ဇိနစရိတယ

胜者行传

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

၁.

1.

ဥတ္တမံ ဥတ္တမင်္ဂေန နမဿိတွာ မဟေသိနော;

နိဗ္ဗာဏမဓုဒံ ပါဒပင်္ကဇံ သဇ္ဇနာလိနံ.

以最上之首顶礼最上者、大仙；其莲足赐予涅槃甘露，为善士如蜂般亲近。

၂.

2.

မဟာမောဟတမံ လောကေ ဓံသေန္တံ ဓမ္မဘာကရံ;

ပါတုဘူတံ မဟာတေဇံ ဓမ္မရာဇောဒယာစလေ.

他破除世间的大痴暗，是正法之日；他大威势地显现，如法王出于日出之山。

၃.

3.

ဇန္တုစိတ္တသရေ ဇာတံ ပသာဒကုမုဒံ သဒါ;

ဗောဓေန္တံ သံဃဝန္ဒဉ္စ သိလောရုကိရဏုဇ္ဇလံ.

他常令众生心湖中生起的净信白莲绽放，并启发因戒德之树的光辉而明亮的僧伽大众。

၄.

4.

တဟိံ, တဟိံ သုဝိတ္ထိဏ္ဏံ ဇိနဿ စရိတံ ဟိတံ;

ပဝက္ခာမိ သမာသေန သဒါ’နုဿရဏတ္ထိကော.

那处处广为流传的、胜者有益的行传，我为令常得忆念故，将简要叙述。

၅.

5.

ပဏိတံ တံ သရန္တာနံ ဒုလ္လဘမ္ပိ သိဝံပဒံ;

အဒုလ္လဘံ ဘဝေ ဘောဂပဋိလာဘမှိ ကာ ကထာ?

忆念那殊胜者，虽难得的寂静境地亦不难得；于世间获得财富享乐，又何足道哉？

၆.

6.

တသ္မာ တံ ဘညမာနံ မေ စိတ္တဝုတ္တပဒက္ကမံ;

သုန္ဒရံ မဓုရံ သုဒ္ဓံ သောတုသောတရသာယနံ.

因此，我所宣说的这篇行传诗句，美妙、甘甜、清净，是听者耳根的甘露。

၇.

7.

သောတဟတ္ထပုဋာ သမ္မာ ဂဟေတွာန နိရန္တရံ;

အဇရာမရမိ’စ္ဆန္တာ သာဓဝေါ ပရိဘုဉ္ဇထ.

贤善之人，若欲求不老不死，请以耳为杯，持续不断地善加领受！

၈.

8.

ကပ္ပသတသဟဿဿ စတုန္နံ စာ’ပိ မတ္ထကေ;

အသင်္ခေယျာနမာ’ဝါသံ သဗ္ဗဒါ ပုညကာမိနံ.

在四阿僧祇（asaṅkheyya）又十万劫之前，有一座城，为一切求福者的居所。

၉.

9.

နာနာရတနသမ္ပန္နံ နာနာဇနသမာကုလံ;

ဝိစိတ္တာပဏ သံကိဏ္ဏံ တောရဏ ဂ္ဃိက ဘူသိတံ.

它具足种种珍宝，聚集种种人众；遍布多彩的店铺，饰以牌坊与拱门。

၁၀.

10.

ယုတ္တံ ဒသဟိ သဒ္ဒေဟိ ဒေဝိန္ဒပုရသန္နိဘံ;

ပုရံ အမရသင်္ခါတံ အဟောသီ ရုစိရံ ဝရံ.

有一座名为阿摩罗（Amara）的美妙殊胜之城，具足十种声音，犹如天帝之城。

၁၁.

11.

တဟိံ ဗြာဟ္မနွယေ ဇာတော သဗ္ဗလောကာဘိပူဇိတော;

မဟာဒယော မဟာပညော အဘိရူပေါ မနောရမော.

在那里，他生于婆罗门族，为一切世间所敬仰；具大悲大慧，容貌端严，令人心悦。

၁၂.

12.

သုမေဓော နာမ နာမေန ဝေဒသာဂရပါရဂူ;

ကုမာရော’သိ ဂရူနံ သော အဝသာနေ ဇိနံကုရော.

有一位名为善慧（Sumedha）的青年，乃胜者之芽，已渡吠陀（veda）之海；在其尊长亡故时，（他如此思惟...）

၁၃.

13.

ရာသိဝဍ္ဎကမစ္စေန ဒဿိတံ အမိတံ ဓနံ;

အနေကသတဂဗ္ဘေသု နိစိတံ တံ ဥဒိက္ခိယ.

他见到由增财大臣（Rāsivaḍḍhaka）所展示的无量财富，堆积在数百个宝库中。

၁၄.

14.

ဓနသန္နိစယံ ကတွာ အဟော မယှံ ပိတာဒယော;

ဂတာ မာသကမေ’ကမ္ပိ နေဝါ’ဒါယ ဒိဝံ ဣတိ.

（他思惟道：）“唉，我的父辈们积累财富，去世时连一枚摩沙迦也未带往天界。”

၁၅.

15.

သံဝေဂမု’ပယာတော’ဝစီမန္တေသီ’တိ ဂုဏာကရော;

ဓနသာရံ ဣဟံ ဂယှ ဂန္တုံ ယုတ္တန္တိ မေ ပန.

那位具德者生起悚惧感，如此思惟：“然而，我理应带着这财富的精髓离去，这对我才是适当的。”

၁၆.

16.

ရဟောဂတော နိသီဒိတွာ သုန္ဒရေ နိဇမန္ဒိရေ;

ဒေဟေ ဒေါသော ဥဒိက္ခန္တော ဩဝဒန္တော’ပိ အတ္တနော.

他独坐于自己美妙的宅邸中，观察身体的过患，并自我训诫。

၁၇.

17.

ဘေဒနံ တနုနောဒုက္ခံ ဒုက္ခော တဿော’ဒယော’ပိ စ;

ဇာတိဓမ္မော ဇရာဓမ္မော ဝျာဓိဓမ္မော အဟံ ဣတိ.

“身体的坏灭是苦，它的生起也是苦；我亦不免于生、老、病。”

၁၈.

18.

ဧဝမာ’ဒီဟိ ဒေဟသ္မိံ ဒိသွာ ဒေါသေ အနေကဓာ;

ပုရေ ဘေရိံ စရာပေတွာ အာရောစေတွာန ရာဇိနော.

如是多方观察身体的过患后，他在城中命人击鼓宣告，并告知国王。

၁၉.

19.

ဘေရိနာဒသုဂန္ဓေန ယာစကာလိသမာဂတေ;

ဒါနကိဉ္ဇက္ခဩဃေန သတ္တာဟံ ပီနယီ တတော.

听闻鼓声的芬芳，乞者如蜂群般聚集；于是他以布施的花粉洪流，连续七日满足他们。

၂၀.

20.

ဒါနဂ္ဂဟိမဗိန္ဒူနံ နိပါတေနာ’ပိ ဓံသနံ;

အယာတံ တံ ဝိလောကေတွာ ရတနမ္ဗုဇကာနနံ.

他见到布施之物也会坏灭，并展望那尚未抵达、永不坏灭的宝莲林（涅槃）。

၂၁.

21.

ရုဒတော ဉာတိသံဃဿ ဇလိတာနလကာနနာ;

ဂဇိန္ဒော ဝိယ ဂေဟမှာ နိက္ခမိတွာ မနောရမာ.

当亲族哭泣时，他美妙地走出家门，犹如象王走出燃烧的森林。

၂၂.

22.

မဟန္တံ သော မဟာဝီရော ဥပဂဉ္ဆိ ဟိမာလယံ;

ဟရိစန္ဒနကပ္ပူရာဂရုဂန္ဓေဟိ ဝါသိတံ.

那位大雄前往宏伟的喜马拉雅山（Himālaya），那里由青旃檀、樟脑、沉香的香气所熏染。

၂၃.

23.

သုဖလ္လစမ္ပကာသောကပါဋလီတိလကေဟိ စ;

ပူဂပုန္နာဂနာဂါဒိပါဒပေဟိ စ မဏ္ဍိတံ.

（那里）由盛开的瞻波迦（campaka）、无忧树、波吒厘（pāṭalī）、蒂拉迦（tilaka）树，以及槟榔、普那迦（punnāga）、龙树等树木所庄严。

၂၄.

24.

သီဟဝျဂ္ဃတရစ္ဆေဟိ ဣဘဒီပိကပီဟိ စ;

တုရင်္ဂမာဒိနေကေဟိ မိဂေဟိ စ သမာကုလံ.

（那里）遍布着狮、虎、鬣狗、象、豹、猴，以及马等众多野兽。

၂၅.

25.

သာဠိကာရဝိဟံသေဟိ ဟံသကောဉ္စသုဝေဟိ စ;

ကပေါတကရဝီကာဒိသကုန္တေဟိ စ ကူဇိတံ.

（那里回响着）鹩哥、孔雀、鸿雁、仙鹤、鹦鹉，以及鸽子、迦罗频伽鸟等鸟类的鸣叫。

၂၆.

26.

ယက္ခရက္ခသဂန္ဓဗ္ဗဒေဝဒါနဝကေဟိ စ;

သိဒ္ဓဝိဇ္ဇာဓရာဒီဟိ ဘူတေဟိ စ နိသေဝိတံ.

（那里）有夜叉、罗刹、乾闼婆、天神、阿修罗，以及成就者、持明者等众生出没。

၂၇.

27.

မနောသီလိန္ဒနီလောရုစာရုပဗ္ဗတပန္တိဟိ;

သဇ္ဈုဟေမာဒိနေကေဟိ ဘူဓရေဟိ စ ဘာသုရံ.

（那里）因红雄黄（manosilā）、蓝宝石（indanīla）、宏伟美丽的山脉，以及银、金等众多山峦而辉煌。

၂၈.

28.

သုဝဏ္ဏမဏိသောပါနနေကတိတ္ထသရေဟိ စ;

သောဘိတံ တတ္ထ ကီဠန္တနေကဒေဝင်္ဂနာဟိ စ.

（那里）因有着金、宝阶梯和众多渡口的湖泊，以及在那里嬉戏的众多天女而庄严美丽。

၂၉.

29.

သီတသီကရသဉ္ဆန္နနိဇ္ဈရာနံ သတေဟိ စ;

ကိဏ္ဏရောရဂရင်္ဂေဟိ ရမ္မေဟိ ဝိရာဇိတံ.

（那里）因数百个被清凉水珠覆盖的瀑布，以及紧那罗与龙的美妙舞台而壮丽。

၃၀.

30.

သိခဏ္ဍိသဏ္ဍနစ္စေဟိ လတာနံ မဏ္ဍပေဟိ စ;

သေတဝါလုကသဉ္ဆန္နမာလကေဟိ စ မဏ္ဍိတံ.

为孔雀群的舞蹈、藤蔓的亭阁，以及白沙覆盖的庭院所庄严。

၃၁.

31.

သုဝဏ္ဏမဏိမုတ္တာဒိ အနေကရတနာကရံ;

ဣစ္ဆန္တာနံ ဇနာလီနံ ပုညကိဉ္ဇက္ခမာ’လယံ.

那里是黄金、珠宝、珍珠等众多宝藏的矿藏，是希求福德之人的归宿。

၃၂.

32.

တမ’ဇ္ဈောဂယှ သော ဓီရော သဟဿက္ခေန မာပိတေ;

ဒိသွာ ဣသိပရိက္ခာရေ ပဏ္ဏသာလဝရေ တဟိံ.

那位智者深入其中，在那里看见由帝释天(Sahassakkha)所造的仙人用品和殊胜的叶屋。

၃၃.

33.

ဣသိဝေသံ ဂဟေတွာန ဝိဟရန္တော သမာဟိတော;

သတ္တာဟ’ဗ္ဘန္တရေ ပဉ္စ အဘိည’ဋ္ဌဝိဓာ’ပိ စ.

他穿上仙人的装束，安住于定中；在七天之内，证得了五神通和八等至。

၃၄.

34.

ဥပ္ပာဒေတွာ သမာပတ္တိသုခေနေ’စ တပေါဓနော;

နဘသာ ဒိဝသေ’ကသ္မိံ ဂစ္ဆန္တော ဇနတံ ဣသိ.

那位苦行者生起等至之乐；一日，那位仙人经由空中去到众人那里。

၃၅.

35.

သောဓေန္တမ’ဉ္ဇသံ ဒိသွာ ဩတရိတွာ နဘာ တဟိံ;

ဣတိ တံ ဇနတံ ပုစ္ဆိ ကသ္မာ သောဓေထ အဉ္ဇသံ.

他看见众人在清理道路，便从空中降落到那里；他如此问那些人：“你们为何清理这条路？”

၃၆.

36.

သုမေဓ တွံ နဇာနာသိ ဒီပင်္ကရတထာဂတော;

သမ္ဗောဓိမု’တ္တမံ ပတွာ ဓမ္မစက္ကမ’နုတ္တရံ.

“善慧(Sumedha)，你不知道吗？燃灯(Dīpaṅkara)如来已证得无上正觉，转动无上法轮。

၃၇.

37.

ပဝတ္တေတွာန လောကဿ ကရောန္တော ဓမ္မသင်္ဂဟံ;

ရမ္မံ ရမ္မပုရံ ပတွာ ဝသတီ’ဟ သုဒဿနေ.

他为世间转动法轮，做着法的摄益；已抵达悦人的兰马城(Rammapura)，住在这善见(Sudassana)精舍中。”

၃၈.

38.

ဘိက္ခုသတသဟဿေဟိ စတူဟိ ဝိမလေဟိ တံ;

နိမန္တယိမှ ဒါနေန မယံ လောကေကနာယက.

“我们已邀请那位世间唯一的领导者，连同四十万无垢的比丘，要以布施来供养他们。

၃၉.

39.

တဿ အာဂမနတ္ထာယ မဂ္ဂံ သောဓေမ စက္ခုမ;

ဣတိ သောတဿ သော တဿ သုခံ ဒေန္တော ဇနော’ဗြဝိံ.

为了那位具眼者的到来，我们正在清理道路。”那些人如此说，为听闻此言的他(善慧)带来了喜悦。

၄၀.

40.

ဗုဒ္ဓေါ’တိ ဝစနံ သုတွာ ပီတိယော’ဒဂ္ဂမာနသော;

သကဘာဝေန သဏ္ဌာတုံ နေဝသက္ခိ ဂုဏာကရော.

听到“佛陀”这个词，他心生大喜悦；这位功德的矿藏无法保持镇定。

၄၁.

41.

တေနာ’ရဒ္ဓဉ္ဇသာ ဓီရော ယာစိတွာန ပဒေသကံ;

လဘိတွာ ဝိသမံ ဌာနံ သမံ ကာတုံ သမာရဘိ.

于是，那位智者请求负责一小段路，在得到一处不平的地方后，他便开始将它弄平。

၄၂.

42.

နာ’လင်္ကတေယေဝ တဟိံ ပဒေသေ,လောကေကနာထော သနရာမရေဟိ;

သမ္ပူဇိတော လောကဟိတော မဟေသိ,ဝသီဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိပဇ္ဇိ မဂ္ဂံ.

在他那块地方还没铺好时，那位世间唯一的怙主、世间的利益者、为天人所崇敬的大仙，已与众位自在者一同走上那条路。

၄၃.

43.

ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိဇာလေဟိ ပဇ္ဇလန္တံ တထာဂတံ;

အာဂစ္ဆန္တံ တဟိ ဒိသွာ မောဒမာနော ဝိစိန္တယိ.

看见如来为六色光网所围绕，炽燃而来，他满心欢喜地思惟道：

၄၄.

44.

ယန္နူနိ’မဿ ဓီရဿ သေတုံ ကတွာန ကဒ္ဒမေ;

သကတ္တာနံ နိပဇ္ဇယေ သသံဃဿ မဟေသိနော.

“我何不为这位智者在泥泞中造一座桥，让我自己为这位大仙和他的僧团躺下（作为桥梁）？”

၄၅.

45.

ဒီဃရတ္တာမ’လံ တံ မေ ဟိတာယ စ သုခါယ စ;

ဣစ္စေ’ဝံ စိန္တယိတွာန နိပန္နော’သော ဇိနင်္ကုရော.

“这将在长夜中为我带来利益与安乐。”如此思惟后，这位佛陀的幼芽便躺下了。

၄၆.

46.

ပဗောဓေတွာန ဒိသွာန စာရုလောစနပင်္ကဇေ;

ပုန’ပေ’ဝံ ဝိစိန္တေသိ နိပန္နော ဓိတိမာ တဟိံ.

那位坚毅之人躺在那里，当他看到佛陀那对美丽的莲花眼时，心中豁然开朗，又如此思惟：

၄၇.

47.

ဣစ္ဆေယျံ စေ’ဟမ’ဇ္ဇေ’ဝ ဟန္တွာ’နန္တရဏေ ဘဝေ;

သံဃဿ နဝကော ဟုတွာ ပဝိသေယျံ ပုရံ ဝရံ.

“倘若我愿意，今天就能断尽烦恼，作为僧团中的一名新学比丘，进入那座殊胜的城市(涅槃)。”

၄၈.

48.

ကိမ’ညာတကဝေသေန က္လေသနိဗ္ဗာပဏေန မေ;

အယံ ဗုဒ္ဓေါ’ဝ’ဟံ ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ လောကေ အနုတ္တရော.

“我何必以不为人知的身份去熄灭烦恼呢？我将像这位佛陀一样，成为世间无上的佛陀。

၄၉.

49.

ဇနတံ ဓမ္မနာဝါယ တာရေတွာန ဘဝဏ္ဏဝါဝ;

နိဗ္ဗာဏပုရမာ’နေတွာ သေယျံ မေ ပရိနိဗ္ဗုတံ.

用佛法之舟将众人渡过生存的海洋，把他们带到涅槃城后，我再般涅槃，那会更好。”

၅၀.

50.

ဣစ္စေ’ဝံ စိန္တယိတွာန နိပန္နော ကဒ္ဒမေ တဟိံ;

သုဝဏ္ဏကဒလိက္ခန္ဓသန္နိဘော သော’တိ သောဘတိ.

如此思惟后，他躺在那泥泞中，犹如一株金色的芭蕉树干，闪耀发光。

၅၁.

51.

ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသီဟိ ဝိရာဇမာနံ,ဒိသွာ မနုညံ သုဂတတ္တဘာဝံ;

သဉ္ဇာတပီတီဟိ ဥဒဂ္ဂစိတ္တော,သမ္ဗောဓိယာ ဆန္ဒမ’ကာသိ ဓီရော.

看见善逝悦意的色身闪耀着六色光芒，那位智者生起喜悦，心意高昂，立下了证得正觉的愿望。

၅၂.

52.

အာဂန္တွာန တဟိံ ဌာနံ ဣသိံ ပင်္ကေ နိပန္နကံ;

လောကဿ သေတုဘူတော’ပိ သေတုဘူတံ တမ’တ္တနော.

来到那个地方，看见那位躺在泥泞中的仙人——他(佛陀)虽是世间的桥梁，而此人(善慧)却成了他(佛陀)的桥梁。

၅၃.

53.

ဒိသွာ ဥဿီသကေ တဿ ဌတွာ လောကေကသေတုနော;

လောကေကလောစနော ဓီရော ဒီပင်္ကရတထာဂတော.

世间唯一的眼目、世间唯一的桥梁、那位智者燃灯如来，看见他之后，便站立在他的头边。

၅၄.

54.

ဂေါတမော နာမ နာမေန သမ္ဗုဒ္ဓေါ’ယံ အနာဂတေ;

ဘဝိဿတီတိ ဝျာကာသိ သာဝကေ စ ပုရာဒိကေ.

他向面前的弟子们授记道：“此人于未来世，将成为一位名叫乔达摩(Gotama)的正自觉者。”

၅၅.

55.

ဣဒံ ဝတွာန ကတွာန သသံဃော တံ ပဒက္ခိဏံ;

ပူဇေသိ အဋ္ဌမုဋ္ဌိဟိ ကုသုမေဟိ ဂုဏပ္ပိယော.

说完此话，那位喜爱功德者(佛陀)便与僧团一同右绕他，并以八把鲜花供养他。

၅၆.

56.

ဣတိ ကာတူန ပါယာသိ သသံဃော လောကနာယကောဝ;

ရမ္မကံ နာမ နဂရံ ရမ္မာရာမာလယာလယံ

如此行事后，世间导师便与僧团一同离去，前往名为兰马迦(Rammaka)的城市，那是一座拥有悦人园林与住所的城市。

၅၇.

57.

ဇိနဿ ဝစနံ သုတွာ ဥဋ္ဌဟိတွာန ပင်္ကတော;

မုဒိတော ဒေဝသံဃေဟိ ကုသုမာဒီဟိ ပူဇိတော.

听闻胜者的话语后，他从泥泞中站起，心生欢喜，并接受天众以鲜花等所作的供养。

၅၈.

58.

ပလ္လင်္ကမာ’ဘုဇိတွာန နိသီဒိ ကုသုမာသနေ;

မဟာတပေါ မဟာပညော သုမေဓော ဒမိတိန္ဒြိယော.

大苦行者、大智慧者、诸根调伏的善慧，在花座上结跏趺坐。

၅၉.

59.

ဒေဝါ ဒသသဟဿေသု စက္ကဝါဠေသု မောဒိတာ;

အဘိတွဝိံသု တံ ဓီရံ နိသိန္နံ ကုသုမာသနေ.

一万个轮围世界中的天神们心生欢喜，他们赞颂那位坐在花座上的智者。

၆၀.

60.

နိသိန္နော ဥပဓာရေသိ ဓမ္မေ ဗုဒ္ဓကရေ တဒါ;

ကိမုဒ္ဓံ ဝါ အဓော ဝါ’ပိ ဒိသာသု ဝိဒိသာသု စ.

那时，他坐着思惟那些能成就佛陀的法，无论是在上方、下方、四方或四隅。

၆၁.

61.

ဣစ္စေ’ဝံ ဝိစိနန္တော သော သကလံ ဓမ္မဓာတုကံ;

အဒ္ဒက္ခိ သကသန္တာနေ ပဌမံ ဒါနပါရမိံ.

如此思惟着整个法界，他看见自己相续中的第一波罗蜜——布施波罗蜜。

၆၂.

62.

ဧဝမေ’ဝံ ဂဝေသန္တော ဥတ္တရိံ ပါရမီ ဝိဒူ;

သဗ္ဗာ ပါရမိယော ဒိသွာ အတ္တနော ဉာဏစက္ခုနာ.

这位智者如此寻求其余的波罗蜜，以自己的智慧之眼看见了所有波罗蜜。

၆၃.

63.

သံသာရေ သံသရန္တော သော ဗဟုံ ဒုက္ခံ တိတိက္ခိယ;

ဂဝေသန္တော’မတံ သန္တော ပူရေတွာ ဒါနပါရမိံ.

他在轮回中流转，忍受了许多痛苦，这位贤善者寻求不死，圆满了布施波罗蜜。

၆၄.

64.

သတ္တနံ ကပ္ပရုက္ခော’ဝ စိန္တာမဏိ’ဝ ကာမဒေါ;

ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတမန္နာဒိံ ဒဒန္တော ဒဒတံ ဝရော.

他犹如众生的如意树，犹如能满足愿望的如意宝珠，施予所愿的食物等，他是施者中的最胜者。

၆၅.

65.

တာရကာဟိ ဗဟုံ ကတွာ နဘေ စာရုဝိလောစနေ;

ဥပ္ပာဋေတွာ ဒဒံ ဓီရော ယာစကာနံ ပမောဒိတော.

智者欢喜地将美丽的眼睛从眼中取出，数量比天上的星星还多，施予乞求者。

၆၆.

66.

မဟိယာ ပံသုတော စာ’ပိ သမုဒ္ဒေါဒကတော’ဓိကံ;

ဒဒံ သရီရမံသဉ္စ လောဟိတမ္ပိ စ အတ္တနော.

他所施予的身体血肉，比大地的尘土和海中的水还要多。

၆၇.

67.

မောလိနာ’လင်္ကတေ သီသေ’ဓိကံ ကတွာ သိနေရုတော;

ကမ္ပယိတွာ မဟိံ ဒေန္တော သုတေ စာ’ပိ သကင်္ဂတာဝ.

他施予装饰着发髻的头颅，比须弥山还多；他甚至施予自己的亲生儿女，令大地为之震动。

၆၈.

