Tipiṭaka Translation

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, ngài là bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác.

Suttantapiṭaka

Tạng Kinh

Saṃyuttanikāye

Kinh Tương Ưng Bộ

Sagāthāvaggapāḷi

Phẩm Có Kệ

Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā

Phần Hỏi Và Đáp Về Việc Kiết Tập

Pucchā – paṭhamamahāsaṃgītikāle [Pg.1] āvuso dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā tadanantaraṃ suttantapiṭakaṃ saṃgāyantā dīghanikāyañca majjhimanikāyañca saṃgāyitvā tadanantaraṃ kiṃnāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.

Hỏi – Thưa chư hiền, vào lúc đại kiết tập lần thứ nhất, các vị Trưởng lão kiết tập Pháp, các bậc Thượng tọa xưa, đứng đầu là ngài Đại Ca-diếp, sau khi đã kiết tập tạng Luật trước tiên, kế đó trong khi kiết tập tạng Kinh, sau khi đã kiết tập Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, tiếp theo sau đó các ngài đã kiết tập bộ kinh tên là gì?

Vissajjanā – paṭhamamahāsaṃgītikāle bhante dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo porāṇatheravarā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā tadanantaraṃ suttantapiṭakaṃ saṃgāyantā dīghanikāyañca majjhimanikāyañca saṃgāyitvā tadanantaraṃ sattahi ca suttasahassehi sattahi ca suttasatehi dvāsaṭṭhiyā ca suttehi paṭimaṇḍitaṃ bhāṇavārasataparimāṇaṃ saṃyuttanikāyaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.

Đáp – Thưa ngài, vào lúc đại kiết tập lần thứ nhất, các vị Trưởng lão kiết tập Pháp xưa, đứng đầu là ngài Đại Ca-diếp, sau khi đã kiết tập tạng Luật trước tiên, kế đó trong khi kiết tập tạng Kinh, sau khi đã kiết tập Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, tiếp theo sau đó các ngài đã kiết tập bộ kinh có tên là Tương Ưng Bộ, được trang hoàng với bảy ngàn bảy trăm sáu mươi hai bài kinh, có dung lượng là một trăm phẩm tụng.

Pucchā – saṃyuttanikāye [Pg.2] ca āvuso sagāthāvaggo nidānavaggo khandhavaggo saḷāyatanavaggo mahāvaggoti pañcasaṃyuttappakaraṇāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ saṃyuttappakaraṇaṃ te saṃgāyiṃsu.

Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Tương Ưng Bộ có năm bộ là: Phẩm Có Kệ, Phẩm Nhân Duyên, Phẩm Uẩn, Phẩm Sáu Xứ, và Phẩm Lớn. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập bộ nào trước tiên?

Vissajjanā – pañcasu bhante saṃyuttappakaraṇesu paṭhamaṃ sagāthāvaggasaṃyuttappakaraṇaṃ saṃgāyiṃsu.

Đáp – Thưa ngài, trong năm bộ của Tương Ưng, các ngài đã kiết tập bộ Phẩm Có Kệ trước tiên.

Pucchā – sagāthāvaggepi [Pg.3] āvuso devatāsaṃyuttādivasena ekādasasaṃyuttāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ saṃyuttaṃ te saṃgāyiṃsu.

Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Phẩm Có Kệ lại có mười một tương ưng, bắt đầu là Tương Ưng Chư Thiên. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập tương ưng nào trước tiên?

Vissajjanā – ekādasasu bhante saṃyuttesu paṭhamaṃ devatāsaṃyuttaṃ saṃgāyiṃsu.

Đáp – Thưa ngài, trong mười một tương ưng, các ngài đã kiết tập Tương Ưng Chư Thiên trước tiên.

Pucchā – devatāsaṃyuttepi āvuso naḷavaggādayo aṭṭha vaggā, oghataraṇasuttādīni ca ekāsīti suttāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ vaggaṃ katarañca suttaṃ sagāyiṃsu.

Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Tương Ưng Chư Thiên lại có tám phẩm, bắt đầu là phẩm Naḷa, và có tám mươi mốt bài kinh, bắt đầu là kinh Vượt Qua Bộc Lũ. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập phẩm nào và bài kinh nào trước tiên?

Vissajjanā – aṭṭhasu bhante vaggesu paṭhamaṃ naḷavaggaṃ ekāsītiyā ca suttesu paṭhamaṃ oghataraṇasuttaṃ saṃgāyiṃsu.

Đáp – Thưa ngài, trong tám phẩm, các ngài đã kiết tập phẩm Naḷa trước tiên, và trong tám mươi mốt bài kinh, các ngài đã kiết tập kinh Vượt Qua Bộc Lũ trước tiên.

Sādhu [Pg.4] sādhu āvuso, mayampi dāni tatoyeva paṭṭhāya saṃgītipubbaṅgamāni pucchanavissajjanakiccāni āvahituṃ samārabhāra.

Lành thay, lành thay, thưa chư hiền. Bây giờ, chúng ta cũng hãy bắt đầu từ điểm ấy để tiến hành các phận sự hỏi và đáp, được đi trước bởi việc kiết tập.

Devatāsaṃyutta

Tương Ưng Chư Thiên

Oghataraṇasutta

Kinh Vượt Qua Bộc Lũ

Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena oghataraṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Vượt Qua Bộc Lũ đã được đức Thế Tôn, bậc hiểu biết, bậc trông thấy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác ấy thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi, ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kathaṃ nu tvaṃ mārisa oghamatarī’’ti,

Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị thiên. Thưa ngài, khi đêm đã gần mãn, một vị thiên có dung sắc thù thắng, sau khi làm cho toàn thể khu vườn Jetavana bừng sáng, đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng một bên. Thưa ngài, sau khi đã đứng một bên, vị thiên ấy đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Thưa ngài, ngài đã vượt qua bộc lũ bằng cách nào?”

Tasmiṃ [Pg.5] bhante vatthusmiṃ ‘‘apatiṭṭhaṃ khvāhaṃ āvuso anāyūhaṃ oghamatariṃ’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, nhân sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này hiền giả, ta đã vượt qua bộc lũ bằng cách không đứng lại và không cố gắng.” Thưa ngài, quả thật đức Thế Tôn đã thuyết giảng như thế.

Accentisutta

Kinh Thời Gian Trôi Qua

Pucchā – accentisuttaṃ [Pg.8] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, còn kinh Thời Gian Trôi Qua đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca–

Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị thiên. Thưa ngài, một vị thiên đã bạch với đức Thế Tôn điều này: –

‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo,Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti,Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Puññāni kayirātha sukhāvahānī’’ti–

“Thời gian trôi qua, đêm ngày lần lượt, Giai đoạn tuổi đời, tuần tự từ bỏ. Người thấy sự chết, nỗi sợ hãi này, Nên làm các phước, đem lại an lạc.”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ –

Thưa ngài, nhân sự việc ấy: –

‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo,Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti,Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Lokāmisaṃ pajahe santipekkho’’ti –

“Thời gian trôi qua, đêm ngày lần lượt, Giai đoạn tuổi đời, tuần tự từ bỏ. Người thấy sự chết, nỗi sợ hãi này, Nên bỏ mồi đời, hướng đến tịch tịnh.”

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, quả thật đức Thế Tôn đã thuyết giảng như thế.

Sattisutta

Kinh Cây Thương

Pucchā – sattisuttaṃ [Pg.10] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, còn kinh Cây Thương đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca–

‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;

Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje’’ti–

“Như bị thương đâm, như lửa cháy đầu, Vị tỷ-khưu chánh niệm, nên đi đây đó, Để đoạn trừ đi, lòng tham ái dục.”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy–

Sattiyā [Pg.11] viya omaṭṭho ḍayhamānova matthake;

Sakkāyadiṭṭhippahānāya, sato bhikkhu paribbajeti;

Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu; Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ thân kiến.

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy.

Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;

Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje –

Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu; Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ ái dục –

Sattiyā [Pg.12] viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake,Sakkāyadiṭṭhippamānāya, sato bhikkhu paribbaje –

Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu, Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ thân kiến –

Jaṭāsutta

Kinh Rối Rắm

Pucchā – jaṭāsuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Rối Rắm đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā bhavagantaṃ etadavoca–

Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên. Bạch ngài, một vị thiên nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:–

‘‘Anto jaṭā bahijaṭā, jaṭāya jaṭitā pajā;

Taṃ taṃ gotama pucchāmi, ko imaṃ vijaṭaye jaṭa’’nti–

‘Rối trong, rối ngoài, chúng sanh bị rối rắm bởi sự rối rắm. Con xin hỏi ngài, Gotama, ai gỡ rối được sự rối rắm này?’–

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ –

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

Sīle patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ;

Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ.

Người trí an trú trong giới, tu tập tâm và tuệ; Vị Tỳ khưu nhiệt tâm, thận trọng, vị ấy gỡ rối được sự rối rắm này.

Yesaṃ [Pg.13] rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;

Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭāti;

Những ai đã ly tham, sân, và vô minh; Các vị lậu tận, A-la-hán, sự rối rắm của các vị ấy đã được gỡ rối.

Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy, v.v...

Sīle [Pg.14] patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ;

Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ–

Người trí an trú trong giới, tu tập tâm và tuệ; Vị Tỳ khưu nhiệt tâm, thận trọng, vị ấy gỡ rối được sự rối rắm này–

Yesaṃ rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;

Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭā–

Những ai đã ly tham, sân, và vô minh; Các vị lậu tận, A-la-hán, sự rối rắm của các vị ấy đã được gỡ rối–

Yattha [Pg.15] nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati;

Paṭighaṃ rūpasaññā ca, etthesā chijjate jaṭā.

Nơi nào danh và sắc, được đoạn diệt không dư tàn; Cùng với đối đãi và tưởng về sắc, tại nơi ấy sự rối rắm này bị cắt đứt.

Accharāsutta

Kinh Tiên Nữ

Pucchā – accharāsuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Tiên Nữ đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante devaputto bhagavantaṃ etadavoca–

Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên tử. Bạch ngài, một vị thiên tử nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:–

‘‘Accharāgaṇasaṅghaṭṭhaṃ, pisāca gaṇasevitaṃ;

Vanantaṃ mohanaṃ nāma, kathaṃ yātrā bhavissatī’’ti.

‘Khu rừng tên Mê Hoặc, đầy dẫy đoàn tiên nữ, và các loài quỷ lui tới; làm sao cuộc hành trình (vượt qua) sẽ thành tựu?’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy–

‘‘Ujuko nāma so maggo, abhayā nāma sā disā,Ratho akūjano nāma, dhammacakkehi saṃyuto.

‘Con đường ấy tên là Chánh Trực, phương hướng ấy tên là Vô Úy, cỗ xe tên là Không Tiếng Kêu, được gắn với các bánh xe Pháp.

Hirī [Pg.16] tassa apālambo, satyassa parivāraṇaṃ;

Dhammāhaṃ sārathiṃ brūmi, sammādiṭṭhi purejavaṃ.

Tàm là thành chắn của xe, niệm là mái che của nó; Ta nói Pháp là người đánh xe, chánh kiến đi trước dẫn đường.

Yassa etādisaṃ yānaṃ, itthiyā purisassa vā;

Sa ve etena yānena, nibbānasseva santike’’ti.

Bất cứ ai có cỗ xe như vậy, dù là nữ nhân hay nam nhân; Vị ấy chắc chắn với cỗ xe này, đi đến gần kề Niết-bàn.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy.

Accharāgaṇasaṅghuṭṭhaṃ[Pg.17], pisācagaṇasevitaṃ;

Vanantaṃ mohanaṃ nāma, kathaṃ yātrā bhavissati–

Khu rừng tên Mê Hoặc, vang dội bởi đoàn tiên nữ, và các loài quỷ lui tới; làm sao cuộc hành trình sẽ thành tựu?–

Jarāsutta

Kinh Già

Pucchā – jarāsuttaṃ [Pg.19] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Già đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca–

Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên. Bạch ngài, một vị thiên nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:–

‘‘Kiṃ su yāva jarā sādhu, kiṃ su sādhu patiṭṭhitaṃ;

Kiṃ su narānaṃ ratanaṃ, kiṃ su corehi dūhara’’nti.

‘Cái gì tốt đẹp cho đến khi già? Cái gì là tốt đẹp khi được an lập? Cái gì là châu báu của loài người? Cái gì khó bị trộm cắp lấy đi?’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

‘‘Sīlaṃ yāva jarā sādhu, saddhā sādhu patiṭṭhitā;

Paññā narānaṃ ratanaṃ, puññaṃ corehi dūhara’’nti.

‘Giới hạnh cho đến già là tốt đẹp, đức tin được thiết lập vững chắc là tốt đẹp; Trí tuệ là báu vật của con người, phước báu thì kẻ trộm khó lấy đi’.

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy.

Kiṃ su yāva jarā sādhu.

Cái gì cho đến già là tốt đẹp?

Kiṃ su sādhu patiṭṭhitaṃ.

Cái gì được thiết lập vững chắc là tốt đẹp?

Kiṃ [Pg.20] su narānaṃ ratanaṃ.

Cái gì là báu vật của con người?

Kiṃ su corehi dūharaṃ.

Cái gì kẻ trộm khó lấy đi?

Devaputtasaṃyutta

Tương Ưng Chư Thiên

Subrahmasutta

Kinh Subrahma

Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena subrahmasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ katañca bhāsitaṃ. Kīdiso ca tattha dhammapaṭiggāhakassa dhammassavanānisaṃso adhigato.

Hỏi – Này hiền hữu, kinh Subrahma đã được Thế Tôn, bậc biết, bậc thấy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, làm ra và thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào? Và ở đó, lợi ích của việc nghe Pháp đã được người tiếp nhận Pháp chứng đắc là như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.21] bhante subrahmadevaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Subrahmā bhante devaputto maraṇabhayabhīto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavoca–

Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở thành Rājagaha, liên quan đến thiên tử Subrahma. Bạch ngài, thiên tử Subrahma, do sợ hãi trước sự chết, đã đi đến Thế Tôn và nói lên lời này –

‘‘Niccaṃ utrastamidaṃ cittaṃ, niccaṃ ubbiggamidaṃ mano;

Anuppannesu kicchesu, atho uppatitesu ca;

Sace atthi anutrastaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti–

‘Tâm này luôn kinh hãi, ý này luôn lo âu; Trước những việc khổ chưa sanh, và cả khi đã sanh khởi; Nếu có trạng thái không kinh hãi, xin hãy nói cho con, người được hỏi’.

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ.

Bạch ngài, trong trường hợp ấy.

‘‘Nāññatra bojjā tapasā, nāññatrindriyasaṃvarā;

Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇina’’nti.

‘Ngoài giác chi và khổ hạnh, ngoài sự thu thúc các căn; Ngoài sự từ bỏ tất cả, Ta không thấy sự an ổn cho chúng sanh’.

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Desanāpariyosāne ca bhante subrahmassa devaputtassa tasmiṃyeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi, ‘‘yaṃkiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti.

Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy. Và bạch ngài, vào lúc cuối bài thuyết giảng, pháp nhãn không bụi bẩn, không cấu uế đã sanh khởi cho thiên tử Subrahma ngay trên chỗ ngồi ấy: ‘Bất cứ cái gì có tánh sanh khởi, tất cả cái đó đều có tánh đoạn diệt’.

Niccaṃ [Pg.22] utrastamidaṃ cittaṃ, niccaṃ ubbiggamidaṃ mano;

Anuppannesu kicchesu, atho uppatitesu ca;

Sace atthi anutrasta, taṃ me akkhāhi pucchito-hu–

Tâm này luôn kinh hãi, ý này luôn lo âu; Trước những việc khổ chưa sanh, và cả khi đã sanh khởi; Nếu có trạng thái không kinh hãi, xin hãy nói cho con, người được hỏi –

Nāññatra [Pg.23] bojjā tapasā, nāññatrindriyasaṃvarā;

Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇinaṃ–

Ngoài giác chi và khổ hạnh, ngoài sự thu thúc các căn; Ngoài sự từ bỏ tất cả, Ta không thấy sự an ổn cho chúng sanh –

Rohitassasutta

Kinh Rohitassa

Pucchā – rohitassasuttaṃ [Pg.24] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn kinh Rohitassa, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rohitassaṃ devaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rohitasso bhante devaputto bhagavantaṃ etadavoca ‘‘yattha nu kho bhante na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, sakkā nu kho so bhante gamanena lokassa anto ñātuṃ vā daṭṭhuṃ vā pāpuṇituṃ vā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yattha kho āvuso na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṃ taṃ gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ aṭṭheyyaṃ patteyyanti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến thiên tử Rohitassa. Bạch ngài, thiên tử Rohitassa đã nói với Thế Tôn lời này: ‘Bạch ngài, nơi mà ở đó không sanh, không già, không chết, không qua đời, không tái sanh, bạch ngài, có thể nào bằng cách đi mà biết được, hay thấy được, hay đến được tận cùng của thế gian chăng?’ Trong trường hợp ấy, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Này hiền hữu, nơi nào không sanh, không già, không chết, không qua đời, không tái sanh, Ta không nói rằng có thể bằng cách đi mà biết được, thấy được, hay đạt đến được tận cùng của thế gian’.

Kosalasaṃyutta

Tương Ưng Kosala

Daharasutta

Kinh Người Trẻ

Pucchā – daharasuttaṃ [Pg.26] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn kinh Người Trẻ, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘bhavampi no gotamo ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paṭijānātī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yañhi taṃ mahārāja sammā vadamānovadeyya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti[Pg.27], mameva taṃ sammā vadamāno vadeyyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến vua Pasenadi nước Kosala. Bạch ngài, vua Pasenadi nước Kosala đã đi đến nơi Thế Tôn ở, sau khi đến đã cùng Thế Tôn chào hỏi, bạch ngài, sau khi ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala đã nói với Thế Tôn lời này: ‘Tôn giả Gotama cũng tự nhận rằng mình đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác phải không?’ Trong trường hợp ấy, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Này Đại vương, người nào nói một cách chân chánh rằng: ‘đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác,’ chính là đang nói một cách chân chánh về Ta’.

Tasmā [Pg.29] hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano;

Bhujaṅgamaṃ pāvakañca, khattiyañca yasassinaṃ;

Bhikkhuñca sīlasampannaṃ, sammadeva samācare–

Vì thế, người hiền trí, khi thấy lợi ích cho chính mình; Nên đối xử một cách đúng đắn như nhau với loài rắn, với lửa, với vị vua lừng danh, và với vị Tỳ khưu có đầy đủ giới hạnh –

Attarakkhitasutta

Kinh Tự Hộ Trì

Pucchā – attarakkhitasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn kinh Tự Hộ Trì, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha mayhaṃ bhante rahogatassa paṭisallīnassa [Pg.30] evaṃ cetaso parivitakko udapādī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante evametaṃ mahārāja evametaṃ mahārājāti evamādinā vibhajitvā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính vua Pasenadi nước Kosala. Bạch ngài, vua Pasenadi nước Kosala sau khi đến gặp Thế Tôn đã nói những lời bắt đầu bằng: ‘Bạch ngài, ở đây, khi con ở một mình nơi kín đáo, một suy tầm như vầy đã khởi lên trong tâm con.’ Và bạch ngài, Thế Tôn đã phân tích và thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Đúng vậy, Đại vương! Đúng vậy, Đại vương!’

Kāyena [Pg.32] saṃvaro sādhu, sādhu vācāya saṃvaro;

Manasā saṃvaro sādhu, sādhu, sabbattha saṃvaro;

Sabbattha saṃvuto lajjī, rakkhitoti pavuccati.

Lành thay, phòng hộ thân, lành thay, phòng hộ lời; Lành thay, phòng hộ ý, lành thay, phòng hộ mọi nơi; Người phòng hộ mọi nơi, có tàm, được gọi là người được bảo vệ.

Appakasutta

Kinh Số Ít

Pucchā – appakasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Appaka đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha mayhaṃ bhante rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi appakā te sattā lokasmiṃ, ye uḷāre uḷāre bhoge labhitvā na ceva majjanti na ca pamajjanti, na ca kāmesu gedhaṃ āpajjantī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante ‘‘evametaṃ mahārāja evametaṃ mahārājā’’ti evamādinā appakasuttaṃ bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala sau khi đi đến hầu Đức Thế Tôn đã nói lời như vầy: ‘Thưa ngài, ở đây, trong khi con đang ở nơi kín đáo, độc cư, một sự suy tầm trong tâm như vầy đã khởi lên: ‘Có ít chúng sanh ở trên đời này, những chúng sanh ấy sau khi có được các tài sản to lớn lại không say đắm, không dể duôi, và không rơi vào sự tham lam trong các dục.’’ Và thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết kinh Appaka bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Đúng vậy, tâu Đại vương! Đúng vậy, tâu Đại vương!’

Mallikāsutta

Kinh Mallikā

Pucchā – mallikāsuttaṃ [Pg.34] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Mallikā đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca ‘‘atthi nu kho te mallike kocañño attanā piyataro’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ sabbādisā anuparigamma cetasāti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói điều này với hoàng hậu Mallikā: ‘Này Mallikā, có ai khác khả ái hơn tự thân đối với nàng không?’ Trong sự việc ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Với tâm đi khắp tất cả các phương.’

Sabbā [Pg.35] disā anuparigamma cetasā, nevajjhagā piyataramattanā kvaci. Evaṃ piyo puthu attā paresaṃ, tasmā na hiṃse paramattakāmo–

Với tâm đi khắp tất cả các phương, không tìm thấy ở đâu người nào khả ái hơn tự thân. Cũng vậy, tự thân của người khác cũng riêng biệt khả ái, do đó, người yêu tự thân không nên làm hại người khác.

Sattajaṭilasutta

Kinh Bảy Vị Bện Tóc

Pucchā – tenāvuso [Pg.36] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena sattajaṭilasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, do vậy, kinh Bảy Vị Bện Tóc đã được Đức Thế Tôn ... Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo acirapakkantesu sattasu ca jaṭilesu sattasu ca nigaṇṭhesu sattasu ca acelakesu sattasu ca ekasāṭakesu sattasu ca paribbājakesu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ye te bhante loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ete tesaṃ aññatarā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘dujjānaṃ kho etaṃ mahārāja tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvasantena kāsiṇacandanaṃ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṃ dhārayantena jātarūparajataṃ sādiyantena ‘‘ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṃ samāpannā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, không lâu sau khi bảy vị bện tóc, bảy vị Nigantha, bảy vị lõa thể, bảy vị mặc một y, và bảy vị du sĩ đã đi khỏi, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã đi đến nơi Đức Thế Tôn ngự; sau khi đi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, sau khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Thưa ngài, những vị ở trên đời là bậc A-la-hán hoặc đã đạt đến A-la-hán đạo, những vị này là một trong số các vị ấy.’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Tâu Đại vương, điều này thật khó biết đối với ngài là người tại gia, hưởng thụ các dục, sống trong cảnh giường chật chội con cái, thọ dụng gỗ chiên-đàn xứ Kāsi, mang vòng hoa, hương thơm, và vật thoa, chấp nhận vàng và bạc, (để biết rằng) ‘những vị này là bậc A-la-hán, hoặc những vị này đã đạt đến A-la-hán đạo.’’

Na [Pg.40] vaṇṇarūpena naro sujāno, na vissase ittaradassanena;

Susaññatānañhi viyañjanena, asaññatā lokamimaṃ caranti.

Con người không dễ được biết qua tướng mạo, không nên tin tưởng qua cái nhìn thoáng qua; vì với vẻ ngoài của những người được khéo chế ngự, những người không chế ngự đi lại trong đời này.

Patirūpako mattikākuṇḍalova, lohaḍḍhamāsova suvaṇṇachanno;

Caranti loke parivārachannā, anto asuddhā bahisobhamānā-hū

Giống như bông tai bằng đất sét giả mạo, giống như đồng tiền nửa māsa bằng sắt được mạ vàng; họ đi lại trong đời, được tùy tùng che đậy, bên trong không trong sạch, bên ngoài rực rỡ.

Pañcarājasutta

Kinh Năm Vị Vua

Pucchā – pañcarājasuttaṃ [Pg.41] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Năm Vị Vua đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho bhante kāmānaṃ agga’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘manāpapariyantaṃ khvāhaṃ mahārāja pañcasu kāmaguṇesu agganti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Thưa ngài, cái gì là tối thượng của các dục?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Tâu Đại vương, Ta nói rằng trong năm dục công đức, sự vừa ý là tối thượng.’

Idha [Pg.42] bhante amhākaṃ pañcannaṃ rājūnaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṃ samaṅgībhūtānaṃ paricārayamānānaṃ ayamantarākathā udapādiṃ ‘kiṃ nu kho kāmānaṃ agga’nti–

Thưa ngài, ở đây, giữa năm vị vua chúng con đang được cung phụng, đầy đủ, hưởng thụ năm dục công đức, cuộc thảo luận này đã khởi lên: ‘Cái gì là tối thượng của các dục?’

Padumaṃ [Pg.43] yathā kokanadaṃ sugandhaṃ, pāto siyā phullamavītagandhaṃ. Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ, tapantamādiccamivantalikkhe–

Giống như hoa sen kokanada thơm ngát, vào buổi sáng nở ra, hương thơm không phai. Hãy xem đấng Aṅgīrasa đang tỏa sáng, như mặt trời chiếu rọi trên bầu trời.

Dutiyaaputtakasutta

Kinh Không Con (thứ hai)

Pucchā – dutiyaaputtakasuttaṃ [Pg.44] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Không Con (thứ hai) đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha bhante sāvatthiyaṃ seṭṭhi gahapati kālaṅkato, tamahaṃ aputtakaṃ sāpateyyaṃ rājantepuraṃ atiharitvā āgacchāmī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante ‘‘evametaṃ mahārāja, evametaṃ mahārāja, bhūtapubbaṃ so mahārāja seṭṭhi gahapati taggarasikhiṃ nāma paccekasambuddhaṃ piṇḍapātena paṭipādesī’’ti evamādinā tassa seṭṭhissa gahapatissa atītaṃ vatthuṃ āharitvā pariyosāne catūhi gāthāhi bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala sau khi đi đến hầu Đức Thế Tôn đã nói lời như vầy: ‘Thưa ngài, ở đây tại Sāvatthī, một vị trưởng giả gia chủ đã mệnh chung. Con đến đây sau khi đã cho chuyển tài sản không có người thừa tự của ông ấy vào hoàng cung.’ Và thưa ngài, Đức Thế Tôn, bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Đúng vậy, tâu Đại vương! Đúng vậy, tâu Đại vương! Tâu Đại vương, trong quá khứ, vị trưởng giả gia chủ ấy đã dâng cúng vật thực khất thực đến vị Độc Giác Phật tên là Tagarasikhi,’ đã kể lại câu chuyện quá khứ của vị trưởng giả gia chủ ấy, và vào lúc kết thúc đã thuyết bằng bốn bài kệ.

Dhaññaṃ [Pg.47] dhanaṃ rajataṃ jātarūpaṃ, pariggahaṃ vāpi yadatthi kiñci,Dāsā kammakarā pessā, ye cassa anujīvino.

Lúa thóc, tài sản, bạc, vàng, hay bất cứ tài sản sở hữu nào có, tôi tớ, người làm công, người đưa tin, và những người tùy thuộc của người ấy.

Sabbaṃ nādāya gantabbaṃ, sabbaṃ nikkhippagāminaṃ;

Yañca karoti kāyena, vācāya udacetasā.

Tất cả đều không thể mang theo khi đi, tất cả đều phải bỏ lại mà đi; và những gì người ấy làm bằng thân, bằng lời, hoặc bằng ý.

Tañhi tassa sakaṃ hoti, taṃva ādāya gacchati;

Taṃvassa anugaṃ hoti, chāyāva anapāyinī.

Chính điều ấy là của riêng người ấy, người ấy mang theo chính điều ấy khi đi; chính điều ấy đi theo người ấy, như bóng không rời hình.

Tasmā kareyya kalyāṇaṃ, nicayaṃ samparāyikaṃ;

Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇinaṃ –

Do đó, hãy làm điều thiện, tích lũy cho đời sau; các phước báu ở đời sau là chỗ nương tựa cho các chúng sanh.

Mārasaṃyutta

Tương Ưng Ma

Tapokammasutta

Kinh Hạnh Khổ Hạnh

Pucchā – tapokammasuttaṃ [Pg.48] panāvuso bhagavatā jinena kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Khổ Hạnh đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại Uruvelā, liên quan đến Ác ma. Thưa ngài, Ác ma đã đi đến gần Đức Thế Tôn và nói lên câu kệ.

‘‘Tapokammā apakkamma, yena sujjhanti māṇavā;

Asuddho maññasi suddho, suddhimaggā aparaddho’’ti.

‘Từ bỏ các khổ hạnh, nhờ đó các thanh niên được thanh tịnh; không thanh tịnh, ngươi tưởng là thanh tịnh, đã lạc khỏi con đường thanh tịnh.’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Thưa ngài, trong sự việc ấy–

‘‘Anattasaṃhitaṃ ñatvā, yaṃ kiñci amaraṃ tapaṃ;

Sabbaṃ natthāvahaṃ hoti, phiyārittaṃva dhammani;

Sīlaṃ samādhi paññañca, maggaṃ bodhāya bhāvayaṃ;

Pattosmi paramaṃ suddhiṃ, nihato tvamasi antakā’’ti.

‘Sau khi biết rằng bất cứ khổ hạnh vô ích nào cũng không liên quan đến mục đích, tất cả đều không mang lại kết quả, giống như mái chèo và bánh lái trên đất liền. Đang tu tập Giới, Định, và Tuệ, con đường đến giác ngộ, Ta đã đạt được sự thanh tịnh tối thượng. Hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā jinena bhāsitaṃ.

Thưa ngài, quả thật đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng như vậy.

Tapokammā [Pg.49] apakkamma, ye na sujjhanti māṇavā;

Asuddho maññasi suddho, suddhimaggā aparaddho–

Từ bỏ các khổ hạnh, những ai không được thanh tịnh; không thanh tịnh, ngươi tưởng là thanh tịnh, đã lạc khỏi con đường thanh tịnh–

Anatthasaṃhitaṃ [Pg.50] utvā, yaṃkiñci amaraṃ tapaṃ;

Sabbaṃ natthāvahaṃ hoti, phiyārittaṃva dhammani;

Sau khi biết rằng bất cứ khổ hạnh vô ích nào cũng không liên quan đến mục đích; tất cả đều không mang lại kết quả, giống như mái chèo và bánh lái trên đất liền;

Hatthirājavaṇṇasutta

Kinh Voi Chúa Hóa Hiện

Pucchā – hatthirājavaṇṇasuttaṃ [Pg.51] panāvuso bhavagatā jinena kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Voi Chúa Hóa Hiện đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante mārakaṃyeva pāpimantaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā bhagavato bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkami.

Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại Uruvelā, liên quan đến chính Ác ma. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Đức Thế Tôn, sau khi hóa hiện thành hình dạng một con voi chúa to lớn, đã đi đến chỗ Đức Thế Tôn.

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Thưa ngài, trong sự việc ấy–

‘‘Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, vaṇṇaṃ katvā subhāsubhaṃ;

Alaṃ te tena pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.

‘Lang thang trong một thời gian dài, tạo ra các hình dạng đẹp và xấu; hỡi kẻ ác, đủ rồi với ngươi việc ấy. Hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā jinena bhāsitaṃ.

Thưa ngài, quả thật đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng như vậy.

Saṃsaraṃ [Pg.52] dīghamaddhānaṃ, vaṇṇaṃ katvā subhāsubhaṃ,Alaṃ te tena pāpima, nihato tvamasi antaka –

Lang thang trong một thời gian dài, tạo ra các hình dạng đẹp và xấu, hỡi kẻ ác, đủ rồi với ngươi việc ấy, hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại –

Bhikkhunīsaṃyutta

Tương Ưng Tỳ Khưu Ni

Āḷavikāsutta

Kinh Āḷavikā

Pucchā – idāni āvuso bhikkhunī saṃyuttaṃ pucchāmi, yaṃ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvikāhi therīhi attano

Hỏi – Này chư hiền, bây giờ tôi hỏi về Tương Ưng Tỳ Khưu Ni, điều mà các vị nữ Thánh đệ tử, các vị Trưởng Lão Ni của Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy, về phần của chính các vị ấy

Ca [Pg.53] buddhasāsanassa ca yathābhūtaṃ guṇaṃ pakāsetvā bhāsitaṃ. Tatthāvuso paṭhamaṃ porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakehi theravarehi saṃgītaṃ āḷavikāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

và về giáo pháp của Đức Phật, sau khi đã tuyên thuyết phẩm chất như thật, đã được nói ra. Này chư hiền, trong đó, trước tiên kinh Āḷavikā, đã được các bậc Trưởng lão Thượng thủ, những vị kết tập Pháp thời xưa như ngài Đại Ca-diếp... tụng đọc, đã được ai thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha āḷavikāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, liên quan đến Ác ma, đã được Tỳ khưu ni Āḷavikā nói. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Tỳ khưu ni Āḷavikā, và với ý muốn làm cho bà rời khỏi nơi độc cư, đã nói lên câu kệ với Tỳ khưu ni Āḷavikā –

‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;

Bhuñjassa kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ti.

‘Không có sự giải thoát ở đời, ngươi sẽ làm gì với sự độc cư? Hãy hưởng thụ các dục lạc, chớ có hối hận về sau.’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Thưa ngài, trong sự việc ấy–

‘‘Atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ;

Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ;

Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arahi mayha sā ahū’’ti.

‘Có sự giải thoát ở đời, đã được ta chạm đến bằng trí tuệ. Hỡi kẻ ác, quyến thuộc của sự dễ duôi, ngươi không biết được cảnh giới ấy. Các dục ví như gươm và giáo, là cái thớt cho các uẩn. Cái mà ngươi gọi là dục lạc, đối với ta, đó là sự không hoan hỷ.’

Evaṃ kho bhante āḷavikāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, quả thật đã được Tỳ khưu ni Āḷavikā nói như vậy.

Natthi [Pg.54] nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;

Bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī-hu–

Không có sự giải thoát ở đời, ngươi sẽ làm gì với sự độc cư? Hãy hưởng thụ các dục lạc, chớ có hối hận về sau –

Atthi [Pg.55] nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ;

Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ.

Có sự giải thoát ở đời, đã được ta chạm đến bằng trí tuệ; hỡi kẻ ác, quyến thuộc của sự dễ duôi, ngươi không biết được cảnh giới ấy.

Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahu–

Các dục ví như gươm và giáo, là cái thớt cho các uẩn; cái mà ngươi gọi là dục lạc, đối với ta, đó là sự không hoan hỷ –

Somāsutta

Kinh Somā

Pucchā – somāsuttaṃ [Pg.56] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Somā đã được ai thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha somāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi.

Đáp – Thưa ngài, chính tại Sāvatthī, trong rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma, đã được Tỳ khưu ni Somā nói. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Tỳ khưu ni Somā, và với ý muốn làm cho bà rời khỏi định, đã nói lên câu kệ với Tỳ khưu ni Somā.

‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;

Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti.

‘Trạng thái ấy, các bậc ẩn sĩ phải đạt đến, là nơi khó có thể chứng ngộ được; với trí tuệ hai ngón tay, người phụ nữ không thể nào đạt đến được.’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong sự việc ấy –

‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;

Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato;

Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;

Kiñci vā pana aññasmi, taṃ māro vattumarahatī’’ti.

‘Thân phận nữ nhân có thể làm gì, khi tâm được khéo định tĩnh; khi trí tuệ đang hiện khởi, đối với người đang thấy rõ Chánh pháp. Người nào quả thật có suy nghĩ rằng: ‘Ta là nữ’ hay ‘Ta là nam,’ hoặc ‘Ta là một thứ gì khác,’ thì Ác ma mới đáng để nói chuyện với người ấy.’

Evaṃ kho bhante somāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ.

Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Somā, vị Thánh nữ đệ tử, nói như vậy.

Yaṃ [Pg.57] taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;

Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā–

Trạng thái ấy, các bậc ẩn sĩ phải đạt đến, là nơi khó có thể chứng ngộ được; với trí tuệ hai ngón tay, người phụ nữ không thể nào đạt đến được –

Itthi [Pg.58] bhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;

Ñāṇamhi vatta mānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.

Thân phận nữ nhân có thể làm gì, khi tâm được khéo định tĩnh; khi trí tuệ đang hiện khởi, đối với người đang thấy rõ Chánh pháp.

Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;

Kiñci vā pana aññasmi, taṃ māro vattumarahati.

Người nào quả thật có suy nghĩ rằng: ‘Ta là nữ’ hay ‘Ta là nam,’ hoặc ‘Ta là một thứ gì khác,’ thì Ác ma mới đáng để nói chuyện với người ấy.

Kisāgotamīsutta

Kinh Kisāgotamī

Pucchā – tatthāvuso [Pg.59] kisāgotamīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Kisāgotamī đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha kisāgotamiyā bhikkhuniyā theriyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Đáp – Bạch ngài, (kinh này) đã được trưởng lão Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī nói tại chính thành Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma Pāpimā. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī phát sinh sự sợ hãi, kinh hoàng, và rụng rời, với ý muốn làm cho bà rời khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī bằng một bài kệ –

‘‘Kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī;

Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī’’ti.

‘Vì sao ngươi như người mẹ mất con, ngồi một mình với gương mặt đẫm lệ; đi vào giữa rừng một mình, phải chăng ngươi đang tìm kiếm một người đàn ông?’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong sự việc ấy –

Accantaṃ mataputtāmhi, purisā ekadantikā;

Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.

Ta đã hoàn toàn vượt qua việc mất con, chuyện đàn ông đã là quá khứ; ta không sầu muộn, không khóc lóc, và này hiền giả, ta không sợ ngươi.

Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito;

Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā’’ti.

Hỷ lạc ở khắp nơi đã được diệt trừ, khối u minh đã bị phá tan; sau khi chiến thắng quân đội của thần chết, ta sống không còn lậu hoặc.’

Evaṃ kho bhante kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī nói như vậy.

Kiṃ [Pg.60] nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī;

Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gasesasi-hu–

Vì sao ngươi như người mẹ mất con, ngồi một mình với gương mặt đẫm lệ; đi vào giữa rừng một mình, phải chăng ngươi đang tìm kiếm một người đàn ông –

Accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā;

Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.

Ta đã hoàn toàn vượt qua việc mất con, chuyện đàn ông đã là quá khứ; ta không sầu muộn, không khóc lóc, và này hiền giả, ta không sợ ngươi.

Sabbattha [Pg.61] vihatā nandī, tamokkhandho padālito;

Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā.

Hỷ lạc ở khắp nơi đã được diệt trừ, khối u minh đã bị phá tan; sau khi chiến thắng quân đội của thần chết, ta sống không còn lậu hoặc.

Uppalavaṇṇāsutta

Kinh Uppalavaṇṇā

Pucchā – tatthāvuso porāṇehi saṃgītikāramahātheravarehi saṃgītaṃ uppalavaṇṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Uppalavaṇṇā, đã được các bậc Trưởng lão Tối thượng, những nhà kiết tập thời xưa, tụng đọc, thì đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Đáp – Bạch ngài, (kinh này) đã được Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā nói tại chính thành Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma Pāpimā. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā phát sinh sự sợ hãi, kinh hoàng, và rụng rời, với ý muốn làm cho bà rời khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā bằng một bài kệ –

‘‘Supupphitaggaṃ [Pg.62] upagamma bhikkhuni, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle. Na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakāna’’nti.

‘Này Tỳ-khưu-ni, ngươi đến đứng một mình dưới gốc cây Sāla có ngọn cành đang trổ hoa rực rỡ. Sắc đẹp của ngươi không có ai sánh bằng, này kẻ khờ dại, ngươi không sợ những kẻ du đãng sao?’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong sự việc ấy –

‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,Idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ;

Lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,Na māra bhāyāmi tamekikāpi.

‘Dù cho một trăm ngàn kẻ du đãng giống như ngươi có đến đây, một sợi lông của ta cũng không lay động, ta không hề run sợ. Này Ác ma, dù chỉ một mình, ta cũng không sợ ngươi.

Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;

Pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.

Ta đây có thể biến mất, hoặc ta có thể đi vào trong bụng của ngươi; hoặc dù ta đang đứng ở giữa hai hàng lông mày, ngươi cũng sẽ không thấy được ta.

Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;

Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso’’ti.

Ta đã làm chủ được tâm, các thần túc đã được khéo tu tập; ta đã được giải thoát khỏi mọi trói buộc, này hiền giả, ta không sợ ngươi.’

Evaṃ kho bhante uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā nói như vậy.

Cālāsutta

Kinh Cālā

Pucchā – tatthāvuso [Pg.64] cālāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Cālā đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante andhavane māraṃyeva pāpimantaṃ ārabbha cālāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā cālaṃ bhikkhuniṃ upasaṅkamitvā etadavoca ‘‘kiṃ nu tvaṃ bhikkhuni na rocesī’’ti. Jātiṃ khvāhaṃ āvuso na rocemī’’ti.

Đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến chính Ác ma Pāpimā, (lời này) đã được Tỳ-khưu-ni Cālā, vị Thánh nữ đệ tử, nói ra. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā đã đi đến Tỳ-khưu-ni Cālā và nói điều này: ‘Này Tỳ-khưu-ni, ngươi không ưa thích điều gì?’ (Bà đáp:) ‘Này hiền giả, tôi không ưa thích sự sinh.’

Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;

Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunīti.

“Này ni cô, vì sao không ưa thích sự sanh? Người được sanh ra hưởng thụ các dục lạc. Ai đã dạy cho ni cô điều này: ‘Này ni cô, đừng ưa thích sự sanh’?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

Jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati;

Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.

“Người được sanh ra có sự chết, người được sanh ra phải chịu đựng các khổ đau, sự trói buộc, sự giết chóc, và phiền não. Vì thế, tôi không ưa thích sự sanh.”

Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ;

Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.

“Đức Phật đã thuyết giảng Chánh Pháp để vượt qua sự sanh, để đoạn tận mọi khổ đau. Ngài đã an lập con vào trong chân lý.”

Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;

Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavanti.

“Những chúng sanh nào đi đến cõi Sắc, và những chúng sanh nào trú ở cõi Vô Sắc, do không liễu tri được sự Diệt, nên phải quay trở lại tái sanh.”

Evaṃ kho bhante cālāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Cālā đã nói như vậy.

Kiṃ [Pg.65] nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;

Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunī.

“Này ni cô, vì sao không ưa thích sự sanh? Người được sanh ra hưởng thụ các dục lạc. Ai đã dạy cho ni cô điều này: ‘Này ni cô, đừng ưa thích sự sanh’.”

Jātassa [Pg.66] maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati;

Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.

Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ,Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.

“Đức Phật đã thuyết giảng Chánh Pháp để vượt qua sự sanh, để đoạn tận mọi khổ đau. Ngài đã an lập con vào trong chân lý.”

Selāsutta

Kinh Selā

Pucchā – tatthāvuso [Pg.67] selāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở tại nơi ấy, kinh Selā đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, do ai, và được nói như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃyeva pāpimantaṃ ārabbbha selāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Câu trả lời – Bạch ngài, (kinh này) đã được Tỳ-khưu-ni Selā, vị Thánh nữ đệ tử, nói ra ở tại Sāvatthī, liên quan đến chính Ác ma Māra. Bạch ngài, Ác ma Māra, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Selā phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, sự rụng rời, với ý muốn làm cho nàng bị thối thất khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Selā bằng câu kệ rằng: –

Kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako;

Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatīti.

“Hình tượng này do ai tạo ra? Người tạo ra hình tượng ở đâu? Hình tượng đã sanh khởi ở đâu? Và hình tượng diệt mất ở đâu?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ;

Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhatīti.

“Hình tượng này không phải do tự mình làm, sự đau khổ này không phải do người khác làm. Nó đã sanh khởi do duyên vào nhân, và diệt mất do sự hoại diệt của nhân.”

Evamādinā bhante selāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Selā đã nói như vậy, v.v...

Kenidaṃ [Pg.68] pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako;

Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhati-hu–

“Hình tượng này do ai tạo ra? Người tạo ra hình tượng ở đâu? Hình tượng đã sanh khởi ở đâu? Và hình tượng diệt mất ở đâu?”

Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ;

Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati.

Vajirāsutta

Kinh Vajirā

Pucchā – tatthāvuso [Pg.69] porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi saṃgītaṃ vajirāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở tại nơi ấy, kinh Vajirā đã được các vị Trưởng lão kết tập Chánh Pháp thời xưa đứng đầu là ngài Mahākassapa tụng đọc, (kinh ấy) đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, do ai, và được nói như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha vajirāya theriyā bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā purimanayeneva vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Câu trả lời – Bạch ngài, (kinh này) đã được Trưởng lão ni Vajirā nói ra ở tại Sāvatthī, liên quan đến Ác ma Māra. Bạch ngài, Ác ma Māra, theo cách thức tương tự như trước, đã nói với Tỳ-khưu-ni Vajirā bằng câu kệ rằng: –

Kenāyaṃ [Pg.70] pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako,Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatīti.

“Chúng sanh này do ai tạo ra? Người tạo ra chúng sanh ở đâu? Chúng sanh đã sanh khởi ở đâu? Và chúng sanh diệt mất ở đâu?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

Kiṃ nu sattoti paccesi, māradiṭṭhigataṃ nu te;

Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.

“Này Māra, sao ngươi lại tin vào ‘chúng sanh’? Đó có phải là tà kiến của ngươi không? Đây chỉ là một khối các hành thuần túy, ở đây không tìm thấy chúng sanh nào cả.”

Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti;

Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti.

“Ví như do sự kết hợp của các bộ phận mà có tên gọi là ‘cỗ xe,’ cũng vậy, khi các uẩn hiện hữu, có tên gọi theo quy ước là ‘chúng sanh.’”

Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca,Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatīti.

“Chỉ có khổ sanh khởi, khổ tồn tại rồi hoại diệt. Ngoài khổ ra không có gì sanh khởi, ngoài khổ ra không có gì diệt mất.”

Evaṃ kho bhante vajirāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Vajirā đã nói như vậy.

Kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassakārako;

Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhati-hu–

“Chúng sanh này do ai tạo ra? Người tạo ra chúng sanh ở đâu? Chúng sanh đã sanh khởi ở đâu? Và chúng sanh diệt mất ở đâu?”

Kiṃ [Pg.71] nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te;

Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.

Brahmasaṃyutta

Tương Ưng Phạm Thiên

Gāravasutta

Kinh Tôn Kính

Pucchā – brahmasaṃyutte [Pg.72] āvuso porāṇehi mahākassapatherādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi dutiyaṃ saṃgītaṃ gāravasuttaṃ kattha kathañca samuppannaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Phạm Thiên, kinh Tôn Kính, là kinh thứ nhì được các bậc Trưởng lão Thượng thủ kết tập Pháp tạng thời xưa như ngài Đại Trưởng lão Kassapa v.v... tụng đọc, đã phát sanh ở đâu và như thế nào?

Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante samuppannaṃ. Bhagavā bhante uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi ‘‘dukkhaṃ kho agāravo viharati appatisso, kaṃ nu khvāhaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyya’’nti.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã phát sanh ở Uruvelā. Thưa ngài, Đức Thế Tôn, sau khi mới thành Chánh Giác, đang trú ở Uruvelā, bên bờ sông Nerañjarā, dưới cội cây bàng Ajapāla. Bấy giờ, khi Đức Thế Tôn đang ở một mình nơi thanh vắng, tâm tư này đã khởi lên: ‘Sống không tôn kính, không nương tựa, thật là khổ. Ta nên tôn trọng, cung kính, nương tựa vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào để sống đây?’”

Atha kho bhante bhagavato etadahosi ‘‘aparipuṇṇassa kho sīlakkhandhassa pāripūriyā aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyuṃ, na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya attanā sīlasampannataraṃ aññaṃ samaṇaṃ vā

Thưa ngài, bấy giờ Đức Thế Tôn đã suy nghĩ thế này: ‘Vì để làm viên mãn giới uẩn chưa viên mãn, người ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để sống. Nhưng trong thế giới này với chư Thiên, Ma vương, và Phạm thiên, trong chúng sanh này với các Sa-môn và Bà-la-môn, với chư Thiên và loài người, Ta không thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có giới hạnh đầy đủ hơn Ta,

Brāhmaṇaṃ [Pg.73] vā, yamahaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyuṃ.

hay Bà-la-môn nào, mà Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa để sống.

Aparipuṇṇassa kho samādhikkhandhassa;

Aparipuṇṇassa kho paññākkhandhassa;

Aparipuṇṇassa kho vimuttikkhandhassa.

Vì để làm viên mãn định uẩn chưa viên mãn; Vì để làm viên mãn tuệ uẩn chưa viên mãn; Vì để làm viên mãn giải thoát uẩn chưa viên mãn.

Aparipuṇṇassa kho vimuttiñāṇadassanakkhandhassa pāripūriyā aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upaninissāya vihareyyaṃ. Na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya attanā vimuttiñāṇadassanasampannataraṃ aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā, yamahaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyaṃ. Yaṃnūnāhaṃ yvāyaṃ dhammo mayā abhisambuddho, tameva dhammaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyya’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavato cetaso parivitakkavasena uppannaṃ.

Vì để làm viên mãn giải thoát tri kiến uẩn chưa viên mãn, Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để sống. Nhưng trong thế giới này với chư Thiên, Ma vương, và Phạm thiên, trong chúng sanh này với các Sa-môn và Bà-la-môn, với chư Thiên và loài người, Ta không thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có giải thoát tri kiến đầy đủ hơn Ta, mà Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa để sống. Vậy thì, Ta hãy tôn trọng, cung kính, nương tựa chính Pháp này mà Ta đã chứng ngộ.’ Thưa ngài, như vậy, do sự suy tư trong tâm của Đức Thế Tôn mà (kinh này) đã phát sanh.

Ye [Pg.75] ca atītā sambuddhā, ye ca buddhā anāgatā;

Yo cetarahi sambuddho, bahūnaṃ sokanāsano;

Sabbe saddhammagaruno, vihaṃsu viharanti ca;

Tathāpi viharissanti, esā buddhāna dhammatā.

Các bậc Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, và các vị Phật trong tương lai; Vị Chánh Đẳng Giác hiện tại đây, là người diệt trừ sầu muộn cho nhiều người; Tất cả đều tôn kính Chánh Pháp, đã sống, đang sống, và cũng sẽ sống như vậy. Đây là bản tánh của chư Phật.

Tasmā hi attakāmena, mahattamabhikaṅkhatā;

Saddhammo garukātabbo, saraṃ buddhāna sāsanaṃ.

Vì vậy, người mong cầu lợi ích cho mình, người khao khát sự vĩ đại, hãy tôn kính Chánh Pháp, ghi nhớ lời dạy của chư Phật.

Aññaratabrahmasutta

Kinh Một Vị Phạm Thiên

Pucchā- tatthāvuso [Pg.76] porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aññatarabrahmasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Một Vị Phạm Thiên, là kinh đầu tiên đã được các bậc Trưởng lão Thượng thủ kết tập Pháp tạng thời xưa như ngài Đại Kassapa v.v... đưa vào, đã được nói ra ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – brahmaloke bhante aññataraṃ brahmānaṃ ārabbha āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ. Aññatarassa bhante brahmuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti ‘‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā, yo idha āgaccheyyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được nói ra ở cõi Phạm thiên, liên quan đến một vị Phạm thiên, do Tôn giả Đại Trưởng lão Moggallāna thuyết giảng. Thưa ngài, một vị Phạm thiên nọ đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘Không có Sa-môn hay Bà-la-môn nào có thể đến được đây.’ Thưa ngài, trong sự việc ấy–

Ajjāpi te āvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu;

Passasi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaranti;

Evaṃ kho bhante āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ.

‘Này hiền giả, có phải ông vẫn còn tà kiến ấy, tà kiến mà ông đã có trước đây? Ông có thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên không?’ Thưa ngài, như vậy, Tôn giả Đại Trưởng lão Moggallāna đã nói.

Ajjāpi [Pg.78] te āvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu;

Passasi vītivattanta, brahmaloke pabhassaraṃ-hu–

Này hiền giả, có phải ông vẫn còn tà kiến ấy, tà kiến mà ông đã có trước đây? Ông có thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên không?

Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu;

Passāmi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ;

Svāhaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato hu–

Thưa ngài, tôi không còn tà kiến ấy, tà kiến mà tôi đã có trước đây. Tôi thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên. Hôm nay làm sao tôi có thể nói rằng: ‘Tôi là thường hằng, là vĩnh cửu’?

Tevijjā [Pg.79] iddhipattā ca, cetopariyāya kovidā;

Khīṇāsavā arahanto, bahū buddhassa sāvakā-hu–

Nhiều vị đệ tử của Đức Phật là những bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đạt được tam minh, có thần thông, và thông thạo về tha tâm thông.

Aruṇavatīsutta

Kinh Aruṇavatī

Pucchā – tatthāvuso [Pg.80] aruṇavatīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Aruṇavatī đã được Đức Thế Tôn nói ra ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā ahosi aruṇavā nāma. Rañño kho pana bhikkhave aruṇavato aruṇavatī nāma rājadhānī ahosī’’ti evamādinā bhante bhagavatā aruṇavatī suttaṃ bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị Tỳ khưu, kinh Aruṇavatī đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, bắt đầu bằng những lời như sau: ‘Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Aruṇavā. Này các Tỳ khưu, kinh đô của vua Aruṇavā tên là Aruṇavatī.’

Ārambhatha [Pg.83] nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane;

Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro;

Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati;

Pahāya jāti saṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissati-hu–

Hãy bắt đầu, hãy ra đi, hãy chuyên tâm vào giáo pháp của Đức Phật; Hãy nhiếp phục quân đội của thần chết, như voi phá tan ngôi nhà bằng sậy. Ai sống không phóng dật trong Pháp và Luật này, sẽ từ bỏ vòng luân hồi sinh tử, và chấm dứt khổ đau.

Brāhmaṇasaṃyutta

Tương Ưng Bà-la-môn

Dhanañjānīsutta

Kinh Dhanañjānī

Pucchā – brāhmaṇasaṃyutte [Pg.84] āvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ dhanañjānīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Bà-la-môn, kinh Dhanañjānī, là kinh đầu tiên được kết tập, đã được Đức Thế Tôn nói ra ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhāradvājagotto bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được nói ra ở Rājagaha, liên quan đến một vị Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhāradvāja. Thưa ngài, vị Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhāradvāja ấy đã đến gặp Đức Thế Tôn và nói lên bài kệ.

‘‘Kiṃ su chetvā sukhaṃ seti,Kiṃ su chetvā na socati;

Kissassu ekadhammassa,Vadhaṃ rocesi gotamā’’ti–

‘Giết bỏ điều gì được an lạc, giết bỏ điều gì không sầu muộn? Hỡi Gotama, Ngài tán thành việc giết bỏ pháp duy nhất nào?’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Thưa ngài, trong sự việc ấy–

‘‘Kodhaṃ chetvā sukhaṃ seti;

Kodhaṃ chetvā na socati;

Kodhassa visamūlassa,Madhuraggassa brāhmaṇa;

Vadhaṃ ariyā pasaṃsanti,Tañhi chetvā na socatī’’ti;

‘Giết bỏ sân hận được an lạc; giết bỏ sân hận không sầu muộn. Hỡi Bà-la-môn, sân hận có gốc độc, có ngọn ngọt; các bậc Thánh tán thán việc giết bỏ nó, vì giết bỏ nó rồi thì không còn sầu muộn.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói như vậy.

Kiṃ [Pg.86] su chetvā sukhaṃseti, kiṃ su chetvā na socati;

Kissassu ekadhammassa, vadhaṃ rocesi gotama–

Giết bỏ điều gì được an lạc, giết bỏ điều gì không sầu muộn? Hỡi Gotama, Ngài tán thành việc giết bỏ pháp duy nhất nào?

Pucchā – imañca [Pg.87] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi, kīvattakañca atthaṃ sampādesi.

Hỏi – Này hiền hữu, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã có niềm tin trong Pháp và Luật này, đã biểu lộ thái độ tin tưởng như thế nào, và đã thành tựu được lợi ích đến mức độ nào?

Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotama, seyyathāpi bho gotama nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantī’’ti evamādinā bhante imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ upasampadaṃ yācitvā acirūpasampanno yāva arahattaṃ sampādesi.

Đáp – Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã biểu lộ thái độ tin tưởng bằng những lời như sau: ‘Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thưa ngài Gotama, cũng giống như người kia lật ngửa vật bị úp xuống, hoặc mở ra vật bị che kín, hoặc chỉ đường cho người bị lạc lối, hoặc cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để những người có mắt có thể nhìn thấy các hình sắc,’ Tôn giả, bằng cách ấy vị ấy đã có niềm tin trong Pháp và Luật này. Và Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã xin xuất gia và thọ cụ túc giới nơi Đức Thế Tôn, và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, vị ấy đã thành tựu cho đến quả vị A-la-hán.

Akkosasutta

Kinh Mắng Chửi

Pucchā – akkosakabhāradvājasuttaṃ [Pg.88] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, kinh Akkosakabhāradvāja đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante akkosakabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Akkosakabhāradvājo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi bhagavantaṃ akkosati paribhāsati. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi brāhmaṇa, api nukho te āgacchanti mittāmaccā [Pg.89] ñātisālohitā atitiyo’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Tôn giả, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại thành Rājagaha, liên quan đến vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja. Tôn giả, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã đi đến gặp Đức Thế Tôn rồi dùng những lời lẽ không tốt đẹp, thô lỗ để mắng chửi, phỉ báng Đức Thế Tôn. Tôn giả, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng những lời như sau: ‘Này Bà-la-môn, ông nghĩ thế nào? Có phải các bạn bè, thân hữu, bà con, huyết thống, và các vị khách có đến thăm ông không?’

Akkodhassa [Pg.91] kuto kodho,Dantassa samajīvino;

Sammadaññā vimuttassa,Upasantassa tādino.

Làm sao có sân hận, đối với người không sân, người đã được điều phục, sống đời sống thăng bằng, người đã được giải thoát, nhờ vào chánh trí tuệ, người an tịnh, như thế.

Tasseva [Pg.92] tena pāpiyo,Yo kuddhaṃ paṭikujjhati;

Kuddhaṃ appaṭikujjhanto,Saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.

Kẻ nào nổi giận lại, với người đang tức giận, kẻ ấy do việc ấy, trở nên xấu xa hơn. Người không nổi giận lại, với người đang tức giận, là chiến thắng trận chiến, một trận chiến khó thắng.

Ubhinnamatthaṃ carati,Attano ca parassa ca;

Paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā,Yo sato upasammati.

Người ấy thực hành lợi ích, cho cả hai người kia, cho chính mình và người khác. Khi biết người khác giận, người nào giữ chánh niệm, và giữ được an tịnh.

Ubhinnaṃ tikicchantānaṃ,Attano ca parassa ca;

Janā maññanti bāloti,Ye dhammassa akovidā.

Người đang chữa lành cho cả hai, cho chính mình và người khác, thì những người không thông thạo, về Chánh Pháp lại xem, người ấy là kẻ khờ.

Pucchā – imañca [Pg.93] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā akkosakabhāradvājo brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi. Kīvattakañca atthaṃ sampādesi.

Hỏi – Này hiền hữu, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã có niềm tin trong Pháp và Luật này, đã biểu lộ thái độ tin tưởng như thế nào, và đã thành tựu được lợi ích đến mức độ nào?

Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā akkosakabhāradvājo brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotamā’’ti evamādinā imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Yāva arahattā ca pana mahantaṃ atthaṃ sampādesi.

Đáp – Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã biểu lộ thái độ tin tưởng bằng những lời như sau: ‘Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama!’, bằng cách ấy vị ấy đã có niềm tin trong Pháp và Luật này. Và vị ấy đã thành tựu được lợi ích to lớn cho đến quả vị A-la-hán.

Bahudhītarasutta

Kinh Nhiều Con Gái

Pucchā – tenāvuso [Pg.95] bhagavatā jānatā…pe… sammāsambuddhena brāhmaṇasaṃyutte bahudhītarasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, kinh Bahudhītara trong Tương Ưng Bà-la-môn đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc biết... (vân vân)... thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – kosalesu bhante aññatarasmiṃ vanasaṇḍe aññataraṃ bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhāradvājagotto brāhmaṇo goṇe naṭṭhe pariyesanto bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi.

Đáp – Tôn giả, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại một khu rừng ở xứ Kosala, liên quan đến một vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja. Tôn giả, có một vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja, trong khi đang tìm kiếm những con bò bị mất, đã nói lên những câu kệ này ở gần Đức Thế Tôn.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī;

Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên vị Sa-môn này được an lạc. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên vị Sa-môn này được an lạc.’

(Peyyāla)

(Lược bỏ)

Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsamhi iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī’’ti.

‘Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: ‘Trả đi, trả đi!’, nên vị Sa-môn này được an lạc.’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Tôn giả, trong sự việc ấy–

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī;

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc. Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc.’

(Peyyāla)

(Lược bỏ)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhīti.

‘Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: ‘Trả đi, trả đi!’, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Tôn giả, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

(1)

Na [Pg.96] hi nūnimassa samaṇassa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên Ta, vị Sa-môn, được an lạc.

(2)

Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên vị Sa-môn này được an lạc.

(3)

Na [Pg.97] hi nūnimassa samaṇassa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;

Ussoḷhikāya naccanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những con chuột trong vựa lúa trống không, đang nhảy múa một cách vui vẻ, nên vị Sa-môn này được an lạc.

(4)

Na hi nūnimassa samaṇassa, santhāro sattamāsiko;

Uppāṭakehi sañchanno, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, tấm nệm đã bảy tháng, bị rệp bao phủ, nên vị Sa-môn này được an lạc.

(5)

Na hi nūnimassa samaṇassa, vidhavā satta dhītaro;

Ekaputtā duputtā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có bảy người con gái góa bụa, người thì một con, người thì hai con; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc.

(6)

Na [Pg.98] hi nūnimassa samaṇassa, piṅgalā tilakāhatā;

Sottaṃ pādena bodheti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có con chó cái lông hung, bị đốm, dùng chân đánh thức lúc đang ngủ; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc.

(7)

Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsami iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

Chắc hẳn vị Sa-môn này không có những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: 'Hãy trả, hãy trả'; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc.

(1)

Na [Pg.99] hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có mười bốn con bò đực kéo cày, hôm nay đã sáu mươi ngày không được nhìn thấy; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(2)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những cây mè xấu ở trong ruộng mè, cây thì một lá, cây thì hai lá; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(3)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;

Ussoḷhīkāya naccanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những con chuột ở trong kho trống rỗng, nhảy múa một cách ngạo nghễ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(4)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, santhāro sattamāsiko;

Uppāṭakehi sañchanno, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có tấm trải giường đã bảy tháng, bị rệp bao phủ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(5)

Na [Pg.100] hi mayhaṃ brāhmaṇa, vidhavā satta dhītaro;

Ekaputtā duputtā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có bảy người con gái góa bụa, người thì một con, người thì hai con; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(6)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, piṅgalā tilakāhatā;

Sottaṃ pādena bodheti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có con chó cái lông hung, bị đốm, dùng chân đánh thức lúc đang ngủ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

(7)

Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: 'Hãy trả, hãy trả'; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc.

Pucchā – imañca [Pg.101] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā so bhāradvājagotto brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi. Kīva mahantañca imasmiṃ dhammavinaye atthaṃ sampādesi.

Câu hỏi – Này chư hiền, sau khi đã nghe bài Pháp thoại này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja ấy đã có tín tâm ở trong Pháp và Luật này, đã thực hiện hành động biểu lộ tín tâm như thế nào? Và đã thành tựu được lợi ích to lớn dường nào ở trong Pháp và Luật này?

Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā so bhāradvājagotto brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama abhikkantaṃ bho gotama, seyyathāpi bhogotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya, cakkhumanto rūpāni dukkhantī’’ti evamādinā imasmi dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Bhagavato ca santike ‘‘labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti evamādinā pabbajjaṃ upasampadaṃ yācitvā acirūpasampanno yāva arahattā mahantaṃ visesaṃ sampādesi.

Câu trả lời – Thưa ngài, sau khi đã nghe bài Pháp thoại này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja ấy đã có tín tâm ở trong Pháp và Luật này, đã thực hiện hành động biểu lộ tín tâm bằng những lời như vầy: 'Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thưa ngài Gotama, cũng giống như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, hoặc mở ra vật bị che kín, hoặc chỉ đường cho người bị lạc, hoặc có thể cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để những người có mắt được nhìn thấy các sắc.' Và ở nơi đức Thế Tôn, vị ấy đã xin xuất gia, cụ túc giới bằng những lời như vầy: 'Mong rằng con được xuất gia ở nơi ngài Gotama, mong rằng con được cụ túc giới,' và không bao lâu sau khi được cụ túc giới, vị ấy đã thành tựu được sự chứng đắc to lớn cho đến quả A-la-hán.

Kasibhāradvājasutta

Kinh Kasibhāradvāja

Pucchā – tatthāvuso [Pg.104] ekādasamaṃ mahākassapādīhi porāṇadhammasaṃgāhakatherehi saṃgītaṃ kasibhāradvājasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Kasibhāradvāja thứ mười một đã được các vị Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa, đứng đầu là ngài Mahākassapa, kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và như thế nào?

Vissajjanā – magadhesu bhante dakkhiṇāgirismiṃ ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme kasibhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kasibhāradvājo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.

Câu trả lời – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại làng Bà-la-môn Ekanāḷā ở Dakkhiṇāgiri trong xứ Magadha, liên quan đến Bà-la-môn Kasibhāradvāja. Thưa ngài, Bà-la-môn Kasibhāradvāja đã nói với đức Thế Tôn bằng một bài kệ.

‘‘Kassako [Pg.105] paṭijānāsi, na ca passāmi te kasiṃ. Kassako pucchito brūhi, kathaṃ jānemu taṃ kasi’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

‘(Ngài) tự nhận là người cày ruộng, nhưng tôi không thấy việc cày ruộng của ngài. Là người cày ruộng, khi được hỏi, xin hãy nói, làm sao chúng tôi biết được việc cày ruộng ấy của ngài?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy –

‘‘Saddhā bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ;

Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ.

‘Đức tin là hạt giống, khổ hạnh là cơn mưa, trí tuệ của ta là ách và cày; lòng tàm là cán cày, tâm là dây cột, niệm là lưỡi cày và cây roi của ta.

Kāyagutto vacīgutto, āhāre udare yato;

Saccaṃ karomi niddānaṃ, soraccaṃ me pamocanaṃ.

Thân được hộ trì, lời được hộ trì, tiết độ trong ăn uống, trong bụng; ta thực hành sự thật để nhổ cỏ, sự nhu hòa là sự giải thoát của ta.

Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Gacchati anivattantaṃ, yattha gantvā na socati.

Tinh tấn là con bò mang ách của ta, chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛; nó đi tới, không quay lui, đến nơi mà khi đã đến, người ta không còn sầu muộn.

Evamesā kasī kaṭṭhā, sā hoti amatapphalā;

Etaṃ kasiṃ kasitvāna, sabbadukkhā pamuccatī’’ti.

Việc cày ruộng này được cày như vậy, nó có quả là bất tử; sau khi đã cày xong việc cày ruộng này, người ta được giải thoát khỏi mọi khổ đau.’

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

Kassako [Pg.106] paṭijānāsi, na ca passāmi te kasiṃ;

Kassako pucchito brūhi, kathaṃ jānemu taṃ kasiṃ.

Ngài tự nhận là nông phu, nhưng tôi không thấy việc cày cấy của ngài. Là nông phu, khi được hỏi, xin hãy nói, làm sao chúng tôi biết được việc cày cấy ấy?

Saddhā [Pg.107] bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ;

Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ.

Niềm tin là hạt giống, khổ hạnh là mưa, trí tuệ của ta là ách và cày. Tàm là cán cày, ý là dây cột, niệm của ta là lưỡi cày và gậy thúc.

Pucchā – imañca [Pg.109] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā so kasibhāradvājo brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi.

Hỏi – Này chư hiền, sau khi nghe bài pháp này, vị Bà-la-môn Kasibhāradvāja ấy đã có niềm tin vào Giáo pháp và Luật này và đã thể hiện sự tin tưởng như thế nào?

Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā kasibhāradvājo brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotamā’’tievamādinā imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi.

Đáp – Bạch ngài, sau khi nghe bài pháp này, vị Bà-la-môn Kasibhāradvāja đã có niềm tin vào Giáo pháp và Luật này và đã thể hiện sự tin tưởng bằng những lời như là: “Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama!”

Seyyathāpi bho gotama ukkujjitaṃ vā nikkujjeyya.

Thưa ngài Gotama, ví như lật ngửa vật đã bị úp xuống.

Udayasutta

Kinh Udaya

Pucchā – udayasuttaṃ [Pg.110] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Udaya đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante udayaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Udayo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘pakaṭṭhakoyaṃ samaṇo gotamo punappunaṃ āgacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Bà-la-môn Udaya. Bạch ngài, Bà-la-môn Udaya đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Sa-môn Gotama này thường xuyên lui tới, thật là kẻ lôi kéo.” Bạch ngài, trong sự việc ấy –

Punappunañceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati devarājā;

Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ.

Lại lại gieo hạt giống, lại lại trời mưa xuống. Lại lại nông phu cày ruộng, lại lại lúa thóc đến cho xứ sở.

Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vậy.

Punappunaṃ [Pg.111] ceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati deva rājā;

Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ.

Lại lại gieo hạt giống, lại lại trời mưa xuống. Lại lại nông phu cày ruộng, lại lại lúa thóc đến cho xứ sở.

Punappunaṃ [Pg.112] yācakā yācayanti, punappunaṃ dānapatī dadanti;

Punappunaṃ dānapatī daditvā, punappunaṃ saggamupeti ṭhānaṃ.

Lại lại người xin, xin xỏ, lại lại thí chủ cho đi. Lại lại thí chủ sau khi cho, lại lại đi đến cảnh giới trời.

Punappunaṃ khīranikā duhanti, punappunaṃ vaccho upeti mātaraṃ;

Punappunaṃ kilamati phandati ca, punappunaṃ gabbhamupeti mando.

Lại lại người vắt sữa, vắt sữa, lại lại bê con tìm đến mẹ. Lại lại mệt nhọc và run rẩy, lại lại kẻ ngu si đi vào thai mẹ.

Punappunaṃ jāyati mīyati ca, punappunaṃ sivathikaṃ haranti;

Maggañca laddhā apunabbhavāya, na punappunaṃ jāyati bhūripañño-hu–

Lại lại sanh ra và chết đi, lại lại (người ta) mang đến nghĩa địa. Và sau khi đã đắc được con đường không còn tái sanh, người có trí tuệ rộng lớn không còn sanh lại nữa.

Mātuposakasutta

Kinh Nuôi Mẹ

Pucchā – mātuposakasuttaṃ [Pg.113] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Mātuposaka đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante mātuposakaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mātuposako bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ahañhi bho gotama dhammena bhikkhaṃ pariyesāmi, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro posemi, kaccāhaṃ bho gotama evaṃkārī kiccakārī homī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taggha tvaṃ brāhmaṇa evaṃkārī kiccakārī hosi, yo kho brāhmaṇa dhammena bhikkhaṃ pariyesati, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro poseti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitā.

Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Bà-la-môn Mātuposaka. Bạch ngài, Bà-la-môn Mātuposaka đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Thưa ngài Gotama, tôi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, sau khi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, tôi nuôi dưỡng cha mẹ. Thưa ngài Gotama, khi làm như vậy, có phải tôi đã làm điều nên làm không?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Chắc chắn rồi, này Bà-la-môn, khi làm như vậy, ngươi đã làm điều nên làm. Này Bà-la-môn, người nào tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, sau khi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, nuôi dưỡng cha mẹ, người ấy tạo ra nhiều phước báu.”

Yo [Pg.114] mātaraṃ vā pitaraṃ vā, macco dhammena posati;

Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodati–

Người phàm nào nuôi dưỡng mẹ hoặc cha một cách hợp pháp, do sự phụng dưỡng cha mẹ ấy, bậc hiền trí tán thán người ấy ngay ở đời này, sau khi chết, người ấy hoan hỷ ở cõi trời.

Khomadussasutta

Kinh Khomadussa

Pucchā – tenāvuso [Pg.115] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena brāhmaṇasaṃyutte khomadussasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, bởi Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh Khomadussa trong Tương Ưng Bà-la-môn đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante khomadusse nāma sakyānaṃ nigame khomadussake brāhmaṇagahapatike ārabbha bhāsita, khomadussakā bhante brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘ke ca muṇḍakā samaṇakā, ke ca sabhādhammaṃ jānissantī’’ti.

Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở xứ Sakka, tại thị trấn của dòng họ Sakya tên là Khomadussa, đề cập đến các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa. Bạch ngài, các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Bọn Sa-môn trọc đầu này là ai, làm sao chúng biết được pháp hội?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong sự việc ấy –

‘‘Nesā sabhā yattha na santi santo,Santo na te ye na vadanti dhammaṃ;

Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo’’ti.

“Nơi nào không có bậc thánh, nơi ấy không phải là hội chúng. Những ai không nói Chánh pháp, họ không phải là bậc thánh. Sau khi từ bỏ tham, sân, và si, những vị nói Chánh pháp chính là bậc thánh.”

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

Nesā [Pg.116] sabhā yattha nasanti santo,Santo na te ye na vadanti dhammaṃ;

Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo–

Nơi nào không có bậc thánh, nơi ấy không phải là hội chúng. Những ai không nói Chánh pháp, họ không phải là bậc thánh. Sau khi từ bỏ tham, sân, và si, những vị nói Chánh pháp chính là bậc thánh.

Vaṅgīsasaṃyutta

Tương Ưng Vaṅgīsa

Ānandasutta

Kinh Ānanda

Pucchā – vaṅgīsasaṃyutte [Pg.117] panāvuso catutthaṃ saṃṅgītaṃ ānandasuttaṃ katthakaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Vaṅgīsa, kinh Ānanda được kiết tập lần thứ tư đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ vaṅgīsattheraṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Āyasmatā bhante vaṅgīso āyasmantaṃ ānandaṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Trưởng lão Vaṅgīsa, bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản lý kho tàng Giáo pháp. Bạch ngài, Tôn giả Vaṅgīsa đã nói với Tôn giả Ānanda bằng một bài kệ –

‘‘Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati;

Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotamā’’ti.

‘Con bị thiêu đốt bởi lửa tham ái, tâm của con bị thiêu đốt hoàn toàn; Lành thay, xin hãy nói về sự dập tắt, vì lòng bi mẫn, hỡi Gotama.’

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

‘‘Saññāya vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati;

Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ;

Saṅkhāre parato passa, dukkhato mā ca attato;

Nibbāpehi mahārāgaṃ, mā ḍayhittho punappunaṃ;

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava;

Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;

Tato mānābhisamayā, upasanto carissasī’’ti.

‘Do tưởng bị điên đảo, tâm của ngươi bị thiêu đốt hoàn toàn; Hãy từ bỏ tướng tốt đẹp, đi liền với tham ái; Hãy xem các hành là của người khác, là khổ, và không phải là tự ngã; Hãy dập tắt đại tham, chớ bị thiêu đốt luôn luôn; Hãy tu tập tâm về bất tịnh, chuyên nhất, khéo định tĩnh; Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy trở thành người có nhiều sự nhàm chán; Và hãy tu tập vô tướng, hãy nhổ lên tùy miên về ngã mạn; Do vậy, do sự thông hiểu ngã mạn, ngươi sẽ đi đến an tịnh.’

Evaṃ kho bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được trưởng lão Ānanda, vị quản lý kho tàng Giáo Pháp, nói như vậy.

Kāmarāgena [Pg.118] ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati;

Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotama–

Con bị thiêu đốt bởi lửa tham ái, tâm của con bị thiêu đốt hoàn toàn; Lành thay, xin hãy nói về sự dập tắt, vì lòng bi mẫn, hỡi Gotama –

Saññāya [Pg.119] vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati;

Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ.

Do tưởng bị điên đảo, tâm của ngươi bị thiêu đốt hoàn toàn; Hãy từ bỏ tướng tốt đẹp, đi liền với tham ái.

Saṅkhāre paratopassa, dukkhato mā ca attato;

Nibbāpehi mahārāgaṃ, mā ḍayhittho punappunaṃ.

Hãy xem các hành là của người khác, là khổ, và không phải là tự ngã; Hãy dập tắt đại tham, chớ bị thiêu đốt luôn luôn.

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava.

Hãy tu tập tâm về bất tịnh, chuyên nhất, khéo định tĩnh; Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy trở thành người có nhiều sự nhàm chán.

Animittañca [Pg.120] bhāvehi, mānānusayamujjaha;

Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi.

Và hãy tu tập vô tướng, hãy nhổ lên tùy miên về ngã mạn; Do vậy, do sự thông hiểu ngã mạn, ngươi sẽ đi đến an tịnh.

Vaṅgīsasutta

Kinh Vaṅgīsa

Pucchā – tattha āvuso dvādasamaṃ vaṅgīsasuttaṃ kattha kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Vaṅgīsa thứ mười hai đã được nói ở đâu, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmatā vaṅgīsattherena acira arahattappattena vimuttisukhapaṭisaṃvedinā–

Câu trả lời – Bạch ngài, tại Sāvatthī, do trưởng lão Vaṅgīsa, người vừa mới chứng đắc A-la-hán, đang cảm nhận hạnh phúc của sự giải thoát –

‘‘Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmāgāmaṃ purāpuraṃ,Athaddasāma sambuddhaṃ, saddhā no upapajjatha;

So me dhamma madesesi, khandhāyatana dhātuyo;

Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Bahunnaṃ vata atthāya, bodhiṃ ajjhagamā muni;

Bhikkhūnaṃ bhikkhūnīnañca, ye niyāmagataddasā;

Svāgataṃ [Pg.121] vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Pubbe nivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhuṃ visodhitaṃ;

Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyāya kovido.

‘Trước kia, say sưa với thi ca, chúng con đã đi từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Rồi chúng con đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, và niềm tin đã khởi lên trong chúng con. Vị ấy đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con: các uẩn, xứ, và giới. Sau khi nghe Chánh Pháp của vị ấy, con đã xuất gia, sống đời không nhà. Quả thật, vì lợi ích của nhiều người, bậc Mâu-ni đã chứng đắc giác ngộ; cho các Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni, những người đã thấy con đường chắc chắn. Quả thật, sự đến của con là tốt đẹp, đến bên cạnh đức Phật của con. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Con biết các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Con là người có ba minh, đã đạt được thần thông, và thông thạo về tâm của người khác.’

Evaṃ kho bhante udānavasena bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được nói lên như là lời cảm hứng.

Kāveyya [Pg.124] mattā vicarimha pubbe;

Gāmāgāmaṃpurāpuraṃ,Athaddasāma sambuddhaṃ, saddhā no upapajjatha.

Trước kia, say sưa với thi ca, chúng con đã đi từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Rồi chúng con đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, và niềm tin đã khởi lên trong chúng con.

So [Pg.125] me dhammamadesesi, khandhāyatana dhātuyo;

Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

Vị ấy đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con: các uẩn, xứ, và giới; Sau khi nghe Chánh Pháp của vị ấy, con đã xuất gia, sống đời không nhà.

Bahunnaṃ vata atthāya, bodhiṃ ajjhagamā muni;

Bhikkhūnaṃ bhikkhunī nañca, ye niyāmagataddasā.

Quả thật, vì lợi ích của nhiều người, bậc Mâu-ni đã chứng đắc giác ngộ; cho các Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni, những người đã thấy con đường chắc chắn.

Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tasso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Quả thật, sự đến của con là tốt đẹp, đến bên cạnh đức Phật của con; Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

Pubbenivāsaṃ [Pg.126] jānāmi;

Dibbacakkhu visodhitaṃ;

Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyāyakovido.

Con biết các đời sống quá khứ; Thiên nhãn đã được thanh tịnh; Con là người có ba minh, đã đạt được thần thông, và thông thạo về tâm của người khác.

Vanasaṃyutta

Tương Ưng Rừng

Ānandasutta

Kinh Ānanda

Pucchā – vanasaṃyutte panāvuso pañcamaṃ saṃgītaṃ ānandasuttaṃ kadā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Rừng, phần trùng tụng thứ năm, kinh Ānanda, đã được nói khi nào, ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosalesu bhante aññatarasmiṃ vanasaṇḍe aciraparinibbute bhagavati āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthāya devatāya bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando aciraparinibbute bhagavati ativelaṃ gihisaññattibahulo viharati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Câu trả lời – Bạch ngài, tại xứ Kosala, trong một khu rừng nọ, khi Thế Tôn vừa mới nhập Vô Dư Niết-bàn, liên quan đến tôn giả Ānanda, đã được một vị thiên trú ngụ trong khu rừng ấy nói lên. Bạch ngài, khi Thế Tôn vừa mới nhập Vô Dư Niết-bàn, tôn giả Ānanda đã trú ngụ với sự giao thiệp quá nhiều với hàng tại gia. Bạch ngài, trong trường hợp ấy –

‘‘Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya,Nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya;

Jhāya gotama mā pamādo,Kiṃ te biḷibiḷikā karissatī’’ti.

‘Hãy lui vào gốc cây trong rừng sâu, hãy đặt Niết-bàn vào trong tâm; Hãy thiền định, hỡi Gotama, chớ có phóng dật, việc nói chuyện huyên náo sẽ làm gì được cho ngài?’

Evaṃ [Pg.127] kho bhante vanasaṇḍe adhivatthāya devatāya āyasmato ānandattherassa anukampikāya atthakāmāya bhāsitaṃ.

Bạch ngài, điều này đã được vị thiên trú ngụ trong khu rừng nói lên, do lòng bi mẫn và mong muốn lợi ích cho trưởng lão Ānanda.

Rukkhamūla [Pg.128] gahanaṃ pasakkiya, nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya;

Jhāya gotama mā pamādo, kiṃ te biḷibiḷikā karissati-hu–

Hãy lui vào gốc cây trong rừng sâu, hãy đặt Niết-bàn vào trong tâm; Hãy thiền định, hỡi Gotama, chớ có phóng dật, việc nói chuyện huyên náo sẽ làm gì được cho ngài –

Yakkhasaṃyutta

Tương Ưng Dạ-xoa

Indakasutta

Kinh Indaka

Pucchā – yakkhasaṃyutte [Pg.129] panāvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ indakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Dạ-xoa, phần trùng tụng thứ nhất, kinh Indaka, đã được Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante indakūṭe pabbate indakassa yakkhassa bhavane indakaṃ yakkhaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Indako bhante yakkho attavādo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi–

Câu trả lời – Bạch ngài, tại Rājagaha, trên núi Indakūṭa, trong trú xứ của dạ-xoa Indaka, đã được nói liên quan đến dạ-xoa Indaka. Bạch ngài, dạ-xoa Indaka, một người theo thuyết tự ngã, đã đi đến Thế Tôn và nói lên bài kệ –

‘‘Rūpaṃ na jīvanti vadanti buddhā,Kathaṃ nvayaṃ vindatimaṃ sarīraṃ;

Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍamebhi,Kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmi’’nti.

Các vị Phật nói rằng: ‘Sắc không phải là sinh mạng.’ Thế thì làm sao nó có được thân này? Từ đâu nó có được khối xương này? Và làm sao nó được kết thành ở trong bào thai?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, về vấn đề ấy –

‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ,Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano;

Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpica;

Yañcassa bhuñjatī mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ;

Tena so tattha yāpeti, mātukucchigatonaro’’ti.

“Trước tiên là giọt máu (kalala), từ giọt máu sanh ra khối thịt tròn (abbuda), từ khối thịt tròn sanh ra miếng thịt (pesi), từ miếng thịt sanh ra khối thịt cứng (ghana); từ khối thịt cứng sanh ra các chi phần, rồi đến tóc, lông, và móng. Người ấy ở trong bụng mẹ, được nuôi sống bằng cơm, nước, và vật thực mà người mẹ đã dùng.”

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy.

Āḷavakasutta

Kinh Dạ Xoa Āḷavaka

Pucchā – tenāvuso [Pg.132] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena yakkhasaṃyutte āḷavakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Āḷavaka trong Tương Ưng Dạ Xoa đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Chánh Giác ... thuyết ở đâu, nhân ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante āḷavakassa yakkhassa bhavane āḷavakaṃ yakkhaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āḷavako bhante yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết tại Āḷavī, trong trú xứ của dạ xoa Āḷavaka, nhân dạ xoa Āḷavaka. Bạch ngài, dạ xoa Āḷavaka đã bạch hỏi Đức Thế Tôn bằng kệ rằng:

Kiṃ sūdhavittaṃ purisassa seṭṭhaṃ,Kiṃ su suciṇṇaṃ sukhamāvahāti;

Kiṃ su have sādutaraṃ rasānaṃ,Kathaṃ jīviṃ jīvitāmāhu seṭṭhanti.

Tài sản gì là tối thượng của người đời? Pháp gì nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc? Vị gì quả thật là ngọt ngào hơn các vị? Sống như thế nào được gọi là đời sống tối thượng?

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Bạch ngài, về vấn đề ấy –

Saddhīca vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ,Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;

Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ,Paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭhanti.

Tín tâm là tài sản tối thượng của người đời. Chánh pháp nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc. Chân lý quả thật là ngọt ngào hơn các vị. Sống bằng trí tuệ được gọi là đời sống tối thượng.

Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy, v.v...

Na [Pg.134] khvāhaṃ taṃ āvuso nikkhamissāmi, yaṃ te karaṇīyaṃ, taṃ karohi,

Này hiền hữu, ta sẽ không đi ra đâu. Việc gì ngươi cần làm, hãy làm đi.

Pañhaṃ taṃ samaṇa pucchissāmi, sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmi–

Này Sa-môn, ta sẽ hỏi ông một câu hỏi. Nếu ông không trả lời cho ta, ta sẽ làm cho tâm ông điên loạn, hoặc sẽ làm vỡ tim ông, hoặc sẽ nắm chân ông mà ném qua bờ bên kia sông Hằng.

Kiṃ [Pg.135] sūkha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃ su suciṇṇaṃ sukhamāvahāti;

Kiṃ su have sādubharaṃ rasānaṃ, kathaṃ jīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ–

Saddhīdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;

Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ;

Tín tâm ở đời là tài sản tối thượng của người. Chánh pháp nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc. Chân lý quả thật là ngọt ngào hơn các vị. Sống bằng trí tuệ được gọi là đời sống tối thượng.

Kathaṃsu [Pg.136] tarati oghaṃ, kathaṃsu tarati aṇṇavaṃ;

Kathaṃsu dukkha macceti, kathaṃsu parisujjhati.

Làm sao vượt qua bộc lưu? Làm sao vượt qua biển cả? Làm sao vượt qua khổ đau? Làm sao được thanh tịnh?

Saddhāya tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ;

Vīriyena dukkha macceti, paññāya parisujjhati–

Nhờ tín tâm, vượt qua bộc lưu. Nhờ không dể duôi, vượt qua biển cả. Nhờ tinh tấn, vượt qua khổ đau. Nhờ trí tuệ, được thanh tịnh.

Kathaṃsu [Pg.137] labhate paññaṃ, kathaṃsu vindate dhanaṃ;

Kathaṃsu kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati;

Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socati–

Làm sao có được trí tuệ? Làm sao tìm được tài sản? Làm sao đạt được danh tiếng? Làm sao kết giao bằng hữu? Từ đời này sang đời khác, làm sao ra đi không sầu muộn?

Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā;

Sussūsaṃ labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo;

Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ;

Saccena [Pg.138] kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati;

Asmā lokā paraṃ lokaṃ, evaṃ pecca na socati;

Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino;

Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve peccana socati–

Người có tín tâm vào Chánh pháp của các bậc A-la-hán để chứng đắc Niết-bàn, người không dể duôi, sáng suốt, lắng nghe kỹ, sẽ có được trí tuệ. Người làm việc thích hợp, kiên trì, siêng năng, sẽ tìm được tài sản. Nhờ chân thật, đạt được danh tiếng. Nhờ bố thí, kết giao bằng hữu. Từ đời này sang đời khác, làm như vậy sẽ ra đi không sầu muộn. Người tín sĩ tại gia nào có bốn pháp này: chân thật, chánh pháp, kiên trì, xả ly, người ấy sau khi chết chắc chắn không sầu muộn.

Sakkasaṃyutta

Tương Ưng Đế Thích

Vatapadasutta

Kinh Lời Nguyện

Pucchā – sakkasaṃyutte [Pg.139] panāvuso vatapadasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Lời Nguyện trong Tương Ưng Đế Thích đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha sakkassa bhikkhave devānamindassa pubbe manussabhūtassa satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagāti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Đế Thích, vua của chư Thiên, khi trước còn là người, đã thọ trì và thực hành trọn vẹn bảy lời nguyện. Nhờ đã thọ trì các lời nguyện ấy mà Đế Thích đã đạt được địa vị Đế Thích,’ v.v...

Sakkassa [Pg.141] bhikkhave devānamindassa pubbe manussabhūtassa imāni satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ.

Này các Tỳ khưu, Đế Thích, vua của chư Thiên, khi trước còn là người, đã thọ trì và thực hành trọn vẹn bảy lời nguyện này.

Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ;

Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ;

Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ;

Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu ‘‘sappuriso’’iti.

Người nào nuôi dưỡng cha mẹ, kính trọng bậc trưởng thượng trong nhà, nói lời nhu hòa, thân ái, từ bỏ lời nói hai lưỡi, chuyên tâm dẹp bỏ xan tham, chân thật, chế ngự phẫn nộ, thì chư Thiên ở cõi Ba Mươi Ba gọi người ấy là ‘bậc chân nhân’.

Daliddasutta

Kinh Người Nghèo

Pucchā – daliddasuttaṃ panāvuso kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Vissajjanā. Rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave aññataro puriso imasmiṃyeva rājagahe manussadaliddo [Pg.142] ahosi manussakapaṇo manussavarāko, so tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṃ samādiyi, sīlaṃ, sutaṃ, cāgaṃ, paññaṃ samādiyī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Người Nghèo được thuyết ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Đáp. Bạch ngài, tại Rājagaha, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết rằng: ‘Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một người đàn ông ở tại thành Rājagaha này là người nghèo khổ, bần cùng, khốn khó. Người ấy đã thọ trì tín, giới, văn, thí, và tuệ trong Giáo pháp và Giới luật do Như Lai tuyên thuyết,’ v.v...

Yassa [Pg.144] saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;

Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.

Người nào có tín tâm nơi Như Lai, bất động, khéo an trú; và có giới đức tốt đẹp, được các bậc Thánh ưa thích và tán thán.

Yajamānasutta

Kinh Người Tế Tự

Pucchā – yajamānasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Người Tế Tự đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.145] bhante sakkaṃ devānamindaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sakko bhante devānamindo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi–

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở thành Rājagaha, đề cập đến Sakka, vua của chư Thiên. Thưa ngài, Sakka, vua của chư Thiên, đã bạch với Đức Thế Tôn bằng kệ rằng:

‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ;

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, kattha dinnaṃ mahapphala’’nti.

“Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí nơi đâu được quả lớn?”

Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ–

Thưa ngài, trong trường hợp ấy –

‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāroca phale ṭhitā;

Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;

Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ;

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ’’nti.

“Bốn vị đang thực hành và bốn vị đã an trú trong quả; Tăng chúng này là bậc trực hạnh, vững trú trong tuệ và giới. Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí đến Tăng chúng được quả lớn.”

Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Yajamānānaṃ [Pg.146] manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ,Karotaṃ opadhitaṃ puññaṃ, kattha dinnaṃ mahapphalaṃ–

Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí nơi đâu được quả lớn –

Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;

Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;

Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ;

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ–

Bốn vị đang thực hành và bốn vị đã an trú trong quả; Tăng chúng này là bậc trực hạnh, vững trú trong tuệ và giới. Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí đến Tăng chúng được quả lớn –

Gahaṭṭhavandanāsutta

Kinh Lễ Bái Cư Sĩ

Pucchā – gahaṭṭhavandanāsuttaṃ [Pg.147] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Lễ Bái Cư Sĩ đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave sakko devānamindo mātaliṃ saṅgāhakaṃ āmantesī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của chư Thiên, đã gọi người đánh xe Mātali”.

Taṃ [Pg.148] namassanti tevijjā, sabbe bhummāca khattiyā;

Cattāro ca mahārājā, tidasāca yasassino;

Athako nāma so yakkho, yaṃ tvaṃ sakka namassasi–

Các vị Tam Minh, tất cả các vị vua chúa trên mặt đất, bốn vị Đại Vương, và các vị trời Ba Mươi Ba lừng danh đều đảnh lễ ngài. Vậy thì, thưa Sakka, dạ xoa ấy là ai mà ngài lại đảnh lễ?

Ahañca [Pg.149] sīlasampanne, cirarattasamāhite;

Sammāpabbajite vande, brahmacariyaparāyane.

Ta đảnh lễ những vị đầy đủ giới hạnh, đã định tâm trong thời gian dài, những vị đã chân chánh xuất gia, hướng đến đời sống phạm hạnh.

Ye gahaṭṭhā puññakarā, sīlavanto upāsakā;

Dhammena dāraṃ posenti, te namassāmi mātali.

Những vị cư sĩ tạo phước, những vị cận sự nam có giới hạnh, những người nuôi dưỡng vợ con đúng theo Chánh pháp, ta cũng đảnh lễ họ, này Mātali.

Nidānavaggapāḷi

Kinh Tạng Phẩm Nhân Duyên

Nidānasaṃyutta

Tương Ưng Nhân Duyên

Paṭiccasamuppādasutta

Kinh Duyên Khởi

Pucchā – tenāvuso [Pg.151] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena nidānavaggasaṃyutte paṭhamaṃ saṃgītaṃ paṭiccasamuppādasuttaṃ kattha taṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Duyên Khởi, được kiết tập đầu tiên trong Tương Ưng Phẩm Nhân Duyên, đã được Đức Thế Tôn… Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pañcasate janapadavāsino bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Pañcasatā bhante janapadavāsino bhikkhū sabbe ugghāṭitaññuno dhutaṅgadharā āraddhavīriyā yuttayogā vipassakā saṇhaṃ sukhumaṃ suññataṃ paccayākāradhammadesanaṃ patthayamānā bhagavantaṃ abhivādetvā bhagavantaṃ parivāretvā nisīdiṃsu. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo bhikkhave desessāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương. Thưa ngài, năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, tất cả đều là bậc Lược Giải Trí, thọ trì hạnh đầu đà, tinh tấn, chuyên cần tu tập, hành thiền minh sát, mong mỏi được nghe bài pháp về pháp duyên sanh, vi tế, sâu sắc, và tánh không, sau khi đảnh lễ Đức Thế Tôn, đã ngồi vây quanh Đức Thế Tôn. Trong trường hợp ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, Ta sẽ thuyết giảng cho các con về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói”.

Katamo [Pg.152] ca bhikkhave paṭiccasamuppādo. Avijjāpaccayā bhikkhave saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ (peyyāla) jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave paṭiccasamuppādo.

Và này các tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các tỳ khưu, do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi… (vân vân)… do sanh làm duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các tỳ khưu, đây được gọi là Duyên khởi.

Avijjāya tveva asesavirāganirodho saṅkhāranirodho (peyyāla) jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti –

Do sự ly tham và đoạn diệt hoàn toàn vô minh, các hành diệt… (vân vân)… do sanh diệt, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này –

Vibhaṅgasutta

Kinh Phân Tích

Pucchā – tatthāvuso [Pg.154] dutiyaṃ saṃgītaṃ vibhaṅgasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, ở đó, kinh Phân Tích, được kiết tập thứ hai, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pañcasate janapadavāsino vipañcitaññuno bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Pañcasatā bhante janapadavāsikā bhikkhū vipañcitaññuno dhutaṅgadharā āraddhavīriyā yuttayogā vissakā saṇhaṃ sukhumaṃ suññatapaṭisaṃyuttaṃ paccayākāradhammadesanaṃ patthayamānā bhagavantaṃ parivāretvā nisīdiṃsu. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘paṭicca samuppādaṃ vo bhikkhave dedessāmi vibhajissāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, là bậc Quảng Giải Trí. Thưa ngài, năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, là bậc Quảng Giải Trí, thọ trì hạnh đầu đà, tinh tấn, chuyên cần tu tập, hành thiền minh sát, mong mỏi được nghe bài pháp về pháp duyên sanh, tương ưng với tánh không, vi tế, sâu sắc, đã ngồi vây quanh Đức Thế Tôn. Trong trường hợp ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, Ta sẽ thuyết giảng và phân tích cho các con về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói”.

Pañcaverabhayasutta

Kinh Năm Sự Sợ Hãi và Oán Thù

Pucchā – pañcaverabhayasuttaṃ [Pg.156] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Năm Sự Sợ Hãi và Oán Thù đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘yato kho gahapati ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya khīṇanirayomi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến gia chủ Anāthapiṇḍika. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này gia chủ, khi nào năm sự sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử được lắng dịu, khi vị ấy thành tựu bốn chi phần của bậc Dự lưu, và khi Thánh đạo được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận sanh thú bàng sanh, đoạn tận cảnh giới ngạ quỷ, đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ’.”

Pucchā – kathañcāvusotattha [Pg.157] bhagavatā ariyasāvakassa pañcannaṃ bhayānaṃ verānaṃ vūpasantatā pakāsitā.

Hỏi – Thưa chư hiền, ở đó, sự lắng dịu của năm sự sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào?

Vissajjanā – ‘‘katamāni [Pg.158] pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Yaṃ gahapati pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Pāṇātipātā ṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hotī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyasāvakassa pañcannaṃ bhayānaṃ verānaṃ vūpasantatā pakāsitā.

Giải đáp – ‘‘Năm sự sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này gia chủ, người sát sanh do duyên sát sanh nên sanh ra sự sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra sự sợ hãi và hận thù ở đời sau, và cảm nhận sự khổ ưu về tâm. Đối với người từ bỏ việc sát sanh, sự sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.’’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự lắng dịu năm sự sợ hãi và hận thù của vị Thánh đệ tử.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.159] tattha bhagavatā ariyasāvakassa catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgatatā pakāsitā.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc vị Thánh đệ tử được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu như thế nào?

Vissajjanā – katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. Idha gahapati ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti ‘‘itipiso bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaropurisadammasārathi satthādevamanussānaṃ buddho bhagavā’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyasāvakassa catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgatatā pakāsitā.

Giải đáp – Vị ấy được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu nào? Này gia chủ, ở đây vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật rằng: ‘Vì thế, đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn.’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc vị Thánh đệ tử được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.161] tattha bhagavatā ariyasāvakena ariyassa ñāyassa paññāya sudiṭṭhatā suppaṭividdhatā pakāsitā.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc Thánh đạo lý được vị Thánh đệ tử khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ như thế nào?

Vissajjanā – katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. Idha gahapati ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti ‘‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ avijjāpaccayā (peyyāla) evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā tattha ariyasāvakena ariyassa ñāyassa paññāya sudiṭṭhatā suppaṭividdhatā pakāsitā.

Giải đáp – Thánh đạo lý nào được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Này gia chủ, ở đây vị Thánh đệ tử khéo tác ý một cách như lý về chính Lý Duyên Khởi rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này không có, cái kia không có. Do cái này sanh, cái kia sanh; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do duyên vô minh... (vân vân)... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Thưa ngài, như vậy ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc Thánh đạo lý được vị Thánh đệ tử khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ.

Yato [Pg.162] kho gahapati ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. Ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho–

Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử có năm sự sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu này, và Thánh đạo lý này được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ –

Dukkhasutta

Kinh Khổ

Pucchā – dukkhasuttaṃ [Pg.163] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, kinh Khổ đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dukkhassa bhikkhave samudayañca atthaṅgamañca desessāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ.’

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.164] tattha bhagavatā dukkhasamudayo pakāsito.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự sanh khởi của khổ như thế nào?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave dukkhassa samudayo. Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho bhikkhave dukkhassa samudayo. Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho bhikkhave dukkhassa samudayoti evaṃkho bhante tattha bhagavatā dukkhassa samudayo pakāsito.

Giải đáp – Và này các tỳ khưu, thế nào là sự sanh khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Này các tỳ khưu, đây là sự sanh khởi của khổ. Do duyên lỗ tai và các tiếng... (vân vân)... do duyên lỗ mũi và các mùi... (vân vân)... do duyên lưỡi và các vị... (vân vân)... do duyên thân và các vật xúc chạm... (vân vân)... do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Này các tỳ khưu, đây là sự sanh khởi của khổ. Thưa ngài, như vậy ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự sanh khởi của khổ.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.165] tattha bhagavatā dukkhassa atthaṅgamo pakāsito.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự đoạn diệt của khổ như thế nào?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave dukkhassa atthaṅgamo. Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā dukkhassa atthaṅgamo pakāsito.

Giải đáp – Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự đoạn diệt của khổ.

Puttamaṃsūpamasutta

Kinh Ví Dụ Thịt Con

Pucchā – puttamaṃsūpamasuttaṃ [Pg.166] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, kinh Ví Dụ Thịt Con đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule adhunā pabbajite bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavato ca bhante bhikkhusaṅghassa ca mahālābhasakkāro udapādi, ekacce ca bhante bhikkhū navā acirapabbajitā kulaputtā āhāraṃ apaccavekkhitvā paribhuñjiṃsu. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cattārome bhikkhave āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā phasso dutiyo manosañcetanā tatiyā viññāṇaṃ catuttha’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu mới xuất gia. Thưa ngài, lợi lộc và cung kính lớn lao đã sanh khởi cho đức Thế Tôn và chúng Tỳ khưu. Và thưa ngài, một số tỳ khưu là các thiện gia nam tử mới, xuất gia chưa lâu, đã thọ dụng vật thực mà không quán xét. Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này các tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để cho các loài chúng sanh đã sanh được tồn tại hoặc để hỗ trợ cho các loài hữu tình đang tìm cầu tái sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, thô hoặc tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực.’ Thưa ngài, như vậy đức Thế Tôn đã thuyết giảng.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.168] tattha kabaḷīkārassa āhārassa daṭṭhabbākāro bhagavatā pakāsito.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó phương cách cần phải được thấy biết về đoàn thực đã được đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào?

Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave dve jāyampatikā parittaṃ sambalaṃ ādāya kantāramaggaṃ paṭipajjeyyuṃ. Tesamassa ekaputtako piyo manāpoti evamādinā bhante tattha bhagavatā [Pg.169] kabaḷīkārassa āhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito.

Giải đáp – ‘Này các tỳ khưu, ví như có hai vợ chồng mang theo ít hành lý, đi vào con đường hoang mạc. Họ có một đứa con trai duy nhất, khả ái, dễ mến.’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về phương cách cần phải được thấy biết về đoàn thực.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.172] tattha bhagavatā phassāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito.

Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với xúc thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào?

Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave gāvī niccammā kuṭṭaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye kuṭṭanissitā pāṇā, te naṃ khādeyyuṃ. Rukkhaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Udakaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Ākāsaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye ākāsanissitā pāṇā, te naṃ khādeyyunti evamādinā bhante tattha bhagavatā phassassa āhārassa daṭṭhabbākāro vitthāretvā pakāsito.

Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như con bò bị lột da, nếu nó đứng tựa vào vách tường thì các sinh vật nương tựa nơi vách tường sẽ ăn nó. Nếu nó đứng tựa vào cây cối... Nếu nó đứng tựa vào nước... Nếu nó đứng tựa vào hư không thì các sinh vật nương tựa nơi hư không sẽ ăn nó. Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với xúc thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết một cách rộng rãi.

Evameva [Pg.173] khvāhaṃ bhikkhave phassāhāro daṭṭhabboti vadāmi.

Này chư Tỳ khưu, Ta nói rằng xúc thực cần phải được thấy đúng là như vậy.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.174] tattha bhagavatā manosañcetanāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito.

Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với tư niệm thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào?

Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ. Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukha kāmo dukkhappaṭikūloti evamādinā bhante tattha bhagavatā manosañcetanāhārassa daṭṭhabbākāro vitthārena pakāsito.

Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như có hố than sâu hơn một tầm người, chứa đầy than không có ngọn lửa, không có khói. Rồi một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn được an lạc, ghét sự đau khổ. Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với tư niệm thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết một cách rộng rãi.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.176] tattha bhagavatā viññāṇāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito.

Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với thức thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào?

Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ ‘‘ayaṃ te devacoro āgucārī, imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā viññāṇāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito.

Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như người ta bắt được tên trộm phạm tội rồi dẫn đến trình vua rằng: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội, xin ngài hãy trừng phạt kẻ này theo ý muốn.’ Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với thức thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết.

Susimaparibbājakasutta

Kinh Du Sĩ Susima

Pucchā – tenāvuso [Pg.179] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena susimaparibbājaka suttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Du Sĩ Susima ấy đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ susimaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante susimo yāvatako bhikkhūhi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo, taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘pubbe kho susima dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, pacchā nibbāne ñāṇa’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở thành Rājagaha, nhân Tôn giả Susima. Thưa ngài, Tôn giả Susima đã có cuộc đàm luận với các vị Tỳ khưu như thế nào thì ngài đã trình báo tất cả điều ấy lên Đức Thế Tôn. Trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này Susima, trước tiên là trí về pháp trụ, sau đó là trí về Niết-bàn,’ và các cách khác.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.184] tattha bhagavā āyasmato susimattherassa sampatiarahattapattassa anuyogavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ vitthāretvā desesi.

Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bài Pháp thoại cao hơn một cách rộng rãi cho Tôn giả trưởng lão Susima, người vừa chứng đắc A-la-hán, bằng cách hỏi đi hỏi lại theo lối chất vấn như thế nào?

Vissajjanā – jātipaccayā jarāmaraṇanti susima passasīti. Evaṃ bhante. Bhavapaccayā jātīti susima passasīti. Evaṃ bhanteti evamādinā bhante bhagavā tattha āyasmato susimassa sampatiarahattapattassa uttaripi anuyogavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā vitthārato dhammaṃ desesi.

Đáp – ‘Này Susima, có phải ông thấy rằng: Do duyên sanh có già chết không?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy.’ ‘Này Susima, có phải ông thấy rằng: Do duyên hữu có sanh không?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy.’ Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng Pháp một cách rộng rãi cho Tôn giả Susima, người vừa chứng đắc A-la-hán, bằng cách hỏi đi hỏi lại theo lối chất vấn cao hơn nữa.

Tassa [Pg.186] me bhante bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃsaṃvarāya–

Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy chấp nhận cho con sự vi phạm này là một sự vi phạm, để con được thu thúc trong tương lai.

Abhisamayasaṃyutta

Tương Ưng Giác Ngộ

Nakhasikhāsutta

Kinh Móng Tay

Pucchā – abhisamayasaṃyutte [Pg.187] panāvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ nakhasikhāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Giác Ngộ, bài kinh Móng Tay được kết tập đầu tiên đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsuāropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn, một ít bụi mà Ta đã lấy lên trên móng tay này, hay là quả đại địa này?’ và các cách khác.

Dhātusaṃyutta

Tương Ưng Giới

Caṅkamasutta

Kinh Kinh Hành

Pucchā – dhātusaṃyutte [Pg.189] panāvuso caṅkamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Giới, kinh Kinh Hành đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dhātusova bhikkhave sattā saṃsandanti samenti, hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở Rājagaha, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các chúng sanh thường đi chung và tụ hội theo giới. Những người có khuynh hướng thấp kém thường đi chung và tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Những người có khuynh hướng tốt đẹp thường đi chung và tụ hội với những người có khuynh hướng tốt đẹp,’ và các cách khác.

Assaddhasaṃsandanasutta

Kinh Tụ Hội Của Người Vô Tín

Pucchā – assaddhasaṃsandanasuttaṃ [Pg.192] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, kinh Tụ Hội Của Người Vô Tín đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dhātusova bhikkhave sattā saṃsandanti samenti, assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino. Appassutā. Kusītā. Muṭṭhassatino. Duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các chúng sanh thường đi chung và tụ hội theo giới. Những người vô tín thường đi chung và tụ hội với những người vô tín. Những người vô tàm thường đi chung và tụ hội với những người vô tàm. Những người vô quý. Những người ít học. Những người biếng nhác. Những người thất niệm. Những người kém trí tuệ thường đi chung và tụ hội với những người kém trí tuệ,’ và các cách khác.

Anamataggasaṃyutta

Tương Ưng Vô Thỉ

Pathavīsutta

Kinh Đại Địa

Pucchā – anamataggasaṃyutte [Pg.194] āvuso dutiyaṃ saṃgītaṃ pathavīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Vô Thỉ, bài kinh Đại Địa được kết tập thứ nhì đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi bhikkhave puriso imaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattaṃ kolaṭṭhimattaṃ mattikāguḷikaṃ karitvā nikkhipeyya ‘ayaṃ me piyā, tassa me pitu ayaṃ pitā’ti. Apariyādinnāva bhikkhave tassa purisassa pitupitaro assu. Athāyaṃ mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Taṃ kissahetu, anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhā saṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ’’ evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Ví như, này các tỳ khưu, có người đàn ông lấy đất từ quả đại địa này, vo thành những viên đất nhỏ bằng hột táo, rồi đặt xuống và nói: ‘Đây là cha của ta, đây là cha của cha ta.’ Này các tỳ khưu, các đời cha ông của người đàn ông ấy vẫn chưa được kể hết, mà quả đại địa này đã đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi,” v.v...

Evaṃ [Pg.195] dīgharattaṃ vo bhikkhave dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ kaṭasī vaḍḍhitā.

Này các tỳ khưu, như vậy trong một thời gian dài, các con đã kinh nghiệm sự khổ, đã kinh nghiệm sự đau đớn, đã kinh nghiệm sự bất hạnh, nghĩa địa đã được vun bồi.

Alameva [Pg.196] sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ,Alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ,

Đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.

Assusutta

Kinh Nước Mắt

Pucchā – tatthāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ assusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Nước Mắt được kiết tập lần thứ ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahuleyeva bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, các con nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn: nước mắt của các con đã tuôn rơi, đã chảy tràn trong khi trôi lăn, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải hội hợp với điều không vừa ý, do phải chia ly với điều vừa ý, trong khi than khóc, kêu la; hay là nước trong bốn biển lớn?” v.v...

Sāsapasutta

Kinh Hạt Cải

Pucchā – tatthāvuso [Pg.198] chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ sāsapasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Hạt Cải được kiết tập lần thứ sáu đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kīvadīgho nu kho bhante kappo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘dīgho kho bhikkhu kappo, so na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni itivā, (peyyāla) ettakāni vassasatasahassāni itivāti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu nào đó. Thưa ngài, một vị tỳ khưu nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Thưa ngài, một kiếp dài đến mức nào?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu như vầy: “Này tỳ khưu, một kiếp là dài, không dễ để tính được rằng nó là bao nhiêu năm, (lược bỏ) hay là bao nhiêu trăm ngàn năm,” v.v...

Gaṅgāsutta

Kinh Sông Hằng

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.200] sammāsambuddhena anamataggasaṃyutte gaṅgāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, do đó… (lược bỏ)… bởi bậc Chánh Đẳng Giác, kinh Sông Hằng trong Tương Ưng Vô Thủy đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kīva-

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến một vị Bà-la-môn nào đó. Thưa ngài, một vị Bà-la-môn nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bao nhiêu-

Bahukā [Pg.201] nu kho bho gotama kappā abbhatītā atikkantā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bahukā kho brāhmaṇa kappā abbhatītā atikkantā, te na sukarā saṅkhātuṃ ‘ettakā kappā’ iti vā ‘ettakāni kappasatāni’ iti vā ‘ettakāni kappasahassāni’ itivā ‘ettakāni kappasatasahassāni’ iti vā’’ti eva mādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

... thưa ngài Gotama, có bao nhiêu kiếp đã trôi qua, đã đi qua?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu như vầy: “Này Bà-la-môn, có nhiều kiếp đã trôi qua, đã đi qua, không dễ để tính được rằng ‘bấy nhiêu kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu trăm kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu ngàn kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu trăm ngàn kiếp,’” v.v...

Puggalasutta

Kinh Người

Pucchā – puggalasuttaṃ [Pg.203] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Còn kinh Người, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbākoṭi na paññāyati avijjā nīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Ekapuggalassa bhikkhave kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi, yathā yaṃ vepullo pabbato. Sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinassetyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, của một người trôi lăn, luân hồi trong một kiếp, có thể có một đống xương, một chồng xương, một núi xương lớn như ngọn núi Vepulla này, nếu có người thu gom và những gì đã được thu gom không bị hủy hoại,” v.v...

Duggatasutta, sukhitasutta

Kinh Người Bất Hạnh, Kinh Người Hạnh Phúc

Pucchā – tatthāvuso [Pg.204] duggatasuttañca sukhitasuttañca bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Người Bất Hạnh và kinh Người Hạnh Phúc đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Yaṃ bhikkhave passeyyātha duggataṃ durūpetaṃ, niṭṭhamettha gantabbaṃ ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti, yaṃ bhikkhave passeyyātha sukhitaṃ susajjitaṃ,

Niṭṭhamettha [Pg.205] gantabbaṃ, ‘‘amhehipi paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

các con nên đi đến kết luận rằng: ‘chúng ta cũng đã từng kinh nghiệm (điều này) trong một thời gian dài này,’” v.v... Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Tiṃsamattasutta

Kinh Ba Mươi Vị

Pucchā – tiṃsamattasuttaṃ [Pg.206] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Còn kinh Ba Mươi Vị, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante tiṃsamatte pāveyyake bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbākoṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti evamādinā bhavagatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, các con nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn: máu đã tuôn rơi, đã chảy tràn từ những cái đầu bị chặt của các con trong khi trôi lăn, luân hồi trong một thời gian dài này; hay là nước trong bốn biển lớn?” v.v...

Mātusutta

Kinh Người Mẹ

Pucchā – mātusuttādīni [Pg.209] panāvuso chasuttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Còn sáu kinh bắt đầu bằng kinh Người Mẹ, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Na so bhikkhave satto sulabharūpo, yo na mātābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Yo na pitābhūtapubbo. Yo na bhātābhūtapubbo. Yo na bhaginibhūtapubbo. Yo na puttabhūtapubbo. Yo na dhītābhūtapubbo [Pg.210] iminā dīghena addhunā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm, điểm bắt đầu không thể được biết đến đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được chúng sanh mà trong suốt quảng đường dài này chưa từng là mẹ, chưa từng là cha, chưa từng là anh em trai, chưa từng là chị em gái, chưa từng là con trai, chưa từng là con gái.”

Kassapasaṃyutta

Tương Ưng Kassapa

Candūpamasutta

Kinh Ví Dụ Mặt Trăng

Pucchā – kassapasaṃyutte [Pg.211] panāvuso candūpamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, trong Tương Ưng Kassapa, kinh Ví Dụ Mặt Trăng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘candūpamā bhikkhave kulāni upasaṅkamatha apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavakā kulesu appagabbhā. Seyyathāpi bhikkhave puriso jarudapānaṃ vā olokeyya pabbatavisamaṃ vā nadīviduggaṃ vā apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ. Evameva kho bhikkhave candūpamā kulāni upasaṅkamatha apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavakā kulesu appagabbhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, với thân rút lui, với tâm rút lui, luôn luôn như người mới đến, không táo bạo trong các gia đình. Ví như, này các tỳ khưu, một người nhìn xuống giếng cũ, hoặc vách núi hiểm trở, hoặc bờ sông khó đi, với thân rút lui, với tâm rút lui. Cũng vậy, này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, với thân rút lui, với tâm rút lui, luôn luôn như người mới đến, không táo bạo trong các gia đình.”

Taṃ [Pg.213] kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpā bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamituṃ.

Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì xứng đáng đến gần các gia đình?

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.214] tattha bhagavatā parisuddhāparisuddha dhammadesanaṃ dassetvā bhikkhūnaṃ ovādo dinno.

Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, Đức Thế Tôn đã chỉ ra bài thuyết pháp thanh tịnh và không thanh tịnh rồi ban lời giáo huấn cho các tỳ khưu như thế nào?

Vissajjanā – ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpassa bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti, kathaṃ rūpassa bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā [Pg.215] hotī’’ti evamādinā parisuddhāparisuddhadhammadesanā vitthārato dassetvā ‘‘kassapena vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavato bhikkhūnaṃ ovādo dinno.

Đáp – Sau khi đã chỉ dạy chi tiết về bài thuyết pháp thanh tịnh và không thanh tịnh như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, bài thuyết pháp của vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào là không thanh tịnh, và bài thuyết pháp của vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào là thanh tịnh?”, (Ngài nói): “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy.” Thưa ngài, lời giáo huấn của Đức Thế Tôn cho các tỳ khưu đã được ban ra như vậy.

Yo [Pg.216] hi koci bhikkhave bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti ‘‘aho vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ pasīdeyyuṃ, pasannā ca me pasannākāraṃ kareyyuṃ–

Này các tỳ khưu, bất cứ tỳ khưu nào thuyết pháp cho người khác với tâm như vầy: “Mong sao họ nghe pháp của ta, sau khi nghe pháp rồi họ sẽ hoan hỷ, và khi đã hoan hỷ họ sẽ biểu lộ sự hoan hỷ đối với ta” –

Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehi passiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhi–

Pháp đã được Đức Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng ngộ –

Kassapena [Pg.217] vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabbaṃ–

Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy –

Kulūpakasutta

Kinh Thân Cận Gia Đình

Pucchā – tenāvuso [Pg.218] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena kassapasaṃyutte catutthaṃ kulūpakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, bởi Đức Thế Tôn… bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh thứ tư là kinh Thân Cận Gia Đình trong Tương Ưng Kassapa đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpo bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ, kathaṃ rūpo bhikkhu na arahati kulūpako hotu’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì xứng đáng là người thân cận gia đình, và vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì không xứng đáng là người thân cận gia đình?”

Kassapena [Pg.222] vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy.

Dutiya ovādasutta

Kinh Giáo Huấn Thứ Hai

Pucchā – tatthevāvuso [Pg.223] bhagavatā dutiya ovādasuttaṃ kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh Giáo Huấn Thứ Hai đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, cùng với ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmatā mahākassapena saddhiṃ ‘‘ovada kassapa bhikkhū, karohi kassapa bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ, ahaṃ vā kassapa bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā, ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Rājagaha, cùng với trưởng lão Mahākassapa, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này Kassapa, hãy giáo huấn các tỳ khưu. Này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Hoặc Ta, này Kassapa, sẽ giáo huấn các tỳ khưu, hoặc là ông; hoặc Ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ông.”

Yassa [Pg.224] kassaci bhante saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi. Ottappaṃ natthi. Vīriyaṃ natthi. Paññā natthi kusalesu dhammesu.

Thưa ngài, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp, không có tàm, không có quý, không có tinh tấn, không có trí tuệ vào các thiện pháp.

Tatiya ovādasutta

Kinh Giáo Huấn Thứ Ba

Pucchā – tatthevāvuso [Pg.227] bhagavatā tatiyaovādasuttaṃ kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh Giáo Huấn Thứ Ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, cùng với ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmatāyeva mahākassapena saddhiṃ ‘‘ovada kassapa bhikkhū. Karohi kassapa bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ, ahaṃ vā kassapa bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā. Ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammaṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Rājagaha, cùng với chính trưởng lão Mahākassapa, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này Kassapa, hãy giáo huấn các tỳ khưu. Này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Hoặc Ta, này Kassapa, sẽ giáo huấn các tỳ khưu, hoặc là ông. Hoặc Ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ông.”

Dubbacā [Pg.228] kho bhante etarahi bhikkhū dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ–

Thưa ngài, hiện nay các tỳ khưu thật khó dạy, họ có những tính chất làm cho khó dạy, không kham nhẫn, không khéo tiếp thu lời giáo huấn –

Saddhammappatirūpakasutta

Kinh Pháp Giả Mạo

Pucchā – tatthevāvuso [Pg.231] bhagavatā pariyosānaṃ saddhammappatirūpakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh cuối cùng là kinh Pháp Giả Mạo đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva mahākassapaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākassapo bhagavantaṃ etadevoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ, bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu. Ko pana bhante hetu ko paccayo, yenetarahi bahutarāni ceva sakkhāpadāni appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evañcetaṃ kassapa hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne bahutarāniceva sikkhāpadāni [Pg.232] honti, appatarāca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, đề cập đến chính trưởng lão Mahākassapa. Bạch ngài, trưởng lão Mahākassapa đã bạch với đức Thế Tôn điều này rằng: “Bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà trong thời quá khứ đã có ít học giới hơn, và đã có nhiều vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn? Bạch ngài, lại nữa do nhân gì, do duyên gì mà trong thời hiện tại lại có nhiều học giới hơn, và có ít vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này Kassapa, sự việc là như vậy. Khi các chúng sanh bị suy thoái, khi diệu pháp biến mất thì có nhiều học giới hơn, và có ít vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn.”

Lābhasakkārasaṃyutta

Tương Ưng Lợi Lộc Và Cung Kính

Mīḷhakasutta

Kinh Con Bọ Hung

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.235] sammāsambuddhena lābhasakkāraṃyutte pañcamaṃ saṃgītaṃ mīḷhakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ... cho đến ... đức Chánh Đẳng Giác, kinh Con Bọ Hung là kinh thứ năm trong Tương Ưng Lợi Lộc Và Cung Kính đã được kết tập, đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi bhikkhave mīḷhakā gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato cassa mahāgūthapuñjo, sā tena aññā mīḷhakā atimaññeyya ‘‘ahamhi gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato ca myāyaṃ mahāgūthapuñjo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, ví như con bọ hung ăn phân, đầy ắp phân, chứa đầy phân, và ở phía trước nó là đống phân lớn. Do nhân duyên ấy, nó có thể khinh miệt những con bọ hung khác rằng: ‘Ta đây ăn phân, đầy ắp phân, chứa đầy phân, và ở phía trước ta là đống phân lớn này.’”

Taṃ [Pg.237] hi tassa bhikkhave moghapurisassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya.

Này các tỳ khưu, điều ấy quả thật là sự bất hạnh, là sự đau khổ lâu dài cho kẻ ngu si ấy.

Evaṃ dāruṇo kho bhikkhave lābhasakkārasiloko.

Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng quả là ghê gớm dường ấy.

Tasmātiha [Pg.238] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ, ‘‘uppannaṃ lābhasakkārasi lokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassabhī’’ti, evañhi kho bhikkhave sikkhitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy nên học tập điều này: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh lên, và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh lên sẽ không chiếm giữ tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, quả thật các thầy nên học tập như vậy.

Ekaputtakasutta

Kinh Đứa Con Trai Duy Nhất

Pucchā – tattho āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakehi saṃgītaṃ ekaputtakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbhaṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó kinh Đứa Con Trai Duy Nhất đã được các vị kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya, saddhā bhikkhave upāsikā ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammāāyācamānā [Pg.239] āyāceyya tādiso tāta bhavāhi, yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, người nữ cận sự có đức tin, trong khi mong mỏi một cách chơn chánh cho đứa con trai duy nhất, thân yêu, và khả ái, người ấy nên mong mỏi rằng: ‘Này con thân yêu, con hãy giống như gia chủ Citta và Hatthaka người xứ Āḷavī.’”

Esā [Pg.240] bhikkhave tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ yadidaṃ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako.

Này các tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo về các đệ tử cận sự nam của ta, tức là gia chủ Citta và Hatthaka người xứ Āḷavī.

Sace kho tvaṃ tāta agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi, tādiso tāta bhavāhi, yādisā sāriputtamoggallānā.

Này con thân yêu, và nếu con xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, này con thân yêu, con hãy giống như Sāriputta và Moggallāna.

Mā ca kho tvaṃ tāta sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu–

Và này con thân yêu, mong rằng lợi lộc, cung kính, và danh vọng chớ đến với con, là người hữu học chưa thành tựu tâm ý.

Evaṃ [Pg.241] dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.

Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng dường ấy.

Ekavītusutta

Kinh Đứa Con Gái Duy Nhất

Pucchā – tattheva [Pg.242] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāyakehi saṃgītaṃ ekadhītusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, kinh Đứa Con Gái Duy Nhất đã được các vị kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Saddhā bhikkhave upāsikā ekaṃ dhītaraṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya ‘tādisā ayye bhavāhi, yādisā khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. Esā bhikkhave tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ, yadidaṃ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, cũng ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, người nữ cận sự có đức tin, trong khi mong mỏi một cách chơn chánh cho đứa con gái duy nhất, thân yêu, và khả ái, người ấy nên mong mỏi rằng: ‘Này con gái, con hãy giống như nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā người ở Veḷukaṇḍa.’ Này các tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo về các đệ tử cận sự nữ của ta, tức là nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā người ở Veḷukaṇḍa.”

Sace [Pg.243] kho tvaṃ ayye agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi, bhādisā ayye bhavāhi, yādisā khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā ca–

Này con gái, và nếu con xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, này con gái, con hãy giống như tỳ khưu ni Khemā và Uppalavaṇṇā.

Tasmātiha [Pg.244] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy nên học tập như vậy.

Rāhulasaṃyutta

Tương Ưng Rāhula

Pucchā – rāhulasaṃyuttaṃ [Pg.245] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, còn Tương Ưng Rāhula đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và bằng cách nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ rāhulaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante rāhulo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi rāhula, cakkhuniccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti. Dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘etaṃ mama, eso hamasmi, eso me attā’ti. No hetaṃ bhante’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, đề cập đến trưởng lão Rāhula. Bạch ngài, trưởng lão Rāhula đã bạch với đức Thế Tôn điều này rằng: “Bạch ngài, lành thay, mong đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Giáo Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Giáo Pháp của đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, và quyết chí.” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?” “Bạch ngài, là vô thường.” “Và cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay vui?” “Bạch ngài, là khổ.” “Và cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” “Bạch ngài, không phải vậy.”

Lakkhaṇasaṃyutta

Tương Ưng Lakkhaṇa

Aṭṭhisutta

Kinh Khúc Xương

Pucchā – lakkhaṇasaṃyutte [Pg.247] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakattherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aṭṭhisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, còn ở trong Tương Ưng Lakkhaṇa, kinh Khúc Xương là kinh đầu tiên đã được các vị trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và bằng cách nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavatā sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca [Pg.248] ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi, ko nu kho āvuso moggallāna hetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatrahi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Mahāmoggallāna, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, Tôn giả đã mỉm cười ở một nơi nào đó. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một bộ xương khô đi trong hư không," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, vì rằng một vị đệ tử sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng ngộ được sự việc như thế này," v.v...

Acchariyaṃ [Pg.250] vata bho, abbhutaṃ vata bho;

Evarūpopi nāma satto bhavissati.

Thật hy hữu thay, thưa ngài! Thật vi diệu thay, thưa ngài! Lại có thể có một chúng sanh như thế này.

Piṇḍasutta

Kinh Cục Thịt

Pucchā – tenāvuso [Pg.251] jānatā…pe… sammāsambuddhena lakkhaṇasaṃyutte tatiyaṃ saṃgītaṃ piṇḍasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, bởi bậc Chánh Đẳng Giác, bậc biết... (lược)... kinh Piṇḍa, là kinh thứ ba được kết tập trong Tương Ưng Lakkhaṇa, đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhaggavato sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi[Pg.252], ko nukho āvuso moggallānahetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapiṇḍaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ, tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karotī’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatrahi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Mahāmoggallāna, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, Tôn giả đã mỉm cười ở một nơi nào đó. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một cục thịt đi trong hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó bay theo sau, bay theo sau, mổ xẻ, rỉa rói nó. Nó la lên một tiếng đau đớn," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, vì rằng một vị đệ tử sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng ngộ được sự việc như thế này," v.v...

Asilomasutta

Kinh Lông Kiếm

Pucchā – tattheva [Pg.255] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakehi mahātherehi saṃgītaṃ asilomasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Asiloma (Lông Kiếm) đã được các bậc Trưởng lão xưa, những vị kết tập Pháp, kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ [Pg.256] etadavoca ‘‘ko nu kho āvuso moggallāna hetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallānatthero ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asilomaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti. (Peyyāla) eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūkariko ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Trưởng lão Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người có lông là kiếm đi trong hư không," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí. (Lược)... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là người đồ tể heo ở ngay tại thành Rājagaha này," v.v...

Sūcilomasutta

Kinh Lông Kim

Pucchā – tattheva [Pg.258] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ sūcilomasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Sūciloma (Lông Kim) đã được các bậc Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – tattheva bhante rājagahe āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe tatheva avoca.

Lời giải đáp – Thưa ngài, cũng tại nơi ấy, ở thành Rājagaha, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói giống như vậy.

Āyasmā [Pg.259] ca bhante mahāmoggallāno tatheva ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, (peyyāla) eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūto ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitā.

Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày giống như vậy. Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, (lược)... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là người mách lẻo ở ngay tại thành Rājagaha này," v.v...

Pāpabhikkhusutta

Kinh Vị Tỳ Khưu Ác

Pucchā – tattheva [Pg.261] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītāni pāpabhikkhusuttādīni pañcasuttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitāni.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, năm bài kinh bắt đầu với kinh Pāpabhikkhu (Vị Tỳ Khưu Ác) đã được các bậc Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitāni. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe pubbe vuttanayeneva ārocesi. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Addasaṃ bhikkhuniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Addasaṃ sikkhamānaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Addasaṃ sāmaṇeraṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Addasaṃ sāmaṇeriṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ[Pg.262], kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto, sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karotī’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti. (Peyyāla). Eso bhikkhave bhikkhu kassapassasammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhu ahosi. Esā bhikkhave bhikkhunī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhunī ahosi. Esā bhikkhave sikkhamānā kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasikkhamānā ahosi. Eso bhikkhave sāmaṇero kassapassasammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇero ahosi. Esā bhikkhave sāmaṇerī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇerī ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

Giải đáp – (Các bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại thành Rājagaha, liên quan đến trưởng lão Lakkhaṇa và trưởng lão Mahāmoggallāna. Bạch ngài, trưởng lão Lakkhaṇa đã trình lên Đức Thế Tôn ở trước mặt ngài theo như phương cách đã được nói đến trước đây. Và bạch ngài, trưởng lão Mahāmoggallāna đã trình lên rằng: ‘Này hiền giả, ở đây trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu ni đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị học nữ đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di-ni đang đi trên hư không. Y tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; cái bát cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; dây lưng cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; thân thể cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; và vị ấy đang la hét thảm thiết.’ Về sự việc ấy, bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này các tỳ khưu, các vị Thinh văn đang sống, thật vậy, là những vị có mắt; này các tỳ khưu, các vị Thinh văn đang sống, thật vậy, là những vị có trí. (vân vân). Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này đã là một tỳ khưu ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni này đã là một tỳ khưu ni ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị học nữ này đã là một học nữ ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị sa-di này đã là một sa-di ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị sa-di-ni này đã là một sa-di-ni ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa.’

Opammasaṃyutta

Tương Ưng Ví Dụ

Nakhasikhasutta

Kinh Móng Tay

Pucchā – opammasaṃyutte [Pg.264] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ nakhasikhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền giả, kinh Móng Tay đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập ở trong Tương Ưng Ví Dụ đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo cāyaṃ mayā paritto [Pg.265] nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, yā cāyaṃ mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn, một ít bụi đất mà ta đã lấy lên trên móng tay này, hay là quả đất lớn này?’

Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ.

Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn.

Tasmātiha [Pg.266] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ.

Do vậy, này các tỳ khưu, ở đây các ông nên học tập như vầy.

Āṇisutta

Kinh Cái Chốt

Pucchā – tattheva āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ āṇisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền giả, cũng ở nơi ấy, kinh Cái Chốt đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave dasārahānaṃ ānako nāma mudiṅgo ahosi, tassa dasārahā ānake ghaṭite aññaṃ āṇiṃ odahiṃsu, ahu kho so bhikkhave samayo yaṃ ānakassa mudiṅgassa porāṇaṃ pokkharaphalakaṃ antaradhāyi[Pg.267], āṇisaṅghāṭova avasissī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Bạch ngài, chính ở tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh ấy) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, thuở xưa, bộ tộc Dasāraha có một cái trống tên là Ānaka. Khi trống Ānaka bị nứt, những người Dasāraha đã đóng vào một cái chốt khác. Này các tỳ khưu, đã có một thời điểm mà mặt trống bằng gỗ xưa của trống Ānaka đã biến mất, chỉ còn lại một tập hợp các cái chốt.’

Bhikkhusaṃyutta

Tương Ưng Tỳ Khưu

Navasutta

Kinh Vị Mới

Pucchā – bhikkhusaṃyutte [Pg.269] āvuso bhagavatā navasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền giả, ở trong Tương Ưng Tỳ Khưu, kinh Vị Mới đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ navaṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā apposukko tuṇhībhūto saṅkasāyabhi, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā kho tumhe bhikkhave etassa bhikkhuno ujjhāyitthā eso kho bhikkhave bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhamma sukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu mới nào đó. Bạch ngài, một vị tỳ khưu mới nào đó, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã đi vào trú xá, không bận rộn, giữ im lặng, có vẻ rầu rĩ, không làm các công việc phục vụ cho các vị tỳ khưu trong mùa làm y. Về sự việc ấy, bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông chớ có phàn nàn về vị tỳ khưu ấy. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này là người chứng đắc bốn thiền thuộc tâm cao thượng, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc.’

Ahampi [Pg.270] kho bhante sakaṃ kiccaṃ karomi,

Bạch ngài, con cũng đang làm công việc của mình,

Eso [Pg.271] kho bhikkhave bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī –

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này là người chứng đắc bốn thiền thuộc tâm cao thượng, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc –

Nayidaṃ sithilamārabbha, nayidaṃ appena thāmasā;

Nibbānaṃ adhigantabbaṃ, sabbadukkhappamocanaṃ;

Ayañca daharo bhikkhu, ayamuttamapuriso;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhiniṃ–

Không phải với sự bắt đầu lười biếng, không phải với sức lực yếu kém; mà Niết-bàn có thể được chứng ngộ, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau. Và vị tỳ khưu trẻ tuổi này, vị tối thượng nhân này; mang thân cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma vương cùng quyến thuộc –

Khandhavaggasaṃyuttapāḷi

Kinh Tương Ưng Phẩm Uẩn

Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā

Phần Hỏi Đáp Của Cuộc Kiết Tập

Nakulapitusutta

Kinh Nakulapitā

Pucchā – tenāvuso [Pg.1] bhagavatā jānatā…pe… sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte paṭhamaṃ nakulapitusuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền giả, do Đức Thế Tôn, bậc Tri Giả... (vân vân)... bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh Nakulapitā là kinh đầu tiên ở trong Tương Ưng Phẩm Uẩn đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – bhaggesu bhante susumāragire bhesakaḷāvane migadāye nakulapitaraṃ gahapatiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Nakulapitā bhante gahapati bhagavantaṃ ‘‘ahamasmi bhante jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto āturakāyo abhikkhaṇātaṅko, aniccadassāvī kho panāhaṃ bhante bhagavato manobhāvanīyānañca bhikkhūnaṃ, ovadatu maṃ bhante bhagavā, anusāsatu maṃ bhante bhagavā, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evametaṃ gahapati, evametaṃ gahapati, āturo hāyaṃ gahapati kāyo aṇḍabhūto pariyonaddho, yo hi gahapati imaṃ kāyaṃ pariharanto muhuttampi ārogyaṃ paṭijāneyya, kimaññatra bālyā. Tasmātiha te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘āturakāyassa me sato cittaṃ anāturaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te gahapati sikkhitabba’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được thuyết giảng tại Susumāragira trong xứ Bhagga, ở vườn Bhesakaḷā, trong lộc uyển, nhân gia chủ Nakulapitā. Thưa ngài, gia chủ Nakulapitā (đã bạch với) đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, con đã già yếu, trưởng lão, bậc lão thành, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi, thân thể bệnh hoạn, thường xuyên đau ốm. Bạch Thế Tôn, con lại ít được thấy đức Thế Tôn và các vị tỳ khưu đáng mến. Xin Thế Tôn hãy giáo huấn con, xin Thế Tôn hãy chỉ dạy con, điều gì sẽ mang lại cho con lợi ích và hạnh phúc lâu dài.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (đức Thế Tôn đã dạy): “Đúng vậy, này gia chủ, đúng vậy, này gia chủ. Thân này bệnh hoạn, này gia chủ, mong manh như quả trứng, bị bao bọc. Này gia chủ, ai mang thân này mà cho rằng được khỏe mạnh dù chỉ trong chốc lát, thì có gì khác hơn là sự ngu si? Vì vậy, này gia chủ, ông nên học tập như sau: ‘Dù thân ta có bệnh, tâm ta sẽ không bệnh.’ Này gia chủ, ông nên học tập như vậy.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Tasmātiha [Pg.3] te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ.

Vì vậy, này gia chủ, ông nên học tập như vậy.

Pucchā – tañcāvuso [Pg.4] bhagavatā saṃkhittena bhāsitaṃ vitthārena kena kathañca vibhattaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, điều đã được đức Thế Tôn thuyết giảng tóm tắt ấy, đã được vị nào và phân tích chi tiết như thế nào?

Vissajjanā – taṃ kho bhante bhagavatā saṃkhittena desitaṃ ‘‘kathañca gahapati āturakāyo ceva hoti āturacitto ca. Idha gahapati assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ, ‘‘ahaṃ rūpaṃ mama rūpa’’nti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti. Tassa ‘‘ahaṃ rūpaṃ mama rūpa’’nti pariyuṭṭhaṭṭhāyino taṃ rūpaṃ vipariṇamati aññathā hoti. Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti evamādinā bhante āyasmatā sāriputtena dhammasenāpatinā vitthārena vibhattaṃ.

Đáp – Thưa ngài, điều đã được đức Thế Tôn thuyết giảng tóm tắt ấy: “Và này gia chủ, thế nào là thân bệnh mà tâm cũng bệnh? Ở đây, này gia chủ, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy các bậc Thánh, không thuần thục Thánh pháp, không tu tập trong Thánh pháp; không thấy các bậc chân nhân, không thuần thục pháp của bậc chân nhân, không tu tập trong pháp của bậc chân nhân, xem sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc, người ấy bị ám ảnh bởi ‘tôi là sắc, sắc là của tôi.’ Khi người ấy bị ám ảnh bởi ‘tôi là sắc, sắc là của tôi,’ sắc ấy biến đổi, trở nên khác đi. Do sự biến đổi và khác đi của sắc ấy, sầu, bi, khổ, ưu, não khởi lên,” v.v... thưa ngài, đã được Tôn giả Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, phân tích chi tiết.

