නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

සුත්තන්තපිටක

经藏

මජ්ඣිමනිකාය

中部

මූලපණ්ණාසපාළි

根本五十品圣典

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

结集之问答

පුච්ඡා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ [Pg.1] ආවුසො ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා දීඝනිකායං සංගායිත්වා තදනන්තරං කිං නාම පාවචනං සංගායිංසු.

问：贤友，在第一次大结集时，诸法集者大迦叶等诸大长老，结集了长部之后，接下来结集了什么名称的教说呢？

විස්සජ්ජනා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ භන්තෙ ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා දීඝනිකායං සංගායිත්වා තදනන්තරං මජ්ඣිමං නාම නිකායං සංගායිංසු.

答：尊者，在第一次大结集时，诸法集者大迦叶等诸大长老，结集了长部之后，接下来结集了名为中部的部派。

පුච්ඡා – මජ්ඣිමනිකායො [Pg.2] නාම ආවුසො මූලපණ්ණාසකො මජ්ඣිම පණ්ණාසකො උපරිපණ්ණාසකොති පණ්ණාසකවසෙන තිවිධො, තත්ථ කතරං පණ්ණාසකං පඨමං සංගායිංසු.

问：贤友，所谓中部，依五十品分为根本五十品、中部五十品、后五十品三种。其中哪一个五十品是最先结集的？

විස්සජ්ජනා – තීසු භන්තෙ පණ්ණාසකෙසු මූලපණ්ණාසකං නාම පාවචනං ධම්මසංගාහකා මහාථෙරවරා පඨමං සංගායිංසු.

答：尊者，在三个五十品中，诸法集者大长老们最先结集了名为根本五十品的教说。

පුච්ඡා – මූලපණ්ණාසකෙපි [Pg.3] ආවුසො පඤ්චවග්ගා පණ්ණාස ච සුත්තානි, තෙසු කතරං වග්ගං කතරඤ්ච සුත්තං පඨමං සංගායිංසු.

问：贤友，在根本五十品中，有五个品和五十部经，其中最初结集的是哪个品和哪部经？

විස්සජ්ජනා – මූලපණ්ණාසකෙ භන්තෙ පඤ්චසු වග්ගෙසු පඨමං මූලපරියායවග්ගං පණ්ණාසකෙසු ච සුත්තෙසු පඨමං මූලපරියායසුත්තං සංගායිංසු.

答：尊者，在根本五十品中，于五个品中最初结集了根本法门品；于诸经中，最初结集了《根本法门经》。

සාධු ආවුසො මයම්පි දානි තතොයෙව පට්ඨාය සංගීතිපුබ්බඞ්ගමානි පුච්ඡාවිස්සජ්ජනකිච්චානි කාතුං සමාරභාම.

好，贤友，我们现在就从这里开始，以结集为先导，着手进行问答之事吧。

මූලපරියායසුත්ත

根本法门经

පුච්ඡා – තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන මූලපරියායසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，是在哪里、针对谁、因何事而说此《根本法门经》呢？

විස්සජ්ජනා – උක්කට්ඨායං භන්තෙ පඤ්චසතෙ බ්‍රාහ්මණකුලා පබ්බජිතෙ ආරබ්භ භාසිතං, පඤ්චසතා භන්තෙ බ්‍රාහ්මණකුලා පබ්බජිතා [Pg.4] භික්ඛූ පරියත්තිං නිස්සාය මානං උප්පාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在乌迦ṭṭhā(Ukkaṭṭhā)，针对五百位出身婆罗门家族的出家者而说。尊者，有五百位出身婆罗门家族的比丘，因学习教理而生起我慢，此经即是因此事而说。

පුච්ඡා – තං පනාවුසො සුත්තං භගවතා කතිහි වාරෙහි කතිහි ච අන්තොගධපදෙහි විභජිත්වා භාසිතං.

问：贤友，世尊是以几种方式、多少内含句来分别解说此经的呢？

විස්සජ්ජනා – තං [Pg.5] පන භන්තෙ මූලපරියායසුත්තං භගවතා අට්ඨහි ච වාරෙහි චතුවීසතියා ච අන්තොගධපදෙහි විභජිත්වා දෙසිතං.

答：尊者，世尊是以八种方式和二十四个内含句来分别开示这部《根本法门经》的。

සබ්බාසවසුත්ත

一切漏经

පුච්ඡා – දුතියං පනාවුසො සබ්බාසවසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的第二部《一切漏经》，是在哪里，针对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සබ්බාසවසුත්තං පන භන්තෙ භගවතා සාවත්ථියං සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，《一切漏经》是世尊在舍卫城(Sāvatthī)针对众多比丘所说的。

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.6] භගවතා ආසවා කතිහි පකාරෙහි විභජිත්වා දස්සිතා.

问：贤友，在此，世尊以几种方式来区分和开示诸漏？

විස්සජ්ජනා – සත්තහි භන්තෙ පකාරෙහි විභජිත්වා ආසවා භගවතා පකාසිතා.

答：尊者，世尊以七种方式分别阐述了诸漏。

ධම්මදායාදසුත්ත

法嗣经

පුච්ඡා – ධම්මදායාදසුත්තං [Pg.7] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《法嗣经》是在哪里、针对谁、基于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං, භගවතො ච භන්තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච තදා මහාලාභසක්කාරො උදපාදි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对众多比丘所说的。尊者，当时世尊和比丘僧团获得了极大的利养和恭敬。尊者，此经就是针对此事而说的。

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.9] ද්වෙ අනුසන්ධයො, තෙසු පඨමෙ අනුසන්ධිම්හි කථං භගවතා භික්ඛූනං ඔවාදො දින්නො.

问：贤友，此经中有两个连结。在第一个连结中，世尊是如何教诫比丘们的呢？

විස්සජ්ජනා – පඨමෙ භන්තෙ අනුසන්ධිම්හි ධම්මදායාදා මෙ භික්ඛවෙ භවථ මා ආමිසදායාදා, අත්ථි මෙ තුම්හෙසු අනුකම්පා, කින්ති මෙ සාවකා ධම්මදායාදා භවෙය්‍යුං නො ආමිසදායාදාති එවමාදිනා භගවතා භික්ඛූනං ඔවාදො දින්නො.

答：尊者，在第一个连结中，世尊以此等话语教诫比丘们说：“比丘们，你们应当成为我的法的继承者，不要成为物质的继承者。我对你们有怜悯心，（心想：）‘如何能让我的弟子们成为法的继承者，而非物质的继承者呢？’”

ධම්මදායාදා [Pg.11] මෙ භික්ඛවෙ භවථ මා ආමිසදායාදා, අත්ථි මෙ තුම්හෙසු අනුකම්පා කින්ති මෙ සාවකා ධම්මදායාදා භවෙය්‍යුං, නො ආමිසදායාදා.

“比丘们，你们应当成为我的法的继承者，不要成为物质的继承者。我对你们有怜悯心，（心想：）‘如何能让我的弟子们成为法的继承者，而非物质的继承者呢？’”

පුච්ඡා – දුතියෙ [Pg.12] පනාවුසො අනුසන්ධිම්හි ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා කීදිසී ධම්මදෙසනා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，在第二个连结中，具寿舍利弗长老、法将是如何分别开示佛法的？

විස්සජ්ජනා – දුතියෙ පන භන්තෙ අනුසන්ධිම්හි ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා සත්ථු පවිවිත්තස්ස විහරතො සාවකානං විවෙකං අනනුසික්ඛතං තීහි ඨානෙහි ගාරයුතං, අනුසික්ඛන්තානඤ්ච තීහි ඨානෙහි පාසංසතං, සොළස ච පාපකෙ ධම්මෙ තෙසඤ්ච පහානාය මජ්ඣිමා පටිපදා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：尊者，在第二个连结中，具寿舍利弗长老、法将，分别开示了：当导师住于独处时，以三事呵责不随学远离的弟子，以三事赞叹随学远离的弟子，以及十六种恶法和为断除它们的中道。

භයභෙරවසුත්ත

怖畏经

පුච්ඡා – භයභෙරවසුත්තං [Pg.13] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《怖畏经》，是在哪里、为了谁、基于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ජාණුස්සොණිං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං, ජාණුස්සොණි භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘යෙ මෙ භො ගොතම කුලපුත්තා භවන්තං ගොතමං උද්දිස්ස සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා, භවං තෙසං ගොතමො පුබ්බඞ්ගමො, භවං

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对阇奴索尼(Jāṇussoṇi)婆罗门说的。尊者，阇奴索尼婆罗门来到世尊面前，这样说道：“乔达摩啊，那些为了您乔达摩，以信从在家出家至无家的良家子，您乔达摩是他们的先导，您……”

තෙසං [Pg.14] ගොතමො බහුකාරො, භවං තෙසං ගොතමො සමාදපෙතා, භොතො ච පන ගොතමස්ස සා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

“您乔达摩对他们多有助益，您乔达摩劝导他们，而且那些民众都随顺您乔达摩的见解。”尊者，就是基于这个事而说的。

අනඞ්ගණසුත්ත

无垢经

පුච්ඡා – අනඞ්ගණසුත්තං [Pg.15] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන භාසිතං.

问：贤友，这部《无垢经》是在哪里、为了谁、由谁说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是法将具寿舍利弗长老针对众多比丘所说。

ආකඞ්ඛෙය්‍යසුත්ත

希求经

පුච්ඡා – ආකඞ්ඛෙය්‍යසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、为了谁说了这部《希求经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对众多比丘所说。

වත්ථසුත්ත

布喻经

පුච්ඡා – වත්ථසුත්තං [Pg.16] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、为了谁说了这部《布喻经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对众多比丘所说。

සල්ලෙඛසුත්ත

削减经

පුච්ඡා – සල්ලෙඛසුත්තං [Pg.17] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、为了谁、基于什么事说了这部《削减经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං මහාචුන්දං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා මහාචුන්දො භන්තෙ භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘යා ඉමා භන්තෙ අනෙකවිහිතා දිට්ඨියො ලොකෙ උප්පජ්ජන්ති, අත්තවාදපටිසංයුත්තා වා ලොකවාදපටිසංයුත්තා වා, ආදිමෙව නු ඛො භන්තෙ භික්ඛුනො මනසිකරොතො එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පහානං හොති, එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පටිනිස්සග්ගො හොතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对具寿大纯陀(Mahācunda)所说。尊者，具寿大纯陀来到世尊面前，这样说道：“尊者，世间生起的这些种种见，或与我论相应，或与世间论相应，比丘是否在最初作意时，就能舍断、就能放下这些见呢？”尊者，就是基于这个事而说的。

පුච්ඡා – තත්ථ [Pg.18] ච ආවුසො කති පරියායා කති ච අන්තොගධපදානි භගවතා විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，在那里，世尊分别开示了多少法门和多少内含的文句呢？

විස්සජ්ජනා – තත්ථ භන්තෙ පඤ්ච පරියායා චතුචත්තාලීස ච අන්තොගධපදානි භගවතා විත්ථාරෙන භාසිතානි.

答：尊者，在那里，世尊详细说了五种法门和四十四句内含的文句。

සම්මාට්ඨිසුත්ත

正见经

පුච්ඡා – සම්මාදිට්ඨිසුත්තං [Pg.19] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන භාසිතං.

问：贤友，此《正见经》于何处，针对何人，由谁所说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，于舍卫城(Sāvatthī)，由法将具寿舍利弗长老，针对众多比丘所说。

පුච්ඡා – කස්ස ආවුසො වචනං.

问：贤友，此是何人之言？

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

答：尊者，此是世尊、阿罗汉、正等觉者之言。

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

问：贤友，此由谁所传来？

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

答：尊者，此乃依传承而来。

මහාසතිපට්ඨානසුත්ත

大念处经

පුච්ඡා – මහාසතිපට්ඨානසුත්තං [Pg.20] පනාවුසො යොගාවචරානං බහුපකාරත්තා දීඝනිකායෙ ච ඉධ චාති ද්වීසු නිකායෙසු පොරාණකෙහි සංගීතිකාරෙහි ද්වික්ඛත්තුං සංගායිත්වා විත්ථාරෙන පතිට්ඨාපිතං, තං අම්හෙහි දීඝනිකායෙ යථානුප්පත්තවසෙන පුච්ඡිතඤ්ච විස්සජ්ජිතඤ්ච. තථාපි යොගාවචරානං බහුපකාරත්තායෙව තං [Pg.21] ඉදානිපි යථානුප්පත්තවසෙන පුන පුච්ඡිස්සාමි, තං පනෙතං ආවුසො මහාසතිපට්ඨානසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，《大念处经》对修行者有大利益，故为古代结集者于《长部》与此二部中两次结集，广为确立。我等已于《长部》中依其出现次第问答。虽然如此，为令修行者得大利益，如今我将再依其出现次第提问。贤友，此《大念处经》是世尊于何处、针对何人所说？

විස්සජ්ජනා – කුරූසු භන්තෙ කම්මාසධම්මෙ නාම කුරූනං නිගමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，于拘卢国(Kurūsu)，一名为剑磨瑟昙(Kammāsadhamma)的市镇，针对众多比丘所说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.22] තත්ථ ආනාපානස්සති කායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示入出息念身随观的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා නිසීදති පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා සො සතොව අස්සසති, සතොව පස්සසති, දීඝං වා අස්සසන්තො ‘දීඝං අස්සසාමී’ති පජානාති, දීඝං වා පස්සසන්තො ‘දීඝං පස්සසාමී’ති පජානාති, එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ ආනාපානස්සති කායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，于此，比丘前往林野、或至树下、或至空闲处，结跏趺坐，正直其身，置念于面前。彼具念而入息，具念而出息。入息长时，了知“我入息长”；出息长时，了知“我出息长”。如是等。尊者，世尊于彼处即如是分别开示了入出息念身随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.23] තත්ථ ඉරියාපථකායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示威仪路身随观的？

විස්සජ්ජනා – පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු ගච්ඡන්තො වා ගච්ඡාමීති පජානාති, ඨිතො වා ඨිතොම්හීති පජානාති, නිසින්නො වා නිසින්නොම්හීති පජානාති, සයානො වා සයානොම්හීති පජානාති, එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා ඉරියාපථකායානුපස්සනා භාවනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，再者，比丘行走时，了知“我行走”；站立时，了知“我站立”；坐时，了知“我坐”；卧时，了知“我卧”。如是等。尊者，世尊即如是分别开示了威仪路身随观的修习。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.24] තත්ථ සම්පජඤ්ඤකායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示正知身随观的？

විස්සජ්ජනා – පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු අභික්කන්තෙ පටික්කන්තෙ සම්පජානකාරී හොති, ආලොකිතෙ විලොකිතෙ සම්පජානකාරී හොති, සමිඤ්ජිතෙ පසාරිතෙ සම්පජානකාරී හොති, සඞ්ඝාටිපත්තචීවරධාරණෙ සම්පජානකාරී හොති, අසිතෙ පීතෙ ඛායිතෙ සායිතෙ සම්පජානකාරී හොති, උච්චාරපස්සාවකම්මෙ සම්පජානකාරී හොති, ගතෙ ඨිතෙ නිසින්නෙ සුත්තෙ ජාගරිතෙ භාසිතෙ තුණ්හීභාවෙ සම්පජානකාරී හොති, එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ සම්පජඤ්ඤකායානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，再者，比丘于前进后退时，保持正知；于前瞻后顾时，保持正知；于屈伸时，保持正知；于穿僧伽梨、持衣钵时，保持正知；于食、饮、嚼、尝时，保持正知；于大小便时，保持正知；于行、住、坐、卧、醒、语、默时，保持正知。如是等。尊者，世尊于彼处即如是分别开示了正知身随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.26] තත්ථ පටිකූලමනසිකාරකායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示不净作意身随观的？

විස්සජ්ජනා – පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසාලොමා නඛා දන්තා තචො එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා පටිකූලමනසිකාරකායානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，再者，比丘观察此身，自脚底而上，自发顶而下，周匝皮肤，充满种种不净。此身中有：发、毛、爪、齿、皮。如是等。尊者，世尊于彼处即如是分别开示了不净作意身随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.27] තත්ථ ධාතුමනසිකාරකායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示界作意身随观的？

විස්සජ්ජනා – පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු ඉමමෙව කායං යථාඨිතං යථාපණිහිතං ධාතුසො පච්චවෙක්ඛති අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ පථවීධාතු ආපොධාතු තෙජොධාතු වායොධාතු එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා ධාතුමනසිකාරකායානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，再者，比丘即于此身，如其所住，如其所置，依界观察：此身中有地界、水界、火界、风界。如是等。尊者，世尊即如是分别开示了界作意身随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.28] තත්ථ නව සිවථිකකායානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示九种墓地身随观的？

විස්සජ්ජනා – පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු සෙය්‍යථාපි පස්සෙය්‍ය සරීරං සිවථිකාය ඡඩ්ඩිතං එකාහමතං වා ද්වීහමතං වා තීහමතං වා උද්ධුමාතකං විනීලකං විපුබ්බකජාතං සො ඉමමෙව කායං උපසංහරති ‘‘අයම්පි ඛො කායො එවංධම්මො එවංභාවී එවංඅනතීතො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා නව සිවථිකකායානුපස්සනා භාවනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，再者，犹如比丘得见弃于墓地之尸，死后一日、二日或三日，膨胀、青瘀、脓烂。彼即以此比对自身：“此身亦有如是法，成如是性，不越乎此。”如是等。尊者，世尊于彼处即如是分别开示了九种墓地身随观的修习。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.29] තත්ථ වෙදනානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා දෙසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示受随观的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සුඛං වා වෙදනං වෙදයමානො ‘‘සුඛං වෙදනං වෙදයාමී’’ති පජානාති, දුක්ඛං වා වෙදනං වෙදයමානො ‘‘දුක්ඛ වෙදනං වෙදයාමී’’ති පජානාති, අදුක්ඛමසුඛං වා වෙදනං වෙදයමානො ‘‘අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදයාමී’’ති පජානාති, එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා වෙදනානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

答：诸比丘，于此，比丘感受乐受时，了知“我感受乐受”；感受苦受时，了知“我感受苦受”；感受不苦不乐受时，了知“我感受不苦不乐受”。如是等。尊者，世尊于彼处即如是分别开示了受随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.30] තත්ථ චිත්තානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා දෙසිතා.

问：贤友，世尊于彼处，是如何分别开示心随观的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සරාගං වා චිත්තං ‘‘සරාගං චිත්ත’’න්ති පජානාති, වීතරාගං වා චිත්තං ‘‘වීතරාගං චිත්ත’’න්ති පජානාති, සදොසං වා වීතදොසං වා සමොහං වා වීතමොහං වා සංඛිත්තං වා චිත්තං ‘‘සංඛිත්තං චිත්ත’’න්ති පජානාති, වික්ඛිත්තං වා චිත්තං ‘‘වික්ඛිත්තං චිත්ත’’න්ති පජානාති, එවමාදිනා තත්ථ භගවතා චිත්තානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

回答——诸比丘，在此，比丘了知有贪的心为“有贪的心”，了知离贪的心为“离贪的心”；了知有嗔的心，了知离嗔的心；了知有痴的心，了知离痴的心；了知收敛的心为“收敛的心”，了知散乱的心为“散乱的心”。世尊正是以如此等等的方式，在那里分别阐明了心随观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.31] තත්ථ ධම්මානුපස්සනා භගවතා විභජිත්වා දෙසිතා, තං සඞ්ඛෙපමත්තෙනෙව විස්සජ්ජෙහි.

提问——贤友，世尊在那里如何分别开示法随观？请简要回答。

විස්සජ්ජනා – ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති, පඤ්චසු නීවරණෙසු එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා පඤ්චහි පබ්බෙහි ධම්මානුපස්සනා විභජිත්වා පකාසිතා.

回答——“诸比丘，在此，比丘于诸法住于法随观，于五盖等。”尊者，世尊在那里以五个段落分别阐明了法随观。

චූළසීහනාදසුත්ත

小狮子吼经

පුච්ඡා – චූළනසීහනාදසුත්තං [Pg.32] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊的《小狮子吼经》是在哪里，针对谁，因何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පරිහීනලාභසක්කාරෙ නානාතිත්ථියෙ ආරබ්භ භාසිතං, නානාතිත්ථියා භන්තෙ පරිහීනලාභසක්කාරා තෙසු තෙසු ඨානෙසු පරිදෙවිංසු, චතස්සො ච භන්තෙ පරිසා භගවතො එකමත්ථං ආරොචෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对失去利养与恭敬的各种外道而说。尊者，那些失去利养与恭敬的各种外道，在各个地方悲叹。尊者，四众弟子向世尊禀告了此事。尊者，此经就是因这件事而说。

මහාසීහනාදසුත්ත

大狮子吼经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.34] භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන මහාසීහනාදසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，那位知者、见者、阿拉汉、正自觉者世尊所说的《大狮子吼经》，是在哪里、针对谁、因何事而说？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං, සනුක්ඛත්තො භන්තෙ ලිච්ඡවිපුත්තො අචිරපක්කන්තො හොති ඉමස්මා ධම්මවිනයා, සො වෙසාලියං පරිසති එවං වාචං භාසති [Pg.35] ‘‘නත්ථි සමණස්ස ගොතමස්ස උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො, තක්කපරියාහතං සමණො ගොතමො ධම්මං දෙසෙති වීමංසානුචරිතං සයං පටිභානං. යස්ස ච ඛ්වාස්ස අත්ථාය ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’’ති, එතමත්ථං භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතො ආරොචෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在毗舍离(Vesālī)，针对离车之子善宿(Sunakkhatta Licchaviputta)而说。尊者，离车之子善宿不久前才从这法与律中退出，他在毗舍离的会众中说了这样的话：“沙门乔达摩没有超人法，没有圣知见的特别之处。沙门乔达摩所教导的法是基于推论，随考察而行，由自己的辩才所显；他为某个目的所说的法，能引导实行者正确地灭尽痛苦。”尊者，具寿舍利弗将此事禀告了世尊。尊者，此经就是因这件事而说。

පුච්ඡා – කති [Pg.36] පනාවුසො තත්ථ භගවතා තථාගතස්ස තථාගතබලානි විභජිත්වා පකාසිතානි, යෙහි බලෙහි සමන්නාගතො තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

提问——贤友，世尊在那里分别阐明了如来的多少种如来力？如来具足这些力量，才自称最上牛王之位，在会众中作狮子吼，转梵轮。

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ තථාගතස්ස තථාගතබලානි භගවතා විභජිත්වා පකාසිතානි, යෙහි බලෙහි සමන්නාගතො තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

回答——尊者，世尊分别阐明了如来的十种如来力。如来具足这些力量，才自称最上牛王之位，在会众中作狮子吼，转梵轮。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.39] තත්ථ භගවතා චතුවෙරජ්ජඤාණානි විභජිත්වා පකාසිතානි, යෙහි වෙසාරජ්ජෙහි සමන්නාගතො තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

提问——贤友，世尊在那里是如何分别阐明四无畏智的？如来具足这些无畏，才自称最上牛王之位，在会众中作狮子吼，转梵轮。

විස්සජ්ජනා – ඛීණාසවස්ස තෙ පටිජානතො ඉමෙ ආසවා අපරික්ඛීණාති තත්‍ර වත මං සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා දෙවො වා මාරො වා බ්‍රහ්මා වා කොචි වා ලොකස්මිං සහධම්මෙන පටිචොදෙස්සතීති නිමිත්තමෙතං සාරිපුත්ත න සමනුපස්සාමි, එතමහං සාරිපුත්ත නිමිත්තං අසමනුපස්සන්තො ඛෙමප්පත්තො අභයප්පත්තො වෙසාරජ්ජප්පත්තො විහරාමි. එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ චතුවෙසාරජ්ජඤාණානි භගවතා විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතානි.

回答——“舍利弗，我自称诸漏已尽，于此，若有沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何众生，能以正法指责我说：‘你的这些漏尚未灭尽’，我未曾见到有此根据。舍利弗，我因未见此根据，故得安稳，得无畏，得无所畏而住。”尊者，世尊正是以如此等等的方式，详细分别阐明了四无畏智。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.41] තත්ථ භගවතා පඤ්චගතිපරිච්ඡෙදඤාණං විභජිත්වා පකාසිතං.

提问——贤友，世尊在那里是如何分别阐明五趣分别智的？

විස්සජ්ජනා – පඤ්ච ඛො ඉමා සාරිපුත්ත ගතියො, කතමා පඤ්ච, නිරයො තිරච්ඡානයොනි පෙත්තිවිසයො මනුස්සා දෙවා, එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ පඤ්චගතිපරිච්ඡෙදකඤාණං විභජිත්වා පකාසිතං.

回答——“舍利弗，有此五趣。是哪五种？地狱、畜生道、饿鬼界、人、天。”尊者，世尊在那里正是以如此等等的方式，分别阐明了五趣分别智。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.43] තත්ථ තථාගතො අත්තනො පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියා අපරිහානිං පකාසෙසි.

提问——贤友，如来在那里如何宣示自己的智慧卓越性毫不退失？

විස්සජ්ජනා – සන්ති ඛො පන සාරිපුත්ත එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො යාවදෙවායං භවං පුරිසො දහරො හොති, එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ තථාගතො අත්තනො පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියා අපරිහානිං පකාසෙසි.

回答——“舍利弗，确实有一些沙门婆罗门，他们这样说，持有这样的见解：‘只要一个人年轻时……’”尊者，如来正是以如此等等的方式，在那里宣示自己智慧的卓越性毫不退失。

මහාදුක්ඛක්ඛන්ධසුත්ත

大苦蕴经

පුච්ඡා – මහාදුක්ඛක්ඛන්ධසුත්තං [Pg.45] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《大苦蕴经》，是在哪里、针对谁、基于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතිත්ථියෙ ආරබ්භ භාසිතං, සම්බහුලා භන්තෙ අඤ්ඤතිත්ථියා භික්ඛූ එතදවොචුං ‘‘සමණො ආවුසො ගොතමො කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤපෙති, මයම්පි කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤපෙම, සමණො ආවුසො ගොතමො රූපානං [Pg.46] වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤපෙති, මයම්පි රූපානං වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤපෙම, ඉධ නො ආවුසො කො විසෙසො, කො අධිප්පයාසො, කිං නානාකරණං සමණස්ස වා ගොතමස්ස අම්හාකං වා යදිදං ධම්මදෙසනාය වා ධම්මදෙසනං අනුසාසනියා වා අනුසාසනි’’න්ති, එතමත්ථං භික්ඛූ භගවතො ආරොචෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)针对其他外道说的。尊者，众多外道比丘这样说：“贤友，沙门乔达摩宣说对欲的遍知，我们也宣说对欲的遍知；贤友，沙门乔达摩宣说对色、受的遍知，我们也宣说对色、受的遍知。贤友，我们之间有什么差别？有什么意趣？有什么不同？无论是沙门乔达摩的说法，还是我们的说法；无论是他的教诫，还是我们的教诫？”比丘们将此事禀告了世尊。尊者，正是针对这件事而说的。

චූළදුක්ඛක්ඛන්ධසුත්ත

小苦蕴经

පුච්ඡා – චූළදුක්ඛක්ඛන්ධසුත්තං [Pg.47] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《小苦蕴经》，是在哪里、针对谁、基于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං මහානාමං සක්කං ආරබ්භ භාසිතං, මහානාමො භන්තෙ සක්කො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘දීඝරත්තාහං භන්තෙ භගවතා එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි ‘ලොභො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො, දොසො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො, මොහො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො’ති, එවඤ්චාහං භන්තෙ භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි ‘ලොභො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො, දොසො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො, මොහො චිත්තස්ස උපක්කිලෙසො’ති. අථ ච පන මෙ එකදා ලොභධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්ති, දොසධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්ති, මොහධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්ති, තස්ස මය්හං භන්තෙ එවං හොති ‘කො සු නාම මෙ ධම්මො අජ්ඣත්තං අප්පහිනො[Pg.48], යෙන මෙ එකදා ලොභධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්ති, දොසධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්ති, මොහධම්මාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨන්තී’ති’’, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，这是在释迦族的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，针对释迦族人摩诃男(Mahānāma)所说。尊者，释迦族人摩诃男去拜访世尊，然后这样说：“尊者，我长久以来都知道世尊是这样说法：‘贪是心的杂染，嗔是心的杂染，痴是心的杂染。’尊者，我虽然这样知道世尊所说的法：‘贪是心的杂染，嗔是心的杂染，痴是心的杂染’，然而有时贪法会占据我的心，嗔法也会占据我的心，痴法也会占据我的心。尊者，我心里就想：‘到底有什么法我还没有在内心舍弃，以至于有时贪法、嗔法、痴法会占据我的心呢？’”尊者，这是关于这件事所说。

අනුමානසුත්ත

推量经

පුච්ඡා – අනුමානසුත්තං [Pg.49] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන භාසිතං.