68.

သီလနေက္ကမ္မပညာဒီ ပူရေတွာ သဗ္ဗပါရမီ;

ဝေဿန္တရတ္တဘာဝေ’ ဝမ္ပတွာ တမ္ဘာ စုတော ပန.

圆满了戒、出离、智慧等所有波罗蜜，在达到韦桑达拉(Vessantara)的生命形态后，他从那里命终。

၆၉.

69.

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သုရာဝါသေ သုန္ဒရေ တုသိတေ ပုရေ;

ဝသန္တော သုစိရံ ကာလံ ဘုတွာနာ’တန္တသမ္ပဒံ.

他投生于美丽的天界兜率天(Tusita)城，在那里长久居住，享受无尽的财富。

၇၀.

70.

ကတဉ္ဇလီဟိ ဒေဝေဟိ ယာစိတော ဒိပဒုတ္တမော;

သမ္ဗောဓာယ မဟာဝီရ ကာလော တုယှန္တိအာဒိနာ.

这位两足之尊被诸天合掌请求：“大雄，您证得正觉的时机已到。”如此等等。

၇၁.

71.

ဝိလောကေတွာန ကာလာဒိံ ဉတွာ ကာလန္တိ ဗောဓိယာ;

ပဋိညံ ဒေဝသံဃဿ ဒတွာ နန္ဒနကာနနံ.

他观察时机等，了知已是觉悟之时，便向天众作出承诺，离开了欢喜林(Nandana)。

၇၂.

72.

ဂန္တွာန ဒေဝသံဃေဟိ သုဂတိံ ဂစ္ဆိ’တော စုတော;

အဘိတ္ထုတော မဟာပညော စဝိတွာန တတော ဣဓ.

这位大智慧者在众天神的赞叹中，从天界命终，由天众伴随着投生于此善趣。

၇၃.

73.

သုသဇ္ဇိတင်္ဂေါရုတုရင်္ဂမာကုလေ,ဝိစိတ္တနာနာပဏပဏျသမ္ပဒေ;

မနောရမုတ္တုင်္ဂဇိန္ဒရာဇိတေ,ဝိဘူသိတေ တောရဏကေတုရာသိဟိ.

那里挤满了装饰精美的骏马，拥有各种奇特的商品和货物，耸立着令人愉悦的高大宫殿，并以牌坊和旗帜装饰着。

၇၄.

74.

အလင်္ကတဋ္ဋာလဝိသာလမာလယေ,သုဂေါပုရေ သုန္ဒရသုန္ဒရာလယေ;

သုဒဿနီယေ ကပိဠဝှယေ ပုရေ,ပုရိန္ဒဒဿာ’ပိ ပုရဿ ဟာသကေ.

在美丽的迦毗罗卫(Kapiḷavatthu)城，有装饰精美的瞭望台和宽敞的房屋，有美丽的城门和美丽的住宅，它甚至令帝释天之城也为之失色。

၇၅.

75.

ဘူပါလမောဠိရတနာလိနိသေဝိတင်္ဃိ,ပင်္ကေရုဟံ ဝိမလနေကဂုဏာဓိဝါသံ;

ဩက္ကာကရာဇကုလကေတုမနာထနာထံ,သုဒ္ဓေါဒနံ နရပတိံ ပဝရံ ပဋိစ္စ.

依止于殊胜的净饭王(Suddhodana)，其莲足为诸国王的宝冠所礼敬，他是众多无瑕功德的居所，是奥嘎咖(Okkāka)王族的旗帜，是无依者的依怙主。

၇၆.

76.

သော သဇ္ဈုဒါမဓဝလာမလဒဿနီယ,သောဏ္ဍာယ သံဂဟိတသေတဝရာရစိန္ဒံ;

စန္ဒာဝဒါတဝရဝါရဏရာဇဝဏ္ဏံ,သန္ဒဿယိတွ သုပိနေန ဝိသာလပညော.

大智慧者以梦境示现，化为一头犹如月亮般皎洁的殊胜象王，他洁白如新磨的贝壳，以象鼻执持着一朵殊胜的白莲花。

၇၇.

77.

ဗိမ္ဗာဓရာယ ဝိကစုပ္ပလလောစနာယ,ဒေဝိန္ဒစာပရတိစဍ္ဎနဘူလတာယ;

သမ္ပုဏ္ဏသောမ္မဝိမလိန္ဒုဝရာနနာယ,သောဝဏ္ဏဟံသယုဂစာရုပယောဓရာယ.

其唇如频婆果，其眼如盛开的青莲，其眉胜过帝释天之弓，其面如圆满、寂静、无垢的月亮，其双乳如一对金鹅般美丽。

၇၈.

78.

ပါဒါရဝိန္ဒကရပလ္လဝသုန္ဒရာယ,သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏတနုဝဏ္ဏဝိရာဇိတာယ;

သီလာဒိနေက ဂုဏဘူသနဘူသိတာယ,မာယာယ ရာဇဝနိတာယု’ပဂဉ္ဆိ ကုစ္ဆိံ.

其莲足和嫩叶般的手美丽，其身色如金色般闪耀，以戒等众多功德庄严着，他进入了王妃摩耶(Māyā)的腹中。

၇၉.

79.

ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ တဿ ဇာတာ’နေကဝိဓဗ္ဘုတာ;

အထာ’ယံ ဂဟိတာရက္ခော နရေဟိ အမရေဟိ စ.

在他结生的刹那，出现了许多种类的奇迹；于是，他受到人类和天人的守护。

၈၀.

80.

မနုညရတ္တမ္ဗုဇကဏ္ဏိကာယ,မာ’သီနသိင်္ဂီပဋိမာ’ဝ ရမ္မာ;

သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဒိပဒါနမိန္ဒော,ပလ္လင်္ကမာ’ဘုဉ္ဆိယ မာတုဂဗ္ဘေ.

这位人中之主，肤色金黄，犹如一尊可爱的黄金雕像，在母胎中，于可意的红莲花蕊上结跏趺坐。

၈၁.

81.

မဏိမှိ ဝိပ္ပသန္နမှိ ရတ္တသုတ္တမိ’ဝါ’ဝုတံ;

မာတုစိတ္တမ္ဗုဇံ ဓီရော ဗောဓယန္တော ပဒိဿတိ.

他被看见，犹如穿过清澈宝珠的红线，令母亲的心莲绽放。

၈၂.

82.

ဒသမာသာဝသာနမှိ ဒေဝီ ရညော ကထေသိ’ဒံ;

မယှံ ဉာတိဃရံ ဒေဝ ဂန္တုမိ’စ္ဆာမ’ဟံ ဣတိ.

十个月期满时，王后对国王说：“大王，我希望能去我亲戚的家。”

၈၃.

83.

ရညော’ထ သမနုညတာ ဂစ္ဆန္တိ ကုလမ’တ္တနော;

မဟတာ ပရိဟာရေန ဒိဗ္ဗဉ္ဇသ သမဉ္ဇသေ.

得到国王的允许后，她便在盛大的仪仗护送下，踏上宛如天界般平坦的道路，前往自己的家族。

၈၄.

84.

သုရဘိကုသုမသဏ္ဍာလင်္ကတဿာလသဏ္ဍံ,သမဒဟမရမာလာဂီယမာနဂ္ဂနာဒံ;

နယနဝိဟဂသံဃေ အဝှယန္တံ’ဝ ဒိသွာ,ဝိပုလရတိနိဝါသံ လုမ္ဗိနီကာနနံ တံ.

她看见了那蓝毗尼(Lumbinī)园林，一个无边喜乐的居所：那里的娑罗树林装饰着芬芳的花丛，回响着天人们欢唱的悦耳歌声，悦目的鸟群仿佛在发出邀请。

၈၅.

85.

ဝိပုလတရရတိံ သာ တမှိ ကာတူန ရမ္မေ,အမရယုဝတိလီလာစာရုလီလာဘိရာမာ;

ဝိကသိတဝရသာလဿော’ပဂန္တွာန မူလံ,သယမ’တိနမိတေ ကံ သာလသာခံ အဂဏှိ.

她在那可爱之处心生极大喜悦，仪态优雅，犹如天女般迷人。她走到一棵盛开的娑罗树下，握住一根自行垂下的树枝。

၈၆.

86.

တသ္မိံ ခဏေ ကမ္မဇမာလုတ’ဿာ,စလိံသု သာနီဟိ ပရိက္ခိပိတွာ;

ဒေဝိံ ဇနော တံ အဘိပါလယန္တော,တမှာ ပဋိက္ကမ္မ သုသဏ္ဌိတာ’ထ.

就在那一刻，她的产痛生起。人们用帷幕将王后围住，然后退到一旁，整齐地站好。

၈၇.

87.

သဂစာရုဟေမဝလယာဒိဝိဘူသိတေန,အစ္စန္တတမ္ဗနခရံသိသမုဇ္ဇလေန;

တုလာတိကောမလသုရတ္တကရေန သာခံ,ဩလမ္ဗ တတ္ထ မဇနေသိ ဋ္ဌိတာ’ဝ ဓီရံ.

她以那只手握住树枝，站立着生下了那位智者。她的手装饰着美丽的黄金手镯等饰物，因其极红的指甲所发出的光芒而闪耀，如棉絮般极为柔软且色泽红润。

၈၈.

88.

သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏတနုဝဏ္ဏဝိရာဇမာနံ,နေတ္တာဘိရာမမတုလံ အတုလာယ ဂဗ္ဘာ;

သမ္မာ ပသာရိတကရင်္ဃီယုဂါဘိရာမံ,ပင်္ကေရုဟာ ကဏကဟံသမိ’ဝေါ’တရန္တံ.

身色金黄，光辉灿烂；从无与伦比的母胎中，诞生了悦目且无与伦比者；其手足伸展，姿态优美，犹如金天鹅从莲花中降临。

၈၉.

89.

ဗြဟ္မာ မနဂ္ဃရတိဝဍ္ဎနဟေမဇာလ,မာ’ဒါယ တေန ဥပဂမ္မ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ;

‘‘သမ္မောဒ ဒေဝိ အယ မ’ဂ္ဂတရော သုတော တေ,ဇာတော’’တိ တာယ ပုရတော ကထယိံသု ဌတွာ.

诸梵天手持能增长无价之喜悦的金网，上前接住了他；他们站在王后面前说道：“天女，请欢喜吧！你这位最卓越的儿子已经诞生了！”

၉၀.

90.

ဇာယန္တိ သေသမနုဇာ မလမက္ခိတင်္ဂါ,ဇာတော ပနေ’သ ပဝရော ဒိပဒါနမိန္ဒော;

အစ္စန္တ သဏှမလကာသိကဝတ္ထကမှိ,နိက္ခိတ္တနဂ္ဃတရစာရုမဏီ’ဝ သုဒ္ဓေါ.

其余的人出生时身体沾染污秽，但这位两足中的尊主诞生时却是清净的；犹如一颗无价的美丽宝珠，被放置在极其细软洁净的迦尸（Kāsika）布上。

၉၁.

91.

ဧဝ’မ္ပိ သန္တေ သဘတော’ပဂန္တွာ,ဒွေ ဝါရိဓာရာ သုဘဂဿ ဒေဟေ;

ဇနေတ္တိဒေဟေ’ပိ ဥတုံ မနုညံ,ဂါဟာပယုံ မင်္ဂလကိစ္စတာယ.

即便如此，从空中降下两道水流，一道落在吉祥者的身上，一道落在母亲的身上，为行吉祥之事而使他们身体舒适。

၉၂.

92.

တေသံ ကရံ ရတိကရာ အဇိနပ္ပဝေဏီ,မာ’ဒါယ တေန ဥပဂမ္မ ပဋိဂ္ဂဟေသုံ;

ဒေဝါ ဒုကူလမယစုမ္ဗဋကေန ဝီရံ,တေသံ ကရံ နရဝရာ နရသီဟရာဇံ.

四天王从他们（诸梵天）手中，用一张令人喜悦的黑羚羊皮接住了他；诸天神从他们（四天王）手中，用一块细布垫接住了这位英雄；卓越的人们从他们（诸天神）手中，接住了这位人中狮子王。

၉၃.

93.

တေသံ ကရာ ရတိကရော ဝိမလော’ဝ စန္ဒော,စက္ကင်္ကိတောရုစရဏေဟိ မဟီတလသ္မိံ;

သမ္မာ ပတိဋ္ဌိယ ပုရတ္ထိမကံ ဒိသံ သော,ဩလောကယိတ္ထ ကမလာယတလောစနေဟိ.

从他们（人们）手中下来后，他，这位如无瑕明月般令人喜悦者，用他那标有轮相的卓越双足稳立于大地之上；他面向东方，以莲花般广阔的双眼环顾四周。

၉၄.

94.

ဧကင်္ဂနာ နေကသတာနိ စက္က,ဝါဠာန’ဟေသုံ သနရာမရာ’ထ;

ဓီရံ သုဂန္ဓပ္ပဘူတီဟိ တေသု,သမ္ပူဇယန္တာ ဣဒမ’ဗြဝိံသု.

那时，人天众聚集，成千上万的铙钹和鼓乐响起；他们以香等物品供养那位贤哲，并如此说道：

၉၅.

95.

နတ္ထေ’တ္ထ တုမှေဟိ သမော သုဓီသ,ဧကော ပုမာ’ပ’ဂ္ဂတရော ကုတော’တိ;

ဧဝံ ဒိသာ လောကိယ လောကနာထော,တပေက္ခမာနော သဒိသ’မ္ပိ ဧကံ.

“在此世间，没有与你相等者，贤哲啊，又怎会有比你更卓越的人呢？”就这样，这位世界之主环顾十方，寻找哪怕一个与自己相等的人。

၉၆.

96.

ဥတ္တရာ’ဘိမုခေါ သတ္တပဒံ ဂန္တွာ ကထေသိ’ဒံ,‘‘အဂ္ဂေါ’ဟမသ္မိ လောကဿ ဇေဋ္ဌော သေဋ္ဌော’’တိအာဒိကံ.

他面朝北方，走了七步，然后说道：“我是世间第一，我是世间最长，我是世间最胜。”等等。

၉၇.

97.

အနညသာဓာရဏနာဒမု’တ္တမံ,သုရာသုရဗြဟ္မနရိန္ဒပူဇိတံ;

နရိန္ဒ’မာဒါယ ဂတော မဟာဇနော,သုသဇ္ဇိတံ တံ ကပိဠဝှယံ ပုရံ.

发出那无与伦比的无上吼声之后，这位为天神、阿修罗、梵天和人王所尊敬者，被众人簇拥着，去往那装饰华美的、名为迦毗罗（Kapila）的城市。

၉၈.

98.

ဘာရာတိဘာရနဂပါဒပမေရုရာဇံ,သဗ္ဗ’မ္ပိ သာဂရဇလံ ဝဟိတုံ သမတ္ထာ;

ဇာတက္ခဏေ,ပိ ဂုဏဘာရမ’သယှမာနာ,သင်္ကမ္ပယီ’ဝ ပထဝီ ပဝရဿ တဿ.

大地能够承载山岳、树木和须弥山王（Merurāja）的沉重负担，也能容纳所有海洋之水；然而，在那位卓越者诞生的刹那，它却仿佛无法承受其功德的重量而震动起来。

၉၉.

99.

ရမိံသု သောဏာ ဟရိဏေဟိ သဒ္ဓိံ,ကာကာ ဥလူကေဟိ မုဒဂ္ဂုဒဂ္ဂါ;

သုပဏ္ဏရာဇူဟိ မဟောရဂါ စ,မဇ္ဇာရသံဃာ’ပိ စ ဥန္ဒုရေဟိ.

狗与鹿一同嬉戏，乌鸦与猫头鹰欢欣雀跃，大蛇与金翅鸟王（Supaṇṇarājū）、猫群与老鼠也都和睦相处。

၁၀၀.

100.

မိဂါ မိဂိန္ဒေဟိ သမာဂမိံသု,ပုတ္တေဟိ မာတာပိတရော ယထေ’ဝ;

နာဝါ ဝိဒေသ’မ္ပိ ဂတာ သဒေသံ,ဂတာ’စ ကဏ္ဍံ သရဘင်္ဂသတ္ထု.

鹿与狮子相聚，犹如父母与子女；去往异国的船只返回了本国，萨拉邦咖（Sarabhaṅga）老师的箭也回到了箭筒。

၁၀၁.

101.

နာနာဝိရာဂုဇ္ဇလပင်္ကဇေဟိ,ဝိဘူသိတော သန္တတရင်္ဂမာလော;

မဟဏ္ဏဝေါ အာသိ တဟိံ ဇလ’မ္ပိ,အစ္စန္တသာတတ္တမု’ပါဂမာသိ.

大海洋溢着连绵的波浪，点缀着各种色彩绚丽的莲花；其中的海水也变得极其甘甜。

၁၀၂.

102.

သုဖုလ္လဩလမ္ဗကပင်္ကဇေဟိ,သမာကုလတ္တံ ဂဂနံ အဂဉ္ဆိ;

ဇဟိံသု ပက္ခီ ဂမနံ နဘမှိ,ဌိတာ’စ သိန္ဓူ’ပိ အသန္ဒမာနာ.

天空遍布盛开下垂的莲花；鸟儿停止了在空中的飞行，江河也静止不流。

၁၀၃.

103.

အကာလမေဃပ္ပိယသင်္ဂမေန,မဟီဝဓူ သောမ္မတမာ အဟောသိ;

မရူဟိ ဝဿာပိတနေကပုပ္ဖ,ဝိဘူသိတေနာ’တိဝိဘူသိတာဝ.

大地新娘因与非时之云的愉悦结合而变得无比喜悦；她本已因风神降下的万千花朵而装饰，如今更显华美。

၁၀၄.

104.

သုဖုလ္လမာလာဘရဏာဘိရာမာ,လတင်္ဂနာ’လိံဂိတပါဒပိန္ဒာ;

သုဂန္ဓကိဉ္ဇက္ခဝရမ္ဗရေဟိ,ဒိသင်္ဂနာယော အတိသောဘယိံသု.

怀抱着树丛的藤蔓女郎，以盛开的花环为饰，显得分外美丽；她们以芬芳花粉作成的华服，令四方天女大放光彩。

၁၀၅.

105.

သုဂန္ဓဓူပေဟိ နဘံ အသေသံ,ပဝါသိတံ ရမ္မတရံ အဟောသိ;

သုရာသုရိန္ဒာ ဆနဝေသဓာရီ,သံဂီတိယုတ္တာ ဝိစရိံသု သဗ္ဗေ.

整个天空充满了芬芳的香气，变得更加宜人；天神主与阿修罗主们都穿着节日的盛装，载歌载舞地四处游行。

၁၀၆.

106.

ပိယံဝဒါ သဗ္ဗဇနာ အဟေသုံ,ဒိသာ အသေသာ’ပိ စ ဝိပ္ပသန္နာ;

ဂဇာ’တိဂဇ္ဇိံသု နဒိံသု သီဟာ,ဟေသာရဝေါ စာ’သိ တုရင်္ဂမာနံ.

所有人都言语和善，四方都变得极其清朗；大象发出巨吼，狮子咆哮，马匹也发出嘶鸣。

၁၀၇.

107.

သဝေဏုဝီဏာ သုရဒုန္ဒုဘီ နဘေ,သကံ သကံ စာရုသရမ္ပမောစယုံ;

သပဗ္ဗတိန္ဒပ္ပုထုလောကဓာတုယာ,ဥဠာရဩဘာသဝယော မနောရမော.

在天空中，天鼓伴随着笛声和琴声，各自发出悦耳的声音；在包含山王和广阔大地的世界体系中，出现了一道壮丽悦目的光明。

၁၀၈.

108.

မနုညဂန္ဓော မုဒုသီတလာနိလော,သုခပ္ပဒံ ဝါယိ အသေသဇန္တုနော;

အနေကရောဂါဒုပပီဠိတံဂိနော,တတော ပမုတ္တာ သုခိနော သိယုံ ဇနာ.

一阵带着怡人香气的柔和凉风吹拂着，为一切众生带来安乐；那些身体为各种疾病所折磨的人们，都得以解脱而变得快乐。

၁၀၉.

109.

ဝိဇမ္ဘမာနာမိတဝါဠဝီဇနိပ္ပ,-ဘာဘိရာမံ ဘုဝနံ အဟောသိ.မဟိံဟိ ဘေတွာ စု’ဒကာနိ သန္ဒယုံ,ဂမိံသု ဗုဇ္ဇာ ဥဇုဂတ္တတံ ဇနာ.

世间因无数毒虫的消失而光辉悦目；大地裂开，泉水涌出；驼背的人们身体也变直了。

၁၁၀.

110.

အန္ဓာ ပင်္ဂုလနစ္စာနိ လီလောပေတာနိ ပေက္ခယုံ;

သုဏိံသု ဗဓိရာ မူဂ ဂီတိယော’ပိ မနောရမာ.

盲人看见了跛子们优美的舞蹈；聋人听见了，哑巴也唱出了悦耳的歌曲。

၁၁၁.

111.

သိတလတ္တမု’ပါဂဉ္ဆိ အဝီစဂ္ဂိ’ပိ တာဝဒေ;

မောဒိံသု ဇလဇာ တသ္မိံ ဇန္တဝေါ ပဟသိံသု စ.

无间（Avīci）地狱之火也即刻变得清凉；水生生物在那时欢喜，众生也欢笑起来。

၁၁၂.

112.

ခုပ္ပိပါသာဘိ ဘူတာနံ ပေတာနံ အာသိ ဘောဇနံ;

လောကန္တရေ’ပိ အာလောကော အန္ဓကာရနိရန္တရေ.

为饥渴所苦的饿鬼有了食物；在毫无间隙的黑暗笼罩的界间（Lokantara）地狱，也出现了光明。

၁၁၃.

113.

အတိရေကတရာ တာရာဝဠိစန္ဒဒိဝါကရာ;

ဝိရောစိံသု နဘေ ဘူမိဂတာနိ ရတနာနိ စ.

天空中的星辰、月亮和太阳都比往常更加明亮地照耀着，地下的宝藏也发出了光芒。

၁၁၄.

114.

မဟီတလာဒယော ဘေတွာ နိက္ခမ္မ ဥပရူပရိ;

ဝိစိတ္တပဉ္စဝဏ္ဏာ’သုံ သုဖုလ္လဝိပုလမ္ဗုဇာ.

大地等处迸裂，莲花层层向上涌现；它们是五彩缤纷、盛开而巨大的莲花。

၁၁၅.

115.

ဒုန္ဒုဘာဒီ စ’လင်္ကာရာ အဝါဒိတ အဃဋ္ဋိတာ;

အစ္စန္တမဓုရံ နာဒံ ပမုဉ္စံသု မဟီတလေ.

鼓等乐器与饰物，未经弹奏或敲击，在大地上发出极其甜美的声音。

၁၁၆.

116.

ဗဒ္ဓါ သင်္ခလိကာဒီဟိ မုဉ္စိံသု မနုဇာ တတော;

ဘုဝနေ ဘဝနဒွါရကဝါဋာ ဝိဝဋာ သယံ.

被锁链等束缚的人们由此获得解脱；世间的屋门自动开启。

၁၁၇.

117.

‘‘ပုရေ ကပိဠဝတ္ထုမှိ ဇာတော သုဒ္ဓေါဒနတြဇော;

နိသဇ္ဇ ဗောဓိမဏ္ဍေ’တိ အယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ.’’

“往昔在迦毗罗卫城（Kapiḷavatthu），净饭王（Suddhodana）之子诞生；此人将坐于菩提座（bodhimaṇḍa），必成佛陀。”

၁၁၈.

118.

စေလုက္ခေပါဒယော စာ’ပီ ပဝတ္တေန္တာ ပမောဒိတာ;

ကီဠိံသု ဒေဝသံဃာ တေ တာဝတိံသာလယေ တဒါ.

那时，在三十三天（Tāvatiṃsa）的天宫里，那些天神众欢喜地玩着抛掷衣物等游戏。

၁၁၉.

119.

ဣဒ္ဓိမန္တော မဟာပညော ကာလဒေဝလတာပသော;

သုဒ္ဓေါဒနနရိန္ဒဿ ဓီမတော သော ကုလူပဂေါ.

具神通、大智慧的苦行者迦罗提婆罗（Kāladevala），他是明智的净饭王的王室顾问。

၁၂၀.

120.