Aniccasutta

Kinh Vô Thường

Pucchā – tattheva [Pg.9] āvuso dutiyavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aniccasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, cũng trong phẩm thứ hai ấy, kinh Vô Thường đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc đầu tiên, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhaveaniccaṃ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ aniccaṃ. Evaṃ passaṃ bhikkhave sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ ‘vimutta’miti ñāṇaṃ hotī’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường. Này các tỳ khưu, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán cả sắc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong (vị) đã được giải thoát, khởi lên trí tuệ ‘đã được giải thoát’.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Dukkhaanattasutta

Kinh Khổ và Vô Ngã

Pucchā – dukkhaanattasuttāni [Pg.10] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.

Hỏi – Thưa hiền hữu, các kinh về Khổ và Vô Ngã đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhave dukkhaṃ, vedanā dukkhā, saññā dukkhā, saṅkhārā dukkhā, viññāṇaṃ dukkhaṃ. Rūpaṃ bhikkhave anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṃ anattā. Evaṃ passaṃ bhikkhave sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ ‘vimutta’miti ñāṇaṃ hoti, khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.

Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, sắc là khổ, thọ là khổ, tưởng là khổ, các hành là khổ, thức là khổ. Này các tỳ khưu, sắc là vô ngã, thọ là vô ngã, tưởng là vô ngã, các hành là vô ngã, thức là vô ngã. Này các tỳ khưu, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán cả sắc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong (vị) đã được giải thoát, khởi lên trí tuệ ‘đã được giải thoát,’ (vị ấy) biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa’.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Bhārasutta

Kinh Gánh Nặng

Pucchā – bhārasuttaṃ [Pg.11] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Gánh Nặng đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhārañca vo bhikkhave desessāmi bhārahārañca bhārādānañca bhāranikkhepanañca, taṃ suṇātha. Katamo ca bhikkhavebhāro, ‘pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṃ. Katame pañca, rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho. Ayaṃ vuccati bhikkhave bhāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về gánh nặng, người mang gánh nặng, việc nhận lấy gánh nặng, và việc đặt xuống gánh nặng. Các ông hãy lắng nghe. Và này các tỳ khưu, thế nào là gánh nặng? Cần phải nói là ‘năm thủ uẩn.’ Năm uẩn nào? Sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này các tỳ khưu, đây được gọi là gánh nặng,” v.v... đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Bhārā [Pg.13] have pañcakkhandhā, bhārahāro ca puggalo;

Bhārādānaṃ dukhaṃ loke, bhāranikkhepanaṃ sukhaṃ;

Nikkhipitvā garuṃ bhāraṃ, aññaṃ bhāraṃ anādiya;

Samūlaṃ taṇhamabbuyha, nicchāto parinibbuto.

Năm uẩn thật là gánh nặng, và con người là kẻ mang gánh nặng; Nhận lấy gánh nặng là khổ ở đời, đặt xuống gánh nặng là an lạc; Đặt xuống gánh nặng nề, không nhận lấy gánh nặng khác; Nhổ tận gốc ái dục, không còn khao khát, đã được tịch diệt.

Natumhākasutta

Kinh Không Phải Của Các Ông

Pucchā – na tumhākasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Không Phải Của Các Ông đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhu ārabbha ‘‘yaṃ bhikkhave natumhākaṃ taṃ pajahatha, taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāyabhavissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, cái gì không phải của các ông, hãy từ bỏ nó. Khi các ông đã từ bỏ nó, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc cho các ông,” v.v... đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Anattalakkhaṇasutta

Kinh Vô Ngã Tướng

Pucchā – anattalakkhaṇasuttaṃ [Pg.15] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Vô Ngã Tướng đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante isipatane migadāye pañcavaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhave anattā, rūpañca hidaṃ bhikkhave attā abhavissa, nayidaṃ rūpaṃ ābādhāya saṃvatteyya, labbhetha ca rūpe evaṃ me rūpaṃ hotu, evaṃ me rūpaṃ mā ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại vườn Lộc Uyển ở Isipatana, xứ Bārāṇasī, liên quan đến nhóm năm vị tỳ khưu, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Này các tỳ khưu, sắc là vô ngã. Này các tỳ khưu, và nếu sắc này là tự ngã, thì sắc này đã không dẫn đến khổ não, và người ta có thể có được (quyền) đối với sắc rằng: ‘Mong rằng sắc của ta hãy là như thế này, mong rằng sắc của ta đừng là như thế kia.’”

Yamakasutta

Kinh Yamaka

Pucchā – theravagge panāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ yamakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này chư hiền, trong phẩm Trưởng Lão, kinh Yamaka được kiết tập thứ ba đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ yamakattheraṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Āyasmato bhante yamakattherassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṃmaraṇā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại Sāvatthī, liên quan đến trưởng lão Yamaka, đã được thuyết giảng bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Kính bạch ngài, trưởng lão Yamaka đã khởi lên tà kiến như vầy: “Theo như tôi hiểu lời dạy của đức Thế Tôn, một vị tỳ khưu đã tận diệt các lậu hoặc, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ bị đoạn diệt, tiêu mất, không còn tồn tại sau khi chết.” Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, đã được thuyết giảng bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bằng những lời như vầy: “Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?”

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.18] tattha āyasmā sāriputtatthero dhammasenāpati āyasmato yamakattherassa paṭividdhasaccassa diṭṭhisampannassa anuyogavattajhāpanavasena paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ vitthārena desesi.

Lời hỏi – Này chư hiền, ở đó, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, đã hỏi lại trưởng lão Yamaka, người đã thâm nhập chân lý, người đã thành tựu chánh kiến, bằng cách thẩm vấn để làm cho sáng tỏ phận sự, rồi thuyết giảng bài pháp cao hơn một cách chi tiết như thế nào?

Vissajjanā – taṃ kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasīti. ‘No hetaṃ āvuso’. Vedanaṃ. Saññaṃ. Saṅkhāre. Viññāṇaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasīti. ‘No hetaṃ āvuso’ti evamādinā bhante āyasmā sāriputtatthero dhammasenāpati āyasmato yamakattherassa anuyogavattajhāpanavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ pavattesi.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, sau khi hỏi đi hỏi lại trưởng lão Yamaka bằng cách thẩm vấn để làm cho sáng tỏ phận sự, đã tiến hành bài pháp cao hơn bằng những lời như vầy: “Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, ông có xem sắc là ‘Như Lai’ không?” – “Thưa hiền giả, không phải vậy.” – “Ông có xem thọ... tưởng... các hành... thức là ‘Như Lai’ không?” – “Thưa hiền giả, không phải vậy.”

Taṃ [Pg.20] kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ, vedanaṃ, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasi–

Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, ông có xem sắc, thọ, tưởng, các hành, thức là ‘Như Lai’ không–

Vakkalisutta

Kinh Vakkali

Pucchā – tenāvuso [Pg.22] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte theravagge pañcamaṃ vakkalisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này chư hiền, bởi đức Thế Tôn ấy... bậc Chánh Đẳng Giác, kinh Vakkali thứ năm trong phẩm Trưởng Lão, thuộc Tương Ưng Uẩn, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ vakkaliṃ theraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante vakkalithero ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘cirapaṭikāhaṃ bhante bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo, natthi ca me kāyasmiṃ tāvatikā balamattā, yāvatāhaṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alaṃ vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho vakkali dhammaṃ passati, so maṃ passati, yo maṃ passati, so dhammaṃ passati. Dhammañhi vakkali passanto maṃ passati, maṃ passanto dhammaṃ passati. Taṃ kiṃ maññasi vakkali[Pg.23], rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại Rājagaha, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Vakkali. Kính bạch ngài, trưởng lão Vakkali bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đức Thế Tôn, đã từ lâu con mong mỏi được đến yết kiến đức Thế Tôn, nhưng trong thân con không có đủ sức lực để con có thể đến yết kiến đức Thế Tôn.” Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Thôi đi, Vakkali, có ích gì cho ông khi thấy cái thân hôi thối này? Này Vakkali, ai thấy Pháp, người ấy thấy ta; ai thấy ta, người ấy thấy Pháp. Này Vakkali, vì thấy Pháp nên thấy ta, thấy ta nên thấy Pháp. Này Vakkali, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?”

‘‘Ahaṃ [Pg.26] vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena’’ –

“Này Vakkali, chính Ta đây, có ích gì cho ông khi thấy cái thân hôi thối này” –

‘‘Taṃ kiṃ maññasi vakkali, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ –

“Này Vakkali, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường” –

Aniccaṃ bhante.

Bạch ngài, là vô thường.

‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’–

“Cái gì vô thường, thì cái đó là khổ hay là lạc”–

Dukkhaṃ bhante.

Bạch ngài, là khổ.

Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’–

Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’–

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.27] punapi bhagavā bhikkhū pesetvā āyasmato vakkalittherassa paggahavacanaṃ ārocāpesi. Sopi kathaṃ attano pavattiṃ bhagavato paccārocāpesi. Kathañcassa abhisamparāyo ahosi.

Lời hỏi – Này chư hiền, đức Thế Tôn lại sai các vị tỳ khưu đi và cho thông báo lời khích lệ đến trưởng lão Vakkali như thế nào? Vị ấy cũng đã cho báo lại tình trạng của mình đến đức Thế Tôn như thế nào? Và đời sau của vị ấy đã như thế nào?

Vissajjanā – suṇāvuso tvaṃ vakkali bhagavato vacanaṃ dvinnañca devatānaṃ, imaṃ āvuso rattiṃ dve devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ obhāsetvā yena

Lời giải đáp – Này hiền giả Vakkali, ông hãy nghe lời của đức Thế Tôn và của hai vị thiên nhân. Này hiền giả, đêm nay, vào cuối đêm, hai vị thiên nhân với dung sắc thù thắng, đã làm cho toàn bộ núi Gijjhakūṭa sáng rực, rồi đến nơi

Bhagavā [Pg.28] tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu, ekamantaṃ ṭhitā kho āvuso ekā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘vakkali bhante bhikkhu vimokkhāya cetetī’ti. Aparā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘so hi nūna bhante suvimutto vimuccissatī’ti. Bhagavā ca taṃ āvuso vakkali evamāha ‘mā bhāyi vakkali, mā bhāyi vakkali, apāpakaṃ te maraṇaṃ bhavissati, apāpikā kālakiriyā’ti. Evaṃ kho bhante bhagavā punapi bhikkhū pesetvā āyasmato vakkalittherassa paggahavacanaṃ ārocāpesi. Sopi bhante āyasmā tenahāvuso mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha ‘‘vakkali bhante bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno, so bhagavato pāde sirasā vandatī’’ti, evañca vadetha ‘‘rūpaṃ aniccaṃ, tāhaṃ bhante na kaṅkhāmi, yadaniccaṃ taṃ dukkhanti navicikicchāmi, yadaniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṃvāti na vicikicchāmī’’ti evamādinā bhagavato attano pavattiṃ paccārocāpesi. So hi bhante āyasmā acirapakkantesu tesu bhikkhūsu satthaṃ āharitvā vedanaṃ vikkhambhetvā mūlakammaṭṭhānaṃ ādāya sampajāno arahattaṃ sacchikatvā kālamakāsi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi.

(Họ) đã đi đến Thế Tôn, sau khi đi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Này chư hiền, một vị thiên đứng một bên đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, tỳ khưu Vakkali đang hướng tâm đến sự giải thoát.’ Một vị thiên khác đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn vị ấy sẽ được giải thoát một cách tốt đẹp.’ Và này chư hiền, Thế Tôn đã nói với Vakkali ấy như vầy: ‘Này Vakkali, đừng sợ hãi! Này Vakkali, đừng sợ hãi! Cái chết của ngươi sẽ không phải là xấu xa, sự mệnh chung sẽ không phải là tồi tệ.’ Bạch ngài, như vậy Thế Tôn lại một lần nữa cho phái các vị tỳ khưu đi và cho báo lời khích lệ đến trưởng lão Vakkali. Bạch ngài, vị trưởng lão ấy (đã nói): ‘Này chư hiền, vậy thì các vị hãy nhân danh tôi mà cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, tỳ khưu Vakkali đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn,” và hãy nói như vầy: “Bạch Thế Tôn, sắc là vô thường, về điều ấy con không hoài nghi. Cái gì vô thường là khổ, về điều ấy con không do dự. Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, con không có sự ham muốn, hay tham ái, hay thương mến ở nơi đó, về điều ấy con không do dự.”’ Bằng cách ấy, vị ấy đã cho trình lại với Thế Tôn về tình trạng của mình. Bạch ngài, vị trưởng lão ấy, không lâu sau khi các vị tỳ khưu ấy ra đi, đã lấy dao, đã chế ngự cảm thọ, đã thực hành đề mục căn bản, với sự tỉnh giác đã chứng ngộ quả A-la-hán rồi mệnh chung. Bạch ngài, như vậy là kết cuộc trong tương lai của vị trưởng lão ấy.

Assajisutta

Kinh Assaji

Pucchā – assajisuttaṃ [Pg.33] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Assaji đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ assajiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante assaji ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘pubbe khvāhaṃ bhante gelaññe passambhetvā passambhetvā kāyasaṅkhāre viharāmi, sohaṃ samādhiṃ nappaṭilabhāmi. Tassa mayhaṃ bhante taṃ samādhiṃ appaṭilabhato evaṃ hoti no cassāhaṃ parihāyāmī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye te assaji samaṇabrāhmaṇā samādhisārakā samādhisāmaññā, tesaṃ taṃ samādhiṃ appaṭilabhataṃ evaṃ hoti ‘no cassu mayaṃ parihāyāmā’ti. Taṃ kiṃ maññasi assaji, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại thành Rājagaha, liên quan đến trưởng lão Assaji. Bạch ngài, trưởng lão Assaji bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, trước đây khi bị bệnh, con đã an trú bằng cách làm lắng dịu, lắng dịu các hành của thân, nhưng con không đạt được định. Bạch Thế Tôn, do không đạt được định ấy, con có ý nghĩ rằng: “Mong rằng ta không bị thối thất.”’ Bạch ngài, trong sự việc ấy, (Thế Tôn đã nói:) ‘Này Assaji, những Sa-môn, Bà-la-môn nào xem định là cốt lõi, xem định là mục đích, khi họ không đạt được định ấy, họ có ý nghĩ rằng: “Mong rằng chúng ta không bị thối thất.” Này Assaji, ngươi nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?’ Bạch ngài, (kinh ấy) đã được Thế Tôn thuyết bắt đầu bằng những lời như vậy.

Khemakasutta

Kinh Khemaka

Pucchā – khemakasuttaṃ [Pg.36] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Khemaka đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante sambahule there bhikkhū ārabbha āyasmatā khemakattherena bhāsitaṃ. Sambahulā bhante therā bhikkhū āyasmantaṃ dāsakaṃ pesetvā catukkhattuṃ āyasmantaṃ khemakaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ gelaññakāraṇañca dhammañca pucchiṃsu[Pg.37], tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcime āvuso upādānakkhandhā vuttā bhagavatā. Seyyathidaṃ, rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho, imesu khvāhaṃ āvuso pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmī’’ti evamādinā bhante āyasmatā khemakattherena bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được trưởng lão Khemaka thuyết tại Kosambī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu trưởng lão. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu trưởng lão đã phái trưởng lão Dāsaka đi bốn lần để hỏi trưởng lão Khemaka, người đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, về nguyên nhân của bệnh tật và về Giáo pháp. Bạch ngài, trong sự việc ấy, (trưởng lão Khemaka đã nói:) ‘Này chư hiền, năm thủ uẩn này đã được Thế Tôn thuyết giảng. Đó là, sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này chư hiền, trong năm thủ uẩn này, tôi không thấy bất cứ cái gì là tự ngã hay thuộc về tự ngã.’ Bạch ngài, (kinh ấy) đã được trưởng lão Khemaka thuyết bắt đầu bằng những lời như vậy.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.40] tattha āyasmā khemako uttari dhammadesanaṃ pavaḍḍhetvā vitthārena therānaṃ bhikkhūnaṃ desesi. Kīdiso ca nesaṃ dhammadesakadhammappaṭiggāhakānaṃ dhammadesanāya ānisaṃso adhigato.

Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó trưởng lão Khemaka đã tiếp tục bài thuyết pháp thêm nữa và đã giảng giải chi tiết cho các vị tỳ khưu trưởng lão như thế nào? Và lợi ích của bài thuyết pháp đã được người thuyết pháp và người nghe pháp chứng đắc là như thế nào?

Vissajjanā – catutthe bhante vāre āyasmā khemako ‘‘alaṃ āvuso dāsaka kiṃ imāya sandhāvanikāya, āharāvuso daṇḍaṃ, ahameva therānaṃ santikaṃ gamissāmī’’ti daṇḍamolubbha āyasmā khemako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi pucchito ‘‘nakhvāhaṃ āvuso rūpaṃ asmīti vadāmi, napi aññatra rūpā asmīti vadāmi. Na khvāhaṃ āvuso vedanaṃ asmīti vadāmi, napi aññatra vedanā asmīti vadāmī’’ti evamādinā bhante āyasmā khemako uttaripi dhammadesanaṃ pavaḍḍhetvā vitthārena desesi. Imasmiñca pana bhante veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu āyasmatoca khemakassa. Evaṃ kho bhante tesaṃ therānaṃ dhammadesakadhammappaṭiggāhakānaṃ dhammābhisamayo ahosi.

Lời giải đáp – Bạch ngài, vào lần thứ tư, trưởng lão Khemaka đã nói: ‘Thôi đủ rồi, này hiền giả Dāsaka, việc đi tới đi lui này để làm gì? Này hiền giả, hãy mang gậy lại đây, chính tôi sẽ đi đến chỗ các vị trưởng lão.’ Chống gậy, trưởng lão Khemaka đã đi đến chỗ các vị tỳ khưu trưởng lão. Sau khi đi đến, được các vị tỳ khưu trưởng lão hỏi, (vị ấy đã nói:) ‘Này chư hiền, tôi không nói: “Tôi là sắc,” tôi cũng không nói: “Tôi là cái khác ngoài sắc.” Này chư hiền, tôi không nói: “Tôi là thọ,” tôi cũng không nói: “Tôi là cái khác ngoài thọ.”’ Bạch ngài, bắt đầu bằng những lời như vậy, trưởng lão Khemaka đã tiếp tục bài thuyết pháp thêm nữa và đã giảng giải chi tiết. Và bạch ngài, trong khi bài giải thích này đang được nói lên, tâm của khoảng sáu mươi vị tỳ khưu trưởng lão và của cả trưởng lão Khemaka đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc do không còn chấp thủ. Bạch ngài, như vậy là sự chứng ngộ Giáo pháp của các vị trưởng lão, người thuyết pháp và người nghe pháp, đã xảy ra.

Channasutta

Kinh Channa

Pucchā – channasuttaṃ [Pg.44] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Channa đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante channatthero āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ovadatu maṃ āyasmā ānando, anusāsatu maṃ āyasmā ānando, karotu me āyasmā ānando dhammiṃ kathaṃ, yathāhaṃ dhammaṃ passeyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sammukhā me taṃ āvuso channa bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ kaccānagottaṃ bhikkhuṃ ovadantassa, dvayanissito khvāyaṃ kaccāna loko yebhuyyena atthitañceva natthitañca, lokasamudayaṃ kho kaccāna yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā, sā na hotī’’ti evamādinā bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được thuyết tại Kosambī, liên quan đến trưởng lão Channa. Kính bạch ngài, trưởng lão Channa đã nói điều này với trưởng lão Ānanda: ‘Mong trưởng lão Ānanda hãy giáo huấn con, mong trưởng lão Ānanda hãy chỉ dạy con, mong trưởng lão Ānanda hãy thuyết cho con bài pháp thoại, để con có thể thấy được Chánh pháp.’ Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, đã thuyết giảng với những lời như vầy, v.v...: ‘Này hiền giả Channa, điều này tôi đã được nghe từ chính kim khẩu của Đức Thế Tôn, đã được lãnh thọ từ chính kim khẩu của Ngài khi Ngài đang giáo huấn tỳ khưu Kaccānagotta: “Này Kaccāna, thế gian này phần lớn nương tựa vào hai cực đoan: có và không có. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự sanh khởi của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, quan niệm ‘không có’ ở thế gian sẽ không tồn tại.”’

Ovadatu [Pg.46] maṃ āyasmā ānando, anusāsatu maṃ āyasmā ānando.

Mong trưởng lão Ānanda hãy giáo huấn con, mong trưởng lão Ānanda hãy chỉ dạy con.

Pupphasutta

Kinh Bông Hoa

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.47] sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte pupphavagge pupphasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, ... vân vân... kinh Bông Hoa trong Phẩm Bông Hoa, thuộc Tương Ưng Uẩn, đã được Đức Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘nāhaṃ bhikkhave lokena vivadāmi, lokova mayā vivadati, na bhikkhave dhammavādī [Pg.48] kenaci lokasmiṃ vivadati, yaṃ bhikkhave natthi sammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampitaṃ ‘‘natthī’’ti vadāmi, yaṃ bhikkhave atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampitaṃ ‘‘atthī’’ti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời như vầy, v.v...: ‘Này các tỳ khưu, Ta không tranh luận với thế gian, chính thế gian tranh luận với Ta. Này các tỳ khưu, người nói Chánh pháp không tranh luận với bất cứ ai trong thế gian. Này các tỳ khưu, điều gì được các bậc hiền trí trong thế gian đồng thuận là không có, Ta cũng nói rằng: “Không có.” Điều gì được các bậc hiền trí trong thế gian đồng thuận là có, Ta cũng nói rằng: “Có.”’

Nāhaṃ bhikkhave lokena vivadāmi.

Này các tỳ khưu, Ta không tranh luận với thế gian.

Na bhikkhave dhammavādī kenaci lokasmiṃ vivadati.

Này các tỳ khưu, người nói Chánh pháp không tranh luận với bất cứ ai trong thế gian.

Pheṇapiṇḍūpamasutta

Kinh Ví Dụ Cục Bọt

Pucchā – tattheva [Pg.51] āvuso pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Ví Dụ Cục Bọt đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – ayujjhāyaṃ bhante gaṅgāya nadiyā tīre sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi bhikkhave ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya, tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya, tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya, kiṃ siyā bhikkhave pheṇapiṇḍe sāro. Evameva kho bhikkhave yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃvā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati, tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati, kiñhi siyā bhikkhave rūpe sāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết tại Ayujjhā, trên bờ sông Gaṅgā, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời như vầy, v.v...: ‘Này các tỳ khưu, ví như sông Gaṅgā này cuốn trôi một cục bọt lớn. Một người có mắt sẽ nhìn, sẽ quan sát, sẽ xem xét kỹ lưỡng cục bọt ấy. Đối với người ấy, khi nhìn, khi quan sát, khi xem xét kỹ lưỡng, nó sẽ hiện ra là trống rỗng, hiện ra là rỗng tuếch, hiện ra là không có lõi. Này các tỳ khưu, làm sao có thể có lõi trong một cục bọt? Cũng vậy, này các tỳ khưu, bất cứ sắc nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị tỳ khưu nhìn, quan sát, xem xét kỹ lưỡng sắc ấy. Đối với vị ấy, khi nhìn, khi quan sát, khi xem xét kỹ lưỡng, nó sẽ hiện ra là trống rỗng, hiện ra là rỗng tuếch, hiện ra là không có lõi. Này các tỳ khưu, làm sao có thể có lõi trong sắc?’

Pheṇapiṇḍūpamaṃ [Pg.54] rūpaṃ, vedanā pubbuḷupamā;

Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā;

Māyūpamañca viññāṇaṃ, desitādiccabandhunā;

Sắc ví như cục bọt, thọ ví như bong bóng nước; tưởng ví như ảo ảnh, các hành ví như cây chuối; và thức ví như trò huyễn thuật, đã được Bậc Thân Thuộc Mặt Trời thuyết giảng.

Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati;

Rittakaṃ tucchakaṃ hoti, yo naṃ passati yoniso.

Càng quan sát, càng xem xét kỹ lưỡng; nó trở nên trống rỗng, rỗng tuếch, đối với người thấy nó một cách như lý.

Imañca [Pg.55] kāyaṃ ārabbha, bhūripaññena desitaṃ;

Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ, rūpaṃ passatha chaḍḍitaṃ.

Liên quan đến thân này, Bậc Trí Tuệ Rộng Lớn đã thuyết giảng; khi ba pháp được từ bỏ, hãy thấy sắc thân này bị vứt bỏ.

Āyu usmāca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ;

Apaviddho tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ.

Mạng sống, hơi ấm, và thức, khi chúng từ bỏ thân này; bấy giờ nó nằm đó, bị vứt bỏ, làm thức ăn cho kẻ khác, không còn tâm thức.

Etādisāyaṃ santāno, māyāyaṃ bālalāpinī;

Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati.

Dòng tương tục này là như vậy, là trò huyễn thuật lừa gạt kẻ ngu; nó được gọi là kẻ sát nhân, không có lõi cốt nào được tìm thấy ở đây.

Evaṃ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo;

Divā vā yadi vā rattiṃ, sampajāno paṭissato.

Vị tỳ khưu tinh cần nên quán xét các uẩn như vậy; dù ngày hay đêm, tỉnh giác và chánh niệm.

Jaheyya sabbasaṃyogaṃ, kareyya saraṇattano;

Careyyādittasīsova, patthayaṃ accutaṃ padaṃ.

Hãy từ bỏ mọi kiết sử, hãy tự mình làm nơi nương tựa; hãy sống như người có đầu bị cháy, mong cầu trạng thái bất tử.

Dutiyadhammakatikasutta

Kinh Người Thuyết Pháp Thứ Hai

Pucchā – tattheva āvuso dhammakathikavagge dutiyadhammakathikasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, trong Phẩm Người Thuyết Pháp, kinh Người Thuyết Pháp Thứ Hai đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatamo bhante bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca ‘‘dhammakathiko dhammakathikoti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante dhammakathiko hoti, kittāvatā dhammānudhammappaṭipanno hoti, kittāvatā diṭṭhadhammanibbānappatto hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘rūpassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu nào đó. Kính bạch ngài, một vị tỳ khưu nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Kính bạch Thế Tôn, người ta gọi là “người thuyết pháp, người thuyết pháp”. Kính bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người thuyết pháp? Cho đến mức độ nào thì được gọi là người thực hành pháp và tùy pháp? Cho đến mức độ nào thì được gọi là người chứng đắc Niết-bàn trong hiện tại?’ Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời như vầy, v.v...: ‘Này tỳ khưu, nếu vị ấy thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với sắc, thì vị ấy xứng đáng được gọi là “tỳ khưu thuyết pháp”.’

Sīlavantasutta, sutavantasutta

Kinh Bậc Giới Hạnh, Kinh Bậc Đa Văn

Pucchā – tattheva [Pg.57] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ sīlavantasuttañca sutavantasuttañca kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Bậc Giới Hạnh và kinh Bậc Đa Văn đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập, đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ [Pg.58] bhante āyasmantaṃ mahākoṭṭhikaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘sīlavatāvuso sāriputta bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā. Sutāvatāvuso sāriputta bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sīlavatāvuso koṭṭhika bhikkhunā, sutāvatāvuso koṭṭhika bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasikātabbā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, thuyết giảng tại xứ Bārāṇasī, đề cập đến trưởng lão Mahākoṭṭhika. Thưa ngài, vào buổi chiều, trưởng lão Mahākoṭṭhika từ nơi độc cư thiền tịnh đi ra, đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta, sau khi đến đã nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Này hiền giả Sāriputta, vị tỳ khưu có giới nên như lý tác ý những pháp nào? Này hiền giả Sāriputta, vị tỳ khưu có đa văn nên như lý tác ý những pháp nào?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, đã thuyết giảng như vầy: “Này hiền giả Koṭṭhika, vị tỳ khưu có giới, này hiền giả Koṭṭhika, vị tỳ khưu có đa văn nên như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là điều bất hạnh, là tật bệnh, là cái khác, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã,” và các điều tương tự.

Rādhasaṃyutta

Tương Ưng Rādha

Sattasutta

Kinh Chúng Sanh

Pucchā – rādhasaṃyutte [Pg.61] panāvuso dutiyaṃ sattasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Rādha, kinh Chúng Sanh thứ nhì đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ rādhattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante rādhatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘satto sattoti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante sattoti vuccatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘rūpe kho rādha yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā sattoti vuccatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại xứ Sāvatthī, đề cập đến trưởng lão Rādha. Thưa ngài, trưởng lão Rādha đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đức Thế Tôn, được gọi là ‘chúng sanh, chúng sanh.’ Bạch đức Thế Tôn, do mức độ nào được gọi là ‘chúng sanh’?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này Rādha, đối với sắc, cái gì là ý muốn, cái gì là tham ái, cái gì là hỷ lạc, cái gì là khát ái, ở đó bị dính mắc, ở đó bị trói buộc, vì thế được gọi là ‘chúng sanh’,” và các điều tương tự.

Diṭṭhisaṃyutta

Tương Ưng Tà Kiến

Soattāsutta

Kinh Đó Là Tự Ngã

Pucchā – diṭṭhisaṃyutte [Pg.63] panāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ soattā suttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Tà Kiến, kinh Đó Là Tự Ngã được kiết tập thứ ba đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kismiṃ nu kho bhikkhave sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati so attā so loko so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, khi có cái gì, do chấp thủ cái gì, do cố chấp vào cái gì, mà tà kiến như vầy sanh khởi: ‘Cái đó là tự ngã, cái đó là thế gian, sau khi chết ta sẽ trở thành thường còn, bền vững, vĩnh cửu, không có bản chất thay đổi’?” và các điều tương tự.

Natthidinnasutta

Kinh Không Có Bố Thí

Pucchā – tattheva [Pg.65] āvuso pañcamaṃ natthidinnasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Không Có Bố Thí thứ năm đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kismiṃ nu kho bhikkhave sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, cũng tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, khi có cái gì, do chấp thủ cái gì, do cố chấp vào cái gì, mà tà kiến như vầy sanh khởi: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường, không có (quả của) sự tế lễ, không có quả báo của các nghiệp thiện ác’?” và các điều tương tự.

Okkantasaṃyutta

Tương Ưng Nhập

Cakkhusutta

Kinh Con Mắt

Pucchā – okkantasaṃyutte [Pg.66] panāvuso paṭhamaṃ cakkhusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Nhập, kinh Con Mắt thứ nhất đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.67] bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cakkhuṃ bhikkhave aniccaṃ vipariṇāmi aññathābhāvi. Sotaṃ. Ghānaṃ. Jivhaṃ. Kāyo. Mano anicco vipariṇāmī aññathābhāvī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, con mắt là vô thường, có sự biến đổi, có sự khác đi. Lỗ tai. Lỗ mũi. Lưỡi. Thân. Ý là vô thường, có sự biến đổi, có sự khác đi,” và các điều tương tự.

Sāriputtasaṃyutta

Tương Ưng Sāriputta

Sucimukhīsutta

Kinh Sucimukhī

Pucchā – sāriputtasaṃyutte [Pg.68] panāvuso dasamaṃ sucimukhīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Sāriputta, kinh Sucimukhī thứ mười đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai thuyết, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante sucimukhiṃ paribbājikaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Sucimukhī bhante paribbājikā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho samaṇa adhomukho bhuñjasī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na khvāhaṃ bhagini adhomukho bhuñjāmī’’ti evamādinā paṭikkhipitvā ‘‘ye hi keci bhagini samaṇabrāhmaṇā vatthuvijjā tiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti bhagini samaṇabrāhmaṇā adhomukhā bhuñjantī’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, thuyết giảng tại thành Rājagaha, đề cập đến nữ du sĩ Sucimukhī. Thưa ngài, nữ du sĩ Sucimukhī đã nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Này sa-môn, có phải ngài ăn với cái đầu cúi xuống không?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, sau khi bác bỏ bằng câu: “Này chị, tôi không ăn với cái đầu cúi xuống,” và các điều tương tự, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, đã thuyết giảng như vầy: “Này chị, những sa-môn, bà-la-môn nào nuôi mạng bằng tà mạng qua khoa học về đất đai, khoa học bàng sanh, này chị, những sa-môn, bà-la-môn này được gọi là những người ăn với cái đầu cúi xuống,” và các điều tương tự.

Kiṃ [Pg.69] nu kho samaṇa adho mukho bhuñjasi.

Này sa-môn, có phải ngài ăn với cái đầu cúi xuống không?

Na khvāhaṃ bhagini adhomukho bhuñjāmi.

Này chị, tôi không ăn với cái đầu cúi xuống.

Tena hi samaṇa ubbhamukho bhuñjasi.

Vậy thì, này sa-môn, ngài ăn với cái đầu ngước lên.

Na khvāhaṃ bhagini ubbhamukho bhuñjāmi.

Này chị, tôi không ăn với cái đầu ngước lên.

Saḷāyatanavaggasaṃyuttapāḷi

Kinh Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ

Ajjhattāniccasutta, bāhirasutta

Kinh Vô Thường Nội Xứ, Kinh Ngoại Xứ

Pucchā – tenāvuso [Pg.73] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena saḷāyatanavaggasaṃyutte paṭhamaṃ ajjhattāniccasuttañca catutthaṃ bāhirāniccasuttañca kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Thưa hiền giả, do đức Thế Tôn ấy... vân vân... bậc Chánh Đẳng Giác, trong Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ, kinh Vô Thường Nội Xứ thứ nhất và kinh Vô Thường Ngoại Xứ thứ tư đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cakkhuṃ bhikkhave aniccaṃ, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tadanattā, yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabba’’nti evamādināca. ‘‘Rūpā bhikkhave aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tadanattā, yadanattā taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’’ti ca evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, con mắt là vô thường, cái gì vô thường thì cái đó là khổ, cái gì khổ thì cái đó là vô ngã, cái gì vô ngã thì điều đó cần được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Cái này không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,’” và các điều tương tự. Và: “Này các tỳ khưu, các sắc là vô thường. Cái gì vô thường thì cái đó là khổ, cái gì khổ thì cái đó là vô ngã, cái gì vô ngã thì cái đó không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,” và các điều tương tự.

Sabbavagga

Phẩm Tất Cả

Ādittasutta

Kinh Bốc Cháy

Pucchā – tatthāvuso [Pg.74] sabbavagge chaṭṭhaṃ ādittasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong phẩm Toàn Thể, kinh Bốc Cháy là bài kinh thứ sáu đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – gayāyaṃ [Pg.75] bhante gayāsīse purāṇajaṭilaṃ bhikkhusahassaṃ ārabbha ‘‘sabbaṃ bhikkhave ādittaṃ, kiñca bhikkhave sabbaṃ ādittaṃ. Cakkhu bhikkhave ādittaṃ, rūpā ādittā, cakkhuviññāṇaṃ ādittaṃ, cakkhusamphasso āditto, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati, vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃvā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ. Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Gayā, ở Gayāsīsa, liên quan đến một ngàn vị tỳ khưu vốn là các đạo sĩ bện tóc, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này các tỳ khưu, tất cả đều bốc cháy. Và này các tỳ khưu, cái gì là tất cả đang bốc cháy? Này các tỳ khưu, con mắt đang bốc cháy, các sắc đang bốc cháy, nhãn thức đang bốc cháy, nhãn xúc đang bốc cháy, và cảm thọ nào khởi lên do duyên nhãn xúc, hoặc lạc, hoặc khổ, hoặc không khổ không lạc, cảm thọ ấy cũng đang bốc cháy. Bốc cháy bởi cái gì? Bốc cháy bởi lửa tham, lửa sân, lửa si; Ta nói rằng bốc cháy bởi sanh, già, chết, bởi các sầu, bi, khổ, ưu, não,” v.v...

Migajālavagga

Phẩm Migajāla

Paṭhama migajālasutta

Kinh Migajāla thứ nhất

Pucchā – migajālavagge [Pg.76] āvuso paṭhamamigajālasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, ở trong phẩm Migajāla, kinh Migajāla thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.77] bhante āyasmantaṃ migajālattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante migajālatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ekavihārī ekavihārīti bhante vuccati, kittāvatānukho bhante ekavihārī hoti, kittāvatāca pana sadutiyavihārī hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘santi kho migajāla cakkhuviññeyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati, tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī, nandiyā sati sārāgo hoti, sārāge sati saṃyogo hoti, nandisaṃyojanasaṃyutto kho migajāla bhikkhu sadutiyavihārīti vuccatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Migajāla. Thưa ngài, trưởng lão Migajāla đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, người ta nói ‘sống một mình, sống một mình.’ Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào là sống một mình, và cho đến như thế nào là sống có người thứ hai?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này Migajāla, có các sắc pháp được nhận biết bởi con mắt, khả ái, khả hỷ, khả ý, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Nếu vị tỳ khưu hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, đối với vị ấy đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, hỷ sanh khởi. Khi có hỷ, có sự tham ái. Khi có sự tham ái, có sự trói buộc. Này Migajāla, vị tỳ khưu bị trói buộc bởi kiết sử hỷ được gọi là người sống có người thứ hai,” v.v...

Paṭhama chaphassāyatanasutta

Kinh Sáu Xứ Xúc thứ nhất

Pucchā – tattheva [Pg.79] navamaṃ saṃgītaṃ paṭhamachaphassāyatanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Cũng tại nơi ấy, bài kinh thứ chín được kiết tập là kinh Sáu Xứ Xúc thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘yo hi koci vikkhave bhikkhu channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti, avusitaṃ tena brahmacariyaṃ, ārakā so imasmā dhammavinayā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Rājagaha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này các tỳ khưu, bất cứ vị tỳ khưu nào không tuệ tri như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và sự xuất ly của sáu xứ xúc, phạm hạnh của vị ấy chưa được sống trọn vẹn, vị ấy còn xa rời Pháp và Luật này,” v.v...

Ahaṃ [Pg.80] hi bhante channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāmi.

Bạch Thế Tôn, quả thật con không tuệ tri như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và sự xuất ly của sáu xứ xúc.

Cakkhuṃ [Pg.81] etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupassasi.

(Ngươi) có quán thấy rằng: ‘Con mắt này là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ không?

No hetaṃ bhante.

Bạch Thế Tôn, không phải vậy.

Ettha ca te bhikkhu cakkhu netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati, esevanto dukkhassa.

Này tỳ khưu, ở đây, khi điều này được khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Con mắt này không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,’ đây chính là sự chấm dứt khổ đau.

Gilānavagga

Phẩm Bệnh

Paṭhama gilānasutta

Kinh Bệnh thứ nhất

Pucchā – gilānavagge [Pg.82] panāvuso paṭhamaṃ gilānasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, còn trong phẩm Bệnh, kinh Bệnh thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ navaṃ bhikkhuṃ gilānaṃ ābādhitaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhikkhu gilāno ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘nakhvāhaṃ bhante sīlavisuddhatthaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ taṃ bhikkhuṃ paṭipucchitvā tassa ca vacanaṃ sādhukāraṃ datvā ‘‘rāgavirāgattho hi bhikkhu mayā dhammo desito, taṃ kiṃ maññasi bhikkhu, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti, dukkhaṃ bhante’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến một vị tỳ khưu mới, bị bệnh, đau ốm, khổ sở, bệnh nặng. Thưa ngài, một vị tỳ khưu bị bệnh, đau ốm, khổ sở, bệnh nặng đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, con không hiểu rõ giáo pháp được Đức Thế Tôn thuyết giảng vì mục đích giới thanh tịnh.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, sau khi hỏi lại vị tỳ khưu ấy và sau khi tán thán lời nói của vị ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này tỳ khưu, giáo pháp đã được ta thuyết giảng là vì mục đích ly tham. Này tỳ khưu, ngươi nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường, là khổ hay là lạc? – Bạch Thế Tôn, là khổ,” v.v...

Na [Pg.84] me bhante khamanīyaṃ.

Bạch Thế Tôn, con không thể kham nhẫn được.

Sādhu [Pg.85] kho tvaṃ bhikkhu rāgavirāgatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi,

Lành thay, này tỳ khưu, ngươi hiểu rõ giáo pháp được ta thuyết giảng là vì mục đích ly tham,

Channavagga

Phẩm Channa

Puṇṇasutta

Kinh Puṇṇa

Pucchā – channavagge [Pg.87] panāvuso pañcamaṃ saṃgītaṃ puṇṇasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, còn trong phẩm Channa, bài kinh thứ năm được kiết tập là kinh Puṇṇa đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ puṇṇattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ, āyasmā bhante puṇṇatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘santi kho puṇṇa cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati, tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī, nandī samudayo dukkhasamudayo puṇṇāti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Puṇṇa. Thưa ngài, trưởng lão Puṇṇa đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe pháp từ Đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.” Trong sự việc ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này Puṇṇa, có các sắc pháp được nhận biết bởi con mắt, khả ái, khả hỷ, khả ý, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Nếu vị tỳ khưu hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, đối với vị ấy đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, hỷ sanh khởi. Này Puṇṇa, Ta nói rằng sự sanh khởi của hỷ là sự sanh khởi của khổ,” thưa ngài, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như vậy, v.v...

Pucchā – evañcāvuso [Pg.89] bhagavā āyasmato puṇṇattherassa saṃkhittena ovādaṃ datvā kathañca naṃ paṭipucchi, kathañca so bhagavato ārocesi, kathañcassāyasmato puṇṇattherassa abhisamparāyo ahosi.

Hỏi – Này chư hiền, và như vậy, sau khi Đức Thế Tôn ban cho trưởng lão Puṇṇa lời giáo huấn tóm tắt, Ngài đã hỏi lại vị ấy như thế nào, và vị ấy đã trình bày với Đức Thế Tôn như thế nào, và đời sau của trưởng lão Puṇṇa đã như thế nào?

Vissajjanā – evaṃ kho bhante bhagavā āyasmato puṇṇattherassa saṃkhittena ovādaṃ datvā ‘‘iminā tvaṃ puṇṇa mayā saṃkhittena ovādena ovadito katamasmiṃ janapade viharissasī’’ti taṃ āyasmantaṃ puṇṇattheraṃ paṭipucchi. So ca bhante āyasmā ‘‘atthi bhante sunāparanto nāma janapado, tatthāhaṃ viharissāmī’’ti evamādinā bhagavato ārocesi. So hi bhante āyasmā sunāparante janapade vasitvā teneva antaravassena tisso vijjā sacchākāsi. Teneva antaravassena parinibbāyi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi.

Lời giải đáp – Bạch ngài, sau khi Thế Tôn đã ban lời giáo huấn vắn tắt cho trưởng lão Puṇṇa như vậy, Ngài đã hỏi lại trưởng lão Puṇṇa ấy rằng: ‘Này Puṇṇa, sau khi được ta giáo huấn bằng lời giáo huấn vắn tắt này, ngươi sẽ trú ở xứ nào?’ Và bạch ngài, vị trưởng lão ấy đã trình lên Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, có một xứ tên là Sunāparanta, con sẽ trú ở đấy.’ Bạch ngài, vị trưởng lão ấy, sau khi đã sống ở xứ Sunāparanta, trong chính mùa mưa ấy đã chứng ngộ ba minh. Trong chính mùa mưa ấy đã viên tịch. Bạch ngài, kết cuộc về sau của vị trưởng lão ấy đã là như vậy.

Santi [Pg.92] kho tassa bhagavato sāvakā kāyena ca jīvitena ca aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṃ pariyesanti.

Thật vậy, có những vị đệ tử của Thế Tôn ấy, do cảm thấy khổ sở, xấu hổ, và ghê tởm đối với thân và mạng sống này, nên đã tìm kiếm người mang đến lưỡi dao.

Sakkhissasi kho tvaṃ puṇṇa iminā damūpasamena samannāgato sunāparasantasmiṃ janapade vatthuṃ.

Này Puṇṇa, được trang bị sự điều phục và an tịnh này, ngươi sẽ có thể sống ở xứ Sunāparanta.

Saḷavagga

Phẩm Sáu Căn

Mālukyaputtasutta

Kinh Mālukyaputta

Pucchā – tenāvuso [Pg.93] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena saḷavagge dutiyaṃ mālukyaputtasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, kinh Mālukyaputta thứ hai trong Phẩm Sáu Căn đã được đức Thế Tôn... bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết ở đâu, nhắm đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.94] bhante āyasmantaṃ mālukyaputtattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mālukyaputtatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ettha dāni mālukyaputta kiṃ dahare bhikkhū vakkhāmāti’’ādinā theraṃ apasādetvā ceva ussādetvā ca ‘‘taṃ kiṃ maññasi mālukyaputta, ye te cakkhuviññeyyā rūpā adiṭṭhā adiṭṭhapubbā, na ca passasi, na ca te hoti passeyyanti, atthi te tattha chando vā rāgo vā evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết tại Sāvatthī, nhắm đến trưởng lão Mālukyaputta. Bạch ngài, trưởng lão Mālukyaputta đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho con, để sau khi nghe pháp của Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không lơ là, nhiệt tâm, tinh cần.’ Trong sự việc ấy, sau khi vừa khiển trách vừa khuyến khích vị trưởng lão bằng câu bắt đầu là ‘Này Mālukyaputta, ở đây ta sẽ nói gì với các tỳ khưu trẻ tuổi?’, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng câu: ‘Này Mālukyaputta, ngươi nghĩ thế nào? Đối với các sắc pháp được nhận biết qua mắt mà ngươi chưa từng thấy, chưa từng thấy trước đây, và ngươi không thấy, và ngươi không có ý muốn “mong rằng tôi sẽ thấy”, có phải ngươi có lòng tham muốn hay ái nhiễm ở nơi đó không?’ v.v.

Pucchā – imasmiṃ [Pg.97] ca kho panāvuso bhagavatā ovāde saṃkhittena bhāsite so āyasmā mālukyaputtatthero bhagavantaṃ kiṃ avoca kathañcassa bhagavā anuññāsi. Kīdiso cassāyasmato mālukyaputtattherassa dhammābhisamayo ahosi.

Lời hỏi – Này hiền hữu, và khi lời giáo huấn này được Thế Tôn thuyết một cách vắn tắt, trưởng lão Mālukyaputta ấy đã bạch với Thế Tôn điều gì, và Thế Tôn đã chấp thuận lời của vị ấy như thế nào? Và sự thấu hiểu pháp của trưởng lão Mālukyaputta ấy đã như thế nào?

Vissajjanā – imasmiṃ kho bhante ovāde bhagavatā saṃkhittena bhāsite āyasmā mālukyaputtatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘imassa khvāhaṃ bhante bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi.

Lời giải đáp – Bạch ngài, khi lời giáo huấn này được Thế Tôn thuyết một cách vắn tắt, trưởng lão Mālukyaputta đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, con hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt này của Thế Tôn.’

Rūpaṃ disvā muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú.

Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evaṃ ācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati;

Các cảm thọ của người ấy tăng trưởng, nhiều loại sanh từ sắc; Tham ái và sân hận làm tổn hại tâm của người ấy; Tích lũy khổ đau như vậy, được gọi là xa lìa Niết-bàn.

Peyyāla

Tương tự

Na so rajjati dhammesu, dhammaṃ ñatvā paṭissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Người ấy không tham đắm trong các pháp, biết pháp, có chánh niệm; Với tâm ly tham, người ấy cảm thọ, và không chấp thủ vào đó mà an trú.

Yathāssa jānato dhammaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccatīti.

Khi người ấy biết pháp, và cũng thực hành theo cảm thọ, (khổ) được đoạn trừ, không được tích lũy; như vậy người ấy sống có chánh niệm. Không tích lũy khổ đau như vậy, được gọi là gần kề Niết-bàn.

Imassa khvāhaṃ bhante bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmīti. Bhagavā ca bhante ‘‘sādhu sādhu mālukyaputta, sādhu kho tvaṃ mālukyaputta mayā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāsī’’ti sādhukāraṃ datvā–

‘Bạch Thế Tôn, con hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt này của Thế Tôn là như vậy.’ Và bạch ngài, Thế Tôn sau khi ban lời tán thán: ‘Lành thay, lành thay, Mālukyaputta! Lành thay, này Mālukyaputta, ngươi đã hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời ta dạy vắn tắt’ –

‘‘Rūpaṃ disvā sati muṭṭho, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhatī’’ti–

‘Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú’ –

Ādinā

v.v.

Therassa vacanaṃ samanuññāsi. So ca bhante āyasmā mālukyaputtatthero eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto [Pg.98] viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi, ‘‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataroca panāyasmā mālukyaputto arahataṃ ahosi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi.

đã chấp thuận lời của vị trưởng lão. Và bạch ngài, trưởng lão Mālukyaputta ấy, trong khi sống một mình, ẩn dật, không lơ là, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình chứng ngộ với thắng trí ngay trong hiện tại, đạt đến và an trú mục đích tối hậu của phạm hạnh, mục đích mà vì nó các thiện nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã liễu tri rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’ Và trưởng lão Mālukyaputta đã trở thành một trong các vị A-la-hán. Bạch ngài, kết cuộc về sau của vị trưởng lão ấy đã là như vậy.

Rūpaṃ [Pg.100] disvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú.

Pamādavihārīsutta

Kinh Về Người Sống Phóng Dật

Pucchā – tattheva [Pg.101] āvuso catutthaṃ pamādavihārīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh thứ tư, kinh Về Người Sống Phóng Dật, đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhắm đến ai?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘pamādavihāriñca vo bhikkhave desessāmi appamādavihāriñca, taṃ suṇātha. Kathañca bhikkhave pamādavihārī hoti. Cakkhundriyaṃ asaṃvutassa bhikkhave viharato cittaṃ byāsiñcati cakkhuviññeyyesu rūpesu, tassa byāsittacittassa pāmojjaṃ na hoti, pāmojje asati pīti na hoti, pītiyā passaddhi na hoti, passaddhiyā asati dukkhaṃ hoti, dukkhino cittaṃ na samādhiyati, asamāhi te citte dhammā na pātubhavanti, dhammānaṃ apātubhāvā pamādavihārītveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, nhắm đến nhiều vị tỳ khưu, Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng câu: ‘Này các tỳ khưu, ta sẽ giảng cho các ngươi về người sống phóng dật và người sống không phóng dật. Hãy lắng nghe điều đó. Và này các tỳ khưu, thế nào là người sống phóng dật? Này các tỳ khưu, đối với người sống không hộ trì nhãn căn, tâm bị ô nhiễm bởi các sắc pháp được nhận biết qua mắt. Đối với người có tâm bị ô nhiễm ấy, không có sự hân hoan; khi không có hân hoan, không có hỷ; khi không có hỷ, không có sự an tịnh; khi không có an tịnh, có sự đau khổ; tâm của người đau khổ không được định tĩnh; khi tâm không định tĩnh, các pháp không hiện khởi; do các pháp không hiện khởi, người ấy được xem là người sống phóng dật,’ v.v.

Lokakāmaguṇavagga

Phẩm Dục Vọng Thế Gian

Rāhulovādasutta

Kinh Giáo Giới Rāhula

Pucchā – lokakāmaguṇavagge [Pg.104] āvuso aṭṭhamaṃ rāhulovādasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Dục Vọng Thế Gian, kinh Giáo Giới La-hầu-la là kinh thứ tám đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante āyasmantaṃ rāhulaṃ ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññasi rāhula, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃvāti. Dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. No hetaṃ bhante’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, chính tại Sāvatthī, nhân tôn giả Rāhula, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Thưa ngài, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Thưa ngài, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Thưa ngài, không phải vậy.’

Yaṃnūnāhaṃ [Pg.105] rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyyaṃ.

Ta nên giáo huấn Rāhula hơn nữa về sự đoạn tận các lậu hoặc.

Gaṇhāhi rāhula nisīdanaṃ.

Này Rāhula, hãy lấy tọa cụ.

Gahapativagga

Phẩm Gia Chủ

Bhāradvājasutta

Kinh Bhāradvāja

Pucchā – gahapativagge [Pg.107] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ bhāradvājasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Gia Chủ, kinh Bhāradvāja đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tư, đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante rājānaṃ udenaṃ ārabbha āyasmatā piṇḍolabhāradvājattherena bhāsitaṃ. Rājā bhante udeno āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bho bhāradvāja hetu ko paccayo, yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti, addhānañca āpādentī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘vuttaṃ kho

Đáp – Thưa ngài, tại Kosambī, nhân vua Udena, đã được trưởng lão Piṇḍolabhāradvāja thuyết giảng. Thưa ngài, vua Udena đã nói điều này với tôn giả Piṇḍolabhāradvāja: ‘Thưa ngài Bhāradvāja, do nhân gì, do duyên gì mà các vị tỳ khưu trẻ tuổi này, tóc còn đen nhánh, đang trong tuổi thanh xuân tốt đẹp, ở vào giai đoạn đầu của cuộc đời, chưa vui đùa trong các dục, lại có thể sống đời phạm hạnh trọn vẹn, thanh tịnh cho đến trọn đời, và đạt được sự lâu dài?’ Trong sự việc ấy, (ngài đã đáp rằng): ‘Đã được nói rằng...

Etaṃ [Pg.108] mahārāja tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena etha tumhe bhikkhave mātumattīsu mātucittaṃ upaṭṭhapetha. Bhaganimattīsu bhaginicittaṃ upaṭṭhapetha, dhītumattīsu dhītucittaṃ upaṭṭhapethā’’ti evamādinā bhante āyasmatā piṇḍola bhāradvājattherena bhāsitaṃ.

‘Tâu Đại vương, điều này đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác nói rằng: ‘Này các tỳ khưu, đối với những người đáng tuổi mẹ, hãy khởi lên tâm như đối với mẹ. Đối với những người đáng tuổi chị em, hãy khởi lên tâm như đối với chị em. Đối với những người đáng tuổi con gái, hãy khởi lên tâm như đối với con gái.’’ Thưa ngài, trưởng lão Piṇḍola Bhāradvāja đã thuyết giảng bắt đầu bằng cách như vậy.

Verahaccānisutta

Kinh Verahaccāni

Pucchā – tattheva [Pg.112] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ verahaccānisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Verahaccāni đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ mười, đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kāmaṇḍāyaṃ bhante verahaccānigottaṃ brāhmaṇiṃ ārabbha āyasmatā udāyittherena bhāsitaṃ. Verahaccānīgottā bhante brāhmaṇī āyasmantaṃ udāyittheraṃ etadavoca ‘‘kismiṃ nu kho bhante sati arahanto sukhadukkhaṃ paññapenti, kismiṃ asati arahanto sukhadukkhaṃ na paññapentī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘cakkhusmiṃ kho bhagini sati [Pg.113] arahanto sukhadukkhaṃ paññapenti, cakkhusmiṃ asati arahanto sukhadukkhaṃ na paññapentī’’ti evamādinā bhante āyasmatā udāyittherena bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Kāmaṇḍā, nhân nữ bà-la-môn thuộc dòng họ Verahaccāni, đã được trưởng lão Udāyi thuyết giảng. Thưa ngài, nữ bà-la-môn thuộc dòng họ Verahaccāni đã nói điều này với tôn giả Udāyi: ‘Thưa ngài, khi có cái gì thì các bậc A-la-hán chế định khổ và lạc, khi không có cái gì thì các bậc A-la-hán không chế định khổ và lạc?’ Trong sự việc ấy, thưa ngài, trưởng lão Udāyi đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này chị, khi có con mắt thì các bậc A-la-hán chế định khổ và lạc, khi không có con mắt thì các bậc A-la-hán không chế định khổ và lạc.’

Devadahavagga

Phẩm Devadaha

Khaṇasutta

Kinh Sát-na

Pucchā – devadahavagge [Pg.115] āvuso khaṇasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Devadaha, kinh Sát-na đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante devadahe nāma sakyānaṃ nigame sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘lābhā vo bhikkhave, suladdhaṃ vo bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại thị trấn của dòng họ Sakya tên là Devadaha trong xứ Sakka, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông thật có lợi, này các tỳ khưu, các ông thật được lợi ích, các ông đã có được thời khắc thuận lợi để sống đời phạm hạnh.’

Samuddavagga

Phẩm Biển Cả

Bāḷisikopamasutta

Kinh Ví Dụ Người Câu Cá

Pucchā – samuddavagge [Pg.117] panāvuso tatiyaṃ bāḷisikopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn nữa, thưa hiền giả, ở trong phẩm Biển Cả, kinh Ví Dụ Người Câu Cá là kinh thứ ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.118] bhante jīvakambavane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi bhikkhave bāḷisiko āmisagatabaḷisaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Rājagaha, trong vườn xoài của Jīvaka, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, ví như người câu cá ném lưỡi câu có mồi vào hồ nước sâu.’

Ādittapariyāyasutta

Kinh Bài Giảng Về Sự Cháy

Pucchā – saḷāyatanavaggasaṃyutte [Pg.120] samuddavagge panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ aṭṭhamaṃ ādittapariyāyasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn nữa, thưa hiền giả, ở trong Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ, phẩm Biển Cả, kinh Bài Giảng Về Sự Cháy đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tám, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng nhân ai và như thế nào?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha ‘‘ādittapariyāyaṃ vo bhikkhave dhammapariyāyaṃ desessāmi, taṃ suṇātha. Katamo ca bhikkhave ādittapariyāyo dhammapariyāyo. Varaṃ bhikkhave tattāya ayosalākāya ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya cakkhundriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ, natveva cakkhuviññeyyesu rūpesu anubyañjanaso nimittaggāho’’tiādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông bài pháp về sự cháy, hãy lắng nghe. Và này các tỳ khưu, thế nào là bài pháp về sự cháy? Này các tỳ khưu, thà bị dùi sắt nung đỏ, cháy đỏ, rực lửa, chọc vào mắt, còn hơn là nắm bắt tướng riêng, tướng chung nơi các sắc pháp được nhận biết bởi mắt.’

Āsīvisavagga

Phẩm Rắn Độc

Paṭhamadārukkhandhopamasutta

Kinh Ví Dụ Khúc Gỗ Thứ Nhất

Pucchā – āsīvisavagge [Pg.126] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ paṭhamadārukkhandhopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Rắn Độc, kinh Ví Dụ Khúc Gỗ Thứ Nhất đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tư, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante gaṅgāya nadiyā tīre sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘passatha no tumhe bhikkhave amhaṃ mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamāna’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitā.

Đáp – Thưa ngài, tại Kosambī, trên bờ sông Gaṅgā, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông có thấy khúc gỗ lớn kia đang bị dòng sông Gaṅgā cuốn trôi không?’

Upacāravacanaṃ

Lời Nói Ẩn Dụ

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.129] tattha bhagavatā orimatīrādīnaṃ upacāravacanānaṃ attho vitthārena vibhajitvā pakāsito.

Hỏi – Và thưa hiền giả, ở đó, ý nghĩa của các lời nói ẩn dụ như ‘bờ bên này’ đã được Đức Thế Tôn phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết như thế nào?

Vissajjanā – orimaṃ tīranti kho bhikkhu channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. Pārimaṃ tīranti kho bhikkhu channetaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. Majjhe saṃsīdoti kho bhikkhu nandirāgassetaṃ adhivacanaṃ. Thale ussādoti kho bhikkhu asmimānassetaṃ adhivacananti evamādinā bhante bhagavatā tattha orimatīrādīnaṃ upacāravacanānaṃ attho vitthārena vibhajitvā pakāsito.

Giải đáp – Này bhikkhu, bờ bên này là tên gọi của sáu nội xứ này. Này bhikkhu, bờ bên kia là tên gọi của sáu ngoại xứ này. Này bhikkhu, chìm ở giữa là tên gọi của sự tham ái và vui thích này. Này bhikkhu, mắc cạn trên cạn là tên gọi của ngã mạn này. Thưa ngài, bằng cách ấy, đức Thế Tôn ở nơi ấy đã phân tích và tuyên thuyết một cách rộng rãi về ý nghĩa của các từ ngữ ẩn dụ như là bờ bên này và các từ khác.

Pucchā – imasmiṃ [Pg.131] kho pana āvuso sutte bhagavatā bhāsite visesato kassa kīdiso attho kathañca paṭiladdho.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, trong bài kinh này đã được đức Thế Tôn thuyết giảng, một cách đặc biệt, ý nghĩa nào, dành cho ai, như thế nào, và đã được chứng đắc ra sao?

Vissajjanā – imasmiṃ bhante sutte bhagavatā bhāsite visesato nandassa gopālakassa pabbajjā ca upasampadā ca yāva arahattāca visesato attho adhigato.

Giải đáp – Thưa ngài, trong bài kinh này đã được đức Thế Tôn thuyết giảng, một cách đặc biệt, ý nghĩa đã được chứng ngộ một cách đặc biệt là sự xuất gia, sự cụ túc giới, cho đến quả A-la-hán của người chăn bò tên là Nanda.

Labheyyāhaṃ [Pg.132] bhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ.

Bạch ngài, mong rằng con được xuất gia dưới sự hiện diện của đức Thế Tôn, mong rằng con được thọ cụ túc giới.

Tena hi tvaṃ nanda sāmikānaṃ gāvo niyyātehi.

Vậy thì, này Nanda, ngươi hãy giao trả lại đàn bò cho những người chủ.

Gamissanti [Pg.133] bhante gāvo vacchagiddhiniyo.

Bạch ngài, đàn bò sẽ tự đi về vì chúng nhớ thương các con bê.

Kiṃsukopamasutta

Kinh Ví Dụ Cây Gòn

Pucchā – tattheva [Pg.134] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ kiṃsukopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ tám được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc là kinh Ví Dụ Cây Gòn đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme aññataraṃ kārakaṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante kārako bhikkhu cattāro khāṇāsave bhikkhū ñāṇadassanavisuddhaṃ pucchitvā asantuṭṭho tesaṃ bhikkhūnaṃ pañhāveyyākaraṇena yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kittāvatā nu kho bhante bhikkhuno dassanaṃ suvisuddhaṃ hotī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhu purisassa kiṃsuko adiṭṭhapubbo assa, so yenaññataro puriso kiṃsukassa dassāvī tenupasaṅkameyyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến một vị bhikkhu nào đó. Thưa ngài, có một vị bhikkhu nào đó, sau khi đã hỏi bốn vị bhikkhu lậu tận về tri kiến thanh tịnh, đã không hài lòng với sự trả lời câu hỏi của các vị bhikkhu ấy, đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự. Sau khi đến, vị ấy đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, cho đến mức độ nào thì tri kiến của vị bhikkhu được xem là hoàn toàn thanh tịnh?” Trong trường hợp ấy, thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này bhikkhu, ví như có người đàn ông chưa từng thấy cây gòn. Người ấy có thể đi đến một người đàn ông khác đã từng thấy cây gòn...”

Chappāṇakopamasutta

Kinh Ví Dụ Sáu Sinh Vật

Pucchā – tattheva [Pg.140] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ chappāṇakopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ mười được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc là kinh Ví Dụ Sáu Sinh Vật đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesuyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi, bhikkhave puriso arugatto pakkagatto saravanaṃ paviseyyā’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở chính tại xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, ví như có người đàn ông bị thương tích, bị lở loét, đi vào một khu rừng lau sậy...”

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.141] tattha bhagavatā asaṃvaro vitthārena vibhajitvā desito.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở nơi ấy, sự không phòng hộ đã được đức Thế Tôn phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi như thế nào?

Vissajjanā – kathañca bhikkhave asaṃvaro hoti, idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhantīti evamādinā bhante bhagavatā tattha asaṃvaro vitthārena vibhajitvā desito.

Giải đáp – Này các bhikkhu, thế nào là không phòng hộ? Này các bhikkhu, ở đây, vị bhikkhu sau khi thấy sắc pháp bằng con mắt, liền bị đắm say ở các sắc pháp khả ái, sanh lòng sân hận ở các sắc pháp không khả ái, và sống với thân niệm không được thiết lập, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không tuệ tri đúng như thật tâm giải thoát ấy, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư sót. Thưa ngài, bằng cách ấy, sự không phòng hộ đã được đức Thế Tôn ở nơi ấy phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.143] tattha bhagavatā saṃvaro vibhajitvā vitthārena desito.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở nơi ấy, sự phòng hộ đã được đức Thế Tôn phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi như thế nào?

Vissajjanā – kathañca bhikkhave saṃvaro hoti, idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjatīti, evamādinā [Pg.144] bhante bhagavatā tattha saṃvaro vibhajitvā vitthārena desito.

Giải đáp – Này các bhikkhu, thế nào là phòng hộ? Này các bhikkhu, ở đây, vị bhikkhu sau khi thấy sắc pháp bằng con mắt, không bị đắm say ở các sắc pháp khả ái, không sanh lòng sân hận ở các sắc pháp không khả ái. Thưa ngài, bằng cách ấy, sự phòng hộ đã được đức Thế Tôn ở nơi ấy phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi.

Vedanāsaṃyutta

Tương Ưng Thọ

Daṭṭhabbasutta

Kinh Cần Phải Thấy

Pucchā – tenāvuso [Pg.147] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena vedanāsaṃyutte pañcamaṃ daṭṭhabbasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, bài kinh thứ năm là kinh Cần Phải Thấy trong Tương Ưng Thọ đã được đức Thế Tôn... bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso, sukhā vedanā dukkhāvedanā adukkhamasukhā vedanā. Sukhā bhikkhave vedanā dukkhato daṭṭhabbā, dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā, adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, có ba loại thọ này. Ba loại nào? Thọ lạc, thọ khổ, thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, thọ lạc cần phải được thấy là khổ, thọ khổ cần phải được thấy là mũi tên, thọ không khổ không lạc cần phải được thấy là vô thường.”

Sukhā [Pg.148] bhikkhave vedanā dukkhato daṭṭhabbā.

Này các bhikkhu, thọ lạc cần phải được thấy là khổ.

Yo sukhaṃ dukkhato addasa, dukkhamaddakkhi sallato;

Adukkhamasukhaṃ santaṃ, addakkhinaṃ aniccato.

Vị nào đã thấy lạc là khổ, đã thấy khổ là mũi tên; đã thấy thọ không khổ không lạc, là pháp an tịnh, là vô thường.

Sa ve sammaddaso bhikkhu, parijānāti vedanā;

So vedanā pariññāya, diṭṭhe dhamme anāsavo;

Kāyassa bhedā dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ nopeti vedagū.

Vị bhikkhu có chánh kiến ấy, thật vậy, liễu tri các cảm thọ. Vị ấy, sau khi đã liễu tri các cảm thọ, là bậc vô lậu trong hiện tại. Khi thân hoại, vị ấy an trú trong Pháp, bậc thông suốt không đi vào sự tính đếm.

Sallasutta

Kinh Mũi Tên

Pucchā – tattheva [Pg.149] āvuso chaṭṭhaṃ sallasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ sáu là kinh Mũi Tên đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘assutavā bhikkhave puthujjano sukhampi vedanaṃ vedayati, dukkhampi vedanaṃ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati. Sutavā bhikkhave ariyasāvako sukhampi vedanaṃ vedayati, dukkhampi vedanaṃ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati. Tatra bhikkhave ko viseso, ko adhippayāso, kiṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyabhāvakassa assutavatā puthujjanenā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, kẻ phàm phu chưa được nghe giảng cũng cảm nhận thọ lạc, cũng cảm nhận thọ khổ, cũng cảm nhận thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, vị Thánh đệ tử đã được nghe giảng cũng cảm nhận thọ lạc, cũng cảm nhận thọ khổ, cũng cảm nhận thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, trong trường hợp ấy, có sự đặc biệt nào, có sự khác biệt nào, có sự dị biệt nào giữa vị Thánh đệ tử đã được nghe giảng với kẻ phàm phu chưa được nghe giảng?”

Jambukhādakasaṃyutta

Tương Ưng Jambukhādaka

Nibbānapañhāsutta

Kinh Câu Hỏi Về Niết Bàn

Pucchā – jambukhādakasaṃyutte [Pg.154] āvuso paṭhamaṃ nibbānapañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Jambukhādaka, kinh Nibbānapañhā thứ nhất đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – magadhesu bhante nālakagāmake jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘nibbānaṃ nibbānanti āvuso sāriputta vuccati, katamaṃ nukho āvuso nibbāna’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo [Pg.155] kho āvuso rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo, idaṃ vuccati nibbāna’’nti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, được gọi là Niết-bàn, Niết-bàn. Thưa hiền giả, thế nào là Niết-bàn?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, sự đoạn tận tham, sự đoạn tận sân, sự đoạn tận si, điều này được gọi là Niết-bàn.’

Dhammavādīpañhāsutta

Kinh Vấn Đáp Về Người Thuyết Pháp

Pucchā – tattheva [Pg.157] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ dhammavādīpañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Vấn Đáp Về Người Thuyết Pháp thứ ba đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – magadhesuyeva bhante nālakagāme jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘ke nu kho āvuso sāriputta loke dhammavādino, ke loke suppaṭipannā, ke loke sugatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye kho āvuso rāgappahānāya dhammaṃ desenti, dosappahānāya dhammaṃ desenti, mohappahānāya dhammaṃ desenti. Te loke dhammavādino’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, cũng tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, ở đời ai là người thuyết Pháp, ai là người khéo thực hành ở đời, ai là người thiện thệ ở đời?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, những ai thuyết Pháp để đoạn trừ tham, thuyết Pháp để đoạn trừ sân, thuyết Pháp để đoạn trừ si. Các vị ấy là người thuyết Pháp ở đời.’