问：贤友，这《推量经》是在哪里、针对谁、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – භග්ගෙසු භන්තෙ සුසුමාරගිරෙ භෙසකළාවනෙ ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在跋耆国(Bhaggesu)的鳄鱼山(Susumāragira)、药师林(Bhesakaḷāvane)中，由具寿大目犍连长老针对众多比丘所说。

චෙතොඛිලසුත්ත

心荒芜经

පුච්ඡා – චෙතොඛිලසුත්තං [Pg.50] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《心荒芜经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)针对众多比丘所说。

වනපත්ථසුත්ත

林野经

පුච්ඡා – වනපත්ථසුත්තං [Pg.53] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《林野经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城针对众多比丘所说。

මධුපිණ්ඩිකසුත්ත

蜜丸经

පුච්ඡා – මධුපිණ්ඩිකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁、以何事而说《蜜丸经》？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ දණ්ඩපාණිං සක්කං ආරබ්භ භාසිතං, දණ්ඩපාණි භන්තෙ සක්කො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘කිං වාදී සමණො කිමක්ඛායී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族(Sakkesu)中，针对持杖释迦人(Daṇḍapāṇi Sakka)所说。尊者，持杖释迦人前来拜见世尊，说道：“沙门是何论者？宣说何法？”尊者，此经是因此事而说。

ද්වෙධාවිතක්කසුත්ත

二分寻经

පුච්ඡා – ද්වෙධාවිතක්කසුත්තං [Pg.56] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《二分寻经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城针对众多比丘所说。

විතක්කසණ්ඨානසුත්ත

寻止息经

පුච්ඡා – විතක්කසණ්ඨානසුත්තං [Pg.57] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《寻止息经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城针对众多比丘所说。

කකචූපමසුත්ත

锯喻经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.58] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන කකචූපමසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……乃至……正自觉者所说之《锯喻经》，是在哪里、针对谁、以何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං මොළියඵග්ගුනං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා භන්තෙ මොළියඵග්ගුනො භික්ඛුනීහි සද්ධිං [Pg.59] අතිවෙලං සංසට්ඨො විහරති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对具寿茅利耶普瞿那(Moḷiyaphagguna)所说。尊者，具寿茅利耶普瞿那与比丘尼们过度交往而住，尊者，此经是因此事而说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.61] ඛො ආවුසො ආයස්මතො මොළියඵග්ගුනස්ස තං භගවතො ඔවාදං සුත්වා කථං චිත්තං උප්පන්නං, කථඤ්ජ භගවා උත්තරි භික්ඛූන ඔවාදමදාසි.

问：贤友，具寿茅利耶普瞿那听闻世尊的教诫后，生起何心？世尊又如何进一步教诫诸比丘？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ මොළියඵග්ගුනස්ස භගවතො ඉමං ඔවාදං සුත්වා භික්ඛුනිසංසග්ගතො ඔරමිස්සාමි විරමිස්සාමීතිපි චිත්තං න උප්පන්නං, අසංවරමෙව භන්තෙ චිත්තං උප්පන්නං, භගවා ච භන්තෙ ආරාධයිංසු වත මෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ එකං සමයං චිත්තං, එවමාදිනා උත්තරි භික්ඛූනං ඔවාදමදාසි.

答：尊者，具寿茅利耶普瞿那听闻世尊此教诫后，并未生起“我将停止、远离与比丘尼交往”之心，尊者，反而生起了不防护之心。尊者，世尊以“诸比丘，曾于一时，诸比丘令我心喜悦”等语，进一步教诫诸比丘。

උභතො [Pg.64] දණ්ඩකෙන චෙපි භික්ඛවෙ කකචෙන චොරා ඔචරකා අඞ්ගමඞ්ගානි ඔකන්තෙය්‍යුං.

诸比丘，即使盗贼、匪徒用两端带柄的锯子，一节一节地锯断你们的肢体。

අලගද්දූපමසුත්ත

蛇本行

පුච්ඡා – අලගද්දූපමසුත්තං [Pg.65] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，为了谁，基于什么事宣说了《蛇《本行》》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අරිට්ඨං භික්ඛුං ගද්ධබාධිපුබ්බං ආරබ්භ භාසිතං, අරිට්ඨස්ස භන්තෙ භික්ඛුනො ගද්ධබාධිපුබ්බස්ස එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං ‘‘තථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජාදාමි, යථා යෙමෙ අන්තරායිකා ධම්මා වුත්තා භගවතා, තෙ පටිසෙවතො නාලං අන්තරායායා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对曾为秃鹰训练师的阿利咤(Ariṭṭha)比丘而说。尊者，曾为秃鹰训练师的阿利咤比丘生起如此恶见：“我如此了知世尊所说之法，即世尊所说的那些障碍法，行此等法者，不足以为障碍。”尊者，此经是因此事而说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.68] ඛො ආවුසො ආයස්මතො අරිට්ඨස්ස ගද්ධබාධිපුබ්බස්ස කථං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි, කථඤ්ච භගවා උත්තරි භික්ඛුනං ධම්මදෙසනං පවත්තෙසි.

问：贤友，曾为秃鹰训练师的具寿阿利咤心中生起了怎样的思惟？世尊又是如何进一步为比丘们开示教法的？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ අරිට්ඨස්ස භික්ඛුනො ගද්ධබාධිපුබ්බස්ස ‘‘කිඤ්චාපි මං භගවා මොඝපුරිසවාදෙන වදෙසි, න ඛො පන මෙ මග්ගඵලානං උපනිස්සයො න හොති, ස්වාහං ආරභිත්වා ඝට්ටෙත්වා මග්ගඵලානි නිබ්බත්තෙස්සාමී’’ති, එවං ඛො භන්තෙ චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි, භගවා ච භන්තෙ දුප්පඤ්ඤස්ස අලගද්දූපමං දස්සෙත්වා අලගද්දූපමං පරියත්තිඤ්ච දස්සෙත්වා පඤ්ඤවතො අලගද්දූපමාය ච කුල්ලූපමාය ච පඤ්ඤවතො නිස්සරණපරියත්තිං දස්සෙත්වා ඡ ච දිට්ඨිට්ඨානානි, තෙසඤ්ච ඡන්නං දිට්ඨිට්ඨානානං විනිවෙඨනාකාරං දස්සෙත්වා පරියොසානෙ ච ඛන්ධකම්මට්ඨානං අරහත්තනිකූටෙන දස්සෙත්වා උත්තරි භික්ඛූනං ධම්මකථං පවත්තෙසි.

答：尊者，当时曾为秃鹰训练师的阿利咤比丘心中生起如此思惟：“即使世尊以无用之人称呼我，我也并非没有道果的依止，我将发起精进、努力，必能成就道果。”尊者，世尊为无慧者开示了蛇譬喻及蛇譬喻的教理；为有慧者开示了蛇譬喻和筏譬喻，以及出离的教理；并开示了六种见处，以及去除此六种见处的方法；最后以蕴业处，并以阿罗汉果为顶峰作结，进一步为比丘们宣说法要。

වම්මිකසුත්ත

蚁塚经

පුච්ඡා – ධම්මිකසුත්තං [Pg.73] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，为了谁，基于什么事宣说了《蚁塚经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං කුමාරකස්සපං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ කුමාරකස්සපො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා වම්මිකපඤ්හං පුච්ඡි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对具寿鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa)而说。尊者，具寿鸠摩罗迦叶前往世尊处，询问了蚁塚之问，此经是因此事而说。

රථවිනීතසුත්ත

传车经

පුච්ඡා – රථවිනීතසුත්තං [Pg.74] පනාවුසො කත්ථ කෙන භාසිතං.

问：贤友，那么，这部《传车经》是在哪里由谁所说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මතා ච සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා ආයස්මතා ච පුණ්ණෙන මන්තාණිපුත්තෙන අඤ්ඤමඤ්ඤං පුච්ඡාවිස්සජ්ජනවසෙන භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，由法将具寿舍利弗长老和具寿满慈子富楼那(Puṇṇa Mantāṇiputta)长老以互相问答的形式所说。

නිවාපසුත්ත

诱饵经

පුච්ඡා – නිවාපසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说这部《诱饵经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对众多比丘所说。

පුච්ඡා – ඉමස්මිං [Pg.77] ආවුසො සුත්තෙ කො නිවාපො කො නෙවාපිකො කා නෙවාපිකපරිසා කා මිගජාතා කථඤ්චෙතිස්සා උපමාය අත්ථො දට්ඨබ්බො.

问：贤友，此经中什么是诱饵？什么是投饵者？什么是投饵者之众？什么是鹿群？此譬喻的意义应如何理解？

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං භන්තෙ සුත්තෙ නිවාපොති ඛො භන්තෙ පඤ්චන්නෙතං කාමගුණානං අධිවචනං, නෙවාපිකොති ඛො භන්තෙ මාරස්සෙතං පාපිමතො අධිවචනං, නෙවාපිකපරිසාති ඛො භන්තෙ මාරපරිසායෙතං අධිවචනං, මිගජාතාති ඛො භන්තෙ සමණබ්‍රාහ්මණානමෙතං අධිවචනං, ඉමස්මිං භන්තෙ සුත්තෙ එතස්ස අත්ථො එවං දට්ඨබ්බො.

答：尊者，在此经中，“诱饵”是五种欲乐的同义词，“投饵者”是恶者魔罗的同义词，“投饵者之众”是魔众的同义词，“鹿群”是沙门、婆罗门的同义词。尊者，此经的意义应如是理解。

පාසරාසිසුත්ත

罗网堆经

පුච්ඡා – කෙනාවුසො [Pg.79] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන පාසරාසිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊……乃至……正自觉者是在哪里、针对谁、于何事中说了《罗网堆经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෙ භගවන්තං ආරබ්භ ධම්මියා කථාය සන්නිසීදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对众多比丘所说。尊者，众多比丘在婆罗门罗摩迦(Rammaka)的净修林，围绕世尊进行法谈而坐。尊者，此经是于此事中而说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.81] ඛො ආවුසො තෙසං සම්බහුලානං භික්ඛූනං ධම්මියා කථාය සන්නිසින්නානං කීදිසං ධම්මකථං කථෙසි.

问：贤友，当众多比丘为法谈而坐时，世尊说了什么样的法谈？

විස්සජ්ජනා – සාධු භික්ඛවෙ එතං ඛො භික්ඛවෙ තුම්හාකං පතිරූපං කුලපුත්තානං සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතානං, යං තුම්හෙ ධම්මියා කථාය සන්නිසීදෙය්‍යාථ, සන්නිපතිතානං වො භික්ඛවෙ ද්වයං කරණීයං ධම්මී වා කථා අරියො වා තුණ්හීභාවො. ද්වෙමා භික්ඛවෙ පරියෙසනා අරියා ච පරියෙසනා අනරියා ච පරියෙසනා. එවමාදිනා භන්තෙ භගවා සන්නිපතිතානං තෙසං භික්ඛූනං අරියපරියෙසනඤ්ච අනරියපරියෙසනඤ්ච විභජිත්වා දෙසෙසි.

答：善哉，比丘们！比丘们，你们这些因信而从在家出家，进入无家生活的良家子，为法谈而坐，这是适合的。比丘们，你们集会时，有两件事应做：或作法谈，或持圣默然。比丘们，有两种遍求：圣遍求与非圣遍求。尊者，世尊就这样为集会的比丘们分别开示了圣遍求与非圣遍求。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.83] භගවා අත්තනාපි අනරියපරියෙසනං පහාය අරියපරියෙසනාය පරියෙසිතභාවං පකාසෙසි.

问：贤友，世尊是如何开示他自己也舍断非圣遍求，而行圣遍求的呢？

විස්සජ්ජනා – අහම්පි සුදං භික්ඛවෙ පුබ්බෙව සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධො බොධිසත්තොව සමානො අත්තනා ජාතිධම්මො සමානො ජාතිධම්මංයෙව පරියෙසාමි, අත්තනා ජරාධම්මො බ්‍යාධිධම්මො මරණධම්මො සොකධම්මො සංකිලෙසධම්මො සමානො සංකිලෙසධම්මංයෙව පරියෙසාමි. එවමාදිනා භන්තෙ භගවා අත්තනාපි අනරියපරියෙසනං පහාය අරියපරියෙසනාය පරියෙසිතභාවං පකාසෙසි.

答：比丘们，我于正觉之前，尚未圆满觉悟，身为菩萨时，自己身为有生法，却遍求有生法；自己身为有老法、病法、死法、愁法、染污法，却遍求有染污法。尊者，世尊就是这样开示他自己也舍断非圣遍求，而行圣遍求。

පුච්ඡා – එවං [Pg.85] පඨමාභිසම්බුද්ධස්ස ආවුසො භගවතො අජපාලනිග්‍රොධරුක්ඛමූලෙ නිසින්නස්ස ධම්මදෙසනාය කතසන්නිට්ඨානස්ස කීදිසො

问：贤友，当世尊初成正觉，坐在阿迦巴喇榕树下，已决意说法时，

චෙතසො [Pg.86] පරිවිතක්කො උදපාදි, කථඤ්ච ධම්මදෙසනාය චාරිකා අහොසි, කථඤ්ච පඨමා ධම්මදෙසනා අහොසි.

生起了何等心之思惟？如何为说法而游行？以及初次说法是如何进行的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘කස්ස නු ඛො අහං පඨමං ධම්මං දෙසෙය්‍යං, කො ඉමං ධම්මං ඛිප්පමෙව ආජානිස්සතී’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතො පඨමාභිසම්බුද්ධස්ස අජපාලනිග්‍රොධමූලෙ ධම්මදෙසනාය කතසන්නිට්ඨානස්ස පරිවිතක්කො උදපාදි, අථ භන්තෙ භගවා උරුවෙලායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන බාරාණසී, තෙන පදසායෙව චාරිකං පක්කාමි ධම්මදෙසනාය, ද්වෙමෙ භික්ඛවෙ අන්තා පබ්බජිතෙන න සෙවිතබ්බා, කතමෙ ද්වෙ, යො චායං කාමෙසු කාමසුඛල්ලිකානුයොගො හීනො ගාම්මො පොථුජ්ජනිකො අනරියො අනත්තසංහිතො, එවමාදිනා භන්තෙ භගවතො පඨමා ධම්මදෙසනා අහොසි.

答：“我应先为谁说法？谁能迅速了知此法？”尊者，世尊初成正觉，在阿迦巴喇榕树下，已决意说法时，生起了如此思惟。其后，尊者，世尊在优楼频螺(Uruvelā)随意乐住后，为说法故，徒步游行至波罗奈(Bārāṇasī)。“比丘们，出家者不应亲近此二边。是哪二者？于诸欲中，耽于欲乐之行，是卑劣、粗俗、凡夫之行、非圣、无益。”尊者，世尊的初次说法，即以此为开端。

සබ්බාභිභූ [Pg.89] සබ්බවිදූහමස්මි,සබ්බධම්මෙසු අනූපලිත්තො;

සබ්බඤ්ජහො තණ්හාක්ඛයෙ විමුත්තො,සයං අභිඤ්ඤාය කමුද්දිසෙය්‍යං.

我已征服一切，了知一切，于一切法皆不染着；我已舍弃一切，因渴爱灭尽而解脱，由自己亲证，我能指谁为师呢？

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.92] භගවා පාසරාසිඋපමාය තං දෙසනං පරිනිට්ඨාපෙසි.

问：贤友，世尊是如何以罗网堆的譬喻来圆满此教说的？

විස්සජ්ජනා – පඤ්චිමෙ භික්ඛවෙ කාමගුණා, කතමෙ පඤ්ච, චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා සද්දා. ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා ගන්ධා. ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා රසා. කායවිඤ්ඤෙය්‍යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච කාමගුණා. යෙ හි කෙචි භික්ඛවෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමෙ කාමගුණෙ ගථිතා මුච්ඡිතා අජ්ඣොපන්නා අනාදීනවදස්සාවිනො අනිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති, තෙ එවමස්සු වෙදිතබ්බා ‘‘අනයමාපන්නා බ්‍යාසනමාපන්නා යථාකාමකරණීයා පාපිමතො’’, එවමාදිනා භන්තෙ භගවා පාසරාසිඋපමාය ධම්මදෙසනං පරිනිට්ඨාපෙසි.

答：比丘们，有此五种欲乐。是哪五种？眼所识之色，为所欲、所爱、所喜、悦意、引生欲念、令人染着。耳所识之声……鼻所识之香……舌所识之味……身所识之触，为所欲、所爱、所喜、悦意、引生欲念、令人染着。比丘们，此即五种欲乐。比丘们，若有任何沙门或婆罗门，于此五种欲乐，为之所缚、沉迷、深陷，不见其过患，无出离之慧而受用者，当知彼等已遭不幸、已遭灾祸，为恶者所随意处置。尊者，世尊即如是以罗网堆的譬喻圆满了此法说。

චූළහත්ථිපදොපමසුත්ත

小象迹喻经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.94] ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චූළහත්ථිපදොපමසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那知者……正自觉者所说的《小象迹喻经》是在哪里，针对谁，于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ජාණුස්සොණිං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. ජාණුස්සොණි භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා යාවතකො අහොසි පිලොතිකෙන පරිබ්බාජකෙන සද්ධිං කථාසල්ලාපො, තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对阇奴索尼(Jāṇussoṇi)婆罗门而说。尊者，阇奴索尼婆罗门前去拜见世尊，将他与游行者毕洛帝格(Pilotika)的所有谈话都禀告了世尊。尊者，此经即是于此事而说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.98] භගවා හත්ථිපදොපමං විත්ථාරෙන පරිපූරෙත්වා දෙසෙසි.

问：贤友，世尊是如何详细圆满地讲解象迹喻的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘න ඛො බ්‍රාහ්මණ එත්තාවතා හත්ථිපදොපමො විත්ථාරෙන පරිපූරො හොති, අපි ච බ්‍රාහ්මණ යථා හත්ථිපදොපමො විත්ථාරෙන පරිපූරො හොති, තං සුණාහි සාධුකං මනසිකරොහි භාසිස්සාමී’’ති, එවමාදිනා භන්තෙ භගවා හත්ථිපදොපමං පරිපූරෙත්වා බ්‍රාහ්මණස්ස ජාණුස්සොණිස්ස දෙසෙසි.

答：“婆罗门，仅仅这样，象迹譬喻还不能算完满详尽。婆罗门，你且听好，仔细用心，我将宣说如何才能使象迹譬喻完满详尽。”尊者，世尊就是这样使象迹譬喻完满详尽，然后为婆罗门阇奴索尼开示。

මහාහත්ථිපදොපමසුත්ත

大象迹喻经

පුච්ඡා – මහාහත්ථිපදොපමසුත්තං [Pg.102] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන භාසිතං.

问：贤友，这部《大象迹喻经》是在哪里，针对谁，由谁所说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，由法将具寿舍利弗长老针对众多比丘所说。

මහාසාරොපමසුත්ත

大心材喻经

පුච්ඡා – මහාසාරොපමසුත්තං [Pg.103] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《大心材喻经》是在哪里，针对谁，于何事而说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ භාසිතං, දෙවදත්තො භන්තෙ සඞ්ඝං භින්දිත්වා රුහිරුප්පාදකම්මං කත්වා අචිරපක්කන්තො හොති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在王舍城，针对提婆达多所说。尊者，提婆达多分裂僧团、作出佛身血后不久离去，此经即是于此事而说。

චූළසාරොපමසුත්ත

小心材喻经

පුච්ඡා – චූළසාරොපමසුත්තං [Pg.105] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《小心材喻经》是在哪里，针对谁，于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පිඞ්ගලකොච්ඡං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං, පිඞ්ගලකොච්ඡො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හං පුච්ඡි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对频伽罗拘舍(Piṅgalakoccha)婆罗门而说。尊者，频伽罗拘舍婆罗门前去拜见世尊并提问，尊者，此经即是于此事而说。

චූළගොසිඞ්ගසුත්ත

小牛角娑罗林经

පුච්ඡා – චූළගොසිඞ්ගසුත්තං [Pg.106] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කෙන සද්ධිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、与谁一起说《小牛角娑罗林经》的呢？

විස්සජ්ජනා – නාභිකෙ භන්තෙ ගොසිඞ්ගසාලවනදායෙ ආයස්මතා අනුරුද්ධත්ථෙරෙන සද්ධිං භාසිතං.

答：尊者，是在那毗迦(Nābhika)的牛角娑罗林中，与具寿阿那律长老一起说的。

මහාගොසිඞ්ගසුත්ත

大牛角娑罗林经

පුච්ඡා – මහාගොසිඞ්ගසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කෙන සද්ධිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、与谁一起说《大牛角娑罗林经》的呢？

විස්සජ්ජනා – ගොසිඞ්ගසාලවනදායෙ භන්තෙ ආයස්මතා ච සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා ආයස්මතා ච මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන සද්ධිං භාසිතං.

答：尊者，是在牛角娑罗林中，与具寿法将舍利弗长老以及具寿大目犍连长老一起说的。

මහාගොපාලකසුත්ත

大牧牛者经

පුච්ඡා – මහාගොපාලකසුත්තං [Pg.107] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、缘何而说《大牧牛者经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，缘于众多比丘而说的。

චූළගොපාලකසුත්ත

小牧牛者经

පුච්ඡා – චූළගොපාලකසුත්තං [Pg.109] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、缘何而说《小牧牛者经》的呢？

විස්සජ්ජනා – වජ්ජීසු භන්තෙ උක්කචෙලායං ගඞ්ගාය නදියා තීරෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在跋耆(Vajjī)的优迦遮罗(Ukkacelā)，恒河岸边，缘于众多比丘而说的。

චූළසච්චකසුත්ත

小萨遮迦经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.110] ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චූළසච්චකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那位知者……乃至正等觉者，是在哪里、缘于谁、于何事而说《小萨遮迦经》的呢？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සච්චකං නිගණ්ඨපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං, සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො මහතියා ලිච්ඡවිපරිසාය සද්ධිං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච ‘‘කථං පන භවං ගොතමො සාවකෙ විනෙති, කථං භාගා ච පන භොතො ගොතමස්ස සාවකෙසු අනුසාසනී බහුලා පවත්තතී’’ති, අථ භන්තෙ භගවතා අනිච්චවාදෙ ච අනත්තවාදෙ ච පකාසිතෙ සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො පථවීඋපමං දස්සෙත්වා අත්තනො අත්තවාදං පකාසෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在毗舍离(Vesālī)，缘于尼乾子萨遮迦(Saccaka)而说。尼乾子萨遮迦与众多离车人一同前往世尊之处，抵达后对世尊说：“尊者乔达摩如何教导弟子？又，尊者乔达摩对弟子的教导，大部分是如何进行的呢？”尊者，其后，世尊开示了无常论与无我论，尼乾子萨遮迦则以大地为喻，宣说自己的我论。尊者，（此经）即于此事而说。

පුච්ඡා – එවං [Pg.114] ආවුසො සච්චකෙන නිගණ්ඨපුත්තෙන මහාපථවීඋපමං දස්සෙත්වා අත්තවාදෙ පකාසිතෙ කථං භගවා තං අත්තවාදං පුන පතිට්ඨාපෙත්වා සමනුයුඤ්ජි සමනුගාහි සමනුභාසි.

问：贤友，当尼乾子萨遮迦以大地为喻宣说我论时，世尊是如何让他重述其我论，并加以诘问、审察、详说的呢？

විස්සජ්ජනා – ‘‘නනු ත්වං අග්ගිවෙස්සන එවං වදෙසි, රූපං මෙ අත්තා, වෙදනා මෙ අත්තා, සඤ්ඤා මෙ අත්තා, සඞ්ඛාරා මෙ අත්තා, විඤ්ඤාණං මෙ අත්තා’’ති, එවං ඛො භන්තෙ භගවා සච්චකං නිගණ්ඨපුත්තං තං අත්තවාදං පතිට්ඨාපෙසි. පතිට්ඨාපෙත්වා ච පන භන්තෙ භගවා ‘‘තෙන හි අග්ගිවෙස්සන තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය, තථා තං බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා සච්චකං නිගණ්ඨපුත්තං සමනුයුඤ්ජි සමනුගාහි සමනුභාසි.

答：“阿耆毗舍(Aggivessana)，你不是这样说吗：色是我，受是我，想是我，行是我，识是我？”尊者，世尊就是这样让尼乾子萨遮迦确立其我论的。尊者，在让他确立之后，世尊又说：“那么，阿耆毗舍，就此我将反问你，你认为怎样合适，就怎样回答。”尊者，世尊即以此等方式，对尼乾子萨遮迦加以诘问、审察、详说。

පුච්ඡා – එවං [Pg.119] ඛො ආවුසො සච්චකෙ නිගණ්ඨපුත්තෙ තුණ්හීභූතෙ අධොමුඛෙ පජ්ඣායන්තෙ අප්පටිභානෙ නිසින්නෙ දුම්මුඛො නාම ලිච්ඡවිපුත්තො භගවන්තං කිං වචනං අවොච.

问：贤友，当尼乾子萨遮迦沉默、低头、沉思、无言以对而坐时，一位名叫杜目佉(Dummukha)的离车子对世尊说了什么呢？

විස්සජ්ජනා – එවං භන්තෙ සච්චකෙ නිගණ්ඨපුත්තෙ තුණ්හීභූතෙ මඞ්කුභූතෙ පත්තක්ඛන්ධෙ අධොමුඛෙ පජ්ඣායන්තෙ අප්පටිභානෙ දුම්මුඛො ලිච්ඡවිපුත්තො [Pg.120] භගවන්තං එතදවොච ‘‘උපමා මං භගවා පටිභාතී’’ති.

答：尊者，当尼乾子萨遮迦沉默、羞愧、垂肩、低头、沉思、无言以对时，离车子杜目佉对世尊说：“世尊，我想到了一个譬喻。”

පුච්ඡා – අථ [Pg.121] ඛො ආවුසො සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො භගවන්තං කීදිසං පඤ්හං පුච්ඡි, කථඤ්ච තං භගවා බ්‍යාකාසි.

问：贤友，其后尼乾子萨遮迦问了世尊一个什么样的问题？世尊又是如何解答的呢？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො දුම්මුඛං ලිච්ඡවිං අපසාදෙත්වා භගවන්තං සෙඛඤ්ච අසෙඛඤ්ච පඤ්හං පුච්ඡි, භගවා ච භන්තෙ ‘‘ඉධ අග්ගිවෙස්සන මම සාවකො යං කිඤ්චි රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා’’ එවමාදිනා සෙඛඤ්ච අසෙඛඤ්ච පුග්ගලං විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

答：尊者，其后尼乾子萨遮迦制止了离车子杜目佉，向世尊问了关于有学与无学的问题。尊者，世尊则以“阿耆毗舍，于此，我的弟子对任何色，无论是过去、未来、现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近……”等方式，分别解说了有学与无学之人。

බුද්ධො [Pg.122] සො භගවා බොධාය ධම්මං දෙසෙති.

彼世尊是觉者，为令觉悟而说法。

දන්තො සො භගවා දමථාය ධම්මං දෙසෙති.

彼世尊已调御，为令调御而说法。

සන්තො සො භගවා සමථාය ධම්මං දෙසෙති.

彼世尊已寂静，为令寂静而说法。

තිණ්ණො සො භගවා තරණාය ධම්මං දෙසෙති.

彼世尊已度脱，为令度脱而说法。

පරිනිබ්බුතො සො භගවා පරිනිබ්බානාය ධම්මං දෙසෙති.

彼世尊已般涅槃，为令般涅槃而说法。

මහාසච්චකසුත්ත

大萨遮迦经

පුච්ඡා – මහාසච්චකසුත්තං [Pg.123] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，世尊在何处、为了谁、根据什么事宣说了《大萨遮迦经》？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සච්චකංයෙව නිගණ්ඨපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. සච්චකො භන්තෙ නිගණ්ඨපුත්තො අපරදිවසෙ භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සාවකෙ ආසජ්ජ භාවනාද්වයපටිසංයුත්තං වාචං භාසති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，是在毗舍离(Vesālī)，针对尼乾陀子(Nigaṇṭhaputta)萨遮迦(Saccaka)所说的。尊者，尼乾陀子萨遮迦在第二天去拜访世尊，冒犯世尊的弟子们，说了与两种修习相应的话语。尊者，就是针对这事说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.124] භගවා සච්චකං නිගණ්ඨපුත්තං පටිපුච්ඡිත්වා භාවනාද්වයං විභජ්ජ කථෙසි.

