නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

ජිනාලඞ්කාර

《胜者庄严》

පණාමදීපනීගාථා

礼敬明灯偈

1.

1.

යො ලොකත්ථාය බුද්ධො ධනසුතභරියාඅඞ්ගජීවෙ චජිත්වා පූරෙත්වා ආරමියො තිදසමනුපමෙ බොධිපක්ඛීයධම්මෙ,පත්වා බොධිං විසුද්ධං සකලගුණදදං සෙට්ඨභූතො තිලොකෙ,කත්වා දුක්ඛස්ස අන්තං කතසුභජනතං දුක්ඛතො මොචයිත්ථ.

为世间利益故，佛陀舍弃财物、子女、妻子、肢体与生命，圆满了诸波罗蜜与无与伦比的菩提分法，证得清净、具足一切功德的菩提，成为三界最胜者，终结了苦，并使行善之人从苦中解脱。

2.

2.

නත්වානාහං ජිනන්තං සමුපචිතසුභං සබ්බලොකෙකබන්ධුං,නාහු යෙනපි තුල්‍යො කුසලමහිමතො උත්තමො භූතලොකෙ තස්සෙවායං උවිම්හං සුවිපුලමමලං බොධිසම්භාරභූතං,හෙතුං හෙත්වානුරූපං සුගතගතඵලං භාසතො මෙ සුණාථ.

我今稽首胜者，彼善业圆成，为一切世间之唯一亲友。以其善德之伟力，于此世间无有能及之最上者。请谛听我宣说其广大无垢的菩提资粮，以及因、随顺于因与善逝所证之果。

යොගාවචරසම්පත්තිදීපනීගාථා

瑜伽行者成就明灯偈

3.

3.

ජාතො යො නවමෙ ඛණෙ සුතධරො සීලෙන සුද්ධින්ද්‍රියො සංසාරං අයතො භවක්කයකරං දිස්වා සිවං ඛෙමතො,තං සම්පාපකමග්ගදෙසකමුනිං සම්පූජයන්තො තතො උද්ධානුස්සතිභාවනාදිකමතො සම්පාදයෙ තං සිවං.

生于第九刹那者，多闻持戒，诸根清净，见轮回无依，见有之灭尽为吉祥安稳。当礼敬彼指示成就之道的牟尼，而后通过忆念、修习等，成就彼吉祥。

වත්ථුවිසොධනීගාථා

事清净偈

4.

4.

බුද්ධොති කො බුද්ධගුණො ති කො සො,අචින්තයාදිත්තමුපාගතො යො;

අනඤ්ඤසාධාරණභූතමත්ථං,අකාසි කිං සො කිමවොච බුද්ධො.

何谓佛陀？何谓佛德？彼乃证得不可思议光辉者。对于非凡夫所共之义，佛陀作了什么？说了什么？

5.

5.

විසුද්ධඛන්ධසන්තානො බුද්ධොති නියමො කතො,ඛන්ධසන්තානසුද්ධී තු ගුණොති නියමො කතො.

清净蕴相续，是为佛陀之定义；蕴相续之清净，是为佛德之定义。

6.

6.

අකාසි කිච්චානි දිනෙසු පඤ්ච,පසාදයඤ්චිද්ධිබලෙන සෙන;

ජනානසෙසං චරියානුකූලං,ඤත්වානවොචානුසයප්පහානං.

日行五事，以神通力令众欢喜；了知众生根行，为断随眠而说法。

අනඤ්ඤසාධාරණදීපනීගාථා

不共明灯偈

7.

7.

අබ්භුග්ගතා යස්ස ගුණා අනන්තා,තිබුද්ධඛෙත්තෙකදිවාකරොති;

ජානාති සො ලොකමිමං පරඤ්ච,සචෙතනඤ්චෙව අචෙතනඤ්ච;

සකස්ස සන්තානගතං පරෙසං,බ්‍යතීතමප්පත්තකමත්‍රභූතං.

彼之无量功德已生起，如三佛土中之唯一日轮。彼了知此世与他世，有情与无情，自身与他人身心相续中，过去、未来与现在之一切。

8.

8.

අනන්තසත්තෙසු ච ලොකධාතුසු,එකොව සබ්බෙපි සමා න තෙන;

දිසාසු පුබ්බාදිසු චක්කවාළා,සහස්සසඞ්ඛායපි අප්පමෙය්‍යා;

යෙ තෙසු දෙවා මනුජා ච බ්‍රහ්මා,එකත්ථ සඞ්ගම්ම හි මන්තයන්තා.

于无量众生与世界中，纵使一切聚集，亦无有能与彼等同者。于东方等诸方，轮围世界数以千计，无量无边。其中所有天、人与梵天，纵使集会共商议，

9.

9.

අනාදිකාලාගතනාමරූපිනං,යථාසකං හෙතුඵලත්තවුත්තිනං;

තබ්භාවභාවිත්තමසම්භුණන්තා,නානාවිපල්ලාසමනුපවිට්ඨා.

（彼等）不解无始以来名色之流转，及其各自因果相续之理，不了知其缘生之性，而陷入种种颠倒。

10.

10.

කම්මප්පවත්තිඤ්ච ඵලප්පවත්තිං,එකත්තනානත්තනිරීහධම්මතං;

විඤ්ඤත්තිසන්තානඝනෙන ඡන්නතො,සිවඤ්ජසං නො භණිතුං සමත්ථා.

业行与果报之流转，非一非异无作者之法性，因被识之相续密林所覆盖，（彼等）实无能力宣说吉祥正道。

11.

11.

එකො ව සො සන්තිකරො පභඞ්කරො,සඞ්ඛාය ඤෙය්‍යානි අසෙසිතානි;

තෙසඤ්හි මජ්ඣෙ පරමාසම්භීවදං,සිවඤ්ජසං දීපයිතුං සමත්ථො.

唯彼一人是寂静与光明之创造者，彻底了知一切所知法。于彼等中，彼宣说无上法，堪能照亮吉祥正道。

12.

12.

සො ගොතමො සක්‍යසුතො මුනින්දො,සබ්බස්ස ලොකස්ස පදීපභූතො;

අනන්තසත්තෙ භවබන්ධනම්හා,මොචෙසි කාරුඤ්ඤඵලානුපෙක්ඛී.

彼乔达摩，释迦之子，牟尼之主，为一切世间之明灯。他观待悲悯之果，解脱了无量众生出离轮回之系缚。

අභිනීහාරදීපනීගාථා

发愿明灯偈

13.

13.

වදෙථ තස්සීධ අනප්පකං ගුණං,න තෙන තුල්‍යො පරමො ච විජ්ජති;

කිං තං ගුණං තං සදිසෙන දින්නං,සයංකතං කින්නු අධිච්චලද්ධං.

当赞叹彼无量功德，无与伦比，至高无上；彼功德是由等同者所赐？抑或自所作成，或偶然获得？

14.

14.

නාධිච්චලද්ධං න ච පුබ්බබුද්ධා,බ්‍රහ්මාදිනං සම්මුතියා බහූනං;

සයංකතෙනෙව අනොපමෙන,දානාදිනා ලද්ධමිදං විපාකං.

非偶然获得，亦非往昔诸佛所授，非由梵天等众人之共许；唯由无与伦比之自所作成，由布施等善行，获得此果报。

15.

15.

ඉතො චතුන්නං අසඞ්ඛියානං,සතංසහස්සානධිකානමත්ථකෙ;

කප්පෙ අතීතම්හි සුමෙධතාපසො,වෙහායසං ගච්ඡති ඉද්ධියා තදා.

于距今四阿僧祇(asaṅkheyya)又十万劫(kappa)之往昔，其时善慧(Sumedha)苦行者以神通力行于空中。

16.

16.

දිපඞ්කරො නාම ජිනො සසඞ්ඝො,රම්මං පුරං යාති විරොචමානො;

මනුස්සදෙවෙහිභිපූජියන්තො,සහස්සරංසි විය භාණුමා නභෙ.

名为燃灯(Dīpaṅkara)之胜者，与僧团同行，前往悦豫城(Ramma)，光芒四射；彼为人天所礼敬，犹如空中千光之日轮。

17.

17.

තස්සඤ්ජසං කාතුබහුස්සහානං,බුද්ධොති සුත්වා සුමනො පතීතො;

මමජ්ජ දෙහං පනිමස්ස දත්වා,බුද්ධො අහං හෙස්සමනාගතෙදිසො.

众人为彼奋力修治道路，善慧闻“佛陀”之声，心生欢喜，踊跃信乐，思忖：“今日我将此身布施于彼，愿我未来亦成如是之佛。”

18.

18.

තස්මිඤ්ජසෙ කන්දරතම්හි පඞ්කෙ,කත්වාන සෙතුං සයි සො සදෙහං;

බුද්ධො අයං ගච්ඡතු පිට්ඨියා මමං,බොධිස්සචෙ හෙස්සති මෙ අනාගතෙ.

在那泥泞的坑洼处，他以自身为桥而卧；心想：“愿此佛陀从我背上踏过，若我未来能证菩提。”

19.

19.

උස්සීසකං යාති ජිනො හි තස්ස,අජ්ඣාසයො සිජ්ඣතිමස්සනාගතෙ;

ඤත්වාන බ්‍යාකාසි අසෙසතො හි,බුද්ධො අයං හෙස්සතිනාගතෙසු.

胜者行至其头侧，了知彼之意乐于未来必将成就；于是完全了知后而授记：“此人于未来世必将成佛。”

20.

20.

සුත්වාන පත්තො ව මහාභිසෙකං,ලද්ධං ව බොධිං සමනුස්සරන්තො;

පූජෙත්වා යාතෙ මුනිදෙවමානුසෙ,උට්ඨාය සො සම්මසි පාරමී දස.

闻此言后，如蒙大灌顶，如忆念已证得之菩提；在礼敬已离去的牟尼(muni)、天(deva)与人(mānusa)后，他起而思惟十波罗蜜(pāramī)。

21.

21.

දළ්හං ගහෙත්වා සමතිංසපාරමී,සික්ඛත්තයඤ්චස්ස ජිනස්ස සන්තිකෙ;

කාතුං සමත්ථො පි භවස්ස පාරං,සත්තෙසු කාරුඤ්ඤබලා භවං ගතො.

彼坚固受持三十波罗蜜(pāramī)，并于彼胜者(jina)前修习三学(sikkhā)；虽有能力得度有(bhava)之彼岸，然由对众生之悲悯力，而复趣向于有。

22.

22.

උප්පන්නුප්පන්නකෙ සො ජිනවරමතුලෙ පූජයිත්වා අසෙසං බුද්ධො එසො හි ඔසො භවති නියමතො බ්‍යාකතො තෙහි තෙහි තෙසං තෙසං ජිනානං අචනමනුපමං පූජයිත්වා සිරෙන,තං තං දුක්ඛං සහිත්වා සකලගුණදදං පාරමී පූරයිත්ථ.

彼无余供养于一一出世之无与伦比、最胜之胜者；彼佛陀实为精华，由彼彼诸佛确定授记。彼以头礼敬彼彼诸胜者，行无上供养，忍受种种痛苦，施予一切功德，而圆满了诸波罗蜜。

බොධිසම්භාරදීපනීගාථා

菩提资粮明灯偈

23.

23.

සො දුක්ඛඛින්නජනදස්සනදුක්ඛඛින්නො,කාරුඤ්ඤමෙව ජනතාය අකාසි නිච්චං;

තෙසං හි මොචනමුපායමිදන්ති ඤත්වා,තාදීපරාධමපි අත්තනි රොපයී සො.

彼因见苦恼众生而自苦恼，恒常唯对众人施以悲悯；了知此乃解脱彼等之方便，彼甚至将他人过失加于己身。

24.

24.

