นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

สุตฺตนฺตปิฏเก

经藏

ทีฆนิกาเย

长部

สีลกฺขนฺธวคฺคสุตฺต

戒蕴品

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

结集之问答

ปุจฺฉา – ปฐมมหาธมฺมสํคีติกาเล [Pg.1] อาวุโส ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา ปฐมํ วินยํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ กํ นาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

问：贤友，在第一次大结集时，结集法的大迦叶(Mahākassapa)等上座长老们，先结集了律，其后结集了哪一部圣教？

วิสฺสชฺชนา – ปฐมมหาธมฺมสํคีติยํ ภนฺเต ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา ปฐมํ วินยํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ ธมฺมํ สํคายึสุ.

答：尊者，在第一次大结集时，结集法的大迦叶等上座长老们首先结集了律，其后结集了法。

ปุจฺฉา – ธมฺโม [Pg.2] นาม อาวุโส สุตฺตนฺตาภิธมฺมวเสน ทุวิโธ, ตตฺถ กตรํ ธมฺมํ ปฐมํ สํคายึสุ.

问：贤友，法分为经与阿毗达摩二种，他们先结集了哪一种法？

วิสฺสชฺชนา – ทฺวีสุ ภนฺเต ธมฺเมสุ สุตฺตนฺตาภิธมฺมปิฏเกสุ ปฐมํ สุตฺตนฺตํ ปิฏกํ ธมฺมํ สํคายึสุ.

答：尊者，在经藏与阿毗达摩藏二法中，他们首先结集了经藏法。

ปุจฺฉา – สุตฺตนฺตปิฏเก [Pg.3]ปิ อาวุโส ทีฆมชฺฌิมสํยุตฺตองฺคุตฺตรขุทฺทกนิกายวเสน ปญฺจ นิกายา, เตสุ ปฐมํ กตรํ นิกายํ สํคายึสุ.

问：贤友，经藏也分为长部、中部、相应部、增支部和中部五部，他们当中最先结集的是哪一部？

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจสุ ภนฺเต นิกาเยสุ ปฐมํ ทีฆนิกายํ สํคายึสุ.

答：尊者，在五部中，首先结集的是长部。

ปุจฺฉา – ทีฆนิกาเยปิ อาวุโส ตโย วคฺคา จตุตฺตึสา จ สุตฺตานิ, เตสุ กตรํ วคฺคํ กตรญฺจ สุตฺตํ ปฐมํ สํคายึสุ.

问：贤友，长部里有三品，三十四部经，他们最先结集的是哪个品，哪部经呢？

วิสฺสชฺชนา – ทีฆนิกาเยปิ ภนฺเต ตีสุ วคฺเคสุ ปฐมํ สีลกฺขนฺธวคฺคํ, จตุตฺตึสติยา จ สุตฺเตสุ ปฐมํ พฺรหฺมชาลสุตฺตํ สํคายึสุ.

答：尊者，在长部三品中，首先结集的是戒蕴品；在三十四部经中，首先结集的是梵网经。

พฺรหฺมชาลสุตฺต

梵网经

ปุจฺฉา – สาธุ [Pg.4] สาธุ อาวุโส มยมฺปิ ทานิ ตโตเยว ปฏฺฐาย สํคายิตุํ ปุพฺพกิจฺจานิ สมารภาม…, เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน พฺรหฺมชาลสุตฺตํ กตฺถ ภาสิตํ.

问：善哉，善哉，贤友！我们也从那里开始，为结集而作准备……贤友，知者、见者、阿拉汉、正自觉者的世尊，是在哪里说的《梵网经》？

วิสฺสชฺชนา – อนฺตรา จ ภนฺเต ราชคหํ อนฺตรา จ นาฬนฺทํ อมฺพลฏฺฐิกายํ ราชาคารเก ภาสิตํ.

答：尊者，是在王舍城(Rājagaha)与那烂陀(Nāḷandā)之间，芒果园(Ambalaṭṭhikā)的王家园林里说的。

ปุจฺฉา – กํ [Pg.5] อาวุโส อารพฺภ ภาสิตํ.

问：贤友，这是关于谁说的？

วิสฺสชฺชนา – สุปฺปิยญฺจ ภนฺเต ปริพฺพาชกํ พฺรหฺมทตฺตญฺจ มาณวํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答：尊者，这是关于游方者苏毗亚(Suppiya)和青年婆罗门梵授(Brahmadatta)说的。

ปุจฺฉา – กิสฺมึ อาวุโส วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，这是关于什么事说的？

วิสฺสชฺชนา – วณฺณาวณฺเณ ภนฺเต, สุปฺปิโย หิ ภนฺเต อเนกปริยาเยน พุทฺธสฺส อวณฺณํ ภาสติ ธมฺมสฺส อวณฺณํ ภาสติ สงฺฆสฺส อวณฺณํ ภาสติ, สุปฺปิยสฺส ปน ปริพฺพาชกสฺส อนฺเตวาสี พฺรหฺมทตฺโต มาณโว อเนกปริยาเยน พุทฺธสฺส วณฺณํ ภาสติ ธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสติ สงฺฆสฺส วณฺณํ ภาสติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，是关于赞美与不赞美。尊者，苏毗亚以各种方式说佛陀的不是，说法的不是，说僧团的不是。而游方者苏毗亚的弟子青年婆罗门梵授，却以各种方式说佛陀的功德，说法的功德，说僧团的功德。尊者，这是关于这件事说的。

อนุสนฺเธ

关联

ปุจฺฉา – กติ [Pg.7] อาวุโส ตตฺถ อนุสนฺธโย.

问：贤友，那里有多少种关联？

วิสฺสชฺชนา – ตโย ภนฺเต ตตฺถ อนุสนฺธโย, เอโก อวณฺณานุสนฺธิ, ทฺเว วณฺณานุสนฺธิโย.

答：尊者，那里有三种关联：一种是关于非议的关联，两种是关于赞叹的关联。

ปฐม อนุสนฺเธ

第一关联

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส ปฐเม อนุสนฺธิมฺหิ กถํ ภควตา ภาสิตํ, ตํ สํเขปโต กเถหิ.

问：贤友，在第一关联中，世尊是如何说的？请你简要地叙述。

วิสฺสชฺชนา – ปฐเม ภนฺเต อนุสนฺธิมฺหิ อวณฺเณ มโนปโทสํ นิวาเรตฺวา, ตตฺถ จ อาทีนวํ ทสฺเสตฺวา, ตตฺถ ปฏิปชฺชิตพฺพากาโร ภควตา ภาสิโต.

答：尊者，在第一关联中，世尊开示了应防止因非议而心生瞋恚，并指出了其中的过患，以及应当行持之道。

มมํ [Pg.8] วา ภิกฺขเว ปเร อวณฺณํ ภาเสยฺยุํ, ธมฺมสฺส วา อวณฺณํ ภาเสยฺยุํ สงฺฆสฺส วา อวณฺณํ ภาเสยฺยุํ, ตตฺร ตุมฺเหหิ น อาฆาโต อปฺปจฺจโย น เจตโส อนภิรทฺธิ กรณียา…

“诸比丘，如果其他人诽谤我、诽谤法、或者诽谤僧伽，你们不应因此而生起嗔恚、不满或心不喜乐……”

ทุติย อนุสนฺเธ

第二关联

ปุจฺฉา – สาธุ [Pg.9] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข ภควา อตฺตนา ปรมุกฺกํ สาคตขนฺตีคุณสมนฺนาคโต อตฺตโน สาวกภูเต อมฺเหปิ ตตฺถ สมาทาเปสิ, อตฺตนา จ โลกธมฺเมสุ อนิญฺชนสภาโว อมฺหากมฺปิ ตถตฺตาย โอวาทมทาสิ, ทุติเยปนาวุโส อนุสนฺธิมฺหิ กถํ ภควตา ภาสิตํ, ตมฺปิ สํเขปโต ปกาเสหิ.

问：善哉，善哉，贤友！善哉！世尊自身已达最上，具足善受与忍耐之德，亦于此劝导我等弟子。世尊自身于世间法心不动摇，亦教导我等成就如是状态。贤友，于第二关联中，世尊是如何说的？亦请简要地阐明。

วิสฺสชฺชนา – ทุติเย ปน ภนฺเต อนุสนฺธิมฺหิ วณฺเณ เจตโส อุปฺปิลาวิตตฺตํ นิเสเธตฺวา, ตตฺถ จ อาทีนวํ ทสฺเสตฺวา, ตตฺถ จ ปฏิปชฺชนาการํ ทสฺเสตฺวา, ปุถุชฺชนสฺส วณฺณภูมิภูตานิ ตีณิ สีลานิ วิตฺถารโต ภควตา ภาสิตานิ.