问——贤友，世尊是怎样反问尼乾陀子萨遮迦，然后分别解说两种修习的？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ භගවා ‘‘කින්ති පන තෙ අග්ගිවෙස්සන කායභාවනා සුතා’’ති එවමාදිනා සච්චකං නිගණ්ඨපුත්තං පටිපුච්ඡිත්වා, කථඤ්ච අග්ගිවෙස්සන අභාවිතකායො ච හොති අභාවිතචිත්තො ච එවමාදිනා භාවනාද්වයං විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

答——尊者，当时世尊以“阿耆毗舍那(Aggivessana)，你听过什么样的身修习？”等语反问尼乾陀子萨遮迦，又以“阿耆毗舍那，如何是未修身者和未修心者？”等语分别解说了两种修习。

පුච්ඡා – අථ [Pg.127] ඛො ආවුසො සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො භගවන්තං කිං වචනං අවොච, කථඤ්ච භගවා පධානකාලෙ අත්තනාඅනුභූතපුබ්බා පරමුක්කංසගතා සුඛදුක්ඛවෙදනායො පකාසෙසි, යාපි භගවතො චිත්තං න පරියාදාය අට්ඨංසු.

问——贤友，当时尼乾陀子萨遮迦对世尊说了什么话？世尊又如何宣说自己在精进时，曾亲身体验过的、已达究竟的苦乐感受，而那些感受也并未占据他的心？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ සච්චකො නිගණ්ඨපුත්තො භගවන්තං එතදවොච ‘‘න හි නූන භොතො ගොතමස්ස උප්පජ්ජති, තථා රූපා සුඛාවෙදනා, යථාරූපා උප්පන්නා සුඛාවෙදනා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨෙය්‍ය, න හි නූන භොතො ගොතමස්ස උප්පජ්ජති තථාරූපා දුක්ඛා වෙදනා, යථාරූපා උප්පන්නා දුක්ඛා වෙදනා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨෙය්‍යා’’ති අථ ඛො භගවා ‘‘කිඤ්හි නො සියා අග්ගිවෙස්සන, ඉධ මෙ [Pg.128] අග්ගිවෙස්සෙන පුබ්බෙව සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි, එවමාදිනා භන්තෙ භගවා පධානකාලෙ අත්තනානුභූතපුබ්බා පරමුක්කංසගතා සුඛදුක්ඛවෙදනායො විත්ථාරෙන, යාපි භගවතො චිත්තං න පරියාදාය අට්ඨංසු.

答——尊者，当时尼乾陀子萨遮迦对世尊这样说：“想必乔达摩尊者不会生起那样的乐受，即生起后会占据心的乐受；想必乔达摩尊者不会生起那样的苦受，即生起后会占据心的苦受。”于是，世尊以“阿耆毗舍那，为何不会呢？阿耆毗舍那，我尚未证悟，还是菩萨时，曾有此念……”等语为开端，详细解说了自己在精进时，曾亲身体验过的、已达究竟的苦乐感受，而那些感受也并未占据他的心。

චූළතණ්හාසඞ්ඛයසුත්ත

小渴爱灭尽经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.132] භගවතා ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චූළතණ්හාසඞ්ඛයසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，那知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，于何处、针对何人、于何事而说《小渴爱灭尽经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සක්කං දෙවානමින්දං ආරබ්භ භාසිතං. සක්කො භන්තෙ දෙවානමින්දො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘කිත්තාවතානුඛො භන්තෙ භික්ඛු සංඛිත්තෙන තණ්හාසඞ්ඛයවිමුත්තො හොති අච්චන්තනිට්ඨො අච්චන්තයොගක්ඛෙමි [Pg.133] අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，此经于舍卫城(Sāvatthī)，针对天帝释(Sakka devānaminda)而说。尊者，天帝释前往拜见世尊，说了这番话：“尊者，比丘在多大程度上，简而言之，是渴爱灭尽的解脱者、究竟的完成者、究竟的安稳者、究竟的梵行者、究竟的终结者、天人中的最胜者？”尊者，于此事而说。

කිත්තාවතා [Pg.134] නු ඛො භන්තෙ භික්ඛු සංඛිත්තෙන තණ්හාසඞ්ඛයවිමුත්තො හොති අච්චන්තනිට්ඨො අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියාසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං –

尊者，比丘在多大程度上，简而言之，是渴爱灭尽的解脱者、究竟的完成者、究竟的安稳者、究竟的梵行者、究竟的终结者、天人中的最胜者？

මහාතණ්හාසඞ්ඛයසුත්ත

大渴爱灭尽经

පුච්ඡා – මහාතණ්හාසඞ්ඛයසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，那么，《大渴爱灭尽经》是世尊于何处、针对何人、于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සාතිං භික්ඛුං කෙවට්ටපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. සාතිස්ස භන්තෙ භික්ඛුනො කෙවට්ටපුත්තස්ස එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හොති ‘‘තථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, යථා තදෙවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති [Pg.135] සංසරති අනඤ්ඤ’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，此经于舍卫城(Sāvatthī)，针对渔夫之子萨帝(Sāti)比丘而说。尊者，渔夫之子萨帝比丘生起如此恶见：“我这样了知世尊所说的法，即正是此识在流转、轮回，而非其它。”尊者，于此事而说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.136] ඛො ආවුසො භගවා කථං භික්ඛූ ආමන්තෙත්වා ච පටිපුච්ඡිත්වා ච අනත්තභාවදීපිකං ධම්මකථං කථෙසි.

提问——贤友，那么世尊是如何召集诸比丘，并诘问他们，然后作了阐明无我之理的法说？

විස්සජ්ජනා – අථ භන්තෙ භගවා භික්ඛූ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, අපිනායං සාති භික්ඛු කෙවට්ටපුත්තො උස්මීකතොපි ඉස්මිං ධම්මවිනයෙ’’ති ආමන්තෙත්වා, තුම්හෙපි මෙ භික්ඛවෙ එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථත්‍යාදිනා භික්ඛූ පටිපුච්ඡිත්වා ච යං යදෙව භික්ඛවෙ පච්චයං පටිච්ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, තෙන තෙනෙව විඤ්ඤාණං ත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති, චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ [Pg.137] ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං චක්ඛුවිඤ්ඤාණං ත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති, එවමාදිනා භන්තෙ අනත්තතාදීපිකං ධම්මිං කථං කථෙසි.

答复——尊者，那时世尊召集诸比丘说：“诸位比丘，你们怎么认为？这位渔夫之子萨帝比丘，于此法与律中，可曾有丝毫的暖意？”世尊又以“诸位比丘，你们也像这样了知我所说的法吗？”等语诘问诸比丘，然后开示说：“诸位比丘，识缘何而生，即以何为名；缘眼与色而生识，即名为眼识……”尊者，世尊如是等作了阐明无我之理的法说。

මහාඅස්සපුරසුත්ත

大马邑经

පුච්ඡා – මහාඅස්සපුරසුත්තං [Pg.139] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，这部《大马邑经》是世尊在哪里，为了谁，以什么事为缘由而说的呢？

විස්සජ්ජනා – අඞ්ගෙසු භන්තෙ අස්සපුරෙ නාම අඞ්ගානං නිගමෙ බහූ මනුස්සෙ සද්ධෙ පසන්නෙ ආරබ්බ්භ භාසිතං. බහූ භන්තෙ මනුස්සා සද්ධා පසන්නා භික්ඛුසඞ්ඝං සක්කච්චං උපට්ඨහිංසු, සබ්බකාලඤ්ච රතනත්තයපටිසංයුත්තං වණ්ණකථංයෙව කථයිංසු. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在鸯伽国(Aṅga)名叫马邑(Assapura)的鸯伽人聚落里，针对许多有信心、欢喜的民众所说。尊者，许多有信心、欢喜的民众恭敬地供养比丘僧团，并且总是谈论与三宝相关的赞叹之语。尊者，这是针对这件事而宣说的。

පුච්ඡා – කතමෙ [Pg.140] ආවුසො තත්ථ භගවතා ධම්මා සමණකරණා ච බ්‍රාහ්මණකරණා ච උත්තරුත්තරි පණීතපණීතා දෙසිතා.

提问：贤友，世尊在那里所宣说的，能使人成为沙门，能使人成为婆罗门，而且是层层递进、越来越殊胜的法，是什么呢？

විස්සජ්ජනා – හිරොත්තප්පා [Pg.141] පරිසුද්ධකායසමාචාරො පරිසුද්ධවචීසමාචාරො පරිසුද්ධමනොසමාචාරො පරිසුද්ධාජීවො ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා භොජනෙමත්තඤ්ඤුතා ජාගරියානුයොගො සතිසම්පජඤ්ඤං නීවරණප්පහානං චත්තාරි ච ඣානානි තිස්සො ච විජ්ජා ඉමෙ ඛො භන්තෙ තත්ථ භගවතා සමණකරණා ච බ්‍රාහ්මණකරණා ච උත්තරුත්තරි පණීතපණීතා ධම්මා දෙසිතා.

回答：尊者，在那里，世尊所宣说的能使人成为沙门，能使人成为婆罗门，并且是层层递进、越来越殊胜的法，就是：惭愧、身行清净、语行清净、意行清净、活命清净、守护诸根之门、饮食知量、勤于觉醒、正念与正知、舍断五盖、四禅以及三明。

චූළඅස්සපුරසුත්ත

小马邑经

පුච්ඡා – චූළඅස්සපුරසුත්තං [Pg.143] පනාවුසො භගවතා කත්ත කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问：贤友，这部《小马邑经》是世尊在哪里，为了谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – තස්මිංයෙව භන්තෙ අස්සපුරෙ නිගමෙ තෙයෙව මනුස්සෙ සද්ධෙ පසන්නෙ ආරබ්භ භාසිතං, තස්මිංයෙව භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这部经正是在马邑聚落，针对那些有信心和欢喜的人们宣说的，正是针对这件事宣说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.144] තත්ථ භගවතා සමණසාමීචිප්පටිපදා ච අස්සමණසාමීචිප්පටිපදා ච විභජිත්වා දෙසිතා.

提问：贤友，世尊在那里是如何分别解说沙门正行与非沙门正行的呢？

විස්සජ්ජනා – ‘‘කථඤ්ච භික්ඛවෙ භික්ඛු න සමණසාමීචිප්පටිපදං පටිපන්නො හොති, යස්ස කස්සචි භික්ඛවෙ භික්ඛුනො අභිජ්ඣාලුස්ස අභිජ්ඣා අප්පහීනා හොති, බ්‍යාපන්නචිත්තස්ස බ්‍යාපාදො අප්පහීනො හොතී’’ති එවමාදිනා ච. කථඤ්ච භික්ඛවෙ භික්ඛු සමණසාමීචිප්පටිපදං පටිපන්නො හොති, යස්ස කස්සචි භික්ඛවෙ භික්ඛුනො අභිජ්ඣාලුස්ස අභිජ්ඣා පහීනා හොති, බ්‍යාපන්නචිත්තස්ස බ්‍යාපාදො පහීනො හොති එවමාදිනා ච භන්තෙ භගවතා තත්ථ සමණසාමීචිප්පටිපදා ච අස්සමණසාමීචිප්පටිපදා ච විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසිතා.

回答：“诸比丘，怎样的比丘是不行沙门正行的呢？诸比丘，无论哪个比丘，如果他有贪欲(abhijjhā)，贪欲未断除；有瞋恚心，瞋恚(byāpāda)未断除。”像这样等等。“诸比丘，怎样的比丘是行沙门正行的呢？诸比丘，无论哪个比丘，如果他无贪欲，贪欲已断除；无瞋恚心，瞋恚已断除。”像这样等等。尊者，世尊在那里详细地分别开示了沙门正行与非沙门正行。

සාලෙය්‍යකසුත්ත

萨雷迦经

පුච්ඡා – සාලෙය්‍යකසුත්තං [Pg.146] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，这部《萨雷迦经》是世尊在哪里，为了谁，以什么事为缘由而说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ සාලායං නාම බ්‍රාහ්මණගාමෙ සාලෙය්‍යකෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙ ආරබ්භ භාසිතං. සාලෙය්‍යකා භන්තෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං ‘‘කො නු ඛො භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති, කො පන භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在憍萨罗(Kosala)国名叫萨拉(Sālā)的婆罗门村，针对萨拉的婆罗门和家主们所说的。尊者，萨拉的婆罗门和家主们去拜访世尊，这样说道：“乔达摩，是什么原因、什么条件，使得这里有些众生在身坏命终之后，投生到恶趣、恶道、堕处、地狱？又是什么原因、什么条件，使得这里有些众生在身坏命终之后，投生到善趣、天界？”尊者，这是针对这件事所说的。

වෙරඤ්ජකසුත්ත

维兰迦经

පුච්ඡා – වෙරඤ්ජකසුත්තං [Pg.148] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，这部《维兰迦经》是世尊在哪里，为了谁，以什么事为缘由而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ වෙරඤ්ජකෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙ ආරබ්භ භාසිතං. වෙරඤ්ජකා භන්තෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං ‘‘කො නු ඛො භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති, කො පන භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对维兰迦的婆罗门和家主们所说的。尊者，维兰迦的婆罗门和家主们去拜访世尊，这样说道：“乔达摩，是什么原因、什么条件，使得这里有些众生在身坏命终之后，投生到恶趣、恶道、堕处、地狱？又是什么原因、什么条件，使得这里有些众生在身坏命终之后，投生到善趣、天界？”尊者，这是针对这件事所说的。

මහාවෙදල්ලසුත්ත

大韦达罗经

පුච්ඡා – මහාවෙදල්ලසුත්තං පනාවුසො කත්ථ කෙන භාසිතං.

提问：贤友，这部《大韦达罗经》是在哪里由谁说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මතා මහාකොට්ඨිකෙන පුට්ඨෙන ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

回答：尊者，这是在舍卫城，由具寿大拘絺罗(Mahākoṭṭhika)提问，具寿法将舍利弗长老所说。

චූළවෙදල්ලසුත්ත

小韦达罗经

පුච්ඡා – චූළවෙදල්ලසුත්තං [Pg.149] පනාවුසො කත්ථ කෙන භාසිතං.

提问：贤友，这部《小韦达罗经》是在哪里由谁说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ විසාඛෙන උපාසකෙන පුට්ඨාය ධම්මදින්නාය ථෙරියා භාසිතං.

回答：尊者，这是在王舍城，由毘舍佉优婆塞提问，法施长老尼所说。

චූළධම්මසමාදානසුත්ත

小法受持经

පුච්ඡා – චූළධම්මසමාදානසුත්තං [Pg.150] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问：贤友，这部《小法受持经》是世尊在何处、针对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

回答：尊者，这是在舍卫城针对众多比丘所说的。

මහාධම්මසමාදානසුත්ත

大法受持经

පුච්ඡා – මහාධම්මසමාදානසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊所宣说的大法受持经，是在哪里、针对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，这是在舍卫城针对众多比丘所说的。

වීමංසකසුත්ත

考察经

පුච්ඡා – වීමංසකසුත්තං [Pg.151] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的考察经，是在哪里、针对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，这是在舍卫城针对众多比丘所说的。

කොසම්බියසුත්ත

憍赏弥经

පුච්ඡා – කොසම්බියසුත්තං පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，憍赏弥经是在哪里、针对谁、基于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ කොසම්බිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. කොසම්බිකා භන්තෙ භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා [Pg.152] අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，这是在憍赏弥(Kosambī)，针对憍赏弥的比丘们所说的。尊者，憍赏弥的比丘们发生争论、争吵、陷入诤讼，以口舌之刃互相伤害而住。尊者，这是基于那件事而说的。

බ්‍රහ්මනිමන්තනිකසුත්ත

梵天邀请经

පුච්ඡා – බ්‍රහ්මනිමන්තනිකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的梵天邀请经，是在哪里、针对谁、基于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，这是在舍卫城针对众多比丘所说的。

මාරතජ්ජනියසුත්ත

呵斥魔经

පුච්ඡා – මාරතජ්ජනීයසුත්තං [Pg.153] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

问：贤友，这部呵斥魔经是在哪里、针对谁、基于什么事、由谁说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ සුසුමාරගිරෙ භෙසකළාවනෙ මිගදායෙ ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානෙන මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස කුච්ඡිගතො හොති කොට්ඨමනුපවිට්ඨො. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，在释迦国(Sakkesu)苏苏马罗山(Susumāragira)的贝沙伽罗林(Bhesakaḷāvana)鹿野苑，具寿大目犍连针对恶魔波旬(Māra Pāpimā)而说。尊者，恶魔波旬曾进入具寿大目犍连的腹中，进入了肠胃。尊者，这是基于那件事而说的。

මජ්ඣිමපණ්ණාසපාළි

中部五十经

කන්දරකසුත්ත

甘大拉咖经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.155] ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන කන්දරකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者的世尊，在何处、针对谁、基于什么事说了甘大拉咖经呢？

විස්සජ්ජනා – චම්පායං භන්තෙ ගග්ගරාය පොක්ඛරණියා තීරෙ පෙස්සඤ්ච හත්ථාරොහපුත්තං කන්දරකඤ්ච පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං, කන්දරකො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවතො ච භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච වණ්ණං අභාසි, පෙස්සො ච භන්තෙ හත්ථාරොහපුත්තො භගවතො ච ධම්මදෙසනාය ච වණ්ණං අභාසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在瞻波城(Campā)伽伽罗(Gaggarā)莲池边，针对象兵之子佩沙(Pessa)和游方者甘大拉咖(Kandaraka)而说的。尊者，游方者甘大拉咖赞扬了世尊和比丘僧团；尊者，象兵之子佩沙则赞扬了世尊和法的教导。尊者，这是基于那件事而说的。

පුච්ඡා – එවං [Pg.156] ඛො ආවුසො කන්දරකෙන පරිබ්බාජකෙන භගවතො ච භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච අභිප්පසන්නෙන වණ්ණෙ භාසිතෙ කථං භගවා තං සමනුජානිත්වා ධම්මදෙසනාරම්භං ආරභි, කථඤ්ච පෙස්සො හත්ථාරොහපුත්තො භගවතො ච ධම්මදෙසනාය ච වණ්ණං අභාසි[Pg.157], කථඤ්ච පෙස්සස්ස හත්ථාරොහපුත්තස්ස අජ්ඣාසයානුරූපං ධම්මං දෙසෙසි.

问：贤友，当游方者甘大拉咖对世尊和比丘僧团深具净信并赞扬后，世尊是如何认可他并开始说法的呢？象兵之子佩沙又是如何赞扬世尊和法的教导呢？世尊又是如何随应象兵之子佩沙的意乐而说法呢？

විස්සජ්ජනා – එවං ඛො භන්තෙ කන්දරකෙන පරිබ්බාජකෙන භගවතො ච භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච අභිප්පසන්නෙන වණ්ණෙ භාසිතෙ ‘‘එවමෙතං කන්දරක එවමෙතං කන්දරක’’ එවමාදිනා භගවා තං සමනුජානිත්වා ‘‘සන්ති හි කන්දරක භික්ඛූ ඉමස්මිං භික්ඛුසඞ්ඝෙ අරහන්තො ඛීණාසවා වුසිතවන්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප්පත්තසදත්ථා පරික්ඛීණභවසංයොජනා සම්මදඤ්ඤා විමුත්තා’’ති එවමාදිනා ධම්මදෙසනං සමාරභි. අථ ඛො භන්තෙ පෙස්සො හත්ථාරොහපුත්තො ‘‘අච්ඡරියං භන්තෙ අබ්භුතං භන්තෙ යාව සුපඤ්ඤත්තා චිමෙ භන්තෙ භගවතා චත්තාරො සතිපට්ඨානා සත්තානං විසුද්ධියා සොකපරිදෙවානං සමතික්කමාය දුක්ඛදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමාය ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියායා’’ති එවමාදිනා භගවතො ච ධම්මදෙසනාය වණ්ණං අභාසි, භගවාපි භන්තෙ ‘‘ගහනඤ්හෙතං පෙස්ස යදිදං මනුස්සා, උත්තානකඤ්හෙතං පෙස්ස යදිදං පසවො’’තිආදිනා පෙස්සස්ස හත්ථාරොහපුත්තස්ස අජ්ඣාසයානුරූපං ධම්මකථං දෙසෙසි.

答：尊者，游方者甘大拉咖正是这样以对世尊和比丘僧团的深净信而说了赞扬的话。世尊以“正是如此，甘大拉咖，正是如此，甘大拉咖”等语认可了他，然后开始说法：“甘大拉咖，在这比丘僧团中，确实有阿罗汉，他们是漏尽者、梵行已立者、所作已办者、重担已卸者、自利已得者、有结已尽者、以正智善解脱者。”尊者，那时象兵之子佩沙说道：“稀有啊，尊者！未曾有啊，尊者！世尊善说了这四念处，是为了众生的清净，为了超越愁悲，为了灭除苦忧，为了证得正道，为了现证涅槃。”他如此赞扬了世尊和法的教导。尊者，世尊也以“佩沙，这对于人是深奥的；佩沙，这对于畜生是浅显的”等语，随应象兵之子佩沙的意乐而说了法。

පුච්ඡා – තං [Pg.162] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා පෙස්සස්ස හත්ථාරොහපුත්තස්ස කීදිසො ආනිසංසො අධිගතො, කථඤ්ච භගවා තං පුග්ගලචතුක්කදෙසනං සංඛිත්තෙන භාසිතං, භික්ඛූනං විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසෙසි.

问：贤友，听闻此法后，象兵之子佩沙获得了怎样的利益？世尊又是如何将这四种人的教导，先为比丘们简略地宣说，后又详细地分别解说呢？

විස්සජ්ජනා – තං ඛො පන භන්තෙ ධම්මං සුත්වා පෙස්සස්ස හත්ථාරොහපුත්තස්ස ද්වෙ ආනිසංසා අධිගතා සඞ්ඝෙ ච පසාදො සතිපට්ඨානපරිග්ගහණූපායො [Pg.163] ච අභිනවො. භගවා ච භන්තෙ තං පුග්ගලචතුක්කදෙසනං භික්ඛූහි යාචිතො ‘‘කතමො ච භික්ඛවෙ පුග්ගලො අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො’’තිආදිනා සංඛිත්තෙන භාසිතං, විත්ථාරෙන අත්ථං අවිභත්තං. විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසෙසි.

答：尊者，听闻此法后，象兵之子佩沙获得了两种利益：对僧团的净信，以及把握念处的新方法。尊者，世尊应比丘们的请求，以“诸比丘，哪种人是勤行于自我折磨的”等语，简略地宣说了这四种人的教导，其义未曾分别。后又详细地分别解说。

අට්ඨකනාගරසුත්ත

八城人经

පුච්ඡා – අට්ඨකනාගරසුත්තං [Pg.166] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

问：贤友，这《八城人经》是在哪里、关于谁、关于什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ වෙළුවගාමකෙ ගහපතිං අට්ඨකනාගරං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. දසමො භන්තෙ ගහපති අට්ඨකනාගරො ආයස්මන්තං ආනන්දං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘අත්ථි නු ඛො භන්තෙ ආනන්ද තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එකධම්මො අක්ඛාතො, යත්ථ භික්ඛුනො අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො අවිමුත්තඤ්චෙව චිත්තං විමුච්චති, අපරික්ඛිණා ච ආසවා පරික්ඛයං ගච්ඡන්ති, අනනුප්පත්තඤ්ච අනුත්තරං යොගක්ඛෙමං අනුපාපුණාතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在毗舍离的竹林村，由具寿阿难长老、法藏的持守者，关于八城人陀娑摩居士所说。尊者，八城人陀娑摩居士前去拜见具寿阿难，然后这样说：“阿难尊者，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊，是否曾宣说一法，比丘依此法不放逸、热忱、精勤而住，未解脱的心便得以解脱，未灭尽的诸漏便得以灭尽，未获得的无上安稳便得以获得呢？”尊者，此经便是关于此事所说。

සෙඛසුත්ත

有学经

පුච්ඡා – සෙඛසුත්තං [Pg.168] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

问：贤友，这《有学经》是在哪里、关于谁、关于什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං සන්ථාගාරෙ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන කාපිලවත්ථවෙ සක්‍යෙ ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ කාපිලවත්ථවෙ සක්‍යෙ බහුදෙවරත්තිං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තෙසි ‘‘පටිභාතු තං ආනන්ද කාපිලවත්ථවානං සක්‍යානං සෙඛො පාටිපදො, පිට්ඨි මෙ ආගිලායති, තමහං ආයමිස්සාමී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族的迦毗罗卫城集会堂中，由具寿阿难长老、法藏的持守者，关于迦毗罗卫城的释迦族人所说。尊者，世尊为迦毗罗卫城的释迦族人，在许多夜晚以法说示导、劝发、激励、令他们欢喜后，对具寿阿难说：“阿难，请你为迦毗罗卫城的释迦族人讲说有学之道，我的背有些疲劳，我将伸展一下。”尊者，此经便是关于此事所说。

පොතලියසුත්ත

波达利亚经

පුච්ඡා – පොතලියසුත්තං [Pg.170] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《波达利亚经》，是在哪里、关于谁、关于什么事而说？

විස්සජ්ජනා – අඞ්ගුත්තරාපෙසු භන්තෙ ආපණෙ නාම අඞ්ගුත්තරාපානං නිගමෙ පොතලියං ගහපතිං පටික්ඛිත්තසබ්බකම්මන්තං ආරබ්භ භාසිතං. පොතලියො භන්තෙ ගහපති පටික්ඛිත්තසබ්බකම්මන්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමන්තො භගවතා ගහපතිවාදෙන සමුදාචරියමානො කුපිතො අනත්තමනො භගවන්තං එතදවොච ‘‘තයිදං භො ගොතම නච්ඡන්නං තයිදං නප්පතිරූපං, යං මං ත්වං ගහපතිවාදෙන සමුදාචරසී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在鸯伽国（Aṅguttarāpa）一个名为阿波那（Āpaṇa）的市镇，关于舍弃一切事务的波达利亚居士所说。尊者，波达利亚居士舍弃一切事务后，前去拜见世尊。当他走近时，世尊以“居士”之称与他交谈，他因此生气、不悦，对世尊说：“乔达摩，你以居士之称与我交谈，这既不适宜，也不恰当。”尊者，此经便是关于此事所说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.172] භගවා කාමානං ආදීනවං විත්ථාරෙන පකාසෙත්වා අරියස්ස විනයෙ වොහාරසමුච්ඡෙදං දස්සෙසි.

问：贤友，世尊是如何在详尽开示诸欲的过患后，于圣律中阐明世俗事务的断绝？

විස්සජ්ජනා – අථ භන්තෙ භගවා අරියස්ස විනයෙ වොහාරසමුච්ඡෙදාය අට්ඨ ධම්මෙ විභජිත්වා ‘‘සෙය්‍යථාපි ගහපති කුක්කුරො ජිඝච්ඡාදුබ්බල්‍යපරෙතො ගොඝාතකසූනං පච්චුපට්ඨිතො අස්ස’’ එවමාදිනා කාමෙසු ආදීනවං දස්සෙත්වා පරියොසානෙ තීහි විජ්ජාහි අරියස්ස විනයෙ වොහාරසමුච්ඡෙදං සබ්බෙනසබ්බං සබ්බථාසබ්බං වොහාරසමුච්ඡෙදං විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසෙසි.

答：尊者，当时世尊为了阐明圣律中的世俗事务断绝，分别八法，以“居士，譬如一只饥饿虚弱的狗，来到屠牛场……”等譬喻开示诸欲的过患，最后以三明详尽分别开示了圣律中那完全、彻底、一切方面的世俗事务断绝。

ජීවකසුත්ත

耆婆经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.173] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ජීවකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊、正等觉者所说的《耆婆经》，是在哪里、为了谁、关于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.174] භන්තෙ ජීවකං කොමාරභච්චං ආරබ්භ භාසිතං. ජීවකො භන්තෙ කොමාරභච්චො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘සුතං මෙතං භන්තෙ සමණං ගොතමං උද්දිස්ස පාණං ආරභන්ති, තං සමණො ගොතමො ජානං උද්දිස්ස කතං මංසං පරිභුඤ්ජති පටිච්ච කම්මන්ති. යෙ තෙ භන්තෙ එවමාහංසු ‘සමණං ගොතමං උද්දිස්ස පාණං ආරභන්ති, තං සමණො ගොතමො ජානං උද්දිස්ස කතං මංසං පරිභුඤ්ජති පටිච්ච කම්ම’න්ති, කච්චි තෙ භන්තෙ භගවතො වුත්තවාදිනො න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්ති, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此于王舍城，针对耆婆王子育而说。尊者，耆婆王子育前往世尊之处，如是说：“尊者，我听闻：‘有人为沙门乔达摩而杀生，沙门乔达摩明知是特为自己所作之肉而食用，此乃故意之业。’尊者，那些作如是说的人，他们是否为复述世尊之语者，而未以不实诽谤世尊，乃解说法与随法，且无任何同法之论议会陷于应受呵责的境地呢？”尊者，此乃关于此事而说。

උපාලිසුත්ත

优波离经

පුච්ඡා – උපාලිසුත්තං [Pg.177] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那么世尊是在哪里、为了谁、关于什么事而说《优波离经》呢？

විස්සජ්ජනා – නාළන්දායං භන්තෙ උපාලිං ගහපතිං ආරබ්භ භාසිතං. උපාලි භන්තෙ ගහපති භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘ආගමා නුඛ්විධ භන්තෙ දීඝතපස්සී නිගණ්ඨො’’ති, එවමාදිනා ච භන්තෙ උපාලි ගහපති භගවතො පටිසන්ධාරං කත්වා අත්තනො ආචරියස්ස නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස වාදං පකාසෙසි, වාදං වණ්ණෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此于那烂陀，针对优波离居士而说。尊者，优波离居士前往世尊之处，如是说：“尊者，长苦行者尼乾陀来过这里吗？”尊者，优波离居士如是向世尊问候后，便宣扬、赞叹其师尼乾陀·那他弗的主张。尊者，此乃关于此事而说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.183] ඛො ආවුසො භගවා උපාලිං ගහපතිං තස්මිං වාදෙ කථං සමනුයුඤ්ජී සමනුගාහී සමනුභාසී, කථඤ්චස්ස උපායං දස්සෙත්වා යථාභූතං අත්ථං ඤාපෙසි.

