နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

အဋ္ဌကထာ

义注

သံဂါယနဿ ပုစ္ဆာ-ဝိဿဇ္ဇနာ

结集之问答

သဒေဝကောပိ [Pg.25] စေ လောကော, အာဂန္တွာ တာသယေယျ မံ;

န မေ ပဋိဗလော အဿ, ဇနေတုံ ဘယဘေရဝံ.

纵使有天之世间，前来恐吓于我；亦无能力于我，生起恐惧怖畏。

သစေပိ တွံ မဟိံ သဗ္ဗံ, သသမုဒ္ဒံ သပဗ္ဗတံ;

ဥက္ခိပိတွာ မဟာနာဂ, ခိပေယျာသိ မမူပရိ;

နေဝ မေ သက္ကုဏေယျာသိ, ဇနေတုံ ဘယဘေရဝံ;

အညဒတ္ထု တဝေဝဿ, ဝိဃာတော ဥရဂါဓိပ.

大龙，纵汝举起此大地，连同其海与山岳，投掷于我之身上，亦绝不能令我生起恐惧怖畏；蛇王，此举徒劳，反致汝自家毁伤。

မာ [Pg.26] ဒါနိ ကောဓံ ဇနယိတ္ထ, ဣတော ဥဒ္ဓံ ယထာ ပုရေ;

သဿဃာတဉ္စ မာကတ္ထ, သုခကာမာ ဟိ ပါဏိနော;

ကရောထ မေတ္တံ သတ္တေသု, ဝသန္တု မနုဇာ သုခံ.

自今而后莫生瞋，犹如往昔已发生；亦莫毁坏诸苗稼，实诸有情欲安乐；当于众生修慈心，愿诸世人住安乐。

စတ္တာရော [Pg.30] အာသီဝိသာ ဥဂ္ဂတေဇာ ဃောရဝိသာတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ စတုန္နေတံ မဟာဘူတာနံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“四条凶猛剧毒的毒蛇”，乃是对四大的称呼。

ပဉ္စ [Pg.33] ဝဓကာ ပစ္စတ္ထိကာတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ပဉ္စန္နေတံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“五个杀戮的敌人”，乃是对五取蕴的称呼。

ဆဋ္ဌော [Pg.35] အန္တရစရော ဝဓကော ဥက္ခိတ္တာသိကောတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“第六个举剑的内奸杀手”，乃是对喜贪的称呼。

သုညော [Pg.36] ဂါမောတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဆန္နေတံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“空村”，乃是对六内处的称呼。

စောရာ [Pg.38] ဂါမဃာတကာတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဆန္နေတံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“劫村贼”，乃是对六外处的称呼。

မဟာဥဒကဏ္ဏဝေါ [Pg.41] ခေါ ဘိက္ခဝေ စတုန္နေတံ ဩဃာနံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“大洪流”，乃是对四暴流的称呼。

ဩရိမံ [Pg.42] တီရံ သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယန္တိ ခေါ ဘိက္ခဝေ သက္ကာယဿေတံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“充满危险与怖畏的此岸”，乃是对有身的称呼。

ပါရိမံ [Pg.44] တီရံ ခေမံ အပ္ပဋိဘယန္တိ ခေါ ဘိက္ခဝေ နိဗ္ဗာနဿေတံ အဓိဝစနံ.

诸比丘，所谓“安稳无畏的彼岸”，乃是对涅槃的称呼。

ဝီရိယာရမ္ဘဿေတံ [Pg.45] အဓိဝစနံ.

这是对发起精进的称呼。

ဂန္တွာ [Pg.46] ကသ္မီရဂန္ဓာရံ, ဣသိ မဇ္ဈန္တိကာ တဒါ;

ဒုဋ္ဌံ နာဂံ ပသာဒေတွာ, မောစေသိ ဗန္ဓနာ ဗဟူ.

当时，末阐提迦圣者前往克什米尔与犍陀罗，调伏恶龙后，解脱了众多束缚。

ပုနပိ [Pg.56] ဘန္တေ ဒက္ခေမု သင်္ဂတိ စေ ဘဝိဿတိ.

尊者，若有因缘，我等或可再见。

အဇ္ဇာပိ [Pg.63] သန္တာနမယံ, မာလံ ဂန္ထေန္တိ နန္ဒနေ;

ဒေဝပုတ္တော ဇဝေါ နာမ, ယော မေ မာလံ ပဋိစ္ဆတိ.

欢喜园中天人众，至今犹编圣檀鬘。名为迅疾之天子，欣然受取吾花环。

မုဟုတ္တောဝိယ [Pg.64] သော ဒိဗ္ဗော, ဣဓ ဝဿာနိ သောဠသ;

ရတ္တိန္ဒိဝေါ စ သော ဒိဗ္ဗော, မာနုသိံ သရဒေါ သတံ.

天界一须臾，犹如人间十六年；天界一昼夜，人间一百年。

ဣတိ ကမ္မာနိ အနွေန္တိ, အသင်္ခေယျာပိ ဇာတိယော;

ကလျာဏံ ယဒိ ဝါ ပါပံ, န ဟိ ကမ္မံ ဝိနဿတိ.

如是，业随行，纵经无量生；无论是善是恶，业终不消亡。

ယော [Pg.65] ဣစ္ဆေ ပုရိသော ဟောတုံ, ဇာတိ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ;

ပရဒါရံ ဝိဝဇ္ဇေယျ, ဓောတပါဒေါဝ ကဒ္ဒမံ.

若有男子愿生生世世复为人，当远离他妻，犹如净足者避污泥。

ယာ [Pg.66] ဣစ္ဆေ ပုရိသော ဟောတုံ, ဇာတိ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ;

သာမိကံ အပစာယေယျ, ဣန္ဒံဝ ပရိစာရိကာ.

若有女子愿生生世世得为男子身，当恭敬其夫，犹如侍女奉帝释。

ယော [Pg.67] ဣစ္ဆေ ဒိဗ္ဗဘောဂဉ္စ, ဒိဗ္ဗမာယုံ ယသံ သုခံ;

ပါပါနိ ပရိဝဇ္ဇေတွာ, တိဝိဓံ ဓမ္မမာစရေ.

若欲天界之受用、天寿、名声与安乐，当远离诸恶，奉行三善法。

ယံ [Pg.73] ဘိက္ခဝေ သဒေဝကဿ လောကဿ သမာရကဿ သဗြဟ္မကဿ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ, တမဟံ ဇာနာမိ တမဟံ အဘိညာသိံ, တံ တထာဂတဿ ဝိဒိတံ, တံ တထာဂတော န ဥပဋ္ဌာတိ.

诸比丘，于此有天、有魔、有梵天之世间，有沙门、婆罗门、天人众，凡其所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、心中所思察者，我皆知之，我皆证之。彼为如来所了知，然如来不执着于彼。

ဣတိ [Pg.74] ခေါ ဘိက္ခဝေ တထာဂတော ဒိဋ္ဌသုတမုတဝိညာတဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု တာဒီယေဝ တာဒီ, တုမှာ စ ပန တာဒိမှာ အညော တာဒီ ဥတ္တရိတရော ဝါ ပဏီတတရော ဝါ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ.

是故，诸比丘，如来于所见、所闻、所觉、所识之法中，是如实者，唯是如实者。我言：“除此如实者外，无有其他如实者更超胜、更殊妙。”

သုဝဏ္ဏဘူမိံ [Pg.81] ဂန္တွာန, သောဏုတ္တရာ မဟိဒ္ဓိကာ;

ပိသာစေ နိဒ္ဓမေတွာန, ဗြဟ္မဇာလမဒေသိသုံ.

具大神通的须那与郁多罗，前往金地，驱逐毕舍遮后，宣说了《梵网经》。

သမဏာ [Pg.86] မယံ မဟာရာဇ, ဓမ္မရာဇဿ သာဝကာ;

တဝေဝ အနုကမ္ပာယ, ဇမ္ဗုဒီပါ ဣဓာဂတာ.

大王，我等乃沙门，为法王之声闻弟子；唯出于对您的怜悯，自瞻部洲来到此处。

အဟံ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ, သံဃဉ္စ သရဏံ ဂတော,ဥပါသကတ္တံ ဒေသေသိံ, သကျပုတ္တဿ သာသနေ.

我已皈依佛、法、僧，于释迦子之教法中，宣誓为优婆塞。

တေန [Pg.92] သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝိဟရတိ နဠေရုပုစိ မန္ဒမူလေ.

尔时，佛陀世尊住于维兰迦，在纳鲁普奇曼达树下。

သဂ္ဂါရောဟဏသောပါဏံ[Pg.125], အညံ သီလသမံ ကုတော;

ဒွါရံ ဝါ ပန နိဗ္ဗာန, နဂရဿ ပဝေသနေ.

升天之阶梯，何有能等同于戒者？或为进入涅槃城之门。

အလမေဝ [Pg.133] ကာတုံ ကလျာဏံ, ဒါနံ ဒါတုံ ယထာရဟံ;

ပါဏိံ ကာမဒဒံ ဒိသွာ, ကော ပုညံ နကရိဿတိ.

实应行诸善，随力行布施；既见如意手，谁不作福业？

ဒဿာမန္နဉ္စ [Pg.134] ပါနဉ္စ, ဝတ္ထသေနာသနာနိ စ;

ပပဉ္စ ဥဒပါနဉ္စ, ဒုဂ္ဂေ သင်္ကမနာနိ စ.

施予饮食与饮品，衣物与卧具；施水处与水井，以及险处之桥梁。

မဟာအဋ္ဌကထဉ္စေဝ[Pg.147], မဟာပစ္စရိမေဝစ;

ကုရုန္ဒိဉ္စာတိ တိဿောပိ, သီဟဠဋ္ဌကထာ ဣမာ;

ဗုဒ္ဓမိတ္တောတိ နာမေန, ဝိသုတဿ ယသဿိနော;

ဝိနယညုဿ ဓီရဿ, သုတွာ ထေရဿ သန္တိကေ.

《大义注》、《大筏注》以及《古仑谛》，此三部皆为僧伽罗义注。我从名为佛友(Buddhamitta)、声名显赫、通晓律藏、富有智慧的长老座前听闻。

ဥပဒ္ဒဝါကုလေ [Pg.149] လောကေ, နိရုပဒ္ဒဝတော အယံ;

ဧကသံဝစ္ဆရေနေဝ, ယထာ နိဋ္ဌံ ဥပါဂတာ;

ဧဝံ သဗ္ဗဿ လောကဿ, နိဋ္ဌံ ဓမ္မူပသံဟိတာ;

သီဃံ ဂစ္ဆန္တု အာရမ္ဘာ, သဗ္ဗေပိ နိရုပဒ္ဒဝါ.

于灾患遍满之世间，此(论)乃无有灾患。正如其于一年内完成，愿世间一切与法相应之事业，亦皆迅速成就，无诸灾患。

စိရဋ္ဌိတတ္ထံ [Pg.151] ဓမ္မဿ, ကရောန္တေန မယာ ဣမံ;

သဒ္ဓမ္မဗဟုမာနေန, ယဉ္စ ပုညံ သမာစိတံ;

သဗ္ဗဿ အာနုဘာဝေန, တဿ သဗ္ဗေပိ ပါဏိနော;

ဘဝန္တု ဓမ္မရာဇဿ, သဒ္ဓမ္မရသသေဝိနော.

为令正法久住，我作此业，并因敬重正法而积集功德；愿以此一切功德之力，令一切有情皆能品尝法王(佛陀)正法之味。

စိရံ [Pg.152] တိဋ္ဌတု သဒ္ဓမ္မော, ကာလေ ဝဿံ စိရံ ပဇံ;

တပ္ပေတု ဒေဝေါ ဓမ္မေန, ရာဇာ ရက္ခတု မေဒိနိံ.

愿正法久住！愿天神应时降雨，长久令众生满足！愿国王如法守护大地！

တာဝ တိဋ္ဌတု လောကသ္မိံ, လောကနိတ္ထရဏေသိနံ;

ဒဿေန္တီ ကုလပုတ္တာနံ, နယံ သီလဝိသုဒ္ဓိယာ;

ယာဝ ဗုဒ္ဓေါတိ နာမမ္ပိ, သုဒ္ဓစိတ္တဿ တာဒိနော;

လောကမှိ လောကဇေဋ္ဌဿ, ပဝတ္တတိ မဟေသိနော.

愿其长住于世，为寻求出离世间之良家子们，开示戒清净之道。直至心净、如实、世间最上、大仙之佛陀圣名，仍流行于世间。

ကရုဏာသီတလဟဒယံ[Pg.155], ပညာပဇ္ဇောတဝိဟတမောဟတမံ;

သနရာမရလောကဂရုံ, ဝန္ဒေ သုဂတံ ဂတိဝိမုတ္တံ.

我礼敬善逝，其心因悲悯而清凉，以智慧明灯破除痴暗，为人天世间之导师，已解脱诸趣。

ဗုဒ္ဓေါပိ [Pg.157] ဗုဒ္ဓဘာဝံ, ဘာဝေတွာ စေဝ သစ္ဆိကတွာစ;

ယံ ဥပဂတော ဂတမလံ, ဝန္ဒေ တမနုတ္တရံ ဓမ္မံ.

佛陀亦是透过修习与实证佛果，而证得此离垢之境；我礼敬此无上之法。

သုဂတဿ ဩရသာနံ, ပုတ္တာနံ မာရသေနမထနာနံ;

အဋ္ဌန္နမ္ပိ သမူဟံ, သိရသာ ဝန္ဒေ အရိယသံဃံ.

我以头顶礼圣僧伽，彼等为善逝之法子，为摧伏魔军者，为八辈圣者之众。

ဒီဃဿ [Pg.158] ဒီဃသုတ္တင်္ကိတဿ, နိပုဏဿ အာဂမဝရဿ;

ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓသံဝဏ္ဏိတဿ, သဒ္ဓါဝဟဂုဏဿ.

长部，以长经为标志，为精妙殊胜之阿含，为佛陀与随觉者所赞叹，具足能引生信心之德。

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေနေဝ [Pg.159] ဟိ တိဏ္ဏမ္ပိ ပိဋကာနံ အတ္ထဝဏ္ဏနာက္ကမော ဘာသိတော, ယာပကိဏ္ဏကဒေသနာတိ ဝုစ္စတိ, တတော သံဂါယနာဒိဝသေန သာဝကေဟီတိ အာစရိယာ ဝဒန္တိ.

实乃正等觉者宣说了三藏的释义次第，此被称为零散说。诸师言：其后由诸弟子通过结集等方式传承下来。

အတ္ထပ္ပကာသနတ္ထံ, အဋ္ဌကထာ အာဒိတော ဝသိသတေဟိ;

ပဉ္စဟိ ယာသင်္ဂီတာ, အနုသင်္ဂီတာ စ ပစ္ဆာပိ.

为阐明其义，义注最初由五百圣者结集，其后亦复结集。

မဇ္ဈေ [Pg.161] ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂါ, ဧသ စတုန္နမ္ပိ အာဂမာနဉှိ;

ဌတွာ ပကာသယိဿတိ, တတ္ထ ယထာ ဘာသိတမတ္ထံ;

ဣစ္စေဝ ကတော တသ္မာ, တမ္ပိ ဂဟေတွာန သဒ္ဓိမေတာယ;

အဋ္ဌကထာယ ဝိဇာနာထ, ဒီဃာဂမနိဿိတံ အတ္ထံ.

此论将立于《清净道论》之中，阐明四部阿含于彼处所说之义。是故，汝等当怀具信心，依此义注，了知长部所依之义。

အတ္ထာနံ [Pg.165] သူစနတော, သုဝုတ္တတော သဝနတောထသူဒနတော,သုတ္တာဏာ သုတ္တသဘာဂတောစ, သုတ္တန္တိ အက္ခာတံ.

因其开示义理、言辞善巧、流布法义、摧毁烦恼、守护善法，且与绳线相类，故称为“经”。

သုဒုဒ္ဒသံ [Pg.177] သုနိပုဏံ, ယတ္ထကာမနိပါတိနံ;

စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီ, စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါဝဟံ.

心，极难见，极微细，随欲而转；智者应守护心，守护之心能引安乐。

သော [Pg.180] ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ –

彼于心如此得定、清净、明洁、无秽、离诸随烦恼、柔软、适业、安住、达不动时，引导、倾向其心以证智见。

ယံဟိတံ [Pg.206] ဘိက္ခဝေ သမ္မာဝဒမာနေ ဝဒေယျ သမန္တပါသော မာရဿာတိ, မာတုဂါမံယေဝ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ သမန္တပါသော မာရဿာတိ.

诸比丘，若有人欲作正语，称其为“魔罗之遍网”者，则当正语女人为“魔罗之遍网”。

ယော [Pg.209] ဘိက္ခု ဒိဝသံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ စ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတွာ.

若有比丘，于白日以经行与宴坐，从诸障法中净化其心。

ဣတိ [Pg.228] စိတ္တကိရိယဝါယောဓာတုဝိပ္ဖာရဝသေန အယံ ကာယသမ္မတော အဋ္ဌိသံဃာတော အဘိက္ကမတိ.

如是，此被视为身体的骨架，依心之作用与风界之扩散而前进。

ကရုဏာ [Pg.231] ဝိယ သတ္တေသု, ပညာ ယဿ မဟေသိနော;

ဉေယျဓမ္မေသု သဗ္ဗေသု, ပဝတ္တိတ္ထ ယထာရုစိ.

彼大仙之智慧，于一切所知法中随意自在，犹如其对众生之悲悯。

ဒသာယ [Pg.235] တာယ သတ္တေသု, သမုဿာဟိတမာနသော;

ပါဋိဟီရာဝသာနမှိ, ဝသန္တော တိဒသာလယေ;

ပါရိစ္ဆတ္တကမူလမှိ, ပဏ္ဍုကမ္ဗလနာမကေ;

သိလာသနေ သန္နိသိန္နော, အာဒိစ္စောဝ ယုဂန္ဓရေ.

彼以悲心激励其意于众生，于双神变后，住于三十三天，坐于巴瑞恰达树下名为“班都甘巴拉”之石座上，犹如日轮在于持双山。

စက္ကဝါဠသဟဿေဟိ, ဒသာဟာဂမ္မ သဗ္ဗသော;

သန္နိသိန္နေန ဒေဝါနံ, ဂဏေန ပရိဝါရိတော;

မာတရံ ပမုခံ ကတွာ, တဿာ ပညာယ တေဇသာ;

အဘိဓမ္မကထာမဂ္ဂံ, ဒေဝါနံ သမ္ပဝတ္တယိ.

从万千世界的十方前来，为集会的天神大众所围绕，并以其母亲为上首，以其智慧之光，为诸天宣说了阿毗达摩之法道。

တဿ [Pg.236] ပါဒေ နမဿိတွာ, သမ္ဗုဒ္ဓဿ သိရီမတော;

သဒ္ဓမ္မဉ္စဿ ပူဇေတွာ, ကတွာ သံဃဿ စဉ္ဇလိံ.

礼敬彼具祥瑞之正等觉者的双足，供养其正法，并向僧伽合掌。

ယံ [Pg.237] ဒေဝဒေဝေါ ဒေဝါနံ, ဒေသေတွာ နယတော ပုန;

ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ, သမာစိက္ခိ ဝိနာယကော.

天中之天为诸天如理开示后，彼引导者复为长老舍利弗解说。

အနောတတ္တဒဟေ ကတွာ, ဥပဋ္ဌာနံ မဟေသိနော;

ယဉ္စ သုတွာန သော ထေရော, အာဟရိတွာ မဟီတလံ.