答：尊者，在第二关联中，世尊禁止因赞叹而心生浮动，指出了其中的过患，开示了应行之道，并详细地讲述了凡夫所称赞的三种戒。

มมํ [Pg.10] วา ภิกฺขเว ปเร วณฺณํ ภาเสยฺยุํ, ธมฺมสฺส วา วณฺณํ ภาเสยฺยุํ, สงฺฆสฺส วา วณฺณํ ภาเสยฺยุํ, ตตฺร ตุมฺเหหิ น อานนฺโท น โสมนสฺสํ น เจตโส อภิรทฺธิ กรณียา –

“诸比丘，如果其他人赞扬我、赞扬法、或者赞扬僧伽，你们不应因此而生起欢喜、愉悦或心生满足。”

ตติย อนุสนฺเธ

第三关联

ปุจฺฉา – สาธุ [Pg.11] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข ภควา อตฺตนา ปรมุกฺกํสคตสุปริสุทฺธสีลสมนฺนาคโต, ตํ อตฺตโน สุปริสุทฺธสีลํ ทสฺเสตฺวา ปเรปิ ตตฺถ นิโยเชสิ, ตติเย ปนาวุโส อนุสนฺธิมฺหิ กถํ ภควตา ภาสิตํ, ตํ สํเขปโต ปกาเสหิ.

问：善哉，善哉，贤友！善哉！世尊自身已达最上，具足极清净戒，既已开示自身之极清净戒，亦于此引导他人。贤友，于第三关联中，世尊是如何说的？请简要地阐明。

วิสฺสชฺชนา – ตติเย ปน ภนฺเต อนุสนฺธิมฺหิ ทฺวาสฏฺฐิ ทิฏฺฐิโย สพฺพญฺญุต ญาเณน วิตฺถารโต วิภชิตฺวา, ตาสญฺจ ฉ ผสฺสายตนปทฏฺฐานภาวํ วิภาเวตฺวา, มิจฺฉาทิฏฺฐิคติกาธิฏฺฐา นญฺจ วฏฺฏํ กเถตฺวา, ยุตฺตโยคภิกฺขุอธิฏฺฐานญฺจ วิวฏฺฏํ กเถตฺวา, มิจฺฉาทิฏฺฐิคติกสฺส เทสนาชาลโต อวิมุตฺตภาวํ [Pg.12] เทสนาชาลโต วิมุตฺตสฺส นตฺถิกภาวญฺจ วิภาเวตฺวา, อตฺตโน จ กตฺถจิ อปริยาปนฺนภาวํ ทสฺเสตฺวา, อุปาทิเสสนิพฺพานธาตุํ ปาเปตฺวา เทสนา ภควตา นิฏฺฐาปิตา.

答：尊者，在第三关联中，世尊以一切智智详细地分析了六十二种见，阐明了它们以六触处为基础，讲述了邪见者的轮回与勤修比丘的解脱，揭示了邪见者无法从邪说之网中解脱，并驳斥了“解脱即断灭”的观点，展示了自己不属于任何这些范畴，并以导向有余依涅槃界来结束说法。

อุจฺฉินฺนภาวเนตฺติโก [Pg.13] ภิกฺขเว ตถาคตสฺส กาโย ติฏฺฐติ, ยาวสฺส กาโย ฐสฺสติ ตาว นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา, กายสฺส เภทา อุทฺธํ ชีวิตปริยาทานา น นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา.

诸比丘，如来已断除再生之缘，其身尚存。只要此身存续，天人就能看见他；身坏命终之后，天人便再也看不见他了。

สุตฺตนิเทสนา

经解说

ปุจฺฉา – สาธุ [Pg.14] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข ภควา อตฺตนา ทฺวาสฏฺฐิ ทิฏฺฐิโย จ ฉ ผสฺสายตนานิ จ ทฺวาทส ปฏิจฺจสมุปฺปาทงฺคานิ จ สพฺพโส ปริชานิตฺวา เตสํ ปริชานนตฺถาย ปเรสมฺปิ ตถตฺตาย ธมฺมํ ปกาเสติ, สุตฺตญฺจ นาม อาวุโส จตุนฺนํ สุตฺตนิกฺเขปานํ อญฺญตรวเสเนว นิกฺขิตฺตํ, ตสฺมา เตสุ อิทํ สุตฺตํ กตเรน สุตฺตนิกฺเขเปน ภควตา นิกฺขิตฺตํ.

问：善哉善哉，贤友！善哉，世尊亲自完全了知六十二见、六触入处、十二缘起支，为令他人亦能如实了知而开示正法。贤友，所谓“经”，乃依四种经安立法之一而安立。那么，世尊是以何种经安立法安立此经？

วิสฺสชฺชนา – จตูสุ ภนฺเต สุตฺตนิกฺเขเปสุ อฏฺฐุปฺปตฺตินิกฺเขปน อิทํ สุตฺตํ นิกฺขิตฺตํ.

答：尊者，于四种经安立法中，此经乃以事缘生起安立法而安立。

ปุจฺฉา – กสฺส [Pg.15] อาวุโส วจนํ.

问：贤友，此是何人所说？

วิสฺสชฺชนา – ภควโต ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

答：尊者，此乃世尊、阿罗汉、正等觉者所说。

ปุจฺฉา – เกนาวุโส [Pg.16] อาภตํ.

问：贤友，此由何人传来？

วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.

答：尊者，此乃辗转传来。

ปุจฺฉา – อตฺถิ นุ โข อาวุโส เอตฺถ โกจิ วิรทฺธโทสา, เยน ปจฺฉิมา ชนา มิจฺฉาอตฺถํ คณฺเหยฺยุํ.

问：贤友，于此法中，是否有任何错谬，以致后人误解其义？

วิสฺสชฺชนา – นตฺถิ ภนฺเต.

答：尊者，没有。

สามญฺญผลสุตฺต

沙门果经

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.17] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สามญฺญผลสุตฺตํ กตฺถ ภาสิตํ.

问：贤友，彼世尊……乃至……正等觉者，于何处说此《沙门果经》？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส อมฺพวเน ภาสิตํ.

答：尊者，于王舍城(Rājagaha)，在耆婆·拘摩罗跋耆(Jīvaka Komārabhacca)的芒果园中所说。

ปุจฺฉา – เกนาวุโส สทฺธึ ภควตา ภาสิตํ.

问：贤友，世尊与谁共说此法？

วิสฺสชฺชนา – รญฺญา ภนฺเต มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สทฺธึ ภาสิตํ.

答：尊者，此乃与摩揭陀国(Māgadha)王韦提希子(Vedehiputta)阿阇世(Ajātasattu)共说。

ปุจฺฉา – ตํ [Pg.18] ปนาวุโส สุตฺตํ จตุนฺนํ สุตฺตนิกฺเขปานํ กตเรน สุตฺตนิกฺเขเปน ภควตา นิกฺขิตฺตํ.

问：贤友，那么，世尊是以四种经安立法中的何种安立法安立此经？

วิสฺสชฺชนา – จตุนฺนํ ภนฺเต สุตฺตนิกฺเขปานํ ปุจฺฉาวสิเกน สุตฺตนิกฺเขเปน นิกฺขิตํ ภควตา.

答：尊者，于四种经安立法中，世尊乃以问答安立法而安立此经。

อชาตสตฺตุ

阿阇世

ปุจฺฉา – สา ปนาวุโส ปุจฺฉา เกนากาเรน สมุปฺปนฺนา.

问：贤友，然则彼问，以何因缘而生起？

วิสฺสชฺชนา – ราชา ภนฺเต มาคโธ อชาสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส โกมุทิยา จาตุมาสินิยา ปุณฺณาย ปุณฺณมาย รตฺติยา เยน ภควา เตนุปสํกมิ, อุปสํกมิตฺวา ภควนฺตํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สํทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, เอวํ โข สา ภนฺเต ปุจฺฉา อุปฺปนฺนา.

答：尊者，摩揭陀国王韦提希子阿阇世，时值布萨日，即拘摩陀(Komudī)月四月斋期的十五圆月之夜，前往世尊之处。抵达后，即向世尊请问于现法中可见的沙门果。尊者，彼问即如是生起。

รมฺมณียา [Pg.19] วต โภ โทสินา รตฺติ, อภิรูปา วต โภ โทสินา รตฺติ, ทสฺสนียา วต โภ โทสินา รตฺติ, ปาสาทิกา วต โภ โทสินา รตฺติ, ลกฺขญฺญา วต โภ โทสินา รตฺติ….

诸位，这月夜多么惬意！诸位，这月夜多么美丽！诸位，这月夜多么可观！诸位，这月夜多么静好！诸位，这月夜多么吉祥！……

กํ นุขฺวชฺช สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา ปยิรุปาเสยฺยาม….

今日我等当亲近哪位沙门或婆罗门呢？……

ยํ [Pg.20] โน ปยิรุปสโต จิตฺตํ ปสีเทยฺย….

亲近了谁，能令我等心生净信呢？……

ฉราชีวก

裸行顺命外道

ตฺวํ ปน สมฺม ชีวก กึ ตุณฺหีสิ –

那么，朋友耆婆，你为何沉默不语？

อยํ [Pg.21] เทว อมฺหากํ ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อมฺหากํ อมฺพวเน วิหรติ.