问：贤友，其后世尊是如何就彼论点诘问、引导、开示优波离居士的？又是如何向他展示方法，令他如实了知其义的？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ භගවා උපාලිං ගහපතිං ‘‘සචෙ ඛො ත්වං ගහපති සච්චෙ පතිට්ඨාය මන්තෙය්‍යාසි, සියා නො එත්ථ කථාසල්ලාපො’’ති උපාලිං ගහපතිං කථං සමුට්ඨාපෙත්වා ‘‘තං [Pg.184] කිංමඤ්ඤසි ගහපති, ඉධස්ස නිගණ්ඨො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාඤ්හගිලානො සීතොදකපරික්ඛිත්තො උණ්හොදකපටිසෙවී, සො සීතොදකං අලභමානො කාලඞ්කරෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා චත්තාරො උපායෙ දස්සෙත්වා උපාලිං ගහපතිං යථාභූතමත්ථං ඤාපෙසි.

答：尊者，其后世尊对优波离居士说：“居士，你若能立足于真实而谈论，我们或可就此对谈。”世尊如是与优波离居士发起谈话后，问道：“居士，你意下如何？此处有尼乾陀生病、痛苦、病重，他拒绝冷水，只用热水，若他得不到冷水而死去……”尊者，世尊以如是等语，展示了四种方便，令优波离居士如实了知其义。

පුච්ඡා – එවං [Pg.190] ඛො ආවුසො උපාලි ගහපති භගවතා සඤ්ඤාපිතො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරං අකාසි, කථඤ්ච භගවා තං පුන අනුසාසිත්වා උත්තරි විනෙසි.

问：贤友，优波离居士被世尊如是开导后，于此法与律中生起净信，他作出了何种净信之相？世尊又是如何再度教诫，并进一步引导他的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘පුරිමෙනෙවාහං භන්තෙ ඔපම්මෙන භගවතො අත්තමනො අභිරද්ධො, අපිචාහං ඉමානි භගවතො විචිත්‍රානි පඤ්හපටිභානානි සොතුකාමො, එවාහං භගවන්තං පච්චනීකං කාතබ්බං අමඤ්ඤිස්ස’’න්ති, එවමාදිනා භන්තෙ උපාලි ගහපති භගවතා විඤ්ඤාපිතො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරං අකාසි. තත්ථ භගවා ච භන්තෙ ‘‘අනුවිච්චකාරං ඛො ගහපති කරොහි, අනුවිච්චකාරො තුම්හාදිසානං ඤාතමනුස්සානං සාධු හොතී’’ති එවමාදිනා පුන අනුසාසිත්වා උත්තරි යාව ධම්මචක්ඛුපටිලාභා විනෙසි.

答：尊者，优波离居士被世尊开导后，于此法与律中生起净信，作出净信之相，如是说：“尊者，我仅因世尊先前的譬喻，内心已喜悦、满足，然我又欲听闻世尊此等种种善巧问答，故而认为应与世尊作对论。”于此，尊者，世尊再度教诫他：“居士，应审慎而行，审慎而行对你这等知名人士是好的。”如是教诫后，世尊进一步引导他，直至他证得法眼。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.194] නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස උපාලිස්ස ගහපතිස්ස නිවෙසනං ගන්ත්වා ආවීමංසනා ච උපාලිස්ස ගහපතිස්ස පච්චුත්තරා කථා ච අහොසි.

问：贤友，尼乾陀·那他弗前往优波离居士住处后的诘问，以及优波离居士的回答是怎样的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘උම්මත්තොසි ත්වං ගහපති දත්තොසි ත්වං ගහපතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස උපාලිස්ස ගහපතිස්ස නිවෙසනං ගන්ත්වා වීමංසා ච ‘‘භද්දිකා භන්තෙ ආවට්ටනීමායා කල්‍යාණී භන්තෙ ආවට්ටනීමායාති’’ එවමාදිනා උපාලිස්ස ගහපතිස්ස පච්චුත්තරකථා ච අහොසි.

答：尊者，尼乾陀·那他弗的诘问是：“居士，你疯了！居士，你被迷惑了！”等等。优波离居士的回答是：“尊者，此诱导之术何其善妙！尊者，此诱导之术何其佳美！”等等。

ධීරස්ස [Pg.198] විගතමොහස්ස,පභින්නඛීලස්ස විජිතවිජයස්ස;

අනීඝස්ස සුසමචිත්තස්ස,වුද්ධසීලස්ස සාධුපඤ්ඤස්ස;

වෙසමන්තරස්ස විමලස්ස,භගවතො තස්ස සාවකොහමස්මිං.

智者离愚痴，已断诸心执，已得胜中胜；无恼心寂静，增戒具善慧；慷慨无垢者，我乃彼世尊之声闻。

අකථං කථිස්ස තුසිතස්ස,වන්තලොකාමිසස්ස මුදිතස්ස;

කතසමණස්ස මනුජස්ස,අන්තිමසාරීරස්ස නරස්ස.

无疑已满足，已舍世间利，心生大欢喜；已成沙门行，身为最后身，人中之胜者。

අනොපමස්ස [Pg.199] විරජස්ස,භගවතො තස්ස සාවකො හමස්මි –

无与伦比者，离尘无垢者，我乃彼世尊之声闻。

තණ්හච්ඡිදස්ස බුද්ධස්ස,වීතධූමස්ස අනුපලිත්තස්ස.ආහුනෙය්‍යස්ස යක්ඛස්ස,උත්තමපුග්ගලස්ස අතුලස්ස;

මහතො යසග්ගපත්තස්ස,භගවතො තස්ස සාවකො හමස්මි –

已断爱欲之觉者，无烟尘亦无染着；应供养之大士，无上之人无与伦比；伟大者已达名声顶峰，我乃彼世尊之声闻。

කුක්කුරවතිකසුත්ත

狗行者经

පුච්ඡා – කුක්කුරවතිකසුත්තං [Pg.200] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、为了谁、基于什么事情而宣说了《狗行者经》呢？

විස්සජ්ජනා – කොලියෙසු භන්තෙ හලිද්දවසනෙ නාම කොලියානං නිගමෙ පුණ්ණඤ්ච කොලියපුත්තං ගොවතිකං අචෙලඤ්ච සෙනියං කුක්කුරවතිකං ආරබ්භ භාසිතං. පුණ්ණො භන්තෙ කොලිය පුත්තො ගොවතිකො භගවන්තං එතදවොච ‘‘අයං භන්තෙ අචෙලො සෙනියො කුක්කුරවතිකො දුක්කරකාරකො ඡමානික්ඛිත්තං භොජනං භුඤ්ජති, තස්ස තං කුක්කුරවතං දීඝරත්තං සමත්තං සමාදින්නං, තස්ස කා ගති, කො අභිසම්පරායො’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，世尊在拘利族一个名叫哈利达瓦萨那(Haliddavasana)的城镇中，针对拘利族人富那·牧牛行者(Puṇṇa Koliyaputta Govati)和裸体行者塞尼耶·狗行者(Acela Seniya Kukkuravatika)而宣说了此经。尊者，拘利族人富那·牧牛行者对世尊说了这番话：“尊者，这位裸体行者塞尼耶·狗行者，奉行难行苦行，食用被丢在地上的食物。他长久以来坚持这种狗戒，他的去处是哪里？他的来世会是怎样？”尊者，世尊正是针对这件事而宣说了此经。

අභයරාජකුමාරසුත්ත

无畏王子经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.201] ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අභයරාජකුමාරසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，了知者……（乃至）正自觉者所说的《无畏王子经》，是在哪里，针对谁，因为什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ මෙ භන්තෙ අභයං රාජකුමාරං ආරබ්භ භාසිතං. අභයො භන්තෙ රාජකුමාරො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘භාසෙය්‍ය නු ඛො භන්තෙ තථාගතො තං වාචං, යා සා වාචා පරෙසං අප්පියා අමනාපා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，世尊在王舍城，针对无畏王子(Abhaya Rājakumāra)而宣说了此经。尊者，无畏王子去拜访世尊，然后这样问：“尊者，如来说的话，会不会有让别人不喜欢、不高兴的？”尊者，世尊正是针对这件事而宣说了此经。

බහුවෙදනීයසුත්ත

多受经

පුච්ඡා – බහුවෙදනීයසුත්තං [Pg.206] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《多受经》，是在哪里，为了谁，根据什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තඤ්ච උදායිං පඤ්චකඞ්ගඤ්ච ථපතිං ආරබ්භ භාසිතං, පඤ්චකඞ්ගො භන්තෙ ථපති ආයස්මන්තං උදායිං උපසඞ්කමිත්වා වෙදනං පුච්ඡි, ආයස්මා භන්තෙ උදායී පඤ්චකඞ්ගං ථපතිං එතදවොච ‘‘තිස්සො ඛො ථපති වෙදනා වුත්තා භගවතා සුඛා වෙදනා දුක්ඛා වෙදනා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා’’ති. එවං වුත්තෙ භන්තෙ පඤ්චකඞ්ගො ථපති ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච ‘‘න ඛො භන්තෙ උදායි තිස්සො වෙදනා වුත්තා භගවතා, ද්වෙ වෙදනා වුත්තා භගවතා සුඛා වෙදනා දුක්ඛා වෙදනා, යායං භන්තෙ අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා, සන්තස්මිං එසා පණීතෙ සුඛෙ වුත්තා භගවතා’’ති. නෙව අසක්ඛි ඛො භන්තෙ ආයස්මා උදායී පඤ්චකඞ්ගං ථපතිං සඤ්ඤාපෙතුං, න පන අසක්ඛි පඤ්චකඞ්ගො ථපති ආයස්මන්තං උදායිං සඤ්ඤාපෙතුං. අස්සොසි ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මතො උදායිස්ස පඤ්චකඞ්ගෙන ථපතිනා සද්ධිං ඉමං කථාසල්ලාපං, අථ ඛො භන්තෙ ආයස්මා ආනන්දො යාවතකො අහොසි [Pg.207] ආයස්මතො උදායිස්ස පඤ්චකඞ්ගෙන ථපතිනා සද්ධිං කථාසල්ලාපො, තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，世尊在舍卫城(Sāvatthī)，针对具寿优陀夷和工匠五支(Pañcakaṅga Thapati)而宣说了此经。尊者，工匠五支去拜访具寿优陀夷，询问感受。具寿优陀夷对工匠五支说：“工匠，世尊说了三种感受：乐受、苦受、不苦不乐受。”这样说后，工匠五支对具寿优陀夷说：“具寿优陀夷，世尊没有说三种感受，世尊只说了两种感受：乐受和苦受。这不苦不乐受，世尊说是属于殊胜寂静的快乐。”具寿优陀夷无法说服工匠五支，工匠五支也无法说服具寿优陀夷。具寿阿难听到具寿优陀夷与工匠五支的这番谈话，就把他们全部的对话都告诉了世尊。尊者，世尊正是针对这件事而宣说了此经。

අපණ්ණකසුත්ත

无误行经

පුච්ඡා – අපණ්ණකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《无误行经》，是在哪里、为了谁、关于什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ සාලායං නාම කොසලානං බ්‍රාහ්මණගාමෙ සාලෙය්‍යකෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙ ආරබ්භ භාසිතං. සම්බහුලා භන්තෙ අඤ්ඤතිත්ථියා සාලෙය්‍යකානං [Pg.208] බ්‍රාහ්මණගහපතිකානං අත්තනො අත්තනො මිච්ඡාදිට්ඨියො පටිග්ගණ්හාපෙසුං උග්ගණ්හාපෙසුං. තෙ පන භන්තෙ සාලෙය්‍යකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා එකදිට්ඨියම්පි පතිට්ඨාතුං න සක්ඛිංසු. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，世尊在憍萨罗国一个名叫娑罗的婆罗门村，针对娑罗村的婆罗门居家者而宣说了此经。尊者，当时有很多外道让娑罗村的婆罗门居家者接受并学习他们各自的邪见。然而，尊者，那些娑罗村的婆罗门居家者连一种见解都无法确立。尊者，世尊正是针对这件事而宣说了此经。

පුච්ඡා – තත්‍ර [Pg.209] ආවුසො භගවතා පඨමං මිච්ඡාවාදො ච සම්මාවාදො ච කථං විභජිත්වා පකාසිතො.

提问——贤友，在此，世尊最初是如何分别阐明邪说和正说的呢？

විස්සජ්ජනා – තත්‍ර භන්තෙ භගවතා ‘‘සන්ති ගහපතයො එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො නත්ථි දින්නං නත්ථි යිට්ඨං නත්ථි හුතං නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො’’ති එවමාදිනා පඨමං මිච්ඡාවාදො ච සම්මාවාදො ච විභජිත්වා පකාසිතො.

答复——尊者，世尊在此处，首先通过“家主们，有些沙门婆罗门这样说，持有这样的见解：‘没有布施，没有供养，没有祭祀，没有善作恶作之业的果报和异熟’”等开示，分别阐明了邪说与正说。

පුච්ඡා – තත්ථ [Pg.210] ආවුසො භගවතා මිච්ඡාවාදීනඤ්ච දොසො සම්මාවාදීනඤ්ච ගුණො කථං විචාරෙත්වා පකාසිතො.

提问——贤友，在此，世尊是如何考察思量并阐明邪说者的过患与正说者的功德呢？

විස්සජ්ජනා – තත්ථ භන්තෙ භගවතා ‘‘තත්‍ර ගහපතයො යෙතෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො නත්ථි දින්නං නත්ථි යිට්ඨං නත්ථි හුතං නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ මිච්ඡාවාදීනඤ්ච දොසො සම්මාවාදීනඤ්ච ගුණො භගවතා විචාරෙත්වා පකාසිතො.

答复——尊者，世尊在那里，通过“家主们，那些沙门婆罗门这样说、持这种见解：‘没有布施，没有供养，没有祭祀，没有善作恶作之业的果报和异熟’”等开示，考察思量并阐明了邪说者的过患和正说者的功德。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.212] තත්ථ භගවතා විඤ්ඤුනො පුරිසපුග්ගලස්ස පටිසඤ්චික්ඛණා පකාසිතා.

提问——贤友，世尊在那里是如何开示有智慧者的省察呢？

විස්සජ්ජනා – තත්‍ර [Pg.213] ගහපතයො විඤ්ඤූ පුරිසො ඉති පටිසඤ්චික්ඛතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා විඤ්ඤුනො පුරිසපුග්ගලස්ස පටිසඤ්චික්ඛණා පකාසිතා.

答复——尊者，世尊在那里，通过“家主们，有智慧的人会像这样省察……”等开示，阐明了有智慧者的省察。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.215] භගවතා අඤ්ඤෙසුපි මිච්ඡාවාදසම්මාවාදෙසු අපණ්ණකපටිපදා විචාරෙත්වා පකාසිතා, තං සඞ්ඛෙපතො කථෙසි.

提问——贤友，世尊是如何通过考察其他邪说和正说，从而阐明无误行道的呢？请简要地说说。

විස්සජ්ජනා – යථෙව භන්තෙ පඨමෙ වාදෙ, එවමෙව ඛො භන්තෙ අකිරියවාදාදීසු චතූසු ච මිච්ඡාවාදෙසු දොසං කිරියවාදාදීසු ච චතූසු සම්මාවාදෙසු ගුණං, තත්ථ ච විඤ්ඤුනො පුරිසස්ස පටිසඤ්චික්ඛණාකාරං දස්සෙත්වා භගවතා අපණ්ණකපටිපදා පකාසිතා.

答复——尊者，正如第一个论点，同样地，世尊通过显示四种无作论等邪说的过患、四种有作论等正说的功德，以及有智慧者的省察方式，而宣说了无误行道。

අම්බලට්ඨිකරාහුලොවාදසුත්ත

芒果园罗睺罗教诫经

පුච්ඡා – අම්බලට්ඨිකරාහුලොවාදසුත්තං [Pg.216] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《芒果园罗睺罗教诫经》是在哪里、对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං රාහුලං ආරබ්භ භාසිතං.

回答——大德，这是在王舍城(Rājagaha)，针对具寿罗睺罗所说的。

මහාරාහුලොවාදසුත්ත

大教诫罗睺罗经

පුච්ඡා – මහාරාහුලොවාදසුත්තං [Pg.217] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的大教诫罗睺罗经是在哪里、对谁、因何事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං රාහුලං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ රාහුලො භගවතො චෙව අත්තනො ච අත්තභාවසම්පත්තිං නිස්සාය ගෙහස්සිතං ඡන්දරාගං උප්පාදෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——大德，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对具寿罗睺罗所说。大德，具寿罗睺罗依于世尊与自身的优越，生起了对在家生活的欲贪。大德，就是针对此事而说的。

චූළමාලුක්‍යසුත්ත

小摩伦迦经

පුච්ඡා – චූළමාලුක්‍යසුත්තං [Pg.218] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊是在哪里、对谁、因何事而说了《小摩伦迦经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං මාලුක්‍යපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මාලුක්‍යපුත්තො අත්තනො පවිවිත්තස්ස රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස චෙතසො පරිවිතක්කං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——大德，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对具寿摩伦迦子(Mālukyaputta)所说。大德，具寿摩伦迦子将自己独处、隐居、宴坐时心中生起的思虑告诉了世尊。大德，就是针对此事而说的。

මහාමාලුක්‍යසුත්ත

大摩伦迦经

පුච්ඡා – මහාමාලුක්‍යසුත්තං [Pg.221] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的大摩伦迦经是在哪里、对谁、因何事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – තස්මිංයෙව භන්තෙ සාවත්ථියං ආයස්මන්තං මහාමාලුක්‍යපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං.

回答——大德，就在那舍卫城，针对具寿大摩伦迦子(Mahāmālukyaputta)所说。

භද්දාලිසුත්ත

跋陀梨经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.222] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන භද්දාලිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊……乃至……正等觉者所说的《跋陀梨经》，是在哪里、对谁、因何事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං භද්දාලිං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ භද්දාලි භගවතා සික්ඛාපදෙ පඤ්ඤාපියමානෙ භික්ඛුසඞ්ඝෙ සික්ඛං සමාදියමානෙ අනුස්සාහං පවෙදෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——大德，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对具寿跋陀梨(Bhaddāli)所说。大德，当世尊制立学处、比丘僧团受持学处时，具寿跋陀梨表示不热衷。大德，就是针对此事而说的。

අච්චයො [Pg.223] මං භන්තෙ අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යොහං භගවතා සික්ඛාපදෙ පඤ්ඤාපියමානෙ භික්ඛුසඞ්ඝෙ සික්ඛං සමාදියමානෙ අනුස්සාහං පවෙදෙසිං, තස්ස මෙ භන්තෙ භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිං සංවරාය –

大德，过失征服了我，我如愚者、如痴者、如不善者。当世尊制立学处、比丘僧团受持学处时，我表示了不热衷。大德，为了未来的防护，愿世尊接受我的过失为过失。

පුච්ඡා – අථ [Pg.225] ඛො ආවුසො ආයස්මා භද්දාලි භගවන්තං කීදිසං පඤ්හං පුච්ඡි, කථඤ්චස්ස භගවා තං විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

提问——贤友，当时具寿跋陀梨向世尊提出了什么样的问题？世尊又是如何为他分别解说的呢？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ ආයස්මා භද්දාලි ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු, කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චං භික්ඛුං පසයු පසයු කාරණං කරොන්තී’’ති එවමාදිනා භගවන්තං පඤ්හං අපුච්ඡි. භගවා ච භන්තෙ ‘‘ඉධ භද්දාලි එකච්චො භික්ඛු අභිණ්හාපත්තිකො හොති, ආපත්තිබහුලො’’ එවමාදිනා ආයස්මතො භද්දාලිස්ස විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

回答——大德，当时具寿跋陀梨问世尊：“大德，是何因，是何缘，一些比丘被一再地处罚？”世尊如此这般地为具寿跋陀梨分别解说道：“跋陀梨，于此，有比丘常犯戒、多犯戒……”

පුච්ඡා – තදාපි [Pg.228] ඛො ආවුසො ආයස්මා භද්දාලි පුනපි භගවන්තං කීදිසං පඤ්හං පුච්ඡි, කථඤ්චස්ස භගවා තම්පි විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

提问——贤友，当时具寿跋陀梨又向世尊提出了什么样的问题，世尊又是如何为他分别解说的呢？

විස්සජ්ජනා – තදාපි භන්තෙ ආයස්මා භද්දාලි ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු, කො පච්චයො, යෙන පුබ්බෙ අප්පතරානි චෙව සික්ඛාපදානි අහෙසුං, බහුතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඩහිංසු. කො පන භන්තෙ හෙතු, කො පච්චයො යෙන එතරහි බහුතරානි චෙව සික්ඛාපදානි හොන්ති අප්පතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඩහන්තී’’ති භගවන්තං පුනපි පඤ්හං අපුච්ඡි. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එවමෙතං භද්දාලි හොති, සත්තෙසු හායමානෙසු සද්ධම්මෙ අන්තරධායමානෙ බහුතරානි හොන්ති අප්පතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඩහන්තී’’ති, එවමාදිනා ආයස්මතො භද්දාලිස්ස විභජිත්වා විභජිත්වා බ්‍යාකතා.

回答——大德，当时具寿跋陀梨再次问世尊：“大德，是何因，是何缘，以前学处较少，而有更多的比丘证得究竟智？又是何因，是何缘，如今学处较多，而有较少的比丘证得究竟智？”世尊回答道：“跋陀梨，正是如此。当有情衰退、正法隐没时，学处就会变多，而证得究竟智的比丘就会变少。”世尊如此这般地为具寿跋陀梨一再分别解说。

ලටුකිකොපමසුත්ත

鹌鹑本行

පුච්ඡා – ලටුකිකොපමසුත්තං [Pg.1] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《鹌鹑《本行》》，是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – අඞ්ගුත්තරාපෙසු භන්තෙ ආපණෙ නාම අඞ්ගුත්තරාපානං නිගමෙ ආයස්මන්තං උදායිං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ උදායී භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘ඉධ මය්හං භන්තෙ රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි ‘‘බහූනං වත නො භගවා දුක්ඛධම්මානං අපහත්තා, බහූනං වත නො භගවා සුඛධම්මානං උපහත්තා, බහූනං වත නො භගවා අකුසලානං ධම්මානං අපහත්තා, බහූනං වත නො භගවා කුසලානං ධම්මානං උපහත්තා’ති’’. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——大德，这是在鸯求多罗(Aṅguttarāpa)一个名叫阿波那(Āpaṇa)的市镇，针对具寿优陀夷所说。大德，具寿优陀夷前往世尊处，然后这样说道：“大德，我独自隐居时，心中生起这样的思绪：‘世尊真是为我们除去了许多苦法，为我们带来了许多乐法；世尊真是为我们除去了许多不善法，为我们带来了许多善法。’”大德，世尊就是针对这件事说的。

පුච්ඡා – අථ [Pg.4] ඛො ආවුසො භගවා කීදිසී උපමායො දස්සෙත්වා භික්ඛූනං ඔවාදං අදාසි.

问：贤友，世尊以什么样的譬喻来教诫比丘们？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ භගවා ලටුකිකොපමං හත්ථිනාගොපමං දලිද්දපුරිසොපමං ගහපතිකොපමන්ති චතස්සො උපමායො දස්සෙත්වා භික්ඛූනං ඔවාදමදාසි.

回答——大德，世尊以鹌鹑譬喻、象王譬喻、贫穷人譬喻、家主譬喻这四种譬喻来教诫比丘。

පුච්ඡා – එවඤ්චාවුසො [Pg.8] භගවා චතූහි උපමාහි භික්ඛූනං ඔවාදං දත්වා කථං උත්තරි ධම්මදෙසනං පවඩ්ඪෙසි.

问：贤友，世尊以四种譬喻教诫比丘后，如何进一步阐述法呢？

විස්සජ්ජනා – එවං ඛො භන්තෙ භගවා චතූහි උපමාහි භික්ඛූනං ඔවාදං දත්වා ‘‘චත්තාරො මෙ උදායි පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං’’න්ති එවමාදිනා උත්තරි භික්ඛූනං ධම්මකථං පවඩ්ඪෙසි.

回答——大德，世尊以四种譬喻给予比丘们教诫后，以“优陀夷，有这四种人(puggala)存在于世”等话语，进一步为比丘们增长法谈。

චාතුමසුත්ත

车头聚经

පුච්ඡා – චාතුමසුත්තං [Pg.10] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《车头聚经》，是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – චාතුමායං භන්තෙ ආයස්මන්තානං සාරිපුත්තමොග්ගලානත්ථෙරානං සද්ධිවිහාරිකෙ අධුනා පබ්බජිතෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානප්පමුඛානි භන්තෙ පඤ්චමත්තානි භික්ඛුසතානි චාතුමං අනුප්පත්තානි හොන්ති භගවන්තං දස්සනාය, තෙ ච ආගන්තුකා භික්ඛූ නෙවාසිකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං පටිසම්මොදමානා සෙනාසනානි පඤ්ඤාපයමානා පත්තචීවරානි පටිසාමයමානා උච්චාසද්දා මහාසද්දා අහෙසුං. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——大德，这是在车头聚(Cātuma)，针对具寿舍利弗和目犍连长老的众多新近出家的同住比丘而说的。大德，当时有以舍利弗和目犍连为首的五百位比丘来到车头聚拜见世尊，这些新来的比丘与常住的比丘互相问候，安排卧具，整理衣钵，声音嘈杂，非常喧闹。大德，就是针对这件事而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.13] තත්ථ භගවා භික්ඛූනං ඔවාදං අදාසි.

问：贤友，世尊在那里是如何教诫比丘们的？

විස්සජ්ජනා – චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ භයානි උදකොරොහන්තෙ පාතිකඞ්ඛිතබ්බානීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා තත්ථ භික්ඛූනං ඔවාදං අදාසි.

回答——大德，世尊在那里以“比丘们，入水者当预期有此四种怖畏”等话语，教诫了比丘们。

නළකපානසුත්ත

芦苇饮经

පුච්ඡා – නළකපානසුත්තං [Pg.17] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问：贤友(āvuso)，世尊(bhagavā)所说的《芦苇饮经》(Naḷakapānasutta)是在哪里、为了谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – නළකපානෙ භන්තෙ අනුරුද්ධත්ථෙරප්පමුඛෙ සම්බහුලෙ අභිඤ්ඤාතෙ අභිඤ්ඤාතෙ කුලපුත්තෙ ආරබ්භ භාසිතං.

