1

ปทมญฺชรี

语花鬘

---

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

---

นิรุตฺติกาโยทธิปารคํ ชินํ,วิสุทฺธธมฺมญฺจ คณํ อนุตฺตรํ;

ติธา นมิตฺวา ปทมญฺชรี มยา,กรียโต พาลกพุทฺธิวุทฺธิยาติ.

礼敬渡越语海之胜者，以及清净之法与无上僧伽；我三度礼敬后，此《语花鬘》为增长孩童之智而作。

---

อถ อการนฺตปุลฺลิงฺโค พุทฺธสทฺโท วุจฺจเต.

那么，将阐述以“a”结尾的阳性名词“佛陀”一词。

---

พุทฺโธ เทวมนุสฺสานํ ธมฺมํ เทเสสิ

佛陀为天与人宣说正法。

---

พุทฺธา เทวมนุสฺสานํ ธมฺมํ อเทสึสุ

诸佛为天与人宣说正法。

---

โภ พุทฺธ ตฺวมฺปิโข มํ ปาลย

佛陀啊，愿您也护佑我。

---

โภ พุทฺธา ตุมฺเหปิ โข มํ ปาเลถ.

诸佛啊，亦请您们护佑我。

---

พุทฺธํ ภควนฺตํ สกฺกจฺจํ วนฺทามหํ

我至诚礼敬世尊佛陀。

---

พุทฺเธ ภควนฺเต สกฺกจฺจํ วนฺทาม มยํ

我们虔诚地礼敬诸佛世尊。

---

พุทฺเธน ภควตา ธมฺโม เทสียเต

正法由世尊佛陀宣说。

---

พุทฺเธหิ ภควนฺเตหิ ธมฺโม เทสิโต

正法已由诸佛世尊宣说。

---

พุทฺเธน ภควตา มหาชโน สุจรติ

大众因世尊佛陀而行善。

---

พุทฺเธหิ ภควนฺเตหิ สิวปทํ ยนฺติ

因诸佛世尊，人们前往安稳处。

---

พุทฺธสฺส ภควโต ปุปฺผํ ยชติ

向世尊佛陀供花。

---

พุทฺธานํ ภควตํ ปุปฺผานิ ยชติ

以鲜花供养诸佛世尊。

---

พุทฺธา ภควตา สิวปทํ ลเภยฺย

愿从世尊佛陀获得安稳处。

---

พุทฺเธหิ ภควนฺเตหิ ปภา นิจฺฉรติ

光明从诸佛世尊放出。

---

พุทฺธสฺส ภควโต อิทฺธิ กึ น กเร

世尊佛陀的神通有什么不能做到？

---

พุทฺธานํ ภควนฺตานํ อิทฺธิปาฏิหาริยานิ

诸佛世尊的神变示现。

---

พุทฺเธ ภควนฺเต มหาชโน ปสีทติ.

大众对世尊佛陀生起净信。

---

พุทฺเธสุ ภควนฺเตสุ มนํ ปติฏฺฐิตํ.

心安住在诸佛世尊处。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

此为第一诵。

---

อการนฺตปุลฺลิงฺโค อตฺตสทฺโท วุจฺจเต.

将阐述以“a”结尾的阳性名词“自身”一词。

---

อตฺตา สํสารทุกฺขํ ปาปุณาติ

自身遭受轮回之苦。

---

อตฺตาโน สุขทุกฺขํ ปาปุณนฺติ

诸自身感受乐与苦。

---

โภ อตฺต สุขทุกฺขํ อนุโภสิ

人啊，你感受乐与苦。

---

โภ อตฺตโน สุขทุกฺขํ อนุโภถ

诸位啊，你们感受乐与苦。

---

อตฺตานํ ปสฺสติ พุทฺโธ ภควา

世尊佛陀见自身。

---

อตฺตาโน ปสฺสติ สมฺมา สมฺพุทฺโธ

正等觉者观见诸自身。

---

อตฺตนา สุขทุกฺขํ อนุภุตฺตํ

乐与苦由自身感受。

---

อตฺตเนหิ กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果由诸自身所承受。

---

อตฺตนา สํสารสุขํ นาม นตฺถิ

于自身中，无所谓轮回之乐。

---

อตฺตเนหิ ภวสุขํ นาม นตฺถิ

于诸自身中，无所谓有乐。

---

อตฺตโน อตฺตาว ปติฏฺฐา สิยา

自身实为自身之依止。

---

อตฺตานํ กมฺมเมว ปติฏฺฐา สิยา

业实为自身之依止。

---

อตฺตนาปิ มหพฺภยํ อุปฺปชฺชติ

由自身亦生起大怖畏。

---

อตฺตเนหิ มหพฺภยานิ ชายนฺติ

由诸自身生起诸大怖畏。

---

อตฺตโน มาตาปิตโร โหนฺติ

自身有父母。

---

อตฺตานํ ปญฺจคติโย โหนฺติ

自身有五趣。

---

อตฺตนิ สพฺพํ พลํ หรติ โรโค

疾病夺去自身的一切力量。

---

อตฺตเนสุ สพฺพํ พลํ หรนฺติ โรคา.

诸病夺去诸自身的一切力量。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二课。

---

อการนฺต ปุลฺลิงฺโค ราชสทฺโท วุจฺจเต.

宣说以“a”为尾音的阳性词“rāja”。

---

ราชาปิ มหาชนํ โตเสติ

王亦令大众欢喜。

---

ราชาโน มหาชนํ โตเสนฺติ

诸王令大众欢喜。

---

โภ ราชา มหาชนํ ปาลย

喂！王啊！请守护大众。

---

โภ ราชาโน มหาชนํ ปาเลถ

喂！诸王啊！请守护大众。

---

ราชานํ ปสฺสติ มหาชโน

大众看见王。

---

ราชาโน ปสฺสนฺติ มหาชนา

大众看见诸王。

---

รญฺญา การียเต มหาปาสาโท

王令人建造大宫殿。

---

ราชูหิ การาปิตา มหาวิหารา

诸王令人建造诸大寺院。

---

รญฺญา มหาชโน สุขํ จรติ

因王故，大众安乐而住。

---

ราชูหี มหาชนา สุขํ จรนฺติ

因诸王故，大众安乐而住。

---

รญฺโญ ปณฺณาการํ เทติ มหาชโน

大众向王献上礼物。

---

ราชูนํ ปณฺณาการํ เทนฺติ มหาชนา

大众向诸王献上礼物。

---

รญฺญา มหพฺภยํ อุปฺปชฺชติ

从王生起大怖畏。

---

ราชูหิ มหพฺภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

从诸王生起诸大怖畏。

---

รญฺโญ วปฺปมงฺคลํ โหติ

有王之耕种节。

---

ราชูนํ สพฺพาภรณานิ โหนฺติ

有诸王的一切饰品。

---

รญฺเญ มหาชโน ปน ปสีทติ

然而，大众对王有净信。

---

ราชุสุ มหาชนา ปน ปสีทนฺติ.

然而，民众对诸王心生欢喜。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

此为第三课。

---

อการนฺตปุลฺลิงฺโค คุณวตฺตุสทฺโท วุจฺจเต.

解说以“a”为词尾的阳性词“guṇavant”。

---

คุณวา ปุริโส สุนฺทรํ นิพฺพาณํ คโต

具德之人已达美好的涅槃。

---

คุณวนฺโต ปุริสา สุนฺทรํ นิพฺพาณํ คตา

具德的人们已达美好的涅槃。

---

โภ คุณวํ ปุริส ตฺวมฺปิ ทานํ เทหิ

啊，具德之人，你也应当布施。

---

โภ คุณวนฺโต ปุริสา ตุมฺเห ทานํ เทถ

啊，具德的人们，你们应当布施。

---

คุณวนฺตํ ปุริสํ ธมฺมํ โพเธติ อาจริโย

老师教导具德之人法。

---

คุณวนฺเต ปุริเส ธมฺมํ ปาฐยติ อาจริโย

老师教导具德的人们法。

---

คุณวนฺเตน ปุริเสน การิโต วิหาโร

精舍由具德之人所建造。

---

คุณวนฺเตหิ ปุริเสหิ การิตา วิหารา

诸精舍由具德的人们所建造。

---

คุณวนฺเตน ปุริเสน โลโก สุจรติ

世间因具德之人而善行。

---

คุณวนฺเตหิ ปุริเสหิ โลกา สุจรนฺติ

诸世间因具德的人们而善行。

---

คุณวโต ปุริสสฺส สกฺการํ กโรติ

（人们）尊敬具德之人。

---

คุณวตํ ปุริสานํ สกฺการํ กโรนฺติ

（人们）尊敬具德的人们。

---

คุณวตา ปุริสสฺมา ภยํ นูปฺปชฺชติ

恐惧不从具德之人生起。

---

คุณวนฺเตหิ ปุริเสหิ ภยานิ นูปฺปชฺชนฺติ

诸恐惧不从具德的人们生起。

---

คุณวโต ปุริสสฺส กิตฺติสทฺโท องฺคุคฺคจฺฉติ

具德之人的美名远扬。

---

คุณวตํ ปุริสานํ คุณโฆโส โหติ

具德的人们德名远扬。

---

คุณวนฺเต ปุริเส เม รมติ มโต

我的心喜爱具德之人。

---

คุณวนฺเตสุ ปุริเสสุ สปฺปุริโส ปสีทติ.

善人在具德的人们中感到欢喜。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

此为第四课。

---

อการนฺตปุลฺลิงฺโค คจฺฉนฺตสทฺโท วุจฺจเต.

解说以“a”为词尾的阳性词“gacchant”。

---

คจฺฉํ ยญฺญทตฺโต ปุริสํ ภารํ หารยติ

行走时，雅那达多(Yaññadatta)让人运载重物。

---

คจฺฉนฺตา ยญฺญทตฺตา ปุริสํ กมฺมํ การยนฺติ

行走时，雅那达多们让人做工作。

---

โภ คจฺฉํ ยญฺญทตฺต ตฺวํ มํ ปาลย

啊，正在行走的雅那达多，你当守护我。

---

โภ คจฺฉนฺตา ยญฺญทตฺตา มํ ปาเลถ

啊，正在行走的雅那达多们，你们当守护我。

---

คจฺฉนฺตํ ยญฺญทตฺตํ กมฺพลํยาจยติ ทฺวิโช

婆罗门向正在行走的雅那达多乞求毛毯。

---

คจฺฉนฺเต ยญฺญทตฺเต กมฺพลํ ยาจยติ ทฺวิโช

婆罗门向正在行走的雅那达多们乞求毛毯。

---

คจฺฉตา ยญฺญทตฺเตน รุกฺโข ปุปฺผานิ อวจียเต

花朵被正在行走的雅那达多从树上采下。

---

คจฺฉนฺเตหิ ยญฺญทตฺเตหิ รุกฺโข ปุปฺผานิ อวจิโต

行走中的雅那达多们采摘了树木的花朵。

---

คจฺฉตา ยญฺญทตฺเตน โกจิ มคฺคํ ชานาติ

当雅那达多行走时，有人知道那条路。

---

คจฺฉนฺเตหิ ยญฺญทตฺเตหิ เกจิมคฺคํ ชานนฺติ

当雅那达多们行走时，有些人知道那条路。

---

คจฺฉโต ยญฺญทตฺตสฺส ฉตฺตํ ธารยเต

当雅那达多行走时，有人为他举着伞。

---

คจฺฉตํ ยญฺญทตฺตานํ ฉตฺตานิ ธารยนฺเต

当雅那达多们行走时，有人为他们举着伞。

---

คจฺฉตา ยญฺญทตฺตสฺมา ภยํ นูปฺปชฺชติ

恐惧不会从行走中的雅那达多生起。

---

คจฺฉนฺเตหิ ยญฺญทตฺเตหิ ภยานิ นูปฺปชฺชนฺติ

种种恐惧不会从行走中的雅那达多们生起。

---

คจฺฉโต ยญฺญทตฺตสฺส ฉตฺโต โหติ

行走中的雅那达多有伞。

---

คจฺฉตํ ยญฺญทตฺตานํ อาภรณานิ โหนฺติ

行走中的雅那达多们有饰品。

---

คจฺฉนฺเต ยญฺญทตฺเต โกจิ ปสีทติ

有人对行走中的雅那达多生起信心。

---

คจฺฉนฺเตสุ ยญฺญทตฺเตสุ เกจิ ปสีทนฺติ.

一些人对行走中的雅那达多们生起信心。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

此为第五课。

---

อิการนฺตปุลฺลิงฺโค อคฺคิสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以“i”结尾的阳性词“aggi”。

---

อคฺคิ ปน กฏฺฐมงฺคารํ กโรติ

火能将木柴烧成炭。

---

อคฺคโย กฏฺฐมงฺคารํ กโรนฺติ

诸火将木柴烧成炭。

---

โภ อคฺคิ ตฺวํ สีตํ วิโนเทหิ

喂，火啊，你当驱散寒冷！

---

โภ อคฺคี ตุมฺเห สีตํ วิโนเทถ

喂，诸火啊，你们当驱散寒冷！

---

อคฺคึ นิพฺพาเปติ โย โกจิ

有人熄灭火。

---

อคฺคโย นิพฺพาเปนฺติ เย เกจิ

有些人熄灭诸火。

---

อคฺคินา โกจิ อกาโร ทฑฺโฒ

某栋房屋被火烧毁了。

---

อคฺคีหิ เกจิ อคารา ทฑฺฒา

一些房屋被诸火烧毁了。

---

อคฺคินา กิญฺจิ อาคารํ ฌาเปติ

有人用火焚烧某栋房屋。

---

อคฺคีหิ เกจิ อคาเร ฌาเปติ

有些人用诸火焚烧一些房屋。

---

อคฺคิโน อุปาทานํ ททาติ พฺราหฺมโณ

婆罗门为火添加燃料。

---

อคฺคีนํ อุปาทานํ ททนฺติ พฺราหฺมณา

婆罗门们为诸火添加燃料。

---

อคฺคินา ธูโม อเปติ นิจฺจํ

烟总是从火中升起。

---

อคฺคีหิ’ธูมาปิ อเปนฺติ นิจฺจํ

烟也总是从诸火中升起。

---

อคฺคิโน อาโลโก จ โหติ

火也有光。

---

อคฺคีนํ อาโลกาปิ โหนฺติ

诸火也有光。

---

อคฺคิมฺหิ โย โกจิ ปสีทติ

有人对火生起信心。

---

อคฺคีสุ เย เกจิ ปสีทนฺติ.

有些人对诸火有净信。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

此为第六课。

---

อิการนฺตปุลฺลิงฺโค อาทิสทฺโท วุจฺจเต.

兹当说以i为尾音之阳性词“ādi”。

---

อาทิ พนฺธียเต สมคฺเคน สงฺเฆน

开端由和合僧团制定。

---

อาทโย พนฺธียนฺเต สมคฺเคหิ ภิกฺขุหิ

诸开端由和合众比丘制定。

---

โภ อาทิ ตฺวํ ทีฆกาลํ ปวตฺเตหิ

喂，开端！愿你长久延续。

---

โภ อาที ตุมฺเห ทีฆกาลํ ปวตฺเตถ

喂，诸开端！愿你们长久延续。

---

อาทึ ปสฺสติ สมคฺโค สงฺโฆ จ

和合僧团亦见开端。

---

อาทโย ปสฺสติ ภิกฺขุ สงฺโฆ จ

比丘僧团亦见诸开端。

---

อาทินา ปริสุทฺเธน ปน ภูยเต

然，由清净之开端而有。

---

อาทีหิ ปริสุทฺเธหิ ปน ภูยเต

然，由诸清净之开端而有。

---

อาทินา สมคฺโค สงฺโฆ สุจรติ

和合僧团依开端而善行。

---

อาทีหิ ภิกฺขุ สงฺโฆ สุจรติ

比丘僧团依诸开端而善行。

---

อาทิโน โกจิ อุปกรณํ เทติ

有人给与第一位者资具。

---

อาทีนํ เกจิ อุปกรณํ เทนฺติ

有些人给与第一批人资具。

---

อาทินา สมคฺโค สงฺโฆ อเปติ

和合僧团从开端离去。

---

อาทีหิ ภิกฺขุ’สงฺโฆ อเปติ

比丘僧团从诸开端离去。

---

อาทิสฺส อุปการิกา โข ปน โหติ

诚然，其为第一位者之助益女。

---

อาทีนํ อุปการิกาโยปิ โหนฺติ

她们亦是第一批人之助益女。

---

อาทิมฺหิ สมคฺโค สงฺโฆ นิสีทติ

和合僧团于开端处坐。

---

อาทีสู ภิกฺขุ สงฺโฆปิ นิสีทติ.

比丘僧团亦于诸开端处坐。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

此为第七课。

---

อีการนฺตปุลฺลิงฺโค ทณฺฑีสทฺโท วุจฺจเต.

兹当说以ī为尾音之阳性词“daṇḍī”。

---

ทณฺฑี ปุริโสปิ ทณฺฑํ ฉฑฺเฑตุ

持杖之人亦应弃杖。

---

ทณฺฑิโน ปุริสา ทณฺฑํ ฉฑฺเฑนฺตุ

持杖之人们应弃杖。

---

โภ ทณฺฑี ปุริส ทณฺฑํ ฉฑฺเฑหิ

喂，持杖之人，弃杖！

---

โภ ทณฺฑิโน ปุริสา ทณฺฑํ ฉฑฺเฑถ

喂，持杖之人们，弃杖！

---

ทณฺฑึ ปุริสํ กมฺมํ การยติ ปุริโส

一人使持杖之人作业。

---

ทณฺฑี ปุริเส กมฺเม กาเรนฺติ ปุริสา

持杖的男人们使（其他）男人们做诸工作。

---

ทณฺฑินา ปุริเสน ทณฺโฑ ฉฑฺฑียตุ

愿杖为持杖之人所弃。

---

ทณฺฑีหิ ปุริเสหิ ทณฺฑา ฉฑฺฑียนฺตุ

让棍杖被持杖的人们丢弃。

---

ทณฺฑินา ปุริเสน ปุริโส ติฏฺฐติ

一个人与持杖之人站在一起。

---

ทณฺฑีหิ ปุริเสหิ ปุริสา ติฏฺฐนฺติ

人们与持杖的人们站在一起。

---

ทณฺฑิโน ปุริสสฺส จิตฺตํ น รุจฺจติ

持杖之人的心不悦。

---

ทณฺฑีนํ ปุริสานํ จิตฺตํ น รุจฺจติ

持杖的人们的心不悦。

---

ทณฺฑินา ปุริสสฺมา ภยํ อุปฺปชฺชติ

恐惧从持杖之人那里生起。

---

ทณฺฑีหิ ปุริเสหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

恐惧从持杖的人们那里生起。

---

ทณฺฑิโน ปุริสสฺส ปริคฺคโห โหติ

持杖之人有随从。

---

ทณฺฑีนํ ปุริสานํ ปริคฺคหา โหนฺติ

持杖的人们拥有随从。

---

ทณฺฑิสฺมึ ปุริเส จิตฺตํ น รมติ

心不乐于持杖之人。

---

ทณฺฑีสุ ปุริเสสุ เอกจฺโจ นปฺปสีทติ.

在持杖者中，某一人不喜悦。

---

อิติ อฏฺฐโม ปาโฐ.

此为第八课。

---

อุการนฺตปุลฺลิงฺโค ภิกฺขุสทฺโท วุจฺจเต.

兹说以“u”为尾的阳性词“bhikkhu”（比丘）。

---

ภิกฺขุ มหาราชานํ ธมฺมํ ภณติ

比丘为大王们说法。

---

ภิกฺขู มหาราชานํ ธมฺมํ ภณนฺติ

比丘们为大王们说法。

---

โภ ภิกฺขุ ปณีตํ ธมฺมํ เทเสหิ

比丘，请宣说殊胜之法。

---

โภ ภิกฺขู ปณีตํ ธมฺมํ เทเสถ

比丘们，请宣说殊胜之法。

---

ภิกฺขุํ สกฺกจฺจํ ปณมามหํ

我至诚敬礼比丘。

---

ภิกฺขู สกฺกจฺจํ ปณมาม มยํ

我们至诚敬礼比丘们。

---

ภิกฺขุนา สทฺธมฺโม เทสียเต

正法由比丘宣说。

---

ภิกฺขูหิ สทฺธมฺโม สุเทสิโต

正法已由比丘们善说。

---

ภิกฺขุนา โลโก สคฺคํ คจฺฉติ

世人经由比丘而趋向天界。

---

ภิกฺขูหิ มหาชนา สคฺคํ ตจฺฉนฺติ

大众经由比丘们而趋向天界。

---

ภิกฺขุสฺส ทานํ เทติ สปฺปุริโส

善人布施予比丘。

---

ภิกฺขูนํ ทานํ เทนฺติ สปฺปุริสา

善人们布施予比丘们。

---

ภิกฺขุนา สคฺคํ ลเภยฺย สโง

某人可能经由比丘而获得天界。

---

ภิกฺขูหิ สคฺคํ ลเภยฺยุํ สปฺปุริสา

善人们可能经由比丘们而获得天界。

---

ภิกฺขุโน ปตฺตจีวรมฺปิ ภวติ

比丘亦有衣钵。

---

ภิกฺขูนํ ปตฺตจีวรานิ ภวนฺติ

比丘们有衣钵。

---

ภิกฺขุสฺมึ เม รมติ มโน

我心喜乐于比丘。

---

ภิกฺขูสุ สทฺโธ สปฺปุริโส ปสีทติ.

贤善之人于诸比丘生起净信。

---

อิติ นวโม ปาโฐ.

此为第九课。

---

อุการนฺตปุลฺลิงฺโค ชนฺตุสทฺโท วุจฺจเต.

讲述以u为尾音的阳性名词“jantu”（众生）。

---

ชนฺตุ เทวทตฺตํ กฏํ การาเปติ

一个众生让提婆达多做席垫。

---

ชนฺตุโน เทวทตฺเต กเฏ การาเปนฺติ

众生们让提婆达多们做席垫。

---

โภชนฺตุ ตฺวมฺปิ เทวทตฺตํ กฏํ กาเรสิ

喂，众生，你也让提婆达多做席垫。

---

โภ ชนฺตุโน เทวทตฺเต กเฏ กาเรถ.