陛下，我们的世尊、阿罗汉、正等觉者，住在我们的芒果园中。

ตํ โข ปน ภควนฺตํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต ‘‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโรปุริสทมฺมสารถิ สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’’ติ.

关于这位世尊，有这样美好的名声传扬开来：“这位世尊确实是阿罗汉、正等觉者、明行具足者、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。”

ตํ เทโว ภควนฺตํ ปยิรุปาสตุ, อปฺเปวนาม เทวสฺส ภควนฺตํ ปยิรุปาสโต จิตฺตํ ปสีเทยฺย.

请陛下亲近世尊吧，或许陛下亲近世尊后，内心能得以清净。

เตน หิ สมฺม ชีวก หตฺถิยานานิ กปฺปาเปหิ.

那么，朋友耆婆，去准备象车吧。

กปฺปิตานิ [Pg.22] โข เต เทว หตฺถิยานานิ, ยสฺส ทานิ กาลํ มญฺญสิ.

陛下，象车已经为您备好，您认为何时是时候就可出发。

อชาตสตฺตุ

阿闍世

กิจฺจิ มํ สมฺม ชีวก น วญฺเจสิ, กจฺจิ มํ สมฺม ชีวก น ปลมฺเภสิ….

朋友耆婆，你没有欺骗我吧？朋友耆婆，你没有蒙蔽我吧？

มา ภายิ มหาราช, มา ภายิ มหาราช….

大王，请勿害怕，大王，请勿害怕……

น ตํ เทว วญฺเจมิ, น ตํ เทว ปลมฺภามิ….

陛下，我没有欺骗您，陛下，我没有蒙蔽您……

อชาตสตฺต

阿闍世

เอโส [Pg.23] มหาราช ภควา, เอโส มหาราช ภควา มชฺฌิมํ ถมฺภํ นิสฺสาย ปุรตฺถาภิมุโข นิสินฺโน ปุรกฺขโต ภิกฺขุสงฺฆสฺส….

大王，那位就是世尊，那位就是世尊，他面向东方，倚着中央的柱子，为比丘僧团所围绕……

อิมินา เม อุปสเมน อุทยภทฺโท กุมาโร สมนฺนาคโต โหตุ…

愿王子乌达亚跋达也能拥有我这份寂静……

อคมา [Pg.24] โข ตฺวํ มหาราช ยถา เปมํ.

大王，您是出于慈爱而来的。

ปุจฺเฉยฺยามหํ ภนฺเต ภควนฺตํ กิญฺจิเทว เทสํ สเจ เม ภควา โอกาสํ กโรติ ปญฺหสฺส เวยฺยากรณาย.

尊者，如果世尊允许我提问，我愿向世尊请教一些事情。

ปุจฺฉ มหาราช ยทากงฺขสิ.

大王，请问您想问的吧。

ยถา [Pg.25] นุ โข อิมานิ ภนฺเต ปุถุสิปฺปายตนานิ, เสยฺยถิทํ, หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา เจลกา จลกา ปิณฺฑทายกา (เปยฺยาล) คณกา มุทฺทิกา, อญฺญานิปิ เอวํ คติกานิ ปุถุสิปฺปายตนานิ, เต เตน สิปฺเปน สนฺทิฏฺฐิกํ สิปฺปผลํ ชีวนฺติ, เต เตน อตฺตานํ สุเขนฺติ ปีเณนฺติ, มาตาปิตโร สุเขนฺติ, ปีเณนฺติ, ปุตฺตทารํ สุเขนฺติ ปีเณนฺติ, มิตฺตามจฺเจ สุเขนฺติ ปีเณนฺติ สมณพฺราหฺมเณสุ อุทฺธคฺคิกํ ทกฺขิณํ ปติฏฺฐเปนฺติ โสวคฺคิกํ สุขวิปากํ สคฺคสํวตฺตนิกํ, สกฺกา นุ โข ภนฺเต เอวเมว ทิฏฺเฐว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปญฺญเปตุํ.

尊者，正如这些各种技艺，例如：象师、马师、车夫、弓箭手、旗手、斥候、军粮官（等等），会计师、印章匠，以及其他各种类似的技艺，他们通过这些技艺获得现世的果报，他们以此使自己快乐满足，使父母快乐满足，使妻儿快乐满足，使亲友快乐满足，并为沙门和婆罗门建立殊胜的布施，带来乐报，导向天界。尊者，是否也能在现世宣说沙门果的现世果报呢？

ปุจฺฉา – ตทา [Pg.26] อาวุโส กถํ ภควตา ราชา อชาตสตฺตุ เวเทหิ ปุตฺโต ปฏิปุจฺฉิโต กถญฺจ เตน ภควโต อาโรจิตํ.

提问：贤友，那时世尊是如何反问维德哈之子阿闍世王的？他又如何向世尊禀告的？

วิสฺสชฺชนา – ‘‘อภิชานาสิ โน ตฺวํ มหาราช อิมํ ปญฺหํ อญฺเญ สมณพฺราหฺมเณ ปุจฺฉิตาติ, อภิชานามหํ ภนฺเต อญฺเญ สมณพฺราหฺมเณ ปุจฺฉิตาติ, ยถากถํ ปน เต มหาราช พฺยากรึสุ, สเจ เต อครุ, ภาสสฺสูติ น โข เม ภนฺเต ครุ, ยตฺถสฺส ภควา นิสินฺโน ภวนฺตรูโป วาติ, เตเนหิ มหาราช ภาสสฺสู’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ตทา ภควตา ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิ ปุตฺโต ปฏิปุจฺฉิโต, เอวํ โข ภนฺเต เตน ตทา ภควโต อาโรจิตํ.

回答：“大王，你是否记得曾向其他沙门和婆罗门问过这个问题？”“尊者，我记得曾向其他沙门和婆罗门问过。”“大王，他们是如何解释的？如果你不觉得麻烦，请说吧。”“尊者，在世尊或如世尊您这样的人面前，对我来说当然不麻烦。”“那么，大王，请说吧。”尊者，那时世尊就是这样反问摩揭陀国阿闍世王、维德哈之子的，尊者，他那时就是这样向世尊禀告的。

ปูรณกสฺสป อยูวาท

富兰那迦叶的论说

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.28] ปูรณกสฺสปสฺส สนฺติเก ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนา อโหสิ.

问：贤友，在富兰那迦叶（Pūraṇakassapa）那里，问答是如何进行的？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน ปูรโณ กสฺสโป เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปูรณํ กสฺสปํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, อถ โข ภนฺเต ปูรโณ กสฺสโป กโรโต โข มหาราช การยโต, ฉินฺทโต เฉทาปยโต, ปจโต ปาจาปยโต, โสจยโต โสจาปยโต (เปยฺยาล) กโรโต น กรียติ ปาปํ ตฺยาทินา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส สํทิฏฺฐิ กํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน อกิริยํ พฺยากาสิ, เอวํ โข ภนฺเต ปูรณสฺส กสฺสปสฺส สนฺติเก ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนา อโหสิ.

答：大德，一时，摩揭陀国王阿闍世（Ajātasattu）韦提希子（Vedehiputta）去到富兰那迦叶那里，去到后，他向富兰那迦叶询问现世沙门果。大德，富兰那迦叶被摩揭陀国王阿闍世韦提希子询问现世沙门果时，宣说了不作论，他说：“大王，若人自行或教人行，斩断或教人斩断，烧煮或教人烧煮，悲伤或教人悲伤……作恶亦无罪过。”大德，在富兰那迦叶那里，问答就是这样进行的。

ปูรณกสฺสปวาท

富兰那迦叶的论说

นิสฺสิริโก [Pg.30] วต อาวุโส ปูรณสฺส กสฺสปสฺส วาโท อนตฺถสํหิโต ชิคุจฺฉนีโย อติวิย ภยานโก, เย ตสฺส วจนํ โสตพฺพํ สทฺธาตพฺพํ มญฺเญยฺยุํ, เตสํ ตํ อสฺส ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย, เอตฺตเกเนว อชฺช มยํ ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํ ถเปสฺสาม.