于阿耨达池边承事大仙后，彼长老听闻此法，将其带到人间。

ဘိက္ခူနံ ပရိရုဒါဟာသိ, ဣတိ ဘိက္ခူဟိ ဓာရိတော;

သင်္ဂီတိကာလေ သံင်္ဂီတော, ဝေဒေဟမုနိနာ ပုန.

（舍利弗）将其传授给比丘们，比丘们如是受持；其后在结集时，由维德哈圣者再度诵出。

ယံ [Pg.238] ကရောမသိ ဗြဟ္မုနော, သမံ ဒေဝေဟိ မာရိသ;

တဒဇ္ဇ တုယှံ ကဿာမ, ဟန္ဒ သာမံ ကရောမ တေ.

贤友，我等与诸天为梵天所作之事，今日我等亦为你作；来，我等亲自为你作。

အတ္ထံ [Pg.241] ပကာသယိဿာမိ, အာဂမဋ္ဌကထာသုပိ;

ဂဟေတဗ္ဗံ ဂဟေတွာန, တောသယန္တော ဝိစက္ခဏေ.

我将汲取诸阿含义注中之精要，阐明其义，以悦智者之心。

ဣတိမေ [Pg.242] ဘာသမာနဿ, အဘိဓမ္မကထံ ဣမံ;

အဝိက္ခိတ္တာ နိသာမေထ, ဒုလ္လဘာဟိအယံကထာ.

我今宣说此阿毗达摩论，汝等当一心谛听，勿令散乱。此论实为稀有难得。

ဧတ္ထေတေ [Pg.263] ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ.

于此，彼等恶不善法无余而灭。

စက္ခုံ [Pg.266] စာဝုသော ပဋိစ္စ ရူပေစ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ, တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော, ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ, ယံ ဝေဒေတိ, တံ သဉ္ဇာနာတိ. ယံ သဉ္ဇာနာတိ, တံ ဝိတက္ကေတိ, ယံ ဝိတက္ကေတိ, တံ ပပဉ္စေတိ, ယံ ပပဉ္စေတိ, တတော နိဒါနံ ပုရိသံ ပပဉ္စသညာသင်္ခါ သမုဒါစရန္တိ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေသု စက္ခုဝိညေယျသု ရူပေသု –

贤友，以眼与色为缘而生眼识，三者之会合为触，以触为缘而有受。凡所受，即作想；凡所想，即作寻；凡所寻，即作戏论。以其所戏论者为缘，于过去、未来、现在为眼所识之色中，戏论想之数转起于人。

ပုရိမာ [Pg.274] ဘိက္ခဝေ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာယ.

诸比丘，无明的最初起点是不可知的。

အတ္ထေဝ [Pg.277] ဂမ္ဘီရဂတံ သုဒုဗ္ဗုဓံ,သယံ အဘိညာယ သဟေတုသမ္ဘဝံ;

ယထာနုပုဗ္ဗံ နိခိလေန ဒေသိတံ,မဟေသိနာ ရူပဂတံဝ ပဿတိ.

义理甚深奥，极难得觉悟；大仙自证其因缘生起，已次第无余地宣说，见之如见色法。

အဘိက္ကမိဿာမိ [Pg.286] ပဋိက္ကမိဿာမီတိ ဟိ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ရူပံ သမုဋ္ဌာပေတိ.

“我将前进，我将后退”，如是心生起时，即令色生起。

န [Pg.308] အန္တလိက္ခေန န သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ,န ပဗ္ဗတာနံ ဝိဝရံ ပဝိဿ;

န ဝိဇ္ဇတေ သော ဇဂတိပ္ပဒေသော,ယတ္ထဋ္ဌိတော မုစ္စေယျ ပါပကမ္မာ.

非于空中，非于海中，非入山隙；世间无有此等处所，住于其间能脱恶业。

ယံ [Pg.311] ပတ္တံ ကုသလံ တဿ, အာနုဘာဝေန ပါဏိနော;

သဗ္ဗေ သဒ္ဓမ္မရာဇဿ, ဉတွာ ဓမ္မံ သုခါဝဟံ;

ပါပုဏန္တု ဝိသုဒ္ဓါယ, သုခါယ ပဋိပတ္တိယာ;

အသောကမနုပါယာသံ, နိဗ္ဗာနသုခမုတ္တမံ.

彼所获善业，以此威力故，愿一切有情，知正法王之引乐妙法；愿皆依清净、安乐之行道，证得无忧、无恼、至上之涅槃乐。

စိရံ တိဋ္ဌတု သဒ္ဓမ္မော, ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ;

သဗ္ဗေပိ သတ္တာ ကာလေန, သမ္မာ ဒေဝေါ ပဝဿတု;

ယထာ ရက္ခိံသု ပေါရာဏာ, သုရာဇာနော တထေဝိမံ;

ရာဇာ ရက္ခတု ဓမ္မေန, အတ္တနောဝ ပဇံပဇံ.

愿正法久住，愿众生于法常怀敬；愿一切有情安乐，愿天神应时降雨；如昔贤王之守护，愿今王亦复如是，以法守护其人民，犹如爱护己之子。

တာဝ [Pg.312] တိဋ္ဌတု လောကသ္မိံ, လောကနိတ္ထရဏေသိနံ;

ဒဿေန္တီ ကုလပုတ္တာနံ, နယံ ပညာဝိသုဒ္ဓိယာ;

ယာဝ ဗုဒ္ဓေါတိ နာမမ္ပိ, သုဒ္ဓစိတ္တဿ တာဒိနော;

လောကမှိ လောကဇေဋ္ဌဿ, ပဝတ္တတိ မဟေသိနော.

愿彼住世间，为求度世者，向良家子开示智慧清净之道；直至心清净、如是、世间最胜、大仙之佛陀名号，仍流行于世。

ဒုတိယသန္နိပါတ

第二次集会

မဟာပဒါနသုတ္တ အဋ္ဌကထာ

大本经义注

ပုစ္ဆာ – အဋ္ဌကထာ [Pg.1] သံဂီတိယာ အာဝုသော ပဌမေ သန္နိပါတေ သကလာ စ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာ ဒီဃနိကာယေ စ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ အဘိဓမ္မေ စ ဓမ္မသင်္ဂဟသံဝဏ္ဏနာ သံဂီတာ ထေရေဟိ ဆဋ္ဌသံဂီတိကာရေဟိ. ဣဒါနိ ပန ဒုတိယေ သန္နိပါတေ ဒီဃနိကာယေ မဟာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာတော ပဋ္ဌာယ တဒဝသေသာနံ ယထာဝဝတ္ထိတသံဝဏ္ဏနာနံ သံဂါယနောကာသော အနုပ္ပတ္တော. တသ္မာ ဣမိဿာ ဒုတိယသန္နိပါတသံဂီတိယာ ပုဗ္ဗကိစ္စဝသေန ယထာနုပ္ပတ္တာယ မဟာဝဂ္ဂေ မဟာပဒါနသုတ္တသံဝဏ္ဏနာယ ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနံ ကာတုံ သမာရဘာမ. မဟာပဒါနသုတ္တဿ အာဝုသော နိဒါနေ ပရိယာပန္နဿ ‘‘ကရေရိကုဋိကာယ’’န္တိပဒဿ အတ္ထော ကထံ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

问：贤友，在第一次集会中，全部的律藏释义、长部戒蕴品释义以及阿毗达摩法集论释义，已由第六次结集的诸长老诵出。如今在第二次集会中，从长部大品释义开始，其余如实安立的诸释义，其诵出的时机已到。因此，作为此次第二次集会诵出的前行工作，我们开始就依次轮到的大品《大本经》释义进行问答。贤友，关于《大本经》序分所包含的“karerikuṭikāya”一词的含义，义注师是如何解说的？

ဝိဿဇ္ဇနာ – မဟာပဒါနသုတ္တဿ ဘန္တေ နိဒါနေ ပရိယာပန္နဿ ကရေရိကုဋိကာယန္တိပဒဿ အတ္ထော ‘‘ကရေရိကုဋိကာယ’’န္တိ ကရေရီတိ ဝရုဏရုက္ခဿ နာမံ. ကရေရိမဏ္ဍပေါ တဿာ ကုဋိကာယ [Pg.2] ဒွါရေ ဌိတော, တသ္မာ ကရေရိကုဋိကာတိ ဝုစ္စတိ. ယထာ ကောသမ္ဗရုက္ခဿ ဒွါရေဌိတတ္တာ ကောသမ္ဗကုဋိကာတိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

答：大德，《大本经》序分中“karerikuṭikāya”一词的含义，义注师是如此解说的：“karerikuṭikāya”中的“kareri”是瓦儒那树之名。迦梨离亭立于该孤邸之门，是故称为“karerikuṭikā”。正如因憍赏弥树立于门前而称“kosambakuṭikā”等。大德，义注师是如此解说的。

ကရေရိကုဋိကာယန္တိ [Pg.3] ကရေရီတိ ဝရုဏရုက္ခဿ နာမံ.

“Karerikuṭikāya”中的“kareri”是瓦儒那树之名。

ကရေရိမဏ္ဍပေါ [Pg.4] တဿာ ကုဋိကာယ ဒွါရေ ဌိတော, တသ္မာ ကရေရိကုဋိကာတိ ဝုစ္စတိ. ယထာ ကောသမ္ဗရုက္ခဿ ဒွါရေ ဌိတတ္တာ ဧကာသမ္ဗကုဋိကာတိ.

迦梨离亭立于该孤邸之门，是故称为“karerikuṭikā”。正如因憍赏弥树立于门前而称“kosambakuṭikā”。

အန္တောဇေတဝနေ ကိရ ကရေရိကုဋိ ကောသမ္ဗကုဋိ ဂန္ဓကုဋိ သလဠာဂါရန္တိ စတ္တာရိ မဟာဂေဟာနိ –

据说在祇陀林内有四座大屋：迦梨离孤邸、憍赏弥孤邸、香室和娑罗罗堂(salaḷāgāra)。

ဧကေကံ သတသဟဿပရိစ္စာဂေန နိပ္ဖန္နံ.

每一座皆耗资十万建成。

တေသု သလဠာဂါရံ ရညာ ပသေနဒိနာ ကာရိတံ.

其中，娑罗罗堂由波斯匿王所造。

ပုဗ္ဗေနိဝါသ

宿住

ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ [Pg.5] အာဝုသော နိဒါနေ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာ ဓမ္မီကထာ ဥဒပါဒီတိဝစနဿ အတ္ထော ကထံ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

问——贤友，在那因缘中，关于“与宿住相关的法说已生起”这句话的含义，义注师是如何解说的？

ဝိဿဇ္ဇနာ – တတ္ထေဝ ဘန္တေ နိဒါနေ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာ ဓမ္မီကထာ ဥဒပါဒီတိ ဝစနဿ အတ္ထော ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာတိ ဧကမ္ပိဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယောတိ ဧဝံ နိဗဒ္ဓေန ပုဗ္ဗေနိဝုဋ္ဌခန္ဓသန္တာနသင်္ခါတေန ပုဗ္ဗေနိဝါသေန သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ပဝတ္တိတာ. ဓမ္မီတိ ဓမ္မသံယုတ္တာ. ဥဒပါဒီတိ အဟော အစ္ဆရိယံ ဒသဗလဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ. ပုဗ္ဗေနိဝါသံ နာမ ကေ အနုဿရန္တိ ကေ နာနုဿရန္တီတိ ဒိဋ္ဌိယာ အနုဿရန္တိ, သာဝကာ သ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ ဗုဒ္ဓါ စ အနုဿရန္တိ. ကတရဒိဋ္ဌိယော အနုဿရန္တိ. ယေ အဂ္ဂပတ္တာ ကမ္မဝါဒိနော တေပိ စတ္တာလီသံယေဝ ကပ္ပေ အနုဿရန္တိ, န တတော ပရန္တိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

答——大德，关于在那个因缘中“与宿住相关的法说已生起”这句话的含义，义注师是这样解说的：“与宿住相关”是指与被称为“过去曾住蕴相续”的宿住，如“一生、二生”等这样相连而转起。“法”是指与法相应。“已生起”是说：“啊！十力者的宿住智真是稀有！”何人能忆念宿住，何人不能忆念呢？持邪见者能忆念，声闻、独觉佛与佛陀也能忆念。哪些持邪见者能忆念呢？那些达到最高的业论者，他们也只能忆念四十劫，不能超过此。大德，义注师是如此这般解说的。

ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာတိ [Pg.6] ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယောတိ ဧဝံ နိဗဒ္ဓေန ပုဗ္ဗေနိဝုဋ္ဌခန္ဓသန္တာနသင်္ခါတေန ပုဗ္ဗေနိဝါသေန သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ပဝတ္တိတာ.

“与宿住相关”是指与被称为“过去曾住蕴相续”的宿住，如“一生、二生”等这样相连而转起。

ကပ္ပပရိစ္ဆေဒဝါရ

劫章品

ပုစ္ဆာ – တသ္မိံ [Pg.7] အာဝုသော မဟာပဒါနသုတ္တေ ဥဒ္ဒေသဝါရေ နဝသု ပရိစ္ဆေဒဝါရေသု ပဌမေ ကပ္ပပရိစ္ဆေဒဝါရေ ဘဒ္ဒကပ္ပေတိ ပဒဿ အတ္ထော အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထံ ကထိတော.

问——贤友，在那《大本经》(Mahāpadānasutta)的纲要品中，于九章品的第一劫章品中，关于“贤劫”(bhaddakappa)一词的含义，义注师是如何解说的？

ဝိဿဇ္ဇနာ – တသ္မိံ [Pg.8] ဘန္တေ မဟာပဒါနသုတ္တေ ဥဒ္ဒေသဝါရေ နဝသု ပရိစ္ဆေဒဝါရေသု ပဌမေ ကပ္ပပရိစ္ဆေဒဝါရေ ဘဒ္ဒကပ္ပေတိ ပဒဿ အတ္ထော ဘဒ္ဒကပ္ပေတိ ပဉ္စဗုဒ္ဓုပ္ပာဒပဋိမဏ္ဍိတတ္တာ သုန္ဒရကပ္ပေ သာရကပ္ပေတိ ဘဂဝါ ဣမံ ကပ္ပံ ထောမေန္တော ဧဝမာဟ. ယတော ပဋ္ဌာယ ကိရ အမှာကံ ဘဂဝါ အဘိနီဟာရော ကတော, ဧကသ္မိံ အန္တရေ ဧကသ္မိမ္ပိ ကပ္ပေ ပဉ္စဗုဒ္ဓါ နိဗ္ဗတ္တာ နာမ နတ္ထီတိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

答——大德，在那《大本经》的纲要品中，于九章品的第一劫章品中，“贤劫”一词的含义是：因为它被五佛出世所庄严，所以是善妙劫、精华的劫；世尊赞叹此劫时这样说：“据说自从我们的世尊发愿以来，在此期间，即使在一个劫中也没有五佛出世过。”大德，义注师是如此这般解说的。

ဝိပဿိဿ [Pg.9] ဘိက္ခဝေ ဘဂဝတော ဣတော သော ဘိက္ခဝေ ဆနဝုတိကပ္ပေ ယံ ဝိပဿီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ –

诸比丘，距今九十六劫，毗婆尸(Vipassī)世尊、阿罗汉、正自觉者出现于世间。

သဒ္ဒကပ္ပေတိ ပဉ္စဗုဒ္ဓုပ္ပာဒပဋိမဏ္ဍိတတ္တာ သုန္ဒရကပ္ပေ သာရကပ္ပေတိ ဘဂဝါ ဣမံ ကပ္ပံ ထောမေန္တော ဧဝမာဟ –

“贤劫”，因其为五佛出世所庄严，故为善妙劫、精华劫；世尊赞叹此劫时如是说——

‘‘ယတော ပဋ္ဌာယ ကိရ အမှာကံ ဘဂဝတာဘိနီဟာရော ကတော, ဧတသ္မိံ အန္တရေ ဧကသ္မိမ္ပိ ကပ္ပေ ပဉ္စဗုဒ္ဓါ နိဗ္ဗတ္တာ နာမ နတ္ထိ’’ –

“据说，自我等世尊作出大愿以来，于此期间，于一劫中亦未曾有五佛出世。”

အာယုပရိစ္ဆေဒဝါရ

寿量章

ပုစ္ဆာ – စတုတ္ထေ [Pg.10] ပနာဝုသော အာယုပရိစ္ဆေဒဝါရေ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျောတိ ဧတေသံ ပဒါနံ အတ္ထော ကထံ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

问——贤友，在第四寿量章中，“少许或更多”(appaṃ vā bhiyyo)这些词的含义，义注师是如何解说的？

ဝိဿဇ္ဇနာ – စတုတ္ထေ ပန ဘန္တေ အာယုပရိစ္ဆေဒဝါရေ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျောတိ ဧတေသံ ပဒါနံ အတ္ထော ‘‘အပ္ပံ ဝါ ဘိယျောတိ ဝဿသတတော ဝါ ဥပရိ အပ္ပံ, အညံ ဝဿသတံ အပတွာ ဝီသံ ဝါ တိံသံ ဝါ စတ္တာလီသံ ဝါ ပဏ္ဏာသံ ဝါ သဋ္ဌိ ဝါ ဝဿာနိ ဇီဝတိ. ဧဝံ ဒီဃာယုကော ပန အတိဒုလ္လဘော, အသုကော ကိရ ဧဝံ စိရံ ဇီဝတီတိ တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ ဒဋ္ဌဗ္ဗော ဟောတီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ တတ္ထ အဋ္ဌကထာစရိယေန ကထိတော.

答——尊者，在第四寿量章中，“少许或更多”这些词的含义是：“‘少许或更多’是指超过一百岁少许，即尚未活满另一个一百年，而活了二十、三十、四十、五十或六十年。像这样长寿的人极其稀有，据说某人活了这么久，就应该到处去探望他。”尊者，在那儿，义注师是这样说的。

မယှံ [Pg.11] ဘိက္ခဝေ ဧတရဟိ အပ္ပကံ အာယုပ္ပမာဏံ ပရိတ္တံ လဟုကံ ယော စိရံ ဇီဝတိ သော ဝဿသတံ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော.

诸比丘，现在我的寿量很少，是有限而短暂的。活得长久的人，能活一百年或多一点。

အပ္ပံ ဝါ ဘိယျောတိ ဝဿသတတော ဝါ ဥပရိ အပ္ပံ, အယျံ ဝဿသတံ အပတွာ ဝီသံ ဝါ တိံသံ ဝါ စတ္တာလီသံဝါ ဝါ ပဏ္ဏာသံ ဝါ သဋ္ဌိ ဝါ ဝဿာနိ ဇီဝတိ–

“少许或更多”是指超过一百岁少许，即尚未活满另一个一百年，而多活了二十、三十、四十、五十或六十年——

ဥပဋ္ဌာကပရိစ္ဆေဒဝါရ

侍者章

ပုစ္ဆာ – အဋ္ဌမေ [Pg.12] ပနာဝုသော ဥပဋ္ဌာကပရိစ္ဆေဒဝါရေ အာနန္ဒောတိပဒေ ကထံ အဋ္ဌကထာစရိယေန ဝဏ္ဏိတော.

问——贤友，在第八侍者章中，义注师是如何解释“阿难”(Ānanda)一词的呢？

ဝိဿဇ္ဇနာ – အဋ္ဌမေ ပန ဘန္တေ ဥပဋ္ဌာကပရိစ္ဆေဒေ ပန အာနန္ဒောတိ နိဗဒ္ဓုပဋ္ဌာကဘာဝံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ အဋ္ဌကထာစရိယေန ဝဏ္ဏိတော.

