හත්ථවනගල්ලවිහාර වංසො

象林岩寺史

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

1.

1.

ස්නෙහුත්තරාය හදයා මලමල්ලිකාය,පජ්ජාලිතො මතිදසාය ජිනප්පදීපො;

මොහණ්ධකාරමඛිලං මම නීහරන්තො,නිච්චං විභාවයතු චාරු පදත්ථරාසිං.

以心中至高的慈爱，犹如洁净的茉莉花环，由智慧之炬点燃的胜者明灯，愿其驱散我所有痴暗，恒常照亮文句之优美义聚。

2.

2.

ලඞ්කාභිසිත්තවසුධාධිපතීසු රාජා,යො බොධිසත්තගුණවා සිරිසඞ්ඝබොධි;

තස්සාතිචාරු චරියා රචනාමුඛෙන,වක්කාමි හත්ථවනගල්ලවිහාර වංසං.

在兰卡受膏加冕的大地主君中，有一位具足菩萨功德的国王，名为吉祥僧伽菩提。我将通过撰写其无比美好的行传，来叙述《象林岩寺史》。

3.

3.

බ්‍රහ්මන්වයෙනනුගතත්ථමනොමදස්සී,ඛ්‍යාතෙන සබ්බයතිරාජධුරන්ධරෙන;

ව්‍යාපාරිතොහමිතිභානුගතං කථඤ්ච,නිස්සාය පුබ්බලිඛිතංවිධ වායමාමි.

我受著名的阿耨摩达西(Anomadassī)所托，他出身婆罗门，是所有苦行者之王中的翘楚。我将依据前人所写，努力说明此事之来龙去脉。

4. අර්ණ්ථ සුගතාගමසුධාපගානිද්ධොතකුදිට්ඨිවිසකලඞ්කාය ලංකාය භගවතො අඞ්ගීරසස්සමහානාගවනුය්‍යානෙ සමිතිසමාගතයක්ඛ රක්ඛසලොකවිජයාපදානස්ස සිද්ධක්ඛෙන්තභූතො සීහළමහීමණ්ඩලමණ්ඩනාය මානො විවිධරතනාකරොපලක්ඛමානමහග්ඝමණි භෙදො මණි භෙදො නාම ජනපදො.

4. 为了以善逝教法的甘露之水洗涤邪见之毒的污垢，使兰卡(Laṅkā)岛清净，在世尊鸯耆罗娑(Aṅgīrasa)的大龙林苑(Mahānāgavana)中，当其时，世尊在此集会中降伏了夜叉与罗刹，此一胜利传说的成就之地，成为庄严僧伽罗(Sīhaḷa)大地的饰物，如同一座蕴藏各类宝藏、价值连城的摩尼宝库，此地区名为摩尼宝区(Maṇibheda)。

5.

5.

ලද්ධාන සත්ථු වරණඞ්කමනඤ්ඤලබ්භ,මානණ්දිනා සුමනකූටසිලුච්චයෙන;

උස්සාපිතා විජයකෙතුමතල්ලිකෙව,සුද්ධොරුවාලුකනදී යමලඞ්කරොති.

那令人心生欢喜的苏摩那山巅(Sumanakūṭa)，已从导师处获得他人所不能得的殊胜足印，它被高高举起，犹如一面伟大的胜利之幢，并为遍布洁净广沙的河流所庄严。

6.

6.

ලඞ්කාය යක්ඛගණනීහරණෙ ජිනස්ස,චම්මාසනුග්ගනහුනාසනඵස්සදාහා;

සංසාරරක්ඛසවපුබ්භවබුබ්බුලංච,යස්මිං විහාති මහියඞ්ගණ ථූපරාජා.

摩喜央伽那(Mahiyangana)塔王坐落于此，它纪念着胜者在兰卡驱逐夜叉众，以及由其皮座所生起之火焰的接触所带来的燃烧，并象征着轮回罗刹之身所生气泡的破灭。

7.

7.

සදාමහොඝාය මහාපගාය,පානීයපානාය සමොසටානං;

සමුච්චයො සාරදවාරිදානං,නූනං ගතො ථාවරථූපරූපං.

诚然，为那些前来大河饮水而聚集的人们，秋云所施之雨水，已然汇聚成一座坚固的佛塔。

8.

8.

තස්සාපගාය විමලම්බුනි දිස්සමාන,මාලොලවිචිතරලං පටිබිම්බරූපං;

භොගෙහි වෙඨිය නිජං භවනං ඵණීහි,පූජත්ථිකෙහි විය රාජති නීයමානං.

在那条河的清澈河水中，可见其倒影，随波荡漾，犹如花环。它闪耀着光芒，仿佛被一群以身体环绕其居所、意欲献上供养的龙王们所抬着前行。

9. තස්ස මහියඞ්ගණ මහා විහාරස්ස පරියන්තගාමකෙ සෙලාභයො නාම ඛත්තියො පටිවසන්තො පුත්තං පටිලභිත්වා අඞ්ගලක්ඛණපාඨකානං දස්සෙසි තෙ තස්ස කුමාරස්ස අඞ්ගලක්ඛණානි ඔලොකෙත්වා ‘‘අයං කුමාරො ඛමකසත්තො නහොති. ධඤ්ඤපුඤ්ඤලක්ඛණසම්පන්නො, සකලම්පි සීහළදීපං එකච්ඡත්තං කරිත්වා මහන්තමහන්තානි අච්ඡරියබ්භුතානි මහාවීරචරිතානි දස්සෙස්සතී’’ති ව්‍යාකරිංසු.

9. 在那座摩喜央伽那(Mahiyangana)大寺的边境村庄里，住着一位名叫西拉巴亚(Selābhaya)的刹帝利。他得一子后，便将之展示给相师们看。那些相师观察了王子的身相后预言道：“这位王子并非庸常之辈。他具足福德之相，将统一整个僧伽罗(Sīhaḷa)岛，展现出伟大、稀有、非凡的英雄事迹。”

10. තතො සෙලාභය ඛත්තියො පුත්තස්ස අභිසෙකාදිසම්පත්තිං සුත්වා කොටිප්පත්තපමොදපරවසොපි තස්මිං කාලෙ අනුරාධපුරෙ රජ්ජං කාරයතා ‘‘වොහාරතිස්සමහාරාජතො කදාචි කෙචි උපද්දවො ජායිස්සතීති. ජාතපරිසඞ්කොතං කුමාරමාදාය මහියඞ්ගණමහාවිහාරෙ බොධි අඞ්ගණෙ පරිත්තග්ගෙ සන්නිපතිතස්ස නණ්දමහාථෙරපමුඛස්ස මහාභික්ඛුසඞ්ඝස්ස මජ්ඣෙ නිපජ්ජාපෙත්වා ‘‘එසො මෙ භන්තෙ කුමාරො මහාසඞ්ඝස්ස ච මහා බොධිපාදස්ස ච සරණං ගච්ඡති තං සබ්බෙපි භදන්තා රක්ඛන්තු සඞ්ඝබොධි නාමකො චායං හොතු’’ති මහාසඞ්ඝස්ස ච බොධි දෙවතාය ච නිය්‍යාදෙත්වා පටිජග්ගන්තො කුමාරස්ස සත්තවස්සික කාලෙ කාලමකාසි.

10. 于是，刹帝利西拉巴亚(Selābhaya)听闻其子将有灌顶等成就，虽然欣喜若狂，但又担心当时在阿努拉德普勒(Anurādhapura)执政的沃哈拉帝沙(Vohāratissa)大王或许会降下灾祸。他心生忧虑，便带着王子来到摩喜央伽那大寺的菩提树苑，在护经堂中，将王子放置于以难陀(Nanda)大长老为首的、已集会于此的大比丘僧团中间，说道：“尊者们，这是我的儿子，他皈依大僧伽与大菩提树。愿所有的尊者们都护佑他，并愿他得名为僧伽菩提(Saṅghabodhi)。”他将王子托付给大僧伽与菩提树神后，继续抚养他。王子七岁时，他便去世了。

11. අථ මාතුලො නණ්දමහාථෙරො කුමාරකං විහාරමානෙත්වා පටිජග්ගන්තො තෙපිටකං බුද්ධවචනං උග්ගණ්හාපෙත්වා බාහිරසත්ථෙසු ච පරමකොචිදං කාරෙසි. සඞ්ඝබොධිකුමාරොපි කතාධිකාරත්තා තික්ඛපඤ්ඤත්තා ච ඤාණවිඤ්ඤාණසම්පන්නො හුත්වා වයප්පත්තො ලොකස්ස ලොචනෙහිනිපියමානාය රූපසම්පත්තියා සවඤ්ජලිපුටෙහි අස්සාදියමානසදාචාරගුණ සම්පත්තියා ච පත්ථ ට යසොඝොසො අහොසි.

11. 其后，王子的舅父难陀(Nanda)大长老将他带到寺院中抚养，让他学习三藏佛语，并使他精通外道典籍。僧伽菩提(Saṅghabodhi)王子也因其宿世功德与敏锐智慧，具足了知识与才智。成年之后，他容貌端严，世人悦见；德行高尚，众人合掌称叹。于是，他的声誉四处远扬。

12. කිමිහ බහුනා?- කාදම්බිනී කදම්බතො සිනිද්ධනීලායතගුණංධම්මිල්ලකලාපෙ, පරිපුණ්ණහරිණඞ්කමණ්ඩලතො හිලාදකරපසාදසොම්මගුණං මුඛමණ්ඩලෙ චාමීකරපිංජරකම්බුවරතො මෙදුරොදාරබණ්ධුරභාවං ගීවාවයවෙ, කල්‍යාණසිලුච්චයතො සංහත විලාසං උරත්ථලෙ, සුරසාධිසාඛතො පීවරායතලලිතරූපං කාමදානපදානද්ව බාහුයුගළෙ, සමදගන්ධසින්ධුරතො ගමනලීළ්හං කරාකාරද්ව හත්ථියුගළෙ, චාරුතරථරුචිරොචමානචාමීකරමුකුරතො තදාකාරං සජාණුමණ්ඩලෙ ජඞ්ඝයුගළෙ, නිච්චා සීනකමලා කමලතො රත්තකොමළදලසිරං චරණයුගළෙ ආදාය යොජයතා පාරමිතාධම්මසිප්පිතා නිම්මිතස්ස පරමදස්සනීයගරූපවිලාසස්ස තස්ස අත්තභාවස්ස සංවණ්ණනාගන්ථගාරවමාවහති.

12. 何须多言？其发髻，有如咖丹巴(kadamba)云霓，光滑、乌黑而修长；其面容，有如满月，清朗、柔和而悦意；其颈项，有如金色宝螺，圆润、高贵而优美；其胸膛，有如吉祥山岩，坚实而匀称；其双臂，有如天界之树的枝干，丰满、修长而雅致；其双手，有如骄傲的香象，姿态优雅；其双膝与小腿，有如战车上光彩夺目的美丽金镜；其双足，有如红莲，花瓣娇嫩红润。由波罗蜜法之巧匠所创造的此一至为美妙庄严之色身，对其详尽的描绘会徒增书卷之累赘。

13.

13.

දෙහෙ සුලක්ඛණයුතෙ නවයොබ්බනඩ්ඪෙ,තස්සුජ්ජලෙ ච පසමාහරණොදයෙන;

කා වණ්ණනා කමලරූපිනි ජාතරූපෙ,ලොකුත්තරං පරිමලං පරිතො වහන්තෙ.

对他那具足祥瑞之相、洋溢着青春活力、焕发着能带来寂静之光辉、如莲花般、如黄金般的色身，及其遍体散发的出世间妙香，又能作何言说呢？

14.

14.

දොසාරයො හදයදුග්ගපුරෙ විජිත්වා,තත්ථාභිසිච්ච සුහදං විය ධම්මභූපං;

අත්ථානුසාසනිමිමස්ස වදං ගිරාය,තත්ථප්පවත්තයි සුධී නිජකායකම්මං.

这位智者，在降伏了其心城中的烦恼之敌后，便在那里为法王举行灌顶，待之如友。他以言语宣说此法之义理，并以自身的行为来实践。

ඉති රාජකුමාරුප්පත්ති පරිච්ඡෙදො පඨමො.

如是，王子诞生章第一。

15. අථෙකදා මාතුලමහාථෙරා වයප්පත්තං සිරිසඞ්ඝබොධි කුමාරං ධම්මසවනාවසානෙ ආමන්තෙත්වා එවමාහ, ‘‘කුමාර! මහාභාගධෙය්‍ය! ඉදානි ත්වමසි අධීතසුගතාගමො, විදිතසකල බාහිරසත්ථො. චතුබ්බිධපණ්ඩිච්චකොටිප්පත්තො, තථාපි අභිමානධනෙ ඛත්තියකුලෙ ජාති, සබ්බපත්ථව්‍යාපිතා යොබ්බනවිලාසෙන සමලඞ්කතං සරීරං, අප්පටිමා රූපසිරි, අමානුසං බලඤ්චෙති මහතීය බලවනණ්ථ පරම්පරා’සබ්බාඅවිනයාන මෙකෙකම්පි තෙසමායතනං කිමුත සමවායො?‘‘යෙභුය්‍යෙන සත්ථසලිල වික්ඛාලනාති නිම්මලාපි කාලුසියමුපයානි බුද්ධී, අනුජ්ඣිතධවලතාපි සරාගාඑව භවති නවයොබ්බනගබ්බිතානං දිට්ඨි, අපහරති ච වාතමණ්ඩලි කෙව සුක්ඛපණ්ණං උබභුතරජො භන්ති අතිදූරමත්තනො ඉච්ඡාය යොබ්බනසමයෙ පුරිසං පකති. ඉණ්ද්‍රියභරිණභාරිනී සත්තමතිදුරන්තාය මුපභොගමිගතණහිකා තස්මා අයමෙවානස්සාදිත විසය රසස්ස තෙ කාලො ගුරුපදෙසස්ස. මදනසරප්පභාරජජ්ජරිතෙ හදයෙ ජලමිව ගලති ගුරූනමනුස්සානං අකාරණංඡවති දුප්පකති නො කුලංවා සුතං වා මනයස්ස වණ්දනප්පභවොනදහති කිං දහනො? කිංවාපසමහෙතුනාපි නාතිවණ්ඩතරො භවති වඩබානළො සලිලෙන, තස්මා ගාළ්හතර මනුසාසීතබ්බොසි.

15. 有一次，舅父大长老在闻法结束之后，将已成年的吉祥僧伽菩提(Sirisaṅghabodhi)王子叫来，对他说道：“王子啊！大福者！如今你已学习了善逝的教法，通晓了一切世间学说，达到了四种智慧的顶峰。即便如此，你出身于以傲慢为财富的刹帝利家族，身体为青春的活力所庄严，容貌无与伦比，力量超乎常人。这些强大的优势，其中任何一项都足以成为不律仪的因缘，何况全部具足呢？通常，年轻气盛者的心智，即使被学问之水洗涤得极为清净，也仍会染上污垢；其见解，即使未舍弃纯白，也仍会充满贪欲。青春时期的本性，会像旋风卷走枯叶一般，将人随意带向远方。为沉重的感官所负之心，追逐着难以满足的享乐之欲。因此，现在正是你尚未品尝感官之味、领受师教之时。当内心被爱神之箭击碎时，师长之教诲便如水一般流失。恶性生起，不顾门第或学识。何火不燃？或如以水浇沃海中之火，非但不能熄灭，反而燃烧得更旺。因此，你必须接受更严格的教导。”

16. අපගතමලෙ හි මනසි එලිකමණිම්හි විය රජනිකරමයුඛාපවිසන්ති, සුඛමුපදෙසගුණා, ගුරුවචනමමලම්පි සලිලමිව මහන්තං ජානිමුපජනයති සවනහතං සූලමිව අභබ්බස්ස, භබ්බස්සතු කරිනො විය සබ්බාභරණමානනසොභාසමුදයමධිකතර මුපවහති, අනාදිසිද්ධ තණ්හාකසායිතිණ්ද්‍රියානුචරඤ්හි චිත්තං නාවහති කන්නාමානත්ථං, තස්මා රාජ කුමාරානඤ්ච යතීනඤ්ච සතිබලෙන ඉණ්ද්‍රියවිජයො දිට්ඨධම්මිකසම්පරායිකම්බිලං කල්‍යාණජාතමුපජනයති, ඉණ්ද්‍රියවිජයො ච සම්භවති ගුරුවුද්ධොපසෙවාය තබ්බවනමවිරාධෙත්වා පටිපජ්ජතො, තස්මා තයා ආපාණපරියන්තං වත්ථුත්තයසරණපරායණතා න පහාතබ්බා.

16. 因为，善妙的教诲能轻易地进入无垢之心，犹如月光照进水晶宝珠。对于无缘者，师长之言即使纯净，也如刺入耳中，造成巨大伤害；而对于有缘者，则如大象佩戴全身饰物，能带来更胜一筹的荣耀与庄严。无始以来，心为贪欲所染，追随诸根，它会带来何等的灾祸呢？因此，王子与修行人以正念之力战胜诸根，能生起现世与来世的善乐。而战胜诸根，则来自于亲近师长，不违其言而行。因此，你应当尽此一生，以三宝为归依处，决不舍弃。

න රාගාපස්මාරවිබොධනං විසයදහනසලිල සංසෙවනං කාතබ්බං, පස්සතූ හි කල්‍යාණාභිනිවෙසි චක්ඛූණ්ද්‍රියලාළන පරවසස්ස සලභස්ස සමුජ්ජලිත දීපසිඛාපතනං සොතිණ්ද්‍රිය සුඛානුයුත්තස්ස තරුණ හරීණස්ස උසු පාතසම්මුඛීභවනං ඝාණිණ්ද්‍රිය පරවසස්ස මධුකරස්ස මදවාරණකණ්ණතාලභන්නං රසනිණ්ද්‍රියතප්පණව්‍යසනිනො පුථුලොමස්ස බලිසාඝාසව්‍යසනං ඵස්සීණ්ද්‍රියානුභවනලාලසස්සමතඞ්ගජස්සවාරිණි බණ්ධනාපායං ඉමෙහි ඉණ්ද්‍රියෙහි මිලිතෙහි එකස්ස කාමිනො සදිදෙව පඤ්චන්නං, විසයරසානමුපසෙවාය පත්තබ්බං මහන්තං දුක්ඛජාලං කථමුපවණ්ණයාම? ඉමානි ච සුභාසිතානි පච්චවෙක්ඛතු අනුක්ඛණං විචක්ඛණො.

不应沉溺于能唤醒贪欲癫狂的感官欲乐。看啊，追求善妙者！放纵眼根的飞蛾，其下场是坠入燃亮的灯焰；耽于耳根之乐的幼鹿，其下场是迎向落下的箭矢；沉迷鼻根之香的蜜蜂，其下场是被狂象的耳朵击打；贪求舌根之味的鱼儿，其下场是遭受钩上饵食之灾；渴望触根之乐的野象，其下场是在水中被缚之灾。仅此一根便能为贪欲者带来如此灾祸，若五根齐聚，沉溺于五欲之味所能获得的巨大苦网，我们又如何能描述得尽呢？有智慧者，应当时时省察此等善说。

17.

17.

නාගාරිකං සුඛමුදික්ඛති කිඤ්චි ධීරො,ජානාති දෙහපටිජග්ගනමත්ථතොවෙ;

සංසෙවතොපි යුවතිං රතිමොහිතස්ස,කණ්ඩුයනෙ විය බනස්ස සුඛාභිමානො.

智者不期望任何在家之乐，他知道那只是为了维持身体。即使与年轻女子交往，对为情欲所迷惑者而言，那所谓的快乐也只是如同搔抓伤口一般。

18.