贤友，富兰那迦叶的论说确实是卑劣的、不具义利的、可厌恶的、极其可怕的。凡是认为他的言论值得听闻和相信的人，那将对他们长久地带来不利和痛苦。今天我们就到此为止，停止问答。

มกฺขลิโคสาล อยูวาท

末伽梨·果萨拉的论说

ปุจฺฉา – ปุริมทิวเส อาวุโส มยา สามญฺญผลสุตฺตสฺส นิทานปริยาปนฺนานิ ปุจฺฉิตพฺพฏฺฐานานิ กานิจิ กานิจิ ปุจฺฉิตานิ, ตยา จ สุฏฺฐุ วิสฺสชฺชิตานิ, อชฺช ปน ยถานุปฺปตฺตมกฺขลิโคสาย วาทโต ปฏฺฐาย ปุจฺฉิสฺสามิ, มกฺขลิ ปน อาวุโส

问：贤友，前些日子我问了《沙门果经》（Sāmaññaphalasutta）序言中的一些问题，你都很好地回答了。今天我将从末伽梨·果萨拉（Makkhaligosāla）的论说开始提问。贤友，末伽梨·果萨拉

โคสาโล [Pg.31] รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

果萨拉（Gosāla）被摩揭陀国王阿闍世韦提希子询问现世沙门果时，是如何宣说的？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน มกฺขลิโคสาโล เตนุปสํกมิ, อุปสํกมิตฺวา มกฺขลึ โคสาลํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, อถ โข ภนฺเต มกฺขลิโคสาโล ราชานํ มาคธํ อชาตสตฺตุํ เวเทหิปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘นตฺถิ มหาราช เหตุ นตฺถิ ปจฺจโย สตฺตานํ สํกิเลสาย, อเหตู อปจฺจยา สตฺตา สํกิลิสฺสนฺติ. นตฺถิ มหาราช เหตุ นตฺถิ ปจฺจโย สตฺตานํ วิสุทฺธิยา, อเหตู อปจฺจยา สตฺตา วิสุชฺฌนฺติ, (เปยฺยาล) จุลฺลาสีติ มหากปฺปิโน สตสหสฺสานิ, ยานิ พาเล จ ปณฺฑิเต จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ, ตตฺถ นตฺถิ ‘อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา อปริปกฺกํ วา กมฺมํ ปริปาเจสฺสามิ, ปริปกฺกํ วา กมฺมํ ผุสฺส ผุสฺส พฺยนฺตึ กริสฺสามี’ติ เหวํ นตฺถิ. โทณมิเต สุขทุกฺเข, ปริยนฺตกเต สํสาเร นตฺถิ หายนวฑฺฒเน, นตฺถิ อุกฺกํสาวกํเส. เสยฺยถาปิ นาม สุตฺตปุฏฺเฐ ขิตฺเต นิพฺเพฐิยมานเมว ปเลติ, เอวเมว พาเล จ ปณฺฑิเต จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺตี’’ติ, อิตฺถํ โข ภนฺเต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส มกฺขลิโคสาโล สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน สํสารสุทฺธึ พฺยากาสิ.

答：大德，一时，摩揭陀国王阿闍世韦提希子去到末伽梨·果萨拉那里，去到后，他向末伽梨·果萨拉询问现世沙门果。大德，末伽梨·果萨拉对摩揭陀国王阿闍世韦提希子说：“大王，众生之染污无因无缘，众生无因无缘而染污。大王，众生之清净无因无缘，众生无因无缘而清净。八万四千大劫，愚者和智者都将流转轮回，直至苦的终结。在此，没有‘我将以此戒、此誓、此苦行、此梵行使未成熟的业成熟，或使已成熟的业逐渐灭尽’这样的事。苦乐是量定的，轮回是有尽头的，没有增减，没有高低。犹如一团线球被抛出后，会一直滚动直到线尽，同样地，愚者和智者都将流转轮回，直至苦的终结。”大德，末伽梨·果萨拉被摩揭陀国王阿闍世韦提希子询问现世沙门果时，就是这样宣说轮回清净论的。

มกฺขลิโคสาลวาท

末伽梨·果萨拉论

อยมฺปิ [Pg.33] อาวุโส วาโท นิสฺสิริโกเยว อนตฺถสํหิโต ชิคุจฺฉนีโย อติ วิย ภยานโก, เย ตสฺส วจนํ โสตพฺพํ สทฺธาตพฺพํ มญฺเญยฺยุํ, เตสํ ตํ อสฺส ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย.

贤友们，此说亦复无益、无义、可厌、极可怖畏。凡认为其言语应听信者，彼等将长久遭受无利与苦恼。

อชิตเกสกมฺพลวาท

阿夷陀翅舍钦婆罗论

ปุจฺฉา – อถาปรมฺปิ [Pg.34] ปุจฺฉามิ, อชิโต ปน อาวุโส เกสกมฺพโล รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

问：贤友，我再问一事。贤友阿夷陀翅舍钦婆罗(Ajita Kesakambala)被摩揭陀王阿闍世·韦提希子问及现世沙门果时，如何作答？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน อชิโต เกสกมฺพโล เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อชิตํ เกสกมฺพลํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, อถ โข ภนฺเต อชิโต เกสกมฺพโล ราชานํ มาคธํ อชาตสตฺตุํ เวเทหิปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘นตฺถิ มหาราช ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, นตฺถิ อยํ โลโก, นตฺถิ ปโร โลโก, นตฺถิ มาตา, นตฺถิ ปิตา, นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, นตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา, เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺติ. (เปยฺยาล) พาเล จ ปณฺฑิเต จ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชนฺติ วินสฺสนฺตี’’ติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อชิโต เกสกมฺพโล [Pg.35] สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน อุจฺเฉทํ พฺยากาสิ.

答：尊者，有一次，摩揭陀王阿闍世·韦提希子前往阿夷陀翅舍钦婆罗处。抵达后，他向阿夷陀翅舍钦婆罗询问现世沙门果。尊者，那时阿夷陀翅舍钦婆罗对摩揭陀王阿闍世·韦提希子这样说：“大王，无所施与，无所供奉，无所祭祀，无善恶业之果报。无此世，无他世，无母，无父，无化生有情。世间无正行、正向之沙门婆罗门，彼等自证、现证此世他世而宣说。（中间省略）愚者与智者皆身坏而断灭、消逝。”尊者，摩揭陀王阿闍世·韦提希子这样询问阿夷陀翅舍钦婆罗现世沙门果时，彼作断灭论之答。

อชิตเกสกมฺพล

阿夷陀翅舍钦婆罗

อยมฺปิ [Pg.37] โข อาวุโส นิสฺสิริโกเยว, อนตฺถสํหิโต ชิคุจฺฉนีโย อติ วิย ภยานโก, เย ตสฺส วจนํ โสตพฺพํ สทฺธาตพฺพํ มญฺเญยฺยุํ, เตสํ ตํ อสฺส ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย.

贤友们，此说亦复无益、无义、可厌、极可怖畏。凡认为其言语应听信者，彼等将长久遭受无利与苦恼。

ปกุธกจฺจายนวาท

婆浮陀迦旃延论

ปุจฺฉา – อถาปรมฺปิ [Pg.38] ปุจฺฉามิ, ปกุโธ ปน อาวุโส กจฺจายโน รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

问：贤友，我再问一事。贤友婆浮陀迦旃延(Pakudha Kaccāyana)被摩揭陀王阿闍世·韦提希子问及现世沙门果时，如何作答？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน ปกุโธ กจฺจายโน เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปกุธํ กจฺจายนํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, อถ โข ภนฺเต ปกุโธ กจฺจายโน ราชานํ มาคธํ อชาสตฺตุํ เวเทหิปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘สตฺติเม มหาราช กายา อกฏา อกฏวิธา อนิมฺมิตา อนิมฺมาตา วญฺจา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิตา, เต น อิญฺชนฺติ, น วิปริณาเมนฺติ, น อญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺติ, นาลํ อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา สุขทุกฺขาย วา. กตเม สตฺต, ปถวีกาโย, อาโปกาโย, เตโชกาโย [Pg.39] วาโยกาโย, สุเข, ทุกฺเข, ชีเว สตฺตเม. อิเม สตฺตกายา อกฏา อกฏวิธา อนิมฺมิตา อนิมฺมาตา วญฺจฺยา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิตา, เต น อิญฺชนฺติ, น วิปริณาเมนฺติ, น อญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺติ, นาลํ อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา สุขทุกฺขาย วา. ตตฺถ นตฺถิ หนฺตา วา ฆาเตตา วา, โสตา วา สาเวตา วา, วิญฺญาตา วา วิญฺญาเปตา วา, โยปิ ติณฺเหน สตฺเถน สีสํ ฉินฺทติ, น โกจิ กิญฺจิ ชิวิตา โวโรเปติ, สตฺตนฺนํตฺเวว กายานมนฺตเรน สตฺถํ วิวรมนุปตตี’’ติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปกุโธ กจฺจายโน สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน อญฺเญน อญฺญํ พฺยากาสิ.

答：尊者，有一次，摩揭陀王阿闍世·韦提希子前往婆浮陀迦旃延处。抵达后，他向婆浮陀迦旃延询问现世沙门果。尊者，那时婆浮陀迦旃延对摩揭陀王阿闍世·韦提希子这样说：“大王，有这七种身，无作、无作法、无造、无造作、无繁衍，如山顶般屹立，如柱般坚固。它们不摇动，不变化，互不伤害，不能互生乐、苦或不苦不乐。哪七种呢？地身、水身、火身、风身、乐、苦，第七为命。这七种身无作、无作法、无造、无造作、无繁衍，如山顶般屹立，如柱般坚固。它们不摇动，不变化，互不伤害，不能互生乐、苦或不苦不乐。在此，无杀者，无被杀者；无听者，无使听者；无知者，无使知者。即使有人以利刃断头，亦无人夺取任何生命，刀刃仅穿过七身之间隙。”尊者，摩揭陀王阿闍世·韦提希子这样询问婆浮陀迦旃延沙门果时，彼作异答。

ปกุธกจฺจายนวาท

婆浮陀迦旃延论

อยมฺปิ [Pg.41] โข อาวุโส วาโท ปุริมวาโทวิย นิสฺสิริโกเยว อนตฺถสํหิโต ชิคุจฺฉนีโย อติวิย ภยานโก.