答——尊者，在第八侍者章中，关于“阿难”一词，是指其作为固定侍者的身份而言。尊者，义注师是这样解释的。

မယှံ [Pg.13] ဘိက္ခဝေ ဧတရဟိ အာနန္ဒော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော–

诸比丘，现在，阿难比丘是我的侍者，是上首侍者。

ဘဂဝတောဟိ [Pg.14] ပဌမဗောဓိယံ အနိဗဒ္ဓါ ဥပဋ္ဌာကာ အဟေသုံ.

世尊在初成正觉时，没有固定的侍者。

ဧကဒါ နာဂသမာလော ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ ဝိစရိ.

一天，那伽萨摩罗(Nāgasamāla)拿着衣钵游方。

ဣဒမေဝ [Pg.15] တေ ကာရဏံ သလ္လက္ခေတွာ နိဝါရယိမှ.

我们觉察到这个原因后才加以阻止。

ဧကစ္စေ [Pg.16] ဘိက္ခူ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆာမာတိ ဝုတ္တေ အညေန ဂစ္ဆန္တိ.

有些比丘说“我们走这条路”，却走另一条路。

ဥဋ္ဌေဟိ [Pg.17] အာဝုသော အာနန္ဒ, ဥဋ္ဌေဟိ အာဝုသော အာနန္ဒ.

起来吧，贤友阿难，起来吧，贤友阿难。

ကံ ပနေတ္ထ အာနန္ဒ အာဒီနဝံ ပဿသိ.

阿难，你在此处看到什么过患？

ကံ [Pg.18] ပနေတ္ထ အာနန္ဒ အာနိသံသံ ပဿသိ.

阿难，你在此处看到什么利益？

သမဝတ္တက္ခန္ဓော [Pg.28] အတုလော, သုပ္ပဗုဒ္ဓေါ စ ဥတ္တရော;

သတ္တဝါဟော ဝိဇိတသေနော, ရာဟုလော ဘဝတိ သတ္တမော –

身相圆满无可比，善觉以及郁多罗(Uttara)；众生导师胜军者，罗睺罗为第七人。

သုတနာ [Pg.29] သဗ္ဗကာမာစ, သုစိတ္တာ အထ ရောစိနီ;

ရုစဂ္ဂတီ သုနန္ဒာစ, ဗိမ္ဗာ ဘဝတိ သတ္တမာ.

苏妲娜、萨婆迦摩(Sabbakāmā)、苏吉妲(Sucittā)、罗奇妮(Rocinī)、儒佳格蒂(Rucaggatī)、善喜，频婆(Bimbā)为第七位。

အနေကဇာတိသံသာရံ[Pg.37], သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ;

ဂဟကာရံ ဂဝေသန္တော, ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ;

ဂဟကာရက ဒိဋ္ဌောသိ, ပုန ဂေဟံ န ကာဟသိ.

经历无数生死轮回，我流浪不止，寻觅着造屋者却未找到。一再地出生是痛苦的。啊，造屋者，你已被见到！你再也造不了房屋了。

သဗ္ဗာ တေ ဖာသုကာ ဘဂ္ဂါ, ဂဟကူဋံ ဝိသင်္ခတံ;

ဝိသင်္ခါရဂတံ စိတ္တံ, တဏှာနံ ခယမဇ္ဈဂါ.

你所有的椽条都已断裂，屋顶也已被摧毁。心已达到无为，证得了渴爱的灭尽。

အယောဃနဟတဿေဝ[Pg.40], ဇလတော ဇာတဝေဒသော;

အနုပုဗ္ဗူပသန္တဿ, ယထာ န ဉာဉတေ ဂတိ;

ဧဝံ သမ္မာဝိမုတ္တာနံ, ကာမဗန္ဓောဃတာရိနံ;

ပညာပေတုံ ဂတိ နတ္ထိ, ပတ္တာနံ အစလံ သုခံ.

犹如被铁锤敲击的火焰，逐渐平息，不知其去向；同样地，对于那些已越过欲缚之流、获得正解脱、达到不动安乐者，没有可以描述其归宿的方式。

န [Pg.44] ပန ဘဂဝါ မိလက္ခုသဒိသော ဟောတိ နာပိ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလော.

然而，世尊既不像边地人，也不佩戴宝珠耳环。

တေ ပန အတ္တနော သမာနသဏ္ဌာနမေဝ ပဿန္တိ.

他们只看见与自己相似的形相。

န [Pg.48] ခေါ အာနန္ဒ ဧတ္တာဝတာ တထာဂတော သက္ကတော ဝါ ဟောတိ ဂရုကတော ဝါ မာနိတော ဝါ ပူဇိတော ဝါ အပစိတော ဝါ.

阿难，如来不是仅仅因为这样就被恭敬、尊重、崇敬、供养或敬奉。

ကသ္မာ [Pg.50] ပန ဘဂဝါ အညတ္ထ ဧကံ ဥမာပုပ္ဖမတ္တမ္ပိ ဂဟေတွာ ဗုဒ္ဓ ဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ ကတာယ ပူဇာယ ဗုဒ္ဓဉာဏေနာပိ အပရိစ္ဆိန္နံ ဝိပါကံ ဝဏ္ဏေတွာ–

那么，世尊为何在别处赞叹说，哪怕只拿一朵亚麻花，忆念佛陀的功德而作供养，其果报也大到连佛智都无法衡量呢？

ယော [Pg.55] ခေါ အာနန္ဒ ဘိက္ခု ဝါ ဘိက္ခုနီ ဝါ ဥပါသကော ဝါ ဥပါသိကာ ဝါ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဝိဟရတိ သာမီစိပ္ပဋိပန္နော အနုဓမ္မစာရီ သော တထာ ဂတံ သက္ကရောတိ ဂရုကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ အပစိယတိ ပရမာယ –

阿难，凡是比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷，能安住于法随法行，行于正道，随法而行，他就是以最高的敬意在恭敬、尊重、崇敬、供养、敬奉如来。

သိယာ [Pg.59] ခေါ ပနာနန္ဒ တုမှာကံ ဧဝမဿ ‘အတီတသတ္ထုကံ ပါဝစနံ, နတ္ထိ နော သတ္ထာ’တိ.

阿难，你们或许会这样想：“导师的教言已成过去，我们没有导师了。”

န [Pg.60] ခေါ ပနေတံ အာနန္ဒ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

阿难，不应这样看待。

ဓမ္မောပိ ဒေသိတော စေဝ ပညတ္တောစ, ဝိနယောပိ ဒေသိတော စေဝ ပညတ္တော စ–

法也已宣说与制定，律也已宣说与制定。

အဿောသိ [Pg.67] ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝါ ကိရ ကုသိနာရာယံ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ.

摩揭陀国王阿闍世，韦提希子，听说：“据说世尊已在古西那罗般涅槃。”

သတ္ထာ နာမ ပရိနိဗ္ဗုတော, န သော သက္ကာ ပုန အာဟရိတုံ, ပေါထုဇ္ဇနိကသဒ္ဓါယ ပန အမှာကံ ရညာ သဒိသော နတ္ထိ, သစေ ဧသ ဣမိနာဝ နိယာမေန သုဏိဿတိ, ဟဒယမဿ ဖလိဿတိ. ရာဇာ ခေါ ပန အမှေဟိ အနုရက္ခိတဗ္ဗောတိ.

“导师虽然已经般涅槃，无法再回来了，但就凡夫的信仰而言，没有谁能比得上我们的国王。如果他这样听下去，他的心将会碎裂。国王必须由我们来守护。”

ဒေဝ [Pg.68] အမှေဟိ သုပိနကော ဒိဋ္ဌော, တဿ ပဋိဃာတတ္ထံ တုမှေဟိ ဒုကူလဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ ယထာ နာသာပုဋမတ္တံ ပညာယတိ, ဧဝံ စတုမဓုရဒေါဏိယာ နိပဇ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ.

“大王，我们做了一个梦。为消除此梦之厄，您应穿上细麻布衣，躺卧在四蜜(catumadhura)盆中，只露出鼻孔即可。”

ဒေဝ [Pg.69] မရဏတော မုစ္စနကသတ္တော နာမ နတ္ထိ, အမှာကံ အာယုဝဍ္ဎနော စေတိယဋ္ဌာနံ ပုညက္ခေတ္တံ အဘိသေကသိဉ္စကော သော ဘဂဝါ သတ္ထာ ကုသိနာရာယ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ.

“大王，没有众生能逃脱死亡。我们寿命的增长者、我们的圣地、我们的福田、我们的灌顶师，那位世尊、导师，已在古西那罗般涅槃了。”

ဘဂဝါ [Pg.71] သဗ္ဗညု နနု ဣမသ္မိံ ဌာနေ နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ ဒေသယိတ္ထ, သောကသလ္လံ မေ ဝိနောဒယိတ္ထ, တုမှေ မယှံ သောကသလ္လံ နီဟရိတ္ထ, အဟံ တုမှာကံ သရဏံ ဂတော, ဣဒါနိ ပန မေ ပဋိဝစနမ္ပိ န ဒေထ ဘဂဝါတိ.

“世尊，一切知者！您难道不是曾坐在这里说法，消除了我的愁箭吗？您为我拔除了愁箭，我已归依您。但现在，世尊，您为何连一句话都不回答我呢？”

နနု [Pg.72] ဘဂဝါ အဟံ အညဒါ ဧဝရူပေ ကာလေ တုမှေ မဟာဘိက္ခု သံဃပရိဝါရာ ဇမ္ဗုဒီပတလေ စာရိကံ စရထာတိ သုဏောမိ.

“世尊，我不是听说，在另一个像这样的时节，您被大比丘僧团围绕着，在瞻部洲游行吗？”

မမ ပရိဒေဝိတေနေဝ န သိဇ္ဈတိ, ဒသဗလဿ ဓာတုယော အာဟရာပေဿာမီတိ ဧဝံ အဿောသိ.

他听到这样的话：“光靠我的悲叹是无济于事的，我将命人取来十力者的舍利。”

သစေ [Pg.73] ဒဿန္တိ, သုန္ဒရံ. နော စေ ဒဿန္တိ, အာဟရဏုပါယေန အာဟရိဿာမီတိ စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ သယမ္ပိ နိက္ခန္တောယေဝ.

“如果他们给，那就好。如果他们不给，我就用武力夺取。”于是他集结了四兵种的军队，亲自出征。

ယထာ စ အဇာတသတ္တု, ဧဝံ လိစ္ဆဝီ အာဒယောပိ.

就像阿闍世(Ajātasattu)一样，离车人(Licchavī)等也是如此。

အမှာကံ [Pg.74] ဓာတုယော ဝါ ဒေန္တု, ယုဒ္ဓံ ဝါတိ ကုသိနာရာနဂရံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတေ ဧတံ ဘဂဝါ အမှာကံ ဂါမက္ခေတ္တေဟိ ပဋိဝစနံ အဝေါစုံ.

“要么给我们舍利，要么开战！”当他们这样包围古西那罗城时，城中的人作了如下答复：“世尊是在我们的村庄区域般涅槃的。”

န မယံ သတ္ထု သာသနံ ပဟိဏိမှ, နာပိ ဂန္တွာ အာနယိမှ. သတ္ထာ ပန သယမေဝ အာဂန္တွာ သာသနံ ပေသေတွာ အမှေ ပက္ကောသာပေသိ. တုမှေပိ ခေါ ပန ယံ တုမှာကံ ဂါမက္ခေတ္တေ ရတနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. န တံ အမှာကံ ဒေထ. သဒေဝကေ စ လောကေ ဗုဒ္ဓရတနသမံ ရတနံ နာမ နတ္ထိ[Pg.75], ဧဝရူပံ ဥတ္တမရတနံ လဘိတွာ မယံ နဒဿာမ, န ခေါ ပန တုမှေဟိယေဝ မာတုထနတော ခီရံ ပီတံ. အမှေဟိပိ မာတုထနတော ခီရံ ပီတံ, န တုမှေယေဝ ပုရိသာ, အမှေပိ ပုရိသာ. ဟောတူတိ အညမညံ အဟံကာရံ ကတွာ သာသနပဋိသာသနံ ပေသေန္တိ. အညမညံ မာနဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇန္တိ.

“我们没有派人去请导师的教导，也没有亲自去取。是导师自己前来，派人传达教导，召唤我们。你们在自己村庄田地里出现的宝物，也不会给我们。在这有天神的世界里，没有任何宝物能与佛宝相比。我们得到了这样至高无上的宝物，是不会给你们的。并非只有你们喝过母亲的乳汁，我们也喝过；并非只有你们是大丈夫，我们也是大丈夫。就这样吧！”他们彼此心怀我慢，信使往来，互相发出傲慢的咆哮。

ဧတေ [Pg.76] ရာဇာနော ဘဂဝတော ပရိနိဗ္ဗုတဋ္ဌာနေ ဝိဝါဒံ ကရောန္တိ, န ခေါ ပနေတံ ပတိရူပံ, အလံ ဣမိနာ ကလဟေန, ဝူပသမေဿာမိ နန္တိ.

“这些国王在世尊般涅槃的地方争论不休，这实在不合适。这场争吵该停止了！我来平息这件事。”

အာစရိယဿ [Pg.77] ဝိယ ဘော သဒ္ဒေါ, အာစရိယဿ ဝိယ ဘော သဒ္ဒေါတိ သဗ္ဗေ နိရဝါ အဟေသုံ.

“喂！这声音好像老师的声音啊！”“是啊，这声音真像老师的声音！”大家都安静下来了。

(၁)

(1)

သုဏန္တု ဘောန္တော မမ ဧကဝါစံ,အမှာက ဗုဒ္ဓေါ အဟု ခန္တိဝါဒေါ;

နဟိ [Pg.78] သာဓုယံ ဥတ္တမပုဂ္ဂလဿ,သရီရဘာဂေ သိယာ သမ္ပဟာရော.

“诸君谛听我一言，我等佛陀说忍耐。至上之人舍利分，不应于此起争端。”

(၂)

(2)

သဗ္ဗေဝ ဘောန္တော သဟိတာ သမဂ္ဂါ,သမ္မောဒမာနာ ကရောမဋ္ဌဘာဂေ;

ဝိတ္ထာရိကာ ဟောန္တု, ဒိသာသု ထူပါ;

ဗဟူ ဇနာ စက္ခုမတော ပသန္နာ.

“诸位贤友齐心协力，欢欣喜悦均分八份。愿佛塔广布于四方，众人已信具眼世尊。”

န [Pg.79] ဟိ သာဓုကံ ဥတ္တမပုဂ္ဂလဿ, သရီရဘာဂေ သိယာ သမ္ပဟာရောတိ န ဟိ သာဓုယန္တိ န ဟိ သာဓု အယံ –

“为至上之人的舍利分配而起冲突，实为不善”，此句意为：这实在是不善的，这实在是不好的。

ဘဂဝါ [Pg.81] သဗ္ဗသု ပုဗ္ဗေ မယံ တုမှာကံ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတံ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိခစိတံ အသီတိအနုဗျဉ္ဇနသမုဇ္ဇလိတသောဘံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ အဒ္ဒသာမ, ဣဒါနိ ပန သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာဝ ဓာတုယော အဝသိဋ္ဌာ ဇာတာ, နယုတ္တမိဒံ ဘဂဝါ တုမှာကန္တိ ပရိဒေဝိံသု.

“世尊啊！以前我们曾见您那由三十二大士相所严饰、由六色佛光所镶嵌、由八十随好而辉煌庄严的金色身体。但现在只剩下金色的舍利，世尊啊，这与您太不相称了！”他们如此悲叹。

ကေန [Pg.82] နု ခေါ သဒေဝကဿ လောကဿ ကင်္ခစ္ဆေဒနတ္ထာယ စတုသစ္စကထာယ ပစ္စယဘူတာ ဘဂဝတော ဒက္ခိဏဒါဌာ ဂဟိတာတိ ဩလောကေန္တော ဗြာဟ္မဏေန ဂဟိတာတိ ဒိသွာ ဗြာဟ္မဏောပိ ဒဌာယ အနုစ္ဆဝိကံ သက္ကာရံ နသက္ခိဿတိ ဂဏှာမိ နတ္ထိ ဝေဋ္ဌန္တရတော ဂဟေတွာ သုဝဏ္ဏစင်္ကောဋကေ ဌပေတွာ ဒေဝလောကံ နေတွာ စူဠာမဏိစေတိယေ ပတိဋ္ဌပေသိ –

（帝释天）为了断除有天神世界的疑惑，并作为宣说四圣谛的助缘，在观察“世尊的右犬齿是谁拿走的？”后，发现是那位婆罗门拿走的。心想“婆罗门无法对犬齿作相称的供养，我应取走它”，便从婆罗门的头巾中取出犬齿，放在金匣中，带往天界，安放在髻饰塔(Cūḷāmaṇicetiya)中。

ရာဇဂဟေ [Pg.84] ဘဂဝတော သရီရာနံ ထူပဉ္စ မဟဉ္စ အကာသိ.

在王舍城，他为世尊的舍利建造了一座塔并举行了盛大的庆典。

သမဏဿ [Pg.85] ဂေါတမဿ ပရိနိဗ္ဗုတကာလတော ပဋ္ဌာယ ဗလက္ကာရေန သာဓုကီဠိတာယ ဥပဒ္ဒုတုမှ, သဗ္ဗေ နော ကမ္မန္တာ နဋ္ဌာတိ.

“自从沙门乔达摩般涅槃以来，我们一直被无休止的庆典所扰乱，我们所有的事务都荒废了。”

မဟာဇနော မနံ ပဒေါသေတွာ အပါယေ နိဗ္ဗတ္တီတိ ဒိသွာ သက္ကံ ဒေဝရာဇာနံ ဓာတုအာဟရဏူပါယံ ကာရေဿာမာတိ တဿ သန္တိကံ [Pg.86] ဂန္တွာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ ဓာတုအာဟရဏူပါယံ ကရောမိ မဟာရာဇာတိ အာဟံသု.

（长老们）看到大众因心生嗔恚而转生到恶趣，心想：“我们应让天王帝释天设法取走舍利。”于是他们去到他那里，禀告了这件事，并说道：“大王，我们正在设法取走舍利。”

ဘန္တေ ပုထုဇ္ဇနော နာမ အဇာတသတ္တုနာ သမော သဒ္ဓေါ နာမ နတ္ထိ, န သော မမ ဝစနံ ကရိဿတိ, အပိစ ခေါ မာရဝိဘိံ သကသဒိသံ ဝိဘိံသကံ ဒဿေဿာမိ မဟာသဒ္ဒံ သာဝေဿာမိ ယက္ခဂါဟကခိပိတကအရောစကေ ကရိဿာမိ, တုမှေ အမနုဿာ မဟာရာဇ ကုပိတာ ဓာတုယော အာဟရာပေထာတိ ဝဒေယျာထ, ဧဝံ သော အာဟရာပေဿတီတိ–

“尊者，说到信心，没有凡夫能比得上阿闍世王。但他不会听我的话。不过，我将向他示现如同魔罗军队般恐怖的景象，让他听到巨大的声响，我将化作夜叉、抓拿鬼、投掷鬼和厌恶鬼。你们这些非人应当愤怒地说：‘大王，快命人交出舍利！’这样他就会命人交出来了。”

မဟာရာဇ [Pg.87] အမနုဿာ ကုပိတာ, ဓာတုယော အာဟရာပေဟီတိ ဘဏိံသု.

“大王，非人们忿怒了，快命人把舍利交来！”他们说道。

န တာဝ ဘန္တေ မယှံ စိတ္တံ တုဿတိ, ဧဝံ သန္တေပိ အာဟရန္တူတိ အာဟ.

他说道：“尊者，我的心还不满足，即使这样，也请让他们拿来吧。”

မဟာရာဇ [Pg.88] ဧကံ ဓာတုနိဓာနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ.