ဘောဇနဿာဝသာနမှိ တာဝတိံသာလယံ ဂတော;

ဂန္တွာ ဒိဝါဝိဟာရာယ နိသိန္နော ဘဝနေ တဟိံ.

用餐完毕，他前往三十三天(Tāvatiṃsa)的天宫；为作日住，他坐在那里的殿堂中。

၁၂၁.

121.

ဆနဝေသံ ဂဟေတွာန ကီဠန္တေ တေ ဥဒိက္ခိယ;

သန္တောသကာရဏံ ပုစ္ဆိ တေသံ တေ’ပိ န’မဗြဝုံ.

他看见他们身着节庆的服装嬉戏，便询问他们喜悦的原因，但他们没有告诉他。

၁၂၂.

122.

သုတွာ တံ တတ္တတော တမှာ ပီတိယော’ဒဂ္ဂမာနသော;

တာဝဒေဝေါ’ပဂန္တွာန သုဒ္ဓေါဒနနိဝေသနံ.

从他们那里听闻实情后，他内心喜悦昂扬，立即前往净饭王(Suddhodana)的住所。

၁၂၃.

123.

ပဝိသိတွာ သုပညတ္တေ နိသိဿော အာသနေ ဣသိ;

‘‘ဇာတော ကိရ မဟာရာဇ ပုတ္တော တေ နုတ္တရော သုဓိ.

仙人进入后，在精心铺设的座位上坐下，说道：“大王，听说您的儿子诞生了，他是一位无上的智者。

၁၂၄.

124.

ဒဋ္ဋ္ဌု’မိစ္ဆာမ’ဟံ တံ’’တိ အာဟ ရာဇာ အလင်္ကတံ;

အာနာပေတွာ ကုမာရံ တံ ဝန္ဒာပေတု’မုပါဂမီ.

仙人说：“我希望能见到他。”国王命人将装饰好的王子带来，然后走上前去，想让王子礼拜那位仙人。

၁၂၅.

125.

ကုမာရဘူတဿ’ပိ တာဝဒေဝ ဂုဏာနုဘာဝေန မနောရမာနိ;

ပါဒါရဝိန္ဒာ ပရိဝတ္တိယ’ဂ္ဂါ ပတိဋ္ဌိတာ မုဒ္ဓနိ တာပသဿ.

然而，就在那时，还是孩童的王子，凭借其功德威力，他那双殊胜的莲足自行翻转，安住于苦行者的头顶上。

၁၂၆.

126.

တေနတ္တဘာဝေန နရုတ္တမဿ,န ဝန္ဒိတဗ္ဗော တိဘဝေပိ ကောစိ;

တိလောကနာထဿ သစေ ဟိ သီသံ,တပဿိနော ပါဒတလေ ဌပေယျံ.

这位人中至尊，在三界中不应礼拜任何人。如果我让这位三界之主的头置于我这苦行者的脚下，

၁၂၇.

127.

ဖာလေယျမုဒ္ဓါ ခလု တာပသဿ ပဂ္ဂယှ သော အဉ္ဇလိမုတ္တမဿ;

အဋ္ဌာသိ ဓီရဿ ဂုဏဏ္ဏဝဿ နာသေတု’မတ္တာန’မယုတ္တကန္တိ.

苦行者的头颅必将碎裂。于是他向那位至高者、智者、功德如海者举起合掌，站了起来，心想：“毁掉自己是不当的。”

၁၂၈.

128.

ဒိသွာန တံ အစ္ဆရိယံ နရိန္ဒော ဒေဝါတိဒေဝဿ သကတြဇဿ;

ပါဒါရဝိန္ဒာန’ဘိဝန္ဒိ တုဋ္ဌော ဝိစိတ္တစက္ကင်္ကိတကောမလာနိ.

人王见到自己儿子——这位天中之天的奇迹后，心生欢喜，礼拜了他那双柔软、并印有各种轮相的莲足。

၁၂၉.

129.

ယဒါ’သိ ရညော ပုထုဝပ္ပမင်္ဂလံ တဒါ ပုရံ ဒေဝပုရံ’ဝ သဇ္ဇိတံ;

ဝိဘူသိတာ တာ ဇနတာ မနောရမာ သမာဂတာ တဿ နိကေတမုတ္တမံ.

当国王举行盛大的耕作节时，都城装饰得如同天城；衣着华丽、令人悦目的民众聚集到他那绝佳的住所。

၁၃၀.

130.

ဝိဘူသိတင်္ဂေါ ဇနတာဟိ တာဟိ သော ပုရက္ခတော ဘူသနဘူသိတတြဇံ;

တမာ’ဒယိတွာ’တုလဝပ္ပမင်္ဂလံ သုရိန္ဒလီလာယ ဂတော နရိဿရော.

那位人主，自身装饰华丽，在民众的簇拥下，带着他那佩戴着饰物的儿子，以天帝(surinda)般的气派，前往那无与伦比的耕作节。

၁၃၁.

131.

နာနာဝိရာဂုဇ္ဇလစာရုသာနိ ပရိက္ခိတေ ကမှိ စ ဇမ္ဗုမူလေ;

သယာပယိတွာ ဗဟိမင်္ဂလံ တံ ဥဒိက္ခိတုံ ဓာတိဂဏာ ဂမိံသု.

在一棵阎浮树(jambu)下，其处由种种鲜艳美丽的华盖围绕，（保姆们）让王子躺下后，便成群前去观看庆典了。

၁၃၂.

132.

သုဝဏ္ဏတာရာဒိဝိရာဇမာန’ဝိတာနဇောတုဇ္ဇလဇမ္ဗုမူလေ;

နိသဇ္ဇ ဓီရော သယနေ မနုညေ’ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ ကတာဝကာသော.

在阎浮树(jambu)下，由饰有金星等的华盖之光辉照亮着；得到机会后，那位智者在悦意的卧榻上坐下，进入了禅那。

၁၃၃.

133.

သုဝဏ္ဏဗိမ္ဗံ ဝိယ တံ နိသိန္နံ ဆာယဉ္စ တဿာ ဌိတမေ’ဝ ဒိသွာ;

တမဗြဝီ ဓာတိဇနော’ပဂန္တွာ ‘‘ပုတ္တဿ တေ အဗ္ဘုတမီ’ဒိသန္တိ.’’

保姆们见到他端坐如金像，而树影也静止不动，便上前对国王说：“您儿子的这事实在是奇迹！”

၁၃၄.

134.

ဝိသုဒ္ဓစန္ဒာနနဘာသုရဿ သုတွာန တံ ပင်္ကဇလောစနဿ;

သဝန္ဒနံ မေ ဒုတိယ’န္တိ ဝတွာ ပုတ္တဿ ပါဒေ သိရသာ’ဘိဝန္ဒိ.

国王听闻了关于他那面如净月、眼如莲花的儿子的那件事后，说道：“这是我的第二次礼拜。”然后以头顶礼其子之足。

၁၃၅.

135.

တဒညာနိပိ လောကသ္မိံ ဇာတာ’နေကဝိဓဗ္ဘုတာ;

ဒဿိတာ မေ သမာသေန ဂန္ထဝိတ္ထာရဘီရုနာ.

此外，世间发生的其他种种奇迹，因我畏惧篇幅冗长，而仅作了简要的展示。

၁၃၆.

136.

ယသ္မိံ ဝိစိတ္တမဏိမဏ္ဍိတမန္ဒိရာနံ,နာနာဝိတာနသယနာသနမဏ္ဍိတာနံ;

နိဿေဏိ သေဏိ ပုထုဘူမိကဘူသိတာနံ,တိဏ္ဏံ ဥတူနမ’နုရူပမ’လင်္ကတာနံ.

那里的宫殿以种种宝饰庄严，以种种华盖、床座、坐具庄严，以成排的阶梯和宽广的楼层庄严，并为适应三时而装饰。

၁၃၇.

137.

သိင်္ဂေသု ရံသိနိကရာ သုရမန္ဒိရာနံ,သိင်္ဂေသု ရံသိမပဟာသကရာ’ဝ နိစ္စံ;

အာဒိစ္စရံသိ ဝိယ ပင်္ကဇကာနနာနိ,လောကာနနမ္ဗုဇဝနာနိ ဝိကာသယန္တိ.

天宫顶上的光芒，恒常犹如在嘲弄日轮的光辉；它们使世人脸庞的莲林绽放，犹如日光使莲花林绽放。

၁၃၈.

138.

နာနာ မဏိဝိစိတ္တာဟိ ဘိတ္တီတိ ဝနိတာ သဒါ;

ဝိနာ’ပိ ဒပ္ပဏစ္ဆာယံ ပသာဓေန္တိ သကံ တနုံ.

在以种种宝饰庄严的墙壁前，女子们即便没有镜影，也总能装饰自己的身体。

၁၃၉.

139.

တေလာသနဂသင်္ကာသံ ဝိလောစနရသာယနံ;

သုဓာလင်္ကတပါကာရဝလယံ ယတ္ထ ဒိဿတေ.

在那里，可见到悦目如眼药山的景象，以及以白灰粉饰的环形围墙。

၁၄၀.

140.

ဣန္ဒနီလောရုဝလယံ နာနာ ရတနဘူသိတံ;

ဒိဿတေ’ဝ သဒါ ယသ္မိံ ပရိခါနေကပင်္ကဇာ.

在那里，总能见到以种种宝物装饰的巨大蓝宝石环，以及有众多莲花的护城河。

၁၄၁.

141.

ပတွာန ဝုဒ္ဓိံ ဝိပုလေ မနုညေ,ဘုတွာန ကာမေ စ တဟိံ ဝသန္တော;

ဂစ္ဆံ တိလောကေကဝိလောစနော သော,ဥယျာနကီဠာယ မဟာပထမှိ.

他在那广阔悦意之处成长，享受着欲乐，安住于彼；那位三界之独眼者，为去园林游乐，正走在大道上。

၁၄၂.

142.

ကမေန ဇိဏ္ဏံ ဗျဓိတံ မတဉ္စ,ဒိသွာန ရူပံ တိဘဝေ ဝိရတ္တော;

မနောရမံ ပဗ္ဗဇိတဉ္စ ရူပံ,ကတွာ ရတိံ တမှိ စတုတ္ထဝါရေ.

他依次见到老、病、死之相，对三有生起厌离；第四次见到悦意的出家相时，他于此心生喜爱。

၁၄၃.

143.

သုဖုလ္လနာနာတရုသဏ္ဍမဏ္ဍိတံ သိခဏ္ဍိသဏ္ဍာဒိဒိဇူပကူဇိတံ;

သုဒဿနီယံ ဝိယ နန္ဒနံ ဝနံ မနောရမုယျာနမ’ဂါ မဟာယသော.

彼大名声者前往那悦意的园林，其处以各种盛开的树丛装饰，孔雀等鸟类鸣叫不绝，美如欢喜林(Nandana vana)。

၁၄၄.

144.

သုရင်္ဂနာ သုန္ဒရသုန္ဒရီနံ မနောရမေ ဝါဒိတနစ္စဂီတေ သုရိန္ဒလီလာယ;

တဟိံ နရိန္ဒော ရမိတွ ကာမံ ဒိပဒါန’မိန္ဒော.

在那里，人中之主，两足之尊，在美貌天女们悦耳的乐、舞、歌中，以天帝(surinda)之姿尽情享受欲乐。

၁၄၅.

145.

အာဘုဇိတွာန ပလ္လင်္ကံ နိသိန္နော ရုစိရာသနေ;

ကာရာပေတုမ’စိန္တေသိ ဒေဟဘူသန’မတ္တနော.

他结跏趺坐于庄严之座上，心想应庄严自身。

၁၄၆.

146.

တဿ စိတ္တံ ဝိဒိတွာန ဝိဿကမ္မဿိ’ဒံဗြဝီ;

အလင်္ကရောဟိ သိဒ္ဓတ္ထ’မိတိ ဒေဝါနမိဿရော.

诸天之主（帝释天）知其心意，对毗首羯磨(Vissakamma)说：“去庄严悉达多(Siddhattha)！”

၁၄၇.

147.

တေနာ’ဏတ္တော’ပဂန္တွာန ဝိဿကမ္မော ယသဿိနော;

ဒသဒုဿသဟဿေဟိ သီသံ ဝေဌေသိ သောဘနံ.

受其命令，毗首羯磨(Vissakamma)随即前往，以万匹细布为那位名声显赫者庄严地缠绕头部。

၁၄၈.

148.

တနုံ မနုညမ္ပိ အကာသိ သောဘနံ,အနညသာဓာရဏလက္ခဏုဇ္ဇလံ;

ဝိစိတ္တနာနုတ္တမဘူသနေဟိ သော,သုဂန္ဓိဂန္ဓုပ္ပလစန္ဒနာဒိနာ.

他（毗首羯磨）以各种无上饰物，以及芬芳的香、青莲(uppala)、旃檀(candana)等，将那焕发着无与伦比之独特相好的身体，妆点得可爱而庄严。

၁၄၉.

149.

ဝိဘူသိတော တေန ဝိဘူသိတင်္ဂိနာ,တဟိံ နိသိန္နော ဝိမလေ သိလာတလေ;

သုရင်္ဂနာသန္နိဘသုန္ဒရီဟိ သော,ပုရက္ခတော ဒေဝပတီဝ သောဘတိ.

他被（毗首羯磨）庄严后，肢体华饰，安坐于无垢石板上；他被貌似天女的丽人簇拥着，犹如天主般光彩照人。

၁၅၀.

150.

သုဒ္ဓေါဒနနရိန္ဒေန ပေသိတံ သာသနုတ္တမံ;

‘‘ပုတ္တော တေ ပုတ္တ ဇာတော’’တိ သုတွာန ဒီပဒုတ္တမော.

两足之尊听闻净饭王所传之无上讯息：“儿子，你的儿子出生了！”

၁၅၁.

151.

‘‘မမ’ဇ္ဇ ဗန္ဓနံ ဇာတံ’’ဣတိ ဝတွာန တာဝဒေ;

သမိဒ္ဓံ သဗ္ဗကာမေဟိ အဂမာ သုန္ဒရံ ပုရံ.

他随即说道：“今日，我已生起系缚。”便前往那充满一切欲乐的殊胜城。

၁၅၂.

152.

ဌိတာ ဥပရိပါသာဒေ ကိသာဂေါတမိ တံ တဒါ;

ရာဇေန္တံ သတရံသိ’ံဝ ရာဇံ ဒိသွာ ကထေ သိ’ဒံ.

那时，瘦乔达弥(Kisāgotamī)立于宫殿之上，见到国王如百道光芒者般辉煌，便说道：

၁၅၃.

153.

‘‘ယေသံ သူနု အယံ ဓီရော ယာ စ ဇာယာ ဣမဿ တု;

တေ သဗ္ဗေ နိဗ္ဗုတာ နူန သဒါ’နူနဂုဏဿ ဝေ’’.

“这位恒具圆满功德的智者，他的父母以及他的妻子，想必都已得到寂静了。”

၁၅၄.

154.

ဣတီ’ဒိသံ ဂိရံ သုတွာ မနုညံ တာယ ဘာသိတံ;

သဉ္ဇာတပီတိယာ ပီနော ဂစ္ဆမာနော သကာလယံ.

听闻她所说的如此悦耳之语，他心中生起喜悦，喜悦充满地返回自己的住所。

၁၅၅.

155.

သီတလံ ဝိမလံ ဟာရိံ ဟာရံ တံ ရတိဝဍ္ဎနံ;

ပေသေတွာ သန္တိကံ တဿာ ဩမုဉ္စိတွာန ကဏ္ဌတော.

他解下颈上那清凉、无垢、迷人且增添喜悦的项链，将其送至她处。

၁၅၆.

156.

ပါသာဒမ’ဘိရူဟိတွာ ဝေဇယန္တံ’ဝ သုန္ဒရံဝ;

နိပဇ္ဇိ ဒေဝရာဇာ’ဝ သယနေ သော မဟာရဟေ.

他登上宫殿，其华美如胜利殿(Vejayanta)，卧于珍贵卧榻之上，犹如天帝一般。

၁၅၇.

157.

သုန္ဒရီ တံ ပုရက္ခတွာ သုရသုန္ဒရိသန္နိဘာ;

ပယောဇယိံသု နစ္စာနိ ဂီတာနိ ဝိဝိဓာနိ’ပိ.

貌似天女的丽人簇拥着他，表演了各种舞蹈和歌唱。

၁၅၈.

158.

ပဗ္ဗဇ္ဇာဘိရတော ဓီရော ပဉ္စကာမေ နိရာလယော;

တာဒိသေ နစ္စဂီတေ’ပိ န ရမိတွာ မနောရမေ.

智者乐于出家，对五欲无所执着；即使面对如此悦意的歌舞，他亦不为所动。

၁၅၉.

159.

နိပန္နော ဝိဿမိတွာန ဤသကံ သယနေ တဟိံ;

ပလ္လင်္ကမာ’ဘုဇိတွာန မဟာဝီရော မဟီပတိ.

他卧于彼卧榻上稍作休息，这位大地之主、大雄者便结跏趺坐。

၁၆၀.

160.

နိသိန္နော’ဝ’နေကပ္ပကာရံ ဝိကာရံ,ပဒိသွာန နိဒ္ဒုပဂါနံ ဝဓူနံ;

ဂမိဿာမိ’ဒါနီ’တိ ဥဗ္ဗိဂ္ဂစိတ္တော,ဘဝေ ဒွါရမူလံ’ပဂန္တွာန ရမ္မံ.

他坐着，看见那些熟睡女子的种种丑态，心中感到不安，想道：“我现在就该走了！”于是他来到那悦意的殿门前。

၁၆၁.

161.

ဌပေတွာန သီသံ သုဘုမ္မာရကသ္မိံ,သုဏိဿာမိ ဓီရဿ သဒ္ဒန္တိ တသ္မိံ;

နိပန္နံ သုဒန္တံ ပသာဒါဝဟန္တံ,သဟာယံ အမစ္စံ မဟာပုညဝန္တံ.

他看见那位具大福德的同伴兼大臣，他善于调伏，能引人净信，正躺卧着，头枕在华美的门槛上，以便能听到智者的声音。

၁၆၂.

162.

အစ္ဆန္နသဝနံ ဆန္နံ အာမန္တေတွာ ကထေသိ’ဒံ;

‘‘အာနေဟိ ဣတိ ကပ္ပေတွာ ကန္ထကံ နာမ သိန္ဓဝံ.’’

他向那耳朵未被遮蔽的阐那(Channa)说道：“去备好名为犍陟(Kanthaka)的信度马，把它牵来。”

၁၆၃.

163.

သော ဆန္နော ပတိဂဏှိတွာ တံ ဂိရံ တေန ဘာသိတံ;

တတော ဂန္တွာန ကပ္ပေတွာ သီဃမာ’နေသိ သိန္ဓဝံ.

阐那领受了他所说的话，于是他去准备好，迅速牵来了信度马。

၁၆၄.

164.

အဘိနိက္ခမနံ တဿ ဉတွာ ဝရတုရင်္ဂမော;

တေန သဇ္ဇိယမာနော သော ဟေသာရဝမု’ဒီရယိ.

那匹良马知道他要出离，当它被准备时，它发出了嘶鸣声。

၁၆၅.

165.

ပတ္ထရိတွာန ဂစ္ဆန္တံ သဒ္ဒံ တံ သကလံ ပုရံ;

သဗ္ဗေ သုရဂဏာ တသ္မိံ သောတုံ နာ’ဒံသု ကဿစိ.

那声音传遍了整个城市，但所有的天神都让它不被任何人听到。

၁၆၆.

166.

အထ သော သဇ္ဇနာနန္ဒော ဥတ္တမံ ပုတ္တမ’တ္တနော;

ပဿိတွာ ပဌမံ ဂန္တွာ ပစ္ဆာ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝါမ’ဟံ.

于是他，为善人所喜悦者，心想：“我先去看看我那优秀的儿子，之后我将成为佛陀。”

၁၆၇.

167.

စိန္တယိတွာန ဧဝ’မ္ပိ ဂန္တွာ ဇာယာနိဝေသနံ;

ဌပေတွာ ပါဒဒု’မ္မာရေ ဂီဝံ အန္တော ပဝေသိယ.

如此思忖后，他来到妻子的住处，将脚放在门槛上，把头伸进去。

၁၆၈.

168.

ကုသုမေဟိ သမာကိဏ္ဏေ ဒေဝိန္ဒသယနူပမေ;

နိပန္နံ မာတုယာ သဒ္ဓိံ သယနေ သကမ’တြဇံ.

在那铺满鲜花、如同天帝卧榻的床上，他的儿子正和母亲一起躺着。

၁၆၉.

169.

ဝိလောကေတွာန စိန္တေသိ ဣတိ လောကေကနာယကော;

သစာ’ဟံ ဒေဝိယာ ဗာဟုမ’ပနေတွာ မမ’တြဇံ.

世间唯一的导师看了一眼，心想：“如果我移开王妃的手臂去抱我的儿子……”

၁၇၀.

170.

ဂဏှိဿာမ’န္တရာယ’မ္ပိ ကရေယျ ဂမနဿ မေ;

ပဗုဇ္ဈိတွာ မဟန္တေန ပေမေနေ’သာ ယသောဓရာ.

“……那么耶输陀罗(Yasodharā)醒来后，会因巨大的爱而成为我离去的障碍。”

၁၇၁.

171.

ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ပုနာ’ဂမ္မ ပဿိဿာမီ’တိ အတြဇံ;

နရာဓိပေါ တဒါ တမှာ ပါသာဒတလတော’တရိ.

“我成佛后会再回来看我的儿子。”于是，这位人主从那宫殿的楼层下来。

၁၇၂.

172.

ပေသလာနနကရင်္ဃိပင်္ကဇာ ဟာသဖေနဘမုဝီစိဘာသုရာ;

နေတ္တနီလကမလာ ယသောဓရာကောမုဒီ’ဝ နယနာလိပတ္ထိတာ.

耶输陀罗(Yasodharā)：她可爱的脸、手、足犹如莲花；笑容如泡沫，眉如波浪，焕发光彩；双眼是青莲花，如夜莲般为众目所希求。

၁၇၃.

173.

သမတ္ထော အဿ ကော တဿာ ဇဟိတုံ ဒေဟသမ္ပဒံ;

ဝိန္ဒမာနော ဝိနာ ဓီရံ ဌိတံ ပရမိမုဒ္ဓနိ.

除了那位已达至高顶峰的智者，谁能舍弃她那完美的身体？

၁၇၄.

174.

‘‘အဿော သာမိ မယာနီတော ကာလံ ဇာန ရထေသဘ’’;

ဣတိ အဗြဝိ ဆန္နော သော ဘူပါလဿ ယသဿိနော.

于是，阐那(Channa)对那位荣耀的君王说道：“主人，马我已经牵来了。车主中的雄牛啊，请知晓时机。”

၁၇၅.

175.

မဟီပတိ တဒါ သုတွာ ဆန္နေနော’ဒီရိတံ ဂိရံ;

ပါသာဒါ ဩတရိတွာန ဂန္တွာ ကန္ထကသန္တိကံ.

当时，君王听了阐那所说的话，从宫殿下来，走到犍陟(Kanthaka)身边。

၁၇၆.

176.

တဿိ’ဒံ ဝစနံ ဘာသိ သဗ္ဗသတ္တဟိတေ ရတော;

‘‘ကန္ထက’ဇ္ဇေ’ကရတ္တိံ မာ တာရေဟိ’’ သနရာမရံ.

他，乐于一切众生之利益者，对它说了这话：“犍陟，今夜不要嘶鸣，以免惊动人天。”

၁၇၇.

177.

လောကမု’တ္တာရယိဿာမိ ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ အနုတ္တရော;

ဘဝသာဂရတော ဃောရဇရာဒိမကရာကရာ.’’

“我将成为无上佛陀，度脱世间，使其脱离那以老等为巨鳄、充满怖畏的轮回大海。”

၁၇၈.

178.

ဣဒံ ဝတွာ တမာ’ရုယှ သိန္ဓဝံ သင်္ခသန္နိဘံ;

ဂါဟာပေတွာန ဆန္နေန သုဒဠှံ တဿ ဝါလဓိံ.

说完这话，他骑上那匹如海螺般洁白的信度马，让阐那紧紧抓住它的尾巴。

၁၇၉.

179.