贤友，此说亦复如前说般无益、无义、可厌、极可怖畏。

นิคณฺฐนาฏปุตฺตวาท

尼乾陀若提子论

ปุจฺฉา – อถาปรมฺปิ ปุจฺฉามิ, นิคณฺโฐ ปนาวุโส นาฏปุตฺโต รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

问：贤友，我再问一事：尼乾陀若提子被摩揭陀王阿闍世·韦提希子问及现世沙门果时，如何作答？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต เตนุปสํกมิ, อุปสํกมิตฺวา นิคณฺฐํ นาฏปุตฺตํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิ, อถ โข นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต ราชานํ มาคธํ อชาตสตฺตุํ เวเทหิปุตฺตํ เอตทโวจ, ‘‘อิธ มหาราช นิคณฺโฐ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ, กถญฺจ มหาราช

答：尊者，有一次，摩揭陀王阿闍世·韦提希子前往尼乾陀若提子处。抵达后，他向尼乾陀若提子询问现世沙门果。那时，尼乾陀若提子对摩揭陀王阿闍世·韦提希子这样说：“大王，在此，尼乾陀为四制约所防护。大王，尼乾陀如何为四制约所防护呢？

นิคณฺโฐ [Pg.42] จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ, อิธ มหาราช นิคณฺโฐ สพฺพวาริวาริโต จ โหติ, สพฺพวาริยุตฺโต จ, สพฺพวาริธุโต จ, สพฺพวาริผุโฏ จ. เอวํ โข มหาราช นิคณฺโฐ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ, ยโต โข มหาราช นิคณฺโฐ เอวํ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ. อยํ วุจฺจติ มหาราช นิคณฺโฐ คตตฺโต จ ยตตฺโต จ ฐิตตฺโต จา’’ติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน จาตุยามสํวรํ พฺยากาสิ.

尼乾陀为四制约所防护。大王，在此，尼乾陀完全被一切水所阻、与一切水结合、被一切水洗涤、被一切水遍布。大王，尼乾陀即是这样为四制约所防护的。大王，当尼乾陀如此为四制约所防护时，此尼乾陀被称为已至我、已制我、已住我。”尊者，摩揭陀王阿闍世·韦提希子询问尼乾陀若提子现世沙门果时，尼乾陀作四制约之答。

นิคณฺฐวาท

尼乾陀论

เอตสฺส [Pg.43] ปนาวุโส วาเท โกจิ สาสนานุโลมวาโท อตฺถิ, อสุทฺธลทฺธิตาย ปน เอโสปิ วาโท ชิคุจฺฉนีโยเยว, เสยฺยถาปิ โภชนํ คูถมิสฺสํ คารยฺโหเยว อารกา ปริวชฺชิตพฺโพเยว, เสยฺยถาปิ วิสสํสฏฺโฐ อาปานียกํโส.

然而，贤友，关于这个论点，即使有符合教义的说法，但因为是不正见，这个论点仍然令人厌恶，就像掺了粪便的食物一样，应受呵责，应该远远避开；又像混了毒药的饮水之杯一样。

สิญฺจญฺญวาท

散惹夷论

ปุจฺฉา – อถาปรมฺปิ [Pg.44] ปุจฺฉามิ, สญฺจโย ปนาวุโส เพลฏฺฐปุตฺโต สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

问：贤友，我再问：散惹夷（Sañcaya）·贝拉提子（Belaṭṭhaputta）被问及现世沙门果时，他如何作答？

วิสฺสชฺชนา – เอกมิทํ ภนฺเต สมยํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต เยน สญฺจโย เพลฏฺฐปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา สญฺจยํ เพลฏฺฐปุตฺตํ เอตทโวจ, ‘‘ยถา นุ โข อิมานิ โภ สญฺจย ปุถุสิปฺปายตนานิ, เสยฺยถิทํ, หตฺถาโรหา อสฺสโรหา…เป… สกฺกา นุ โข โภ สญฺจย เอวเมว ทิฏฺเฐว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปญฺญเปตุ’’นฺติ, เอวํ วุตฺเต ภนฺเต สญฺจโย เพลฏฺฐปุตฺโต ราชานํ มาคธํ อชาตสตฺตุํ เวเทหิปุตฺตํ เอตทโวจ.

答：尊者，有一次摩揭陀国王阿阇世·韦提希子前往散惹夷·贝拉提子处。抵达后，他向散惹夷·贝拉提子说：“散惹夷，正如这些各种各样的行业，例如象兵、马兵等等……散惹夷，是否能够像这样在现世中指出现世沙门果呢？”尊者，当他这样说时，散惹夷·贝拉提子对摩揭陀国王阿阇世·韦提希子这样说。

‘‘อตฺถิ ปโรโลโกติ อิติ เจ มํ ปุจฺฉสิ, อตฺถิ ปโร โลโกติ อิติ เจ เม อสฺส, อตฺถิ ปโร

“如果你问我‘有他世吗？’，如果我确信‘有他世’，我就会说‘有他世’。

โลโกติ [Pg.45] อิติ เต นํ พฺยากเรยฺยํ, เอวนฺติปิ เม โน, ตถาติปิ เม โน, อญฺญถาติปิ เม โน, โนติปิ เม โน, โน โนติปิ เม โน…เป… เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ เจ มํ ปุจฺฉสิ, เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ เจ เม อสฺส, เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ เต นํ พฺยากเรยฺยํ, เอวนฺติปิ เม โน, ตถาติปิ เม โน, อญฺญถาติปิ เม โน, โนติปิ เม โน, โน โนติปิ เม โน’’ติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส สญฺจโย เพลฏฺฐปุตฺโต สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน วิกฺเขปํ พฺยากาสิ.

我就会向你宣称有他世。但我不会说“是这样”，也不会说“是那样”，也不会说“是其他”，也不会说“不是”，也不会说“不是不是”……乃至如果你问我：“如来死后既非存在也非不存在吗？”，如果我确信“如来死后既非存在也非不存在”，我就会说“如来死后既非存在也非不存在”。但我不会说“是这样”，也不会说“是那样”，也不会说“是其他”，也不会说“不是”，也不会说“不是不是”。’尊者，摩揭陀国王阿阇世·韦提希子询问现世沙门果时，散惹夷·贝拉提子就是这样顾左右而言他，含糊其辞地回答的。

ติตฺถิอยูวาท

外道说

สพฺเพปิ [Pg.46] อาวุโส เอเต ฉนฺนํ สตฺถารานํ วาทา นิสฺสิริกาเยว ชิคุจฺฉนียาเยว อนตฺถสํหิตาเยว, พาลานํ ภิยฺโยโส มตฺตาย สมฺโมหาย สํวตฺตนฺติ อนตฺถาย.

诸贤友，这六位导师的言论都是无价值的、可憎的、无益的，只会更加加深愚人的迷惑，导致损害。

อชฺช [Pg.47] ปน อาวุโส กาโล อติกฺกนฺโต, สฺเวเยว ภควตา วุตฺตํ ปณีตํ ปสฏฺฐํ สนฺทิฏฺฐิกผลํ ปุจฺฉาม.

贤友，今天时间已过，明天我们去请问世尊所说的殊胜、精妙的现见果吧。

ปุจฺฉา – ปุริมทิวเสสุ อาวุโส สามญฺญผลสุตฺตสฺส ปุพฺพภาเค ยาว ฉสตฺถารมิจฺฉาวาทปริโยสานํ ปุจฺฉนวิสฺสชฺชนํ อมฺเหหิ กตํ, อชฺช ปน ยถานุปฺปตฺตํ ภควตา เทสิตสามญฺญผลสุตฺตาธิกาเร ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํ กริสฺสาม. ภควา ปน อาวุโส รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ กถํ พฺยากาสิ.

提问——贤友，前些日子我们已经完成了《沙门果经》(Sāmaññaphalasutta)序分到六师邪说结束的问答。今天我们将按照顺序，在世尊所说的《沙门果经》的主题下进行问答。贤友，摩揭陀(Magadha)国王阿阇世韦提希子问及现见沙门果时，世尊是如何解说的？

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต ติธา วิภชิตฺวา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ พฺยากาสิ.

回答——尊者，世尊被摩揭陀国王阿阇世韦提希子问及现见沙门果时，将它分为三部分来解说。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.48] ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุโน เวเทหิปุตฺตสฺส ปฐมํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ.