18.

කො සෙවෙය්‍ය පරං පොසො අවමානං සහෙය්‍යවව,න වෙ කලත්තනිගළං යදි දුක්ඛනිබණ්ධනං.

谁会忍受着轻慢而与人交往呢？如果妻子是痛苦的束缚，就确实不应亲近这妻子的枷锁。

19.

19.

ආකඩ්ඪමානා චිසිඛා ස්මිපං,පරම්මුඛායෙව සදා පවත්තා;

දූරම්පි ගච්ඡන්ති ගුණං විහාය,පවත්තනං තාදිසමෙව ථීන.

火焰即使被引向近处，也总是转头离去；箭矢离弦后便远去。女人的行为也是如此。

20.

20.

අසන්ථුතං තා පුරිසම්පි අන්තො,කරොන්ති ආදායකතාව භිත්ති;

නෙත්තිං සවල්ලී විය හණ්ථගාපි,දසාසු සබ්බාසු ච සඞ්කනීයා.

她们将不熟悉的男人接纳于心，却又待之如墙；她们如同带藤的藤条，即使握在手中，在所有方面都值得怀疑。

21.

21.

අන්තොරුද්ධා බහිද්ධාපි නිස්සාසා විය නාරියො,කරොන්ති නාසමෙවස්ස කොධීමාතාසු විස්සසෙ.

女人如同被阻塞于内外的叹息。她们会给那信任她们如同信任母亲的人带来毁灭。

22.

22.

මානස පාපසංනින්නං අපායා විවටා නනා,සමන්තා පාපමිත්තාව මොක්ඛො සබ්බභයාකථං.

心向邪恶，恶趣之门便为他敞开；周遭皆是恶友，如何能从一切怖畏中解脱？

23. අපි ච හදයතරුකොටර කුටීරො කොධ කුණ්ඩලීන කදාචි බහි කාතබ්බො. අපි තු’තිතික්ඛාමන්තෙන අචිප්ඵණ්දන්තං උපනෙතබ්බො.

23. 再者，盘踞在心树空洞这孤邸(kuṭīro)里的愤怒之蛇(kodha kuṇḍalīna)，绝不应让它出来。而应以极致忍耐的咒语，使其不再挣扎。

24.

24.

සතං තිතික්ඛාකවචෙ විගුණ්ඨිතා,සියුං දුරාලාපඛගා ඛලානං;

සභාපසංසාකුසුමත්ත මෙතා,නිබජ්ඣරෙ තා ගුණ මාලිකාය.

善人披着忍耐的盔甲，恶人的恶语之剑便无法伤害。这些恶语反而成为集会中的赞美之花，被系成德行之华鬘。

25.

25.

ලොකාධිපච්චං විපුලෙධනෙ ච,මනොනුකූලෙ තනයෙ ච දාරෙ;

ලද්ධාපි යායෙති න ජාතු තිතතිං,බාධෙතු සාතං න පපඤ්ච තණ්හා.

即使获得了世间的主权、巨大的财富、以及称心如意的子女和妻子，人也绝不会得到满足。莫让戏论的渴爱妨碍你的安乐。

26.

26.

වණ්ණප්පසාදා යස්සා සුඛාව,ධනා ච හායන්තුප ජීවිකාච;

යෙනාභිභූතාරිපුනෙව සත්තා,දොසග්ගි සො තෙ හදයං ජහාතු.

它会毁坏人的容貌、快乐、财富和生计；众生被它征服，如同被敌人征服。愿那瞋恚之火(dosaggi)离开你的心。

27.

27.

ඛෙදො විපත්තීසු පටිකිරයා න,තස්මා න දීනප්ප කතිං භජෙය්‍ය;

පඤ්ඤානුයාතං වීරියං වදන්ති,සබ්බත්ථ සිද්ධිග්ගහණග්ගහණ්ථං.

遭遇不幸时，忧恼并非对治之方，因此不应陷入愁苦。人们说，智慧伴随的精进，是于一切处获得成就的无上法门。

28.

28.

ව්‍යාපාරා සබ්බභූතානං සුඛත්ථාය විධීයරෙ;

සුඛඤ්ච න විනා ධම්මං තස්මා ධම්මපරො භවා’ති.

一切众生的行为都是为了获得安乐；而安乐离不开法，是故当以法为归宿。

29. එවමාදිකං සප්පුරිසනීතිපථං ආදිසන්තෙ මහාථෙරෙ තෙන කල්‍යාණධම්මෙන අසොතබ්බතානාදරියරචිතභුකූටික මුඛෙන වා දිසාචික්ඛිත්තචක්ඛුනා ච අහඞ්කාරපරවසෙන ගජනිමිලිතමුබ්භාවයතා වා අත්තනො පඤ්ඤාධික්ඛෙපමිවච අචින්තයතා චුළාවිනිහිතකොමළඤ්ජලිපුටෙන තන්නින්නෙන, තප්පොණෙන සිරසා ච පීති සමුදිත සාධුවාදවිකසිතකපොලෙනමුඛෙන ච. සකලාවයවචිත්ථටරොමඤ්ච කඤ්චුකිතෙන දෙහෙන ච භූමියං නිපජ්ජිත්වා දීඝප්පමාණ පමාණ මාවරත්තාමග්ගඵලලාභතොවිය විසිට්ඨතරං පමුදිතමාවිකතමාසි.

29. 当大长老开示如是等等善人行道时，听者一反先前因不愿听闻与不敬而皱眉、斜视、我慢、如象闭目、且认为此法是轻辱其智慧的态度，转而将柔软的双手合十于顶，头向彼倾，脸上因喜悦与赞叹而绽放，全身毛发竖立如披铠甲，五体投地，表现出仿佛获得道果般的、更为殊胜的极大喜悦。

ඉති අනුසාසන පරිච්ඡෙදො දුතියො.

教诫章第二。

30. තතො පට්ඨාය යථාවුත්තපටිපදං අවිරාධෙත්වා සමාවරණෙන සන්තුට්ඨො තස්ස සඞ්ඝබොධි සමඤ්ඤං ගොපෙතුකාමො මාතුලමහාථෙරො ධම්මිකොති වොහාරං පට්ඨපෙසි.

30. 从那时起，他不违背如上所述的行道，安于简朴，他的舅舅大长老为了守护他僧伽菩提（Saṅghabodhi）的称号，为他立了“法者”（Dhammiko）的称呼。

31. ලක්ඛණපාඨකානං වචනං සද්දහන්තො භාගිනෙය්‍යං පබ්බජිතුකාමම්පි අපබ්බාජෙත්වා ‘‘ඉධ වාසතො අනුරාධපුරෙ වාසොයෙව කුමාරස්ස යොගක්ඛෙමාවහො, පුඤ්ඤානුරූපෙන ජායමානස්ස විපාකස්ස ච ඨානං හොති, මහාචෙතියස්ස වත්තපටිවත්තසමාචරණෙනච මහන්තො පුඤ්ඤක්ඛණ්ධො සම්පජිස්සති’’ති මඤ්ඤමානො තං කුමාරමාදාය ගච්ඡන්තො අනුරාධපුරං ගන්තුකාමො නික්ඛමි. සඞ්ඝතිස්සොගොඨාභයොති ච ලම්බකණ්ණා රාජ කුමාරා අපරෙපි දුචෙ තස්ස පංසුකීළනතො පට්ඨාය සහායාතෙන කුමාරෙන සද්ධිං නික්ඛමිංසු තෙ තයො කුමාරෙ ආදාය ගච්ඡන්තො මහාථෙරො පුරෙතරමෙව අනුරාධපුරං පාවිසි. මහාථෙරමනුගච්ඡන්තෙසු තෙසු කුමාරෙසු ජෙට්ඨො සඞ්ඝතිස්සො මජ්ඣිමො සඞ්ඝබොධි කනිට්ඨො ගොඨාභයොති තෙ ථෙරං පච්ඡතො අනුගච්ඡන්තා තයොපි පටිපාටි යා තිස්සවාපියා සෙතුමත්ථකෙන ගච්ඡන්ති.

31. 他相信相师的话，虽然想让外甥出家，却没有让他出家，心想：“这孩子住在这里，或者住在阿努拉德普勒（Anurādhapura），都能为他带来安稳，也是与他的福德相应的果报生起之处。通过对大塔（Mahācetiya）的履行义务和侍奉，也将积聚大量的福德蕴。”这样想着，他便带着那王子，启程前往阿努拉德普勒。另外两位长耳（Lambakaṇṇa）族的王子，僧伽帝须（Saṅghatissa）和戈塔巴耶（Goṭhābhaya），从那王子玩泥土时起就是他的同伴，也和他一起出发了。大长老（Mahāthera）带着这三位王子，比他们先进入了阿努拉德普勒城。在跟随大长老的王子中，年长的是僧伽帝须，居中的是僧伽菩提（Saṅghabodhi），年幼的是戈塔巴耶。他们三人跟在长老后面，依次走在提萨水库（Tissavāpi）的堤坝上。

32. තත්ථ සෙතුසාලාය නිසින්නො කොචි අණ්ධොවිචක්ඛණො තෙසං තිණ්ණන්තං කුමාරානං පදවිඤ්ඤාසද්දං සුත්වා ලක්ඛණානුසාරෙන උපපරික්ඛිපිත්වා ‘‘එතෙ තයොපි සීහළදීපෙ පථවිස්සරා භවිස්සන්තී’’ති තත්ථ නිසින්නානං ව්‍යාකාසි. තංවචනං පච්ඡා ගච්ඡන්තො ගොඨාභයො සුත්වා ඉතරෙසං ගච්ඡන්තානං අනිවෙදයිත්වා පච්චාගම්ම ‘‘කතමො චිරං රජ්ජං කාරෙස්සති? චංසට්ඨිතිඤ්ච කරොති’’ති? පුච්ඡිත්වා පච්ඡිමොති වුත්තෙ හට්ඨපහට්ඨො උදග්ගුදග්ගො සීඝතරං ආගම්ම තෙහි සද්ධිං ගච්ඡන්තො තිඛිණ මන්තිතාය ගම්භීරභාවතො ච කඤ්චි අජානාපෙත්වා අන්තොපුරං පාවිසි. තෙ තයොපි පතිරූපෙ නිවාසෙ වාසං ගණ්හිංසු.

32. 当时，坐在桥厅（setusālā）的一位盲眼智者听到那三位王子的脚步声，便根据相术仔细审察，然后对坐在那里的人们预言说：“这三个人都将成为狮子岛（Sīhaḷadīpa）的统治者。”走在后面的戈塔巴耶听到这话，没有告诉其他同行的人，而是独自返回问道：“他们之中谁会统治最久，并且统治稳固？”当被告知是“最后那个”时，他欣喜若狂，兴高采烈，迅速赶回来与他们同行。由于他心思敏锐且深沉，没有让任何人知道此事，便进入了内城。他们三人都住进了合适的住所。

33. අථ කනිට්ඨො ‘‘එතෙ ද්වෙපි අප්පායුකත්තා රජ්ජෙ පතිට්ඨිතාපි න චිරං ජීවන්ති කිර අහමෙව තෙසං රජ්ජං දුපෙස්සාමි’’ති තදනුරූපෙන උපායෙනපටිජ්ජන්තො තෙසං රජ්ජලාභාය උපායං දස්සෙන්තො අභිණ්හං මත්තෙති. ජෙට්ඨොපි තස්මිං අතිපියාසමානො තෙනොපදිට්ඨමෙව සමාචරන්තොරාජානං දිස්වා ලද්ධ සම්මානො සබ්බෙසු රාජකිච්චෙසු පුබ්බඞ්ගමො හුත්වා න චිරස්සෙව රාජවල්ලභො අහොසි? තස්මිං කාලෙ රජ්ජං කාරෙන්තො විජය රාජා නාම ඛත්තියො තස්මිං පසන්නො සබ්බෙසු රාජකිච්චෙසු තමමෙව පධානභූතං කත්වා සෙනාපතිං අකාසි.

33. 于是，年幼的戈塔巴耶心想：“听说这两个人都寿命不长，即使登上王位也活不久，我必将夺取他们的王位。”他便采取相应的策略，时常与他们商议，为他们指出获得王位的计策。年长的僧伽帝须对他非常亲近，便按照他的指示行事。国王见到僧伽帝须后，对他很是尊重，让他在所有王室事务中起主导作用，不久他便成了国王的宠臣。当时在位的国王是名叫毗阇耶（Vijaya）的刹帝利，他对僧伽帝须很满意，在所有王室事务中都让他作为首要人物，并任命他为将军。

34. ධම්මිකො පන රජ්ජෙන අනත්ථිකතාය රජ්ජලාභාය චිත්තම්පි අනුප්පාදෙත්වා කෙවලං මහාථෙරස්ස අනුසාසනමත්තෙනෙව රාජුපට්ඨානවෙලායං අනුචරණමත්තමාචරන්තො රාජගෙහං පවිසිත්වා තතො තෙහි සද්ධිං නික්ඛම්ම සායං මහා ථෙරස්ස විහාරෙයෙව වසන්තො අත්තනො ධම්මිකානුට්ඨානං අහාපෙත්වා මහාචෙතියො පට්ඨානගිලානුපට්ඨානාදිකං අනවජ්ජ ධම්මංචරන්තො කාලං වීතිනාමෙති.

34. 然而，法者（Dhammiko）因为对王位没有兴趣，连获得王位的心念都未曾生起。他仅仅因为大长老的教导，才在侍奉国王的时候随行，进入王宫后又与他们一同出来。他傍晚仍住在大长老的精舍，不放弃自己的如法修行，做着侍奉大塔、照顾病人等无可指摘的善行来度过时日。

තදා සඞ්ඝතිස්සො සකලරජ්ජඤ්ච පුරඤ්ච අත්තනොහත්ථගතං කත්වා එකස්මිං දිනෙ ලද්ධොකාසො රාජානං අන්තොභවනෙයෙව ගොඨාභයෙන මාරාපෙත්වා සයං රජ්ජෙ පතිට්ඨති.

那时，僧伽帝须将整个王国和都城都掌握在自己手中。一日，他抓住机会，在宫中让戈塔巴耶杀害了国王，自己登上了王位。

ඉති අනුරාධපුරප්පවෙසපරිච්ඡෙදො තතියො.

如是，入阿努拉德普勒城章，第三。

35. අථ ගොඨාභයො ධම්මිකං අනිච්ඡාමානම්පි සෙනාපතිට්ඨානෙ ඨපෙත්වා ආයතිං අපෙක්ඛමානො සයං භණ්ඩාගාරිකො අහොසි. අථ සඞ්ඝතිස්සො රාජා බහුං පුඤ්ඤ්ච අපුඤ්ඤ්ච පසවන්තො ජම්බුඵලපාකකාලෙ සසෙනො සාමච්චො සභොරොධො අභිණ්හං පාචීන දෙසං ගන්ත්වා ජම්බුඵලානි ඛාදති. රඤ්ඤො යෙභුය්‍යෙන ගමනා ගමනෙන උපද්දුතා රට්ඨවාසිනො රාජුපභොගාරහෙසු ජම්බුඵලෙසු විසං යොජෙසුං. අථ සො සඞ්ඝතිස්සො රාජා තෙන විසෙන තත්ථෙව කාලමකාසි.

35. 此后，戈塔巴耶考虑到未来，任命法者（Dhammiko）为将军——尽管他并不情愿，而自己则担任了国库官。后来，僧伽帝须王造作了许多善业与不善业。在阎浮果（jambuphala）成熟的季节，他时常带着军队、大臣和后宫眷属前往东部地区吃阎浮果。由于国王频繁往来，当地居民不堪其扰，便在供国王享用的阎浮果里下了毒。于是，僧伽帝须王就因那毒药当场去世了。

36. අථ ගොඨාභයො අණ්ධවිචක්ඛණස්ස වචනං අනුස්සරන්තො අනුක්කමෙන රජ්ජං දාපෙත්වා පච්ඡා අහං සුප්පතිට්ඨො භවිස්සාමි’ති මඤ්ඤමානො සාමච්චො සසෙනො සඞ්ඝබොධිකුමාරං රජ්ජෙන නිමන්තෙසි. සො තෙමිය මහාබොධිසත්තෙන දිට්ඨාදීනවත්තා රජ්ජසුඛාපරිච්චාගානුභූතං මහන්තං දුක්ඛජාලං අනුස්සරිත්වා පුනප්පුනං යාචියමානොපි පටික්ඛිපියෙව අභයො ගාමනිගමරාජධානීසු සබ්බෙපි මනුස්සෙ සන්නිපාතෙත්වා තෙහි සද්ධිං නානාප්පකාරං යාචමානොපි සම්පටිච්ඡාපෙතුං නාසක්ඛි. අථ සබ්බෙපි රට්ඨවාසිනො සාමච්චාමහාවිහාරං ගන්ත්වා මහා සඞ්ඝං සන්නිපාතෙත්වා සඞ්ඝ මජ්ඣෙ සඞ්ඝබොධිකුමාරො මහා සඞ්ඝං භූමියං නිපජ්ජ නමස්සිත්වා ලද්ධොකාසො එකමන්තං නිසීදිත්වා එවං වත්තුමාරභී.

36. 那时，瞿ṭṭhābhaya忆起盲眼智者之言，心想：“我按次序将王位传与他，之后我便能稳固立足。”于是，该大臣率军以王位邀请Saṅghabodhi王子。但他忆念起Temiya大菩萨因见王位之过患而舍弃王乐所经历的巨大苦网，故虽被再三请求，亦坚决拒绝。Abhaya召集村庄、市镇、都城的所有民众，与他们一同以各种方式请求，亦未能使他应允。于是，所有国民与大臣们同往大寺(Mahāvihāra)，集会大僧团。Saṅghabodhi王子于僧团中，五体投地礼拜大僧团，得机后于一旁坐下，开始如是说道：

37. අයඤ්හි රාජලක්ඛීනාම යථා යථා දිප්පතෙ, තථා තථා කප්පුරදීපසිඛෙව කජ්ජිලංමලිනමෙව කම්මජාතං කෙවලමුබ්බමති. තථාහි අයං සංවධනවාරිධාරා තණ්හාවිසවල්ලීනං, නෙනාද මධුරභීතිකා අයං ඉණ්ද්‍රියමිගානං, පරාමාසධුමලෙඛා සුචරිත චිත්තකම්මස්ස විබ්භමසෙය්‍යා මොහනිද්දානං තිමිරුග්ගති පඤ්ඤාදිට්ඨීනං, පුරස්සරපතාකා අවිනයමහාසෙනාය, උප්පත්තිනින්නනා කොධවෙග කුම්භිලානං, ආපානභූමි මිච්ඡාදිට්ඨිවදනං. සංගීති සාලා ඉස්සරිය විකාරනාටකානං ආවාසදරීදොසාසිවිසානං, උස්සාරණවෙත්තලතා සප්පුරිසවොහාරානං, අකාලජදාගමො සුචරිත හංසානං, පත්ථාවනා කපටනාටකානං, කදලිකා කාමකරිනො වජ්ඣවාලා සාධුභාවස්ස, රාහුමුඛං ධම්මචණ්ද මණ්ඩලස්ස, නහි තං පස්සාමි යොහි අපරිචිතායාපි එතාය නිබ්භරමුපගුල්හො න විප්පලද්ධො, අපිච, අභිසෙකසමයෙ රාජඤ්ඤානං මඞ්ගලකලසජලෙහි විය වික්ඛාලනමුපයාති දක්ඛිඤ්ඤං අග්ගිහුතතධුමෙනෙව මලිනීභවති හදයං පුරොහිත කුසග්ග සමජ්ජතෙන විය අපනියතෙ තිතික්ඛා, උණ්හීස පට්ට බණ්ධනෙන විය ඡාදීයතී ජරාගමදස්සනං, ආතපත්ත මණ්ඩලෙන විය තිරොකරීයති පරලොකාපෙක්ඛණං, චාමරපවනෙන විය දුරමුද්ධුයතෙ සච්චාදිතා වෙත්තලතාප්පහාරෙන විය දුරමපයන්ති සග්ගුණා එකෙ රජ්ජසිරි මදිරා මදමත්තා සකත්ථනිප්ඵාදනපරෙහි ධනපිසිතාඝාසගිජ්ඣෙහි සහානලීනීබකෙහි දූතං විනොදනන්ති, පරදාරාභිගමනං විද්ධතාති, මීගවන පරිස්සමොති, සුරාපානං විලාසොති, නිච්චප්පමත්තතා, සුරභාවොති සදාරප්පිච්චාගං අව්‍යසනිතානි, ගුරුවචනාවධීරණං අපරප්පනෙයත්තමිති අජිතහච්චතං සුඛොපසෙවත්තමීති, නච්චගීත ගණාකානුසත්ති රසිකතෙහි පරිභවසහත්තං ඛමෙති, සෙරීභාවං පණ්ඩිච්චාමිති වණ්දිජන නවචනං යසෙංඝොසොති තරලතා උස්සාහොති. අවිසෙසඤ්ඤුත්තං අපක්ඛපාතිත්තමිති? එව දොසගණම්පි ගුණපක්ඛෙ අජ්ඣාරොපයන්තෙහි සයම්පි අන්තො හ සන්තෙහි පතාරණකුසලෙහි ධුත්තෙහි අමානුසොචිතාහි ථොමානාහි පතාරියමානා, චිත්තමදමත්ත චිත්තා නිච්චෙත න තාය තථෙති අත්තනි අජ්ඣාරොපයන්තා අලිකාභිමානං මච්චධම්මසමානාපි දිබ්බං සාවතිණ්ණමිව අමානුසමිව අත්තාන මඤ්ඤමානා ආරධදිබ්බොචිතකිරයානු භාවා සබ්බජනො පභසනීය භාවමුපයන්ති. අත්ත මිලම්බනඤ්ච අනු ජීවිජනෙන කරීයමානං අභිනණ්දන්ති.