ပတွာန သော မဟာဒွါရသမီပံ သမစိန္တယိ;

ဘဝေယျ ဝိဝဋံ ဒွါရံ ယေန ကေနစိ နော သစေ.

他来到大门附近，心想：“如果城门没有被任何人打开……”

၁၈၀.

180.

ဝါလဓိံ ဂဟိတေနေဝ သဒ္ဓိံ ဆန္နေန ကန္ထကံ,နိပ္ပီဠယိတွာ သတ္ထီဟိ ဣမမစ္စုဂ္ဂတံ သုဘံ;

ဥလ္လင်္ဃိတွာန ပါကာရံ ဂစ္ဆာမီ’တိ မဟဗ္ဗလော.

大力士（菩萨）用双腿夹紧由阐那抓着马尾、这匹极其高大吉祥的良马犍陟，心想：“我将跳过城墙而去。”

၁၈၁.

181.

တထာ ထာမဗလူပေတော ဆန္နော’ပိ တုရဂုတ္တမော;

ဝိသုံ ဝိသုံ ဝိစိန္တေသုံ ပါကာရံ သမတိက္ကမံ.

同样，具足力量的阐那和那匹卓越的骏马，也各自思忖着如何越过城墙。

၁၈၂.

182.

တဿ စိတ္တံ ဝိဒိတွာန မောဒိတာ ဂမနေ သုဘေ;

ဝိဝရိံသု တဒါ ဒွါရံ ဒွါရေ’ဓိဂ္ဂဟိတာ သုရာ.

诸天知道他的心意，为他吉祥的离去而欢喜，于是，守门的诸天打开了城门。

၁၈၃.

183.

တံ သိဒ္ဓတ္ထမ’သိဒ္ဓတ္ထံ ကရိဿာမီ’တိ စိန္တိယ;

အာဂန္တွာ တဿိ’ဒံ ဘာသိ အန္တလိက္ခေ ဋ္ဌိတန္တိကော.

魔罗（Māra）心想：“我将使这位悉达多（Siddhattha）无法成功。”他来到空中，站在菩萨附近，对他说了这话。

၁၈၄.

184.

‘‘မာ နိက္ခမိ မဟာဝီရ ဣတော တေ သတ္တမေ ဒိနေ;

ဒိဗ္ဗံ တု စက္ကရတနံ အဒ္ဓါ ပါတုဘဝိဿတိ.’’

“大英雄，不要出家！从今日起的第七天，神圣的转轮宝必定会为你出现。”

၁၈၅.

185.

ဣစ္စေဝံ ဝုစ္စမာနော သော အန္တကေန မဟာယသော;

‘‘ကော’သိ တွမိ’တိ’’တံ ဘာသိ မာရော စ’တ္တာနမာ’ဒိသိ.

当那位大名声者被终结者（Antaka）如此说道时，他问道：“你是谁？”魔罗便表明了自己的身份。

၁၈၆.

186.

‘‘မာရဇာနာမ’ဟံ မယှံ ဒိဗ္ဗစက္ကဿ သမ္ဘဝံ;

ဂစ္ဆ တွမိ’ဓ မာ တိဋ္ဌ န’မှိ ရဇ္ဇေနမတ္ထိကော.

“魔罗，我认得你，也知道神圣转轮宝会出现之事。你走开，不要站在这里！我并不希求王权。”

၁၈၇.

187.

သဗ္ဗံ ဒသသဟဿိမ္ပိ လောကဓာတုမ’ဟံ ပန;

ဥန္နာဒေတွာ ဘဝိဿာမိ ဗုဒ္ဓေါ လောကေကနာယကော.’’

“而我将使所有十千世界都为之轰鸣，我将成为佛陀，世间的唯一导师。”

၁၈၈.

188.

ဧဝံ ဝုတ္တေ မဟာသတ္တေ အတ္တနော ဂိရမု’တ္တရိံ;

ဂါဟာပေတုမ’သက္ကောန္တော တတ္ထေ’ဝ’န္တရဓာယိ’သော.

当大士说了这些话，魔罗无法让他接受自己的话，于是就在那里消失了。

၁၈၉.

189.

ပါပိမဿ ဣဒံ ဝတွာ စက္ကဝတ္တိသိရိမ္ပိ စ;

ပဟာယ ခေပိဏ္ဍံ’ဝ ပစ္စုသသမယေ ဝသိံ.

对那恶者（Pāpimā）说了这话，并且像一团唾沫一样舍弃了转轮王的荣耀，我在黎明时分继续前行。

၁၉၀.

190.

ဂစ္ဆန္တမ’ဘိပူဇေတုံ သမာဂန္တွာန တာဝဒေ;

ရတနုက္ကာသဟဿာနိ ဓာရယန္တာ မရူ တဟိံ.

为了礼敬前行中的菩萨，诸天（marū）立刻聚集而来，他们手持数千盏宝炬。

၁၉၁.

191.

ပစ္ဆတော ပုရတော တဿ ဥဘောပဿေသု ဂစ္ဆရေ;

တထေ’ဝ အဘိပူဇေန္တာ သုပဏ္ဏာ စ မဟောရဂါ.

他们在他的前后和两侧行进。同样，前来供养的还有金翅鸟（supaṇṇa）和巨蛇（mahoraga）。

၁၉၂.

192.

သုဝိပုလသုရသေနာ စာရုလီလာဘိရာမာ,ကုသုမသလိလဓာရာ ဝဿယန္တာ နဘမှာ;

ဣဟဟိ ဒသသဟဿီ စက္ကဝါဠာ ဂတာ တာ,သုခုမတနုတမေတောဒဂ္ဂုဒဂ္ဂါ စရန္တိ.

极其广大的天神军队，以其优雅的姿态令人愉悦，从空中降下花雨和水流。在这里，十千世界的诸天都来了，他们以微细的身体，极其欢欣雀跃地行进。

၁၉၃.

193.

ယသ္မိံ သုဂန္ဓဝရပုပ္ဖသုဓူပ စုဏ္ဏ,ဟေမဒ္ဓဇပ္ပဘုတိဘာသုရစာရုမဂ္ဂေ;

ဂစ္ဆံ မဟာဇဝဝရင်္ဂ တုရံဂ ရာဇာ,ဂန္တုံ န သက္ခိ ဇဝတော ကုသုမာဒိလဂ္ဂေါ.

在那美丽的道路上，散发着芬芳的鲜花、香料和粉末，闪耀着金色的幢幡等。那匹具大速度、肢体优美的马中之王，正在行进，却因被花等缠绕而无法快速前行。

၁၉၄.

194.

ဣတ္ထံ တမှိ ပထေ ရမ္မေ ဝတ္တမာနေ မဟာမဟေ;

ဂစ္ဆန္တော ရတ္တိသေသေန တိံသယောဇနမဉ္ဇသေ.

如此，在那令人愉悦的道路上，当这场盛大的庆典正在进行时，他在夜晚的剩余时间里，平稳地行进了三十由旬。

၁၉၅.

195.

ပတွာ’နောမာနဒီတီရံ ပိဋ္ဌိတော တုရဂဿ သော;

ဩတရိတွာန ဝိမလေ သီတလေ သိကတာတလေ.

他来到阿诺摩（Anomā）河岸边，从马背上下来，站到那洁净、清凉的沙地上。

၁၉၆.

196.

ဝိဿမိတွာ ဣဒံ ဝတွာ ‘‘ဂစ္ဆာဟီ’တိ သကံ ပုရံ;

အာဘရဏာနိ အာဒိယ ဆန္နေ’မံ ဂုရဂမ္ပိ စ.’’

休息片刻后，他如此说道：“阐那，你带着这些饰品和这匹马，回你自己的城里去吧。”

၁၉၇.

197.

ဌိတော တသ္မိံ မဟာဝီရော အစ္စန္တ နိသိတာ’သိနာ;

သုဂန္ဓဝါသိတံ မောဠိံ ဆေတွာ’နုက္ခိပိ အမ္ဗရေ.

大英雄站在那里，用一把极其锋利的剑，斩断了他那芬芳的顶髻，将其抛向空中。

၁၉၈.

198.

စာရုဟေမသုမုဂ္ဂေန ကေသဓာတုံ နဘုဂ္ဂတံ;

ပူဇနတ္ထံ သဟဿက္ခော သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆိယ.

千眼天帝（Sahassakkho）为了供养，用一个美丽的黄金宝匣，恭敬地以头接住了那升入空中的发舍利。

၁၉၉.

199.

ဝိလောစနာနန္ဒကရိန္ဒနီလမယေဟိ စူဠာမဏိ စေတိယံ သော;

ပတိဋ္ဌပေသာ’မလတာဝတိံသေ ဥဗ္ဗေဓတော ယောဇနမတ္တမဂ္ဂါ.

他在无瑕的三十三天（Tāvatiṃsa），建立了一座令人赏心悦目的蓝宝石制顶髻宝塔（Cūḷāmaṇicetiya），其顶高一由旬。

၂၀၀.

200.

ဥတ္တမဋ္ဌပရိက္ခာရံ ဓာရေတွာ ဗြဟ္မုနာဘတံ;

အမ္ဗရေ’စ ပဝိဇ္ဈိတ္ထ ဝရံ ဒုဿယုဂမ္ပိ စ.

他穿上了由一位梵天带来的八样最上等资具，并且也将那对殊胜的衣裳抛向空中。

၂၀၁.

201.

တမာ’ဒါယ မဟာဗြဟ္မာ ဗြဟ္မလောကေ မနောရမံ;

ဒွါဒသယောဇနုဗ္ဗေဓံ ဒုဿထူပံ အကာရယိ.

大梵天取此物，在悦意的梵天界，造了一座十二由旬高的衣塔。

၂၀၂.

202.

နာမေနာ’နုပိယံ နာမ ဂန္တွာ အမ္ဗဝနံ တဟိံ;

သတ္တာဟံ ဝီတိနာမေတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာသုခတော တတော.

然后，他前往一个名为阿奴频耶（Anupiya）的芒果园，在那里度过了七天，安住于出家之乐中。

၂၀၃.

203.

ဂန္တွာနေ’ကဒိနေနေ’ဝ တိံသယောဇနမဉ္ဇသံ;

ပတွာ ရာဇဂဟံ ဓီရော ပိဏ္ဍာယ စရိ သုဗ္ဗတော.

智者一日之内行了三十由旬，抵达王舍城（Rājagaha），善行者在那里托钵乞食。

၂၀၄.

204.

ဣန္ဒနီလသိလာယာ’ပိ ကတာ ပါကာရဂေါပုရာ;

ဟေမစလာ’ဝ ဒိဿန္တိ တဿာ’ဘာဂိ တဟိံ တဒါ.

当时，那里的城墙与城门由蓝宝石般的岩石建成，因其光辉，看起来犹如金山。

၂၀၅.

205.

ကော’ယံ သက္ကော နုခေါ ဗြဟ္မာ မာရော နာဂေါ’တိအာဒိနာ;

ဘိယျော ကောတုဟဠပ္ပတ္တော ပဒိသွာ တံ မဟာဇနော.

大众见到他，更加好奇，心想：“这是帝释天（Sakko）吗？还是梵天（Brahmā）？是魔罗（Māro）？还是龙（nāga）？”等等。

၂၀၆.

206.

ပဝိသိတွာ ဂရဟေတူန ဘတ္တံ ယာပနမတ္တကံ;

ယုဂမတ္တံ’ဝ ပေက္ခန္တော ဂစ္ဆန္တော ရာဇဝီထိယံ.

他进入城中，只为维生而乞食，目光只看一轭之地，在王家大道上行走。

၂၀၇.

207.

မထိတံ မေရုမန္ထေန သမုဒ္ဒ’ဝ မဟာဇနံ;

တမှာ သော အာကုလီ ကတွာ ဂန္တွာ ပဏ္ဍဝပဗ္ဗတံ.

他搅动了如大海般的众人，然后离开那里，前往畔达瓦山（Paṇḍavapabbata）。

၂၀၈.

208.

တတော တဿေ’ဝ ဆာယာယ ဘူမိဘာဂေ မနောရမေ;

နိသိန္နော မိဿကံ ဘတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇိတုမာ’ရဘိ.

然后，他坐在那悦意的荫凉之地，开始享用混合的食物。

၂၀၉.

209.

ပစ္စဝေက္ခဏမတ္တေန အန္တသပ္ပံ နိဝါရိသ;

ဒေဟဝမ္မိကတော ဓီရော နိက္ခမန္တံ မဟဗ္ဗလော.

大力的智者仅以省察，便制止了从身体蚁丘中出来的内在毒蛇。

၂၁၀.

210.

ဘုတွာန ဗိမ္ဗိသာရေန နရိန္ဒေန နရာသဘော;

နိမန္တိနော’ပိ ရဇ္ဇေန ဥပဂန္တွာန’နေကဓာ.

人中雄狮用餐之后，国王频婆娑罗(Bimbisāra)多次前来，以王位邀请他。

၂၁၁.

211.

ပဋိက္ခိပိယ တံ ရဇ္ဇံ အထ တေနာ’ဘိယာစိတော;

ဓမ္မံ ဒေသေဟိ မယှန္တိ ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ အနုတ္တရော.

他拒绝了那王位，然后被他请求：“成为无上佛陀后，请为我说法。”

၂၁၂.

212.

ဒတွာ ပဋိညံ မနုဇာဓိပဿ ဓီရော’ပဂန္တွာန ပဓာနဘူမိံ;

အနညသာဓာရဏဒုက္ကရာနိ ကတွာ တတော ကိဉ္စိ အပဿမာနော.

智者向人王许诺后，前往精进之地，行了他人无法做到的难行苦行，却一无所获。

၂၁၃.

213.

ဩဠာရိကန္နပါနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ ဒေဟသမ္ပဒံ;

ပတွာ’ဇပါလနိဂြောဓမူလံ ပတ္တော သုရော ဝိယ.

他食用了滋养的食物和饮料，身体恢复了健康，然后抵达牧羊榕树(Ajapālanigrodha)下，如天神一般。

၂၁၄.

214.

ပုရတ္ထာ’ဘိမုခေါ ဟုတွာ နိသိန္နော’သိ ဇုတိန္ဓရော;

ဒေဟဝဏ္ဏေဟိ နိဂြောဓော ဟေမဝဏ္ဏော’သိ တဿ သော.

光芒持有者面朝东方而坐；因其身色，那尼拘律陀树也变得金黄。

၂၁၅.

215.

သမိဒ္ဓပတ္ထနာ ဧကာ သုဇာတာ နာမ သုန္ဒရီ;

ဟေမပါတိံ သပါယာသံ သီသေနာ’ဒါယ ဩနတာ.

一位名叫善生(Sujātā)的美丽女子，其愿望已实现，头顶盛有乳糜的金钵，俯身前来。

၂၁၆.

216.

တသ္မိံ အဓိဂ္ဂဟီတဿ ရုက္ခဒေဝဿ တာဝဒေ;

ဗလိံ ဒမ္မီ’တိ ဂန္တွာန ဒိသွာ တာ ဒီပဒုတ္တမံ.

她心想：“我要向守护此树的树神献祭。”于是前往，却见到了最胜明灯。

၂၁၇.

217.

ဒေါဝေါ’တိ သညာယ ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ ပါယာသပါတိံ ပဝရဿ ဒတွာ;

‘‘အာသိံသနာ ဣဇ္ဈိယထာ ဟိ မယှံ တုယှမ္ပိ သာ သာမိ သမိဇ္ဈိတူ’တိ.’’

她心想：“这是天神！”于是心生欢喜，将乳糜钵供养给那位殊胜者，并说：“我的愿望已实现，愿您的愿望也实现吧，尊者！”

၂၁၈.

218.

ဣစ္စေ’ဝံ ဝစနံ ဝတွာ ဂတာ တမှာ ဝရင်္ဂနာ;

အထ ပါယာသပါတိံ တံ ဂဟေတွာ မုနိပုင်္ဂဝေါ.

那位殊胜女子说了这些话后便离开了；然后，那位牟尼中的雄狮接过了乳糜钵。

၂၁၉.

219.

ဂန္တွာ နေရဉ္ဇရာတီရံ ဘူတွာ တံ ဝရဘောဇနံ;

ပဋိသောတံ ပဝိဿဇ္ဇိ တဿာ ပါတိံ မနောရမံ.

他前往尼连禅河(Nerañjarā)岸，享用那殊胜的食物，然后将那悦意的钵逆流放入水中。

၂၂၀.

220.

ဇန္တာလိပါလိမနနေတ္တဝိလုမ္ပမာနံ,သမ္ဖုလ္လသာလဝနရာဇိဝိရာဇမာနံ;

ဒေဝိန္ဒနန္ဒနဝနံ’ဝ’ဘိနန္ဒနီယ,မု’ယျာနမု’တ္တမတရံ ပဝရော’ပဂန္တွာ.

那位殊胜者前往一处最上等的园林，其景致夺人心目，盛开的娑罗树林闪耀光芒，如天帝的欢喜园(Nandanavana)般令人喜悦。

၂၂၁.

221.

ကတွာ ဒိဝါဝိဟာရံ သော သာယဏှသမယေ တဟိံ;

ဂစ္ဆံ ကေသရလီလာယ ဗောဓိပါဒပသန္တိကံ.

他在那里度过日间，于傍晚时分，以狮子般的姿态走向菩提树。

၂၂၂.

222.

ဗြဟ္မသုရာသုရမဟောရဂပက္ခိရာဇ,သံသဇ္ဇိတောရုဝဋုမေ ဒိပဒါနမိန္ဒော;

ပါယာသိ သောတ္ထိယဒွိဇော တိဏဟာရကော တံ,ဒိသွာန တဿ အဒဒါ တိဏမုဋ္ဌိယော သော.

两足尊者行于梵天、天神、阿修罗、大龙王、鸟王所庄严之大道上，一位名叫吉祥(Sotthiya)的婆罗门割草者见到他，便上前供养了数把青草。

၂၂၃.

223.

ဣန္ဒိဝရာရဝိန္ဒာဒိကုသုမာန’မ္ဗရာ တဟိံ;

ပတန္တီ ဝုဋ္ဌိဓာရာ’ဝ ဂစ္ဆန္တေ ဒီပဒုတ္တမေ.

当最胜明灯行走时，青莲、红莲等天花如雨流般从空中落下。

၂၂၄.

224.

စာရုစန္ဒနစုဏ္ဏာဒိ’ဓုပဂန္ဓေဟိ နေကဓာ;

အနောကာသော’သိ အာကာသော ဂစ္ဆန္တေ ဒီပဒုတ္တမေ.

当最胜明灯行走时，空中充满了各种美妙的旃檀香粉与熏香之气，以至于没有空隙。

၂၂၅.

225.

ရတနုဇ္ဇလဆတ္တေဟိ စာရုဟေမဒ္ဓဇေဟိ စ;

အနောကာသော’သိ အာကာသော ဂစ္ဆန္တေ ဒိပဒုတ္တမေ.

当两足尊者行走时，空中充满了闪耀的宝伞和美丽的金幡，以至于没有空隙。

၂၂၆.

226.

ဝေလုက္ခေပသဟဿေဟိ ကီဠန္တေဟိ မရူဟိ’ပိ;

အနောကာသော’သိ အာကာသော ဂစ္ဆန္တေ ဒိပဒုတ္တမေ.

当两足尊者行走时，空中也充满了数千嬉戏的天神所作的欢呼抛掷，以至于没有空隙。

၂၂၇.

227.

သုရဒုန္ဒုဘိဝဇ္ဇာနိ ကရောန္တေဟိ မရူဟိပိ;

အနောကာသော’သိ အာကာသော ဂစ္ဆန္တေ ဒိပဒုတ္တမေ.

当两足尊者行走时，空中也充满了天神们敲响的天鼓声，以至于没有空隙。

၂၂၈.

228.

သုရင်္ဂနာဟိ သင်္ဂိတိံ ဂါယန္တိဟိ’ပိ’နေကဓာ;

အနောကာသော’သိ အာကာသော ဂစ္ဆန္တေ ဒိပဒုတ္တမေ.

当两足尊者行走时，空中也充满了天女们以各种方式歌唱的乐声，以至于没有空隙。

၂၂၉.

229.

မနောရမာ ကိဏ္ဏရကိဏ္ဏရင်္ဂနာ,မနောရမင်္ဂါ ဥရဂေါရဂင်္ကနာ;

မနောရမာ တမှိ စ နစ္စဂီတိယော,မနောရမာ’နေကဝိဓာ ပဝတ္တယုံ.

在那里，悦意的紧那罗男女、悦意身姿的龙男女，以及各种悦意的歌舞，皆已呈现。

၂၃၀.

230.

တဒါ မဟောဃေ’ဝ မဟာမဂေဟိ,ပဝတ္တမာနေ ဣတိ သော မဟာယသော;

တိဏေ ဂဟေတွာ တိဘဝေကနာယကော,ဥပါဂတော ဗောဓိဒုမိန္ဒသန္တိကံ.

如是，当大名者、三界唯一的导师，如大洪流般行于大道时，他手持吉祥草，来到了菩提树王近旁。

၂၃၁.

231.

ဝိဒ္ဒုမာသိတသေလဂ္ဂရဇတာစလသန္နိဘံ;

ကတွာ ပဒက္ခိဏံ ဗောဓိပါဒပံ ဒိပဒုတ္တမော.

两足尊者右绕菩提树，其树犹如珊瑚、黑石山顶与银山。

၂၃၂.

232.

ပုရတ္ထိမဒိသာဘာဂေ အစလေ ရဏဓံသကေ;

မဟီတလေ ဌိတော ဓီရော စာလေသိ တိဏမုဋ္ဌိယော.

智者立于东方不动摇、能摧毁烦恼之地，散开了那些草把。

၂၃၃.

233.

ဝိဒ္ဒသဟတ္ထမတ္တော သော ပလ္လင်္ကော အာသိ တာဝဒေ;

အထ နံ အဗ္ဘုတံ ဒိသွာ မဟာပညော ဝိစိန္တယိ.

那时，那宝座有十四肘高；大智者见到这奇迹后，便思惟道：

၂၃၄.

234.

‘‘မံသလောဟိတမဋ္ဌိ စ နဟာရူ စ တစော စ မေ;

ကာမံ သုဿတု နေဝါ’ဟံ ဇဟာမိ ဝီရိယံ’’ဣတိ.

“我的肉、血、骨、筋和皮肤，任它们干枯吧，我绝不放弃精进！”

၂၃၅.

235.

အာဘုဇိတွာ မဟာဝီရော ပလ္လင်္ကမ’ပရာဇိတံ;

ပါစိနာဘိမုခေါ တသ္မိံ နိသီဒိ ဒီပဒုတ္တမော.

大雄者跏趺坐于那不败之座上，最胜明灯面朝东方而坐。

၂၃၆.

236.

ဒေဝဒေဝဿ ဒေဝိန္ဒော သင်္ခမာ’ဒါယ တာဝဒေ;

ဝီသုတ္တရသတုဗ္ဗေဓံ ဓမယန္တော တဟိံ ဌိတော.

那时，天帝为天中天手持长一百二十肘的法螺，站在那里吹响。

၂၃၇.

237.

ဒုတိယံ ပုဏ္ဏစန္ဒံ’ဝ သေတစ္ဆတ္တံ တိယောဇနံ;

ဓာရယန္တော ဌိတော သမ္မာ မဟာဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ.

娑诃波提(Sahampati)大梵天王端正地站在那里，手持三由旬大、如第二满月般的白伞盖。

၂၃၈.

238.

စာရုစာမရမာ’ဒါယ သုယာမော’ပိ သုရာဓိပေါ;

ဝီဇယန္တော ဌိတော တတ္ထ မန္ဒံ မန္ဒံ တိဂါဝုတံ.

天帝苏亚马(Suyāma)也手持美丽的拂尘，在那里轻轻地摇动，其拂尘长三俱卢舍。

၂၃၉.

239.

ဗေလုဝံ ဝီဏမာ’ဒါယ သုရောပဉ္စသိခဝှယော;

နာနာဝိဓလယောပေတံ ဝါဒယန္တော တထာ ဌိတော.

名叫般遮西卡(Pañcasikha)的天神手持白鲁瓦琴，在那里演奏着各种节奏的乐曲。

၂၄၀.

240.

ထုတိဂီတာနိ ဂါယန္တော နာဋကီဟိ ပုရက္ခတော;

တထေ’ဝ’ဋ္ဌာသိ သော နာဂရာဇာ ကာလဝှယော’ပိ စ.