喂，众生们，你们让提婆达多们做席垫吧。

---

ชนฺตุมฺเปตํ กฏํ กาเรมิ เตเนว กเฏ วา

我让此众生做席垫，或就在那席垫上。

---

ชนฺตุเปเต กฏํ กาเรม เตเนว กเฏ วา

我们让这些众生做席垫，或就在那席垫上。

---

ชนฺตุนา ปุริโส วิหารํ วิหาเรวา การาปียเต

某人被一个众生指使建造精舍。

---

ชนฺตูหิ ปุริโส วิหารํ วิหาเรวา การิโต

某人被众生们指使建造了精舍。

---

ชนฺตุนา ริเยน โย โกจิ สุขํ ปาปุณติ

任何人通过一位圣者众生而获得快乐。

---

ชนฺตูหิ อริเยหิ เย เกจิ สุขํ ปาปุณนฺติ

某些人通过圣者众生们获得快乐。

---

ชนฺตุโน อริยสฺส ธนํ ททาติ ธนวนฺโต

富人布施财富予圣者众生。

---

ชนฺตุนมริยานํ ธนํ ททนฺติ ธนวนฺตา

富人们布施财富予圣者众生们。

---

ชนฺตุนาริยมฺหา อนฺตรธายติ โย โกจิ

任何人从一位圣者众生处消失。

---

ชนฺตูหิ อริเยหิ อนฺตรธายนฺติ เย เกจิ

某些人从圣者众生们中消失。

---

ชนฺตุโน สกลสฺส ผลํวิปาโก โหติ

一个众生的全部业果生起。

---

ชนฺตูนํ สกลานํ ปญฺจคติโย โหนฺติ

一切众生皆有五趣。

---

ชนฺตุมฺหิ อริเย โย โกจิ ปสีทติ

任何人于圣者众生产生净信。

---

ชนฺตุสุ อริเยสุ เย เกจิ ปสีทนฺติ.

某些人于圣者众生们产生净信。

---

อิติ ทสโม ปาโฐ.

此为第十课。

---

อุการนฺตปุลฺลิงฺโค สตฺถุสทฺโท วุจฺจเต.

讲述以u为尾音的阳性名词“satthu”（导师）。

---

สตฺถา เทวมนุสฺสานํ ธมฺมเทสนํ อกาสิ

导师为天人说法。

---

สตฺถาโร เทวมนุสฺสานํ ธมฺมเทสนํ อกาสุํ

诸导师为天人说法。

---

โภ สตฺถา ตฺวํ สเทวกํ โลกํ ปาลย

哦，导师，请您护佑这天人世界。

---

โภ สตฺถาโร สเทวกํ โลกํ ปาเลถ

哦，诸导师，请你们护佑这天人世界。

---

สตฺถารํ ธมฺมราชานํ สกฺกจฺจํ ปณมา มหํ

我恭敬地顶礼法王导师。

---

สตฺถาเร ธมฺมราเช สกฺกจฺจํ ปณมาม มยํ

我们恭敬地顶礼诸法王导师。

---

สตฺถารา ธมฺมราเชน สีวํ โพธียเต โลโก

世间由法王导师而得安稳觉悟。

---

สตฺถาเรหิ ธมฺมราเชหิ สิวํ โพธิโต โลโก

世间由诸法王导师而得安稳觉悟。

---

สตฺถารา ธมฺมราเชน อจฺจุตํ ปทํ คจฺฉติ

依于法王导师，得达不死之境。

---

สตฺถาเรหิ ธมฺมราเชหิ อจฺจุตํ ปทํ ลเภยฺย

依于诸法王导师，应能获得不死之境。

---

สตฺถุ ธมฺมราชสฺส ปุปฺผานิ ยชติ โลโก

世人向法王导师供奉花朵。

---

สตฺถานํ ธมฺมราชานํ ปุปฺผานิ ยชติ โลโก

世人向诸法王导师供奉花朵。

---

สตฺถารา ธมฺมราชสฺมา ปราเชนฺติ อญฺญติตฺถิยา

其他外道败于法王导师。

---

สตฺถาเรหิ ธมฺมราเชหิ ฉรํสิโย นิจฺฉรนฺติ

六色光芒从诸法王导师处放射而出。

---

สตฺถุโน ธมฺมราชสฺส จรณํ ปณมามฺยหํ

我顶礼法王导师之足。

---

สตฺถานํ ธมฺมราชานํ ปาเท สิรสา ปณาม

我们以头顶礼诸法王导师之足。

---

สตฺถริ ธมฺมราเช โก ภตฺตึ น ฆฏียติ

于法王导师，谁不生起净信？

---

สตฺถาเรสุ ธมฺมราเชสุ ภตฺติ ภวภเว อตฺถุ.

愿于诸法王导师，生生世世有净信。

---

อิติ เอกาทสโม ปาโฐ.

第十一课毕。

---

อุการนฺตปุลฺลิงฺโค นนฺตุสทฺโท วุจฺจเต.

以u为尾音的阳性nantu词，兹说明之。

---

ตตฺตา ปิตามหํ โภชนํ โภชยติ

孙子喂祖父食物。

---

นตฺตาโร ปิตามหํ โภชนํ โภชยนฺติ

孙子们喂祖父食物。

---

โภ นตฺตา ตฺวมฺปิ สิปฺปํ อุคฺคณฺหาหิ

喂，孙子！你也应学习技艺。

---

โภ นตฺตาโร ตุมฺเห สิปฺปานิ อุคฺคณฺหาถ

喂，孙子们！你们应学习技艺。

---

นตฺตารํ สิปฺปํ ปาเฐติ อาจริโย

老师教导孙子技艺。

---

นตฺตาเร สิปฺปานิ ปาเฐนฺติ อาจริยา

老师们教导孙子们技艺。

---

นตฺตารา รุกฺโข ปุปฺผานิ อวจียเต

树上的花朵被孙子采摘。

---

นตฺตาเรหิ รุกฺโข ปุปฺผานิ อวจิโต

树上的花朵被孙子们采摘了。

---

นตฺตารา ปิตามโห สุขี ชาโต

祖父因孙子而快乐。

---

นตฺตาเรหิ ปิตฺตามหา สุขีชาตา

祖父们因孙子们而快乐。

---

นตฺตุสฺส เขตฺตวตฺถุํ ททาติ ปิตามโห

祖父给孙子田地与家业。

---

นตฺตารานํ เขตฺตวตฺถุํ ททนฺติ ปิตามหา

祖父们给孙子们田地与家业。

---

นตฺตารา ปิตามโห อเปโต โหติ

祖父离开了孙子。

---

นตฺตาเรหิ ปิตามโห อเปโต โหติ

祖父离开了孙子们。

---

นนฺตุโน วตฺถาภรนํ ปน โหติ

孙子有衣服与饰品。

---

นตฺตารานํ โข ปน วตฺถาภรนานิ โหนฺติ

孙子们实有衣服与饰品。

---

นตฺตริ โย โกจิ ปิตามโห นปฺปสีทติ

任何祖父都不对孙子欢喜。

---

นตฺตาเรสุ เย เกจิ ปิตามหา นปฺปสีทนฺติ.

有些祖父对孙辈不喜悦。

---

อิติ ทฺวาทสโม ปาโฐ.

第十二课终。

---

อุการนฺต ปุลฺลิงฺโค ปิตุสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以u结尾的阳性词“pitu”（父亲）。

---

ปิตาปิ ปุตฺตํ โภชนํ โภชยติ

父亲也喂儿子吃饭。

---

ปิตโร ปุตฺเต โภชนํ โภชยนฺติ

父亲们喂儿子们食物。

---

โภปิตา ตฺวมฺปิ โภชนํ โภเชหิ

哦，父亲！你也喂些食物吧！

---

โภ ปิตโร ตุมฺเห โภชนํ โภเชถ

哦，父亲们！你们喂些食物吧！

---

ปิตรํ สกฺกจฺจํ โปเสติ ปุตฺโต

儿子恭敬地奉养父亲。

---

ปิตเร สกฺกจฺจํ โปเสนฺติ ปุตฺตา

子女恭敬地奉养父亲们。

---

ปิตรา ปุตฺโต กุสลํ การาปียเต

儿子被父亲促使行善。

---

ปิตเรหิ ปุตฺโต กุสลํ การาปียเต

儿子被父亲们促使行善。

---

ปิตรา ปุตฺโตปิ สุขํ ปาปุณาติ

儿子也因父亲而获得快乐。

---

ปิตเรหิ ภคินิโย สุขํ ปาปุณนฺติ

姐妹们因父亲们而获得快乐。

---

ปิตุสฺส อนฺนปานํเทติ ปุตฺโต

儿子给父亲食物和饮料。

---

ปิตรานํ อนฺนปานํ เทนฺติ ปุตฺตา

子女们给父亲们食物和饮料。

---

ปิตรา อนฺตรธายาติ ปุตฺโต

儿子从父亲身边消失。

---

ปิตุโน ปาเท อภิวนฺทติ ปุตฺโต

儿子礼敬父亲的双足。

---

ปิตรานํ ปาเท อภิวนฺทติ ปุตฺตา

子女们礼敬父亲们的双足。

---

ปิตริ ปุตฺโต ตฺรโช ปสีทติ

亲生儿子对父亲感到喜悦。

---

ปิตเรสุ ปุตฺโตรโส ปสีทติ.

亲生儿子对父亲们感到喜悦。

---

อิติ เตรสโม ปาโฐ.

第十三课终。

---

อุการนฺต ปุลฺลิงฺโค ภาตุสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以u结尾的阳性词“bhātu”（兄弟）。

---

ภาตา ภคินึ กุสลํ การาปยติ

兄长促使妹妹行善。

---

ภาตโร ภคินี กุสลานิ การาปยนฺติ

兄弟们促使姐妹们行善。

---

โภ ภาตา ตฺวมฺปิ กุสลํ กโรหิ

哦，兄弟！你也当行善。

---

โภ ภาตโร ตุมฺเห กุสลานิ กโรถ

哦，兄弟们！你们当行诸善。

---

ภาตรํ กมฺมํ การยติ ปุพฺพโช

兄长使弟弟工作。

---

ภาตเร กมฺเม การยนฺติ ปุพฺพชา

兄长们使弟弟们工作。

---

ภาตรา สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปียเต

僧团被兄弟供养食物。

---

ภาตเรหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปิโต

僧团被兄弟们供养了食物。

---

ภาตรา ภคินีปิ สุขํ ปาปุณาติ

妹妹亦因兄长而获得快乐。

---

ภาตเรหิ ภคินิโย สุขํ ปาปุณนฺติ

姐妹们因兄弟们而获得快乐。

---

ภาตุสฺส วตฺถญฺจ ททาติ ปุพฺพโช

兄长给予弟弟衣服。

---

ภาตรานํ วตฺถานิ ททนฺติ ปุพฺพชา

兄长们给予弟弟们衣物。

---

ภาตรา อนฺตรธายติ ภคินิปิ

妹妹亦从兄长处消失。

---

ภาตเรหิ อนฺตรธายนฺติ ภคินิโย

姐妹们从兄弟们处消失。

---

ภาตุโน เขตฺตวตฺถูนิ ปน วิชฺชนฺติ

兄弟则有田地与地产。

---

ภาตรานํ เขตฺตวตฺถูนิ ปน วิชฺชนฺติ

兄弟们则有田地与地产。

---

ภาตริ เชฏฺโฐ สมฺมา ปสีทติ

兄长于弟弟正生净信。

---

ภาตเรสุ เชฏฺฐา สมฺมา ปสีทนฺติ.

兄长们于弟弟们正生净信。

---

อิติ จุทฺทสโม ปาโฐ.

此为第十四课。

---

อูการนฺต ปุลฺลิงฺโค อภิภูสทฺโท วุจฺจเต.

兹讲以“ū”为尾音的阳性词“abhibhū”。

---

อภิภู ตถาคโต ธมฺมเทสนํ อกาสิ

征服者(Abhibhū)如来作了法谈。

---

อภิภู ตถาคตา ธมฺมเทสนํ อกาสุํ

诸征服者如来作了法谈。

---

โภ อภิภู ตถาคต ธมฺมํ เทเสหิ

啊，征服者如来，请宣说法。

---

โภ อภิภู ตถาคตา ธมฺมํ เทเสถ

啊，诸征服者如来，请宣说法。

---

อภิภุํ ตถาคตํ สิรสา นมามฺยหํ

我以头顶礼征服者如来。

---

อภิภุโว ตถาคเต สิรสา นมาม มยํ

我等以头顶礼诸征服者如来。

---

อภิภุนา ตถาคเตน ธมฺโม เทสิโต

法为征服者如来所说。

---

อภิภูหิ ตถาคเตหิ ธมฺมา เทสิตา

诸法为诸征服者如来所说。

---

อภิภุนา ตถาคเตน มุนโย สุขีชาตา

诸牟尼因征服者如来而得安乐。

---

อภิภูหิ ตถาคเตหิ โลกา สุขีชาตา

世间众生因诸征服者如来而得安乐。

---

อภิภูโน ตถาคตสฺส ปุปฺผานิ ยชติ

（彼）以花供养征服者如来。

---

อภิภูนํ ตถาคตานํ ปุปฺผานิ ยชนฺติ

（彼等）以花供养诸征服者如来。

---

อภิภุนา ตถาคตมฺหา ปภา นิจฺฉรติ

光明从征服者如来（身）而出。

---

อภิภูหิ ตถาคเตหิ ปภาโย นิจฺฉรนฺติ

诸光明从诸征服者如来（身）而出。

---

อภิภุโน ตถาคตสฺส ปาเท ปณมามิ

我顶礼征服者如来之双足。

---

อภิภูนํ ตถาคตานํ จรณํ ปณมาม

我等顶礼诸征服者如来之足。

---

อภิภุมฺหิ ตถาคเต เม รมติ มโน

我心于征服者如来处生喜乐。

---

อภิภูสุ ตถาคเตสุ มนํ ปติฏฺฐิตํ.

（我）心已安立于诸征服者如来中。

---

อิติ ปญฺจทสโม ปาโฐ.

此为第十五课。

---

อูการนฺต ปุลฺลิงฺโค สพฺพญฺญุสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以ū为结尾的阳性词“sabbaññu”（一切知者）。

---

สพฺพญฺญุ โลกนาโถ ธมฺมํ เทเสติ

一切智者、世间导师宣说法。

---

สพฺพญฺญุ โลกนาถา ธมฺมํ เทเสนฺติ

诸一切智者、世间导师宣说法。

---

โภ สพฺพญฺญุ โลกนาถ ธมฺมํ เทเสหิ

尊者，一切智者、世间导师，请宣说法。

---

โภ สพฺพญฺญุ โลกนาถา ธมฺมํ เทเสถ

尊者，诸一切智者、世间导师，请宣说法。

---

สพฺพญฺญุํ โลกนาถํ ปสฺสติ มหาชโน

大众看见一切智者、世间导师。

---

สพฺพญฺญุโน โลกนาเถ ปสฺสติ มหาชโน

大众看见诸一切智者、世间导师。

---

สพฺพญฺญุนา โลกนาเถน ธมฺโม เทสียเต

正法为一切智者、世间导师所宣说。

---

สพฺพญฺญูหิ โลกนาเถหิ ธมฺโม เทสิโต

正法已被诸一切智者、世间导师所宣说。

---

สพฺพญฺญุนา โลกนาเถน สิวปทํ ยนฺติ

人们通过一切智者、世间导师趣向安稳处。

---

สพฺพญฺญูหิ โลกนาเถหิ โลกา สุขีชาตา

世间众生因诸一切智者、世间导师而得安乐。

---

สพฺพญฺญุโน โลกนาถสฺส ชีวิตํ ปริจฺจชามิ

我将生命奉献给一切智者、世间导师。

---

สพฺพญฺญูนํ โลกนาถานํ ชีวิตํ ปริจฺจชามิ

我将生命奉献给诸一切智者、世间导师。

---

สพฺพญฺญุนา โลกนาถสฺมา สิวปทํ ลเภยฺย

愿人们从一切智者、世间导师处获得安稳处。

---

สพฺพญฺญูหิ โลกนาเถหิ สิวปทิ ลเภยฺยุํ

愿人们从诸一切智者、世间导师处获得安稳处。

---

สพฺพญฺญุโน โลกนาถสฺส จรณํ วนฺทามิ

我礼敬一切智者、世间导师之足。

---

สพฺพญุญูนํ โลกนาถานํ ปาเท วนฺทาม

我们顶礼诸一切智者、世间导师之足。

---

สพฺพญฺญุสฺมึ โลกนาเถ โลโก ปสีทติ

世间众生于一切智者、世间导师处生起信心。

---

สพฺพญฺญูสุ โลกนาเถสุ โลกา ปสีทนฺติ.

世间众生于诸一切智者、世间导师处生起信心。

---

อิติ โสลสโม ปาโฐ.

此为第十六课。

---

โอการนฺต ปุลฺลิงฺโค โคสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以o为结尾的阳性词“go”（牛）。

---

โค อุสโภ อุชุํ คจฺฉติ

公牛径直而行。

---

คาโว อุสภา อุชุํ คจฺฉนฺติ

诸公牛径直而行。

---

โภ โค อุสภา อุชุํ คจฺฉาหิ

喂，公牛，请径直而行！

---

คาวุํ วชํ รุนฺธติ โคปาโล

牧牛人将牛关进牛栏。

---

คาโว วเช รุนฺธติ โคปาลา

牧牛人们将牛群关在牛栏里。

---

คาเวน สกโฏ อานียเต

车由牛拉来。

---

โคหิ สกฏา อานียนฺเต

诸车由牛群拉来。

---

คาเวน โคมิโก ชีวิกํ กปฺเปติ

牛主以牛维持生计。

---

โคหิ โคมิกา ชีวิกํ กปฺเปนฺติ

牧牛人们以牛维持生计。

---

คาวสฺส ติณํ ททาติ โคปาโล

牧牛人给牛草。

---

โคนํ ติณํ ททนฺติ โคปาลา

牧牛人们给牛群草。

---

คาวา อุสภสฺมา ภยํ อุปฺชชฺชติ

母牛畏惧公牛。

---

โคหิ อุสเภหิ ภยานิ ชายนฺติ

牛群因公牛们而生起种种恐惧。

---

คาวสฺส อุสภสฺส ธวโล คุโณ

公牛有洁白的品质。

---

ควํ อุสภานํ คุณา ปมาณํ

牛群中，公牛们的品质是标准。

---

ภาเว อุสเภ โคมิโก ปสีทติ

牧牛人对公牛的本性感到欢喜。

---

โคสุ อุสเภสุ โคมิกา ปสีทนฺติ.

牧牛人们对牛群中的公牛们感到满意。

---

อิติ สตฺตทสโม ปาโฐ.

如是第十七课。

---

อิติ ปทมญฺชริยา ปุลฺลิงฺคนามานํ.

如是为《词集》中的阳性名词（部分）。

---

ปฐโม ปริจฺเฉโท.

第一章。

---

อถ อการนฺเตตฺถิลิงฺโค กญฺญาสทฺโท วุจฺจเต.

现在，讲解以ā为词尾的阴性词“少女”。

---

กญฺญา ทาสึ กมฺมํ การาปยติ

少女让女奴做工作。

---

กญฺญาโย ทาสี กมฺเม การาปยนฺติ

少女们让女奴们从事工作。

---

โภ กญฺเญ ตฺวมฺปิ กุสลํ กโรหิ

喂，少女，你也当行善。

---

โภ กญฺญาโย ตุมฺเห กุสลํ กโรถ

喂，少女们，你们当行善。

---

กญฺญํ กุสลํ การาเปติ มาตา

母亲让少女行善。

---

กญฺญาโย กุสลานิ กาเรนฺติ มาตาปิตโร

父母让少女们行诸善。

---

กญฺญาย ติลานิปิ ภชฺชียนฺเต

芝麻也由少女所烘烤。

---

กญฺญาหิ ธญฺญานิปิ ภชฺชียนฺเต

谷物也由少女们所烘烤。

---

กญฺญาย โกจิ ปุริโส สุจรติ

某个男人善待少女。

---

กญฺญาหิ เกจิ ปุริสา สุจรนฺติ

某些男人善待少女们。

---

กญฺญาย อาภรณานิ ททาติ ปุริโส

男人给少女饰物。

---

กญฺญานํ อาภรณานิ ททาติ ปุริโส

男人给少女们饰物。

---

กญฺญาย อเปติ โกจิ ปุริโส

某个男人离开少女。

---

กญฺญาหิ อเปนฺติ เกจิ ปุริสา

某些男人离开少女们。

---

กญฺญาย วตฺถาภรณานิปิ โหนฺติ

少女也有衣服与饰品。

---

กญฺญานํ วตฺถาภรณานิปิ โหนฺติ

少女们也有衣服与饰品。

---

กญฺญายํ โกจิ ปุริโส ปสีทติ

某个男人对少女感到欢喜。

---

กญฺญาสุ เกจิ ปุริสา ปสีทนฺติ.

有些男子对少女们心生欢喜。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

此为第一课。

---

อิการนฺต อิตฺถิลิงฺโค รตฺติสทฺโท วุจฺจเต.

兹当解说i尾音、阴性之ratti（夜）词。

---

รตฺติ ชุณฺหา สมฺมา วิโรจติ

皎洁之夜善能照耀。

---

รตฺติโย ชุณฺหาโย วิโรจนฺติ

皎洁之诸夜闪耀。

---

โภ รตฺติ ชุณฺหา สมฺมา วิโรจ

喂！皎洁之夜，善能照耀！

---

โภ รตฺติโย ชุณฺหาโย วิโรจถ

喂！皎洁之诸夜，汝等当照耀！

---

รตฺตึ น โอโลเกตฺวา ธมฺมํ สุโณมิ

我不顾夜晚而听闻法。

---

รตฺติโย น โอโลเกตฺวา ธมฺมํ สุโณม

我等不顾诸夜而听闻法。

---

รตฺติยา โย โกจิ มคฺโค รุนฺธียติ

于夜间，任何道路皆被阻塞。

---

รตฺตีหิ เย เกจิ มคฺคา รุนฺธียนฺติ

于诸夜，任何道路皆被阻塞。

---

รตฺติยา โจรเชฏฺโฐ โจรยติ

于夜间，盗贼首领行窃。

---

รตฺตีหิ โจรเชฏฺฐา โจรยนฺติ

于诸夜，诸盗贼首领行窃。

---

รตฺติยา ทีปํ ททาติ ทีปกาเล

于夜间点灯之时，彼布施灯。

---

รตฺตีนํ ทีปํ ททนฺติ ทีปกาเล

于诸夜点灯之时，彼等布施灯。

---

รตฺติยา โภชนา อปฺปฏิวิรโต

彼不离非时食。

---

รตฺตีหิ โภชเนหิ อปฺปฏิวิรโต

彼不离诸非时食。

---

รตฺติยา ฆนานฺธกาโรปิ โหติ

于夜间亦有浓厚之黑暗。

---

รตฺตีนํ ฆนานฺธการาปิ โหนฺติ

于诸夜亦有诸浓厚之黑暗。

---

รตฺติยํ สูริโย น ปาตุภวติ

于夜间，日轮不出现。

---

รตฺตีสุ อุหุงฺการา โคจรํ คณฺหนฺติ.