回答：尊者，此经是在芦苇饮(Naḷakapāna)处，以阿那律(Anuruddha)长老为首的众多知名良家子(kulaputta)为缘起而宣说。

ගොලියානිසුත්ත

瞿尼耶经

පුච්ඡා – ගොලියානිසුත්තං [Pg.18] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问：贤友(āvuso)，这部《瞿尼耶经》(Goliyānisutta)是在哪里、为了谁、在什么事情上、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං ගොලියානිං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ගොලියානි ආරඤ්ඤිකො පදසමාචාරො සඞ්ඝමජ්ඣෙ ඔසටො හොති කෙනචිදෙව කරණීයෙන, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在王舍城(Rājagaha)，由具寿(āyasmā)舍利弗(Sāriputta)长老，法将所说的，针对具寿瞿尼耶(Goliyāni)。尊者，具寿瞿尼耶是住森林者，行止端正，因某些事而来到僧团大众中。尊者，这是针对这件事所说的。

කීටාගිරිසුත්ත

鸡吒山经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.19] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන කීටාගිරිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友(āvuso)，世尊(bhagavā)、正自觉者所说的《鸡吒山经》(Kīṭāgirisutta)是在哪里、为了谁、根据什么事情而说的？

විස්සජ්ජනා – කාසීසු භන්තෙ කීටාගිරිස්මිං කාසීනං නිගමෙ අස්සජිපුනබ්බසුකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. අස්සජිපුනබ්බසුකා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූහි සහධම්මිකං වුච්චමානා එවමාහංසු ‘‘මයං ඛො ආවුසො සායඤ්චෙව භුඤ්ජාම පාතො ච දිවා ච විකාලෙ, තෙ මයං සායඤ්චෙව භුඤ්ජමානා පාතො ච දිවා ච විකාලෙ අප්පාබාධතඤ්ච සඤ්ජානාම අප්පාතඞ්කතඤ්ච ලහුට්ඨානඤ්ච බලඤ්ච ඵාසුවිහාරඤ්ච, තෙ මයං කිං සන්දිට්ඨිකං හිත්වා කාලිකං අනුධාවිස්සාම, සායඤ්චෙව මයං භුඤ්ජිස්සාම පාතො ච දිවා ච විකාලෙ’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，此事发生在迦尸国(Kāsī)的鸡吒山(Kīṭāgiri)，迦尸国的城镇中，是针对阿说示(Assaji)和布纳跋苏(Punabbasu)比丘(bhikkhu)所说的。尊者，阿说示和布纳跋苏比丘在被其他比丘如法劝说时，这样说道：“贤友们(āvuso)，我们确实傍晚吃，早晨、白天和非时也吃。我们这样傍晚吃，早晨、白天和非时也吃，也能感觉到少病少痛，身体轻快，力气充足，生活安稳。我们为什么要舍弃现世可见的利益，去追求需要等待的利益呢？我们就是要傍晚吃，早晨、白天和非时也吃。”尊者，这是针对这件事所说的。

තෙවිජ්ජවච්ඡසුත්ත

三明瓦差种经

පුච්ඡා – තෙවිජ්ජවච්ඡසුත්තං [Pg.21] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友(āvuso)，世尊(bhagavā)所说的《三明瓦差种经》(Tevijjavacchasutta)是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ වච්ඡගොත්තං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. වච්ඡගොත්තො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සුතං මෙ භන්තෙ සමණො ගොතමො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාති, චරතො ච මෙ තිට්ඨතො ච සුත්තස්ස ච ජාගරස්ස ච සතතං සමිතං ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිත’’න්ති. යෙ තෙ භන්තෙ එවමාහංසු ‘‘සමණො ගොතමො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාති, චරතො ච මෙ තිට්ඨතො ච සුත්තස්ස ච ජාගරස්ස ච සතතං සමිතං ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිත’’න්ති. කච්චි තෙ භන්තෙ භගවතො වුත්තවාදිනො, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්ති, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在毗舍离(Vesālī)，针对游方者瓦差种(Vacchagotta)所说。尊者，游方者瓦差种对世尊(bhagavā)这样说：“尊者，我听说沙门乔达摩(Gotama)是全知全见者，自称具有无余的知见，无论行走、站立、睡眠还是清醒，知见都持续不断地现前。”尊者，那些这样说的人——“沙门乔达摩是全知全见者，自称具有无余的知见，无论行走、站立、睡眠还是清醒，知见都持续不断地现前”——他们是否如实转述了世尊的话，没有用虚假之言诽谤世尊，并且是依据法随法地解说，没有任何与法相符的责难会因此产生呢？尊者，这是关于这件事所说。

අග්ගිවච්ඡසුත්ත

火瓦差种经

පුච්ඡා – අග්ගිවච්ඡසුත්තං [Pg.23] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，这《火瓦差种经》是在哪里、针对谁、关于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ වච්ඡගොත්තං පරිබ්බාජකං භාසිතං. වච්ඡගොත්තො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘කිං නු ඛො භො ගොතම ‘සස්සතො ලොකො ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති එවංදිට්ඨි භවං ගොතමො’’ති එවමාදිකං පඤ්හං අපුච්ඡි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)对游方者瓦差种说的。尊者，游方者瓦差种去到世尊处，问道：“乔达摩尊者，您是否持有‘世界是常恒的，唯此是实，余者皆虚’这样的见解？”他问了如此等等的问题。尊者，即是关于此事而说。

මහාවච්ඡසුත්ත

大瓦差种经

පුච්ඡා – මහාවච්ඡසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，世尊所说的《大瓦差种经》是在哪里、针对谁、关于何事而说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ වච්ඡගොත්තංයෙව පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. වච්ඡගොත්තො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා [Pg.24] එතදවොච ‘‘දීඝරත්තාහං භොතා ගොතමෙන සහකථී, සාධු මෙ භවං ගොතමො සංඛිත්තෙන කුසලාකුසලං දෙසෙතූ’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，是在王舍城(Rājagaha)，针对游方者瓦差种而说。尊者，游方者瓦差种去到世尊处，说道：“乔达摩尊者，我长期与您交谈，善哉，愿乔达摩尊者为我简要地开示善与不善。”尊者，即是关于此事而说。

පුච්ඡා – එවං [Pg.25] වුත්තෙ ඛො ආවුසො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො හුත්වා කීදිසං පසන්නාකාරං අකාසි, කථඤ්චස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

问——贤友，如是说时，游方者瓦差种于此法与律生起净信后，作了何等净信的表示？他又是如何通达法的？

විස්සජ්ජනා – එවං වුත්තෙ භන්තෙ වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො ‘‘සචෙ හි භො ගොතම ඉමං ධම්මං භවංයෙව ගොතමො ආරාධකො අභවිස්ස, නො ච ඛො භික්ඛූ ආරාධකා අභවිස්සංසු, එවමිදං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං අභවිස්ස තෙනඞ්ගෙනා’’ති එවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි. යාව අරහත්තඤ්චස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

答——尊者，如是说时，游方者瓦差种说道：“乔达摩尊者，如果只有乔达摩尊者您自己证得此法，而比丘们没有证得，那么这个梵行就会因那一部分而不圆满。”他以如此等等的方式，于此法与律生起净信，作了净信的表示。他通达了法，乃至证得阿罗汉果。

දීඝනඛසුත්ත

长爪经

පුච්ඡා – දීඝනඛසුත්තං [Pg.28] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，世尊所说的《长爪经》是在哪里、针对谁、关于何事而说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දීඝනඛං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. දීඝනඛො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘අහඤ්හි භො ගොතම එවංවාදී එවංදිට්ඨි සබ්බං මෙ නක්ඛමතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，是在王舍城(Rājagaha)，针对游方者长爪(Dīghanakha)而说。尊者，游方者长爪去到世尊处，说道：“乔达摩尊者，我持如是说、如是见：我于一切皆不称许。”尊者，即是关于此事而说。

පුච්ඡා – ඉමස්මිං [Pg.31] ච පනාවුසො වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ කෙසං පුග්ගලානං විසෙසාධිගමො අහොසි.

问——贤友，当此解说被宣说时，哪些人获得了殊胜的证悟？

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිඤ්ච පන භන්තෙ වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චි, දීඝනඛස්ස පන පරිබ්බාජකස්ස තස්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උදපාදි යංකිඤ්චි සමුදයධම්මං, සබ්බං තං නිරොධධම්ම’’න්ති.

答——尊者，当此解说被宣说时，具寿舍利弗的心无所取著而从诸漏中解脱；游方者长爪则于其座上生起离尘无垢的法眼，了知：“凡是集法，皆是灭法。”

මාගණ්ඩියසුත්ත

玛甘迪亚经

පුච්ඡා – මාගණ්ඩියසුත්තං [Pg.33] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊在何处、针对谁、于何事而说《玛甘迪亚经》？

විස්සජ්ජනා – කුරූසු භන්තෙ කම්මාසධම්මෙ නාම කුරූනං නිගමෙ භාරද්වාජ ගොත්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අග්‍යාගාරෙ තිණසන්ථාරකෙ මාගණ්ඩියං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. මාගණ්ඩියො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං ‘‘භූනහු සමණො ගොතමො’’ති වදෙසි, තස්මිං භන්තෙ වට්ඨුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在拘楼国(Kurūsu)一个名叫迦摩沙达摩(Kammāsadhamma)的市镇，在巴罗多迦(Bhāradvāja)族姓婆罗门的火堂草垫上，针对游方者玛甘迪亚(Māgaṇḍiya)而说。尊者，游方者玛甘迪亚曾称世尊为“毁坏者(bhūnahu)沙门乔达摩”，世尊是于此事而说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.36] භගවා තත්ථ මාගණ්ඩියස්ස පරිබ්බාජකස්ස සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුයුඤ්ජිත්වා ධම්මං දෙසෙසි.

提问——贤友，世尊在那里是如何再三诘问游方者玛甘迪亚后，为他说法的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘චක්ඛුං ඛො මාගණ්ඩිය රූපාරතං රූපසම්මුදිතං, තං තථාගතස්ස දන්තං ගුත්තං රක්ඛිතං සංවුතං, තස්ස ච සංවරාය ධම්මං දෙසෙතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවා මාගණ්ඩියස්ස පරිබ්බාජකස්ස සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුයුඤ්ජිත්වා ධම්මං දෙසෙසි.

回答——“玛甘迪亚，眼实是乐于色、喜于色，它已被如来调伏、守护、保护、节制，并为节制它而说法。”尊者，世尊就是以这样等方式，在那里再三诘问游方者玛甘迪亚后，为他开示佛法。

පුච්ඡා – එවං [Pg.39] ඛො ආවුසො මාගණ්ඩියෙන පරිබ්බාජකෙන ‘‘නකිඤ්චි භො ගොතමා’’ති යථාභූතං පටිස්සුතෙ කථං භගවා අත්තනොපි න කිඤ්චි කෙනචිපි වත්තබ්බතං පකාසෙසි.

提问——贤友，当游方者玛甘迪亚如实回答“乔达摩先生，一无所有”时，世尊是如何开显自己亦不为任何人所指责的呢？

විස්සජ්ජනා – එවං ඛො භන්තෙ මාගණ්ඩියෙන පරිබ්බාජකෙන නකිඤ්චි භොගොතමාති යථාභූතං පටිස්සුතෙ ‘‘අහං ඛො පන මාගණ්ඩිය පුබ්බෙ අගාරියභූතො සමානො පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙසිං චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යහි රූපෙහි ඉට්ඨෙහි මනාපෙහි පියරූපෙහි කාමූපසංහිතෙහි රජනීයෙහී’’ති එවමාදිනා භගවා අත්තනොපි න කිඤ්චි කෙනචිපි වත්තබ්බතං පකාසෙසි.

回答——尊者，当游方者玛甘迪亚如实回答“乔达摩先生，一无所有”时，世尊说：“玛甘迪亚，我往昔为在家者时，亦曾具足、圆满地享受五欲，即眼所识知的可爱、可意、可悦、引欲、染着之色。”世尊即以此等语，开显了自己亦不为任何人所指责。

පුච්ඡා – ඉමස්මිං [Pg.42] සුත්තෙ පරියොසානපුච්ඡං පුච්ඡිස්සාමි ඉමඤ්ච පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා මාගණ්ඩියො පරිබ්බාජකො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො හුත්වා කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි.

提问——于此经我将问最后之问：贤友，游方者玛甘迪亚听闻此说法后，于此法与律生起净信，他作了何等净信之表示？

විස්සජ්ජනා – ඉමං [Pg.43] ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා මාගණ්ඩියො පරිබ්බාජකො ‘අභික්කන්තං භො ගොතම අභික්කන්තං භො ගොතමා’’ති එවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි.

回答——尊者，游方者玛甘迪亚听闻此说法后，以“善哉，乔达摩先生！善哉，乔达摩先生！”等语，于此法与律生起净信，并作了净信之表示。

සන්දකසුත්ත

散陀迦经

පුච්ඡා – සන්දකසුත්තං පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

问：贤友，这《散陀迦经》是在哪里，针对谁，关于什么事，由谁所说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං [Pg.44] භන්තෙ සන්දකං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. සන්දකො භන්තෙ පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘සාධුවත භවන්තංයෙව ආනන්දං පටිභාතු සකෙ ආචරිය කෙ ධම්මිකථා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，这是在憍赏弥(Kosambī)，由法藏守护者具寿阿难长老，针对游行者散陀迦所说的。散陀迦游行者对具寿阿难说了这番话：“善哉！愿尊者阿难能开示自己老师的法义。”尊者，这是针对此事所说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.45] තත්ථ චත්තාරො අබ්‍රහ්මචරියවාසා ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන විචාරෙත්වා පකාසිතා.

问：贤友，具寿阿难长老作为法藏守护者，是如何在那里思惟并阐述这四种非梵行住的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ සන්දක එකච්චො සත්ථා එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලංවිපාකො, නත්ථි අයංලොකො, නත්ථි පරොලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකාති

答：散陀迦，在此，有一种导师这样说，持有这样的见解：没有布施，没有祭祀，没有供养，没有善作与恶作之业的果报，没有此世，没有彼世，没有母亲，没有父亲，没有化生有情。

එවමාදිනා [Pg.46] භන්තෙ තත්ථ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන චත්තාරො අබ්‍රහ්මචරියවාසා විචාරෙත්වා පකාසිතා.

尊者，如是等等，具寿阿难长老作为法藏守护者，在那里思惟并宣说了四种非梵行住。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.49] තත්ථ චත්තාරි අනස්සාසිකානි බ්‍රහ්මචරියානි ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන විචාරෙත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，具寿阿难长老作为法藏守护者，在那里是如何思惟并阐明四种无慰藉的梵行的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ [Pg.50] සන්දක එකච්චො සත්ථා සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාති ‘‘චරතො ච මෙ තිට්ඨතො ච සුත්තස්ස ච ජාගරස්ස ච සතතං සමිතං ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිත’’න්ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන චත්තාරි අනස්සාසිකානි බ්‍රහ්මචරියානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答——散陀迦，在此，有些导师自称是全知全见，声称自己拥有无余知见，并且说：“无论我行走、站立、睡觉还是清醒，知见持续不断地现前。”尊者，如是等等，具寿阿难长老作为法藏守护者，在那里分析并阐明了四种无慰藉的梵行。

පුච්ඡා – අථ

问——然后

[Pg.54] ඛො ආවුසො සන්දකො පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං ආනන්දත්ථෙරං කථං පුච්ඡි, තථඤ්චස්සායස්මානන්දත්ථෙරො බ්‍යාකාසි.

贤友，散陀迦游行者是怎样问具寿阿难长老的，具寿阿难长老又是怎样为他解说的呢？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ සන්දකො පරිබ්බාජකො ‘‘සො පන භො ආනන්ද සත්ථා කිංවාදී කිං අක්ඛායී’’ති එවමාදිනා ආයස්මන්තං ආනන්දත්ථෙරං පුච්ඡි, ආයස්මා ච භන්තෙ ආනන්දත්ථෙරො ‘‘ඉධ සන්දක තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො’’ති එවමාදිනා සන්දකස්ස පරිබ්බාජකස්ස විභජිත්වා විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

答：尊者，于是游行者散陀迦问具寿阿难长老：“那么，贤者阿难，那位导师主张什么？宣说什么？”如是等等地提问。具寿阿难长老则为游行者散陀迦详细地解说：“散陀迦，如来出现于世，是阿罗汉、正等觉者、明行具足者……”如是等等地详细解说。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.56] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා සන්දකො පරිබ්බාජකො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි.

问——贤友，听闻此法教后，游行者散陀迦于此法与律中生起净信，他展现了怎样的净信之相？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච [Pg.57] භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා සන්දකො පරිබ්බාජකො ‘‘අච්ඡරියං භො ආනන්ද, අබ්භුතං භො ආනන්ද, න ච නාම සධම්මොක්කංසනා භවිස්සති, න පරධම්මවම්භනා, ආයතනෙ ච ධම්මදෙසනා, තාව බහුකා ච නිය්‍යාතාරො පඤ්ඤායිස්සන්තී’’ති එවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි.

答：尊者，听闻此法教后，游行者散陀迦说道：“奇哉，贤者阿难！稀有哉，贤者阿难！竟然没有自赞其法，也没有毁谤他法，而且是依处而说法，还将会有如此多的人出离。”如是等等，他于此法与律中生起净信，并显现了净信之相。

මහාසකුලුදායීසුත්ත

大萨古拉优陀夷经

පුච්ඡා – මහාසකුලුදායිසුත්තං [Pg.58] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说《大萨古拉优陀夷经》是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සකුලුදායිං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. සකුලුදායී භන්තෙ පරිබ්බාජකො පුරිමානි දිවසානි පුරිමතරානි කොතූහලසාලායං නානාතිත්ථියානං සමණබ්‍රාහ්මණානං යාවතකො අහොසි භගවන්තඤ්ච ඡ ච සත්ථාරො ආරබ්භ කථාසල්ලාපො, තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在王舍城，针对游行者萨古拉优陀夷而说的。尊者，游行者萨古拉优陀夷前些日子在集会所，就世尊以及其他六位导师，与各派沙门、婆罗门展开了各种讨论，他把所有的事情都告诉了世尊。尊者，此经就是针对这件事而说的。

සමණමුණ්ඩිකසුත්ත

沙门蒙迪迦经

පුච්ඡා – සමණමුණ්ඩිකසුත්තං [Pg.62] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《沙门蒙迪迦经》是在哪里、针对什么人、因为什么事而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ උග්ගාහමාන පරිබ්බාජකං සමණමුණ්ඩිකාපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. උග්ගාහමානො භන්තෙ පරිබ්බාජකො සමණමුණ්ඩිකාපුත්තො පඤ්චකඞ්ගං තපතිං එතදවොච ‘‘චතූහි ඛො අහං ගහපති ධම්මෙහි සමන්නාගතං පුරිසපුග්ගලං පඤ්ඤපෙමි සම්පන්නකුසලං පරමකුසලං උත්තමපත්තිපත්තං සමණං අයොජ්ඣ’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在舍卫城，针对游行者沙门蒙迪迦之子乌伽诃玛那(Uggāhamāna)所说。尊者，游行者沙门蒙迪迦之子乌伽诃玛那曾对工匠般遮迦(Pañcakaṅga)这样说：“家主，我依据四种法，认为某人具足善、最胜善、达到最高成就，是不可战胜的沙门。”尊者，此经就是针对这件事而说的。

චූළසකුලුදායීසුත්ත

小萨古拉优陀夷经

පුච්ඡා – චූළසකුලුදායීසුත්තං [Pg.63] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、为了什么人、因为什么事而说了《小萨古拉优陀夷经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.64] භන්තෙ සකුලුදායිං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං, සකුලුදායී භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යදාහං භන්තෙ ඉමං පරිසං අනුපසඞ්කන්තො හොමි, අථායං පරිසා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙන්ති නිසින්නා හොති. යදා ච ඛො අහං භන්තෙ ඉමං පරිසං උපසඞ්කමන්තො හොමි, අථායං පරිසා මමඤ්ඤෙව මුඛං උල්ලොකෙන්තී නිසින්නා හොති ‘යං නො සමණො උදායී ධම්මං භාසිස්සති, තං සොස්සාමා’ති, යදා පන භන්තෙ භගවා ඉමං පරිසං උපසඞ්කන්තො හොති, අථාහඤ්චෙව අයඤ්ච පරිසා භගවතො මුඛං උල්ලොකෙන්තා නිසින්නා හොම යං නො භගවා ධම්මං භාසිස්සති, තං සොස්සාමා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，此经是在王舍城，针对游行者萨古拉优陀夷而说。萨古拉优陀夷游行者对世尊说：“世尊，当我还没有来到这个集会时，这个集会的人坐在一起谈论各种畜生论。但是，世尊，当我来到这个集会时，他们就都只看着我的脸坐着，心想：‘沙门优陀夷将要说法，我们来听吧。’然而，世尊，当世尊您来到这个集会时，我和这个集会的人就都只看着世尊您的脸坐着，心想：‘世尊将要说法，我们来听吧。’”尊者，此经就是针对这件事而说的。

වෙඛනසසුත්ත

吠迦那娑经

පුච්ඡා – වෙඛනසසුත්තං [Pg.65] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事说了《吠迦那娑经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ වෙඛනසං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං, වෙඛනසො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවතො සන්තිකෙ උදානං උදානෙසි ‘‘අයං පරමො වණ්ණො අයං පරමො වණ්ණො’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对游行者吠迦那娑(Vekhanasa)而说。尊者，游行者吠迦那娑在世尊面前发出感叹：“这是最胜的容色！这是最胜的容色！”尊者，此经是针对此事而说的。

ඝටිකාරසුත්ත

伽提迦罗经

පුච්ඡා – ඝටිකාරසුත්තං [Pg.66] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事说了《伽提迦罗经》？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ ඝටිකාරස්ස කුම්භකාරස්ස ඝරවත්ථුපදෙසෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ තස්මිං භූමිපදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි, ආයස්මා ච ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො භගවතො සිතස්ස පාතුකම්මාය, න අකාරණෙන තථාගතා සිතං පාතුකරොන්තී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，在憍萨罗(Kosala)，在陶匠伽提迦罗(Ghaṭikāra)的住处旧址，是针对具寿阿难(Ānanda)而说。尊者，世尊在那个地方示现了微笑，具寿阿难便对世尊说了这番话：“尊者，是什么因，什么缘，让世尊示现微笑？如来不会无缘无故示现微笑。”尊者，就是针对此事而说的。

රට්ඨපාලසුත්ත

护国经

පුච්ඡා – රට්ඨපාලසුත්තං [Pg.67] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问：贤友，《护国经》在何处、针对何人、关于何事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – කුරූසු භන්තෙ රාජානං කොරබ්‍යං ආරබ්භ ආයස්මතා රට්ඨපාලත්ථෙරෙන භාසිතං. රාජා භන්තෙ කොරබ්‍යො ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච ‘‘චත්තාරිමානි භො රට්ඨපාල පාරිජුඤ්ඤානි, යෙහි පාරිජුඤ්ඤෙහි සමන්නාගතා ඉධෙකච්චෙ කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනාගාරියං පබ්බජන්තී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在拘楼(Kuru)，针对拘罗婆(Korabya)王，由具寿护国(Raṭṭhapāla)长老所说。尊者，拘罗婆王对具寿护国说了这样的话：“护国贤友，有这四种衰损，因具有此四种衰损，此处某些人剃除头发和胡须，披上袈裟，从在家出家，过无家生活。”尊者，此经是针对此事而说的。

පුච්ඡා – අථ [Pg.72] ඛො ආවුසො ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස කථං පඨමං ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

提问：贤友，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老最初是如何为拘罗婆(Korabya)王详细开示法的纲要的？

විස්සජ්ජනා – අථ ඛො භන්තෙ ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි මහාරාජ ත්වං වීසතිවස්සුද්දෙසිකොපි පණ්ණවීසතිවස්සුද්දෙසිකොපි හත්ථිස්මිම්පි කතාවී අස්සස්මිම්පි කතාවී රථස්මිම්පි කතාවී ධනුස්මිම්පි කතාවී ථරුස්මිම්පි කතාවී ඌරුබලී බාහුබලී අලමත්තො සඞ්ගාමාවචරො’’ති එවමාදිනා පඨමං ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

答复：尊者，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老以“大王，您怎么认为？您在二十岁或二十五岁时，是否精通象术、马术、车术、弓术、剑术？是否腿力强健、臂力过人，足以成为战场上的战士？”等话语，首先详细开示了法的纲要。

පුච්ඡා – කථං [Pg.74] පනාවුසො ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස දුතියම්පි ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

提问：贤友，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老是如何为拘罗婆(Korabya)王详细开示第二个法的纲要的呢？

විස්සජ්ජනා – ‘‘තං [Pg.75] කිං මඤ්ඤසි මහාරාජ, අත්ථි තෙ කොචි අනුසායිකො ආබාධො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මා රට්ඨපාලො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස දුතියං ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

答复：尊者，具寿护国(Raṭṭhapāla)以“大王，您怎么认为呢？您有什么潜伏的疾病吗？”等话语，为拘罗婆(Korabya)王详细开示了第二个法的纲要。

පුච්ඡා – කථං [Pg.76] පනාවුසො ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස තතියම්පි ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

提问：贤友，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老是如何为拘罗婆(Korabya)王详细开示第三个法的纲要的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘තං [Pg.77] කිං මඤ්ඤසි මහාරාජ, යථා ත්වං එතරහි පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙසි, ලච්ඡසි ත්වං පරත්ථාපි එවමෙවාහං ඉමෙහෙව පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මා රට්ඨපාලො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස තතියං ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

答复：尊者，具寿护国(Raṭṭhapāla)以“大王，您怎么认为？正如您现在具备、拥有并享受这五欲，您认为来世也能像现在这样，具备、拥有并享受这五欲吗？”等话语，为拘罗婆(Korabya)王详细开示了第三个法的纲要。

පුච්ඡා – චතුත්ථම්පි [Pg.78] ඛො ආවුසො ධම්මුද්දෙසං ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස කථං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

提问：贤友，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老是如何为拘罗婆(Korabya)王详细开示第四个法的纲要的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි මහාරාජ, ඵීතං කුරුං අජ්ඣාවසසී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මා රට්ඨපාලත්ථෙරො රඤ්ඤො කොරබ්‍යස්ස චතුත්ථං ධම්මුද්දෙසං විත්ථාරෙත්වා පකාසෙසි.

答复：尊者，具寿护国(Raṭṭhapāla)长老以“大王，您怎么认为？您居住在富庶的拘楼(Kuru)国吗？”等话语，为拘罗婆(Korabya)王详细开示了第四个法的纲要。

මඝදෙවසුත්ත

摩伽提婆经

පුච්ඡා – මඝදෙවසුත්තං [Pg.80] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊所说的《摩伽提婆经》，是在哪里、为了谁、因为什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – මිථිලායං භන්තෙ මඝදෙවඅම්බවනෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි, ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ කො පච්චයො භගවතො සිතස්ස පාතුකම්මාය, න අකාරණෙන තථාගතා සිතං පාතුකරොන්තී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，这是在弥提罗(Mithilā)的摩伽提婆芒果园中，针对具寿阿难所说。世尊在某个地方显露微笑，具寿阿难对世尊这样说：“尊者，世尊显露微笑的因缘是什么？如来不会无故显露微笑。”尊者，就是针对此事而说的。

මධුරසුත්ත

摩偷罗经

පුච්ඡා – මධුරසුත්තං [Pg.81] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问——贤友，《摩偷罗经》是在哪里、针对谁、因为什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – මධුරායං භන්තෙ රාජානං මාධුරං අවන්තිපුත්තං ආරබ්භ ආයස්මතා මහාකච්චානත්ථෙරෙන භාසිතං, රාජා භන්තෙ මාධුරො අවන්තිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාකච්චානං එතදවොච ‘‘බ්‍රහ්මණා භො කච්චාන එවමාහංසු බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති[Pg.82], නො අබ්‍රාහ්මණා. බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදාති. ඉධ භවං කච්චානො කිමක්ඛායී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，这是在摩偷罗(Madhurā)，针对摩偷罗王阿槃提子，由具寿摩诃迦旃延长老所说。尊者，摩偷罗王阿槃提子对具寿摩诃迦旃延说：“尊者迦旃延，婆罗门们这样说：‘婆罗门是最高贵的种姓，其他种姓是低贱的；婆罗门是白皙的种姓，其他种姓是黝黑的；只有婆罗门才能得到净化，非婆罗门不能；婆罗门是梵天的儿子，是亲生子，从其口中出生，由梵天所生，由梵天所化，是梵天的继承人。’尊者迦旃延，您对此如何说？”尊者，就是针对此事而说的。

බොධිරාජකුමාරසුත්ත

菩提王子经

පුච්ඡා – බොධිරාජකුමාරසුත්තං [Pg.83] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《菩提王子经》，是在哪里、为了谁、因为什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – භග්ගෙසු භන්තෙ සුසුමාරගිරෙ බොධිං රාජකුමාරං ආරබ්භ භාසිතං. බොධි භන්තෙ රාජකුමාරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘මයං ඛො භන්තෙ එවං හොති. න ඛො සුඛෙන සුඛං අධිගන්තබ්බං, දුක්ඛෙන ඛො සුඛං අධිගන්තබ්බ’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，这是在婆伽国(Bhagga)的苏苏摩罗山(Susumāragira)，针对菩提王子所说。尊者，菩提王子对世尊这样说：“尊者，我们是这样想的，快乐不能通过快乐获得，必须通过痛苦才能获得快乐。”尊者，就是针对此事而说的。

පුච්ඡා – එවං [Pg.84] වුත්තෙ ඛො ආවුසො බොධි රාජකුමාරො භගවන්තං කථං පුච්ඡි, කථඤ්චස්ස භගවා බ්‍යාකාසි.

问：贤友，当菩提王子这样说的时候，他是如何问世尊的？世尊又是如何为他解释的？

විස්සජ්ජනා – එවං වුත්තෙ භන්තෙ බොධිරාජකුමාරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කීව චිරෙන නු ඛො භන්තෙ භික්ඛු තථාගතං විනායකං ලභමානො යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති, භගවා ච භන්තෙ ‘‘තෙන හි රාජකුමාර තංයෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය, තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති, එවමාදිනා විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

答：这样说了之后，菩提王子对世尊说：“尊者，比丘在得到如来作为导师后，要经过多久才能在现世中亲自证知、现证而安住于那无上的梵行究竟，也就是良家子们正确地从在家出家所追求的目的呢？”世尊说：“王子，既然如此，我将反过来问你，就按你觉得合适的来回答吧。”世尊就这样通过分析的方式作了解答。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.88] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා බොධිරාජකුමාරො ඉමිස්සං ධම්මදෙසනායං පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි.