37. 此王者之相，愈是闪耀，愈如樟脑灯焰，唯生烟尘般污秽之业。诚然，此于贪欲毒藤，是滋养之水流；于诸根之鹿，是甜美之诱饵；于善行心画，是执取之烟痕；于愚痴之眠，是迷乱之卧榻；于智慧之眼，是黑暗之生起；于无律大军，是前导之旗帜；于嗔恚激流之鳄，是滋生之渊薮；于邪见之口，是饮宴之地；是权力变态戏剧之歌舞厅；是嗔恚毒蛇之栖身洞穴；是驱逐贤士言谈之藤条；是善行之天鹅的不时之寒冬；是虚伪戏剧之序幕；是欲望大象之芭蕉树；是善法之屠宰场；是正法明月之罗睺口。我未见有谁，纵不熟悉于此，在完全拥抱它之后能不被其所欺。再者，灌顶之时，王者之慷慨心，如为吉祥瓶水所冲洗；心为祭火之烟所熏黑；忍耐为祭司以吉祥草尖所拂去；老之将至的洞见为王冠所遮蔽；对来世之观待为华盖所遮挡；真实等美德为拂尘之风所吹远；众善德如被藤条抽打般远去。有些王者沉醉于王权荣耀之酒，为那些一心谋求私利、贪婪财富血肉如秃鹫之徒所包围，他们称赌博为“消遣”，称通奸为“勇武”，称狩猎为“锻炼”，称饮酒为“雅兴”，称恒常放逸为“英勇”，称抛弃妻子为“无染”，称藐视师长之言为“独立”，称挥霍无度为“享受”，称沉溺歌舞妓女为“风雅”，称忍受侮辱为“堪忍”，称放荡不羁为“智慧”，称赞颂者之新词为“声誉之宣告”，称轻浮为“热情”，称不加分辨为“公正”。他们就这样被那些内心空虚、善于欺骗的恶棍所蒙蔽，这些人将种种过失归于美德一类，用非人所宜的赞美来欺骗他们。这些王者心为傲慢所迷醉，将虚假的自负加于自身，总以为事实本就如此。他们虽为终有一死之人，却自认为如天神下凡，如非人一般，行使着天神才配拥有的行为与威力，最终成为众人嘲笑的对象。他们还欣然赞赏随从者对自己的奉承。

38. මානසා දෙවතාජ්ඣාරොපණප්පතාරණ සම්භූත සම්භාවනො පහතඤ්ච අන්තො පවිට්ඨ අපරභුජයුගං විය අත්තනො බාහුයුගං සම්භාවයන්ති. තචන්තරිත ලොචනංසකලලාට මාසංකන්ති, අලිකසම්භාවනාභිමානභරිතා න නමස්සන්ති දෙවතායො න පූජයන්ති සමණ බ්‍රාහ්මණෙ න මානයන්තී මානනීයෙ, න උපතිට්ඨන්ති ගුරුදස්සනෙපි අනත්ථකායා සාන්තරීත, විසයො පභොගසුඛාති අපහසන්ති යතිනො? ජරාභි භවපලපිමිති න සුණන්ති වුද්ධජනුපදෙසං, අත්තනො පඤ්ඤා පරිභවොති උසුසන්ති සචිවො පහෙසස්ස,කුඤ්ජන්ති එකන්ත හිතවාදිනං එවමාදිනා කාකණෙන බහුන්නං දොසානං මාකර භූතංරජ්ජීවිභවං අයං න ඉච්ඡාමී’ති අවොච.

38. 他们心中因神化自我的欺骗而生起自负，珍视自己的双臂，如同身内另有一双臂膀。他们的眼睛被皮膜遮蔽，对整个额头都心生疑虑。他们内心充满虚假的自负与傲慢，不礼敬天神，不供养沙门与婆罗门，不尊重应受尊重者，见到导师时也不去侍奉。他们身行无益，内心被欲望遮蔽，嘲笑修行者说：“享受感官欲乐才是快乐。”他们不听长者关于被衰老征服的教导，视之为无稽之谈。他们嫉妒大臣的建议，认为听从是对自身智慧的藐视。他们讥讽那些一心为他们利益说话的人。“由于这些原因，这王权富贵是无数过失的渊薮，我不想要它。”他说道。

39. අථ මහාජනෙන සාදර මජ්ඣෙසිතො මහාසඞ්ඝො කුමාරභිමුඛො හුත්වා ‘‘මහාභාගධෙය්‍ය! ථනචුචුකෙ ලග්ගිතාජලුක තික්ඛඩසනෙනතත්ථ වෙදනුප්පාදයන්ති ලොහිතමෙව ආකඩ්ඪති, දාරකො පන කොමලෙන මුඛපුටෙනමාතු සුඛසඤ්ඤං උප්පාදයන්තො ඛීරමෙව අව්හෙති.

39. 于是，受大众恭敬恳求的大僧团面向王子说道：“大福德者！附于乳头之水蛭，以其利齿于彼处制造痛苦，唯吸取血液；而幼儿却以柔软之口，为母亲带来安乐之感，唯吸取乳汁。”

40. එවමෙව රජ්ජවිභවං පත්තො අධීරො බාලො බහුං අපුඤ්ඤමෙව සඤ්චිණානි, මෙධාවි ධිරපුරිසො පන ආයුසඞ්ඛාරස්ස දුබ්බලත්තඤ්ච ධනසඤ්චයස්ස නිස්සාරත්තඤ්ච පඤ්ඤාය උප පරික්ඛිත්වා දස කුසලකම්මානි පූරෙන්තො තාදිසෙන මහතා භොගක්ඛණ්ධෙන මහන්තං කුසලරාසිං උපචිණාති, ත්වමසිකතාධි කාරො මහාසත්තධුරණ්ධරො, එතාදිසං පුඤ්ඤායතනට්ඨානං ලද්ධා ධම්මෙන සමෙන ලොකං පරිපාලෙන්තො සුගතසාසනං පග්ගණ්හන්තො දානපාරමිකොටිප්පත්තං කත්වා පච්ඡා අභිනික්ඛමණඤ්ච කරොන්තො බොධිපක්ඛියධම්මෙ පරිපාචෙහී’’ති අනුසාසි.

40. 同样地，无智的愚人获得王权富贵，只会积累许多恶业；而有智慧的贤者，则以智慧审察生命力的脆弱和财富的虚幻，圆满十种善业，以如此巨大的财富积累大量的善。你是一位已发宏愿、承担重任的大菩萨，既然获得了这样殊胜的功德之源，就应当以正法公正地守护世间，护持善逝的教法，达到布施波罗蜜的顶峰，之后再行出离，使菩提分法成熟。”他如此教诫道。

41. අථ සො මහජ්ඣාසයො පුරිසවරො මහාසඞ්ඝස්ස අනුසාසනිං මද්දිතු මසමණ්ථො අධිවාසෙසී. අනන්තරඤ්ච මහාජනකායො සඞ්ඝස්ස අනුඤ්ඤාය සකලං සීලදීපං එකච්ඡත්තං කත්වා අභිසිඤ්චිය ධම්මික සිරිසඞ්ඝබොධිරාජාති වොහාරං පට්ඨපෙසි ගොඨාභයඤ්ච සෙනාපතිට්ඨානෙ ඨපෙසි.

41. 那时，那位大志向的卓越之人，无法违背大僧伽的教诫，便默然接受。之后，广大民众征得僧伽的允许，将整个僧伽罗岛(Sīladīpa)统一于一伞之下，为他举行灌顶仪式，确立了“正法吉祥僧伽菩提王”的称号，并任命戈塔巴亚(Goṭhābhaya)为将军。

42.

42.

දානං අදා ධාරයි නිච්චසීලං,වහී තිතික්ඛං භජි අප්පමාදං;

පජා හිතජ්ඣාසය සොම්මරූපො,ධම්මො ච සො විග්ගභවා විරොචී.

常行布施，恒持净戒；力行堪忍，勤修不放逸。心怀众生利乐，仪容和悦；彼具法者离诸有，大放光明。

43.

43.

විඤ්ඤාය ලොකස්ස හි සො සභාවං,පධානවත්තානු ගතිප්පධානං;

නිධාතුකාමො ජන්තාසු ධම්මං,සයම්පි ධම්මා වරණම්හි සත්තො.

彻知世间万象之真性，精勤于行，行持第一；欲于众生心田植妙法，自身亦安住于择法。

ඉති රජ්ජාභිසෙක පරිච්ඡෙදො චතුත්ථො.

王位灌顶章第四。

44. සො රාජා මහා විහාරෙ මහග්ඝ මහාවිසාලං සලාකග්ගං කාරාපෙත්වා අනෙකසහස්සානං භික්ඛූනං නිච්චං සලාක භත්තං පට්ඨපෙසි. මාතුලමහාථෙරස්සංච සකනාම ධෙය්‍යෙන මහන්තං පරිවෙණ විහාරං කාරාපෙත්වා අනෙකෙහි කප්පියභණ්ඩෙහි සද්ධිං සපරිවාර වෙණා කානි ගාමක්ඛෙත්තානි සඞසපරිභොගාරහානි කත්වා දාපෙසි සත්තමෙව නිසීථකාලෙ රහොගතො මහාබොධිසත්තස්ස දුක්කරචරිතානි සල්ලක්ඛෙන්තො තාදිසාපදානං අත්තනි සම්පාදෙතුමාසිංසි. තථා හි

44. 那位国王在大寺(Mahāvihāra)中建造了价值高昂且非常宽广的签筹堂，为数千位比丘常设签食。又为他的舅舅大长老建造了一座以自己名字命名的宏伟研习殿，连同许多适宜的物品，以及附属的村庄和田地，使之成为僧伽可享用之物，一并供养。每至第七日午夜时分，他独自去到僻静处，思惟大菩萨的难行，渴望自己也能成就那样的伟业。诚然如此：

45.

45.

දෙහීති වත්ථුමසුකං ගදිතොත්ථිකෙහි,නාලං කථෙතුම්හ නත්ථි න දෙමිචාති;

චිත්තෙ මහාකරුණාය පහටාවකාසාව,දුරංජගාම විය තස්ස භවත්ථු තණ්හා.

“乞求予我”声声语，难言“我无”涩难吐；慈悲心门豁然开，有爱如逝影难驻。

එවමම්හාකං බොධිසත්තස්ස විය බාහිර වත්ථුපරිච්චාගමහුස්සවො කදා මෙ භවිස්සතිති ච,

并且（他想）：“何时我才能像我们的菩萨一样，举行布施外物的盛大庆典呢？”

46.

46.

ආනීයතෙ නිසිත සත්ථනිපාතනෙන,නික්කඩ්ඪතෙ ච මුහු දාන්හවායරත්‍යා;

එවං පුනප්පුන ගතාගතවෙගඛින්නං,දුක්ඛං න තස්ස හදයං වත පීළයිත්ථ.

利刃虽加身，施欲屡牵引；往复虽疲困，苦痛不扰心。

එවං කිරස්ස මහාසත්තස්ස මංස ලොහිතාදි අජ්ඣත්තිකවත්ථුදානසමයෙ දුක්ඛවෙදනා මනං න සම්බාධෙසි. මමාපි ඊදිසං අජ්ඣත්තික දානමහාමඞ්ගලං කදා භවිස්සතීති ච.

据说，那位大菩萨在布施血肉等内身之物时，痛苦的感受并没有扰乱他的心。并且（他想）：“我何时也能有这样布施内身之物的大吉祥事呢？”

47.

47.

සො සංඛපාලභූජගො විසවෙගවාපි,සීලස්ස භෙදනභයෙන අකුප්පමානො;

ඉච්ඡං සදෙහහරවාභිජනෙ දයාය,ගන්තුං සයං අපදතාය සුසොචනූනං.

那龙王商佉波罗(Saṅkhapāla)，虽具剧毒，不为破戒之惧所动；欲为众生而舍己身，无足之躯亦前行。

එවං සීල රක්ඛනාපදානසිරිං කදා වින්දාමීති ච,

并且（他想）：“我何时才能获得如此守护戒律的功德庄严呢？”

48.

48.

පිවෙය්‍ය ථඤ්ඤං අමතඤ්ච බාලො,වුද්ධිං ගතො සොව ජිගුච්ඡිතෙ තං;

ස ජාතු එවං අනුභූය රජ්ජං,ඤාණස්ස පාකෙ සතතං ජහාති.

愚者饮乳与甘露，虽得增长仍厌弃彼；纵然一时享王位，智慧成熟终舍弃。

එවං මයාපි අචිරස්සෙව අවස්සං අභිනික්ඛමනං කාතබ්බන්ති ච,

并且（他想）：“我也必须在不久之后断然出离。”

49.

49.

සො සෙනකො ද්විජපසිබ්බකසායිසප්පං,අඤ්ඤාසි දොසකලුසාය ධියාබ්භුතංතං;

කා වණ්ණනාස්ස ඛලු දොසවිනිග්ගතාය,සබ්බඤ්ඤුතාය දසපාරමිසාධිතාය.

那智者塞那迦(Senaka)，以染污之心，尚且了知那关于婆罗门、袋中人与蛇的奇事；对于那远离过患、由十波罗蜜所成就的全知，又何需赞叹呢！

එවංවිධා කල්‍යානඤාණසම්පත්ති කදා මෙ සමිජ්ඣිස්සතීති ච,

并且（他想）：“我何时才能成就如此美好的善巧智慧呢？”

50.

50.

වාලෙන සො කිසකලණ්දකජාතියම්පි,උස්සිඤ්චිතුං සලිලමුස්සහි සාගරස්ස;

තං මුද්ධතාය න භවෙ මතියා මහන්‍යා,සම්පාදනාය භිමතස්ස සමත්ථතාය.

他虽生为小松鼠(kalaṇdaka)，亦以尾巴努力舀干大海；那并非出于愚痴，而是大智慧，为能成就其所愿之事。

එවං විධාය වීරියපාරමියා කදා භාජනං භවිස්සාමිති ච

并且（他想）：“我何时才能成为如此精进波罗蜜的受用者呢？”

51.

51.

කලාබුරාජෙන හි ඛන්තිවාදි,වධං විධායාපි අතිත්තකෙන;

හතෙ පදෙනොරසි ඛන්තිසොධෙ,සො කූටසණ්ධිග්ගහණං බුබොධ.

不知足的卡拉布王(Kalābu)，对忍辱仙人施以酷刑；当胸膛被足践踏时，彼了悟虚假聚合身。

එවං විධාය ඛත්තිපාරමියා අත්තානං කදා අලංකරිස්සාමිති ච

并且（他想）：“我何时才能以如此忍辱波罗蜜来庄严自己呢？”

52.

52.

මිච්ඡාභියොගං න සහිංසු තස්ස,රාමාභිධානස්සපි පාදුකායො;

සච්චඤ්චයා නාඤ්ඤමභාසිධීරො,සො සච්චසන්ධො චතුසච්චවාදී.

即使是罗摩(Rāma)的鞋履，亦不忍受其虚假指控；智者为真理故不言他语，他信守真实，宣说四圣谛。

අහම්පි ඊදිසෙන සච්චපාරමිතාබලෙන සබ්බලොකස්ස චතු සච්චාව බොධන සමත්ථො කදා භවිස්සාමිති ච

并且（他想）：“我何时才能也以如此真实波罗蜜之力，令一切世间觉悟四圣谛呢？”

53.

53.

සො මුගපක්ඛ විදිතො සිරිභීරුකාය,මුකාදිකං වතවිධිං සමධිට්ඨහිත්වා;

තං තාදිස අනුභවං අසහම්පි දුක්ඛං,යාවාභිනික්ඛම්මභෙදි අධිට්ඨිතංනො.

他因惧怕荣华而被称为哑默者(Mūgapakkha)，他坚守着装哑等誓愿行。即使承受着那样难以忍受的痛苦，他也坚守着决意，直到出离为止。

එවං ම මාපි අධිට්ඨාන පාරමිතාය පාරිපූරී කදා භවිස්සතීති ච

并且（他想）：“我的决意波罗蜜何时也才能圆满呢？”

54.

54.

මෙත්තානුභාවෙන ස ලොමහංසො,පෙමානුබද්ධෙන සබීකරොන්තො;

සත්තෙ සමත්තෙපි ච නිච්චවෙරී,සද්දං විරුද්ධත්ථමකාසි ධීරො.

他以慈爱之力，令众生喜悦得毛发竖立，以爱相系，令其平静；智者甚至对一切众生与宿敌，也使其不和之声归于和谐。

අහම්පි එවංවිධාය මෙත්තාපාරමිතාය කොටිප්පත්තො කදා භවිස්සාමීති ච.

并且（他想）：“我何时也才能达到这种慈波罗蜜的极致呢？”

55.

55.

සො එකරාජා විදිතො සමචිත්තතාය,මානාවමාන නකරෙසු තුලාසරූපො;

තොසඤ්ච රොසමනුපෙච්ච භජී උපෙක්ඛං,සබ්බත්ථ පීතිවිකතී හතචෙතනොව.

独一王(Ekarāja)以平等心而闻名，在尊敬与轻蔑中，犹如天平；他舍弃欣喜与愤怒，修习舍心，在一切处，心意远离欣喜与扰动。

එවං අහප්පි උපක්ඛාපාරමිතාය කදා සබ්බසාධාරණොභවිස්සාමිති ච නිච්චං චින්තෙසි.