දානාදිනෙකවරපාරමිසාගරෙසු,ඔගාළ්හතායපි පදුට්ඨජනෙන දින්නං;

දුක්ඛං තථා අතිමහන්තතරම්පි කිඤ්චි,නාඤ්ඤාසි සත්තහිතමෙවෙඅ ගවෙසයන්තො.

纵然沉浸于布施等无量殊胜波罗蜜之海，然于寻求众生利益之时，对恶人所施予之任何极大痛苦，彼亦未尝觉察。

25.

25.

ඡෙත්වාන සීසං හි සකං දදන්තො,මංසං පචිත්වාන සකං දදන්තො;

සො චත්තගත්තො පණිධානකාලෙ,දුට්ඨස්ස කිං දුස්සති ඡෙදනෙන.

彼割舍己头而布施，烹煮己肉而布施；彼于发愿之时已舍其身，恶人之切割又能伤害几何？

26.

26.

එවං අනන්තමපි ජාතිසතෙසු දුක්ඛං,පත්වාන සත්තහිතමෙව ගවෙසයන්තො;

දීපඞ්කරෙ ගහිතසීලසමාධිපඤ්ඤං,පාලෙසි යාව සකබොධිතලෙ සුනිට්ඨො.

如是于百千生中，虽经历无量痛苦，然仅寻求众生利益；于燃灯(Dīpaṅkara)佛前所受持之戒(sīla)、定(samādhi)、慧(paññā)，彼善护持，直至圆满成就于自菩提树下。

27.

27.

යදාභිනීහාරමකා සුමෙධො,යදා ච මද්දිං අදදා සිවින්දො;

එත්ථන්තරෙ ජාතිසු කිඤ්චිපෙකං,නිරත්ථකං නො අගමාසි තස්ස.

当善慧(Sumedha)立下大愿，以及尸毗国主(Sivindo)布施玛蒂(Maddī)时；于此二者之间的诸世，对他而言，无有一世虚度。

28.

28.

මහාසමුද්දෙ ජලබින්දුතොපි,තදන්ත්‍රෙ ජාති අනප්පකා ව;

නිරන්තරං පූරිතපාරමීනං,කථං පමාණං උපමා කුහිං වා.

彼于其间所经历之生世，多于大海洋中之水滴；对于恒常圆满波罗蜜者，其功德如何衡量？又于何处能得譬喻？

29.

29.

යො මග්ගපස්සෙ මධුරම්බබීජං,ඡායාඵලත්ථාය මහාජනානං;

රොපෙසි තස්මිං හි ඛණෙව තෙන,ඡායාඵලෙ පුඤ්ඤමලද්ධමුද්ධං.

若人为大众之荫凉与果实，于路旁种植甜芒果之种子；彼于种植之刹那，即已获得荫凉与果实之无上功德。

30.

30.

තථෙව සංසාරපථෙ ජනානං,හිතාය අත්තනමභිරොපිතක්ඛණෙ;

සිද්ධං ව පුඤ්ඤූපරි තස්ස තස්මිං,ධනඞ්ගජීවං පි හරන්ති යෙ යෙ.

同样，为轮回(saṃsāra)道上众人之利益，于彼“种植”自身之刹那；纵然有人夺其财富、肢体与生命，其无上功德于彼时即已成就。

31.

31.

සො සාගරෙ ජලධිකං රුහිරං අදාසි,භූමාපරාජිය සමංසමදාසි දානං;

මෙරුප්පමාණමධිකඤ්ච සමොළිසීසං,ඛෙ තාරකාධිකතරං නයනං අදාසි.

彼所布施之血，多于海洋之水；所布施之肉，胜于大地之广；所布施之头颅，高逾须弥山(Meru)；所布施之眼，多于空中之星辰。

ගබ්භොක්කන්තිදීපනීගාථා

入胎明灯偈

32.

32.

ගම්භීරපානදානාදිසාගරෙසු හි ථාමසා;

තරන්තො මද්දිදානෙන නිට්ඨාපෙත්වාන පාරමී.

以大力渡过布施等甚深之海；以布施玛蒂(Maddī)，圆满诸波罗蜜。

33.

33.

වසන්තො තුසීතෙ කායෙ බොධිපරිපාකමාගම්ම;

ආයාචනාය ච දෙවානං මාතුගබ්භමුපාගමි.

住于兜率(Tusita)天界，因菩提圆熟故；应诸天之请，入于母胎。

34.

34.

සතො ච සම්පජානො ච මාතුකුච්ඡිම්හි ඔක්කමි;

තස්ස ඔක්කන්තියං සබ්බා දසසහස්සී පකම්පිත්ථ.

正念正知地入于母胎；当其入胎时，所有一万世界皆震动。

35.

35.

තතො පුබ්බනිමිත්තානි ද්වත්තිංසානි තදා සියුං;

තුට්ඨහට්ඨා ව සා මාතා පුත්තං පස්සති කුච්ඡියං.

于是，三十二种前兆(pubbanimitta)出现；母亲欢喜雀跃，如于腹中得见其子。

විජායනමඞ්ගලදීපනීගාථා

诞生吉祥明灯偈

36.

36.

සා පුණ්ණගබ්භා දසමාසතො පරං,ගන්ත්වාන ඵුල්ලං වරලුම්බිනීවනං;

ඨිතා ගහෙත්වා වරසාලසාඛං,විජායි තං පුත්තවරං සුඛෙන.

她怀胎十月圆满后，前往繁花盛开的殊胜蓝毗尼(Lumbinī)园；站立着，手攀一根殊胜的娑罗(sāla)树枝，安乐地诞下了那位殊胜之子。

37.

37.

තදා සහස්සීදසලොකධාතුසු,දෙවා ච නාගා අසුරා ච යක්ඛා;

නානාදිසා මඞ්ගලචක්කවාළං,සුමඞ්ගලං මඞ්ගලමාගමිංසු.

那时，于一万世界(lokadhātu)中，诸天、龙、阿修罗(asura)及夜叉，从四面八方来到吉祥的轮围世界(cakkavāḷa)，共赴此殊胜吉祥之会。

38.

38.

අනෙකසාඛඤ්ච සහස්සමණ්ඩලං,ඡත්තං මරූ ධාරයුමන්තලික්ඛෙ;

සුවණ්ණදණ්ඩා විපතන්ති චාමරා,ඛජ්ජිංසු භෙරී ච නදිංසු සඞ්ඛා.

多枝千轮之伞盖，诸天(Maru)擎于空中；金柄拂尘(cāmara)飘动，战鼓(bherī)鸣响，海螺(saṅkha)吹奏。

39.

39.

මලෙනකෙනාපි අනූපලිත්තො,ඨිතො ව පාදානි පසාරයන්තො;

කථී ව ධම්මාසනතොතරන්තො,ජාතො යථාදිච්චවරො නභම්හා.

他未被任何污垢沾染，站立伸足；如说法者从法座(dhammāsana)降下，如殊胜之日从空中升起。

40.

40.

ඛීණාසවා බ්‍රහ්මගණොපගන්ත්වා,සුවණ්ණජාලෙන පටිග්ගහෙසුං;

තතො ච දෙවාජිනචම්මකෙන,තතො දුකූලෙන ච තං මනුස්සා.

诸漏已尽的梵天众前来，以金网(suvaṇṇajāla)承接；其后诸天以鹿皮(ajinacamma)承接，然后人类以细布(dukūla)承接他。

41.

41.

තෙසං පි හත්ථා වරභූමියං ඨිතො,දිසා විලොකෙසි සබ්බා සමන්තතො;

වදිංසු දෙවා පි ච බ්‍රහ්මකායිකා,තයා සමො කත්ථචි නත්ථි උත්තරො.

从他们手中，他站立在殊胜的地面上，环顾四方；诸天与梵天众亦说道：“世间无有与你相等者，更无胜过你者。”

42.

42.

ගන්ත්වාන උත්තරං සත්ත පදවාරෙහි වික්කමො,සීහනාදං නදී තෙසං දෙවතානං හි සාවයං.

他向北方行七步，雄姿焕发，并作狮子吼(sīhanāda)，令诸天神闻及。

43.

43.

තතො පුත්තං ගහෙත්වාන ගතා මාතා සකඞ්ඝරං,මාතා සත්තමියං ගන්ත්වා දෙඅපුත්තත්තමාගමි.

于是母亲携子归家；母亲于第七日，往生天界成天子。

44.

44.

තෙ බ්‍රහ්මණා පඤ්චමියං සුභුත්තා,නාමං ගහෙතුං වරලක්ඛණානි;

දිස්වාන එකඞ්ගුලිමුක්ඛිපිංසු,බුද්ධො අයං හෙස්සති වීතරාගො.

那些婆罗门(brāhmaṇa)在第五日享用佳肴后，为取名而观察殊胜的相好；见此相后，他们举起一指而言：“此人将成为佛陀，离贪者。”

45.

45.

ජිණ්ණඤ්ච දිස්වා බ්‍යාධිකං මතඤ්ච,අව්හායිතං පබ්බජිතඤ්ච දිස්වා;

ඔහාය පබ්බජ්ජමුපෙති කාමෙ,බුද්ධො අයං හෙස්සති වීතරාගො.

“当他看见老(jiṇṇa)、病(byādhika)、死(mata)，以及出家者(pabbajita)时；他将舍弃欲乐(kāma)而出家，此人将成为佛陀，离贪者。”

අගාරියසම්පත්තිදීපනීගාථා

居家圆满明灯偈

46.

46.

කාලක්කමෙන චන්දො ව වඩ්ඪන්තො වඩ්ඪිතෙ කුලෙ,පුඤ්ඤොදයෙනුදෙන්තො සො භාණුමා විය අම්බරෙ.

如月渐盈，于兴盛之族中成长；福德升起，如日耀于空。

47.

47.

සිද්ධථකො හි සිද්ධත්ථො ලද්ධා දෙවිං යසොධරං,චත්තාලීසසහස්සෙහි පූරිත්ථීහි පුරක්ඛිතො.

义成之悉达多(Siddhattha)，娶得王妃耶输陀罗，为四万宫女所围绕。

48.

48.

රම්මසුරම්මසුභෙසු ඝරෙසු,තිණ්ණමුතූනමනුච්ඡවිකෙසු;

දිබ්බසුඛං විය භුඤ්ජි සුඛං සො,අච්ඡරියබ්භුතරාජවිභූතිං.

于适宜三时之罗摩(Ramma)、苏罗摩(Suramma)、善妙(Subha)殿中，彼享受天神之乐，具奇妙绝伦之王威。

නෙක්ඛම්මජ්ඣාසයදීපනීයමකගාථා

出离意向阐明双偈

නමො තස්ස යතො මහිමතො යස්ස තමො න

礼敬彼自制、大威力者，于彼无有黑暗。

49.

49.

දිස්වා නිමිත්තානි මදච්ඡිදානි,ථීනං විරූපානි රතච්ඡිදානි;

පාපානි කම්මානි සුඛච්ඡිදානි,ලද්ධානි ඤාණානි භවච්ඡිදානි.

见诸相断除憍慢，见女色丑陋断除贪乐；恶业断除安乐，所得之智断除诸有。

50.

50.

පදිත්තගෙහා විය භෙරවං රවං,රවං සම්මුට්ඨාය ගතො මහෙසි;

මහෙසිමොලොකියපුත්තමත්තනො,තනොසි නො පෙමමහොඝමත්තනො.

如燃火之屋，响起可怖之声；大仙闻声而起，随即离去。彼观己之王妃与子，然未增长自身爱之洪流。

51.

51.

උම්මාරඋම්මාරගතුද්ධරිත්වා,පදං පදං යාතනරාසභස්ස;

අලං අලංකාරතරෙන ගන්තුං,මතී මතීවෙතිමනඞ්ගභඞ්ගෙ.

跨越重重门槛，步步如苦驴之行；足矣，勿需再华饰而行；智者思惟，当破除爱欲。

52.

52.