于诸夜，猫头鹰出外觅食。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二课。

---

อีการนฺต อิตฺถิลิงฺโค นทีสทฺโท วุจฺจเต.

兹当解说ī尾音、阴性之nadī（河）词。

---

นที อวิจฺเฉทปฺปวตฺติ สนฺทติ

河流无间断地流淌。

---

นทิโย อวิจฺเฉทปฺปวตฺตี สนฺทนฺตี

诸河无间断地流淌。

---

โภ นที อวิจฺเฉทปฺปวตฺติ ชลํ ทท

喂！无间断流淌之河，请施予水！

---

โภ นที อวิจฺเฉทปฺปวตฺตี ชลํ ททถ

喂！无间断流淌之诸河，汝等当施予水！

---

นทึ อวิจฺเฉทปฺปวตฺตึ ปสฺสติ

彼看见无间断流淌之河。

---

นทิโย อวิจฺเฉทปฺปวตฺติโย ปสฺสติ

彼看见无间断流淌之诸河。

---

นทิยา อาโป นิจฺจํ วุยฺหเต

水恒为河流所冲走。

---

นทีหิ อาโป นิจฺจํ วุยฺหเต

水总是被河流冲走。

---

นทิยา เขตฺตํ วปติ กสฺสโก

农夫在河边播种田地。

---

นทีหิ เขตฺตานิ วปนฺติ กสฺสกา

农夫们在河边播种田地。

---

นทิยา วิสํ ททาติ โกจิ พาโล

某个愚人给河流下毒。

---

นทีนํ วิสํ ททนฺติ เกจิ พาลา

有些愚人给诸河下毒。

---

นทิยา ปภวนฺติ กุนฺนทิโย

小河源自河流。

---

นทิยา โข ปน มโหโฆ ภวติ

确实，大洪水由河流形成。

---

นทีนํ โข ปน มโหโฆ ภวติ

确实，诸河会有大洪水。

---

นทิยํ มจฺฉสมูโห ปน วิจรติ

再者，鱼群在河中游动。

---

นทีสุ มจฺฉกจฺฉปาทโย วิจรนฺติ.

鱼、龟等在诸河中游动。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

此为第三课。

---

อุการนฺต อิตฺถิลิงฺโค ยาคุสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以u为尾音的阴性词`yāgu`。

---

ยาคุ ปจฺจเต ยญฺญทตฺเตน

粥由雅那达多(Yaññadatta)所煮。

---

ยาคุโย ปจฺจนฺเต ยญฺญทตฺเตหิ

粥由雅那达多们所煮。

---

โภ ยาคุ ตฺวํ ปน ขุทํ ภน

喂，粥啊，你且说说饥饿。

---

โภ ยาคุโย ตุมฺเห ขุทํ ภนถ

喂，众粥啊，你们且说说饥饿。

---

ยาคุํ ปิพติ โย โกจิ ชโน

有人喝粥。

---

ยาคุโย ปิพนฺติ เย เกจิ ชนา

有些人喝粥。

---

ยาคุยา ปน อุทรคฺคิ หญฺญติ

再者，腹火因粥而熄灭。

---

ยาคูหิ ปน อุทรคฺคี หญฺญนฺติ

再者，腹火因粥品而熄灭。

---

ยาคุยา โกจิ โรโค วุปสมฺมติ

某种疾病因粥而平息。

---

ยาคูหิ เกจิ โรคา วุปสมฺมนฺติ

有些疾病因粥品而平息。

---

ยาคุยา ปน ลวณํ ททาติ สูโท

再者，厨师给粥加盐。

---

ยาคูนํ ลวณานิ ททนฺติ สูทา

厨师们给众粥加盐。

---

ยาคุยา โข ปน ธูโม อเปติ

确实，烟从粥中散去。

---

ยาคูหิ โข ปน ธูมา อเปนฺติ

确实，烟从众粥中散去。

---

ยาคุยา โข ปน อุณฺโห วิชฺชติ

确实，粥是热的。

---

ยาคูนํ โข ปน อุณฺหา วิชฺชนฺติ.

确实，众粥是热的。

---

ยาคุยํ ปน สิตฺถานิ โหนฺติ

再者，粥里有米粒。

---

ยาคูสุ ปน สิตฺถานิ โหนฺติ.

再者，众粥里有米粒。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

此为第四课。

---

อุการนฺต อิตฺถิลิงฺโค มาตุสทฺโท วุจฺจเต.

以“u”结尾的阴性词，称为“mātu”词。

---

มาตา ปุตฺตํ โภชนํ โภชยติ

母亲给儿子喂食。

---

มาตโร ปุตฺเต โภชนํ โภชยนฺติ

母亲们给儿子们喂食。

---

โภ มาตา ตฺวํ ปน จิรํ ชีว

啊，母亲，愿你长寿！

---

โภ มาตโร ตุมฺเห จิรํ ชีวถ

啊，母亲们，愿你们长寿！

---

มาตรํ โปเสติ ปุตฺโตตฺรโชปิ

儿子也赡养母亲。

---

มาตเร โปเสนฺติ ปุตฺโตตฺรชาปิ

儿子们也赡养母亲们。

---

มาตรา ปุตฺโต ภตฺตํ โภชาปียเต

儿子被母亲喂饭。

---

มาตเรหิ ปุตฺโต ภตฺตํ โภชาปิโต

儿子被母亲们喂饭。

---

มาตรา ปุตฺโตปิ สุขํ ปาปุณาติ

儿子也因母亲而获得快乐。

---

มาตเรหิ ปุตฺตาปิ สุขํ ปาปุณนฺติ

儿子们也因母亲们而获得快乐。

---

มาตุยา อนฺนํ ททาติ ปุตฺโตปิ

儿子也给母亲食物。

---

มาตรานํ วตฺถานิ ททนฺติ ปุตฺตาปิ

儿子们也给母亲们衣服。

---

มาตรา ปน อนฺตรธายติ ปุตฺโต

然而，儿子从母亲身边消失了。

---

มาตเรหิ อนฺตรธายนฺติ ปุตฺตา

儿子们从母亲们身边消失了。

---

มาตุยา ปน ปุตฺตาปิ พหโว โหนฺติ

然而，母亲也有很多儿子。

---

มาตรานํ ปุตฺตาปิ พหโว โหนฺติ

母亲们也有很多儿子。

---

มาตริ ปน โอรโส ปุตฺโต ปสีทติ

然而，亲生子对母亲感到欢喜。

---

มาตเรสุ เย เกจิ ปุตฺตา ปสีทนฺติ.

凡是儿子，都对母亲们感到欢喜。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

此为第五课。

---

อูการนฺต อิตฺถิลิงฺโค ชมฺพุสทฺโท วุจฺจเต.

以“ū”结尾的阴性词，称为“jambu”（阎浮）词。

---

ชมฺพู ปน อนุภุตฺตา ตถาคเตน

然而，阎浮果为如来所享用。

---

ชมฺพุโย อนุภุตฺตาโย ตถาคเตหิ

阎浮果为诸如来所享用。

---

โภ ชมฺพู ชมฺโพนทมฺปิ เทหิ

啊，阎浮！也请给我阎浮金。

---

โภ ชมฺพุโย ชมฺโพนทมฺปิ เทถ

啊，阎浮们！也请给我阎浮金。

---

ชมฺพุํ ปน ปสฺสติ โย โกจิ

然而，有人看见了阎浮果。

---

ชมฺพุโย ปสฺสนฺติ เย เกจิ

有人看见了（许多）阎浮果。

---

ชมฺพุยา อุทรคฺคิ ปน ปฏิหญฺญเต

然而，腹火被阎浮果所抑制。

---

ชมฺพูหิ อุทรคฺคี ปน ปฏิหญฺญนฺเต

然而，腹火被（许多）阎浮果所抑制。

---

ชมฺพุยา โข ปน โย โกจิ ชีวติ

然而，凡是依阎浮树维生者。

---

ชมฺพูหิ โข ปน เย เกจิ ชีวนฺติ

然而，凡是以诸阎浮果为生者。

---

ชมฺพุยา ปน สิลาฆเต โย โกจิ

然而，无论是谁都赞叹阎浮果。

---

ชมฺพูนํ ปน สิลาฆเต มหาชโน

然而，大众赞叹诸阎浮果。

---

ชมฺพุยา โข ปน ชมฺโพนทํ ชายติ

然而，从阎浮树中产生阎浮金。

---

ชมฺพูหิ โข ปน ชมฺโพนทํ อุปฺปชฺชติ

然而，从诸阎浮树中生起阎浮金。

---

ชมฺพุยา ปน มธุรรโสชา โหติ

然而，阎浮果有甜美的滋味精华。

---

ชมฺพูนํ มธุรรโสชาโย โหนฺติ

诸阎浮果有甜美的滋味精华。

---

ชมฺพุยํ โข ปน ชมฺโพนทํ อตฺถิ

然而，阎浮树中存在阎浮金。

---

ชมฺพุสุ ปน ชมฺโพนทานิ วิชฺชนฺติ.

然而，在诸阎浮树中存在着诸阎浮金。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

第六课终。

---

อิติ ปทมญฺชริยา อิตฺถิลิงฺคนามานํ.

《词鬘》中阴性名词章终。

---

ทุติโย ปริจฺเฉโท.

第二章。

---

อถ อการนฺตปุํสกลิงฺโค จิตฺตสทฺโท วุจฺจเต.

其次，解说以“a”为尾音的中性名词“citta”。

---

จิตฺตํ อตฺตโน สนฺตานํ วิชานาติ

心了知自身的相续。

---

จิตฺตานิ อตฺตโน สตฺตานํ วิชานนฺติ

诸心了知其各自有情的相续。

---

โภ จิตฺต อตฺตโน สนฺตานํ วิชานาหิ

心啊，当了知你自身的相续！

---

โภ จิตฺตานิ อตฺตโน สนฺตานํ วิชานาถ

诸心啊，当了知你们自身的相续！

---

จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ ชนา

有些人将会调伏心。

---

จิตฺตานิ สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ

有些人将会调伏诸心。

---

จิตฺเตน สพฺโพปิ ชโน นียฺยเต

一切人都被心所引导。

---

จิตฺเตหิ สพฺโพปิ ชโน นียฺยเต

一切人都被诸心所引导。

---

จิตฺเตน สํกิลิสฺสติ มานโว

人因心而染污。

---

จิตฺเตหิ วิสุชฺฌติ โกจิมานโว

某个人以诸心而得清净。

---

จิตฺตสฺส โอวาทํ เทติ โกจิ ชโน

有人给予心忠告。

---

จิตฺตานํ โอวาทํ เทนฺติ เกจิ ชนา

有些人给予诸心忠告。

---

จิตฺตสฺมา อารมฺมณํ อุปฺปชฺชติ

所缘从心生起。

---

จิตฺเตหิ อารมฺมณานิ อุปฺปชฺชนฺติ

诸所缘从诸心生起。

---

จิตฺตสฺส อนิจฺจธมฺมสฺส วสมนฺวคู

他顺从了心的无常本性。

---

จิตฺตานํ ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

诸心中生起了寻思。

---

จิตฺเต อรกฺขิเต กายกมฺมํ อรกฺขิตํ

心不守护，则身业不守护。

---

จิตฺเตสุ คุตฺเตสุ กายกมฺมํ รกฺขิตํ.

诸心若守护，则身业亦被守护。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

此为第一诵。

---

อการนฺตนปุํสกลิงฺโค มนสทฺโท วุจฺจเต.

“mana”（意）词，被称为a尾中性词。

---

มนํ อตฺตโน สนฺตานํ มญฺญติ

他认为意是自己的相续。

---

มนานิ อตฺตโน สตฺตานํ มญฺญนฺติ

他们认为诸意是自己的相续。

---

โภ มน อตฺตโน สนฺตานํ มญฺญาหิ

哦，意啊，思量自己的相续吧！

---

โภ มนานิ อตฺตโน สนฺตานํ มญฺญถ

哦，诸意啊，思量自己的相续吧！

---

มนํ ปสาเทตฺวา สคฺคํ คมิสฺสามิ

令意清净后，我将去天界。

---

มเน ปสาเทตฺวา สคฺคํ คมิสฺสาม

令诸意清净后，我们将去天界。

---

มเนน กุสลากุสลกมฺมํ กตํ

善与不善业由意所造。

---

มเนหิ กุสลากุสลกมฺมานิ กตานิ

善与不善诸业由诸意所造。

---

มนสา ธมฺมํ วิชานาติ โยคาวจโร

禅修者（yogāvacaro）以意了知法。

---

มเนหิ ธมฺมํ วิชานนฺติ โยคาวจรา

诸禅修者以诸意了知法。

---

มนโส ปทุฏฺฐสฺส โอวาทํ ททาติ

他向已染污的意给予教诫。

---

มนานํ ปทูฏฺฐานํ โอวาทํ ททนฺติ

他们向已染污的诸意给予教诫。

---

มนสาปน อารมฺมนํ อุปฺปชฺชติ

然而，所缘从意生起。

---

มเนหิ อารมฺมณานิ อุปฺปชฺชนฺติ

诸所缘从诸意生起。

---

มนโส อนิจฺจธมฺมสฺส วสมนฺวคู

他已受控于具无常法性的意。

---

มนานํ ปน ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

然而，关于诸意的思惟生起了。

---

มเน อรกฺขิเต กายกมฺมํ อรกฺขิตํ

意不守护，则身业不守护。

---

มเนสุ คุตฺเตสุ กายกมฺมํ รกฺขิตํ.

诸意若守护，则身业亦被守护。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二诵。

---

อการนฺตนปุํสกลิงฺโค คุณวนฺตุสทฺโท วุจฺจเต.

“guṇavantu”（具德）词，被称为a尾中性词。

---

คุณวํ กุลํ ปน ปุญฺญํ กโรติ

然而，具德的家族造作福德。

---

คุณวนฺตา กุลานิ ปุญฺญํ กโรนฺติ

具德的诸家族造作福德。

---

โภ คุณวํ กุลํ ปุญฺญํ กโรหิ

哦，具德的家族啊，造作福德吧！

---

โภ คุณวนฺตา กุลานิ ปุญฺญํ กโรถ

哦，具德的诸家族啊，造作福德吧！

---

คุณวนฺตํ กุลํ ปสฺสติ โย โกจิ

任何人都能看见具德的家族。

---

คุณวนฺเต กุเล ปสฺสนฺติ เย เกจิ

无论什么人，都能看见具德的诸家族。

---

คุณวนฺเตน กุเลน วิหาโร การิโต

寺院由具德之家所建造。

---

คุณวนฺเตหิ กุเลหิ วิหารา การิตา

诸寺院由诸具德之家所建造。

---

คุณวนฺเตน กุเลน โลโก สุจรติ

世人因具德之家而善行。

---

คุณวนฺเตหิ กุเลหิ โลกา สุจรนฺติ

诸世人因诸具德之家而善行。

---

คุณวโต กุลสฺส ธนํ ททาติ ธนวา

富人向具德之家布施财物。

---

คุณวตํ กุลานํ ธนํ ททนฺติ ธนวนฺตา

诸富人向诸具德之家布施财物。

---

คุณวตา กุลมฺหา น อเปติ โย โกจิ

无论何人，皆不离具德之家。

---

คุณวนฺเตหิ กุเลหิ น อเปนฺติ เย เกจิ

无论何人，皆不离诸具德之家。

---

คุณวโต กุลสฺส คุณโฆโส โหติ

具德之家有美名。

---

คุณวนฺตานํ กุลานํ คุณโฆสา โหนฺติ

诸具德之家有美名。

---

คุณวนฺเต กุเลปิ เม รมติ มโน

我的心也喜爱具德的家族。

---

คุณวนฺเตสุ กุเลสุ มนํ ปติฏฺฐิตํ.

心安住于诸具德之家。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

第三课诵完。

---

อการนฺตนปุํสกลิงฺโค คจฺจนฺตสทฺโท วุจฺจเต.

现在解说中性、a-尾的“gacchanta”一词。

---

คจฺฉํ คุณวํ สุนฺทรํ นิพฺพาณํ คจฺฉติ

行者趋向具德、美好的涅槃。

---

คจฺฉนฺตา คุณวนฺตา นิพฺพาณํ คจฺฉนฺติ

具德的行者们趋向涅槃。

---

โภ คจฺฉํ คุณวํ ตฺวํ ปน สุคตึ คจฺฉาหิ

哦，具德的行者，愿你趋向善趣。

---

โภ คจฺฉนฺตา คุณวนฺตา สุคตึ คจฺฉถ

哦，诸位具德的行者，愿你们趋向善趣。

---

คจฺฉนฺตํ คุณวนฺตํ ปสฺสติ เอกจฺโจ

有人看见行走的具德者。

---

ควฺฉนฺเต คุณวนฺเต ปสฺสติ เอกจฺโจ

有人看见诸位行走的具德者。

---

คจฺฉตา คุณวนฺเตน สตฺถํ สูยเต

教法为行走的具德者所听闻。

---

คจฺฉนฺเตหิ คุณวนฺเตหิ ปุปฺผํ คยฺหเต

花为诸行走的具德者所采摘。

---

คจฺฉตา คุณวนฺเตน โลโก สุจรติ

世人因具德的行者而善行。

---

คจฺฉนฺเตหิ คุณวนฺเตหิ สุขํ ปาปุณาติ

因诸位具德的行者，人们获得安乐。

---

คจฺฉโต คุณวนฺตสฺส อนุคิณาติ ชโน

人们称赞行走的具德者。

---

คจฺฉตํ คุณวนฺตานํ ปติคิณาติ ชโน

人们接待行走的具德者们。

---

คจฺฉตา คุณวนฺตมฺหา อเปติ เอกจฺโจ

有人从行走的具德者处离去。

---

คจฺจนฺเตหิ คุณวนฺเตหิ อเปนฺติ เอกจฺเจ

有些人从行走的具德者们那里离去。

---

คจฺฉโต คุณวนฺตสฺส มาตาปิตโร

行走的具德者的父母。

---

คจฺฉตํ คุณวนฺตานํ นามโคตฺตาทิ

行走的具德者们的名姓等。

---

คจฺฉนฺเต คุณวนฺเต เม รมนิ มโน

具德者行进时，我心欢喜。

---

คจฺฉนฺเตสุ คุณวนฺเตสุ มนํ ปติฐิตํ.

具德者前行时，心便安住。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

第四课诵毕。

---

อิการนฺตนปุํสกลิงฺโค อฏฺฐิสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述i尾中性词“aṭṭhi”（骨）。

---

อฏฺฐิ สงฺขลิกํ สรีรํ ปฏิกฺกูลํ โหติ

骨锁之身，实为可厌。

---

อฏฺฐินิ ปุญฺชกิตานิ ปฏิกฺกูลานิ โหนฺติ

堆积之骨，实为可厌。

---

โภ อฏฺฐิ สงฺขลิกํ ตฺวํ อนิจฺจโต ปสฺส

贤友，你当观此骨锁为无常。

---

โภ อฏฺฐินิ เสตานิ อนิจฺจโต ปสฺสถ

诸贤友，你们当观此白骨为无常。

---

อฏฺฐึ สมํสโลหิตํ อสุภโต ปสฺสติ

他观带血肉之骨为不净。

---

อฏฺฐินิ ปุญฺชกิตานิ อนิจฺจโต ปสฺสติ

他观堆积之骨为无常。

---

อฏฺฐินา กาเยน ยํ กิญฺจิ รูปํ นิมฺมิตํ

任何色皆由骨身所造。

---

อฏฺฐีหิ กาเยหิ ยํ กิญฺจิ รูปํ นิมฺมิตํ

任何色皆由诸骨身所造。

---

อฏฺฐินา นิมิตฺเตน ภิกฺขู มคฺคํ ภาเวติ

比丘以骨相修习道。

---

อฏฺฐีหิ นิมิตฺเตหิ ภิกฺขู มคฺคํ ภาเวนฺติ

诸比丘以诸骨相修习道。

---

อฏฺฐิโน กายสฺส โอวาทํ เทติ เอกจฺโจ

某人给予骨身教诫。

---

อฏฺฐีนํ กายานํ โอวาทิ เทนฺติ เอกจฺเจ

某些人给予诸骨身教诫。

---

อฏฺฐิมฺหา กายสฺมา อเปติ โยคาวจโร

修行人远离骨身。

---

อฏฺฐีหิ กาเยหิ อเปนฺติ โยคาวจรา

诸修行人远离诸骨身。

---

อฏฺฐิโน กายสฺส ปริคฺคโห โหติ

于骨身有执取。

---

อฏฺฐีนํ กายานํ ปริคฺคโห โหติ

于诸骨身有执取。

---

อฏฺฐินี กาเย โยคาวจโร นปฺปสีทติ

修行人不喜于骨身。

---

อฏฺฐีสุ กาเยสุ โยคาวจรา นปฺปสีทนฺติ.

诸修行人不喜于诸骨身。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

第五课诵毕。

---

อีการนฺตนปุํสกลิงฺโค ทณฺฑิสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述ī尾中性词“daṇḍi”（持杖者）。

---

ทณฺฑี ปน ปุริสํ กมฺมํ การาปยติ

持杖者使人劳作。

---

ทณฺฑีนิ ปุริสํ กมฺมํ การาปยนฺติ

诸持杖者使人劳作。

---

โภ ทณฺฑี ตฺวํ ปน กมฺมํ กโรหิ

贤友持杖者，你当劳作。

---

โภ ทณฺฑีนิ ตุมฺเห กมฺมํ กโรถ

诸贤友持杖者，你们当劳作。

---

ทณฺฑึ ทณฺฑกมฺมํ การยติ อมจฺโจ

大臣使持杖者受杖罚。

---

ทณฺฑีนิ ทณฺฑกมฺเม การยนฺติ อมจฺจา

诸大臣使诸持杖者受诸杖罚。

---

ทณฺฑินา ชโน ทณฺฑกมฺมํ เวทียเต

人因持杖者而受杖罚。

---

ทณฺฑีหิ ชโน ทณฺฑกมฺมํ เวทิโต

人因持杖者们而受杖罚。

---

ทณฺฑินา โย โกจิ ปน สนฺตชฺเชติ

然而，某人以持杖者来恐吓。

---

ทณฺฑีหิ เย เกจิ ปน สนฺตชฺเชนฺติ

然而，某些人以持杖者们来恐吓。

---

ทณฺฑิโน ทณฺฑกมฺมํ เทติ อมจฺโจ

大臣对持杖者处以杖刑。

---

ทณฺฑีนํ ทณฺฑกมฺมํ เทนฺติ อมจฺจา

大臣们对持杖者们处以杖刑。

---

ทณฺฑินา อเปติ โย โกจิ ปุริโส

某个男人从持杖者那里离开。

---

ทณฺฑีหิ อเปนฺติ เย เกจิ ปุริสา

某些男人从持杖者们那里离开。

---

ทณฺฑิโน โย โกจิ ปริคฺคโห โหติ

持杖者有某种执取。

---

ทณฺฑีนํ เย เกจิ ปริคฺคหา โหนฺติ

持杖者们有某些执取。

---

ทณฺฑินิ ปน เม มโน น รมติ

然而，我的心不喜乐于持杖者。

---

ทณฺฑีสุ โข ปน เม มนา น รมนฺติ.