（长老）说：“大王，应该建造一个单一的舍利库。”

အနာဂတေ [Pg.89] လင်္ကာဒီပေ မဟာဝိဟာရေ မဟာစေတိယမှိ နိဒဟိဿန္တိ.

未来，（这些舍利）将被安放在楞伽岛(Laṅkādīpa)大寺(Mahāvihāra)的大塔(Mahācetiya)中。

မဟာသာဝက စေတီ

大弟子塔

ဣမသ္မိံ [Pg.90] ဌာနေ ယော ပါသာဏော အတ္ထိ, သော အန္တရဓာယတု, ပံသု သုဝိသုဒ္ဓါ ဟောတု, ဥဒကံ မာ ဥဋ္ဌဟတူတိ အဓိဋ္ဌာသိ.

他决意道：“愿此处的岩石消失，愿尘土变得非常洁净，愿水不要涌上来。”

ဣဓ ရာဇာ ကိံ ကာရေတီတိ ပုစ္ဆန္တာနမ္ပိ မဟာသာဝကာနံ စေတိယာနီတိ ဝဒန္တိ.

即使有人问：“国王在这里造什么？”他们也回答说：“（是）为大弟子们（造）的塔。”

မာလာ [Pg.93] မာ မိလာယန္တု, ဂန္ဓာ မာ ဝိနဿန္တု, ဒီပါ မာ ဝိဇ္ဈာယန္တူတိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေ အက္ခရာနိ ဆိန္ဒာပေသိ –

他决意道：“愿花环不凋谢，愿香气不消散，愿灯火不熄灭。”之后，他命人在金板上刻下文字：

အနာဂတေ ပိယဒေါသော နာမ ကုမာရော ဆတ္တံ ဥဿာပေတွာ အသောကော ဓမ္မရာဇာ ဘဝိဿတိ, သော ဣမာ ဓာတုယော ဝိတ္ထာရိကာ ကရိဿတီတိ.

未来将有一位名叫毕亚多索（Piyadoso）的王子，他将举起伞盖，成为阿育（Asoka）法王，并将广传这些舍利。

အနာဂတေ [Pg.94] ဒလိဒ္ဒရာဇာ ဣမံ မဏိံ ဂဟေတွာ ဓာတူနံ သက္ကာရံ ကရောတူတိ အက္ခရံ ဆိန္ဒာပေသိ.

他命人刻下文字：“未来，愿贫穷的国王取得此宝珠，恭敬供养舍利。”

တာတ အဇာတသတ္တုနာ ဓာတုနိဓာနံ ကတံ, ဧတ္ထ အာရက္ခံ ပဋ္ဌပေဟီတိ ပဟိဏိ.

他派人传话道：“孩子，阿闍世已建好舍利库，你当在此处设立守卫。”

ပရိက္ခီဏောဒါနိ [Pg.99] မေ အာယူတိ အညာသိ.

他了知：“我现在的寿期已尽。”

ယေသဉ္စ ဒေဝပုတ္တာနံ မရဏနိမိတ္တာနိ အာဝိ ဘဝန္တိ.

而当某些天子出现死亡的征兆时，

နဿတိ [Pg.100] ဝတ ဘော မေ အယံ သမ္ပတ္တီတိ ဘယာဘိဘူတော အဟောသိ.

“哎呀！我的这份福报要消失了！”他被恐惧所征服。

အတ္ထိ နု ခေါ ကောစိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ လောကပိတာ မဟော မဟာဗြဟ္မာဝါ, ယော မေ ဟဒယနိဿိတံ သောကသလ္လံ သမုဒ္ဓရိတွာ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ ထာဝရံ ကရေယျာတိ ဩလောကေန္တော ကဉ္စိ အဒိသွာ ပုန အဒ္ဒသ မာဒိသာနံ သတသဟဿာနမ္ပိ ဥပ္ပန္နံ သောကသလ္လံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥဒ္ဓရိတုံ ပဋိဗလောတိ.

“是否有任何沙门或婆罗门，或作为世界之父的大梵天，能拔除我心中这支忧愁之箭，使我的这份福报稳固？”他环顾四周，不见任何人，接着又想到：“即使对像我这样数十万的人心中生起了忧愁之箭，正自觉者也有能力将它拔除。”

အပရိပက္ကံ [Pg.102] တာဝဿ ဉာဏံ, ကတိပါဟံ ပန အတိက္ကမိတွာ မယိ ဣန္ဒသာလဂုဟာယံ ဝိဟရန္တေ ပဉ္စ ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒိသွာ မရဏဘယဘီတော ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတွာ စုဒ္ဒသ ပဉှေ ပုစ္ဆိတွာ ဥပေက္ခာပဉှဝိဿဇ္ဇနာဝသာနေ အသီတိယာ ဒေဝတာသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿတီတိ စိန္တေတွာ ဩကာသံ နာကာသိ.

“他的智慧尚未成熟。但几天后，当我住在因达娑罗窟时，他会见到五种前兆而畏惧死亡，然后与两个天界的诸天一起来到我这里，问十四个问题。在关于舍的问题得到解答的最后，他将与八万天神一起，确立于入流果。”如此思惟后，（世尊）没有给他机会。

မမ [Pg.103] ပုဗ္ဗေပိ ဧကကဿ ဂတတ္တာ သတ္ထာရာ ဩကာသော နကတော, အဒ္ဓါ မေ နတ္ထိ မဂ္ဂဖလဿ ဥပနိဿယော, ဧကဿ ပန ဥပနိဿယေ သတိ စက္ကဝါဠပရိယန္တာယပိ ပရိသာယ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတိယေဝ. အဝဿံ ခေါ ပန ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ကဿစိ ဒေဝဿ ဥပနိဿယော ဘဝိဿတိ, တံ သန္ဓာယ သတ္ထာ ဒမ္မံ ဒေသေဿတိ. တံ သုတွာ အဟမ္ပိ အတ္တနော ဒေါမနဿံ ဝူပသမေဿာမီတိ.

“我从前独自前往时，导师没有给我机会，看来我的确没有证得道果的近因。然而，只要有一个人有近因，即使听法的大众遍及整个轮围世界，世尊也同样会说法。在两个天界中，必定有某个天神有近因，导师将会为了他而说法。听闻此法后，我也能平息自己的忧恼。”

ဒွီသု [Pg.104] ဒေဝလောကေသု ဒေဝတာ ဂဟေတွာ ဓုရေန ပဟရန္တဿ ဝိယ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတုံ နယုတ္တံ, အယံပန ပဉ္စသိခေါ ဒသဗလဿ ဥပဋ္ဌာကော [Pg.105] ဝလ္လဘော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတက္ခဏေ ဂန္တွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ဓမ္မံ သုဏာတိ, ဣမံ ပုရတော ပေသေတွာ ဩကာသံ ကာရေတွာ ဣမိနာ ကတောကာသေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီတိ ဩကာသကရဏတ္ထံ အာမန္တေသိ.

“带着两个天界的诸天去见导师，就像用轭来撞击一样，这是不合适的。而这位五髻（Pañcasikha）是十力者的侍者，深受喜爱，他可以在任何想去的时候去请教问题、听闻佛法。我先派他去请求许可，由他获得许可后，我再去拜见导师请教问题。”为了请求许可，他便呼唤了五髻。

ဧဝံ မဟာရာဇ ဟောတု, ဘဒ္ဒံ တဝ ယော တွံ မံ ဧဟိ မာရိသ ဥယျာန ကီဠာဒီနိ ဝါ နဋသမဇ္ဇာဒီနိ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆာမာတိ အဝတွာ ဗုဒ္ဓံ ပဿိဿာမ ဓမ္မံ သောဿာမာတိ ဝဒသီတိ ဒဠှတရံ ဥပတ္ထမ္ဘေန္တော ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဝစနံ ပဋိဿုတွာ အနုစရိယံ သဟစရဏံ ဧကတော ဂမနံ ဥပါဂမိ.

“大王，就这么办吧！您真好，您没有对我说：‘朋友，来，我们去看园林游戏或歌舞表演吧’，而是说：‘我们去见佛陀，去听闻佛法。’”他如此坚定地表示赞同，答应了天帝的话，作为随从与他一同前往。

ဝန္ဒေ [Pg.113] တေ ပိတရံ ဘဒ္ဒေ, တိမ္ဗရုံ သူရိယဝစ္ဆသေ;

ယေန ဇာတာသိ ကလျာဏီ, အာနန္ဒဇနနီ မမ.

贤女日耀（Sūriyavacchasā）啊，我礼敬令尊丁巴鲁；因他生下了美丽的你，你为我带来了欢喜。

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ပဉ္စသိခံ ဂန္ဓဗ္ဗဒေဝပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ. သံသန္ဒတိ ခေါ တေ ပဉ္စသိခ တန္တိဿရော ဂီတဿရေန ဂီတဿရော စ တန္တိဿရေန, နစ ပန တေ ပဉ္စသိခ တန္တိဿရော ဂီတဿရံ အတိဝတ္တတိ ဂီတဿရော စ တန္တိဿရံ. ကဒါ သံယူဠှာ ပန တေ ပဉ္စသိခ ဝ္မိ ဂါထာ ဗုဒ္ဓူပသဉှိတာ ဓမ္မူပသဉှိတာ သံယူပသဉှိတာ အရဟန္တူပသဉှိတာ ကာမူပသဉှိတာတိ –

世尊这样对五髻乾闼婆天子说：“五髻啊，你的琴声与歌声相互协调，琴声没有超越歌声，歌声也没有超越琴声。五髻，你是什么时候谱写这些偈颂的呢？它们与佛相应、与法相应、与僧相应、与阿罗汉相应，又与爱欲相应——”

ဘဂဝတာ [Pg.116] ပဉ္စသိခဿ ဩကာသော နကတောတိ ဒေဝတာ ဂဟေတွာ တတောဝ ပဋိနိဝတ္တေယျ. တတော မဟာဇာနိယော ဘဝေယျ, ဝဏ္ဏေ ပန ကထိတေ ကတော ဘဂဝတာ ပဉ္စသိခဿ ဩကာသောတိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ဝိဿဇ္ဇနာဝသာနေ အသီတိယာ ဒေဝတာသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿတီတိ ဉတွာ ဝဏ္ဏံ ကထေသိ.

（世尊心想：）“如果我不给五髻机会，诸天可能会就此返回，那将是巨大的损失。然而，如果我赞扬他，（帝释天主就会想：）‘世尊给了五髻机会’，然后他会与诸天一同前来请教问题，在解答完毕后，他将与八万天神一起，确立于入流果。”了知此事后，世尊便赞扬了他。

အထ [Pg.118] ခေါ ဘဂဝါ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ ‘‘အစ္ဆရိယမိဒံ အာယသ္မတော ကောသိယဿ, အဗ္ဘုတမိဒံ အာယသ္မတော ကောသိယဿ တာဝ ဗဟုကိစ္စဿ ဗဟုကရဏီယဿ ယဒိဒံ ဣဓာဂမန’’န္တိ.

于是，世尊对天帝释（Sakka）说道：“具寿拘翼（Kosiya）真是稀有，具寿拘翼真是未曾有！他有这么多事务，这么多职责，竟然还来到这里。”

စိရပဋိကာဟံ ဘန္တေ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုကာမော, အပိ စ ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ကေဟိစိ ကေဟိစိ ကိစ္စကရဏီယေဟိ ဗျာဝဋော, ဧဝါဟံ နာသက္ခိံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

尊者，我很久以来就想来拜见世尊了，但因为忙于三十三天（Tāvatiṃsa）诸天的一些事务和职责，所以我没能来拜见世尊。

တေ [Pg.120] ‘‘တဝ သန္တကာ, မမ သန္တကာ’’တိ နိစ္ဆေတုံ အသက္ကောန္တာ အဍ္ဍံ ကရောန္တိ, သက္ကံ ဒေဝရာဇာနံ ပုစ္ဆန္တိ, သော ‘‘ယဿ ဝိမာနံ အာသန္နတရံ, တဿ သန္တကာ’’တိ ဝဒတိ.

他们无法决定“这是你的财物”、“这是我的财物”，便争吵起来，于是去问天王释（Sakka），他说：“谁的宫殿更近，就是谁的财物。”

ယဿ [Pg.121] ဝိမာနံ ဩလောကေန္တီ ဌိတာ, တဿ သန္တကာတိ ဝဒတိ.

他说：“她站着看谁的宫殿，那（财物）就是谁的。”

ဣဓေဝ [Pg.122] ဘန္တေ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ဂေါပိကာ နာမ သကျဓီတာ အဟောသိ ဗုဒ္ဓေ ပသန္နာ ဓမ္မေ ပသန္နာ သံဃေ ပသန္နာ သီလေသု ပရိပူရကာရိနီ, သာ ဣတ္ထိတ္တံ ဝိရာဇေတွာ ပုရိသတ္တံ ဘာဝေတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ.

尊者，就在这迦毗罗卫，曾有一位名叫瞿毗迦（Gopikā）的释迦族女子，她对佛有信心，对法有信心，对僧有信心，并且圆满持戒。她舍弃了女性身份，培养了男性身份，在身体坏灭、死后，投生到善趣、天界。

တဿ [Pg.128] ဓမ္မဿ ပတ္တိယာ, အာဂတမှာသိ မာရိသ;

ကတာဝကာသာ ဘဂဝတာ, ပဉှံ ပုစ္ဆေမု မာရိသ.

为证得彼法，贤友我等来；既蒙世尊许，请听我等问。

ပုစ္ဆ ဝါသဝ မံ ပဉှံ, ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆသိ;

တဿ တဿေဝ ပဉှဿ, အဟံ အန္တံ ကရောမိ တေ.

天主（Vāsava）尽管问，随汝心意所欲求；于汝所问之一切，我必为汝作终结。

ကိံ [Pg.129] သံယောဇနာ နု ခေါ မာရိသ ဒေဝါ မနုဿာ အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ ယေ စညေ သန္တိ ပုထုကာယာ, တေ အဝေရာ အဒဏ္ဍာ အသပတ္တာ အဗျာပဇ္ဇာ ဝိဟရေမု အဝေရိနောတိ ဣတိ စ နေသံ ဟောတိ. အထ စ ပန သဝေရာ သဒဏ္ဍာ သသပတ္တာ သဗျာပဇ္ဇာ ဝိဟရန္တိ သဝေရိနောတိ.

贤友，是什么结缚，使得诸天、人类、阿修罗、龙、乾闼婆以及其他各类众生，虽然他们希望：“愿我们无怨、无害、无敌、无恼、无恨地生活”，但他们却有怨、有害、有敌、有恼、有恨地生活呢？

ဣဿာမစ္ဆရိယသံယောဇနာ [Pg.130] ခေါ ဒေဝါနမိန္ဒ ဒေဝါ မနုဿာ အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ ယေစညေ သန္တိ ပုထုကာယာ, တေ အဝေရာ အဒဏ္ဍာ အသပတ္တာ အဗျာပဇ္ဇာ ဝိဟရေမု အဝေရိနောတိ ဣတိ စ နေသံဟောတိ, အထ စ ပန သဝေရာ သဒဏ္ဍာ သသပတ္တာ သဗျာပဇ္ဇာ ဝိဟရန္တိ သဝေရိနောတိ.

天帝，是由于嫉妒与悭吝之结，诸天、人类、阿修罗、龙、乾闼婆以及其他各类众生，虽然他们希望：“愿我们无怨、无害、无敌、无恼、无恨地生活”，但他们却有怨、有害、有敌、有恼、有恨地生活。

ဣဿတီတိ [Pg.132] ဣဿာ, သာ ပရသမ္ပတ္တီနံ ဥသူယနလက္ခဏာ, တတ္ထေဝ အနဘိရတိရသာ, တတော ဝိမုခဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ, ပရသမ္ပတ္တိ ပဒဋ္ဌာနာ, သံယောဇနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

所谓“嫉妒”（issā），即是嫉妒之心。其特征是嫉羡他人的成就；作用是对此不喜乐；表现是转过脸去；近因是他人的成就。当知此为一结。

မစ္ဆေရဘာဝေါ [Pg.133] မစ္ဆရိယံ, တံလဒ္ဓါနံ ဝါ လဘိတဗ္ဗာနံ ဝါ အတ္တနော သမ္ပတ္တီနံ နိဂူဟနလက္ခဏံ, တာသံယေဝ ပရေဟိ သာဓာရဏဘာဝ အက္ခမနရသံ, သင်္ကောစနပစ္စုပဋ္ဌာနံ, ကဋုကဉ္စုကတာ ပစ္စုပဋ္ဌာနံ ဝါ, အတ္တသမ္ပတ္တိပဒဋ္ဌာနံ, စေတသော ဝိရူပဘာဝေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

所谓“悭吝”（macchariya），即是吝啬之性。其特征是隐藏自己已得或当得的成就；作用是无法忍受与他人共享；表现是退缩，或表现为尖酸刻薄；近因是自身的成就。当知此为心之丑陋。

ကိံ [Pg.136] ဝဏ္ဏော ဧသောတိ တံ တံ ဒေါသံ ဝဒန္တော ပရိယတ္တိဉ္စ ကဿစိ ကိဉ္စိ အဒေန္တော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော စေဝ ဧဠမူဂေါစ ဟောတိ.

“这是什么种姓的人？”——如此说着他人过失，且不教导任何人任何教理的人，会变得相貌丑陋，并且口齿不清。

ယာဝ [Pg.138] တံ နပ္ပဟီယတိ, တာဝ ဒေဝမနုဿာ အဝေရတာဒီနိ ပတ္ထယန္တာပိ ဝေရာဒီနိ နပရိမုစ္စန္တိယေဝ.

只要那（嫉妒与悭吝）未被舍弃，天人即使祈愿无怨等，也终究无法解脱于怨恨等。

အထ [Pg.139] ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိ ပဉှံ အပုစ္ဆိ–

于是，天帝释（Sakka）向世尊提出了更进一步的问题：

ဣဿာမစ္ဆရိယံ ပန မာရိသ ကိံ နိဒါနံ ကိံ သမုဒယံ ကိံ ဇာတိကံ ကိံ ပဘဝံ, ကိသ္မိံ သတိ ဣဿာမစ္ဆရိယံ ဟောတိ, ကိသ္မိံ အသတိ ဣဿာမစ္ဆရိယံ န ဟောတီတိ.

贤友，那么嫉妒与悭吝以什么为因缘？以什么为集起？以什么为起源？以什么为根源？当什么存在时，嫉妒与悭吝便存在；当什么不存在时，嫉妒与悭吝便不存在？

ဣဿာမစ္ဆရိယံ [Pg.140] ခေါ ဒေဝါနမိန္ဒ ပိယာပ္ပိယနိဒါနံ ပိယာပ္ပိယသမုဒယံ ပိယာပ္ပိယဇာတိကံ ပိယာပ္ပိယပဘဝံ, ပိယာပ္ပိယေ သတိ ဣဿာမစ္ဆရိယံ ဟောတိ, ပိယာပ္ပိယေ အသတိ ဣဿာမစ္ဆရိယံ နဟောတီတိ.

天帝，嫉妒与悭吝以喜爱与不喜爱为因缘，以喜爱与不喜爱为集起，以喜爱与不喜爱为起源，以喜爱与不喜爱为根源。当喜爱与不喜爱存在时，嫉妒与悭吝便存在；当喜爱与不喜爱不存在时，嫉妒与悭吝便不存在。

န [Pg.141] သက္ကာ ဒါတုံ, ကိလမိဿတိ ဝါ ဥက္ကဏ္ဌိဿတိ ဝါတိအာဒီနိ ဝတွာ မစ္ဆရိယံ ကရောတိ.