提问：贤友，听闻此法教后，菩提王子对这法教生起净信，他作了怎样的净信表现？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා බොධිරාජකුමාරො ‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො අහො ධම්මස්ස ස්වාක්ඛාතතා, යත්‍ර හි නාම සායමනුසිට්ඨො, පාතො විසෙසං අධිගමිස්සති, පාතමනුසිට්ඨො සායං විසෙසං අධිගමිස්සතී’’ති එවමාදිනා ඉමිස්සං ධම්මදෙසනායං පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි.

答复——尊者，菩提王子听了这法教后，心生净信，说道：“啊，佛陀！啊，法！啊，法之善说！如果有人在晚上接受教导，早上就能获得殊胜的成就；如果有人在早上接受教导，晚上就能获得殊胜的成就！”像这样，他对这法教生起净信，并作了净信表现。

අඞ්ගුලිමාලසුත්ත

指鬘经

පුච්ඡා – අඞ්ගුලිමාලසුත්තං [Pg.91] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊是在何处，为了何人，基于何事而说了《指鬘经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං අඞ්ගුලිමාලත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ අඞ්ගුලිමාලත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘ඉධාහං භන්තෙ පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පාවිසිං, අද්දසං ඛො අහං භන්තෙ සාවත්ථියං සපදානං පිණ්ඩාය චරමානො අඤ්ඤතරං ඉත්ථිං මූළ්හගබ්භං විඝාතගබ්භං දිස්වාන මය්හං එතදහොසි ‘‘කිලිස්සන්ති වත භො සත්තා, කිලිස්සන්ති වත භො සත්තා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，缘于具寿指鬘(Aṅgulimāla)长老而说。尊者，具寿指鬘长老对世尊这样说：“尊者，我于上午时，穿好衣，取了衣钵，为乞食而进入舍卫城。尊者，当我在舍卫城次第乞食时，看见一位难产且胎儿受损的妇女。看见之后，我心想：‘啊，众生受苦！啊，众生受苦！’”尊者，就是缘于此事而说。

පියජාතිකසුත්ත

爱生经

පුච්ඡා – පියජාතිකසුත්තං [Pg.92] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊是在何处，为了何人，基于何事而说了《爱生经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං ගහපතිං ආරබ්භ භාසිතං, සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරස්ස ගහපතිස්ස එකපුත්තකො පියො මනාපො කාලඞ්කතො හොති, තස්ස කාලං කිරියාය නෙව කම්මන්තා පටිභන්ති, න භත්තං පටිභාති, සො ආළාහනං ගන්ත්වා කන්දති ‘‘කහං එකපුත්තක කහං එකපුත්තකා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，缘于一位居士而说。尊者，舍卫城里有位居士，他唯一疼爱的儿子去世了。儿子死后，他既不想工作，也不想吃饭。他去到火葬场哭喊：“我的独子在哪里？我的独子在哪里？”尊者，就是缘于此事而说。

බාහිතිකසුත්ත

外衣经

පුච්ඡා – බාහිතික [Pg.93] සුත්තං පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问：贤友，《外衣经》是在何处，关于何人，基于何事，由谁说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො භන්තෙ ආනන්ද සොභගවා තථාරූපං කායසමාචාරං සමාචරෙය්‍ය, ය්වස්ස කායසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，由法藏持者具寿阿难长老，缘于憍萨罗国波斯匿王而说。尊者，憍萨罗国波斯匿王曾对具寿阿难说：“具寿阿难，世尊是否会行某种身行，而该身行会为沙门、婆罗门所指责呢？”尊者，就是缘于此事而说。

ධම්මචෙතියසුත්ත

法随念经

පුච්ඡා – ධම්මචෙතියසුත්තං [Pg.94] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කෙන සද්ධිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊是在何处与谁说了《法随念经》呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ මෙදාළුපෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ රඤ්ඤා පසෙනදිනා කොසලෙන සද්ධිං භාසිතං.

答复：尊者，此经是在释迦族一个名为梅达卢帕(Medāḷupa)的市镇，与憍萨罗国波斯匿王一起说的。

කණ්ණකත්ථලසුත්ත

迦那迦塔拉经

පුච්ඡා – කණ්ණකත්ථලසුත්තං [Pg.95] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කෙන සද්ධිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊在何处与何人说了《迦那迦塔拉经》？

විස්සජ්ජනා – උරුඤ්ඤායං භන්තෙ කණ්ණකත්ථලෙ මිගදායෙ රඤ්ඤා පසෙනදිනා කොසලෙන සද්ධිං භාසිතං.

答复——尊者，在乌卢频若(Uruññā)的迦那迦塔拉鹿野苑，与憍萨罗国波斯匿王所说。

බ්‍රහ්මායුසුත්ත

梵寿经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන බ්‍රහ්මායුසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，那位世尊……乃至……正等觉者，在何处、针对何人、于何事而说《梵寿经》？

විස්සජ්ජනා – විදෙහෙසු [Pg.96] භන්තෙ මිථිලායං මඝදෙවඅම්බවනෙ බ්‍රහ්මායුං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. බ්‍රහ්මායු භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා අට්ඨපඤ්හානි පුච්ඡි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，在威德哈(Videha)的弥提罗(Mithilā)城摩伽提婆芒果林(Maghadevaambavana)，针对婆罗门梵寿(Brahmāyu)而说。尊者，婆罗门梵寿前往拜见世尊，问了八个问题，即于此事而说。

පුච්ඡා – තත්ථ [Pg.97] ආවුසො උත්තරො මාණවො කථං භගවතො ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණෙහි සමන්නාගතතං අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，当时优陀罗(Uttara)青年是如何向自己的老师婆罗门梵寿禀告世尊具足三十二大士相(dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇa)一事的？

විස්සජ්ජනා – තත්ථ භන්තෙ උත්තරො මාණවො ‘‘සුප්පතිට්ඨිතපාදො ඛො පන සො භවං ගොතමො, ඉදම්පි තස්ස භොතො ගොතමස්ස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවතී’’ති එවමාදිනා භගවතො ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණෙහි සමන්නාගතතං අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，当时优陀罗青年以“彼乔达摩尊者双足善立，此亦是彼乔达摩尊者、大士的大士相之一”等语，将世尊具足三十二大士相一事，禀告其师婆罗门梵寿。

පුච්ඡා – අපරම්පි [Pg.101] ආවුසො උත්තරො මාණවො භගවතො ගමනකාලෙ කීදිසං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，优陀罗青年在世尊行走时，又见到并审视了何等端严之相，而向其师婆罗门梵寿禀告？

විස්සජ්ජනා – අපරම්පි භන්තෙ උත්තරො මාණවො භගවතො ගමනකාලෙ පඨමං දක්ඛිණං පාදුද්ධරණාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，优陀罗青年在世尊行走时，见到并审视了世尊先抬右足等相后，向其师婆罗门梵寿禀告。

පුච්ඡා – අපරම්පි [Pg.103] ආවුසො උත්තරො මාණවො භගවතො අන්තරඝරං පවිසනකාලෙ කීදිසං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，优陀罗青年在世尊进入屋舍时，又见到并审视了何等端严之相，而向其师婆罗门梵寿禀告？

විස්සජ්ජනා – අපරම්පි භන්තෙ උත්තරො මාණවො භගවතො අන්තරඝරං පවිසනකාලෙ න කායස්ස උන්නමනාදිකං පාසාදිකං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，优陀罗青年在世尊进入屋舍时，见到并审视了世尊身体无昂举等端严之相后，向其师婆罗门梵寿禀告。

පුච්ඡා – අපරම්පි [Pg.104] ආවුසො උත්තරො මාණවො භගවතො භොජනකාලෙ කීදිසං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，优陀罗青年在世尊用食时，又见到并审视了何等端严之相，而向其师婆罗门梵寿禀告？

විස්සජ්ජනා – අපරම්පි භන්තෙ උත්තරො මාණවො භගවතො භොජනකාලෙ පත්තොදකාදිකං පටිග්ගහණාදිකාලෙ න පත්තස්ස උන්නමනාදිකං භගවතො පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，优陀罗青年在世尊用食时，见到并审视了世尊在接受钵水等时，钵无昂举等端严之相后，向其师婆罗门梵寿禀告。

පුච්ඡා – අපරම්පි [Pg.106] ආවුසො උත්තරො මාණවො භගවතො භුත්තාවිකාලෙ කීදිසං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，优陀罗青年在世尊用食后，又见到并审视了何等端严之相，而向其师婆罗门梵寿禀告？

විස්සජ්ජනා – අපරම්පි භන්තෙ උත්තරො මාණවො භගවතො භුත්තාවිකාලෙ පත්තොදනාදිකං පටිග්ගණ්හාදිකාලෙ න පත්තස්ස උන්නමනාදිකං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，优陀罗青年在世尊用食后，见到并审视了世尊在接受钵饭等时，钵无昂举等端严之相后，向其师婆罗门梵寿禀告。

පුච්ඡා – අපරම්පි [Pg.107] ආවුසො උත්තරො මාණවො භගවතො චීවරධාරණෙ ච ආරාමගතකාලෙ ච ධම්මදෙසනාකාලෙ ච සබ්බඉරියාපථෙසු ච කීදිසං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

提问——贤友，优陀罗青年又于世尊着衣时、前往园林时、说法时及一切威仪中，见到并审视了何等端严之相，而向其师婆罗门梵寿禀告？

විස්සජ්ජනා – අපරම්පි [Pg.108] භන්තෙ උත්තරො මාණවො භගවතො චීවරධාරණකාලෙ ච ආරාමගතකාලෙ ච සබ්බෙසු ච ඉරියාපථෙසු න අච්චුක්කට්ඨාදිකං පාසාදිකං ආකාරං දිස්වා ච සල්ලක්ඛෙත්වා ච අත්තනො ආචරියස්ස බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස සම්පටිවෙදෙසි.

答复——尊者，优陀罗青年又于世尊着衣时、前往园林时及一切威仪中，见到并审视了世尊无过分高举等端严之相后，向其师婆罗门梵寿禀告。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.110] බ්‍රහ්මායු බ්‍රහ්මණො භගවන්තං පුච්ඡි, කථඤ්චස්ස භගවා බ්‍යාකාසි.

提问——贤友，婆罗门梵寿是如何问世尊的？世尊又是如何为他解说的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘කථං ඛො බ්‍රාහ්මණො හොති, කථං භවති වෙදගූ. තෙවිජ්ජො භො කථං හොති, සොත්තියො කින්ති වුච්චති. අරහං භො කථං හොති, කථං භවති කෙවලී. මුනි ච භො කථං හොති, බුද්ධො කින්ති පවුච්චතී’’ති – එවං ඛො භන්තෙ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං පඤ්හං අපුච්ඡි. භගවා භන්තෙ–

答复——“如何为婆罗门？如何成吠陀通？如何为三明者？如何称多闻者？如何为阿罗汉？如何成圆满者？如何为牟尼？如何称之为佛？”——尊者，婆罗门梵寿即如是问世尊。尊者，世尊——

‘‘පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති;

අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි;

චිත්තං විසුද්ධං ජානාති, මුත්තං රාගෙහි සබ්බසො;

පහීනජාතිමරණො, බ්‍රහ්මචරියස්ස කෙවලී;

පාරගූ සබ්බධම්මානං, බුද්ධො තාදී පවුච්චතී’’ති –

“能知于宿住，得见天界恶趣，又达生已尽，神通自在牟尼；知心已清净，解脱一切贪欲，已断生与死，梵行之圆满者，一切法到彼岸，如是者称为佛。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවා බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස විභජිත්වා බ්‍යාකාසි.

尊者，世尊即如是为婆罗门梵寿分别解说。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.111] පනාවුසො භගවතො බ්‍යාකරණං සුත්වා බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණො භගවති කීදිසං නිපච්චකාරං අකාසි, කථඤ්චස්ස භගවා පුනපි අනුපුබ්බිං ධම්මකථං කථෙසි.

提问——贤友，听闻世尊此番解说后，婆罗门梵寿对世尊作了何等恭敬之行？世尊又是如何再为他次第说法？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච [Pg.112] පන භන්තෙ භගවතො බ්‍යාකරණං සුත්වා බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණො උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවතො පාදානි මුඛෙන ච පරිචුම්බති, පාණීහි ච පරිසම්බාහති, නාමඤ්ච සාවෙති ‘‘බ්‍රහ්මායු අහං භො ගොතම බ්‍රාහ්මණො, බ්‍රහ්මායු අහං භො ගොතම බ්‍රාහ්මණො’’ති, එවං පරමනිපච්චකාරං අකාසි, භගවා ච භන්තෙ දානකථං සීලකථං සග්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සංකිලෙසං නෙක්ඛම්මෙ ආනිසංසං පකාසෙසි, එවං ඛො භන්තෙ බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස භගවා අනුපුබ්බිං කථං කථෙසි.

回答：尊者，梵寿(Brahmāyu)婆罗门听闻世尊的这个说法后，就从座位上起身，偏袒上衣，用头顶礼世尊的双足，以口亲吻，以手按摩，并自报姓名：“我是梵寿婆罗门，乔达摩先生！我是梵寿婆罗门，乔达摩先生！”像这样作了极度的恭敬之礼。尊者，世尊为他开示布施之谈、持戒之谈、生天之谈，以及诸欲的过患、卑劣、杂染，出离的利益。尊者，世尊就是这样次第为梵寿婆罗门说法。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.113] පනාවුසො දම්මදෙසනං සුත්වා බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස කීදිසො ධම්මාභිසමයො අහොසි.

提问：贤友，听了这场说法后，梵寿婆罗门获得了什么样的法现观呢？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච [Pg.114] පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා බ්‍රහ්මායුස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස තස්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උදපාදි ‘‘යංකිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරොධධම්ම’’න්ති.

回答：尊者，听闻此说法后，梵寿婆罗门就在那个座位上生起了离尘无垢的法眼：“凡是集起之法，皆是灭尽之法。”

සෙලසුත්ත

塞拉经

පුච්ඡා – සෙලසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊所说的《塞拉经》是在哪里、针对谁、基于什么事而说的？

විස්සජ්ජනා – අඞ්ගුත්තරාපෙසු භන්තෙ ආපණෙ නාම අඞ්ගුත්තරාපානං නිගමෙසෙලං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. සෙලො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො සපරිසො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං සම්මුඛා සාරුප්පාහි ගාථාහි අභිත්ථවි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在鸯掘多罗波(Aṅguttarāpa)一个名为阿波那(Āpaṇa)的市镇，针对塞拉(Sela)婆罗门所说的。尊者，塞拉婆罗门带着他的随从前来拜见世尊，在世尊面前以合适的偈颂赞叹世尊，正是在这件事上所说的。

පරිපුණ්ණකායො [Pg.116] සුරුචි, සුජාතො චාරුදස්සනො;

සුවණ්ණවණ්ණොසි භගවා, සුසුක්කදාඨොසි වීරියවා;

නරස්ස හි සුජාතස්ස, යෙ භවන්ති වියඤ්චනා;

සබ්බෙ තෙ තව කායස්මිං, මහාපුරිසලක්ඛණා.

身形圆满，光彩亮丽，善生，容颜悦目；世尊，您身色金黄，齿白且富有活力。凡善生之人所具的诸随相，此等一切大士之相，皆在您身。

අස්සලායනසුත්ත

阿萨罗衍拏经

පුච්ඡා – අස්සලායනසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事宣说了《阿萨罗衍拏经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අස්සලායනං මාණවං ආරබ්භ භාසිතං, අස්සලායනො භන්තෙ මාණවො මහතා බ්‍රාහ්මණගණෙන සද්ධිං භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘බ්‍රාහ්මණා භො ගොතම එවමාහංසු ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හො [Pg.117] අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා. බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති, ඉධ භවං ගොතමො කිමාහා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)针对阿萨罗衍拏(Assalāyana)婆罗门青年所说的。尊者，阿萨罗衍拏婆罗门青年与一大群婆罗门来到世尊面前，这样说道：“乔达摩先生，婆罗门们这样说：‘婆罗门种姓最为优越，其他种姓低劣。婆罗门种姓是白色的，其他种姓是黑色的。只有婆罗门能得清净，非婆罗门不能。婆罗门是梵天的亲生儿子，从口中出生，为梵天所生，为梵天所化，是梵天的继承人。’对此，乔达摩先生您怎么说呢？”尊者，这是在这件事上所说的。

ඝොටමුඛසුත්ත

果达穆卡经

පුච්ඡා – ඝොටමුඛසුත්තං [Pg.119] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问——贤友，这《果达穆卡经》是在哪里、针对谁、关于什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ ඛෙමියම්බවනෙ ඝොටමුඛං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ ආයස්මතා උදෙනෙන භාසිතං. ඝොටමුඛො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං උදෙනං චඞ්කමන්තං අනුචඞ්කමමානො එවමාහ ‘‘අම්භො සමණ නත්ථි ධම්මිකො පරිබ්බජො, එවං මෙ එත්ථ හොති, තඤ්ච ඛො භවන්තරූපානං වා අදස්සනා, යො වා පනෙත්ථ ධම්මා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，这是在波罗奈城（Bārāṇasī）的克米亚姆巴林（Khemiyambavana）中，由具寿优陀那（Udena）针对果达穆卡婆罗门所说。尊者，果达穆卡婆罗门跟随经行中的具寿优陀那时，这样说道：“喂，沙门，没有如法的遍行者，我是这么认为的。这或许是因为没有见到具有高尚品德的人，又或者是因为这里没有法。”尊者，就是针对这件事所说。

චඞ්කීසුත්ත

阐基经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.120] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චඞ්කීසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，由世尊……乃至……正等觉者所说的《阐基经》，是在哪里、针对谁、关于什么事所说？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ ඔපාසාදෙ නාම කොසලානං නිගමෙ කාපටිකං මාණවං ආරබ්භ භාසිතං, කාපටිකො භන්තෙ මාණවො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යදිදං භො ගොතම බ්‍රාහ්මණානං පොරාණං මන්තපදං ඉතිහිතිහපරම්පරාය පිටකසම්පදාය, තත්ථ ච බ්‍රාහ්මණා එකංසෙන නිට්ඨං ගච්ඡන්ති ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති, ඉධ භවං ගොතමො කිමාහා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，在憍萨罗一个名叫奥巴萨德（Opasāda）的市镇里，是针对卡帕提卡（Kāpaṭika）青年所说。尊者，卡帕提卡青年对世尊说：“乔达摩先生，对于婆罗门自古以来，通过代代相传及圣典传承的咒语，婆罗门们得出了绝对的结论：‘只有这个是真理，其他的都是虚妄。’对此，尊者乔达摩怎么说呢？”尊者，就是针对这件事所说。

එසුකාරීසුත්ත

埃苏咖利经

පුච්ඡා – එසුකාරීසුත්තං [Pg.122] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《埃苏咖利经》是在哪里、针对谁、关于什么事所说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ එසුකාරිං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං, එසුකාරී භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘බ්‍රාහ්මණා භො ගොතම චතස්සො පාරිචරියා පඤ්ඤපෙන්ති, බ්‍රාහ්මණස්ස පාරිචරියං පඤ්ඤපෙන්ති, ඛත්තියස්ස පාරිචරියං පඤ්ඤපෙන්ති, වෙස්සස්ස පාරිචරියං පඤ්ඤපෙන්ති, සුද්දස්ස පාරිචරියං පඤ්ඤපෙන්තී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，这是在舍卫城（Sāvatthī）针对埃苏咖利婆罗门所说。尊者，埃苏咖利婆罗门来到世尊面前，这样说道：“乔达摩先生，婆罗门们规定了四种侍奉：为婆罗门侍奉，为刹帝利侍奉，为吠舍侍奉，以及为首陀罗侍奉。”尊者，就是针对这件事所说。

ධනඤ්ජානිසුත්ත

达那阇尼经

පුච්ඡා – ධනඤ්ජානිසුත්තං [Pg.125] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问——贤友，这《达那阇尼经》是在哪里、针对谁、关于什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ධනඤ්ජානිං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං, ධනඤ්ජානි භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො පමාදවිහාරං විහාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答——尊者，此经是在王舍城，由具寿法将舍利弗长老针对达那阇尼（Dhanañjāni）婆罗门所说。尊者，达那阇尼婆罗门住于放逸，就是针对这件事所说。

පුච්ඡා – අථ [Pg.126] ඛො ආවුසො ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති කථං ධනඤ්ජානිං බ්‍රාහ්මණං පුච්ඡි, කථඤ්ච සො ආයස්මතො සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස ධම්මසෙනාපතිස්ස ආරොචෙසි.

提问——贤友，具寿法将舍利弗长老如何询问达那阇尼婆罗门，他又如何向具寿法将舍利弗长老禀告？

විස්සජ්ජනා – ‘‘කච්චාසි ධනඤ්ජානි අප්පමත්තො’’ති, එවං ඛො භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ධනඤ්ජානිං බ්‍රාහ්මණං පුච්ඡි, ධනඤ්ජානි ච භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො ‘‘කුතො භො සාරිපුත්ත අම්හාකං අප්පමාදො, යෙසං නො මාතාපිතරො පොසෙතබ්බා’’ති, එවමාදිනා ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ධම්මසෙනාපතිස්ස ආරොචෙසි.

回答——“达那阇尼，你是否精进？”尊者，具寿法将舍利弗长老这样询问达那阇尼婆罗门。尊者，达那阇尼婆罗门则回答说：“舍利弗，我们怎么能精进呢？我们还要赡养父母。”他以如是等语向具寿法将舍利弗长老陈述。

පුච්ඡා – එවං [Pg.128] වුත්තෙ ඛො ආවුසො ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස කීදිසං ධම්මකථං කථෙසි.

提问——贤友，听了这话后，具寿法将舍利弗长老对达那阇尼婆罗门说了什么样的法语？

විස්සජ්ජනා – එවං වුත්තෙ භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො මාතාපිතූනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්‍යු’’න්ති, එවමාදිනා ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ධම්මකථං කථෙසි.

回答——听了这话后，尊者，具寿法将舍利弗长老说：“达那阇尼，你认为如何？如果有人为了父母的缘故，行为不符合法，行为不正，地狱的狱卒会因为他不符合法和行为不正的缘故，将他拖入地狱吗？”他以如是等语为达那阇尼婆罗门说法。

පුච්ඡා – පුන [Pg.130]පි ආවුසො ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති කථං ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අපරෙනපි පරියායෙන අනුසාසනිං අදාසි.

提问——贤友，具寿法将舍利弗长老又是如何以另一种方式教诫达那阇尼婆罗门的呢？

විස්සජ්ජනා – පුනපි භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා මාතාපිතූනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා මාතාපිතූනං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, කතමං සෙය්‍යො’’ති, එවමාදිනා ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අපරෙනපි පරියායෙන ඔවාදමදාසි.

回答——尊者，具寿法将舍利弗长老又对达那阇尼婆罗门说：“达那阇尼，你怎么认为呢？为了父母的缘故，行为不符合法，行为不正，与为了父母的缘故，行为符合法，行为正直，哪一种更好呢？”就这样，再次以其他方式教导达那阇尼婆罗门。

පුච්ඡා – අපරභාගෙ [Pg.132]පි ආවුසො ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති කථං ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මරණසමයෙ ධම්මකථං කථෙසි, කථඤ්චස්ස අභිසම්පරායො අහොසි.

提问——贤友，后来具寿法将舍利弗长老是怎样在达那阇尼婆罗门临终时说法的？他死后的去向又是如何？

විස්සජ්ජනා – අපරභාගෙ [Pg.133]පි භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ධනඤ්ජානිස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මරණසමයෙපි චත්තාරො බ්‍රහ්මවිහාරෙ දෙසෙසි, ධනඤ්ජානි ච භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො කායස්ස භෙදා පරං මරණා බ්‍රහ්මලොකූපගො අහොසි.

回答——尊者，后来，具寿法将舍利弗长老在达那阇尼婆罗门临终时，也为他开示了四梵住。尊者，达那阇尼婆罗门身坏命终之后，往生到了梵天界。

වාසෙට්ඨසුත්ත

婆悉吒经

පුච්ඡා – වාසෙට්ඨසුත්තං [Pg.135] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，世尊所说的《婆悉吒经》是在哪里、针对谁、基于什么事而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – ඉච්ඡානඞ්ගලෙ භන්තෙ වාසෙට්ඨං මාණවං ආරබ්භ භාසිතං. වාසෙට්ඨො භන්තෙ මාණවො භගවන්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

答——尊者，这是在伊车能伽罗(Icchānaṅgala)，针对婆悉吒青年婆罗门所说。尊者，婆悉吒青年婆罗门以偈颂对世尊说：

‘‘අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතා, තෙවිජ්ජා මයමස්මුභො;

අහං පොක්ඛරසාතිස්ස, තාරුක්ඛස්සායං මාණවො.

“我等二人皆是公认的三明者；我乃波卡拉萨提之徒，此青年婆罗门乃达鲁卡之徒。

තෙවිජ්ජානං යදක්ඛාතං, තත්‍ර කෙවලිනෙස්මසෙ;

පදකස්මා වෙය්‍යාකරණා, ජප්පෙ ආචරියසාදිසා;

තෙසං නො ජාතිවාදස්මිං, විවාදො අත්ථි ගොතම.

“三明者所宣说，我等皆能精通；于词句、文法与念诵方面，我等皆如师长；乔达摩，我等对种姓论有争议。

ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, භාරද්වාජො ඉති භාසති;

අහඤ්ච කම්මුනා බ්‍රූමි, එවං ජානාහි චක්ඛුම.

“巴罗多迦说：‘由种姓而为婆罗门’；我则说：‘由业而为婆罗门’。具眼者，请你如此知晓。

තෙන සක්කොම ඤාපෙතුං, අඤ්ඤංමඤ්ඤං මයං උභො;

භවන්තං පුට්ඨුමාගමා, සම්බුද්ධං ඉති විස්සුතං.

“我等二人无法互相阐明；故前来请问您，闻名之正自觉者。

චන්දං යථා ඛයාතීතං, පෙච්ච පඤ්ජලිකා ජනා;

වන්දනා නමස්සන්ති, එවං ලොකස්මිං ගොතමං.

“犹如月亮超越亏蚀，人们合掌前来礼敬；世间亦如是礼敬乔达摩。

චක්ඛුං [Pg.136] ලොකෙ සමුප්පන්නං, මයං පුච්ඡාම ගොතමං;

ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, උදාහු භවති කම්මුනා;

අජානතං නො පබ්‍රූහි, යථා ජානෙමු බ්‍රාහ්මණන්ති.

“世间之眼已生起，我等请问乔达摩：婆罗门是由种姓而生，抑或由业而生？请为我等无知者宣说，以便我等知晓何为婆罗门。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

尊者，世尊就是针对此事而说的。

සුභසුත්ත

善经

පුච්ඡා – සුභසුත්තං [Pg.137] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问——贤友，世尊所说的《善经》是在哪里、针对谁、基于什么事而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සුභං මාණවං තොදෙය්‍යපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. සුභො භන්තෙ මාණවො තොදෙය්‍යපුත්තො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘බ්‍රාහ්මණා භො ගොතම එවමාහංසු’ ගහට්ඨො ආරාධකො හොති ඤායං ධම්මං කුසලං, න පබ්බජිතො ආරාධකො හොති ඤායං ධම්මං කුසලන්ති, ඉධ භවං ගොතමො කිමාහා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对多迭亚之子善青年婆罗门所说的。尊者，多迭亚之子善青年婆罗门去拜访世尊，然后这样说：“乔达摩先生，婆罗门们是这样说的：‘在家人能够成就正法、善法，出家人不能成就正法、善法。’关于此事，乔达摩先生您怎么说？”尊者，世尊就是针对此事而说的。

පුච්ඡා – පුන [Pg.138]පි ආවුසො සුභො මාණවො තොදෙය්‍යපුත්තො කථං භගවන්තං පුච්ඡි, කථඤ්ච භගවා විභජ්ජ බ්‍යාකාසි.

问——贤友，多迭亚之子善青年婆罗门又如何请问世尊？世尊又是如何分别解说的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘බ්‍රාහ්මණා භො ගොතම එවමාහංසු ‘මහට්ඨමිදං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං, ඝරාවාසකම්මට්ඨානං මහප්ඵලං හොති. අප්පට්ඨමිදං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං, පබ්බජ්ජා කම්මට්ඨානං අප්පඵලං හොතී’ති. ඉධ භවං ගොතමො කිමාහා’’ති. එවං ඛො භන්තෙ සුභො මාණවො තොදෙය්‍යපුත්තො පුනපි භගවන්තං පුච්ඡි. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එත්ථාපි ඛො අහං මාණව විභජ්ජවාදා, නාහමෙත්ථ එකංසවාදොති’’ එවමාදිනා විභජ්ජ බ්‍යාකාසි.