名为迦罗(Kāla)的龙王，由舞女簇拥，唱诵赞歌，亦同样伫立于彼。

၂၄၁.

241.

ဂဟေတွာ ဟေမမဉ္ဇုသာ သုရပုပ္ဖေဟိ ပူရိတာ;

ပူဇယန္တာ’ဝ အဋ္ဌံသု ဗတ္တိံသာ’ပိ ကုမာရိကာ.

三十二位少女手持盛满天花的金匣，伫立供养。

၂၄၂.

242.

သေန္ဒဒေဝသံဃေဟိ တေဟိ ဣတ္ထံ မဟာမဟေ;

ဝတ္တမာနေ တဒါ မာရော ပါပိမာ ဣတိ စိန္တယိ.

当有因陀罗(Inda)的天众正举行如此盛大庆典时，恶魔波旬心生此念：

၂၄၃.

243.

‘‘အတိက္ကမိတုကာမော’ယံ ကုမာရော ဝိသယံ မမ;

သိဒ္ဓတ္ထော အထ သိဒ္ဓတ္ထံ ကရိဿာမီ’’တိ တာဝဒေ.

“此悉达多(Siddhattho)王子欲超越我之境界，我绝不令其得偿所愿。”

၂၄၄.

244.

မာပေတွ ဘိံသနတရောရုသဟဿဗာဟုံ,သင်္ဂယှ တေဟိ ဇလိတာ ဝိဝိဓာယုဓာနိ;

အာရုယှ စာရု ဒိရဒံ ဂိရိမေခလာက္ချံ,စဏ္ဍံ ဒိယဍ္ဎသတယောဇနမာယတံ တံ.

他化现出极其可怖的巨大千臂，手持各种炽燃的兵器；骑上名为山腰带(Girimekhala)的庄严大象，其象凶猛，身长一百五十由旬。

၂၄၅.

245.

နာနာနနာယ’နလဝဏ္ဏသိရောရုဟာယ,ရတ္တောရုဝဋ္ဋဗဟိနိဂ္ဂတလောစနာယ;

ဒဋ္ဌောဋ္ဌဘိံသနမုခါယု’ရဂဗ္ဘုဇာယ,သေနာယ သော ပရိဝုတော ဝိဝိဓာယုဓာယ.

他为一支军队所围绕，其军众：面貌各异，发色如火，眼赤圆大而突出，咬唇咧嘴，面目可怖，手臂如蛇腹，手持各种兵器。

၂၄၆.

246.

တတ္ထော’ပဂမ္မ အတိဘီမရမံ ရဝန္တော,သိဒ္ဓတ္ထမေ’ထ ဣတိ ဂဏှထ ဗန္ဓထေ’မံ;

အာဏာပယံ သုရဂဏံ သဟဒဿနေန,စဏ္ဍာနီလုဂ္ဂတပိစုံ’ဝ ပလာပယိတ္ထ.

他来到彼处，发出极其可怖的吼声，命令道：“抓住这悉达多！绑住他！”仅其一现，便令天众如狂风吹散的棉絮般逃散。

၂၄၇.

247.

ဂမ္ဘီရမေဃရဝသန္တိဘဝဏ္ဍနာဒံ,ဝါတံစ မာပိယ တတော သုဘဂဿ တဿ;

ကဏ္ဏမ္ပိ ဝီဝရဝရဿ မနောရမဿ,နော အာသိယေဝ စလိတုံ ပဘု အန္တကောထ.

其后，死神(Antaka)造出如劫末深雷般的轰鸣与暴风，却无法令彼吉祥者美妙的耳窍有丝毫颤动。

၂၄၈.

248.

သံဝဋ္ဋဝုဋ္ဌိဇဝသန္နိဘဘီမဃောရ,ဝဿံ ပဝဿိယ တတော’ဒကဗိန္ဒုကမ္ပိ;

နာသက္ခိ နေတုမ’တုလဿ သမီပကမ္ပိ,ဒိသွာ တမ’ဗ္ဘုတမ’ထော’ပိ သုဒုမ္မုခေါ သော.

其后，他降下如劫末暴雨般迅猛、可怖、骇人的大雨，却无法令一滴水珠靠近彼无与伦比者。目睹此奇迹，他变得极其沮丧。

၂၄၉.

249.

အစ္စန္တဘီမနဠအစ္စိသမုဇ္ဇလောရု,ပါသာနဘသ္မကလလာယုဓဝဿဓာရာ;

အင်္ဂါရပဇ္ဇလိတဝါလုကဝဿဓာရာ,ဝဿာပယိတ္ထ သကလာနိ ဣမာနိ တာနိ.

他降下石块、灰烬、泥浆、兵器之雨，其雨极其可怖，巨大且如芦苇之焰般炽燃；又降下燃烧的炭火与热沙之雨，所有这些皆倾泻而下。

၂၅၀.

250.

မာရာနုဘာဝဗလတော နဘတော’ပဂန္တွာ,ပတွာန ပုညသိခရုဂ္ဂတသန္တိကံ တု;

မာလာဂုဠပ္ပဘူတိဘာဝဂတာနိ’ထာပိ,လောကန္တရေ’ဝ တိမိရံ တိမိရံ သုဃောရံ.

然以魔罗(Māra)威力，彼等虽从天而降，一至功德之巅者近旁，却化为花环、花球等物。其后，他又造出如世界间隙般的极怖黑暗。

၂၅၁.

251.

မာပေတွ မောဟတိမိရမ္ပိ ဟတဿ တဿ,ဒေဟပ္ပဘာဂိ သတရံသိသတောဒိတံ’ဝ;

ဇာတံ မနောရမတရံ အတိဒဿနီယ,မာ’လောကပုဉ္ဇမ’ဝလောကိယ ပါပဓမ္မော.

彼恶法者见，虽造痴暗以袭，然彼（菩萨）身光，反如百日升空，愈加悦意，殊胜庄严，宛如一团光明。

၂၅၂.

252.

ကောပေါပရတ္တဝဒနော ဘုကုဋိပ္ပဝါရာ,အစ္စန္တဘိံသနဝိရူပကဝေသဓာရီ;

အစ္စန္တတိဏှတရဓာရမသင်္ဂမေ’ဝ,စက္ကာယုဓံ စရတရံ အပိ မေရုရာဇံ.

他怒容满面，双眉紧蹙，身着极其可怖丑陋之装束；手持轮宝，其刃锋利无比，无疑能迅速粉碎须弥山王。

၂၅၃.

253.

သင်္ခဏ္ဍယန္တမိ’ဝ ထူလကလီရကဏ္ဍံ,ဝိဿဇ္ဇိ တေန’ပိ န ကိဉ္စိ ဂုဏာကရဿ;

ကာတုံ ပဟုတ္တမု’ပဂဉ္ဆိ တတော တမေ’တံ,ဂန္တွာ နဘာ ကုသုမဆတ္တတမာ’ဂ သီသံ.

他掷出那能粉碎粗大竹笋的轮宝，然其对彼功德之源（菩萨）不能造成丝毫伤害。其后，此轮宝飞经空中，化为一顶至美花伞，来到彼之头顶。

၂၅၄.

254.

ဝိဿဇ္ဇိတာ’ပိ သေနာယ သေလကူဋာနလာကုလာ;

ပဂန္တွာ နဘသာ မာလာဂုလတ္တံ သမုပါဂတာ.

魔军所投掷的、如山峰般巨大、火焰炽燃的石块，飞经空中，亦化为花环与花球。

၂၅၅.

255.

တမ္ပိ ဒိသွာ သသောကော သော ဂန္တွာ ဓီရဿ သန္တိကံ;

ပါပုဏာတိ မမေဝါ’ယံ ပလ္လင်္ကော အပရာဇိတော.

见此情景，他心怀忧伤，来到彼坚定者近旁，心想：“此不败之座，唯我所属。”

၂၅၆.

256.

ဣတော ဥဋ္ဌဟ ပလ္လင်္ကာ ဣတိ’ဘာသိတ္ထ ဓီမတော;

ကတကလျာဏကမ္မဿ ပလ္လင်္ကတ္ထာယ မာရ တေ.

他（魔罗）对彼坚定者说：“从这宝座上起来！”（菩萨答道：）“波旬(Māra)，此座非你所有，乃为行善业者而设。”

၂၅၇.

257.

ကော သက္ခီ’တိ ပဝုတ္တော သော ဣမေ သဗ္ဗေ’တိ သက္ခိနော;

သေနာယာ’ဘိမုခံ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာန ပါပိမာ.

当被问及“谁是你的证人？”时，那恶魔伸出手臂，面向其军队说：“所有这些，皆是我的证人！”

၂၅၈.

258.

ဃောရနာဒေန’ဟံ သက္ခိ အဟံ သက္ခီ’တိ တာယ’ပိ;

သက္ခိဘာဝံ ဝဒါပေတွာ တဿေ’ဝံ သမုဒီရယိ.

其军队亦发出可怖吼声：“我是证人！我是证人！”他（魔罗）令其军队作证后，便对彼（菩萨）如是说：

၂၅၉.

259.

ကော တေ သိဒ္ဓတ္ထ သက္ခီ’တိ အထ တေနာ’တုလေန’ပိ;

မမေ’တ္ထ သက္ခိနော မာရ နသန္တိ’တိ သစေတနာ.

“悉达多，谁是你的证人？”其后，彼无与伦比者亦答道：“波旬，于此，我无有情识之证人。”

၂၆၀.

260.

ရတ္တမေဃောပနိက္ခန္တဟေမဝိဇ္ဇုဝဘာသုရံ;

နီဟရိတွာ သုရတ္တမ္ဘာ စီဝရာ ဒက္ခိဏံ ကရံ.

他从深红色的袈裟中伸出右手，其手辉耀，犹如自红云中现出的金色闪电。

၂၆၁.

261.

ဘူမိယာ’ဘိမုခံ ကတွာ ကသ္မာ ပါရမိဘူမိယံ;

ဥန္နာဒေတွာ နိ’ဒါနေ’ဝံ နိဿဒ္ဒါသီ’တိ ဘူမိယာ.

他将手伸向大地，于此波罗蜜之地，原本寂静的大地，为之作证而发出巨响。

၂၆၂.

262.

မုဉ္စာပိတေ ရဝေ နေကသတေ မေဃရဝေ ယထာ;

ဗုဒ္ဓနာဂဗလာ နာဂံ ဇာနူဟိ သုပပတိဋ္ဌိတံ.

当大地发出数百种如雷鸣般的声响时，菩萨龙象以其威力，令彼（魔罗的）大象双膝跪地。

၂၆၃.

263.

ဒိသွာနိ’ဒါနိ ဂဏှာတိ’ဒါနိ ဂဏှာတိ စိန္တိယ;

သမ္ဘိန္နဒါဌသပ္ပော’ဝ ဟတဒပ္ပော သုဒုမ္မုခေါ.

（魔罗）见此情景，心想：“他现在得胜了！他现在得胜了！”，于是傲慢尽失，极其沮丧，犹如断牙之蛇。

၂၆၄.

264.

ပဟာယာ’ယုဓဝတ္ထာနိ’လင်္ကာရာနိ အနေကဓာ;

စက္ကဝါဠာဝလာ ယာဝ သသေနာယ ပလာယိ သော.

他抛弃了各种兵器、衣物与饰品，与其军队一同逃离，直至轮围山(Cakkavāḷa)之边际。

၂၆၅.

265.

တံ မာရသေနံ သဘယံ သသောကံ ပလာယမာနံ ဣတိ ဒေဝသံဃာ;

ဒိသွာန မာရဿ ပရာဇယော’ယံ ဇယော’တိ သိဒ္ဓတ္ထ ကုမာရကဿ.

诸天众见魔军恐惧、忧伤地逃窜，便宣告：“此乃魔罗之败！悉达多(Siddhattha)太子之胜！”

၂၆၆.

266.

သမ္မောဒမာနံ အဘိပူဇယန္တာ ဓီရံ သုဂန္ဓပ္ပဘူတိဟိ တသ္မိံ;

ပုနာ’ဂတာ နေကထုတီဟိ သမ္မာ ဥဂ္ဃောသမာနာ ဆနဝေသဓာရိ.

身着节庆服饰的天众再次前来，他们欢欣鼓舞，以香等物供养彼坚定者，并以种种赞颂之词，高声宣扬其胜利。

၂၆၇.

267.

ဧဝံ မာရဗလံ ဓီရော ဝိဒ္ဓံသေတွာ မဟဗ္ဗလော;

အာဒိစ္စေ ဓရမာနေ’ဝ နိသိန္နော အစလာသနေ.

如是，彼大力之坚定者摧破魔军，于日落之前，安坐于不动之座上。

၂၆၈.

268.

ယာမသ္မိံ ပဌမေ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဉာဏ’မုတ္တမော;

ဝိသောဓေတွာန ယာမသ္မိံ မဇ္ဈိမေ ဒိဗ္ဗလောစနံ.

于初夜时分，彼无上者清净宿命智；于中夜时分，清净天眼。

၂၆၉.

269.

သော ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒေ အထ ပစ္ဆိမယာမကေ;

ဩတာရေတွာန ဉာဏံသံ သမ္မသန္နော အနေကဓာ.

其后，于后夜时分，他将智慧之光导入缘起法，从多方面善加审察。

၂၇၀.

270.

လောကဓာတုသတံ သမ္မာ ဥန္နာဒေတွာ’ရုဏောဒယေ;

ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါသမ္ဗုဒ္ဓဇလောစနော.

于黎明时分，善令百世界轰鸣，已成佛陀、正等觉者，具正等觉之眼。

၂၇၁.

271.

‘‘အနေကဇာတိသံသာရံ သန္ဓာဝိဿ’’န္တိအာဒိနာ;

ဥဒါနေ’ဒံ ဥဒါနေသိ ပီတိဝေဂေန သာဒိသော.

他以“我于无数生之轮回中流转……”等语，以喜悦之冲力，宣说了此优陀那(Udāna)。

၂၇၂.

272.

သလ္လက္ခေတွာဂုဏေ တဿ ပလ္လင်္ကဿ အနေကဓာ;

နာ တာဝ’ဥဋ္ဌဟိဿာမိ ဣတော ပလ္လင်္ကတော ဣတိ.

他多方面地审视那座席的功德，心想：“我暂时还不会从这座位上起来。”

၂၇၃.

273.

သမာပတ္တီ သမာပဇ္ဇီ အနေကသတကောဋိယော;

သတ္ထာ တတ္ထေ’ဝ သတ္တာဟံ နိသိန္နော အစလာသနေ.

导师就在那里，于不动之座上，入于无数百俱胝等至，安坐了七日。

၂၇၄.

274.

အဇ္ဇာ’ပိ နူန ဓီရဿ သိဒ္ဓတ္ထဿ ယသဿိနော;

အတ္ထိ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စဉှိ တသ္မာ အာသနမာလယံ.

“如今，那有名的智者悉达多，一定还有应做之事，因此他依然执着于此座。”

၂၇၅.

275.

နဇဟာသီ’တိ ဧကစ္စဒေဝတာနာ’သိ သံသယံ;

ဉတွာ တာသံ ဝိတက္ကံ တံ သမေတုံ သန္တမာနသော.

“他还没有舍弃（此座）吗？”一些天神心生此疑。那心意寂静者知晓他们的思惟，为平息其疑，

၂၇၆.

276.

ဥဋ္ဌာယ ဟေမဟံသော’ဝ ဟေမဝဏ္ဏော ပဘင်္ကရော;

အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ နဘံ နာထော အကာသိ ပါဋိဟာရိယံ.

他站起身来，如同金色的天鹅，身色金黄且发光；导师升入空中，示现了神变。

၂၇၇.

277.

ဝိတက္ကမေ’ဝံ ဣမိနာ မရူနံ သမ္မု’ပသမ္မာ’နိမိသေသိ ဗောဓိံ;

သမ္ပူဇယန္တော နယနမ္ဗုဇေဟိ သတ္တာဟမ’ဋ္ဌာသိ ဇယာသနဉ္စ.

如此，他以此平息了天神们的思惟。他目不转睛地凝视菩提树，并以莲花般的眼睛供养着胜利之座，伫立了七日。

၂၇၈.

278.

သုဘာသုရသ္မိံ ရတနေဟိ တသ္မိံ သဝင်္ကမန္တော ဝရစင်္ကမသ္မိံ;

မနောရမသ္မိံ ရတနာလယေဟိ’ပိ ဝိသုဒ္ဓဓမ္မံ ဝိစိနံ ဝိသုဒ္ဓေါ.

那清净者，在那由宝石构成、光辉灿烂的殊胜经行处经行，又在悦意的宝殿中，思惟着清净之法。

၂၇၉.

279.

မူလေဇပါလတရုရာဇဝရဿ တဿ,မာရင်္ဂနာနမ’မလာနနပင်္ကဇာနိ;

သမ္မာ မိလာပိယ တတော မုစလိန္ဒမူလေ,ဘောဂိန္ဒစိတ္တကုမုဒါနိ ပဗောဓယန္တော.

在那殊胜的阿阇波罗(Ajapāla)榕树王根部，他使魔女们纯洁的莲花面容完全枯萎；然后，在目支邻陀树下，他唤醒了龙王们心中的睡莲。

၂၈၀.

280.

မူလေ’ပိ ရာဇယတနဿ တဿ တသ္မိံ သမာပတ္တိသုခမ္ပိ ဝိန္ဒံ;

သံဝီတိနာမေသိ မနုညဝဏ္ဏော ဧကူနပညာသဒိနာနိ ဓီမာ.

慧者亦于罗阇耶多那(Rājāyatana)树下，享受等至之乐，以其悦意之相度过了四十九日。

၂၈၁.

281.

အနောတတ္တောဒကံ ဒန္တကဋ္ဌနာဂလတာမယံ;

ဟရီဋကာဂဒံ ဘုတွာ ဒေဝိန္ဒေနာဘတုတ္တမံ.

他用阿耨达池之水，使用龙藤制的齿木，食用了天帝带来的殊胜诃梨勒果药。

၂၈၂.

282.

ဝါနိဇေဟိ သမာနီတံ သမတ္ထမဓုပိဏ္ဍိကံ;

မဟာရာဇူပနီတမှိ ပတ္တမှိ ပတိဂဏှိယ.

他在四大天王所呈上的钵中，接受了商人们带来的适宜的蜜丸。

၂၈၃.

283.

ဘောဇနဿာဝသာနမှိ ဇပါလတရုမူလကံ;

ဂန္တွာဓိဂတဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရတ္တမနုဿရိ.

食毕，前往阿阇波罗榕树下，忆念其所证得之法的甚深。

၂၈၄.

284.

မဟီသန္ဓာရကော ဝါရိက္ခန္ဓသန္နိဘကော အယံ;

ဂမ္ဘီရောဓိဂတော ဓမ္မော မယာ သန္တော’တိအာဒိနာ.

“我所证得的此法，甚深、寂静，犹如大地之承载，又如水蕴之浩瀚……”

၂၈၅.

285.

ဓမ္မဂမ္ဘီရတံ ဓမ္မရာဇဿ သရတော သတော;

အာသေဝံ တက္ကဏံ ဓမ္မံ ဣမံ မေ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ.

当具念的法王忆念其法之甚深时，便忆起为彻悟此法所曾付出的修行。

၂၈၆.

286.

ဝါယမန္တော သမ္ပတ္တယာစကာနံ မနောရမံ;

ကန္တေတွာ ဥတ္တမင်္ဂဉ္စ မောဠိဘူသနဘူသိတံ.

（他曾）为令前来乞求者心生欢喜而精勤，割下自己佩戴着顶饰的头颅。

၂၈၇.

287.

သုဝဉ္ဇိတာနိ အက္ခိနိ ဥပ္ပာဋေတွာန လောဟိတံ;

ဂဠတော နီဟိရိတွာန ဘရိယံ လာဝဏ္ဏဘာသုရံ.

他曾剜出涂饰过的双眼，曾从喉咙中放出鲜血，（布施了）容光焕发的妻子。

၂၈၈.

288.

အတြဇဉ္စ ဒဒန္တေန ကုလဝံသပ္ပဒီပကံ;

ဒါနံ နာမ န ဒိန္နဉ္စ နတ္ထိ သီလံ အရက္ခိတံ.

他曾布施身为家族明灯的亲生子；无有未曾行之布施，亦无未曾守护之戒行。

၂၈၉.

289.

တထာဟိ သင်္ခပါလာဒိအတ္တဘာဝေသု ဇီဝိတံ;

မယာ ပရိစ္စဇန္တေန သီလဘေဒဘယေန စ.

如是，在桑喀巴拉等生中，我曾因畏惧破戒而舍弃生命。

၂၉၀.

290.

ခန္တိဝါဒါဒိကေ နေကအတ္တဘာဝေ အပူရိတာ;

ဆေဇ္ဇာဒိံ ပါပုနတ္တေန ပါရမီ နတ္ထိ ကာစိ မေ.

在忍辱仙人(Khantivādī)等诸多生中，我曾遭受斩截等苦，无有任何波罗蜜未曾圆满。

၂၉၁.

291.

တဿ မေ ဝိဓမန္တဿ မာရသေနံ ဝသုန္ဓရာ;

န ကမ္ပိတ္ထ အယံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ သရတော’ပိ စ.

当我摧毁魔军时，此大地未曾震动；甚至忆念宿命时，亦未震动。

၂၉၂.

292.

ဝိသောဓေန္တဿ မေ ယာမေ မဇ္ဈိမေ ဒိဗ္ဗလောစနံ;

န ကမ္ပိတ္ထ ပကမ္ပိတ္ထ ပစ္ဆိမေ ပန ယာမကေ.

中夜我清净天眼时，大地未曾震动；然而在后夜，大地却震动了。

၂၉၃.

293.

ပစ္စယာကာရဉာဏံ မေ တာဝဒေ ပဋိဝိဇ္ဈတော;

သာဓုကာရံ ဒဒန္တီ’စ မုဉ္စမာနာ မဟာရဝံ.

当我即刻彻悟缘起智时，大地发出善哉之声，并发出巨大轰鸣。

၂၉၄.

294.

သမ္ပုဏ္ဏလာပူ ဝိယ ကဉ္ဇိကာဟိ,တက္ကေဟိ ပုဏ္ဏံ ဝိယ ဝါဋိကာ’ဝ;

သမ္မက္ခိတော’ဝ’ဉ္ဇနကေဟိ ဟတ္ထော,ဝသာဟိ သမ္ပီတ ပိလောတိကာ’ဝ.

犹如葫芦充满酸粥，犹如园圃充满芜菁；犹如手被煤灰涂抹，犹如布被油脂浸透。

၂၉၅.

295.

ကိလေသပုဉ္ဇဗ္ဘရိတော ကိလိဋ္ဌော,ရာဂေန ရတ္တော အပိ ဒေသဒုဋ္ဌော;

မောဟေန မူဠှော’တိ မဟဗ္ဗလေန,လောကော အဝိဇ္ဇာနိကရာကရော’ယံ.

此世间充满烦恼堆，染污不堪；为贪欲所染，亦有局部败坏；为强大之痴所蒙蔽，实乃无明之矿藏。

၂၉၆.

296.

ကိန္နာမ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇ္ဈတေ’တံ,အတ္ထော ဟိ ကော တဿိ’တိ ဒေသနာယ;

ဧဝံ နိရုဿာဟမ’ဂဉ္ဆိ နာထော,ပဇာယ ဓမ္မာမတပါနဒါနေ.

“谁能彻悟此法？宣说此法又有何益？”如是，世尊对施予众生法之甘露感到意兴阑珊。

၂၉၇.

297.

နိစ္ဆာရေတွာ မဟာနာဒံ တတော ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတီ;

နဿတိ ဝတ ဘော လောကော ဣတိ လောကော ဝိနဿတိ.

于是，梵天娑婆主(Brahmā Sahampati)发出巨大声响：“呜呼，世间将要灭亡！世间将要毁灭！”

၂၉၈.

298.

ဗြဟ္မသံဃံ သမာဒါယ ဒေဝသံဃဉ္စ တာဝဒေ;

လောကဓာတုသတေ သတ္ထု သမီပံ သမုပါဂတော.

他即刻召集梵天众与天神众，从百个世界来到世尊近前。

၂၉၉.

299.

ဂန္တွာ မဟီတလေ ဇာနုံ နိဟစ္စ သိရသဉ္ဇလိံ;

ပဂ္ဂယှ ‘‘ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတု’’ ဣတိအာဒိနာ.