“不能给，（给了）会疲劳，会烦恼”——说了诸如此类的话后，他便生起悭吝。

အဟော [Pg.142] ဝတဿ ဧဝရူပံ န ဘဝေယျာတိ ဣဿံ ကရောတိ.

“唉，愿他没有这样的东西！”——他如此生起嫉妒。

မယမ္ပေတံ မမာယန္တာ န ပရိဘုဉ္ဇာမ, န သက္ကာ ဒါတုန္တိ မစ္ဆရိယ ကရောတိ.

“我们自己执为我所都不享用，（更）不能给（别人）！”——他如此生起悭吝。

ဌပေတွာ [Pg.143] မံ ကော အညော ဧဝရူပဿ လာဘီတိ ဣဿံ ဝါ ကရောတိ, ယာစိတော တာဝကာလိကမ္ပိ အဒဒမာနော မစ္ဆရိယံ ဝါ ကရောတိ.

“除了我，谁还能得到这样的东西呢？”——他如此生起嫉妒；或者，当被乞求时，连暂时的东西都不给——他如此生起悭吝。

ပိယာပ္ပိယံ ခေါ ပန မာရိသ ကိံနိဒါနံ ကိံသမုဒယံ ကိံဇာတိကံ ကိံပဘဝံ, ကိသ္မိံ သတိ ပိယာပ္ပိယံ ဟောတိ, ကိသ္မိံ အသတိ ပိယာပ္ပိယံ န ဟောတီတိ.

贤友，那么喜爱与不喜爱以什么为因缘？以什么为集起？以什么为起源？以什么为根源？当什么存在时，喜爱与不喜爱便存在；当什么不存在时，喜爱与不喜爱便不存在？

ပိယာပ္ပိယံ [Pg.144] ခေါ ဒေဝါနမိန္ဒ ဆန္ဒနိဒါနံ ဆန္ဒသမုဒယံ ဆန္ဒဇာတိကံ ဆန္ဒပဘဝံ, ဆန္ဒေ သတိ ပိယာပ္ပိယံ ဟောတိ, ဆန္ဒေ အသတိ ပိယာပ္ပိယံ န ဟောတီတိ.

天帝，喜爱与不喜爱以欲为因，以欲为集，以欲为生，以欲为源。当有欲时，便有喜爱与不喜爱；当无欲时，便无喜爱与不喜爱。

ဆန္ဒနိဒါနန္တိဧတ္ထ [Pg.145] ပရိယေသနဆန္ဒော, ပဋိလာဘဆန္ဒော, ပရိဘောဂ ဆန္ဒော, သန္နိဓိဆန္ဒော, ဝိဿဇ္ဇနဆန္ဒောတိ ပဉ္စဝိဓော ဆန္ဒော.

在此，欲有五种：寻求欲、获得欲、受用欲、积聚欲和舍弃欲。

ဣမေ [Pg.147] မံ ရက္ခိဿန္တိ ဂေါပိဿန္တိ မမာယိဿန္တိ သမ္ပရိဝါရယိဿန္တီတိ.

“这些人将会保护我、照顾我、执为我所、服侍我。”

ဆန္ဒော ခေါ ပန မာရိသ ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ, ကိသ္မိံ သတိ ဆန္ဒော ဟောတိ, ကိသ္မိံ အသတိ ဆန္ဒော နဟောတီတိ. ဆန္ဒော ခေါ ဒေဝါနမိန္ဒ ဝိတက္ကနိဒါနော ဝိတက္ကသမုဒယော ဝိတက္ကဇာတိကော ဝိတက္ကပဘဝေါ, ဝိတက္ကေ သတိ ဆန္ဒော ဟောတိ, ဝိတက္ကေ အသတိ ဆန္ဒော န ဟောတီတိ.

贤友，欲以什么为因，以什么为集，以什么为生，以什么为源？当有什么时有欲，当没有什么时无欲？天帝，欲以寻思为因，以寻思为集，以寻思为生，以寻思为源；当有寻思时有欲，当无寻思时无欲。

ဧတ္တကံ [Pg.150] ရူပဿ ဘဝိဿတိ, ဧတ္တကံ သဒ္ဒဿ, ဧတ္တကံ ဂန္ဓဿ, ဧတ္တကံ ရသဿ, ဧတ္တကံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဿ ဘဝိဿတိ, ဧတ္တကံ မယှံ ဘဝိဿတိ, ဧတ္တကံ ပရဿ ဘဝိဿတိ, ဧတ္တကံ နိဒဟိဿာမိ, ဧတ္တကံ ပရဿ ဒဿာမီတိ ဝဝတ္ထာနံ ဝိတက္ကဝိနိစ္ဆယေန ဟောတိ. တေနာဟ ဆန္ဒော ခေါ ဒေဝါနမိန္ဒ ဝိတက္ကနိဒါနောတိ.

“将有这么多的色，这么多的声，这么多的香，这么多的味，这么多的触；将有这么多是我的，这么多是别人的；我将储藏这么多，我将给予别人这么多”——这样的确定是通过寻思的判断而有的。因此说：“天帝，欲以寻思为因。”

ကထံ [Pg.152] ပဋိပန္နော ပန မာရိသ ဘိက္ခု ပပဉ္စသညာသင်္ခါနိရောဓသာရုပ္ပဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ဟောတီတိ.

那么，贤友，比丘要如何行，才算是行于适合止息戏论想的道路呢？

သောမနဿံပါဟံ [Pg.153] ဒေဝါနမိန္ဒ ဒုဝိဓေန ဝဒါမိ သေဝိတဗ္ဗံပိ အသေဝိတဗ္ဗံပိ. ဒေါမနဿံပါဟံ ဒေဝါနမိန္ဒ ဒုဝိဓေန ဝဒါမိ သေဝိတဗ္ဗံပိ အသေဝိတဗ္ဗံပိ. ဥပေက္ခံပါဟံ ဒေဝါနမိန္ဒ ဒုဝိဓေန ဝဒါမိ သေဝိတဗ္ဗံပိ အသေဝိတဗ္ဗံပိ.

天帝，我所说的喜有两种：应亲近的与不应亲近的。天帝，我所说的忧有两种：应亲近的与不应亲近的。天帝，我所说的舍有两种：应亲近的与不应亲近的。

ကိံ [Pg.154] ပန ဘဂဝတာ ပုစ္ဆိတံ ကထိတံ အပုစ္ဆိတံ, သာနုသန္ဓိကံ အနနုသန္ဓိကန္တိ.

然而，世尊所说的，是应提问而说，还是未经提问而说？是有连贯性，还是没有连贯性呢？

ပုစ္ဆိတမေဝ ကထိတံ နော အပုစ္ဆိတံ. သာနုသန္ဓိကမေဝ နော အနနုသန္ဓိကံ.

问了才说，没问不说。有连贯性才说，没有连贯性不说。

ဣမေ [Pg.158] ပဉ္စက္ခန္ဓာ ကိံ ဟေတုကာတိ ဥပပရိက္ခန္ဓော အဝိဇ္ဇာဒိဟေတုကာတိ ပဿတိ.

他审察“这五蕴以什么为因？”，了知它们以无明等为因。

အဟောသုခံ [Pg.160] အဟောသုခန္တိ ဝါစံ နိစ္ဆာရယမာနဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

当发出“啊，快乐！啊，快乐！”的言语时，它便生起。

အဟောဒုက္ခံ [Pg.161] အဟောဒုက္ခန္တိ ဝိပ္ပလာပယမာနမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

当哀号“啊，苦啊！啊，苦啊！”时，它便生起。

‘‘သောမနဿံပါဟံ [Pg.163] ဒေဝါနမိန္ဒ ဒုဝိဓေန ဝဒါမိ သေဝိတဗ္ဗံပိ အသေဝိတဗ္ဗံပီ’’တိ ဣတိခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယံ ဇညာ သောမနဿံ ‘‘ဣမံ ခေါ မေ သောမနဿံ သေဝတော အကုသလာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎန္တိ, ကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တီ’’တိ, ဧဝရူပံ သောမနဿံ န [Pg.164] သေဝိတဗ္ဗံ. တတ္ထ ယံ ဇညာ သောမနဿံ ‘‘ဣမံ ခေါ မေ သောမနဿံ သေဝတော အကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တိ, ကုသလာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎန္တီ’’တိ, ဧဝရူပံ သောမနဿံ သေဝိတဗ္ဗံ. တတ္ထ ယံ စေ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ, ယံစေ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ, ယေ အဝိတက္ကေ အဝိစာရေ, တေ ပဏီတတရေ. ‘‘သောမနဿံပါဟံ ဒေဝါနမိန္ဒ ဒုဝိဓေန ဝဒါမိ သေဝိတဗ္ဗံပိ အသေဝိတဗ္ဗံပီ’’တိ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ, ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“天帝，我所说的喜有两种：应行持的与不应行持的。”此话是缘何而说呢？于此，若了知某种喜：“我行持此喜时，不善法增长，善法减损”，则此类喜不应行持。于此，若了知某种喜：“我行持此喜时，不善法减损，善法增长”，则此类喜应行持。其中，有有寻有伺者，亦有无寻无伺者，而无寻无伺者更为殊胜。“天帝，我所说的喜有两种：应行持的与不应行持的”，此话即是缘此而说。

န [Pg.176] လဒ္ဓံ ဝတ မေ သဗြဟ္မစာရီဟိ သဒ္ဓိံ ဝိသုဒ္ဓိပဝါရဏံ ပဝါရေတုန္တိ အာဝဇ္ဇတော ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အဿုဓာရာ ပဝတ္တန္တိ ဂါမန္တ ပဗ္ဘာရဝါသီ မဟာသီဝတ္ထေရဿ ဝိယ.

当思惟“我未能与同梵行者们一起举行清净自恣”时，忧便生起，泪水流下，就像住在村边山崖的大希瓦长老那样。

အမှာကံ [Pg.177] အာစရိယော အညေသံ အဝဿယော ဟောတိ, အတ္တနော ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ, ဩဝါဒမဿ ဒဿာမီတိ အာကာသေန ဂန္တွာ ဝိဟာရသမီပေ ဩတရိတွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နံ အာစရိယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

“我们的导师是他人依靠之处，自己却不能（为自己）作依靠。我要给他忠告。”于是他腾空而行，在寺院附近降落，去到在日间住处坐着的导师那里，行礼后坐在一旁。

ကိံ ကာရဏာ အာဂတောသိ ပိဏ္ဍပါတိကာတိ အာဟ.

他问：“行乞食者，你为何而来？”

န [Pg.179] တေ တုမှာကံ အနုမောဒနာယ အတ္ထောတိ အာကာသေ ဥပ္ပတိတွာ အဂမာသိ.

“我不需要你们的随喜。”说完，他便腾空而去。

ဣမဿ [Pg.180] ဘိက္ခုနော ပရိယတ္တိယာ ကမ္မံ နတ္ထိ, မယှံ ပန အင်္ကုသကော ဘဝိဿာမီတိ အာဂတောတိ ဉတွာ ဣဒါနိ ဩကာသော န ဘဝိဿတိ, ပစ္စူသကာလေ ဂမိဿာမီတိ ပတ္တစီဝရံ သမီပေ ကတွာ သဗ္ဗံ ဒိဝသဘာဂံ ပဌမယာမ မဇ္ဈိမယာမဉ္စ ဓမ္မံ ဝါစေတွာ ပစ္ဆိမယာမေ ဧကသ္မိံ ထေရေ ဥဒ္ဒေသံ ဂဟေတွာ နိက္ခန္တေ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ တေနေဝ သဒ္ဓိံ နိက္ခန္တော.

他知道“此比丘于教理无所作为，却想来当我调御者”，于是想：“现在不会有机会，我拂晓时再走。”他将衣钵放在近旁，整个白天以及初夜、中夜都用来教导佛法。后夜时分，一位长老出去受持经文时，他也拿了衣钵与他一同离去。

တတော [Pg.182] ‘‘န မဉ္စေ မယှံ စတူဟိ ဣရိယာပထေဟိ မဂ္ဂဖလံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ အရဟတ္တံ အပတွာ နေဝ မဉ္စေ ပိဋ္ဌိံ ပသာရေဿာမိ, န ပါဒေ ဓောဝိဿာမီတိ မဉ္စံ ဥဿာပေတွာ ဌပေသိ.

于是他想：“在床上，我的道果无法通过四威仪生起。未证得阿罗汉果，我绝不在床上躺下，也不洗脚。”于是他将床抬起，放到一旁。

ဣဒါနိ [Pg.183] မေ တိံသဝဿာနိ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တဿ, နာသက္ခိံ အရဟတ္တံ ပါပုဏိတုံ, အဒ္ဓါ မေ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ မဂ္ဂေါဝါ ဖလံဝါ နတ္ထိ, န မေ လဒ္ဓံ သဗြဟ္မစာရီဟိ သဒ္ဓိံ ဝိသုဒ္ဓိပဝါရဏံ ပဝါရေတုန္တိ စိန္တေသိ.

他如此思惟：“如今我修行沙门法已三十年，却未能证得阿罗汉果。看来我此生确实无望证得道或果了，也无法与同梵行者们一起举行清净自恣。”

ဘော [Pg.184] မဟာသီဝတ္ထေရ ဒေဝတာပိ တယာ သဒ္ဓိံ ကေဠိံ ကရောန္တိ, အနုစ္ဆဝိကံ နု ခေါ တေ ဧတန္တိ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ အဂ္ဂဟေသိ. သော ဣဒါနိ နိပဇ္ဇိဿာမီတိ သေနာသနံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ မဉ္စကံ ပညပေတွာ ဥဒကဋ္ဌာနေ ဥဒကံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတွာ ပါဒေ ဓောဝိဿာမီတိ သောပါနဖလကေ နိသီဒိ.

“喂，大希瓦长老，连天神都在跟你开玩笑，这对你来说合适吗？”他如此自省，便增长观，连同四无碍解证得了阿罗汉果。他想：“现在我要躺下了。”于是整理好住处，铺好床，在取水处备好水，然后为了洗脚而坐在台阶板上。

အပေထ [Pg.186] ဘန္တေ မာတုဂါမောတိ ဩကာသံ ကာရေတွာ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပုရတော ဥက္ကုဋိကော နိသီဒိတွာ ပါဒေ ဓောဝိဿာမီတိ အာဟ.

“尊者，请让女人们退下。”她腾出空间后，走向长老，礼拜后蹲坐在他面前，说道：“我来为（您）洗脚。”

တေ [Pg.194] ပဏီတတရာ ဒေဝါ,အကနိဋ္ဌာ ယသဿိနော;

အန္တိမေ ဝတ္တမာနမှိ,သော နိဝါသော ဘဝိဿတိ;

那些更为殊胜、有名望的天神，他们在色究竟天；当处于最后一生时，那里将是他的居所。

ဓမ္မဒါယာဒါ [Pg.197] မေ ဘိက္ခဝေ ဘဝထ, မာ အာမိသဒါယာဒါ, အတ္ထိ မေ တုမှေသု အနုကမ္ပာ, ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျုံ, နော အာမိသဒါယာဒါတိ. တုမှေ စ ဘိက္ခဝေ အာမိသဒါယာဒါ ဘဝေယျာထ, နော ဓမ္မဒါယာဒါ. တုမှေပိ တေန အာဒိယာ ဘဝေယျာထ, အာမိသ ဒါယာဒါ သတ္ထုသာဝကာ ဝိဟရန္တိ, နော ဓမ္မဒါယာဒါတိ. အဟမ္ပိတေန အာဒိယော ဘဝေယျံ အာမိသဒါယာဒါ သတ္ထု သာဝကာ ဝိဟရန္တိ, နော ဓမ္မဒါယာဒါတိ. တုမှေ စ မေ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျာထ နော အာမိသဒါယာဒါ. တုမှေပိ တေန အာဒိယာ ဘဝေယျာထ ဓမ္မဒါယာဒါ သတ္ထု သာဝကာ ဝိဟရန္တိ, နော အာမိသဒါယာဒါတိ. အဟမ္ပိ တေန န အာဒိယော ဘဝေယျံ. ဓမ္မဒါယာဒါ သတ္ထု သာဝကာ ဝိဟရန္တိ, နော အာမိသဒါယာဒါတိ. တသ္မာတိဟ မေ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝထ, မာ အာမိသဒါယာဒါ, အတ္ထိမေ တုမှေသု အနုကမ္ပာ, ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျုံ, နော အာမိသဒါယာဒါတိ.

“诸比丘，你们要做法的继承人，不要做财物的继承人。我对你们怀有悲悯，（心想）：‘如何才能让我的弟子们成为法的继承人，而非财物的继承人呢？’诸比丘，如果你们成为财物的继承人，而非法的继承人，那么你们会因此而受到指责：‘导师的弟子们是财物的继承人，不是法的继承人。’我也会因此受到指责：‘导师的弟子们是财物的继承人，不是法的继承人。’但是，诸比丘，如果你们成为法的继承人，而非财物的继承人，那么你们不会因此而受到指责：‘导师的弟子们是法的继承人，不是财物的继承人。’我也不会因此受到指责：‘导师的弟子们是法的继承人，不是财物的继承人。’因此，诸比丘，你们要做法的继承人，不要做财物的继承人。我对你们怀有悲悯，（心想）：‘如何才能让我的弟子们成为法的继承人，而非财物的继承人呢？’”

ကဟံ [Pg.201] ဗုဒ္ဓေါ ကဟံ ဘဂဝါ ကဟံ ဒေဝဒေဝေါ နရာသဘော ပုရိသသီဟောတိ ဘဂဝန္တံ ပရိယေသန္တိ.

他们如此寻找世尊：“佛陀在哪里？世尊在哪里？天中天、人中牛、人中狮在哪里？”

ဝုတ္တမ္ပိစေတံ [Pg.202] ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ သက္ကတော ဟောတိ ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော လာဘီ စီဝရ ပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ, ဘိက္ခုသံဃောပိ ခေါ သက္ကတော ဟောတိ…ပေ… ပရိက္ခာရာန’’န္တိ.

经中也这么说：“当时，世尊受到恭敬、尊重、尊敬、供养、礼敬，是衣、食、住、病缘医药资具的获得者。比丘僧团也受到恭敬……乃至……是资具的获得者。”

ယာဝတာ ခေါ စုန္ဒ ဧတရဟိ သံဃော ဝါ ဂဏော ဝါ လောကေ ဥပ္ပန္နော, နာဟံ စုန္ဒ အညံ ဧကသံဃမ္ပိ သမနုပဿာမိ, ဧဝံ လာဘဂ္ဂ ယသဂ္ဂပတ္တံ, ယထရိဝ စုန္ဒ ဘိက္ခုသံဃောတိ.

“纯陀，就世间现存的所有僧团或团体而言，纯陀，我未见有任何一个僧团能像比丘僧团这样，达到利得与名声的顶峰。”

အမှာကံ [Pg.203] အာစရိယဿ ဒေထ, ဥပဇ္ဈာယဿ ဒေထာတိ ဥစ္စာသဒ္ဒ မဟာသဒ္ဒံ ကရောန္တိ. သာ စ နေသံ ပဝတ္တိ ဘဂဝတောပိ ပါကဋာ အဟောသိ. တတော ဘဂဝါ အနနုစ္ဆဝိကန္တိ ဓမ္မသံဝေဂံ ဥပ္ပာဒေတွာ စိန္တေသိ.

他们大声喧哗道：“给我们的阿阇梨！给我们的戒师！”他们的这种行为也被世尊知道了。于是世尊思惟此事不当，生起了法上的紧迫感。

ပစ္စယာ အကပ္ပိယာတိ န သက္ကာ သိက္ခာပဒံ ပညပေတုံ. ပစ္စယပဋိဗဒ္ဓါ ဟိ ကုလပုတ္တာနံ သမဏဓမ္မဝုတ္တိ. ဟန္ဒာဟံ ဓမ္မဒါယာဒပဋိပဒံ ဒေသေမိ.