උම්මාරඋම්මාරගතො මහෙසි,අනඞ්ගභඞ්ගං සමචින්තයිත්ථ;

කිං මෙ ජරාමච්චුමුඛෙ ඨිතස්ස,න මෙ වසෙ කාමවසෙ ඨිතස්ස.

大仙已跨过一道道门槛，思惟着爱欲之破灭：“我已立于老死之口，于我何有？我不应住于欲乐之控制下。”

53.

53.

කාමෙන කාමෙන න සාධ්‍යමොක්ඛං,මානෙන මානෙන මමත්ථි කිඤ්චි;

මාරො සසෙනො හි අවාරණීයො,යන්තෙන උච්ඡුං විය මද්දතී මං.

以欲求欲，不得解脱；以慢量度，于我何有？魔罗(Māra)及其军众实难抵挡，如以机器压榨甘蔗般碾压我。

54.

54.

ආදිත්තමුයාතපයාතමූනං,අතාණාලෙණාසරණෙ ජනෙ තෙ;

දිස්වාන දිස්වාන සිවං මයා තෙ,කාමෙන කාමෙන කථං විනෙය්‍ය.

见彼众人炽燃、迷惘、漂泊、匮乏，无有守护、无有庇护、无有皈依；我已见吉祥（解脱），如何能以欲求欲来引导他们？

55.

55.

විජ්ජාවිජ්ජාය චුතඤ්චුපෙතං,අසාරසාරූපගතඤ්ජනං ජනං;

විජ්ජායවිජ්ජාය යුතො චුතොහං,පහොමි තාරෙතුමසඞ්ගහො ගතො.

众生因明与无明而死生，执无实为有实；我以明离无明，已达无执，能度脱彼等。

56.

56.

මග්ගන්ති නො දිට්ඨිගතාපවග්ගං,අග්ගා ති තෙවාහු ජනා සමග්ගා;

නග්ගං අහො මොහතමස්ස වග්ගං,වග්ගං හනිස්සාමි තමග්ගමග්ගා.

持邪见者不寻求解脱，众人聚合称彼等为最上；哦，此乃赤裸之愚痴黑暗群！我将以最上道摧毁彼群。

57.

57.

පසෙය්හකාරෙන අසෙය්හදුක්ඛං,ජනා ජනෙන්තීහ ජනානමෙව;

පසෙය්හකාරෙනා අසෙය්හදුක්ඛං,පාපං න ජානන්ති තතො නිදානං.

世人以强力，为自身造作难忍之苦；却不知其因在于恶。

58.

58.

තෙ ඔඝයොගාසවසංකිලෙසා,තමෙව නාසෙන්ති තතො සමුට්ඨිතා;

එකන්තිකං ජාති ජරා ච මච්චු,නිරන්තරං තං බ්‍යසනඤ්චනෙකං.

彼等为暴流、轭、漏与杂染所污；烦恼由此而生，复摧毁自身。生、老、死乃是必然，是为持续不断的诸多灾患。

59.

59.

චීරං කිලෙසානසමුජ්ජලන්තං,දිස්වාන සත්තානුසයං සයම්භූ;

සාධෙමි බොධිං විනයාමි සත්තෙ,පච්ඡාපි පස්සාමි සුතං සුතන්තං.

自觉者(Sayambhū)见众生随眠及长时炽燃之烦恼，思惟：“我当成就菩提，调伏众生，而后亦当亲见所闻之法。”

60.

60.

තං දිබ්බචක්කං ඛුරචක්කමාලං,රජ්ජං සසාරජ්ජසමජ්ජමජ්ජං;

තෙ බන්ධවා බන්ධනමාගතා පරෙ,සුතො පසූතොයමනඞ්ගදූතො.

彼天轮、刀轮鬘、王国、财富、集会、美酒，以及彼等亲友与其他已成束缚者；此子已生，乃爱欲之使者。

61.

61.

සමුජ්ජලන්තං වසතී සතීසිරී,සිරීසපාගාරමිදං මහාවිසං;

දද්දල්ලමානා යුවතී වතීමා,සකණ්ටකායෙව සමඤ්ජසඤ්ජසෙ.

居所辉煌，具念与光彩，此乃巨毒之蛇屋。少女容光焕发，具足德行，然如带刺之花。

62.

62.

යස්සා විරාජිතසිරී සිරියාපි නත්ථි,තස්සාවලොකිය න තිත්තිවසානමත්ථි;

ගච්ඡාමි හන්ද තවනඞ්ග සිරප්පභෙදං,මත්තෙභකුම්භුපරි සීහවිලාසගාමිං.

其光辉庄严，幸运女神(Sirī)亦不能及；瞻望于彼，永无厌足。爱欲，我今去也，为碎汝之首，如狮子行于醉象之顶。

63.

63.

භො භො අනඞ්ගසුචිර පි පනුණ්ණබාණ,බාණානි සංහර පනුණ්ණමිතො නිරොධ;

රොධෙන චාපදගතො මනසො න සොච,සොචං තවප්පනවලොකිය යාමි සන්තිං.

喂！喂！爱欲(Anaṅga)！汝长时放箭者！请收回汝箭，此处即是寂灭。勿因心执弓弦而哭泣悲伤；见汝之悲伤，我将趣向寂静。

64.

64.

රතී රතී කාමගුණෙ විවෙකෙ,අලං අලන්තෙව විචින්තයන්තො;

මනං මනඞ්ගාලයසම්පදාලයං,තහිං තහිං දිට්ඨබාලා ව පක්කමි.

于五欲有乐，于远离亦有乐；思惟着“足矣，足矣”。心为爱欲之所，财富之所；见愚者沉溺其中，智者遂离去。

පාදුද්ධාරවිම්හයදීපනීගාථා

举足惊叹阐明偈

65.

65.

යාවඤ්චයං රවි චරත්‍යචලෙන රුද්ධෙ,යාවඤ්ච චක්කරතනඤ්ච පයාති ලොකෙ;

තාවිස්සරො නභචරො ජිතචාතුරන්තො,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

红日山遮行未止，轮宝世间转不息；天行主宰胜四方，无欲何故举足离？

66.

66.

දීපෙ මහා ච චතුරාධිකද්වෙසහස්සෙ,තත්‍රාපි සෙට්ඨභජිතං වරජම්බුදීපං;

භූනාභිකං කපිලවත්ථුපුරං සුරම්මං,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

于二千零四大洲中，卓越的瞻部洲(Jambudīpa)为最胜；复有大地之中心，悦意的迦毗罗卫(Kapilavatthu)城；无欲者何故舍此而举足？

67.

67.

ඤාතීනසීති කුලතො හි සහස්ස සාක්‍යෙ,හත්ථිස්සධඤ්ඤධනිනො විජිතාරිසඞ්ඝෙ;

ගොත්තෙන ගොතමභවං පිතරඤ්ජනග්ගං,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

于释迦族有八万亲眷，拥有象马、谷物与财富，已征服敌军；以氏族为乔达摩(Gotama)，父为诸王之首；无欲者何故舍此而举足？

68.

68.

රම්මං සුරම්මවසතිං රතනුජ්ජලන්තං,ගිම්හෙපි විම්හයකරං සුරමන්දිරාභං;

උස්සාපිතද්ධජපටාකසිතාතපත්තං,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

悦意住处宝光闪耀，夏日亦令人惊叹，犹如天宫；幢幡、旗帜与白伞高举；无欲者何故舍此而举足？

69.

69.

සපොක්ඛරා පොක්ඛරණී චතස්සො,සුපුප්ඵිතා මන්දිරතො සමන්තා;

කොකා නදන්තූපරි කොකනාදෙ,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

四座莲池莲花遍满，宫殿四周繁花盛开；杜鹃于红莲之上啼鸣；无欲者何故舍此而举足？

70.

70.

සරෙ සරොජෙ රුදිතාළිපාළි,සමන්තතො පස්සති පඤ්ජරඤ්ජසා;

දිස්වාරවින්දානි මුඛාරවින්දංනාථස්ස ලජ්ජා විය සංකුජන්ති.

莲池莲花蜂喧闹，四面可见金笼罩。乍见世尊莲花面，莲花羞愧悄然合。

71.

71.

මධුරා මධුරාභිරුතා,චරිතා පදුමෙ පදුමෙළිගණා;

වසතිං අධුනා මධුනා,අකරුං ජහිතං කිමිදං පතිනා.

莲台蜂舞语呢喃，群蜂采蜜逐莲间。如今此地蜜已酿，主人何故舍弃焉？

72.

72.

තම්හා රසං මධුකරා භවනං හරිත්වා,නින්නාදිනො සමධුරං මධුරං කරොන්ති;

නාදෙන නාදමතිරිච්චුපවීණයන්ති,නච්චන්ති තා සුරපුරෙ වණිතා ව තාව.

蜜蜂采蜜归巢房，嗡鸣之声甚甜长；其音胜过琴瑟响，犹如天女舞霓裳。

73.

73.

සඤ්චොදිතා පීණපයොධරාධරා,විරාජිතානඞ්ගජමෙඛලාඛලා;

සුරඞ්ගණා වඞ්ගජඵස්සදා සදා,රමා රමාපෙන්ති වරඞ්ගදාගදා.

丰乳润唇受催促，爱神腰带响叮咚；犹如天女常施触，以其美肢悦君容。

74.

74.

කරාතිරත්තා රතිරත්තරාමා,තාළෙන්ති තාළාවචරෙ සමන්තා;

නච්චුග්ගතානෙකසහස්සහත්ථා,සක්කොපි කිං සක්‍යසමොති චොදයුං.

玉手赤红耽爱乐，四面应节齐拍击。舞起千手高举时，亦向帝释(Sakka)诘问曰：“谁能与此释迦王相比？”

75.

75.

විසාලනෙත්තා හසුලා සුමජ්ඣා,නිම්බත්ථනී විම්හයගීතසද්දා;

අලඞ්කතා මල්ලධරා සුවත්ථා,නච්චන්ති තාළාවචරෙහි ඝුට්ඨා.

彼等眼大含笑，腰肢纤美，乳房丰圆如Nimba果，歌声令人惊叹；佩戴花环，衣着华美，装饰庄严，应乐起舞。

76.

76.

යාසං හි ලොකෙ උපමා නත්ථි,තාසං හි ඵස්සෙසු කථාවකාසා;

තං තාදිසං කාමරතිංනුභොන්තො,හිත්වා කථං නු පදමුද්ධරි සො නිරාසො.

于世间，实无可与彼等相比者，于彼等之触，亦无从言喻；享受着如是之欲乐，无欲者何故舍此而举足？

77.

77.

පාදෙපාදෙ වලයවිරවාමෙඛලාවීණානාදා,ගීතංගීතං පතිරතිකරං ගායතී ගායතී සා;

හත්ථෙහත්ථෙ වලයචලිතා සම්භමං සම්භමන්ති,දිස්වාදිස්වා ඉති රතිකරං යාති හාහා කිමීහා.

步步环佩声，腰带琴瑟鸣；歌声婉转处，夫君情意倾。手镯轻摇曳，慌乱意更盈；如此反复见欢喜，他为何离去？唉，此是何等欲求？

අපුනරාවත්තිගමනදීපනීයමකගාථා

阐明不还行之双品偈

78.

78.

අනන්තකාලොපචිතෙන තෙන,පුඤ්ඤෙන නිබ්බත්තවිමානයානෙ;

තස්මිං දිනෙ ජාතසුතං පජාපතිං,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

以无量劫所积福德，化作天宫之车乘；于诞子之日舍耶输陀罗，彼善逝已去不复还。

79.

79.

තං ජීවමානං පිතරඤ්ච මාතරං,තෙ ඤාතකෙ තාදිසියො ච ඉත්ථියො;

තෙ තාදිසෙ රම්මකරෙ නිකෙතෙ,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

他舍弃在世的父母，抛下亲族与女眷；舍弃舒适美好的住所，彼善逝已去不复还。

80.