答——“乔达摩先生，婆罗门们是这样说的：‘居家生活是大事、大业、大管理、大兴作，居家修行能带来大果报。而出家生活是小事、小业、小管理、小兴作，出家修行果报很小。’对此，乔达摩先生您怎么说？”尊者，多迭亚之子善青年婆罗门就这样再次问了世尊。尊者，世尊以“青年婆罗门，关于这个问题，我也是分别而说，我不是一概而论”等语，作了分别解说。

සඞ්ගාරවසුත්ත

桑伽罗瓦经

පුච්ඡා – සඞ්ගාරවසුත්තං [Pg.141] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《桑伽罗瓦经》是在哪里、针对谁、基于什么事情而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ චඤ්චලිකප්පෙ නාම ගාමෙ සඞ්ගාරවං මාණවං ආරබ්භ භාසිතං, සඞ්ගාරවො භන්තෙ මාණවො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සන්ති ඛො භො ගොතම එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා දිට්ඨධම්මාභිඤ්ඤාවොසානපාරමිප්පත්තා ආදිබ්‍රහ්මචරියං පටිජානන්ති. තත්‍ර භො ගොතම යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා දිට්ඨධම්මාභිඤ්ඤාවොසානපාරමිප්පත්තා ආදිබ්‍රහ්මචරියං පටිජානන්ති, තෙසං භවං ගොතමො කතමො’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，在憍萨罗(Kosala)国，一个名叫羌迦利迦波(Cañcalikappa)的村庄，是针对桑伽罗瓦(Saṅgārava)婆罗门青年而说的。尊者，桑伽罗瓦婆罗门青年对世尊说了这番话：“贤者乔达摩(Gotama)，有一些沙门、婆罗门宣称在现法中已亲证、完结、抵达究竟，并宣称已圆满初始梵行。贤者乔达摩，在那些宣称在现法中已亲证、完结、抵达究竟，并宣称已圆满初始梵行的沙门、婆罗门中，尊者乔达摩您是哪一类呢？”尊者，就是针对这件事而说的。

දෙවදහසුත්ත

天臂经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.145] භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දෙවදහසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问——贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，是在哪里、针对谁宣说了《天臂经》呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ දෙවදහෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ සම්ම හුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答复——尊者，在释迦族中，一个名叫天臂城(Devadaha)的市镇，是针对众多比丘而说的。

පඤ්චත්තයසුත්ත

五三经

පුච්ඡා – පඤ්චත්තයසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《五三经》是在哪里、针对谁而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答复——尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘而说的。

කින්තිසුත්ත

诘问经

පුච්ඡා – කින්තිසුත්තං [Pg.146] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问——贤友，世尊所说的《诘问经》是在何处、针对何人而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – පිසිනාරායං භන්තෙ බලිහරණෙ නාම වනසණ්ඩෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答复——尊者，这是在拘尸那罗(Kusinārā)，一个名叫力士供养处(Baliharaṇa)的林苑，针对众多比丘而说的。

පුච්ඡා – තත්ථ [Pg.147] ආවුසො භගවා කථං පඨමං භික්ඛූ පටිපුච්ඡිත්වා ඔවාදමදාසි, යො බහුජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය සංවත්තති.

提问——贤友，在那里，世尊最初是如何询问比丘们，然后给予教诫的呢？那教诫是为了许多人的利益、安乐与幸福。

විස්සජ්ජනා – තත්ථ භන්තෙ භගවා ‘‘කින්ති වො භික්ඛවෙ මයි හොති, චීවරහෙතු වා සමණො ගොතමො ධම්මං දෙසෙති, පිණ්ඩපාතහෙතු වා, සෙනාසනහෙතු වා, ඉතිභවාභවහෙතු වා සමණො ගොතමො ධම්මං දෙසෙතී’’ති භික්ඛූ පුච්ඡිත්වා ‘‘තස්මාතිහ භික්ඛවෙ යෙ වො මයා ධම්මා අභිඤ්ඤා දෙසිතා. සෙය්‍යථිදං, චත්තාරො සතිපට්ඨානා චත්තාරො සම්මප්පධානා චත්තාරො ඉද්ධිපාදා පඤ්චින්ද්‍රියානි පඤ්ච බලානි සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සමග්ගෙහි සම්මොදමානෙහි අවිවදමානෙහි සික්ඛිතබ්බං’’ එවමාදිනා භන්තෙ භික්ඛූනං ඔවාදමදාසි.

答复——尊者，世尊在那里询问比丘们：“比丘们，你们对我有什么看法？沙门乔达摩是为了衣的缘故说法，还是为了食的缘故，还是为了住处的缘故，还是为了此有后有的缘故而说法呢？”询问比丘们后，世尊如此开示：“比丘们，因此，对于我亲证后所宣说的这些法，即：四念住、四正勤、四神足、五根、五力、七觉支、八圣道分，你们所有人都应当于此和合、欢喜、不争论地修学。”尊者，世尊就这样教导了比丘们。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.150] භගවා තත්ථ දුතියම්පි භික්ඛූනං ඔවාදං අදාසි. යො බහුජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය සංවත්තති.

提问——贤友，世尊在那里第二次又是如何教诫比丘们的呢？那教诫是为了许多人的利益、安乐与幸福。

විස්සජ්ජනා – තත්ථ භන්තෙ භගවා ‘‘තෙසඤ්ච වො භික්ඛවෙ සමග්ගානං සම්මොදමානානං අවිවදමානානං සික්ඛතං සියා අඤ්ඤතරස්ස භික්ඛුනො ආපත්ති, සියා වීතික්කමො. තත්‍ර භික්ඛවෙ න චොදනාය තරිතබ්බං පුග්ගලො උපපරික්ඛිතබ්බො’’ති එවමාදිනා භික්ඛූනං දුතියම්පි ඔවාදමදාසි.

答复——尊者，在那里，世尊第二次如此教诫比丘们：“比丘们，当你们和合、欢喜、不争论地修学时，可能有某个比丘犯了罪，或有了过失。比丘们，在这种情况下，不应立即指责，应当先审查那个人。”尊者，世尊就是如此这般地第二次给予比丘们教诫。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.152] භගවා තත්ථ තතියම්පි භික්ඛූනං ඔවාදං අදාසි, යො බහුජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය සංවත්තති.

提问——贤友，世尊在那里第三次又是如何教诫比丘们的呢？那教诫是为了许多人的利益、安乐与幸福。

විස්සජ්ජනා – ‘‘තෙසඤ්ච වො භික්ඛවෙ සමග්ගානං සම්මොදමානානං අවිවදමානානං සික්ඛතං අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස වචීසංහාරො උප්පජ්ජෙය්‍ය දිට්ඨිපළාසො චෙතසො ආඝාතො අප්පච්චයො අනභිරද්ධී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා තත්ථ තතියම්පි භික්ඛූනං ඔවාදමදාසි.

答复——尊者，在那里，世尊第三次如此教诫比丘们：“比丘们，当你们和合、欢喜、不争论地修学时，可能会生起相互间的言语冲突、见解上的争执、心中的怨恨、不信任与不喜悦……”尊者，世尊就是如此这般地第三次给予比丘们教诫。

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.154] භික්ඛුනා එවං සත්ථු ඔවාදානුසාසනිකාරිනා ආයස්මා නු තෙ භික්ඛු අකුසලා වුට්ඨාපෙත්වා කුසලෙ පතිට්ඨාපෙතීති පරෙහි පුට්ඨෙන කථං සම්මා බ්‍යාකරමානෙන බ්‍යාකාතබ්බං.

提问——贤友，当一位如此遵循导师教诫的比丘被他人问道：“具寿，您是否让那些比丘们舍离不善法，安住于善法呢？”他应当如何正确地回答？

විස්සජ්ජනා – ‘‘ඉධාහං ආවුසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිං, තස්ස මෙ භගවා ධම්මං දෙසෙසි, තාහං ධම්මං සුත්වා තෙසං භික්ඛූනං අභාසිං, තං තෙ භික්ඛූ ධම්මං සුත්වා අකුසලා වුට්ඨහිංසු කුසලෙ පතිට්ඨහිංසූ’’ති. එවං ඛො භන්තෙ තෙන භික්ඛුනා එවං සත්ථු ඔවාදානුසාසනිකාරිනා පරෙහි පුට්ඨෙන සම්මා බ්‍යාකරමානෙන බ්‍යාකාතබ්බං.

答复——“贤友，我前往世尊之处，世尊为我说法。我听闻那法后，对那些比丘们说了。那些比丘听闻那法后，便舍离了不善法，安住于善法中。”尊者，一位如此遵循导师教诫的比丘，当被他人询问时，应当这样正确地回答。

සාමගාමසුත්ත

僧伽摩村经

පුච්ඡා – සාමගාමසුත්තං [Pg.155] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《僧伽摩村经》是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ සාමගාමෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ ආයස්මන්තඤ්ච ආනන්දං ආයස්මන්තඤ්ච චුන්දං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා ච භන්තෙ ආනන්දො ආයස්මා ච චුන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිසු, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච ‘‘අයං භන්තෙ චුන්දො සමණුද්දෙසො එවමාහ ‘නිගණ්ඨො භන්තෙ නාටපුත්තො පාවායං අධුනා කාලඞ්කතො, තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති…පෙ… [Pg.156] භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’ති. තස්ස මය්හං භන්තෙ එවං හොති ‘මාහෙව භගවතො අච්චයෙන සඞ්ඝෙ විවාදො උප්පජ්ජි, ස්වාස්ස විවාදො බහුජනඅහිතාය බහුජනඅසුඛාය බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සාන’න්ති’’. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，此经是世尊在释迦国一个名叫僧伽摩村(Sāmagāma)的城镇，针对具寿阿难与具寿纯陀而说的。尊者，具寿阿难与具寿纯陀去到世尊那里，去到后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊这么说：“尊者，这位纯陀沙弥这样说：‘尊者，尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)最近在波婆(Pāvā)去世了。他去世后，尼乾陀教徒们分裂了，分成两派，发生争论、争吵、争执，陷入争端，他们住于以口舌为矛相互攻击……犹如塔崩，无有依归。’尊者，我当时这么想：‘愿世尊灭度后，僧团中不要发生争执！那样的争执，将为许多人的无益、不乐，为天人的无利、无益与痛苦。’”尊者，此经是于此事而说。

සුනක්ඛත්තසුත්ත

善宿经

පුච්ඡා – සුනක්ඛත්තසුත්තං [Pg.158] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《善宿经》是在哪里、针对谁、基于什么事由而说的呢？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං, සුනක්ඛත්තො භන්තෙ ලිච්ඡවිපුත්තො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘සුතං මෙතං භන්තෙ සම්බහුලෙහි කිර භික්ඛූහි භගවතො සන්තිකෙ අඤ්ඤා බ්‍යාකතා ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමාති. කච්චි තෙ භන්තෙ භික්ඛූ සම්මදෙව අඤ්ඤං බ්‍යාකංසු, උදාහු සන්තෙත්ථෙකච්චෙ භික්ඛූ අධිමානෙන අඤ්ඤං බ්‍යාකංසූ’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答——尊者，此经是世尊在毗舍离(Vesālī)，针对离车子善宿(Sunakkhatta Licchaviputta)而说的。尊者，离车子善宿去到世尊那里，这么说：“尊者，我听说，有许多比丘在世尊面前宣称已证得究竟智：‘我知“生已尽，梵行已立，所作已办，不更受后有”。’尊者，那些比丘是如实地宣称已证得究竟智，还是其中有些比丘是因增上慢而宣称已证得究竟智呢？”尊者，此经是于此事而说。

ආනෙඤ්ජසප්පායසුත්ත

不动适宜经

පුච්ඡා – ආනෙඤ්ජසප්පායසුත්තං [Pg.161] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《不动适宜经》是在哪里、为了谁、基于什么事情而说的？

විස්සජ්ජනා – කුරූසු භන්තෙ කම්මාසධම්මෙ නාම කුරූනං නිගමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答——尊者，此经是世尊在拘卢国(Kuru)一个名叫剑磨瑟昙(Kammāsadhamma)的城镇，针对众多比丘而说的。

ගණකම්මොග්ගල්ලානසුත්ත

算数家目犍连经

පුච්ඡා – ගණකමොග්ගල්ලානසුත්තං [Pg.162] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁、就什么事而说《算数家目犍连经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ගණකමොග්ගල්ලානං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං, ගණකමොග්ගල්ලානො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘සෙය්‍යාථාපි භො ගොතම ඉමස්ස මිගාරමාතුපාසාදස්ස දිස්සති අනුපුබ්බසික්ඛා අනුපුබ්බකිරියා අනුපුබ්බපටිපදා යදිදං යාව පච්ඡිමසොපානකළෙවරා…පෙ… සක්කා නුඛො භො ගොතම ඉමස්මිම්පි ධම්මවිනයෙ එවමෙව අනුපුබ්බසික්ඛා අනුපුබ්බකිරියා අනුපුබ්බපටිපදා පඤ්ඤපෙතු’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对婆罗门算数家目犍连(Gaṇaka Moggallāna)而说。尊者，婆罗门算数家目犍连去到世尊那里，说了这番话：“乔达摩先生，譬如这座鹿母讲堂，可以看到有次第的学、次第的行、次第的道，也就是直到最后的阶梯……乔达摩先生，是否可能也在这法与律中，同样地安立有次第的学、次第的行、次第的道呢？”尊者，就是于此事中而说的。

පුච්ඡා – එවං [Pg.165] වුත්තෙ ඛො ආවුසො ගණකමොග්ගල්ලානො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං කිං අවොච, කථඤ්චස්ස භගවා බ්‍යාකාසි.

问：贤友，当这样说后，婆罗门算数家目犍连对世尊说了什么？世尊又是如何为他解说的呢？

විස්සජ්ජනා – එවං වුත්තෙ භන්තෙ ගණකමොග්ගල්ලානො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො භොතො ගොතමස්ස සාවකා භොතා ගොතමෙන එවං ඔවදීයමානා එවං අනුසාසීයමානා සබ්බෙ අච්චන්තං නිට්ඨං නිබ්බානං ආරොධෙන්ති, උදාහු එකච්චෙ නාරාධෙන්තී’’ති, භගවා ච භන්තෙ ‘‘අප්පෙකච්චෙ ඛො බ්‍රාහ්මණ මම සාවකා මයා එවං ඔවදීයමානා එවං අනුසාසීයමානා අච්චන්තං නිට්ඨං නිබ්බානං ආරාධෙන්ති, එකච්චෙ නාරාධෙන්තී’’ති එවමාදිනා ගණකමොග්ගල්ලානස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස බ්‍යාකාසි.

答：尊者，当这样说后，婆罗门算数家目犍连对世尊说了这番话：“乔达摩尊者，您的弟子们，被乔达摩尊者如此教诫、如此训导，是所有人都证达究竟涅槃，还是有些人不能证达呢？”尊者，世尊以“婆罗门，我的弟子们，被我如此教诫、如此训导，有些人证达究竟涅槃，有些人不能证达”等话语，为婆罗门算数家目犍连解说。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.168] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා ගණකො මොග්ගල්ලානො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි.

问：贤友，算数家目犍连听闻此说法后，于此法与律中生起净信，他表现出怎样的净信之相呢？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා ගණකමොග්ගල්ලානො බ්‍රාහ්මණො ‘‘යෙ මෙ භො ගොතම පුග්ගලා අසද්ධා ජීවිකත්ථා න සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා’’ති එවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි.

答：尊者，听闻此说法后，婆罗门算数家目犍连以“乔达摩尊者，那些无信、为生计而非因信，从在家而出家的人……”等话语，于此法与律中生起净信，表现出净信之相。

ගොපකමොග්ගල්ලානසුත්ත

瞿波迦目犍连经

පුච්ඡා – ගොපකමොග්ගල්ලානසුත්තං [Pg.170] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

问：贤友，《瞿波迦目犍连经》是在哪里、针对谁、就什么事、由谁所说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ගොපකමොග්ගල්ලානං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං, ගොපකමොග්ගල්ලානො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘අත්ථි නු ඛො භො ආනන්ද එකභික්ඛුපි තෙහි ධම්මෙහි සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථා සබ්බං සමන්නාගතො, යෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො සො භවං ගොතමො අහොසි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在王舍城(Rājagaha)，由法宝藏主具寿阿难长老，针对婆罗门瞿波迦目犍连(Gopaka Moggallāna)而说。尊者，婆罗门瞿波迦目犍连对具寿阿难说了这番话：“阿难先生，是否哪怕有一位比丘，能于一切方面、以一切方式，完全具备那位乔达摩尊者——阿罗汉、正等觉者——所具备的那些法呢？”尊者，就是于此事中而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.173] තත්ථ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භික්ඛුනො පසාදනීයා ධම්මා පකාසිතා, යෙ තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අක්ඛාතා. යෙහි ච සමන්නාගතං භික්ඛුං අඤ්ඤෙ භික්ඛූ සක්කරෙය්‍යුං ගරුං කරෙය්‍යුං මානෙය්‍යුං පූජෙය්‍යුං සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍යුං.

问：贤友，当时法宝藏主具寿阿难长老，是如何开示那些能令人生起净信之法？那些法是由知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊所说，而具足了那些法的比丘，其他比丘会恭敬、尊重、尊敬、供养他，并在恭敬、尊重后依止而住。

විස්සජ්ජනා – ඉධ බ්‍රාහ්මණ භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො, යෙමෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධාති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන දස පසාදනීයා ධම්මා පකාසිතා. යෙ තෙන භගතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අක්ඛාතා, යෙහි සමන්නාගතං භික්ඛුං එතරහි භික්ඛූ සක්කරෙය්‍යුං ගරුං කරෙය්‍යුං මානෙය්‍යුං පූජෙය්‍යුං සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍යුං.

答：尊者，婆罗门，于此，有比丘具足戒，守护波罗提木叉律仪而住，具足正行与行处，于微细罪中见怖畏，受持学处于学处中学习。他多闻、持所闻、积集所闻，凡那些初善、中善、后善，义妙、文妙，宣说圆满、遍净梵行的法，如是之法他已多闻、受持、言语通利、意所审察、以见善通达。尊者，法宝藏主具寿阿难长老，以如是等方式开示了十种能令人生起净信之法。那些法是由知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊所说，而如今的比丘们，对于具足了那些法的比丘，会恭敬、尊重、尊敬、供养他，并在恭敬、尊重后依止而住。

පුච්ඡා – එවං [Pg.178] වුත්තෙ ඛො ආවුසො වස්සකාරො බ්‍රාහ්මණො මගධමහාමත්තො කීදිසං පසංසාවචනං කථෙසි, කථඤ්චස්ස ආයස්මා ආනන්දත්ථෙරො ධම්මභණ්ඩාගාරිකො තං වචනං පටිසොධෙත්වා පකාසෙසි.

问：贤友，当这样说后，摩揭陀(Magadha)大臣婆罗门雨行(Vassakāra)说了怎样的赞叹之语？法宝藏主具寿阿难长老又是如何澄清并开示其言辞的？

විස්සජ්ජනා – එවං [Pg.179] වුත්තෙ වස්සකාරො බ්‍රාහ්මණො මගධමහාමත්තො උපනන්දං සෙනාපතිං ආමන්තෙසි ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි භවං සෙනාපති, යදි මෙ භොන්තො සක්කාතබ්බං සක්කරොන්ති, ගරුං කාතබ්බං ගරුං කරොන්ති, මානෙතබ්බං මානෙන්ති, පූජෙතබ්බං පූජෙන්තී’’ති එවමාදිකං පසංසාවචනං කථෙසි, ආයස්මා ච භන්තෙ ආනන්දො ‘‘න ච ඛො බ්‍රාහ්මණ සො භගවා සබ්බං ඣානං වණ්ණෙසි, නපි සො භගවා සබ්බං ඣානං න වණ්ණෙසී’’ති එවමාදිනා තං වචනං පටිසොධෙත්වා පකාසෙසි.

答：尊者，当这样说后，摩揭陀大臣婆罗门雨行对优波难陀(Upananda)将军说：“将军尊者，您怎么看？这些尊者们恭敬可恭敬者，尊重可尊重者，尊敬可尊敬者，供养可供养者。”他说了如是等赞叹之语。尊者，具寿阿难则以“婆罗门，世尊并非赞叹一切禅，也非不赞叹一切禅”等话语，澄清并开示其言辞。

මහාපුණ්ණමසුත්ත

大满月经

පුච්ඡා – මහාපුණ්ණමසුත්තං [Pg.182] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，《大满月经》是世尊在何处、对谁、于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං සට්ඨිමත්තානං පධානීයභික්ඛූනං සඞ්ඝත්ථෙරං භික්ඛුං ආරබ්භ භාසිතං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对约六十位精进比丘中的一位僧团长老比丘而说。尊者，

සට්ඨිමත්තානං [Pg.183] පධානීයභික්ඛූනං සඞ්ඝත්ථෙරො භික්ඛු උට්ඨායාසනා එකංසං චීවරං කත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං එතදවොච ‘‘පුච්ඡෙය්‍යාහං භන්තෙ භගවන්තං කිඤ්චිදෙව දෙසං, සචෙ මෙ භගවා ඔකාසං කරොති පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණායා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

约六十位精进比丘中的僧团长老比丘从座位起身，偏袒一肩着衣，向世尊合掌，对世尊说：“尊者，如果世尊给我机会为问题作解答，我愿请教世尊一些事情。”尊者，即是于此事而说。

චූළපුණ්ණමසුත්ත

小满月经

පුච්ඡා – චූළපුණ්ණමසුත්තං [Pg.184] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处、对谁说了《小满月经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城针对众多比丘而说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.185] තත්ථ භගවතා අසප්පුරිසඅඞ්ගානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示非善人法的？

විස්සජ්ජනා – අසප්පුරිසො භික්ඛවෙ අස්සද්ධම්මසමන්නාගතො හොති, අසප්පුරිසභත්ති හොති, අසප්පුරිසචින්තී හොති, අසප්පුරිසමන්තී හොති, අසප්පුරිසවාචො හොති, අසප්පුරිසකම්මන්තො හොති, අසප්පුරිසදිට්ඨි හොති, අසප්පුරිසදානං දෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අට්ඨ අසප්පුරිසඅඞ්ගානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：诸比丘，非善人具足非正法，亲近非善人，思非善人之所思，议非善人之所议，说非善人之语，作非善人之业，持非善人之见，行非善人之施。尊者，世尊在那里即是如此分别开示了八种非善人法。

පුච්ඡා – කථං [Pg.186] පනාවුසො භගවතා තත්ථ සප්පුරිසඅඞ්ගානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示善人法的？

විස්සජ්ජනා – සප්පුරිසො භික්ඛවෙ සද්ධම්මසමන්නාගතො හොති, සප්පුරිසභත්ති හොති, සප්පුරිසචින්තී හොති, සප්පුරිසමන්තී හොති, සප්පුරිසවාචො හොති, සප්පුරිසකම්මන්තො හොති, සප්පුරිසදිට්ඨි හොති, සප්පුරිසදානං දෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ අට්ඨවිධානි සප්පුරිසඞ්ගානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：诸比丘，善人具足正法，亲近善人，思善人之所思，议善人之所议，说善人之语，作善人之业，持善人之见，行善人之施。尊者，世尊在那里即是如此分别开示了八种善人法。

අනුපදසුත්ත

次第经

පුච්ඡා – අනුපදසුත්තං [Pg.188] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，《次第经》是世尊在何处、对谁、于何事而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ධම්මසෙනාපතිස්ස සභාගා තස්මිං සමයෙ සන්නිපතිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘而说。尊者，当时有众多比丘聚集在法将具寿舍利弗处，即是于此事而说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.189] තත්ථ භගවතා ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ධම්මසෙනාපතිස්ස අනුපදධම්මවිපස්සනා විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊是如何为法将具寿舍利弗详细分别开示次第法观的？

විස්සජ්ජනා – පණ්ඩිතො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො මහාපඤ්ඤො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො පුථුපඤ්ඤො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො හාසපඤ්ඤො [Pg.190] භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො තික්ඛපඤ්ඤො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො ජවනපඤ්ඤො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො භික්ඛවෙ සාරිපුත්තො සාරිපුත්තො භික්ඛවෙ අඩ්ඪමාසං අනුපදධම්මවිපස්සනං විපස්සතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ධම්මසෙනාපතිස්ස අනුපදධම්මවිපස්සනා විත්ථාරෙන පකාසිතා.

答：诸比丘，舍利弗是智者；诸比丘，舍利弗是大慧者；诸比丘，舍利弗是广慧者；诸比丘，舍利弗是捷慧者；诸比丘，舍利弗是锐慧者；诸比丘，舍利弗是速慧者；诸比丘，舍利弗是决择慧者。诸比丘，舍利弗用半个月修习次第法观。尊者，世尊在那里即是如此详细开示了法将具寿舍利弗的次第法观。

ඡබ්බිසොධනසුත්ත

六清净经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… [Pg.192] සම්මාසම්බුද්ධෙන ඡබ්බිසොධනසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，……乃至……正等觉者所说的《六清净经》是在哪里，针对谁而说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘所说的。

සප්පුරිසසුත්ත

善人经

පුච්ඡා – සප්පුරිසසුත්තං [Pg.193] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊在哪里、针对什么而说了《善人经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘所说的。

සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බසුත්ත

应亲近不应亲近经

පුච්ඡා – සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බසුත්තං [Pg.194] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන සද්ධිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《应亲近不应亲近经》，是在哪里、针对什么、与谁一起说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා සද්ධිං භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘，与法将具寿舍利弗长老一起说的。

බහුධාතුකසුත්ත

多界经

පුච්ඡා – බහුධාතුකසුත්තං [Pg.195] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，《多界经》是在哪里、针对什么而说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘所说的。

ඉසිගිලිසුත්ත

吞仙山经

පුච්ඡා – ඉසිගිලිසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊在哪里，针对什么缘由说了《吞仙山经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඉසිගිලිස්මිං පබ්බතෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在王舍城吞仙山上，针对众多比丘所说的。

මහාචත්තාරීසකසුත්ත

大四十经

පුච්ඡා – මහාචත්තාරීසකසුත්තං [Pg.196] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊在哪里，又是针对什么而说了这部《大四十经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘所说的。

ආනාපානස්සතිසුත්ත

入出息念经

පුච්ඡා – ආනාපානස්සතිසුත්තං [Pg.197] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《入出息念经》，是在哪里，针对谁，于什么事中而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං, ථෙරා භන්තෙ භික්ඛූ නවෙ භික්ඛූ ඔවදන්ති අනුසාසන්ති, අප්පෙකච්චෙ ථෙරා භික්ඛූ දසපි භික්ඛූ ඔවදන්ති අනුසාසන්ති, අප්පෙකච්චෙ ථෙරා භික්ඛූ වීසම්පි භික්ඛූ ඔවදන්ති අනුසාසන්ති, අප්පෙකච්චෙ ථෙරා භික්ඛූ තිංසම්පි භික්ඛූ ඔවදන්ති අනුසාසන්ති, අප්පෙකච්චෙ ථෙරා භික්ඛූ චත්තාරීසම්පි භික්ඛූ ඔවදන්ති අනුසාසන්ති, තෙ ච භන්තෙ නවා භික්ඛූ ථෙරෙහි භික්ඛූහි ඔවදියමානා අනුසාසියමානා උළාරං පුබ්බෙනාපරං විසෙසං ජානන්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘所说的。尊者，长老比丘们教诫、训诫新比丘，有些长老比丘教诫、训诫十位比丘，有些长老比丘教诫、训诫二十位比丘，有些长老比丘教诫、训诫三十位比丘，有些长老比丘教诫、训诫四十位比丘。尊者，那些新比丘被长老比丘们教诫、训诫时，能了知前后次第的殊胜。尊者，就是在那件事中说的。

කායගතාසතිසුත්ත

身至念经

පුච්ඡා – කායගතාසතිසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁、就什么事而说《身至念经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං, සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තානං උපට්ඨානසාලායං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරකථා උදපාදි ‘‘අච්ඡරියං ආවුසො, අබ්භුතං ආවුසො, යාවඤ්චිදං තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන කායගතාසති භාවිතා බහුලීකතා මහප්ඵලා වුත්තා මහානිසංසා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)针对众多比丘而说。尊者，众多比丘用完午食，从托钵回来后，在集会堂中坐在一起时，生起了这样的谈话：“贤友们，真是稀有啊！贤友们，真是未曾有啊！那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊，宣说了身至念经修习、多作，有大果报、大利益。”尊者，此经就是就那件事而说的。

සඞ්ඛාරූපපත්තිසුත්ත

行生经

පුච්ඡා – සඞ්ඛාරූපපත්තිසුත්තං [Pg.200] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《行生经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)针对众多比丘而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා සඞ්ඛාරූපපත්තියො විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示诸行往生的呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සද්ධාය සමන්නාගතො හොති, සීලෙන සමන්නාගතො හොති, සුතෙන සමන්නාගතො හොති, චාගෙන සමන්නාගතො හොති, පඤ්ඤාය සමන්නාගතො හොති, තස්ස එවං හොති ‘‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා ඛත්තියමහාසාලානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’’න්ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සඞ්ඛාරූපපත්තියො විභජිත්වා පකාසිතා.