“（我）不能通过宣布资具为‘不适宜’来制定学处，因为良家子的沙门生活是依赖于资具的。那么，让我来教导继承法的修行之道吧。”

သာ [Pg.204] သိက္ခာကာမာနံ ကုလပုတ္တာနံ သိက္ခာပဒပညတ္တိ ဝိယ ဘဝိဿတိ နဂရဒွါရေ ဌပိတသဗ္ဗကာယိကအာဒါသော ဝိယ စ, ယထာ ဟိ နဂရ ဒွါရေ ဌပိတေ သဗ္ဗကာယိကေ အာဒါသေ စတ္တာရော ဝဏ္ဏာ အတ္တနော ဆာယံ ဒိသွာ ဝဇ္ဇံ ပဟာယ နိဒ္ဒေါသာ ဟောန္တိ.

对于那些乐于学习的良家子而言，这将如同制定学处一般，也如同放置在城门口的全身镜一般。正如四大阶层的人在城门口放置的全身镜中看见自己的影像后，能舍弃过失、变得无过失。

သော [Pg.207] ဟိ ဗြာဟ္မဏ ဘဂဝါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပာဒေတာ, အသဉ္ဇာတဿ မဂ္ဂဿ သဉ္ဇနေတာ, အနက္ခာတဿ မဂ္ဂဿ အက္ခာတာ, မဂ္ဂညူ မဂ္ဂဝိဒူ မဂ္ဂကောဝိဒေါတိစ. သော ဟာဝုသော ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ, ပဿံ ပဿတိ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတောတိစ, ….

婆罗门啊，那位世尊是未生起之道的生起者，未产生之道的产生者，未宣说之道的宣说者，是知晓道者、通达道者、善巧于道者。贤友啊，那位世尊是知者、是见者，已成眼目、已成智慧、已成法、已成梵，是言说者、是宣说者，是意义的引导者，是不死的给予者，是法主，是如来，……

ပဏီတေန [Pg.222] ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ.

他亲手以美味的嚼食和啖食供养，令其满足。

အရေ [Pg.234] တွံ သုဂတာတိရိတ္တမ္ပိ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဤဒိသံ ဣစ္ဆံ ဥပ္ပာဒေသိ.

你竟然拒绝了善逝多余的钵食，而生起这样的欲求。

ဒုဗ္ဘရော [Pg.236] ဘိက္ခု န သက္ကာ ပေါသိတုံ.

难以供养的比丘是无法维持的。

အမှာကံ [Pg.237] ဘဒန္တော သုဘရော ထောကေနပိ တုဿတိ, မယမေဝ နံ ပေါသိဿာမာတိ ပဋိညံ ကတွာ ပေါသေန္တိ.

我们的尊者是容易供养的，即使少许东西也能满足，我们承诺会供养他，并且正在供养他。

‘‘အရေ [Pg.238] တွံ နာမ တဒါ သုဂတာတိရိတ္တမ္ပိ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိက္ခိပိတွာ တထာ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျပရေတောပိ သမဏဓမ္မံ ကတွာ အဇ္ဇ ကောသဇ္ဇမနုယုဉ္ဇသိ’’ –

“你那时连善逝多余的饭食都拒绝，即使被饥饿虚弱所困仍然修行沙门之法，今天却沉溺于懈怠吗？”

ယာ [Pg.239] စ ခေါ အာနန္ဒကထာ အဘိသလ္လေခိတာ စေတောဝိနီဝရဏသပ္ပာယာ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. သေယျထိဒံ အပ္ပိစ္ဆကထာတိ …,.

阿难，凡是有关磨砺、有助于去除心障的言谈，完全导向厌离、离欲、灭尽、寂止、证智、觉悟、涅槃，也就是：少欲之谈……

ဣဒမဝေါစ [Pg.243] ဘဂဝါ, ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

世尊说了这话。说完，善逝从座位起身，进入精舍。

ဣမံ [Pg.245] မယာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ ဝိတ္ထာရေန အဝိဘတ္တံ, ဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟကာ ဘိက္ခူ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာနန္ဒံ ဝါ ကစ္စာနံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိဿန္တိ, တေ မယှံ ဉာဏေန သံသန္ဒေတွာ ကထေဿန္တိ, တတော ဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟကာ ပုန မံ ပုစ္ဆိဿန္တိ, တေသံ အဟံ သုကထိတံ ဘိက္ခဝေ အာနန္ဒေန, သုကထိတံ ကစ္စာနေန, မံ စေပိ တုမှေ ဧကမတ္ထံ ပုစ္ဆေယျာထ, အဟမ္ပိ နံ ဧဝမေဝ ဗျာကရေယျန္တိ.

我已简略地宣说了这个纲要，还未详细地分析。领受法的比丘们应当学习它，然后去请教阿难或迦旃延。他们会与我的知见相参照后为你们解说。之后，如果那些领受法的比丘们再来问我，我就会说：“比丘们，阿难说得很好，迦旃延也说得很好。”即使你们就此义理来问我，我也会同样地解说。

စူဠဂေါသိင်္ဂသုတ္တ

小牛角林经

ဧဝံ [Pg.249] မေ သုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ, တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စ အနုရုဒ္ဓေါ အာယသ္မာ စ နန္ဒိယော အာယသ္မာ စ ကိမိလော ဂေါသိင်္ဂသာလဝနဒါယေ ဝိဟရန္တိ. အထခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဂေါသိင်္ဂသာလဝနဒါယော, တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဒါယပါလော ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ ‘‘မာ မဟာသမဏ ဧတံ ဒါယံ ပါဝိသိ, သန္တေတ္ထ တယော ကုလပုတ္တာ အတ္တကာမရူပါ ဝိဟရန္တိ, မာ တေသံ အဖာသုကမကာသီ’’တိ.

如是我闻。一时，世尊住在那提卡(Nātika)的砖屋。那时，具寿阿那律、具寿南迪亚与具寿金毗罗住在瞿私伽(Gosiṅga)娑罗林。其后，世尊于傍晚时分从独住中起来，前往瞿私伽娑罗林。守园人远远地看见世尊前来，看见后，他对世尊这么说：“大沙门，不要进入此园林，此处有三位为自利而住的良家子，莫为他们造成不便。”

အဟံ [Pg.253] ဣမေ ကုလပုတ္တေ ပဂ္ဂဏှိတွာ ဥက္ကံသိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဓမ္မံ နေသံ ဒေသေဿာမီတိ.

我将摄受、称扬、问候这些良家子，并为他们说法。

အဿောသိ [Pg.258] ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဒါယပါလဿ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ မန္တယမာနဿ. သုတွာန ဒါယပါလံ ဧတဒဝေါစ, မာ အာဝုသော ဒါယပါလ ဘဂဝန္တံ ဝါရေသိ, သတ္ထာ နော ဘဂဝါ အနုပ္ပတ္တောတိ.

具寿阿那律听闻守园人与世尊交谈。听闻后，他对守园人说：“贤友守园人，莫阻止世尊，我们的导师世尊已经到了。”

မယံ [Pg.259] တယော ဇနာ ဣဓ ဝိဟရာမ, အညေ ပဗ္ဗဇိတာ နာမ နတ္ထိ, အယဉ္စ ဒါယပါလော ပဗ္ဗဇိတေန ဝိယ သဒ္ဓိံ ကထေတိ, ကော နု ခေါ ဘဝိဿတီတိ.

“我们三人住在这里，没有其他名为出家人者。而这位守园人却像在与出家人交谈，那会是谁呢？”

အယံ [Pg.260] ဒါယပါလော ဖဏကတံ အာသိဝိသံ ဂီဝါယ ဂဟေတုံ ဟတ္ထံ ပသာရေန္တောဝိယ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလေန သဒ္ဓိံ ကထေန္တောဝ န ဇာနာတိ, အညတရဘိက္ခုနာ ဝိယ သဒ္ဓိံ ကထေတီတိ.

这位守园人犹如伸出手去抓昂起头的毒蛇的脖子，他不知道自己正与世间最上之人(aggapuggala)交谈，却像在与某个比丘交谈。

မယံ [Pg.261] တယော ဇနာ သမဂ္ဂဝါယံ ဝသာမ. သစာဟံ ဧကကောဝ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကရိဿာမိ. သမဂ္ဂဝါသော နာမ န ဘဝိဿတီတိ ပိယမိတ္တေ ဂဟေတွာဝ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကရိဿာမိ. ယထာ စ ဘဂဝါ မယှံ ပိယော, ဧဝံ သဟာယာနမ္ပိ မေ ပိယောတိ, တေဟိ သဒ္ဓိံ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကာတုကာမော သယံ အကတွာဝ ဥပသင်္ကမိ.

“我们三人和合而住。若我独自前去迎接，则不名为和合住。我将带上好友们一同去迎接。正如世尊为我所爱，同伴们亦为我所爱。”他想与他们一同前去迎接，故未独自先行，而是先去到他们那里。

တဿ [Pg.271] မယှံ ဘန္တေ ဧဝံ ဟောတိ, ယံ နူနာဟံ သကံ စိတ္တံ နိက္ခိပိတွာ ဣမေသံယေဝ အာယသ္မန္တာနံ စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တေယျန္တိ. သော ခေါ အဟံ ဘန္တေ သကံ စိတ္တံ နိက္ခိပိတွာ ဣမေသံယေဝ အာယသ္မန္တာနံ စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တာမိ, နာနာဟိ ခေါ နော ဘန္တေ ကာယာ ဧကဉ္စ ပန မညေ စိတ္တန္တိ.

尊者，我曾这么想：“我何不放下己心，随顺这些具寿们的心意而行呢？”尊者，我确实放下己心，随顺这些具寿们的心意而行。尊者，我们的身体虽然各异，但我认为心是合一的。

သာဓု [Pg.274] သာဓု အနုရုဒ္ဓါ, ကစ္စိ ပန ဝေါ အနုရုဒ္ဓါ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရထာတိ.

善哉，善哉，阿那律！阿那律，你们是否不放逸、热忱、精勤而住？

တဂ္ဃ မယံ ဘန္တေ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရာမာတိ.

尊者，我们确实不放逸、热忱、精勤而住。

ယထာ [Pg.275] ကထံ ပန တုမှေ အနုရုဒ္ဓါ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရထာတိ.

阿那律，那么你们是怎样不放逸、热忱、精勤而住的？

အတ္ထိ [Pg.284] ပန ဝေါ အနုရုဒ္ဓါ ဧဝံ အပ္ပမတ္တာနံ အာတာပီနံ ပဟိတတ္တာနံ ဝိဟရန္တာနံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသော အဓိဂတော ဖာသုဝိဟာရောတိ.

阿那律，你们如此不放逸、热忱、精勤而住，是否已证得超越人法的、足以成就圣智见的殊胜，以及安乐住？

ကိံ [Pg.285] ဟိ နော သိယာ ဘန္တေ. ဣဓ မယံ ဘန္တေ ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမ, အယံ ခေါ နော ဘန္တေ အမှာကံ အပ္ပမတ္တာနံ အာတာပီနံ ပဟိတတ္တာနံ ဝိဟရန္တာနံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသော အဓိဂတော ဖာသုဝိဟာရောတိ.

尊者，我们怎会没有呢？尊者，于此，我们只要意欲，便能离诸欲，离诸不善法，进入并安住于有寻、有伺、离生喜乐的初禅。尊者，这便是我们不放逸、热忱、精勤而住者所证得的、超越人法的、足以成就圣智见的殊胜，以及安乐住。

သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ အဋ္ဌကထာ

有偈品相应义注

ယက္ခသံယုတ္တ

夜叉相应

အာဠဝကသုတ္တ

阿拉瓦咖经

ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အာဠဝကဿ ယက္ခဿ ဘဝနေ.

如是我闻。一时，世尊住在阿拉威(Āḷavī)，在阿拉瓦咖(Āḷavaka)夜叉的住所。

နာသက္ခိ [Pg.3] မိဂံ ဂဟေတုန္တိ အပဝါဒမောစနတ္ထံ ကာဇေနာဒါယ အာဂစ္ဆန္တော နဂရဿာဝိဒူရေ ဗဟလပတ္တပလာသံ မဟာနိဂြောဓံ ဒိသွာ ပရိဿမဝိနောဒနတ္ထံ တဿ မူလမုပဂတော.

“他无法捕获猎物”——为了消除此诽谤，他肩扛猎物而来，在离城不远的地方，看见一棵枝叶繁茂的大榕树，为了消除疲劳，便来到其树下。

ယေ [Pg.5] ယေ ဝဇ္ဇာ ဟောန္တိ, တေ တေ သန္ဓာယ ‘‘ယော ဇီဝိတတ္ထိကော, သော နိက္ခမတူ’’တိ ဘဏတိ.

凡是有过失者，他都指着他们说：“想活命的，就离开！”

ရာဇာ [Pg.6] စောရေ ဂဟေတွာ ယက္ခဿ ဒေတီတိ မနုဿာ စောရကမ္မ တော ပဋိဝိရတာ. တတော အပရေန သမယေန နဝစောရာနံ အဘာဝေန ပုရာဏစောရာနဉ္စ ပရိက္ခယေန ဗန္ဓနာဂါရာနိ သုညာနိ အဟေသုံ.

由于国王将捕获的盗贼交给夜叉，人们便都停止了偷盗行为。后来，因为没有新的盗贼，旧的盗贼也被消灭，牢狱都空了。

ရာဇာ [Pg.7] အမှာကံ ပိတရံ အမှာကံ ပိတာမဟံ ပေသေတီတိ မနုဿာ ခေါဘံ ကရိဿန္တိ, မာ ဝေါ ဧတံ ရုစ္စီတိ ဝါရေသိ.

（大臣们劝阻道：）“人们会因‘国王要派我们的父亲和祖父去了’而骚动，请大王不要这么做。”

နတ္ထိ [Pg.8] ဒေဝ နဂရေ ဒါရကော ဌပေတွာ အန္တေပုရေ တဝ ပုတ္တံ အာဠဝကကုမာရန္တိ.

“大王！城中除了后宫您的儿子阿拉瓦咖童子外，再没有别的孩子了。”

အထ [Pg.15] ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ နိက္ခမ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ပဝိသ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဩဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ နိက္ခမ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ပဝိသ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ နိက္ခမ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ပဝိသ သမဏာတိ. သာဓာဝုသောတိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. စတုတ္ထမ္ပိ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ နိက္ခမ သမဏာတိ. န ခွာဟံ တံ အာဝုသော နိက္ခမိဿာမိ. ယံ တေ ကရဏီယံ, တံ ကရောဟီတိ. ပဉှံ တံ သမဏ ပုစ္ဆိဿာမိ, သစေ မေ န ဗျာကရိဿသိ, စိတ္တံ ဝါ တေ ခိပိဿာမိ, ဟဒယံ ဝါ တေ ဖာလေဿာမိ, ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပိဿာမီတိ. န ခွာဟံ တံ အာဝုသော ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ, ယော မေ စိတ္တံ ဝါ ခိပေယျ ဟဒယံ ဝါ ဖာလေယျ ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပေယျ. အပိစ တွံ အာဝုသော ပုစ္ဆ ယဒါ ကင်္ခသီတိ.

那时，阿拉瓦咖夜叉去到世尊那里，对世尊说：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊说着便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊说着便进来了。第二次，阿拉瓦咖夜叉对世尊说：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊说着便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊说着便进来了。第三次，阿拉瓦咖夜叉对世尊说：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊说着便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊说着便进来了。第四次，阿拉瓦咖夜叉对世尊说：“沙门，出去！”“贤友，我不会再出去了。你有什么要做的，就做吧。”“沙门，我要问你问题。如果你不回答，我就扰乱你的心，或撕裂你的心脏，或抓住你的双脚，把你扔到恒河对岸去。”“贤友，在有天、有魔、有梵天的世界，在有沙门、婆罗门、天人的人众中，我没有看到有谁能扰乱我的心，或撕裂我的心脏，或抓住我的双脚，把我扔到恒河对岸去。不过，贤友，你有什么疑问就问吧。”

ကော [Pg.19] သော ဘဂဝါနာမ, ယော မမ ဘဝနံ ပဝိဋ္ဌောတိ အာဟ.

他说道：“那个被称为世尊的是谁，竟进入了我的住所？”

န တွံ အာဝုသော ဇာနာသိ ဘဂဝန္တံ အမှာကံ သတ္ထာရံ, ယော တုသိတဘဝနေ ဌိတော ပဉ္စမဟာဝိလောကိတံ ဝိလောကေတွာတိအာဒိနာ နယေန ယာဝ ဒမ္မစက္ကပဝတ္တနာ ကထေန္တာ ပဋိသန္ဓိအာဒီသု ဒွတ္တိံသပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဝတွာ ဣမာနိပိ တွံ အာဝုသော အစ္ဆရိယာနိ နာဒ္ဒသာတိ စောဒေသုံ.

他们责问他说：“贤友，你不认识我们的导师世尊吗？”接着，他们讲述了世尊从住在兜率天(Tusitabhavana)时观察五种大观察开始，直到转法轮为止的事迹，并说了结生等三十二种前兆，然后说：“贤友，你连这些奇迹都没见过吗？”

ပဿထ [Pg.21] ဒါနိ တုမှာကံ ဝါ သတ္ထာ မဟာနုဘာဝေါ, အဟံ ဝါတိ ဒက္ခိဏပါဒေန သဋ္ဌိယောဇနမတ္တံ ကေလာသပဗ္ဗတကူဋံ အက္ကမိ.

（夜叉说：）“现在你们看看，是你们的导师有大威力，还是我有大威力！”他以右足踏上六十由旬之高的凯拉萨(Kelāsa)山顶。

ယံ [Pg.27] နူနာဟံ ကေနစိ အဇေယျံ ဒုဿာဝုဓံ မုဉ္စေယျန္တိ.

（他想：）“我何不放出一件任何人都无法战胜的可怕武器呢？”

ဣဒံ [Pg.30] ကာရဏံ မေတ္တာဝိဟာရယုတ္တော သမဏော, ဟန္ဒ နံ ရောသေတွာ မေတ္တာယ ဝိယောဇေမီတိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓေနေတံ ဝုတ္တံ, အထ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ…ပေ… နိက္ခမ သမဏာတိ.

“此沙门安住于慈，我当激怒他，使他脱离慈心。”——以此因缘，他说了这番话。于是，阿拉瓦咖夜叉去到世尊那里……说：“沙门，出去！”

‘‘သုဗ္ဗစော [Pg.31] ဝတာယံ သမဏော ဧကဝစနေနေဝ နိက္ခန္တော, ဧဝံ နာမ နိက္ခမေတုံ သုခံ သမဏံ အကာရဏေနေဝါဟံ သကလရတ္တိံ ယုဒ္ဓေန အဗ္ဘုယျာသိန္တိ မုဒုစိတ္တော ဟုတွာ ပုန စိန္တေသိ –

“这位沙门真是顺从，只因一言便已离去。原来令沙门离去竟如此容易，我却无故整夜以争斗相逼。”他心意柔软，复又思量道：……

သုဗ္ဗစော [Pg.33] အယံ သမဏော နိက္ခမာတိ ဝုတ္တော နိက္ခမတိ. ပဝိသာတိ ဝုတ္တော ပဝိသတိ. ယံနူနာဟံ ဣမံ သမဏံ ဧဝမေဝ သကလရတ္တိံ ကိလမေတွာ ပါဒေ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပေယျန္တိ ပါပကံ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတွာ စတုတ္ထဝါရံ အာဟ နိက္ခမ သမဏာတိ.