同样，他常常思惟：“我何时也才能通过舍波罗蜜，对一切众生平等无差呢？”

ඉති පාරමිතාසිංසන පරිච්ඡෙදො පඤ්චමො.

波罗蜜愿章第五。

56. එවමනවජ්ජධම්මෙන රජ්ජං කාරෙන්තෙ තස්මිං කදාචි කෙනචිපජානං අකුසල විපාකෙන-

56. 当他以无过失之法治理王国时，有时，由于某些众生的不善业果报——

ජඨර පිඨරභාරක්කන්තවඞ්කොරුජාණු,සජල ජලද කුටාකාරඝොරොරුකායො;

කුටිලකඨිනදාඨාකොටිසණ්දට්ඨහණ්ඩො,නවදිවසකරක්ඛො රක්ඛසොදිපමාග.

腹部如釜，膝腿因重压而弯曲；身躯如积水之云般巨大可怖；弯曲坚硬的獠牙尖端紧咬着下颚。那罗刹，犹如新日般来到岛屿。

57. සො තෙසු තෙසු ගාමපරියන්තෙසු නිසීදති, යෙ යෙ මනුස්සා තමාගම්ම තං රත්තක්ඛමුදික්ඛන්ති තෙසං අක්ඛිනි රත්තානි භවන්ති. තං ඛණෙයෙව රත්තක්ඛමාරකො නාම ජරරොගො පාතුභවිත්වා මාරෙති.

57. 他在各个村庄的边界坐下，凡是前来观看那红眼（罗刹）的人，他们的眼睛都会变得通红。就在那一刹那，名为“红眼杀手”的衰老之病出现，夺走了他们的性命。

58. සො යක්ඛො මතමතෙ නිරාසඞ්කෙ ඛාදති. තං යක්ඛං අදස්වාපි යෙ යෙ නරා තෙනාතුරා තෙ තෙ පස්සන්ති, තෙපි සො රොගො ආවිසති. එවං න චිරොනවයක්ඛභයෙන රොගෙන ච ජනපදො විරලජනො ජාතො.

58. 那夜叉无所顾忌地吞噬死尸。即使没有看见那夜叉，凡是因它而生病的人，他们也会看见它，那疾病也会侵入他们体内。就这样，没过多久，由于对新夜叉的恐惧以及疾病，这个地方变得人烟稀少。

59. රාජා තං පවත්තිං සුත්වාමයි රජ්ජං කාරෙන්තෙ පජානං ඊදිසස්ස භයස්ස උප්පජ්ජන අනනුච්ඡවිකන්ති මඤ්ඤමානො තදහෙව අට්ඨංග සීලං ස්වාදියිත්වා අත්තනා නිච්චං කරීයමානානි දසකුසලකම්මානි අනුස්සරිත්වා අහං ධම්මවිජයි භවිස්සාමීති තංරක්ඛසං ආදිස්වා න උට්ඨහිස්සාමීති දළ්හතරං අධිට්ඨාය වාසගබ්භෙ සයි. තස්ස තෙන ආචාර ධම්මතෙජෙන රාජානුභාවෙන ච සො රක්ඛසො සන්තත්තො උත්තසිත්වා ඛණම්පි ඨාතුං අසහන්තො ආකාසෙනා ගන්ත්වා බලවපච්චුස සමයෙ අන්තොගබ්භං පවිසිතුමසක්කොන්තො බාහිරෙ ඨත්වා රඤ්ඤො අත්තානං දස්සෙසි. රඤ්ඤා ච කොසිත්වන්ති පුට්ඨො ආහ. රත්තක්ඛො නාමාහං රක්ඛසො දුරජනපදෙස්මිඨිතො, අහං ඛණම්පි ඨාතුං අසක්කොන්තො තවානුභාවෙන බද්ධොවියහුත්වා ඉධානීතො? භායාමි දෙව තව දස්සනන්ති.’’

59. 国王听到这件事，心想：“在我治理国家时，百姓遭受这样的恐惧是不合适的。”于是当天就受持了八支戒。他忆念自己经常奉行的十善业，心想：“我将以法战胜它。”他针对那罗刹，坚定地立誓“我决不起身”，然后躺在卧室里。由于他的戒行、法力以及王者的威德力，那罗刹感到灼热难耐，惊慌失措，片刻也无法停留，（虽）腾空而去，但在强烈的黎明时分，它无法进入寝宫，只好站在外面，向国王显现身形。国王问它“你是谁”，它回答说：“我名叫红眼罗刹，住在偏远的地方。我一刻也无法停留，犹如被您的威德力所束缚，被带到这里。陛下，我害怕见到您啊！”

60. අථ රාජා සයනතො වුට්ඨහිත්වා සීහපඤ්ජරං විවරිත්වා ඔලොකෙත්වා අරෙ! ජම්ම! ම්ම විසයගතෙ මනුස්සෙ කස්මා? ඛාදයීති. මහාරාජ තව විසයෙ මයා මාරෙත්වා එකොපි ඛාදිතො නත්ථි, අපිතුමතකලෙබරං සොනසිගාලාදීනං සාධාරණ භක්ඛභූතං ඛාදාමි, න මෙ කොචි අපරාධො අත්ථි, අත්ථි චෙ රාජදණ්ඩො මයි විධීයතූ’ති වත්වා පවෙධමානො නිච්චලභාවෙන ඨාතුං අසක්කොන්තො භයවෙගෙන ජාතලොමහංසො සානුනයමෙව මාහ. ‘‘දෙවස්ස රට්ඨංථිතං ධනධඤ්ඤ සමිද්ධිසම්පුණ්ණං දෙවස්ස ධන වස්සෙන සම්පුණ්ණමානො රථා මනුස්සා, ඉදානි යාචකාපි බහුතරා න හොන්ති, අහ මීදිසං රට්ඨං පත්වාපි අලද්ධගොචරො අපරිපුණ්ණමනොරථො ජතො පිපාසිතොව හුත්වා දීන භාවෙන ජීවිකං කප්පෙමි, තථා ඊදිසං භයං පත්තොම්හි අභයං මෙ දෙහි මහාරාජා’ති.

60. 于是国王从床榻起身，打开狮子窗查看，喊道：“喂！贱人！为何要吃我领地里的人？”那夜叉颤抖着，无法稳定站立，因恐惧而毛发竖立，带着恳求的语气说道：“大王，在您的领地上，我没有杀死并吞食过哪怕一个人。我只是吃那些死尸，那是狗、豺狼等共同的食物，我没有任何过错。如果有，就请对我施以王法吧！”接着又哀求道：“陛下的国家安定，财富和粮食丰饶富足，陛下的财富如同降雨般充盈，战车和人民众多。现在连乞丐都不多见。而我来到这样的国家，却得不到食物，愿望无法满足，就像饥渴的人一样过着可怜的生活。现在我遇到了这样的恐惧，请大王赐予我安全啊！”

61. අථ රාජා තස්ස දීනවචනං සුත්වා කරුණාය කම්පිතහදයො ‘‘මා භායිත්වං රක්ඛස! අභයං තෙ දම්මි ඉච්ඡිතං තෙවදා’’ති ආහ. එවං රඤ්ඤොච රක්ඛස්සච අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි සද්ධිං සල්ලපන්නානං සද්දං සුත්වා අන්තොගතා අනුචරා රාජානං පරිවාරෙසුං, අථ කථානුකථාය රක්ඛසො ‘‘අගතො රඤ්ඤා සද්ධිං සල්ලපතී’’ති සුත්වා සබ්බෙ අමච්චා ච නාගරා ච සෙනා ච සන්නිපතිත්වා රාජඞ්ගණඤ්ච රාජ භවනඤ්ච පූරෙත්වා අරුණෙ උග්ගච්ඡන්තෙ මහන්තං කොලාහලමකංසු.

61. 国王听了那夜叉悲惨的话，心因悲悯而震动，说：“夜叉，不要害怕！我给你无畏，说出你所愿。”国王和夜叉就这样互相交谈，在里面的侍从们听到谈话的声音，便围住了国王。后来，经过口口相传，大家听说一个夜叉来了，并与国王交谈，所有的大臣、市民和军队都聚集起来，挤满了王宫的庭院和殿堂，在黎明升起时发出了巨大的喧闹声。

62. අථ සොරක්ඛසො සන්නිපතිතංචතුරඞ්ගබලඤ්ච ආයුධ හත්ථං අනෙක සහස්සයොධබලඤ්ච දිස්වා අතිවියභීතො ඨාතුඤ්ච රඤ්ඤො ආණත්තිබලෙන ගත්තුඤ්ච කිමපි භාණිතුඤ්ච න සක්කොති, රාජා තදවත්ථං තං දිස්වා ලද්ධාභයොසි ඉමච්ඡිතං තෙ කථෙහී’ති ආහ, ධම්මිකො රාජා න මෙ කිඤ්චි භයං උප්පාදෙස්සතිති ඤත්වා රාජානමෙව මාහ ‘‘දෙවො ජානාතියෙව සබ්බෙසං සත්තානං ආහරට්ඨිතිකතං, තථාහි උද්ධලොකවාසිනො දෙව සුධාභොජනෙන පීණිතා ජීවන්ති, අධෙ ලොකවාසිනෙ නාගා භෙකභොජනෙන සුහිතා වසන්ති මනුස්සා ඛජ්ජකාදිනානාවිධෙන ආහාරජාතෙන පීණිතා ජීවන්ති. අම්හාදිසා යක්ඛ රක්ඛසාදයො පන මංසලොහි සස්සාදතො තුස්සන්ති? තෙස්වහ මඤ්ඤතරො ඡාතෙ ච පිපාසිතෙ ච තාදිසං කරුණාපරායණං මහාපුරිසං දිස්වාපි අපරිපුණ්ණමනොරතො මණ්දභාගධෙය්‍යො සොචාමී’’ති ආහ.

62. 那时，那夜叉看见集合起来的四兵种军队，以及拿着武器的无数士兵，非常害怕，既不能站住，又因国王的命令而不能离开，也说不出任何话。国王看到他那样子，就说：“你已得到无畏，说出你所愿吧！”夜叉知道这位正法的国王不会让自己感到害怕，就对国王说：“陛下您知道一切众生都是靠食物维持生命的，就像住在高处的天神们，以甘露为食而感到满足并生存；住在下方的龙族，以青蛙为食而快乐地生活；人类则依靠各种各样的食物，例如糕点等而感到满足并生存。而像我们这样的夜叉、罗刹等，难道不是靠吃血肉的味道而满足吗？我在饥渴交迫的时候，即使看见了这样一位充满慈悲的大士，却仍然无法完全满足自己的愿望，只能为自己福报浅薄而感到悲哀。”

63. තනුත්චමවොච ‘‘මතකලෙබරානි ඛාදිත්වා වසාමි‘‘ති සච්චං මහාරාජ! මතසරීරං සුක්ඛපණ්ණං විය නීරසං කිං මෙතාය දුජ්ජවිකාය පසීද දෙව! වරං මෙ දෙහි නව විසයෙථිත මනුස්සො එකො ජනපදො ගොචරත්ථාය මෙ දීයතු, තත්ථ මනුස්සානං අනපගතුණ්හවෙගං ජීවරුධිරඤ්ච ජීවමං සඤ්ච ඛාදිත්වා චිරං සුඛෙන ජීවිතුං සක්කා’ති ආහ. අථ රාජා අරෙපාපිම! රක්ඛස! නාහං පාණවධං අනුජානිස්සාමි චජෙතං තව ගාහවිකාරන්ති. ‘‘තෙනහි දිනෙ දිනෙ එකං මනුස්සබලිංදෙහි’’ති. ජීවබලිමෙකම්පි න දෙමීති වුත්තෙ ‘‘සච්ච මෙනං මංදිසාන කප්ප රුක්ඛාපි අවකෙසිනො ජායන්තීති හා හතොස්මි කිමහං කරොමී’’ති විසාද දින්නයනො දුම්මුඛො දොමනස්සප්පත්තො අප්පටිහානො අට්ඨාසි.

63. 他接着说：“大王，我确实说过‘我靠吃死尸为生’。但是死尸就像干枯的树叶一样没有味道。陛下，请开恩！我这艰难的生活有什么用呢？请赐予我一个恩惠：将一个新领地里的人类村庄作为我的食物来源，在那里我可以吃人类尚有余温的活血和活肉，从而长久快乐地生活。”国王说：“你这邪恶的夜叉！我不会允许杀害生命，放弃你这贪婪的想法吧！”“那么，请每天给我一个活人祭品。”当国王说“我连一个活人祭品也不会给”时，那夜叉双眼充满悲伤，愁眉苦脸，陷入忧郁，无助地站在那里，说道：“对我这样的人来说，真的是连如意树也结不出果实啊！唉，我完了！我该怎么办啊！”

64. අථ තස්ස නරිණ්දස්ස කරුණාභූයසි තහිං ජායමානා මනොතස්ස විරත්‍යා ව්‍යාකුලං අකාසි. අථ රාජා එවං පරි විතක්කෙසි.

64. 那时，国王心中生起极大的悲悯，这悲悯搅乱了他趋向厌离的心。于是国王这样思惟：

65.

65.

නානුස්සරාමි වත යාචිතු මාගතානං,ඉච්ඡාවිඝාත පරිතාප හතජ්ජුතීති;

හෙමන්ත නිබ්බහිමමාරුත නිස්සිරීක,පඞ්කෙරුභෙහි සදිසානි මුඛානි ජාතු.

我实在不记得那些前来乞求的人，因愿望受挫而苦恼，失去光泽；他们的脸庞，犹如在冬季因霜风而失去光彩的莲花。

66. එතස්ස රක්ඛස්ස පරෙසං දුක්ඛමා පාදයිතුං න කදාචි සක්කා, අහඤ්ච අජ්ඣත්තික දානං කදාදස්සාමිති පත්ථෙමි, තදිදං පත්තකකාලං ජාතං, සක සරීරස්ස අහමෙව ඉස්සරො, මම මංසලොහිතෙන එතං සන්තප්පයාමීති කත නිච්ඡයො අමච්චෙ ආමන්තෙත්වා එවමාහ.

66. 为这夜叉而令他人受苦，绝无可能。我亦希求何时能行内布施？如今正是时候。我是自己身体的主人，我要用我的血肉来满足它。他下定决心后，召集大臣们这样说道：

67.

67.

ඉමං සරත්තං පියිතං සරීරං,ධාරෙමි ලොකස්ස හිතත්ථ මෙව;

අජ්ජාතිථෙය්‍යත්ත මුපෙති තඤ්චෙ,අතො පරං කිං පිය මත්ථි මය්හං.

我持有此珍爱的血肉之躯，仅为世间之利益；倘若它能成为今日宾客之食，于我而言，复有何事比此更可爱？

අමච්චා එවමාහංසු එකස්ස රක්ඛස්ස අත්ථාය සකල ලොකං අනාථිකත්තු මිච්ඡතො කොයං ධම්ම මග්ගො දෙවස්ස අථ රාජා එවමාහ.

大臣们这样说道：“为了一个夜叉的利益，就想让整个世界都无依无靠，陛下，这算是什么正法之路呢？”国王接着说：

68.

68.

නිච්චො පහොගස්ස ධනස්ස චාපි,න යාචකෙ දට්ඨු මහං ලභාමි;

එවං විධං අත්ථි ජනන්තු ලද්ධුං,න දෙවතා රාධනායපි සක්කා.

纵有恒常充足之财富，我亦难得一见乞求者。能得如此之人，纵使供奉天神亦不可得。

69. අපෙථ තුම්හෙ න මෙ දානන්තරායං කරොථා’ති ආහ. අථ අමච්චා යදිචායං නිච්ඡයො අපරිච්චජනීයො අම්හෙසු එකෙක මෙව දිනෙ දිනෙ රක්ඛස්ස බලිකම්මාය හොතූති ආහංසු. අථ රාජා ‘‘අහමෙව ජීවන්තො එවං නානාජානිස්සාමි’’ති සල්ලකත්තං සීඝං එත්ථ ආනෙහීති සංවිධහි. අථ තත්ථ සමාගතා සබ්බෙ ජනා තං පවත්තිං සුත්වා තස්ස ගුණෙ අනුරත්තා සොකෙන කම්පමානා තහිං පතිට්ඨිතෙන පටිඝෙන අති කුද්ධා විසුං විසුං එවමාහංසු.

69. 他说：“你们走开，不要妨碍我布施。”于是大臣们说：“如果此决定不可放弃，那就让我们每日一人，作为献给夜叉的祭品吧。”国王说：“我活着，绝不允许此事发生。”他立即下令：“速将外科医生带来。”当时聚集在那里的所有民众，听闻此事后，皆因国王之德行而心生爱敬，因悲伤而颤抖，又因对那夜叉心生憎恨而极度愤怒，纷纷说道：

70. එසො රක්ඛසො සීසච්ඡෙදමරහතිති කෙචි, කාල මෙඝ සදිස මෙතස්ස මහා සරීරං අනෙක සතානං සරානං තුණිරභාවං නෙතුමරහතීති කෙචි, අනෙකෙසං ඛෙපන සත්ථානං ලක්ඛභාවං මුපනෙතුං යුත්තමිති ච පරෙ, අසිකදලිකීලාය වජ්ඣොයමිති අඤ්ඤ්ඤො තෙලචොලෙන වෙඨෙත්වා මහතා පාවකෙන උජ්ජාලෙත්වා දහිතබ්බොයමිති අපරෙ, ඉදං සබ්බං රාජානානු ජානාති. ඉමං අසප්පුරිසං ජීවගාහං ගහෙත්වා රජ්ජූහි ගුළපිණ්ඩවෙඨනං වෙඨෙත්වා බණ්ධනාගාරෙ පක්ඛිපි තබ්බන්ති අඤ්ඤෙ එවමෙවං තත්ථ බහුධා කථෙන්තානං කටුකතරං වධවිධානං යක්ඛො සුත්වා තසිතො මිලිතක්ඛමතදෙහො විය නිච්චලොව ඨිතො, අථ සො රාජා ‘‘එහි සඛෙ රක්ඛස! මහොපකාර කරණ භූත!

70. 有人说：“这夜叉当斩首。”有人说：“他那如乌云般的巨大身体，堪作数百支箭的箭筒。”另一些人说：“理应让他成为众多投掷武器的靶子。”又有人说：“此人当以剑戏香蕉树之法处死。”还有人说：“此人当以油布包裹，用大火焚烧。”国王皆不允许此等做法。另一些人则说：“当活捉此恶人，用绳索如捆糖球般将他绑起，投入监牢。”当众人如此激烈地讨论各种残酷的处决方式时，夜叉听了，害怕得闭上双眼，身体僵直如死尸，一动不动地站着。于是国王说：“来吧，夜叉朋友！你乃行大助益者！”

71.

71.

දෙය්‍යඤ්ච දානප්පවනඤ්චචිත්තං,අත්ථි තුවං ලොහිත මංසකාමී;

සමෙතු මෙතං හිතාය දුරාපං,මනො රථො සිජ්ඣතු නො උභින්නන්ති.

我有当施之物，亦有倾向布施之心，而你则贪求血肉。愿此难得之行能为我们双方带来利益，愿你我二人的心愿都能实现。

වත්වා ‘‘මම සරීරතො දීයමානං ජීවමංසං ජීවරුධිරඤ්ච මයි අනුග්ගහෙන සම්පටිච්ඡා’ති රක්ඛස්ස වත්වා සල්ලකත්තාභිමුඛං දක්ඛිණබාහුං පසාරෙසි මංසකත්තනාය.