然而，我的心念实不喜乐于持杖者们。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

第六课终。

---

อุการนฺต นปุํสกลิงฺโค อายุสทฺโท วุจฺจเต.

现在讲述以“u”为尾音的中性词“āyu”。

---

อายุ จสฺสา ปน ปริกฺขิโณ อโหสิ

然而，她的寿已尽。

---

อายูนิ ปน เตสํ ปริกฺขีณา อเหสุํ

然而，他们的寿已尽。

---

โภ อายุ ตฺวํ ปน ชีวิตํ ปาเลหิ

噢，寿啊！你当守护生命。

---

โภ อายูนิ ตุมฺเห ชีวิตํ ปาลเถ

噢，诸寿啊！你们当守护生命。

---

อายุํ อรูปธมฺมํ ปสฺสติ สมฺมา สมฺพุทฺโธ

正自觉者见到寿与无色法。

---

อายูนิ อรูปธมฺเม ปสฺสติ โลกนาโถ

世间怙主见到诸寿与诸无色法。

---

อายุนา อรูปธมฺเมน ชีวิตํ ปวตฺติตํ

生命由寿与无色法而得以持续。

---

อายูหิ อรูปธมฺเมหิ ชีวิตํ ปวตฺติตํ

生命由诸寿与诸无色法而得以持续。

---

อายุนา อรูปธมฺเมน โลโก ชีวติ

世间由寿与无色法而生存。

---

อายูหิ อรูปธมฺเมหิ โลโก ชีวนฺติ

世间众生由诸寿与诸无色法而生存。

---

อายุโน รุจฺจติ สพฺโพปิ ชโน

所有人都喜爱寿。

---

อายูนํ รุจฺจนฺติ สพฺเพปิ ชนา

所有人都喜爱寿。

---

อายูนา โข ปน อเปติ ชีวิตมฺปิ

然而，生命确实也从寿中消逝。

---

อายูหิ โข ปน อเปนฺติ ชีวิตานิ

然而，诸生命确实也从诸寿中消逝。

---

อายูโน ปน ปริหาโร โหติ สพฺพทา

然而，寿总是会减损。

---

อายูนํ ปน ปริหาโร โหติ สพฺพทา

然而，寿总是会减损。

---

อายูมฺหิ โข ปน มนํ ปติฐิตํ สพฺพทา

心确实恒常安住于生命中。

---

อายูสุ โข ปน มนํ ปติฏฺฐิตํ สพฺพทา.

心确实恒常安住于诸生命中。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

第七诵竟。

---

อิติ ปทมญฺชริยา นปุํสกลิงฺคนามานํ.

《语鬘论》中性名词品竟。

---

ตติโย ปริจฺเฉโท.

第三章。

---

อิโต ปรํ ปวกฺขามิ สพฺพนามํจ ตสฺสมํ;

นามํจ โยชิตํ นานา นาเมเหว วิเสสโต.

此后我将宣说一切代词及其同类词，以及特别与各种名词相应的名词。

---

ยานิ โหนฺติ ติลิงฺคานิ อนุกูลานิ ยานิ จ;

ติลิงฺคานํ วิเสเสน ปทาเนตานิ นามโต.

凡是具有三性以及相应的词，因其三性之别，此等名为（代）名词。

---

สพฺพสาธารณา กานิ นามานิจฺเจว อตฺถโต;

สพฺพนามานิ วุจฺจนฺติ สตฺตวีสติ สงฺขโต.

凡是在意义上普遍通用的名词，被称为代词，其数有二十七。

---

เตสุ กานิจิ รูเปหิ เสสาญฺเญหิจ ยุชฺชเร;

กานิจิ ปน สเหว เอเตสํ ลกฺขณํ อิทํ.

其中有些与（名词的）词形相应，有些与其他词类相应，有些则共同使用；此即其特征。

---

เอตสฺมา ลกฺขณา มุตฺตํ นปทํ สพฺพนามิกํ;

ตสฺมาตีตาทโย สทฺทา คุณนามานิ วุจฺจเรติ.

不具此特征之词，非为代名词；是故“过去”等词，被称为形容词。

---

อถ ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

现在宣说阳性形式。

---

สพฺโพ โสตริ นาวาหิ มหาติตฺเถ มหาชโน;

สพฺเพ อนฺตรธายนฺติ สตมายุคเต สติ.

所有大众于大渡口，乘诸船于河中；当百年寿命已尽时，一切皆会消逝。

---

โภ สพฺพา ภุต กลฺยาณํ กโรหิ กุสลา สทา;

โภ สพฺเพ ปุริสา ภทฺทํ กโรถ กุสลํ สทา.

嘿，每一位有情！你当恒行美善与善业；嘿，一切男子！你们当恒行吉祥与善业。

---

สพฺพํ ภณฺฑํ สโมธาย ตุฏฺฐจิตฺโต มหีปติ;

สพฺเพ โภชาปยี เต ตุ สา นขียิตฺถ โภชนํ.

国王心满意足，集齐所有财货；他款待了众人，但她却拒绝了那食物。

---

สพฺเพน สาธุโลเกน อนุภุตฺตํ สุภํ ผลํ;

สพฺเพหิ สาธุชนฺตุหิ อนุภุตฺตํ กมฺมผลํ.

所有善人皆体验了善美的果报；所有善良有情皆体验了业的果报。

---

สพฺเพน ปุญฺญกมฺเมน ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ;

สพฺเพหิ คุณวนฺเตหิ ปปฺโปนฺติ วิปุลํ สุขํ.

以一切福业，人得广大安乐；由一切具德者，（众生）得广大安乐。

---

สพฺพสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส มหาทานํ ททนฺติ จ;

สพฺเพสํ สีลวนฺตานํ ทานํ เทนฺติ มหาชนา.

他们向整个比丘僧团作大布施；大众向一切持戒者布施。

---

สพฺพสฺมา สาธุโลกสฺมา อเปนฺตีติ ทุพุทฺธิโน;

สพฺเพหิ ภควนฺเตหิ นิจฺฉรนฺติ ฉรํสิโย.

愚人远离所有善人；从一切世尊处，放出六色光芒。

---

สพฺพสฺส ปุญฺญกมฺมสฺส วิปาโก โหติ สพฺพทา;

สพฺเพสํ สิลวนฺตานํ สีลคนฺโธ อนุตฺตโร.

一切福业恒有其果报；一切持戒者之戒香无上。

---

สพฺพสฺมึ พุทฺธธมฺเม จ สทา รมติ เม มโน;

สพฺเพสุ จ วิหาเรสุ ถูเป กาเรสิ ขตฺติโยติ.

我的心总是欣喜于整个佛法；国王在所有寺院中建造了佛塔。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

第一诵竟。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

现在宣说阴性形式。

---

สพฺพา อลงฺกตา ลงฺกา เถรสฺส วิย อาสิ จ;

สพฺพา เต ผาสุกา ภคฺคา คหกูฏํ วิสํ ขิตํ.

整个楞伽岛(Laṅkā)庄严，犹如长老所有；你所有肋骨已断，屋顶也已被摧毁。

---

โภ สพฺเพ จ ปเช ตฺวมฺปิ ทานํ ททาหิ สพฺพทา;

โภ สพฺพาโย ปชา ตุมฺเห สีลํ รกฺขถ สพฺพทา.

嘿，每一位众生啊！你也当恒常布施；嘿，所有众生啊！你们当恒常守护戒律。

---

สพฺพํ ทิฏฺฐึ ชหิตฺวาน สมฺมาทิฏฺฐึจ ภาวเย;

สพฺพาโย ทิฏฺฐิโย หนฺตฺวา เขมํ คจฺฉนฺติ ปณฺฑิตา.

舍弃一切（邪）见后，人当修习正见；摧毁一切（邪）见后，智者们走向安稳。

---

สพฺพสฺสา อสฺสุ กญฺญาย นิจฺจํ กมฺมํ กรียฺยเต;

สพฺพาหิ จาปิ อิตฺถีหิ ปาปกมฺมํ กรียฺยเต.

每一位流泪的少女恒常造业；所有女人也同样造作恶业。

---

สพฺพสฺสา ปน วิชฺชาย ชีวนฺตีติ มหาชนา;

สพฺพาหิ จ นทีเหว เขตฺตํ วปติ กสฺสโก.

大众皆凭一切知识而活；农夫以所有河水在田里播种。

---

สพฺพสฺสา อสฺสุ กญฺญาย จิตฺตํ นเทติ ปณฺฑิโต;

สพฺพาสานํ นทีนํจ วิสํ นเทติ ปณฺฑิโต.

智者不执取任何一位流泪少女的心，亦不执取所有河川的毒。

---

สพฺพสฺสา ปน ตณฺหาย วิมุตฺตสฺส นตฺถิ ภยํ;

สพฺพาหิ ปน กญฺญาหิ อภิรูปางฺคนา อยํ.

于离一切贪爱之解脱者，实无有怖畏；此女比一切少女更美丽。

---

สพฺพสฺสา อสฺสุ กญฺญาย อาภรณํ มโนรมํ;

สพฺพาสํ ปน คงฺคานํ มโหโฆ โหติ สพฺพทา.

每一位流泪的少女都有悦意的饰品；但所有恒河总是泛着大洪水。

---

สพฺพสฺสา เนว กญฺญาย จิตฺตํ รมติ ปณฺฑิโต;

สพฺพาสุ เจว คงฺคาสุ มจฺฉา จรนฺติ สพฺพทาติ.

智者之心，不乐于任何少女；于一切恒河中，鱼恒常游行。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说中性词形。

---

สพฺพํ ปุญฺญญฺหิ นิสฺเสสํ มนุสฺสตฺเต สมิชฺฌติ;

สพฺพานิ อสฺสุ จิตฺตานิ สยเมวปิ ภิชฺชเร.

一切福德确实于人身中完全成就；一切忧愁之心亦自行破碎。

---

โภ สพฺพา ภูต กลฺยาณํ ปุญฺญํ กโรหิ สพฺพทา;

โภ สพฺพานิจ ภูตานิ ปุญฺญํ กโรถ สพฺพทา.

喂，一切有情！汝当恒常造作善福。喂，一切有情！汝等当恒常造作福业。

---

สพฺพํ ภณฺฑํ สมาทาย ปารํ ติณฺโณสิ พฺราหฺมโณ;

สพฺพานิ อสฺสุ ปุญฺญานิ กตฺวาน ติทิวํ คโต.

婆罗门带上一切资具，已渡至彼岸；确实做完一切福业后，已往生天界。

---

สพฺเพน ปน ภูเตน อนุภุตฺตํ กมฺมผลํ;

สพฺเพหิ คุณวนฺเตหิ ปุญฺญกมฺมํ กรียฺยเต.

业果为每一个有情所体验；善业为一切具德者所造作。

---

สพฺเพน ปุญฺญกมฺเมน ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ;

สพฺเพหิ คุณวนฺเตหิ สุจรนฺติ พหุชฺชนา.

以每一善业，人获得广大安乐；许多人依一切具德者而行善。

---

สพฺพสฺส คุณวนฺตสฺส ทานํ ทเทยฺย ปณฺฑิโต;

สพฺเพสํ สีลวนฺตานํ ทานํ ทเทยฺย ปณฺฑิโต.

智者应向每一位具德者布施；智者应向一切持戒者布施。

---

สพฺพสฺมา ปาปกมฺมสฺมา จิตฺตํ ปน นิวารเย;

สพฺเพหิ พลวนฺเตหิ อเปนฺตีติ เกจิ ชนา.

人当防护其心，远离每一恶业；而有些人则远离一切强力者。

---

สพฺพสฺส ปาปกมฺมสฺส วิปาโก โหติ กิพฺพิสํ;

สพฺเพสํ ปุญฺญกมฺมานํ วิปาโก โหติ โสภโน.

每一恶业之果报是罪过；一切福业之果报是美好。

---

สพฺพสฺมึ ปุญฺญกมฺเมจ สทา รมติ เม มโน;

สพฺเพสุ สีลวนฺเตสุ ปสีทติ มหาชโน.

我心恒常乐于每一福业；大众于一切持戒者生起净信。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

此为第三课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说阳性词形。

---

ปุพฺโพ กาโล อติกฺกนฺโต อโหสิ

往昔之时已经过去。

---

ปุพฺเพ กาลา จ อติกฺกนฺตา อเหสุํ

往昔之诸时亦皆过去。

---

โภ ปุพฺพ กาล อติกฺกนฺโต อภวิ

喂，往昔之时！已然过去。

---

โภ ปุพฺเพ กาลา อติกฺกนฺตา อภวิตฺถ

喂，往昔诸时！汝等皆已过去。

---

ปุพฺพํ กาลํ ปสฺสติ โลกนาโถ

世间导师见到往昔之时。

---

ปุพฺเพ กาเล ปสฺสติ โลกวิทู

世间解见到往昔诸时。

---

ปุพฺเพนาจริเยน สิสฺโส โพธียี.

弟子由往昔之师所教悟。

---

ปุพฺเพหิ อาจริเยหิ สิสฺสา โพธียึสุ

诸弟子由往昔诸师所教悟。

---

ปุพฺเพนาจริเยน สิสฺโส สุขีชาโต

弟子因往昔之师而得安乐。

---

ปุพฺเพหิ อาจริเยหิ สิสฺสา สุขีชาติ

诸弟子因往昔诸师而得安乐。

---

ปุพฺพสฺสาจริยสฺส สกฺการํ อกรี

彼恭敬于往昔之师。

---

ปุพฺเพสํ อาจริยานํ สกฺการํ อกรุํ

彼等恭敬于往昔诸师。

---

ปุพฺพาจริยสฺมา อนฺตรธายี อนฺเตวาสิโก

弟子从往昔之师处消失。

---

ปุพฺเพหิ อาจริเยหิ อนฺตรธายึสุ อนฺเตวาสิกา

诸弟子从往昔诸师处消失。

---

ปุพฺพสฺสาจริยสฺส อนฺเตวาสิกา พหโว

往昔之师有众多弟子。

---

ปุพฺเพสํ อาจริยานํ คุณโฆสา อเหสุํ

往昔诸师有德行之声誉。

---

ปุพฺเพ ทีปงฺกโร นาม สตฺถา อุทปาทิ

过去，有一位名为燃灯(Dīpaṅkara)的导师出现。

---

ปุพฺเพสุ อฏฺฐวีสติ จกฺกวตฺติราชาโน อเหสุํ.

过去曾有二十八位转轮王。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

第四课竟。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述阴性词形。

---

ปุพฺพา ยา กาจิ กญฺญา พหุํ ปุญฺญํ อกรี

过去，某位少女造作了许多功德。

---

ปุพฺพา ยา กาจิ กญฺญาโย พหุํ ปุญฺญํ อกรุํ

过去，某些少女造作了许多功德。

---

โภ ปุพฺเพ กญฺเญ พหุํ ปุญฺญํ อกโร

喂，昔日的少女，你造作了许多功德。

---

โภ ปุพฺพา กญฺญาโย พหุํ ปุญฺญํ อกริตฺถ

喂，昔日的少女们，你们造作了许多功德。

---

ปุพฺพํ ยํ กึจิ กญฺญํ ปุญฺญํ การาปยี

过去，（有人）使某位少女造作功德。

---

ปุพฺพา ยา กาจิ กญฺญาโย ปุญฺเญ การาปยี

过去，（有人）使某些少女造作种种功德。

---

ปุพฺพาย ยาย กายจิ กญฺญาย ปุญฺญํ กตํ

功德乃为某位昔日的少女所造作。

---

ปุพฺพาหิ ยาหิ กาหิจิ กญฺญาหิ ปุญฺญานิ กตานิ

种种功德乃为某些昔日的少女所造作。

---

ปุพฺพาย ยาย กายจิ กญฺญาย โกจิ อนุจรี

某人与某位昔日的少女同行。

---

ปุพฺพาหิ ยาหิ กาหิจิ กญฺญาหิ เกจิ อนุจรึสุ

一些人与某些昔日的少女同行。

---

ปุพฺพาย ยาย กายจิ กญฺญาย อาภรณํ อทที

（有人）将一件饰品给予某位昔日的少女。

---

ปุพฺพาสํ ยาสํจิ กญฺญานํ อาภรณาติ อททึสุ

（有人）将一些饰品给予某些昔日的少女们。

---

ปุพฺพาย ยาย กายจิ กญฺญาย โกจิ ปุริโส อเปโต.

某位男子离开了某位昔日的少女。

---

ปุพฺพาหิ ยาย กาหิจิ กญฺญาหิ เกจิ ปุริสา อเปตา

一些男子离开了某些昔日的少女。

---

ปุพฺพาย ยาย กายจิ กญฺญาย มาตาปิตโร อเหสุํ

某位昔日的少女有父母。

---

ปุพฺพาสํ ยาสํ กาสํจิ กญฺญานํ วตฺถาภรณานิ

某些昔日的少女的衣饰。

---

ปุพฺพายํ ยาย กายจิ กญฺญายํ จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ

心已安住于某位昔日的少女。

---

ปุพฺพาสุ ยาสุ กาสุจิ กญฺญาสุ จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ.

心已安住于某些昔日的少女。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

第五课竟。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述中性词形。

---

ปุพฺพํ ยํ กึจิ ปน พหุํ ปุจฺจํ อกรี

过去，（有人）又造作了某项大功德。

---

ปุพฺพานิ ยานิ กานิจิ พหุํ ปุญฺญํ อกรุํ

（他们）造作了种种往昔的大功德。

---

โภ ปุพฺพ ภูต ตฺวํ พหุํ ปุญฺญํ อกโร

喂，昔日的有情，你造作了许多功德。

---

โภ ปุพฺพานิ ภูตานิ พหุํ ปุญฺญํ อกริตฺถ

喂，昔日的有情们，你们造作了许多功德。

---

ปุพฺพํ ยํ กึจิ ปุญฺญํ การาปยี เอกจฺโจ

过去，某人曾使（他人）造作某项功德。

---

ปุพฺพานิ ยานิ กานิจิ ปุญฺเญ การาปยึสุ เอกจฺเจ

过去，某些人曾使（他人）造作种种功德。

---

ปุพฺเพน เยน เกนจิ วิหาโร การาปิโต

先前，一座寺院为某人所造。

---

ปุพฺเพหิ เยหิ เกหิจิ วิหารา การาปิตา

先前，诸寺院为某些人所造。

---

ปุพฺเพน เยน เกนจิ ปุริโส สุขีชาโต

先前，某男子因某人而快乐。

---

ปุพฺเพหิ เยหิ เกหิจิ ปุริสา สุขีชาตา

先前，诸男子因某些人而快乐。

---

ปุพฺพสฺส ยสฺส กสฺสจิ สิลาฆเต เอกจฺโจ

某人称赞某位前者。

---

ปุพฺเพสํ เยสํ เกสํจิ สิลาฆเต เอกจฺโจ

某人称赞某些前者。

---

ปุพฺพา ยสฺมา กสฺมาจ เอกจฺโจ อเปโต

某人从某前者离去。

---

ปุพฺเพหิ เยหิ เกหิจิ เอกจฺเจ อเปตา

某些人从某些前者离去。

---

ปุพฺพสฺส ยสฺส กสฺสจิ ปริคฺคโห อโหสิ

某位前者曾有所有物。

---

ปุพฺเพสํ เยสํ เกสํจิ ปริคฺคหา อเหสุํ

某些前者曾有诸所有物。

---

ปุพฺเพ ยสฺมึ กสฺมึจิ จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ

先前，心曾安住于某处。

---

ปุพฺเพสุ เยสุ เกสุจิ จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ.

先前，心曾安住于某些处。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

如是为第六课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述阳性词形。

---

เอโก ปุริโส เทวทตฺตํ โอทนํ ปาเจติ

一个男人让提婆达多煮饭。

---

เอเก ปุริสา เทวทตฺตํ โอทนํ ปาเจนฺติ

一些男人让提婆达多煮饭。

---

เอกํ สิสฺสํ ธมฺมํ ปาเฐติ อาจริโย

老师教一位学生法。

---

เอเก สิสฺเส ธมฺมํ ปาเฐนฺติ อาจริยา

诸师教诸弟子法。

---

เอเกน ครุนา สิสฺโส ธมฺมํ โพธาปียเต

弟子为一位老师所教悟法。

---

เอเกหิ ครูหิ สิสฺโส ธมฺมํ โพธาปิโต

弟子为诸师所教悟法。

---

เอเกน ครุนา อนฺเตวาสิโก สุขีชาโต

一位弟子因一位老师而快乐。

---

เอเกหิ ครูหิ อนฺเตวาสิกา สุขีชาตา

诸弟子因诸师而快乐。

---

เอกสฺส ครุโน สกฺการํ กโรติ สิสฺโส

弟子对一位老师作恭敬。

---

เอเกสํ ครูนํ สกฺการํ กโรนฺติ สิสฺสา

诸弟子对诸师作恭敬。

---

เอกมฺหา ครุนา สิกฺขํ คณฺหาติ สิสฺโส

弟子从一位老师处受学。

---

เอเกหิ ครูหิ สิกฺขํ คณฺหนฺติ สิสฺสา

诸弟子从诸师处受学。

---

เอกสฺส ครุโน โข ปน ปริกฺขาโร โหติ

一位老师实有资具。

---

เอเกสํ ครูนํ โข ปน คุณโฆโส โหติ

诸师实有德名。

---

เอกมฺหิ ครุสฺมึ ปน สิสฺโส ปสีทติ

而弟子于一位老师处生净信。

---

เอเกสุ ครูสุ ปน สิสฺสา ปสีทนฺติ.