“这位顺从的沙门，言出则出，言入则入。我不如令此沙门如是整夜疲惫，然后抓住其足，掷至恒河彼岸。”他生起如是恶心，第四次说：“出去，沙门！”

ကိံ [Pg.37] သူဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ,ကိံသု သုစိဏ္ဏံ သုခမာဝဟာတိ;

ကိံသု ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ,ကထံ ဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌန္တိ;

于此，人之最胜财富为何？何法善行能带来安乐？诸味之中，何味最为甘美？云何生活，被称为最胜？

သဒ္ဓီဓ [Pg.39] ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ,ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟာတိ;

သစ္စံ ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ,ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌန္တိ.

于此，信为人之最胜财，法善行能带来安乐；真实确为诸味中最甘美，以慧生活，被称为最胜。

သဒ္ဓေါ [Pg.41] သီလေန သမ္ပန္နော,ယသော ဘောဂသမပ္ပိတော;

ယံ ယံ ပဒေသံ ဘဇတိ,တတ္ထ တတ္ထေဝ ပူဇိတောတိ ဝစနတော –

有信之人具足戒，声誉财富亦满盈；无论他去到何处，在在处处受尊敬。

သစ္စေန [Pg.43] ဝါစေနုဒကမ္ပိ ဓာဝတိ,ဝိသမ္ပိ သစ္စေန ဟနန္တိ ပဏ္ဍိတာ;

သစ္စေန ဒေဝေါ ထနယံ ပဝဿတိ,သစ္စေ ဌိတာ နိဗ္ဗုတိံ ပတ္ထယန္တိ.

以真实语，水亦可持，智者以真实，能除毒害；以真实故，天神降雷雨，住于真实者，希求于寂灭。

ယေကေစိမေ အတ္ထိ ရသာ ပထဗျာ,သစ္စံ တေသံ သာဒုတရံ ရသာနံ;

သစ္စေ ဌိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ,တရန္တိ ဇာတိမရဏဿ ပါရန္တိ.

世间所有诸味中，真实为彼味中胜；沙门婆罗门住真实，得渡生死之彼岸。

ကထံသု [Pg.46] တရတိ ဩဃံ, ကထံသု တရတိ အဏ္ဏဝံ;

ကထံသု ဒုက္ခမစ္စေတိ, ကထံသု ပရိသုဇ္ဈတိ.

如何渡暴流？如何渡大海？如何越众苦？如何得清净？

သဒ္ဓါယ [Pg.47] တရတိ ဩဃံ, အပ္ပမာဒေန အဏ္ဏဝံ;

ဝီရိယေန ဒုက္ခမစ္စေတိ, ပညာယ ပရိသုဇ္ဈတိ.

以信渡暴流，以不放逸渡大海；以精进越众苦，以智慧得清净。

ကထံသု [Pg.50] လဘတေ ပညံ, ကထံသု ဝိန္ဒတေ ဓနံ;

ကထံသု ကိတ္တိံ ပပ္ပောတိ, ကထံ မိတ္တာနိ ဂန္ထတိ;

အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ, ကထံ ပေစ္စ န သောစတီတိ–

如何得智慧？如何得财富？如何得名声？如何结交朋友？从此世往他世，如何死后不忧愁？

သဒ္ဒဟာနော [Pg.51] အရဟတံ, ဓမ္မံ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

သုဿူသံ လဘတေ ပညံ, အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော.

为证涅槃，信受阿罗汉法；明辨不放逸者，由乐闻得慧。

ပတိရူပကာရီ [Pg.54] ဓုရဝါ, ဥဋ္ဌာတာ ဝိန္ဒတေ ဓနံ;

သစ္စေန ကိတ္တိံ ပပ္ပောတိ, ဒဒံ မိတ္တာနိ ဂန္ထတိ.

行事合宜、坚毅、勤奋者，能得财富；以真实得名声，由布施结交朋友。

အသ္မာ လောကော ပရံ လောကံ, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

如此，从此世往他世，死后便不忧愁。

ယဿေတေ [Pg.56] စတုရော ဓမ္မာ,သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

သစ္စံ ဒမ္မော ဓိတိ စာဂေါ,သ ဝေ ပေစ္စ န သောစတိ;

若有信心的在家者，具足此四法：真实、调伏、坚毅、舍离，他死后实无忧愁。

ဣင်္ဃ [Pg.58] အညေပိ ပုစ္ဆဿု,ပုထူ သမဏဗြာဟ္မဏေ;

ယဒိ သစ္စာ ဓမ္မာ စာဂါ,ခန္တျာ ဘိယျောဓ ဝိဇ္ဈတိ.

来，去问问其他众多的沙门婆罗门， 在此世间是否能找到比真实、自制、布施、忍耐更好的东西。

ကထံ [Pg.60] နု ဒါနိ ပုစ္ဆေယျံ, ပုထူ သမဏဗြာဟ္မဏေ;

ယောဟံ အဇ္ဇ ပဇာနာမိ, ယော အတ္ထော သမ္ပရာယိကော.

如今我何必再去问，众多沙门婆罗门？ 我今天已亲自了知，何为来世之利益。

အတ္ထာယ [Pg.62] ဝတ မေ ဗုဒ္ဓေါ, ဝါသာယာဠဝိမာဂမာ;

ယောဟံ အဇ္ဇ ပဇာနာမိ, ယတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ.

佛陀实为利益我，来到阿拉威(Āḷavī)居住； 我今天已亲自了知，于何处布施得大果。

သော [Pg.63] အဟံ ဝိစရိဿာမိ, ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ;

နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မဿ စ သုဓမ္မတံ.

我将游行，从一村到另一村，从一城到另一城， 礼敬正自觉者，以及法的善说性。

ဣမံ [Pg.65] ကုမာရံ သတပုညလက္ခဏံ,သဗ္ဗင်္ဂုပေတံ ပရိပုဏ္ဏဗျဉ္ဇနံ;

ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော ဒဒါမိ တေ,ပဋိဂ္ဂဟ လောကဟိတာယ စက္ခုမာတိ.

此子具足百福相，肢体圆满相好庄严； 我以欢欣愉悦之心献给您，具眼者啊，为利世间，请您接受！

ဒီဃာယုကော [Pg.66] ဟောတု အယံ ကုမာရော,တုဝဉ္စ ယက္ခ သုခိတော ဘဝါဟိ;

အဗျာဓိတာ လောကဟိတာယ တိဋ္ဌထ;

အယံ ကုမာရော သရဏမုပေတိ ဗုဒ္ဓံ…ပေ… ဓမ္မံ…ပေ… သံဃံ.

愿此童子享长寿，愿你夜叉得安乐；愿你们无病，为世间利益而住；此子皈依佛……法……僧。

မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ အဋ္ဌကထာ

大品相应义注

ဧကံ [Pg.71] သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော မဂဓေသု ဝိဟရတိ နာလကဂါမကေ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. စုန္ဒော စ သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ.

一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林给孤独园。当时，具寿舍利弗住在摩揭陀的纳拉咖(Nālaka)村，身患疾病，痛苦，病情严重。纯陀(Cunda)沙弥是具寿舍利弗的侍者。

အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနေဝ အာဗာဓေန ပရိနိဗ္ဗာယိ. အထ ခေါ စုန္ဒော သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သာဝတ္ထိ ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော, ယေနာ ယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ စုန္ဒော သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ ‘‘အာယသ္မာ ဘန္တေ သာရိပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော, ဣဒမဿ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ. အတ္ထိ ခေါ ဣဒံ အာဝုသော စုန္ဒ ကထာ ပါဘတံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, အာယာမာဝုသော စုန္ဒ, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိဿာမ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေဿာမာတိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ စုန္ဒော သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပစ္စဿောသိ.

那时，具寿舍利弗因为那个疾病而般涅槃。之后，纯陀沙弥拿了具寿舍利弗的衣钵，去到舍卫城的祇陀林给孤独园，去到具寿阿难那里；去到后，顶礼具寿阿难，坐在一旁。坐在一旁后，纯陀沙弥对具寿阿难说了这番话：“尊者，具寿舍利弗已经般涅槃了，这是他的衣钵。”“纯陀贤友，这件事是应该带去见世尊的。来，纯陀贤友，我们去到世尊那里，去到后，向世尊禀告这件事。”“是的，尊者。”纯陀沙弥回答具寿阿难。

ဗုဒ္ဓါ [Pg.75] နု ခေါ ပဌမံ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, ဥဒါဟု အဂ္ဂသာဝကာတိ.

是佛陀先般涅槃，还是上首弟子先般涅槃？

အနုဇာနာတု [Pg.78] မေ ဘန္တေ ဘဂဝါ, အနုဇာနာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာန ကာလော မေ, ဩဿဋ္ဌော မေ အာယုသင်္ခါရောတိ.

“世尊，请世尊允许我，请善逝允许我。我般涅槃的时候到了，我的寿行已被舍弃。”

ကတ္ထ [Pg.79] ပရိနိဗ္ဗာယိဿသိ သာရိပုတ္တာတိ.

“舍利弗，你将在哪里般涅槃？”

အတ္ထိ ဘန္တေ မဂဓေသု နာလကဂါမေ ဇာတောဝရကော, တတ္ထာဟံ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီတိ.

“世尊，在摩揭陀的纳拉咖村，有我出生的房间，我将在那里般涅槃。”

ယဿ ဒါနိ တွံ သာရိပုတ္တ ကာလံ မညသိ, ဣဒါနိ ပန တေ ဇေဋ္ဌကနိဋ္ဌ ဘာတိကာနံ တာဒိသဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနံ ဒုလ္လဘံ ဘဝိဿတိ, ဒေသေဟိ နေသံ ဓမ္မန္တိ အာဟ.

“舍利弗，你现在认为时机已到，但对于你的那些年长和年少的兄弟们来说，要见到像你这样的比丘将会非常难得，为他们说法吧。”

အထခေါ [Pg.103] အာယသ္မာ စ အာနန္ဒော စုန္ဒော စ သမဏုဒ္ဒေသော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ ‘‘အယံ ဘန္တေ စုန္ဒော သမဏုဒ္ဒေသော ‘ဧဝမာဟ အာယသ္မာ ဘန္တေ သာရိပုတ္တော [Pg.104] ပရိနိဗ္ဗုတော, ဣဒမဿ ပတ္တစီဝရ’န္တိ. အပိစ မေ ဘန္တေ ‘မဓုရက ဇာတော ဝိယ ကာယော, ဒိသာပိ မေ န ပက္ခာယန္တိ, ဓမ္မာပိ မံ နပ္ပဋိဘန္တိ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော’တိ’’ သုတွာ–

于是，具寿阿难和纯陀沙弥去到世尊那里；去到后，顶礼世尊，然后坐在一旁。坐在一旁后，具寿阿难对世尊说：“世尊，这位纯陀沙弥这样说：‘尊者，具寿舍利弗已经般涅槃了，这是他的衣钵。’而且，世尊，我听后身体好像僵住了一样，方向也辨认不清，法也不再显现于我心，因为具寿舍利弗已经般涅槃了。”

အပ္ပကေနပိ [Pg.105] မေဓာဝီ, ပါဘတေန ဝိစက္ခဏော;

သမုဋ္ဌာပေတိ အတ္တာနံ, အဏုံ အဂ္ဂိံဝ သန္ဓမန္တိ.

有智慧的明辨者，虽以微少的资本，也能确立他自己，如人吹旺微小之火。

ယော [Pg.110] ပဗ္ဗဇီ ဇာတိသတာနိ ပဉ္စ,ပဟာယ ကာမာနိ မနောရမာနိ;

တံဝီတရာဂံ သုသမာဟိတိန္ဒြိယံ;

ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝန္ဒထ သာရိပုတ္တံ.

他于五百生中出家，舍弃了悦意的欲乐；他已离贪，诸根善定，你们当礼敬此般涅槃的舍利弗。

ခန္တိဗလော ပထဝိသမော န ကုပ္ပတိ,နစာပိ စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ;

အနုကမ္ပကော ကာရုဏိကော စ နိဗ္ဗုတော,ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝန္ဒထ သာရိပုတ္တံ.

他以忍耐为力，如大地般不动摇；他不随心意而转，富有怜悯与慈悲，已得寂灭。你们当礼敬此般涅槃的舍利弗。

စဏ္ဍာလပုတ္တော [Pg.111] ယထာ နဂရံ ပဝိဋ္ဌော,နီစမနော စရတိ ကဠောပိဟတ္ထော;

တထာ အယံ ဝိဟရတိ သာရိပုတ္တော,ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝန္ဒထ သာရိပုတ္တံ.

犹如旃陀罗之子入城，心怀谦卑，手持食篮而行；舍利弗亦如是安住。你们当礼敬此般涅槃的舍利弗。

ဥသဘော ယထာ ဆိန္နဝိသာဏကော,အဟေဋ္ဌယန္တော စရတိ ပုရန္တရေ ဝနေ;

တထာ အယံ ဝိဟရတိ သာရိပုတ္တော;

ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝန္ဒထ သာရိပုတ္တန္တိ.

犹如断角之牛，不伤害任何众生，于林中游行；舍利弗亦如是安住。你们当礼敬此般涅槃的舍利弗。

အပိစ [Pg.112] မေ ဘန္တေ မဓုရကဇာတော ဝိယ ကာယော.

而且，世尊，我的身体好像僵住了一样。

ကိံ [Pg.113] နုခေါ တေ အာနန္ဒ သာရိပုတ္တော သီလက္ခန္ဓံ ဝါ အာဒါယ ပရိနိဗ္ဗုတော, သမာဓိက္ခန္ဓံ ဝါ အာဒါယ ပရိနိဗ္ဗုတော, ပညာက္ခန္ဓံ ဝါ အာဒါယ ပရိနိဗ္ဗုတော, ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓံ ဝါ အာဒါယ ပရိနိဗ္ဗုတော, ဝိမုတ္တိ ဉာဏဒဿနက္ခန္ဓံ ဝါ အာဒါယ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ.

阿难，难道舍利弗是带走了戒蕴而般涅槃的吗？是带走了定蕴而般涅槃的吗？是带走了慧蕴而般涅槃的吗？是带走了解脱蕴而般涅槃的吗？是带走了戒蕴、定蕴、慧蕴、解脱蕴、解脱知见蕴而般涅槃的吗？

နနု [Pg.116] တံ အာနန္ဒ မယာ ပဋိကစ္စေဝ အက္ခာတံ သဗ္ဗေဟိ ပိယေဟိ မနာ ပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ အညထာဘာဝေါ, တံ ကုတေတ္ထ အာနန္ဒ လဗ္ဘာ ‘‘ယံ တံ ဇာတံ ဘူတံ သင်္ခတံ ပလောကဓမ္မံ, တံ ဝတ မာပလုဇ္ဇီ’’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

阿难，我不是早就说过吗？一切所爱的、可意的，都有别离、分离、变异。阿难，于此，哪里能有这样的事：“凡是已生、已成、有为、会毁坏之法，愿它不要毁坏！”——这种可能性是不存在的。

ဒသကနိဒ္ဒေသ

十法解释

တတ္ထ [Pg.124] ကတမံ တထာဂတဿ ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ဉာဏံ. ဣဓ တထာဂတော ‘‘အဋ္ဌာနမေတံ အနဝကာသော ယံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ကဉ္စိ သင်္ခါရံ နိစ္စတော ဥပဂစ္ဆေယျ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ ပဇာနာတိ, ‘‘ဌာနဉ္စ ခေါ ဧတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ပုထုဇ္ဇနော ကဉ္စိ သင်္ခါရံ နိစ္စတော ဥပဂစ္ဆေယျ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ –

其中，什么是如来如实知处与非处的智慧？在此，如来如实了知：“具足正见的个人不可能将任何有为法执取为常，此非是处。”又如实了知：“凡夫可能会将某些有为法执取为常，此是处。”

ကမ္မတော [Pg.135] ဒွါရတော စေဝ;

ကပ္ပဋ္ဌိတိယတော တထာ;

ပါကသာဓာရဏာဒီဟိ;

ဝိညာတဗ္ဗော ဝိနိစ္ဆယော.

应从业、从门、从劫住、从果报的共通性等方面来了知此决择。

မယာ [Pg.154] ဘန္တေ ဥပ္ပန္နော စောရော န သက္ကာ ပဋိဗာဟိတုံ, သံဃော ပရသမုဒ္ဒံ ဂစ္ဆတု, အဟံ သမုဒ္ဒါရက္ခံ ကရိဿာမီတိ.

尊者，盗贼已经生起，我无法阻止。请僧团渡过大海，我将守护海边。

အာဝုသော မဟာသောဏ အဘိရုဟ မဟာဥလုမ္ပန္တိ.

贤友大索那，登上大筏吧！

နာဟံ [Pg.155] ဘန္တေ တုမှေသု အဂစ္ဆန္တေသု ဂမိဿာမီတိ ယာဝတတိယံ ကထေတွာပိ ထေရံ အာရောပေတုံ အသက္ကောန္တာ နိဝတ္တိံသု.

即使他说了三次“尊者们，你们不走，我是不会走的”，（其他人）也无法让长老登上，只好返回。

ဧဝရူပဿ [Pg.156] နာမ လာဘဂ္ဂယသဂ္ဂပ္ပတ္တဿ သရီရဓာတုနိစယဋ္ဌာနံ အနာထံ ဇာတန္တိ စိန္တယမာနော နိသီဒိ.

想到“像这样一位达到了利养和名誉顶峰的人，其身体最终竟会变成一处无依无靠的遗骨堆积地”，他便坐下沉思。

ဘန္တေ [Pg.158] ဧတံ ပဏ္ဏခါဒကမနုဿာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ, ဓူမော ပညာယတိ, အဟံ ပုရတော ဂမိဿာမီတိ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနော ဘဝနံ အဂမာသိ. ထေရော သဗ္ဗမ္ပိ ဘယကာလံ ပဏ္ဏခါဒကမနုဿေ နိဿာယ ဝသိ.

“尊者，这是食叶人的住处，可以看到烟，我要先走一步。”他向长老礼敬后，回到自己的住处。在整个危险时期，长老都依靠那些食叶人居住。

အာဝုသော မဟာသောဏ ဘိက္ခာဟာရော ပညာယတီတိ ဝတွာ ပတ္တစီဝရံ အာရောပေတွာ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ပတ္တံ နီဟရိတွာ အဋ္ဌာသိ.

“贤友大索那，斋食准备好了。”说完，他取了衣钵，披上外衣，拿出钵，然后站着。

မဟာသောဏတ္ထေရော [Pg.161] ပဉ္စဘိက္ခုသတပရိဝါရော မဏ္ဍလာရာမဝိဟာရံ ပတ္တော, ဧကေကော နဝဟတ္ထသာဋကေန သဒ္ဓိံ ဧကေကကဟာပဏဂ္ဃနကံ ပိဏ္ဍပါတံ ဒေတူတိ မနုဿေ အဝေါစုံ.

大索那长老与五百比丘随从抵达曼陀罗园寺院，他们对人们说：“请每人施舍一份价值一伽哈巴那（kahāpaṇa）的斋食，以及一件九肘长的衣料。”

အနာယတနေ [Pg.165] နဋ္ဌာနံ အတ္တဘာဝါနံ ပမာဏံ နတ္ထိ, ဗုဒ္ဓါနံ ဥပဋ္ဌာနံ ကရိဿာမီတိ စေတိယင်္ဂဏံ ဂန္တွာ အပ္ပဟရိတံ ကရောတိ.

“在无立足处而毁灭的众生，其个体（attabhāva）之量不可测，我当侍奉诸佛。”（他如此想后）前往塔院，清除杂草。

မယံ [Pg.168] တာဝ မဟလ္လကာ, ဣဒံ နာမ ဘဝိဿတီတိ န သက္ကာ ဇာနိတုံ, တုဝံ အတ္တာနံ ရက္ခေယျာသီတိ.