他来到后，屈膝于地，合掌于顶，以“世尊，请说法……”等语而作劝请。

၃၀၀.

300.

ယာစိတော တေန သမ္ဗုဒ္ဓရဝိန္ဒဝဒနော ဇိနော;

လောကဓာတုသတံ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ’လောကယံ တဒါ.

受其恳请，莲面正等觉者、胜者，随即以佛眼遍观百世界。

၃၀၁.

301.

တသ္မိံ အပ္ပရဇက္ခာဒိမစ္စာ ဒိသွာ’တိ ဧတ္တကာ;

ဝိဘဇိတွာ’ထ တေ သတ္တေ ဘဗ္ဗာဘဗ္ဗဝသေန သော.

他见有少尘等众生，便将彼等众生依其堪能与否而区分。

၃၀၂.

302.

အဘဗ္ဗေ ပရိဝဇ္ဇေတွာ ဘဗ္ဗေ’ဝါ’ဒါယ ဗုဒ္ဓိယာ;

ဥပနေတု ဇနော’ဒါနိ သဒ္ဓါဘာဇနမ’တ္တနော.

舍弃不堪受法者，唯以智慧摄受堪能者；如今，愿人们自备信仰之器皿。

၃၀၃.

303.

ပူရေဿာမီ’တိ တံ တဿ သဒ္ဓမ္မာမတဒါနတော;

ဝိဿဇ္ဇိ ဗြဟ္မသံဃဿ ဝစနာမတရံသိယော.

“我将以布施正法甘露来满足他。”于是，向梵天众放射出甘露般的言语光芒。

၃၀၄.

304.

တတောဇပါလောဒယပဗ္ဗတောဒိတော,မဟပ္ပဘော ဗုဒ္ဓဒိဝါကရော နဘေ;

မဏိပ္ပဘာသန္နိဘဘာသုရပ္ပဘော,ပမောစယံ ဘာသုရဗုဒ္ဓရံသိယော.

于是，佛日从阿阇波罗(Ajapāla)处升起，如自日出之山，于空中大放光明；其光辉灿烂如宝珠之光，放射出璀璨的佛陀光芒。

၃၀၅.

305.

ပမောဒယန္တော ဥပကာဒယော တဒါ,ကမေန အဋ္ဌာရသယောဇနဉ္ဇသံ;

အတိက္ကမိတွာန သုဖုလ္လပါဒပေ,ဝိဇမ္ဘမာနာလိဂဏာဘိကူဇိတံ.

那时，令优波迦(Upaka)等欢喜，世尊逐渐行经十八由旬之路，越过繁花盛开、蜂群嗡鸣的树林。

၃၀၆.

306.

နိရန္တရံ နေကဒိဇုပကူဇိတံ သုဖြလ္လပင်္ကေရုဟ ဂန္ဓဝါသိတံ ဂတော;

ယသဿီ မိဂဒါယမုတ္တမံ တဟိံ တပဿီ အထ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ.

著名的世尊来到殊胜的鹿野苑(Migadāya)，那里鸟鸣不绝，盛开的莲花芬芳弥漫；彼处有五群苦行者。

၃၀၇.

307.

ဒေဝါတိဒေဝံ တိဘဝေကနာထံ,လောကန္တဒဿိံ သုဂတံ သုဂတ္တံ;

ဒိသွာန ဓီရံ မုနိသီဟရာဇံ,ကုမန္တဏံ တေ ဣတိ မန္တယိံသု.

他们见到天中之天、三界唯一之主、世间边际之见者、善逝、身相端严、贤明之牟尼狮子王，便如此密谋道：

၃၀၈.

308.

‘‘ဘုတွာန ဩဠာရိကအန္နပါနံ,သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ပရိပုဏ္ဏကာယော;

ဧတာ’ဝုသော’ယံ သမဏော ဣမဿ,ကရောမ နာ’မှေ အဘိဝါဒနာဒိံ.

“贤友，此沙门食粗食，身色金黄，身体饱满。我们不应向他行礼等。”

၃၀၉.

309.

အယံ ဝိသာလနွယတော သသူတော,သမ္ဘာဝနီယော ဘုဝိ ကေတုဘူတော;

ပဋိဂ္ဂဟေတုံ’ရဟတာ’သနံ တု,တသ္မာ’သနံ’ယေဝိ’တိ ပညပေမ.’’

“此人出身高贵，在世间应受尊敬，犹如旗帜。然而，他只配接受一个座位。因此，我们只为他准备座位。”

၃၁၀.

310.

ဉတွာ’ထ ဘဂဝါ တေသံ ဝိတက္ကံ တိက္ခဗုဒ္ဓိယာ;

မေတ္တာနိလကဒမ္ဗေဟိ မာနကေတုံ ပဓံသယီ.

世尊以敏锐之智慧了知彼等之思惟，便以咖丹巴(kadamba)花般的慈爱之风，摧毁了他们慢心之幢。

၃၁၁.

311.

သမတ္ထာ နဟိ သဏ္ဌာတုံ သကာယ ကတိကာယ တေ;

အကံသု လောကနာထဿ ဝန္ဒနာဒီနိ ဓီမတော.

他们无法坚守自己的约定，于是向贤明之世间主行礼等。

၃၁၂.

312.

ဗုဒ္ဓဘာဝံ အဇာနန္တာ မုနယော မုနိရာဇိနော;

အာဝုသော ဝါဒတော တဿ ကေဝလံ သမုဒီရယုံ.

彼等牟尼不识牟尼王之佛性，仅仅以“贤友”之言称呼他。

၃၁၃.

313.

အထ လောကဝိဒူ လောကနာထော တေသမု‘‘ဒီရထ;

အာဝုသောဝါဒတော နေဝ သတ္ထုနော’’ သမုဒီရယိ.

于是，世间解、世间主对他们说：“切勿以‘贤友’之言称呼导师。”

၃၁၄.

314.

‘‘ဘိက္ခဝေ အရဟံ သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ တထာဂတော’’;

ဗုဒ္ဓဘာဝံ ပကာသေတွာ အတ္တနော တေသမု’တ္တမော.

“比丘们，如来是阿罗汉、正等正觉者。”至上者如此向他们宣示了自己的佛性。

၃၁၅.

315.

နိသိန္နော တေဟိ ပညတ္တေ ဒဿနေယျုတ္တမာသနေ;

ဗြဟ္မနာဒေန တေ ထေရေ သီလဘူသနဘူသိတေ.

世尊安坐于他们所设之悦意殊胜座上，以梵音对那些以戒德庄严的长老们说。

၃၁၆.

316.

အာမန္တေတွာန ဗြဟ္မာနံ နေကကောဋိပုရက္ခတော;

ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေန္တော ဒေသနာရံသိနာ တဒါ.

那时，在无量亿众簇拥下，世尊呼唤梵天众，以教法之光芒转动法轮。

၃၁၇.

317.

မောဟန္ဓကာရရာသိမ္ပိ ဟန္တွာ လောကေ မနောရမံ;

ဓမ္မာလောကံ ပဒဿေတွာ ဝေနေယျမ္ဗုဇဗုဒ္ဓိယာ.

摧毁世间痴暗之堆，显现悦意的法光明，以智慧令所化众生之莲花绽放。

၃၁၈.

318.

မိဂကာနနသင်္ခါတော ရဏဘူမိတလေ ဣတိ;

ရာဇာ မဟာနုဘာဝေါ’ဝဓမ္မရာဇာ ဝိသာရဒေါ.

如是，在名为鹿野苑的战场上，大威德王、善巧的法王，

၃၁၉.

319.

ဒေသနာသိံ သမာဒါယ ဓီဘုဇေန မနောရမံ;

ဝေနေယျဇနဗန္ဓုနံ မဟာနတ္ထကရံ သဒါ.

以智慧之臂执持悦意的教法之剑，恒常为所化众生的亲友们消除巨大祸患。

၃၂၀.

320.

ကိလေသာရီ ပဒါဠေတွာ သဒ္ဓမ္မဇယဒုန္ဒုဘိံ;

ပဟရိတွာန သဒ္ဓမ္မဇယကေတုံ သုဒုဇ္ဇယံ.

他摧毁了烦恼之敌，敲响了正法胜利之鼓，竖起了难胜的正法胜利之幢。

၃၂၁.

321.

ဥဿာပေတွာန သဒ္ဓမ္မဇယတ္ထုဏုတ္တမံ သုဘံ;

ပတိဋ္ဌာပိယ လောကေကရာဇာ ဟုတွာ သိဝင်္ကရော.

建立殊胜吉祥的正法胜利之柱；成为世间唯一的王，带来安稳。

၃၂၂.

322.

ပမောစေတွာန ဇနတံ ဗြဟာသံသာရဗန္ဓနာ;

နိဗ္ဗာဏနဂရံ နေတုကာမော လောကဟိတေ ရတော.

从广大轮回的束缚中解脱众生；他乐于世间之利益，欲引导他们至涅槃城。

၃၂၃.

323.

သုဝဏ္ဏာစလကူဋံ’ဝ ဇင်္ဂမံ စာရုဒဿနံ;

ပတွော’ရုဝေလဂါမိံ တံ အဉ္ဇသံ’ဝ သုရဉ္ဇသံ.

他容貌庄严悦人，如移动的黄金山峰；他踏上前往优楼频螺(Uruvelā)之路，那是一条极悦意的坦途。

၃၂၄.

324.

ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယဘူပါလကုမာရေ တိံသမတ္တကေ;

မဂ္ဂတ္တယာမတရသံ ပါယေနွာ ရသမု’တ္တမံ.

令三十位跋陀群(Bhaddavaggiya)王子饮用三道甘露之味，那最上之味。

၃၂၅.

325.

ပဗ္ဗဇ္ဇမု’တ္တမံ ဒတွာ လောကဿ’တ္ထာယ ဘိက္ခဝေါ;

ဥယျောဇေတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ စာရိကံ စရထာ’တိ တေ.

为世间之利益，赐予他们最上的出家后，正自觉者派遣他们说：“比丘们，你们去游行吧！”

၃၂၆.

326.

ဂန္တွော’ရုဝေလံ ဇဋိလာနမ’န္တော-ဇဋာ စ ဆေတွာန ဇဋာ ဗဟိဒ္ဓါ;

ပါပေတွ အဂ္ဂဉ္ဇသမု’တ္တမော တေ,ပုရက္ခတော ဣန္ဒု’ဝ တာရကာဘိ.

至上者前往优楼频螺，剪断结发修行者(jaṭila)们内在的缠结与外在的乱发；令他们达到最上之道，他被他们围绕，如月亮被众星围绕。

၃၂၇.

327.

ပုရက္ခတော တေဟိ အနာသဝေဟိ,ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသာဘရနုတ္တမေဟိ;

ဒိသင်္ဂနာယော အတိသောဘယန္တော,ပက္ခီနမက္ခီနိ’ပိ ပီဏယန္တော.

他被那些无漏者围绕，以六色光芒为最上庄严；他极大地庄严了诸方，也令鸟儿的眼睛感到喜悦。

၃၂၈.

328.

ဒိန္နံ ပဋိညံ သမနုဿရန္တော,တံ ဗိမ္ဗိသာရဿ မဟာယသဿ;

မောစေတုကာမော ဝရရာဇဝံသံ,ဓဇူပမာနဿ ဂုဏာလယဿ.

忆念起曾对大名声的频婆娑罗(Bimbisāra)王所作的承诺，他欲解脱那如幢幡、功德所依的殊胜王族。

၃၂၉.

329.

သိခဏ္ဍိမဏ္ဍလာရဒ္ဓနစ္စံ လဋ္ဌိဝနဝှယံ;

ဥယျာနမ’ဂမာ နေကတရုသဏ္ဍာဘိမဏ္ဍိတံ.

他前往名为杖林园(Laṭṭhivana)的园林，那里孔雀群翩翩起舞，园中装饰着众多树丛。

၃၃၀.

330.

ဗိမ္ဗိသာရနရိန္ဒော သော’ဂတဘာဝံ မဟေသိနော;

သုဏိတွာ ပီတိပါမောဇ္ဇဘူသနေန ဝိဘူသိတော.

频婆娑罗王听闻大仙已来临，为喜悦与欢欣所庄严。

၃၃၁.

331.

တမု’ယျာနု’ပဂန္တွာန မဟာမစ္စပုရက္ခတော;

သတ္ထုပါဒါရဝိန္ဒေဟိ သောဘယန္တော သိရောရုဟေ.

他为大臣所围绕，前往那园林；以导师之莲足，庄严其头顶。

၃၃၂.

332.

နိသိန္နော ဗိမ္ဗိသာရံ တံ သဒ္ဓမ္မအမတမ္ဗုနာ;

ဒေဝိန္ဒဂီယမာနဂ္ဂဝဏ္ဏော ဝဏ္ဏာဘိရာဇိတော.

坐已，以正法甘露之水（滋润）那位频婆娑罗；他为天帝所歌颂之最上赞誉所庄严，以其光辉而闪耀。

၃၃၃.

333.

ဒေဝဒါနဝဘောဂိန္ဒပူဇိတော သော မဟာယသော;

ရမ္မံ ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဒေဝိန္ဒပုရသန္နိဘံ.

为天神、阿修罗、龙王所供养，那位大名声者，前往悦意的王舍城(Rājagaha)，其城犹如天帝之都。

၃၃၄.

334.

နရိန္ဒဂေဟံ အာနီတော နရိန္ဒေန သရာသဘော;

ဘောဇနဿာ’ဝသာနမှိ စာလယန္တော မဟာမဟိံ.

他为国王迎入王宫，如牛王一般；用膳结束时，他震动了大地。

၃၃၅.

335.

ပတိဂဏှိယ သမ္ဖုလ္လတရုရာဇဝိရာဇိတံ;

ရမ္မံ ဝေလုဝနာရာမံ ဝိလောစန ရသာယနံ.

他接受了悦意的竹林园(Veḷuvana)，其园为盛开的树王所庄严，是眼睛的甘露。

၃၃၆.

336.

သိတပုလိနသမူဟစ္ဆန္နဘာလင်္ကတသ္မိံ,သုရဘိကုသုမဂန္ဓာကိဏ္ဏမန္ဒာနိလသ္မိံ;

ဝိဝိဓကမလမာလာလင်္ကတမ္ဗာသယသ္မိံ,ဝိပုလဝိမလတသ္မိံ ဝလ္လိယာမဏ္ဍပသ္မိံ.

于白沙遍覆如额饰之地，于香花弥漫之微风中，于众莲花鬘所饰之水池，于广阔清净之藤蔓凉亭中。

၃၃၇.

337.

သုရနရမဟနီယော စာရုပါဒါရဝိန္ဒော,ဝိမလကမလနေတ္တော ကုန္ဒဒန္တာဘိရာမော;

ဂုဏရတနသမုဒ္ဒေါ နာထနာထော မုနိန္ဒော,ကဏကကိရဏသောဘော သောမသောမ္မာနနော သော.

他为天人所敬，有庄严莲足；有清净莲眼，茉莉花般皓齿；是功德宝海，依怙中之依怙，牟尼中之王；他身如金色光，面容如月柔和。

၃၃၈.

338.

ဝိမလပဝရသီလက္ခန္ဓဝါရဉ္စ ကတွာ,ရုစိရဝရသမာဓီကုန္တမု‘‘ဿာပယိတွာ;

တိခိဏတရသုဘဂ္ဂံ ဗုဒ္ဓဉာဏောရုကဏ္ဍံ,ဝိဟရတိ ဘမယန္တော ကာမမ’ဂ္ဂါ ဝိဟာရာ.

以清净殊胜戒蕴为甲，举悦意殊胜三昧为矛；挥舞极锐利、善破之佛智大箭，于最上住处，随欲而住。

၃၃၉.

339.

တဒါ သုဒ္ဓေါဒနော ရာဇာ‘‘ပုတ္တော သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ;

ပတွာ ပဝတ္တသဒ္ဓမ္မစက္ကော လောကဟိတာယ မေ.

那时，净饭王(Suddhodano)心想：“我子已证无上正觉，为世间利益，已转正法轮。

၃၄၀.

340.

ရာဇဂဟံ’စ နိဿာယ ရမ္မေ ဝေလုဝနေ’ဓုနာ;

ဝသတီ‘‘တိ သုဏိတွာန ဗုဒ္ဓဘူတံ သကတြဇံ.

听闻自己已成佛之子，如今正依止王舍城，住于悦意的竹林园中。

၃၄၁.

341.

ဒဋ္ဌုကာမော နဝက္ခတ္တုံ နဝါမစ္စေ မဟေသိနော;

နဝယောဓသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ ပေသေသိ သန္တိကံ.

他欲觐见大仙，九次派遣九位大臣与九千勇士，一同前往其处。

၃၄၂.

342.

ဂန္တွာ တေ ဓမ္မရာဇဿ သုတွာ’နောပမဒေသနံ;

ဥတ္တမတ္ထံ လဘိတွာန သာသနမ္ပိ နပေသယုံ.

彼等前往，听闻法王无上教导，证得最上义利后，竟未传回任何信息。

၃၄၃.

343.

တေသွေ’ကမ္ပိ အပဿန္တော ကာလုဒါယိံ သုဘာရတိံ;

အာမန္တေတွာ မဟာမစ္စံ ပဗ္ဗဇ္ဇာဘိရတံ သဒါ.

因不见彼等中任何一人，他便召见常乐于出家、言语善巧的大臣迦留陀夷(Kāḷudāyī)。

၃၄၄.

344.

‘‘သုဂတ္တရတနံ နေတွာ မမ နေတ္တရသာယနံ;

ယေန ကေနစု’ပါယေန ကရောဟီ’’တိ တမ’ဗြဝီ.

他对他说道：“无论用何方法，请将那善逝之宝，我眼之甘露，带到我面前。”

၃၄၅.

345.

အထ ယောဓသဟဿေန တမ္ပိ ပေသေသိ သော’ပိ စ;

ဂန္တွာ သပရိသော သတ္ထု သုတွာ သုန္ဒရဒေသနံ.

于是，他也派遣了此人，与一千勇士同行；他与随从前往，听闻导师的善妙教导后，

၃၄၆.

346.

အရဟတ္တဉ္ဇသံ ပတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ နရာသဘံ;

နမဿန္တော သ သမ္ဗုဒ္ဓံ ပဂ္ဂယှ သိရသဉ္ဇလိံ.

证得阿罗汉道并出家后，他头顶合掌，顶礼人中之雄、正自觉者。

၃၄၇.

347.

‘‘ဝသန္တကာလဇ္ဇနီတာတိရတ္တဝဏ္ဏာဘိရာမင်္ကုရပလ္လဝါနိ;

သုနီလဝဏ္ဏုဇ္ဇလပတ္တယုတ္တာ သာခါသဟဿာနိ မနောရမာနိ.

“春时生出悦人的嫩芽新叶，色泽艳红；千万枝条赏心悦目，长满深蓝亮泽的树叶。

၃၄၈.

348.

ဝိသိဋ္ဌဂန္ဓာကုလဖာလိဖုလ္လနာနာဝိစိတ္တာနိ မဟီရုဟာနိ;

သုစိတ္တနာနာမိဂပက္ခိသံဃသင်္ဂီယမာနုတ္တမကာနနာနိ.

众树奇妙，开花结果，散发殊胜香气；最上之林，百兽珍禽，齐声鸣唱悦耳。

၃၄၉.

349.

သုနီလသာတောဒကပူရိတာနိ သုနာဒိကာဒမ္ဗကဒမ္ဗကာနိ;

သုဂန္ဓေန္ဒီဝရကလ္လဟာရာ ရဝိန္ဒရတ္တမ္ဗုဇဘူသိတာနိ.

池水充满深蓝甘甜之水，咖丹巴(kadamba)鸟群鸣声悦耳；池中点缀着芬芳的青莲、白莲、红莲与日照之莲。

၃၅၀.

350.

တီရန္တရေ ဇာတဒုမေသု ပုပ္ဖကိဉ္ဇက္ခရာဇီဟိ ဝိရာဇိတာနိ;

မုတ္တာတိသေတာမလသေကတာနိ ရမ္မာနိ နေကာနိ ဇလာသယာနိ.

岸边树木的花蕊飘落成行，点缀其间；池岸细沙洁白无垢如珍珠，众多水池如此悦意。

၃၅၁.

351.

မနုညဝေဠုရိယကဉ္စုကာနိဝဂုဏ္ဌိတာနိ’စ သုသဒ္ဒလေဟိ;

သုနီလဘူတာနိ မဟီတလာနိ နဘာနိ မန္ဒာနိလ သင်္ကုလာနိ.

大地为嫩绿青草所覆，犹如披上悦意的琉璃外衣，呈现深蓝色；天空则弥漫着和煦的微风。

၃၅၂.

352.

အနန္တဘောဂေဟိ ဇနေဟိ ဖီတံ,သုရာဇဓာနိံ ကပိဠာဘိဓာနိံ;

ဂန္တုံ ဘဒန္တေ သမယော’’တိအာဒိံ,သံဝဏ္ဏိ ဝဏ္ဏံ ဂမနဉ္ဇသဿ.

他赞美那旅程之道，说道：“尊者(bhadante)，是时候前往名为迦毗罗卫(Kapiḷa)的善妙王都了，那里人民富饶，财富无量。”

၃၅၃.

353.

သုဝဏ္ဏနံ တံ သုဂတော သုဏိတွာ,‘‘ဝဏ္ဏေသိ ဝဏ္ဏံ ဂမနဿု’ဒါယိ;

ကိန္နူ‘‘တိ ဘာသိတ္ထ တတော ဥဒါယိ,ကထေသိ’ဒံ တဿ သိဝင်္ကရဿ.

善逝听闻那赞美后，说道：“优陀夷(Udāyī)，你赞美此行，是为何故？”于是优陀夷对那位带来安稳者说了这番话。

၃၅၄.

354.

‘‘ဘန္တေ ပိတာ ဒဿနမိ’စ္ဆတေ တေ,သုဒ္ဓေါဒနော ရာဇဝရော ယသဿီ;

တထာဂတော လောကဟိတေကနာထော,ကရောတု သညာတကသင်္ဂဟန္တိ.’’

“尊者，您声名显赫的父亲，殊胜之王净饭王(Suddhodano)，渴望见到您。愿为世间福祉之唯一依怙的如来，摄受您的亲族。”

၃၅၅.

355.

သုဏိတွာ မဓုရံ တဿ ဂိရံ လောကဟိတေ ရတော;

‘‘သာဓု’ဒါယိ ကရိဿာမိ ဉာတကာနန္တိ သင်္ဂဟံ.’’

乐于世间福祉者听闻他甜美的言语后，说道：“善哉，优陀夷，我将摄受亲族。”

၃၅၆.

356.

ဇင်္ဂမော ဟေမမေရူ’ဝ ရတ္တကမ္ဗလလင်္ကတော;

ဝိမလော ပုဏ္ဏစန္ဒော’ဝ တာရကာပရိဝါရိတော.

他如移动的金色须弥山，身着红色衣袍以为庄严；又如清净的满月，为众星所围绕。

၃၅၇.

357.

သဒ္ဓိံ ဝီသသဟဿေဟိ သန္တစိတ္တေဟိ တာဒိဟိ;

ဂစ္ဆန္တော သိရိသမ္ပန္နော အဉ္ဇသေ သဋ္ဌိယောဇနေ.

他具足吉祥，与两万名内心寂静的如是者(tādi)同行，走在六十由旬的道路上。

၃၅၈.

358.

ဒိနေ ဒိနေ ဝသိတွာန ယောဇနေ ယောဇနေ ဇိနော;

ဒွီဟိ မာသေဟိ သမ္ပတ္တော ဗုဒ္ဓေါ ဇာတပုရံ ဝရံ.

胜者日行一由旬，日日皆有驻锡；经两月，佛陀抵达其殊胜的出生之城。

၃၅၉.

359.

ဗုဒ္ဓံ ဝိသုဒ္ဓကမလာနနသောဘမာနံ,ဗာလံသုမာလိသတဘာနုသမာနဘာနုံ;

စက္ကင်္ကိတောရုစရဏံ စရဏာဓိဝါသံ,လောကတ္တယေကသရဏံ အရဏဂ္ဂကာယံ.

佛陀，其面容庄严如清净莲花，其光芒堪比百个初升的太阳；双足印有卓越轮相，是善行之依处；是三界唯一皈依，具无诤最上之身。

၃၆၀.