而诸弟子于诸师处生净信。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

第七课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

现在讲述阴性词形。

---

เอกา กญฺญา ปน เทวทตฺตํ กมฺพลํ ยาจเต

一位少女向提婆达多乞求一条毛毯。

---

เอกา กญฺญาโย เทวทตฺตํ กมฺพลํ ยาจนฺเต

一些少女向提婆达多乞求毛毯。

---

เอกํ กญฺญํ โอทนํ ปาจาปยติ ปุริโส

一位男子让一位少女煮饭。

---

เอกา กญฺญาโย โอทนํ ปาจาปยนฺติ ปุริสา

男人们让一些少女煮饭。

---

เอกาย กญฺญาย โอทโน ปจิตฺวา ภุชฺชเต

饭被一位少女煮好后享用。

---

เอกาหิ กญฺญาหิ โอทโน ปจิตฺวา ภุตฺโต

饭被一些少女煮好并已食用。

---

เอกาย กญฺญาย สุขํ ปาปุณาติ เอกจฺโจ

某人因一位少女而获得快乐。

---

เอกาหิ กญฺญาหิ สุขํ ปาปุณนฺติ เอกจฺเจ

有些人因一些少女而获得快乐。

---

เอกาย กญฺญาย อาภรณํ เทติ ปุริโส

一位男子给一位少女一件饰品。

---

เอกาสํ กญฺญานํ อาภรณานิ เทนฺติ ปุริสา

男人们给一些少女饰品。

---

เอกาย กญฺญาย ภยํ อุปฺปชฺชติ สิลวตํ

持戒者们因一位少女而生起恐惧。

---

เอกาหิ กญฺญาหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ สีลวตํ

持戒者们因一些少女而生起种种恐惧。

---

เอกาย กญฺญาย ปน วตฺถาภรณํ โหติ

然而，一位少女有衣服和饰品。

---

เอกาสํ กญฺญานํ ปน วตฺถาภรณานิ โหนฺติ

但一些少女有衣服和饰品。

---

เอกายํ กญฺญายํ โย โกจิปสีทติ

凡是对一位少女生起净信者。

---

เอกาสุ กญฺญาสุ เย เกจิ ปสีทนฺติ.

凡是对一些少女生起净信者们。

---

อิติ อฏฺฐโม ปาโฐ.

第八课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

现在讲述中性词形。

---

เอกํ กุลํ ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

一个家族产生许多福德。

---

เอกานิ กุลานิ พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

一些家族产生许多福德。

---

เอกํ กุลํ ปุญฺญํ การาเปติ คุณวา

一个有德之人使一个家族行善积德。

---

เอกานิ กุลานิ ปุญฺญํ การาเปติ คุณวา

一位具德之人使一些家族行善积德。

---

เอเกน กุเลน ภิกฺขุ ภตฺตํ โภชาปิโต

比丘被一个家族供养用餐。

---

เอเกหิ กุเลหิ ภิกฺขู ภตฺตํ โภชาปิตา

比丘们被一些家族供养用餐。

---

เอเกน กุเลน สุขํ ปาปุณาติ ภิกฺขุ

比丘因一个家族而获得安乐。

---

เอเกหิ กุเลหิ สุขํ ปาปุณนฺติ ภิกฺขู

比丘们因一些家族而获得安乐。

---

เอกสฺส กุลสฺส ปน อุสูยติ ทุชฺชโน

恶人嫉妒一个家族。

---

เอเกสํ กุลานํ ปน อุสูยนฺติ ทุชฺชนา

恶人们对一些家族心怀嫉妒。

---

เอกสฺมา กุลมฺหา โย โกจิ ปพฺพชิโต

从一个家族出家的任何人

---

เอเกหิ กุเลหิ เย เกจิ ปพฺพชิตา

从某些家族出家的那些人

---

เอกสฺส กุลสฺส ปน นาม โคตฺตาทิ

一个家族的姓名、种姓等

---

เอเกสํ กุลานํ ปน นาม โคตฺตาทโย

某些家族的姓名、种姓等

---

เอกสฺมึ กุลมฺหิ โย โกจิ ปสีทติ

在某个家族中，无论谁生起净信

---

เอเกสุ กุเลสุ เย เกจิ ปสีทนฺติ.

在某些家族中，凡是生起净信者。

---

อิติ นวโม ปาโฐ.

此为第九课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述阳性词形。

---

โย โกจิ ตํ ปุริสํ โอทนํ ปาจาเปติ

任何人让那人煮饭。

---

เย เกจิ ตํ ปุริสํ โอทนํ ปาจาเปนฺติ

某些人让那个人煮饭。

---

ยํ กึจิ ทาสํ คามํ คมยติ สามิโก

主人派遣任何奴隶前往村庄。

---

เย เกจิ ทาเส คามํ คมยติ สามิโก

主人派遣某些奴隶前往村庄。

---

เยน เกนจิ สูเทน โอทโน ปาจาปียเต

饭由任何厨师烹煮。

---

เยหิ เกหิจิ สูเทหิ โอทโน ปาจาปิโต

饭由某些厨师所烹煮。

---

เยน เกนจิ สุขํ ปาปุณาติ ภิกฺขุสงฺโฆ

比丘僧团通过任何方式获得安乐。

---

เยหิ เกหิจิ สุขํ ปาปุณาติ ภิกฺขุสงฺโฆ

比丘僧团通过某些方式获得安乐。

---

ยสฺส กสฺสจิ ทานํ เทติ สทฺโธ สปฺปุริโส

有信心的善人布施给任何人。

---

เยสํ เกสํจิ ทานํ เทนฺติ สปฺปุริสา

善人们布施给某些人。

---

ยสฺมา กสฺมาจิ ครุณา อนฺตรธายติ สิสฺโส

弟子从任何师长那里消失。

---

เยหิ เกหิจิ ครูหิ อนฺตรธายนฺติ สิสฺสา

弟子们从某些师长那里消失。

---

ยสฺส กสฺสจิ ภิกฺขุโน ปาเท วนฺทามิ

我顶礼任何比丘的足。

---

เยสํ เกสํจิ ภิกฺขูนํ ปาเท วนฺทาม

我们顶礼某些比丘的足。

---

ยสฺมึ กสฺมึจิ อาสเน นิสีทติ โกจิ

有人坐在某个座位上。

---

เยสุ เกสุจิ อาสเนสุ นิสีทนฺติ เกจิ.

有些人坐在某些座位上。

---

อิติ ทสโม ปาโฐ.

此为第十课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述阴性词形。

---

ยา กาจิ วนิตา ปน ทาสึ กมฺมํ การาเปติ

任何女人都使女仆工作。

---

ยา กาจิ วนิตาโย ทาสี กมฺเม การาเปนฺติ

某些妇女使女仆们工作。

---

ยํ กึจิ วนิตํ ปุญฺญํ การาเปติ ปุริโส

男子使任何妇女行善。

---

ยา กาจิ วนิตาโย ปุญฺญํ กาเรนฺติ ปุริสา

男人们使某些妇女行善。

---

ยาย กายจิ วนิตาย สามิ ภตฺตํ โภชาปียเต

丈夫由任何一位女子喂食。

---

ยาหิ กาหิจิ วนิตาหิ สามิ ภตฺตํ โภชาปิโต

丈夫由任何一些女子喂过食。

---

ยาย กายจิ วนิตาย สุขํ ปาปุณาติ สามิโก

丈夫从任何一位女子处获得安乐。

---

ยาหิ กาหิจิ วนิตาหิ สุขํ ปาปุณนฺติ สามิกา

丈夫们从任何一些女子处获得安乐。

---

ยาย กายจิ วนิตาย อาภรณํ เทติ สามิโก

丈夫给任何一位女子饰品。

---

ยาสํ กาสํจิ วนิตานํ อาภรณํ เทติ สามิโก

丈夫给任何一些女子饰品。

---

ยาย กายจิ วนิตาย อเปติ โย โกจิ

某人从任何一位女子处离去。

---

ยาหิ กาหิจิ วนิตาหิ อเปติ โย โกจิ

某人从任何一些女子处离去。

---

ยาย กายจิ วนิตาย ปุตฺตาปิ พหโว

任何一位女子也有许多儿子。

---

ยาสํ กาสํจิ วนิตานํ อาภรณานิ โหนฺติ

任何一些女子拥有饰品。

---

ยายํ กายํจิ วนิตายํ เม จิตฺตํ น รมติ

我的心不喜乐于任何一位女子。

---

ยาสุ กาสุจิ วนิตาสุ เม จิตฺตานิ น รมนฺติ.

我的心不喜乐于任何一些女子。

---

อิติ เอกาทสโม ปาโฐ.

此为第十一课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说中性词形。

---

ยํ กึจิ กุลํ ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

任何一个家族能产生许多福德。

---

ยานิ กานิจิ กุลานิ พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

任何一些家族能产生许多福德。

---

ยํ กึจิ พหุํ ปุญฺญํ การาเปติ โกจิ

某人使任何大福德被造作。

---

ยานิ กานิจิ พหุํ ปุญฺญํ กาเรนฺติ เกจิ

某些人造作种种大福德。

---

เยน เกนจิ กุเลน สกฺกาโร กโต

尊敬由任何一个家族所表示。

---

เยหิ เกหิจิ กุเลหิ สกฺการา กตา

尊敬由任何一些家族所表示。

---

เยน เกนจิ กุเลน เอกจฺโจ ชีวติ

某人依靠任何一个家族生活。

---

เยหิ เกหิจิ กุเลหิ เอกจฺเจ ชีวนฺติ

某些人依靠任何一些家族生活。

---

ยสฺส กสฺสจิ กุลสฺส อุปการํ อกาสิ

他曾帮助任何一个家族。

---

เยสํ เกสํจิ กุลานํ อุปการํ อกาสุํ

他们曾帮助任何一些家族。

---

ยสฺมา กสฺมาจิ กุลมฺหา อเปติ เอกจฺโจ

某人从任何一个家族离去。

---

เยหิ เกหิจิ กุเลหิ อเปนฺติ เอกจฺเจ

某些人从任何一些家族离去。

---

ยสฺส กสฺสจิ กุลสฺส นาม โคตฺตาทิ

任何一个家族的姓名、宗族等。

---

เยสํ เกสํจิ กุลานํ นาม โคตฺตาทโย

任何一些家族的姓名、宗族等。

---

ยสฺมึ กสฺมึจิ กุเล เอกจฺโจ ปสีทติ

某人于任何一个家族中生起净信。

---

เยสุ เกสุจิ กุเลสุ เอกจฺเจ ปสีทนฺติ.

某些人于任何一些家族中生起净信。

---

อิติ ทฺวาทสโม ปาโฐ.

第十二课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此处宣说阳性词形。

---

โส สูทเชฏฺโฐ สูเทน โอทนํ ปาเจติ

那位首席厨师让厨师煮饭。

---

เต สูทเชฏฺฐา สูเทหิ โอทนํ ปาเจนฺติ

那些首席厨师让厨师们煮饭。

---

ตํ ยญฺญทตฺตํ กมฺพลํ ยาจเต พฺราหฺมโณ

那位婆罗门向雅那达多乞求毛毯。

---

เต ยญฺญทตฺเตน กมฺพลํ ยาจนฺเต พฺราหฺมณา

那些婆罗门向雅那达多乞求毛毯。

---

เตน พฺราหฺมเณน คหปติ ธนํ ยาจียเต

居士被那位婆罗门乞求财物。

---

เตหิ สิสฺเสหิ ครุ สตฺถํ ปุจฺฉียเต

导师被那些弟子请教教义。

---

เตน ปุปฺเผน พุทฺธํ ยชติ สปฺปุริโส

善人以那朵花供养佛陀。

---

เตหิ ปุปฺเผหิ พุทฺธํ ยชนฺติ สปฺปุริสา

善人们以那些花供养佛陀。

---

ตสฺส ภิกฺขุสฺส ทานํ เทติ สปฺปุริโส

善人布施给那位比丘。

---

เตสํ ยาจกานํ ธนํ ททาติ ธนวา

富人将财富给予那些乞求者。

---

ตมฺหา หิมวตา ปภวนฺติ ปญฺจมหา นทิโย

五条大河从喜马拉雅山发源。

---

เตหิ โลภนีเยหิ ธมฺเมหิ สุทฺโธ อสํสฏฺโฐ

他清净且不与那些令人贪恋的法混杂。

---

ตสฺส พุทฺธสฺส ปจฺฉโต ปจฺฉโต อนุพนฺธึสุ

他们紧随在那位佛陀之后。

---

เตสํ ภิกฺขูนํเยว ปตฺตจีวรานิ โหนฺติ

那些比丘仅有衣钵。

---

ตสฺมึ อาสเนเยว นิสีทติ ภิกฺขุ

比丘就在那个座位上坐下。

---

เตสุ ภิกฺขูสุ ปน เม มโน รมติ.

然而，我的心在那些比丘中感到喜悦。

---

อิติ เตรสโม ปาโฐ.

第十三课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此处宣说阴性词形。

---

สา ขตฺติยกญฺญา ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

然而，那位刹帝利(khattiya)少女积聚了许多功德。

---

ตา ขตฺติยกญฺญาโย พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

那些刹帝利少女积聚了许多功德。

---

ตํ ขตฺตียกญฺญํ ปุญฺญํ การาเปติ ราชา

国王让那位刹帝利少女做功德。

---

ตา ขตฺติยกญฺญาโย ปุญฺญํ การาเปติ ราชา

国王让那些刹帝利少女做功德。

---

ตาย ขตฺติยกญฺญาย ปุญฺญํ การาปียเต

功德被那位刹帝利少女促成。

---

ตาหิ ขตฺติยกญฺญาหิ ปุญฺญํ การาปิโต

功德被那些刹帝利少女促成。

---

ตาย ขตฺติยกญฺญาย มหาชโน สุจรติ

大众善待那位刹帝利少女。

---

ตาหิ ขตฺติยกญฺญาหิ มหาชนา สุจรนฺติ

大众善待那些刹帝利少女。

---

ตาย ขตฺติยกญฺญาย อุปติฏฺเฐยฺย อมจฺโจ

大臣应当服侍那位刹帝利少女。

---

ตาสํ ขตฺติยกญฺญานํ อุปติฏฺเฐยฺยุํ อมจฺจา

大臣们应当服侍那些刹帝利少女。

---

ตาย ขตฺติยกญฺญาย ปน ภยํ อุปฺปชฺชติ

然而，那位刹帝利少女生起了恐惧。

---

ตาหิ ขตฺติยกญฺญาหิ ปน ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

然而，那些刹帝利少女们生起了恐惧。

---

ตาย ขตฺติยกญฺญาย ปน วตฺถาภรณานิ

然而，那位刹帝利少女有衣服与饰品。

---

ตาสํ ขตฺติยกญฺญานํ วตฺถาภรณานิ โหนฺติ

那些刹帝利少女们有衣服和饰品。

---

ตายํ ขตฺติย กญฺญายํ ปสีทติ โย โกจิ

无论是谁，都会对那位刹帝利少女心生欢喜。

---

ตาสุ ขตฺติยกญฺญาสุ ปสีทนฺติ เย เกจิ.

无论是谁，都会对那些刹帝利少女们心生欢喜。

---

อิติ จุทฺทสโม ปาโฐ.

此为第十四课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述中性词形。

---

ตํ กุลํ นิจฺจํ พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

那个家族总是产生许多福德。

---

ตานิ กุลานิ ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

然而，那些家族产生许多福德。

---

ตํ กุลํ อุทฺทิสฺส ปุญฺญํ กโรติ โกจิ

有人为那个家族作福德。

---

ตานิ กุลานิ อุทฺทิสฺส ปุญฺญานิ กโรนฺติ เกจิ

有些人为那些家族作福德。

---

เตน กุเลน ปุญฺญกมฺมํ การาปียเต

福业由那个家族所作。

---

เตหิ กุเลหิ ปุญฺญกมฺมํ การาปิโต

那些家族已令人作福业。

---

เตน กุเลน พหุชฺชโน สุจรติ

因那个家族，许多人行善。

---

เตหิ กุเลหิ พหุชฺชนา สุจรนฺติ

因那些家族，许多人行善。

---

ตสฺส กุลสฺส อุปการญฺจ อกาสิ

并且，他帮助了那个家族。

---

เตสํ กุลานํ อุปการญฺจ อกํสุ

并且，他们帮助了那些家族。

---

ตสฺมา กุลมฺหา โย โกจิ อเปติ

无论是谁，从那个家族离去。

---

เตหิ กุเลหิ เย เกจิ อเปนฺติ

无论是谁，从那些家族离去。

---

ตสฺส กุลสฺส มหาโภโค โหติ

那个家族有大财富。

---

เตสํ กุลานํ มหทฺธโน จ โหติ

那些家族也大为富有。

---

ตมฺหิ กุลสฺมึ ปสีทติ โย โกจิ

无论是谁，都会对那个家族心生欢喜。

---

เตสุ กุเลสุ ปสีทนฺติ เย เกจิ.

无论是谁，都会对那些家族心生欢喜。

---

อิติ ปญฺจทสโม ปาโฐ.

此为第十五课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

兹述阳性词形。

---

เอโส สิสฺโส จ ครุํ ธมฺมํ ปุจฺฉติ

并且，这位学生向老师请问法。

---

เอเต สิสฺสา จ ครุํ ธมฺมํ ปุจฺฉนฺติ

并且，这些学生向老师请问法。

---

เอตํ สิสฺสํ ธมฺมํ โพธยติ ครุ

老师教导这位学生法。

---

เอเต สิสฺเส ธมฺมํ โพธยนฺติ ครู

老师们教导这些学生法。

---

เอเตน ครุนา สิสฺโส ธมฺมํ โพธาปียเต

这位弟子由这位导师教导法。

---

เอเตหิ ครูหิ สิสฺโส ธมฺมํ โพธาปิโต

弟子由这些导师教导了法。

---

เอเตน ครุนํ สุขํ ปาปุณาติ สิสฺโส

这位弟子通过这位导师获得安乐。

---

เอเตหิ ครูหิ สุขํ ปาปุณนฺติ สิสฺสา

弟子们因这些导师而获得安乐。

---

เอตสฺส ครุโน สกฺการํ กโรติ สิสฺโส

这位弟子礼敬这位导师。

---

เอเตสํ ครูนํ สกฺการํ กโรนฺติ สิสฺสา

弟子们礼敬这些导师。

---

เอตสฺมา ครุนา ปน อนฺตรธายติ สิสฺโส

这位弟子却从这位导师处消失。

---

เอเตหิ ครูหิ ปน อนฺตรธายนฺติ สิสฺสา

弟子们却从这些师长处消失。

---

เอตสฺส ครุโน อนฺเตวาสิกา พหโว

这位尊师有很多亲近的弟子。

---

เอเตสํ ครูนํ อนฺเตวาสิกา พหโว

这些导师有很多亲近的弟子。

---

เอตสฺมึ ครุมฺหิ ปสีทติ อนฺเตวาสิโก

亲近的弟子对这位可敬的师父生起净信。

---

เอเตสุ ครูสุ ปสีทนฺติ อนฺเตวาสิกา.

亲近的弟子们对这些导师生起净信。

---

อิติ โสฬสโม ปาโฐ.

此为第十六课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

现在讲述阴性词形。

---

เอสา วนิตา ปน ทาสึ กมฺมํ การาเปติ.

然而，这位妇人让女仆工作。

---

เอตา วนิตาโย ทาสึ กมฺมํ การาเปนฺติ

这些妇人让女仆工作。

---

เอตํ วนิตํ ปุญฺญํ การยติ ปุริโส

男人让这位妇人做功德。

---

เอตา วนิตาโย ปุญฺญํ การยนฺติ ปุริสา

男人们让这些妇人做功德。

---

เอตาย วนิตาย โอทโน ปจิตฺวา ภุชฺชเต

饭由这位妇人煮好后被食用。

---

เอตาหิ วนิตาหิ โอทโน ปจิตฺวา ภุตฺโต

饭由这些妇人煮好后被食用了。

---

เอตาย วนิตาย โกจิ ชีวิกํ กปฺเปติ

有人靠这位妇人维持生计。

---

เอตาหิ วนิตาหิ เกจิ ชีวิกํ กปฺเปนฺติ

有些人靠这些妇人维持生计。

---

เอติสฺสา วนิตาย ปิลนฺธนํ เทติ ปุริโส

男人给这位妇人饰品。

---

เอตาสํ วนิตานํ ปิลนฺธนํ เทนฺติ ปุริสา

男人们给这些妇人饰品。

---

เอตาย วนิตาย ปน โย โกจิ อเปติ

然而，有人从这位妇人处离去。

---

เอตาหิ วนิตาหิ ปน เย เกจิ อเปนฺติ

然而，有些人从这些妇人处离去。

---

เอติสฺสา วนิตาย ปน วตฺถาภรณานิ โหนฺติ

然而，这位妇人有衣服和饰品。

---

เอตาสานํ วนิตานํ นาม โคตฺตาทโย

这些妇人的姓名、种姓等。

---

เอติสฺสํ วนิตายํ อภิรมติ เอกจฺโจ

有人对这位妇人感到欢喜。

---

เอตาสุ วนิตาสุ อภิรมนฺติ เอกจฺเจ.

有些人对这些妇人感到欢喜。

---

อิติ สตฺตทสโม ปาโฐ.

此为第十七课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说中性词形。

---

เอตํ กุลํ ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

此家族实能产生诸多福德。

---

เอตานิ กุลานิ พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

此等家族能产生诸多福德。

---

เอตํ กุลํ ปน ปสฺสติ โย โกจิ

有某人见此家族。

---

เอตานิ กุลานิ ปน ปสฺสนฺติ เย เกจิ

有某些人见此等家族。

---

เอเตน กุเลน สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปียเต

僧团由此家族供养食物。

---

เอเตหิ กุเลหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปีโต

僧团已由此等家族供养食物。

---

เอเตน กุเลน ปน ชโน สุขํ ปาปุณาติ

人实因此家族而获得安乐。

---

เอเตหิ กุเลหิ ปน ชนา สุขํ ปาปุณนฺติ

人们实因此等家族而获得安乐。

---

เอตสฺส กุลสฺส โข ปน ธนํ ททาติ ธนวา

富人实布施财富予此家族。

---

เอเตสํ กุลานํ ปน ธนํ ททนฺติ ธนวนฺตา

富人们实布施财富予此等家族。

---

เอตสฺมา กุลมฺหา โข ปน เอกจฺโจ น อเปติ

某人实不离此家族。

---

เอเตหิ กุเลหิ โข ปน เอกจฺเจ น อเปนฺติ

某些人实不离此等家族。

---

เอตสฺส กุลสฺส ปน มหาโภโค โหติ

此家族实有大财富。

---

เอเตสํ กุลานํ ปน มหาโภคา โหนฺติ

此等家族实有大财富。

---

เอตสฺมึ กุลมฺหิ ปน เม มโน รมติ

我心实于此家族中而喜乐。

---

เอเตสุ กุเลสุ เม มนานิ น รมนฺติ.

我心于此等家族中不生喜乐。

---

อิติ อฏฺฐาทสโม ปาโฐ.