80.

ඛොමඤ්ච පත්තුණ්ණදුකූලචීනං,සකාසිකං සාධුසුගන්ධවාසිතං;

නිවාසිතො සොභති වාසවො ව,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

麻布、丝绸、细绢与锦缎，迦尸(Kāsi)所产，善以香熏；身着此衣如帝释(Vāsava)般庄严，彼亦舍离不复还。

81.

81.

විධිප්පකාසා නිධියො චතස්සො,සමුග්ගතා භූතධරා වසුන්ධරා;

සත්තාවසත්තාවසුධා සුධාසා,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

四种宝藏如法显现，大地涌出以承载众生；有情无情之甘露地，彼亦舍离不复还。

82.

82.

සුවණ්ණථාලෙ සතරාජිකෙ සුභෙ,සාධුං සුගන්ධං සුචිසාලිභොජනං;

භුත්වා සවාසීහි විලාසිනීහි,හිත්වා ගත සො සුගතො ගතො ව.

百道饰纹之华美金盘，盛着香洁之精米饭；与美艳女伴共食后，彼亦舍离不复还。

83.

83.

මනුඤ්ඤගන්ධෙන අසුඤ්ඤගන්ධො,සුගන්ධගන්ධෙන විලිත්තගත්තො;

සුගන්ධවාතෙන සුවිජ්ජිතඞ්ගො,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

身有悦意之香，从未无香；体涂芬芳之膏，更添其香；香风拂其身，彼亦舍离不复还。

84.

84.

සුලක්ඛණෙ හෙවභිලක්ඛිතඞ්ගො,පසාධිතො දෙවපසාධනෙන;

විරොචමානො සමරාජිනීහි,හිත්වා ගතො සො සුගතො ගතො ව.

身具善妙之相，以天饰庄严；与诸王后共放光彩，彼亦舍离不复还。

85.

85.

නානාසනානි සයනානි නිවෙසනානි,භාභානිභානි රතනාකරසන්නිභානි;

තත්‍රුස්සිතානි රතනද්ධජභූසිතානි,හිත්වා ව තානි හිමබින්දුසමානි තානි.

种种坐具、卧具与住所，光彩夺目如宝藏；其间高竖宝幢为饰，彼皆弃之如露珠。

86.

86.

නානාවිධෙහි රතනෙහි සමුජ්ජලෙහි,නාරීහි නිච්චමුපගායිතහම්මියෙහි;

රජ්ජෙහි චක්කරතනාදිවිභූසිතෙහි,යාතො තතො හි මහිතො පුරිසස්සරෙහි.

种种珍宝光辉灿烂，殿宇中常有女乐歌咏；王权由轮宝等庄严，彼受人中之尊礼敬而去。

ද්විපාදබ්‍යාසයමකගාථා

二足广演双品偈

87.

87.

යසොධරං පීණපයොධරාධරං,අනඞ්ගරඞ්ගද්ධජභූතමඞ්ගං;

දෙවච්ඡරාවුජ්ජලිතං පතිබ්බතං,හිත්වා ගතො සො සුගතො ව නූන.

耶输陀罗乳房丰满，身姿如爱神(Anaṅga)戏台之幡；贞洁而辉煌若天女，彼善逝诚然舍之而去。

88.

88.

සභාවනිච්ඡන්දමතිං පභාවතිං,භත්තො කුසො සංහරි භත්තකාජං;

තායාභිරූපං පි යසොධරං වරං,හිත්වා ගතො සො සුගතො ව නූන.

天性无欲之波婆瓦蒂(Pabhāvatī)，其夫拘萨(Kusa)曾为之执炊；纵有比她更美之耶输陀罗，彼善逝诚然亦舍之而去。

89.

89.

පුරෙ පුරෙ සඤ්චරි ඛග්ගහත්ථො,වරං පරිත්ථීනං අනිත්ථිගන්ධො;

සිරිඤ්ච රිඤ්චාපි න රිඤ්චි නාරිං,හිත්වානිමන්දානි ගතො තථාගතො.

手持利剑，城复一城地游行，不染其他女色之气息；舍弃荣耀，亦不执着于女色，如来舍弃此等欲乐而去。

90.

90.

හරිත්තචො රාගබලෙන දෙවියා,අවත්ථලිඞ්ගෙන න ලිඞ්ගනුස්සරි;

අසෙවි කාමං තමිදානි කාමං,හිත්වා ගතො සො සුගතො ව නූන.

彼身黄金色，纵有王妃以情欲之力，裸形于前，亦不随念；往昔所习之欲，今已舍离，彼善逝诚然已去。

91.

91.

අපමෙය්‍යකප්පෙසු විවෙකසෙවී,හිත්වා ගතො රජ්ජසිරිං වරිත්ථිං;

අණුං කලිං වණ්ණයි තං පුරාණං,වත්ථම්හි ඡිද්දං විය තුන්නකාරො.

于无量劫中修习远离，舍弃王位与佳人而去；他细述往昔微细之过，犹如补匠说衣上之洞。

92.

92.

තථාති මන්ත්වාන ඉදානිනඞ්ගො,යසොධරං පග්ගහිතො ධජං ව;

මත්තො ජිතොම්හී ති පමත්තබන්ධු,න පස්සි ඤාණාසනිපාතමන්තරං.

爱神(Anaṅga)思忖“正是如此”，便举起耶输陀罗如幡旗；彼放逸者之友醉言“我已胜”，却不见智慧之雷即将落下。

93.

93.

දිස්වාන දුක්ඛානලසම්භවංභවං,කත්වා තදුප්පාදකනඞ්ගභඞ්ගං;

යසොධරං පීණපයොධරාධරං,හිත්වා ගතො බුද්ධබලප්පදං පදං.

洞见轮回是苦火之源，摧毁其生因之爱欲；舍弃乳房丰满之耶输陀罗，而去往能赋予佛力之境地。

94.

94.

අනන්තසත්තානමනන්තකාලෙ,මනඞ්ගහෙත්වාන ජිතො අනඞ්ගො;

පරාජිතො නූන හි එකකස්ස,තථාගතො සො න පුනාගතො ව.

无量时中无量众，皆为爱神所征服；然彼今为一人所败，彼如来已去不复返。

95.

95.

දිස්වාන ඤාණාසනිපාතමන්තරං,තථාගතො සො න පුනාගතො ව;

තථාගතො සො න පුනාගතො ව,දිස්වානඤාණාසනිපාතමන්තරං.

洞见智慧之雷击落之机，彼如来已去不复返；彼如来已去不复返，洞见智慧之雷击落之机。

තිපාදබ්‍යාසයමකගාථා

三足广演双品偈

96.

96.

තථාගතච්ඡෙරමහොසි තස්ස,තථා හිමාරොපිතදාහසන්තිං;

තථා හි මාරො පි තදාහ සන්තිං,තථා හි මාරොපි තදා හසන්තිං.

如来神变甚为稀有，如热恼置于雪上而得寂静；魔罗彼时亦言“寂静”，魔罗彼时亦在发笑。

පාදබ්‍යාසමහායමකගාථා

足广演大双品偈

97.

97.

සකාමදාතා විනයාමනතගූ,සකාමදාතා විනයාමනන්තගූ;

සකාමදාතා විනයාමනන්තගූ,සකාමදාතා විනයාමනන්තගූ.

随欲施者，调伏我慢，达于彼岸；随欲施者，调伏无边众生。

අබ්‍යාපෙතාද්‍යන්තයමකගාථා

首尾相连双品偈

98.

98.

රවෙරවෙරොරභිමාරභෙරවෙ,රවෙරවෙරිව භෙරවෙ රවෙ;

රවෙ රවෙ සූදිතගාරවෙ රවෙ,රවෙරවෙදෙසි ජිනොරවෙ රවෙ.

于怖魔之可畏声中，声复一声；如可畏之声，声复一声；于摧慢之声中，声复一声；胜者于无声中宣说，声复一声。

පටිලොමයමකගාථා

逆向双品偈

99.

99.

ලොකායාතතයා කාලො විසෙසං න න සංසෙවි,විසෙසං න න සංසෙවි ලොකා යාතතයා කාලො.

因世间广延故，时光未曾习行于胜法；时光未曾习行于胜法，因世间广延故。

100.

100.

රාජරාජයසොපෙතවිසෙසං රචිතං මයා,යාමතං චිරසංසෙවිතපෙසො යජරාජරා.

我造此偈，具足王中之王声誉之殊胜；其辞由久习而成，如祭祀王中之王。

එකඨානිකාදියමකගාථා

一处等双品偈

101.

101.

ආකඞ්ඛක්ඛාකඞ්ඛඞ්ග කඞ්ඛාගඞ්ගාඛාගහක,කඞ්ඛාගාහකකඞ්ඛාඝ හා හා කඞ්ඛා කහං කහං.

欲除疑者说疑相，疑如恒河吞食者；执疑之人断疑者，呜呼！此疑何处寻？

102.

102.

අප්පගබ්භො අපගබ්භො අමොහො මා පමොහකො,මග්ගමුඛං මොඛමාහ මාහා මොහමූහක්ඛමං.

无慢无胎，无痴不惑人，说解脱为道口，莫容愚痴者。

103.

103.

පාපාපාපභවං පස්සං පාපාපභවුග්ගතො,පාපාපාපභවාසඞ්ගා පාපාපාපභවාගතො.

见善恶之有，已出善恶有；于善恶有无著，不往善恶有。

104.

104.

කුසලාකුසලං පස්සං කුසලාකුසලං චජි,කුසලාකුසලාසඞ්ග කුසලාකුසලා චුතො.

见善与不善，舍善与不善；于善不善无著，从善不善解脱。

අක්ඛරුත්තරිකයමකගාථා

字次第双品偈

105.

105.

නොනානිනො නනූනානි නනෙනානි නනානිනො,නුන්නානෙනානි නූන න නානනං නානනෙන නො.

非种种者实无缺，非因此故非种种；为智所动实不然，种种非由我等智。

106.

106.

සාරෙ සුරාසුරෙ සාරී රසසාරසරිස්සරො,රසසාරරසෙ සාරි සුරාසුරසරස්සිරෙ.

于天与非天之精华中游行，为味之精华声之主；于味之精华味中游行，于天与非天之湖顶。

107.

107.

දෙවානං නන්දනො දෙවො දෙවදෙව න නන්දි නො,වෙදදීනෙන වෙදන වෙදි වෙදන වෙදිනො.

诸天之喜悦天，天中之天，非我等之难陀；以不劣之智知受，知感受者之受。

108.

108.

දෙවාසනෙ නිසින්නො සො දෙවදෙවො සසාසනෙ,නිසින්නානං සදෙවානං දෙසෙසි දස්සනාසනං.

天中之天坐于天座，于其教法中，为同坐之诸天，宣说见之灭摈。

පහෙළිගාථා

谜语偈

109.

109.

දසනාවගතො සඤ්ඤො අන්ධස්ස තමදො රවි,අට්ඨමාපුණ්ණසඞ්කප්පො පාත්වනඤ්ඤමනඤ්ඤිව.

具见者有识，如日为盲者破暗；第八愿未满，显现非他非似他。

බ්‍යාපෙතාදියමකගාථා

嗔恚等初双品偈

110.

110.

එකන්තමෙව සපරත්ථපරො මහෙසි,එකන්තමෙව දසපාරමිතාබලෙන;

එකන්තමෙව හතමාරබලෙන තෙන,එකන්තමෙව සුවිසුද්ධමලත්ථ බොධිං.

大仙决定自利利他，决定以十波罗蜜之力；决定以彼力摧破魔军，决定证得极清净菩提。

මහාපධානදීපනීගාථා

大精进明灯偈

111.

111.