说完，他对夜叉说道：“请出于对我的悲悯，接受从我身上献出的活肉与活血。”然后他面向外科医生，为切割血肉而伸出了右臂。

72. අථ සො යක්ඛො උභො කණ්ණෙ පිධාය සන්තං පාපං පටිහතමමංගලං රඤ්ඤො සොත්ථි භවතු, කිමිදමාපතිතං මහතා මෙ පාප විපාකෙන ජීවතු මිච්ඡතො විසභොජනමිච්ච, ආතපතිලන්තස්ස දාවග්ගි පරික්ඛෙපො විය ච යදි ඊදිසො මෙ සංකප්ප මහාරාජෙ සමුජ්ජො යෙය්‍ය දෙව දණ්ඩො මෙ සිරසි අද්ධා පතතූති, ලොකපාලාපි මෙ සීසං ඡිණ්දන්ති නාහ මෙවං විධමපරාධං කරිස්සාමී’ති න සම්පටිච්ඡි,

72. 于是那夜叉捂住双耳说：“愿安宁！罪恶被击退，不祥已消除！愿国王安好！我这是因何等大恶报而遭遇此事？这对于想活命的我来说，就像是毒食，又像是在烈日下疲惫不堪时被林火包围！如果我对大王生起这样的念头，愿天罚必定落在我头上！愿护世者们斩下我的头颅！我绝不会犯下如此罪行！”他没有接受。

73. අථ රාජා තෙන හි යක්ඛ! ‘‘කිං තෙ මයා කාතබ්බන්තී’ති ආහ. අථ සො රක්ඛසො මහාජනානං වධ විධානෙන රඤ්ඤො ආනාය ච භීතො සන්තත්තො ‘‘දෙව! නාහ මඤ්ඤං පත්ථයාමි කින්තු ඉතොප්පභූති රාජාරහෙන භොජනෙන ගාමෙ ගාමෙ උපහාරබලිං ලද්ධුකාමොම්හි’ති ආහ අථ රාජා ‘‘එවං කරොන්තු රට්ඨවාසිනො’’ති නගරෙව සකල රට්ඨෙ ච භෙරිං චරාපෙත්වා පානාතිපාත විරමණාය ඔවදිත්වා නං යක්ඛං උය්‍යොජෙසි.

73. 于是国王对夜叉说：“那么，夜叉！我该为你做些什么呢？”那夜叉因众人提议的杀戮方式和国王的命令而感到恐惧苦恼，便说：“大王！我不希求别的，只希望从今以后，能在各个村庄获得配得上国王的食物作为供品。”国王便说：“让国中居民都这么做吧！”随即在都城及全国命人敲鼓宣告，并劝诫人们戒除杀生，然后遣走了那夜叉。

ඉති රත්තක්ඛිදමන පරිච්ඡෙදො ඡට්ඨො.

如是，调伏红眼者章第六。

අථ කදාචි වස්සාධිකතානං දෙවතානං පමාදෙන අවග්ගහො පාතුරහොසි.

其时，有一次因司雨天神们的疏忽，出现了旱灾。

74.

74.

නිදාඝවෙගෙන රවි පතාපි,උණ්හාභිතත්තා පචනො බරො ච;

ජරාතුරෙවාසිසිරා ධරා ච,පිවිංසු තෙ සබ්බධි සබ්බිම ම්බු.

烈日因酷暑而威猛，强风亦被热浪所炙；大地脉络如病老之躯，彼等饮尽了各处之水。

75.

75.

අනෙතාභුසුණෙහන විපච්චමාන,සනීස්සනමෙභාහරිතෙව වාටී;

තිබ්බාතපක්කත්තවනන්තරාජී,රුනාකුලා ඛායති වීරිකානං.

大地无泽被炙烤，园林尽皆失青葱；林行被烈日所焚，弱者悲鸣声满空。

76.

76.

වස්සානකාලෙපි පභාකරස්ස,පතාපසන්තාපිතමන්තලික්ඛං;

සමාචිතං පණ්ඩරවාරිදෙහි,සවණ්දනාලෙපමිවාතිරොචී.

雨季时节天亦炎，日光威力炙长空；皑皑白云堆满天，似涂香膏放光华。

77. එවං මහතා ගිම්හවිප්ඵුරණෙන නදීතළාකසොබ්භාදීසු සිකතාකද්දමාවසෙසං සොසිතෙසු කෙදාරෙසු මත සස්සෙසු බහුධා එළිතභූමිභාගෙසු සලිලභාවෙන කිලන්තෙසු මිගපක්ඛිසු තං පවත්තිං සුත්වා රාජ කරුණාය කම්පිතහදයො අට්ඨඞ්ගසීලං සමාදියිත්වා මහාචෙතියඞ්ගණමාගම්ම යාව දෙවො සබ්බත්ථ විත්ථ තාහි සලිලධාරාහි සකල ලඞ්කාදීපං පිනෙන්තො වස්සං වස්සිත්වා මහතා උදකප්පවාහෙන මං න ප්ලවයිස්සති මරමානොපි තාව න උට්ඨහිස්සාමීති දළ්හතරං අධිට්ඨාය තත්ථ සිලාපත්ථරෙ සයි.

77. 听闻如此严重的旱灾，使得河流、湖泊、水池等干涸，只剩下沙与泥；田地里的庄稼枯死，土地多处龟裂，鸟兽因缺水而困顿疲惫——听闻此情状后，国王心生悲悯，为之动容。他受持八戒，来到大塔庭院，在石板上躺下，并立下更坚定的决意：“除非天神降下遍布各处的雨流，滋润整个楞伽岛(Laṅkādīpa)，并以大洪水将我冲走，否则纵使死去，我亦不起身。”

78. තංඛණෙ තස්ස රඤ්ඤෙ ධම්මතෙජෙන චකිතානං ගුණප්පබණ්ධෙන ච පසන්තානං දෙවනාගයක්ඛානං ආනුභාවෙන සමන්තතො වස්සවලාහකා උට්ඨහිංසු තථා හි.

78. 就在那一刻，因国王的正法威力而受震撼、又因其相续的功德而心生喜悦的诸天、龙、夜叉，以他们的神力，使雨云从四方升起。确实如此：

79.

79.

දීඝාමිනන්තාව දිසාපයාමං,විත්ථාරයන්තාව තමං සිඛාහී;

ඡායා ගිරීනං විය කාළමෙඝා.

乌云如山影幢幢，峰峦叠嶂布幽暗，绵延无际向四方。

80.

80.

ගම්භීරධීරත්ථනිතා පයොදා,තහිං තහිං වස්සිතුමාරභිංසු;

සමුන්නදත්තා සිඛිනො කලාපං,සන්ධාරයුං ජත්තමිචුත්තමඞිගෙ.

云起雷声沉稳，处处始降甘霖；孔雀欣然鸣叫，展尾如撑华盖。

81.

81.

මුත්තාකලාපා විය තෙහි මුත්තා,ලම්බිංසු ධාරා පසමිංසු රෙණු;

ගණ්ධො සුභො මෙදිනියාවචාර,විතඤ්ඤමානො ජලදානිලෙන.

雨滴如珠串垂落，清流平息了尘埃；大地散发怡人香，随那雨风飘送来。

82.

82.

ජුතීහි ජම්බුනදපිප්ඵරාහි,මුහුං දිසන්තෙ අනුර ජයන්ති;

මෙඝස්සනාළිතුරියානුයාතා,විජ්ජුල්ලතා නච්චමිවාචරිංසු.

电光闪耀如真金，遍照四方复再三；云雷之声作乐曲，电光藤蔓似起舞。

83.

83.

කොධෙන රත්තා විය තම්බවණ්ණා,නිනාදවන්තො ජයපීතියාව;

ගවෙසමානා විය ගිම්හවෙරිං,ව්‍යාපිංසු සබ්බත්ථ තදා මහොඝා.

洪水色如铜，恰似怒火燃；咆哮如胜者，充满喜悦欢；仿佛在寻觅，其敌酷暑天；彼时大洪流，遍布一切处。

84. එවංවිධෙ වස්සෙ පවත්තෙසි රාජා නමං මහොඝො උප්පිලාපධීති න උට්ඨාසියෙව අථ අමච්චා චෙතියඞ්ගණෙ ජලනිග්ගමපණාලියො ථකෙසෙං අන්තො සම්පුණ්ණවාරිපූරො රාජානං උප්පිලාපෙසි. අථ සො උට්ඨාය චෙතියස්ස මහුස්සවා විධාය රාජභවනමෙව ගතො.

84. 当如此大雨降下时，国王心想“愿大洪水将我浮起”，而未起身。于是，大臣们堵住了塔院的排水渠。院内充满的洪水将国王浮了起来。于是他起身，为佛塔举行了盛大的庆典，然后才返回王宫。

85. තතො අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන රජ්ජමනුසාසතො රඤ්ඤො අච්චන්තමුද්‍රමානසත්තං විදිත්වා උන්නළා කෙචි මනුස්සා ගාමවිලොපාදිකං ආචරන්තා චොරා අහෙසුං තං සුත්වා රාජා තෙ චොරෙ ජීවගාහං ගාහාපෙත්වා බණ්ධනාගාරෙ ඛිපිත්වා රහසි තෙසං රතනහිරඤ්ඤාදිකං දත්වා මා එවං කරොථාති ඔවදිත්වා පලාපෙත්වා රත්තියං ආමකසුසානතො ඡවරූපෙ ආනෙත්වා චොරහිංසංකාරෙන්තො විය අග්ගිනා උත්තාපෙත්වා නගරතො බහි ඛිපාපෙසි එවං චොරභයද්ව අපනෙත්වා එකදා එවං චින්තෙසි.

85. 于是，有些傲慢之人见国王以无杖无剑的方式统治国家，得知国王对众生极为仁慈，便肆意妄为，做出劫掠村庄等事情，成为了盗贼。国王听闻此事，便下令活捉这些盗贼，将他们投入监狱。随后暗中赐予他们珠宝金银等物，告诫他们：“莫再如此行事”，便将他们放走。夜间又从尸林取来尸体，装作正在惩罚盗贼一般，用火焚烧后抛掷城外。如此消除盗贼带来的恐惧后，一日，国王如是思惟：

86. කිමනෙන රජ්ජවිභවෙන, ඉන්දං පරිපුණ්ණං සකොසං සපරජනං සහොරොධං සාමච්චං සඛවාහනං රජ්ජං කස්සචි දානරූපෙන දත්වා වනං පවිසිත්වා සීලං සමාදාය කායවිවෙකං චිත්තවිවෙකද්ව සම්පාදෙතුං වට්ටතීති අභිනික්ඛමනෙ රතිං ජනෙසි. තදා ගොඨාභයොපි එවරූපං පාපවිතක්කං උප්පාදෙසි. එස රාජා ධම්මිකො සදාචාරකුසලො පතිදිවසං වීධීයමානෙහි දසවිධකුසලකම්මෙහි ආයුසංඛාරොපිස්ස වඩ්ඪති උපපීළකකම්මානිච දූරමපයන්ති. තතොයෙව චිරතරං ජීවිස්සති එතස්ස අච්චයෙන කදාහං රජ්ජං ලභිස්සාමි රජ්ජං පත්වාපි වඩතරො ආහං යුවජනසෙවනීයං විසයසුඛං කථමනුභවිස්සාමි සීඝමිමං ඉතො පලාපෙත්වා රජ්ජෙ පතිඨහිස්සාමීති චින්තෙත්වා බහුං සාරධනමාදාය උත්තරද්වාරතො නික්ඛමිත්වා පුබ්බචොරෙ සන්නිපාතෙත්වා බලකායං ගහෙත්වා ආගම්ම නගරද්වාරං ගණ්හි තං පවත්තිං සුත්වා රාජා ‘‘රජ්ජං කස්සචිදත්වා අභිනික්ඛමනං කරිස්සාමිති කතසන්නිට්ඨානස්ස මම අයං කෙනචි දෙවානුභාවෙන සන්නිධාපිතො මඤ්ඤෙ අමච්චා මයං අනනුමතාපි පුරායුජ්ඣිතුමාර භන්ති එවං සති මං නිස්සාය උභයපක්ඛගතස්ස මහාජනස්ස විපුලං දුක්ඛං ‘‘භවිස්සති කිමනෙන රජ්ජෙන ඵලං රජ්ජං තස්සෙව දින්නං හොතු’’ති වත්වා කංචි අජානාපෙත්වා පරිස්සාවනමත්තං ගහෙත්වා දුල්ලක්ඛියමානවෙසො දක්ඛිණද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා මලයදෙසං ගච්ඡන්තො

86. “这王室的富贵有何用？将这如帝释天般圆满，国库、人民、后宫、大臣、友伴与车乘皆具足的王国，作为布施赠予某人，自己进入森林持守净戒，成就身远离与心远离，方为适宜。”他于出离生起了喜乐。那时，苟塔巴亚(Goṭhābhaya)也生起了这样的恶念：“这位国王是如法的，善于行持善法，每日行持十种善业，其寿元将会增长，障碍之业亦将远离。因此他会长寿。待他命终，我何时才能得到王位？即便得到王位，我已年迈，又如何能享受年轻人所喜爱的欲乐？不如尽快将他从此地赶走，自己登上王位。”思惟已，他带上大量贵重财物，从北门出城，集结旧日的盗匪，组成军队前来攻占了城门。国王听闻此事后想道：“我已下定决心，要将王位赠予他人而出家，我想此人是由某种天神之力为我引来的吧。我的大臣们未经我允许便要开战，若如此，将因我之故而使双方的民众遭受巨大痛苦。这王国有何益处？愿这王国就赠予他吧。”说完，他不告知任何人，仅拿起一个滤水器，装扮成不易被认出的样子，从南门出城，前往马拉雅(Malaya)地区。

87.

87.

සදාසන්තුට්ඨචිත්තානං සක්කා සබ්බත්ථ ජීවිතු;

කුත්‍ර නාම න විජ්ජන්ති ඵලමූලජල්ලායා.

常乐知足者，处处可安住；何方无果实，根茎与水泉？

88. ඉති චින්තයන්තො කමෙන ගන්ත්වා හත්ථවනගල්ලං නාම මහන්තං අරඤ්ඤායන්තං පාවිසි, අවිරලපවාලකුසුමඵලසංජන්නවිසාලසාඛාමණ්ඩලෙහි උච්චාවචෙහි පනස්සහකාරකපිත්ථ තිම්බරුජම්බිරජම්බුවිභිත කාමලක භරීත කතිරීටකසාලසරලවකුල පුන්නාග නාගකන්දම්බකාසොක නීපචම්පක භින්තාලතාලප්පභූතිහි විවිධතරුගණෙහි සමාකිණ්ණං විපුලවිමලසිලුච්චයපරියපරියන්තසඞ්හතනදීසම්භෙදතිත්ථොපසංකන්ත විවිධමිගයුථවිහගවග්ගනිසෙවිතං මහෙසක්ඛ දෙවතාධිග්ගහීතං නණ්දනවනකමනීයං සුළභමූලඵලසලිල සුඛොපභොගරමණීය තං මහා කාන්නං ඔලොකෙත්වා ඉදං මෙ තපොවනං භවිතුමරහතිති කතාලයො කායවිවෙකචිත්තවිවෙකානං ලාභෙන එකග්ගමානසො මෙත්තාවිහාරමනුයුජන්තොවඤ්ඤජීවිකාය සංජනිතසන්තොසවිප්ඵරණපිනීතකායො වාසං කප්පෙති.

88. 他如是思惟着，次第前行，进入了一个名为手象林(Hatthavanagalla)的大森林。那森林里遍布着各种树木，枝干广阔，花果繁盛，疏密有致，有高有低，诸如波罗蜜树、芒果树、木苹果树、丁巴鲁树、香橼树、阎浮树、毗醯勒树、庵摩罗迦树、跋如树、翅子树、娑罗树、松树、婆库拉树、胡桐树、铁力木、翅桶树、无忧树、尼泊树、瞻波迦树、扇椰树、贝叶棕树等等。林中有广阔洁净的石山，其边缘有汇合的河流与渡口，为各类兽群与鸟群所栖息。有大威德的天神守护此地，其可爱之处犹如欢喜园，易于获得根、果、净水，是享受安乐的宜居之地。他审视这片大森林后，心生一念：“此地堪为我之修行林。”他于此处安住下来，因获得身远离与心远离，内心专一，修习慈心住，以林中可得之物维生，由满足而生的喜悦遍满其身，安住于彼处。

ඉති අභිනික්ඛමනපරිච්ඡෙදො සත්තමො.

如是，出离章第七。

89. ගොඨාභයොපි රජ්ජං පත්වා කතිපාහච්චයෙන ‘‘මම චණ්ඩතාය වීරත්තො පජාවග්ගො මනං පවිට්ඨං සඞ්ඝබොධිං ආනෙත්වා රජ්ජං කාරෙතුං කදාචි උස්සහතී’’ති සංජාතපරිසඞ්කො තං මාරාපෙතුං වට්ටතීති අභිසණ්ධාය ‘‘සඞ්ඝබොධිරඤ්ඤො යො සීසං ආනෙස්සති තස්ස සහස්සං පාරිතොසිකධනන්ති නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි. තතො මලයදෙසසිකො කොචි දුග්ගතපුරිසො අත්තනො කච්චෙන පුටභත්ත ආදාය වන මග්ගෙන ගච්ඡන්තො භොජන වෙලාය සොණ්ඩිසමීපෙ නිසින්නං සඞ්ඝබොධිරාජානං දිස්වා තස්ස ආකප්පෙන පසන්නහදයො භත්තෙන තං නිමන්තෙසි රාජා තං නසම්පටිච්ඡි. සො පුරිසොනාහං නිහීන ජාතියං ජාතො න පාණවධං ජිවිකාය ජීවන්තො කෙවට්ටො වා ලුද්දකො වා භවාමි අථ කො උත්තම වණ්ණෙහි පරිභොගාරහෙ වංසෙ සඤ්ජාතොම්හි මම සන්තකමිදං භත්තං භොත්තුමරභති කල්ල්‍යාණ ධම්මිකොති තං පුනප්පුන යාචි. අථ රාජා

89. 苟塔巴亚王即位后过了几天，心生忧虑：“民众因我的暴虐而心生厌恶，或许会迎回僧伽菩提(Saṅghabodhi)，让他复位。”于是他决意要除掉他，便下令在城中击鼓宣告：“凡能取来僧伽菩提王首级者，赏金一千。”当时，有一位来自马拉雅地区的穷人，用布包裹着饭食，沿林间小道而行。到了用餐之时，他看见僧伽菩提王坐在一处水池边。他见其仪容心生欢喜，便以饭食相邀，但国王没有接受。那人说：“我并非生于低贱种姓，亦非以杀生为业的渔夫或猎人，而是生于可为上等人享用的高贵家族。您是善良正直的人，理应享用我这份食物。”他一再恳求国王。

90.

90.

ඡායය ගෙහං සාධාය සෙය්‍යං වත්ථං තචෙනච;

අසනං ථලපත්තෙහි සාධෙන්ති තරවො මම.

树荫是我的房屋，树皮是我的床与衣，地上的树叶是我的座位；树木为我成就了这一切。

91.

91.

එවං සම්පන්න භොගස්ස න තණ්හා පරසන්තකෙ;

තව ජච්චාදිමුද්දිස්ස ගරහා මම න විජ්ජතීති.

我如此资具圆满，对他人的所有物并无贪求。针对你的出身等，我并无任何责备。

වත්වා න ඉච්ඡි එව.