此为第十八课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说阳性词形。

---

อยํ ชโน ปน ตํ ปุริสํ ปุญฺญํ การาเปติ

此人实令彼人作福德。

---

อิเม ชนา เต ปุริเส ปุญฺญํ การาเปนฺติ

此等人实令彼等人作福德。

---

อิมํ ชนา ปุญฺญํ การาเปติ สปฺปุริโส

善人令此人作福德。

---

อิเม ชเน ปุญฺญํ การาเปนฺติ สปฺปุริสา

善人们令此等人作福德。

---

อิมินา ชเนน กมฺมผลํ อนุภูยเต

业果为此人所感受。

---

อิเมหิ ชเนหิ กมฺมผลานิ อนุภุตฺตานิ

诸业果已为此等人所感受。

---

อิมินา ชเนน โย โกจิ สุจรติ

有某人与此人一同行善。

---

อิเมหิ ชเนหิ เย เกจิ สุจรนฺติ

有某些人与此等人一同行善。

---

อิมสฺส ชนสฺส สกฺการญฺจ กโรติ

（某人）对此人作恭敬。

---

อิเมสํ ชนานํ สกฺการํ กโรนฺติ

（彼等）对此等人作恭敬。

---

อิมมฺหา ชนมฺหา วิญฺญุตํ ปตฺโตสฺมิ

我已从此人处获得明了。

---

อิเมหิ ชเนหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

恐惧从这些人中生起。

---

อิมสฺส ชนสฺส เขตฺตวตฺถูนิ โหนฺติ

此人拥有田地与宅地。

---

อิเมสํ ชนานญฺจ ปหูตธนธญฺญานิ

这些人也拥有丰厚的财富与谷物。

---

อิมมฺหิ ชนสฺมึ ปสีทติ โย โกจิ

无论谁都对这个人有信心。

---

อิเมสุ ชเนสุ ปสีทนฺติ เย เกจิ.

无论谁都对这些人有信心。

---

อิติ เอกูนวีสติโม ปาโฐ.

此为第十九课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

讲述阴性词形。

---

อยํ กญฺญา ปน พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

然而，这位少女造作许多功德。

---

อิมา กญฺญาโย พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

这些少女造作许多功德。

---

อิมํ กญฺญํ ปุญฺญํ การาเปติ มาตา

母亲让这位少女做功德。

---

อิมา กญฺญาโย ปุญฺญํ การาเปติ มาตา

母亲让这些少女做功德。

---

อิมาย กญฺญาย ปน ติลานิ ภชฺชียนฺเต

然而，芝麻被这位少女烘烤。

---

อิมาหิ กญฺญาหิ ปน ธญฺญานิ ภชฺชียนฺเต

然而，谷物被这些少女烘烤。

---

อิมาย กญฺญาย สุขํ ปาปุณาติ มาตา

母亲因这位少女而获得安乐。

---

อิมาหิ กญฺญาหิ สุขํ ปาปุณาติ มาตา

母亲因这些少女而获得安乐。

---

อิมิสฺสา กญฺญาย อาภรณํ เทติ สามิ

主人给这位少女饰品。

---

อิมาสํ กญฺญานํ อาภรณํ เทติ สามิ

主人给这些少女饰品。

---

อิมาย กญฺญาย ปน อเปติ โย โกจิ

然而，无论谁都从这位少女处离开。

---

อิมาหิ กญฺญาหิ ปน อเปติ โย โกจิ

然而，无论谁都从这些少女处离开。

---

อิมิสฺสา กญฺญาย ปน อาภรณานิ โหนฺติ

然而，这位少女拥有饰品。

---

อิมาสํ กญฺญานํ ปน อาภรณานิ โหนฺติ

然而，这些少女拥有饰品。

---

อิมิสฺสํ กญฺญายํ ปน จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ

然而，心安住于这位少女。

---

อิมาสุ กญฺญาสุ จิตฺตํ ปน นปติฏฺฐิตํ.

然而，心不安住于这些少女。

---

อิติ วีสติโม ปาโฐ.

此为第二十课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

讲述中性词形。

---

อิมํ จิตฺตํ ปน อตฺตโน สนฺตานํ วิชานาติ

然而，此心了知自身的相续。

---

อิมานิ จิตฺตานิ อตฺตโน สนฺตานํ วิชานนฺติ

这些心了知自身的相续。

---

อิมํ จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ

无论谁都将调伏此心。

---

อิเม จิตฺเต สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ

无论谁都将调伏这些心。

---

อิมินา จิตฺเตน สพฺโพปิ ชโน นียฺยติ

一切人都被此心所引导。

---

อิเมหิ จิตฺเตหิ สพฺเพ ชนา นียฺยนฺติ

一切人都被这些心所引导。

---

อิมินา จิตฺเตน โย โกจิ สํกิลิสฺสติ

任何人都会因这心而染污。

---

อิเมหิ จิตฺเตหิ โย โกจิ วิสุชฺฌติ

任何人都会因这些心而清净。

---

อิมสฺส จิตฺตสฺส โอวาทํ เทติ โย โกจิ

任何人都会教导这颗心。

---

อิเมสํ จิตฺตานํ โอวาทํ เทนฺติ เย เกจิ

有些人教导这些心。

---

อิมสฺมา จิตฺตมฺหา อารมฺมณํ อุปฺปชฺชติ

所缘从此心生起。

---

อิเมหิ จิตฺเตหิ อารมฺมณานิ อุปฺปชฺชนฺติ

诸所缘从这些心生起。

---

อิมสฺส จิตฺตสฺส อนิจฺจธมฺมสฺส วสํ อนฺวคู

他已顺从于此无常之心的力量。

---

อิเมสานํ จิตฺตานํ ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

寻思在这些心中生起。

---

อสฺมึ จิตฺเต อรกฺขิเต กายกมฺมํ อรกฺขิตํ

当此心未被守护时，身业也未被守护。

---

อิเมสุ จิตฺเตสุ คุตฺเตสุ กายกมฺมํ รกฺขิตํ.

当这些心被守护时，身业也被守护。

---

อิติ เอกวีสติโม ปาโฐ.

此为第二十一课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此处宣说阳性词形。

---

อสุ มหาราชา จตุหิ สงฺคหวตฺถูหิ ชนํ โตเสติ

那位大王以四摄事使人民欢喜。

---

อมู มหาราชา จตูหิสงฺคหวตฺถูหิ ชนํ โตเสนฺติ

那些大王以四摄事使人民欢喜。

---

อมุํ มหาราชานํ สกฺกจฺจํ อุปสงฺกมติ มหาชโน

大众恭敬地接近那位大王。

---

อมูโย มหาราเช สกฺกจฺจํ อุปสงฺกมติ มหาชโน

大众恭敬地接近那些大王。

---

อมุนา มหาราเชนปิ มหาปาสาโท การาปียเต

一座宏伟的宫殿也由那位大王所建造。

---

อมูหิ มหาราเชหิ มหาวิหาโรปิ การาปิโต

一座大寺院也由那些大王所建造。

---

อมุนา มหาราเชน โข ปน มหาชโน สุจรติ

然而，在那位大王的治理下，大众奉行善行。

---

อมูหิ มหาราเชหิ โข ปน มหาชโน สุจรติ

然而，在那些大王的治理下，大众奉行善行。

---

อมุสฺส มหาราชสฺส ปณฺณาการํ เทติ มหาชโน

大众向那位大王献上礼物。

---

อมูสานํ มหาราชานํ ปณฺณาการํ เทนฺติ มหาชนา

大众向那些大王献上礼物。

---

อมุสฺมา มหาราชมฺหา ปน มหพฺภยํ อุปฺปชฺชติ

然而，大怖畏从那位大王处生起。

---

อมูหิ มหาราเชหิ มหพฺภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

诸大怖畏从那些大王处生起。

---

อมูสฺส มหาราชสฺส วปฺปมงฺคลญฺจ โหติ

那位大王还有一个犁田节。

---

อมูสานํ มหาราชานํ วปฺปมงฺคลานิ โหนฺติ

那些大王有犁田节。

---

อมุสฺมึ มหาราเช โข ปน มหาชโน ปสีทติ

然而，大众对那位大王感到欢喜。

---

อมูสุ มหาราเชสุ โข ปน มหาชนา ปสีทนฺติ.

然而，大众对那些大王感到欢喜。

---

อิติ ทฺเววีสติโม ปาโฐ.

此为第二十二课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此处宣说阴性词形。

---

อสุ อุปาสิกา ปน สกฺกจฺจํ ธมฺมํ สุณาติ

那位优婆夷恭敬地听闻法。

---

อมุโย อุปาสิกาโย สกฺกจฺจํ ธมฺมํ สุณนฺติ

那些优婆夷恭敬地听闻法。

---

อมุํ อุปาสิกํ ปุญฺญํ การาเปติ สทฺโธ

有信者使那位优婆夷作福。

---

อมุโย อุปาสิกาโย ปุญฺญํ การาเปติ สทฺโธ

有信者使那些优婆夷作福。

---

อมุยา อุปาสิกาย ภิกฺขุ ภตฺตํ โภชาปียเต

比丘由那位优婆夷供养食物。

---

อมูหิ อุปาสิกาหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปิโต

僧团由那些优婆夷供养了食物。

---

อมุยา อุปาสิกาย โย โกจิ ปน สุจรติ

然而，任何人与那位优婆夷一起行善。

---

อมูหิ อุปาสิกาหิ เย เกจิ ปน สุจรนฺติ

然而，任何人与那些优婆夷一起行善。

---

อมุสฺสา อุปาสิกาย ทานํ เทติ สปฺปุริโส

善人布施给那位优婆夷。

---

อมูสํ อุปาสิกานํ ทานํ เทนฺติ สปฺปุริสา

善人们布施给那些优婆夷。

---

อมุยา อุปาสิกายปิ โย โกจิ อเปติ

任何人也离开那位优婆夷。

---

อมูหิ อุปาสิกาหิ เย เกจิ ปน อเปนฺติ

然而，任何人离开那些优婆夷。

---

อมุสฺสา อุปาสิกาย ปุตฺตาปิ พหโว โหนฺติ

那位优婆夷也有许多儿子。

---

อมูสานํ อุปาสิกานํ ปริสาปิ พหโว

那些优婆夷也有许多眷属。

---

อมุสฺสํ อุปาสิกายํ โย โกจิ ปสีทติ

任何人对那位优婆夷生起信心。

---

อมูสุ อุปาสิกาสุ ปน เย เกจิ ปสีทนฺติ.

然而，任何人对那些优婆夷生起信心。

---

อิติ เตวีสติโม ปาโฐ.

此为第二十三课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此处宣说中性词形。

---

อทุํ ธนวํ นิจฺจํ พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ

那财富恒常产生许多福德。

---

อมูนิ ธนวนฺตานิ พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ

那些财富产生许多福德。

---

อทุํ ธนวนฺตํ ปุญฺญํ การาเปติ สทฺโธ

有信者使那有财富者作福。

---

อมูนิ ธนวนฺตานิ ปุญฺญํ การาเปติ สทฺโธ

有信者使那些有财富者作福。

---

อมุนา ธนวนฺเตน ภิกฺขุ ภตฺตํ โภชาปียเต

比丘由那有财富者供养食物。

---

อมูหิ ธนวนฺเตหิ ภิกฺขุ ภตฺตํ โภชาปิโต

比丘由那些有财富者供养了食物。

---

อมุนา ธนวนฺเตน มหาชโนปิ สุขีชาโต

由于那有财富者，大众也变得快乐。

---

อมูหิ ธนวตฺเตหิ มหาชโนปิ สุขีชาโต

由于那些有财富者，大众也变得快乐。

---

อมุโน ธนวนฺตสฺส สุวณฺณฉตฺตํ ธารยเต

那有财富者的金伞被举着。

---

อมูสํ ธนวนฺตานํ อุปติฏฺเฐยฺย เอกจฺโจ

某人应侍奉那些有财富者。

---

อมุสฺมา ธนวนฺตมฺหา ลาภสกฺการํ ลเภยฺย

他可以从那位富者获得利得与恭敬。

---

อมูหิ ธนวนฺเตหิ ลาภสกฺการานิ ลเภยฺยุํ

他们会从那些富者获得利养与恭敬。

---

อมุโน ธนวนฺตสฺส มหาปริวาโร อตฺถิ

那位富者有众多眷属。

---

อมูสานํ ธนวนฺตานํ มหาปริวารา วิชฺชนฺติ

那些富者有众多眷属。

---

อมุมฺหิ ธนวนฺตสฺมึ โย โกจิ ปสีทติ

若有任何人对那位富者生起信心。

---

อมูสุ ธนวนฺเตสุ เย เกจิ ปสีทนฺติ.

凡是对那些富者生起信心的人。

---

อิติ จตุวีสติโม ปาโฐ.

此为第二十四课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说阳性词形。

---

โกหิ นาม พุโธ โลเก วสํ โกธสฺส คจฺฉติ;

เก หิตฺวา มานุสํ เทหํ ทิพฺพํ โยคํ อุปจฺจคุํ.

世间何者名为觉者，会随顺于瞋恚？谁舍弃人身，超越了天界的系缚？

---

กํสิ ตฺวํ อสฺสุ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิโต จ อาวุโส;

เกจิ ปุญฺญานิ กตฺวาน กิตฺตกา ติทิวํ คตา.

贤友，你为谁而出家？有多少人造作福德后，已去到天界？

---

เกนายํ ปกโต สตฺโต กุวํ สตฺตสฺส การโก;

เกหิทํ ปกตํ พิมฺพํ กฺวนฺนุ พิพฺพสฺส การโก.

此众生由谁造作？众生的造作者在哪里？此形像由谁造作？形像的造作者又在哪里？

---

เกน เต ตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ;

เกหิ เม ปุญฺญกมฺเมหิ มมํ รกฺขนฺติ เทวตา.

你因何而有如此容色？你在此处因何而成功？诸天因我何等福业而守护我？

---

กสฺส จาภิรโต สตฺโต สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจติ;

เกสํ ทิวาจ รตฺโตจ สทา ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.

众生欣乐于何者，而从一切苦中解脱？谁的福德昼夜恒常增长？

---

กสฺมา นปริเทเวสิ เอวรูเป มหพฺภเย;

เกหิ นาม อริเยหิ ปุถเคว ชโน อยํ.

于如此大怖畏中，你为何不悲叹？此人与何等圣者们分离？

---

กสฺส ตฺวํ ธมฺมมญฺญาย วาจํ ภสยิ อีทิสํ;

เกสํ เต ธมฺมมญฺญาย อจฺฉิทุํ ภวภนฺธนํ.

你了解了谁的法，而说出这样的话？他们了解了谁的法，而斩断了有缚？

---

กมฺหิ กาเล ตยา วีร ปตฺถิตา โพธิมุตฺตมา;

เกสุทฺธาเนสุ มุนินฺท สาวโก ปริติพฺพุโตติ.

英雄，你在何时发愿求无上菩提？牟尼之主啊，弟子在何等清净处得以完全寂灭？

---

อิติ ปญฺจวีสติโม ปาโฐ.

此为第二十五课。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说阴性词形。

---

กา จ สุผสฺสยํ ทานํ มญฺจปีฐาทิกํ อทา;

กาโย นานาวิธํ ปุญฺญํ กตฺวาน ติทิวํ คตา.

哪位女子布施了舒适的床座等？哪位女子造作了种种福德后，已去到天界？

---

กํ ภาวนญฺจ ภาเวติ กํ สีลํ ปริปาลยี;

กา นาม ทาสิโย กมฺเม การาปยติ สามิโก.

她修习何种禅修？她守护何种戒？主人让哪些婢女工作？

---

กาย อุปาสิกายสฺสุ ธมฺโม จ สูยเต สทา;

กาหิ จ สีลวตีหิ ธมฺโม จ สูยเต สทา.

哪位优婆夷恒常听闻正法？哪些具戒女恒常听闻正法？

---

กาย วิชฺชาย เม ปุตฺโต ปาปุณาติ อิทํ สุขํ;

กาหิ สิกฺขาหิ เม ปุตฺตา ปาปุณนฺติ อิทํ สุขํ.

我的儿子以何明而获得此乐？我的儿子们以何学处而获得此乐？

---

กสฺสา อุปาสิกายสฺสุ ทานํ ทเทยฺย ธนวา;

กาสํ อุปาสิกานญฺจ ทานํ ทเทยฺย คุณวา.

富人应布施给哪位优婆夷？具德者应布施给哪些优婆夷？

---

กาย คงฺคาย สพฺพาจ ปภวนฺตีติ กุนฺนที;

กาหิ จ ปน นทีหิ ปภวนฺติ มหานที.

所有的小河从哪条恒河流出？大河又从哪些河流流出？

---

กสฺสา โข ปน คงฺคาย มโหโฆ โหติ สพฺพทา;

กาสํ โข ปน กญฺญานํ อาภรณา ภวนฺติ จ.

哪条恒河总是洪水泛滥？又有哪些少女拥有饰品？

---

กสฺสํ นทึ ปน มจฺฉา นิจฺจํ วิจรนฺติ สทา;

กาสุ คงฺคาสุ โข มจฺฉา นิจฺจํ วิจรนฺติ สทา.

鱼儿总是在哪条河里游动？鱼儿又总是在哪些恒河里游动？

---

อิติ ฉพฺพีสติโม ปาโฐ.

此为第二十六课。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

宣说中性词形。

---

กึ เต ชฏาหิ ทุมฺเมธ กึ เต อชินสาฏิยา;

กานิ จิตฺตานิ ชายนฺติ กถํ ชาเนม ตํ มยํ.

愚痴者，你的结发有何用？你的鹿皮衣又有何用？你心中生起何等念头？我们如何能了知你？

---

กึ ตฺวํ อตฺตวสํ ทิสฺวา มม ทชฺชาสิมํ ธนํ;

กานิ ปุญฺญานิ กตฺวาน กิตฺตกา ติทิวํ คตา.

你见到何等自主，而愿将此财富给我？造作了何等福德，有多少人已去天界？

---

เกนสฺสุ นียติ โลโก เกนสฺสุ ปริกสฺสติ;

เกหิ เม ปุญฺญกมฺมสฺส นานฺตเมวญฺจ ทิสฺสติ.

世界被什么所引导？被什么所拖曳？因何我的福业不见尽头？

---

เกนาสิ ทุมฺมโน ตาต ปุริสํ กนฺนุ โยจสิ;

เกหิ ปุปฺเผหิ สกฺกจฺจํ สทฺโธ ยชติ โคตมํ.

亲爱的，你为何忧闷？你责备哪位男子？虔诚者以哪些花恭敬地供奉乔达摩？

---

กสฺส โส กยิรา เมตฺตึ ตมาหุ จริยํ พุธา;

เกสํ ทานวรํ เอตํ ทาตพฺพญฺจ สทาทรา.

他应对谁修慈？智者称之为行。这是对谁的最上布施？并且应常怀敬意地布施。

---

กสฺมา โจโร อหุ เม ตฺวํ อิติ ราชา อปุจฺฉิตํ;

เกหิ นามปิ เหตูหิ ชายนฺตีติ อิเม ชนา.

“你为何是我的盗贼？”国王如此问他。这些人是由于哪些原因而出生的？

---

กสฺส เต ธมฺมมญฺญาย อจฺฉิทุํ ภวภนฺธนํ;

เกสํ มชฺฌคโต ภาติ จนฺโทว นภมชฺฌโค.

了知了谁的法，他们才斩断了有缚？在他们之中，他闪耀，犹如月亮在天空中央。

---

กสฺมึ เม สิวโย กุทฺธา นาหํ ปสฺสามิ ทุกฺกฏํ;

เกสุ ปุญฺเญสุ โยเชติ สขีนํ โส สขาหิโตติ.

我的亲友为何对我生气？我没有看到恶作。他将朋友们投入哪些福德中？他是朋友的益友。

---

อิติ สตฺตวีสติโม ปาโฐ.

第二十七课。

---

อิติ ปทมญฺชริยา สพฺพนามานํ.

《词鬘》代名词品。

---

จตุตฺโถ ปริจฺเฉโท.

第四章。

---

อถ อลิงฺคตุมฺหามฺหสทฺทา วุจฺจนฺเต.

现在解说无性的你我等词。

---

ตฺวํ ปน ปุริโส ปุญฺญํ กโรหิ

而你，男子，当造作福业。

---

ตุมฺเห ปุริสา ปุญฺญํ กโรถ

你们，诸男子，当造作福业。

---

ตุวํ ปน ปุริสํ ปุญฺญํ การาเปติ

他却使你这男子造作福业。

---

ตุมฺเห ปุริเส ปุญฺญานิ การาเปติ

他使你们这些男子造作诸福业。

---

ตยา ปุริเสน โอทโน ปจฺจเต

米饭被你这位男子所煮。

---

ตุมฺเหหิ ปุริเสหิ โอทนา ปจฺจนฺเต

饭食被你们这些男子所煮。

---

ตยา ปุริเสน เอกจฺโจ ชีวติ

某人因你这位男子而活。

---

ตุมฺเหหิ ปุริเสหิ เอกจฺเจ ชีวนฺติ

有些人因你们这些男子而活。

---

ตุยฺหํ ปุริสสฺส ธนํ เทติ ธนี

富人施财给你这位男子。

---

ตุมฺหากํ ปุริสานํ ธนํ เทติ ธนี

富人施财给你们这些男子。

---

ตยา ปุริสมฺหา อเปติ โย โกจิ

无论是谁，都从你这位男子处离开。

---

ตุมฺเหหิ ปุริเสหิ อเปนฺติ เย เกจิ

无论是谁，都从你们这些男子处离开。

---

ตุยฺหํ ปุริสสฺส นาม โคตฺตาทโย

你这位男子的名字、姓氏等。

---

ตุมฺหากํ ปุริสานํ ปริคฺคโห

你们这些男子的财产。

---

ตยิ ปุริสสฺมึ โกจิ ปสีทติ

某人对你这位男子心生净信。

---

ตุมฺเหสุ ปุริเสสุ เกจิ ปสีทนฺติ.