360.

သမ္ပုဏ္ဏဟေမဃဋတောရဏဓူမဂန္ဓ,မာလေဟိ ဝေဏုပဏဝါဒိဟိ ဒုန္ဒုဘီဟိ;

စိတ္တေဟိ ဆတ္တဓဇစာမရဝီဇနီဟိ,သုဒ္ဓေါဒနာဒိဝနိပါ အဘိပူဇယိံသူ.

净饭王(Suddhodana)等王族，献上满盛的金瓶、牌楼、熏香与花鬘，奏响笛、鼓等乐器，高举华美的伞、旗、拂尘与扇子，以此恭敬供养佛陀。

၃၆၁.

361.

သုသဇ္ဇိတံ ပုရံ ပတွာ မုနိန္ဒော တံ မနောရမံ;

သုဂန္ဓိပုပ္ဖကိဉ္ဇက္ခာလင်္ကတောရုတလာကုလံ.

牟尼之主抵达了那座装饰精美、令人愉悦的都城，城中遍布着以芬芳花蕊和花粉为饰的树木。

၃၆၂.

362.

သုဖုလ္လဇလဇာကိဏ္ဏ အစ္ဆောဒကဇလာလယံ;

မယူရမဏ္ဍလာရဒ္ဓ ရင်္ဂေဟိ စ ဝိရာဇိတံ.

那里有清澈的湖泊，开满了盛放的莲花；还有成群的孔雀展示着斑斓的色彩，处处光彩照人。

၃၆၃.

363.

စာရုစင်္ကမပါသာဒ လတာမဏ္ဍပမဏ္ဍိတံ;

ပါဝေက္ခိ ပဝရော ရမ္မံ နိဂြောဓာရာမမုတ္တမံ.

卓越者进入了那令人愉悦的、至上的尼拘律园(Nigrodhārāma)，园中点缀着优美的经行处、殿堂、藤蔓和亭台。

၃၆၄.

364.

‘‘အမှာကမေ’သသိဒ္ဓတ္ထော ပုတ္တော နတ္တော’တိ’’အာဒိနာ;

စိန္တယိတွာန သဉ္ဇာတမာနသတ္ထဒ္ဓသာကိယာ.

释迦族人心中生起傲慢与固执，他们想：“这个悉达多(Siddhattha)是我们的儿子、孙子。”

၃၆၅.

365.

ဒဟရေ ဒဟရေ ရာဇ ကုမာရေ ဣဒမ’ဗြဝုံ;

‘‘တုမှေ ဝန္ဒထ သိဒ္ဓတ္ထံ နဝန္ဒာမ မယန္တိ တံ.’’

他们对年幼的王子们说：“你们去礼敬悉达多，我们可不礼敬他。”

၃၆၆.

366.

ဣဒံ ဝတွာ နိသီဒိံသု ကတွာ တေ ပုရတော တတော;

အဒန္တဒမကော ဒန္တော တိလောကေကဝိလောစနော.

说完此话，他们便让那些年幼的王子们坐在自己前面，然后坐了下来。而那位能调伏未调伏者、自身已善调伏、三界唯一的眼目——佛陀，

၃၆၇.

367.

တေသံ အဇ္ဈာသယံ ဉတွာ ‘‘န မံ ဝန္ဒန္တိ ဉာတယော;

ဟန္ဒ ဝန္ဒာပယိဿာမိ’ဒါနိ နေသန္တိ’’ တာဝဒေ.

了知他们的心意后，佛陀心想：“我的亲族不礼敬我。那么，现在我就让他们来礼敬。”

၃၆၈.

368.

အဘိညာ ပါဒကဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဈာနတော;

ဝုဋ္ဌာယ ဟေမဟံသော’ဝ ဟေမဝဏ္ဏော ပဘင်္ကရော.

他证入了作为神通基础的禅那，从禅定中出定后，他身色金黄，光芒四射，犹如一只金色的天鹅。

၃၆၉.

369.

အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ နဘံ သဗ္ဗသတ္တနေတ္တရသာယနံ;

ဂဏ္ဍမ္ဗရုက္ခမူလသ္မိံ ပါဋိဟာရိယသန္နိဘံ.

他升入空中，为一切众生带来视觉的飨宴，在甘丹巴(Gaṇḍamba)芒果树下，展现了有如神变般的奇迹。

၃၇၀.

370.

အသာဓာရဏမ’ညေသံ ပါဋိဟာရိယမု’တ္တမံ;

ရမနီယတရေ တသ္မိံ အကာသိ မုနိပုင်္ဂဝေါ.

在那无比愉悦之地，牟尼中的牛王展现了其他众生所不能及的无上神变。

၃၇၁.

371.

ဒိသွာ တမ’ဗ္ဘုတံ ရာဇာ သုဒ္ဓေါဒနောနရာသဘော;

သဉ္ဇာတပီတိပါမောဇ္ဇော သကျဝံသေကနာယကော.

释迦族唯一的领袖、人中之牛——净饭王，见到这稀有的奇迹，心中生起了喜悦与欢欣。

၃၇၂.

372.

သတ္ထုပါဒါရဝိန္ဒေဟိ သကေ စာရုသိရောရုဟေ;

ဘူသိတေ’ကာသိ တေ သဗ္ဗေ သာကိယ’ အကရုံ တထာ.

他将导师的双足——那对莲花——置于自己美丽的头顶，以此为庄严。所有释迦族人也都如此行。

၃၇၃.

373.

ဓီရော ပေါက္ခရဝဿဿ အဝသာနေ မနောရမံ;

ဓမ္မဝဿံ ပဝဿေတွာ သတ္တစိတ္တာဝနုဂ္ဂတံ.

莲花雨停歇后，那位智者降下了愉悦的法雨，令众生的心田得以滋长。

၃၇၄.

374.

မဟာမောဟရဇံ ဟန္တွာ သသံဃော ဒုတိယေ ဒိနေ;

ပဝေက္ခိ သပဒါနေန ပိဏ္ဍာယ ပုရမု’တ္တမံ.

在摧毁了巨大的无明尘垢之后，第二天，他与僧团一同，为托钵乞食而次第进入那座至上之城。

၃၇၅.

375.

တဿ ပါဒါရဝိန္ဒာနိ’ရဝိန္ဒာနိ အနေကဓာ;

ဥဂ္ဂန္တွာ ပတိဂဏှိံသု အက္ကန္တက္ကန္တဌာနတော.

在他那对莲足的每一步落下之处，都有无数莲花涌现，承接着他的脚步。

၃၇၆.

376.

ဒေဟဇောတိကဒမ္ဗေဟိ ဂေါပုရဋ္ဋာလမန္ဒိရာ;

ပိဉ္ဇရတ္တံ ဂတာ တသ္မိံ ပါကာရပ္ပဘူတိ တဒါ.

那时，城中的城门、望楼、殿堂、城墙等等，皆因他身体散发出的万丈光芒而被染成了金黄色。

၃၇၇.

377.

စရန္တံ ပဝိသိတွာန ပိဏ္ဍာယ ပုရဝီထိယံ;

လောကာလောကကရံ ဝီရံ သန္တံ ဒန္တံ ပဘင်္ကရံ.

那位勇者、世间的造光者、寂静者、已调伏者、光耀者，正为托钵乞食而行走在城中街道上。

၃၇၈.

378.

ပသာဒဇနကေ ရမ္မေ ပါသာဒေ သာ ယသောဓရာ;

သီဟပဉ္ဇရတော ဒိသွာ ဌိတာ ပေမပရာယဏာ.

当时，满怀爱意的耶输陀罗(Yasodharā)站在那能启发净信的悦意宫殿中，从狮子窗望见了他。

၃၇၉.

379.

ဘူသနေ မဏိရံသီဟိ ဘာသုရံ ရာဟုလံ ဝရံ;

အာမန္တေတွာ ပဒဿေတွာ ‘‘တုယှမေ’သော ပိတာ’’တိ တံ.

她呼唤了优秀的罗睺罗(Rāhula)，他佩戴的珠宝正闪耀着光芒，然后指着佛陀对他说：“那是你的父亲。”

၃၈၀.

380.

နိကေတမု’ပသင်္ကမ္မ သုဒ္ဓေါဒနယသဿိနော;

ဝန္ဒိတွာ တမ’နေကာဟိ ဣတ္ထီဟိ ပရိဝါရိတာ.

在众多女眷的簇拥下，耶输陀罗来到声名显赫的净饭王的住所，并向他礼敬。

၃၈၁.

381.

‘‘ဒေဝ ဒေဝိန္ဒလီလာယ ပုတ္တော တေ’ဓ ပုရေ ပုရေ;

စရိတွာ စရတေ’ဒါနိ ပိဏ္ဍာယာ’တိ ဃရေ ဃရေ’’.

“大王，您的儿子过去在宫殿里如天帝般游行，如今却挨家挨户地托钵乞食。”

၃၈၂.

382.

ပဝေဒေသိ ပဝေဒေတွာ’ဂမာ မန္ဒိရမ’တ္တနော;

အာနန္ဒဇလသန္ဒောဟ ပူရိတော’ရုစိလောစနာ.

她告知了国王，告知后便回到自己的住所。她那双大眼睛充满了喜悦的泪水。

၃၈၃.

383.

တတော သေသနရိန္ဒာနံ ဣန္ဒော ဣန္ဒောဝ လင်္ကတော;

ကမ္ပမာနော ပဂန္တွာန ဝေဂေန ဇိနသန္တိကံ.

于是，诸王之首，如同庄严的帝释天般，颤抖着迅速来到胜者（佛陀）跟前。

၃၈၄.

384.

‘‘သကျပုင်္ဂဝ တေ နေ’သ ဝံသော မာ စရ မာ စရ;

ဝံသေ ပုတ္တေ’ကရာဇာ’ပိ န ပိဏ္ဍာယ စရီ ပုရေ.’’

“释迦族之英杰，这不是你的家风，不要如此行，不要如此行！在我们的家族中，从来没有一个国王托钵乞食。”

၃၈၅.

385.

ဣတိ ဝုတ္တေ နရိန္ဒေန မုနိန္ဒော ဂုဏသေခရော;

‘‘တုယှမေ’သော မဟာရာဇ ဝံသော မယှံ ပန’နွယော.

国王如此说后，德行之巅的牟尼尊者说：“大王，那是您的家族，而我的传承是——”

၃၈၆.

386.

ဗုဒ္ဓဝံသော’’တိ သမ္ဗုဒ္ဓဝံသံ တဿ ပကာသယီ;

အထော တသ္မိံ ဌိတောယေဝ ဒေသေန္တော ဓမ္မမု’တ္တရိံ.

“是佛陀的传承。”他向国王宣说了佛陀的传承。然后，他就在那里，宣讲了殊胜的佛法。

၃၈၇.

387.

‘‘ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ ဓမ္မမိ’’စ္စာဒိမု’တ္တမံ;

ဂါထံ မနောရမံ ဝတွာ သောတူနံ သိဝမာ’ဝဟံ.

他宣说了以“应奋起，不应放逸”等为开头的殊胜、悦意的偈颂，为听者们带来吉祥。

၃၈၈.

388.

ဒဿနဂ္ဂရသံ ဒတွာ သန္တပ္ပေတွာ တမု’တ္တမော;

တေနာ’ဘိယာစိတော တဿ နိကေတံ သမုပါဂတော.

无上尊者赐予了法味之最，使国王心满意足。应国王的请求，世尊来到了他的住所。

၃၈၉.

389.

သဒ္ဓိံ ဝိသသဟဿေဟိ တာဒီဟိ ဒိပဒုတ္တမံ;

မဓုရောဒနပါနေန သန္တပ္ပေတွာ မဟီပတိ.

国王以甘美的饮食，使人中之最胜者世尊，以及与他同行的两万位阿罗汉，都感到满足。

၃၉၀.

390.

စုဠာမဏီမရီစီဟိ ပိဉ္ဇရဉ္ဇလိကေဟိ တံ;

ရာဇုဟိ သဟ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ ဇိနသန္တိကေ.

国王与诸王一同，以顶髻宝光般闪耀之合掌，礼敬世尊已，坐于胜者旁。

၃၉၁.

391.

တာ’ပိ နေကသတာ ဂန္တွာ သုန္ဒရာ ရာဇသုန္ဒရီ;

နရိန္ဒေန အနုညာတာ နိသိဒိံသု တဟိံ တဒါ.

那时，那数百位美丽的王室佳丽亦前往，蒙国王允许后，她们便坐在那里。

၃၉၂.

392.

ဒေသေတွာ မဓုရံ ဓမ္မံ တိလောကတိလကော ဇိနော;

အဟမ္ပ’ဇ္ဇ န ဂစ္ဆေယျံ သဝေ ဗိမ္ဗာယ မန္ဒိရံ.

三界之严饰，胜者宣说甘美之法。他心想：“我今日若不去频婆（Bimbā）之殿，

၃၉၃.

393.

ဒယာယ ဟဒယံ တဿာ ဖာလေယျာ’တိ ဒယာလယော;

သာဝကဂ္ဂယုဂံ ဂယှ မန္ဒိရံ ပိတရာ ဂတော.

“……她的心将因悲伤而碎裂。”慈悲之尊如是思惟，便携双贤上首弟子，与父亲同往其殿。

၃၉၄.

394.

နိသီဒိ ပဝိသိတွာန ဗုဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓါသနေ တဟိံ;

ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိဇာလေဟိ ဘာသုရန္တော’ဝ ဘာနုမာ.

佛陀进入后，坐于彼处佛座之上，六色光网辉耀，犹如日轮。

၃၉၅.

395.

မနောသိလာစုဏ္ဏသမာနဒေဟမရီဝိဇာလေဟိ ဝိရာဇမာနာ;

ပကမ္ပိတာ ဟေမလတာ’ဝ ဗိမ္ဗာ ဗိမ္ဗဓရာ သတ္ထု သမီပ’မာဂ.

频婆（Bimbā）身光灿然，犹如雄黄之末，又如金色藤蔓，摇曳而来至导师跟前。

၃၉၆.

396.

သတ္ထု ပါဒေသု သမ္ဖဿသီတလုတ္တမဝါရိနာ;

နိဗ္ဗာပေသိ မဟာသောကပါဝကံ ဟဒယိန္ဓနေ.

她以触碰导师双足之无上清凉水，熄灭了心薪上之大忧愁火。

၃၉၇.

397.

ရာဇာ သတ္ထု ပဝေဒေသိ ဗိမ္ဗာယာ’တိ ဗဟုံ ဂုဏံ;

မုနိန္ဒော’ပိ ပကာသေသိ စန္ဒကိဏ္ဏရဇာတကံ.

国王向导师称述频婆（Bimbā）之诸多功德。牟尼之主亦开示了《月光紧那罗本生》。

၃၉၈.

398.

တဒါ နန္ဒကုမာရဿ သမ္ပတ္တေ မင်္ဂလတ္တယေ;

ဝိဝါဟော အဘိသေကော စ ဣတိ ဂေဟပ္ပဝေသနံ.

那时，难陀王子正值三件吉祥之事：婚礼、灌顶与入新宅。

၃၉၉.

399.

မင်္ဂလာနံ ပုရေယေဝ ပဗ္ဗာဇေသိ ပဘင်္ကရော;

အနိစ္ဆန္တံ’ဝ နေတွာ တံ အာရာမံ ရမ္မမုတ္တမံ.

甚至在这些吉祥事之前，光明者（佛陀）便将尚不情愿的他带到那殊胜悦意的园林，令他出家了。

၄၀၀.

400.

အတ္တာနမ’နုဂစ္ဆန္တံ ဒါယဇ္ဇတ္ထံ သကတြဇံ;

ကုမာရံ ရာဟုလံ စာ’ပိ ကုမာရာဘရဏုဇ္ဇလံ.

还有他的亲子罗睺罗童子，为求继承遗产而跟随着他，身上王子的饰品闪闪发光。

၄၀၁.

401.

‘‘သုခါ’ဝ ဆာယာ တေ မေ’’တိ ဥဂ္ဂိရန္တံ ဂိရံ ပိယံ;

‘‘ဒါယဇ္ဇံ မေ ဒဒါဟီ’တိ ဒါယဇ္ဇံ မေ ဒဒါဟိ စ’’.

他口中说着亲爱的话语：“您的影子于我而言是安乐！”并一再恳求：“请给我我的继承！请给我我的继承！”

၄၀၂.

402.

အာရာမမေဝ နေတွာန ပဗ္ဗာဇေသိ နိရုတ္တရံ;

သဒ္ဓမ္မရတနံ ဒတွာ ဒါယဇ္ဇံ တဿ ဓီမတော.

将他带至园林，令其无上出家；将正法之宝作为遗产赐予那位智者。

၄၀၃.

403.

နိက္ခမ္မ တမှာ သုဂတံသုမာလိ တဟိံ ဇန္တုသရောရုဟာနိ;

သဒ္ဓမ္မရံသီဟိ ဝိကာသယန္တော ဥပါဂတော ရာဇဂဟံ ပုနာ’ပိ.

善逝如日，离于彼处，以正法之光令众生心莲绽放，复又来到王舍城。

၄၀၄.

404.

ကုသုမာကုလ သုန္ဒရတရုပဝနေ ပဒုမုပ္ပလ ဘာသုရသရနိကရေ;

ပုထုစင်္ကမမဏ္ဍိတသိတသိကတေ သုဘသီတဝနေ ဝိဟရတိ သုဂတော.

善逝安住于殊胜的寒林，那里繁花簇拥，林木优美，莲花青莲点缀池塘，白沙之上经行处广布。

၄၀၅.

405.

တဒါ သုဒတ္တဝှယသေဋ္ဌိသေဋ္ဌော,ဗဟူဟိ ဘဏ္ဍံ သကဋေဟိ ဂယှ;

သာဝတ္ထိတော ရာဇဂဟေ မနုညေ,သဟာယသေဋ္ဌိဿ ဃရူ’ပဂန္တွာ.

彼时，名为善施的大长者，用许多货车载着货物，从舍卫城(Sāvatthī)来到怡人的王舍城，并前往他长者朋友的家中。

၄၀၆.

406.

တေနေ’ဝ ဝုတ္တော သုဘဂေန ဗုဒ္ဓေါ,ဇာတော’တိ လောကေ ဒိပဒါနမိန္ဒော;

သဉ္ဇာတပီတီဟိ ဥဒဂ္ဂစိတ္တော,ရတ္တိံ ပဘာတံ ဣတိ မညမာနော.

他被朋友告知：“具福者，两足中尊佛陀，已出现于世。”他听后心中生起喜悦，精神振奋，以为黑夜已是黎明。

၄၀၇.

407.

နိက္ခမ္မ တမှာ ဝိဂတန္ဓကာရေ,ဒေဝါနုဘာဝေန မဟာပထမှိ;

ဂန္တွာန တံ သီတဝနံ သုရမ္မံ,သမ္ပုဏ္ဏ စန္ဒံ’ဝ ဝိရာဇမာနံ.

他从住处出来，因天神之力，黑暗尽除，走上大路，前往那极其悦意的寒林，它如满月般辉耀。

၄၀၈.

408.

တံ ဒီပရုက္ခံ ဝိယ ပဇ္ဇလန္တံ,ဝိလောစနာနန္ဒကရံ မဟေသိံ;

ဒိသွာန တဿု’တ္တမပါဒရာဂံ,ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သိရသာ သုဓီမာ.

见到那位如灯树般炽燃、令眼目欣悦的大仙，那位智者以头顶礼其殊胜之足。

၄၀၉.

409.

ဂမ္ဘီရံ နိပုဏံ ဓမ္မံ သုဏိတွာ ဝိမလံ ဝရံ;

သောတာပတ္တိဖလ’မ္ပတွာ သဟဿနယ မဏ္ဍိတံ.

听闻深奥、微妙、清净、殊胜之法后，他证得了饰以千种智慧的预流果。

၄၁၀.

410.

နိမန္တေတွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ သသံဃံ လောကနာယကံ;

ဝဏ္ဏဂန္ဓရသူပေတံ ဒတွာ ဒါနံ သုခါဝဟံ.

他恭请了世间导师、正自觉者及其僧团，并布施了色香味俱全、能带来安乐的供养。

၄၁၁.

411.

သတ္ထု အာဂမနတ္ထာယ သာဝတ္ထိနဂရံ ဝရံ;

ပဋိညံ သော ဂဟေတွာန ဂစ္ဆန္တော အန္တရာပထေ.

为迎请导师驾临殊胜的舍卫城，他立下誓愿，于途中行进。

၄၁၂.

412.

ယောဇနေ ယောဇနေ ဝါရု စိတ္တကမ္မသမုဇ္ဇလေ;

ဝိဟာရေ ပဝရေ ဒတွာ ကာရာပေတွာ ဗဟုံ ဓနံ.

他在每一由旬处，花费巨资，建造并布施了以彩画装饰、辉煌壮丽的殊胜精舍。

၄၁၃.

413.

သာဝတ္ထိံ ပုန’ရာဂန္တွာ ပါသာဒသတမဏ္ဍိတံ;

တောရဏင်္ဃိကပါကာရဂေါပုရာဒိဝိရာဇိတံ.

重返舍卫城，那里饰以数百宫殿，门楼、围墙、城楼等辉煌壮丽。

၄၁၄.

414.

ပုရံ အပဟသန္တံ’ဝ ဒေဝိန္ဒဿာ’ပိ သဗ္ဗဒါ;

သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသမ္ပန္နံ နစ္စဂီတာဒိသောဘိတံ.

此城仿佛时常嘲讽天帝之城，它具足一切财富，以歌舞等为庄严。

၄၁၅.

415.

ကသ္မိံ သော ဝိဟရေယျာ’တိ ဘဂဝါ လောကနာယကော;

သမန္တာနုဝိလောကေန္တော ဝိဟာရာရဟဘူမိကံ.

“世尊，世间导师，将安住于何处呢？”他如此思量着，环顾四周，寻找适合建造精舍的土地。

၄၁၆.

416.

ဇေတရာဇကုမာရဿ ဥယျာနံ နန္ဒနောပမံ;

ဆာယူဒကာဒိသမ္ပန္နံ ဘူမိဘာဂံ ဥဒိက္ခိယ.

他看到祇陀(Jeta)王子的园林，宛如欢喜园，具足荫凉、水源等，便看中了那片土地。

၄၁၇.

417.

ဟိရညကောဋိသန္ထာရဝသေနေ’ဝ မဟာယသော;

ကိဏိတွာ ပဝရေ တမှိ နရာမရမနောဟရေ.

那位大名望者，以铺满亿万黄金的方式，购得了那片人天悦意之殊胜土地。

၄၁၈.

418.

နိစ္စံ ကိင်္ကိဏိဇာလနာဒရုစိရံ သိင်္ဂီဝ သိင်္ဂါကုလံ,ရမ္မံနေကမဏီဟိ ဆန္နဆဒနံ အာမုတ္တမုတ္တာဝလိံ;

နာနာရာဂဝိတာန ဘာသုရတရံ ပုပ္ဖာဒိနာ’လင်္ကတ,စိတြံ ဂန္ဓကုဋိံ ဝရံ သုဝိပုလံ ကာရေသိ ဘူသေခရံ.

他建造了一座奇妙、殊胜、宏伟的香孤邸，堪为大地之冠：其尖顶林立如山峰，常有悦耳的铃网之声；屋顶覆以众多珍宝，悬挂珍珠串；各种彩幔使其更加辉煌，并以鲜花等装饰。

၄၁၉.

419.

ဇိနတြဇာနမ္ပိ ဝိသာလမာလယံ,ဝိတာနနာနာသယနာသနုဇ္ဇလံ;

သုမဏ္ဍိတံ မဏ္ဍပဝင်္ကမာဒိနာ,ဝိလုမ္ပမာနံ မနလောစနံ သဒါ.

亦为佛子们建造了宽敞的住所，各种华盖、床铺、座位光彩夺目；以亭台、曲径等精心装饰，时常 captivating 心目。

၄၂၀.

420.

အထာပိ သဏှာမလသေတဝါလုကံ,သဝေဒိကာစာရုဝိသာလမာလကံ;

ဇလာသယံ သာတ’တိသီတလောဒကံ,သုဂန္ဓိသောဂန္ဓိကပင်္ကဇာကုလံ.

又有细腻洁白的沙地，带有栏杆的优美宽敞平台；池塘里有清凉甘美的水，遍布芬芳的白莲与红莲。

၄၂၁.