提问——贤友，世尊是如何为摩揭陀国王阿阇世韦提希子宣说最初的现见沙门果的？

วิสฺสชฺชนา – ทาสํ ภนฺเต ปพฺพชิตํ อุปมาภาเวน นิทฺทิสิตฺวา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ภควา ปฐมํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ.

回答——尊者，世尊以奴仆出家为例，为摩揭陀国王阿阇世韦提希子宣说了最初的现见沙门果。

โสหํ [Pg.49] ภนฺเต ภควนฺตมฺปิ ปุจฺฉามิ, ยถา นุ โข อิมานิ ภนฺเต ปุถุสิปฺปายตนานิ เสยฺยถิทํ…เป… สกฺกา นุ โข ภนฺเต เอว เมว ทิฏฺเฐว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปญฺญเปตุํ –

尊者，我亦想问世尊：就像这些各种各样的技艺……尊者，是否也能像这样，开示现见沙门果呢？

อจฺฉริยํ [Pg.52] อาวุโส อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว สฺวาขาตสฺส พุทฺธสาสนสฺส มหิทฺธิกตา มหานุภาวตา, ยตฺรหิ นาม ทาโสปิ นิหีนชจฺโจ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน อิสฺสรภูเตน รญฺญาปิ วนฺทนียตฺตํ ครุกรณียตฺตํ ปาปุณิสฺสติ, สุปญฺญตฺตเมตํ ภควตา ปฐมํ สนฺทิฏฺฐิกผลํ.

贤友，真是稀有啊！贤友，真是未曾有啊！善说之佛法具有大神通力与大威德力，竟然连一个出身卑贱的奴隶，都能在这善说之佛法中出家，得到他自己过去的主人，也就是国王的礼敬与尊重。这是世尊所善说的第一种现见果。

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.53] ปนาวุโส ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุโน เวเทหิปุตฺตสฺส ทุติยํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ.

提问——贤友，世尊又是如何为摩揭陀国王阿阇世韦提希子宣说第二个现见沙门果的呢？

วิสฺสชฺชนา – กสฺสกํ ภนฺเต ปพฺพชิตํ อุปมาภาเวน ทสฺเสตฺวา ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ.

回答——尊者，世尊以农夫出家的比喻，为摩揭陀国王阿阇世韦提希子宣说了现见沙门果。

อจฺฉริยํ [Pg.55] อาวุโส อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา มหิทฺธิกตา มหานุภาวตา, ยตฺรหิ นาม กสฺส โกปิ คุณรหิโต เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิตฺวา รฏฺฐธิปตินา มนุสฺสโลเก เทวภูเตน รญฺญาปิ ครุกรณียตํ วนฺทนียตํ ปาปุณิสฺสติ, สุปญฺญตฺตเมตํ อาวุโส ภควตา ทุติยํ สนฺทิฏฺฐิกผลํ.

贤友，真是稀有啊！贤友，真是未曾有啊！善说之佛法具有大神通力与大威德力。竟然会有毫无功德的人，在这善说之佛法中出家后，也能得到人间的君王、如同天神一般的国王的尊重与礼敬。贤友，这是世尊所善说的第二种现见果。

ปุจฺฉา – กถญฺจา [Pg.56] ปนาวุโส ภควา ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิกสามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ รญฺโญ เทเสสิ.

提问——然而，贤友，世尊是如何为国王宣说比之前那些现见沙门果更殊胜、更精妙的现见沙门果的呢？

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต พุทฺธุปฺปาทโต ปฏฺฐาย กุลปุตฺตสฺส ปพฺพชิต ภาวํ, ตสฺส จ สีลสมฺปทํ, ตสฺส จ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตํ, อริยญฺจสติสมฺปชญฺญํ, อริยญฺจ สนฺตุฏฺฐึ, ปญฺจนฺนญฺจ นีวรณานํ ปหานํ, จตฺตาริ จ ฌานานิ, อฏฺฐ จ วิชฺชาโย, ตาหิ ตาหิ อุปมาหิ วิตฺถารโต วิภชิตฺวา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

回答——尊者，世尊从佛陀出现开始，就以种种譬喻详细地解说良家子出家的状态、他的戒行圆满、他的根门守护、圣正念与正知、圣知足、五盖的断除、四种禅定以及八种明，并为摩揭陀国王阿阇世韦提希子宣说了比之前所说的现见沙门果更为殊胜、更精妙的现见沙门果。

สกฺกา [Pg.57] ปน ภนฺเต ทิฏฺเฐว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ ปญฺญเปตุํ.

尊者，是否能够开示现见沙门果，而且比之前所说的现见沙门果更殊胜、更精妙呢？

สกฺกา มหาราชา, เตน หิ มหาราช สุโณหิ สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามิ.

可以的，大王。那么，大王，请仔细听，好好作意，我将要说。

ปุจฺฉา – กถญฺจ [Pg.58] ปนาวุโส ภิกฺขุ สีลสมฺปนฺโน โหติ, กถญฺจ ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุโน เวเทหิปุตฺตสฺส จูฬสีลํ วิภชิตฺวา เทเสสิ.

问：贤友，比丘是如何成为持戒圆满的？世尊又是如何为摩揭陀国王阿阇世韦提希子详细地宣说小戒的？

วิสฺสชฺชนา – ‘‘กถญฺจ [Pg.59] มหาราช ภิกฺขุ สีลสมฺปนฺโน โหติ. อิธ มหาราช ภิกฺขุ ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ ลชฺชี ทยาปนฺโน, สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ. อิทมฺปิสฺส โหติ สีลสฺมึ’’ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ฉพฺพีสติยา อากาเรหิ จูฬสีลํ วิภชิตฺวา เทเสสิ.

回答：“大王，比丘是怎样成为持戒圆满的呢？大王，比丘舍弃杀生，远离杀生，放下棍棒，放下刀剑，有惭愧心，有慈悲心，为了所有生命福祉而心怀怜悯地住着。这就是他的戒行。”尊者，世尊以像这样等二十六种方式，为摩揭陀国王阿阇世韦提希子详细地宣说了小戒。

สาธุ [Pg.60] สาธุ อาวุโส, สาธุ สาธุ อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพาชิโต อิมินา จ จูฬสีเลน สมนฺนาคโต วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！善哉，善哉，贤友！如果比丘在此善说的佛陀教法中，以信心出家，又具足这小戒而住，那真是善哉。

อิทานิ [Pg.61] ปน กาโล อติกฺกนฺโต.

现在时间已经过去了。

สุเว ยถานุปฺปตฺตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํ กริสฺสาม.

明天，我们将从上次停下的地方开始问答。

ปุจฺฉา – กถํ ปนาวุโส รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุโน เวเทหิปุตฺตสฺส มชฺฌิมสีลญฺจ มหาสีลญฺจ วิภชิตฺวา เทเสสิ.

提问——贤友，世尊是如何为摩揭陀国王阿阇世韦提希子分别宣说中戒和大戒的？

วิสฺสชฺชนา – ‘‘ยถา วา ปเนเก โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สทฺธาเทยฺยานิ โภชนานิ ภุญฺชิตฺวา เต เอวรูปํ พีชคามภูตคามสมารมฺภํ อนุยุตฺตา วิหรนฺติ. เสยฺยถิทํ. มูลพีชํ ขนฺธพีชํ ผฬุพีชํ อคฺคพีชํ พีชพีชเมว ปญฺจมํ, อิติ เอวรูปา พีชคามภูตคามสมารมฺภา ปฏิวิรโต โหติ. อิทมฺปิสฺส โหติ สีลสฺมึ’’ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส มชฺฌิมสีลญฺจ มหาสีลญฺจ วิตฺถารโต วิภชิตฺวา เทเสสิ.

答曰：“又如一些沙门、婆罗门，受用信施后，仍致力于毁坏种子类与植物类，即：根种子、茎种子、节种子、芽种子，第五为谷种子。他远离此等毁坏种子类与植物类之事。这亦是他的戒。”尊者，世尊就是这样，为摩揭陀国王阿闍世·韦提希子详细地分别开示了中戒与大戒。

สาธุ [Pg.68] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ อริเยน สีเลน สมนฺนาคโต วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！贤友，实为善哉！若比丘于此善说之佛法中，由信出家，具足如是圣戒而住。

ปุจฺฉา – กถํ ปนาวุโส อริยํ อินฺทฺริยสํวรญฺจ อริยํ สติสมฺปชญฺญญฺจ อริยํ สนฺโตสญฺจ ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส วิภชิตฺวา เทเสสิ.

问曰：贤友，世尊是如何为摩揭陀国王阿闍世分别开示圣根律仪、圣念正知与圣知足的呢？

วิสฺสชฺชนา – อิธ มหาราช ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นนุพฺยญฺชนคฺคาหี, ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ, รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ, เอวมาทินา จ.