答：“诸比丘，于此，有比丘具足信，具足戒，具足闻，具足施，具足慧。他这样想：‘啊，愿我身坏命终之后，得与刹帝利大富为伴而往生！’”尊者，世尊在那里就是以如此等方式，分别开示了诸行往生。

චූළසුඤ්ඤතසුත්ත

小空经

පුච්ඡා – චූළසුඤ්ඤතසුත්තං [Pg.202] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁、就什么事而说《小空经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො භගවන්තං එතදවොච ‘‘එකමිදං භන්තෙ සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති නගරකං නාම සක්‍යානං නිගමො, තත්ථ මෙ භන්තෙ භගවතො සම්මුඛා සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං, සුඤ්ඤතාවිහාරෙනාහං ආනන්ද එතරහි බහුලං විහරාමීති කච්චි මෙතං භන්තෙ සුස්සුතං සුග්ගහිතං සුමනසිකතං සූපධාරිත’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)针对具寿阿难而说的。尊者，具寿阿难在傍晚时分从独坐中起来，对世尊这样说：“尊者，有一次，世尊住在释迦族一个名为那伽罗迦(Nagaraka)的市镇。尊者，在那里，我从世尊面前亲闻、亲受：‘阿难，我如今多住于空住。’尊者，我是否善听、善受、善作意、善忆持了呢？”尊者，此经就是就那件事而说的。

මහාසුඤ්ඤතසුත්ත

大空经

පුච්ඡා – මහාසුඤ්ඤතසුත්තං [Pg.204] පනාවුතො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，关于《大空经》，世尊是在何处、为了谁、因为什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ඝටාය සක්කස්ස විහාරෙ චීවරකම්මං කරොති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在释迦族(Sakya)的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，针对具寿阿难(Ānanda)而说的。尊者，具寿阿难与众多比丘一起在释迦族人伽陀(Ghaṭā)的精舍中做缝制僧衣之事。尊者，（世尊）就是针对这件事而说的。

අච්ඡරියඅබ්භුතසුත්ත

希有未曾有法经

පුච්ඡා – අච්ඡරියඅබ්භුතසුත්තං [Pg.205] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන සද්ධිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊是在哪里、为了什么人、什么事情、与谁一起说了《希有未曾有法经》呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන සද්ධිං භාසිතං. සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තානං උපට්ඨානසාලායං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරකථා උදපාදි ‘‘අච්ඡරියං ආවුසො, අබ්භුතං ආවුසො තථාගතස්ස මහිද්ධිකතා මහානුභාවතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො අතීතෙ බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ ඡින්නපපඤ්චෙ ඡින්නවටුමෙ පරියාදින්නවට්ටෙ සබ්බදුක්ඛවීතිවත්තෙ ජානිස්සති. එවංජච්චා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංනාමා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංගොත්තා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංසීලා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංධම්මා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංපඤ්ඤා [Pg.206] තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිහාරී තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිමුත්තා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，此事发生在舍卫城(Sāvatthī)，是针对众多比丘，与法宝之库藏的具寿阿难长老(Ānandatthera)一起说的。尊者，众多比丘在午后饭食完毕、从施食处回来，聚集在侍奉堂(Upaṭṭhānasālā)中，当时生起了这样的谈话：“贤友们，真是希有啊！贤友们，真是未曾有啊！如来(Tathāgata)有大神力、大威势。如来竟然能知道过去已经般涅槃(parinibbute)、断除戏论(papañca)、断绝轮回之道(vaṭuma)、穷尽轮回(vaṭṭa)、超越一切苦的诸佛。那些世尊有如此的出身，那些世尊有如此的名称，那些世尊有如此的种姓，那些世尊有如此的戒行，那些世尊有如此之法，那些世尊有如此的智慧，那些世尊有如此的安住，那些世尊有如此的解脱。”尊者，就是针对这件事而说的。

බාකුලසුත්ත

薄拘罗经

පුච්ඡා – බාකුලසුත්තං [Pg.207] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන භාසිතං.

提问：贤友，这部《薄拘罗经》是在哪里、针对什么人、由谁宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අචෙලං කස්සපං ආරබ්භ ආයස්මතා බාකුලත්ථෙරෙන භාසිතං.

回答：尊者，这是在王舍城(Rājagaha)，针对裸行者迦叶(Kassapa)而说的，由具寿薄拘罗长老(Bākulatthera)宣说。

දන්තභූමිසුත්ත

调御地经

පුච්ඡා – දන්තභූමිසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问：贤友，世尊所说的《调御地经》是在哪里、为了谁、关于什么事情而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ජයසෙනං රාජකුමාරං ආරබ්භ භාසිතං. ජයසෙනො භන්තෙ රාජකුමාරො අචිරවතං සමණුද්දෙසං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘සුතං මෙතං භො අග්ගිවෙස්සන ඉධ භික්ඛු අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො ඵුසෙය්‍ය [Pg.208] චිත්තස්ස එකග්ගත’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

回答：尊者，这是在王舍城(Rājagaha)，针对胜军(Jayasena)王子而说的。尊者，胜军王子曾去拜访新出家的沙弥阿耆毗舍那(Aggivessana)，这样说道：“喂，阿耆毗舍那，我听闻，于此，有比丘住于不放逸、热忱、精勤，即能触证心一境性。”尊者，世尊就是针对这件事而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.210] තත්ථ භගවතා අචිරවතස්ස සමණුද්දෙසස්ස සමස්සාසෙත්වා ධම්මදෙසනානයො පකාසිතො.

提问：贤友，当时世尊是如何安慰那位新出家的沙弥，并阐明说法之道的呢？

විස්සජ්ජනා – තං කුතෙත්ථ අග්ගිවෙස්සන ලබ්භා, යං තං නෙක්ඛම්මෙන ඤාතබ්බං නෙක්ඛම්මෙන දට්ඨබ්බං නෙක්ඛම්මෙන පත්තබ්බං නෙක්ඛම්මෙන සච්ඡිකාතබ්බං, තං වත ජයසෙනො රාජකුමාරො කාමමජ්ඣෙ වසන්තො කාමෙ පරිභුඤ්ජන්තො කාමවිතක්කෙහි ඛජ්ජමානො කාමපරිළාහෙන පරිඩය්හමානො කාමපරියොසනාය උස්සුකො උස්සති වා දක්ඛති වා සච්ඡි වා කරිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජතීති එවං ඛො භන්තෙ භගවතො අචිරවතස්ස සමණුද්දෙසස්ස සමස්සාසෙත්වා, සෙය්‍යථාපිස්සු අග්ගිවෙස්සන ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මාවා ගොදම්මා වා සුදන්තා සුවිනීතාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා අචිරවතස්ස සමණුද්දෙසස්ස දෙසනානයො පකාසිතො.

回答：“阿耆毗舍那，那怎么可能得到呢？凡是应由出离(nekkhamma)而了知、由出离而得见、由出离而达到、由出离而作证者，胜军王子住在欲乐(kāma)中，享受欲乐，为欲寻所吞食，为欲恼所燃烧，热衷于追求欲乐，他岂能了知、或得见、或作证此事？此理不存在。”尊者，世尊就是这样安慰了那位新出家的沙弥。“又如，阿耆毗舍那，有两头善于调御、善于训练的大象(hatthidamma)、马(assadamma)或牛(godamma)……”尊者，世尊以此为例，向那位新出家的沙弥阐明了说法之道。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.214] තත්ථ භගවා ද්වෙ උපමායො දස්සෙත්වා තතුත්තරි ධම්මදෙසනං පවඩ්ඪෙති.

提问：贤友，世尊在那里如何举出两个譬喻，并由此进一步展开说法呢？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි අග්ගිවෙස්සන රාජාඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො නාගවනිකං ආමන්තෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා උත්තරිපි ධම්මදෙසනං පවඩ්ඪෙසි.

回答：“譬如，阿耆毗舍那，一位受灌顶的刹帝利王(rājākhattiyo muddhāvasitto)对驯象师(nāgavanika)说……”尊者，世尊以此为例，更进一步展开说法。

භූමිජසුත්ත

地生经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… [Pg.216] සම්මාසම්බුද්ධෙන භූමිජසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

提问——贤友，由世尊、阿罗汉、正等觉者所说的《地生经》，是在哪里？为了谁？关于什么事而宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ජයසෙනං රාජකුමාරං ආරබ්භ භාසිතං, ජයසෙනො භන්තෙ රාජකුමාරො ආයස්මන්තං භූමිජං එතදවොච ‘‘සන්ති භො භූමිජ එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො ‘ආසඤ්චෙපි කරිත්වා බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, අභබ්බා ඵලස්ස අධිගමාය. අනාසඤ්චෙපි කරිත්වා බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, අභබ්බා ඵලස්ස අධිගමාය. ආසඤ්ච අනාසඤ්චෙපි කරිත්වා බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, අභබ්බා ඵලස්ස අධිගමාය[Pg.217]. නෙවාසං නානාසඤ්චෙපි කරිත්වා බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, ආභබ්බා ඵලස්ස අධිගමායා’ති. ඉධ භොතො භූමිජස්ස සත්ථා කිංවාදී කිමක්ඛායී’’ති තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，在王舍城，是针对胜军王子而宣说的。尊者，胜军王子曾对具寿布米迦(Bhūmija)这样说：“具寿布米迦，有些沙门、婆罗门这样说，持有这样的见解：‘即使怀着期望而修梵行，也无法证得果位；即使不怀着期望而修梵行，也无法证得果位；即使怀着期望又不怀着期望而修梵行，也无法证得果位；即使既不怀着期望也非不怀着期望而修梵行，也无法证得果位。’具寿布米迦，对此，您的导师是何说者？是何宣说者？”尊者，就是针对这件事而宣说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.219] තත්ථ භගවතා ආයස්මතො භූමිජත්ථෙරස්ස තං බ්‍යාකරණං සමනුජානිත්වා තතුත්තරි ධම්මදෙසනානයො පරිපූරෙත්වා පකාසිතො.

提问——贤友，世尊是如何认可具寿布米迦长老的那个记说，并进一步圆满地宣说教法之道的？

විස්සජ්ජනා – තග්ඝ ත්වං භූමිජ එවං පුට්ඨො එවං බ්‍යාකරමානො වුත්තවාදී චෙව මෙ හොසි, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛසි, එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා ආයස්මතො භූමිජස්ස තං වචනං සමනුජානිත්වා ‘‘යෙහි කෙහිචි භූමිජ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා මිච්ඡාදිට්ඨිනො මිච්ඡාසඞ්කප්පා මිච්ඡාවාචා මිච්ඡාකම්මන්තා මිච්ඡාආජීවා මිච්ඡාවායාමා මිච්ඡාසතී මිච්ඡාසමාධිනො, තෙ ආසඤ්චෙපි කරිත්වා බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, අභබ්බා ඵලස්ස අධිගමායා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා ආයස්මතො භූමිජස්ස උත්තරි දෙසනානයො පරිපූරෙත්වා පකාසිතො.

答复——“布米迦，你这样被问，就这样回答，既是符合我的说法，也没有用不实之言诽谤我。”尊者，世尊认可了具寿布米迦的这番话，像这样为他进一步宣说教法：“布米迦，无论任何沙门或婆罗门，只要是持有邪见、邪思惟、邪语、邪业、邪命、邪精进、邪念、邪定，即使他们怀着期望而修梵行，也无法证得果位。”尊者，世尊就是这样为具寿布米迦圆满地宣说了进一步的教法。

අනුරුද්ධසුත්ත

阿那律经

පුච්ඡා – අනුරුද්ධසුත්තං [Pg.224] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන භාසිතං.

提问——贤友，这部《阿那律经》是在哪里？针对谁？关于什么事？由谁宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්චකඞ්ගං ථපතිං ආරබ්භ ආයස්මතා අනුරුද්ධත්ථෙරෙන භාසිතං, පඤ්චකඞ්ගො භන්තෙ ථපති ආයස්මන්තං අනුරුද්ධං එතදවොච ‘‘ඉධ මං භන්තෙ ථෙරා භික්ඛූ උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු ‘අප්පමාණං ගහපති චෙතොවිමුත්තිං භාවෙහී’ති, එකච්චෙ ථෙරා එවමාහංසු ‘මහග්ගතං ගහපති චෙතොවිමුත්තිං භාවෙහී’’ති, යා චායං භන්තෙ අප්පමාණා චෙතොවිමුත්ති යා ච මහග්ගතා චෙතොවිමුත්ති, ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානාබ්‍යඤ්ජනා ච, උදාහු එකත්ථා බ්‍යඤ්ජනමෙව නානන්ති’’ තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答复——尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是具寿阿那律长老针对五支木匠(Pañcakaṅga thapati)而宣说的。尊者，五支木匠曾对具寿阿那律这样说：“尊者，这里有些长老比丘来找我，这样对我说：‘居士，你应该修习无量心解脱。’另一些长老则说：‘居士，你应该修习广大心解脱。’尊者，这无量心解脱和广大心解脱，是意义不同、词语也不同呢，还是意义相同，只是词语不同呢？”尊者，就是针对这件事而宣说的。

උපක්කිලෙසසුත්ත

杂染经

පුච්ඡා – උපක්කිලෙසසුත්තං [Pg.225] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《杂染经》的呢？

විස්සජ්ජනා – පාචීනවංසදායෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං අනුරුද්ධත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在东竹林园(Pācīnavaṃsadāya)，针对具寿阿那律长老而说的。

බාලපණ්ඩිතසුත්ත

愚人与智者经

පුච්ඡා – බාලපණ්ඩිතසුත්තං [Pg.226] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里、针对谁而说《愚人与智者经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා බාලස්ස බාලලක්ඛණානි ච බාලස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ දුක්ඛදොමනස්සප්පටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何开示愚人的愚人相，以及愚人在现法中所感受的苦和忧的呢？

විස්සජ්ජනා – තීණිමානි භික්ඛවෙ බාලස්ස බාලලක්ඛණානි බාලනිමිත්තානි බාලාපදානානි. කතමානි තීණි. ඉධ භික්ඛවෙ බාලො දුච්චින්තිතචින්තී [Pg.227] ච හොති දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී චාති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා බාලස්ස බාලලක්ඛණානි ච බාලස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ දුක්ඛදොමනස්සප්පටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

答：诸比丘，此等是愚人的三种愚人相、愚人兆、愚人行。是哪三种呢？在此，诸比丘，愚人思恶思、说恶说、作恶作。尊者，世尊在那里就是这样开示了愚人的愚人相，以及愚人在现法中所感受的苦和忧的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.230] තත්ථ භගවතා බාලස්ස සම්පරායො ච තත්ථ නිරයෙ බාලස්ස දුක්ඛදොමනස්සපටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何开示愚人的来世，以及愚人在地狱中所感受的苦和忧的呢？

විස්සජ්ජනා – ස ඛො සො භික්ඛවෙ බාලො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදාපරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා බාලස්ස සම්පරායො ච තත්ථ ච බාලස්ස නිරයෙ දුක්ඛදොමනස්සප්පටිසංවෙදනා පකාසිතා.

答：诸比丘，那愚人身行恶行，语行恶行，意行恶行，在身坏命终之后，往生到苦界、恶趣、堕处、地狱。尊者，世尊就是这样开示了愚人的来世，以及愚人在地狱中所感受的苦和忧的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.234] තත්ථ භගවතා බාලස්ස තිරච්ඡානයොනියං දුක්ඛදොමනස්සපටිසංවෙදනා පකාසිතා.

问：贤友，世尊是如何开示愚人在畜生界中所感受的苦和忧的呢？

විස්සජ්ජනා – සන්ති භික්ඛවෙ තිරච්ඡානගතා පාණා තිණභක්ඛා තෙ අල්ලානිපි තිණානි සුක්ඛානිපි තිණානි දන්තුල්ලෙහකං ඛාදන්තීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා බාලස්ස තිරච්ඡානයොනියං දුක්ඛදොමනස්සප්පටිසංවෙදනා පකාසිතා.

答：诸比丘，有生于畜生的众生，以草为食，它们用牙齿刮食湿草和干草。尊者，世尊就是这样在那里开示了愚人在畜生界中所感受的苦和忧的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.235] තත්ථ භගවතා බාලෙන සකිං විනිපාතගතෙන පුන මනුස්සත්තදුල්ලභතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何开示愚人一旦堕入堕处，便难再得人身的呢？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ පුරිසො එකච්ඡිග්ගලං යුගං මහාසමුද්දෙ පක්ඛිපෙය්‍ය, තමෙනං පුරත්ථිමො වාතො පච්ඡිමෙන සංහරෙය්‍යාති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා බාලෙන සකිං විනිපාතගතෙන පුන මනුස්සත්තස්ස දුල්ලභතා පකාසිතා.

答：诸比丘，譬如有人将一个独孔轭投进大海，东风将它吹向西边。尊者，世尊就是这样开示了愚人一旦堕入堕处，再得人身之难的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.237] තත්ථ භගවතා බාලස්ස කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගතස්සපි දුක්ඛබහුලතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊是如何开示愚人经过漫长的时间，偶尔投生为人后，仍然多苦的呢？

විස්සජ්ජනා – ස ඛො සො භික්ඛවෙ බාලො සචෙ කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගච්ඡතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා බාලස්ස කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගතස්සපි දුක්ඛබහුලතා පකාසිතා.

答：“诸比丘，那愚人若经过漫长的时间，偶尔投生为人……”尊者，世尊就是这样在那里开示了愚人经过漫长的时间，偶尔投生为人后，仍然多苦的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.238] තත්ථ භගවතා පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි ච පණ්ඩිතස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛසොමනස්සප්පටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

问：贤友，世尊是如何开示智者的智者相，以及智者在现法中所感受的乐和悦的呢？

විස්සජ්ජනා – තීණිමානි භික්ඛවෙ පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි පණ්ඩිතනිමිත්තානි පණ්ඩිතාපදානානි. කතමානි තීණි. ඉධ භික්ඛවෙ පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච හොති සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී චාති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා

答：诸比丘，此等是智者的三种智者相、智者兆、智者行。是哪三种呢？在此，诸比丘，智者思善思、说善说、作善作。尊者，世尊就是这样在那里开示了

පණ්ඩිතස්ස [Pg.239] පණ්ඩිතලක්ඛණානි ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ පණ්ඩිතස්ස සුඛසොමනස්සපටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

智者的智者相，以及智者在现法中所感受的乐和悦的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.240] තත්ථ භගවතා පණ්ඩිතස්ස සම්පරායො ච තත්ථ සග්ගෙ සුඛසොමනස්සප්පටිසංවෙදනා ච පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何开示智者的来世，以及智者在天界所感受的乐和悦的呢？

විස්සජ්ජනා – ස ඛො සො භික්ඛවෙ පණ්ඩිතො කායෙන සුචරිතං චරිත්වා වාචාය මනසා සුචරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා පණ්ඩිතස්ස සම්පරායො ච සග්ගෙ ච පණ්ඩිතස්ස සුඛසොමනස්සප්පනිසංවෙදනා පකාසිතා.

答：诸比丘，那智者身行善行，语行善行，意行善行，在身坏命终之后，往生到善趣、天界。尊者，世尊就是这样在那里开示了智者的来世，以及智者在天界所感受的乐和悦的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.242] තත්ථ භගවතා පණ්ඩිතස්ස කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගතස්සපි සුඛබහුලතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊是如何开示智者经过漫长的时间，偶尔投生为人后，仍然多乐的呢？

විස්සජ්ජනා – ස ඛො සො භික්ඛවෙ පණ්ඩිතො සචෙ කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගච්ඡති, යානි තානි උච්චාකුලානි ඛත්තියමහාසාලකුලං වා බ්‍රාහ්මණමහාසාලකුලං වා ගහපතිමහාසාලකුලං වා තථාරූපෙ කුලෙ පච්චාජායතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා පණ්ඩිතස්ස කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන මනුස්සත්තං ආගතස්සපි සුඛබහුලතා පකාසිතා.

答：“诸比丘，那智者若经过漫长的时间，偶尔投生为人，会投生在如此高贵的家族中，即刹帝利大家族、婆罗门大家族或居士大家族。”尊者，世尊就是这样在那里开示了智者经过漫长的时间，偶尔投生为人后，仍然多乐的。

චූළකම්මවිභඞ්ගසුත්ත

小业分别经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.244] ජානතා පස්සතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චූළකම්මවිභඞ්ගසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，那位知者、见者……乃至……正等觉者所说的《小业分别经》，是在何处、针对谁、因何事而说呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සුභං මාණවං තොදෙය්‍යපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. සුභො භන්තෙ මාණවො තොදෙය්‍යපුත්තො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මනුස්සානංයෙව සතං මනුස්සභූතානං දිස්සන්ති හීනප්පණීතතා. දිස්සන්ති හි භො ගොතම මනුස්සා අප්පායුකා, දිස්සන්ති දීඝායුකා. දිස්සන්ති බව්හාබාධා, දිස්සන්ති අප්පාබාධා. දිස්සන්ති දුබ්බණ්ණා, දිස්සන්ති වණ්ණවන්තො. දිස්සන්ති අප්පෙසක්ඛා, දිස්සන්ති මහෙසක්ඛා. දිස්සන්ති අප්පභොගා, දිස්සන්ති මහාභොගා. දිස්සන්ති නීචකුලීනා, දිස්සන්ති උච්චාකුලීනා. දිස්සන්ති දුප්පඤ්ඤා, දිස්සන්ති පඤ්ඤවන්තො. කො නු ඛො භො ගොතම හෙතු කො පච්චයො, යෙන මනුස්සානංයෙව සතං මනුස්සභූතානං දිස්සන්ති හීනප්පණීතතා’’ති තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对多迭亚之子须婆(Subha)青年而说的。尊者，多迭亚之子须婆青年来到世尊跟前，说了这番话：“乔达摩，是什么因、什么缘，让同为人类，却可见到有高下之别？乔达摩，我们见到的人，有的短寿，有的长寿；有的多病，有的少病；有的貌丑，有的貌美；有的势弱，有的势强；有的贫穷，有的富裕；有的出身低贱，有的出身高贵；有的智慧低劣，有的智慧高超。乔达摩，究竟是什么因、什么缘，让同为人类，却可见到有高下之别呢？”尊者，此经就是针对这件事而说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.246] තත්ථ භගවතා සත්තානං දීඝායුකඅප්පායුකසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生长寿与短寿的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා පාණාතිපාතී හොති, ලුද්දො ලොහිතපාණි හතපහතෙ නිවිට්ඨො අදයාපන්නො පාණභූතෙසූති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අප්පායුකදීඝායුකසංවත්තනකානි කම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致短寿与长寿的业的：“青年，在此，某个女人或男人杀害生命，残忍，手染鲜血，热衷于杀戮与伤害，对一切有情众生毫无慈悲。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.247] තත්ථ භගවතා සත්තානං අප්පාබාධබව්හාබාධසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生少病与多病的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ [Pg.248] මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා සත්තානං විහෙට්ඨකජාතිකො හොති පාණිනා වා ලෙඩ්ඩුනාවා දණ්ඩෙනවා සත්ථෙන වාති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සත්තානං අප්පාබාධබව්හාබාධසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致众生少病与多病的业的：“青年，在此，某个女人或男人有伤害众生的习性，用手、土块、棍棒或刀杖伤害众生。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.249] තත්ථ භගවතා සත්තානං සුවණ්ණදුබ්බණ්ණසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生貌美与貌丑的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා කොධනො හොති උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිට්ඨියති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සත්තානං සුවණ්ණදුබ්බණ්ණසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致众生貌美与貌丑的业的：“青年，在此，某个女人或男人易怒、多恼，稍被触及便会恼怒、生气、起瞋心、固执己见，并显露出愤怒、瞋恚与不满。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.251] තත්ථ භගවතා සත්තානං මහෙසක්ඛ අප්පෙසක්ඛසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生势强与势弱的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා ඉස්සාමනකො හොති, පරලාභසක්කාර ගරුකාර මානනවන්දන පූජාසු ඉස්සති උපදුස්සති ඉස්සං බන්ධතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සත්තානං අප්පෙසක්ඛමහෙසක්ඛසංවත්තනකානි කම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致众生势弱与势强的业的：“青年，在此，某个女人或男人心怀嫉妒，对他人所得的利养、恭敬、尊重、敬奉、礼拜与供养，心生嫉妒、瞋恨，并怀有妒意。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.253] තත්ථ භගවතා මහාභොගඅප්පභොගසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致富裕与贫穷的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා න දාතා හොති, සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං වත්තං යානං මාලාගන්ධ විලෙපනං සෙය්‍යවසථපදීපෙය්‍යන්ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා මහාභොගඅප්පභොගසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致富裕与贫穷的业的：“青年，在此，某个女人或男人不布施食物、饮品、衣服、车乘、花鬘、熏香、涂香、床座、住所、灯明给沙门或婆罗门。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.255] තත්ථ භගවතා සත්තානං උච්චාකුලීන නීචකුලීනසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生出身高贵与出身低贱的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා ථද්ධො හොති අතිමානි අභිවාදෙතබ්බං න අභිවාදෙති, පච්චුට්ඨාතබ්බං න පච්චුට්ඨෙති, ආසනාරහස්ස න ආසනං දෙති, මග්ගාරහස්ස න මග්ගං දෙති, සක්කාතබ්බං න සක්කරොති, ගරුකාතබ්බං න ගරුකරොති, මානෙතබ්බං මානෙති, පූජෙතබ්බං න පූජෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සත්තානං උච්චාකුලීන නීචකුලීනසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致众生出身高贵与出身低贱的业的：“青年，在此，某个女人或男人固执、傲慢，对应问候者不问候，对应起立者不起立，对应让座者不让座，对应让路者不让路，对应恭敬者不恭敬，对应尊重者不尊重，对应敬奉者不敬奉，对应礼拜者不礼拜。”等等。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.257] තත්ථ භගවතා සත්තානං මහාපඤ්ඤදුප්පඤ්ඤසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

问：贤友，世尊在那里是如何分别开示导致众生智慧高超与智慧低劣的业呢？

විස්සජ්ජනා – ඉධ මාණව එකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා උපසඞ්කමිත්වා න පරිපුච්ඡිතා හොති ‘‘කිං භන්තෙ කුසලං, කිං අකුසලං. කිං සාවජ්ජං, කිං අනවජ්ජං. කිං සෙවිතබ්බං, කිං න සෙවිතබ්බං. කිං මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය හොති, කිං වා පන මෙ කරීයමානං [Pg.258] දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය හොතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා සත්තානං මහාපඤ්ඤදුප්පඤ්ඤසංවත්තනකකම්මානි විභජිත්වා පකාසිතානි.

答：尊者，世尊在那里是这样分别开示导致众生智慧高超与智慧低劣的业的：“青年，在此，某个女人或男人不去亲近沙门或婆罗门请教：‘尊者，什么是善？什么是不善？什么是有过失的？什么是无过失的？什么应行？什么不应行？我做什么会给自己带来长期的不利与痛苦？又做什么会给自己带来长期的利益与安乐？’”等等。

ඉන්ද්‍රියභාවනාසු

诸根的修习

පුච්ඡා – ඉන්ද්‍රියභාවනාසුත්තං [Pg.260] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං භාසිතං.

问：贤友，世尊在哪里、为了谁、因为什么事情说了《根修习经》？

විස්සජ්ජනා – ගජඞ්ගලායං භන්තෙ උත්තරං නාම මාණවං පාරාසිවියන්තෙවාසිං ආරබ්භ භාසිතං, උත්තරො භන්තෙ මාණවො පාරාසිවියන්තෙවාසී භගවතා පුට්ඨො භගවන්තං එතදවොච ‘‘ඉධ භො ගොතම චක්ඛුනා රූපං න පස්සති, සොතෙන සද්දං න සුණාති. එවං ඛො භො ගොතම දෙසෙති පාරාසිවියො බ්‍රාහ්මණො සාවකානං ඉන්ද්‍රියභාවන’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං භාසිතං.

答：尊者，此经是在象林(Gajaṅgalā)，针对名为优陀罗(Uttara)的青年，即波罗奢利(Pārāsiviya)的弟子所说的。尊者，优陀罗青年，波罗奢利的弟子，被世尊询问后，对世尊这么说：“乔达摩，在此，以眼不见色，以耳不闻声。乔达摩，波罗奢利婆罗门就是这样向弟子们教导根修习的。”尊者，此经即是于此事中而说。