说完后，他仍然不愿接受。

92. අථ සො පුරිසො භූමියං නිපජ්ජනමස්සමානො නිබන්ධිත්ව යාචි. තතො තස්ස නිබණ්ධනං නිවාරෙතුමසක්කොන්තො සගාරවං සොපචාරං දීයමානං භත්තඤ්ච සකපරීස්සාවනපරීපුතපානීයඤ්චා පරිභුඤ්ජිත්වා හත්ථමුඛධොවනෙන පරිසමත්ත භත්ත කිච්චො අන්නොහං කතුපකාරො කීදිසමස්ස පච්චුපකාරං කරිස්සාමිති චින්තයන්තොව තං අභිමුඛීකරිය ‘‘අනුරාධපුරෙ කා පවත්තී’’ති පුච්ඡි, අථ සො පුරිසො පුබ්බරාජානං පලාපෙත්වා ගොඨාභයො නාම රාජා රජ්ජෙපතිට්ඨහිත්වා සිරි සඞ්ඝබොධිරඤ්ඤො යො සීසං ආදාය දස්සෙති තස්හ සහස්සං පාරිතොසිකධනන්ති නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි කිරාති සුයති’’ති.

92. 于是那人俯身在地，再三恳求。国王无法拒绝他的坚持，便接受并享用了那恭敬奉上的饭食，以及用他自己的滤水器过滤过的饮用水。用完餐、洗过手脸之后，国王心想：“我受了他的恩惠，该如何回报他呢？”他思量着，便转向那人问道：“阿努拉德普勒(Anurādhapura)城里有什么消息？”那人答道：“听说前王出逃，一位名叫戈塔巴耶(Goṭhābhayo)的国王已经即位，并在城中击鼓宣告：凡能献上吉祥僧伽菩提王首级者，赏金一千。”

තස්ස වචන සමනන්තරමෙව තුට්ඨපහට්ඨහදයො මම සහස්සාරහසීසදානෙන ඉදානි එතස්ස පච්චුපකාරො කතො භවිස්සති අජ්ඣත්තිකදානත්තා දානපාරමිතාව කොටිප්පත්තා භවිස්සති ඉදඤ්ච වතරෙ-

听闻此言，国王立刻心生欢喜，想道：“现在，通过布施我这价值千金的头颅，就能报答他了。由于这是内在的布施，我的布施波罗蜜也将达到顶点了。”他又想道：

93.

93.

න පුති පුගීඵලමත්තකම්පි,අග්ඝන්ති සීසානි චිඡිවිතානං;

සීසන්තු මෙ වත්තති බොධියා ච,ධනස්ස ලාභාය ච අද්ධිකස්ස.

对于厌离生命者而言，其头颅尚不及一颗腐烂的槟榔果有价值。但我的头颅，既是为了证得菩提，也是为了让这位旅人获得财富。

අපි ච.

再者。

94.

94.

නාළිවනස්සෙව රුජාකරස්ස,පුතිප්පධානස්ස කලෙබරස්ස;

දුක්ඛන්නුභුත පටිජග්ගන්නෙ,සදත්ථයොගා සඵලං කරොමීති-

守护这具如芦苇丛般、充满病患与腐臭的身体，所体验到的唯有痛苦。如今我将它用于真正的目标，从而令其富有成果。

චින්තෙත්වා කතතිච්ඡයො ‘‘භො පුරිස සොභං පිරී සිරිසඞ්ඝබොධි රාජානාම, මම සීසං ගහෙත්වා ගන්ත්වා රඤ්ඤො දස්සෙහී’’ති ආහ. සො තං සුත්වා ‘‘දෙව නාහමෙවං විධං මහාපාතක කම්මං ආවජිස්සාම භායාමි’’ති ආහ.

思量已定，他便说道：“朋友，我就是吉祥僧伽菩提王。拿我的头去献给国王吧。”那人听了说道：“陛下，我不敢造此大恶业，我害怕。”

95. අථ රාජා ‘‘මා භායි කහාපණසග්ගස්සලාභාය අහමෙව තෙ උපාසං කරිස්සාමි කෙවලං ත්වං මයා වුත්තනියාමෙව පටිපජ්ජා’’ති වත්වා සහස්සලාභගිද්ධෙන තෙන පථිකපුරිසෙන අධිවාසිතෙ සීසච්ඡෙදාය සත්ථං අලභමානො ධම්මාධිට්ඨානතෙජ සා සීසං සන්ධිතො විසුං කරිත්වා දස්සාමීති චින්තෙත්වා පල්ලඞ්කං සුණ්ථිරං බණ්ධිත්වා මමෙදං සීසදානං සබ්බඤ්ඤුතඤාණ පටිලාභාය පච්චයො භවතූති සොමනස්සපුබ්බකංපත්ථනං කත්වා තං පුරිසං අත්තනො සමීපං ආමන්තෙසි. සො අධිකපුරිසො පුබ්බෙ අදිට්ඨාසුතපුබ්බදුක්කරකම්ම දින්නං සීසං ගහෙත්වා අනුරාධපුරං ගන්ත්වා දිස්සෙමි කොතං සඤ්ජානාති කොතං සද්දහිස්සතීති, අථ සො ගොඨාභයො සචෙ තෙන සද්දහිස්සති අහවෙත්ථ සක්ඛිහුත්වා සහස්සං දාපෙස්සාමි තයාතු තත්ථ එවං කත්තබ්බ’’න්ති පටිපජ්ජිතබ්බා කරං උපදිසිත්වා එහිසප්පුරිස ම්ම සන්තිකෙ ම්බණතො හුත්වා උභයර්ත්ථලානං එකීකරණවසෙන අඤ්ජලිං කත්වා බාහුං පසාරෙහීති වත්වාඋභොසු පස්සෙසු නීලමඤ්ඤාසමඤ්ඤානං නාලිනං උජුභාවාපාදනෙන කණ්ඪනාළං සම්මා ඨපෙත්වා සලිලපරිස්සාවන්නෙ සීසසණ්ධිං ජල ලෙඛාය පරිච්ඡණ්දිත්වා සකෙන දක්ඛිණ හත්ථමුට්ඨිනා චුලාබද්ධං දළ්හං ගණ්හිත්වා යාව මම සීරං ආදාය අද්ධිකං පුරිසස්ස හත්ථෙ සමප්පෙමි තාව මම චිත්තකිරිය වායො ධාතුවෙගො අවිච්ඡින්නො පවත්තතූති අධිට්ඨාය චුළාබද්ධං උද්ධාභිමුඛං උක්ඛිපි. තාවදෙව සීසබණ්ධො පුථුභූතො හුත්වා තෙන දක්ඛිණ හත්ථ මුට්ඨිනාගහිතොයෙව පග්ඝරන්තියා ලොහිතධාරාය සද්ධි අද්ධිකස්සහත්ථතාලෙ පතිට්ඨාසි, තස්මිංයෙව ඛණෙ වනාධිවත්ථා දෙවතා සාධුවාදමුඛරා පුප්ඵවස්සං වස්සාපෙත්වා සීසස්ස ආරක්ඛං ගණ්හිංසු.

95. 于是国王说：“不要害怕。为了让你得到那一千钱，我来帮你。你只需按我说的做。”那贪图千金赏赐的旅人便同意了。国王找不到砍头的刀，便想：“我要凭借决意之法的力量，使头颅从关节处分离来给他看。”于是他结跏趺坐稳，满怀喜悦地发愿：“愿我此次布施头颅，能成为证得一切知智的助缘！”然后他将那人叫到身边。国王预见到那旅人会想：“我拿着这前所未见、闻所未闻的难行之举所布施的头颅，前往阿努拉德普勒，谁会认得它？谁会相信呢？”于是他教导了应行之事，说道：“好人，到我近前来，恭敬合掌，伸出双臂。”他让旅人如此行事后，用滤水器中的水在颈关节处画了一道线，然后用右手紧紧抓住自己的发髻，决意道：“直到我将头颅交到这旅人手中为止，愿我的心行与风界之力持续不断！”言毕，他将发髻朝上一提。头颅立刻从颈上断开，连同喷涌的血流，被他的右拳抓着，落入了旅人的手掌中。就在那一刻，居住在林中的天神们高声喝彩，降下花雨，守护着那颗头颅。

96.

96.

සංසත්තරත්ත කලලෙ ද්ධිකපාණිඛෙත්තෙත,නික්ඛිත්ත සීස වරබීජ සමුබ්භවාය;

එතස්ස දානමය පාරමිතාලතාය,සබ්බඤ්ඤුතා ඵලරසො ජනතං ධිනොතුං.

在旅人手掌这片沾满鲜血的泥泞田野上，播下了头颅这颗优良的种子；愿从此布施波罗蜜的藤蔓上生出的遍知之果的甘露，能使世人喜悦。

97. අථ සො අද්ධිකපුරිසො සුගණ්ධවන කුසුම මාලාහි තං සීසං අලංකරිත්වා පුගකුහුලිකාපුටෙ පක්ඛිපිත්වා සීඝගති වෙගෙන අනුරාධපුරං ගන්ත්වා ගොඨාභයස්ස දස්සෙසි, සො තං දිස්වා සඤ්ජනිතු මසක්කොන්තො සංසයප්පත්තො අට්ඨාසි. අථ අද්ධිකපුරිසො රඤ්ඤා වුත්තවිධි මනුස්සරන්තො තං සීසං ගහෙත්වා ආකාසෙ ඛිපිත්වා ‘‘සාමි! සිරිසඞ්ඝබොධිමහාරාජ! ත්ව මෙත්ථ මෙ සක්ඛිභවා’’ති අඤ්ජලිම්පග්ගහෙත්වා ආකාස මුද්දික්ඛමානො යාචි, අථ තං දෙවතාධිග්ගහිතං සීසං නිරාලම්බෙ අම්බරෙ ලද්ධ පතිට්ඨං ගොඨාභයස්ස අභිමුඛං හුත්වා.

97. 于是，那旅人用芬芳的林中花鬘装饰头颅，将之放入一个容器中，疾速赶往阿努拉德普勒，呈给戈塔巴耶王。戈塔巴耶王见到后，无法辨认，心生疑惑地站在那里。那旅人便忆起国王所教的方法，拿起头颅向空中抛去，然后合掌仰望天空祈求道：“主君！吉祥僧伽菩提大王！请您在此为我作证！”那时，为天神所持的头颅，在无所依凭的空中停住，面向戈塔巴耶王。

98.

98.

රාජා හමෙව සුහදො සිරිසඞ්ඝබොධි,සීසප්පදාන විධිනාස්මි සමිද්ධිචිත්තො;

ත්වං චාසි රජ්ජ සිරිලාභ සුඛෙන දෙව,එසොව හොතු පටිපන්න සහස්සලාභො’ති ආහ.

它说道：“大王，我正是您的朋友吉祥僧伽菩提。通过布施头颅之行，我心意圆满。陛下，您拥有获得王国荣耀的安乐，就让这位旅人也得到他应得的一千赏金吧。”

99. තං සුත්වා ගොඨාභයො සාමච්චො විම්භීතහදයො සීහාසනං සජ්ජෙත්වා උපරි සෙතච්ඡත්තං කාරෙත්වා ඉධ දෙව! ඔතරාති යාචිත්වා තත්ථ ඔතිණ්ණං තං සීසං නානාවිධාහි පූජාහි ආරාධෙත්වා නමස්සමානො ඛමාපෙත්වා මහතා මහෙන ආළාහනකිච්චං කාරෙත්වා අඞිකං කහාපණසහස්සෙන තොසෙත්වා උය්‍යොජෙසි.

99. 听闻此言，戈塔巴耶王与众臣心惊胆战，立即备好狮子座，在上方撑起白伞盖，恳求道：“陛下，请降临于此！”他让头颅降下后，以种种供养来供奉，礼拜并请求宽恕，然后以盛大的仪式为之举行了火葬。他用一千钱赏赐了那旅人，令其满意后，将他送走了。

ඉති අජ්ඣත්තිකදාන පරිච්ඡෙදො අට්ඨමො.

如是，内施章第八终。

100. සිරිසඞ්ඝබොධි රඤ්ඤො මහෙසී පන රඤ්ඤො පලාතභාවං ඤත්වා ‘‘අහඤ්ච තං අනුබ්බජාමි’’ති අඤ්ඤතර වෙසෙන දක්ඛිණද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා මග්ගං අජානන්නි උජුකමග්ගං පහාය තං තං ගාමං පවිසිත්වා සාමිකං අපස්සන්තී භයෙන සාලින්තාය ච පච්ඡිතුම්පි අසහමානා මලය දෙස මෙව ගතොති චින්තෙත්වා වඞ්කමග්ගෙන ගච්ඡන්තී කොමලතාය සීඝං ගන්තුමසක්කොන්ති කාලං යාපෙත්වා තස්ස අරඤ්ඤායතනස්ස සමීපගාමස්මිං රඤ්ඤොසිසදානප්පවත්තිං සුත්වා ‘‘සා හං වරාකී දස්සනමත්තම්පි නාලත්ථ’’න්ති සොක පරිපුණ්ණහදයා තමෙව වනසණ්ඩං අධිරුය්හ භත්තුනො කලෙබරං විචිනන්තී සමීපගාමෙසු මහජනං පුච්ඡන්ති අවන්දිනසඞිකෙතත්තා තත්ථ තත්ථ විචරන්තී සමීපගාමවාසිනො බාලකා ගොපාලකා කට්ඨභාරිකා ඉත්ථියො ච එතිස්සා විලාපං සුත්වා කම්පිත හදයා තාය සද්ධිං විචරන්තී. සා එවං චිලූපමානා භීමියං සුපුප්ඵිතං විමලවාලුකං වනගුම්බං දිස්වා තත්ථ නිපතිත්වා භූමියං පරිවන්තමානා අතිකරුණං විලාපමකාසි, සො පදෙසො අජ්ජාපි විධවාචන’’න්ති වොහාරීයති.

100. 吉祥僧伽菩提(Sirisaṅghabodhi)王的王后得知国王出逃后，心想：“我也要跟随他去。”便乔装从南门出城。她不识道路，偏离了正途，进入一个个村庄寻找丈夫。由于恐惧和饥饿，她难以忍受，心想国王一定是去了马拉雅(Malaya)地区，便沿着弯曲的小路走去。因身体娇弱，她无法快行，耽搁了时日。当她走到那片森林附近的村庄时，听到了国王布施头颅的消息，不禁悲叹：“我这可怜的人，竟连见他一面也未能如愿！”她内心充满悲伤，登上那片林地，寻找丈夫的遗体。她在附近的村庄向众人打听，但因未表明身份，只能四处徘徊。附近村庄的孩童、牧童、樵夫和妇女们听到她的哀号，无不心为之颤，便与她一同寻找。她就这样哀号着，看见一处林丛，沙地洁净，鲜花盛开，便倒身其上，在地上翻滚，发出极其悲痛的哀号。那个地方至今仍被称为“寡妇之言(Vidhavācana)”。

101. සා මහතා රොදන්තෙ රොදනෙන තංරත්තිංත ත්ථෙව ඛෙපෙත්වා පුන දිවසෙ ඉතො චිතො ච විචරන්ති මහතා සොකග්ගිනා ඩය්හමානා සන්තාපං අධිවාසෙතුං අසක්කොන්ති එකස්මිං ඛුද්දක ජලාසයෙ නිපතිත්වා නිමුග්ගංයෙව මුච්ඡාවෙගෙන ද්වෙ තයො මුහුත්තෙ අතිවාහෙත්වා උපලද්ධපටිබොධා පරිළාහං නිබ්බාපෙසි, තං ඨානමෙතරහි ච ‘‘නිබ්බාණ පොක්ඛරණී’’ති ච සමඤ්ඤං අලභි.

101. 她大声哭号，在那儿度过了一夜。第二天，她被巨大的悲伤之火焚烧着，四处徘徊，无法忍受内心的煎熬，便投入一个小池塘中。她因昏厥而沉没，过了两三个瞬间才恢复知觉，平息了热恼。那个地方至今被称为“涅槃池(Nibbāṇapokkharaṇī)”。

102. තතො උට්ඨහිත්වා අනුභූමිං අනුරුක්ඛං අනුසිලා තලං ගවෙසමානා සොණ්ඩි සමීපෙ සයමානං දෙවතාධිග්ගහෙන සිගාලාදීහඅනුපහතං සුක්ඛං කවණ්ධරූපං දිස්වා සොකවෙග ඵලිපතනෙව හදයෙන දළ්හතරං තං අලිංගිත්වා සයි, තාව භොනෙ වෙකල්ලෙන දුරාගමනෙන තත්ථ තත්ථ නිපතිත සරීර ඝාතෙන ච නිලන්ත රූපා මුච්ඡා සමකාලමෙව කාලමකාසි.

102. 随后她起身，沿着地面、树木、岩石寻找，在水池附近发现一具躺着的干枯躯干，因有天神守护，未被豺狼等侵害。她见到后，心如碎裂，悲痛欲绝，更紧地抱住那具躯干躺下。由于极度虚弱、长途跋涉的疲惫，以及身体四处跌撞造成的损伤，她面色青黑，昏厥过去，当即与世长辞。

103. සමීපගාම වාසිනො සන්නිපතිත්වා මුද්ධාභි සිත්තස්ස රඤ්ඤො ච මහෙසියා ච සරීරං අම්හාදිසෙහි ඵුසිතුඤ්ච න යොග්ගං, වත්තමානස්ස රඤ්ඤො අනිවෙදයිත්වා ආළාහන කිච්චං කාතුම්පි න යුත්තන්ති සම්මනෙතත්වා වස්සාතප නිවාරණාය කුටිං කත්වා තිරච්ඡානප්පවෙසනිසෙධාය වතිඤ්ච කත්වා පක්කමිංසු.

103. 附近村民聚在一起商议道：“灌顶王与王后的遗体，非我等所应触摸；不禀告现任国王而行火葬之事，亦为不当。”商议已定，他们为遮挡风雨而建了一座孤邸(kuṭi)，为防止野兽进入而筑起篱笆，然后便离开了。

104. ගොඨාභයො සිරිසඞ්ඝබොධිරාජස්ස අනඤ්ඤ සාධාරණ ගුණප්පබණ්ධං අනුස්සරන්තො දහරකාලතො පට්ඨාය වත්ථුත්තය සරණපරායණතං නිච්චං සීලරක්ඛණං සුගතාගම විචික්ඛණත්තං සකලකලාකොසල්ලං රජ්ජෙ අනත්ථිකතං දානසොණ්ඩ තං රක්ඛසදමනාදිකං දුක්කරචරිතකඤ්ච තස්ස නාම සචෙතනස්ස න පිතිමාවහති විසෙසතො ‘‘අද්ධිකදුග්ගතස්ස සහස්ස ලාභාය සහත්ථෙන සීසං කණ්ඨනාලතො උද්ධරිත්වා දානං සීසස්සාපි නිරාලම්බෙ ආකාසෙ අවට්ඨානංව්‍යත්තතරාය ගිරාය සාධිප්පායඤ්චෙතං නිවෙදනඤ්චෙති අච්ඡරියං අබ්භුතං අධිට්ඨපුබ්බං අස්සුත පුබ්බඤ්ච නිම්මලචරිතං මම මහාපරාධකලඞිකෙ නෙව සද්ධිං චිරකාලං පවත්තීස්සති, අහො අහං සුචිරට්ඨායිනා ඊදිසෙන අකිත්තීසද්දෙන සාධුහි නිණ්දනියො භවිස්සාමි විසෙසතො පන නිච්චකාලං කල්‍යාණ මිත්තභූතස්ස ඊදිසස්ස මහානුභාවස්ස අනපරෙධස්ස මහාපුරිසස්ස රජ්ජං අච්ඡිණ්දිත්වා වධං කාරෙසිං අඤ්ඤදත්ථු මිත්තදුභිකම්මෙන අහං පළිවෙඨිතො භවිස්සාමි’’ති චින්තෙත්තොයෙව භයසන්තා පෙහි නික්ඛන්ත සෙදො පවෙධමානො කථමිදිසා මහාපාපා මොචෙස්සාමීති උප පරික්ඛී.