有些人对你们这些男子心生净信。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

第一课。

---

ตฺวํ อิตฺถีปิ โอทนํ ภุตฺวา คจฺฉาหิ

女子，你也吃完饭后去吧。

---

ตุมฺเห อิตฺถิโย โอทนํ ภุตฺวา คจฺฉถ

你们，诸女子，吃完饭后去吧。

---

ตุวํ อิตฺถึ ปุญฺญํ การยติ ปุริโส

男子使你这女子造作福业。

---

ตุมฺเห อิตฺถิโย ปุญฺญานิ กาเรนฺติ ปุริสา

男人们使你们这些女人做功德。

---

ตยา อิตฺถิยาปิ ธญฺญํ ภชฺชเต

谷物也被你这个女人烘烤。

---

ตุมฺเหหิ อิตฺถีหิ ธญฺญานิ ภชฺชนฺเต

谷物被你们这些女人们烘烤。

---

ตยา อิตฺถิยา ทุกฺขํ ปาปุณาติ โกจิ

由于你这个女人，有人遭受痛苦。

---

ตุมฺเหหิ อิตฺถีหิ สุขํ ปาปุณาติ สามิ

主人从你们这些女人那里获得快乐。

---

ตุยฺหํ อิตฺถิยา อาภรณํ เทติ สามิ

主人给你的妻子一件饰品。

---

ตุมฺหากํ อิตฺถีนํ อาภรณํ เทติ สามิ

主人给你们的女人们一件饰品。

---

ตยา อิตฺถิยา อเปติ โย โกจิ

某人从你这个女人身边离去。

---

ตุมฺเหหิ อิตฺถีหิ อเปนฺติ เย เกจิ

某些人从你们这些女人身边离去。

---

ตุยฺหํ อิตฺถิยา ปุตฺตาปิ พหโว โหนฺติ

你的妻子也有许多儿子。

---

ตุมฺหากํ อิตฺถีนํ วตฺถาภรณานิ โหนฺติ

你们的女人们有衣服和饰品。

---

ตฺวยิ อิตฺถิยา ปน มนํ ปติฏฺฐิตํ

然而，心已安住于你这个女人身上。

---

ตุมฺเหสุ อิตฺถีสุ ปน มนานิ ปติฏฺฐิตานิ.

然而，诸心已安住于你们这些女人身上。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二课。

---

ตฺวํ จิตฺตํ ปน อารมฺมณํ จินฺเตสิ

而你思惟心为所缘。

---

ตุมฺเห จิตฺตานิ อารมฺมณํ จินฺเตถ

你们当思惟诸心为所缘。

---

ตฺวํ จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ

某些人将会调伏你的心。

---

ตุมฺเห จิตฺตานิ สญฺญเมสฺสนฺติ เย เกจิ

某些人将会调伏你们的心。

---

ตยา จิตฺเตน กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果已被你的心所体验。

---

ตุมฺเหหิ จิตฺเตหิ กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果已被你们的心所体验。

---

ตยา จิตฺเตน พุทฺธํ สรติ สปฺปุริโส

善人用你的心忆念佛陀。

---

ตุมฺเหหิ จิตฺเตหิ พุทฺธํ สรนฺติ สปฺปุริสา

善人们用你们的心忆念佛陀。

---

ตุยฺหํ จิตฺตสฺส โอวาทํ เทติ โกจิ

某人对你的心给予教诫。

---

ตุมฺหากํ จิตฺตานํ โอวาทํ เทนฺติ เกจิ

某些人对你们的心给予教诫。

---

ตยา จิตฺตมฺหา โข ปน ภยํ อุปฺปชฺชติ

然而，恐惧确实从你的心中生起。

---

ตุมฺเหหิ จิตฺเตหิ ปน ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

然而，种种恐惧从你们的心中生起。

---

ตุยฺหํ จิตฺตสฺส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

你的心中生起了一个思虑。

---

ตุมฺหากํ จิตฺตานํ ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

你们的心中生起了一个思虑。

---

ตยิ จิตฺเต โข ปน กุสลจิตฺตํ ปติฐิตํ

然而，善心确实已在你的心中确立。

---

ตุมฺเหสุ จิตฺเตสุ กุสลจิตฺตานิ ปติฏฺฐิตานิ.

诸善心已在你们的心中确立。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

此为第三课。

---

อหํ ปุริโสปิ ปุญฺญํ กโรมิ

我，身为男人，也作福德。

---

มยํ ปุริสา ปน ปุญฺญํ กโรม

我等男人，则作福德。

---

มมํ ปุริสํ ปุญฺญํ การาเปติ

（有人）使我，身为男人，作福德。

---

อมฺเห ปุริเส ปุญฺญานิ การาเปติ

（有人）使我等男人作诸福德。

---

มยา ปุริเสน กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果为我，身为男人所领受。

---

อมฺเหหิ ปุริเสหิ กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果为我等男人所领受。

---

มยา ปุริเสน เอกจฺโจ สุจรติ

某人由我，身为男人，而行善行。

---

อมฺเหหิ ปุริเสหิ เอกจฺเจ สุจรนฺติ

某些人由我等男人而行善行。

---

อมฺหํ ปุริสสฺส ธนํ ททาติ ธนวา

富人施与我等之男人财富。

---

อมฺหากํ ปุริสานํ ผลํ ททาติ ผลวา

有果实者施与我等诸男人果实。

---

มยา ปุริสสฺมา อเปติ เอกจฺโจ

某人从我，身为男人处离去。

---

อมฺเหหิ ปุริเสหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

诸恐惧从我等男人生起。

---

อมฺหํ ปุริสสฺส นาม โคตฺตาทิ

我等之男人的名字、姓氏等。

---

อมฺหากํ ปุริสานํ ปริคฺคโห โหติ

我等诸男人有资财。

---

มยิ ปุริสสฺมึ ปสีทติ โย โกจิ

任何人于我，身为男人，生净信。

---

อมฺเหสุ ปุริเสสุ เอกจฺโจ สูรตโม.

于我等男人中，某人最为勇猛。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

此为第四课。

---

อหํ กญฺญา ปน ปุญฺญํ กโรมิ

我，身为少女，则作福德。

---

มยํ กญฺญาโย ปุญฺญานิ กโรม

我等少女作诸福德。

---

มมํ กญฺญํ ปุญฺญํ การาเปติ

（有人）使我，身为少女，作福德。

---

อมฺเห กญฺญาโย ปุญฺญํ การาเปติ

（有人）使我等少女作福德。

---

มยา กญฺญาย โอทโน ปจฺจเต

饭为我，身为少女所煮。

---

อมฺเหหิ กญฺญาหิ โอทโน ปจฺจเต

饭为我等少女所煮。

---

มยา กญฺญาย สุขทุกฺขา ปาปุณาติ

（某人）由我，身为少女，而得苦乐。

---

อมฺเหหิ กญฺญาหิ สุขทุกฺขํ ปาปุณาติ

（某人）由我等少女而得苦乐。

---

อมฺหํ กญฺญาย อาภรณํ เทติ

（有人）施与我等之少女饰品。

---

อมฺหากํ กญฺญานํ อาภรณํ เทติ

（有人）施与我等诸少女饰品。

---

มยา กญฺญาย อยํ กญฺญา หีณา

此少女劣于我，身为少女。

---

อมฺเหหิ กญฺญาหิ อยํ กญฺญา อธิกา

此少女比我等少女更为优秀。

---

อมฺหํ กญฺญาย วตฺถาภรณานิ โหนฺติ

我们的女儿有衣服和饰品。

---

อมฺหากํ กญฺญานํ ปริคฺคโห โหติ

我们的少女们有财产。

---

มยิ กญฺญายํ เม มนํ นปติฏฺฐิตํ

我的心未安住在我这个少女身上。

---

อมฺเหสุ กญฺญาสุ เม มนํ ปติฏฺฐิตํ.

我的心已安住在我们这些少女身上。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

此为第五课。

---

อหํ จิตฺตํ ปน อารมฺมณํ วิชานาหิ

我当了知心与所缘。

---

มยํ จิตฺตานิ อารมฺมณํ วิชานาถ

我们当了知诸心与所缘。

---

มมํ จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ เอกจฺเจ

有些人将会调伏我的心。

---

อมฺเห จิตฺตานิ สญฺญเมสฺสนฺติ เกจิ

有些人将会调伏我们的诸心。

---

มยา จิตฺเตน กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果由我的心所体验。

---

อมฺเหหิ จิตฺเตหิ กมฺมผลํ อนุภุตฺตํ

业果由我们的诸心所体验。

---

มยา จิตฺเตน พุทฺธํ สรติ สปฺปุริโส

善人通过我的心忆念佛陀。

---

อมฺเหหิ จิตฺเตหิ พุทฺธํ สรติ สทฺโธ

有信者通过我们的诸心忆念佛陀。

---

มมํ จิตฺตสฺส โอวาทํ เทติ โกจิ

某人给予我的心教导。

---

อมฺหากํ จิตฺตานํ โอวาทํ เทนฺติ เกจิ

有些人给予我们的诸心教导。

---

มยา จิตฺตสฺมา ปน ภยํ อุปฺปชฺชติ

然而，恐惧从我的心中生起。

---

อมฺเหหิ จิตฺเตหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

恐惧从我们的诸心中生起。

---

มมํ จิตฺตสฺส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ

我心中生起了思虑。

---

อมฺหากํ จิตฺตานํ ปริวิตกฺโก โหติ

我们的诸心中生起了思虑。

---

มยิ จิตฺเต ปน กุสลจิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ

然而，善心已安住在我心中。

---

อมฺเหสุ จิตฺเตสุ กุสลจิตฺตานิ ปติฏฺฐิตานิ.

诸善心已安住于我们的诸心中。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

此为第六课。

---

คามํ โว ปน คจฺเฉยฺยาถ

你们应去村庄。

---

คามํ โน ปน คจฺเฉยฺยาม

我们应去村庄。

---

ปหาย โว ภิกฺขเว คมิสฺสามิ

比丘们，我将舍弃你们而去。

---

มา โน อชฺช ปน วิกนฺติสุ

愿他们今天不要伤害我们。

---

กตเมว เต ปน ตํ กมฺมํ

那么，你所造的是什么业呢？

---

กตเมว เม ปน ตํ กมฺมํ

然而，我所造的是什么业呢？

---

กตเมว โว ปน กุสลกมฺมํ

你们所造的是什么善业呢？

---

กตเมว โน ปน กุสลกมฺมํ

我们又造了什么善业呢？

---

ททามิ เต ปน คามวรานิ ปญฺจ

我将给你五个上等的村庄。

---

ททาหิ เม คามวรํ ตฺวมฺปิ

你也应赐予我一个上等的村庄。

---

ธมฺมํ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ

比丘们，我将为你们讲说法。

---

สํวิภาเชถ โน รชฺเชน

你们当与我们分享王国。

---

มนุสฺสสฺเสว เต สีสํ ปน

然而，那只是一个人的头。

---

ปหูตํ เม ปน ธนํ สกฺก

帝释(Sakka)，我有许多财富。

---

ตุฏฺโฐสฺมิยา โว ปน ปกติยา

我因你们的本性而感到满意。

---

สตฺถา โน ภควา อนุปฺปตฺโต.

我们的导师，世尊已经到来。

---

โว โน เต เมติ รูปานิ ปทานิ ปทโต ยโต;

ตโต นามิกปนฺตีสุ นตู วุตฺตานิ ตานิ เม.

vo、no、te、me这些词形，因由词干所生，故我未在名词变格中讲述。

---

ปจฺจตฺเต อุปโยเค จ กรเณ สมฺปทานิเย;

สามิสฺส วจเน เจว โว โน สทฺโท ปวตฺตติ.

vo与no二词用于主格、宾格、工具格、与格及所有格。

---

กรเณ สมฺปทาเน จ สามิอตฺเถ จ อาคโต;

เต เม สทฺโทติ วิญฺเญยฺโย วิญฺญุนา นยทสฺสินาติ.

te与me二词用于工具格、与格和所有格；洞悉此理的智者当知晓。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

第七课终。

---

อิติ ปทมญฺชริยา อลิงฺคสพฺพนามานํ.

此为《词鬘》之无性代名词章。

---

ปญฺจโม ปริจฺเฉโท.

第五章。

---

อิมานิ ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต

以下为阳性形式：

---

ทฺเว มหาราชาโน รชฺชํ กาเรนฺติ

两位大王在治理国家。

---

ทฺเวปิ มหาราชาโน อุปสงฺกมติ

两位大王也前来拜访。

---

ทฺวีหิ มหาราเชหิ สงฺคาโม กโต

两位大王之间发生了战争。

---

ทฺวีหิ มหาราเชหิ รฏฺฐวาสิโน ชีวนฺติ

国人依靠两位大王而生活。

---

ทฺวินฺนํ มหาราชานํ ปนฺนาการํ เทติ

他赠送礼物给两位大王。

---

ทฺวีหิ มหาราเชหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

恐惧由两位大王而生。

---

ทฺวินฺนํ มหาราชานํ ปริคฺคโห โหติ

两位大王拥有财产。

---

ทฺวีสุ มหาราเชสุ มนานิ ปติฏฺฐิตานิ.

心意安住于两位大王。

---

อิมานิ อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

以下为阴性形式：

---

ทฺเว กญฺญาโย ปุญฺญานิ กโรนฺติ

两位少女在做福德。

---

ทฺเว กญฺญาโย ปุญฺญานิ การาเปติ

他让两位少女做福德。

---

ทฺวีหิ กญฺญาหิ ปุญฺญานิ กตานิ

福德已由两位少女所做。

---

ทฺวีหิ กญฺญาหิ สุขทุกฺขํ ปาปุณาติ

他从两位少女那里获得苦与乐。

---

ทฺวินฺนํ กญฺญานํ อาภรณานิ เทติ

他给两位少女饰品。

---

ทฺวีหิ กญฺญาหิ อยํ กญฺญา อธิกา

此少女胜过那两位少女。

---

ทฺวินฺนํ กญฺญานํ วตฺถาภรณํ โหติ

是两个少女的衣服和饰品。

---

ทฺวีสุ กญฺญาสุ มนานิ ปติฏฺฐิตานิ

心已安住于两位少女。

---

อิมานิ นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为中性语式。

---

ทฺเว กุลานิ ทานาทิกุสลํ กโรนฺติ

两个家族行布施等善业。

---

ทฺเว กุลานิ ทานาทิกุสลํ การาเปติ

两个家族使作布施等善业。

---

ทฺวีหิ กุเลหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปิโต

僧团被两个家族供养了食物。

---

ทฺวีหิ กุเลหิ สุขํ ปาปุณาติ สงฺโฆ

僧团从两个家族获得安乐。

---

ทฺวินฺนํ กุลานํ สกฺการํ กโรนฺติ เกจิ

一些人恭敬两个家族。

---

ทฺวีหิ กุเลหิ อเปติ เอกจฺโจ ปุคฺคโล

某个人远离两个家族。

---

ทฺวินฺนํ กุลานํ นาม โคตฺตาทโย

是两个家族的名称、姓氏等。

---

ทฺวีสุ กุเลสุ เม จิตฺตํ ปติฏฺฐิตํ.

我的心已安住于两个家族中。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

此为第一课。

---

อิมานิ ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为阳性语式。

---

ตโย ปุริสา ปน วิหารํ กโรนฺติ

然而，三位男子建造寺院。

---

ตโย ปุริเส อุปคจฺฉติ เอกจฺโจ

某个人走近三位男子。

---

ตีหิ ปุริเสหิ วิหาโร การาปิโต

寺院由三位男子使人建造。

---

ตีหิ ปุริเสหิ ชีวนฺติ เย เกจิ

任何人皆依三位男子而活。

---

ติณฺณนฺนํ ปุริสานํ ธนํ เทติ ธนวา

富人给予三位男子财富。

---

ตีหิ ปุริเสหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

恐惧从三位男子而生起。

---

ติณฺณนฺนํ ปุริสานํ ปริคฺคโห โหติ

是三位男子的所有物。

---

ตีสุ ปุริเสสุ ปสีทติ โย โกจิ.

任何人皆对三位男子心生净信。

---

อิมานิ อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为阴性语式。

---

ติสฺโส อิตฺถิโย ปุญฺญานิ กโรนฺติ

三位女子作诸福德。

---

ติสฺโส อิตฺถิโย ปุญฺญานิ การาเปติ

三位女子使作诸福德。

---

ตีหิ อิตฺถีหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปิโต

僧团被三位女子供养了食物。

---

ตีหิ อิตฺถีหิ ชีวนฺติ เอกจฺโจ ปุริโส

某个男子依靠三位女子生活。

---

ติสฺสนฺนํ อิตฺถีนํ อาภรณานิ เทติ

（他）给予三位女子饰品。

---

ตีหิ อิตฺถีหิ อเปติ เอกจฺโจ ปุริโส

某个男子远离三位女子。

---

ติสฺสนฺนํ อิตฺถีนํ อาภรณานิ โหนฺติ

是三位女子的饰品。

---

ตีสุ อิตฺถีสุ ปสีทติ เอกจฺโจ ปุริโส.

某个男子对三位女子心生净信。

---

อิมานิ นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为中性词形。

---

ตีนิ กุลานิ ปุญฺญานิ กโรนฺติ

三个家族修福德。

---

ตีนิ กุลานิ ปุญฺญานิ การาเปติ

令三个家族修福德。

---

ตีหิ กุเลหิ ปุญฺญานิ กริยฺยนฺเต

福德由三个家族所作。

---

ตีหิ กุเลหิ ชีวนฺติ เย เกจิ

凡有众生，皆依三个家族而活。

---

ติณฺณนฺนํ กุลานํ ธนํ เทติ ธนวา

富人布施财富予三个家族。

---

ตีหิ กุเลหิ ภยานิ น อุปฺปชฺชนฺติ

怖畏不从三个家族生起。

---

ติณฺณนฺนํ กุลานํ มหาโภโค โหติ

三个家族有大财富。

---

ตีสุ กุเลสุ ปสีทติ เอกจฺโจ ปุริโส.

某个男人对三个家族生起净信。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

第二课毕。

---

อิมานิ ปุลฺลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为阳性词形。

---

จตฺตาโร มหาราชา รชฺชํ กโรนฺติ

四大王统治国家。

---

จตฺตาโร มหาราเช อุปคจฺฉติ เอกจฺโจ

某人亲近四大王。

---

จตูหิ มหาราเชหิ ปุญฺญานิ กริยฺยนฺเต

福德由四大王所作。

---

จตูหิ มหาราเชหิ ชีวนฺติ มหาชนา

大众依靠四大王而活。

---

จตุนฺนํ มหาราชานํ ปนฺนาการํ เทนฺติ

他们向四大王献上礼物。

---

จตูหิ มหาราเชหิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ

怖畏从四大王生起。

---

จตุนฺนํ มหาราชานํ อาภรณํ โหติ

四大王有饰品。

---

จตูสุ มหาราเชสุ ปสีทติ มหาชโน.

大众对四大王生起净信。

---

อิมานิ อิตฺถิลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为阴性词形。

---

จตสฺโส กญฺญาโย ปุญฺญานิ กโรนฺติ

四位少女修福德。

---

จตสฺโส กญฺญาโย ปุญฺญานิ การาเปติ

令四位少女修福德。

---

จตูหิ กญฺญาหิ สงฺโฆ ภตฺตํ โภชาปิโต

僧团由四位少女供养食物。

---

จตูหิ กญฺญาหิ วธํ ปาปุณนฺติ ปุริสา

男人们因四位少女而遭杀害。

---

จตสฺสนฺนํ กญฺญานํ อาภรณานิ เทนฺติ

他们给四位少女饰品。

---

จตูหิ กญฺญาหิ อยํ กญฺญา อธิกา

这位少女胜于那四位少女。

---

จตสฺสนฺนํ กญฺญานํ อาภรณํ โหติ

四位少女有饰品。

---

จตูสุ กญฺญาสุ ปสีทติ เอกจฺโจ ปุริโส.

某个男人对四位少女生起净信。

---

อิมานิ นปุํสกลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为中性词形。

---

จตฺตาริ กุลานิ พหุํ ปุญฺญํ กโรนฺติ

四个家族作众多福德。

---

จตฺตาริ กุลานิ อุปคจฺฉนฺติ เอกจฺเจ

有些人亲近四个家族。

---

จตูหิ กุเลหิ วิหาโร การาปียเต

精舍由四个家族兴建。

---

จตูหิ กุเลหิ ชีวนฺติ เอกจฺเจ ปุริสา

有些男子依靠四个家族维生。

---

จตุนฺนํ กุลานํ สกฺการํ กโรนฺติ

他们尊敬四个家族。

---

จตูหิ กุเลหิ อเปนฺติ เอกจฺเจ

有些人离开四个家族。

---

จตุนฺนํ กุลานํ นาม โคตฺตาทโย

四个家族的姓名、氏族等。

---

จตุสุ กุเลสุ ปสีทติ มหาชโน.

大众对四个家族生起信心。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

第三课结束。

---

ปญฺจ มหาภูตา ติฏฺฐนฺติ

五大种存在。

---

ปญฺจ มหาภูเต ปสฺสติ

（他）看见五大种。

---

ปญฺจหิ มหาภูเตหิ กตานิ

由五大种所造。

---

ปญฺจหิ มหาภูเตหิ สุจรติ

（他）以五大种行善。

---

ปญฺจนฺนํ มหาภูตานํ ทียเต

施予五大种。

---

ปญฺจหิ มหาภูเตหิ อเปติ

（他）从五大种离去。

---

ปญฺจนฺนํ มหาภูตานํ สนฺตกํ

五大种所有。

---

ปญฺจสุ มหาภูเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

安立于五大种中。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

被称为三性词形。

---

ปญฺจ-มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

五大种则存在。

---

ปญฺจ-อภิภวิตาโร ติฏฺฐนฺติ

五位征服者存在。

---

ปญฺจ-ปุริสา ปน ติฏฺฐนฺติ

五位男子则站立着。

---

ปญฺจ-ภูมิโย ปน โหนฺติ

则有五地。

---

ปญฺจ-กญฺญาโย ปน ติฏฺฐนฺติ

五位少女则站立着。

---

ปญฺจ-มหาภูตานิ ติฏฺฐนฺติ

五大种存在。

---

ปญฺจ-จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ

五种心生起。

---

เอวํ สพฺพตฺถ โยเชตพฺพํ.