ඔරොහිතොතොහිතපාපධම්මො,ඡන්නෙන ස ඡන්නහයෙන ගන්ත්වා;

අනොමතීරම්හි අනොමසත්තො,අනොමපබ්බජ්ජමුපාගතො සො.

他已舍弃诸恶法，与车匿(Channa)及神驹一同离去；于阿诺玛(Anomā)河畔，以无上之勇，他行无上之出家。

112.

112.

නිරාමිසං පීතිසුඛං අනූපමං,අනූපියෙ අම්බවනෙ අලත්ථ;

සරූපසොභාය විරූපසොභං,සරාජිකං රාජගහං කරිත්ථ.

他于阿努比耶(Anupiya)芒果林中，获得无与伦比的无欲喜乐；以其自身之庄严，令王舍城及其国王之光华黯然失色。

113.

113.

තතො අළාර ඌදකතාපසානං,ඣානෙනසන්තුට්ඨමනො විහාය;

මහාපධානාය උරුවෙලභූමිං,ගතො සිඛප්පත්තමකාසි දුක්කරං.

此后，因于禅定心不满足，他舍离了阿罗逻(Āḷāra)与郁陀迦(Uddaka)二位仙人；为行大精进，他前往优楼频螺之地，完成了最极难行之苦行。

114.

114.

න කාමතො නෙවතිදුක්කරම්හි,සබ්බඤ්ඤුතා සිජ්ඣති මජ්ඣිමාය;

ඤත්වාන තං පුබ්බගුණොපලද්ධං,ධම්මං සමානෙතුමගා සුබොධිං.

非由欲乐，亦非由苦行，一切智由中道而成就；了知彼法乃依先前之善德所证，为圆满之，他趋向妙菩提。

මාරපරාජයදීපනීගාථා

降魔胜利明灯偈

115.

115.

තිබුද්ධඛෙත්තම්හි තිසෙතඡත්තං,ලද්ධාන ලොකාධිපතී භවෙය්‍ය;

ගන්ත්වාන බොධිම්හිපරාජිතාසනෙ,යුද්ධාය මාරෙනචලො නිසීදි.

于三佛土撑起白伞，得为世间自在王；他前往菩提树下不败之座，为与魔罗(Māra)作战而安坐不动。

116.

116.

දත්වාන මංසං රජ්ජං පිතා සුද්ධොදනො තදා,නමස්සමානො සිරසා සෙතඡත්තෙන පූජයි.

昔日，（菩萨）布施血肉与王国；彼时，净饭王(Suddhodana)以白伞盖恭敬顶礼，以此供养。

118.

118.

සයං නාරායනබලො අභිඤ්ඤාබලපාරගූ,ජෙතුං සබ්බස්ස ලොකස්ස බොධිමණ්ඩංඋපාගමි.

他自身具足那罗延力，通达神通之力；为战胜一切世间，他趋近菩提道场。

119.

119.

තදා වසවත්තීරාජා ඡකාමවචරිස්සරො,සසෙනාවාහනො බොධිමණ්ඩං යුද්ධායුපාගමි.

彼时自在天魔王(Vasavattī)，欲界之主，统领兵车与军众，直奔菩提道场，欲战一场。

120.

120.

එථ ගණ්හථ බන්ධථ ඡට්ටෙථ චෙටකං ඉමං,මනුස්සකලලෙ ජාතො කිමිහන්ති න මඤ්ඤති.

来，抓住他！捆绑这厮！驱逐此劣仆！他生于人胎污秽之中，竟不知自己在此作何妄想！

121.

121.

ජලන්තං නවවිධං වස්සං වස්සාපෙති අනප්පකං,ධූමන්ධකාරං කත්වාන පාතෙසි අසිනං බහුං.

他降下九种燃烧之雨，非止点滴；制造浓烟黑暗，并落下无数刀剑。

122.

122.

චක්කාවුධං ඛිපෙන්තො පි නාසක්ඛි කිඤ්චි කාතවෙ,ගහෙතබ්බං හි ගහණං අපස්සන්තො ඉතිබ්‍රවි.

纵使投掷轮状兵器，亦无能为力；不见可取之处，他如此说道。

123.

123.

සිද්ධත්ථ කස්මා ආසි නු ආසනෙ මම සන්තකෙ,උට්ඨෙහි ආසනා නො චෙ ඵාලෙමි හදයං තව.

悉达多(Siddhattha)，你为何坐在我的座位上？速从座位起来，否则我将撕裂你的心！

124.

124.

සපාදමූලෙ කීළන්තං පස්සන්තො තරුණං සුතං,පිතා වුදික්ඛි තං මාරං මෙත්තායන්තො දයපරො.

稚子嬉戏树根旁，慈父见之情意长，悲悯目光视魔罗，呵斥全无唯爱扬。

125.

125.

තදා සො අසම්භිවාචං සීහනාදං නදී මුනි,න ජානාති සයං මය්හං දාසභාවපියං ඛළො.

那时，牟尼作无畏狮子吼：“此恶人竟不知，他是我所爱之奴仆。”

126.

126.

යෙන කෙනචි කම්මෙන ජාතො දෙවපුරෙ වරෙ,සකං ගතිං අජානන්තො ලොකජෙට්ඨොති මඤ්ඤති.

他以某种业力生于殊胜天宫，却不知自己的归趣，竟自以为是世间最尊者。

127.

127.

අනන්තලොකඛාතුම්හි සත්තානං හි කතං සුභං,මය්හෙකපාරමියා පි කලං නග්ඝති සොළසිං.

纵使无量世间有情所作之善，亦不及我一波罗蜜(pāramī)之十六分之一。

128.

128.

තිරච්ඡානො සසො හුත්වා දිස්වා යාචකමාගතං,පචිත්වාන සකං මංසං පතිඉඔග්ගිම්හි දාතවෙ.

曾为兔身，见乞者来，自烤其肉，以备布施。

129.

129.

එවං අනන්තකාලෙසු කතං දුක්කරකාරිකං,කො හි නාම කරෙය්‍යඤ්ඤො අනුම්මත්තො සචෙතනො.

于无量时劫中，已作如是难行之事。若非有心智、非癫狂者，又有谁能行之？

130.

130.

එවං අනන්තපුඤ්ඤෙහි සිද්ධං දෙහමිමං පන,යථාභුතං අජානන්තො මනුස්සොසී ති මඤ්ඤති.

此身乃由无量福德所成就，然不如实了知者，妄以为是凡人。

131.

131.

නාහං මනුස්සොමනුස්සො න බ්‍රහ්මා න ච දෙවතා,ජරාමරණං ලොකස්ස දස්සෙතුං පනිධාගතො.

我非人，非“非人”，非梵天(Brahmā)，亦非天神；我来此，是为向世间开示老与死。

132.

132.

අනුපලිත්තො ලොකෙන ජාතොනන්තජිනො අහං,බුද්ධො බොධිතලෙ හුත්වා තාරෙමි ජනතං බහුං.

我乃无边胜利者，生而不为世间所染；于菩提座下成佛后，我将度脱众多众生。

133.

133.

සමන්තා ධජිනං දිස්වා යුද්ධං මාරං සවාහනං,යුද්ධාය පච්චුගච්ඡාමි මා මං ඨානා අචාවයි.

见魔罗(Māra)及其军队、战车，旌旗遍于四方，我前去迎战。愿其不能使我从此座动摇。

134.

134.

යන්තෙ තං නප්පසහති සෙනං ලොකො සදෙවකො,තන්තෙ පඤ්ඤාය ගච්ඡාමි ආමං පත්තං ව අස්මනා.

那支连天界都无法战胜的军队，我将以智慧摧破，如同以石头击碎未烧的陶器。

135.

135.

ඉච්ඡන්තො සාසපෙ ගබ්භෙ චඞ්කමාමි ඉතො චිතො,ඉච්ඡන්තො ලොකධාතුම්හි අත්තභාවෙන ඡාදයි.

若我意欲，可在芥子中来回经行；若我意欲，可用自身覆盖整个世界。

136.

136.

එතෙ සබ්බෙ ගහෙත්වාන චුණ්ණෙතුං අච්ඡරායපි,අත්ථි ථාමං බලං මය්හං පාණඝාතො න වට්ටති.

我虽有力量于弹指间将彼等（魔军）全部擒获并粉碎，然杀生实为不当。

137.

137.

ඉමස්ස ගණ්ඩුප්පාදස්ස ආයුධෙන බලෙන කිං,මය්හං හි තෙන පාපෙන සල්ලාපො පි න යුජ්ජති.

对此如痈疮般的（魔罗），武器与力量有何用？于我而言，与彼恶者交谈亦为不宜。

138.

138.

පල්ලඞ්කං මම භාවාය කිමත්ථඤ්ඤෙන සක්ඛිනා,කම්පිතා මද්දියා දානා සක්ඛි හොති අයං මහී.

为证我（将成佛）之事，何需其他证人？此大地曾因布施玛蒂(Maddī)而震动，它即是我的见证。

139.

139.

ඉති වත්වා දක්ඛිණං බාහුං පථවියා පණමයි,තදා කම්පිත්ථ පථවී මහාඝොසො අජායථ.

如是说已，彼向大地伸出右臂；其时，大地震动，巨响生起。

140.

140.

පථවීඝොසෙන ආකාසෙ ගජ්ජන්තො අසනි ඵලි,තස්මිං මජ්ඣෙ ගතො මාරො සපරිසො භයතජ්ජිතො.

大地之声与空中雷鸣之霹雳一同迸发，身处其中的魔罗(Māra)及其眷属为恐惧所慑。

141.

141.

මහාවාතසමුද්ධතභස්මං ව විකිරිය්‍යථ,මහාඝොසො අජායිත්ථ සිද්ධතස්ස ජයො ඉති.

（魔军）如被大风扬起的灰烬般四散。大声响起：“悉达多(Siddhattha)胜利！”

අභිසම්බොධිදීපනීගාථා

正等觉阐明偈

142.

142.

පුරතො ගච්ඡති චන්දො රජතචක්කං ව අම්බරෙ,සහස්සරංසි සුරියො පච්ඡිමෙනුපගච්ඡති.

月亮如银轮，在空中前行；千光之日（太阳）从其后方跟随。

143.

143.

මජ්ඣෙ බොධිදුමච්ඡත්තෙ පල්ලඞ්කෙ අප්පරාජිතෙ,පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා ධම්මං සම්මසතෙ මුනි.

于菩提树伞盖中央，不败之座上，牟尼跏趺而坐，思惟正法。

144.

144.

සක්කො තස්මිං ඛණෙ සඞ්ඛං ධමන්තො අභිධාවති,බ්‍රහ්මා තියොජනං ඡත්තං ධාරෙති මුනිමුද්ධනි.

帝释(Sakko)于彼时吹响海螺，疾驰而来。梵天(Brahmā)则擎一顶三由旬之伞，覆于牟尼头顶。

145.

145.

මණිතාලවණ්ටං තුසීතො සුයාමො වාළබීජනිං,නානාමඞ්ගලභණ්ඩානි ගහිතො සෙසදෙවතා.

兜率天人(Tusita)手持宝扇，苏亚马(Suyāma)天人手持白拂，其余诸天则手持种种吉祥之物。

146.

146.

එවං දසසහස්සම්හි සක්කො බ්‍රහ්මා ච දෙවතා,සඞ්ඛාදීනී ධමන්තා ච චක්කවාළම්හි පූරයුං.

如是，帝释(Sakko)、梵天(Brahmā)及诸天神吹响海螺等，其声响遍满十千轮围世界。

147.

147.

මඞ්ගලානි ගහෙත්වාන තිට්ඨන්ති කාචි දෙවතා,ධජමාල ගහෙත්වාන තථා පුණ්ණඝටාදයො.

一些天神手持吉祥物而立，另一些则手持幢幡、花鬘、满瓶等物。

148.

148.