Ke [Pg.158] loke suppaṭipannā.

Ai là người khéo thực hành ở đời.

Ke loke sugatā.

Ai là người thiện thệ ở đời.

Dukkarapañhāsutta

Kinh Vấn Đáp Về Điều Khó Làm

Pucchā – tattheva [Pg.161] porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi pariyosānasuttabhāvena saṃgītaṃ dukkarapañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Cũng tại nơi ấy, kinh Vấn Đáp Về Điều Khó Làm đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng như là kinh cuối cùng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – magadhesuyeva nālakagāme jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho āvuso sāriputta imasmiṃ dhammavinaye dukkara’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pabbajjā kho āvuso imasmiṃ dhammavinaye dukkarā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Đáp – Cũng tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, ở trong Pháp và Luật này, điều gì là khó làm?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, sự xuất gia là khó làm ở trong Pháp và Luật này.’

Moggallānasaṃyutta

Tương Ưng Moggallāna

Sakkasutta

Kinh Sakka

Pucchā – moggallānasaṃyutte [Pg.163] āvuso dasamaṃ saṃgītaṃ sakkasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Moggallāna, kinh Sakka thứ mười đã được trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – devesu bhante tāvatiṃsesu sakkaṃ devānamindaṃ ārabbha ‘‘sādhu kho devānaminda buddhasaraṇagamanaṃ hoti, buddhasaraṇagamanahetu kho devānaminda [Pg.164] evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti evamādinā bhante āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, ở cõi trời Tāvatiṃsa, đề cập đến Sakka, vua của chư thiên, thưa ngài, đã được nói bởi trưởng lão Mahāmoggallāna, bắt đầu như vầy: ‘Lành thay, thưa vua của chư thiên, sự quy y Phật. Thưa vua của chư thiên, do nhân duyên quy y Phật, một số chúng sanh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thế giới chư thiên.’

Cittasaṃyutta

Tương Ưng Citta

Nigaṇṭhanāṭaputtasutta

Kinh Nigaṇṭha Nāṭaputta

Pucchā – cittasaṃyutte [Pg.168] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ nigaṇṭhanāṭaputtasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Citta, kinh Nigaṇṭha Nāṭaputta thứ tám đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – macchikāsaṇḍe bhante nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ ārabbha cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Nigaṇṭho bhante nāṭaputto cittaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘saddahasi tvaṃ gahapati samaṇassa gotamassa atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na khvāhaṃ ettha bhante bhagavato saddhāya gacchāmi, atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti evamādinā cittena gahapatinā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, tại Macchikāsaṇḍa, đề cập đến Nigaṇṭha Nāṭaputta, đã được nói bởi gia chủ Citta. Thưa ngài, Nigaṇṭha Nāṭaputta đã nói điều này với gia chủ Citta: ‘Này gia chủ, ông có tin rằng Sa-môn Gotama có định không tầm không tứ, có sự diệt của tầm và tứ không?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi gia chủ Citta, bắt đầu như vầy: ‘Thưa ngài, về vấn đề này, tôi không đi theo đức tin nơi Đức Thế Tôn rằng: có định không tầm không tứ, có sự diệt của tầm và tứ.’

Idaṃ [Pg.169] bhavanto passantu.

Chư vị hãy xem điều này.

Yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati.

Gia chủ Citta này quả là ngay thẳng.

‘‘Ahaṃ [Pg.170] kho bhante yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi’’ –

‘Thưa ngài, mỗi khi tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú sơ thiền, một trạng thái có tầm có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh.’ –

Idaṃ [Pg.171] bhavanto passantu.

Chư vị hãy xem điều này.

Acelakassapasutta

Kinh Acela Kassapa

Pucchā – tattheva [Pg.172] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ acelakassapasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Acelakassapa thứ chín đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào?

Vissajjanā – tattheva bhante macchikāsaṇḍe acelaṃ kassapaṃ ārabbha cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Acelo bhante kassapo cittaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘imehi pana te gahapati tiṃsamattehi vassehi atthi koci uttarimanussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘gihinopi siyā bhante ahañhi bhante yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmī’’ti evamādinā cittena gahapatinā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, cũng tại Macchikāsaṇḍa, đề cập đến Acela Kassapa, đã được nói bởi gia chủ Citta. Thưa ngài, Acela Kassapa đã nói điều này với gia chủ Citta: ‘Này gia chủ, trong khoảng ba mươi năm nay, ông có chứng đắc pháp thượng nhân nào, tri kiến thù thắng của bậc Thánh, một sự an trú thoải mái không?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi gia chủ Citta, bắt đầu như vầy: ‘Thưa ngài, người tại gia cũng có thể. Thưa ngài, vì rằng mỗi khi tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú sơ thiền, một trạng thái có tầm có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh.’

Gāmaṇisaṃyutta

Tương Ưng Gāmaṇi

Caṇḍasutta

Kinh Caṇḍa

Pucchā – tenāvuso [Pg.175] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena gāmaṇisaṃyutte paṭhamaṃ caṇḍasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, bài kinh Caṇḍa là bài kinh đầu tiên trong tương ưng Thôn Trưởng đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.176] bhante caṇḍaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Caṇḍo bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Ko pana bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco sorato soratotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘idha gāmaṇi ekaccassa rāgo appahīno hoti, rāgassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti, so caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến thôn trưởng Caṇḍa. Thưa ngài, thôn trưởng Caṇḍa đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà ở đây có người được biết đến là người hung dữ? Lại nữa, bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà ở đây có người được biết đến là người hiền hòa?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ở đây có người chưa đoạn tận lòng tham. Do vì lòng tham chưa được đoạn tận, những người khác làm cho nổi giận, do bị những người khác làm cho nổi giận nên biểu lộ sự tức giận. Vị ấy được biết đến là người hung dữ.”

Khettūpamasutta

Kinh Ví Dụ Mảnh Ruộng

Pucchā – tattheva [Pg.178] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ khettūpamasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Ví Dụ Mảnh Ruộng đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ bảy đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – nāḷandāyaṃ bhante pāvārikambavane asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Asibandhakaputto bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘nanu bhante bhagavā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatīti. Evaṃ gāmaṇi tathāgato sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatīti. Atha kiñcarahi bhante bhagavā ekaccānaṃ sakkaccaṃ dhammaṃ deseti, ekaccānaṃ no tathā [Pg.179] sakkaccaṃ dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi gāmaṇi taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại Nāḷandā, trong khu vườn xoài của Pāvārika, liên quan đến thôn trưởng Asibandhakaputta. Thưa ngài, thôn trưởng Asibandhakaputta đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, chẳng phải Đức Thế Tôn trú với lòng bi mẫn vì lợi ích cho tất cả chúng sanh và loài hữu tình hay sao?” “Đúng vậy, này thôn trưởng, Như Lai trú với lòng bi mẫn vì lợi ích cho tất cả chúng sanh và loài hữu tình.” “Vậy thì tại sao, bạch ngài, Đức Thế Tôn lại thuyết Pháp một cách kỹ lưỡng cho một số người, và không thuyết Pháp một cách kỹ lưỡng như thế cho một số người khác?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Vậy thì, này thôn trưởng, Ta sẽ hỏi lại ông về chính điều này. Tùy ông kham nhẫn thế nào, hãy trả lời như thế ấy.”

Saṅkhadhamasutta

Kinh Người Thổi Tù Và

Pucchā – tattheva [Pg.183] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ saṅkhadhamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Saṅkhadhama đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ tám đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – nāḷandāyaṃyeva bhante pāvārikambavane asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭhasāvakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavā bhante asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭhasāvakaṃ etadavoca ‘‘kathaṃ nu kho gāmaṇi nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti. Evaṃ kho bhante nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ deseti ‘‘yo koci pāṇaṃ atipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko. (Peyyāla) yaṃbahulaṃ yaṃbahulaṃ viharati, tena tena nīyatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca gāmaṇi viharati, tena tena nīyati, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacana’’nti evaṃ kho bhagavatā saṃkhittena bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ngay tại Nāḷandā, trong khu vườn xoài của Pāvārika, liên quan đến thôn trưởng Asibandhakaputta, một đệ tử của Nigaṇṭha. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói với thôn trưởng Asibandhakaputta, đệ tử của Nigaṇṭha, điều này: “Này thôn trưởng, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử như thế nào?” “Bạch ngài, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả đều là người cõi khổ, người địa ngục. (Lược) Người ấy trú ngụ nhiều lần, nhiều lần như thế nào thì bị dẫn đi như thế ấy.’” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng một cách tóm tắt như sau: “Này thôn trưởng, nếu người ấy trú ngụ nhiều lần, nhiều lần như thế nào thì bị dẫn đi như thế ấy, khi là như vậy thì sẽ không có ai là người cõi khổ, người địa ngục, theo như lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta.”

Yaṃ bahulavāda

Thuyết Về Việc Hành Xử Thường Xuyên

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.185] tattha bhagavatā yaṃbahulavāde doso pakāsito.

Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về việc hành xử thường xuyên đã được Đức Thế Tôn chỉ ra như thế nào?

Vissajjanā – taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya katamo bahutaro samayo yaṃ vāso pāṇamatipāteti. Yaṃ vā so pāṇaṃ nātipātetīti evamādinā bhante tattha bhagavatā asibandhakaṃ nigaṇṭhanāṭaputtassa sāvakaṃ gāmaṇiṃ pucchitvā pucchitvā yaṃbahulavāde doso pakāsito.

Đáp – Thưa ngài, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về việc hành xử thường xuyên đã được Đức Thế Tôn chỉ ra sau khi đã hỏi đi hỏi lại thôn trưởng Asibandhaka, đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta, bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ông nghĩ thế nào? Người sát sanh kia, tính cả thời gian và không phải thời gian trong đêm hoặc ngày, khoảng thời gian nào nhiều hơn: khi người ấy sát sanh, hay khi người ấy không sát sanh?”

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.188] tattha bhagavatā anekaṃsa vipākakammassa ekaṃ savipākavāde doso pakāsito.

Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về quả nhất định của nghiệp có quả không nhất định đã được Đức Thế Tôn chỉ ra như thế nào?

Vissajjanā – idha gāmaṇi ekacco satthā evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayikoti evamādinā bhante tattha bhagavatā anekaṃsa kammavipākassa ekaṃsavipākavāde doso vitthāretvā pakāsito.

Đáp – Thưa ngài, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về quả nhất định của quả nghiệp không nhất định đã được Đức Thế Tôn chỉ ra một cách chi tiết, bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ở đây có vị đạo sư có thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả đều là người cõi khổ, người địa ngục.’”

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.189] tattha bhagavatā yathādhammasāsane guṇovibhajitvā pakāsito.

Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lợi ích trong lời giáo huấn đúng theo Chánh Pháp đã được Đức Thế Tôn phân tích và chỉ ra như thế nào?

Vissajjanā – idha [Pg.190] pana gāmaṇi tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaropurisa dammasārathi satthādevamanussānaṃ buddho bhagavā, so anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati. ‘‘Pāṇātipātā viramathā’’ti cāhāti evamādinā bhante bhagavatā tattha yathādhammasāsane guṇo vitthāretvā pakāsito.

Đáp – Thưa ngài, ở đó, lợi ích trong lời giáo huấn đúng theo Chánh Pháp đã được Đức Thế Tôn chỉ ra một cách chi tiết, bắt đầu bằng: “Lại nữa, này thôn trưởng, ở đây Như Lai sanh ra ở đời là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy bằng nhiều phương cách đã khiển trách, đã chỉ trích việc sát sanh. Và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ việc sát sanh.’”

Bhadrakasutta

Kinh Bhadraka

Pucchā – tattheva [Pg.193] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi ekādasamaṃ saṃgītaṃ bhadrakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bhadraka đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ mười một đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – mallesu bhante uruvelakappenāma mallānaṃ nigame bhadrakaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhadrako bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ahañce te gāmaṇi atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti. Tatra te siyā kaṅkhā siyā vimatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại xứ của dân Malla, trong thị trấn của dân Malla tên là Uruvelakappa, liên quan đến thôn trưởng Bhadraka. Thưa ngài, thôn trưởng Bhadraka đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, lành thay, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, nếu Ta thuyết giảng cho ông về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ liên quan đến quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã là như vậy.’ Ở đó, ông có thể có sự hoài nghi, có thể có sự phân vân.”

Sādhu [Pg.194] me bhante bhagavā dukkhassaSamudayañca atthaṅgamañca desetu–

Bạch ngài, lành thay, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ –

‘‘Taṃ [Pg.195] kiṃ maññasi gāmaṇi, atthi uruvelakappe manussā’’ –

“Này thôn trưởng, ông nghĩ thế nào, có những người ở tại Uruvelakappa (hay không)?” –

Rāsiyasutta

Kinh Rāsiyā

Pucchā – tenāvuso [Pg.199] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena gāmaṇisaṃyutte dvādasamaṃ saṃgītaṃ rāsiyasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, bài kinh Rāsiyā được kiết tập thứ mười hai trong tương ưng Trưởng Làng đã được đức Thế Tôn ấy ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào?

Vissajjanā – mallesu bhante uruvelakappenāma mallānaṃ nigame rāsiyaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rāsiyo bhante gāmaṇi bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadadoca [Pg.200] ‘‘sutaṃ me bhante ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tamassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti. Ye te bhante evamāhaṃsu ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti. Kacci te bhante bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ye te gāmaṇi evamāhaṃsu ‘‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết ở giữa dân chúng Malla, tại thị trấn của dân Malla tên là Uruvelakappa, liên quan đến trưởng làng Rāsiyā. Thưa ngài, trưởng làng Rāsiyā đã đi đến đức Thế Tôn và đã bạch điều này: “Thưa ngài, con đã nghe rằng: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ.’ Thưa ngài, những người đã nói như vầy: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ.’ Thưa ngài, có phải họ là những người nói lời của đức Thế Tôn đã nói chăng, không vu khống đức Thế Tôn bằng điều không thật, và có giải thích pháp đúng với chánh pháp chăng?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng: “Này trưởng làng, những người đã nói như vầy: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ,’” v.v...

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.202] tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā kāmabhogino vitthārena vibhajitvā pakāsitā.

Hỏi – Và này chư hiền, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người hưởng thụ các dục đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích như thế nào?

Vissajjanā – tayo kho me gāmaṇi kāmabhogino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo. Idha gāmaṇi ekacco kāmabhogī adhammena [Pg.203] bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā kāmabhogino vitthārena vibhajitvā pakāsitā.

Đáp – “Này trưởng làng, có ba hạng người hưởng thụ các dục này đang có mặt, hiện hữu ở trên đời. Thế nào là ba? Này trưởng làng, ở đây có người hưởng thụ các dục tìm kiếm của cải một cách phi pháp, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm của cải một cách phi pháp, bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được sung sướng, không làm cho hài lòng, không chia sớt, không làm các phước thiện,” v.v... Thưa ngài, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người hưởng thụ các dục đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích, bắt đầu bằng những lời như vậy.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.207] tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā tapassino lūkhajīvino vitthārena vibhajitvā pakāsitā.

Hỏi – Và này chư hiền, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích như thế nào?

Vissajjanā – tayo me gāmaṇi tapassino lūkhajīvino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo. Idha gāmaṇī ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti ‘‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’’nti, so attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā tapassino lūkhajīvino vitthārena vibhajitvā pakāsitā.

Đáp – “Này trưởng làng, có ba hạng người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ này đang có mặt, hiện hữu ở trên đời. Thế nào là ba? Này trưởng làng, ở đây có người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ, do có đức tin đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình với ý nghĩ: ‘Mong rằng ta có thể chứng đạt được thiện pháp, mong rằng ta có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.’ Người ấy tự mình làm cho khổ não, tự mình làm cho dằn vặt, nhưng không chứng đạt được thiện pháp, và không chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh,” v.v... Thưa ngài, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích, bắt đầu bằng những lời như vậy.

Abyākatasaṃyutta

Tương Ưng Vô Ký

Khemāsutta

Kinh Khemā

Pucchā – abyākatasaṃyutte [Pg.209] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ khemāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Kathañca taṃ bhagavatāpi puna bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn này chư hiền, ở trong tương ưng Vô Ký, bài kinh Khemā được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập đầu tiên đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Và bài kinh ấy đã được đức Thế Tôn thuyết lại như thế nào?

Vissajjanā – antarā ca bhante sāvatthiṃ antarā ca sāketaṃ toraṇavatthusmiṃ padese rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha khemāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo yena khemā bhikkhunī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadikosalo khemaṃ bhikkhuniṃ etadavoca ‘‘kiṃ nukho ayye hoti tathāgato paraṃmaraṇā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘abyākataṃ kho etaṃ mahārāja bhagavatā hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti evamādinā khemāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bhagavatā ca bhante aparena samayena raññā pasenadikosalena puṭṭhena evameva puna bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được tỳ-khưu-ni Khemā thuyết giảng ở khoảng giữa Sāvatthī và Sāketa, tại địa điểm Toraṇavatthu, liên quan đến đức vua Pasenadi nước Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi nước Kosala đã đi đến chỗ tỳ-khưu-ni Khemā; sau khi đến, đã đảnh lễ rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, ngồi một bên, đức vua Pasenadi nước Kosala đã nói với tỳ-khưu-ni Khemā điều này: “Thưa hiền tỷ, có phải Như Lai có tồn tại sau khi chết không?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, tỳ-khưu-ni Khemā đã thuyết bắt đầu bằng: “Thưa đại vương, điều này đã không được đức Thế Tôn tuyên bố: ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết,’” v.v... Và thưa ngài, vào một thời điểm khác, khi được đức vua Pasenadi nước Kosala hỏi, đức Thế Tôn cũng đã thuyết lại đúng như vậy.

Kiṃ [Pg.211] panayye nahoti tathāgato paraṃ maraṇā.

Vậy thì, thưa hiền tỷ, có phải Như Lai không tồn tại sau khi chết?

Kutūhalasālāsutta

Kinh Giảng Đường Hiếu Kỳ

Pucchā – tattheva [Pg.215] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ kutūhalasālāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Kutūhalasālā được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập thứ chín đã được đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante vacchagottaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vacchagotto bhante paribbājako bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘purimāni bho gotama divasāni purimatarāni sambahulānaṃ nānātitthiyānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ paribbājakānaṃ kutūhalasālāyaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarakathā udapādī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alañhi te vaccha kaṅkhituṃ, alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīye ca pana te ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết ở Vesālī, liên quan đến du sĩ Vacchagotta. Thưa ngài, du sĩ Vacchagotta đã đi đến đức Thế Tôn và đã nói lời này, bắt đầu bằng: “Thưa Tôn giả Gotama, những ngày trước đây, trước đây nữa, nhiều vị sa-môn, bà-la-môn, du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau đang ngồi lại với nhau, tụ họp ở giảng đường hiếu kỳ, và cuộc nói chuyện này đã khởi lên,” v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng: “Này Vaccha, thật đáng cho ngươi thắc mắc, thật đáng cho ngươi nghi ngờ. Sự nghi ngờ đã sanh khởi nơi ngươi trong một vấn đề đáng nghi ngờ.”

Mahāvaggasaṃyuttapāḷi

Kinh Tương Ưng Đại Phẩm

Avijjāvagga

Phẩm Vô Minh

Upaḍḍhasutta

Kinh Một Nửa

Pucchā – mahāvaggasaṃyutte [Pg.219] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ upaḍḍhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Còn này chư hiền, ở trong tương ưng Đại Phẩm, bài kinh Upaḍḍha được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập thứ hai đã được đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante sakkare nāma sakyānaṃ nigame āyasmantaṃ ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘upaḍḍhamidaṃ bhante brahmacariyaṃ yadidaṃ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā hevaṃ ānanda, mā hevaṃ ānanda, sakalamevidaṃ ānanda brahmacariyaṃ yadidaṃ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại thị trấn Sakkara của dòng họ Thích-ca, trong xứ của những người Thích-ca, liên quan đến trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, trưởng lão Ānanda đã bạch với đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, đây là một nửa của phạm hạnh, tức là tình bạn tốt, sự đồng hành tốt, sự thân cận tốt.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đây là toàn bộ phạm hạnh, tức là tình bạn tốt, sự đồng hành tốt, sự thân cận tốt.” và các điều tương tự.

Mamaṃ [Pg.220] hi ānanda kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti.

Này Ānanda, thật vậy, do nương tựa vào ta là người bạn tốt mà các chúng sanh có sanh pháp được giải thoát khỏi sự sanh.

Bojjhaṅgasaṃyutta

Tương Ưng Thất Giác Chi

Kuṇḍaliyasutta

Kinh Kuṇḍaliya

Pucchā – bojjhaṅgasaṃyutte [Pg.221] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ kuṇḍaliyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, trong Tương Ưng Thất Giác Chi, kinh Kuṇḍaliya là kinh thứ sáu đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sākete bhante añjanavane migadāye kuṇḍaliyaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kuṇḍaliyo bhante paribbājako bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘ahamasmi bho gotama ārāmanissayī parisāvacaro, tassa mayhaṃ bho gotama pacchābhattaṃ bhuttapātarāsassa ayamācāro hoti ārāmena ārāmaṃ uyyānena uyyānaṃ anucaṅkamāmi anuvicarāmi, so tattha passāmi eke samaṇabrāhmaṇe itivādappamokkhānisaṃsañceva kathaṃ kathante upārambhānisaṃsañca, bhavaṃ pana gotamo kimānisaṃso viharatī’’ti etaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘vijjāvimuttiphalānisaṃso [Pg.222] kho kuṇḍaliya tathāgato viharatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại Sāketa, ở vườn Añjana, trong khu Lộc Uyển, liên quan đến du sĩ Kuṇḍaliya. Thưa ngài, du sĩ Kuṇḍaliya đã đến gặp đức Thế Tôn và nói lời này: “Thưa ngài Gotama, tôi là người thường lui tới các khu vườn, hay tham dự các hội chúng. Thưa ngài Gotama, đối với tôi, sau bữa ăn sáng, khi đã dùng xong bữa, có thói quen này là đi kinh hành, đi dạo từ khu vườn này đến khu vườn khác, từ công viên này đến công viên khác. Ở đó, tôi thấy một số vị sa-môn, bà-la-môn đang nói chuyện với lợi ích của việc tranh luận để bác bỏ và lợi ích của việc chỉ trích. Còn ngài Gotama thì an trú với lợi ích gì?” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Kuṇḍaliya, Như Lai an trú với lợi ích là quả của minh và giải thoát.” và các điều tương tự.

Paṭhama gilānasutta

Kinh Bệnh (đệ nhất)

Pucchā – tenāvuso [Pg.224] bhagavvatā jānatā…pe… sammāsambuddhena bojjhaṅgasaṃyutte dutiye gilānavagge paṭhamagilānasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, bởi đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc biết... (vân vân)..., trong Tương Ưng Thất Giác Chi, phẩm Bệnh thứ hai, kinh Bệnh đệ nhất đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante pippaliguhāyaṃ āyasmantaṃ mahākassapattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākassapatthero pippaliguhāyaṃ viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho bhante bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ mahākassapaṃ [Pg.225] etadavoca– ‘‘kacci te kassapa khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamoti. Na me bhante khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sattime kassapa bojjhaṅgā mayā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại Rājagaha (Vương Xá), trong động Pipphali, liên quan đến trưởng lão Mahākassapa (Đại Ca-diếp). Thưa ngài, trưởng lão Mahākassapa đang trú tại động Pipphali, bị bệnh, đau khổ, ốm nặng. Bấy giờ, thưa ngài, vào buổi chiều, đức Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ trưởng lão Mahākassapa. Sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn đã nói với trưởng lão Mahākassapa điều này: “Này Kassapa, thầy có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng trưởng không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, chứ không phải sự tăng trưởng?” “Bạch Thế Tôn, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của con tăng trưởng, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận thấy, chứ không phải sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Kassapa, bảy giác chi này đã được ta khéo thuyết giảng, đã được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn.” và các điều tương tự.

Udāyisutta

Kinh Udāyi

Pucchā – tattheva [Pg.227] āvuso tatiye udāyivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, cũng tại nơi ấy, trong phẩm Udāyi thứ ba, kinh Udāyi là kinh thứ mười đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sumbhesu bhante setakenāma sumbhānaṃ nigame āyasmantaṃ udāyittheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyitthero bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, yāva bahukatañca me bhante bhagavati pemañca gāravo ca hirī ca ottappañcāti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sādhu sādhu udāyi eso hi te udāyi maggo paṭiladdho. Yo te bhāvito bahulīkato, tathā tathā viharantaṃ tathattāya upanessati, yathā tvaṃ ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānissatī’’ti. Evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại thị trấn Setaka của dòng họ Sumbha, trong xứ của những người Sumbha, liên quan đến trưởng lão Udāyi. Thưa ngài, trưởng lão Udāyi đã đến gặp đức Thế Tôn và nói những lời như sau: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Lòng thương mến, sự kính trọng, lòng tàm, và lòng quý của con đối với đức Thế Tôn thật là to lớn biết bao!” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (đức Thế Tôn đã nói): “Lành thay, lành thay, Udāyi! Này Udāyi, con đường này đã được ngươi chứng đắc. Khi được ngươi tu tập, làm cho sung mãn, nó sẽ đưa ngươi, khi đang an trú như vậy như vậy, đến trạng thái như thật, để ngươi sẽ tự biết rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy.

Satipaṭṭhānasaṃyutta

Tương Ưng Niệm Xứ

Satisutta

Kinh Niệm

Pucchā – satipaṭṭhānasaṃyutte [Pg.230] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ satisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ kārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, trong Tương Ưng Niệm Xứ, kinh Niệm là kinh thứ hai đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante ambapālivane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘sato bhikkhave bhikkhu vihareyya sampajāno ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, tại Vesālī, trong khu vườn của Ambapālī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nên an trú có chánh niệm, có tỉnh giác. Đây là lời giáo huấn của chúng ta dành cho các ngươi.” và các điều tương tự.

Sālasutta

Kinh Sālā

Pucchā – tattheva [Pg.232] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ sālasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa chư hiền, cũng tại nơi ấy, kinh Sālā là kinh thứ tư đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosalesu bhante sālāyanāma kesalānaṃ brāhmaṇagāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘ye te bhikkhave bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo bhikkhave bhikkhū catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ bhāvanāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, tại xứ Kosala, trong một làng Bà-la-môn của người Kosala tên là Sālā, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này các tỳ khưu, những vị tỳ khưu nào là người mới, xuất gia chưa lâu, vừa mới đến với Pháp và Luật này, thì này các tỳ khưu, các ngươi nên khuyến khích, hướng dẫn, và an lập họ trong việc tu tập bốn niệm xứ.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy và các điều tương tự.

Sakuṇagghisutta

Kinh Chim Ưng

Pucchā – tattheva [Pg.234] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ sakuṇagghisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Sakuṇagghi là bài kinh thứ sáu đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và được thuyết giảng như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave sakuṇagghi lāpaṃ sakuṇaṃ sahasā ajjhappattā aggahesi. Atha kho bhikkhave lāpo sakuṇo sakuṇagghiyā hariyamāno evaṃ paridevasi mayamevamha alakkhikā, mayaṃ appapuññā, ye mayaṃ agocare carimha paravisaye, sacejja mayaṃ gocare careyyāma sake pettike visaye, na myāhaṃ sakuṇagghi alaṃ abhavissa yadidaṃ yuddhāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy đã được thuyết giảng) ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, và đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, thuở quá khứ, con diều hâu đã bất ngờ sà xuống bắt lấy con chim cút. Này các tỳ khưu, khi ấy, trong lúc đang bị con diều hâu tha đi, con chim cút đã than van như vầy: ‘Chúng ta quả là bất hạnh, chúng ta quả là ít phước đức, vì chúng ta đã đi kiếm ăn ở nơi không phải là địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác. Nếu hôm nay chúng ta đi kiếm ăn ở địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên, thì con diều hâu này đã không đủ sức đối với ta trong việc chiến đấu này.’”

Mayamevamha [Pg.235] alakkhikā, mayaṃ appapuññā.

Chúng ta quả là bất hạnh, chúng ta quả là ít phước đức.

Ko pana te lāpa gocaro sako pettiko visayo.

Này chim cút, thế nào là địa phận của ngươi, là lãnh địa của tổ tiên?

Yadidaṃ naṅgalakaṭṭhakaraṇaṃ leḍḍuṭṭhānaṃ.

Đó là nơi luống cày có những cục đất.

Ehi [Pg.236] kho dāni me sakuṇagghi, ehi kho dāni me sakuṇagghi,

Này diều hâu, bây giờ hãy đến với ta đây! Này diều hâu, bây giờ hãy đến với ta đây!

(Dāruguḷoviya vinivattitvā tasseva leḍḍussa antare paccupādi. Aṭṭhakathā)

(Giống như khúc gỗ, nó đã quay tròn lại rồi rơi xuống ở giữa cục đất ấy. Chú giải)

Evañhi taṃ bhikkhave hoti yo agocare carati paravisaye.

Này các tỳ khưu, sự việc là như thế ấy đối với người đi vào nơi không phải địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác.

Tasmātiha [Pg.237] bhikkhave mā agocare carittha paravisaye.

Do vậy, này các tỳ khưu, các thầy chớ nên đi vào nơi không phải địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác.

Gocare bhikkhave caratha sake pettike visaye.

Này các tỳ khưu, các thầy hãy đi vào địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên.

Gocare bhikkhave carataṃ sake pettike visaye na lacchati māro otāraṃ, na lacchati māro ārammaṇaṃ.

Này các tỳ khưu, đối với những người đi vào địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên, Ma vương sẽ không có được cơ hội, Ma vương sẽ không có được đối tượng.

Bhikkhunupassayasutta

Kinh Bhikkhunupassaya

Pucchā – tattheva [Pg.238] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ bhikkhunupassayasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bhikkhunupassaya là bài kinh thứ mười đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando yāvattako ahosi bhikkhunīhi saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evametaṃ ānanda, evametaṃ ānanda, yohi koci ānanda bhikkhu vā bhikkhunī vā catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto viharati, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến Trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, Tôn giả Ānanda đã trình báo lên Đức Thế Tôn tất cả những cuộc đàm luận với các vị tỳ khưu ni đã có đến mức độ nào. Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Ānanda, sự việc là như thế ấy! Này Ānanda, sự việc là như thế ấy! Này Ānanda, bất luận là tỳ khưu hay tỳ khưu ni nào sống với tâm được an lập vững chắc ở bốn niệm xứ, điều này có thể được trông đợi nơi vị ấy: Vị ấy sẽ nhận biết được sự khác biệt cao thượng từ trước cho đến sau.”

Cundasutta

Kinh Cunda

Pucchā – tattheva [Pg.242] āvuso dutiye nālandavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ cundasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Nālandā thứ nhì, bài kinh Cunda là bài kinh thứ ba đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero cundena samaṇuddesena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhante āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ayaṃ bhante cundo samaṇuddeso evamāha ‘āyasmā bhante sāriputto parinibbuto, idamassa pattacīvara’nti. Api ca me bhante madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṃ nappaṭibhanti ‘āyasmā sāriputto parinibbuto’ti sutvā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘kiṃ nu kho te ānanda sāriputto sīlakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṃ vā, paññākkhandhaṃvā, vimuttikkhandhaṃvā, vimuttiñāṇadassanakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính Trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, Tôn giả Trưởng lão Ānanda cùng với sa di Cunda đã đi đến nơi Đức Thế Tôn. Sau khi đi đến, vị ấy đã đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, trong khi ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã thưa với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, sa di Cunda này đã nói như vầy: ‘Bạch ngài, Tôn giả Sāriputta đã viên tịch. Đây là y và bát của vị ấy.’ Bạch ngài, sau khi nghe rằng: ‘Tôn giả Sāriputta đã viên tịch,’ thân của con giống như bị tê liệt, các phương hướng cũng không hiện rõ đối với con, các pháp cũng không hiển hiện đối với con.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Ānanda, có phải Sāriputta đã viên tịch bằng cách mang theo uẩn giới, hoặc uẩn định, hoặc uẩn tuệ, hoặc uẩn giải thoát, hoặc uẩn giải thoát tri kiến của ngươi đi chăng?”

Ayaṃ [Pg.243] bhante cundosamaṇuddeso evamāha.

Bạch ngài, sa di Cunda này đã nói như vầy.

Tasmātihānanda [Pg.245] attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.

Do vậy, này Ānanda, các thầy hãy sống với chính mình là hòn đảo, với chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác.

Bāhiyasutta

Kinh Bāhiya

Pucchā – tattheva [Pg.246] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ bāhiyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bāhiya là bài kinh thứ năm đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ bāhiyaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante bāhiyo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha tvaṃ bāhiya ādimeva visodhehi kusalesu dhammesu. Ko cādikusalānaṃ dhammānaṃ, sīlañca suvisuddhaṃ diṭṭhica ujukā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến Tôn giả Bāhiya. Thưa ngài, Tôn giả Bāhiya đã thưa với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, mong sao Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Pháp của Đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, có tâm quyết đoán.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Do vậy, này Bāhiya, ở đây ngươi hãy thanh lọc ngay từ lúc ban đầu ở các thiện pháp. Và thế nào là sự khởi đầu của các thiện pháp? Đó là giới được trong sạch và tri kiến được ngay thẳng.”

Sīlaṭṭhitivagga

Phẩm Sīlaṭṭhiti

Ciraṭṭhitisutta

Kinh Ciraṭṭhiti

Pucchā – tattheva [Pg.248] āvuso tatiye sīlaṭṭhitivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ ciraṭṭhitisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Sīlaṭṭhiti thứ ba, bài kinh Ciraṭṭhiti là bài kinh thứ nhì đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, bởi ai, và được thuyết giảng như thế nào?

Vissajjanā – pāṭaliputte bhante āyasmantaṃ bhaddaṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Āyasmā bhante bhaddo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho āvuso ānanda hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hoti, ko panāvuso ānanda hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sādhu sādhu āvuso bhadda, bhaddako kho te āvuso bhadda ummaṅgo’’ti evamādinā āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, liên quan đến Tôn giả Bhadda, ở tại thành Pāṭaliputta. Bạch ngài, Tôn giả Bhadda vào buổi chiều, sau khi đứng dậy từ nơi độc cư, đã đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Này hiền giả Ānanda, do nhân gì, do duyên gì, mà sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp không được tồn tại lâu dài? Và này hiền giả Ānanda, do nhân gì, do duyên gì, mà sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp được tồn tại lâu dài?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, với những lời bắt đầu là: “Lành thay, lành thay, này hiền giả Bhadda, thật là tốt đẹp thay trí tuệ của hiền giả Bhadda.”

Bhaddako [Pg.249] te āvuso bhadda ummaṅgo.

Này hiền giả Bhadda, thật là tốt đẹp thay trí tuệ của hiền giả.

‘‘Catunnaṃ [Pg.250] kho āvuso satipaṭṭhānānaṃ abhāvitattā abahulīkatattā tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ –

“Này hiền giả, do bốn niệm xứ không được tu tập, không được làm cho sung mãn, nên sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp không được tồn tại lâu dài.” –

Sirivaḍḍhasutta

Kinh Sirivaḍḍha

Pucchā – tassāvuso bhagavatā arahato sammāsambuddhassa pāvacanasamudayabhūtāya mahāvaggapāḷiyā satipaṭṭhānasaṃyutte sīlaṭṭhitivagge navamaṃ sirivaḍḍhasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Sirivaḍḍha thứ chín trong phẩm An Trú Trong Giới, thuộc Tương Ưng Niệm Xứ, trong Pāli tạng Đại Phẩm là sự tập hợp giáo huấn của đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy, đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe bhante sirivaḍḍhaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Sirivaḍḍho bhante gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Athakho bhante āyasmā ānando yenasirivaḍḍhassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi[Pg.251]. Nisajja kho āyasmā ānando sirivaḍḍhaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘kacci te gahapati khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’ti. Na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘kāye kāyānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhā domanassaṃ. Vedanāsu. Citte. Dhammesu dhammānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhā domanassa’nti. Evañhi te gahapati sikkhitabba’’nti. Evaṃ kho āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, liên quan đến gia chủ Sirivaḍḍha, ở tại thành Rājagaha. Bạch ngài, gia chủ Sirivaḍḍha bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Bạch ngài, khi ấy Tôn giả Ānanda đã đi đến trú xá của gia chủ Sirivaḍḍha; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Ānanda đã nói với gia chủ Sirivaḍḍha điều này: “Này gia chủ, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng trưởng không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận rõ, không phải là sự tăng trưởng không?” “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của con tăng trưởng mạnh, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận rõ, không phải là sự thuyên giảm.” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói như vầy bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo: “Này gia chủ, vì vậy ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Ta sẽ sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. (Quán) trên các cảm thọ... trên tâm... Ta sẽ sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời.’ Này gia chủ, ông nên học tập như vậy.”

Iddhipādasaṃyutta

Tương Ưng Thần Túc

Moggallānasutta

Kinh Moggallāna

Pucchā – iddhipādasaṃyutte [Pg.254] āvuso catutthaṃ moggallānasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Moggallāna thứ tư trong Tương Ưng Thần Túc đã được đức Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Sambahulā bhante bhikkhū heṭṭhāmigāramātupāsāde viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā bhantacittā pākatindriyā. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ te bhikkhū saṃvejetvā ‘‘kiṃ nu tumhe bhikkhave saṃviggā lomahaṭṭhajātā ekamantaṃ ṭhitā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói ở tại thành Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu đang trú ở lầu dưới của giảng đường Migāramātā, là những người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói lời tạp uế, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Bạch ngài, trong sự việc ấy, sau khi Tôn giả Mahāmoggallāna đã làm cho các vị tỳ khưu ấy xúc động, (kinh) đã được đức Thế Tôn nói với những lời bắt đầu là: “Này các tỳ khưu, vì sao các ngươi xúc động, lông tóc dựng đứng, đứng sang một bên?”

Acchariyaṃ [Pg.256] vata bho, abbhutaṃ vata bho.

Thật là kỳ diệu thay, chư hiền, thật là hy hữu thay, chư hiền.

Nivātañca vata.

Thật là khiêm tốn thay.

Ayañca migāramātupāsādo gambhīranemo.

Và giảng đường Migāramātā này có nền móng vững chắc.

Tumheva [Pg.257] kho bhikkhave saṃvejetukāmena moggallānena bhikkhunā pādaṅguṭṭhakena migāramātupāsādo saṅkampito sampakampito sampadhālito.

Này các tỳ khưu, chính vì muốn làm cho các ngươi xúc động mà tỳ khưu Moggallāna đã dùng ngón chân cái làm cho giảng đường Migāramātā này rung động, chấn động, chuyển động.

Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamesaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṃ mahiddhiko evaṃ mahānubhāvo.

Này các tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào về điều ấy, do tu tập, làm cho sung mãn những pháp nào mà tỳ khưu Moggallāna có thần lực lớn như vậy, có oai lực lớn như vậy?

Anuruddhasaṃyutta

Tương Ưng Anuruddha

Bāḷhagilānasutta

Kinh Trọng Bệnh

Pucchā – anuruddhasaṃyutte [Pg.259] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ bāḷhaginānasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Trọng Bệnh, được các bậc Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập là kinh thứ mười trong Tương Ưng Anuruddha, đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha āyasmatā anuruddhattherena bhāsitaṃ. Sambahulā bhante bhikkhū āyasmantaṃ anuruddhaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavocuṃ ‘‘katamenāyasmato anuruddhassa vihārena viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘catūsu kho me āvuso satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittassa viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhantī’’ti evamādinā āyasmatā anuruddhattherena bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Anuruddha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, ở tại thành Sāvatthī. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu đã nói với Tôn giả Anuruddha, đang bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh, điều này: “Do Tôn giả Anuruddha sống với pháp trú nào mà các cảm thọ đau đớn về thân đã khởi lên không chiếm ngự tâm?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Anuruddha với những lời bắt đầu là: “Này các hiền giả, do tôi sống với tâm khéo an trú trong bốn niệm xứ, nên các cảm thọ đau đớn về thân đã khởi lên không chiếm ngự tâm.”

Ānāpānasaṃyutta

Tương Ưng Hơi Thở

Mahākappinasutta

Kinh Mahākappina

Pucchā – ānāpānasaṃyutte [Pg.261] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ mahākappinasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Mahākappina, được các bậc Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập là kinh thứ bảy trong Tương Ưng Hơi Thở, đã được đức Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘passatha no tumhe bhikkhave etassa bhikkhuno kāyassa iñjitattaṃ vā phanditabbaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được đức Thế Tôn nói ở tại thành Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời bắt đầu là: “Này các tỳ khưu, các ngươi có thấy sự rung động hay lay chuyển nào của thân vị tỳ khưu này không?”

Icchānaṅgalasutta

Kinh Icchānaṅgala

Pucchā – tattheva [Pg.263] āvuso dutiyavagge paṭhamaṃ icchānaṅgalasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, trong phẩm thứ hai, bài kinh Icchānaṅgala thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – icchānaṅgale bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘sace kho bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ ‘katame nāvuso vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe bhikkhave tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha ānāpānassatisamādhinā kho āvuso bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Icchānaṅgala, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ông như sau: ‘Thưa hiền giả, Sa-môn Gotama đã an cư mùa mưa phần lớn với pháp trú nào?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ông hãy trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, Đức Thế Tôn đã an cư mùa mưa phần lớn với định niệm hơi thở vô hơi thở ra.’”

Sotāpattisaṃyutta

Tương Ưng Dự Lưu

Cakkavattirājasutta

Kinh Vua Chuyển Luân

Pucchā – sotāpattisaṃyutte [Pg.266] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ cakkavattirājasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Dự Lưu, bài kinh Vua Chuyển Luân đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập đầu tiên, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kiñcāpi bhikkhave rājā cakkavattī catunnaṃ dīpānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāretvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova nirayā, aparimutto tiracchānayoniyā, aparimutto pettivisayā, aparimutto apāyaduggativinipātā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, cho dù vị vua chuyển luân, sau khi thực thi vương quyền cai trị tối thượng trên bốn châu, sau khi thân hoại mạng chung, sanh lên thiện thú, thiên giới, làm bạn đồng hành với chư thiên cõi Ba Mươi Ba, vị ấy ở đó, trong vườn Nandana, được chúng tiên nữ vây quanh, được cung phụng, đầy đủ, và hưởng thụ năm dục lạc của chư thiên, nhưng nếu vị ấy không thành tựu bốn pháp, thì vị ấy vẫn chưa thoát khỏi địa ngục, chưa thoát khỏi loài bàng sanh, chưa thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, chưa thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

Dīghāvu upāsakasutta

Kinh Cận Sự Nam Dīghāvu

Pucchā – tattheva [Pg.268] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ dīghāvuupāsakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, bài kinh Cận Sự Nam Dīghāvu đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập thứ ba, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.269] bhante dīghāvuṃ upāsakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavā bhante dīghāvuṃ upāsakaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavoca ‘‘kacci te dīghāvu khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’ti. Na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamoti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha te dīghāvu evaṃ sikkhitabbaṃ buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Rājagaha, liên quan đến cận sự nam Dīghāvu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói với cận sự nam Dīghāvu đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh điều này: “Này Dīghāvu, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ khổ có thuyên giảm, không tăng trưởng chăng? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, không phải sự tăng trưởng chăng?” (Dīghāvu đáp:) “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ khổ của con tăng trưởng mạnh, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận thấy, không phải sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này Dīghāvu, vì vậy ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Ta sẽ là người thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật.’”

Yānimāni [Pg.271] bhante bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṃvijjante te dhammā mayi–

Bạch ngài, bốn chi phần Dự lưu nào đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, những pháp ấy đều có mặt nơi con–

Tasmātiha tvaṃ dīghāvu imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi–

Này Dīghāvu, vì vậy ở đây, sau khi an trú trong bốn chi phần Dự lưu này, ông hãy tu tập thêm nữa sáu pháp thuộc về minh kiến–

Mā [Pg.272] tvaṃ tāta dīghāvu evaṃ manasākāsi.

Này con Dīghāvu, con chớ có tác ý như vậy.

Iṅgha tvaṃ tāta dīghāvu yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṃ sādhukaṃ manasikarohi.

Này con Dīghāvu, thôi nào, con hãy khéo tác ý chính điều mà Đức Thế Tôn đã dạy cho con.

Paṇḍito [Pg.273] bhikkhave dīghāvu upāsako.

Này các tỳ khưu, cận sự nam Dīghāvu là bậc hiền trí.

Paccapādi dhammassānudhammaṃ.

(Vị ấy) đã thực hành pháp và tùy pháp.

Na [Pg.274] ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ viheṭhesi.

Và (vị ấy) đã không làm phiền ta trong vấn đề liên quan đến pháp.

Dīghāvu bhikkhave upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.

Này các tỳ khưu, cận sự nam Dīghāvu, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị hóa sanh, sẽ bát-niết-bàn tại nơi ấy, có pháp không trở lại từ cõi đời ấy.

Veḷudvāreyyasutta

Kinh Dân Làng Cổng Tre

Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena sotāpattisaṃyutte sattamaṃ saṃgītaṃ veḷudvāreyyasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, bởi Đức Thế Tôn ấy... bậc Chánh Đẳng Giác, trong Tương Ưng Dự Lưu, bài kinh Veḷudvāreyya đã được kết tập thứ bảy, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – kosalesu bhante veḷudvāre nāma kosalānaṃ brāhmaṇa gāme veḷudvāreyyake brāhmaṇagahapatike ārabbha bhāsitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại xứ Kosala, ở làng Bà-la-môn của người Kosala tên là Veḷudvāra, liên quan đến các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Veḷudvāra.

Veḷudvāreyyakā [Pg.275] bhante brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘mayaṃ bho gotama evaṃkāmā evaṃchandā evaṃadhippāyā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… jātarūparajataṃ sādiyeyyāma, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāma, tesaṃ no bhavaṃ gotamo amhākaṃ evaṃkāmānaṃ evaṃchandānaṃ evaṃadhippāyānaṃ tathā dammaṃ desetu, yathā mayaṃ puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāmā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘attūpanāyikaṃ vo gahapatayo dhammapariyāyaṃ desessāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Veḷudvāra đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi có mong muốn, có ý muốn, có ý định như vầy: chúng tôi muốn sống trong cảnh nhà cửa chật chội con cái... chúng tôi muốn vui thích với vàng và bạc, sau khi thân hoại mạng chung, chúng tôi muốn được sanh lên thiện thú, thiên giới. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho chúng tôi, những người có mong muốn, có ý muốn, có ý định như vậy, để chúng tôi có thể sống trong cảnh nhà cửa chật chội con cái... và sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các gia chủ, ta sẽ thuyết cho các ông một pháp môn có thể tự mình chứng nghiệm. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, ta sẽ nói.”

Saraṇānivagga

Phẩm Saraṇāni

Paṭhama mahānāmasutta

Kinh Mahānāma Thứ Nhất

Pucchā – tattheva [Pg.280] āvuso tatiye saraṇānivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ paṭhamamahānāmasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, trong phẩm Saraṇāni thứ ba, bài kinh Mahānāma thứ nhất đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập đầu tiên, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu [Pg.281] bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme mahānāmaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idaṃ bhante kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ sambādhabyūhaṃ, so khvāhaṃ bhante bhagavantaṃ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṃ kapilavatthuṃ pavisanto bhantenapi hatthinā samāgacchāmi, bhantenapi assena samāgacchāmi, bhantenapi rathena samāgacchāmi, bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi, bhantenapi purisena samāgacchāmi, tassa mayhaṃ bhante tasmiṃ samaye mussateva bhagavantaṃ ārabbha sati, mussati dhammaṃ ārabbha sati, mussati saṅghaṃ ārabbha sati, tassa mayhaṃ bhante evaṃ hoti imamhi cāhaṃ samaye kālaṃ kareyyaṃ, kā mayhaṃ gati, ko abhisamparāyo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā bhāyi mahānāma, mā bhāyi mahānāma, apāpakaṃ te maraṇaṃ bhavissati apāpikā kālaṃ kiriyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến Mahānāma người dòng họ Sakka. Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, Kapilavatthu này thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người ở chen chúc, đường sá chật hẹp. Bạch Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi đã hầu hạ đức Thế Tôn hoặc các vị tỳ khưu tu tập tâm, trong khi đi vào Kapilavatthu, con gặp phải voi cuồng, con gặp phải ngựa cuồng, con gặp phải xe cuồng, con gặp phải cỗ xe cuồng, con gặp phải người cuồng. Bạch Thế Tôn, vào lúc ấy, niệm của con liên quan đến đức Thế Tôn bị thất thoát, niệm liên quan đến Pháp bị thất thoát, niệm liên quan đến Tăng bị thất thoát. Bạch Thế Tôn, con có suy nghĩ thế này: ‘Nếu vào lúc này ta mệnh chung, đâu là cảnh giới của ta, đâu là đời sau (của ta)?’” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, chớ có sợ hãi! Này Mahānāma, chớ có sợ hãi! Cái chết của ông sẽ không phải là xấu xa, sự mệnh chung sẽ không phải là tồi tệ.”

Dutiya saraṇānisakkasutta

Kinh Saraṇānisakka thứ hai

Pucchā – tattheva [Pg.284] āvuso dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ dutiyasaraṇānisakkasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp đã kết tập kinh Saraṇānisakka thứ hai là (kinh) thứ năm, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme mahānāmaṃyeva sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến chính Mahānāma người dòng họ Sakka.

Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idha bhante saraṇāni sakko kālaṅkato, so bhagavatā byākato ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti. Tatra sudaṃ bhante sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti ‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata

Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở đây, Saraṇāni người dòng họ Sakka đã mệnh chung. Vị ấy đã được đức Thế Tôn tuyên bố là: ‘Vị Dự Lưu, không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn (chứng đắc), hướng đến sự giác ngộ hoàn toàn.’ Bạch Thế Tôn, về việc ấy, nhiều người dòng họ Sakka sau khi tụ họp, sau khi hội kiến đã phàn nàn, đã chê bai, đã chỉ trích rằng: ‘Thật là kỳ diệu, thưa các ngài! Thật là phi thường, thưa các ngài!

Bho[Pg.285], ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati, yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato, so bhagavatā byākato ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti, saraṇāni sakko sikkhāya aparipūrakārī ahosī’’ti tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo so mahānāma dīgharattaṃ upāsako buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, so kathaṃ vinipātaṃ gaccheyyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Ở đây, giờ đây ai lại không là vị Dự Lưu, khi mà Saraṇāni người dòng họ Sakka đã mệnh chung, vị ấy đã được đức Thế Tôn tuyên bố là: ‘Vị Dự Lưu, không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn (chứng đắc), hướng đến sự giác ngộ hoàn toàn.’ Saraṇāni người dòng họ Sakka đã là người không thực hành trọn vẹn các học giới.’” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, người cận sự nam nào đã đi đến quy y Phật, đã đi đến quy y Pháp, đã đi đến quy y Tăng trong một thời gian dài, làm sao người ấy lại có thể đi đến đọa xứ?”

Paṭhama anāthapiṇḍikasutta

Kinh Anāthapiṇḍika thứ nhất

Pucchā – tattheva [Pg.289] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ paṭhamaanāthapiṇḍikasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa đã kết tập kinh Anāthapiṇḍika thứ nhất là (kinh) thứ sáu, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, bởi ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến gia chủ Anāthapiṇḍika, bởi Trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp.

Āyasmā bhante sāriputtatthero āyasmatā ānandattherena pacchāsamaṇena saddhiṃ yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho āyasmā sāriputto anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavoca ‘‘kacci te gahapati khamanīyaṃ kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti, na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamoti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yathā rūpena kho gahapati buddhe appasādena samannāgato assutavā puthujjano kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ niyaraṃ upapajjati tathārūpo te buddhe appasādo natthi, atthi ca kho te gahapati buddhe aveccappasādo ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho…pe… bhagavā’ti tañca pana te buddhe aveccappasādaṃ attani samanupassato ṭhānaso vedanā paṭippassambheyyā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, Trưởng lão Sāriputta cùng với Trưởng lão Ānanda là vị thị giả đi theo sau đã đi đến trú xá của gia chủ Anāthapiṇḍika. Sau khi đi đến, ngài đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được chuẩn bị. Sau khi ngồi, Trưởng lão Sāriputta đã nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang bị bệnh, đau đớn, ốm nặng điều này: “Này gia chủ, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng thêm không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, không phải là sự tăng thêm không?” – “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm. Sự tăng thêm của chúng được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được Trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này gia chủ, giống như hạng phàm phu ít nghe, người có sự bất tín ở đức Phật, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; sự bất tín ở đức Phật như thế ấy ông không có. Này gia chủ, ông có sự tịnh tín bất động ở đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, ... (cho đến) ... là đấng Thế Tôn.’ Và trong khi tự mình quán xét sự tịnh tín bất động ở đức Phật ấy, các cảm thọ có cơ sở để được lắng dịu.”

Yassa [Pg.293] saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;

Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.

Người có đức tin ở đấng Như Lai, không lay chuyển, được an lập vững vàng; và người có giới hạnh tốt đẹp, được bậc Thánh ái mộ, tán dương.

Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ;

Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.

Người có sự tịnh tín ở Tăng đoàn, và có tri kiến ngay thẳng; người ấy được gọi là ‘không nghèo khó,’ đời sống của người ấy không vô ích.

Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;

Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhānasāsanaṃ.

Do đó, bậc trí tuệ nên chuyên tâm vào đức tin và giới hạnh, sự tịnh tín và sự thấy Pháp, trong khi ghi nhớ lời giáo huấn của các đức Phật.

Puññābhisandavagga

Phẩm Dòng Phước

Mahānāmasutta

Kinh Mahānāma

Pucchā – tattheva āvuso puññābhisandavaggo porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ mahānāmasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, trong phẩm Dòng Phước, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa đã kết tập kinh Mahānāma là (kinh) thứ bảy, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu [Pg.294] bhante kapilavatthusmiṃ mahānāmaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ.

Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến Mahānāma người dòng họ Sakka.

Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kittāvatā nu kho bhante upāsako hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yato kho mahānāma buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người cận sự nam?” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, khi nào đã đi đến quy y Phật, đã đi đến quy y Pháp, đã đi đến quy y Tăng.”

Kittāvatā nu kho bhante upāsako hoti.

“Bạch ngài, cho đến mức độ nào thì được gọi là một người cận sự nam?”

Kāḷigodhasutta

Kinh Kāḷigodhā

Pucchā – tattheva [Pg.297] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ kāḷigodhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ kārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, kinh Kāḷigodhā là bài kinh thứ chín đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kāḷigodhaṃ nāma sākiyāniṃ ārabbha ‘‘catūhi kho godhe dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, (bài kinh đã được thuyết) ở xứ Sakka, nhân nữ cư sĩ tên là Kāḷigodhā, và đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Godhā, vị nữ Thánh đệ tử nào hội đủ bốn pháp thì là bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, có sự giác ngộ là nơi đến.’”

Lābhā [Pg.300] te godhe, suladdhaṃ te godhe, sotāpattiphalaṃ tayā godhe –

“Này Godhā, thật là lợi ích cho ngươi! Này Godhā, thật là khéo được cho ngươi! Này Godhā, quả Dự Lưu đã được ngươi (chứng đắc).”

Nandiyasakkasutta

Kinh Nandiya người Sakka

Pucchā – tenāvuso jānatā…pe… sammāsambuddhena sotāpattisaṃyutte puññābhisandavagge dasamaṃ nandiyasakkasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, do vậy, kinh Nandiya người Sakka là bài kinh thứ mười trong phẩm Dòng Phước Báu thuộc Tương Ưng Dự Lưu đã được vị Chánh Đẳng Giác, bậc biết ...đã thấy... thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, và như thế nào?

Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme nandiyaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Nandiyo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘yasseva nu kho bhante ariyasāvakassa cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbena sabbaṃ sabbathāsabbaṃ natthi, sveva nu kho bhante ariyasāvako pamādavihārī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yassa kho nandiya cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ natthi, tamahaṃ bāhiro puthujjanapakkhe ṭhitoti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, (bài kinh đã được thuyết) ở xứ Sakka, tại Kapilavatthu, trong tu viện Nigrodha, nhân Nandiya người Sakka. Bạch ngài, Nandiya người Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: ‘Bạch ngài, vị Thánh đệ tử nào không có đầy đủ bốn chi phần của bậc Dự Lưu, một cách toàn diện, một cách trọn vẹn, thì bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy có phải là người sống buông lung không?’ Trong sự việc ấy, bạch ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Nandiya, người nào không có đầy đủ bốn chi phần của bậc Dự Lưu, một cách toàn diện, một cách trọn vẹn, Ta nói rằng người ấy là kẻ ngoại đạo, đứng về phía hàng phàm phu.’”

Saccasaṃyutta

Tương Ưng về các Sự Thật

Tiracchānakathāsutta

Kinh Câu Chuyện Thấp Hèn

Pucchā – saccasaṃyutte [Pg.304] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāyakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ tiracchānakathāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong Tương Ưng về các Sự Thật, kinh Câu Chuyện Thấp Hèn là bài kinh thứ mười đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha mā bhikkhave anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ katheyyātha. Seyyathidaṃ, rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, chớ có nói nhiều loại câu chuyện thấp hèn. Chẳng hạn như: chuyện về vua, chuyện về kẻ trộm, chuyện về đại thần, chuyện về quân đội, chuyện về sự sợ hãi, chuyện về chiến tranh, chuyện về đồ ăn, chuyện về thức uống, chuyện về y phục, chuyện về chỗ ở.’”

Idaṃ [Pg.305] dukkhanti katheyyātha.

“Hãy nói rằng: ‘Đây là sự khổ.’”

Tasmātiha [Pg.306] bhikkhave idaṃ dukkhanti yogo karaṇīyo…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yogo karaṇīyo.

“Vì thế, này các tỳ khưu, cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là sự khổ’... Cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ.’”

Dhammacakkapavattanasutta

Kinh Chuyển Pháp Luân

Pucchā – tattheva āvuso dhammacakkappavattanavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ dhammacakkapavattanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Chuyển Pháp Luân, kinh Chuyển Pháp Luân là bài kinh đầu tiên đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante isipatane migadāye pañcavaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘dve me bhikkhave antā pabbajitena nasevitabbā. Katame dve, yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, yo cāyaṃ attakilamathānuyogo [Pg.307] dukkho anariyo anatthasaṃhito, ete kho bhikkhave ubho ante anupagamma majjhimāpaṭipadā tathāgatena abhisambuddhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, ở Bārāṇasī, tại Isipatana, trong vườn Lộc Uyển, nhân nhóm năm vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, có hai cực đoan này mà người xuất gia không nên thực hành. Hai cực đoan nào? Sự thực hành đắm mình trong các dục lạc, là thấp hèn, thuộc về dân làng, của phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích; và sự thực hành tự hành hạ bản thân, là khổ đau, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích. Này các tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, con đường trung đạo đã được Như Lai chứng ngộ.’”

Āsavakkhayasutta

Kinh Sự Đoạn Tận Các Lậu Hoặc

Pucchā – tattheva [Pg.308] āvuso koṭigāmavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ āsavakkhayasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Làng Koṭi, kinh Sự Đoạn Tận Các Lậu Hoặc là bài kinh thứ năm đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘jānatohaṃ bhikkhave passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ dukkhanti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ayaṃ dukkhasamudayoti, ayaṃ dukkhanirodhoti, ayaṃ dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho bhikkhave jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti. Tasmātiha bhikkhave ‘‘idaṃ dukkha’’nti yogo karaṇīyo, ayaṃ dukkhasamudayoti, ayaṃ dukkhanirodhoti, ayaṃ dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti yogo karaṇīyo’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): ‘Này các tỳ khưu, Ta nói rằng sự đoạn tận các lậu hoặc là dành cho người biết, người thấy, không phải cho người không biết, không thấy. Và này các tỳ khưu, biết gì, thấy gì mà có sự đoạn tận các lậu hoặc? Này các tỳ khưu, biết và thấy: ‘Đây là sự khổ’ thì có sự đoạn tận các lậu hoặc; (biết và thấy): ‘Đây là sự tập khởi của khổ,’ (biết và thấy): ‘Đây là sự chấm dứt khổ,’ (biết và thấy): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ’ thì có sự đoạn tận các lậu hoặc. Này các tỳ khưu, chính do biết như vậy, thấy như vậy mà có sự đoạn tận các lậu hoặc. Vì thế, này các tỳ khưu, cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là sự khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là sự tập khởi của khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là sự chấm dứt khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ.’’ Như vậy đã được đức Thế Tôn thuyết giảng.

Sīsapāvanasutta

Kinh Rừng Sīsapā

Pucchā – tattheva [Pg.309] āvuso sīsapāvanavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ sīsapāvanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Rừng Sīsapā, kinh Rừng Sīsapā là bài kinh đầu tiên đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – kosambiyaṃ [Pg.310] bhante sīsapāvane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nukho bahutaraṃ yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

Đáp – Bạch ngài, ở Kosambī, trong rừng Sīsapā, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào là nhiều hơn, số lá sīsapā ít ỏi mà Ta đã lấy trong tay, hay số lá ở trên cây trong rừng sīsapā này?’”

Pañcagatipeyyālavagga

Phẩm Lặp Lại về Năm Cõi

Pucchā – tattheva [Pg.312] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pariyosānabhāvena saṃgīto pañcagatipeyyālavagge, bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsito.

Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, phẩm Lặp Lại về Năm Cõi đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại như là phần kết thúc, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsito.

Đáp – Bạch ngài, ở Vesālī, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào là nhiều hơn, một ít bụi đất mà Ta đã lấy trên đầu móng tay, hay là quả đất lớn này?’”

Pucchā – ke [Pg.315] āvuso sikkhanti.

Hỏi – Thưa hiền giả, những ai đang tu học?

Vissajjanā – sekkhā ca bhante puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti.

Đáp – Bạch ngài, các bậc hữu học và các vị phàm phu thiện lành đang tu học.

Pucchā – ke [Pg.316] āvuso sikkhitasikkhā.

Hỏi – Này chư hiền, những ai là bậc đã tu tập xong?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

Đáp – Thưa ngài, các bậc A-la-hán là những bậc đã tu tập xong.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, (điều ấy) được thiết lập ở đâu?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

Đáp – Thưa ngài, (điều ấy) được thiết lập nơi những người có lòng ham muốn học tập.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

Hỏi – Này chư hiền, những ai thọ trì (điều ấy)?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

Đáp – Thưa ngài, những vị nào đang thực hành, các vị ấy thọ trì.

Pucchā – kassa [Pg.317] āvuso vacanaṃ.

Hỏi – Này chư hiền, (đây là) lời dạy của ai?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

Đáp – Thưa ngài, (đây là) lời dạy của Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác.

Pucchā – kena āvuso ābhataṃ.