104. 戈塔阿巴优(Goṭhābhayo)王忆念着吉祥僧伽菩提(Sirisaṅghabodhi)王无与伦比的殊胜功德：自幼便以三宝为究竟皈依，恒常守护戒律，善于分辨如来教法，精通一切技艺，对王位毫无贪恋，慷慨好施，调伏罗刹等，以及种种难行之行。此等功德，岂不令有情者心生欢喜？尤其是他为令贫穷的行路人获得千金，亲手从颈上取下头颅布施，其头颅竟无所依凭地立于空中，并以极为清晰的话语宣告其意图——此等奇特、稀有、前所未见、前所未闻的清净之行，与我这身负重罪污点之人实难长久共存。唉！我将因这长久存在的恶名而为贤者所谴责。尤其是，我夺取了这位一直以来都是善友、具大威力、无有过失的大士的王位，甚至还杀害了他。我必将被背叛友谊的恶业所缠缚。”他如此思索，恐惧忧恼，汗出颤抖，思忖着如何才能从此等大罪中解脱。

105. අථ තස්ස දණ්ඩකම්මස්ස කරණවසෙන උළාරං තරං කුසලකම්මං කාතබ්බන්ති පටිභායි. අථ සො අමච්චෙ සන්නිපාතෙත්වා තෙහි සද්ධිං සම්මන්තෙත්වා කත නිච්ඡයො මහා සඞ්ඝෙනෙව තථෙව අනුසිට්ඨො මහතා බලකායෙන සද්ධිං ගන්ත්වා තස්ස අරඤ්ඤායතනස්ස අවිදූරෙ සෙනාසන්නිවෙසං කාරෙත්වා තස්ස මහාපුරිසස්ස දුක්කරපදාන සක්ඛීභූතං පුඤ්ඤට්ඨානං සයමෙව ගන්ත්වා සොණ්ඩිකා සමීපෙ අනුරූපට්ඨානං සල්ලක්ඛෙත්වා අත්තනො රාජානුභාවං දස්සෙන්තො ආළාහනට්ඨානං දෙවනගරමිව අලඞ්කාරාපෙත්වා කෙවලෙහි මහන්තෙහි චණ්දනදාරුහි උච්චතරං චිතකං කාරෙත්වා භාරෙන පමාණෙන ච රඤ්ඤො සීසසදිසං ජම්බොනදකනකෙහි සකණ්ඨ නාළං සීසාකාරං සිප්පිහි කාරෙත්වා කවණ්ධරූපෙ සඞ්ඝටිත්වා විවිධ රතන සමුජ්ජලං සුවණ්ණකිරීටං පිලණ්ධාපෙත්වා මහෙසිඤ්ච තථෙව අලංකරිත්වා තෙ උභොපි කාඝිකවත්ථසදිසෙහි මහග්ඝ දුකුලෙහි අච්ඡාදෙත්වා අනෙකරතනඛචිතං සුවණ්ණසයනං ආරොපෙත්වා චණ්දන චිතකමත්ථකෙ ඨපෙත්වා පරිසුද්ධජොති පාවකං ජාලෙත්වා අනෙක ඛත්තියකුමාරපරිවාරිතො සයමෙව තත්ථ ඨත්වා අනෙකසප්පිඝටසතෙහි සිඤ්චිත්වා ආළාහන මහුස්සවං කාරෙසි.

105. 那时，他想到应行广大善业，作为对他罪行的补赎。于是，他召集大臣们共同商议并做出决定，此事也同样得到了大僧团的教导。之后，他率领大军前往，在那片林地不远处设立营地，然后亲自前往那处作为那位大士(mahāpurisa)难行见证的福地，在松迪伽池(Soṇḍikā)附近勘查了一个合适的地点。为了彰显自己的王威，他命人将火葬场装饰得如同天城一般，仅用巨大的上等檀香木便建起一座高大的柴堆。他又命工匠用与国王头颅等重量和大小的纯金，制作了一个带颈的头颅形像，将其安装在一个躯干形像上；为金像戴上镶嵌各种闪耀宝石的金制王冠，并同样地装饰了王后的金像。然后用如同迦尸(Kāsi)布一般贵重的上等细布覆盖这两尊金像，将它们安置在镶嵌无数宝石的金床上，再放置于檀香木柴堆的顶端。点燃纯净的火焰后，在众多刹帝利王子的围绕下，他亲自站在那里，用数百罐酥油浇洒，举行了盛大的火葬典礼。

106. තථෙව දූතිය දිවසෙපි මහතා ජණෙන ආළාහනං නිබ්බාපෙත්වා තස්මිං ඨනෙ චෙතිය භවනං වට්ටුලාකාරෙතුං වට්ටතීති චින්තෙත්වා අමච්චෙ ආමන්තෙත්වා එතරහි අනෙකභූමිකං අතිවිසාලං කනකමය වට්ටුලඝරං කාරෙතුං සකතා ආයති පරිහාරකානං අභාවෙන නප්පවත්තති රට්ඨවිලෙපකාපි සුවණ්ණලොභෙන නාසෙන්ති තස්මා අලොහනීයං සුඛපරිහාරාරහං පමාණයුත්තං වට්ටුලඝරඤ්ච චෙතියඤ්ච නචිරස්සෙව කාතුං යුත්තන්ති මන්තෙත්වා මහාබලකායං නියොජෙත්වා වුත්තනියාමෙනෙව ද්විභුමකං වට්ටුල භවනං නිම්මාපෙත්වා තස්ස අබ්භන්තරෙ සුගතධාතුනිධානං පූජනීයං චෙතියඤ්ච කාරාපෙත්වා මහුස්සදිවසෙ මහාසඞ්ඝස්ස තං දස්සෙත්වා ‘‘එසො භන්තෙ සිරිසඞ්ඝබොධි මහාරාජා පුබ්බෙ එකච්ඡත්තෙන ලඞ්කාතලෙ රජ්ජං කාරෙසි, ඉදානි මයා තස්ස රඤ්ඤො චෙතියරූපස්ස කිත්තිමය සරීරස්ස ඡත්තාධිඡත්තං විය ද්විභුමකං වට්ටුලවිමානං කාරෙත්වා චෙතියසීසෙ කිරීටං විය කනකමයං ථූපිකඤ්ච යොජෙත්වා සබ්බෙහි දෙවමනුස්සෙහි මාන නීයතං චණ්දනීයතංව පාපිතො’’ති වත්වා චෙතියඝරස්ස අනෙකානි ගාමක්ඛෙත්තානි පරොසහස්සං පරිවාරජනංච නියාදෙත්වා පබ්බතපාදෙ අනෙකසතපාසාද පරිවෙණචඞ්කමන රත්තිට්ඨාන දිවාට්ඨාන ධම්මසාලාගොපුරපාකාරාදි අවයවසහිතෙ විවිධෙ සඞ්ඝාරාමෙ කාරෙත්වා තත්ථ වසන්තස්ස අනෙකානි සහස්සස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිච්චං පච්චයලාභාය අනෙකානි සපරිජනානි ගාමක්ඛෙත්තානි දත්වා ‘‘මහා ලෙඛරට්ඨස්ස සමුස්සිතධජායමානො අයං මහාවිහාරොලඞ්කා භූමිසාමිකානං ඛත්තිය ජනානං කුලධනභූතො සබ්බෙහි ඛත්තියෙහි අපරිහාපනිය විභවො නිච්චං පාලනීයො’’ති මහාජනකායස්ස මජ්ඣෙ ඛත්තිය කුමාරානං ආදිසිත්වා අනුරුධපුරං ගතොපි තස්සෙ ච පාපකම්මස්ස නිරාකරනාය තෙසු තෙසු විහාරෙසු මහන්තානි පුඤ්ඤකම්මානි කාරොපෙසි, තතොප්පභූති ලඞ්කාධිපච්චාමුපගතෙ හි ඛත්තියෙහි මහා මච්චාදීහි ච සො හත්ථවනගල්ලමහාවිහාරො අන්තරත්තරා පටිසඞ්ඛරීයමානො අපරිහීන පරිහාරො පවත්තතකි.

106. 同样在第二天，大众熄灭火葬堆后，国王想：“应于此处建造一座圆形的塔庙。”他便召集群臣商议道：“如今若要建造多层且极为广大的黄金圆形殿堂，恐怕因未来缺少维护者而无法持续，国中盗贼也会因贪图黄金而将其毁坏。因此，应当建造非金属所造、易于维护且规模适中的圆形殿堂和佛塔，并尽快完成。”于是，他派遣一支强大的工匠队伍，按照既定方案建造了双层的圆形殿堂，并在其内部建造了供奉善逝舍利的可敬之塔。在盛大的庆典之日，他将此展示给大僧团看，并说道：“诸位尊者，这位吉祥僧伽菩提（Sirisaṅghabodhi）大王过去曾以一顶伞盖统治兰卡（Laṅkā）大地。如今我为这位国王塔形的纪念身，如同在伞盖之上再加伞盖一般，建造了双层的圆形殿宇，并在塔顶之上，如同王冠一般，安置了黄金的顶塔，使其受到一切天人尊敬与供养。”他又将许多村庄田地和上千名侍从捐献给塔庙，在山脚下建造了各种僧院，具备楼阁、僧房、经行处、夜住处、日住处、法堂、门楼、围墙等部分。为了让居住在那里的数千比丘僧团能恒常获得资具，他赐予了许多带有仆从的村庄和田地。他并在大众之中告诫刹帝利王子们道：“这座大寺院如同大莱卡国（Mahā Lekharaṭṭha）高扬的旗帜，是兰卡地主刹帝利族的传家之宝，所有刹帝利都应恒常守护，使其财富不衰。”回到阿努拉达普拉（Anurudhapura）后，为消除其恶业，他也在各寺院中行广大的福业。从此以后，继任的兰卡统治者、刹帝利、大臣等，都时常修缮那座哈塔瓦纳加拉大寺院（Hatthavanagallamahāvihāra），使其供养不缺而得以延续。

ඉති වට්ටුලවිමානුප්පත්ති පරිච්ඡෙදො නවමො.

如是，圆形殿宇缘起，第九章。

107. අථාපරෙන සමයෙන කදාචි කස්මිං විහාරෙ නිවසතො මහා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අන්තරෙ කෙචි මහාථෙරො අම්භොකාසිකො හුත්වා අන්තොවිහාරෙ එකස්මිං පදෙසෙ නිසිදිත්වා භාවනමනුයුජන්තො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා මහාමෙදනියා නිග්ඝොසෙන ආකාසං පූරෙන්තො අරහත්තං පාපුණි.

107. 后来，在某个时候，住于某寺院的大比丘僧团中，有某位大长老成为露地住者，他安坐于寺内一处，致力于修行，增长观（vipassanā），以震撼大地的巨响充满天空，证得了阿罗汉果。

108. තදා උපතිස්සො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙන්තො නිසීථසමයෙ භයාවහං තං පථවිසද්දං සුත්වා කිං වා මෙභවිස්සතිති සන්තාපෙන නිද්දං අලභමානො සොකෙන සන්තප්පෙති, අථ තං සෙතච්ඡත්තා ධිවත්ථා දෙවතා ‘‘මහායි මහාරාජ! ඉතො කාරණාකිද්විතෙ අවමඞ්ගලං නත්ථි හත්ථවනගල්ලමහාවිහාරෙ කෙචි මහාථෙරො අරහත්තං පාපුණී’’ති ආහ, තස්ස අරහත්තප්පත්තිකාලෙ පථවිනිග්ගොසස්ස කාරණං කිංතු වුත්තෙ සො ථෙරො පුබ්බෙ පුඤ්ඤකම්මං කරෙන්තො ආකාසෙන සද්ධිං පථවිං උන්නාදෙත්වා අරහා භවෙය්‍යන්ති පත්ථනං ඨපෙසි තස්ස ඵලමිදන්ති සමස්සාසෙසි.

108. 当时，一位名叫伍巴谛萨（Upatissa）的国王正在统治国家。他在午夜时分，听到那可怕的大地之声，心想：“我将会发生什么事呢？”他因苦恼而无法入眠，为忧愁所折磨。这时，守护其白伞盖的天神说道：“大王，莫要害怕！此事并非由任何不祥之兆引起。在哈塔瓦纳加拉大寺院，有某位大长老证得了阿罗汉果。”当被问及在他证得阿罗汉果时大地轰鸣是何原因时，天神回答说，那位长老过去行福业时，曾立下誓愿：“愿我能震撼大地与天空而成为阿罗汉！”“这便是其果报。”天神如此安慰他。

109. තං සුත්වා රාජා අවසෙසභික්ඛූනං අරහත්ථප්පත්තිතො විසිට්ඨතරො තස්ස කිලෙසවිජයොති පසන්නහදයො තං මහාථෙරං නමස්සිත්වා තස්ස අසවක්ඛයස්ස මහුස්සවෙ ආසනභූතං භුමිප්පදෙසද්ව පාසාදකරණවසෙන සම්මානිස්සාමීති චින්තෙත්වා මහාබලකායමාදාය තත්ථ ගන්ත්වා තස්මිං පදෙසෙ පඤ්චභූමකං මහාපාසං කාරෙත්වා විවිධ චිත්තකම්මෙහි සමලඞ්කාරාපෙත්වා කනක ඛචිත තම්බමය පත්ථරෙහි ඡාදෙත්වා දෙවවිමානං විය සජ්ජෙත්වා තං ඛීණාසව මහාතෙරං සභික්ඛුසඞ්ඝං තත්ථ වාසෙත්වා චතූහි පච්චයෙහි උපට්ඨාපෙත්වා සපරිජනාති ගාමක්ඛෙත්තානි පාසාදසන්තිකානි කත්වා පක්කාමි.

109. 国王听了之后，知道这位大长老降伏烦恼的功德比其他证得阿罗汉的比丘更加殊胜，心生欢喜。他顶礼大长老，心想：“为了庆祝长老断尽诸漏的功德，我将在他坐禅的那块土地上建造一座楼阁来供养他。”于是国王率领大军前往那里，在那块土地上建造了一座五层高的大殿堂，用各种精美的绘画装饰，用镶金的铜板覆盖，装饰得如同天宫一般。他将这位漏尽的大长老和比丘僧团安置在那里，用四事供养他们，并将楼阁附近的村庄田地划归他们所有，然后带着眷属离开了。

110. තතො දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මලයදෙසවාසිනො කෙචි චොරා එකතො හුත්වා ගාමවිලොපං කත්වා මහන්තෙන ධනලාභෙනමත්තා ධනං දත්වා බලකායං උප්පාදෙත්වා යෙභුය්‍යෙ සෙරිනො හුත්වා මහන්ත මහන්තෙ විහාරෙව විලුම්පන්නා සුවණ්ණපත්ථරච්ඡදනං ගණ්හන්තා මහාපාසාදං විද්ධංසිත්වා පාතයිංසු.

110. 此后经过漫长的时间，居住在马拉雅（Malaya）地区的某些盗贼聚集起来，抢劫村庄。他们因获得大量财富而得意忘形，用钱财组建军队，大多变得更加猖獗，大肆抢劫各大寺院，取走金板屋顶，破坏并推倒了那座宏伟的殿堂。

111. තදා මොග්ගල්ලානො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙන්තො තං පවත්තිං සුත්වා තෙසං සන්තිකෙ චරෙ පසෙත්වා දානසාමභෙදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤං භිණ්දි, තෙ චොරා භිණ්දන්තා ඉතරෙතරෙහි යුජ්ඣිත්වා සයමෙව දුබ්බලා අහෙසුං, අථසො රාජා තෙ අසමග්ගෙ ඤත්වා අත්තනො සෙනං ගහෙත්වා තත්ථ ගන්ත්වා තෙ විසුං විසුං ගහෙත්වා නිග්ගය්හ රට්ඨෙ අභයභෙරිං චරාපෙත්වා ජනපදං සුප්පතිට්ඨිතං කත්වා තෙහි අපවිද්ධවිහාරෙ පාකතිකෙ කාරෙත්වා මහාපාසාදං සුවණ්ණ ගණ්හනකාලෙ පාතෙසුං තී සුත්වා ‘‘පුබ්බෙවිය සුවණ්ණපත්ථරෙහි ඡාදිතො පච්ඡාපි ඊදිසි විපත්තිජායිස්සතී’’ති ඤත්වා තෙභූමකං කාරෙත්වා යථාපුරෙ පාසාදං නිම්මාපෙත්වා මත්තිකා පත්ථරෙහි ඡාදෙත්වා වට්ටුලභවනං පටිසංඛාරෙත්වා සබ්බසඞ්ඝාරාමඤ්ච පාකතිකං කාරෙත්වා පක්කාමි.

111. 那时，一位名叫目犍连(Moggallāna)的国王正在统治国家。他听到这件事后，便派遣密使到那些盗贼那里，用布施、安抚和离间的手段使他们互相分裂。那些盗贼因分裂而互相争斗，自然就衰弱了。于是国王知道他们不和，便率领自己的军队前往那里，将他们一一捉拿并加以惩治。他在国内敲响宣告安定的鼓，使国家安定下来。他令人将被盗贼毁坏的寺院恢复原状。他听说那座大殿是在盗贼夺取黄金时被推倒的，便了知：“如果像以前一样用金板覆盖，将来还会发生这样的灾难。”于是他下令建造一座三层楼阁，按照原来的样子重建殿堂，用陶瓦覆盖，并修缮了圆形建筑。他还将所有的僧伽蓝都恢复原状，然后才离开。

ඉති පාසාදුප්පත්ති පරිච්ඡෙදො දසමො.

如是，殿堂缘起第十章。

112. අථ ලඞ්කාලඞ්කාරභූතෙසු විසාලපුඤ්ඤිද්ධිවික්කමෙසු රතනත්තයමාමකෙසු අනෙකෙසු ලඞ්කානාථෙසු කිත්තිපුඤ්ජාවසෙසෙසු ජාතෙසු අපෙතනීතිමග්ගෙසු රජ්ජපරිපානොචිතවිධානවිරහිතෙසු මුදුභූකෙස්වෙවාමච්චජනෙසුච යෙභුය්‍යෙන අඤ්ඤමඤ්ඤං විරුද්ධෙසු වත්තමානෙසු ලඞ්කාවාසීනං පුරාකතෙන කෙනාපි දාරුණෙන පාපකම්මුනා නානාදෙසවාසිනී අවිදිතසත්ථුසමයා පවිට්ඨමිච්ඡාදිඨිගහණා පච්චත්ථිසෙනා ජම්බුදීපා ඉධාගම්ම සකලලඞ්කාදීපං අනෙකාතඞ්ක සඞ්කුලමකාසි.