答曰：大王，于此，比丘以眼见色时，不取相，不取随相。由于彼眼根若不防护而住，贪与忧等恶不善法即会流入，是故彼行于防护，守护眼根，实践眼根之律仪。如是等等。

อิธ มหาราช ภิกฺขุ สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต โหติ, อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชนการี โหติ,

大王，于此，比丘具足念正知，于前进后退时，保持正知。

อาโลกิเต [Pg.69] วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ, สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ, อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี โหติ, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี โหติ, เอวํ โข มหาราช ภิกฺขุ สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต โหติ.

于前瞻后顾时，保持正知；于屈伸肢体时，保持正知；于穿僧伽梨、持衣钵时，保持正知；于食、饮、嚼、尝时，保持正知；于大小便时，保持正知；于行、住、坐、卧、醒、语、默时，保持正知。大王，比丘如是具足念正知。

กถญฺจ มหาราช ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ, อิธ มหาราช ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน.

大王，比丘如何知足？大王，于此，比丘以蔽体之衣、果腹之食而知足。

เอวมาทินา ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อริยญฺจ อินฺทฺริเยสุคุตฺตทฺวารตํ อริยญฺจ สติสมฺปชญฺญํ อริยญฺจ สนฺโตสํ วิภชิตฺวา เทเสสิ.

尊者，世尊即以此理，为摩揭陀王阿闍世·韦提希子分别开示了圣根律仪、圣念正知与圣知足。

สาธุ [Pg.72] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพชิโต อิมินา จ อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต, อิมินา จ อริเยน สติสมฺปชญฺเญน

善哉，善哉，贤友！贤友，实为善哉！若比丘于此善说之佛法中，由信出家，具足此圣根律仪，具足此圣念正知，

สมนฺนาคโต[Pg.73], อิมาย จ อริยาย สนฺตุฏฺฐิยา สมนฺนาคโต วิหเรยฺย.

具足此圣知足而住。

ปุจฺฉา – กถํ ปนาวุโส ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส นีวรณปหานํ วิภชิตฺวา เทเสสิ.

问曰：贤友，世尊是如何为摩揭陀王阿闍世·韦提希子分别开示断除五盖的呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต, อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต, อริเยน สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต, อริยาย สนฺตุฏฺฐิยา สมนฺนาคโต, วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺตํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุญฺชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน เจตสา วิหรติ…เป… ตสฺสิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหีเน อตฺตนิ สมนุปสฺสโต ปาโมชฺชํ ชายติ, ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย [Pg.74] สุขํ เวเทหิ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส นีวรณปฺปหานํ วิภชิตฺวา วิตฺถารโต เทเสสิ.

答曰：他如是具足圣戒蕴，具足圣根律仪，具足圣念正知，具足圣知足，受用闲静之坐卧处：森林、树下、山、岩洞、山窟、冢间、林丛、露地、草堆。他食后，从乞食归，结跏趺坐，端正其身，置念于面前。他舍断世间之贪欲，以离贪之心而住……当他见到自身已舍断此五盖时，则生欣悦；欣悦者生喜；心喜者身轻安；身轻安者感受乐；心乐者得定。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王阿闍世·韦提希子详细地分别开示了断除五盖。

สาธุ [Pg.77] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ ปญฺจนีวรเณ ปชหิตฺวา เตหิ จิตฺตํ วิโสเธตฺวา วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！贤友，实为善哉！若比丘于此善说之佛法中，由信出家，如是舍断五盖，净化其心而住。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.78] ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปฐมํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问曰：贤友，世尊是如何为摩揭陀王阿闍世·韦提希子开示第一现见沙门果，即比先前诸现见沙门果更殊胜、更微妙者呢？

วิสฺสชฺชนา – โส วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ

答曰：他远离诸欲，远离诸不善法，有寻有伺，离生喜乐，成就初禅而住。……大王，此亦是现见沙门果，比先前诸现见沙门果更殊胜、

ปณีตตรญฺจ[Pg.79]. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปฐมํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

更微妙。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王阿闍世·韦提希子开示了第一现见沙门果，即比先前诸现见沙门果更殊胜、更微妙者。

สาธุ [Pg.80] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสนสงฺขาเต ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา เอวํ ปฐมํ ฌานํ

善哉，善哉，贤友！贤友，实为善哉！若比丘于此善说之法与律中出家，如是成就初禅，

อุปสมฺปชฺช [Pg.81] วิเวกเชน ปีติสุเขน อตฺตโน กายํ อภิสนฺเทยฺย ปริสนฺเทยฺย ปริปูเรยฺย.

以离生喜乐，浸润、遍满、充满其身。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.82] ภควา ทุติยญฺจ ตติยญฺจ จตุตฺถญฺจ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊是如何宣说第二、第三和第四现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙呢？

วิสฺสชฺชนา – ปุน จ ปรํ มหาราช ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ทุติยญฺจ ตติยญฺจ จตุตฺถญฺจ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：大王，再者，比丘平息寻与伺，内有净信，心达一境，无寻无伺，由定生喜乐，具足第二禅而住。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王韦提希子阿闍世宣说第二、第三和第四现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。

สาธุ [Pg.85] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสนสงฺขาเต ธมฺมวินเย สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ ทุติยฌานญฺจ ตติยฌานญฺจ จตุตฺถฌานญฺจ อุปสมฺปชฺช เตหิ ฌานสุเขหิ อตฺตโน กายํ อภิสนฺเทตฺวา ปริสนฺเทตฺวา ปริปูเรตฺวา วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！若比丘于此善说的佛陀教法之法与律中，以信出家，如此具足第二禅、第三禅、第四禅，以那些禅乐浸润、充满、遍满自己的身体而住。

ปุจฺฉา – กถญฺจ [Pg.86] ปนาวุโส ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊还为摩揭陀王韦提希子阿闍世宣说了怎样的其他现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อานญฺชปฺปตฺเต ญาณทสฺสนาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส เอวํ ปชานาติ ‘‘อยํ โข เม กาโย รูปี จาตุมหาภูติโก มาตาเปตฺติกสมฺภโว โอทนกุมฺมาสูปจโย อนิจฺจุจฺฉาทนปริมทฺทนเภทนวิทฺธํสนธมฺโม, อิทญฺจ ปน เม วิญฺญาณํ เอตฺถ สิตํ เอตฺถ ปฏิพนฺธนฺติ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：当他这样心入禅定、清净、皎洁、无瑕、离诸随烦恼、柔软、堪用、安住、不动时，他将心导向智见。他这样了知：“我此身有色，四大所成，父母所生，饭食所养，是无常、涂抹、按摩、破坏、散灭之法；而我此识，则依附于此，系缚于此。”……大王，这也是现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王韦提希子阿闍世宣说其他现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。

สุญฺญารํคา [Pg.88] ปวิฏฺฐสฺส, สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน. อมานุสี รตี โหติ, สมฺมาธมฺมํ วิปสฺสโต.

入于空闲处，比丘心寂静，正观于诸法，得非人喜乐。

สาธุ [Pg.89] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสนสงฺขาเต ธมฺมวินเย สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ ญาณทสฺสนํ อุปฺปาเทตฺวา เอวํ ญาณทสฺสเนน สมนฺนาคโต หุตฺวา วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！若比丘于此善说的佛陀教法之法与律中，以信出家，如此生起智见，具足智见而住。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.90] ภควา อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊还宣说了怎样的其他现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อานญฺชปฺปตฺเต มโนมยํ กายํ อภินิมฺมานาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส อิมมฺหา กายา อญฺญํ กายํ อภินิมฺมินาติ รูปึ มโนมยํ สพฺพงฺคปจฺจงฺคึ อหีนินฺทฺริยํ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：当他这样心入禅定、清净、皎洁、无瑕、离诸随烦恼、柔软、堪用、安住、不动时，他将心导向化作意生身。他从此身化作出另一个有色、意所成、具足一切肢体、诸根不缺的身体。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王韦提希子阿闍世宣说其他现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。

สาธุ [Pg.92] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ ภิกฺขุ เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสนสงฺขาเต ธมฺมวินเย สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ วิเสเสน มโนมยญาเณน สมนฺนาคโต วิหเรยฺย.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！若比丘于此善说的佛陀教法之法与律中，以信出家，如此具足殊胜的意生身智而住。

ปุจฺฉา – ภควา [Pg.93] อาวุโส รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ฌานจตุกฺกสงฺขาตญฺจ ปฐม ทุติย วิชฺชาสงฺขาตญฺจ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ทสฺเสตฺวา, อปรํ กีทิสํ สํนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊为摩揭陀王韦提希子阿闍世开示了所谓的四禅以及第一明与第二明等现世沙门果之后，还开示了何种比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙的现世沙门果呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อานญฺชปฺปตฺเต อิทฺธิวิธาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส อเนกวิหิตํ อิทฺธิวิธํ ปจฺจนุโภติ, เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ, พหุธาปิ หุตฺวา เอโก โหติ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจาติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：大王，当他这样心入禅定、清净、皎洁、无瑕、离诸随烦恼、柔软、堪用、安住、不动时，他将心导向神通。他体验种种神通：由一变多，由多变一……大王，这也是现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。尊者，世尊正是这样为摩揭陀王韦提希子阿闍世宣说了另一种现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙。

อจฺฉริยํ [Pg.95] อาวุโส อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา, ยตฺรหิ นาม เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิตฺวา สาวโกปิ สมฺมาปฏิปนฺโน เอวํ มหิทฺธิกํ เอวํ มหานุภาวํ อิทฺธิวิธญาณมฺปิ ปจฺจนุโภสฺสติ.