421.

သုဖုလ္လသာလာသနသောဂနာဂ,ပုန္နာဂပူဂါဒိဝိရာဇမာနံ;

မနောရမံ ဇေတဝနာဘိဓာနံ,ကာရာပယီ သေဋ္ဌိ ဝိဟာရသေဋ္ဌံ.

长者建造了那名为祇陀林的殊胜精舍，它令人心旷神怡，那里有盛开的娑罗树、阿萨那树、无忧树、龙华树、胡桐树、槟榔树等，光彩夺目。

၄၂၂.

422.

ဝိသာလကေလာသဓရာဓရုတ္တမာ-ဘိရာမပါကာရဖနိန္ဒဂေါပိတော;

ဇနဿ သဗ္ဗာဘိမနတ္ထသာဓကော,ဝိဟာရစိန္တာမဏိ သော ဝိရာဇိတေ.

那座精舍如意宝光彩夺目，能满足众生的一切愿望；它有美丽的围墙环绕，犹如由大蛇王守护的宏伟凯拉萨(Kelāsa)山。

၄၂၃.

423.

တတော အာဂမနတ္ထာယ မုနိန္ဒံ နာထပိဏ္ဍိကော;

ဒူတံ ပါဟေသိ သော သတ္ထာ သုတွာ ဒူတဿ သာသနံ.

于是，给孤独长者为迎请圣者之主而派遣了使者；导师听闻使者的讯息后，

၄၂၄.

424.

မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန တဒါ တမှာ ပုရက္ခတော;

နိက္ခမိတွာ’နုပုဗ္ဗေန ပတ္တော သာဝတ္ထိမုတ္တမံ.

彼时，他由大比丘僧团簇拥着，从此地出发，次第行进，抵达了至上的舍卫城。

၄၂၅.

425.

သမုဇ္ဇလာနိ နေကာနိ ဓဇာနာဒါယ သုန္ဒရာ;

ကုမာရာ ပုရတော သတ္ထု နိက္ခမိံသု သုရာ ယထာ.

众多美丽的王子们手持闪耀的旗帜，走在导师的前面，犹如天神一般。

၄၂၆.

426.

နိက္ခမိံသု တတော တေသံ ပစ္ဆတော တရုဏင်္ဂနာ;

စာရုပုဏ္ဏဃဋာဒါယ ဒေဝကညာ ယထာ တထာ.

随后，年轻的女子们手持美丽的满瓶，犹如天女般，跟在他们身后走来。

၄၂၇.

427.

ပုဏ္ဏပါတိံ ဂဟေတွာန သေဋ္ဌိနော ဘရိယာ တထာ;

သဒ္ဓိံ နေကသတိတ္ထိဟိ နေကာလင်္ကာရလင်္ကတာ.

长者之妻也同样手持满钵，与数百名佩戴各种饰品的女子一同走来。

၄၂၈.

428.

မဟာသေဋ္ဌိ မဟာသေဋ္ဌိသတေဟိ သဟ နာယကံ;

အဗ္ဘုဂ္ဂဉ္ဆိ မဟာဝီရံ ပူဇိတော တေဟိ နေကဓာ.

大长者与数百位大长者一同，前去迎接那位导师、大勇者，他受到了他们多种方式的供养。

၄၂၉.

429.

ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသီဟိ မနောရမေဟိ,ပုရံ ဝရံ ပိဉ္ဇရဝဏ္ဏဘာဝံ;

နေန္တော မုနိန္ဒော သုဂတော သုဂတ္တော,ဥပါဝိသီ ဇေတဝနံ ဝိဟာရံ.

圣者之主，善逝，身形端严，以其悦意的六色光芒，使殊胜的城市染上金黄色，然后进入祇陀林精舍。

၄၃၀.

430.

စာတုဒ္ဒိသဿ သံဃဿ သမ္ဗုဒ္ဓပမုခဿ’ဟံ;

ဣမံ ဒမ္မိ ဝိဟာရန္တိ သတ္ထု စာရုကရမ္ဗုဇေ.

“我将此精舍献给以正自觉者为首的四方僧团”，此供养献于导师美丽的莲花般的手中。

၄၃၁.

431.

သုဂန္ဓဝါသိတံ ဝါရိံ ဟေမဘိင်္ကာရတော ဝရံ;

အာကိရိတွာ အဒါ ရမ္မံ ဝိဟာရံ စာရုဒဿနံ.

他从殊胜的金瓶中倒出芬芳的香水，将那令人愉悦、美观的精舍布施出去。

၄၃၂.

432.

သုရမ္မံ ဝိဟာရံ ပဋိဂ္ဂယဟ သေဋ္ဌံ,အနဂ္ဃေ ဝိစိတ္တာသနသ္မိံ နိသိန္နော;

ဇနိန္ဒာနမိန္ဒော တိလောကေကနေတ္တော,တိလောကပ္ပသာဒါဝဟံ တံ မနုညံ.

接受了那非常悦意、殊胜的精舍后，人中之主、三界独眼者，安坐在无价的华丽座榻上，为三界带来喜悦。

၄၃၃.

433.

ဥဒါရာနိသံသံ ဝိဟာရပ္ပဒါနေ,အနာထပ္ပဒါနေန နာထဿ တဿ;

သုဒတ္တာဘိဓာနဿ သေဋ္ဌိဿ သတ္ထာ,ယသဿီ ဟိတေသီ မဟေသီ အဒေသီ.

声名远播、利益众生的大圣者导师，向那位名为善施(Sudatta)的给孤独长者，宣说了布施精舍的宏大果报。

၄၃၄.

434.

ဥဒါရာနိသံသံ ဝိဟာရပ္ပဒါနေ,ကထေတုံ သမတ္ထော ဝိနာ ဘူရိပညံ;

တိလောကေကနာထံ နရော ကောသိ ယုတ္တော,မုခါနံ သဟဿေဟိ နေကေဟိ စာ’ပိ.

除了具足广博智慧、三界唯一的依怙主之外，谁又能宣说布施精舍的宏大果报呢？即使有成千上万张嘴也无法尽述。

၄၃၅.

435.

ဣတိ ဝိပုလယသော သော တဿ ဓမ္မံ ကထေတွာ,အပိ သကလဇနာနံ မာနသေ တောသယန္တော;

ပရမမဓုရနာဒံ ဓမ္မဘေရိံ မဟန္တံ,ဝိဟရတိ ပဟရန္တော တတ္ထ တတ္ထူပဂန္တွာ.

于是，那位声名远播者为他宣说佛法，也令一切众生心生欢喜；他敲响那声音极其甜美的大法鼓，随缘游化，处处安住。

၄၃၆.

436.

ဧဝံ တိလောကဟိတဒေန မဟာဒယေန,လောကုတ္တမေန ပရိဘုတ္တပဒေသပန္တိံ;

နိစ္စံသုရာသုရမဟောရဂရက္ခသာဒိ,သမ္ပူဇိတံ အဟမိ’ဒါနိ နိဒဿသိဿံ.

如此，我现在将指明那些由为三界带来利益、具大悲心、世间至上者所受用过的地方，这些地方常为天人、阿修罗、大龙、罗刹等所供奉。

၄၃၇.

437.

သဒ္ဓမ္မရံသိနိကရေဟိ ဇိနံသုမာလိ,ဝေနေယျပင်္ကဇဝနာနိ ဝိကာသယန္တော;

ဝါသံ အကာသိ ပဝရော ပဌမမှိ ဝဿေ,ဗာရာဏသိမှိ နဂရေ မိဂကာနနမှိ.

胜利者如日轮，以正法之光辉，令应受教化的众生心莲绽放；这位殊胜者在第一年雨安居时，住在波罗奈城的鹿野苑。

၄၃၈.

438.

နာနာပ္ပကာရရတနာပဏပန္တိဝီထိ,ရမ္မေ ပုရေ ပဝရရာဇဂဟာဘိဓာနေ;

ဝါသံ အကာသိ ဒုတိယေ တတိယေ စတုတ္ထေ,ဝဿေပိ ကန္တတရဝေလုဝနေဝ နာထော.

在那名为殊胜王舍城的可爱城市里，街道上林立着各种珍宝店铺；导师在第二、第三、第四年雨安居时，都住在非常可爱的竹林精舍。

၄၃၉.

439.

ဘူပါလမောဠိမဏိရံသိဝိရာဇမာနံ,ဝေသာလိနာမဝိဒိတံ နဂရံ သုရမ္မံ;

နိဿာယ သကျမုနိကေသရိ ပဉ္စမမှီ,ဝဿမှိ ဝါသမကရိတ္ထ မဟာဝနသ္မိံ.

释迦牟尼狮子在第五年雨安居时，依止名为毗舍离的怡人城市，它因国王们宝冠上宝石的光辉而闪耀；他住在大林(Mahāvana)中。

၄၄၀.

440.

ဖုလ္လာတိနီလဝိမလုပ္ပလစာရုနေတ္တော,သိံဂီသမာနတနုဇောတိဟိ ဇောတမာနော;

ဗုဒ္ဓေါ အနန္တဂုဏသန္နိဓိ ဆဋ္ဌဝဿေ,ဝါသံ အကာ ဝိပုလမင်္ကုလ ပဗ္ဗတသ္မိံ.

其眼如盛开的青莲般清净美丽，其身光芒如黄金般闪耀。具足无量功德的佛陀，在第六年安居于广阔的曼库拉山(Maṅkula)。

၄၄၁.

441.

ဂမ္ဘီရဒုဒ္ဒသတရံ မဓုရံ မရူနံ,ဒေသေတွ ဓမ္မမတုလော သိရိသန္နိဝါသော;

ဒေဝိန္ဒသီတလဝိသာလသိလာသနသ္မိံ,ဝဿမှိ ဝါသမ’ကရီ မုနိ သတ္တမမှိ.

无与伦比、为吉祥所依的牟尼，为诸天宣说了甚深、难见、甘美的法。在第七年，他在帝释天清凉广大的石座上安居。

၄၄၂.

442.

ဖုလ္လာရဝိန္ဒစရဏော စရဏာဓိဝါသော,သော သုံသုမာရဂိရိနာမဓရာဓရမှိ;

ဝါသံ အကာ ပရမမာရဇိ အဋ္ဌမသ္မိံ,ဝဿမှိ ကန္တရဘေသကလာဝနမှိ.

其足如盛开的莲花，为行持之所依。彼至上降魔者在第八年，安居于鳄鱼山(Suṃsumāragiri)的贝萨卡拉林(Bhesakalāvana)中。

၄၄၃.

443.

နာနာမတာတိဗဟုတိတ္ထိယသပ္ပဒပ္ပံ,ဟန္တွာ တိလောကတိလကော နဝမမှိ ဝဿေ;

ဝါသံ အကာသိ ရုစိရေ အတိဒဿနီယေ,ကောသမ္ဗိသိမ္ဗလိဝနေ ဇိနပက္ခိရာဇာ.

三界之顶饰、胜者鸟王，摧毁了众多持异见、极骄慢的外道之毒后，在第九年，于憍赏弥美丽而极悦人的尸舍婆林(Simbalivana)中安居。

၄၄၄.

444.

တေသံ မဟန္တကလဟံ သမိတုံ ယတီနံ,နိဿာယ ဝါရဏဝရံ ဒသမမှိ ဝဿေ;

ပုပ္ဖာဘိကိဏ္ဏဝိပုလာမလကာနနသ္မိံ,ဝါသံ အကာ မုနိဝရော ဝရပါရလေယျော.

为了平息那些比丘的巨大争执，最胜牟尼依靠一头贤善的大象，在第十年，于花朵遍布、广阔清净的林中，在殊胜的帕利雷亚卡(Pārileyyaka)安居。

၄၄၅.

445.

ဓမ္မာမတေန ဇနတံ အဇရာမရတ္တံ,နေန္တော ဝိလောစနမနောဟရသုဒ္ဓဒန္တော;

နာလာဘိဓာနဒိဇဂါမဝရေ မုနိန္ဒော,ဝါသံ အကာ အမိတဗုဒ္ဓိ ဒသေကဝဿေ.

其眼悦意，其齿清净。牟尼之主、无量智慧者，以甘露法引导众生达到无老无死的状态。在第十一年，他在名为那拉(Nālā)的殊胜婆罗门村中安居。

၄၄၆.

446.

ဝေရဉ္ဇ စာရုဒိဇဂါမသမီပဘူတေ,အာရာမကေ သုရဘိပုပ္ဖဖလာဘိရာမေ;

သဗ္ဗညု သကျမုနိ ဗာရသမမှိ ဝဿေ,ဝါသံ အကာသိ ပုစိမန္ဒဒုမိန္ဒမူလေ.

在第十二年，一切知者释迦牟尼安居于维兰迦一个婆罗门村附近，在一座充满芬芳花果的怡人园林中，于一棵补旨曼达树王(Pucimanda)的树下。

၄၄၇.

447.

ဖုလ္လာရဝိန္ဒဝဒနော ရစိစာရုသောဘော,လောကဿ အတ္ထစရိယာယ ဒယာဓိဝါသော;

ဝါသံ အကာ ရုစိရစာလိယပဗ္ဗတသ္မိံ,ဝီရော တိလောကဂရု တေရသမမှိ ဝဿေ.

其面如盛开的莲花，容光焕发。彼为世间利益而行，为慈悲所依。三界之师、英雄，在第十三年安居于美丽的迦理耶山(Cāliya)。

၄၄၈.

448.

ဗန္ဓူကပုပ္ဖသမပါဒကရာဘိရာမော,ဓမ္မိဿရော ပဝရဇေတဝနေ သုရမ္မေ;

ဓီရော မဟိဒ္ဓိ မုနိ စုဒ္ဒသမမှိ ဝဿေ,ဝါသံ အကာ သကလသတ္တဟိတေသု ယုတ္တော.

其手足如盘豆迦花(Bandhūka)般怡人。法自在者、智者、具大神通力的牟尼，在第十四年，为了一切众生的利益，安居于殊胜而美丽的祇陀林中。

၄၄၉.

449.

ဝေနေယျဗန္ဓုဝနရာဂဂဇေ ဝိဟန္တွာ,ဝဿမှိ ပဉ္စဒသမေ မုနိသီဟရာဇာ;

ဝါသံ အကာ ကပိလဝတ္ထုဓရာဓရောရု,နိဂြောဓရာမရမဏီယမဏိဂ္ဂုဟာယံ.

牟尼狮子王摧毁了在应调伏的亲属之林中的贪欲之象。在第十五年，他在迦毗罗卫广阔的尼拘律园(Nigrodhārāma)中，安居于怡人的宝石洞穴里。

၄၅၀.

450.

ယက္ခမ္ပိ ကက္ခလတရံ သုဝိနီတဘာဝံ,နေတွာ ပုရေ ဝရတမာလဝကာဘိဓာနေ;

ဝသ္မမှိ ဝါသမကရီ ဒသဆဋ္ဌမမှိ,နေန္တော ဇနံ ဗဟုတရမ္ပိ စ သန္တိမဂ္ဂံ.

他引导了极为粗暴的夜叉，使其达到善调伏的状态。在第十六年，他在名为阿罗毗(Āḷavī)的最胜城中安居，并引导众多人走向寂静之道。

၄၅၁.

451.

ပါကာရဂေါပုရနိကေတနတောရဏာဒိ,နေတ္တာဘိရာမဝရရာဇဂဟေ မဟေသိ;

ဝါသံ အကာနဓိဝရော ဒသသတ္တမမှိ,ဝဿမှိ ပတ္ထယသော ဘုဝနတ္တယသ္မိံ.

大仙、无上者，其名声遍布三界。在第十七年，他在具足城墙、门楼、房舍、牌坊等，令人赏心悦目的最胜王舍城中安居。

၄၅၂.

452.

ဓမ္မောသဓေန မဓုရေန သုခါဝဟေန,လောကဿ ဃောရတရရာဂရဇံ ဝိဟန္တွာ;

ဝဿမှိ ဝါသမကရီ ဒသအဋ္ဌမသ္မိံ,အင်္ဂီရသော ပဝရစာလိယပဗ္ဗတသ္မိံ.

鸯耆罗娑(Aṅgīrasa)以甘美、带来安乐的法药，摧毁了世间极可怕的贪欲尘垢。在第十八年，他在最胜迦理耶山(Cāliya)中安居。

၄၅၃.

453.

ဝေနယျဗန္ဓုဇနမောဟရိပုံ ဥဠာရံ,ဟန္တွာန ဓမ္မအသိနာ ဝရဓမ္မရာဇာ;

ဧကူနဝီသတိမကေ ပုန တတ္ထ ဝဿေ,ဝါသံ အကာ မဓုရဘာရတိ လောကနာထော.

最胜法王、世间导师，以法之剑摧毁了应调伏的亲属们巨大的愚痴之敌。在第十九年，言语甘美的他再次在那里安居。

၄၅၄.

454.

သုဒ္ဓါသယော ပဝရရာဇဂဟေ ဝိစိတ္တေ,ဝါသံ အကာသိ သမဝီသတိမမှိ ဝဿေ;

လောကဿ အတ္ထစရဏေ သုဘကပ္ပရုက္ခော,စိန္တာမဏိပ္ပဝရဘဒ္ဒဃဋော မုနိန္ဒော.

心意清净的牟尼之主，为世间利益而行，如吉祥的如意树、如意宝珠、最胜吉祥瓶。在第二十年，他在殊胜、美丽的王舍城中安居。

၄၅၅.

455.

ဧဝံ တိလောကမဟိတော အနိဗဒ္ဓဝါသံ,ကတွာ စရမ္ပဌမဗောဓိယုဒါရပညော;

ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိသမုပေတဝိစိတ္တဒေဟော,လောကေကဗန္ဓု ဘဂဝါ အဝသေသကာလေ.

如是，受三界崇敬者、世间唯一之友世尊，初证菩提后，具足广大智慧，其身具足六色光芒，奇妙庄严。在其余时间，他不住一处地游行。

၄၅၆.

456.

သာဝတ္ထိယံ ပဝရဇေတဝနေ စ ရမ္မေ,ဒိဗ္ဗာလယေ စ သမလင်္ကတပုဗ္ဗရာမေ;

ဝါသံ အကာသိ မုနိ ဝီသတိပဉ္စဝဿေ,လောကာဘိဝုဒ္ဓိနိရတော သုခသန္နိဝါသော.

致力于世间繁荣、为安乐所依的牟尼，在二十五年中，安居于舍卫城(Sāvatthī)殊胜而怡人的祇陀林，以及如天宫般庄严的东园(Pubbārāma)中。

၄၅၇.

457.

ဣတိ အမိတဒယော ယော ပဉ္စတာဠီသဝဿေ,မနုဇမနဝနသ္မိံ ဇာတရာဂဂ္ဂိရာသိံ;

ပရမမဓုရဓမ္မမ္ဗုဟိ နိဗ္ဗာပယန္တော,အဝသိ သမုနိမေဃော လောကသန္တိံ ကရောတု!

如是，无量慈悲者，在四十五年中，以最甘美的法水熄灭了人类心中如林般生起的贪欲之火。愿此牟尼之云带来世间和平！

၄၅၈.

458.

ပညာဝရင်္ဂနာ မယှံ သဉ္ဇာတာ မနမန္ဒိရေ;

တောသယန္တီ သဗ္ဗဇနံ ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတု သဗ္ဗဒါ.

愿名为智慧的殊胜女子，在我心殿中生起，永远令所有人欢喜，并不断增长。

၄၅၉.

459.

စိတံ ယံ ရစယန္တေန ဇိနဿ စရိတံ မယာ;

ပုညံ တဿာနုဘာဝေန သမ္ပတ္တော တုသိတာလယံ.

我撰写此《胜者行传》所集功德，愿以此威力，得生兜率天。

၄၆၀.

460.

မေတ္တေယျလောကနာထဿ သုဏန္တော ဓမ္မဒေသနံ;

တေန သဒ္ဓိံ စိရံ ကာလံ ဝိန္ဒန္တော မဟတိံ သိရိံ.

愿我能听闻弥勒(Metteyya)世间导师的说法，与他一同长久享受大吉祥。

၄၆၁.

461.

ဗုဒ္ဓေ ဇာတေ မဟာသတ္တောရမ္မေ ကေတုမနီပုရေ;

ရာဇဝံသေ ဇနီတွာန တိဟေတုပဋိသန္ဓိကော.

当彼大士、佛陀在怡人的翅头末城(Ketumatī)诞生时，愿我能生于王族，具足三因结生。

၄၆၂.

462.

စိဝရံ ပိဏ္ဍပါတဉ္စ အနဂ္ဃံ ဝိပုလံ ဝရံ;

သေနာသနဉ္စ ဘေသဇ္ဇံ ဒတွာ တဿ မဟေသိနော.

向那位大仙布施无价、广大、殊胜的衣、食、坐卧具与医药。

၄၆၃.

463.

သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာန ဇောတေန္တော တမနုတ္တရံ;

ဣဒ္ဓိမာ သတိမာ သမ္မာ ဓာရေန္တော ပိဋကတ္တယံ.

在教法中出家，照耀那无上法，具神通、具念，正确地受持三藏。

၄၆၄.

464.

ဝျာကတော တေန ဗုဒ္ဓေါ ယံ ဟေဿတီတိ အနာဂတေ;

ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နဗုဒ္ဓါနံ ဒါနံ ဒတွာ သုခါဝဟံ.

愿我被那位佛陀授记未来将成佛，并向每一位已出世的佛陀作带来安乐的布施。

၄၆၅.

465.

သံသာရေ သံသရန္တော ဟိ ကပ္ပရုက္ခော စ ပါဏိနံ;

ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတမန္နာဒိံ ဒဒန္တော မဓုရံ စရံ.

愿我在轮回中流转时，能成为众生的如意树(kapparukkha)，施予他们所愿求的食物等，行持善美。

၄၆၆.

466.

မံသလောဟိတနေတ္တာဒိံ ဒဒံ စိတ္တသမာဟိတော;

သီလနေက္ခမ္မပညာဒိံ ပူရေန္တော သဗ္ဗပါရမိံ.

愿我能心意专注地施予血肉、眼睛等，圆满戒、出离、慧等一切波罗蜜。

၄၆၇.

467.

ပါရမိသိခရံ ပတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ အနုတ္တရော;

ဒေသေတွာ မဓုရံ ဓမ္မံ ဇန္တူနံ သိဝမာဝဟံ.

达到波罗蜜的顶峰，成为无上佛陀，宣说为众生带来吉祥的甘美之法。

၄၆၈.

468.

သဗ္ဗံ သဒေဝကံ လောကံ ဗြဟာသံသာရဗန္ဓနာ;

မောစယိတွာ ဝရံ ခေမံ ပါပုဏျေံ သိဝံ ပုရံ.

愿我能解脱包括天人在内的整个世界，使其脱离轮回的巨大束缚，到达那殊胜、安稳、吉祥之城（涅槃）。

၄၆၉.

469.

လင်္ကာလင်္ကာရ ဘူတေန ဘူပါလနွယကေတုနာ;

ဝိဇယဗာဟုနာ ရညာ သကနာမေန ကာရိတေ.

此书作者所住的僧院，是由维阇耶巴胡(Vijayabāhu)王——楞伽岛的庄严、王族的旗帜——以自己的名字所建造。

၄၇၀.

470.

သတောယာသယပါကာရ ဂေါပုရာဒိဝိရာဇိတေ;

ပရိဝေဏဝရေ ရမ္မေ ဝသတာ သန္တဝုတ္တိနာ.

他住于那座殊胜、美丽的僧院(pariveṇa)中，其行为寂静，院内有水池、围墙、门楼等作为装饰。

၄၇၁.

471.

မေဓင်္ကရာဘိဓာနေန ဒယာဝါသေန ဓီမတာ;

ထေရေန ရစိတံ ဧတံ သဗ္ဘ သံသေဝိတံ သဒါ.

此书由那位名为弥陀伽罗(Medhaṅkara)、慈悲的住处、具智慧的长老所撰写，愿它永远为善人所亲近。

၄၇၂.

472.

ဘဝေ ဘဝေ’ဓ ဂါထာနံ တေသတ္တတိ စတုဿတံ;

ဂန္ထတော ပဉ္စပညာသာ-ဓိကံ ပဉ္စသတံ ဣတိ.

此书关于各种生命(bhava)的偈颂有四百七十三首；从全书来看，则有五百五十五首。