තත්ථ නච්චන්ති ගායන්ති සෙළෙන්ති වාදයන්ති ච,දෙවා දසසහස්සම්හි තුට්ඨහට්ඨා පමොදිතා.

彼处十千世界的天神们，心怀满足，欢喜愉悦，载歌载舞，奏乐嬉戏。

149.

149.

ධම්මාමතරසස්සාදං ලභිස්සාමස්ස සන්තිකෙ,නයනාමතරසස්සාදං පාටිහාරියඤ්ච පස්සිතුං.

“我等将于彼之近处，得尝法甘露味，并得见悦目之神变。”

150.

150.

ජාරමරණකන්තාරා සොකොපායාසසල්ලතො,මොචෙසි කාමපාසම්හා දෙසෙන්තො අමතං පදං.

彼宣示不死句，令（众生）从老死旷野、忧恼之箭及欲爱之缚中解脱。

151.

151.

ඉති තුට්ඨෙහි දෙවෙහි පූජියන්තො නරාසභො,කිඤ්චි පූජං අචින්තෙන්තො චින්තෙන්තො ධම්මමුත්තමං.

人中之雄(narāsabha)虽受欢喜天众如是供养，然丝毫不思于此，唯思惟无上之法。

152.

152.

සබ්බත්ථසාධිතො සන්තො සිද්ධත්ථො අප්පරාජිතො,චක්කවාළසිලාසාණිපාකාරෙහි මනොරමෙ.

成就一切义利、寂静不败的悉达多(Siddhattha)，安坐于以悦意的轮围石为城郭的道场中。

153.

153.

තාරාමණිඛචිතාකාසවිතානෙ චන්දදීපකෙ,මානාරතමපජ්ජොතෙ මාලාගන්ධාදිපූජිතෙ.

此道场以镶嵌星辰珠宝的虚空为天盖，以明月为灯，以种种宝光为光明，并以花鬘、妙香等物供养。

154.

154.

දිබ්බෙහි ඡණභෙරීහි ඝුට්ඨෙ මඞ්ගලගීතියා,චක්කවාළෙ සුප්පාසාදෙ බොධිමණ්ඩමහාතලෙ.

于此轮围世界的殊胜宫殿、菩提道场的大地之上，天界节庆之鼓与吉祥之歌声回响。

155.

155.

බොධිරුක්ඛමණිච්ඡත්තෙ පල්ලඞ්කෙ අප්පරාජිතෙ,නිස්සින්නො පඨමෙ යාමෙ පුරිමං ජාතිමනුස්සරි.

于菩提树宝伞之下、不败之座上，彼安然而坐，于初夜时分忆念宿世。

156.

156.

නමරූපාමනුප්පත්ති සුදිට්ඨා හොති තෙනිධා,සක්කාතදිට්ඨි තෙනස්ස පහීනා හොති සබ්බසො.

由此，于此世间，彼善见名色之不生；由此，其萨迦耶见(sakkāyadiṭṭhi)被全然断除。

157.

157.

තතො හි දුතියෙ යාමෙ යථායම්මුපගෙ සරි,සුදිට්ඨං හොති තෙනස්ස කම්මක්ලෙසෙහි සම්භවං.

然后，于中夜时分，他忆念众生随业而趣，由此善见由业与烦恼所生。

158.

158.

කඞ්ඛාවිතරණී නාම ඤාණන්තං සමුපාගතං,තෙනසෙස පහීයිත්ථ කඞ්ඛා සොළසධා ඨිතා.

名为“度疑”之智现前，由此，十六种疑全然断除。

159.

159.

තතො සො තතියෙ යාමෙ ද්වාදසඞ්ගෙ අසෙසතො,සො පටිච්චසමුප්පාදෙ ඤාණමොතාරයී මුනි.

然后，于后夜时分，牟尼将智慧无余地导入十二支缘起(paṭiccasamuppāda)。

160.

160.

අවිජ්ජවාද්‍යානුලොමෙන ජරාදිපටිලොමතො,සම්මසන්තො යථාභූතං ඤාණදස්සනමාගමි.

他顺观无明等，逆观老死等，如实思量，证得智见。

161.

161.

කප්පකොටිසතෙනාපි අප්පමෙය්‍යෙසු ජාතිසු,ලොභං අසෙසදානෙන විනාසෙන්තො පුනප්පුනං.

于百俱胝不可计数的生世中，他以无余布施，一再摧毁贪欲。

162.

162.

සීලෙන ඛන්තිමෙත්තාය කොඛදොසං නිවාරෙසි,පඤ්ඤාය මොහං ඡෙත්වාන මිච්ඡාදිට්ඨි තථෙව ච.

他以戒、忍辱与慈爱平息嗔恚，以智慧斩断愚痴与邪见。

163.

163.

ගරූපසෙවනාදීහි විචිකිච්ඡං විනොදයං,මානුද්ධච්චං විනොදෙන්තො කුලෙ ජෙට්ඨොපචායිනා.

以亲近师长等遣除疑惑，以尊敬族中长者遣除我慢与掉举。

164.

164.

නෙක්ඛම්මෙන විනාසෙන්තො කාමරාගං පුනප්පුනං,සච්චෙන විසංවාදං කොසජ්ජං වීරියෙන ච.

以出离一再摧毁欲贪，以真实摧毁虚妄，以精进摧毁懈怠。

165.

165.

එවං දානාදිනා තං තං කිලෙසඞ්ගං විනොදයං,සුවඩ්ඪිතා මහාපඤ්ඤා කථං සන්තිං න රූහති.

如是，他以布施等法遣除种种烦恼，如此善增长的大智慧，怎能不证得寂静呢？

166.

166.

සුදුක්කරං කරිත්වාන දානාදිපච්චයං පුරෙ,න කිඤ්චි භවසම්පත්තිං පත්ථෙසි බොධිමුත්තමං.

往昔行持布施等难行之因，不求任何世间圆满，唯求无上菩提。

167.

167.

පණිධානම්හා පට්ඨාය කතං පුඤ්ඤඤ්ච පත්ථනං,එක්කත්ථ දානි සම්පත්තිං දෙති බොධිං අසංසයං.

从发愿以来所作福德与誓愿，如今汇于一处，无疑将成就菩提。

168.

168.

තතො සො සබ්බසඞ්ඛාරෙ අනිච්චදුක්ඛනත්තතො,සම්මසන්තොනුලොමෙන නිබ්බානං සමුපාගමි.

然后，他顺观一切行为无常、苦、无我，从而证得涅槃。

169.

169.

සවාසනෙ කිලෙසෙ සො ඣාපෙන්තොනුමත්තං පි ච,අරහත්තප්පත්තියා සුද්ධො බුද්ධො බොධිතලෙ අහු.

他焚尽烦恼及其习气，乃至最微细者，以证得阿罗汉果而清净，于菩提座下成佛。

170.

170.

පත්තො විමෙත්තිං වරසෙතඡත්තං,සො පීතිවෙගෙන උදානුදීරයි;

ඡෙත්වාන මාරෙ විජිතාරිසඞ්ඝො,තිබුද්ධඛෙත්තෙකදිවාකරො අහු.

他证得如殊胜白伞盖之解脱，以喜悦之情发出感叹。他摧破魔罗，战胜敌众，成为三佛土之独一日轮。

171.

171.

රාජාධිරාජා වරමෙවමාසි,තිඡත්තධාරි වරධම්මරාජා;

මහාසහස්සං පි ච ලොකධාතුං,සරෙන විඤ්ඤාපයිතුං සමත්ථො.

他如是成为最上之王中王，持有三伞盖之最上法王；他能以一音令大千世界知晓。

172.

172.

බුද්ධො ලොකාලොකෙ ලොකෙ,ජාතො සත්තො කොනුම්මත්තො;

සුද්ධං බුද්ධං ඔඝා තිණ්ණං,සද්ධො පඤ්ඤො කො නො වන්දෙ.

佛陀出兴于世间与超世间，何等众生会痴迷不悟？于已渡暴流之清净佛陀，有信有慧者谁不礼敬？

173.

173.

භජිතං චජිතං පවනං භවනං,ජහිතං ගහිතං සමලං අමලං;

සුගතං අගතං සුගතිං අගතිං,නමිතං අමිතං නමතිං සුමතිං.

已亲近，已舍弃；林，宅邸；已舍弃，已执取；有垢，无垢；善逝，未至；善趣，恶趣；已礼敬，无量；礼敬，善慧。

ධම්මචක්කපවත්තනදීපනීගාථා

开示转法轮偈

174.

174.

සම්මාසම්බොධිඤානං හතසකලමලං සුද්ධතො චාතිසුද්ධං,අද්ධා ලද්ධා සුලද්ධං වතමිති සතතං චින්තයන්තො සුබොධිං;

සත්තාහං සත්තමෙවං විවිධඵලසුඛං විතිනාමෙසි කාලං,බ්‍රහ්මෙනායාචිතො සො ඉසිපතනවනෙ වත්තයී ධම්මචක්කං.

他恒常思惟已善得之善觉悟——那断尽一切垢染、清净且极清净的正等觉智，心想：“我确实已善得此。”他如此度过七周，享受种种道果之乐。受梵天劝请后，遂于仙人堕处(Isipatana)林中转动法轮。

පාටිහාරියදීපනීගාථා

开示神变偈

175.

175.

බ්‍රහ්මස්ස සද්දං කරවීකභාණිං,යථිච්ඡිතං සාවයිතුං සමත්ථං;

සච්චං පියං භූතහිතං වදන්තං,න පූජයෙ කො හි නරො සචෙතනො.

其梵音如迦陵频伽鸟鸣，能随意令众听闻；宣说真实、悦意、利生之语，有智之人谁不礼敬？

176.

176.

ඉද්ධි ච ආදෙසනානුසාසනී,පාටිහීරෙ භගවා වසී අහු;

කත්වාන අච්ඡෙරසුපාටිහීරං,දෙසෙසි ධම්මං අනුකම්පිමං පජං.

世尊于神通、记心与教诫神变中得自在；示现稀有善妙神变后，为慈悯众生而说法。

නවගුණදීපනීගාථා

开示九功德偈

177.

177.

එවං හි බුද්ධත්තමුපාගතො සො,දෙසෙසි ධම්මං සනරාමරානං;

නානානයෙහීභිසමෙසි සත්තෙ,තස්මා හි ඣාතො තිභවෙසු නාථො.

如是，彼已成就佛果，为人天说法；以种种方便调伏众生，是故被誉为三有之主。

178.

178.

අද්ධා ලද්ධා ධම්මාලොකං,දිට්ඨා පත්තා ඤාතා සච්චං;

තිඤ්ඤාරාගාදොසමොහා,ථොමෙසුං තෙ දෙවා බ්‍රහ්මා.

已得法光明，已见、已证、已了知真理，已渡贪、瞋、痴之诸天与梵天，皆来赞叹于彼。

179.

179.

මුනිරාජවරො නරරාජවරො,දිවිදෙවවරො සුචිබ්‍රහ්මවරො;

සකපාපහරො පරපාපහරො,සකවුඩ්ඪිකරො පරවුඩ්ඪිකරො.

最胜牟尼王，最胜人中王；最胜天中天，最胜净梵王；自除己恶亦除他恶，自得增长亦令他增长。

180.

180.

සනරාමරුබ්‍රහ්මගණෙභි රුතා,අරහාදිගුණා විපුලා විමලා;

නවධා වසුධාගගණෙ,සකලෙ තිදිවෙ තිභවෙ විසටා.

人、天、梵众所称颂之阿罗汉等功德，广博无垢；此九种功德，遍布大地、虚空、所有天界与三有。

181.

181.

යෙ පිස්ස තෙ භගවතො ච අචින්තියාදී,සුද්ධාතිසුද්ධතරබුද්ධගුණා හි සබ්බෙ;

සඞ්ඛෙපතො නවවිධෙසු පදෙසු ඛිත්තා,වක්ඛාමි දානි අරහාදිගුණෙ අහං පි.