Hỏi – Này chư hiền, (giáo pháp này) do ai mang đến?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

Đáp – Thưa ngài, (giáo pháp này) được mang đến do sự truyền thừa.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, ngài là bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Suttantapiṭaka Tạng Kinh Saṃyuttanikāye Kinh Tương Ưng Bộ Sagāthāvaggapāḷi Phẩm Có Kệ Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā Phần Hỏi Và Đáp Về Việc Kiết Tập Pucchā – paṭhamamahāsaṃgītikāle [Pg.1] āvuso dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā tadanantaraṃ suttantapiṭakaṃ saṃgāyantā dīghanikāyañca majjhimanikāyañca saṃgāyitvā tadanantaraṃ kiṃnāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu. Hỏi – Thưa chư hiền, vào lúc đại kiết tập lần thứ nhất, các vị Trưởng lão kiết tập Pháp, các bậc Thượng tọa xưa, đứng đầu là ngài Đại Ca-diếp, sau khi đã kiết tập tạng Luật trước tiên, kế đó trong khi kiết tập tạng Kinh, sau khi đã kiết tập Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, tiếp theo sau đó các ngài đã kiết tập bộ kinh tên là gì? Vissajjanā – paṭhamamahāsaṃgītikāle bhante dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo porāṇatheravarā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā tadanantaraṃ suttantapiṭakaṃ saṃgāyantā dīghanikāyañca majjhimanikāyañca saṃgāyitvā tadanantaraṃ sattahi ca suttasahassehi sattahi ca suttasatehi dvāsaṭṭhiyā ca suttehi paṭimaṇḍitaṃ bhāṇavārasataparimāṇaṃ saṃyuttanikāyaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu. Đáp – Thưa ngài, vào lúc đại kiết tập lần thứ nhất, các vị Trưởng lão kiết tập Pháp xưa, đứng đầu là ngài Đại Ca-diếp, sau khi đã kiết tập tạng Luật trước tiên, kế đó trong khi kiết tập tạng Kinh, sau khi đã kiết tập Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, tiếp theo sau đó các ngài đã kiết tập bộ kinh có tên là Tương Ưng Bộ, được trang hoàng với bảy ngàn bảy trăm sáu mươi hai bài kinh, có dung lượng là một trăm phẩm tụng. Pucchā – saṃyuttanikāye [Pg.2] ca āvuso sagāthāvaggo nidānavaggo khandhavaggo saḷāyatanavaggo mahāvaggoti pañcasaṃyuttappakaraṇāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ saṃyuttappakaraṇaṃ te saṃgāyiṃsu. Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Tương Ưng Bộ có năm bộ là: Phẩm Có Kệ, Phẩm Nhân Duyên, Phẩm Uẩn, Phẩm Sáu Xứ, và Phẩm Lớn. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập bộ nào trước tiên? Vissajjanā – pañcasu bhante saṃyuttappakaraṇesu paṭhamaṃ sagāthāvaggasaṃyuttappakaraṇaṃ saṃgāyiṃsu. Đáp – Thưa ngài, trong năm bộ của Tương Ưng, các ngài đã kiết tập bộ Phẩm Có Kệ trước tiên. Pucchā – sagāthāvaggepi [Pg.3] āvuso devatāsaṃyuttādivasena ekādasasaṃyuttāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ saṃyuttaṃ te saṃgāyiṃsu. Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Phẩm Có Kệ lại có mười một tương ưng, bắt đầu là Tương Ưng Chư Thiên. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập tương ưng nào trước tiên? Vissajjanā – ekādasasu bhante saṃyuttesu paṭhamaṃ devatāsaṃyuttaṃ saṃgāyiṃsu. Đáp – Thưa ngài, trong mười một tương ưng, các ngài đã kiết tập Tương Ưng Chư Thiên trước tiên. Pucchā – devatāsaṃyuttepi āvuso naḷavaggādayo aṭṭha vaggā, oghataraṇasuttādīni ca ekāsīti suttāni, tesu paṭhamaṃ kataraṃ vaggaṃ katarañca suttaṃ sagāyiṃsu. Hỏi – Thưa chư hiền, ở trong Tương Ưng Chư Thiên lại có tám phẩm, bắt đầu là phẩm Naḷa, và có tám mươi mốt bài kinh, bắt đầu là kinh Vượt Qua Bộc Lũ. Trong số ấy, các ngài đã kiết tập phẩm nào và bài kinh nào trước tiên? Vissajjanā – aṭṭhasu bhante vaggesu paṭhamaṃ naḷavaggaṃ ekāsītiyā ca suttesu paṭhamaṃ oghataraṇasuttaṃ saṃgāyiṃsu. Đáp – Thưa ngài, trong tám phẩm, các ngài đã kiết tập phẩm Naḷa trước tiên, và trong tám mươi mốt bài kinh, các ngài đã kiết tập kinh Vượt Qua Bộc Lũ trước tiên. Sādhu [Pg.4] sādhu āvuso, mayampi dāni tatoyeva paṭṭhāya saṃgītipubbaṅgamāni pucchanavissajjanakiccāni āvahituṃ samārabhāra. Lành thay, lành thay, thưa chư hiền. Bây giờ, chúng ta cũng hãy bắt đầu từ điểm ấy để tiến hành các phận sự hỏi và đáp, được đi trước bởi việc kiết tập. Devatāsaṃyutta Tương Ưng Chư Thiên Oghataraṇasutta Kinh Vượt Qua Bộc Lũ Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena oghataraṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Vượt Qua Bộc Lũ đã được đức Thế Tôn, bậc hiểu biết, bậc trông thấy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác ấy thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi, ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kathaṃ nu tvaṃ mārisa oghamatarī’’ti, Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị thiên. Thưa ngài, khi đêm đã gần mãn, một vị thiên có dung sắc thù thắng, sau khi làm cho toàn thể khu vườn Jetavana bừng sáng, đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng một bên. Thưa ngài, sau khi đã đứng một bên, vị thiên ấy đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Thưa ngài, ngài đã vượt qua bộc lũ bằng cách nào?” Tasmiṃ [Pg.5] bhante vatthusmiṃ ‘‘apatiṭṭhaṃ khvāhaṃ āvuso anāyūhaṃ oghamatariṃ’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, nhân sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này hiền giả, ta đã vượt qua bộc lũ bằng cách không đứng lại và không cố gắng.” Thưa ngài, quả thật đức Thế Tôn đã thuyết giảng như thế. Accentisutta Kinh Thời Gian Trôi Qua Pucchā – accentisuttaṃ [Pg.8] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, còn kinh Thời Gian Trôi Qua đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca– Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị thiên. Thưa ngài, một vị thiên đã bạch với đức Thế Tôn điều này: – ‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo,Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti,Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Puññāni kayirātha sukhāvahānī’’ti– “Thời gian trôi qua, đêm ngày lần lượt, Giai đoạn tuổi đời, tuần tự từ bỏ. Người thấy sự chết, nỗi sợ hãi này, Nên làm các phước, đem lại an lạc.” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ – Thưa ngài, nhân sự việc ấy: – ‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo,Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti,Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Lokāmisaṃ pajahe santipekkho’’ti – “Thời gian trôi qua, đêm ngày lần lượt, Giai đoạn tuổi đời, tuần tự từ bỏ. Người thấy sự chết, nỗi sợ hãi này, Nên bỏ mồi đời, hướng đến tịch tịnh.” Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, quả thật đức Thế Tôn đã thuyết giảng như thế. Sattisutta Kinh Cây Thương Pucchā – sattisuttaṃ [Pg.10] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, còn kinh Cây Thương đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, nhân sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca– Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị thiên. Thưa ngài, một vị thiên đã bạch với đức Thế Tôn điều này: – ‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake; Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje’’ti– “Như bị thương đâm, như lửa cháy đầu, Vị tỷ-khưu chánh niệm, nên đi đây đó, Để đoạn trừ đi, lòng tham ái dục.” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy– Sattiyā [Pg.11] viya omaṭṭho ḍayhamānova matthake; Sakkāyadiṭṭhippahānāya, sato bhikkhu paribbajeti; Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu; Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ thân kiến. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy. Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake; Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje – Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu; Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ ái dục – Sattiyā [Pg.12] viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake,Sakkāyadiṭṭhippamānāya, sato bhikkhu paribbaje – Như bị gươm đâm, như lửa cháy trên đầu, Vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ thân kiến – Jaṭāsutta Kinh Rối Rắm Pucchā – jaṭāsuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Rối Rắm đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ, aññatarā bhante devatā bhavagantaṃ etadavoca– Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên. Bạch ngài, một vị thiên nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:– ‘‘Anto jaṭā bahijaṭā, jaṭāya jaṭitā pajā; Taṃ taṃ gotama pucchāmi, ko imaṃ vijaṭaye jaṭa’’nti– ‘Rối trong, rối ngoài, chúng sanh bị rối rắm bởi sự rối rắm. Con xin hỏi ngài, Gotama, ai gỡ rối được sự rối rắm này?’– Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ – Bạch ngài, trong trường hợp ấy – Sīle patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ; Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ. Người trí an trú trong giới, tu tập tâm và tuệ; Vị Tỳ khưu nhiệt tâm, thận trọng, vị ấy gỡ rối được sự rối rắm này. Yesaṃ [Pg.13] rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā; Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭāti; Những ai đã ly tham, sân, và vô minh; Các vị lậu tận, A-la-hán, sự rối rắm của các vị ấy đã được gỡ rối. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy, v.v... Sīle [Pg.14] patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ; Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ– Người trí an trú trong giới, tu tập tâm và tuệ; Vị Tỳ khưu nhiệt tâm, thận trọng, vị ấy gỡ rối được sự rối rắm này– Yesaṃ rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā; Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭā– Những ai đã ly tham, sân, và vô minh; Các vị lậu tận, A-la-hán, sự rối rắm của các vị ấy đã được gỡ rối– Yattha [Pg.15] nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati; Paṭighaṃ rūpasaññā ca, etthesā chijjate jaṭā. Nơi nào danh và sắc, được đoạn diệt không dư tàn; Cùng với đối đãi và tưởng về sắc, tại nơi ấy sự rối rắm này bị cắt đứt. Accharāsutta Kinh Tiên Nữ Pucchā – accharāsuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Tiên Nữ đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante devaputto bhagavantaṃ etadavoca– Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên tử. Bạch ngài, một vị thiên tử nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:– ‘‘Accharāgaṇasaṅghaṭṭhaṃ, pisāca gaṇasevitaṃ; Vanantaṃ mohanaṃ nāma, kathaṃ yātrā bhavissatī’’ti. ‘Khu rừng tên Mê Hoặc, đầy dẫy đoàn tiên nữ, và các loài quỷ lui tới; làm sao cuộc hành trình (vượt qua) sẽ thành tựu?’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy– ‘‘Ujuko nāma so maggo, abhayā nāma sā disā,Ratho akūjano nāma, dhammacakkehi saṃyuto. ‘Con đường ấy tên là Chánh Trực, phương hướng ấy tên là Vô Úy, cỗ xe tên là Không Tiếng Kêu, được gắn với các bánh xe Pháp. Hirī [Pg.16] tassa apālambo, satyassa parivāraṇaṃ; Dhammāhaṃ sārathiṃ brūmi, sammādiṭṭhi purejavaṃ. Tàm là thành chắn của xe, niệm là mái che của nó; Ta nói Pháp là người đánh xe, chánh kiến đi trước dẫn đường. Yassa etādisaṃ yānaṃ, itthiyā purisassa vā; Sa ve etena yānena, nibbānasseva santike’’ti. Bất cứ ai có cỗ xe như vậy, dù là nữ nhân hay nam nhân; Vị ấy chắc chắn với cỗ xe này, đi đến gần kề Niết-bàn.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy. Accharāgaṇasaṅghuṭṭhaṃ[Pg.17], pisācagaṇasevitaṃ; Vanantaṃ mohanaṃ nāma, kathaṃ yātrā bhavissati– Khu rừng tên Mê Hoặc, vang dội bởi đoàn tiên nữ, và các loài quỷ lui tới; làm sao cuộc hành trình sẽ thành tựu?– Jarāsutta Kinh Già Pucchā – jarāsuttaṃ [Pg.19] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Già đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, về vấn đề gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ devataṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatarā bhante devatā bhagavantaṃ etadavoca– Trả lời – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, nhân một vị thiên. Bạch ngài, một vị thiên nọ đã bạch với Thế Tôn điều này:– ‘‘Kiṃ su yāva jarā sādhu, kiṃ su sādhu patiṭṭhitaṃ; Kiṃ su narānaṃ ratanaṃ, kiṃ su corehi dūhara’’nti. ‘Cái gì tốt đẹp cho đến khi già? Cái gì là tốt đẹp khi được an lập? Cái gì là châu báu của loài người? Cái gì khó bị trộm cắp lấy đi?’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy – ‘‘Sīlaṃ yāva jarā sādhu, saddhā sādhu patiṭṭhitā; Paññā narānaṃ ratanaṃ, puññaṃ corehi dūhara’’nti. ‘Giới hạnh cho đến già là tốt đẹp, đức tin được thiết lập vững chắc là tốt đẹp; Trí tuệ là báu vật của con người, phước báu thì kẻ trộm khó lấy đi’. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy. Kiṃ su yāva jarā sādhu. Cái gì cho đến già là tốt đẹp? Kiṃ su sādhu patiṭṭhitaṃ. Cái gì được thiết lập vững chắc là tốt đẹp? Kiṃ [Pg.20] su narānaṃ ratanaṃ. Cái gì là báu vật của con người? Kiṃ su corehi dūharaṃ. Cái gì kẻ trộm khó lấy đi? Devaputtasaṃyutta Tương Ưng Chư Thiên Subrahmasutta Kinh Subrahma Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena subrahmasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ katañca bhāsitaṃ. Kīdiso ca tattha dhammapaṭiggāhakassa dhammassavanānisaṃso adhigato. Hỏi – Này hiền hữu, kinh Subrahma đã được Thế Tôn, bậc biết, bậc thấy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, làm ra và thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào? Và ở đó, lợi ích của việc nghe Pháp đã được người tiếp nhận Pháp chứng đắc là như thế nào? Vissajjanā – rājagahe [Pg.21] bhante subrahmadevaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Subrahmā bhante devaputto maraṇabhayabhīto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavoca– Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở thành Rājagaha, liên quan đến thiên tử Subrahma. Bạch ngài, thiên tử Subrahma, do sợ hãi trước sự chết, đã đi đến Thế Tôn và nói lên lời này – ‘‘Niccaṃ utrastamidaṃ cittaṃ, niccaṃ ubbiggamidaṃ mano; Anuppannesu kicchesu, atho uppatitesu ca; Sace atthi anutrastaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti– ‘Tâm này luôn kinh hãi, ý này luôn lo âu; Trước những việc khổ chưa sanh, và cả khi đã sanh khởi; Nếu có trạng thái không kinh hãi, xin hãy nói cho con, người được hỏi’. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ. Bạch ngài, trong trường hợp ấy. ‘‘Nāññatra bojjā tapasā, nāññatrindriyasaṃvarā; Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇina’’nti. ‘Ngoài giác chi và khổ hạnh, ngoài sự thu thúc các căn; Ngoài sự từ bỏ tất cả, Ta không thấy sự an ổn cho chúng sanh’. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Desanāpariyosāne ca bhante subrahmassa devaputtassa tasmiṃyeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi, ‘‘yaṃkiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết như vậy. Và bạch ngài, vào lúc cuối bài thuyết giảng, pháp nhãn không bụi bẩn, không cấu uế đã sanh khởi cho thiên tử Subrahma ngay trên chỗ ngồi ấy: ‘Bất cứ cái gì có tánh sanh khởi, tất cả cái đó đều có tánh đoạn diệt’. Niccaṃ [Pg.22] utrastamidaṃ cittaṃ, niccaṃ ubbiggamidaṃ mano; Anuppannesu kicchesu, atho uppatitesu ca; Sace atthi anutrasta, taṃ me akkhāhi pucchito-hu– Tâm này luôn kinh hãi, ý này luôn lo âu; Trước những việc khổ chưa sanh, và cả khi đã sanh khởi; Nếu có trạng thái không kinh hãi, xin hãy nói cho con, người được hỏi – Nāññatra [Pg.23] bojjā tapasā, nāññatrindriyasaṃvarā; Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇinaṃ– Ngoài giác chi và khổ hạnh, ngoài sự thu thúc các căn; Ngoài sự từ bỏ tất cả, Ta không thấy sự an ổn cho chúng sanh – Rohitassasutta Kinh Rohitassa Pucchā – rohitassasuttaṃ [Pg.24] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Còn kinh Rohitassa, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rohitassaṃ devaputtaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rohitasso bhante devaputto bhagavantaṃ etadavoca ‘‘yattha nu kho bhante na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, sakkā nu kho so bhante gamanena lokassa anto ñātuṃ vā daṭṭhuṃ vā pāpuṇituṃ vā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yattha kho āvuso na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṃ taṃ gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ aṭṭheyyaṃ patteyyanti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến thiên tử Rohitassa. Bạch ngài, thiên tử Rohitassa đã nói với Thế Tôn lời này: ‘Bạch ngài, nơi mà ở đó không sanh, không già, không chết, không qua đời, không tái sanh, bạch ngài, có thể nào bằng cách đi mà biết được, hay thấy được, hay đến được tận cùng của thế gian chăng?’ Trong trường hợp ấy, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Này hiền hữu, nơi nào không sanh, không già, không chết, không qua đời, không tái sanh, Ta không nói rằng có thể bằng cách đi mà biết được, thấy được, hay đạt đến được tận cùng của thế gian’. Kosalasaṃyutta Tương Ưng Kosala Daharasutta Kinh Người Trẻ Pucchā – daharasuttaṃ [Pg.26] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Còn kinh Người Trẻ, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘bhavampi no gotamo ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paṭijānātī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yañhi taṃ mahārāja sammā vadamānovadeyya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti[Pg.27], mameva taṃ sammā vadamāno vadeyyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến vua Pasenadi nước Kosala. Bạch ngài, vua Pasenadi nước Kosala đã đi đến nơi Thế Tôn ở, sau khi đến đã cùng Thế Tôn chào hỏi, bạch ngài, sau khi ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala đã nói với Thế Tôn lời này: ‘Tôn giả Gotama cũng tự nhận rằng mình đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác phải không?’ Trong trường hợp ấy, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Này Đại vương, người nào nói một cách chân chánh rằng: ‘đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác,’ chính là đang nói một cách chân chánh về Ta’. Tasmā [Pg.29] hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano; Bhujaṅgamaṃ pāvakañca, khattiyañca yasassinaṃ; Bhikkhuñca sīlasampannaṃ, sammadeva samācare– Vì thế, người hiền trí, khi thấy lợi ích cho chính mình; Nên đối xử một cách đúng đắn như nhau với loài rắn, với lửa, với vị vua lừng danh, và với vị Tỳ khưu có đầy đủ giới hạnh – Attarakkhitasutta Kinh Tự Hộ Trì Pucchā – attarakkhitasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Còn kinh Tự Hộ Trì, này hiền hữu, đã được Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha mayhaṃ bhante rahogatassa paṭisallīnassa [Pg.30] evaṃ cetaso parivitakko udapādī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante evametaṃ mahārāja evametaṃ mahārājāti evamādinā vibhajitvā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính vua Pasenadi nước Kosala. Bạch ngài, vua Pasenadi nước Kosala sau khi đến gặp Thế Tôn đã nói những lời bắt đầu bằng: ‘Bạch ngài, ở đây, khi con ở một mình nơi kín đáo, một suy tầm như vầy đã khởi lên trong tâm con.’ Và bạch ngài, Thế Tôn đã phân tích và thuyết giảng bắt đầu bằng câu: ‘Đúng vậy, Đại vương! Đúng vậy, Đại vương!’ Kāyena [Pg.32] saṃvaro sādhu, sādhu vācāya saṃvaro; Manasā saṃvaro sādhu, sādhu, sabbattha saṃvaro; Sabbattha saṃvuto lajjī, rakkhitoti pavuccati. Lành thay, phòng hộ thân, lành thay, phòng hộ lời; Lành thay, phòng hộ ý, lành thay, phòng hộ mọi nơi; Người phòng hộ mọi nơi, có tàm, được gọi là người được bảo vệ. Appakasutta Kinh Số Ít Pucchā – appakasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Appaka đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha mayhaṃ bhante rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi appakā te sattā lokasmiṃ, ye uḷāre uḷāre bhoge labhitvā na ceva majjanti na ca pamajjanti, na ca kāmesu gedhaṃ āpajjantī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante ‘‘evametaṃ mahārāja evametaṃ mahārājā’’ti evamādinā appakasuttaṃ bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala sau khi đi đến hầu Đức Thế Tôn đã nói lời như vầy: ‘Thưa ngài, ở đây, trong khi con đang ở nơi kín đáo, độc cư, một sự suy tầm trong tâm như vầy đã khởi lên: ‘Có ít chúng sanh ở trên đời này, những chúng sanh ấy sau khi có được các tài sản to lớn lại không say đắm, không dể duôi, và không rơi vào sự tham lam trong các dục.’’ Và thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết kinh Appaka bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Đúng vậy, tâu Đại vương! Đúng vậy, tâu Đại vương!’ Mallikāsutta Kinh Mallikā Pucchā – mallikāsuttaṃ [Pg.34] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Mallikā đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca ‘‘atthi nu kho te mallike kocañño attanā piyataro’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ sabbādisā anuparigamma cetasāti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói điều này với hoàng hậu Mallikā: ‘Này Mallikā, có ai khác khả ái hơn tự thân đối với nàng không?’ Trong sự việc ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Với tâm đi khắp tất cả các phương.’ Sabbā [Pg.35] disā anuparigamma cetasā, nevajjhagā piyataramattanā kvaci. Evaṃ piyo puthu attā paresaṃ, tasmā na hiṃse paramattakāmo– Với tâm đi khắp tất cả các phương, không tìm thấy ở đâu người nào khả ái hơn tự thân. Cũng vậy, tự thân của người khác cũng riêng biệt khả ái, do đó, người yêu tự thân không nên làm hại người khác. Sattajaṭilasutta Kinh Bảy Vị Bện Tóc Pucchā – tenāvuso [Pg.36] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena sattajaṭilasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, do vậy, kinh Bảy Vị Bện Tóc đã được Đức Thế Tôn ... Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo acirapakkantesu sattasu ca jaṭilesu sattasu ca nigaṇṭhesu sattasu ca acelakesu sattasu ca ekasāṭakesu sattasu ca paribbājakesu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ye te bhante loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ete tesaṃ aññatarā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘dujjānaṃ kho etaṃ mahārāja tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvasantena kāsiṇacandanaṃ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṃ dhārayantena jātarūparajataṃ sādiyantena ‘‘ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṃ samāpannā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, không lâu sau khi bảy vị bện tóc, bảy vị Nigantha, bảy vị lõa thể, bảy vị mặc một y, và bảy vị du sĩ đã đi khỏi, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã đi đến nơi Đức Thế Tôn ngự; sau khi đi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, sau khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Thưa ngài, những vị ở trên đời là bậc A-la-hán hoặc đã đạt đến A-la-hán đạo, những vị này là một trong số các vị ấy.’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Tâu Đại vương, điều này thật khó biết đối với ngài là người tại gia, hưởng thụ các dục, sống trong cảnh giường chật chội con cái, thọ dụng gỗ chiên-đàn xứ Kāsi, mang vòng hoa, hương thơm, và vật thoa, chấp nhận vàng và bạc, (để biết rằng) ‘những vị này là bậc A-la-hán, hoặc những vị này đã đạt đến A-la-hán đạo.’’ Na [Pg.40] vaṇṇarūpena naro sujāno, na vissase ittaradassanena; Susaññatānañhi viyañjanena, asaññatā lokamimaṃ caranti. Con người không dễ được biết qua tướng mạo, không nên tin tưởng qua cái nhìn thoáng qua; vì với vẻ ngoài của những người được khéo chế ngự, những người không chế ngự đi lại trong đời này. Patirūpako mattikākuṇḍalova, lohaḍḍhamāsova suvaṇṇachanno; Caranti loke parivārachannā, anto asuddhā bahisobhamānā-hū Giống như bông tai bằng đất sét giả mạo, giống như đồng tiền nửa māsa bằng sắt được mạ vàng; họ đi lại trong đời, được tùy tùng che đậy, bên trong không trong sạch, bên ngoài rực rỡ. Pañcarājasutta Kinh Năm Vị Vua Pucchā – pañcarājasuttaṃ [Pg.41] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Năm Vị Vua đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho bhante kāmānaṃ agga’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘manāpapariyantaṃ khvāhaṃ mahārāja pañcasu kāmaguṇesu agganti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Thưa ngài, cái gì là tối thượng của các dục?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết (kinh) bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Tâu Đại vương, Ta nói rằng trong năm dục công đức, sự vừa ý là tối thượng.’ Idha [Pg.42] bhante amhākaṃ pañcannaṃ rājūnaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṃ samaṅgībhūtānaṃ paricārayamānānaṃ ayamantarākathā udapādiṃ ‘kiṃ nu kho kāmānaṃ agga’nti– Thưa ngài, ở đây, giữa năm vị vua chúng con đang được cung phụng, đầy đủ, hưởng thụ năm dục công đức, cuộc thảo luận này đã khởi lên: ‘Cái gì là tối thượng của các dục?’ Padumaṃ [Pg.43] yathā kokanadaṃ sugandhaṃ, pāto siyā phullamavītagandhaṃ. Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ, tapantamādiccamivantalikkhe– Giống như hoa sen kokanada thơm ngát, vào buổi sáng nở ra, hương thơm không phai. Hãy xem đấng Aṅgīrasa đang tỏa sáng, như mặt trời chiếu rọi trên bầu trời. Dutiyaaputtakasutta Kinh Không Con (thứ hai) Pucchā – dutiyaaputtakasuttaṃ [Pg.44] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Không Con (thứ hai) đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante rājānaṃyeva pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘idha bhante sāvatthiyaṃ seṭṭhi gahapati kālaṅkato, tamahaṃ aputtakaṃ sāpateyyaṃ rājantepuraṃ atiharitvā āgacchāmī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Bhagavā ca bhante ‘‘evametaṃ mahārāja, evametaṃ mahārāja, bhūtapubbaṃ so mahārāja seṭṭhi gahapati taggarasikhiṃ nāma paccekasambuddhaṃ piṇḍapātena paṭipādesī’’ti evamādinā tassa seṭṭhissa gahapatissa atītaṃ vatthuṃ āharitvā pariyosāne catūhi gāthāhi bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết ở Sāvatthī, liên quan đến chính đức vua Pasenadi xứ Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala sau khi đi đến hầu Đức Thế Tôn đã nói lời như vầy: ‘Thưa ngài, ở đây tại Sāvatthī, một vị trưởng giả gia chủ đã mệnh chung. Con đến đây sau khi đã cho chuyển tài sản không có người thừa tự của ông ấy vào hoàng cung.’ Và thưa ngài, Đức Thế Tôn, bắt đầu bằng những lời như vầy: ‘Đúng vậy, tâu Đại vương! Đúng vậy, tâu Đại vương! Tâu Đại vương, trong quá khứ, vị trưởng giả gia chủ ấy đã dâng cúng vật thực khất thực đến vị Độc Giác Phật tên là Tagarasikhi,’ đã kể lại câu chuyện quá khứ của vị trưởng giả gia chủ ấy, và vào lúc kết thúc đã thuyết bằng bốn bài kệ. Dhaññaṃ [Pg.47] dhanaṃ rajataṃ jātarūpaṃ, pariggahaṃ vāpi yadatthi kiñci,Dāsā kammakarā pessā, ye cassa anujīvino. Lúa thóc, tài sản, bạc, vàng, hay bất cứ tài sản sở hữu nào có, tôi tớ, người làm công, người đưa tin, và những người tùy thuộc của người ấy. Sabbaṃ nādāya gantabbaṃ, sabbaṃ nikkhippagāminaṃ; Yañca karoti kāyena, vācāya udacetasā. Tất cả đều không thể mang theo khi đi, tất cả đều phải bỏ lại mà đi; và những gì người ấy làm bằng thân, bằng lời, hoặc bằng ý. Tañhi tassa sakaṃ hoti, taṃva ādāya gacchati; Taṃvassa anugaṃ hoti, chāyāva anapāyinī. Chính điều ấy là của riêng người ấy, người ấy mang theo chính điều ấy khi đi; chính điều ấy đi theo người ấy, như bóng không rời hình. Tasmā kareyya kalyāṇaṃ, nicayaṃ samparāyikaṃ; Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇinaṃ – Do đó, hãy làm điều thiện, tích lũy cho đời sau; các phước báu ở đời sau là chỗ nương tựa cho các chúng sanh. Mārasaṃyutta Tương Ưng Ma Tapokammasutta Kinh Hạnh Khổ Hạnh Pucchā – tapokammasuttaṃ [Pg.48] panāvuso bhagavatā jinena kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Khổ Hạnh đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại Uruvelā, liên quan đến Ác ma. Thưa ngài, Ác ma đã đi đến gần Đức Thế Tôn và nói lên câu kệ. ‘‘Tapokammā apakkamma, yena sujjhanti māṇavā; Asuddho maññasi suddho, suddhimaggā aparaddho’’ti. ‘Từ bỏ các khổ hạnh, nhờ đó các thanh niên được thanh tịnh; không thanh tịnh, ngươi tưởng là thanh tịnh, đã lạc khỏi con đường thanh tịnh.’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Thưa ngài, trong sự việc ấy– ‘‘Anattasaṃhitaṃ ñatvā, yaṃ kiñci amaraṃ tapaṃ; Sabbaṃ natthāvahaṃ hoti, phiyārittaṃva dhammani; Sīlaṃ samādhi paññañca, maggaṃ bodhāya bhāvayaṃ; Pattosmi paramaṃ suddhiṃ, nihato tvamasi antakā’’ti. ‘Sau khi biết rằng bất cứ khổ hạnh vô ích nào cũng không liên quan đến mục đích, tất cả đều không mang lại kết quả, giống như mái chèo và bánh lái trên đất liền. Đang tu tập Giới, Định, và Tuệ, con đường đến giác ngộ, Ta đã đạt được sự thanh tịnh tối thượng. Hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā jinena bhāsitaṃ. Thưa ngài, quả thật đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng như vậy. Tapokammā [Pg.49] apakkamma, ye na sujjhanti māṇavā; Asuddho maññasi suddho, suddhimaggā aparaddho– Từ bỏ các khổ hạnh, những ai không được thanh tịnh; không thanh tịnh, ngươi tưởng là thanh tịnh, đã lạc khỏi con đường thanh tịnh– Anatthasaṃhitaṃ [Pg.50] utvā, yaṃkiñci amaraṃ tapaṃ; Sabbaṃ natthāvahaṃ hoti, phiyārittaṃva dhammani; Sau khi biết rằng bất cứ khổ hạnh vô ích nào cũng không liên quan đến mục đích; tất cả đều không mang lại kết quả, giống như mái chèo và bánh lái trên đất liền; Hatthirājavaṇṇasutta Kinh Voi Chúa Hóa Hiện Pucchā – hatthirājavaṇṇasuttaṃ [Pg.51] panāvuso bhavagatā jinena kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Voi Chúa Hóa Hiện đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante mārakaṃyeva pāpimantaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā bhagavato bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkami. Đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại Uruvelā, liên quan đến chính Ác ma. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Đức Thế Tôn, sau khi hóa hiện thành hình dạng một con voi chúa to lớn, đã đi đến chỗ Đức Thế Tôn. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Thưa ngài, trong sự việc ấy– ‘‘Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, vaṇṇaṃ katvā subhāsubhaṃ; Alaṃ te tena pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti. ‘Lang thang trong một thời gian dài, tạo ra các hình dạng đẹp và xấu; hỡi kẻ ác, đủ rồi với ngươi việc ấy. Hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā jinena bhāsitaṃ. Thưa ngài, quả thật đã được Đức Thế Tôn, bậc Chiến Thắng thuyết giảng như vậy. Saṃsaraṃ [Pg.52] dīghamaddhānaṃ, vaṇṇaṃ katvā subhāsubhaṃ,Alaṃ te tena pāpima, nihato tvamasi antaka – Lang thang trong một thời gian dài, tạo ra các hình dạng đẹp và xấu, hỡi kẻ ác, đủ rồi với ngươi việc ấy, hỡi Kẻ Chấm Dứt, ngươi đã bị đánh bại – Bhikkhunīsaṃyutta Tương Ưng Tỳ Khưu Ni Āḷavikāsutta Kinh Āḷavikā Pucchā – idāni āvuso bhikkhunī saṃyuttaṃ pucchāmi, yaṃ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvikāhi therīhi attano Hỏi – Này chư hiền, bây giờ tôi hỏi về Tương Ưng Tỳ Khưu Ni, điều mà các vị nữ Thánh đệ tử, các vị Trưởng Lão Ni của Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy, về phần của chính các vị ấy Ca [Pg.53] buddhasāsanassa ca yathābhūtaṃ guṇaṃ pakāsetvā bhāsitaṃ. Tatthāvuso paṭhamaṃ porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakehi theravarehi saṃgītaṃ āḷavikāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. và về giáo pháp của Đức Phật, sau khi đã tuyên thuyết phẩm chất như thật, đã được nói ra. Này chư hiền, trong đó, trước tiên kinh Āḷavikā, đã được các bậc Trưởng lão Thượng thủ, những vị kết tập Pháp thời xưa như ngài Đại Ca-diếp... tụng đọc, đã được ai thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha āḷavikāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi– Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, liên quan đến Ác ma, đã được Tỳ khưu ni Āḷavikā nói. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Tỳ khưu ni Āḷavikā, và với ý muốn làm cho bà rời khỏi nơi độc cư, đã nói lên câu kệ với Tỳ khưu ni Āḷavikā – ‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi; Bhuñjassa kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ti. ‘Không có sự giải thoát ở đời, ngươi sẽ làm gì với sự độc cư? Hãy hưởng thụ các dục lạc, chớ có hối hận về sau.’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Thưa ngài, trong sự việc ấy– ‘‘Atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ; Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ; Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arahi mayha sā ahū’’ti. ‘Có sự giải thoát ở đời, đã được ta chạm đến bằng trí tuệ. Hỡi kẻ ác, quyến thuộc của sự dễ duôi, ngươi không biết được cảnh giới ấy. Các dục ví như gươm và giáo, là cái thớt cho các uẩn. Cái mà ngươi gọi là dục lạc, đối với ta, đó là sự không hoan hỷ.’ Evaṃ kho bhante āḷavikāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Thưa ngài, quả thật đã được Tỳ khưu ni Āḷavikā nói như vậy. Natthi [Pg.54] nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi; Bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī-hu– Không có sự giải thoát ở đời, ngươi sẽ làm gì với sự độc cư? Hãy hưởng thụ các dục lạc, chớ có hối hận về sau – Atthi [Pg.55] nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ; Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ. Có sự giải thoát ở đời, đã được ta chạm đến bằng trí tuệ; hỡi kẻ ác, quyến thuộc của sự dễ duôi, ngươi không biết được cảnh giới ấy. Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahu– Các dục ví như gươm và giáo, là cái thớt cho các uẩn; cái mà ngươi gọi là dục lạc, đối với ta, đó là sự không hoan hỷ – Somāsutta Kinh Somā Pucchā – somāsuttaṃ [Pg.56] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Somā đã được ai thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha somāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi. Đáp – Thưa ngài, chính tại Sāvatthī, trong rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma, đã được Tỳ khưu ni Somā nói. Thưa ngài, Ác ma với ý muốn làm phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, và sự dựng tóc gáy cho Tỳ khưu ni Somā, và với ý muốn làm cho bà rời khỏi định, đã nói lên câu kệ với Tỳ khưu ni Somā. ‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ; Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti. ‘Trạng thái ấy, các bậc ẩn sĩ phải đạt đến, là nơi khó có thể chứng ngộ được; với trí tuệ hai ngón tay, người phụ nữ không thể nào đạt đến được.’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong sự việc ấy – ‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite; Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato; Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā; Kiñci vā pana aññasmi, taṃ māro vattumarahatī’’ti. ‘Thân phận nữ nhân có thể làm gì, khi tâm được khéo định tĩnh; khi trí tuệ đang hiện khởi, đối với người đang thấy rõ Chánh pháp. Người nào quả thật có suy nghĩ rằng: ‘Ta là nữ’ hay ‘Ta là nam,’ hoặc ‘Ta là một thứ gì khác,’ thì Ác ma mới đáng để nói chuyện với người ấy.’ Evaṃ kho bhante somāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ. Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Somā, vị Thánh nữ đệ tử, nói như vậy. Yaṃ [Pg.57] taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ; Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā– Trạng thái ấy, các bậc ẩn sĩ phải đạt đến, là nơi khó có thể chứng ngộ được; với trí tuệ hai ngón tay, người phụ nữ không thể nào đạt đến được – Itthi [Pg.58] bhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite; Ñāṇamhi vatta mānamhi, sammā dhammaṃ vipassato. Thân phận nữ nhân có thể làm gì, khi tâm được khéo định tĩnh; khi trí tuệ đang hiện khởi, đối với người đang thấy rõ Chánh pháp. Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā; Kiñci vā pana aññasmi, taṃ māro vattumarahati. Người nào quả thật có suy nghĩ rằng: ‘Ta là nữ’ hay ‘Ta là nam,’ hoặc ‘Ta là một thứ gì khác,’ thì Ác ma mới đáng để nói chuyện với người ấy. Kisāgotamīsutta Kinh Kisāgotamī Pucchā – tatthāvuso [Pg.59] kisāgotamīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Kisāgotamī đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha kisāgotamiyā bhikkhuniyā theriyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi– Đáp – Bạch ngài, (kinh này) đã được trưởng lão Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī nói tại chính thành Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma Pāpimā. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī phát sinh sự sợ hãi, kinh hoàng, và rụng rời, với ý muốn làm cho bà rời khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī bằng một bài kệ – ‘‘Kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī; Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī’’ti. ‘Vì sao ngươi như người mẹ mất con, ngồi một mình với gương mặt đẫm lệ; đi vào giữa rừng một mình, phải chăng ngươi đang tìm kiếm một người đàn ông?’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong sự việc ấy – Accantaṃ mataputtāmhi, purisā ekadantikā; Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso. Ta đã hoàn toàn vượt qua việc mất con, chuyện đàn ông đã là quá khứ; ta không sầu muộn, không khóc lóc, và này hiền giả, ta không sợ ngươi. Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito; Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā’’ti. Hỷ lạc ở khắp nơi đã được diệt trừ, khối u minh đã bị phá tan; sau khi chiến thắng quân đội của thần chết, ta sống không còn lậu hoặc.’ Evaṃ kho bhante kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī nói như vậy. Kiṃ [Pg.60] nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī; Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gasesasi-hu– Vì sao ngươi như người mẹ mất con, ngồi một mình với gương mặt đẫm lệ; đi vào giữa rừng một mình, phải chăng ngươi đang tìm kiếm một người đàn ông – Accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā; Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso. Ta đã hoàn toàn vượt qua việc mất con, chuyện đàn ông đã là quá khứ; ta không sầu muộn, không khóc lóc, và này hiền giả, ta không sợ ngươi. Sabbattha [Pg.61] vihatā nandī, tamokkhandho padālito; Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā. Hỷ lạc ở khắp nơi đã được diệt trừ, khối u minh đã bị phá tan; sau khi chiến thắng quân đội của thần chết, ta sống không còn lậu hoặc. Uppalavaṇṇāsutta Kinh Uppalavaṇṇā Pucchā – tatthāvuso porāṇehi saṃgītikāramahātheravarehi saṃgītaṃ uppalavaṇṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Uppalavaṇṇā, đã được các bậc Trưởng lão Tối thượng, những nhà kiết tập thời xưa, tụng đọc, thì đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante andhavane māraṃ pāpimantaṃ ārabbha uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi– Đáp – Bạch ngài, (kinh này) đã được Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā nói tại chính thành Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến Ác ma Pāpimā. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā phát sinh sự sợ hãi, kinh hoàng, và rụng rời, với ý muốn làm cho bà rời khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā bằng một bài kệ – ‘‘Supupphitaggaṃ [Pg.62] upagamma bhikkhuni, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle. Na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakāna’’nti. ‘Này Tỳ-khưu-ni, ngươi đến đứng một mình dưới gốc cây Sāla có ngọn cành đang trổ hoa rực rỡ. Sắc đẹp của ngươi không có ai sánh bằng, này kẻ khờ dại, ngươi không sợ những kẻ du đãng sao?’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong sự việc ấy – ‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,Idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ; Lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,Na māra bhāyāmi tamekikāpi. ‘Dù cho một trăm ngàn kẻ du đãng giống như ngươi có đến đây, một sợi lông của ta cũng không lay động, ta không hề run sợ. Này Ác ma, dù chỉ một mình, ta cũng không sợ ngươi. Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te; Pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi. Ta đây có thể biến mất, hoặc ta có thể đi vào trong bụng của ngươi; hoặc dù ta đang đứng ở giữa hai hàng lông mày, ngươi cũng sẽ không thấy được ta. Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā; Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso’’ti. Ta đã làm chủ được tâm, các thần túc đã được khéo tu tập; ta đã được giải thoát khỏi mọi trói buộc, này hiền giả, ta không sợ ngươi.’ Evaṃ kho bhante uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bạch ngài, lời này đã được Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā nói như vậy. Cālāsutta Kinh Cālā Pucchā – tatthāvuso [Pg.64] cālāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Cālā đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, do ai nói, và đã được nói như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante andhavane māraṃyeva pāpimantaṃ ārabbha cālāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā cālaṃ bhikkhuniṃ upasaṅkamitvā etadavoca ‘‘kiṃ nu tvaṃ bhikkhuni na rocesī’’ti. Jātiṃ khvāhaṃ āvuso na rocemī’’ti. Đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, ở khu rừng Andhavana, liên quan đến chính Ác ma Pāpimā, (lời này) đã được Tỳ-khưu-ni Cālā, vị Thánh nữ đệ tử, nói ra. Bạch ngài, Ác ma Pāpimā đã đi đến Tỳ-khưu-ni Cālā và nói điều này: ‘Này Tỳ-khưu-ni, ngươi không ưa thích điều gì?’ (Bà đáp:) ‘Này hiền giả, tôi không ưa thích sự sinh.’ Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati; Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunīti. “Này ni cô, vì sao không ưa thích sự sanh? Người được sanh ra hưởng thụ các dục lạc. Ai đã dạy cho ni cô điều này: ‘Này ni cô, đừng ưa thích sự sanh’?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy – Jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati; Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye. “Người được sanh ra có sự chết, người được sanh ra phải chịu đựng các khổ đau, sự trói buộc, sự giết chóc, và phiền não. Vì thế, tôi không ưa thích sự sanh.” Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ; Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi. “Đức Phật đã thuyết giảng Chánh Pháp để vượt qua sự sanh, để đoạn tận mọi khổ đau. Ngài đã an lập con vào trong chân lý.” Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino; Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavanti. “Những chúng sanh nào đi đến cõi Sắc, và những chúng sanh nào trú ở cõi Vô Sắc, do không liễu tri được sự Diệt, nên phải quay trở lại tái sanh.” Evaṃ kho bhante cālāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Cālā đã nói như vậy. Kiṃ [Pg.65] nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati; Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunī. “Này ni cô, vì sao không ưa thích sự sanh? Người được sanh ra hưởng thụ các dục lạc. Ai đã dạy cho ni cô điều này: ‘Này ni cô, đừng ưa thích sự sanh’.” Jātassa [Pg.66] maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati; Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye. “Người được sanh ra có sự chết, người được sanh ra phải chịu đựng các khổ đau, sự trói buộc, sự giết chóc, và phiền não. Vì thế, tôi không ưa thích sự sanh.” Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ,Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi. “Đức Phật đã thuyết giảng Chánh Pháp để vượt qua sự sanh, để đoạn tận mọi khổ đau. Ngài đã an lập con vào trong chân lý.” Selāsutta Kinh Selā Pucchā – tatthāvuso [Pg.67] selāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ở tại nơi ấy, kinh Selā đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, do ai, và được nói như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃyeva pāpimantaṃ ārabbbha selāya bhikkhuniyā ariyasāvikāya bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi– Câu trả lời – Bạch ngài, (kinh này) đã được Tỳ-khưu-ni Selā, vị Thánh nữ đệ tử, nói ra ở tại Sāvatthī, liên quan đến chính Ác ma Māra. Bạch ngài, Ác ma Māra, với ý muốn làm cho Tỳ-khưu-ni Selā phát sanh sự sợ hãi, sự kinh hoàng, sự rụng rời, với ý muốn làm cho nàng bị thối thất khỏi thiền định, đã nói với Tỳ-khưu-ni Selā bằng câu kệ rằng: – Kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako; Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatīti. “Hình tượng này do ai tạo ra? Người tạo ra hình tượng ở đâu? Hình tượng đã sanh khởi ở đâu? Và hình tượng diệt mất ở đâu?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy – Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ; Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhatīti. “Hình tượng này không phải do tự mình làm, sự đau khổ này không phải do người khác làm. Nó đã sanh khởi do duyên vào nhân, và diệt mất do sự hoại diệt của nhân.” Evamādinā bhante selāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Selā đã nói như vậy, v.v... Kenidaṃ [Pg.68] pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako; Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhati-hu– “Hình tượng này do ai tạo ra? Người tạo ra hình tượng ở đâu? Hình tượng đã sanh khởi ở đâu? Và hình tượng diệt mất ở đâu?” Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ; Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati. “Hình tượng này không phải do tự mình làm, sự đau khổ này không phải do người khác làm. Nó đã sanh khởi do duyên vào nhân, và diệt mất do sự hoại diệt của nhân.” Vajirāsutta Kinh Vajirā Pucchā – tatthāvuso [Pg.69] porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi saṃgītaṃ vajirāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ở tại nơi ấy, kinh Vajirā đã được các vị Trưởng lão kết tập Chánh Pháp thời xưa đứng đầu là ngài Mahākassapa tụng đọc, (kinh ấy) đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, do ai, và được nói như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante māraṃ pāpimantaṃ ārabbha vajirāya theriyā bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Māro bhante pāpimā purimanayeneva vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi– Câu trả lời – Bạch ngài, (kinh này) đã được Trưởng lão ni Vajirā nói ra ở tại Sāvatthī, liên quan đến Ác ma Māra. Bạch ngài, Ác ma Māra, theo cách thức tương tự như trước, đã nói với Tỳ-khưu-ni Vajirā bằng câu kệ rằng: – Kenāyaṃ [Pg.70] pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako,Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatīti. “Chúng sanh này do ai tạo ra? Người tạo ra chúng sanh ở đâu? Chúng sanh đã sanh khởi ở đâu? Và chúng sanh diệt mất ở đâu?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy – Kiṃ nu sattoti paccesi, māradiṭṭhigataṃ nu te; Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati. “Này Māra, sao ngươi lại tin vào ‘chúng sanh’? Đó có phải là tà kiến của ngươi không? Đây chỉ là một khối các hành thuần túy, ở đây không tìm thấy chúng sanh nào cả.” Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti; Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti. “Ví như do sự kết hợp của các bộ phận mà có tên gọi là ‘cỗ xe,’ cũng vậy, khi các uẩn hiện hữu, có tên gọi theo quy ước là ‘chúng sanh.’” Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca,Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatīti. “Chỉ có khổ sanh khởi, khổ tồn tại rồi hoại diệt. Ngoài khổ ra không có gì sanh khởi, ngoài khổ ra không có gì diệt mất.” Evaṃ kho bhante vajirāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Tỳ-khưu-ni Vajirā đã nói như vậy. Kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassakārako; Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhati-hu– “Chúng sanh này do ai tạo ra? Người tạo ra chúng sanh ở đâu? Chúng sanh đã sanh khởi ở đâu? Và chúng sanh diệt mất ở đâu?” Kiṃ [Pg.71] nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te; Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati. “Này Māra, sao ngươi lại tin vào ‘chúng sanh’? Đó có phải là tà kiến của ngươi không? Đây chỉ là một khối các hành thuần túy, ở đây không tìm thấy chúng sanh nào cả.” Brahmasaṃyutta Tương Ưng Phạm Thiên Gāravasutta Kinh Tôn Kính Pucchā – brahmasaṃyutte [Pg.72] āvuso porāṇehi mahākassapatherādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi dutiyaṃ saṃgītaṃ gāravasuttaṃ kattha kathañca samuppannaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Phạm Thiên, kinh Tôn Kính, là kinh thứ nhì được các bậc Trưởng lão Thượng thủ kết tập Pháp tạng thời xưa như ngài Đại Trưởng lão Kassapa v.v... tụng đọc, đã phát sanh ở đâu và như thế nào? Vissajjanā – uruvelāyaṃ bhante samuppannaṃ. Bhagavā bhante uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi ‘‘dukkhaṃ kho agāravo viharati appatisso, kaṃ nu khvāhaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyya’’nti. Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã phát sanh ở Uruvelā. Thưa ngài, Đức Thế Tôn, sau khi mới thành Chánh Giác, đang trú ở Uruvelā, bên bờ sông Nerañjarā, dưới cội cây bàng Ajapāla. Bấy giờ, khi Đức Thế Tôn đang ở một mình nơi thanh vắng, tâm tư này đã khởi lên: ‘Sống không tôn kính, không nương tựa, thật là khổ. Ta nên tôn trọng, cung kính, nương tựa vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào để sống đây?’” Atha kho bhante bhagavato etadahosi ‘‘aparipuṇṇassa kho sīlakkhandhassa pāripūriyā aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyuṃ, na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya attanā sīlasampannataraṃ aññaṃ samaṇaṃ vā Thưa ngài, bấy giờ Đức Thế Tôn đã suy nghĩ thế này: ‘Vì để làm viên mãn giới uẩn chưa viên mãn, người ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để sống. Nhưng trong thế giới này với chư Thiên, Ma vương, và Phạm thiên, trong chúng sanh này với các Sa-môn và Bà-la-môn, với chư Thiên và loài người, Ta không thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có giới hạnh đầy đủ hơn Ta, Brāhmaṇaṃ [Pg.73] vā, yamahaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyuṃ. hay Bà-la-môn nào, mà Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa để sống. Aparipuṇṇassa kho samādhikkhandhassa; Aparipuṇṇassa kho paññākkhandhassa; Aparipuṇṇassa kho vimuttikkhandhassa. Vì để làm viên mãn định uẩn chưa viên mãn; Vì để làm viên mãn tuệ uẩn chưa viên mãn; Vì để làm viên mãn giải thoát uẩn chưa viên mãn. Aparipuṇṇassa kho vimuttiñāṇadassanakkhandhassa pāripūriyā aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā sakkatvā garuṃ katvā upaninissāya vihareyyaṃ. Na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya attanā vimuttiñāṇadassanasampannataraṃ aññaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā, yamahaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyyaṃ. Yaṃnūnāhaṃ yvāyaṃ dhammo mayā abhisambuddho, tameva dhammaṃ sakkatvā garuṃ katvā upanissāya vihareyya’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavato cetaso parivitakkavasena uppannaṃ. Vì để làm viên mãn giải thoát tri kiến uẩn chưa viên mãn, Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để sống. Nhưng trong thế giới này với chư Thiên, Ma vương, và Phạm thiên, trong chúng sanh này với các Sa-môn và Bà-la-môn, với chư Thiên và loài người, Ta không thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có giải thoát tri kiến đầy đủ hơn Ta, mà Ta có thể tôn trọng, cung kính, nương tựa để sống. Vậy thì, Ta hãy tôn trọng, cung kính, nương tựa chính Pháp này mà Ta đã chứng ngộ.’ Thưa ngài, như vậy, do sự suy tư trong tâm của Đức Thế Tôn mà (kinh này) đã phát sanh. Ye [Pg.75] ca atītā sambuddhā, ye ca buddhā anāgatā; Yo cetarahi sambuddho, bahūnaṃ sokanāsano; Sabbe saddhammagaruno, vihaṃsu viharanti ca; Tathāpi viharissanti, esā buddhāna dhammatā. Các bậc Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, và các vị Phật trong tương lai; Vị Chánh Đẳng Giác hiện tại đây, là người diệt trừ sầu muộn cho nhiều người; Tất cả đều tôn kính Chánh Pháp, đã sống, đang sống, và cũng sẽ sống như vậy. Đây là bản tánh của chư Phật. Tasmā hi attakāmena, mahattamabhikaṅkhatā; Saddhammo garukātabbo, saraṃ buddhāna sāsanaṃ. Vì vậy, người mong cầu lợi ích cho mình, người khao khát sự vĩ đại, hãy tôn kính Chánh Pháp, ghi nhớ lời dạy của chư Phật. Aññaratabrahmasutta Kinh Một Vị Phạm Thiên Pucchā- tatthāvuso [Pg.76] porāṇakehi mahākassapādīhi dhammasaṃgāhakatheravarehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aññatarabrahmasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Một Vị Phạm Thiên, là kinh đầu tiên đã được các bậc Trưởng lão Thượng thủ kết tập Pháp tạng thời xưa như ngài Đại Kassapa v.v... đưa vào, đã được nói ra ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – brahmaloke bhante aññataraṃ brahmānaṃ ārabbha āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ. Aññatarassa bhante brahmuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti ‘‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā, yo idha āgaccheyyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được nói ra ở cõi Phạm thiên, liên quan đến một vị Phạm thiên, do Tôn giả Đại Trưởng lão Moggallāna thuyết giảng. Thưa ngài, một vị Phạm thiên nọ đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘Không có Sa-môn hay Bà-la-môn nào có thể đến được đây.’ Thưa ngài, trong sự việc ấy– Ajjāpi te āvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu; Passasi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaranti; Evaṃ kho bhante āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ. ‘Này hiền giả, có phải ông vẫn còn tà kiến ấy, tà kiến mà ông đã có trước đây? Ông có thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên không?’ Thưa ngài, như vậy, Tôn giả Đại Trưởng lão Moggallāna đã nói. Ajjāpi [Pg.78] te āvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu; Passasi vītivattanta, brahmaloke pabhassaraṃ-hu– Này hiền giả, có phải ông vẫn còn tà kiến ấy, tà kiến mà ông đã có trước đây? Ông có thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên không? Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu; Passāmi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ; Svāhaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato hu– Thưa ngài, tôi không còn tà kiến ấy, tà kiến mà tôi đã có trước đây. Tôi thấy ánh sáng huy hoàng đang lan tỏa khắp cõi Phạm thiên. Hôm nay làm sao tôi có thể nói rằng: ‘Tôi là thường hằng, là vĩnh cửu’? Tevijjā [Pg.79] iddhipattā ca, cetopariyāya kovidā; Khīṇāsavā arahanto, bahū buddhassa sāvakā-hu– Nhiều vị đệ tử của Đức Phật là những bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đạt được tam minh, có thần thông, và thông thạo về tha tâm thông. Aruṇavatīsutta Kinh Aruṇavatī Pucchā – tatthāvuso [Pg.80] aruṇavatīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Aruṇavatī đã được Đức Thế Tôn nói ra ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā ahosi aruṇavā nāma. Rañño kho pana bhikkhave aruṇavato aruṇavatī nāma rājadhānī ahosī’’ti evamādinā bhante bhagavatā aruṇavatī suttaṃ bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị Tỳ khưu, kinh Aruṇavatī đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, bắt đầu bằng những lời như sau: ‘Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Aruṇavā. Này các Tỳ khưu, kinh đô của vua Aruṇavā tên là Aruṇavatī.’ Ārambhatha [Pg.83] nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane; Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro; Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati; Pahāya jāti saṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissati-hu– Hãy bắt đầu, hãy ra đi, hãy chuyên tâm vào giáo pháp của Đức Phật; Hãy nhiếp phục quân đội của thần chết, như voi phá tan ngôi nhà bằng sậy. Ai sống không phóng dật trong Pháp và Luật này, sẽ từ bỏ vòng luân hồi sinh tử, và chấm dứt khổ đau. Brāhmaṇasaṃyutta Tương Ưng Bà-la-môn Dhanañjānīsutta Kinh Dhanañjānī Pucchā – brāhmaṇasaṃyutte [Pg.84] āvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ dhanañjānīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Bà-la-môn, kinh Dhanañjānī, là kinh đầu tiên được kết tập, đã được Đức Thế Tôn nói ra ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhāradvājagotto bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi. Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được nói ra ở Rājagaha, liên quan đến một vị Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhāradvāja. Thưa ngài, vị Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhāradvāja ấy đã đến gặp Đức Thế Tôn và nói lên bài kệ. ‘‘Kiṃ su chetvā sukhaṃ seti,Kiṃ su chetvā na socati; Kissassu ekadhammassa,Vadhaṃ rocesi gotamā’’ti– ‘Giết bỏ điều gì được an lạc, giết bỏ điều gì không sầu muộn? Hỡi Gotama, Ngài tán thành việc giết bỏ pháp duy nhất nào?’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Thưa ngài, trong sự việc ấy– ‘‘Kodhaṃ chetvā sukhaṃ seti; Kodhaṃ chetvā na socati; Kodhassa visamūlassa,Madhuraggassa brāhmaṇa; Vadhaṃ ariyā pasaṃsanti,Tañhi chetvā na socatī’’ti; ‘Giết bỏ sân hận được an lạc; giết bỏ sân hận không sầu muộn. Hỡi Bà-la-môn, sân hận có gốc độc, có ngọn ngọt; các bậc Thánh tán thán việc giết bỏ nó, vì giết bỏ nó rồi thì không còn sầu muộn.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Kiṃ [Pg.86] su chetvā sukhaṃseti, kiṃ su chetvā na socati; Kissassu ekadhammassa, vadhaṃ rocesi gotama– Giết bỏ điều gì được an lạc, giết bỏ điều gì không sầu muộn? Hỡi Gotama, Ngài tán thành việc giết bỏ pháp duy nhất nào? Pucchā – imañca [Pg.87] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi, kīvattakañca atthaṃ sampādesi. Hỏi – Này hiền hữu, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã có niềm tin trong Pháp và Luật này, đã biểu lộ thái độ tin tưởng như thế nào, và đã thành tựu được lợi ích đến mức độ nào? Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotama, seyyathāpi bho gotama nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantī’’ti evamādinā bhante imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ upasampadaṃ yācitvā acirūpasampanno yāva arahattaṃ sampādesi. Đáp – Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã biểu lộ thái độ tin tưởng bằng những lời như sau: ‘Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thưa ngài Gotama, cũng giống như người kia lật ngửa vật bị úp xuống, hoặc mở ra vật bị che kín, hoặc chỉ đường cho người bị lạc lối, hoặc cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để những người có mắt có thể nhìn thấy các hình sắc,’ Tôn giả, bằng cách ấy vị ấy đã có niềm tin trong Pháp và Luật này. Và Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja đã xin xuất gia và thọ cụ túc giới nơi Đức Thế Tôn, và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, vị ấy đã thành tựu cho đến quả vị A-la-hán. Akkosasutta Kinh Mắng Chửi Pucchā – akkosakabhāradvājasuttaṃ [Pg.88] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, kinh Akkosakabhāradvāja đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante akkosakabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Akkosakabhāradvājo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi bhagavantaṃ akkosati paribhāsati. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi brāhmaṇa, api nukho te āgacchanti mittāmaccā [Pg.89] ñātisālohitā atitiyo’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Tôn giả, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại thành Rājagaha, liên quan đến vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja. Tôn giả, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã đi đến gặp Đức Thế Tôn rồi dùng những lời lẽ không tốt đẹp, thô lỗ để mắng chửi, phỉ báng Đức Thế Tôn. Tôn giả, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng những lời như sau: ‘Này Bà-la-môn, ông nghĩ thế nào? Có phải các bạn bè, thân hữu, bà con, huyết thống, và các vị khách có đến thăm ông không?’ Akkodhassa [Pg.91] kuto kodho,Dantassa samajīvino; Sammadaññā vimuttassa,Upasantassa tādino. Làm sao có sân hận, đối với người không sân, người đã được điều phục, sống đời sống thăng bằng, người đã được giải thoát, nhờ vào chánh trí tuệ, người an tịnh, như thế. Tasseva [Pg.92] tena pāpiyo,Yo kuddhaṃ paṭikujjhati; Kuddhaṃ appaṭikujjhanto,Saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ. Kẻ nào nổi giận lại, với người đang tức giận, kẻ ấy do việc ấy, trở nên xấu xa hơn. Người không nổi giận lại, với người đang tức giận, là chiến thắng trận chiến, một trận chiến khó thắng. Ubhinnamatthaṃ carati,Attano ca parassa ca; Paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā,Yo sato upasammati. Người ấy thực hành lợi ích, cho cả hai người kia, cho chính mình và người khác. Khi biết người khác giận, người nào giữ chánh niệm, và giữ được an tịnh. Ubhinnaṃ tikicchantānaṃ,Attano ca parassa ca; Janā maññanti bāloti,Ye dhammassa akovidā. Người đang chữa lành cho cả hai, cho chính mình và người khác, thì những người không thông thạo, về Chánh Pháp lại xem, người ấy là kẻ khờ. Pucchā – imañca [Pg.93] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā akkosakabhāradvājo brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi. Kīvattakañca atthaṃ sampādesi. Hỏi – Này hiền hữu, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã có niềm tin trong Pháp và Luật này, đã biểu lộ thái độ tin tưởng như thế nào, và đã thành tựu được lợi ích đến mức độ nào? Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā akkosakabhāradvājo brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotamā’’ti evamādinā imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Yāva arahattā ca pana mahantaṃ atthaṃ sampādesi. Đáp – Tôn giả, sau khi nghe bài thuyết Pháp này, vị Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja đã biểu lộ thái độ tin tưởng bằng những lời như sau: ‘Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama!’, bằng cách ấy vị ấy đã có niềm tin trong Pháp và Luật này. Và vị ấy đã thành tựu được lợi ích to lớn cho đến quả vị A-la-hán. Bahudhītarasutta Kinh Nhiều Con Gái Pucchā – tenāvuso [Pg.95] bhagavatā jānatā…pe… sammāsambuddhena brāhmaṇasaṃyutte bahudhītarasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, kinh Bahudhītara trong Tương Ưng Bà-la-môn đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc biết... (vân vân)... thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – kosalesu bhante aññatarasmiṃ vanasaṇḍe aññataraṃ bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhāradvājagotto brāhmaṇo goṇe naṭṭhe pariyesanto bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi. Đáp – Tôn giả, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại một khu rừng ở xứ Kosala, liên quan đến một vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja. Tôn giả, có một vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja, trong khi đang tìm kiếm những con bò bị mất, đã nói lên những câu kệ này ở gần Đức Thế Tôn. ‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, balībaddā catuddasa; Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī; Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā; Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī. ‘Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên vị Sa-môn này được an lạc. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên vị Sa-môn này được an lạc.’ (Peyyāla) (Lược bỏ) Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsamhi iṇāyikā; Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī’’ti. ‘Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: ‘Trả đi, trả đi!’, nên vị Sa-môn này được an lạc.’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Tôn giả, trong sự việc ấy– Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa; Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī; Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā; Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. ‘Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc. Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc.’ (Peyyāla) (Lược bỏ) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā; Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhīti. ‘Này Bà-la-môn, Ta quả thật không có, những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: ‘Trả đi, trả đi!’, nên này Bà-la-môn, Ta được an lạc.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Tôn giả, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. (1) (1) Na [Pg.96] hi nūnimassa samaṇassa, balībaddā catuddasa; Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, mười bốn con bò đực, đã sáu ngày không thấy, nên Ta, vị Sa-môn, được an lạc. (2) (2) Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā; Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những cây mè xấu xí trong ruộng, chỉ có một lá hay hai lá, nên vị Sa-môn này được an lạc. (3) (3) Na [Pg.97] hi nūnimassa samaṇassa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā; Ussoḷhikāya naccanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, những con chuột trong vựa lúa trống không, đang nhảy múa một cách vui vẻ, nên vị Sa-môn này được an lạc. (4) (4) Na hi nūnimassa samaṇassa, santhāro sattamāsiko; Uppāṭakehi sañchanno, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có, tấm nệm đã bảy tháng, bị rệp bao phủ, nên vị Sa-môn này được an lạc. (5) (5) Na hi nūnimassa samaṇassa, vidhavā satta dhītaro; Ekaputtā duputtā ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có bảy người con gái góa bụa, người thì một con, người thì hai con; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc. (6) (6) Na [Pg.98] hi nūnimassa samaṇassa, piṅgalā tilakāhatā; Sottaṃ pādena bodheti, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có con chó cái lông hung, bị đốm, dùng chân đánh thức lúc đang ngủ; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc. (7) (7) Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsami iṇāyikā; Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī. Chắc hẳn vị Sa-môn này không có những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: 'Hãy trả, hãy trả'; do vậy, vị Sa-môn này được an lạc. (1) (1) Na [Pg.99] hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa; Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có mười bốn con bò đực kéo cày, hôm nay đã sáu mươi ngày không được nhìn thấy; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (2) (2) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā; Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những cây mè xấu ở trong ruộng mè, cây thì một lá, cây thì hai lá; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (3) (3) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā; Ussoḷhīkāya naccanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những con chuột ở trong kho trống rỗng, nhảy múa một cách ngạo nghễ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (4) (4) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, santhāro sattamāsiko; Uppāṭakehi sañchanno, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có tấm trải giường đã bảy tháng, bị rệp bao phủ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (5) (5) Na [Pg.100] hi mayhaṃ brāhmaṇa, vidhavā satta dhītaro; Ekaputtā duputtā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có bảy người con gái góa bụa, người thì một con, người thì hai con; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (6) (6) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, piṅgalā tilakāhatā; Sottaṃ pādena bodheti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có con chó cái lông hung, bị đốm, dùng chân đánh thức lúc đang ngủ; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. (7) (7) Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā; Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī. Này Bà-la-môn, ta quả thật không có những chủ nợ vào lúc rạng đông, thúc giục rằng: 'Hãy trả, hãy trả'; do vậy, này Bà-la-môn, ta được an lạc. Pucchā – imañca [Pg.101] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā so bhāradvājagotto brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi. Kīva mahantañca imasmiṃ dhammavinaye atthaṃ sampādesi. Câu hỏi – Này chư hiền, sau khi đã nghe bài Pháp thoại này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja ấy đã có tín tâm ở trong Pháp và Luật này, đã thực hiện hành động biểu lộ tín tâm như thế nào? Và đã thành tựu được lợi ích to lớn dường nào ở trong Pháp và Luật này? Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā so bhāradvājagotto brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama abhikkantaṃ bho gotama, seyyathāpi bhogotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya, cakkhumanto rūpāni dukkhantī’’ti evamādinā imasmi dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Bhagavato ca santike ‘‘labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti evamādinā pabbajjaṃ upasampadaṃ yācitvā acirūpasampanno yāva arahattā mahantaṃ visesaṃ sampādesi. Câu trả lời – Thưa ngài, sau khi đã nghe bài Pháp thoại này, vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Bhāradvāja ấy đã có tín tâm ở trong Pháp và Luật này, đã thực hiện hành động biểu lộ tín tâm bằng những lời như vầy: 'Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thưa ngài Gotama, cũng giống như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, hoặc mở ra vật bị che kín, hoặc chỉ đường cho người bị lạc, hoặc có thể cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để những người có mắt được nhìn thấy các sắc.' Và ở nơi đức Thế Tôn, vị ấy đã xin xuất gia, cụ túc giới bằng những lời như vầy: 'Mong rằng con được xuất gia ở nơi ngài Gotama, mong rằng con được cụ túc giới,' và không bao lâu sau khi được cụ túc giới, vị ấy đã thành tựu được sự chứng đắc to lớn cho đến quả A-la-hán. Kasibhāradvājasutta Kinh Kasibhāradvāja Pucchā – tatthāvuso [Pg.104] ekādasamaṃ mahākassapādīhi porāṇadhammasaṃgāhakatherehi saṃgītaṃ kasibhāradvājasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó, kinh Kasibhāradvāja thứ mười một đã được các vị Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa, đứng đầu là ngài Mahākassapa, kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và như thế nào? Vissajjanā – magadhesu bhante dakkhiṇāgirismiṃ ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme kasibhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kasibhāradvājo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi. Câu trả lời – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng tại làng Bà-la-môn Ekanāḷā ở Dakkhiṇāgiri trong xứ Magadha, liên quan đến Bà-la-môn Kasibhāradvāja. Thưa ngài, Bà-la-môn Kasibhāradvāja đã nói với đức Thế Tôn bằng một bài kệ. ‘‘Kassako [Pg.105] paṭijānāsi, na ca passāmi te kasiṃ. Kassako pucchito brūhi, kathaṃ jānemu taṃ kasi’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– ‘(Ngài) tự nhận là người cày ruộng, nhưng tôi không thấy việc cày ruộng của ngài. Là người cày ruộng, khi được hỏi, xin hãy nói, làm sao chúng tôi biết được việc cày ruộng ấy của ngài?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy – ‘‘Saddhā bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ; Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ. ‘Đức tin là hạt giống, khổ hạnh là cơn mưa, trí tuệ của ta là ách và cày; lòng tàm là cán cày, tâm là dây cột, niệm là lưỡi cày và cây roi của ta. Kāyagutto vacīgutto, āhāre udare yato; Saccaṃ karomi niddānaṃ, soraccaṃ me pamocanaṃ. Thân được hộ trì, lời được hộ trì, tiết độ trong ăn uống, trong bụng; ta thực hành sự thật để nhổ cỏ, sự nhu hòa là sự giải thoát của ta. Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Gacchati anivattantaṃ, yattha gantvā na socati. Tinh tấn là con bò mang ách của ta, chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛; nó đi tới, không quay lui, đến nơi mà khi đã đến, người ta không còn sầu muộn. Evamesā kasī kaṭṭhā, sā hoti amatapphalā; Etaṃ kasiṃ kasitvāna, sabbadukkhā pamuccatī’’ti. Việc cày ruộng này được cày như vậy, nó có quả là bất tử; sau khi đã cày xong việc cày ruộng này, người ta được giải thoát khỏi mọi khổ đau.’ Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Kassako [Pg.106] paṭijānāsi, na ca passāmi te kasiṃ; Kassako pucchito brūhi, kathaṃ jānemu taṃ kasiṃ. Ngài tự nhận là nông phu, nhưng tôi không thấy việc cày cấy của ngài. Là nông phu, khi được hỏi, xin hãy nói, làm sao chúng tôi biết được việc cày cấy ấy? Saddhā [Pg.107] bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ; Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ. Niềm tin là hạt giống, khổ hạnh là mưa, trí tuệ của ta là ách và cày. Tàm là cán cày, ý là dây cột, niệm của ta là lưỡi cày và gậy thúc. Pucchā – imañca [Pg.109] panāvuso dhammadesanaṃ sutvā so kasibhāradvājo brāhmaṇo imasmiṃ dhammavinaye pasanno kīdisaṃ pasannākāramakāsi. Hỏi – Này chư hiền, sau khi nghe bài pháp này, vị Bà-la-môn Kasibhāradvāja ấy đã có niềm tin vào Giáo pháp và Luật này và đã thể hiện sự tin tưởng như thế nào? Vissajjanā – imañca pana bhante dhammadesanaṃ sutvā kasibhāradvājo brāhmaṇo ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotamā’’tievamādinā imasmiṃ dhammavinaye pasanno pasannākāramakāsi. Đáp – Bạch ngài, sau khi nghe bài pháp này, vị Bà-la-môn Kasibhāradvāja đã có niềm tin vào Giáo pháp và Luật này và đã thể hiện sự tin tưởng bằng những lời như là: “Thật vi diệu, thưa ngài Gotama! Thật vi diệu, thưa ngài Gotama!” Seyyathāpi bho gotama ukkujjitaṃ vā nikkujjeyya. Thưa ngài Gotama, ví như lật ngửa vật đã bị úp xuống. Udayasutta Kinh Udaya Pucchā – udayasuttaṃ [Pg.110] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Udaya đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante udayaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Udayo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘pakaṭṭhakoyaṃ samaṇo gotamo punappunaṃ āgacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Bà-la-môn Udaya. Bạch ngài, Bà-la-môn Udaya đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Sa-môn Gotama này thường xuyên lui tới, thật là kẻ lôi kéo.” Bạch ngài, trong sự việc ấy – Punappunañceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati devarājā; Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ. Lại lại gieo hạt giống, lại lại trời mưa xuống. Lại lại nông phu cày ruộng, lại lại lúa thóc đến cho xứ sở. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vậy. Punappunaṃ [Pg.111] ceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati deva rājā; Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ. Lại lại gieo hạt giống, lại lại trời mưa xuống. Lại lại nông phu cày ruộng, lại lại lúa thóc đến cho xứ sở. Punappunaṃ [Pg.112] yācakā yācayanti, punappunaṃ dānapatī dadanti; Punappunaṃ dānapatī daditvā, punappunaṃ saggamupeti ṭhānaṃ. Lại lại người xin, xin xỏ, lại lại thí chủ cho đi. Lại lại thí chủ sau khi cho, lại lại đi đến cảnh giới trời. Punappunaṃ khīranikā duhanti, punappunaṃ vaccho upeti mātaraṃ; Punappunaṃ kilamati phandati ca, punappunaṃ gabbhamupeti mando. Lại lại người vắt sữa, vắt sữa, lại lại bê con tìm đến mẹ. Lại lại mệt nhọc và run rẩy, lại lại kẻ ngu si đi vào thai mẹ. Punappunaṃ jāyati mīyati ca, punappunaṃ sivathikaṃ haranti; Maggañca laddhā apunabbhavāya, na punappunaṃ jāyati bhūripañño-hu– Lại lại sanh ra và chết đi, lại lại (người ta) mang đến nghĩa địa. Và sau khi đã đắc được con đường không còn tái sanh, người có trí tuệ rộng lớn không còn sanh lại nữa. Mātuposakasutta Kinh Nuôi Mẹ Pucchā – mātuposakasuttaṃ [Pg.113] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Mātuposaka đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante mātuposakaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mātuposako bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ahañhi bho gotama dhammena bhikkhaṃ pariyesāmi, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro posemi, kaccāhaṃ bho gotama evaṃkārī kiccakārī homī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taggha tvaṃ brāhmaṇa evaṃkārī kiccakārī hosi, yo kho brāhmaṇa dhammena bhikkhaṃ pariyesati, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro poseti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitā. Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Bà-la-môn Mātuposaka. Bạch ngài, Bà-la-môn Mātuposaka đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Thưa ngài Gotama, tôi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, sau khi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, tôi nuôi dưỡng cha mẹ. Thưa ngài Gotama, khi làm như vậy, có phải tôi đã làm điều nên làm không?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Chắc chắn rồi, này Bà-la-môn, khi làm như vậy, ngươi đã làm điều nên làm. Này Bà-la-môn, người nào tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, sau khi tìm kiếm vật thực khất thực một cách hợp pháp, nuôi dưỡng cha mẹ, người ấy tạo ra nhiều phước báu.” Yo [Pg.114] mātaraṃ vā pitaraṃ vā, macco dhammena posati; Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā; Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodati– Người phàm nào nuôi dưỡng mẹ hoặc cha một cách hợp pháp, do sự phụng dưỡng cha mẹ ấy, bậc hiền trí tán thán người ấy ngay ở đời này, sau khi chết, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. Khomadussasutta Kinh Khomadussa Pucchā – tenāvuso [Pg.115] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena brāhmaṇasaṃyutte khomadussasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, bởi Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh Khomadussa trong Tương Ưng Bà-la-môn đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante khomadusse nāma sakyānaṃ nigame khomadussake brāhmaṇagahapatike ārabbha bhāsita, khomadussakā bhante brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘ke ca muṇḍakā samaṇakā, ke ca sabhādhammaṃ jānissantī’’ti. Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở xứ Sakka, tại thị trấn của dòng họ Sakya tên là Khomadussa, đề cập đến các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa. Bạch ngài, các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa đã nói điều này với Đức Thế Tôn: “Bọn Sa-môn trọc đầu này là ai, làm sao chúng biết được pháp hội?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong sự việc ấy – ‘‘Nesā sabhā yattha na santi santo,Santo na te ye na vadanti dhammaṃ; Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo’’ti. “Nơi nào không có bậc thánh, nơi ấy không phải là hội chúng. Những ai không nói Chánh pháp, họ không phải là bậc thánh. Sau khi từ bỏ tham, sân, và si, những vị nói Chánh pháp chính là bậc thánh.” Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nesā [Pg.116] sabhā yattha nasanti santo,Santo na te ye na vadanti dhammaṃ; Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo– Nơi nào không có bậc thánh, nơi ấy không phải là hội chúng. Những ai không nói Chánh pháp, họ không phải là bậc thánh. Sau khi từ bỏ tham, sân, và si, những vị nói Chánh pháp chính là bậc thánh. Vaṅgīsasaṃyutta Tương Ưng Vaṅgīsa Ānandasutta Kinh Ānanda Pucchā – vaṅgīsasaṃyutte [Pg.117] panāvuso catutthaṃ saṃṅgītaṃ ānandasuttaṃ katthakaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Vaṅgīsa, kinh Ānanda được kiết tập lần thứ tư đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ vaṅgīsattheraṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Āyasmatā bhante vaṅgīso āyasmantaṃ ānandaṃ gāthāya ajjhabhāsi– Đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến Trưởng lão Vaṅgīsa, bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản lý kho tàng Giáo pháp. Bạch ngài, Tôn giả Vaṅgīsa đã nói với Tôn giả Ānanda bằng một bài kệ – ‘‘Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati; Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotamā’’ti. ‘Con bị thiêu đốt bởi lửa tham ái, tâm của con bị thiêu đốt hoàn toàn; Lành thay, xin hãy nói về sự dập tắt, vì lòng bi mẫn, hỡi Gotama.’ Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, trong trường hợp ấy – ‘‘Saññāya vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati; Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ; Saṅkhāre parato passa, dukkhato mā ca attato; Nibbāpehi mahārāgaṃ, mā ḍayhittho punappunaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava; Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasanto carissasī’’ti. ‘Do tưởng bị điên đảo, tâm của ngươi bị thiêu đốt hoàn toàn; Hãy từ bỏ tướng tốt đẹp, đi liền với tham ái; Hãy xem các hành là của người khác, là khổ, và không phải là tự ngã; Hãy dập tắt đại tham, chớ bị thiêu đốt luôn luôn; Hãy tu tập tâm về bất tịnh, chuyên nhất, khéo định tĩnh; Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy trở thành người có nhiều sự nhàm chán; Và hãy tu tập vô tướng, hãy nhổ lên tùy miên về ngã mạn; Do vậy, do sự thông hiểu ngã mạn, ngươi sẽ đi đến an tịnh.’ Evaṃ kho bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được trưởng lão Ānanda, vị quản lý kho tàng Giáo Pháp, nói như vậy. Kāmarāgena [Pg.118] ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati; Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotama– Con bị thiêu đốt bởi lửa tham ái, tâm của con bị thiêu đốt hoàn toàn; Lành thay, xin hãy nói về sự dập tắt, vì lòng bi mẫn, hỡi Gotama – Saññāya [Pg.119] vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati; Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ. Do tưởng bị điên đảo, tâm của ngươi bị thiêu đốt hoàn toàn; Hãy từ bỏ tướng tốt đẹp, đi liền với tham ái. Saṅkhāre paratopassa, dukkhato mā ca attato; Nibbāpehi mahārāgaṃ, mā ḍayhittho punappunaṃ. Hãy xem các hành là của người khác, là khổ, và không phải là tự ngã; Hãy dập tắt đại tham, chớ bị thiêu đốt luôn luôn. Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava. Hãy tu tập tâm về bất tịnh, chuyên nhất, khéo định tĩnh; Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy trở thành người có nhiều sự nhàm chán. Animittañca [Pg.120] bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi. Và hãy tu tập vô tướng, hãy nhổ lên tùy miên về ngã mạn; Do vậy, do sự thông hiểu ngã mạn, ngươi sẽ đi đến an tịnh. Vaṅgīsasutta Kinh Vaṅgīsa Pucchā – tattha āvuso dvādasamaṃ vaṅgīsasuttaṃ kattha kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ở đây kinh Vaṅgīsa thứ mười hai đã được nói ở đâu, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmatā vaṅgīsattherena acira arahattappattena vimuttisukhapaṭisaṃvedinā– Câu trả lời – Bạch ngài, tại Sāvatthī, do trưởng lão Vaṅgīsa, người vừa mới chứng đắc A-la-hán, đang cảm nhận hạnh phúc của sự giải thoát – ‘‘Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmāgāmaṃ purāpuraṃ,Athaddasāma sambuddhaṃ, saddhā no upapajjatha; So me dhamma madesesi, khandhāyatana dhātuyo; Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Bahunnaṃ vata atthāya, bodhiṃ ajjhagamā muni; Bhikkhūnaṃ bhikkhūnīnañca, ye niyāmagataddasā; Svāgataṃ [Pg.121] vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Pubbe nivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhuṃ visodhitaṃ; Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyāya kovido. ‘Trước kia, say sưa với thi ca, chúng con đã đi từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Rồi chúng con đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, và niềm tin đã khởi lên trong chúng con. Vị ấy đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con: các uẩn, xứ, và giới. Sau khi nghe Chánh Pháp của vị ấy, con đã xuất gia, sống đời không nhà. Quả thật, vì lợi ích của nhiều người, bậc Mâu-ni đã chứng đắc giác ngộ; cho các Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni, những người đã thấy con đường chắc chắn. Quả thật, sự đến của con là tốt đẹp, đến bên cạnh đức Phật của con. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Con biết các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Con là người có ba minh, đã đạt được thần thông, và thông thạo về tâm của người khác.’ Evaṃ kho bhante udānavasena bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được nói lên như là lời cảm hứng. Kāveyya [Pg.124] mattā vicarimha pubbe; Gāmāgāmaṃpurāpuraṃ,Athaddasāma sambuddhaṃ, saddhā no upapajjatha. Trước kia, say sưa với thi ca, chúng con đã đi từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Rồi chúng con đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, và niềm tin đã khởi lên trong chúng con. So [Pg.125] me dhammamadesesi, khandhāyatana dhātuyo; Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. Vị ấy đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con: các uẩn, xứ, và giới; Sau khi nghe Chánh Pháp của vị ấy, con đã xuất gia, sống đời không nhà. Bahunnaṃ vata atthāya, bodhiṃ ajjhagamā muni; Bhikkhūnaṃ bhikkhunī nañca, ye niyāmagataddasā. Quả thật, vì lợi ích của nhiều người, bậc Mâu-ni đã chứng đắc giác ngộ; cho các Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni, những người đã thấy con đường chắc chắn. Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tasso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. Quả thật, sự đến của con là tốt đẹp, đến bên cạnh đức Phật của con; Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Pubbenivāsaṃ [Pg.126] jānāmi; Dibbacakkhu visodhitaṃ; Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyāyakovido. Con biết các đời sống quá khứ; Thiên nhãn đã được thanh tịnh; Con là người có ba minh, đã đạt được thần thông, và thông thạo về tâm của người khác. Vanasaṃyutta Tương Ưng Rừng Ānandasutta Kinh Ānanda Pucchā – vanasaṃyutte panāvuso pañcamaṃ saṃgītaṃ ānandasuttaṃ kadā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Rừng, phần trùng tụng thứ năm, kinh Ānanda, đã được nói khi nào, ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosalesu bhante aññatarasmiṃ vanasaṇḍe aciraparinibbute bhagavati āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthāya devatāya bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando aciraparinibbute bhagavati ativelaṃ gihisaññattibahulo viharati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Câu trả lời – Bạch ngài, tại xứ Kosala, trong một khu rừng nọ, khi Thế Tôn vừa mới nhập Vô Dư Niết-bàn, liên quan đến tôn giả Ānanda, đã được một vị thiên trú ngụ trong khu rừng ấy nói lên. Bạch ngài, khi Thế Tôn vừa mới nhập Vô Dư Niết-bàn, tôn giả Ānanda đã trú ngụ với sự giao thiệp quá nhiều với hàng tại gia. Bạch ngài, trong trường hợp ấy – ‘‘Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya,Nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya; Jhāya gotama mā pamādo,Kiṃ te biḷibiḷikā karissatī’’ti. ‘Hãy lui vào gốc cây trong rừng sâu, hãy đặt Niết-bàn vào trong tâm; Hãy thiền định, hỡi Gotama, chớ có phóng dật, việc nói chuyện huyên náo sẽ làm gì được cho ngài?’ Evaṃ [Pg.127] kho bhante vanasaṇḍe adhivatthāya devatāya āyasmato ānandattherassa anukampikāya atthakāmāya bhāsitaṃ. Bạch ngài, điều này đã được vị thiên trú ngụ trong khu rừng nói lên, do lòng bi mẫn và mong muốn lợi ích cho trưởng lão Ānanda. Rukkhamūla [Pg.128] gahanaṃ pasakkiya, nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya; Jhāya gotama mā pamādo, kiṃ te biḷibiḷikā karissati-hu– Hãy lui vào gốc cây trong rừng sâu, hãy đặt Niết-bàn vào trong tâm; Hãy thiền định, hỡi Gotama, chớ có phóng dật, việc nói chuyện huyên náo sẽ làm gì được cho ngài – Yakkhasaṃyutta Tương Ưng Dạ-xoa Indakasutta Kinh Indaka Pucchā – yakkhasaṃyutte [Pg.129] panāvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ indakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, trong Tương Ưng Dạ-xoa, phần trùng tụng thứ nhất, kinh Indaka, đã được Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante indakūṭe pabbate indakassa yakkhassa bhavane indakaṃ yakkhaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Indako bhante yakkho attavādo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā gāthāya ajjhabhāsi– Câu trả lời – Bạch ngài, tại Rājagaha, trên núi Indakūṭa, trong trú xứ của dạ-xoa Indaka, đã được nói liên quan đến dạ-xoa Indaka. Bạch ngài, dạ-xoa Indaka, một người theo thuyết tự ngã, đã đi đến Thế Tôn và nói lên bài kệ – ‘‘Rūpaṃ na jīvanti vadanti buddhā,Kathaṃ nvayaṃ vindatimaṃ sarīraṃ; Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍamebhi,Kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmi’’nti. Các vị Phật nói rằng: ‘Sắc không phải là sinh mạng.’ Thế thì làm sao nó có được thân này? Từ đâu nó có được khối xương này? Và làm sao nó được kết thành ở trong bào thai?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, về vấn đề ấy – ‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ,Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano; Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpica; Yañcassa bhuñjatī mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ; Tena so tattha yāpeti, mātukucchigatonaro’’ti. “Trước tiên là giọt máu (kalala), từ giọt máu sanh ra khối thịt tròn (abbuda), từ khối thịt tròn sanh ra miếng thịt (pesi), từ miếng thịt sanh ra khối thịt cứng (ghana); từ khối thịt cứng sanh ra các chi phần, rồi đến tóc, lông, và móng. Người ấy ở trong bụng mẹ, được nuôi sống bằng cơm, nước, và vật thực mà người mẹ đã dùng.” Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Āḷavakasutta Kinh Dạ Xoa Āḷavaka Pucchā – tenāvuso [Pg.132] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena yakkhasaṃyutte āḷavakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Āḷavaka trong Tương Ưng Dạ Xoa đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Chánh Giác ... thuyết ở đâu, nhân ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante āḷavakassa yakkhassa bhavane āḷavakaṃ yakkhaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āḷavako bhante yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi– Đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết tại Āḷavī, trong trú xứ của dạ xoa Āḷavaka, nhân dạ xoa Āḷavaka. Bạch ngài, dạ xoa Āḷavaka đã bạch hỏi Đức Thế Tôn bằng kệ rằng: Kiṃ sūdhavittaṃ purisassa seṭṭhaṃ,Kiṃ su suciṇṇaṃ sukhamāvahāti; Kiṃ su have sādutaraṃ rasānaṃ,Kathaṃ jīviṃ jīvitāmāhu seṭṭhanti. Tài sản gì là tối thượng của người đời? Pháp gì nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc? Vị gì quả thật là ngọt ngào hơn các vị? Sống như thế nào được gọi là đời sống tối thượng? Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Bạch ngài, về vấn đề ấy – Saddhīca vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ,Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ,Paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭhanti. Tín tâm là tài sản tối thượng của người đời. Chánh pháp nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc. Chân lý quả thật là ngọt ngào hơn các vị. Sống bằng trí tuệ được gọi là đời sống tối thượng. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy, v.v... Na [Pg.134] khvāhaṃ taṃ āvuso nikkhamissāmi, yaṃ te karaṇīyaṃ, taṃ karohi, Này hiền hữu, ta sẽ không đi ra đâu. Việc gì ngươi cần làm, hãy làm đi. Pañhaṃ taṃ samaṇa pucchissāmi, sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmi– Này Sa-môn, ta sẽ hỏi ông một câu hỏi. Nếu ông không trả lời cho ta, ta sẽ làm cho tâm ông điên loạn, hoặc sẽ làm vỡ tim ông, hoặc sẽ nắm chân ông mà ném qua bờ bên kia sông Hằng. Kiṃ [Pg.135] sūkha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃ su suciṇṇaṃ sukhamāvahāti; Kiṃ su have sādubharaṃ rasānaṃ, kathaṃ jīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ– Tài sản gì là tối thượng của người đời? Pháp gì nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc? Vị gì quả thật là ngọt ngào hơn các vị? Sống như thế nào được gọi là đời sống tối thượng? Saddhīdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ; Tín tâm ở đời là tài sản tối thượng của người. Chánh pháp nếu khéo hành trì sẽ mang lại an lạc. Chân lý quả thật là ngọt ngào hơn các vị. Sống bằng trí tuệ được gọi là đời sống tối thượng. Kathaṃsu [Pg.136] tarati oghaṃ, kathaṃsu tarati aṇṇavaṃ; Kathaṃsu dukkha macceti, kathaṃsu parisujjhati. Làm sao vượt qua bộc lưu? Làm sao vượt qua biển cả? Làm sao vượt qua khổ đau? Làm sao được thanh tịnh? Saddhāya tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ; Vīriyena dukkha macceti, paññāya parisujjhati– Nhờ tín tâm, vượt qua bộc lưu. Nhờ không dể duôi, vượt qua biển cả. Nhờ tinh tấn, vượt qua khổ đau. Nhờ trí tuệ, được thanh tịnh. Kathaṃsu [Pg.137] labhate paññaṃ, kathaṃsu vindate dhanaṃ; Kathaṃsu kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati; Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socati– Làm sao có được trí tuệ? Làm sao tìm được tài sản? Làm sao đạt được danh tiếng? Làm sao kết giao bằng hữu? Từ đời này sang đời khác, làm sao ra đi không sầu muộn? Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā; Sussūsaṃ labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo; Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ; Saccena [Pg.138] kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati; Asmā lokā paraṃ lokaṃ, evaṃ pecca na socati; Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino; Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve peccana socati– Người có tín tâm vào Chánh pháp của các bậc A-la-hán để chứng đắc Niết-bàn, người không dể duôi, sáng suốt, lắng nghe kỹ, sẽ có được trí tuệ. Người làm việc thích hợp, kiên trì, siêng năng, sẽ tìm được tài sản. Nhờ chân thật, đạt được danh tiếng. Nhờ bố thí, kết giao bằng hữu. Từ đời này sang đời khác, làm như vậy sẽ ra đi không sầu muộn. Người tín sĩ tại gia nào có bốn pháp này: chân thật, chánh pháp, kiên trì, xả ly, người ấy sau khi chết chắc chắn không sầu muộn. Sakkasaṃyutta Tương Ưng Đế Thích Vatapadasutta Kinh Lời Nguyện Pucchā – sakkasaṃyutte [Pg.139] panāvuso vatapadasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Lời Nguyện trong Tương Ưng Đế Thích đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha sakkassa bhikkhave devānamindassa pubbe manussabhūtassa satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagāti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Đế Thích, vua của chư Thiên, khi trước còn là người, đã thọ trì và thực hành trọn vẹn bảy lời nguyện. Nhờ đã thọ trì các lời nguyện ấy mà Đế Thích đã đạt được địa vị Đế Thích,’ v.v... Sakkassa [Pg.141] bhikkhave devānamindassa pubbe manussabhūtassa imāni satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ. Này các Tỳ khưu, Đế Thích, vua của chư Thiên, khi trước còn là người, đã thọ trì và thực hành trọn vẹn bảy lời nguyện này. Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ; Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ; Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ; Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu ‘‘sappuriso’’iti. Người nào nuôi dưỡng cha mẹ, kính trọng bậc trưởng thượng trong nhà, nói lời nhu hòa, thân ái, từ bỏ lời nói hai lưỡi, chuyên tâm dẹp bỏ xan tham, chân thật, chế ngự phẫn nộ, thì chư Thiên ở cõi Ba Mươi Ba gọi người ấy là ‘bậc chân nhân’. Daliddasutta Kinh Người Nghèo Pucchā – daliddasuttaṃ panāvuso kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Vissajjanā. Rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave aññataro puriso imasmiṃyeva rājagahe manussadaliddo [Pg.142] ahosi manussakapaṇo manussavarāko, so tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṃ samādiyi, sīlaṃ, sutaṃ, cāgaṃ, paññaṃ samādiyī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Người Nghèo được thuyết ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Đáp. Bạch ngài, tại Rājagaha, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết rằng: ‘Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một người đàn ông ở tại thành Rājagaha này là người nghèo khổ, bần cùng, khốn khó. Người ấy đã thọ trì tín, giới, văn, thí, và tuệ trong Giáo pháp và Giới luật do Như Lai tuyên thuyết,’ v.v... Yassa [Pg.144] saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā; Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ. Người nào có tín tâm nơi Như Lai, bất động, khéo an trú; và có giới đức tốt đẹp, được các bậc Thánh ưa thích và tán thán. Yajamānasutta Kinh Người Tế Tự Pucchā – yajamānasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, lại nữa, kinh Người Tế Tự đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, nhân ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe [Pg.145] bhante sakkaṃ devānamindaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sakko bhante devānamindo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi– Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở thành Rājagaha, đề cập đến Sakka, vua của chư Thiên. Thưa ngài, Sakka, vua của chư Thiên, đã bạch với Đức Thế Tôn bằng kệ rằng: ‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, kattha dinnaṃ mahapphala’’nti. “Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí nơi đâu được quả lớn?” Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ– Thưa ngài, trong trường hợp ấy – ‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāroca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ’’nti. “Bốn vị đang thực hành và bốn vị đã an trú trong quả; Tăng chúng này là bậc trực hạnh, vững trú trong tuệ và giới. Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí đến Tăng chúng được quả lớn.” Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Yajamānānaṃ [Pg.146] manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ,Karotaṃ opadhitaṃ puññaṃ, kattha dinnaṃ mahapphalaṃ– Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí nơi đâu được quả lớn – Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ– Bốn vị đang thực hành và bốn vị đã an trú trong quả; Tăng chúng này là bậc trực hạnh, vững trú trong tuệ và giới. Đối với những người đang cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu, đang thực hiện các phước thiện hữu lậu, bố thí đến Tăng chúng được quả lớn – Gahaṭṭhavandanāsutta Kinh Lễ Bái Cư Sĩ Pucchā – gahaṭṭhavandanāsuttaṃ [Pg.147] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Lễ Bái Cư Sĩ đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave sakko devānamindo mātaliṃ saṅgāhakaṃ āmantesī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của chư Thiên, đã gọi người đánh xe Mātali”. Taṃ [Pg.148] namassanti tevijjā, sabbe bhummāca khattiyā; Cattāro ca mahārājā, tidasāca yasassino; Athako nāma so yakkho, yaṃ tvaṃ sakka namassasi– Các vị Tam Minh, tất cả các vị vua chúa trên mặt đất, bốn vị Đại Vương, và các vị trời Ba Mươi Ba lừng danh đều đảnh lễ ngài. Vậy thì, thưa Sakka, dạ xoa ấy là ai mà ngài lại đảnh lễ? Ahañca [Pg.149] sīlasampanne, cirarattasamāhite; Sammāpabbajite vande, brahmacariyaparāyane. Ta đảnh lễ những vị đầy đủ giới hạnh, đã định tâm trong thời gian dài, những vị đã chân chánh xuất gia, hướng đến đời sống phạm hạnh. Ye gahaṭṭhā puññakarā, sīlavanto upāsakā; Dhammena dāraṃ posenti, te namassāmi mātali. Những vị cư sĩ tạo phước, những vị cận sự nam có giới hạnh, những người nuôi dưỡng vợ con đúng theo Chánh pháp, ta cũng đảnh lễ họ, này Mātali. Nidānavaggapāḷi Kinh Tạng Phẩm Nhân Duyên Nidānasaṃyutta Tương Ưng Nhân Duyên Paṭiccasamuppādasutta Kinh Duyên Khởi Pucchā – tenāvuso [Pg.151] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena nidānavaggasaṃyutte paṭhamaṃ saṃgītaṃ paṭiccasamuppādasuttaṃ kattha taṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Duyên Khởi, được kiết tập đầu tiên trong Tương Ưng Phẩm Nhân Duyên, đã được Đức Thế Tôn… Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pañcasate janapadavāsino bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Pañcasatā bhante janapadavāsino bhikkhū sabbe ugghāṭitaññuno dhutaṅgadharā āraddhavīriyā yuttayogā vipassakā saṇhaṃ sukhumaṃ suññataṃ paccayākāradhammadesanaṃ patthayamānā bhagavantaṃ abhivādetvā bhagavantaṃ parivāretvā nisīdiṃsu. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo bhikkhave desessāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương. Thưa ngài, năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, tất cả đều là bậc Lược Giải Trí, thọ trì hạnh đầu đà, tinh tấn, chuyên cần tu tập, hành thiền minh sát, mong mỏi được nghe bài pháp về pháp duyên sanh, vi tế, sâu sắc, và tánh không, sau khi đảnh lễ Đức Thế Tôn, đã ngồi vây quanh Đức Thế Tôn. Trong trường hợp ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, Ta sẽ thuyết giảng cho các con về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói”. Katamo [Pg.152] ca bhikkhave paṭiccasamuppādo. Avijjāpaccayā bhikkhave saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ (peyyāla) jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave paṭiccasamuppādo. Và này các tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các tỳ khưu, do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi… (vân vân)… do sanh làm duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các tỳ khưu, đây được gọi là Duyên khởi. Avijjāya tveva asesavirāganirodho saṅkhāranirodho (peyyāla) jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti – Do sự ly tham và đoạn diệt hoàn toàn vô minh, các hành diệt… (vân vân)… do sanh diệt, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này – Vibhaṅgasutta Kinh Phân Tích Pucchā – tatthāvuso [Pg.154] dutiyaṃ saṃgītaṃ vibhaṅgasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, ở đó, kinh Phân Tích, được kiết tập thứ hai, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pañcasate janapadavāsino vipañcitaññuno bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Pañcasatā bhante janapadavāsikā bhikkhū vipañcitaññuno dhutaṅgadharā āraddhavīriyā yuttayogā vissakā saṇhaṃ sukhumaṃ suññatapaṭisaṃyuttaṃ paccayākāradhammadesanaṃ patthayamānā bhagavantaṃ parivāretvā nisīdiṃsu. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘paṭicca samuppādaṃ vo bhikkhave dedessāmi vibhajissāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, là bậc Quảng Giải Trí. Thưa ngài, năm trăm vị tỳ khưu ở các địa phương, là bậc Quảng Giải Trí, thọ trì hạnh đầu đà, tinh tấn, chuyên cần tu tập, hành thiền minh sát, mong mỏi được nghe bài pháp về pháp duyên sanh, tương ưng với tánh không, vi tế, sâu sắc, đã ngồi vây quanh Đức Thế Tôn. Trong trường hợp ấy, thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, Ta sẽ thuyết giảng và phân tích cho các con về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói”. Pañcaverabhayasutta Kinh Năm Sự Sợ Hãi và Oán Thù Pucchā – pañcaverabhayasuttaṃ [Pg.156] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, kinh Năm Sự Sợ Hãi và Oán Thù đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘yato kho gahapati ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya khīṇanirayomi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, đề cập đến gia chủ Anāthapiṇḍika. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này gia chủ, khi nào năm sự sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử được lắng dịu, khi vị ấy thành tựu bốn chi phần của bậc Dự lưu, và khi Thánh đạo được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận sanh thú bàng sanh, đoạn tận cảnh giới ngạ quỷ, đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ’.” Pucchā – kathañcāvusotattha [Pg.157] bhagavatā ariyasāvakassa pañcannaṃ bhayānaṃ verānaṃ vūpasantatā pakāsitā. Hỏi – Thưa chư hiền, ở đó, sự lắng dịu của năm sự sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào? Vissajjanā – ‘‘katamāni [Pg.158] pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Yaṃ gahapati pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Pāṇātipātā ṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hotī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyasāvakassa pañcannaṃ bhayānaṃ verānaṃ vūpasantatā pakāsitā. Giải đáp – ‘‘Năm sự sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này gia chủ, người sát sanh do duyên sát sanh nên sanh ra sự sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra sự sợ hãi và hận thù ở đời sau, và cảm nhận sự khổ ưu về tâm. Đối với người từ bỏ việc sát sanh, sự sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.’’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự lắng dịu năm sự sợ hãi và hận thù của vị Thánh đệ tử. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.159] tattha bhagavatā ariyasāvakassa catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgatatā pakāsitā. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc vị Thánh đệ tử được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu như thế nào? Vissajjanā – katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. Idha gahapati ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti ‘‘itipiso bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaropurisadammasārathi satthādevamanussānaṃ buddho bhagavā’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyasāvakassa catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgatatā pakāsitā. Giải đáp – Vị ấy được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu nào? Này gia chủ, ở đây vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật rằng: ‘Vì thế, đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn.’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc vị Thánh đệ tử được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.161] tattha bhagavatā ariyasāvakena ariyassa ñāyassa paññāya sudiṭṭhatā suppaṭividdhatā pakāsitā. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc Thánh đạo lý được vị Thánh đệ tử khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ như thế nào? Vissajjanā – katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. Idha gahapati ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti ‘‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ avijjāpaccayā (peyyāla) evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā tattha ariyasāvakena ariyassa ñāyassa paññāya sudiṭṭhatā suppaṭividdhatā pakāsitā. Giải đáp – Thánh đạo lý nào được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Này gia chủ, ở đây vị Thánh đệ tử khéo tác ý một cách như lý về chính Lý Duyên Khởi rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này không có, cái kia không có. Do cái này sanh, cái kia sanh; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do duyên vô minh... (vân vân)... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Thưa ngài, như vậy ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về việc Thánh đạo lý được vị Thánh đệ tử khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ. Yato [Pg.162] kho gahapati ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. Ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho– Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử có năm sự sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, được thành tựu bốn chi phần của bậc Dự Lưu này, và Thánh đạo lý này được vị ấy khéo thấy và khéo thâm nhập bằng trí tuệ – Dukkhasutta Kinh Khổ Pucchā – dukkhasuttaṃ [Pg.163] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, kinh Khổ đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dukkhassa bhikkhave samudayañca atthaṅgamañca desessāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ.’ Pucchā – kathañcāvuso [Pg.164] tattha bhagavatā dukkhasamudayo pakāsito. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự sanh khởi của khổ như thế nào? Vissajjanā – katamo ca bhikkhave dukkhassa samudayo. Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho bhikkhave dukkhassa samudayo. Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho bhikkhave dukkhassa samudayoti evaṃkho bhante tattha bhagavatā dukkhassa samudayo pakāsito. Giải đáp – Và này các tỳ khưu, thế nào là sự sanh khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Này các tỳ khưu, đây là sự sanh khởi của khổ. Do duyên lỗ tai và các tiếng... (vân vân)... do duyên lỗ mũi và các mùi... (vân vân)... do duyên lưỡi và các vị... (vân vân)... do duyên thân và các vật xúc chạm... (vân vân)... do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Này các tỳ khưu, đây là sự sanh khởi của khổ. Thưa ngài, như vậy ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự sanh khởi của khổ. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.165] tattha bhagavatā dukkhassa atthaṅgamo pakāsito. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự đoạn diệt của khổ như thế nào? Vissajjanā – katamo ca bhikkhave dukkhassa atthaṅgamo. Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā dukkhassa atthaṅgamo pakāsito. Giải đáp – Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi; sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc; do duyên xúc, thọ sanh; do duyên thọ, ái sanh. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về sự đoạn diệt của khổ. Puttamaṃsūpamasutta Kinh Ví Dụ Thịt Con Pucchā – puttamaṃsūpamasuttaṃ [Pg.166] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, kinh Ví Dụ Thịt Con đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule adhunā pabbajite bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavato ca bhante bhikkhusaṅghassa ca mahālābhasakkāro udapādi, ekacce ca bhante bhikkhū navā acirapabbajitā kulaputtā āhāraṃ apaccavekkhitvā paribhuñjiṃsu. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cattārome bhikkhave āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā phasso dutiyo manosañcetanā tatiyā viññāṇaṃ catuttha’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu mới xuất gia. Thưa ngài, lợi lộc và cung kính lớn lao đã sanh khởi cho đức Thế Tôn và chúng Tỳ khưu. Và thưa ngài, một số tỳ khưu là các thiện gia nam tử mới, xuất gia chưa lâu, đã thọ dụng vật thực mà không quán xét. Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này các tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để cho các loài chúng sanh đã sanh được tồn tại hoặc để hỗ trợ cho các loài hữu tình đang tìm cầu tái sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, thô hoặc tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực.’ Thưa ngài, như vậy đức Thế Tôn đã thuyết giảng. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.168] tattha kabaḷīkārassa āhārassa daṭṭhabbākāro bhagavatā pakāsito. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở đó phương cách cần phải được thấy biết về đoàn thực đã được đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào? Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave dve jāyampatikā parittaṃ sambalaṃ ādāya kantāramaggaṃ paṭipajjeyyuṃ. Tesamassa ekaputtako piyo manāpoti evamādinā bhante tattha bhagavatā [Pg.169] kabaḷīkārassa āhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito. Giải đáp – ‘Này các tỳ khưu, ví như có hai vợ chồng mang theo ít hành lý, đi vào con đường hoang mạc. Họ có một đứa con trai duy nhất, khả ái, dễ mến.’ Thưa ngài, bằng cách ấy, ở đó đức Thế Tôn đã tuyên thuyết về phương cách cần phải được thấy biết về đoàn thực. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.172] tattha bhagavatā phassāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito. Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với xúc thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào? Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave gāvī niccammā kuṭṭaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye kuṭṭanissitā pāṇā, te naṃ khādeyyuṃ. Rukkhaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Udakaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Ākāsaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye ākāsanissitā pāṇā, te naṃ khādeyyunti evamādinā bhante tattha bhagavatā phassassa āhārassa daṭṭhabbākāro vitthāretvā pakāsito. Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như con bò bị lột da, nếu nó đứng tựa vào vách tường thì các sinh vật nương tựa nơi vách tường sẽ ăn nó. Nếu nó đứng tựa vào cây cối... Nếu nó đứng tựa vào nước... Nếu nó đứng tựa vào hư không thì các sinh vật nương tựa nơi hư không sẽ ăn nó. Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với xúc thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết một cách rộng rãi. Evameva [Pg.173] khvāhaṃ bhikkhave phassāhāro daṭṭhabboti vadāmi. Này chư Tỳ khưu, Ta nói rằng xúc thực cần phải được thấy đúng là như vậy. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.174] tattha bhagavatā manosañcetanāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito. Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với tư niệm thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào? Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ. Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukha kāmo dukkhappaṭikūloti evamādinā bhante tattha bhagavatā manosañcetanāhārassa daṭṭhabbākāro vitthārena pakāsito. Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như có hố than sâu hơn một tầm người, chứa đầy than không có ngọn lửa, không có khói. Rồi một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn được an lạc, ghét sự đau khổ. Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với tư niệm thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết một cách rộng rãi. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.176] tattha bhagavatā viññāṇāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito. Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với thức thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết như thế nào? Vissajjanā – seyyathāpi bhikkhave coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ ‘‘ayaṃ te devacoro āgucārī, imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā viññāṇāhārassa daṭṭhabbākāro pakāsito. Đáp – Này chư Tỳ khưu, ví như người ta bắt được tên trộm phạm tội rồi dẫn đến trình vua rằng: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội, xin ngài hãy trừng phạt kẻ này theo ý muốn.’ Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, phương cách cần phải được thấy đối với thức thực đã được Đức Thế Tôn tuyên thuyết. Susimaparibbājakasutta Kinh Du Sĩ Susima Pucchā – tenāvuso [Pg.179] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena susimaparibbājaka suttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Du Sĩ Susima ấy đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ susimaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante susimo yāvatako bhikkhūhi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo, taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘pubbe kho susima dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, pacchā nibbāne ñāṇa’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở thành Rājagaha, nhân Tôn giả Susima. Thưa ngài, Tôn giả Susima đã có cuộc đàm luận với các vị Tỳ khưu như thế nào thì ngài đã trình báo tất cả điều ấy lên Đức Thế Tôn. Trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này Susima, trước tiên là trí về pháp trụ, sau đó là trí về Niết-bàn,’ và các cách khác. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.184] tattha bhagavā āyasmato susimattherassa sampatiarahattapattassa anuyogavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ vitthāretvā desesi. Hỏi – Này chư hiền, ở nơi ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bài Pháp thoại cao hơn một cách rộng rãi cho Tôn giả trưởng lão Susima, người vừa chứng đắc A-la-hán, bằng cách hỏi đi hỏi lại theo lối chất vấn như thế nào? Vissajjanā – jātipaccayā jarāmaraṇanti susima passasīti. Evaṃ bhante. Bhavapaccayā jātīti susima passasīti. Evaṃ bhanteti evamādinā bhante bhagavā tattha āyasmato susimassa sampatiarahattapattassa uttaripi anuyogavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā vitthārato dhammaṃ desesi. Đáp – ‘Này Susima, có phải ông thấy rằng: Do duyên sanh có già chết không?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy.’ ‘Này Susima, có phải ông thấy rằng: Do duyên hữu có sanh không?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy.’ Thưa ngài, bằng cách thức ấy và các cách khác, ở nơi ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng Pháp một cách rộng rãi cho Tôn giả Susima, người vừa chứng đắc A-la-hán, bằng cách hỏi đi hỏi lại theo lối chất vấn cao hơn nữa. Tassa [Pg.186] me bhante bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃsaṃvarāya– Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy chấp nhận cho con sự vi phạm này là một sự vi phạm, để con được thu thúc trong tương lai. Abhisamayasaṃyutta Tương Ưng Giác Ngộ Nakhasikhāsutta Kinh Móng Tay Pucchā – abhisamayasaṃyutte [Pg.187] panāvuso paṭhamaṃ saṃgītaṃ nakhasikhāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Giác Ngộ, bài kinh Móng Tay được kết tập đầu tiên đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsuāropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn, một ít bụi mà Ta đã lấy lên trên móng tay này, hay là quả đại địa này?’ và các cách khác. Dhātusaṃyutta Tương Ưng Giới Caṅkamasutta Kinh Kinh Hành Pucchā – dhātusaṃyutte [Pg.189] panāvuso caṅkamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Giới, kinh Kinh Hành đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dhātusova bhikkhave sattā saṃsandanti samenti, hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở Rājagaha, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các chúng sanh thường đi chung và tụ hội theo giới. Những người có khuynh hướng thấp kém thường đi chung và tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Những người có khuynh hướng tốt đẹp thường đi chung và tụ hội với những người có khuynh hướng tốt đẹp,’ và các cách khác. Assaddhasaṃsandanasutta Kinh Tụ Hội Của Người Vô Tín Pucchā – assaddhasaṃsandanasuttaṃ [Pg.192] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, kinh Tụ Hội Của Người Vô Tín đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dhātusova bhikkhave sattā saṃsandanti samenti, assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino. Appassutā. Kusītā. Muṭṭhassatino. Duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị Tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này chư Tỳ khưu, các chúng sanh thường đi chung và tụ hội theo giới. Những người vô tín thường đi chung và tụ hội với những người vô tín. Những người vô tàm thường đi chung và tụ hội với những người vô tàm. Những người vô quý. Những người ít học. Những người biếng nhác. Những người thất niệm. Những người kém trí tuệ thường đi chung và tụ hội với những người kém trí tuệ,’ và các cách khác. Anamataggasaṃyutta Tương Ưng Vô Thỉ Pathavīsutta Kinh Đại Địa Pucchā – anamataggasaṃyutte [Pg.194] āvuso dutiyaṃ saṃgītaṃ pathavīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong Tương Ưng Vô Thỉ, bài kinh Đại Địa được kết tập thứ nhì đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi bhikkhave puriso imaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattaṃ kolaṭṭhimattaṃ mattikāguḷikaṃ karitvā nikkhipeyya ‘ayaṃ me piyā, tassa me pitu ayaṃ pitā’ti. Apariyādinnāva bhikkhave tassa purisassa pitupitaro assu. Athāyaṃ mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Taṃ kissahetu, anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhā saṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ’’ evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Ví như, này các tỳ khưu, có người đàn ông lấy đất từ quả đại địa này, vo thành những viên đất nhỏ bằng hột táo, rồi đặt xuống và nói: ‘Đây là cha của ta, đây là cha của cha ta.’ Này các tỳ khưu, các đời cha ông của người đàn ông ấy vẫn chưa được kể hết, mà quả đại địa này đã đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi,” v.v... Evaṃ [Pg.195] dīgharattaṃ vo bhikkhave dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ kaṭasī vaḍḍhitā. Này các tỳ khưu, như vậy trong một thời gian dài, các con đã kinh nghiệm sự khổ, đã kinh nghiệm sự đau đớn, đã kinh nghiệm sự bất hạnh, nghĩa địa đã được vun bồi. Alameva [Pg.196] sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ,Alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ, Đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Assusutta Kinh Nước Mắt Pucchā – tatthāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ assusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Nước Mắt được kiết tập lần thứ ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahuleyeva bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, các con nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn: nước mắt của các con đã tuôn rơi, đã chảy tràn trong khi trôi lăn, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải hội hợp với điều không vừa ý, do phải chia ly với điều vừa ý, trong khi than khóc, kêu la; hay là nước trong bốn biển lớn?” v.v... Sāsapasutta Kinh Hạt Cải Pucchā – tatthāvuso [Pg.198] chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ sāsapasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Hạt Cải được kiết tập lần thứ sáu đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kīvadīgho nu kho bhante kappo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘dīgho kho bhikkhu kappo, so na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni itivā, (peyyāla) ettakāni vassasatasahassāni itivāti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu nào đó. Thưa ngài, một vị tỳ khưu nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Thưa ngài, một kiếp dài đến mức nào?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu như vầy: “Này tỳ khưu, một kiếp là dài, không dễ để tính được rằng nó là bao nhiêu năm, (lược bỏ) hay là bao nhiêu trăm ngàn năm,” v.v... Gaṅgāsutta Kinh Sông Hằng Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.200] sammāsambuddhena anamataggasaṃyutte gaṅgāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, do đó… (lược bỏ)… bởi bậc Chánh Đẳng Giác, kinh Sông Hằng trong Tương Ưng Vô Thủy đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kīva- Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến một vị Bà-la-môn nào đó. Thưa ngài, một vị Bà-la-môn nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bao nhiêu- Bahukā [Pg.201] nu kho bho gotama kappā abbhatītā atikkantā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bahukā kho brāhmaṇa kappā abbhatītā atikkantā, te na sukarā saṅkhātuṃ ‘ettakā kappā’ iti vā ‘ettakāni kappasatāni’ iti vā ‘ettakāni kappasahassāni’ itivā ‘ettakāni kappasatasahassāni’ iti vā’’ti eva mādinā bhagavatā bhāsitaṃ. ... thưa ngài Gotama, có bao nhiêu kiếp đã trôi qua, đã đi qua?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu như vầy: “Này Bà-la-môn, có nhiều kiếp đã trôi qua, đã đi qua, không dễ để tính được rằng ‘bấy nhiêu kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu trăm kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu ngàn kiếp,’ hay ‘bấy nhiêu trăm ngàn kiếp,’” v.v... Puggalasutta Kinh Người Pucchā – puggalasuttaṃ [Pg.203] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Còn kinh Người, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbākoṭi na paññāyati avijjā nīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Ekapuggalassa bhikkhave kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi, yathā yaṃ vepullo pabbato. Sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinassetyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, của một người trôi lăn, luân hồi trong một kiếp, có thể có một đống xương, một chồng xương, một núi xương lớn như ngọn núi Vepulla này, nếu có người thu gom và những gì đã được thu gom không bị hủy hoại,” v.v... Duggatasutta, sukhitasutta Kinh Người Bất Hạnh, Kinh Người Hạnh Phúc Pucchā – tatthāvuso [Pg.204] duggatasuttañca sukhitasuttañca bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, ở đây, kinh Người Bất Hạnh và kinh Người Hạnh Phúc đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Yaṃ bhikkhave passeyyātha duggataṃ durūpetaṃ, niṭṭhamettha gantabbaṃ ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti, yaṃ bhikkhave passeyyātha sukhitaṃ susajjitaṃ, Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, khi các con thấy một người bất hạnh, khốn khổ, các con nên đi đến kết luận rằng: ‘chúng ta cũng đã từng kinh nghiệm điều tương tự như vậy trong một thời gian dài này.’ Này các tỳ khưu, khi các con thấy một người hạnh phúc, được trang hoàng tốt đẹp, Niṭṭhamettha [Pg.205] gantabbaṃ, ‘‘amhehipi paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. các con nên đi đến kết luận rằng: ‘chúng ta cũng đã từng kinh nghiệm (điều này) trong một thời gian dài này,’” v.v... Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Tiṃsamattasutta Kinh Ba Mươi Vị Pucchā – tiṃsamattasuttaṃ [Pg.206] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Còn kinh Ba Mươi Vị, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante tiṃsamatte pāveyyake bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbākoṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti evamādinā bhavagatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở Rājagaha, liên quan đến ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā, bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy, điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, các con nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn: máu đã tuôn rơi, đã chảy tràn từ những cái đầu bị chặt của các con trong khi trôi lăn, luân hồi trong một thời gian dài này; hay là nước trong bốn biển lớn?” v.v... Mātusutta Kinh Người Mẹ Pucchā – mātusuttādīni [Pg.209] panāvuso chasuttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Còn sáu kinh bắt đầu bằng kinh Người Mẹ, này hiền hữu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Na so bhikkhave satto sulabharūpo, yo na mātābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Yo na pitābhūtapubbo. Yo na bhātābhūtapubbo. Yo na bhaginibhūtapubbo. Yo na puttabhūtapubbo. Yo na dhītābhūtapubbo [Pg.210] iminā dīghena addhunā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm, điểm bắt đầu không thể được biết đến đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, đang luân hồi. Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được chúng sanh mà trong suốt quảng đường dài này chưa từng là mẹ, chưa từng là cha, chưa từng là anh em trai, chưa từng là chị em gái, chưa từng là con trai, chưa từng là con gái.” Kassapasaṃyutta Tương Ưng Kassapa Candūpamasutta Kinh Ví Dụ Mặt Trăng Pucchā – kassapasaṃyutte [Pg.211] panāvuso candūpamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, trong Tương Ưng Kassapa, kinh Ví Dụ Mặt Trăng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘candūpamā bhikkhave kulāni upasaṅkamatha apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavakā kulesu appagabbhā. Seyyathāpi bhikkhave puriso jarudapānaṃ vā olokeyya pabbatavisamaṃ vā nadīviduggaṃ vā apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ. Evameva kho bhikkhave candūpamā kulāni upasaṅkamatha apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavakā kulesu appagabbhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, với thân rút lui, với tâm rút lui, luôn luôn như người mới đến, không táo bạo trong các gia đình. Ví như, này các tỳ khưu, một người nhìn xuống giếng cũ, hoặc vách núi hiểm trở, hoặc bờ sông khó đi, với thân rút lui, với tâm rút lui. Cũng vậy, này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, với thân rút lui, với tâm rút lui, luôn luôn như người mới đến, không táo bạo trong các gia đình.” Taṃ [Pg.213] kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpā bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamituṃ. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì xứng đáng đến gần các gia đình? Pucchā – kathañcāvuso [Pg.214] tattha bhagavatā parisuddhāparisuddha dhammadesanaṃ dassetvā bhikkhūnaṃ ovādo dinno. Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, Đức Thế Tôn đã chỉ ra bài thuyết pháp thanh tịnh và không thanh tịnh rồi ban lời giáo huấn cho các tỳ khưu như thế nào? Vissajjanā – ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpassa bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti, kathaṃ rūpassa bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā [Pg.215] hotī’’ti evamādinā parisuddhāparisuddhadhammadesanā vitthārato dassetvā ‘‘kassapena vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavato bhikkhūnaṃ ovādo dinno. Đáp – Sau khi đã chỉ dạy chi tiết về bài thuyết pháp thanh tịnh và không thanh tịnh như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, bài thuyết pháp của vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào là không thanh tịnh, và bài thuyết pháp của vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào là thanh tịnh?”, (Ngài nói): “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy.” Thưa ngài, lời giáo huấn của Đức Thế Tôn cho các tỳ khưu đã được ban ra như vậy. Yo [Pg.216] hi koci bhikkhave bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti ‘‘aho vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ pasīdeyyuṃ, pasannā ca me pasannākāraṃ kareyyuṃ– Này các tỳ khưu, bất cứ tỳ khưu nào thuyết pháp cho người khác với tâm như vầy: “Mong sao họ nghe pháp của ta, sau khi nghe pháp rồi họ sẽ hoan hỷ, và khi đã hoan hỷ họ sẽ biểu lộ sự hoan hỷ đối với ta” – Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehi passiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhi– Pháp đã được Đức Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng ngộ – Kassapena [Pg.217] vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabbaṃ– Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy – Kulūpakasutta Kinh Thân Cận Gia Đình Pucchā – tenāvuso [Pg.218] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena kassapasaṃyutte catutthaṃ kulūpakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, bởi Đức Thế Tôn… bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh thứ tư là kinh Thân Cận Gia Đình trong Tương Ưng Kassapa đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, kathaṃ rūpo bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ, kathaṃ rūpo bhikkhu na arahati kulūpako hotu’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì xứng đáng là người thân cận gia đình, và vị tỳ khưu có hình dáng như thế nào thì không xứng đáng là người thân cận gia đình?” Kassapena [Pg.222] vā hi vo bhikkhave ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabbaṃ. Này các tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ông bằng (gương của) Kassapa hoặc người nào giống như Kassapa; và sau khi được giáo huấn, các ông phải thực hành đúng như vậy. Dutiya ovādasutta Kinh Giáo Huấn Thứ Hai Pucchā – tatthevāvuso [Pg.223] bhagavatā dutiya ovādasuttaṃ kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh Giáo Huấn Thứ Hai đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, cùng với ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmatā mahākassapena saddhiṃ ‘‘ovada kassapa bhikkhū, karohi kassapa bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ, ahaṃ vā kassapa bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā, ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Rājagaha, cùng với trưởng lão Mahākassapa, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này Kassapa, hãy giáo huấn các tỳ khưu. Này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Hoặc Ta, này Kassapa, sẽ giáo huấn các tỳ khưu, hoặc là ông; hoặc Ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ông.” Yassa [Pg.224] kassaci bhante saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi. Ottappaṃ natthi. Vīriyaṃ natthi. Paññā natthi kusalesu dhammesu. Thưa ngài, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp, không có tàm, không có quý, không có tinh tấn, không có trí tuệ vào các thiện pháp. Tatiya ovādasutta Kinh Giáo Huấn Thứ Ba Pucchā – tatthevāvuso [Pg.227] bhagavatā tatiyaovādasuttaṃ kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh Giáo Huấn Thứ Ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, cùng với ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmatāyeva mahākassapena saddhiṃ ‘‘ovada kassapa bhikkhū. Karohi kassapa bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ, ahaṃ vā kassapa bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā. Ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammaṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này được thuyết) ở Rājagaha, cùng với chính trưởng lão Mahākassapa, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy, v.v…: “Này Kassapa, hãy giáo huấn các tỳ khưu. Này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Hoặc Ta, này Kassapa, sẽ giáo huấn các tỳ khưu, hoặc là ông. Hoặc Ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ông.” Dubbacā [Pg.228] kho bhante etarahi bhikkhū dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ– Thưa ngài, hiện nay các tỳ khưu thật khó dạy, họ có những tính chất làm cho khó dạy, không kham nhẫn, không khéo tiếp thu lời giáo huấn – Saddhammappatirūpakasutta Kinh Pháp Giả Mạo Pucchā – tatthevāvuso [Pg.231] bhagavatā pariyosānaṃ saddhammappatirūpakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh cuối cùng là kinh Pháp Giả Mạo đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva mahākassapaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākassapo bhagavantaṃ etadevoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ, bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu. Ko pana bhante hetu ko paccayo, yenetarahi bahutarāni ceva sakkhāpadāni appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evañcetaṃ kassapa hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne bahutarāniceva sikkhāpadāni [Pg.232] honti, appatarāca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, đề cập đến chính trưởng lão Mahākassapa. Bạch ngài, trưởng lão Mahākassapa đã bạch với đức Thế Tôn điều này rằng: “Bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà trong thời quá khứ đã có ít học giới hơn, và đã có nhiều vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn? Bạch ngài, lại nữa do nhân gì, do duyên gì mà trong thời hiện tại lại có nhiều học giới hơn, và có ít vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này Kassapa, sự việc là như vậy. Khi các chúng sanh bị suy thoái, khi diệu pháp biến mất thì có nhiều học giới hơn, và có ít vị tỳ khưu chứng đắc chánh trí hơn.” Lābhasakkārasaṃyutta Tương Ưng Lợi Lộc Và Cung Kính Mīḷhakasutta Kinh Con Bọ Hung Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.235] sammāsambuddhena lābhasakkāraṃyutte pañcamaṃ saṃgītaṃ mīḷhakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ... cho đến ... đức Chánh Đẳng Giác, kinh Con Bọ Hung là kinh thứ năm trong Tương Ưng Lợi Lộc Và Cung Kính đã được kết tập, đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi bhikkhave mīḷhakā gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato cassa mahāgūthapuñjo, sā tena aññā mīḷhakā atimaññeyya ‘‘ahamhi gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato ca myāyaṃ mahāgūthapuñjo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, ví như con bọ hung ăn phân, đầy ắp phân, chứa đầy phân, và ở phía trước nó là đống phân lớn. Do nhân duyên ấy, nó có thể khinh miệt những con bọ hung khác rằng: ‘Ta đây ăn phân, đầy ắp phân, chứa đầy phân, và ở phía trước ta là đống phân lớn này.’” Taṃ [Pg.237] hi tassa bhikkhave moghapurisassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Này các tỳ khưu, điều ấy quả thật là sự bất hạnh, là sự đau khổ lâu dài cho kẻ ngu si ấy. Evaṃ dāruṇo kho bhikkhave lābhasakkārasiloko. Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng quả là ghê gớm dường ấy. Tasmātiha [Pg.238] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ, ‘‘uppannaṃ lābhasakkārasi lokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassabhī’’ti, evañhi kho bhikkhave sikkhitabbaṃ. Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy nên học tập điều này: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh lên, và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh lên sẽ không chiếm giữ tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, quả thật các thầy nên học tập như vậy. Ekaputtakasutta Kinh Đứa Con Trai Duy Nhất Pucchā – tattho āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakehi saṃgītaṃ ekaputtakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbhaṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó kinh Đứa Con Trai Duy Nhất đã được các vị kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya, saddhā bhikkhave upāsikā ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammāāyācamānā [Pg.239] āyāceyya tādiso tāta bhavāhi, yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, người nữ cận sự có đức tin, trong khi mong mỏi một cách chơn chánh cho đứa con trai duy nhất, thân yêu, và khả ái, người ấy nên mong mỏi rằng: ‘Này con thân yêu, con hãy giống như gia chủ Citta và Hatthaka người xứ Āḷavī.’” Esā [Pg.240] bhikkhave tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ yadidaṃ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako. Này các tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo về các đệ tử cận sự nam của ta, tức là gia chủ Citta và Hatthaka người xứ Āḷavī. Sace kho tvaṃ tāta agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi, tādiso tāta bhavāhi, yādisā sāriputtamoggallānā. Này con thân yêu, và nếu con xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, này con thân yêu, con hãy giống như Sāriputta và Moggallāna. Mā ca kho tvaṃ tāta sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu– Và này con thân yêu, mong rằng lợi lộc, cung kính, và danh vọng chớ đến với con, là người hữu học chưa thành tựu tâm ý. Evaṃ [Pg.241] dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng dường ấy. Ekavītusutta Kinh Đứa Con Gái Duy Nhất Pucchā – tattheva [Pg.242] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāyakehi saṃgītaṃ ekadhītusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, kinh Đứa Con Gái Duy Nhất đã được các vị kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và bằng cách nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘dāruṇo bhikkhave lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Saddhā bhikkhave upāsikā ekaṃ dhītaraṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya ‘tādisā ayye bhavāhi, yādisā khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. Esā bhikkhave tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ, yadidaṃ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, cũng ở tại Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này các tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là sự trở ngại cho việc chứng đạt an ổn khỏi các khổ ách vô thượng. Này các tỳ khưu, người nữ cận sự có đức tin, trong khi mong mỏi một cách chơn chánh cho đứa con gái duy nhất, thân yêu, và khả ái, người ấy nên mong mỏi rằng: ‘Này con gái, con hãy giống như nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā người ở Veḷukaṇḍa.’ Này các tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo về các đệ tử cận sự nữ của ta, tức là nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā người ở Veḷukaṇḍa.” Sace [Pg.243] kho tvaṃ ayye agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi, bhādisā ayye bhavāhi, yādisā khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā ca– Này con gái, và nếu con xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, này con gái, con hãy giống như tỳ khưu ni Khemā và Uppalavaṇṇā. Tasmātiha [Pg.244] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ. Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy nên học tập như vậy. Rāhulasaṃyutta Tương Ưng Rāhula Pucchā – rāhulasaṃyuttaṃ [Pg.245] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, còn Tương Ưng Rāhula đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và bằng cách nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ rāhulaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante rāhulo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi rāhula, cakkhuniccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti. Dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘etaṃ mama, eso hamasmi, eso me attā’ti. No hetaṃ bhante’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, đề cập đến trưởng lão Rāhula. Bạch ngài, trưởng lão Rāhula đã bạch với đức Thế Tôn điều này rằng: “Bạch ngài, lành thay, mong đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Giáo Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Giáo Pháp của đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, và quyết chí.” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng cách như vầy: “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?” “Bạch ngài, là vô thường.” “Và cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay vui?” “Bạch ngài, là khổ.” “Và cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” “Bạch ngài, không phải vậy.” Lakkhaṇasaṃyutta Tương Ưng Lakkhaṇa Aṭṭhisutta Kinh Khúc Xương Pucchā – lakkhaṇasaṃyutte [Pg.247] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakattherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aṭṭhisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, còn ở trong Tương Ưng Lakkhaṇa, kinh Khúc Xương là kinh đầu tiên đã được các vị trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và bằng cách nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavatā sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca [Pg.248] ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi, ko nu kho āvuso moggallāna hetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatrahi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Mahāmoggallāna, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, Tôn giả đã mỉm cười ở một nơi nào đó. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một bộ xương khô đi trong hư không," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, vì rằng một vị đệ tử sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng ngộ được sự việc như thế này," v.v... Acchariyaṃ [Pg.250] vata bho, abbhutaṃ vata bho; Evarūpopi nāma satto bhavissati. Thật hy hữu thay, thưa ngài! Thật vi diệu thay, thưa ngài! Lại có thể có một chúng sanh như thế này. Piṇḍasutta Kinh Cục Thịt Pucchā – tenāvuso [Pg.251] jānatā…pe… sammāsambuddhena lakkhaṇasaṃyutte tatiyaṃ saṃgītaṃ piṇḍasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, bởi bậc Chánh Đẳng Giác, bậc biết... (lược)... kinh Piṇḍa, là kinh thứ ba được kết tập trong Tương Ưng Lakkhaṇa, đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhaggavato sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi[Pg.252], ko nukho āvuso moggallānahetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapiṇḍaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ, tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karotī’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatrahi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Mahāmoggallāna, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, Tôn giả đã mỉm cười ở một nơi nào đó. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một cục thịt đi trong hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó bay theo sau, bay theo sau, mổ xẻ, rỉa rói nó. Nó la lên một tiếng đau đớn," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, vì rằng một vị đệ tử sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng ngộ được sự việc như thế này," v.v... Asilomasutta Kinh Lông Kiếm Pucchā – tattheva [Pg.255] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakehi mahātherehi saṃgītaṃ asilomasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Asiloma (Lông Kiếm) đã được các bậc Trưởng lão xưa, những vị kết tập Pháp, kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ [Pg.256] etadavoca ‘‘ko nu kho āvuso moggallāna hetu, ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti. Āyasmā ca bhante mahāmoggallānatthero ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asilomaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti. (Peyyāla) eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūkariko ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna ở tại thành Rājagaha. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói điều này với Tôn giả Mahāmoggallāna: "Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà nụ cười được hiện ra?" Và thưa ngài, Trưởng lão Mahāmoggallāna đã trình bày như vầy: "Này hiền giả, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người có lông là kiếm đi trong hư không," v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí. (Lược)... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là người đồ tể heo ở ngay tại thành Rājagaha này," v.v... Sūcilomasutta Kinh Lông Kim Pucchā – tattheva [Pg.258] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ sūcilomasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Sūciloma (Lông Kim) đã được các bậc Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – tattheva bhante rājagahe āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe tatheva avoca. Lời giải đáp – Thưa ngài, cũng tại nơi ấy, ở thành Rājagaha, (kinh này) được nói ra liên quan đến Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna. Thưa ngài, Tôn giả Lakkhaṇa ở trước mặt Đức Thế Tôn đã nói giống như vậy. Āyasmā [Pg.259] ca bhante mahāmoggallāno tatheva ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, (peyyāla) eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūto ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitā. Và thưa ngài, Tôn giả Mahāmoggallāna đã trình bày giống như vậy. Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết như vầy: "Này các Tỳ khưu, thật vậy, các vị đệ tử sống là mắt, thật vậy, các vị đệ tử sống là trí, (lược)... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là người mách lẻo ở ngay tại thành Rājagaha này," v.v... Pāpabhikkhusutta Kinh Vị Tỳ Khưu Ác Pucchā – tattheva [Pg.261] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītāni pāpabhikkhusuttādīni pañcasuttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitāni. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, năm bài kinh bắt đầu với kinh Pāpabhikkhu (Vị Tỳ Khưu Ác) đã được các bậc Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập lại, đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe āyasmantañca lakkhaṇaṃ āyasmantañca mahāmoggallānaṃ ārabbha bhāsitāni. Āyasmā bhante lakkhaṇo bhagavato sammukhe pubbe vuttanayeneva ārocesi. Āyasmā ca bhante mahāmoggallāno ‘‘idhāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Addasaṃ bhikkhuniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Addasaṃ sikkhamānaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Addasaṃ sāmaṇeraṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Addasaṃ sāmaṇeriṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ[Pg.262], kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto, sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karotī’’ti evamādinā ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti. (Peyyāla). Eso bhikkhave bhikkhu kassapassasammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhu ahosi. Esā bhikkhave bhikkhunī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhunī ahosi. Esā bhikkhave sikkhamānā kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasikkhamānā ahosi. Eso bhikkhave sāmaṇero kassapassasammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇero ahosi. Esā bhikkhave sāmaṇerī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇerī ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni. Giải đáp – (Các bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại thành Rājagaha, liên quan đến trưởng lão Lakkhaṇa và trưởng lão Mahāmoggallāna. Bạch ngài, trưởng lão Lakkhaṇa đã trình lên Đức Thế Tôn ở trước mặt ngài theo như phương cách đã được nói đến trước đây. Và bạch ngài, trưởng lão Mahāmoggallāna đã trình lên rằng: ‘Này hiền giả, ở đây trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu ni đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị học nữ đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di đang đi trên hư không. Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di-ni đang đi trên hư không. Y tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; cái bát cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; dây lưng cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; thân thể cũng bị bốc cháy, bừng cháy, cháy rực; và vị ấy đang la hét thảm thiết.’ Về sự việc ấy, bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: ‘Này các tỳ khưu, các vị Thinh văn đang sống, thật vậy, là những vị có mắt; này các tỳ khưu, các vị Thinh văn đang sống, thật vậy, là những vị có trí. (vân vân). Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này đã là một tỳ khưu ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni này đã là một tỳ khưu ni ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị học nữ này đã là một học nữ ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị sa-di này đã là một sa-di ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa. Này các tỳ khưu, vị sa-di-ni này đã là một sa-di-ni ác trong giáo pháp của Đức Phật Chánh Đẳng Giác Kassapa.’ Opammasaṃyutta Tương Ưng Ví Dụ Nakhasikhasutta Kinh Móng Tay Pucchā – opammasaṃyutte [Pg.264] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ nakhasikhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền giả, kinh Móng Tay đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập ở trong Tương Ưng Ví Dụ đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo cāyaṃ mayā paritto [Pg.265] nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, yā cāyaṃ mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn, một ít bụi đất mà ta đã lấy lên trên móng tay này, hay là quả đất lớn này?’ Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào là nhiều hơn. Tasmātiha [Pg.266] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ. Do vậy, này các tỳ khưu, ở đây các ông nên học tập như vầy. Āṇisutta Kinh Cái Chốt Pucchā – tattheva āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ āṇisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền giả, cũng ở nơi ấy, kinh Cái Chốt đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave dasārahānaṃ ānako nāma mudiṅgo ahosi, tassa dasārahā ānake ghaṭite aññaṃ āṇiṃ odahiṃsu, ahu kho so bhikkhave samayo yaṃ ānakassa mudiṅgassa porāṇaṃ pokkharaphalakaṃ antaradhāyi[Pg.267], āṇisaṅghāṭova avasissī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Bạch ngài, chính ở tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, (kinh ấy) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, thuở xưa, bộ tộc Dasāraha có một cái trống tên là Ānaka. Khi trống Ānaka bị nứt, những người Dasāraha đã đóng vào một cái chốt khác. Này các tỳ khưu, đã có một thời điểm mà mặt trống bằng gỗ xưa của trống Ānaka đã biến mất, chỉ còn lại một tập hợp các cái chốt.’ Bhikkhusaṃyutta Tương Ưng Tỳ Khưu Navasutta Kinh Vị Mới Pucchā – bhikkhusaṃyutte [Pg.269] āvuso bhagavatā navasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền giả, ở trong Tương Ưng Tỳ Khưu, kinh Vị Mới đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ navaṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā apposukko tuṇhībhūto saṅkasāyabhi, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā kho tumhe bhikkhave etassa bhikkhuno ujjhāyitthā eso kho bhikkhave bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhamma sukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu mới nào đó. Bạch ngài, một vị tỳ khưu mới nào đó, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã đi vào trú xá, không bận rộn, giữ im lặng, có vẻ rầu rĩ, không làm các công việc phục vụ cho các vị tỳ khưu trong mùa làm y. Về sự việc ấy, bạch ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng, bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông chớ có phàn nàn về vị tỳ khưu ấy. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này là người chứng đắc bốn thiền thuộc tâm cao thượng, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc.’ Ahampi [Pg.270] kho bhante sakaṃ kiccaṃ karomi, Bạch ngài, con cũng đang làm công việc của mình, Eso [Pg.271] kho bhikkhave bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī – Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này là người chứng đắc bốn thiền thuộc tâm cao thượng, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc – Nayidaṃ sithilamārabbha, nayidaṃ appena thāmasā; Nibbānaṃ adhigantabbaṃ, sabbadukkhappamocanaṃ; Ayañca daharo bhikkhu, ayamuttamapuriso; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhiniṃ– Không phải với sự bắt đầu lười biếng, không phải với sức lực yếu kém; mà Niết-bàn có thể được chứng ngộ, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau. Và vị tỳ khưu trẻ tuổi này, vị tối thượng nhân này; mang thân cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma vương cùng quyến thuộc – Khandhavaggasaṃyuttapāḷi Kinh Tương Ưng Phẩm Uẩn Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā Phần Hỏi Đáp Của Cuộc Kiết Tập Nakulapitusutta Kinh Nakulapitā Pucchā – tenāvuso [Pg.1] bhagavatā jānatā…pe… sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte paṭhamaṃ nakulapitusuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền giả, do Đức Thế Tôn, bậc Tri Giả... (vân vân)... bậc Chánh Đẳng Giác ấy, kinh Nakulapitā là kinh đầu tiên ở trong Tương Ưng Phẩm Uẩn đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – bhaggesu bhante susumāragire bhesakaḷāvane migadāye nakulapitaraṃ gahapatiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Nakulapitā bhante gahapati bhagavantaṃ ‘‘ahamasmi bhante jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto āturakāyo abhikkhaṇātaṅko, aniccadassāvī kho panāhaṃ bhante bhagavato manobhāvanīyānañca bhikkhūnaṃ, ovadatu maṃ bhante bhagavā, anusāsatu maṃ bhante bhagavā, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evametaṃ gahapati, evametaṃ gahapati, āturo hāyaṃ gahapati kāyo aṇḍabhūto pariyonaddho, yo hi gahapati imaṃ kāyaṃ pariharanto muhuttampi ārogyaṃ paṭijāneyya, kimaññatra bālyā. Tasmātiha te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘āturakāyassa me sato cittaṃ anāturaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te gahapati sikkhitabba’’nti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (kinh này) đã được thuyết giảng tại Susumāragira trong xứ Bhagga, ở vườn Bhesakaḷā, trong lộc uyển, nhân gia chủ Nakulapitā. Thưa ngài, gia chủ Nakulapitā (đã bạch với) đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, con đã già yếu, trưởng lão, bậc lão thành, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi, thân thể bệnh hoạn, thường xuyên đau ốm. Bạch Thế Tôn, con lại ít được thấy đức Thế Tôn và các vị tỳ khưu đáng mến. Xin Thế Tôn hãy giáo huấn con, xin Thế Tôn hãy chỉ dạy con, điều gì sẽ mang lại cho con lợi ích và hạnh phúc lâu dài.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (đức Thế Tôn đã dạy): “Đúng vậy, này gia chủ, đúng vậy, này gia chủ. Thân này bệnh hoạn, này gia chủ, mong manh như quả trứng, bị bao bọc. Này gia chủ, ai mang thân này mà cho rằng được khỏe mạnh dù chỉ trong chốc lát, thì có gì khác hơn là sự ngu si? Vì vậy, này gia chủ, ông nên học tập như sau: ‘Dù thân ta có bệnh, tâm ta sẽ không bệnh.’ Này gia chủ, ông nên học tập như vậy.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Tasmātiha [Pg.3] te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ. Vì vậy, này gia chủ, ông nên học tập như vậy. Pucchā – tañcāvuso [Pg.4] bhagavatā saṃkhittena bhāsitaṃ vitthārena kena kathañca vibhattaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, điều đã được đức Thế Tôn thuyết giảng tóm tắt ấy, đã được vị nào và phân tích chi tiết như thế nào? Vissajjanā – taṃ kho bhante bhagavatā saṃkhittena desitaṃ ‘‘kathañca gahapati āturakāyo ceva hoti āturacitto ca. Idha gahapati assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ, ‘‘ahaṃ rūpaṃ mama rūpa’’nti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti. Tassa ‘‘ahaṃ rūpaṃ mama rūpa’’nti pariyuṭṭhaṭṭhāyino taṃ rūpaṃ vipariṇamati aññathā hoti. Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti evamādinā bhante āyasmatā sāriputtena dhammasenāpatinā vitthārena vibhattaṃ. Đáp – Thưa ngài, điều đã được đức Thế Tôn thuyết giảng tóm tắt ấy: “Và này gia chủ, thế nào là thân bệnh mà tâm cũng bệnh? Ở đây, này gia chủ, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy các bậc Thánh, không thuần thục Thánh pháp, không tu tập trong Thánh pháp; không thấy các bậc chân nhân, không thuần thục pháp của bậc chân nhân, không tu tập trong pháp của bậc chân nhân, xem sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc, người ấy bị ám ảnh bởi ‘tôi là sắc, sắc là của tôi.’ Khi người ấy bị ám ảnh bởi ‘tôi là sắc, sắc là của tôi,’ sắc ấy biến đổi, trở nên khác đi. Do sự biến đổi và khác đi của sắc ấy, sầu, bi, khổ, ưu, não khởi lên,” v.v... thưa ngài, đã được Tôn giả Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, phân tích chi tiết. Aniccasutta Kinh Vô Thường Pucchā – tattheva [Pg.9] āvuso dutiyavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ aniccasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, cũng trong phẩm thứ hai ấy, kinh Vô Thường đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc đầu tiên, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhaveaniccaṃ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ aniccaṃ. Evaṃ passaṃ bhikkhave sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ ‘vimutta’miti ñāṇaṃ hotī’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường. Này các tỳ khưu, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán cả sắc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong (vị) đã được giải thoát, khởi lên trí tuệ ‘đã được giải thoát’.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Dukkhaanattasutta Kinh Khổ và Vô Ngã Pucchā – dukkhaanattasuttāni [Pg.10] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni. Hỏi – Thưa hiền hữu, các kinh về Khổ và Vô Ngã đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhave dukkhaṃ, vedanā dukkhā, saññā dukkhā, saṅkhārā dukkhā, viññāṇaṃ dukkhaṃ. Rūpaṃ bhikkhave anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṃ anattā. Evaṃ passaṃ bhikkhave sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ ‘vimutta’miti ñāṇaṃ hoti, khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni. Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, sắc là khổ, thọ là khổ, tưởng là khổ, các hành là khổ, thức là khổ. Này các tỳ khưu, sắc là vô ngã, thọ là vô ngã, tưởng là vô ngã, các hành là vô ngã, thức là vô ngã. Này các tỳ khưu, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán cả sắc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong (vị) đã được giải thoát, khởi lên trí tuệ ‘đã được giải thoát,’ (vị ấy) biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa’.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Bhārasutta Kinh Gánh Nặng Pucchā – bhārasuttaṃ [Pg.11] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Gánh Nặng đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhārañca vo bhikkhave desessāmi bhārahārañca bhārādānañca bhāranikkhepanañca, taṃ suṇātha. Katamo ca bhikkhavebhāro, ‘pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṃ. Katame pañca, rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho. Ayaṃ vuccati bhikkhave bhāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về gánh nặng, người mang gánh nặng, việc nhận lấy gánh nặng, và việc đặt xuống gánh nặng. Các ông hãy lắng nghe. Và này các tỳ khưu, thế nào là gánh nặng? Cần phải nói là ‘năm thủ uẩn.’ Năm uẩn nào? Sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này các tỳ khưu, đây được gọi là gánh nặng,” v.v... đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Bhārā [Pg.13] have pañcakkhandhā, bhārahāro ca puggalo; Bhārādānaṃ dukhaṃ loke, bhāranikkhepanaṃ sukhaṃ; Nikkhipitvā garuṃ bhāraṃ, aññaṃ bhāraṃ anādiya; Samūlaṃ taṇhamabbuyha, nicchāto parinibbuto. Năm uẩn thật là gánh nặng, và con người là kẻ mang gánh nặng; Nhận lấy gánh nặng là khổ ở đời, đặt xuống gánh nặng là an lạc; Đặt xuống gánh nặng nề, không nhận lấy gánh nặng khác; Nhổ tận gốc ái dục, không còn khao khát, đã được tịch diệt. Natumhākasutta Kinh Không Phải Của Các Ông Pucchā – na tumhākasuttaṃ panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Không Phải Của Các Ông đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhu ārabbha ‘‘yaṃ bhikkhave natumhākaṃ taṃ pajahatha, taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāyabhavissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, cũng tại Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): “Này các tỳ khưu, cái gì không phải của các ông, hãy từ bỏ nó. Khi các ông đã từ bỏ nó, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc cho các ông,” v.v... đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Anattalakkhaṇasutta Kinh Vô Ngã Tướng Pucchā – anattalakkhaṇasuttaṃ [Pg.15] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền hữu, kinh Vô Ngã Tướng đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante isipatane migadāye pañcavaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘rūpaṃ bhikkhave anattā, rūpañca hidaṃ bhikkhave attā abhavissa, nayidaṃ rūpaṃ ābādhāya saṃvatteyya, labbhetha ca rūpe evaṃ me rūpaṃ hotu, evaṃ me rūpaṃ mā ahosī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại vườn Lộc Uyển ở Isipatana, xứ Bārāṇasī, liên quan đến nhóm năm vị tỳ khưu, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Này các tỳ khưu, sắc là vô ngã. Này các tỳ khưu, và nếu sắc này là tự ngã, thì sắc này đã không dẫn đến khổ não, và người ta có thể có được (quyền) đối với sắc rằng: ‘Mong rằng sắc của ta hãy là như thế này, mong rằng sắc của ta đừng là như thế kia.’” Yamakasutta Kinh Yamaka Pucchā – theravagge panāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ yamakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này chư hiền, trong phẩm Trưởng Lão, kinh Yamaka được kiết tập thứ ba đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ yamakattheraṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Āyasmato bhante yamakattherassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṃmaraṇā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘taṃ kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại Sāvatthī, liên quan đến trưởng lão Yamaka, đã được thuyết giảng bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Kính bạch ngài, trưởng lão Yamaka đã khởi lên tà kiến như vầy: “Theo như tôi hiểu lời dạy của đức Thế Tôn, một vị tỳ khưu đã tận diệt các lậu hoặc, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ bị đoạn diệt, tiêu mất, không còn tồn tại sau khi chết.” Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, đã được thuyết giảng bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bằng những lời như vầy: “Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?” Pucchā – kathañcāvuso [Pg.18] tattha āyasmā sāriputtatthero dhammasenāpati āyasmato yamakattherassa paṭividdhasaccassa diṭṭhisampannassa anuyogavattajhāpanavasena paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ vitthārena desesi. Lời hỏi – Này chư hiền, ở đó, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, đã hỏi lại trưởng lão Yamaka, người đã thâm nhập chân lý, người đã thành tựu chánh kiến, bằng cách thẩm vấn để làm cho sáng tỏ phận sự, rồi thuyết giảng bài pháp cao hơn một cách chi tiết như thế nào? Vissajjanā – taṃ kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasīti. ‘No hetaṃ āvuso’. Vedanaṃ. Saññaṃ. Saṅkhāre. Viññāṇaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasīti. ‘No hetaṃ āvuso’ti evamādinā bhante āyasmā sāriputtatthero dhammasenāpati āyasmato yamakattherassa anuyogavattajhāpanavasena paṭipucchitvā paṭipucchitvā uttari dhammadesanaṃ pavattesi. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, sau khi hỏi đi hỏi lại trưởng lão Yamaka bằng cách thẩm vấn để làm cho sáng tỏ phận sự, đã tiến hành bài pháp cao hơn bằng những lời như vầy: “Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, ông có xem sắc là ‘Như Lai’ không?” – “Thưa hiền giả, không phải vậy.” – “Ông có xem thọ... tưởng... các hành... thức là ‘Như Lai’ không?” – “Thưa hiền giả, không phải vậy.” Taṃ [Pg.20] kiṃ maññasi āvuso yamaka, rūpaṃ, vedanaṃ, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ ‘tathāgato’ti samanupassasi– Này hiền giả Yamaka, ông nghĩ thế nào, ông có xem sắc, thọ, tưởng, các hành, thức là ‘Như Lai’ không– Vakkalisutta Kinh Vakkali Pucchā – tenāvuso [Pg.22] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte theravagge pañcamaṃ vakkalisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này chư hiền, bởi đức Thế Tôn ấy... bậc Chánh Đẳng Giác, kinh Vakkali thứ năm trong phẩm Trưởng Lão, thuộc Tương Ưng Uẩn, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ vakkaliṃ theraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante vakkalithero ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘cirapaṭikāhaṃ bhante bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo, natthi ca me kāyasmiṃ tāvatikā balamattā, yāvatāhaṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alaṃ vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho vakkali dhammaṃ passati, so maṃ passati, yo maṃ passati, so dhammaṃ passati. Dhammañhi vakkali passanto maṃ passati, maṃ passanto dhammaṃ passati. Taṃ kiṃ maññasi vakkali[Pg.23], rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, tại Rājagaha, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Vakkali. Kính bạch ngài, trưởng lão Vakkali bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đức Thế Tôn, đã từ lâu con mong mỏi được đến yết kiến đức Thế Tôn, nhưng trong thân con không có đủ sức lực để con có thể đến yết kiến đức Thế Tôn.” Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bằng những lời như vầy: “Thôi đi, Vakkali, có ích gì cho ông khi thấy cái thân hôi thối này? Này Vakkali, ai thấy Pháp, người ấy thấy ta; ai thấy ta, người ấy thấy Pháp. Này Vakkali, vì thấy Pháp nên thấy ta, thấy ta nên thấy Pháp. Này Vakkali, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?” ‘‘Ahaṃ [Pg.26] vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena’’ – “Này Vakkali, chính Ta đây, có ích gì cho ông khi thấy cái thân hôi thối này” – ‘‘Taṃ kiṃ maññasi vakkali, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ – “Này Vakkali, ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường” – Aniccaṃ bhante. Bạch ngài, là vô thường. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’– “Cái gì vô thường, thì cái đó là khổ hay là lạc”– Dukkhaṃ bhante. Bạch ngài, là khổ. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’– Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’– Pucchā – kathañcāvuso [Pg.27] punapi bhagavā bhikkhū pesetvā āyasmato vakkalittherassa paggahavacanaṃ ārocāpesi. Sopi kathaṃ attano pavattiṃ bhagavato paccārocāpesi. Kathañcassa abhisamparāyo ahosi. Lời hỏi – Này chư hiền, đức Thế Tôn lại sai các vị tỳ khưu đi và cho thông báo lời khích lệ đến trưởng lão Vakkali như thế nào? Vị ấy cũng đã cho báo lại tình trạng của mình đến đức Thế Tôn như thế nào? Và đời sau của vị ấy đã như thế nào? Vissajjanā – suṇāvuso tvaṃ vakkali bhagavato vacanaṃ dvinnañca devatānaṃ, imaṃ āvuso rattiṃ dve devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ obhāsetvā yena Lời giải đáp – Này hiền giả Vakkali, ông hãy nghe lời của đức Thế Tôn và của hai vị thiên nhân. Này hiền giả, đêm nay, vào cuối đêm, hai vị thiên nhân với dung sắc thù thắng, đã làm cho toàn bộ núi Gijjhakūṭa sáng rực, rồi đến nơi Bhagavā [Pg.28] tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu, ekamantaṃ ṭhitā kho āvuso ekā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘vakkali bhante bhikkhu vimokkhāya cetetī’ti. Aparā devatā bhagavantaṃ etadavoca ‘so hi nūna bhante suvimutto vimuccissatī’ti. Bhagavā ca taṃ āvuso vakkali evamāha ‘mā bhāyi vakkali, mā bhāyi vakkali, apāpakaṃ te maraṇaṃ bhavissati, apāpikā kālakiriyā’ti. Evaṃ kho bhante bhagavā punapi bhikkhū pesetvā āyasmato vakkalittherassa paggahavacanaṃ ārocāpesi. Sopi bhante āyasmā tenahāvuso mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha ‘‘vakkali bhante bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno, so bhagavato pāde sirasā vandatī’’ti, evañca vadetha ‘‘rūpaṃ aniccaṃ, tāhaṃ bhante na kaṅkhāmi, yadaniccaṃ taṃ dukkhanti navicikicchāmi, yadaniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṃvāti na vicikicchāmī’’ti evamādinā bhagavato attano pavattiṃ paccārocāpesi. So hi bhante āyasmā acirapakkantesu tesu bhikkhūsu satthaṃ āharitvā vedanaṃ vikkhambhetvā mūlakammaṭṭhānaṃ ādāya sampajāno arahattaṃ sacchikatvā kālamakāsi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi. (Họ) đã đi đến Thế Tôn, sau khi đi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Này chư hiền, một vị thiên đứng một bên đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, tỳ khưu Vakkali đang hướng tâm đến sự giải thoát.’ Một vị thiên khác đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn vị ấy sẽ được giải thoát một cách tốt đẹp.’ Và này chư hiền, Thế Tôn đã nói với Vakkali ấy như vầy: ‘Này Vakkali, đừng sợ hãi! Này Vakkali, đừng sợ hãi! Cái chết của ngươi sẽ không phải là xấu xa, sự mệnh chung sẽ không phải là tồi tệ.’ Bạch ngài, như vậy Thế Tôn lại một lần nữa cho phái các vị tỳ khưu đi và cho báo lời khích lệ đến trưởng lão Vakkali. Bạch ngài, vị trưởng lão ấy (đã nói): ‘Này chư hiền, vậy thì các vị hãy nhân danh tôi mà cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, tỳ khưu Vakkali đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn,” và hãy nói như vầy: “Bạch Thế Tôn, sắc là vô thường, về điều ấy con không hoài nghi. Cái gì vô thường là khổ, về điều ấy con không do dự. Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, con không có sự ham muốn, hay tham ái, hay thương mến ở nơi đó, về điều ấy con không do dự.”’ Bằng cách ấy, vị ấy đã cho trình lại với Thế Tôn về tình trạng của mình. Bạch ngài, vị trưởng lão ấy, không lâu sau khi các vị tỳ khưu ấy ra đi, đã lấy dao, đã chế ngự cảm thọ, đã thực hành đề mục căn bản, với sự tỉnh giác đã chứng ngộ quả A-la-hán rồi mệnh chung. Bạch ngài, như vậy là kết cuộc trong tương lai của vị trưởng lão ấy. Assajisutta Kinh Assaji Pucchā – assajisuttaṃ [Pg.33] panāvuso bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Assaji đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ assajiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante assaji ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘pubbe khvāhaṃ bhante gelaññe passambhetvā passambhetvā kāyasaṅkhāre viharāmi, sohaṃ samādhiṃ nappaṭilabhāmi. Tassa mayhaṃ bhante taṃ samādhiṃ appaṭilabhato evaṃ hoti no cassāhaṃ parihāyāmī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye te assaji samaṇabrāhmaṇā samādhisārakā samādhisāmaññā, tesaṃ taṃ samādhiṃ appaṭilabhataṃ evaṃ hoti ‘no cassu mayaṃ parihāyāmā’ti. Taṃ kiṃ maññasi assaji, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được thuyết tại thành Rājagaha, liên quan đến trưởng lão Assaji. Bạch ngài, trưởng lão Assaji bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, trước đây khi bị bệnh, con đã an trú bằng cách làm lắng dịu, lắng dịu các hành của thân, nhưng con không đạt được định. Bạch Thế Tôn, do không đạt được định ấy, con có ý nghĩ rằng: “Mong rằng ta không bị thối thất.”’ Bạch ngài, trong sự việc ấy, (Thế Tôn đã nói:) ‘Này Assaji, những Sa-môn, Bà-la-môn nào xem định là cốt lõi, xem định là mục đích, khi họ không đạt được định ấy, họ có ý nghĩ rằng: “Mong rằng chúng ta không bị thối thất.” Này Assaji, ngươi nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?’ Bạch ngài, (kinh ấy) đã được Thế Tôn thuyết bắt đầu bằng những lời như vậy. Khemakasutta Kinh Khemaka Pucchā – khemakasuttaṃ [Pg.36] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Khemaka đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante sambahule there bhikkhū ārabbha āyasmatā khemakattherena bhāsitaṃ. Sambahulā bhante therā bhikkhū āyasmantaṃ dāsakaṃ pesetvā catukkhattuṃ āyasmantaṃ khemakaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ gelaññakāraṇañca dhammañca pucchiṃsu[Pg.37], tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcime āvuso upādānakkhandhā vuttā bhagavatā. Seyyathidaṃ, rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho, imesu khvāhaṃ āvuso pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmī’’ti evamādinā bhante āyasmatā khemakattherena bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) đã được trưởng lão Khemaka thuyết tại Kosambī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu trưởng lão. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu trưởng lão đã phái trưởng lão Dāsaka đi bốn lần để hỏi trưởng lão Khemaka, người đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh, về nguyên nhân của bệnh tật và về Giáo pháp. Bạch ngài, trong sự việc ấy, (trưởng lão Khemaka đã nói:) ‘Này chư hiền, năm thủ uẩn này đã được Thế Tôn thuyết giảng. Đó là, sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này chư hiền, trong năm thủ uẩn này, tôi không thấy bất cứ cái gì là tự ngã hay thuộc về tự ngã.’ Bạch ngài, (kinh ấy) đã được trưởng lão Khemaka thuyết bắt đầu bằng những lời như vậy. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.40] tattha āyasmā khemako uttari dhammadesanaṃ pavaḍḍhetvā vitthārena therānaṃ bhikkhūnaṃ desesi. Kīdiso ca nesaṃ dhammadesakadhammappaṭiggāhakānaṃ dhammadesanāya ānisaṃso adhigato. Câu hỏi – Này chư hiền, ở đó trưởng lão Khemaka đã tiếp tục bài thuyết pháp thêm nữa và đã giảng giải chi tiết cho các vị tỳ khưu trưởng lão như thế nào? Và lợi ích của bài thuyết pháp đã được người thuyết pháp và người nghe pháp chứng đắc là như thế nào? Vissajjanā – catutthe bhante vāre āyasmā khemako ‘‘alaṃ āvuso dāsaka kiṃ imāya sandhāvanikāya, āharāvuso daṇḍaṃ, ahameva therānaṃ santikaṃ gamissāmī’’ti daṇḍamolubbha āyasmā khemako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi pucchito ‘‘nakhvāhaṃ āvuso rūpaṃ asmīti vadāmi, napi aññatra rūpā asmīti vadāmi. Na khvāhaṃ āvuso vedanaṃ asmīti vadāmi, napi aññatra vedanā asmīti vadāmī’’ti evamādinā bhante āyasmā khemako uttaripi dhammadesanaṃ pavaḍḍhetvā vitthārena desesi. Imasmiñca pana bhante veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu āyasmatoca khemakassa. Evaṃ kho bhante tesaṃ therānaṃ dhammadesakadhammappaṭiggāhakānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Lời giải đáp – Bạch ngài, vào lần thứ tư, trưởng lão Khemaka đã nói: ‘Thôi đủ rồi, này hiền giả Dāsaka, việc đi tới đi lui này để làm gì? Này hiền giả, hãy mang gậy lại đây, chính tôi sẽ đi đến chỗ các vị trưởng lão.’ Chống gậy, trưởng lão Khemaka đã đi đến chỗ các vị tỳ khưu trưởng lão. Sau khi đi đến, được các vị tỳ khưu trưởng lão hỏi, (vị ấy đã nói:) ‘Này chư hiền, tôi không nói: “Tôi là sắc,” tôi cũng không nói: “Tôi là cái khác ngoài sắc.” Này chư hiền, tôi không nói: “Tôi là thọ,” tôi cũng không nói: “Tôi là cái khác ngoài thọ.”’ Bạch ngài, bắt đầu bằng những lời như vậy, trưởng lão Khemaka đã tiếp tục bài thuyết pháp thêm nữa và đã giảng giải chi tiết. Và bạch ngài, trong khi bài giải thích này đang được nói lên, tâm của khoảng sáu mươi vị tỳ khưu trưởng lão và của cả trưởng lão Khemaka đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc do không còn chấp thủ. Bạch ngài, như vậy là sự chứng ngộ Giáo pháp của các vị trưởng lão, người thuyết pháp và người nghe pháp, đã xảy ra. Channasutta Kinh Channa Pucchā – channasuttaṃ [Pg.44] panāvuso kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Này chư hiền, kinh Channa đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante channatthero āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ovadatu maṃ āyasmā ānando, anusāsatu maṃ āyasmā ānando, karotu me āyasmā ānando dhammiṃ kathaṃ, yathāhaṃ dhammaṃ passeyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sammukhā me taṃ āvuso channa bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ kaccānagottaṃ bhikkhuṃ ovadantassa, dvayanissito khvāyaṃ kaccāna loko yebhuyyena atthitañceva natthitañca, lokasamudayaṃ kho kaccāna yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā, sā na hotī’’ti evamādinā bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được thuyết tại Kosambī, liên quan đến trưởng lão Channa. Kính bạch ngài, trưởng lão Channa đã nói điều này với trưởng lão Ānanda: ‘Mong trưởng lão Ānanda hãy giáo huấn con, mong trưởng lão Ānanda hãy chỉ dạy con, mong trưởng lão Ānanda hãy thuyết cho con bài pháp thoại, để con có thể thấy được Chánh pháp.’ Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, đã thuyết giảng với những lời như vầy, v.v...: ‘Này hiền giả Channa, điều này tôi đã được nghe từ chính kim khẩu của Đức Thế Tôn, đã được lãnh thọ từ chính kim khẩu của Ngài khi Ngài đang giáo huấn tỳ khưu Kaccānagotta: “Này Kaccāna, thế gian này phần lớn nương tựa vào hai cực đoan: có và không có. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự sanh khởi của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, quan niệm ‘không có’ ở thế gian sẽ không tồn tại.”’ Ovadatu [Pg.46] maṃ āyasmā ānando, anusāsatu maṃ āyasmā ānando. Mong trưởng lão Ānanda hãy giáo huấn con, mong trưởng lão Ānanda hãy chỉ dạy con. Pupphasutta Kinh Bông Hoa Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.47] sammāsambuddhena khandhavaggasaṃyutte pupphavagge pupphasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, ... vân vân... kinh Bông Hoa trong Phẩm Bông Hoa, thuộc Tương Ưng Uẩn, đã được Đức Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘nāhaṃ bhikkhave lokena vivadāmi, lokova mayā vivadati, na bhikkhave dhammavādī [Pg.48] kenaci lokasmiṃ vivadati, yaṃ bhikkhave natthi sammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampitaṃ ‘‘natthī’’ti vadāmi, yaṃ bhikkhave atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampitaṃ ‘‘atthī’’ti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời như vầy, v.v...: ‘Này các tỳ khưu, Ta không tranh luận với thế gian, chính thế gian tranh luận với Ta. Này các tỳ khưu, người nói Chánh pháp không tranh luận với bất cứ ai trong thế gian. Này các tỳ khưu, điều gì được các bậc hiền trí trong thế gian đồng thuận là không có, Ta cũng nói rằng: “Không có.” Điều gì được các bậc hiền trí trong thế gian đồng thuận là có, Ta cũng nói rằng: “Có.”’ Nāhaṃ bhikkhave lokena vivadāmi. Này các tỳ khưu, Ta không tranh luận với thế gian. Na bhikkhave dhammavādī kenaci lokasmiṃ vivadati. Này các tỳ khưu, người nói Chánh pháp không tranh luận với bất cứ ai trong thế gian. Pheṇapiṇḍūpamasutta Kinh Ví Dụ Cục Bọt Pucchā – tattheva [Pg.51] āvuso pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Ví Dụ Cục Bọt đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – ayujjhāyaṃ bhante gaṅgāya nadiyā tīre sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi bhikkhave ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya, tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya, tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya, kiṃ siyā bhikkhave pheṇapiṇḍe sāro. Evameva kho bhikkhave yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃvā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati, tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati, kiñhi siyā bhikkhave rūpe sāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được Đức Thế Tôn thuyết tại Ayujjhā, trên bờ sông Gaṅgā, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời như vầy, v.v...: ‘Này các tỳ khưu, ví như sông Gaṅgā này cuốn trôi một cục bọt lớn. Một người có mắt sẽ nhìn, sẽ quan sát, sẽ xem xét kỹ lưỡng cục bọt ấy. Đối với người ấy, khi nhìn, khi quan sát, khi xem xét kỹ lưỡng, nó sẽ hiện ra là trống rỗng, hiện ra là rỗng tuếch, hiện ra là không có lõi. Này các tỳ khưu, làm sao có thể có lõi trong một cục bọt? Cũng vậy, này các tỳ khưu, bất cứ sắc nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị tỳ khưu nhìn, quan sát, xem xét kỹ lưỡng sắc ấy. Đối với vị ấy, khi nhìn, khi quan sát, khi xem xét kỹ lưỡng, nó sẽ hiện ra là trống rỗng, hiện ra là rỗng tuếch, hiện ra là không có lõi. Này các tỳ khưu, làm sao có thể có lõi trong sắc?’ Pheṇapiṇḍūpamaṃ [Pg.54] rūpaṃ, vedanā pubbuḷupamā; Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā; Māyūpamañca viññāṇaṃ, desitādiccabandhunā; Sắc ví như cục bọt, thọ ví như bong bóng nước; tưởng ví như ảo ảnh, các hành ví như cây chuối; và thức ví như trò huyễn thuật, đã được Bậc Thân Thuộc Mặt Trời thuyết giảng. Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati; Rittakaṃ tucchakaṃ hoti, yo naṃ passati yoniso. Càng quan sát, càng xem xét kỹ lưỡng; nó trở nên trống rỗng, rỗng tuếch, đối với người thấy nó một cách như lý. Imañca [Pg.55] kāyaṃ ārabbha, bhūripaññena desitaṃ; Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ, rūpaṃ passatha chaḍḍitaṃ. Liên quan đến thân này, Bậc Trí Tuệ Rộng Lớn đã thuyết giảng; khi ba pháp được từ bỏ, hãy thấy sắc thân này bị vứt bỏ. Āyu usmāca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ; Apaviddho tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ. Mạng sống, hơi ấm, và thức, khi chúng từ bỏ thân này; bấy giờ nó nằm đó, bị vứt bỏ, làm thức ăn cho kẻ khác, không còn tâm thức. Etādisāyaṃ santāno, māyāyaṃ bālalāpinī; Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati. Dòng tương tục này là như vậy, là trò huyễn thuật lừa gạt kẻ ngu; nó được gọi là kẻ sát nhân, không có lõi cốt nào được tìm thấy ở đây. Evaṃ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo; Divā vā yadi vā rattiṃ, sampajāno paṭissato. Vị tỳ khưu tinh cần nên quán xét các uẩn như vậy; dù ngày hay đêm, tỉnh giác và chánh niệm. Jaheyya sabbasaṃyogaṃ, kareyya saraṇattano; Careyyādittasīsova, patthayaṃ accutaṃ padaṃ. Hãy từ bỏ mọi kiết sử, hãy tự mình làm nơi nương tựa; hãy sống như người có đầu bị cháy, mong cầu trạng thái bất tử. Dutiyadhammakatikasutta Kinh Người Thuyết Pháp Thứ Hai Pucchā – tattheva āvuso dhammakathikavagge dutiyadhammakathikasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, trong Phẩm Người Thuyết Pháp, kinh Người Thuyết Pháp Thứ Hai đã được Đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññatamo bhante bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca ‘‘dhammakathiko dhammakathikoti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante dhammakathiko hoti, kittāvatā dhammānudhammappaṭipanno hoti, kittāvatā diṭṭhadhammanibbānappatto hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘rūpassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Kính bạch ngài, (kinh này) được thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến một vị tỳ khưu nào đó. Kính bạch ngài, một vị tỳ khưu nào đó đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Kính bạch Thế Tôn, người ta gọi là “người thuyết pháp, người thuyết pháp”. Kính bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người thuyết pháp? Cho đến mức độ nào thì được gọi là người thực hành pháp và tùy pháp? Cho đến mức độ nào thì được gọi là người chứng đắc Niết-bàn trong hiện tại?’ Kính bạch ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời như vầy, v.v...: ‘Này tỳ khưu, nếu vị ấy thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với sắc, thì vị ấy xứng đáng được gọi là “tỳ khưu thuyết pháp”.’ Sīlavantasutta, sutavantasutta Kinh Bậc Giới Hạnh, Kinh Bậc Đa Văn Pucchā – tattheva [Pg.57] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ sīlavantasuttañca sutavantasuttañca kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Bậc Giới Hạnh và kinh Bậc Đa Văn đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập, đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ [Pg.58] bhante āyasmantaṃ mahākoṭṭhikaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘sīlavatāvuso sāriputta bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā. Sutāvatāvuso sāriputta bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sīlavatāvuso koṭṭhika bhikkhunā, sutāvatāvuso koṭṭhika bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasikātabbā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, thuyết giảng tại xứ Bārāṇasī, đề cập đến trưởng lão Mahākoṭṭhika. Thưa ngài, vào buổi chiều, trưởng lão Mahākoṭṭhika từ nơi độc cư thiền tịnh đi ra, đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta, sau khi đến đã nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Này hiền giả Sāriputta, vị tỳ khưu có giới nên như lý tác ý những pháp nào? Này hiền giả Sāriputta, vị tỳ khưu có đa văn nên như lý tác ý những pháp nào?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, đã thuyết giảng như vầy: “Này hiền giả Koṭṭhika, vị tỳ khưu có giới, này hiền giả Koṭṭhika, vị tỳ khưu có đa văn nên như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là điều bất hạnh, là tật bệnh, là cái khác, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã,” và các điều tương tự. Rādhasaṃyutta Tương Ưng Rādha Sattasutta Kinh Chúng Sanh Pucchā – rādhasaṃyutte [Pg.61] panāvuso dutiyaṃ sattasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Rādha, kinh Chúng Sanh thứ nhì đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ rādhattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante rādhatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘satto sattoti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante sattoti vuccatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘rūpe kho rādha yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā sattoti vuccatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại xứ Sāvatthī, đề cập đến trưởng lão Rādha. Thưa ngài, trưởng lão Rādha đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đức Thế Tôn, được gọi là ‘chúng sanh, chúng sanh.’ Bạch đức Thế Tôn, do mức độ nào được gọi là ‘chúng sanh’?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này Rādha, đối với sắc, cái gì là ý muốn, cái gì là tham ái, cái gì là hỷ lạc, cái gì là khát ái, ở đó bị dính mắc, ở đó bị trói buộc, vì thế được gọi là ‘chúng sanh’,” và các điều tương tự. Diṭṭhisaṃyutta Tương Ưng Tà Kiến Soattāsutta Kinh Đó Là Tự Ngã Pucchā – diṭṭhisaṃyutte [Pg.63] panāvuso tatiyaṃ saṃgītaṃ soattā suttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Tà Kiến, kinh Đó Là Tự Ngã được kiết tập thứ ba đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kismiṃ nu kho bhikkhave sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati so attā so loko so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, khi có cái gì, do chấp thủ cái gì, do cố chấp vào cái gì, mà tà kiến như vầy sanh khởi: ‘Cái đó là tự ngã, cái đó là thế gian, sau khi chết ta sẽ trở thành thường còn, bền vững, vĩnh cửu, không có bản chất thay đổi’?” và các điều tương tự. Natthidinnasutta Kinh Không Có Bố Thí Pucchā – tattheva [Pg.65] āvuso pañcamaṃ natthidinnasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Không Có Bố Thí thứ năm đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kismiṃ nu kho bhikkhave sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, cũng tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, khi có cái gì, do chấp thủ cái gì, do cố chấp vào cái gì, mà tà kiến như vầy sanh khởi: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường, không có (quả của) sự tế lễ, không có quả báo của các nghiệp thiện ác’?” và các điều tương tự. Okkantasaṃyutta Tương Ưng Nhập Cakkhusutta Kinh Con Mắt Pucchā – okkantasaṃyutte [Pg.66] panāvuso paṭhamaṃ cakkhusuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Nhập, kinh Con Mắt thứ nhất đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.67] bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cakkhuṃ bhikkhave aniccaṃ vipariṇāmi aññathābhāvi. Sotaṃ. Ghānaṃ. Jivhaṃ. Kāyo. Mano anicco vipariṇāmī aññathābhāvī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, con mắt là vô thường, có sự biến đổi, có sự khác đi. Lỗ tai. Lỗ mũi. Lưỡi. Thân. Ý là vô thường, có sự biến đổi, có sự khác đi,” và các điều tương tự. Sāriputtasaṃyutta Tương Ưng Sāriputta Sucimukhīsutta Kinh Sucimukhī Pucchā – sāriputtasaṃyutte [Pg.68] panāvuso dasamaṃ sucimukhīsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Sāriputta, kinh Sucimukhī thứ mười đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai thuyết, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante sucimukhiṃ paribbājikaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Sucimukhī bhante paribbājikā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho samaṇa adhomukho bhuñjasī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na khvāhaṃ bhagini adhomukho bhuñjāmī’’ti evamādinā paṭikkhipitvā ‘‘ye hi keci bhagini samaṇabrāhmaṇā vatthuvijjā tiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti bhagini samaṇabrāhmaṇā adhomukhā bhuñjantī’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, (kinh) đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, thuyết giảng tại thành Rājagaha, đề cập đến nữ du sĩ Sucimukhī. Thưa ngài, nữ du sĩ Sucimukhī đã nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Này sa-môn, có phải ngài ăn với cái đầu cúi xuống không?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, sau khi bác bỏ bằng câu: “Này chị, tôi không ăn với cái đầu cúi xuống,” và các điều tương tự, trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, đã thuyết giảng như vầy: “Này chị, những sa-môn, bà-la-môn nào nuôi mạng bằng tà mạng qua khoa học về đất đai, khoa học bàng sanh, này chị, những sa-môn, bà-la-môn này được gọi là những người ăn với cái đầu cúi xuống,” và các điều tương tự. Kiṃ [Pg.69] nu kho samaṇa adho mukho bhuñjasi. Này sa-môn, có phải ngài ăn với cái đầu cúi xuống không? Na khvāhaṃ bhagini adhomukho bhuñjāmi. Này chị, tôi không ăn với cái đầu cúi xuống. Tena hi samaṇa ubbhamukho bhuñjasi. Vậy thì, này sa-môn, ngài ăn với cái đầu ngước lên. Na khvāhaṃ bhagini ubbhamukho bhuñjāmi. Này chị, tôi không ăn với cái đầu ngước lên. Saḷāyatanavaggasaṃyuttapāḷi Kinh Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ Ajjhattāniccasutta, bāhirasutta Kinh Vô Thường Nội Xứ, Kinh Ngoại Xứ Pucchā – tenāvuso [Pg.73] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena saḷāyatanavaggasaṃyutte paṭhamaṃ ajjhattāniccasuttañca catutthaṃ bāhirāniccasuttañca kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Thưa hiền giả, do đức Thế Tôn ấy... vân vân... bậc Chánh Đẳng Giác, trong Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ, kinh Vô Thường Nội Xứ thứ nhất và kinh Vô Thường Ngoại Xứ thứ tư đã được thuyết giảng ở đâu, đề cập đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cakkhuṃ bhikkhave aniccaṃ, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tadanattā, yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabba’’nti evamādināca. ‘‘Rūpā bhikkhave aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tadanattā, yadanattā taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’’ti ca evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Thưa ngài, tại xứ Sāvatthī, đề cập đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vầy: “Này các tỳ khưu, con mắt là vô thường, cái gì vô thường thì cái đó là khổ, cái gì khổ thì cái đó là vô ngã, cái gì vô ngã thì điều đó cần được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Cái này không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,’” và các điều tương tự. Và: “Này các tỳ khưu, các sắc là vô thường. Cái gì vô thường thì cái đó là khổ, cái gì khổ thì cái đó là vô ngã, cái gì vô ngã thì cái đó không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,” và các điều tương tự. Sabbavagga Phẩm Tất Cả Ādittasutta Kinh Bốc Cháy Pucchā – tatthāvuso [Pg.74] sabbavagge chaṭṭhaṃ ādittasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong phẩm Toàn Thể, kinh Bốc Cháy là bài kinh thứ sáu đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – gayāyaṃ [Pg.75] bhante gayāsīse purāṇajaṭilaṃ bhikkhusahassaṃ ārabbha ‘‘sabbaṃ bhikkhave ādittaṃ, kiñca bhikkhave sabbaṃ ādittaṃ. Cakkhu bhikkhave ādittaṃ, rūpā ādittā, cakkhuviññāṇaṃ ādittaṃ, cakkhusamphasso āditto, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati, vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃvā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ. Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Gayā, ở Gayāsīsa, liên quan đến một ngàn vị tỳ khưu vốn là các đạo sĩ bện tóc, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này các tỳ khưu, tất cả đều bốc cháy. Và này các tỳ khưu, cái gì là tất cả đang bốc cháy? Này các tỳ khưu, con mắt đang bốc cháy, các sắc đang bốc cháy, nhãn thức đang bốc cháy, nhãn xúc đang bốc cháy, và cảm thọ nào khởi lên do duyên nhãn xúc, hoặc lạc, hoặc khổ, hoặc không khổ không lạc, cảm thọ ấy cũng đang bốc cháy. Bốc cháy bởi cái gì? Bốc cháy bởi lửa tham, lửa sân, lửa si; Ta nói rằng bốc cháy bởi sanh, già, chết, bởi các sầu, bi, khổ, ưu, não,” v.v... Migajālavagga Phẩm Migajāla Paṭhama migajālasutta Kinh Migajāla thứ nhất Pucchā – migajālavagge [Pg.76] āvuso paṭhamamigajālasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, ở trong phẩm Migajāla, kinh Migajāla thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.77] bhante āyasmantaṃ migajālattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante migajālatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ekavihārī ekavihārīti bhante vuccati, kittāvatānukho bhante ekavihārī hoti, kittāvatāca pana sadutiyavihārī hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘santi kho migajāla cakkhuviññeyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati, tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī, nandiyā sati sārāgo hoti, sārāge sati saṃyogo hoti, nandisaṃyojanasaṃyutto kho migajāla bhikkhu sadutiyavihārīti vuccatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Migajāla. Thưa ngài, trưởng lão Migajāla đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, người ta nói ‘sống một mình, sống một mình.’ Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào là sống một mình, và cho đến như thế nào là sống có người thứ hai?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này Migajāla, có các sắc pháp được nhận biết bởi con mắt, khả ái, khả hỷ, khả ý, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Nếu vị tỳ khưu hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, đối với vị ấy đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, hỷ sanh khởi. Khi có hỷ, có sự tham ái. Khi có sự tham ái, có sự trói buộc. Này Migajāla, vị tỳ khưu bị trói buộc bởi kiết sử hỷ được gọi là người sống có người thứ hai,” v.v... Paṭhama chaphassāyatanasutta Kinh Sáu Xứ Xúc thứ nhất Pucchā – tattheva [Pg.79] navamaṃ saṃgītaṃ paṭhamachaphassāyatanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Cũng tại nơi ấy, bài kinh thứ chín được kiết tập là kinh Sáu Xứ Xúc thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘yo hi koci vikkhave bhikkhu channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti, avusitaṃ tena brahmacariyaṃ, ārakā so imasmā dhammavinayā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Rājagaha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này các tỳ khưu, bất cứ vị tỳ khưu nào không tuệ tri như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và sự xuất ly của sáu xứ xúc, phạm hạnh của vị ấy chưa được sống trọn vẹn, vị ấy còn xa rời Pháp và Luật này,” v.v... Ahaṃ [Pg.80] hi bhante channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāmi. Bạch Thế Tôn, quả thật con không tuệ tri như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và sự xuất ly của sáu xứ xúc. Cakkhuṃ [Pg.81] etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupassasi. (Ngươi) có quán thấy rằng: ‘Con mắt này là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ không? No hetaṃ bhante. Bạch Thế Tôn, không phải vậy. Ettha ca te bhikkhu cakkhu netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati, esevanto dukkhassa. Này tỳ khưu, ở đây, khi điều này được khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Con mắt này không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải là tự ngã của tôi,’ đây chính là sự chấm dứt khổ đau. Gilānavagga Phẩm Bệnh Paṭhama gilānasutta Kinh Bệnh thứ nhất Pucchā – gilānavagge [Pg.82] panāvuso paṭhamaṃ gilānasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, còn trong phẩm Bệnh, kinh Bệnh thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ navaṃ bhikkhuṃ gilānaṃ ābādhitaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante bhikkhu gilāno ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno bhagavantaṃ etadavoca ‘‘nakhvāhaṃ bhante sīlavisuddhatthaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ taṃ bhikkhuṃ paṭipucchitvā tassa ca vacanaṃ sādhukāraṃ datvā ‘‘rāgavirāgattho hi bhikkhu mayā dhammo desito, taṃ kiṃ maññasi bhikkhu, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti, dukkhaṃ bhante’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến một vị tỳ khưu mới, bị bệnh, đau ốm, khổ sở, bệnh nặng. Thưa ngài, một vị tỳ khưu bị bệnh, đau ốm, khổ sở, bệnh nặng đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, con không hiểu rõ giáo pháp được Đức Thế Tôn thuyết giảng vì mục đích giới thanh tịnh.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, sau khi hỏi lại vị tỳ khưu ấy và sau khi tán thán lời nói của vị ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này tỳ khưu, giáo pháp đã được ta thuyết giảng là vì mục đích ly tham. Này tỳ khưu, ngươi nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường, là khổ hay là lạc? – Bạch Thế Tôn, là khổ,” v.v... Na [Pg.84] me bhante khamanīyaṃ. Bạch Thế Tôn, con không thể kham nhẫn được. Sādhu [Pg.85] kho tvaṃ bhikkhu rāgavirāgatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi, Lành thay, này tỳ khưu, ngươi hiểu rõ giáo pháp được ta thuyết giảng là vì mục đích ly tham, Channavagga Phẩm Channa Puṇṇasutta Kinh Puṇṇa Pucchā – channavagge [Pg.87] panāvuso pañcamaṃ saṃgītaṃ puṇṇasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, còn trong phẩm Channa, bài kinh thứ năm được kiết tập là kinh Puṇṇa đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ puṇṇattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ, āyasmā bhante puṇṇatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘santi kho puṇṇa cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati, tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī, nandī samudayo dukkhasamudayo puṇṇāti vadāmī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Sāvatthī, đã được thuyết giảng liên quan đến trưởng lão Puṇṇa. Thưa ngài, trưởng lão Puṇṇa đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe pháp từ Đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.” Trong sự việc ấy, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như sau: “Này Puṇṇa, có các sắc pháp được nhận biết bởi con mắt, khả ái, khả hỷ, khả ý, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Nếu vị tỳ khưu hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, đối với vị ấy đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ điều ấy, hỷ sanh khởi. Này Puṇṇa, Ta nói rằng sự sanh khởi của hỷ là sự sanh khởi của khổ,” thưa ngài, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng với các lời như vậy, v.v... Pucchā – evañcāvuso [Pg.89] bhagavā āyasmato puṇṇattherassa saṃkhittena ovādaṃ datvā kathañca naṃ paṭipucchi, kathañca so bhagavato ārocesi, kathañcassāyasmato puṇṇattherassa abhisamparāyo ahosi. Hỏi – Này chư hiền, và như vậy, sau khi Đức Thế Tôn ban cho trưởng lão Puṇṇa lời giáo huấn tóm tắt, Ngài đã hỏi lại vị ấy như thế nào, và vị ấy đã trình bày với Đức Thế Tôn như thế nào, và đời sau của trưởng lão Puṇṇa đã như thế nào? Vissajjanā – evaṃ kho bhante bhagavā āyasmato puṇṇattherassa saṃkhittena ovādaṃ datvā ‘‘iminā tvaṃ puṇṇa mayā saṃkhittena ovādena ovadito katamasmiṃ janapade viharissasī’’ti taṃ āyasmantaṃ puṇṇattheraṃ paṭipucchi. So ca bhante āyasmā ‘‘atthi bhante sunāparanto nāma janapado, tatthāhaṃ viharissāmī’’ti evamādinā bhagavato ārocesi. So hi bhante āyasmā sunāparante janapade vasitvā teneva antaravassena tisso vijjā sacchākāsi. Teneva antaravassena parinibbāyi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi. Lời giải đáp – Bạch ngài, sau khi Thế Tôn đã ban lời giáo huấn vắn tắt cho trưởng lão Puṇṇa như vậy, Ngài đã hỏi lại trưởng lão Puṇṇa ấy rằng: ‘Này Puṇṇa, sau khi được ta giáo huấn bằng lời giáo huấn vắn tắt này, ngươi sẽ trú ở xứ nào?’ Và bạch ngài, vị trưởng lão ấy đã trình lên Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, có một xứ tên là Sunāparanta, con sẽ trú ở đấy.’ Bạch ngài, vị trưởng lão ấy, sau khi đã sống ở xứ Sunāparanta, trong chính mùa mưa ấy đã chứng ngộ ba minh. Trong chính mùa mưa ấy đã viên tịch. Bạch ngài, kết cuộc về sau của vị trưởng lão ấy đã là như vậy. Santi [Pg.92] kho tassa bhagavato sāvakā kāyena ca jīvitena ca aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṃ pariyesanti. Thật vậy, có những vị đệ tử của Thế Tôn ấy, do cảm thấy khổ sở, xấu hổ, và ghê tởm đối với thân và mạng sống này, nên đã tìm kiếm người mang đến lưỡi dao. Sakkhissasi kho tvaṃ puṇṇa iminā damūpasamena samannāgato sunāparasantasmiṃ janapade vatthuṃ. Này Puṇṇa, được trang bị sự điều phục và an tịnh này, ngươi sẽ có thể sống ở xứ Sunāparanta. Saḷavagga Phẩm Sáu Căn Mālukyaputtasutta Kinh Mālukyaputta Pucchā – tenāvuso [Pg.93] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena saḷavagge dutiyaṃ mālukyaputtasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, kinh Mālukyaputta thứ hai trong Phẩm Sáu Căn đã được đức Thế Tôn... bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết ở đâu, nhắm đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.94] bhante āyasmantaṃ mālukyaputtattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mālukyaputtatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ettha dāni mālukyaputta kiṃ dahare bhikkhū vakkhāmāti’’ādinā theraṃ apasādetvā ceva ussādetvā ca ‘‘taṃ kiṃ maññasi mālukyaputta, ye te cakkhuviññeyyā rūpā adiṭṭhā adiṭṭhapubbā, na ca passasi, na ca te hoti passeyyanti, atthi te tattha chando vā rāgo vā evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh ấy) được thuyết tại Sāvatthī, nhắm đến trưởng lão Mālukyaputta. Bạch ngài, trưởng lão Mālukyaputta đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho con, để sau khi nghe pháp của Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không lơ là, nhiệt tâm, tinh cần.’ Trong sự việc ấy, sau khi vừa khiển trách vừa khuyến khích vị trưởng lão bằng câu bắt đầu là ‘Này Mālukyaputta, ở đây ta sẽ nói gì với các tỳ khưu trẻ tuổi?’, bạch ngài, Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng câu: ‘Này Mālukyaputta, ngươi nghĩ thế nào? Đối với các sắc pháp được nhận biết qua mắt mà ngươi chưa từng thấy, chưa từng thấy trước đây, và ngươi không thấy, và ngươi không có ý muốn “mong rằng tôi sẽ thấy”, có phải ngươi có lòng tham muốn hay ái nhiễm ở nơi đó không?’ v.v. Pucchā – imasmiṃ [Pg.97] ca kho panāvuso bhagavatā ovāde saṃkhittena bhāsite so āyasmā mālukyaputtatthero bhagavantaṃ kiṃ avoca kathañcassa bhagavā anuññāsi. Kīdiso cassāyasmato mālukyaputtattherassa dhammābhisamayo ahosi. Lời hỏi – Này hiền hữu, và khi lời giáo huấn này được Thế Tôn thuyết một cách vắn tắt, trưởng lão Mālukyaputta ấy đã bạch với Thế Tôn điều gì, và Thế Tôn đã chấp thuận lời của vị ấy như thế nào? Và sự thấu hiểu pháp của trưởng lão Mālukyaputta ấy đã như thế nào? Vissajjanā – imasmiṃ kho bhante ovāde bhagavatā saṃkhittena bhāsite āyasmā mālukyaputtatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘imassa khvāhaṃ bhante bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Lời giải đáp – Bạch ngài, khi lời giáo huấn này được Thế Tôn thuyết một cách vắn tắt, trưởng lão Mālukyaputta đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, con hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt này của Thế Tôn.’ Rūpaṃ disvā muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati. Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú. Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṃ ācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati; Các cảm thọ của người ấy tăng trưởng, nhiều loại sanh từ sắc; Tham ái và sân hận làm tổn hại tâm của người ấy; Tích lũy khổ đau như vậy, được gọi là xa lìa Niết-bàn. Peyyāla Tương tự Na so rajjati dhammesu, dhammaṃ ñatvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati. Người ấy không tham đắm trong các pháp, biết pháp, có chánh niệm; Với tâm ly tham, người ấy cảm thọ, và không chấp thủ vào đó mà an trú. Yathāssa jānato dhammaṃ, sevato cāpi vedanaṃ; Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato; Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccatīti. Khi người ấy biết pháp, và cũng thực hành theo cảm thọ, (khổ) được đoạn trừ, không được tích lũy; như vậy người ấy sống có chánh niệm. Không tích lũy khổ đau như vậy, được gọi là gần kề Niết-bàn. Imassa khvāhaṃ bhante bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmīti. Bhagavā ca bhante ‘‘sādhu sādhu mālukyaputta, sādhu kho tvaṃ mālukyaputta mayā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāsī’’ti sādhukāraṃ datvā– ‘Bạch Thế Tôn, con hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt này của Thế Tôn là như vậy.’ Và bạch ngài, Thế Tôn sau khi ban lời tán thán: ‘Lành thay, lành thay, Mālukyaputta! Lành thay, này Mālukyaputta, ngươi đã hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời ta dạy vắn tắt’ – ‘‘Rūpaṃ disvā sati muṭṭho, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhatī’’ti– ‘Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú’ – Ādinā v.v. Therassa vacanaṃ samanuññāsi. So ca bhante āyasmā mālukyaputtatthero eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto [Pg.98] viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi, ‘‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataroca panāyasmā mālukyaputto arahataṃ ahosi. Evaṃ kho bhante tassa āyasmato abhisamparāyo ahosi. đã chấp thuận lời của vị trưởng lão. Và bạch ngài, trưởng lão Mālukyaputta ấy, trong khi sống một mình, ẩn dật, không lơ là, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình chứng ngộ với thắng trí ngay trong hiện tại, đạt đến và an trú mục đích tối hậu của phạm hạnh, mục đích mà vì nó các thiện nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã liễu tri rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’ Và trưởng lão Mālukyaputta đã trở thành một trong các vị A-la-hán. Bạch ngài, kết cuộc về sau của vị trưởng lão ấy đã là như vậy. Rūpaṃ [Pg.100] disvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati. Thấy sắc rồi thất niệm, tác ý đến tướng khả ái; Với tâm tham đắm, người ấy cảm thọ, và chấp thủ vào đó mà an trú. Pamādavihārīsutta Kinh Về Người Sống Phóng Dật Pucchā – tattheva [Pg.101] āvuso catutthaṃ pamādavihārīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền hữu, cũng tại nơi ấy, kinh thứ tư, kinh Về Người Sống Phóng Dật, đã được Thế Tôn thuyết ở đâu, nhắm đến ai? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘pamādavihāriñca vo bhikkhave desessāmi appamādavihāriñca, taṃ suṇātha. Kathañca bhikkhave pamādavihārī hoti. Cakkhundriyaṃ asaṃvutassa bhikkhave viharato cittaṃ byāsiñcati cakkhuviññeyyesu rūpesu, tassa byāsittacittassa pāmojjaṃ na hoti, pāmojje asati pīti na hoti, pītiyā passaddhi na hoti, passaddhiyā asati dukkhaṃ hoti, dukkhino cittaṃ na samādhiyati, asamāhi te citte dhammā na pātubhavanti, dhammānaṃ apātubhāvā pamādavihārītveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, tại Sāvatthī, nhắm đến nhiều vị tỳ khưu, Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng câu: ‘Này các tỳ khưu, ta sẽ giảng cho các ngươi về người sống phóng dật và người sống không phóng dật. Hãy lắng nghe điều đó. Và này các tỳ khưu, thế nào là người sống phóng dật? Này các tỳ khưu, đối với người sống không hộ trì nhãn căn, tâm bị ô nhiễm bởi các sắc pháp được nhận biết qua mắt. Đối với người có tâm bị ô nhiễm ấy, không có sự hân hoan; khi không có hân hoan, không có hỷ; khi không có hỷ, không có sự an tịnh; khi không có an tịnh, có sự đau khổ; tâm của người đau khổ không được định tĩnh; khi tâm không định tĩnh, các pháp không hiện khởi; do các pháp không hiện khởi, người ấy được xem là người sống phóng dật,’ v.v. Lokakāmaguṇavagga Phẩm Dục Vọng Thế Gian Rāhulovādasutta Kinh Giáo Giới Rāhula Pucchā – lokakāmaguṇavagge [Pg.104] āvuso aṭṭhamaṃ rāhulovādasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Dục Vọng Thế Gian, kinh Giáo Giới La-hầu-la là kinh thứ tám đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante āyasmantaṃ rāhulaṃ ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññasi rāhula, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vāti. Aniccaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃvāti. Dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. No hetaṃ bhante’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, chính tại Sāvatthī, nhân tôn giả Rāhula, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Thưa ngài, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Thưa ngài, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Thưa ngài, không phải vậy.’ Yaṃnūnāhaṃ [Pg.105] rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyyaṃ. Ta nên giáo huấn Rāhula hơn nữa về sự đoạn tận các lậu hoặc. Gaṇhāhi rāhula nisīdanaṃ. Này Rāhula, hãy lấy tọa cụ. Gahapativagga Phẩm Gia Chủ Bhāradvājasutta Kinh Bhāradvāja Pucchā – gahapativagge [Pg.107] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ bhāradvājasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Gia Chủ, kinh Bhāradvāja đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tư, đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante rājānaṃ udenaṃ ārabbha āyasmatā piṇḍolabhāradvājattherena bhāsitaṃ. Rājā bhante udeno āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bho bhāradvāja hetu ko paccayo, yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti, addhānañca āpādentī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘vuttaṃ kho Đáp – Thưa ngài, tại Kosambī, nhân vua Udena, đã được trưởng lão Piṇḍolabhāradvāja thuyết giảng. Thưa ngài, vua Udena đã nói điều này với tôn giả Piṇḍolabhāradvāja: ‘Thưa ngài Bhāradvāja, do nhân gì, do duyên gì mà các vị tỳ khưu trẻ tuổi này, tóc còn đen nhánh, đang trong tuổi thanh xuân tốt đẹp, ở vào giai đoạn đầu của cuộc đời, chưa vui đùa trong các dục, lại có thể sống đời phạm hạnh trọn vẹn, thanh tịnh cho đến trọn đời, và đạt được sự lâu dài?’ Trong sự việc ấy, (ngài đã đáp rằng): ‘Đã được nói rằng... Etaṃ [Pg.108] mahārāja tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena etha tumhe bhikkhave mātumattīsu mātucittaṃ upaṭṭhapetha. Bhaganimattīsu bhaginicittaṃ upaṭṭhapetha, dhītumattīsu dhītucittaṃ upaṭṭhapethā’’ti evamādinā bhante āyasmatā piṇḍola bhāradvājattherena bhāsitaṃ. ‘Tâu Đại vương, điều này đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác nói rằng: ‘Này các tỳ khưu, đối với những người đáng tuổi mẹ, hãy khởi lên tâm như đối với mẹ. Đối với những người đáng tuổi chị em, hãy khởi lên tâm như đối với chị em. Đối với những người đáng tuổi con gái, hãy khởi lên tâm như đối với con gái.’’ Thưa ngài, trưởng lão Piṇḍola Bhāradvāja đã thuyết giảng bắt đầu bằng cách như vậy. Verahaccānisutta Kinh Verahaccāni Pucchā – tattheva [Pg.112] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ verahaccānisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Verahaccāni đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ mười, đã được thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – kāmaṇḍāyaṃ bhante verahaccānigottaṃ brāhmaṇiṃ ārabbha āyasmatā udāyittherena bhāsitaṃ. Verahaccānīgottā bhante brāhmaṇī āyasmantaṃ udāyittheraṃ etadavoca ‘‘kismiṃ nu kho bhante sati arahanto sukhadukkhaṃ paññapenti, kismiṃ asati arahanto sukhadukkhaṃ na paññapentī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘cakkhusmiṃ kho bhagini sati [Pg.113] arahanto sukhadukkhaṃ paññapenti, cakkhusmiṃ asati arahanto sukhadukkhaṃ na paññapentī’’ti evamādinā bhante āyasmatā udāyittherena bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Kāmaṇḍā, nhân nữ bà-la-môn thuộc dòng họ Verahaccāni, đã được trưởng lão Udāyi thuyết giảng. Thưa ngài, nữ bà-la-môn thuộc dòng họ Verahaccāni đã nói điều này với tôn giả Udāyi: ‘Thưa ngài, khi có cái gì thì các bậc A-la-hán chế định khổ và lạc, khi không có cái gì thì các bậc A-la-hán không chế định khổ và lạc?’ Trong sự việc ấy, thưa ngài, trưởng lão Udāyi đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này chị, khi có con mắt thì các bậc A-la-hán chế định khổ và lạc, khi không có con mắt thì các bậc A-la-hán không chế định khổ và lạc.’ Devadahavagga Phẩm Devadaha Khaṇasutta Kinh Sát-na Pucchā – devadahavagge [Pg.115] āvuso khaṇasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Devadaha, kinh Sát-na đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante devadahe nāma sakyānaṃ nigame sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘lābhā vo bhikkhave, suladdhaṃ vo bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại thị trấn của dòng họ Sakya tên là Devadaha trong xứ Sakka, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông thật có lợi, này các tỳ khưu, các ông thật được lợi ích, các ông đã có được thời khắc thuận lợi để sống đời phạm hạnh.’ Samuddavagga Phẩm Biển Cả Bāḷisikopamasutta Kinh Ví Dụ Người Câu Cá Pucchā – samuddavagge [Pg.117] panāvuso tatiyaṃ bāḷisikopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Hỏi – Còn nữa, thưa hiền giả, ở trong phẩm Biển Cả, kinh Ví Dụ Người Câu Cá là kinh thứ ba đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai? Vissajjanā – rājagahe [Pg.118] bhante jīvakambavane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi bhikkhave bāḷisiko āmisagatabaḷisaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Rājagaha, trong vườn xoài của Jīvaka, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, ví như người câu cá ném lưỡi câu có mồi vào hồ nước sâu.’ Ādittapariyāyasutta Kinh Bài Giảng Về Sự Cháy Pucchā – saḷāyatanavaggasaṃyutte [Pg.120] samuddavagge panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi saṃgītaṃ aṭṭhamaṃ ādittapariyāyasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Còn nữa, thưa hiền giả, ở trong Tương Ưng Phẩm Sáu Xứ, phẩm Biển Cả, kinh Bài Giảng Về Sự Cháy đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tám, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng nhân ai và như thế nào? Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha ‘‘ādittapariyāyaṃ vo bhikkhave dhammapariyāyaṃ desessāmi, taṃ suṇātha. Katamo ca bhikkhave ādittapariyāyo dhammapariyāyo. Varaṃ bhikkhave tattāya ayosalākāya ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya cakkhundriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ, natveva cakkhuviññeyyesu rūpesu anubyañjanaso nimittaggāho’’tiādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông bài pháp về sự cháy, hãy lắng nghe. Và này các tỳ khưu, thế nào là bài pháp về sự cháy? Này các tỳ khưu, thà bị dùi sắt nung đỏ, cháy đỏ, rực lửa, chọc vào mắt, còn hơn là nắm bắt tướng riêng, tướng chung nơi các sắc pháp được nhận biết bởi mắt.’ Āsīvisavagga Phẩm Rắn Độc Paṭhamadārukkhandhopamasutta Kinh Ví Dụ Khúc Gỗ Thứ Nhất Pucchā – āsīvisavagge [Pg.126] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ paṭhamadārukkhandhopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong phẩm Rắn Độc, kinh Ví Dụ Khúc Gỗ Thứ Nhất đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập là kinh thứ tư, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante gaṅgāya nadiyā tīre sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘passatha no tumhe bhikkhave amhaṃ mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamāna’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitā. Đáp – Thưa ngài, tại Kosambī, trên bờ sông Gaṅgā, nhân nhiều vị tỳ khưu, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông có thấy khúc gỗ lớn kia đang bị dòng sông Gaṅgā cuốn trôi không?’ Upacāravacanaṃ Lời Nói Ẩn Dụ Pucchā – kathañcāvuso [Pg.129] tattha bhagavatā orimatīrādīnaṃ upacāravacanānaṃ attho vitthārena vibhajitvā pakāsito. Hỏi – Và thưa hiền giả, ở đó, ý nghĩa của các lời nói ẩn dụ như ‘bờ bên này’ đã được Đức Thế Tôn phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết như thế nào? Vissajjanā – orimaṃ tīranti kho bhikkhu channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. Pārimaṃ tīranti kho bhikkhu channetaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. Majjhe saṃsīdoti kho bhikkhu nandirāgassetaṃ adhivacanaṃ. Thale ussādoti kho bhikkhu asmimānassetaṃ adhivacananti evamādinā bhante bhagavatā tattha orimatīrādīnaṃ upacāravacanānaṃ attho vitthārena vibhajitvā pakāsito. Giải đáp – Này bhikkhu, bờ bên này là tên gọi của sáu nội xứ này. Này bhikkhu, bờ bên kia là tên gọi của sáu ngoại xứ này. Này bhikkhu, chìm ở giữa là tên gọi của sự tham ái và vui thích này. Này bhikkhu, mắc cạn trên cạn là tên gọi của ngã mạn này. Thưa ngài, bằng cách ấy, đức Thế Tôn ở nơi ấy đã phân tích và tuyên thuyết một cách rộng rãi về ý nghĩa của các từ ngữ ẩn dụ như là bờ bên này và các từ khác. Pucchā – imasmiṃ [Pg.131] kho pana āvuso sutte bhagavatā bhāsite visesato kassa kīdiso attho kathañca paṭiladdho. Câu hỏi – Thưa hiền giả, trong bài kinh này đã được đức Thế Tôn thuyết giảng, một cách đặc biệt, ý nghĩa nào, dành cho ai, như thế nào, và đã được chứng đắc ra sao? Vissajjanā – imasmiṃ bhante sutte bhagavatā bhāsite visesato nandassa gopālakassa pabbajjā ca upasampadā ca yāva arahattāca visesato attho adhigato. Giải đáp – Thưa ngài, trong bài kinh này đã được đức Thế Tôn thuyết giảng, một cách đặc biệt, ý nghĩa đã được chứng ngộ một cách đặc biệt là sự xuất gia, sự cụ túc giới, cho đến quả A-la-hán của người chăn bò tên là Nanda. Labheyyāhaṃ [Pg.132] bhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ. Bạch ngài, mong rằng con được xuất gia dưới sự hiện diện của đức Thế Tôn, mong rằng con được thọ cụ túc giới. Tena hi tvaṃ nanda sāmikānaṃ gāvo niyyātehi. Vậy thì, này Nanda, ngươi hãy giao trả lại đàn bò cho những người chủ. Gamissanti [Pg.133] bhante gāvo vacchagiddhiniyo. Bạch ngài, đàn bò sẽ tự đi về vì chúng nhớ thương các con bê. Kiṃsukopamasutta Kinh Ví Dụ Cây Gòn Pucchā – tattheva [Pg.134] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ kiṃsukopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ tám được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc là kinh Ví Dụ Cây Gòn đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme aññataraṃ kārakaṃ bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante kārako bhikkhu cattāro khāṇāsave bhikkhū ñāṇadassanavisuddhaṃ pucchitvā asantuṭṭho tesaṃ bhikkhūnaṃ pañhāveyyākaraṇena yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kittāvatā nu kho bhante bhikkhuno dassanaṃ suvisuddhaṃ hotī’’ti. Tasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhu purisassa kiṃsuko adiṭṭhapubbo assa, so yenaññataro puriso kiṃsukassa dassāvī tenupasaṅkameyyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến một vị bhikkhu nào đó. Thưa ngài, có một vị bhikkhu nào đó, sau khi đã hỏi bốn vị bhikkhu lậu tận về tri kiến thanh tịnh, đã không hài lòng với sự trả lời câu hỏi của các vị bhikkhu ấy, đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự. Sau khi đến, vị ấy đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, cho đến mức độ nào thì tri kiến của vị bhikkhu được xem là hoàn toàn thanh tịnh?” Trong trường hợp ấy, thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này bhikkhu, ví như có người đàn ông chưa từng thấy cây gòn. Người ấy có thể đi đến một người đàn ông khác đã từng thấy cây gòn...” Chappāṇakopamasutta Kinh Ví Dụ Sáu Sinh Vật Pucchā – tattheva [Pg.140] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ chappāṇakopamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ mười được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa tụng đọc là kinh Ví Dụ Sáu Sinh Vật đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesuyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘seyyathāpi, bhikkhave puriso arugatto pakkagatto saravanaṃ paviseyyā’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở chính tại xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, ví như có người đàn ông bị thương tích, bị lở loét, đi vào một khu rừng lau sậy...” Pucchā – kathañcāvuso [Pg.141] tattha bhagavatā asaṃvaro vitthārena vibhajitvā desito. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở nơi ấy, sự không phòng hộ đã được đức Thế Tôn phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi như thế nào? Vissajjanā – kathañca bhikkhave asaṃvaro hoti, idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhantīti evamādinā bhante bhagavatā tattha asaṃvaro vitthārena vibhajitvā desito. Giải đáp – Này các bhikkhu, thế nào là không phòng hộ? Này các bhikkhu, ở đây, vị bhikkhu sau khi thấy sắc pháp bằng con mắt, liền bị đắm say ở các sắc pháp khả ái, sanh lòng sân hận ở các sắc pháp không khả ái, và sống với thân niệm không được thiết lập, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không tuệ tri đúng như thật tâm giải thoát ấy, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư sót. Thưa ngài, bằng cách ấy, sự không phòng hộ đã được đức Thế Tôn ở nơi ấy phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.143] tattha bhagavatā saṃvaro vibhajitvā vitthārena desito. Câu hỏi – Thưa hiền giả, ở nơi ấy, sự phòng hộ đã được đức Thế Tôn phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi như thế nào? Vissajjanā – kathañca bhikkhave saṃvaro hoti, idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjatīti, evamādinā [Pg.144] bhante bhagavatā tattha saṃvaro vibhajitvā vitthārena desito. Giải đáp – Này các bhikkhu, thế nào là phòng hộ? Này các bhikkhu, ở đây, vị bhikkhu sau khi thấy sắc pháp bằng con mắt, không bị đắm say ở các sắc pháp khả ái, không sanh lòng sân hận ở các sắc pháp không khả ái. Thưa ngài, bằng cách ấy, sự phòng hộ đã được đức Thế Tôn ở nơi ấy phân tích và thuyết giảng một cách rộng rãi. Vedanāsaṃyutta Tương Ưng Thọ Daṭṭhabbasutta Kinh Cần Phải Thấy Pucchā – tenāvuso [Pg.147] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena vedanāsaṃyutte pañcamaṃ daṭṭhabbasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, bài kinh thứ năm là kinh Cần Phải Thấy trong Tương Ưng Thọ đã được đức Thế Tôn... bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso, sukhā vedanā dukkhāvedanā adukkhamasukhā vedanā. Sukhā bhikkhave vedanā dukkhato daṭṭhabbā, dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā, adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, có ba loại thọ này. Ba loại nào? Thọ lạc, thọ khổ, thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, thọ lạc cần phải được thấy là khổ, thọ khổ cần phải được thấy là mũi tên, thọ không khổ không lạc cần phải được thấy là vô thường.” Sukhā [Pg.148] bhikkhave vedanā dukkhato daṭṭhabbā. Này các bhikkhu, thọ lạc cần phải được thấy là khổ. Yo sukhaṃ dukkhato addasa, dukkhamaddakkhi sallato; Adukkhamasukhaṃ santaṃ, addakkhinaṃ aniccato. Vị nào đã thấy lạc là khổ, đã thấy khổ là mũi tên; đã thấy thọ không khổ không lạc, là pháp an tịnh, là vô thường. Sa ve sammaddaso bhikkhu, parijānāti vedanā; So vedanā pariññāya, diṭṭhe dhamme anāsavo; Kāyassa bhedā dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ nopeti vedagū. Vị bhikkhu có chánh kiến ấy, thật vậy, liễu tri các cảm thọ. Vị ấy, sau khi đã liễu tri các cảm thọ, là bậc vô lậu trong hiện tại. Khi thân hoại, vị ấy an trú trong Pháp, bậc thông suốt không đi vào sự tính đếm. Sallasutta Kinh Mũi Tên Pucchā – tattheva [Pg.149] āvuso chaṭṭhaṃ sallasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, bài kinh thứ sáu là kinh Mũi Tên đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘assutavā bhikkhave puthujjano sukhampi vedanaṃ vedayati, dukkhampi vedanaṃ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati. Sutavā bhikkhave ariyasāvako sukhampi vedanaṃ vedayati, dukkhampi vedanaṃ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati. Tatra bhikkhave ko viseso, ko adhippayāso, kiṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyabhāvakassa assutavatā puthujjanenā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Giải đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở tu viện Nigrodha tại Kapilavatthu trong xứ của những người Sakya, liên quan đến nhiều vị bhikkhu, bắt đầu bằng: “Này các bhikkhu, kẻ phàm phu chưa được nghe giảng cũng cảm nhận thọ lạc, cũng cảm nhận thọ khổ, cũng cảm nhận thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, vị Thánh đệ tử đã được nghe giảng cũng cảm nhận thọ lạc, cũng cảm nhận thọ khổ, cũng cảm nhận thọ không khổ không lạc. Này các bhikkhu, trong trường hợp ấy, có sự đặc biệt nào, có sự khác biệt nào, có sự dị biệt nào giữa vị Thánh đệ tử đã được nghe giảng với kẻ phàm phu chưa được nghe giảng?” Jambukhādakasaṃyutta Tương Ưng Jambukhādaka Nibbānapañhāsutta Kinh Câu Hỏi Về Niết Bàn Pucchā – jambukhādakasaṃyutte [Pg.154] āvuso paṭhamaṃ nibbānapañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Jambukhādaka, kinh Nibbānapañhā thứ nhất đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – magadhesu bhante nālakagāmake jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘nibbānaṃ nibbānanti āvuso sāriputta vuccati, katamaṃ nukho āvuso nibbāna’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo [Pg.155] kho āvuso rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo, idaṃ vuccati nibbāna’’nti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, được gọi là Niết-bàn, Niết-bàn. Thưa hiền giả, thế nào là Niết-bàn?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, sự đoạn tận tham, sự đoạn tận sân, sự đoạn tận si, điều này được gọi là Niết-bàn.’ Dhammavādīpañhāsutta Kinh Vấn Đáp Về Người Thuyết Pháp Pucchā – tattheva [Pg.157] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ dhammavādīpañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Vấn Đáp Về Người Thuyết Pháp thứ ba đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – magadhesuyeva bhante nālakagāme jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘ke nu kho āvuso sāriputta loke dhammavādino, ke loke suppaṭipannā, ke loke sugatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye kho āvuso rāgappahānāya dhammaṃ desenti, dosappahānāya dhammaṃ desenti, mohappahānāya dhammaṃ desenti. Te loke dhammavādino’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, cũng tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, ở đời ai là người thuyết Pháp, ai là người khéo thực hành ở đời, ai là người thiện thệ ở đời?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, những ai thuyết Pháp để đoạn trừ tham, thuyết Pháp để đoạn trừ sân, thuyết Pháp để đoạn trừ si. Các vị ấy là người thuyết Pháp ở đời.’ Ke [Pg.158] loke suppaṭipannā. Ai là người khéo thực hành ở đời. Ke loke sugatā. Ai là người thiện thệ ở đời. Dukkarapañhāsutta Kinh Vấn Đáp Về Điều Khó Làm Pucchā – tattheva [Pg.161] porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi pariyosānasuttabhāvena saṃgītaṃ dukkarapañhāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Cũng tại nơi ấy, kinh Vấn Đáp Về Điều Khó Làm đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng như là kinh cuối cùng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – magadhesuyeva nālakagāme jambukhādakaṃ paribbājakaṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Jambukhādako bhante paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca ‘‘kiṃ nu kho āvuso sāriputta imasmiṃ dhammavinaye dukkara’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pabbajjā kho āvuso imasmiṃ dhammavinaye dukkarā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Đáp – Cũng tại làng Nālaka trong xứ Magadha, đề cập đến du sĩ Jambukhādaka, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Thưa ngài, du sĩ Jambukhādaka đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, ở trong Pháp và Luật này, điều gì là khó làm?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bắt đầu như vầy: ‘Thưa hiền giả, sự xuất gia là khó làm ở trong Pháp và Luật này.’ Moggallānasaṃyutta Tương Ưng Moggallāna Sakkasutta Kinh Sakka Pucchā – moggallānasaṃyutte [Pg.163] āvuso dasamaṃ saṃgītaṃ sakkasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Moggallāna, kinh Sakka thứ mười đã được trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – devesu bhante tāvatiṃsesu sakkaṃ devānamindaṃ ārabbha ‘‘sādhu kho devānaminda buddhasaraṇagamanaṃ hoti, buddhasaraṇagamanahetu kho devānaminda [Pg.164] evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti evamādinā bhante āyasmatā mahāmoggallānattherena bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, ở cõi trời Tāvatiṃsa, đề cập đến Sakka, vua của chư thiên, thưa ngài, đã được nói bởi trưởng lão Mahāmoggallāna, bắt đầu như vầy: ‘Lành thay, thưa vua của chư thiên, sự quy y Phật. Thưa vua của chư thiên, do nhân duyên quy y Phật, một số chúng sanh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thế giới chư thiên.’ Cittasaṃyutta Tương Ưng Citta Nigaṇṭhanāṭaputtasutta Kinh Nigaṇṭha Nāṭaputta Pucchā – cittasaṃyutte [Pg.168] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ nigaṇṭhanāṭaputtasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong tương ưng Citta, kinh Nigaṇṭha Nāṭaputta thứ tám đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – macchikāsaṇḍe bhante nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ ārabbha cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Nigaṇṭho bhante nāṭaputto cittaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘saddahasi tvaṃ gahapati samaṇassa gotamassa atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na khvāhaṃ ettha bhante bhagavato saddhāya gacchāmi, atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti evamādinā cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, tại Macchikāsaṇḍa, đề cập đến Nigaṇṭha Nāṭaputta, đã được nói bởi gia chủ Citta. Thưa ngài, Nigaṇṭha Nāṭaputta đã nói điều này với gia chủ Citta: ‘Này gia chủ, ông có tin rằng Sa-môn Gotama có định không tầm không tứ, có sự diệt của tầm và tứ không?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi gia chủ Citta, bắt đầu như vầy: ‘Thưa ngài, về vấn đề này, tôi không đi theo đức tin nơi Đức Thế Tôn rằng: có định không tầm không tứ, có sự diệt của tầm và tứ.’ Idaṃ [Pg.169] bhavanto passantu. Chư vị hãy xem điều này. Yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati. Gia chủ Citta này quả là ngay thẳng. ‘‘Ahaṃ [Pg.170] kho bhante yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi’’ – ‘Thưa ngài, mỗi khi tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú sơ thiền, một trạng thái có tầm có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh.’ – Idaṃ [Pg.171] bhavanto passantu. Chư vị hãy xem điều này. Acelakassapasutta Kinh Acela Kassapa Pucchā – tattheva [Pg.172] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ acelakassapasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng tại nơi ấy, kinh Acelakassapa thứ chín đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được nói ở đâu, đề cập đến ai, trong sự việc gì, do ai, và như thế nào? Vissajjanā – tattheva bhante macchikāsaṇḍe acelaṃ kassapaṃ ārabbha cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Acelo bhante kassapo cittaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘imehi pana te gahapati tiṃsamattehi vassehi atthi koci uttarimanussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘gihinopi siyā bhante ahañhi bhante yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmī’’ti evamādinā cittena gahapatinā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, cũng tại Macchikāsaṇḍa, đề cập đến Acela Kassapa, đã được nói bởi gia chủ Citta. Thưa ngài, Acela Kassapa đã nói điều này với gia chủ Citta: ‘Này gia chủ, trong khoảng ba mươi năm nay, ông có chứng đắc pháp thượng nhân nào, tri kiến thù thắng của bậc Thánh, một sự an trú thoải mái không?’ Thưa ngài, trong sự việc ấy, đã được nói bởi gia chủ Citta, bắt đầu như vầy: ‘Thưa ngài, người tại gia cũng có thể. Thưa ngài, vì rằng mỗi khi tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú sơ thiền, một trạng thái có tầm có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh.’ Gāmaṇisaṃyutta Tương Ưng Gāmaṇi Caṇḍasutta Kinh Caṇḍa Pucchā – tenāvuso [Pg.175] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena gāmaṇisaṃyutte paṭhamaṃ caṇḍasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, bài kinh Caṇḍa là bài kinh đầu tiên trong tương ưng Thôn Trưởng đã được Đức Thế Tôn ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.176] bhante caṇḍaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Caṇḍo bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Ko pana bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco sorato soratotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘idha gāmaṇi ekaccassa rāgo appahīno hoti, rāgassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti, so caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại Sāvatthī, liên quan đến thôn trưởng Caṇḍa. Thưa ngài, thôn trưởng Caṇḍa đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà ở đây có người được biết đến là người hung dữ? Lại nữa, bạch ngài, do nhân gì, do duyên gì mà ở đây có người được biết đến là người hiền hòa?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ở đây có người chưa đoạn tận lòng tham. Do vì lòng tham chưa được đoạn tận, những người khác làm cho nổi giận, do bị những người khác làm cho nổi giận nên biểu lộ sự tức giận. Vị ấy được biết đến là người hung dữ.” Khettūpamasutta Kinh Ví Dụ Mảnh Ruộng Pucchā – tattheva [Pg.178] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ khettūpamasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Ví Dụ Mảnh Ruộng đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ bảy đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – nāḷandāyaṃ bhante pāvārikambavane asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Asibandhakaputto bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘nanu bhante bhagavā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatīti. Evaṃ gāmaṇi tathāgato sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatīti. Atha kiñcarahi bhante bhagavā ekaccānaṃ sakkaccaṃ dhammaṃ deseti, ekaccānaṃ no tathā [Pg.179] sakkaccaṃ dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi gāmaṇi taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại Nāḷandā, trong khu vườn xoài của Pāvārika, liên quan đến thôn trưởng Asibandhakaputta. Thưa ngài, thôn trưởng Asibandhakaputta đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, chẳng phải Đức Thế Tôn trú với lòng bi mẫn vì lợi ích cho tất cả chúng sanh và loài hữu tình hay sao?” “Đúng vậy, này thôn trưởng, Như Lai trú với lòng bi mẫn vì lợi ích cho tất cả chúng sanh và loài hữu tình.” “Vậy thì tại sao, bạch ngài, Đức Thế Tôn lại thuyết Pháp một cách kỹ lưỡng cho một số người, và không thuyết Pháp một cách kỹ lưỡng như thế cho một số người khác?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Vậy thì, này thôn trưởng, Ta sẽ hỏi lại ông về chính điều này. Tùy ông kham nhẫn thế nào, hãy trả lời như thế ấy.” Saṅkhadhamasutta Kinh Người Thổi Tù Và Pucchā – tattheva [Pg.183] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi aṭṭhamaṃ saṃgītaṃ saṅkhadhamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Saṅkhadhama đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ tám đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – nāḷandāyaṃyeva bhante pāvārikambavane asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭhasāvakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavā bhante asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭhasāvakaṃ etadavoca ‘‘kathaṃ nu kho gāmaṇi nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti. Evaṃ kho bhante nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ deseti ‘‘yo koci pāṇaṃ atipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko. (Peyyāla) yaṃbahulaṃ yaṃbahulaṃ viharati, tena tena nīyatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca gāmaṇi viharati, tena tena nīyati, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacana’’nti evaṃ kho bhagavatā saṃkhittena bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ngay tại Nāḷandā, trong khu vườn xoài của Pāvārika, liên quan đến thôn trưởng Asibandhakaputta, một đệ tử của Nigaṇṭha. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói với thôn trưởng Asibandhakaputta, đệ tử của Nigaṇṭha, điều này: “Này thôn trưởng, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử như thế nào?” “Bạch ngài, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả đều là người cõi khổ, người địa ngục. (Lược) Người ấy trú ngụ nhiều lần, nhiều lần như thế nào thì bị dẫn đi như thế ấy.’” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng một cách tóm tắt như sau: “Này thôn trưởng, nếu người ấy trú ngụ nhiều lần, nhiều lần như thế nào thì bị dẫn đi như thế ấy, khi là như vậy thì sẽ không có ai là người cõi khổ, người địa ngục, theo như lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta.” Yaṃ bahulavāda Thuyết Về Việc Hành Xử Thường Xuyên Pucchā – kathañcāvuso [Pg.185] tattha bhagavatā yaṃbahulavāde doso pakāsito. Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về việc hành xử thường xuyên đã được Đức Thế Tôn chỉ ra như thế nào? Vissajjanā – taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya katamo bahutaro samayo yaṃ vāso pāṇamatipāteti. Yaṃ vā so pāṇaṃ nātipātetīti evamādinā bhante tattha bhagavatā asibandhakaṃ nigaṇṭhanāṭaputtassa sāvakaṃ gāmaṇiṃ pucchitvā pucchitvā yaṃbahulavāde doso pakāsito. Đáp – Thưa ngài, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về việc hành xử thường xuyên đã được Đức Thế Tôn chỉ ra sau khi đã hỏi đi hỏi lại thôn trưởng Asibandhaka, đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta, bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ông nghĩ thế nào? Người sát sanh kia, tính cả thời gian và không phải thời gian trong đêm hoặc ngày, khoảng thời gian nào nhiều hơn: khi người ấy sát sanh, hay khi người ấy không sát sanh?” Pucchā – kathañcāvuso [Pg.188] tattha bhagavatā anekaṃsa vipākakammassa ekaṃ savipākavāde doso pakāsito. Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về quả nhất định của nghiệp có quả không nhất định đã được Đức Thế Tôn chỉ ra như thế nào? Vissajjanā – idha gāmaṇi ekacco satthā evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayikoti evamādinā bhante tattha bhagavatā anekaṃsa kammavipākassa ekaṃsavipākavāde doso vitthāretvā pakāsito. Đáp – Thưa ngài, ở đó, lỗi lầm trong thuyết về quả nhất định của quả nghiệp không nhất định đã được Đức Thế Tôn chỉ ra một cách chi tiết, bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, ở đây có vị đạo sư có thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả đều là người cõi khổ, người địa ngục.’” Pucchā – kathañcāvuso [Pg.189] tattha bhagavatā yathādhammasāsane guṇovibhajitvā pakāsito. Hỏi – Này hiền hữu, ở đó, lợi ích trong lời giáo huấn đúng theo Chánh Pháp đã được Đức Thế Tôn phân tích và chỉ ra như thế nào? Vissajjanā – idha [Pg.190] pana gāmaṇi tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaropurisa dammasārathi satthādevamanussānaṃ buddho bhagavā, so anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati. ‘‘Pāṇātipātā viramathā’’ti cāhāti evamādinā bhante bhagavatā tattha yathādhammasāsane guṇo vitthāretvā pakāsito. Đáp – Thưa ngài, ở đó, lợi ích trong lời giáo huấn đúng theo Chánh Pháp đã được Đức Thế Tôn chỉ ra một cách chi tiết, bắt đầu bằng: “Lại nữa, này thôn trưởng, ở đây Như Lai sanh ra ở đời là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy bằng nhiều phương cách đã khiển trách, đã chỉ trích việc sát sanh. Và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ việc sát sanh.’” Bhadrakasutta Kinh Bhadraka Pucchā – tattheva [Pg.193] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi ekādasamaṃ saṃgītaṃ bhadrakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này hiền hữu, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bhadraka đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng là bài kinh thứ mười một đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – mallesu bhante uruvelakappenāma mallānaṃ nigame bhadrakaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhadrako bhante gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ahañce te gāmaṇi atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti. Tatra te siyā kaṅkhā siyā vimatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết giảng ở tại xứ của dân Malla, trong thị trấn của dân Malla tên là Uruvelakappa, liên quan đến thôn trưởng Bhadraka. Thưa ngài, thôn trưởng Bhadraka đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, lành thay, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này thôn trưởng, nếu Ta thuyết giảng cho ông về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ liên quan đến quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã là như vậy.’ Ở đó, ông có thể có sự hoài nghi, có thể có sự phân vân.” Sādhu [Pg.194] me bhante bhagavā dukkhassaSamudayañca atthaṅgamañca desetu– Bạch ngài, lành thay, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của khổ – ‘‘Taṃ [Pg.195] kiṃ maññasi gāmaṇi, atthi uruvelakappe manussā’’ – “Này thôn trưởng, ông nghĩ thế nào, có những người ở tại Uruvelakappa (hay không)?” – Rāsiyasutta Kinh Rāsiyā Pucchā – tenāvuso [Pg.199] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena gāmaṇisaṃyutte dvādasamaṃ saṃgītaṃ rāsiyasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, bài kinh Rāsiyā được kiết tập thứ mười hai trong tương ưng Trưởng Làng đã được đức Thế Tôn ấy ... bậc Chánh Đẳng Giác thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và đã được thuyết như thế nào? Vissajjanā – mallesu bhante uruvelakappenāma mallānaṃ nigame rāsiyaṃ gāmaṇiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Rāsiyo bhante gāmaṇi bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadadoca [Pg.200] ‘‘sutaṃ me bhante ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tamassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti. Ye te bhante evamāhaṃsu ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti. Kacci te bhante bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ye te gāmaṇi evamāhaṃsu ‘‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết ở giữa dân chúng Malla, tại thị trấn của dân Malla tên là Uruvelakappa, liên quan đến trưởng làng Rāsiyā. Thưa ngài, trưởng làng Rāsiyā đã đi đến đức Thế Tôn và đã bạch điều này: “Thưa ngài, con đã nghe rằng: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ.’ Thưa ngài, những người đã nói như vầy: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ.’ Thưa ngài, có phải họ là những người nói lời của đức Thế Tôn đã nói chăng, không vu khống đức Thế Tôn bằng điều không thật, và có giải thích pháp đúng với chánh pháp chăng?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng: “Này trưởng làng, những người đã nói như vầy: ‘Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, hoàn toàn chê bai, mắng nhiếc tất cả những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ,’” v.v... Pucchā – kathañcāvuso [Pg.202] tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā kāmabhogino vitthārena vibhajitvā pakāsitā. Hỏi – Và này chư hiền, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người hưởng thụ các dục đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích như thế nào? Vissajjanā – tayo kho me gāmaṇi kāmabhogino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo. Idha gāmaṇi ekacco kāmabhogī adhammena [Pg.203] bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā kāmabhogino vitthārena vibhajitvā pakāsitā. Đáp – “Này trưởng làng, có ba hạng người hưởng thụ các dục này đang có mặt, hiện hữu ở trên đời. Thế nào là ba? Này trưởng làng, ở đây có người hưởng thụ các dục tìm kiếm của cải một cách phi pháp, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm của cải một cách phi pháp, bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được sung sướng, không làm cho hài lòng, không chia sớt, không làm các phước thiện,” v.v... Thưa ngài, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người hưởng thụ các dục đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích, bắt đầu bằng những lời như vậy. Pucchā – kathañcāvuso [Pg.207] tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā tapassino lūkhajīvino vitthārena vibhajitvā pakāsitā. Hỏi – Và này chư hiền, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích như thế nào? Vissajjanā – tayo me gāmaṇi tapassino lūkhajīvino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo. Idha gāmaṇī ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti ‘‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’’nti, so attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti evamādinā bhante tattha bhagavatā garahitabbāgarahitabbā tapassino lūkhajīvino vitthārena vibhajitvā pakāsitā. Đáp – “Này trưởng làng, có ba hạng người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ này đang có mặt, hiện hữu ở trên đời. Thế nào là ba? Này trưởng làng, ở đây có người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ, do có đức tin đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình với ý nghĩ: ‘Mong rằng ta có thể chứng đạt được thiện pháp, mong rằng ta có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.’ Người ấy tự mình làm cho khổ não, tự mình làm cho dằn vặt, nhưng không chứng đạt được thiện pháp, và không chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh,” v.v... Thưa ngài, ở nơi ấy, đức Thế Tôn đã phân tích và tuyên thuyết một cách chi tiết về những người tu khổ hạnh, sống đời khắc khổ đáng bị chỉ trích và không đáng bị chỉ trích, bắt đầu bằng những lời như vậy. Abyākatasaṃyutta Tương Ưng Vô Ký Khemāsutta Kinh Khemā Pucchā – abyākatasaṃyutte [Pg.209] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ khemāsuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Kathañca taṃ bhagavatāpi puna bhāsitaṃ. Hỏi – Còn này chư hiền, ở trong tương ưng Vô Ký, bài kinh Khemā được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập đầu tiên đã được thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Và bài kinh ấy đã được đức Thế Tôn thuyết lại như thế nào? Vissajjanā – antarā ca bhante sāvatthiṃ antarā ca sāketaṃ toraṇavatthusmiṃ padese rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ ārabbha khemāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Rājā bhante pasenadi kosalo yena khemā bhikkhunī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho bhante rājā pasenadikosalo khemaṃ bhikkhuniṃ etadavoca ‘‘kiṃ nukho ayye hoti tathāgato paraṃmaraṇā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘abyākataṃ kho etaṃ mahārāja bhagavatā hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti evamādinā khemāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ. Bhagavatā ca bhante aparena samayena raññā pasenadikosalena puṭṭhena evameva puna bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được tỳ-khưu-ni Khemā thuyết giảng ở khoảng giữa Sāvatthī và Sāketa, tại địa điểm Toraṇavatthu, liên quan đến đức vua Pasenadi nước Kosala. Thưa ngài, đức vua Pasenadi nước Kosala đã đi đến chỗ tỳ-khưu-ni Khemā; sau khi đến, đã đảnh lễ rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, ngồi một bên, đức vua Pasenadi nước Kosala đã nói với tỳ-khưu-ni Khemā điều này: “Thưa hiền tỷ, có phải Như Lai có tồn tại sau khi chết không?” Thưa ngài, trong sự việc ấy, tỳ-khưu-ni Khemā đã thuyết bắt đầu bằng: “Thưa đại vương, điều này đã không được đức Thế Tôn tuyên bố: ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết,’” v.v... Và thưa ngài, vào một thời điểm khác, khi được đức vua Pasenadi nước Kosala hỏi, đức Thế Tôn cũng đã thuyết lại đúng như vậy. Kiṃ [Pg.211] panayye nahoti tathāgato paraṃ maraṇā. Vậy thì, thưa hiền tỷ, có phải Như Lai không tồn tại sau khi chết? Kutūhalasālāsutta Kinh Giảng Đường Hiếu Kỳ Pucchā – tattheva [Pg.215] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ kutūhalasālāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Kutūhalasālā được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập thứ chín đã được đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante vacchagottaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vacchagotto bhante paribbājako bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘purimāni bho gotama divasāni purimatarāni sambahulānaṃ nānātitthiyānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ paribbājakānaṃ kutūhalasālāyaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarakathā udapādī’’ti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alañhi te vaccha kaṅkhituṃ, alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīye ca pana te ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết ở Vesālī, liên quan đến du sĩ Vacchagotta. Thưa ngài, du sĩ Vacchagotta đã đi đến đức Thế Tôn và đã nói lời này, bắt đầu bằng: “Thưa Tôn giả Gotama, những ngày trước đây, trước đây nữa, nhiều vị sa-môn, bà-la-môn, du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau đang ngồi lại với nhau, tụ họp ở giảng đường hiếu kỳ, và cuộc nói chuyện này đã khởi lên,” v.v... Thưa ngài, trong sự việc ấy, đức Thế Tôn đã thuyết bắt đầu bằng: “Này Vaccha, thật đáng cho ngươi thắc mắc, thật đáng cho ngươi nghi ngờ. Sự nghi ngờ đã sanh khởi nơi ngươi trong một vấn đề đáng nghi ngờ.” Mahāvaggasaṃyuttapāḷi Kinh Tương Ưng Đại Phẩm Avijjāvagga Phẩm Vô Minh Upaḍḍhasutta Kinh Một Nửa Pucchā – mahāvaggasaṃyutte [Pg.219] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ upaḍḍhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Còn này chư hiền, ở trong tương ưng Đại Phẩm, bài kinh Upaḍḍha được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập thứ hai đã được đức Thế Tôn thuyết ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante sakkare nāma sakyānaṃ nigame āyasmantaṃ ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero bhagavantaṃ etadavoca ‘‘upaḍḍhamidaṃ bhante brahmacariyaṃ yadidaṃ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā hevaṃ ānanda, mā hevaṃ ānanda, sakalamevidaṃ ānanda brahmacariyaṃ yadidaṃ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại thị trấn Sakkara của dòng họ Thích-ca, trong xứ của những người Thích-ca, liên quan đến trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, trưởng lão Ānanda đã bạch với đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, đây là một nửa của phạm hạnh, tức là tình bạn tốt, sự đồng hành tốt, sự thân cận tốt.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đây là toàn bộ phạm hạnh, tức là tình bạn tốt, sự đồng hành tốt, sự thân cận tốt.” và các điều tương tự. Mamaṃ [Pg.220] hi ānanda kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti. Này Ānanda, thật vậy, do nương tựa vào ta là người bạn tốt mà các chúng sanh có sanh pháp được giải thoát khỏi sự sanh. Bojjhaṅgasaṃyutta Tương Ưng Thất Giác Chi Kuṇḍaliyasutta Kinh Kuṇḍaliya Pucchā – bojjhaṅgasaṃyutte [Pg.221] panāvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ kuṇḍaliyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, trong Tương Ưng Thất Giác Chi, kinh Kuṇḍaliya là kinh thứ sáu đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sākete bhante añjanavane migadāye kuṇḍaliyaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kuṇḍaliyo bhante paribbājako bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘ahamasmi bho gotama ārāmanissayī parisāvacaro, tassa mayhaṃ bho gotama pacchābhattaṃ bhuttapātarāsassa ayamācāro hoti ārāmena ārāmaṃ uyyānena uyyānaṃ anucaṅkamāmi anuvicarāmi, so tattha passāmi eke samaṇabrāhmaṇe itivādappamokkhānisaṃsañceva kathaṃ kathante upārambhānisaṃsañca, bhavaṃ pana gotamo kimānisaṃso viharatī’’ti etaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘vijjāvimuttiphalānisaṃso [Pg.222] kho kuṇḍaliya tathāgato viharatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại Sāketa, ở vườn Añjana, trong khu Lộc Uyển, liên quan đến du sĩ Kuṇḍaliya. Thưa ngài, du sĩ Kuṇḍaliya đã đến gặp đức Thế Tôn và nói lời này: “Thưa ngài Gotama, tôi là người thường lui tới các khu vườn, hay tham dự các hội chúng. Thưa ngài Gotama, đối với tôi, sau bữa ăn sáng, khi đã dùng xong bữa, có thói quen này là đi kinh hành, đi dạo từ khu vườn này đến khu vườn khác, từ công viên này đến công viên khác. Ở đó, tôi thấy một số vị sa-môn, bà-la-môn đang nói chuyện với lợi ích của việc tranh luận để bác bỏ và lợi ích của việc chỉ trích. Còn ngài Gotama thì an trú với lợi ích gì?” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Kuṇḍaliya, Như Lai an trú với lợi ích là quả của minh và giải thoát.” và các điều tương tự. Paṭhama gilānasutta Kinh Bệnh (đệ nhất) Pucchā – tenāvuso [Pg.224] bhagavvatā jānatā…pe… sammāsambuddhena bojjhaṅgasaṃyutte dutiye gilānavagge paṭhamagilānasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, bởi đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc biết... (vân vân)..., trong Tương Ưng Thất Giác Chi, phẩm Bệnh thứ hai, kinh Bệnh đệ nhất đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante pippaliguhāyaṃ āyasmantaṃ mahākassapattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante mahākassapatthero pippaliguhāyaṃ viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho bhante bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ mahākassapaṃ [Pg.225] etadavoca– ‘‘kacci te kassapa khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamoti. Na me bhante khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sattime kassapa bojjhaṅgā mayā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại Rājagaha (Vương Xá), trong động Pipphali, liên quan đến trưởng lão Mahākassapa (Đại Ca-diếp). Thưa ngài, trưởng lão Mahākassapa đang trú tại động Pipphali, bị bệnh, đau khổ, ốm nặng. Bấy giờ, thưa ngài, vào buổi chiều, đức Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ trưởng lão Mahākassapa. Sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn đã nói với trưởng lão Mahākassapa điều này: “Này Kassapa, thầy có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng trưởng không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, chứ không phải sự tăng trưởng?” “Bạch Thế Tôn, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của con tăng trưởng, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận thấy, chứ không phải sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này Kassapa, bảy giác chi này đã được ta khéo thuyết giảng, đã được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn.” và các điều tương tự. Udāyisutta Kinh Udāyi Pucchā – tattheva [Pg.227] āvuso tatiye udāyivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, cũng tại nơi ấy, trong phẩm Udāyi thứ ba, kinh Udāyi là kinh thứ mười đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sumbhesu bhante setakenāma sumbhānaṃ nigame āyasmantaṃ udāyittheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyitthero bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ‘‘acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, yāva bahukatañca me bhante bhagavati pemañca gāravo ca hirī ca ottappañcāti evamādikaṃ vacanaṃ avoca. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sādhu sādhu udāyi eso hi te udāyi maggo paṭiladdho. Yo te bhāvito bahulīkato, tathā tathā viharantaṃ tathattāya upanessati, yathā tvaṃ ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānissatī’’ti. Evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại thị trấn Setaka của dòng họ Sumbha, trong xứ của những người Sumbha, liên quan đến trưởng lão Udāyi. Thưa ngài, trưởng lão Udāyi đã đến gặp đức Thế Tôn và nói những lời như sau: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Lòng thương mến, sự kính trọng, lòng tàm, và lòng quý của con đối với đức Thế Tôn thật là to lớn biết bao!” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (đức Thế Tôn đã nói): “Lành thay, lành thay, Udāyi! Này Udāyi, con đường này đã được ngươi chứng đắc. Khi được ngươi tu tập, làm cho sung mãn, nó sẽ đưa ngươi, khi đang an trú như vậy như vậy, đến trạng thái như thật, để ngươi sẽ tự biết rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Satipaṭṭhānasaṃyutta Tương Ưng Niệm Xứ Satisutta Kinh Niệm Pucchā – satipaṭṭhānasaṃyutte [Pg.230] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhaka mahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ satisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ kārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, trong Tương Ưng Niệm Xứ, kinh Niệm là kinh thứ hai đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante ambapālivane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘sato bhikkhave bhikkhu vihareyya sampajāno ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, tại Vesālī, trong khu vườn của Ambapālī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nên an trú có chánh niệm, có tỉnh giác. Đây là lời giáo huấn của chúng ta dành cho các ngươi.” và các điều tương tự. Sālasutta Kinh Sālā Pucchā – tattheva [Pg.232] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi catutthaṃ saṃgītaṃ sālasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa chư hiền, cũng tại nơi ấy, kinh Sālā là kinh thứ tư đã được các vị đại trưởng lão kết tập Pháp thời xưa trùng tụng, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosalesu bhante sālāyanāma kesalānaṃ brāhmaṇagāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘ye te bhikkhave bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo bhikkhave bhikkhū catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ bhāvanāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, tại xứ Kosala, trong một làng Bà-la-môn của người Kosala tên là Sālā, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng rằng: “Này các tỳ khưu, những vị tỳ khưu nào là người mới, xuất gia chưa lâu, vừa mới đến với Pháp và Luật này, thì này các tỳ khưu, các ngươi nên khuyến khích, hướng dẫn, và an lập họ trong việc tu tập bốn niệm xứ.” Thưa ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy và các điều tương tự. Sakuṇagghisutta Kinh Chim Ưng Pucchā – tattheva [Pg.234] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ sakuṇagghisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Sakuṇagghi là bài kinh thứ sáu đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và được thuyết giảng như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave sakuṇagghi lāpaṃ sakuṇaṃ sahasā ajjhappattā aggahesi. Atha kho bhikkhave lāpo sakuṇo sakuṇagghiyā hariyamāno evaṃ paridevasi mayamevamha alakkhikā, mayaṃ appapuññā, ye mayaṃ agocare carimha paravisaye, sacejja mayaṃ gocare careyyāma sake pettike visaye, na myāhaṃ sakuṇagghi alaṃ abhavissa yadidaṃ yuddhāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy đã được thuyết giảng) ở Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, và đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này các tỳ khưu, thuở quá khứ, con diều hâu đã bất ngờ sà xuống bắt lấy con chim cút. Này các tỳ khưu, khi ấy, trong lúc đang bị con diều hâu tha đi, con chim cút đã than van như vầy: ‘Chúng ta quả là bất hạnh, chúng ta quả là ít phước đức, vì chúng ta đã đi kiếm ăn ở nơi không phải là địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác. Nếu hôm nay chúng ta đi kiếm ăn ở địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên, thì con diều hâu này đã không đủ sức đối với ta trong việc chiến đấu này.’” Mayamevamha [Pg.235] alakkhikā, mayaṃ appapuññā. Chúng ta quả là bất hạnh, chúng ta quả là ít phước đức. Ko pana te lāpa gocaro sako pettiko visayo. Này chim cút, thế nào là địa phận của ngươi, là lãnh địa của tổ tiên? Yadidaṃ naṅgalakaṭṭhakaraṇaṃ leḍḍuṭṭhānaṃ. Đó là nơi luống cày có những cục đất. Ehi [Pg.236] kho dāni me sakuṇagghi, ehi kho dāni me sakuṇagghi, Này diều hâu, bây giờ hãy đến với ta đây! Này diều hâu, bây giờ hãy đến với ta đây! (Dāruguḷoviya vinivattitvā tasseva leḍḍussa antare paccupādi. Aṭṭhakathā) (Giống như khúc gỗ, nó đã quay tròn lại rồi rơi xuống ở giữa cục đất ấy. Chú giải) Evañhi taṃ bhikkhave hoti yo agocare carati paravisaye. Này các tỳ khưu, sự việc là như thế ấy đối với người đi vào nơi không phải địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác. Tasmātiha [Pg.237] bhikkhave mā agocare carittha paravisaye. Do vậy, này các tỳ khưu, các thầy chớ nên đi vào nơi không phải địa phận, ở lãnh địa của kẻ khác. Gocare bhikkhave caratha sake pettike visaye. Này các tỳ khưu, các thầy hãy đi vào địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên. Gocare bhikkhave carataṃ sake pettike visaye na lacchati māro otāraṃ, na lacchati māro ārammaṇaṃ. Này các tỳ khưu, đối với những người đi vào địa phận của mình, ở lãnh địa của tổ tiên, Ma vương sẽ không có được cơ hội, Ma vương sẽ không có được đối tượng. Bhikkhunupassayasutta Kinh Bhikkhunupassaya Pucchā – tattheva [Pg.238] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ bhikkhunupassayasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bhikkhunupassaya là bài kinh thứ mười đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando yāvattako ahosi bhikkhunīhi saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evametaṃ ānanda, evametaṃ ānanda, yohi koci ānanda bhikkhu vā bhikkhunī vā catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto viharati, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến Trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, Tôn giả Ānanda đã trình báo lên Đức Thế Tôn tất cả những cuộc đàm luận với các vị tỳ khưu ni đã có đến mức độ nào. Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Ānanda, sự việc là như thế ấy! Này Ānanda, sự việc là như thế ấy! Này Ānanda, bất luận là tỳ khưu hay tỳ khưu ni nào sống với tâm được an lập vững chắc ở bốn niệm xứ, điều này có thể được trông đợi nơi vị ấy: Vị ấy sẽ nhận biết được sự khác biệt cao thượng từ trước cho đến sau.” Cundasutta Kinh Cunda Pucchā – tattheva [Pg.242] āvuso dutiye nālandavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ cundasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Nālandā thứ nhì, bài kinh Cunda là bài kinh thứ ba đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva ānandattheraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero cundena samaṇuddesena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhante āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ayaṃ bhante cundo samaṇuddeso evamāha ‘āyasmā bhante sāriputto parinibbuto, idamassa pattacīvara’nti. Api ca me bhante madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṃ nappaṭibhanti ‘āyasmā sāriputto parinibbuto’ti sutvā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘kiṃ nu kho te ānanda sāriputto sīlakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṃ vā, paññākkhandhaṃvā, vimuttikkhandhaṃvā, vimuttiñāṇadassanakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến chính Trưởng lão Ānanda. Thưa ngài, Tôn giả Trưởng lão Ānanda cùng với sa di Cunda đã đi đến nơi Đức Thế Tôn. Sau khi đi đến, vị ấy đã đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thưa ngài, trong khi ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã thưa với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, sa di Cunda này đã nói như vầy: ‘Bạch ngài, Tôn giả Sāriputta đã viên tịch. Đây là y và bát của vị ấy.’ Bạch ngài, sau khi nghe rằng: ‘Tôn giả Sāriputta đã viên tịch,’ thân của con giống như bị tê liệt, các phương hướng cũng không hiện rõ đối với con, các pháp cũng không hiển hiện đối với con.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Ānanda, có phải Sāriputta đã viên tịch bằng cách mang theo uẩn giới, hoặc uẩn định, hoặc uẩn tuệ, hoặc uẩn giải thoát, hoặc uẩn giải thoát tri kiến của ngươi đi chăng?” Ayaṃ [Pg.243] bhante cundosamaṇuddeso evamāha. Bạch ngài, sa di Cunda này đã nói như vầy. Tasmātihānanda [Pg.245] attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. Do vậy, này Ānanda, các thầy hãy sống với chính mình là hòn đảo, với chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. Bāhiyasutta Kinh Bāhiya Pucchā – tattheva [Pg.246] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ bāhiyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, bài kinh Bāhiya là bài kinh thứ năm đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, và được thuyết giảng như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ bāhiyaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante bāhiyo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sādhu me bhante bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha tvaṃ bāhiya ādimeva visodhehi kusalesu dhammesu. Ko cādikusalānaṃ dhammānaṃ, sīlañca suvisuddhaṃ diṭṭhica ujukā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh ấy) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến Tôn giả Bāhiya. Thưa ngài, Tôn giả Bāhiya đã thưa với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, mong sao Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Pháp của Đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, có tâm quyết đoán.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, (bài kinh) đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Do vậy, này Bāhiya, ở đây ngươi hãy thanh lọc ngay từ lúc ban đầu ở các thiện pháp. Và thế nào là sự khởi đầu của các thiện pháp? Đó là giới được trong sạch và tri kiến được ngay thẳng.” Sīlaṭṭhitivagga Phẩm Sīlaṭṭhiti Ciraṭṭhitisutta Kinh Ciraṭṭhiti Pucchā – tattheva [Pg.248] āvuso tatiye sīlaṭṭhitivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dutiyaṃ saṃgītaṃ ciraṭṭhitisuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Sīlaṭṭhiti thứ ba, bài kinh Ciraṭṭhiti là bài kinh thứ nhì đã được các vị Đại Trưởng Lão kết tập Pháp điển vào thời xưa nói rằng đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc nào, bởi ai, và được thuyết giảng như thế nào? Vissajjanā – pāṭaliputte bhante āyasmantaṃ bhaddaṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Āyasmā bhante bhaddo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho āvuso ānanda hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hoti, ko panāvuso ānanda hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sādhu sādhu āvuso bhadda, bhaddako kho te āvuso bhadda ummaṅgo’’ti evamādinā āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, liên quan đến Tôn giả Bhadda, ở tại thành Pāṭaliputta. Bạch ngài, Tôn giả Bhadda vào buổi chiều, sau khi đứng dậy từ nơi độc cư, đã đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Này hiền giả Ānanda, do nhân gì, do duyên gì, mà sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp không được tồn tại lâu dài? Và này hiền giả Ānanda, do nhân gì, do duyên gì, mà sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp được tồn tại lâu dài?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, với những lời bắt đầu là: “Lành thay, lành thay, này hiền giả Bhadda, thật là tốt đẹp thay trí tuệ của hiền giả Bhadda.” Bhaddako [Pg.249] te āvuso bhadda ummaṅgo. Này hiền giả Bhadda, thật là tốt đẹp thay trí tuệ của hiền giả. ‘‘Catunnaṃ [Pg.250] kho āvuso satipaṭṭhānānaṃ abhāvitattā abahulīkatattā tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ – “Này hiền giả, do bốn niệm xứ không được tu tập, không được làm cho sung mãn, nên sau khi Như Lai nhập Niết-bàn, diệu pháp không được tồn tại lâu dài.” – Sirivaḍḍhasutta Kinh Sirivaḍḍha Pucchā – tassāvuso bhagavatā arahato sammāsambuddhassa pāvacanasamudayabhūtāya mahāvaggapāḷiyā satipaṭṭhānasaṃyutte sīlaṭṭhitivagge navamaṃ sirivaḍḍhasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Sirivaḍḍha thứ chín trong phẩm An Trú Trong Giới, thuộc Tương Ưng Niệm Xứ, trong Pāli tạng Đại Phẩm là sự tập hợp giáo huấn của đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy, đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe bhante sirivaḍḍhaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Sirivaḍḍho bhante gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Athakho bhante āyasmā ānando yenasirivaḍḍhassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi[Pg.251]. Nisajja kho āyasmā ānando sirivaḍḍhaṃ gahapatiṃ etadavoca ‘‘kacci te gahapati khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’ti. Na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha te gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘kāye kāyānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhā domanassaṃ. Vedanāsu. Citte. Dhammesu dhammānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhā domanassa’nti. Evañhi te gahapati sikkhitabba’’nti. Evaṃ kho āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo, liên quan đến gia chủ Sirivaḍḍha, ở tại thành Rājagaha. Bạch ngài, gia chủ Sirivaḍḍha bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Bạch ngài, khi ấy Tôn giả Ānanda đã đi đến trú xá của gia chủ Sirivaḍḍha; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Ānanda đã nói với gia chủ Sirivaḍḍha điều này: “Này gia chủ, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng trưởng không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận rõ, không phải là sự tăng trưởng không?” “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của con tăng trưởng mạnh, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận rõ, không phải là sự thuyên giảm.” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói như vầy bởi Trưởng lão Ānanda, vị Quản Trưởng Pháp Bảo: “Này gia chủ, vì vậy ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Ta sẽ sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. (Quán) trên các cảm thọ... trên tâm... Ta sẽ sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời.’ Này gia chủ, ông nên học tập như vậy.” Iddhipādasaṃyutta Tương Ưng Thần Túc Moggallānasutta Kinh Moggallāna Pucchā – iddhipādasaṃyutte [Pg.254] āvuso catutthaṃ moggallānasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Moggallāna thứ tư trong Tương Ưng Thần Túc đã được đức Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha bhāsitaṃ. Sambahulā bhante bhikkhū heṭṭhāmigāramātupāsāde viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā bhantacittā pākatindriyā. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ te bhikkhū saṃvejetvā ‘‘kiṃ nu tumhe bhikkhave saṃviggā lomahaṭṭhajātā ekamantaṃ ṭhitā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói ở tại thành Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu đang trú ở lầu dưới của giảng đường Migāramātā, là những người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói lời tạp uế, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Bạch ngài, trong sự việc ấy, sau khi Tôn giả Mahāmoggallāna đã làm cho các vị tỳ khưu ấy xúc động, (kinh) đã được đức Thế Tôn nói với những lời bắt đầu là: “Này các tỳ khưu, vì sao các ngươi xúc động, lông tóc dựng đứng, đứng sang một bên?” Acchariyaṃ [Pg.256] vata bho, abbhutaṃ vata bho. Thật là kỳ diệu thay, chư hiền, thật là hy hữu thay, chư hiền. Nivātañca vata. Thật là khiêm tốn thay. Ayañca migāramātupāsādo gambhīranemo. Và giảng đường Migāramātā này có nền móng vững chắc. Tumheva [Pg.257] kho bhikkhave saṃvejetukāmena moggallānena bhikkhunā pādaṅguṭṭhakena migāramātupāsādo saṅkampito sampakampito sampadhālito. Này các tỳ khưu, chính vì muốn làm cho các ngươi xúc động mà tỳ khưu Moggallāna đã dùng ngón chân cái làm cho giảng đường Migāramātā này rung động, chấn động, chuyển động. Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamesaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṃ mahiddhiko evaṃ mahānubhāvo. Này các tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào về điều ấy, do tu tập, làm cho sung mãn những pháp nào mà tỳ khưu Moggallāna có thần lực lớn như vậy, có oai lực lớn như vậy? Anuruddhasaṃyutta Tương Ưng Anuruddha Bāḷhagilānasutta Kinh Trọng Bệnh Pucchā – anuruddhasaṃyutte [Pg.259] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ bāḷhaginānasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Trọng Bệnh, được các bậc Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập là kinh thứ mười trong Tương Ưng Anuruddha, đã được nói ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha āyasmatā anuruddhattherena bhāsitaṃ. Sambahulā bhante bhikkhū āyasmantaṃ anuruddhaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavocuṃ ‘‘katamenāyasmato anuruddhassa vihārena viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘catūsu kho me āvuso satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittassa viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhantī’’ti evamādinā āyasmatā anuruddhattherena bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Anuruddha, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, ở tại thành Sāvatthī. Bạch ngài, nhiều vị tỳ khưu đã nói với Tôn giả Anuruddha, đang bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh, điều này: “Do Tôn giả Anuruddha sống với pháp trú nào mà các cảm thọ đau đớn về thân đã khởi lên không chiếm ngự tâm?” Bạch ngài, trong sự việc ấy, (kinh) đã được nói bởi Trưởng lão Anuruddha với những lời bắt đầu là: “Này các hiền giả, do tôi sống với tâm khéo an trú trong bốn niệm xứ, nên các cảm thọ đau đớn về thân đã khởi lên không chiếm ngự tâm.” Ānāpānasaṃyutta Tương Ưng Hơi Thở Mahākappinasutta Kinh Mahākappina Pucchā – ānāpānasaṃyutte [Pg.261] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ mahākappinasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Lời hỏi – Này hiền giả, kinh Mahākappina, được các bậc Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kiết tập là kinh thứ bảy trong Tương Ưng Hơi Thở, đã được đức Thế Tôn nói ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘passatha no tumhe bhikkhave etassa bhikkhuno kāyassa iñjitattaṃ vā phanditabbaṃ vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Lời giải đáp – Bạch ngài, (kinh) đã được đức Thế Tôn nói ở tại thành Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu, với những lời bắt đầu là: “Này các tỳ khưu, các ngươi có thấy sự rung động hay lay chuyển nào của thân vị tỳ khưu này không?” Icchānaṅgalasutta Kinh Icchānaṅgala Pucchā – tattheva [Pg.263] āvuso dutiyavagge paṭhamaṃ icchānaṅgalasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, trong phẩm thứ hai, bài kinh Icchānaṅgala thứ nhất đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – icchānaṅgale bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘sace kho bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ ‘katame nāvuso vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe bhikkhave tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha ānāpānassatisamādhinā kho āvuso bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Icchānaṅgala, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ông như sau: ‘Thưa hiền giả, Sa-môn Gotama đã an cư mùa mưa phần lớn với pháp trú nào?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ông hãy trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, Đức Thế Tôn đã an cư mùa mưa phần lớn với định niệm hơi thở vô hơi thở ra.’” Sotāpattisaṃyutta Tương Ưng Dự Lưu Cakkavattirājasutta Kinh Vua Chuyển Luân Pucchā – sotāpattisaṃyutte [Pg.266] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ cakkavattirājasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, trong Tương Ưng Dự Lưu, bài kinh Vua Chuyển Luân đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập đầu tiên, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘kiñcāpi bhikkhave rājā cakkavattī catunnaṃ dīpānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāretvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova nirayā, aparimutto tiracchānayoniyā, aparimutto pettivisayā, aparimutto apāyaduggativinipātā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Sāvatthī, liên quan đến nhiều vị tỳ khưu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các tỳ khưu, cho dù vị vua chuyển luân, sau khi thực thi vương quyền cai trị tối thượng trên bốn châu, sau khi thân hoại mạng chung, sanh lên thiện thú, thiên giới, làm bạn đồng hành với chư thiên cõi Ba Mươi Ba, vị ấy ở đó, trong vườn Nandana, được chúng tiên nữ vây quanh, được cung phụng, đầy đủ, và hưởng thụ năm dục lạc của chư thiên, nhưng nếu vị ấy không thành tựu bốn pháp, thì vị ấy vẫn chưa thoát khỏi địa ngục, chưa thoát khỏi loài bàng sanh, chưa thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, chưa thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.” Dīghāvu upāsakasutta Kinh Cận Sự Nam Dīghāvu Pucchā – tattheva [Pg.268] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi tatiyaṃ saṃgītaṃ dīghāvuupāsakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, bài kinh Cận Sự Nam Dīghāvu đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập thứ ba, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – rājagahe [Pg.269] bhante dīghāvuṃ upāsakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Bhagavā bhante dīghāvuṃ upāsakaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavoca ‘‘kacci te dīghāvu khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’ti. Na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamoti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha te dīghāvu evaṃ sikkhitabbaṃ buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại Rājagaha, liên quan đến cận sự nam Dīghāvu. Thưa ngài, Đức Thế Tôn đã nói với cận sự nam Dīghāvu đang bị bệnh, đau khổ, lâm trọng bệnh điều này: “Này Dīghāvu, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ khổ có thuyên giảm, không tăng trưởng chăng? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, không phải sự tăng trưởng chăng?” (Dīghāvu đáp:) “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ khổ của con tăng trưởng mạnh, không thuyên giảm. Sự tăng trưởng của chúng được nhận thấy, không phải sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này Dīghāvu, vì vậy ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Ta sẽ là người thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật.’” Yānimāni [Pg.271] bhante bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṃvijjante te dhammā mayi– Bạch ngài, bốn chi phần Dự lưu nào đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng, những pháp ấy đều có mặt nơi con– Tasmātiha tvaṃ dīghāvu imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi– Này Dīghāvu, vì vậy ở đây, sau khi an trú trong bốn chi phần Dự lưu này, ông hãy tu tập thêm nữa sáu pháp thuộc về minh kiến– Mā [Pg.272] tvaṃ tāta dīghāvu evaṃ manasākāsi. Này con Dīghāvu, con chớ có tác ý như vậy. Iṅgha tvaṃ tāta dīghāvu yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṃ sādhukaṃ manasikarohi. Này con Dīghāvu, thôi nào, con hãy khéo tác ý chính điều mà Đức Thế Tôn đã dạy cho con. Paṇḍito [Pg.273] bhikkhave dīghāvu upāsako. Này các tỳ khưu, cận sự nam Dīghāvu là bậc hiền trí. Paccapādi dhammassānudhammaṃ. (Vị ấy) đã thực hành pháp và tùy pháp. Na [Pg.274] ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ viheṭhesi. Và (vị ấy) đã không làm phiền ta trong vấn đề liên quan đến pháp. Dīghāvu bhikkhave upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Này các tỳ khưu, cận sự nam Dīghāvu, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị hóa sanh, sẽ bát-niết-bàn tại nơi ấy, có pháp không trở lại từ cõi đời ấy. Veḷudvāreyyasutta Kinh Dân Làng Cổng Tre Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena sotāpattisaṃyutte sattamaṃ saṃgītaṃ veḷudvāreyyasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, bởi Đức Thế Tôn ấy... bậc Chánh Đẳng Giác, trong Tương Ưng Dự Lưu, bài kinh Veḷudvāreyya đã được kết tập thứ bảy, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – kosalesu bhante veḷudvāre nāma kosalānaṃ brāhmaṇa gāme veḷudvāreyyake brāhmaṇagahapatike ārabbha bhāsitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (bài kinh) đã được thuyết tại xứ Kosala, ở làng Bà-la-môn của người Kosala tên là Veḷudvāra, liên quan đến các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Veḷudvāra. Veḷudvāreyyakā [Pg.275] bhante brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘mayaṃ bho gotama evaṃkāmā evaṃchandā evaṃadhippāyā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… jātarūparajataṃ sādiyeyyāma, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāma, tesaṃ no bhavaṃ gotamo amhākaṃ evaṃkāmānaṃ evaṃchandānaṃ evaṃadhippāyānaṃ tathā dammaṃ desetu, yathā mayaṃ puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāmā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘attūpanāyikaṃ vo gahapatayo dhammapariyāyaṃ desessāmi, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Veḷudvāra đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi có mong muốn, có ý muốn, có ý định như vầy: chúng tôi muốn sống trong cảnh nhà cửa chật chội con cái... chúng tôi muốn vui thích với vàng và bạc, sau khi thân hoại mạng chung, chúng tôi muốn được sanh lên thiện thú, thiên giới. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho chúng tôi, những người có mong muốn, có ý muốn, có ý định như vậy, để chúng tôi có thể sống trong cảnh nhà cửa chật chội con cái... và sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới.” Thưa ngài, trong sự việc ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết giảng với những lời bắt đầu như vầy: “Này các gia chủ, ta sẽ thuyết cho các ông một pháp môn có thể tự mình chứng nghiệm. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, ta sẽ nói.” Saraṇānivagga Phẩm Saraṇāni Paṭhama mahānāmasutta Kinh Mahānāma Thứ Nhất Pucchā – tattheva [Pg.280] āvuso tatiye saraṇānivagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ paṭhamamahānāmasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở ngay tại nơi ấy, trong phẩm Saraṇāni thứ ba, bài kinh Mahānāma thứ nhất đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa kết tập đầu tiên, đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu [Pg.281] bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme mahānāmaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idaṃ bhante kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ sambādhabyūhaṃ, so khvāhaṃ bhante bhagavantaṃ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṃ kapilavatthuṃ pavisanto bhantenapi hatthinā samāgacchāmi, bhantenapi assena samāgacchāmi, bhantenapi rathena samāgacchāmi, bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi, bhantenapi purisena samāgacchāmi, tassa mayhaṃ bhante tasmiṃ samaye mussateva bhagavantaṃ ārabbha sati, mussati dhammaṃ ārabbha sati, mussati saṅghaṃ ārabbha sati, tassa mayhaṃ bhante evaṃ hoti imamhi cāhaṃ samaye kālaṃ kareyyaṃ, kā mayhaṃ gati, ko abhisamparāyo’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘mā bhāyi mahānāma, mā bhāyi mahānāma, apāpakaṃ te maraṇaṃ bhavissati apāpikā kālaṃ kiriyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến Mahānāma người dòng họ Sakka. Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, Kapilavatthu này thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người ở chen chúc, đường sá chật hẹp. Bạch Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi đã hầu hạ đức Thế Tôn hoặc các vị tỳ khưu tu tập tâm, trong khi đi vào Kapilavatthu, con gặp phải voi cuồng, con gặp phải ngựa cuồng, con gặp phải xe cuồng, con gặp phải cỗ xe cuồng, con gặp phải người cuồng. Bạch Thế Tôn, vào lúc ấy, niệm của con liên quan đến đức Thế Tôn bị thất thoát, niệm liên quan đến Pháp bị thất thoát, niệm liên quan đến Tăng bị thất thoát. Bạch Thế Tôn, con có suy nghĩ thế này: ‘Nếu vào lúc này ta mệnh chung, đâu là cảnh giới của ta, đâu là đời sau (của ta)?’” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, chớ có sợ hãi! Này Mahānāma, chớ có sợ hãi! Cái chết của ông sẽ không phải là xấu xa, sự mệnh chung sẽ không phải là tồi tệ.” Dutiya saraṇānisakkasutta Kinh Saraṇānisakka thứ hai Pucchā – tattheva [Pg.284] āvuso dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ dutiyasaraṇānisakkasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp đã kết tập kinh Saraṇānisakka thứ hai là (kinh) thứ năm, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme mahānāmaṃyeva sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến chính Mahānāma người dòng họ Sakka. Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idha bhante saraṇāni sakko kālaṅkato, so bhagavatā byākato ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti. Tatra sudaṃ bhante sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti ‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở đây, Saraṇāni người dòng họ Sakka đã mệnh chung. Vị ấy đã được đức Thế Tôn tuyên bố là: ‘Vị Dự Lưu, không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn (chứng đắc), hướng đến sự giác ngộ hoàn toàn.’ Bạch Thế Tôn, về việc ấy, nhiều người dòng họ Sakka sau khi tụ họp, sau khi hội kiến đã phàn nàn, đã chê bai, đã chỉ trích rằng: ‘Thật là kỳ diệu, thưa các ngài! Thật là phi thường, thưa các ngài! Bho[Pg.285], ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati, yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato, so bhagavatā byākato ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti, saraṇāni sakko sikkhāya aparipūrakārī ahosī’’ti tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo so mahānāma dīgharattaṃ upāsako buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, so kathaṃ vinipātaṃ gaccheyyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Ở đây, giờ đây ai lại không là vị Dự Lưu, khi mà Saraṇāni người dòng họ Sakka đã mệnh chung, vị ấy đã được đức Thế Tôn tuyên bố là: ‘Vị Dự Lưu, không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn (chứng đắc), hướng đến sự giác ngộ hoàn toàn.’ Saraṇāni người dòng họ Sakka đã là người không thực hành trọn vẹn các học giới.’” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, người cận sự nam nào đã đi đến quy y Phật, đã đi đến quy y Pháp, đã đi đến quy y Tăng trong một thời gian dài, làm sao người ấy lại có thể đi đến đọa xứ?” Paṭhama anāthapiṇḍikasutta Kinh Anāthapiṇḍika thứ nhất Pucchā – tattheva [Pg.289] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi chaṭṭhaṃ saṃgītaṃ paṭhamaanāthapiṇḍikasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa đã kết tập kinh Anāthapiṇḍika thứ nhất là (kinh) thứ sáu, đã được thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, bởi ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Sāvatthī, liên quan đến gia chủ Anāthapiṇḍika, bởi Trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp. Āyasmā bhante sāriputtatthero āyasmatā ānandattherena pacchāsamaṇena saddhiṃ yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho āyasmā sāriputto anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ etadavoca ‘‘kacci te gahapati khamanīyaṃ kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti, na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamoti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yathā rūpena kho gahapati buddhe appasādena samannāgato assutavā puthujjano kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ niyaraṃ upapajjati tathārūpo te buddhe appasādo natthi, atthi ca kho te gahapati buddhe aveccappasādo ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho…pe… bhagavā’ti tañca pana te buddhe aveccappasādaṃ attani samanupassato ṭhānaso vedanā paṭippassambheyyā’’ti evamādinā āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ. Thưa ngài, Trưởng lão Sāriputta cùng với Trưởng lão Ānanda là vị thị giả đi theo sau đã đi đến trú xá của gia chủ Anāthapiṇḍika. Sau khi đi đến, ngài đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được chuẩn bị. Sau khi ngồi, Trưởng lão Sāriputta đã nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang bị bệnh, đau đớn, ốm nặng điều này: “Này gia chủ, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn có thuyên giảm, không tăng thêm không? Sự thuyên giảm của chúng có được nhận thấy, không phải là sự tăng thêm không?” – “Bạch ngài, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm. Sự tăng thêm của chúng được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm.” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được Trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này gia chủ, giống như hạng phàm phu ít nghe, người có sự bất tín ở đức Phật, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; sự bất tín ở đức Phật như thế ấy ông không có. Này gia chủ, ông có sự tịnh tín bất động ở đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, ... (cho đến) ... là đấng Thế Tôn.’ Và trong khi tự mình quán xét sự tịnh tín bất động ở đức Phật ấy, các cảm thọ có cơ sở để được lắng dịu.” Yassa [Pg.293] saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā; Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ. Người có đức tin ở đấng Như Lai, không lay chuyển, được an lập vững vàng; và người có giới hạnh tốt đẹp, được bậc Thánh ái mộ, tán dương. Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ; Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ. Người có sự tịnh tín ở Tăng đoàn, và có tri kiến ngay thẳng; người ấy được gọi là ‘không nghèo khó,’ đời sống của người ấy không vô ích. Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ; Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhānasāsanaṃ. Do đó, bậc trí tuệ nên chuyên tâm vào đức tin và giới hạnh, sự tịnh tín và sự thấy Pháp, trong khi ghi nhớ lời giáo huấn của các đức Phật. Puññābhisandavagga Phẩm Dòng Phước Mahānāmasutta Kinh Mahānāma Pucchā – tattheva āvuso puññābhisandavaggo porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi sattamaṃ saṃgītaṃ mahānāmasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Câu hỏi – Thưa hiền hữu, ở đó, trong phẩm Dòng Phước, các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp thời xưa đã kết tập kinh Mahānāma là (kinh) thứ bảy, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, liên quan đến ai, trong trường hợp nào, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu [Pg.294] bhante kapilavatthusmiṃ mahānāmaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Trả lời – Thưa ngài, (kinh) đã được thuyết giảng ở Kapilavatthu trong xứ của dòng họ Sakka, liên quan đến Mahānāma người dòng họ Sakka. Mahānāmo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kittāvatā nu kho bhante upāsako hotī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yato kho mahānāma buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Thưa ngài, Mahānāma người dòng họ Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người cận sự nam?” Thưa ngài, trong trường hợp ấy, (kinh) đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: “Này Mahānāma, khi nào đã đi đến quy y Phật, đã đi đến quy y Pháp, đã đi đến quy y Tăng.” Kittāvatā nu kho bhante upāsako hoti. “Bạch ngài, cho đến mức độ nào thì được gọi là một người cận sự nam?” Kāḷigodhasutta Kinh Kāḷigodhā Pucchā – tattheva [Pg.297] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi navamaṃ saṃgītaṃ kāḷigodhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ kārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, kinh Kāḷigodhā là bài kinh thứ chín đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kāḷigodhaṃ nāma sākiyāniṃ ārabbha ‘‘catūhi kho godhe dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, (bài kinh đã được thuyết) ở xứ Sakka, nhân nữ cư sĩ tên là Kāḷigodhā, và đã được đức Thế Tôn thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Godhā, vị nữ Thánh đệ tử nào hội đủ bốn pháp thì là bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, có sự giác ngộ là nơi đến.’” Lābhā [Pg.300] te godhe, suladdhaṃ te godhe, sotāpattiphalaṃ tayā godhe – “Này Godhā, thật là lợi ích cho ngươi! Này Godhā, thật là khéo được cho ngươi! Này Godhā, quả Dự Lưu đã được ngươi (chứng đắc).” Nandiyasakkasutta Kinh Nandiya người Sakka Pucchā – tenāvuso jānatā…pe… sammāsambuddhena sotāpattisaṃyutte puññābhisandavagge dasamaṃ nandiyasakkasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, do vậy, kinh Nandiya người Sakka là bài kinh thứ mười trong phẩm Dòng Phước Báu thuộc Tương Ưng Dự Lưu đã được vị Chánh Đẳng Giác, bậc biết ...đã thấy... thuyết giảng ở đâu, nhân ai, trong sự việc gì, và như thế nào? Vissajjanā – sakkesu bhante kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme nandiyaṃ sakkaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Nandiyo bhante sakko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘yasseva nu kho bhante ariyasāvakassa cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbena sabbaṃ sabbathāsabbaṃ natthi, sveva nu kho bhante ariyasāvako pamādavihārī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yassa kho nandiya cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ natthi, tamahaṃ bāhiro puthujjanapakkhe ṭhitoti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, (bài kinh đã được thuyết) ở xứ Sakka, tại Kapilavatthu, trong tu viện Nigrodha, nhân Nandiya người Sakka. Bạch ngài, Nandiya người Sakka đã bạch với đức Thế Tôn điều này: ‘Bạch ngài, vị Thánh đệ tử nào không có đầy đủ bốn chi phần của bậc Dự Lưu, một cách toàn diện, một cách trọn vẹn, thì bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy có phải là người sống buông lung không?’ Trong sự việc ấy, bạch ngài, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này Nandiya, người nào không có đầy đủ bốn chi phần của bậc Dự Lưu, một cách toàn diện, một cách trọn vẹn, Ta nói rằng người ấy là kẻ ngoại đạo, đứng về phía hàng phàm phu.’” Saccasaṃyutta Tương Ưng về các Sự Thật Tiracchānakathāsutta Kinh Câu Chuyện Thấp Hèn Pucchā – saccasaṃyutte [Pg.304] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāyakamahātherehi dasamaṃ saṃgītaṃ tiracchānakathāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, ở trong Tương Ưng về các Sự Thật, kinh Câu Chuyện Thấp Hèn là bài kinh thứ mười đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha mā bhikkhave anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ katheyyātha. Seyyathidaṃ, rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, chớ có nói nhiều loại câu chuyện thấp hèn. Chẳng hạn như: chuyện về vua, chuyện về kẻ trộm, chuyện về đại thần, chuyện về quân đội, chuyện về sự sợ hãi, chuyện về chiến tranh, chuyện về đồ ăn, chuyện về thức uống, chuyện về y phục, chuyện về chỗ ở.’” Idaṃ [Pg.305] dukkhanti katheyyātha. “Hãy nói rằng: ‘Đây là sự khổ.’” Tasmātiha [Pg.306] bhikkhave idaṃ dukkhanti yogo karaṇīyo…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yogo karaṇīyo. “Vì thế, này các tỳ khưu, cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là sự khổ’... Cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ.’” Dhammacakkapavattanasutta Kinh Chuyển Pháp Luân Pucchā – tattheva āvuso dhammacakkappavattanavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ dhammacakkapavattanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Chuyển Pháp Luân, kinh Chuyển Pháp Luân là bài kinh đầu tiên đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante isipatane migadāye pañcavaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘dve me bhikkhave antā pabbajitena nasevitabbā. Katame dve, yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, yo cāyaṃ attakilamathānuyogo [Pg.307] dukkho anariyo anatthasaṃhito, ete kho bhikkhave ubho ante anupagamma majjhimāpaṭipadā tathāgatena abhisambuddhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, ở Bārāṇasī, tại Isipatana, trong vườn Lộc Uyển, nhân nhóm năm vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, có hai cực đoan này mà người xuất gia không nên thực hành. Hai cực đoan nào? Sự thực hành đắm mình trong các dục lạc, là thấp hèn, thuộc về dân làng, của phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích; và sự thực hành tự hành hạ bản thân, là khổ đau, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích. Này các tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, con đường trung đạo đã được Như Lai chứng ngộ.’” Āsavakkhayasutta Kinh Sự Đoạn Tận Các Lậu Hoặc Pucchā – tattheva [Pg.308] āvuso koṭigāmavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pañcamaṃ saṃgītaṃ āsavakkhayasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Làng Koṭi, kinh Sự Đoạn Tận Các Lậu Hoặc là bài kinh thứ năm đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘jānatohaṃ bhikkhave passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ dukkhanti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ayaṃ dukkhasamudayoti, ayaṃ dukkhanirodhoti, ayaṃ dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho bhikkhave jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti. Tasmātiha bhikkhave ‘‘idaṃ dukkha’’nti yogo karaṇīyo, ayaṃ dukkhasamudayoti, ayaṃ dukkhanirodhoti, ayaṃ dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti yogo karaṇīyo’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, ở Sāvatthī, nhân nhiều vị tỳ khưu, (đức Thế Tôn đã thuyết): ‘Này các tỳ khưu, Ta nói rằng sự đoạn tận các lậu hoặc là dành cho người biết, người thấy, không phải cho người không biết, không thấy. Và này các tỳ khưu, biết gì, thấy gì mà có sự đoạn tận các lậu hoặc? Này các tỳ khưu, biết và thấy: ‘Đây là sự khổ’ thì có sự đoạn tận các lậu hoặc; (biết và thấy): ‘Đây là sự tập khởi của khổ,’ (biết và thấy): ‘Đây là sự chấm dứt khổ,’ (biết và thấy): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ’ thì có sự đoạn tận các lậu hoặc. Này các tỳ khưu, chính do biết như vậy, thấy như vậy mà có sự đoạn tận các lậu hoặc. Vì thế, này các tỳ khưu, cần phải nỗ lực để (biết): ‘Đây là sự khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là sự tập khởi của khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là sự chấm dứt khổ,’ (cần phải nỗ lực để biết): ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt khổ.’’ Như vậy đã được đức Thế Tôn thuyết giảng. Sīsapāvanasutta Kinh Rừng Sīsapā Pucchā – tattheva [Pg.309] āvuso sīsapāvanavagge porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi paṭhamaṃ saṃgītaṃ sīsapāvanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, trong phẩm Rừng Sīsapā, kinh Rừng Sīsapā là bài kinh đầu tiên đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – kosambiyaṃ [Pg.310] bhante sīsapāvane sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nukho bahutaraṃ yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ. Đáp – Bạch ngài, ở Kosambī, trong rừng Sīsapā, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào là nhiều hơn, số lá sīsapā ít ỏi mà Ta đã lấy trong tay, hay số lá ở trên cây trong rừng sīsapā này?’” Pañcagatipeyyālavagga Phẩm Lặp Lại về Năm Cõi Pucchā – tattheva [Pg.312] āvuso porāṇakehi dhammasaṃgāhakamahātherehi pariyosānabhāvena saṃgīto pañcagatipeyyālavagge, bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsito. Hỏi – Thưa hiền giả, cũng ở nơi ấy, phẩm Lặp Lại về Năm Cõi đã được các vị Đại Trưởng lão kết tập Pháp điển vào thời xưa ghi nhận lại như là phần kết thúc, đã được đức Thế Tôn thuyết giảng ở đâu, nhân ai, và như thế nào? Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsito. Đáp – Bạch ngài, ở Vesālī, nhân nhiều vị tỳ khưu, đức Thế Tôn đã thuyết giảng bắt đầu bằng: ‘Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào là nhiều hơn, một ít bụi đất mà Ta đã lấy trên đầu móng tay, hay là quả đất lớn này?’” Pucchā – ke [Pg.315] āvuso sikkhanti. Hỏi – Thưa hiền giả, những ai đang tu học? Vissajjanā – sekkhā ca bhante puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti. Đáp – Bạch ngài, các bậc hữu học và các vị phàm phu thiện lành đang tu học. Pucchā – ke [Pg.316] āvuso sikkhitasikkhā. Hỏi – Này chư hiền, những ai là bậc đã tu tập xong? Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā. Đáp – Thưa ngài, các bậc A-la-hán là những bậc đã tu tập xong. Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ. Hỏi – Này chư hiền, (điều ấy) được thiết lập ở đâu? Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ. Đáp – Thưa ngài, (điều ấy) được thiết lập nơi những người có lòng ham muốn học tập. Pucchā – ke āvuso dhārenti. Hỏi – Này chư hiền, những ai thọ trì (điều ấy)? Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti. Đáp – Thưa ngài, những vị nào đang thực hành, các vị ấy thọ trì. Pucchā – kassa [Pg.317] āvuso vacanaṃ. Hỏi – Này chư hiền, (đây là) lời dạy của ai? Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Đáp – Thưa ngài, (đây là) lời dạy của Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác. Pucchā – kena āvuso ābhataṃ. Hỏi – Này chư hiền, (giáo pháp này) do ai mang đến? Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ. Đáp – Thưa ngài, (giáo pháp này) được mang đến do sự truyền thừa.