应当在一切处如此运用。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

第四课结束。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

被称为三性词形。

---

ฉ มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

六大种则存在。

---

ฉ อภิภวิตาโร ปสฺสติ

（他）看见六位征服者。

---

ฉหิ ปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由六位男子所造。

---

ฉนฺนํ ภูมีนํ รุจฺจติ โกจิ

有人喜爱六地。

---

ฉหิ กญฺญาหิ อเปติ เอกจฺโจ

有人从六位少女离去。

---

ฉนฺนํ ภูตานํ สนฺตกํ โหติ

它属于六种有情。

---

ฉสุ ปน จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

然而，它安立于六种心中。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为三性相。

---

สตฺต มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

然而，有七大种存在。

---

สตฺต อภิภวิตาโร ปสฺสติ

他见到七位征服者。

---

สตฺตหิ ปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由七人所造。

---

สตฺตนฺนํ ภูมีนํ รุจฺจติ โกจิ

有人喜爱七地。

---

สตฺตหิ กญฺญาหิ อเปติ เอกจฺโจ

有人从七位少女离去。

---

สตฺตนฺนํ ภูตานํ สนฺตกํ โหติ

它属于七种有情。

---

สตฺตสุ ปน จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

然而，它安立于七种心中。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

第五课诵完。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为三性相。

---

อฏฺฐ มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

然而，有八大种存在。

---

อฏฺฐ อภิภวิตาโร ปสฺสติ

他见到八位征服者。

---

อฏฺฐหิปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由八人所造。

---

อฏฺฐนฺนํ ภูมีนํ รุจฺจติ โกจิ

有人喜爱八地。

---

อฏฺฐหิ กญฺญาหิ อเปติ โกจิ

有人从八位少女离去。

---

อฏฺฐนฺนํภูตานํ สนฺตกํ โหติ

它属于八种有情。

---

อฏฺฐสุ ปน จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

然而，它安立于八种心中。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

此等被称为三性相。

---

นว มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

然而，有九大种存在。

---

นว อภิภวิตาโร ปสฺสติ

他见到九位征服者。

---

นวหิ ปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由九人所造。

---

นวนฺนํ ภูมีนํ รุจฺจติ โกจิ

有人喜爱九地。

---

นวหิ กญฺญาหิ อเปติ โกจิ

有人从九位少女离去。

---

นวนฺนํ ภูตานํ สนฺตกํ โหติ

它属于九种有情。

---

นวสุ ปน จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

然而，它安立于九种心中。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

第六课诵完。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

这被称为三种性相。

---

ทส มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

十大种确实存在着。

---

ทส อภิภวิตาโร ปสฺสติ

他看见十位征服者。

---

ทสหิ ปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由十位男子所造作。

---

ทสนฺนํ ภูตานํ รุจฺจติ โกจิ

某物令十种有情欢喜。

---

ทสหิ กญฺญาหิ อเปติ โกจิ

某人从十位少女中离去。

---

ทสนฺนํ ภูตานํ สนฺตกํ โหติ

某物属于十种有情。

---

ทสสุ ปน จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

然而，它在十种心中得以确立。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

这被称为三种性相。

---

เอกาทส-มหาภูตา ติฏฺฐนฺติ

十一大种存在着。

---

ทฺวาทส-อภิภวิตาโร ติฏฺฐนฺติ

十二位征服者存在着。

---

เตรส-ปุริสา ปน ติฏฺฐนฺติ

十三位男子确实站立着。

---

จุทฺทส-ภูมิโย ปน โหนฺติ

十四种地确实存在着。

---

ปญฺจทส-กญฺญาโย ปน ติฏฺฐนฺติ

十五位少女确实站立着。

---

โสลส-ภูตานิ ปน ติฏฺฐนฺติ

十六种事物确实存在着。

---

สตฺตรส-จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ.

十七个心生起。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

这被称为三种性相。

---

อฏฺฐารส มหาภูตา ปน ติฏฺฐนฺติ

十八大种确实存在着。

---

อฏฺฐารส อภิภวิตาโร ปสฺสติ

他看见十八位征服者。

---

อฏฺฐารสหิ ปุริเสหิ กมฺมํ กตํ

业由十八位男子所造作。

---

อฏฺฐารสนฺนํ ภูมีนํ รุจฺจติ

某物令十八种地欢喜。

---

อฏฺฐารสหิ กญฺญาหิ อเปติ โกจิ

某人从十八位少女中离去。

---

อฏฺฐารสนฺนํ ภูตานํ สนฺตกํ

某物属于十八种有情。

---

อฏฺฐารสสุ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

它在十八个心中得以确立。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

这是第七课。

---

อิติ ปทมญฺชริยา พหุวจนสงฺขฺยานามานํ ฉฏฺโฐ ปริจฺเฉโท.

这是《词花鬘》中关于复数数词的第六章。

---

ติลิงฺครูปานิ วุจฺจนฺเต.

这被称为三种性相。

---

เอกูนวีสติ เอกูนวีสํ อิจฺจาทิปิ

还有十九（ekūnavīsati）、十九（ekūnavīsaṃ）等等。

---

เอกูนวีสาย เอกูนวีสายํ

十九（ekūnavīsāya）、十九（ekūnavīsāyaṃ）。

---

เอกูนวีสติ ภิกฺขูปิ ติฏฺฐนฺติ

十九位比丘也站立着。

---

เอกูนวีสํ ภิกฺขูปิ ปสฺสติ

他也看见十九位比丘。

---

เอกูนวีสาย ภิกฺขูหิ ธมฺโม เทสิโต

法由十九位比丘宣说。

---

เอกูนวีสาย กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

业由十九位少女所造作。

---

เอกูนวีสาย จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

业由十九心所造作。

---

เอกูนวีสาย ภิกฺขูนํ จีวรํ เทติ

他给予十九位比丘袈裟。

---

เอกูนวีสาย กญฺญานํ ธนํ เทติ

他给予十九位少女财富。

---

เอกูนวีสาย จิตฺตานํ ปน รุจฺจติ

然而，某物令十九心欢喜。

---

เอกูนวีสาย ภิกฺขูหิ อเปติ โกจิ

某人从十九位比丘中离去。

---

เอกูนวีสาย กญฺญาหิ อเปติ โกจิ

某人从十九位少女中离去。

---

เอกูนวีสาย จิตฺเตหิ อเปติ โกจิ

某人从十九心中离去。

---

เอกูนวีสาย ภิกฺขูนํ สนฺตกํ

十九位比丘的财物。

---

เอกูนวีสาย กญฺญานํ สนฺตกํ

十九位少女的财产。

---

เอกูนวีสาย จิตฺตานํ สนฺตกํ

十九心之所有。

---

เอกูนวีสาย ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ

确立于十九位比丘中。

---

เอกูนวีสาย กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ

确立于十九位少女中。

---

เอกูนวีสายํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

确立于十九心中。

---

อิติ ปฐโม ปาโฐ.

第一课终。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

เอกูนวีสติ ภิกฺขูปิ ติฏฺฐนฺติ

十九位比丘也站立着。

---

เอกูนวีสตึ ภิกฺขูปิ ปสฺสติ

他也看见十九位比丘。

---

เอกูนวีสติยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由十九位比丘宣说。

---

เอกูนวีสติยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

确立于十九位比丘中。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

เอกูนวีสติ กญฺญาโย ติฏฺฐนฺติ

十九位少女站立着。

---

เอกูนวีสตึ กญฺญาโย ปสฺสติ

他看见了十九位少女。

---

เอกูนวีสติยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

业由十九位少女所作。

---

เอกูนวีสติยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

确立于十九位少女中。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性形式。

---

เอกูนวีสติ จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ

十九心生起。

---

เอกูนวีสตึ จิตฺตานิ ปสฺสติ

他看见十九心。

---

เอกูนวีสติยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

由十九心造业。

---

เอกูนวีสติยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

建立于十九心中。

---

อิติ ทุติโย ปาโฐ.

此为第二课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性语形。

---

วีสติ ภิกฺขโว ติฏฺฐนฺติ

二十位比丘站立。

---

วีสตึ ภิกฺขโว ปสฺสติ

看见二十位比丘。

---

วีสติยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由二十位比丘所说。

---

วีสติยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

建立于二十位比丘中。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性语形。

---

วีสติ กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

二十位少女亦站立。

---

วิสตึ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

亦看见二十位少女。

---

วีสติยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

业由二十位少女所造。

---

วีสติยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

建立于二十位少女中。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性语形。

---

วีสติ จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ

二十心生起。

---

วีสตึ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

亦看见二十心。

---

วีสติยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

由二十心造业。

---

วีสติยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ

建立于二十心中。

---

วีสํ วีสํ วีสาย วีสายํ

二十（主格、宾格），以二十（工具格），于二十（方位格）。

---

ตถา เอกวีส ทฺวาวีส พาวีส

如是，二十一、二十二、二十二。

---

เตวีส จตุวีส-อิจฺจาทิปิ.

二十三、二十四等亦然。

---

อิติ ตติโย ปาโฐ.

此为第三课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性语形。

---

ตึส ภิกฺขโว ติฏฺฐนฺติ

三十位比丘站立。

---

ตึส ภิกฺขโว ปสฺสติ

看见三十位比丘。

---

ตึสาย ภิกฺขูหิ เทสิโต

由三十位比丘所说。

---

ตึสายํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

建立于三十位比丘中。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性语形。

---

ตึส กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

三十位少女亦站立。

---

ตึส กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

亦看见三十位少女。

---

ตึสาย กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

业由三十位少女所造。

---

ตึสายํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

于三十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性（无性）形式。

---

ตึส จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ

三十心生起。

---

ตึส จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

亦见三十心。

---

ตึสาย จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

业由三十心所造。

---

ตึสายํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

于三十心中确立。

---

อิติ จตุตฺโถ ปาโฐ.

如是第四课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

จตฺตาลีส ภิกฺขโว ติฏฺฐนฺติ

四十位比丘站立。

---

จตฺตาลีสํ ภิกฺขโว ปสฺสติ

见四十位比丘。

---

จตฺตาลีสาย ภิกฺขูหิ เทสิโต

由四十位比丘所说。

---

จตฺตาลีสายํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

于四十位比丘中确立。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

จตฺตาลีส กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

四十位少女亦站立。

---

จตฺตาลีสํ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

亦见四十位少女。

---

จตฺตาลีสาย กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

业由四十位少女所造。

---

จตฺตาลีสายํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

于四十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性（无性）形式。

---

จตฺตาลีส จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

四十心亦生起。

---

จตฺตาลีสํ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

亦见四十心。

---

จตฺตาลีสาย จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

业由四十心所造。

---

จตฺตาลีสายํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

于四十心中确立。

---

จตฺตารีส อิจฺจาทิปิ.

Cattārīsa等亦然。

---

อิติ ปญฺจโม ปาโฐ.

如是第五课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

ปญฺญาย ภิกฺขโว ติฏฺฐนฺติ

五十位比丘站立。

---

ปญฺญายํ ภิกฺขโว ปสฺสติ

见五十位比丘。

---

ปญฺญาสาย ภิกฺขูหิ เทสิโต

由五十位比丘所说。

---

ปญฺญาสายํ ภิกฺขูสุ วติฏฺฐิตํ.

于五十位比丘中确立。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

ปญฺญาย กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

五十位少女也站立着。

---

ปญฺญาสํ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

他也能看见五十位少女。

---

ปญฺญาสาย กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

由五十位少女造作了业。

---

ปญฺญาสายํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在五十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性形式。

---

ปญฺญาส จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

五十个心也生起。

---

ปญฺญาสํ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ.

他也能看见五十个心。

---

ปญฺญาสาย จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

由五十个心造作了业。

---

ปญฺญาสายํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在五十个心中确立。

---

ตถา ปณฺณาส ปณฺณาสํ

同样地，五十，五十。

---

ปณฺณาสาย ปณฺณาสายํ.

由五十，在五十中。

---

อิติ ฉฏฺโฐ ปาโฐ.

第六课终。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

สฏฺฐิ ภิกฺขโวปิ ติฏฺฐนฺติ

六十位比丘也站立着。

---

สฏฺฐึ ภิกฺขโวปิ ปสฺสติ

他也能看见六十位比丘。

---

สฏฺฐิยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由六十位比丘所宣说。

---

สฏฺฐิยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在六十位比丘中确立。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

สฏฺฐิ กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

六十位少女也站立着。

---

สฏฺฐึ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

他也能看见六十位少女。

---

สฏฺฐิยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

由六十位少女造作了业。

---

สฏฺฐิยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ

它已在六十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性形式。

---

สฏฺฐิ จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

六十个心也生起。

---

สฏฺฐึ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

他也能看见六十个心。

---

สฏฺฐิยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

由六十个心造作了业。

---

สฏฺฐิยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在六十个心中确立。

---

อิติ สตฺตโม ปาโฐ.

第七课终。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

สตฺตติ ภิกฺขโวปิ ติฏฺฐนฺติ

七十位比丘也站立着。

---

สตฺตตึ ภิกฺขโวปิ ปสฺสติ

他也看见七十位比丘。

---

สตฺตติยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由七十位比丘所宣说。

---

สตฺตติยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在七十位比丘中确立。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

สตฺตติ กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

七十位少女也站立着。

---

สตฺตตึ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

他也看见七十位少女。

---

สตฺตติยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

由七十位少女造作了业。

---

สตฺตติยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在七十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性形式。

---

สตฺตติ จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

七十个心也生起。

---

สตฺตตึ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

他也看见七十个心。

---

สตฺตติยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

以七十种心造作业。

---

สตฺตติยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ

已安立于七十种心中。

---

สตฺตริ อิจฺจาทิปิ.

七十等等亦然。

---

อิติ อฏฺฐโม ปาโฐ.

此为第八课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性形式。

---

อสีติ ภิกฺขโวปิ ติฏฺฐนฺติ

八十位比丘也站立着。

---

อสีตึ ภิกฺขโวปิ ปสฺสติ

他也看见八十位比丘。

---

อสีติยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由八十位比丘所宣说。

---

อสีติยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在八十位比丘中确立。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ.

阴性形式。

---

อสีติ กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

八十位少女也站立着。

---

อสีตึ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

他也看见八十位少女。

---

อสีติยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

由八十位少女造作了业。

---

อสีติยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

它已在八十位少女中确立。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性形式。

---

อสีติ จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

八十个心也生起。

---

อสีตึ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

他也看见八十个心。

---

อสิติยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

以八十种心造作业。

---

อสีติยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

安立于八十种心。

---

อิติ นวโม ปาโฐ.

此为第九课。

---

ปุลฺลิงฺครูปานิ.

阳性语形。

---

นวุติ ภิกฺขโวปิ ติฏฺฐนฺติ

九十位比丘亦站立。

---

นวุตึ ภิกฺขโวปิ ปสฺสติ

（他）亦见九十位比丘。

---

นวุติยา ภิกฺขูหิ เทสิโต

由九十位比丘所说。

---

นวุติยํ ภิกฺขูสุ ปติฏฺฐิตํ.

安立于九十位比丘中。

---

อิตฺถิลิงฺครูปานิ

阴性语形。

---

นวุติ กญฺญาโยปิ ติฏฺฐนฺติ

九十位少女亦站立。

---

นวุตึ กญฺญาโยปิ ปสฺสติ

（他）亦见九十位少女。

---

นวุติยา กญฺญาหิ กมฺมํ กตํ

由九十位少女所造之业。

---

นวุติยํ กญฺญาสุ ปติฏฺฐิตํ.

安立于九十位少女中。

---

นปุํสกลิงฺครูปานิ.

中性语形。

---

นวุติ จิตฺตานิปิ อุปฺปชฺชนฺติ

九十种心亦生起。

---

นวุตึ จิตฺตานิปิ ปสฺสติ

（他）亦见九十种心。

---

นวุติยา จิตฺเตหิ กมฺมํ กตํ

以九十种心所造之业。

---

นวุติยํ จิตฺเตสุ ปติฏฺฐิตํ.

安立于九十种心。

---

ตถา เอกนวุติ อิจฺจาทิปิ.

如是，九十一等亦然。

---

อิติ ทสโม ปาโฐ.

此为第十课。

---

สตํ ภิกฺขโว ปน ติฏฺฐนฺติ

然而，一百位比丘站立。

---

สตานิ ภิกฺขโว ปน ติฏฺฐนฺติ

然而，数百位比丘站立。

---

สตํ ภิกฺขโว ปน ปสฺสติ

然而，（他）见一百位比丘。

---

สตานิ ภิกฺขโว ปน ปสฺสติ

然而，（他）见数百位比丘。

---

สเตน ภิกฺขูหิ ธมฺโม เทสิโต

法由一百位比丘所说。

---

สเตหิ ภิกฺขูหิ ธมฺมา เทสิตา

诸法由数百位比丘所说。

---

สตสฺส ภิกฺขูนํ ทานํ ทเทยฺย

应布施一百位比丘。

---

สตานํ ภิกฺขูนํ ทานํ ทเทยฺยุํ

（他们）应布施数百位比丘。

---

สตสฺมา ภิกฺขูหิ อเปติ โกจิ

有人从一百位比丘中离去。

---

สเตหิ ภิกฺขูหิ อเปนฺติ เกจิ

有些人从数百位比丘中离去。

---

สตสฺส ภิกฺขูนํ ปตฺตจีวรานิ

一百位比丘的衣钵。

---

สตานํ ภิกฺขุนํ ปตฺตจีวรานิ

一百位比丘的衣钵。

---

สตสฺมึ ภิกฺขูสุ มนํ ปติฏฺฐิตํ

在一百位比丘中，心已安住。

---

สเตสุ ภิกฺขูสุ มนํ ปติฏฺฐิตํ.

在数百位比丘中，心已确立。

---

เอวํ สหสฺสํ สหสฺสานีติ.

如此，一千、数千。

---

โยเชตพฺพํ ทสสหสฺสํ

应当应用一万。

---

สตสหสฺสํ ทสสตสหสฺสนฺติ

十万、百万。

---

เอตฺถาปิ เอเสวนโย

这里也是同样的方法。

---

อยํ ปเนตฺถ นโย

此即此处的方法。

---

สตํ โข ภิกฺขู โหนฺติ

确实有一百位比丘。

---

สตํ โข อิตฺถิโย โหนฺติ

确实有一百位女子。

---

สตํ โข ปิยาติ โหนฺติ

确实有一百位亲爱者。

---

สหสฺสาทิสุปิ เอเสว นโย.

对于一千等数，这也是同样的方法。

---

อิติ เอกาทสโม ปาโฐ.

第十一课终。

---

ทสสฺส คณนสฺส ทสคุณิตํ กตฺวา สตํ โหติ.

数目十乘以十，成为一百。

---

สตสฺส ทสคุณิตํ กตฺวา สหสฺสํ โหติ.

一百乘以十，成为一千。

---

ทสสหสฺสสฺส ทสคุณิตํ กตฺวา สตสหสฺสํ โหติ.

一万乘以十，成为十万。

---

ตํ ลกฺขนฺติ วุจฺจติ, สตสหสฺสสฺส ทสคุณิตํ กตฺวา ทสสตสหสฺสํ โหติ.

它被称为洛叉(lakkha)。十万乘以十，成为百万。

---

ทสสตสหสฺสสฺส ทสคุณิตํ กตฺวา โกฏิ โหติ.

百万乘以十，成为一俱胝(koṭi)。

---

สตสหสฺสานํ สตํ โกฏิ นามาติ อตฺโถ.

一百个十万，名为一俱胝，此即其义。

---

โกฏิสตสหสฺสานํ สตํ ปโกฏิ.

一百个十万俱胝，是一波俱胝(pakoṭi)。

---

ปโกฏิสตสหสฺสานํ สตํ โกฏิปฺปโกฏิ.

一百个十万波俱胝，是一俱胝波俱胝(koṭippakoṭi)。

---

โกฏิปฺปโกฏิ สตสหสฺสานํ สตํ นหุตํ.

一百个十万俱胝波俱胝，是一那由他(nahuta)。

---

นหุตสตสหสฺสานํ สตํ นินฺนหุตํ

一百个十万那由他，是一尼那由他(ninnahuta)。

---

นินฺนหุตสตสหสฺสานํ สตํ อกฺโขหิณิ.

一百个十万尼那由他，是一阿克丘希尼(akkhohiṇi)。

---

อปโร นโย-เอกํ ทสํ สตํ สหสฺสํ

另一种方法：一、十、百、千、

---

ทสสหสฺสํ สตสหสฺสํ ทสสตสหสฺสํ

一万、十万、百万、

---

โกฏิ ปโกฏิ โกฏิปฺปโกฏิ นหุตํ

俱胝、波俱胝、俱胝波俱胝、那由他、

---

นินฺนหุตํ อกฺโขหิณีติ เอวํ

尼那由他、阿克丘希尼，如此。

---

เอกโต ปฏฺฐาย คุณียมานา อกฺโขหิณิ

从一开始辗转相乘，直至阿克丘希尼。

---

เตรสม ฐานํ หุตฺวา ติฏฺฐติ.

阿克丘希尼处于第十三位。

---

นว นาคสหสฺสานิ นาเค นาเค สตํ รถา

九千头大象，每头大象配一百辆战车，

---

รเถ รเถ สตํ อสฺสา อสฺเส อสฺเส สตํ นรา

每辆战车配一百匹马，每匹马配一百名士兵，

---

นเร นเร สตํ กญฺญา เอเก กิสฺสํ สติตฺถิโย

每名士兵配一百名少女，每名少女配一百名侍女。

---

เอสา อกฺโขหิณี นาม ปุพฺพาจริเยหิ ภาสิตาติ.

此即是古代导师所说的名为“阿克肖希尼”(akkhohiṇī)。

---

อกฺโขหิณีจ ภินฺทูจ อพฺพุทํจ นิรพฺพุทํ

阿克肖希尼(akkhohiṇī)、频头(bhindu)、阿浮陀(abbuda)、尼罗浮陀(nirabbuda)、

---

อหหํ อพพญฺเจว อฏฏํจ สุคนฺธิกํ

阿哈哈(ahaha)、阿巴巴(ababa)、阿吒吒(aṭaṭa)以及苏犍提迦(sugandhika)、

---

อุปฺปลํ กุมุทญฺเจว ปุณฺฑรีกํ ปทุมํ ตถา

优钵罗(uppala)、拘牟陀(kumuda)、芬陀利迦(puṇḍarīka)以及波头摩(paduma)，

---

กถานํ มหากถานํ อสํเขยฺยนฺติ ภาสิโต.

迦他那(kathāna)、摩诃迦他那(mahākathāna)以及阿僧祇(asaṃkheyya)，如是说。

---

กโม กจฺจายเน เอโส ปาลิยา โส วิรุชฺฌติ

迦旃延，此顺序与巴利(圣典)相悖。

---

ปาลิยนฺตุ กโม เอวํ เวทิตพฺโพ นิรพฺพุทา

在巴利(圣典)中，顺序应如是了知：尼罗浮陀(nirabbuda)、

---

อพพํ อฏฏํ อหหํ กุมุทํจ สุคนฺธิกํ

阿巴巴(ababa)、阿吒吒(aṭaṭa)、阿哈哈(ahaha)、拘牟陀(kumuda)以及苏犍提迦(sugandhika)、

---

อุปฺปลํ ปุณฺฑรีกํจ ปทุมนฺติ ชิโนพฺรวีติ.

优钵罗(uppala)、芬陀利迦(puṇḍarīka)以及波头摩(paduma)，胜者如是说。

---

อิติ ทฺวาทสโม ปาโฐ.

第十二课终。

---

อิติ ปทมญฺชริยา สงฺขฺยานามานํ.

《语鬘》之数名章终。

---

สตฺตโม ปริจฺเฉโท.

第七章。

---

ปทมญฺชริยา ปกรณี สมตฺตา.

《语鬘论》完结。

---

สิทฺธิ รตฺถุ.

愿成就吉祥。