世尊所有不可思议等、至为清净之佛陀功德，皆被简要归入九类；如今，我亦将解说阿罗汉等功德。

182.

182.

යො චීධ ජාතො අරහං නිරාසො,සම්මාභිසම්බුද්ධසමන්තචක්ඛු;

සම්පන්නවිජ්ජාචරණොඝතිණ්ණො,සම්මාගතො සො සුගතො ගතො ව.

彼于此世生为阿罗汉，无有渴望；是正等觉者，具普眼；是明行具足者，已渡暴流；彼是善逝，已然善至。

183.

183.

අවෙදි සො ලොකමිමං පරඤ්ච,අමුත්තරො සාරථිදම්මසත්තෙ;

සදෙවකානං වරසත්ථුකිච්චං,අකාසි බුද්ධො භගවා විසුද්ධො.

他遍知此世与他世，是无上调御丈夫；清净的佛陀、世尊，已成办天人之师的最胜事业。

ගුණදීපනීගාථා

功德明灯偈

184.

184.

න තස්ස අදිට්ඨනමිධත්ථි කිඤ්චි,අතො අවිඤ්ඤාතමජානිතබ්බං;

සබ්බං අභිඤ්ඤාසි යදත්ථි ඤෙය්‍යං,තථාගතො තෙන සමන්තචක්ඛු.

于此，无有任何他未曾见之物，是故无有任何未知、不可知者；凡所有应知者，他皆已遍知，因此如来是具一切眼者。

185.

185.

ඉති මහිතමනන්තාකිත්තිසම්භාරසාරං,සකලදසසහස්සීලොකධාතුම්හි නිච්චං;

උපචිතසුභහෙතුපයුතානන්තකාලං,තදිහ සුගතබොධිසාධුකං චින්තනීයං;

如是，彼无量声誉资粮之精华，受人尊崇；常于一切十千世界中，于无量时劫中积累善因；是故，于此应善思惟善逝之菩提。

186.

186.

තක්කබ්‍යාකරණඤ්ච ධම්මවිනයං සුත්වා පි යො පඤ්ඤවා,තෙනායං සුචිසාරභූතවචනං විඤ්ඤායතෙ කෙවලං;

හෙතුඤ්චාපි ඵලෙන තෙන සඵලං සම්පස්සමානො තතො බොධිං සද්දහතෙව තස්ස මහතාවායමතො සම්භවං.

若有智者，听闻逻辑、声明及法与律，则唯彼能了知此清净、真实之言；又见因与果相符，便会相信彼之菩提是由大精进而生。

187.

187.

යො සද්දහන්තො පන තස්ස බොධිං,වුත්තානුසාරෙන ගුණෙරහාදී;

කථෙති චින්තෙන්ති ච සො මුහුත්තං,ඔහාය පාපානි උපෙති සන්තිං.

然若有人相信彼之菩提，并随顺所说之功德等；他或言说或思惟片刻，舍弃诸恶，便能获得寂静。

188.

188.

සද්ධෙය්‍යා තෙ චින්තෙය්‍යා තෙ,වන්දෙය්‍යා තෙ පූජෙය්‍යාතෙ;

බුද්ධොලොකාලොකෙ ලොකෙ,ජාතෙ නෙතං පත්ථෙන්තෙන.

彼等应被相信，彼等应被思惟；彼等应被礼敬，彼等应被供养；当佛陀，世间之光，出现于世时，不应希求此世间之物。

පූජානිධානදීපනීගාථා

供养宝藏明灯偈

189.

189.

තසමා හි ජාතොවරකම්හි තස්ස,ආයත්තකෙ මඞ්ගලචක්කවාළෙ;

භූතෙහි වත්ථූහි මනොරමෙහි,පූජෙමි තං පූජිත්පූජිතං පුරෙ.

因此，于彼殊胜诞生处，于吉祥之轮围中；我以真实、悦意之物，供养彼昔日已受应供者所供养者。

190.

190.

සොහං අජ්ජ පනෙතස්මිං චක්කවාළම්හි පුප්ඵිතෙ,ථලජෙ ජලජෙ වාපි සුගන්ධෙ ච අගන්ධකෙ.

我今于此繁花世界中，以陆生或水生，有香或无香之花……

191.

191.

මනුස්සෙසු අනෙකත්ථ තළාකුය්‍යානවාපිසු,පවනෙ හිමවන්තස්මිං තත්ථ සත්ත මහාසරෙ.

人间多处，池塘、园林、水库中；雪山(Himavanta)林中，七大湖里。

192.

192.

පරිත්තදීපෙ ද්විසහස්සෙ මහාදීපෙ සුපුප්ඵිතෙ,සත්තපරිභණ්ඩසෙලෙසු සිනෙරුපබ්බතුත්තමෙ.

于二千小岛上，于鲜花盛开之大洲上；于七重金山中，于至上之须弥山(Sineru)上。

193.

193.

කුමුදුප්පලකාදීනි නාගානං භවනෙසුපි,පාටලාදීනි පුප්ඵානි අසුරානං හි ආලයෙ.

龙宫中睡莲、青莲等盛开，阿修罗住所则有波吒厘等鲜花。

194.

194.

කොවිළාරාදිකානි තු දෙවතානං හි ආලයෙ,එවමාදී අනෙකත්ථ පුප්ඵිතෙ ධරණීරුහෙ.

拘毗罗罗(Koviḷāra)等花于诸天住处，如是众树于各处遍开繁花。

195.

195.

චම්පකා සලලා නිම්බා නාගපුන්නාගකෙතකා,වස්සිකා මල්ලිකා සාලා කොවිළාරා ච පාටලි.

瞻波迦(Campaka)、萨罗罗(Salala)、楝树(Nimba)、龙华树(Nāga)、奔那伽(Punnāga)、计答迦(Ketaka)；婆悉迦(Vassikā)、茉莉(Mallikā)、娑罗树(Sāla)、拘毗罗罗(Koviḷāra)及波吒厘(Pāṭali)。

196.

196.

ඉන්දීවරා අසොකා ච කණිකාරා ච මකුලා,පදුමා පුණ්ඩරිකා ච සොගන්ධිකුමුදුප්පලා.

青莲(Indīvara)、无忧树(Asoka)、金香树(Kaṇikāra)及含苞花(Makula)；红莲(Paduma)、白莲(Puṇḍarīka)、香睡莲(Sogandhika)、白睡莲(Kumuda)及青莲(Uppala)。

197.

197.

එතෙ චඤ්ඤෙ ච රුක්ඛා ච වල්ලියො චාපි පුප්ඵිතා,සුගන්ධා සුඛසම්ඵස්සා නානාවණ්ණනිභා සුභා.

此等及其他树木与蔓藤，亦皆开花，芬芳、触悦、色彩斑斓、清净美丽。

198.

198.

විචිත්‍රා නීලානෙකානි පීතා ලොහිතකානි ච,කාළා සෙතා ච මඤ්ජට්ඨ නෙකවණ්ණා සුපුප්ඵිතා.

斑斓、青蓝、金黄与绯红，黑色、白色与茜草红，万色纷呈，繁花盛开。

199.

199.

සොභතෙ පබ්බතෙ හෙට්ඨා සරෙහි වනරාජිහි,සන්දමානාහි ගඞ්ගාහි හිමවා රතනාකරො.

雪山(Himavā)乃众宝之源，山下湖泊、林木环绕，江河奔流，庄严壮丽。

200.

200.

පත්තකිඤ්ජක්ඛරෙණූහි ඔකිණ්ණං හොති තං වනං,භමරා පුප්ඵගන්ධෙහි සමන්තා අභිනාදිතා.

彼林遍布花瓣、花蕊与花粉，蜜蜂因花香而四处嗡嗡作响。

201.

201.

අථෙත්ත සකුණා සන්ති දිජා මඤ්ජුස්සරා සුභා,කූජන්තමුපකූජන්ති උතුසම්පුප්ඵිතෙ දුමෙ.

此处有众鸟，其音悦耳，其形美丽；于应时盛开之树上，彼等鸣唱应和。

202.

202.

නිච්ඡරානං නිපාතෙන පබ්බතා අභිනාදිතා,පඤ්චඞ්ගිකානි තූරියානි දිබ්බානි විය සුය්‍යරෙ.

瀑布奔流，山岳回响；所闻之声，犹如天界五种乐器。

203.

203.

තත්ථ නච්චන්ති තස්මිං ජලන්තග්ගිසිඛූපමා,තස්මිං හි කින්නරා කිච්චං පදීපෙන කරීයති.

于彼处，舞者如燃火之焰起舞；于彼处，紧那罗(Kinnara)以明灯行其事。

205.

205.

මුත්තාජාලාව දිස්සන්ති නිච්ඡරානං හි පාතකා,පජ්ජලන්තා ව තිට්ඨන්ති මණිවෙළුරියාදයො.

瀑布之奔流，如珍珠之网；宝珠、琉璃等，如燃烧般伫立。

206.

206.

කාළානුසාරි තග්ගරං කප්පූරං හරිචන්දනං,සකුණානං හි සද්දෙන මයූරානං හි කෙකයා.

黑沉香(Kāḷānusāri)、塔伽罗香(Tagara)、樟脑(Kappūra)、黄旃檀(Haricandana)；鸟之鸣，孔雀之啼。

207.

207.

භමරානං හි නින්නාදා කොඤ්චනාදෙන හත්ථිනං,විජම්භිතෙන වාළානං කින්නරානං හි ගීතියා;

蜜蜂之嗡鸣，大象之吼声；猛兽之咆哮，紧那罗(Kinnara)之歌声。

208.

208.

පබ්බතානං හි ඔභාසා මණීනං ජොතියාපි ච,විචිත්‍රබ්භවිතානෙහි දුමානං පුප්ඵධූපියා;

එවං සබ්බඞ්ගසම්පන්නං කිං සියා නන්දනං වනං.

山岳之光辉，宝石之闪耀；奇妙云盖与树木花香；如此一切具足，欢喜园(Nandana vana)何足比拟？

209.

209.

එවං සුසම්ඵුල්ලවනං හි යං යං,තහිං තහිං පුප්ඵිතපුප්ඵිතං සුභං;

මාලං සුසද්දඤ්ච මනුඤ්ඤගන්ධං,පූජෙමි තං පූජිතපූජිතං පුරා.

如是，凡繁花盛放之林，处处皆是盛开之美景；我以花鬘、妙音与悦意之香，供养彼昔日已受应供者所供养者。

210.

210.

නාගලොකෙ මනුස්සෙ ච දෙවෙ බ්‍රහ්මෙ ච යං සියා,සාමුද්දිකං භූමිගතං ආකාසට්ඨඤ්ච යං ධමං.

于龙界、人间、天界、梵天中，凡所有财宝；凡是海中、地上、空中之财宝。

211.

211.

රජතං ජාතරූපඤ්ච මුත්තා වෙළුරියා මණි,මසාරගල්ලං ඵලිකං ලොහිතඞ්ගං පවාළකං.

白银与黄金，珍珠、琉璃、宝珠，猫眼石、水晶，红宝石、珊瑚。

212.

212.

යො සො අනන්තකප්පෙසු පූරෙත්වා දසපාරමී,බුද්ධො බොධෙසි සත්තානං තස්ස පූජෙමි තං ධනං.

于无量劫中圆满十波罗蜜，令众生觉悟之佛陀，我以此等财宝供养之。

213.

213.

ඛොමං කොසෙය්‍යං කප්පාසං සාණං භඞ්ගඤ්ච කම්බලං,දුකූලානි ච දිබ්බානි දුස්සානි විවිධානි තෙ.

亚麻、丝绸、棉、麻、粗麻与毛毯，及诸天衣与华服，皆供养于您。

214.

214.

අනන්තවත්ථදානෙන හිරොත්තප්පාදිසංවරං,යස්ස සිද්ධං සියා තස්ස දුස්සානි පුජයාමහං.