112. 当时，在兰卡(Laṅkā)有众多统治者，他们曾是兰卡之庄严，具大福德、神通与勇健，且珍爱三宝，然而后来仅剩名声与福德的残余，偏离了正道，缺乏合宜的统治方法；大臣们也变得软弱，且大多互相敌对。在此情况下，由于兰卡居民过去所造的某种残酷恶业，一支来自瞻部洲(Jambudīpa)的敌军入侵此地。这支军队由各地方的人组成，他们不解佛陀教法，执持邪见，使得整个兰卡岛充满了各种恐慌与混乱。

113. තදාතාය පච්චත්ථිසෙනාය ගාල්හතරං නිප්පිළියමානා රාජ රාජ මහාමත්තාදයො අනෙකසහස්සජනකායා ච භයවකිතහදයාසකතාණ ගවෙසිනො ජඩ්ඩිතගාමනිගමනගරා තත්ථ තත්ථ ගරිදුග්ගාදො කිච්ඡෙන වාසං කප්පෙසුං තතො සුගතදසනධාතුරක්ඛාධිකතා උත්තරමූළවායිනො මහායතයො දන්තධාතුද්ව පත්තධාතුවරද්ව ගහෙත්වා කුන්නමලයාභිධානං ගිරිදුග්ගං දුප්පවෙසංජනපදමුපාගම්ම තත්ථාපි තම්පටිජග්ගිතුමසමත්ථා භූමියං නිදභිත්වා යථාකාමං ගතා.

113. 当时，国王、王室大臣以及成千上万的民众，被那支敌军更严酷地压迫，他们心怀恐惧，四处寻求庇护。他们的村庄、乡镇和城市都已衰败，只能艰难地在各处山中险要等地栖身。之后，负责守护善逝佛牙舍利的优多罗穆罗(Uttaramūla)派的大修行者们，带着两枚佛牙舍利和两件殊胜的佛钵舍利，来到一个名为昆那摩罗(Kunnamalaya)的难以进入的山区要地。然而，即使在那里他们也无法妥善守护这些圣物，便将之埋藏于地下，然后各自离去。

114. තතො පුබ්බෙ ජයමහාබොධිදුමිණ්දෙන සහ සකලජම්බුදීපාධිපතිනා දිනකරකුලතිලකෙන ධම්මාසොකනරිණ්දෙන පෙසිතානං අත්තනා සමාන ගොත්තානං රාජපුත්තානං නත්තපන්නතාදිපරම්පරාගතස්ස විජයමල්ලනරාධිපස්ස ඔරසපුත්තො විජයබාහු නරිණ්දා නාම රාජා සුචිඤ්ඤාතබ්බසමයන්තරො සත්තසමාචිණ්ණ සුනීතිපථො සම්පන්නබලවාහනො ජම්බුද්දොණිං නාම පුරවරංමාපෙත්වා තත්ථ වසන්තො මහතා බලකායෙන කතසකලපච්චත්ථිවිජයොකුන්ත මලයභූමිප්පදෙසතො භගවතො දන්තධාතුභට්ටාරකං පත්තධාතුවරඤ්ච ආහරාපෙත්වා සුරසන්දනසදිසමතිවිරොචමානං විමානං මාපෙත්වා තස්මිං තං ධාතුයුගළං නිවෙසෙත්වා මහතා උපහාරවිධානා සාදරමුපට්ඨහන්තො භගවතො චතුරාසීතිධම්මක්ඛණ්ධනෙ මහන්තං ප්‍රඤ්ඤාපදානං ජනයන්තො ධම්මිකසිරිසඞ්ඝබොධිමහාරාජසිරොදානාපදානසිද්ධක ඛත්තභුතෙ අනෙකඛීණාසවසහස්ස චරණරජොපරිපූතමනොහරභූමිභාගෙ ගොඨාභයමහාරාජෙන කාරිතෙ හත්ථවනගල්ලමහාවිහාරමණ්ඩනායමානෙ වට්ටුලවිමානෙපුරා රට්ඨ විලොපාගතාය චොලකෙ රළාදිකාය තිත්ථියසෙනායමහාචෙතියං උදරෙ භින්නමත්තෙ ජීවිතෙ විය ධාතුභට්ටාරකෙ අන්තරහිතෙ හදයවත්ථුමංසමීව සුවණ්ණරන්තාදිකම පහරිත්වා විද්ධස්තං පිණ්ණුධාරවිධීනා පටිසංවරොන්තො පුප්ඵාධානත්ත යතො පට්ඨාය සක්කච්චං විනාපෙත්වා මහන්තං සුවණ්ණ ථූපිකාමභද්ව කාරෙත්වා සපරිජනානි ගාමක්ඛෙත්තාදීනි ච දත්වා තත්ථ නිවසන්තානං භික්ඛූනං නිබද්ධදානවට්ටං පට්ඨපෙත්වා තං හත්ථවනගල්ල මහා විහාරං සබ්බථා සමිද්ධමකාසි.

114. 于是，有一位名为毗阇耶巴忽(Vijayabāhu)的国王，他是毗阇耶摩罗(Vijayamalla)王的亲生子，其先祖是与胜利大菩提树一同被全瞻部洲之主、日族之宝法阿育(Dhammāsoka)王派遣而来的同族王子。他通晓时宜，常行善政，军力强盛，建造了名为瞻部都尼(Jambudoṇi)的都城并居住于此。他率领大军征服所有敌国，从昆塔马拉雅(Kuntamalaya)地区迎回了世尊的圣牙舍利与圣钵舍利。他建造了如天宫般辉煌的殿堂，将此二圣物供奉其中，并以盛大的仪式虔诚侍奉。他在世尊的八万四千法蕴中生起大智慧，并成就了如法王吉祥僧伽菩提(Sirisaṅghabodhi)大王布施头颅的本生事迹。往昔，在由戈塔阿跋耶(Goṭhābhaya)大王所建，并由无数漏尽者的足尘所净化的悦意之地——作为哈达瓦那伽罗(Hatthavanagalla)大寺庄严的圆形殿堂中，当国土遭受朱罗(Coḷa)等外道军队的蹂躏，大塔的塔腹被毁，如生命般的舍利之宝随之消失，如心肉般的黄金、宝石等亦被劫掠一空，殿堂惨遭破坏时，他修复了此塔，令人建造了一座宏伟的金色塔刹，并布施了村庄、田地及其仆从，为居住在那里的比丘们设立了固定的供养，从而使哈达瓦那伽罗大寺在各方面都繁荣兴盛。

115. අථ තස්මිං ලඞ්කානාථෙ කිත්තිසරීරාවසෙසෙ ජාතෙ තස්ස තුජවරො පරක්කමභුජො නාමරාජා අම්හාකං භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස බොධිමූලෙ නිසීදිත්වා මාරබලං විධමෙත්වා සම්බොධිරජ්ජප්පත්තිතො පට්ඨාය අට්ඨසතාධිකවස්සසහස්සෙ චතුවීසතියා ච වච්ඡරෙසු අතික්කන්තෙසු සම්පත්තරජ්ජාභිසෙකො අනෙකවිධසඞ්ගහවත්ථුහි සඞ්ගහිතමහාජනො චතුපච්චයදානෙන සතතසමාරාධිතා නෙකසහස්සභික්ඛුසඞ්ඝො භුජබලවිධුතාරාතිරාජකුලාවලෙපො අනෙක මණි රත්තසමුබ්භාසිතරතනකරණ්ඩකඤ්ච පඤ්චහි සුවණ්ණසහස්සෙහි සොවණ්ණකරණ්ඩකඤ්ච පඤ්චවීසතියා රජතසහස්සෙහි රජතකණ්ඩකඤ්ච දාඨාධාතුභදන්තස්ස කාරාපෙත්වා අතීච පසන්නහදයො සුහුමුත්තෙන තත්ථ සම්පයන්තො අත්තනොනගරඤ්ච ධන්තධාතුමණ්දිරඤ්ච සක්කඤ්චං සමලඞ්කාරාපෙත්වා බහුමාන පුරස්සරොදසනධාතුවරමාදාය අනෙකානි භගවතො චරියාපදානානී සමනුස්සරිත්වා පුරා නෙකභුපතයො පාටිහීරසණ්දස්සනෙන පසාදිතා ඉති පවත්තකථාමතරසෙනෙව මෙ සවනයුගළං පරිපීනිතමධුනාපි කෙනචි පාටිහාරියවිසෙසෙන මම චක්ඛුපටිලාභො සඵලො කාතබ්බොති සාදරමාරාධනමකාසි.

115. 其后，当那位楞伽国主翅底西利(Kittisiri)逝世而仅留其声名时，他的卓越继承者，名为勇臂王(Parakkamabhuja)的国王登基了。此时距离我们的世尊、阿罗汉、正自觉者在菩提树下坐禅、击败魔军、证得无上正等菩提，已经过了一千八百二十四年。这位国王以各种善行凝聚大众，以四事持续供养数千比丘僧团，以其臂力摧伏了敌对王族的傲慢。他令人制作了镶嵌无数珠宝的宝匣、一个价值五千金币的金匣，以及一个价值两万五千银币的银匣，用以供奉尊贵的圣牙舍利。他内心极为喜悦，以精致之物将其安置其中，并隆重地装饰自己的都城与牙舍利殿。他怀着极大的敬意迎请圣牙舍利，忆念着世尊的无数本生事迹，并虔诚地祈愿道：“往昔诸多国王因得见神变而心生净信，这些流传的故事甘露已充满我的双耳。如今，也愿我的眼见能因某一特殊神变而得以圆满！”

116. තස්මිං ඛණෙ සා දසනධාතු තස්ස කරපඞකජෙ රාජහංසිවිලාසමාතන්වතී පාටිහීරමකාසි. කථන්ති චෙ? යථා අන්තිමභවෙ මාතු තුච්ඡිතො ජාතමත්තොව බොධිසත්තො නරවරකරතොපනීතදුකුලචුම්බටකතො ඔතරන්තොව බාලො සමානොපි සොළසවස්සුද්දෙසිකො විය අමණ්ඩිතොපි අනෙකවත්ථාභරණවිභුසිතො විය භූමියා ගච්ඡන්තොපි ආකාසෙන ගච්ඡන්තො විය සබ්බෙසං ජනානං පටිහාසි, තථෙව තත්ථ තදා දන්තධාතුභට්ටාරකො සුගබිම්බා කාර සලක්ඛණාවයවෙන රූපෙන භාසමානො අනෙකවිධරංසිනිකරෙ විකිරන්තො තත්ථ සන්තිපතිතානං ජනානං මානනං ජානෙසි. වුත්තඤ්හි.

116. 就在那一刹那，那圣牙舍利在国王莲花般的手掌中，展现出如王雁般的优雅姿态，示现了神变。如何示现呢？犹如菩萨在最后一世，刚从母胎中出生，从人中之最胜者手中所持的都库罗(dukūla)细布垫上走下时，虽然是婴儿，却显现为十六岁的少年；虽然未加装饰，却显现为穿戴无数衣饰珠宝；虽然行走于地，却显现为经行于空，令所有人都叹为观止。同样地，当时那圣牙舍利也显现为佛陀的形象，诸相具足，大放光明，散射出种种光芒，令聚集于此的众人心生崇敬。诚如所言。

117.

117.

‘‘ලඞ්කාධිනාථකරපඞ්කජ රාජහංසි,නිම්මාය සා දසනධාතු මුනිණ්දරූපං;

නෙකෙහි රංසිවිසරෙහි සමුජ්ජලන්තී,සබ්බාදිසා ච විදිසා සමලඞ්කරිත්ථ.

那佛牙舍利，如同栖息于楞伽(Laṅkā)君王莲花手上的王雁，化现出圣者之王的形相；它放射出无数光芒，庄严了所有正方与维间。

118.

118.

දිස්වා තමබ්භූතමතීච පසන්නචිත්තො,සම්පත්තචක්කරතනො විය චක්කවත්ති;

සෙට්ඨෙහි නෙකරතනාභරණාදිකෙහි,පූජෙසි ධාතුමසමං මනුජාධිනාථො.

人中之主见到那稀有的景象，内心极为欣悦，犹如获得轮宝的转轮王。他以各种上等的珍宝、饰品等，供养那无与伦比的舍利。

119. තතො ජිනදන්තධාතුවරප්පසාදකාලම්හි තෙජොබලපරක්කමමහිමො පරක්කමබාහුමහානරිණ්දො පුලත්ථිපුරනිවාසිනිං කතලොක සාසනවිලොපං සරාජිකමනෙකසහස්සසංඛ චොලකෙරළවාහිනිච නෙකදෙසමහිපාලමත්තමාතඞ්ගකෙසරිවික්කමං දුරතික්කමං ලොකසාසනසඞ්ගහකරණවසෙන වචිතසකලලොකං සම්පන්නබලවාහනං ලඞ්කාරජ්ජගහණත්ථිනං තම්බලිඞ්ගවිසයාගතමතිසාහසං වන්දභානුමනුජාධිපංව සසාමන්තකභවනමුපනීය සකල ලඞ්කාදීපමෙකච්ඡත්තංවිධාය අත්තනොපිතුමහාරාජතො දිගුණංලොකසාසනසඞ්ගහං කරොන්තො කදාචි සඞ්ඝස්ස කඨිනචීවරානිදාතුකාමො කප්පාසපරිකම්මකන්තනාදිකානි සබ්බකරණීයානි එකාහෙනෙව නට්ඨපෙත්වා පච්චෙකමනෙකමහග්ඝ ගරුභණ්ඩමණ්ඩිතානි සසාමණිකපරික්ඛාරානි අසීතිමත්තානි කඨිනචීවරානි දාපෙත්වා ලොකස්ස සාධුවාදෙන දසදිසං පූරෙසි.

119. 那时，由于对胜利者之牙舍利的净信，具足威力、力量、勇猛与大德的勇臂王(Parakkamabāhu)大王，将那位曾居住在补罗私底城(Pulatthipura)、破坏世间与教法、拥有数千朱罗(Coḷa)与喀拉拉(Keraḷa)军队及其国王、其威势于多国君王前如狂象雄狮、难以战胜、以护持世间与教法为名欺骗全世界、拥有完备军队与战车、从檀巴陵伽(Tambaliṅga)地区前来意图夺取楞伽王国的极其鲁莽的万陀婆奴(Vandabhānu)王，连同其封臣们一起带到了自己的宫殿。勇臂王将整个楞伽岛(Laṅkādīpa)置于一伞之下后，以倍于其父王之力护持世间与教法。有一次，他想向僧团布施迦絺那(kaṭhina)衣，便在一天之内完成了从处理棉花到纺织等所有必要工序，然后命人供养了八十套迦絺那衣，每一套都饰有许多贵重物，并配有沙弥的必需品。他以世人的“善哉”之声充满了十方。

120. එවමඤ්ඤානිපි බහූනි ලොකවිම්භයකරානි පුඤ්ඤපදානානි සම්පාදෙන්තො සො පරක්කමබාහුමහානරිණ්දො හත්ථවනගල්ල විහාරෙ අත්තනො පිතුමහාරඤ්ඤො ආළාහනට්ඨානෙ මහාචෙතියං බණ්ධාපෙත්වා තත්ථෙව අණෙකඛීණාසවසහස්සපරිභුත්තං පාසාදවරං චිරකාල චිනට්ඨං සුත්වා ධනුකෙතකිවත්ථුවංසෙ ජාතං සද්ධාදිගුණසම්පත්ති සමුදිතං පතිරාජදෙව නාමකං අමච්චවරං පෙසෙත්වා තෙන අනෙකසහස්සධනපරිච්චාගෙන භුමිත්තිතයමණ්ඩිතං සුමනොභරං පුරෙ පියතං පාසාදං කාරාපෙත්වා තත්ථ නිවසන්තානං අනෙකසං භික්ඛුනං නිබද්ධ පච්චයදානං පවත්තෙසි.

120. 这位勇臂(Parakkamabāhu)大王继续成就诸多令世人惊叹的福德善业。他在象林(Hatthavanagalla)精舍，即其父王大王的火葬之处，命人建造了一座大塔。他又听说，就在那里，一座曾被数千漏尽者使用过的绝佳殿堂已久已荒废，于是派遣一位名叫帕蒂罗阇提婆(Patirājadeva)的优秀大臣——他出身于檀奴翅多奇瓦吐(Dhanuketakivatthu)家族，具足信等功德——耗费数千金钱，命人重建了那座殿堂。该殿堂有三层基座作为装饰，满是美丽的花朵，深受城中人民喜爱。他还为居住在那里的众多比丘持续地提供必需品。

121. තත්ථෙව වට්ටුලවිමානස්ස හෙට්ඨිමතලෙ ගොපානසියො ඨපෙත්වා සමන්තා ඡදනරූපං කාරෙත්වා ද්විභුමකං විමානං තිභුමකමකාසි තත්ථෙවලඞ්කාදීපෙ අභූතපුබ්බං ජිනමණ්දිරං කාරාපෙතුකාමො වට්ටුලවිමානතො උත්තරදිසාභාගෙ පඨමං පොරිසප්පමාණං සිලාතලපරියන්තං ඛණිත්වා පංසූනි අපනෙත්වා නදීවාලුකාහි පූරෙත්වා කුඤ්ජරරාජවිරාජිතආධාරබණ්ධකතො පට්ඨාය යාව ඵුපිකං අට්ඨංසවිභාගෙන භිත්තිච්ඡදනානි විභත්තානි කත්වා පච්චෙකං නානාවණ්ණවිචිත්තානමට්ඨවිධානං භිත්තීභාගානමුපරි කෙලිපරිහාසරසජනකනානාවෙසවිලාසභූසිතපහූතභූතකිංකරපරිගතවිටද්ධකමණ්ඩලමණ්ඩිතං පමුඛපරියන්තෙ විවිධචිත්තරූපමනොහරමුච්චතරං ඉඪිකාහි නිවිතං කතසුධාපරිකම්මං මකරතොරණමණ්ඩලඤ්ච නිම්මිනිත්වා අන්තොවිරචිතාති මනොහරමාලාකම්මලතා කම්මාදි නානාවිධ චිත්තකම්ම සමුජ්ජලං සුවිහිතසොපානද්වාරකවාටං සමලඞ්කතට්ඨානලීළ්හමනොහර සජීවජිනසං කාසපටිබිම්බරූපවිභූසිතං පටිබිම්බස්ස දක්ඛිණතො ඝනසිලාවිහිත සුගතරූපපතිමණ්ඩිතං තිභූමකං මහා විමානං කාරෙසි.

121. 就在那座圆形殿堂的下层，他命人设置了椽木，在四周建成了屋顶的样式，从而将两层的殿堂改建为三层。他想在楞伽岛(Laṅkādīpa)上建造一座前所未有的佛殿，便从圆形殿堂的北面开始，先向下挖掘一人深，直至石基，清除泥土后，填以河沙。从以象王庄严的地基开始，一直到顶髻，他命人将墙壁与屋顶分为八个部分。在八种以不同色彩装饰得奇妙无比的墙壁部分的上方，装饰着圆形的图案，其上绘有各种姿态，能引人嬉戏、欢笑与喜悦之情，并有众多鬼神仆从围绕。在正门边缘，他命人用砖块砌筑了高耸而美妙的各种彩绘图案，施以灰泥，并建造了摩羯鱼(makara)拱门。殿堂内部装饰着令人心醉的花环、藤蔓等各种光彩夺目的彩绘。阶梯、门扇都布置得当，并以一尊姿态优雅、装饰合宜、赏心悦目、栩栩如生的佛陀肖像庄严其间。在佛像的南面，又安放了一尊以整块石头雕刻的善逝像。他最终建成了这座三层高的宏伟殿堂。

ඉති අට්ඨංස විමානුප්පත්තිපරිච්ඡෙදො එකාදසමො.

如是，八角殿堂缘起章第十一。

122.

122.

විද්ධස්තසංඛරණතො නවකම්මුනාවා,ඛෙත්තාදිදානවිධිනාච අනාගතෙපි;

යෙ සාධවො පරිහරන්ති ඉමං විහාරං,නාමද්ව කාරම්පි තෙසමිහාලිඛන්තු.

通过修复毁坏之处与新建工程，以及未来通过布施田地等方式，凡是护持此精舍的善人们，愿他们的名字也在此地被铭刻。