我们已经老了，无法知道“将来会怎样”，你应当保护好自己。

ကဟံ [Pg.169] ဝတ္တဗ္ဗကနိဂြောဓတ္ထေရော, ကဟံ ဝတ္တဗ္ဗကနိဂြောဓတ္ထေရောတိ ပုစ္ဆိတွာ တဿ သန္တိကံ အဂမံသု.

“瓦塔拔迦尼拘陀长老（Vattabbakanigrodhatthera）在哪里？瓦塔拔迦尼拘陀长老在哪里？”如此询问后，他们便去到他那里。

ကိံ [Pg.171] ထေရော ပိယာယတီတိ.

长老喜爱什么？

ကီဒိသော ထေရောတိ.

这位长老是怎样的人？

ဓမ္မသကဋဿ [Pg.172] အက္ခော ဘိဇ္ဇတိ အက္ခော ဘိဇ္ဇတီတိ ပရိဒေဝမာနော ဝိစရိ.

“法车的车轴断了，车轴断了！”他如此哀叹着四处徘徊。

၈. သမ္မပ္ပဓာနဝိဘင်္ဂ

8. 正勤分别

၁. သုတ္တန္တဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ

1. 经分别释义

စတ္တာရောမေ [Pg.179] အာဝုသော သမ္မပ္ပဓာနာ. ကတမေ စတ္တာရော. ဣဓာဝုသော ဘိက္ခု အနုပ္ပန္နာ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျုန္တိ အာတပ္ပံ ကရောတိ, ဥပ္ပန္နာ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီယမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျုန္တိ အာတပ္ပံ ကရောတိ, အနုပ္ပန္နာ မေ ကုသလာ ဓမ္မာ အနုပ္ပဇ္ဇမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျုန္တိ အာတပ္ပံ ကရောတိ, အနုပ္ပန္နာ မေ ကုသလာ ဓမ္မာ အနုပ္ပဇ္ဇမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျုန္တိ အာတပ္ပံ ကရောတိ, ဥပ္ပန္နာ မေ ကုသလာ ဓမ္မာ နိရုဇ္ဈမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျုန္တိ အာတပ္ပံ ကရောတီတိ.

贤友，有四正勤。是哪四个呢？在此，贤友，比丘努力使未生的恶不善法不生起，努力断除已生的恶不善法，努力使未生的善法生起，努力使已生的善法不消失。

ဥပဇ္ဈာယော [Pg.181] မေ အတိဝိယ ပသန္နစိတ္တော ဝန္ဒတိ, ကိံ နု ခေါ ပုပ္ဖာနိ လဘိတွာ ပူဇံ ကရေယျာသီတိ စိန္တေသိ.

我的戒师以极为喜悦之心作礼，心想：“你若能得到花来作供养就好了。”

‘‘ကဒါ [Pg.182] အာဂတောသီတိ ပုစ္ဆိ’’

“你什么时候来的？”他问。

တွံ [Pg.188] အမှေ ဥစ္စာကုလာတိ သလ္လက္ခေသိ.

你察知我们出身高贵。

၁၆. ဉာဏဝိဘင်္ဂ

16. 智分别

၁၀. ဒသကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

10. 十法解释的释义

ဧကိဿာ လောကဓာတုယာ

在一个世界体系中

အဋ္ဌာနမေတံ [Pg.191] အနဝကာသော ယံ ဧကိဿာ လောကဓာတုယာ ဒွေ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတီတိ ပဇာနာတိ.

他了知：“在一个世界体系中，两位阿罗汉、正自觉者同时出现，这是不可能、无有是处的，这种情况不存在。”

အဇ္ဇ [Pg.197] သတ္ထာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ, အဇ္ဇ သာသနံ ဩသက္ကတိ, ပစ္ဆိမဒဿနံ ဒါနိ ဣဒံ အမှာကန္တိ ဒသဗလဿ ပရိနိဗ္ဗုတဒိဝသတော မဟန္တတရံ ကာရုညံ ကရိဿန္တိ.

“今天导师将般涅槃，今天教法将衰退，现在这是我们最后一次见到他了。”从十力者般涅槃之日起，他们将会生起更大的悲悯。

ဧကပုဂ္ဂလော [Pg.199] ဘိက္ခဝေ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အစ္ဆရိယမနုဿော, ကတမော ဧကပုဂ္ဂလော တထာဂတော ဘိက္ခဝေ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ.

诸比丘，当一个人出现于世间时，他是一个奇特的人。是哪一个人呢？诸比丘，是如来、阿罗汉、正自觉者。

ဈာနဝိဘင်္ဂ

禅那分别

သုတ္တန္တဘာဇနီယ

经分别

အဘိက္ကန္တေ [Pg.201] ပဋိက္ကန္တေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ.

他在前进、返回时，保持正知。

သတော [Pg.202] သမ္ပဇာနော အဘိက္ကမတိ,သတော သမ္ပဇာနော ပဋိက္ကမတီတိ ဝုတ္တံ.

经中说：“他具念、正知地前进；具念、正知地返回。”

ကိန္နူ မေ ဧတ္ထ ဂတေန အတ္ထော အတ္ထိ နတ္ထီတိ အတ္ထာနတ္ထံ ပရိဂ္ဂဟေတွာ အတ္ထပရိဂ္ဂဏှနံ သာတ္ထကသမ္ပဇညံ.

“我到这里来有何意义？有意义还是没有意义？”在辨别了意义和无意义之后，只取其有意义者，此为有益正知。

အာမိသတောပိ [Pg.203] ဝဍ္ဎိ အတ္ထောယေဝ, တံ နိဿာယ ဗြဟ္မစရိယာ နုဂ္ဂဟာယ ပဋိပန္နတ္တာတိ ဝဒန္တိ.

他们说，即使是物质上的增长，也是有益的，因为那是为了资助梵行的修习。

မယာ [Pg.205] ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဒွေကထာ နာမ နကထိတပုဗ္ဗာ, အညသ္မိံ ဒိဝသေ ဥပရိဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေဿာမီတိ စိန္တေတွာ ‘‘ကိံ ဘန္တေ’’တိ ပဋိဝစနံ အဒါသိ.

自我出家之日算起，我从未与任何比丘交谈过。心想“我将在另一天证得更高的成就”，便回答：“尊者，什么事？”

ဘန္တေ [Pg.209] ဧတေ မနုဿာ တုမှာကံ ကိံဟောန္တိ, မာတိပက္ခတော သမ္ဗန္ဓာ ပိတိပက္ခတောတိ.

“尊者，这些人是您的什么人？是母系亲属，还是父系亲属？”

အာဝုသောယံ [Pg.210] မာတာပိတူဟိပိ ဒုက္ကရံ, တံ ဧတေ မနုဿာ အမှာကံ ကရောန္တိ, ပတ္တစီဝရမ္ပိ နော ဧတေသံ သန္တကမေဝ, ဧတေသံ အာနုဘာဝေန နေဝ ဘယေ ဘယံ န ဆာတကေ ဆာတကံ ဇာနာမ, ဧဒိသာနာမ အမှာကံ ဥပကာရိနော နတ္ထီတိ တေသံ ဂုဏေ ကထေန္တော ဂစ္ဆတိ.

“贤友，这些人对我们所做的，是连父母都难做到的事。我们的衣钵也属于他们。依靠他们的力量，我们遇险不惧，挨饿不饥。我们没有像他们这样的恩人。’他边走边述说着他们的功德。

ကမ္မဋ္ဌာနံ [Pg.212] နာမ အတ္ထီတိပိ သညံ အကတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ အနနုလောမိကေန ဂိဟိသံသဂ္ဂေန သံသဋ္ဌော စရိတွာ စ ဘုဉ္ဇိတွာ စ တုစ္ဆော နိက္ခမတိ.

连“有业处这回事”的念头都不生起，就进入村庄乞食，与不适宜的在家人混在一起交往，吃完后空手而出。

အာဝုသော [Pg.213] တုမှေ န ဣဏဋ္ဋာ န ဘယဋ္ဋာ န အာဇီဝိကာ ပကတာ ပဗ္ဗဇိတာ, ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမာ ပနေတ္ထ ပဗ္ဗဇိတာ. တသ္မာ ဂမနေ ဥပ္ပန္နကိလေသံ ဂမနေယေဝ နိဂဏှထ. ဌာနေ, နိသဇ္ဇာယ, သယနေ ဥပ္ပန္နကိလေသံ သယနေယေဝ နိဂ္ဂဏှထာတိ.

“贤友们，你们出家不是因为负债，不是因为恐惧，也不是为了谋生，而是为了从苦中解脱而出家。因此，行走时生起的烦恼，就在行走时制伏它；站立、安坐、躺卧时生起的烦恼，就在站立、安坐、躺卧时制伏它。”

အယံ [Pg.214] ဘိက္ခု တုယှံ ဥပ္ပန္နံ ဝိတက္ကံ ဇာနာတိ, အနနုစ္ဆဝိကံ တေ ဧတန္တိ အတ္တာနံ ပဋိစောဒေတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရိယဘူမိံ ဩက္ကမတိ.

“这位比丘知道你生起的念头，这与你不相称。”他如此自责后，增长观，进入圣地。

အယံ [Pg.215] ထေရော ပုနပ္ပုနံ နိဝတ္တိတွာ ဂစ္ဆတိ, ကိံ နုခေါ မဂ္ဂမူဠှော ဥဒါဟု ကိဉ္စိ ပမုဋ္ဌောတိ သမုလ္လပန္တိ.

他们议论道：“这位长老一再转身而行，莫非他迷路了，还是遗忘了什么东西？”

ကိန္နူ [Pg.218] ခေါ ဧတေ အမှေဟေဝ သဒ္ဓိံ န သလ္လပန္တိ ဥဒါဟု အည မညမ္ပိ, ယဒိ အညမညမ္ပိ န သလ္လပန္တိ, အဒ္ဓါ ဝိဝါဒဇာတာ ဘဝိဿန္တိ.

“这些人为什么不和我们交谈，甚至彼此之间也不交谈呢？如果他们彼此之间也不交谈，那他们一定是起争论了。”

အညံ [Pg.224] ဥပ္ပဇ္ဇတေ စိတ္တံ, အညံ စိတ္တံ နိရုဇ္ဈတိ;

အဝီစိ မနုသမ္ဗန္ဓော, နဒီ သောတောဝ ဝတ္တတိ.

一心生起，一心坏灭；无间相续，如河奔流。

အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ.

他在前瞻、环顾时，保持正知。

သစေ [Pg.225] ဘိက္ခဝေ နန္ဒဿ ပုရတ္ထိမာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကေတိ ‘ဧဝံ မေ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကယတော နာဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝိဿန္တီ’တိ. ဣတိဟ သာတ္ထက သမ္ပဇာနော ဟောတိ. သစေ ဘိက္ခဝေ နန္ဒဿ ပစ္ဆိမာ ဒိသာ, ဥတ္တရာ ဒိသာ, ဒက္ခိဏာ ဒိသာ, ဥဒ္ဓံ, အဓော, အနုဒိသာ အနုဝိလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော အနုဒိသံ အနုဝိလောကေတိ ‘ဧဝံ မေ အနုဒိသံ အနုဝိလောကယတော…ပေ… သမ္ပဇာနော ဟောတီတိ….

比丘们，如果难陀需要观察东方，他应当以心完全摄持地观察东方，“这样我观察东方时，贪欲与忧等恶不善法就不会流入我心”。如是，他便是有益正知的。比丘们，如果难陀需要观察西方、北方、南方、上方、下方、四维，他应当以心完全摄持地观察四维，“这样我观察四维时……乃至能保持正知”。

ဘဝင်္ဂါ [Pg.227] ဝဇ္ဇနဉ္စေဝ, ဒဿနံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ;

သန္တီရဏံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနံ, ဇဝနံ ဘဝတိ သတ္တမံ.

有分心与转向心，见心与领受心；推度心与确定心，速行心为第七。

သမိဉ္ဇိတေ [Pg.231] ပသာရိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ.

于屈、于伸，他保持正知。

သမိဉ္ဇိတေ ပဟာရိတေတိ ပဗ္ဗာနံ သမိဉ္ဇန ပသာရဏေ.

所谓“于屈、于伸”，即是肢体的屈与伸。

ကသ္မာ [Pg.233] ဘန္တေ သဟသာ ဟတ္ထံ သမိဉ္ဇိတွာ ပုန ယထာဌာနေ ဌပေတွာ သဏိကံ သမိဉ္ဇိတ္ထာတိ.

“尊者，为何您突然屈手，又放回原处，然后慢慢地屈手呢？”

ယတော ပဋ္ဌာယ မယာ အာဝုသော ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကာတုံ အာရဒ္ဓေါ, န မေ ကမ္မဋ္ဌာနံ မုဉ္ဇိတွာ ဟတ္ထော သမိဉ္ဇိတပုဗ္ဗော, ဣဒါနိ ပန မေ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ကထယမာနေန ကမ္မဋ္ဌာနံ မုဉ္စိတွာ သမိဉ္ဇိတော, တသ္မာ ပုန ယထာ ဌာနေ ဌပေတွာ သမိဉ္ဇေသိန္တိ.

“贤友，自从我开始作意业处以来，我的手从未在舍离业处后屈过。但现在与你们交谈时，我的手在舍离业处后屈了。因此，我把它放回原处后再屈。”

သာဓု [Pg.234] ဘန္တေ ဘိက္ခုနာ နာမ ဧဝရူပေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ.

“善哉，尊者，比丘理应如此。”

သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ.

在受持僧伽梨、衣钵时，他保持正知。

ပုဂ္ဂလပညတ္တိအဋ္ဌကထာ

人施设论义注

ဧကကနိဒ္ဒေသ

一法之解释

ကတမော [Pg.243] စ ပုဂ္ဂလော သမယဝိမုတ္တော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ကာလေန ကာလံ သမယေန သမယံ အဋ္ဌ ဝိမောက္ခေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, ပညာယ စဿ ဒိသွာ ဧကစ္စေ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော သမယဝိမုတ္တော.

何种人为时解脱者？在此，某人有时、适时地以身触达八解脱而住，并以慧见其某些漏已尽。此人被称为时解脱者。

အသမယဝိမုတ္တ

非时解脱者

ကတမော [Pg.247] စ ပုဂ္ဂလော အသမယဝိမုတ္တော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော နဟေဝ ခေါ ကာလေန ကာလံ သမယေန သမယံ အဋ္ဌဝိမောက္ခေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော အသမယဝိမုတ္တော. သဗ္ဗေပိ အရိယ ပုဂ္ဂလာ အရိယေ ဝိမောက္ခေ အသမယဝိမုတ္တာ.

何种人为非时解脱者？在此，某人并非有时、适时地以身触达八解脱而住，但以慧见其诸漏已尽。此人被称为非时解脱者。所有圣者于圣解脱皆为非时解脱者。

ကုပ္ပာကုပ္ပနိဒ္ဒေသ

易退与不退之解释

ကတမော [Pg.250] စ ပုဂ္ဂလော ကုပ္ပဓမ္မော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော လာဘီ ဟောတိ ရူပသဟဂတာနံ ဝါ အရူပသဟဂတာနံ ဝါ သမာပတ္တီနံ, သော စ ခေါ န နိကာမလာဘီ ဟောတိ န အကိစ္ဆလာဘီ န အကသိရ လာဘီ, န ယတ္ထိစ္ဆကံ ယဒိစ္ဆကံ ယာဝတိစ္ဆကံ သမာပဇ္ဇတိပိ ဝုဋ္ဌာတိပိ, ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဈတိ, ယံ တဿ ပုဂ္ဂလဿ ပမာဒမာဂမ္မ တာ သမာပတ္တိယော ကုပ္ပေယျုံ. အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော ကုပ္ပဓမ္မော.

何种人为易退法者？在此，某人能获得与色有关或与无色有关的等至，但他不能随意获得，不能不费力获得，不能不困难获得，不能随其所欲、随其意愿、随时长地入定与出定。有此可能：该人因放逸，彼等至即会退失。此人被称为易退法者。

သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန္န

极七有之入流者

ကတမော [Pg.252] စ ပုဂ္ဂလော သတ္တက္ခတ္တုပရမော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သောတာပန္နော ဟောတိ အဝိနိပါတ ဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော, သော သတ္တက္ခတ္တုံ ဒေဝေ စ မာနုသေ စ သန္ဓာဝိတွာ သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရောတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော သတ္တက္ခတ္တုပရမော.

何种人为极七有者？在此，某人因断尽三结而成为入流者，为不堕恶趣法、决定趣向正觉者。他在天界与人间至多流转轮回七次后，即终结痛苦。此人被称为极七有者。

သောတာပန္န အဓိပ္ပာယျ

入流者的意义

သောတော [Pg.253] သောတောတိ ဟိဒံ သာရိပုတ္တ ဝုစ္စတိ, ကတမော နုခေါ သာရိပုတ္တ သောတောတိ. အယမေဝ ဟိ ဘန္တေ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သောတော. သေယျထိဒံ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓီတိ. သောတာပန္နော သောတာပန္နောတိ ဟိဒံ သာရိပုတ္တ ဝုစ္စတိ, ကတမော နုခေါ သာရိပုတ္တ သောတာပန္နောတိ. ယော ဟိ ဘန္တေ ဣမိနာ အရိယေန အဋ္ဌင်္ဂိကေန မဂ္ဂေန သမန္နာဂတော, အယံ ဝုစ္စတိ သောတာပန္နော, သွာယံ အာယသ္မာ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဣတိ ဝါတိ, ဣတိဝါ….

“舍利弗，常说‘流’，那么，舍利弗，什么是‘流’呢？”“尊者，这圣八支道就是‘流’，也就是：正见……乃至正定。”“舍利弗，常说‘入流者’，那么，舍利弗，什么是‘入流者’呢？”“尊者，凡是具足此圣八支道者，即被称为‘入流者’，也就是这位如此名、如此姓的具寿。”

ကောလံ ကောလ သောတာပန္န

家家入流者

ကတမော [Pg.255] စ ပုဂ္ဂလော ကောလံ ကောလော. ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သောတာပန္နော ဟောတိ အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော, သော ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ကုလာနိ သန္ဓာဝိတွာ သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရောတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ကောလံ ကောလော.

何谓家家者？在此，某人因断尽三结，成为入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。他在两三个家族中流转轮回后，便能了结痛苦。此人被称为家家者。

ဧကဗီဇီ သောတာပန္န

一种子入流者

ကတမော [Pg.256] စ ပုဂ္ဂလော ဧကဗီဇီ, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သောတာပန္နော ဟောတိ အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော, သော ဧကံယေဝ မာနုသကံ ဘဝံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရောတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော ဧကဗီဇီ.

何谓一种子者？在此，某人因断尽三结，成为入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。他只投生人界一次，便能了结痛苦。此人被称为一种子者。

သကဒါဂါမိနိဒ္ဒေသ

一来的解释

ကတမော [Pg.260] စ ပုဂ္ဂလော သကဒါဂါမီ, ဣဓေ ကစ္စော ပုဂ္ဂလော တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ရာဂဒေါသမောဟာနံ တနုတ္တာ သကဒါဂါမီ ဟောတိ သကိဒေဝ ဣမံ လောကံ အာဂန္တွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော သကဒါဂါမီ.

何谓一来者？在此，某人因三结的断尽，以及贪、瞋、痴的薄弱，成为一来者，只来此世界一次便终结苦。此人被称为一来者。