由无尽衣施，得成就惭愧等防护，我今以衣供养彼。

215.

215.

පවනෙ ජාතරුක්ඛානං නානාඵලරසුත්තමං,අම්බා කපිට්ඨා පන්සා චොචමොචාදිනප්පකා.

林中生长之树，具种种殊胜果味，如芒果(Ambā)、木苹果(Kapiṭṭha)、波罗蜜(Panasa)、椰子(Coca)、香蕉(Moca)等类。

216.

216.

තස්මිං ගන්ධරසං ඔජං බුද්ධසෙට්ඨස්ස පූජිතං,වන්දාමි සිරසා නිච්චං විප්පසන්නෙන චෙතසා.

于此中之香、味、精华，皆供养于最胜佛陀。我常以至诚清净之心，头面礼敬。

217.

217.

පූජෙමි පඨමං තස්ස පණිධානං අචින්තියං,චක්කවාළම්හි සබ්බෙහි විජ්ජමානෙහි වත්ථුහි.

我以遍满轮围世界中一切现有事物，供养彼最初不可思议之誓愿。

218.

218.

දසන්නං පාරමීනන්තු පූරිතට්ඨානමුත්තමං,තතො සාලවනෙ රම්මෙ ජාතට්ඨානං චරිමකං.

十波罗蜜圆满之最上处，以及在怡人的娑罗林中，最后的出生地。

219.

219.

ඡබ්බසානි පධානස්මිං කරණං දුක්කරකාරිකං,අප්පරාජිතපල්ලඞ්කං බුද්ධං බුද්ධගුණං නමෙ.

六年精勤，行难行之行，我礼敬无败菩提座、佛陀及佛陀之功德。

220.

220.

චුද්දස බුද්ධඤාණානි අට්ඨර්ස ආවෙණිකං,පූජෙමි දසබලඤාණං චතුවෙසාරජ්ජමුත්තමං.

我供养十四佛智、十八不共法、十力智以及最上四无畏。

221.

221.

ආසයානුසයඤාණං ඉන්ද්‍රියානං පරොපරං,යමකපාටිහීරඤ්ච ඤාණං සබ්බඤ්ඤුතං පි ච.

意向随眠智、诸根胜劣智、双神变智以及一切知智。

222.

222.

මහාකරුණාපත්තිඤාණං අනාවරණ්මිති ච,ඡ අසාධාරණානෙතෙ ඤත්වාන පූජයාමහං.

大悲等至智与无碍智，了知此六不共法后，我供养之。

223.

223.

තතො ච සත්තසත්තාහෙ ධම්මසම්මසිතං නමෙ,බ්‍රහ්මුනා යාචිතට්ඨානං ධම්මං දෙසයිතුං වරං.

此后，我礼敬七周思惟法之处，以及梵天劝请宣说最上法之处。

224.

224.

ඉසිපතනෙ මිගදායෙ ධම්මචක්කපවත්තනං,තතො වෙළුවනාරාමෙ වසිතඨානඤ්ච පූජයෙ.

于仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)转法轮，亦供养其于竹林(Veḷuvana)精舍安住之处。

225.

225.

තතො ජෙතවනං රම්මං චිරවුත්ථං මහෙසිනා,අසාධාරණමඤ්ඤෙසං යමකපාටිහරියං.

此后，我礼敬大仙久住的怡人祇陀林(Jetavana)，以及示现与他人不共的双神变。

226.

226.

පාරිච්ඡත්තකමූලම්හි අභිධම්මඤ්ච දෙසනං,සඞ්කස්සනගරද්වාරෙ දෙවොරොහණකං පි ච.

于巴瑞恰达树(Pāricchattaka)下宣说阿毗达摩(Abhidhamma)，以及于桑咖萨(Saṅkassa)城门自天界降下之处。

227.

227.

තතො ච හිමවන්තස්මිං මහාසමයදෙසනං,වුත්තානෙතානි ඨානානි නත්වාන පුජයාමහං.

此后，于雪山宣说《大集会经》，我礼敬并供养所有这些所述之处。

228.

228.

චතුරාසීතිසහස්සෙහි ධම්මක්ඛන්ධෙහි සඞ්ගහං,පිටකත්තයං යථාවුත්තවිධිනා පූජයාමහං.

我依所述之法，供养由八万四千法蕴所摄之三藏。

229.

229.

මාරස්ස අත්තනො ආයුසඞ්ඛාරොසජ්ජනං නමෙ,කුසිනාරාය මල්ලානං යමකසාලමන්තරෙ.

我礼敬在古西那罗(Kusinārā)末罗(Malla)人的双娑罗树之间，世尊舍弃寿行之处。

230.

230.

පණිධානම්හි පට්ඨාය කතං කිච්චං අසෙසතො,නිට්ඨපෙත්වාන සො සබ්බං පරිනිබ්බායිනාසවො.

自初发愿以来，所应作之事已无余完成；彼成就一切，无漏者般涅槃。

231.

231.

එවං නිබ්බායමානස්ස කතකිච්චස්ස තාදිනො,චිරගතා මහාකරුණා න නිබ්බායිත්ථ කිඤ්චිපි.

如是般涅槃、已作所作、如来者，其长久之大悲心丝毫未曾熄灭。

232.

232.

ස්වායං ධම්මො විනයො ච දෙසිතො සාධුකං මයා,මමච්චයෙන සො සත්ථා ධාතු චාපි සරීරජා.

此法与律，我已善说。我灭度后，彼即为师，亦有身生之舍利。

233.

233.

අප්පරාජිතපල්ලඞ්කං බොධිරුක්ඛඤ්ච උත්තමං,මමච්චයෙන සත්ථා ති අනුජානි මහාමුනි.

大牟尼应允：“我灭度后，无败菩提座与最上菩提树亦是导师。”

234.

234.

මම ඨනෙ ඨපෙත්වාන ධාතුබොධිඤ්ච පූජිතං,අනුජානාමි තුම්හාකං සාධනත්ථං සිවඤ්ජසං.

我应允汝等，为成就吉祥正道，可于我所在之处，安置并供养舍利与菩提树。

235.

235.

තස්මා හි තස්ස සද්ධම්මං උග්ගණ්හිත්වා යථාතථං,යො දෙසෙති සම්බුද්ධො ති නත්වාන පූජයාමහං.

是故，于如实学习并宣说彼正法者，我视同正等觉者，敬礼供养之。

236.

236.

තස්මා සාසපමත්තං පි ජිනධාතුං අසෙසිය,විත්ථින්නචක්කවාළම්හි නත්වාන පූජයාමහං.

因此，我礼敬并供养遍布于广阔轮围世界中，乃至芥子般大小的一切胜者舍利。

237.

237.

පරම්පරාභතානං හි ඉමම්හා බොද්ධිරුක්ඛතො,සබ්බෙසං බොධිරුක්ඛානං නත්වාන පූජයාමහං.

我礼敬并供养所有从此菩提树辗转传承而来的一切菩提树。

238.

238.

යං යං පරිභුඤ්ජි භගවා පත්තචීවරමාදිකං,සබ්බං පරිභොගධාතුං නත්වාන පූජයාමහං.

世尊(Bhagavā)所用之衣钵(pattacīvara)等一切受用遗物，我皆敬礼供养。

239.

239.

යත්ථ කත්ථචි සයිතො ආසින්නො චඞ්කමෙපි වා,පාදලඤ්ඡන්කං කත්වා ඨිතො නත්වාන පූජයෙ.

其或卧、或坐、或经行、或站立，于一切处所留足印，我皆敬礼供养。

240.

240.

න සඤ්ජානන්ති යෙ බුද්ධං එවරූපො ති ඤාත්වෙ,කතං තං පටිමං සබ්බං නත්වාන පූජයාමහං.

为令不知佛陀形象者得识，所有被造之佛像，我皆敬礼供养。

241.

241.

එවං බුද්ධඤ්ච ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච අනුත්තරං,චක්කවාළම්හි සබ්බෙහි වත්ථූහි පූජයාමහං.

如是，我以轮围世界中一切事物，供养佛、法与无上僧伽。

පත්ථනාදීපනීගාථා

发愿明示偈

242.

242.

අස්මිං ච පුබ්බෙපි ච අත්තභාවෙ,සබ්බෙහි පුඤ්ඤෙහි මයා කතෙහි;

පූජාවිධානෙහි ච සඤ්ඤමෙහි,භවෙ භවෙ පෙමනියො භවෙය්‍යං.

于此生与过去生，由我所作一切功德，以及供养与自制，愿我生生世世为人所爱。

243.

243.

සද්ධා හිරොත්තප්පබහුස්සුතත්තං,පරක්කමො චෙව සතිස්සමාධි;

නිබ්බෙධභාගී වජිරූපමාති,පඤ්ඤා ච මෙ සිජ්ඣතු යාව බොධිං.

信、惭、愧、多闻，精进、念与定，以及能洞察、如金刚之智慧——愿我此等功德成就直至菩提。

244.

244.

රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං,දිට්ඨිඤ්ච මානං විචිකිච්ඡිතඤ්ච;

මච්ඡෙරෙඉස්සාමලවිප්පහීනො,අනුද්ධතො අච්චපලො භවෙය්‍යං.

舍弃贪、嗔、痴，邪见、慢与疑，远离悭吝、嫉妒、垢染，愿我无掉举、无轻浮。

245.

245.

භවෙය්‍යහං කෙනචි නප්පසෙය්හො,භොගො ච දින්නෙහි පටෙහි;

භොගො ච කායො ච මමෙස ලද්ධො,පරූපකාරාය භවෙය්‍යං නූන.

愿我不为任何人所欺压，因布施衣物而得财富；且我所获之财富与身体，皆能确实利益他人。

246.

246.

ධම්මෙනා මාලාපිතරො භරෙය්‍යං,වුඩ්ඪපචායී ච බහූපකාරී;

ඤාතීසු මිත්තෙසු සපත්තකෙසු,වුඩ්ඪිං කරෙය්‍යං හිතමත්තනො ච.

愿我依法奉养父母，尊敬长者，多行饶益；于亲戚、朋友、同伴，愿我能增长自他之利益。

247.

247.

මෙත්තෙය්‍යනාථං උපසඞ්කමිත්වා,තස්සත්තභාවං අභිපූජයිත්වා;

ලද්ධාන වෙය්‍යාකරණං අනූනං,බුද්ධො අයං හෙස්සතිනාගතෙසු.

愿我得亲近弥勒(Metteyya)导师，供养其身，并获得“此人于未来将成佛陀”之无缺授记。

248.

248.

ලොකෙන කෙනාපි අනුපලිත්තො,දානෙ රතො සීලගුණෙ සුසාණ්ඨිතො;

නෙක්ඛම්මභාගි වරඤාණලාභී,භවෙය්‍යහං ථාමබලුපපන්නො.

不为世间任何事物所染，乐于布施，善住于戒德，趋向出离，获得殊胜智慧，愿我具足力量与威力。

249.

249.

සීසං සමංසමං මම හත්ථපාදෙ,සංඡිනදමානෙපි කරෙය්‍යඛන්තිං;

සච්චෙ ඨිතො කාලුමධිට්ඨිතෙ ව,මෙත්තායුපෙක්ඛාය යුතො භවෙය්‍යං.

纵使我头、手、足被一节节斩断，愿我能修持忍辱；愿我安住于真实，如住于悲，并具足慈与舍。

250.

250.

මහාපරිච්චාගං කත්වා පඤ්ච,සම්බොධිමග්ගං අවිරාධයන්තො;

ඡෙත්වා කිලෙසෙ චිතපඤ්චමාරො,බුද්ධො භවිස්සාමි අනාගතෙසු.

行此五种大施，不离正等觉道，断除诸烦恼，战胜五种魔，我于未来将成佛。