真是稀有，贤友！真是未曾有，贤友！佛陀的教法是如此善说！于此善说的佛陀教法中出家，弟子若能如法修行，也能体验到如此大威力、大威德的神通智。

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.96] ปนาวุโส ภควา อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊还宣说了怎样的其他现世沙门果，比之前的现世沙门果更殊胜、更微妙呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อานญฺชปฺปตฺเต ทิพฺพาย โสตธาตุยา จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺต มานุสิกาย อุโภ สทฺเท สุณาติ ทิพฺเพ จ มานุเส จ เย ทูเร สนฺติเก จ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：当心如此得定，清净、明洁、无秽、离诸随烦恼、柔软、适业、安住、已达不动时，他将心转向、倾注于天耳界。他以清净、超乎常人的天耳界，听到两种声音——天上的与人间的，无论是远是近……大王，这也是一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。尊者，世尊就是这样为摩揭陀国王阿闍世、韦提希子宣说了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。

อจฺฉริยํ [Pg.98] อาวุโส, อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา, ยตฺรหิ นาม เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพชิโต สมฺมาปฏิปนฺโน สาวโกปิ เอวํ วิเสสํ ทิพฺพโสตญาณํ ปฏิลภิสฺสติ.

贤友，真是稀有！贤友，真是未曾有！佛陀的教法是如此善说，以致于在这善说的佛陀教法中，以信出家、如法修行的弟子也能获得如此殊胜的天耳智。

ปุจฺฉา – กถํ ปนาวุโส ภควา อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊又如何开示了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต. อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต

答：当心如此得定，清净、明洁、无秽、离诸随烦恼、柔软、适业、安住时，

อานญฺชปฺปตฺเต [Pg.99] เจโตปริยญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต ปริจฺจ ปชานาติ, สราคํ วา จิตฺตํ สราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ, วีตราคํ วา จิตฺตํ วีตราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

已达不动时，他将心转向、专注于他心智(cetopariyañāṇa)。他以心遍知其他有情、其他个人的心：了知有贪欲的心为“有贪欲的心”，了知离贪欲的心为“离贪欲的心”……大王，这也是一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。尊者，世尊就是这样为摩揭陀国王阿闍世、韦提希子宣说了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。

อจฺฉริยํ [Pg.100] อาวุโส, อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา, ยตฺรหิ นาม เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิโต สมฺมาปฏิปนฺโน สาวโกปิ เอวํ วิเสสํ เจโตปริยญาณํ ปฏิลภิสฺสติ.

贤友，真是稀有！贤友，真是未曾有！佛陀的教法是如此善说，以致于在这善说的佛陀教法中，出家并如法修行的弟子也能获得如此殊胜的他心智。

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.101] ปนาวุโส ภควา อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊又如何开示了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อานญฺชปฺปตฺเต ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ, โส อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ, เอกมฺปิชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：当心如此得定，清净、明洁、无秽、离诸随烦恼、柔软、适业、安住、已达不动时，他将心转向、专注于宿住随念智(pubbenivāsānussatiñāṇa)。他回忆起种种宿住，即：一生、二生……大王，这也是一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。尊者，世尊就是这样为摩揭陀国王阿闍世、韦提希子宣说了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。

อจฺฉริยํ [Pg.104] อาวุโส, อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา, ยตฺรหิ นาม เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิตฺวา สาวโกปิ สมฺมาปฏิปนฺโน เอวํ วิเสสํ ปุพฺเพนิวาสญาณํ ปฏิลภิสฺสติ.

贤友，真是稀有！贤友，真是未曾有！佛陀的教法是如此善说，以致于在这善说的佛陀教法中，出家并如法修行的弟子也能获得如此殊胜的宿住智。

ปุจฺฉา – กถญฺจ ปนาวุโส ภควา สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ เทเสสิ, ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ.

问：贤友，世尊又是如何开示了这样一种现世沙门果，它比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต สตฺตานํ จุตูปปาตญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ [Pg.105] อภินินฺนาเมติ, โส ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมุปเค สตฺเต ปชานาติ…เป… อิทมฺปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. อิตฺถํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส อปรมฺปิ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：当心如此得定，清净、明洁、无秽、离诸随烦恼、柔软、适业、安住、已达不动时，他将心转向、专注于有情死生智(sattānaṃ cutūpapātañāṇa)。他以清净、超乎常人的天眼，看见有情们的死与生，卑贱与高贵，美貌与丑陋，善趣与恶趣；了知有情随各自的业而流转……大王，这也是一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。尊者，世尊就是这样为摩揭陀国王阿闍世、韦提希子宣说了另一种现世沙门果，比之前的种种现世沙门果更殊胜、更美妙。

อจฺฉริยํ [Pg.107] อาวุโส, อพฺภุตํ อาวุโส, ยาว พุทฺธสาสนสฺส สฺวาขาตตา, ยตฺรหิ นาม เอวํ สฺวาขาเต พุทฺธสาสเน ปพฺพชิโต สาวโกปิ สมฺมาปฏิปนฺโน เอวํ วิเสสํ ทิพฺพจกฺขุญาณํ ปฏิลภิสฺสติ.

贤友，真是稀有！贤友，真是未曾有！佛陀的教法是如此善说，以致于在这善说的佛陀教法中，出家并如法修行的弟子也能获得如此殊胜的天眼智。

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.108] ปนาวุโส ภควา ปริโยสาเน อุตฺตริตรํ สามญฺญผลํ เทเสสิ.

问：贤友，世尊最后开示了怎样更超胜的沙门果呢？

วิสฺสชฺชนา – โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต อาสวานํ ขยญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ…เป… อิทํ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ. อิมสฺมา จ ปน มหาราช สนฺทิฏฺฐิกา สามญฺญผลา อญฺญํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ อุตฺตริตรํ วา ปณีตตรํ วา นตฺถีติ. อิตฺถํ โข ภนฺเต ภควา รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปริโยสานํ สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ ปณีตตรญฺจ เทเสสิ.

答：大王，当他的心如此入定、清净、明亮、无垢、离随烦恼、柔软、堪用、安住、已达不动时，他就将心转向、倾注于漏尽智……大王，这就是现世沙门果，比之前那些现世沙门果更加殊胜和精妙。大王，在这现世沙门果之上，再没有其他更殊胜或更精妙的现世沙门果了。尊者，世尊就是这样为摩揭陀国王阿闍世、韦提希子阐述了这究竟的现世沙门果，这比之前那些现世沙门果更加殊胜和精妙。

สาธุ [Pg.110] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส, ยํ ภิกฺขุ พุทฺธสาสเน สทฺธาปพฺพชิโต เอวํ สฺวาขาเต ธมฺมวินเย สมฺมาปฏิปนฺโน อาสวกฺขยญาณํ ปาปุณิตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ.

善哉，善哉，贤友！实在太好了，贤友！比丘在佛陀教法中以信出家，于这善说的法与律中如理修行，证得漏尽智，止息痛苦。

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.111] ปนาวุโส ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต อิมิสฺสา เทสนาย ปริโยสาเน ภควติ จ เทสนายญฺจ ปสนฺโน ปสนฺนาการํ อกาสิ, กีทิสญฺจ อานิสํสํ ปฏิลภิ.

问：那么，贤友！摩揭陀国王阿闍世、韦提希子，在这开示的结尾，对世尊和开示生起净信，表现出净信的样子，获得了什么样的利益呢？

วิสฺสชฺชนา – เอวํ วุตฺเต ภนฺเต มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ, อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต, อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต, เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย…เป… อชฺชตคฺเค ปาณฺณุเปตํ สรณํ คตนฺติ, อยญฺหิ ภนฺเต ราชา ปิตุมาริตกาลโต ปฏฺฐาย เนว รตฺตึ น ทิวา นิทฺทํ ปฏิลภติ, สตฺถารํ ปน อุปสงฺกมิตฺวา อิมาย มธุราย โอชวนฺติยา ธมฺมเทสนาย สุตกาลโต ปฏฺฐาย นิทฺทํ ปฏิลภติ, ติณฺณํ รตนานํ มหาสกฺการมกาสิ, ปุถุชฺชนิกาย สทฺธาย สมนฺนาคโต นาม อิมินา รญฺญา สทิโส นาโหสิ, อนาคเต ปน วิชิตาวี นาม ปจฺเจกพุทฺโธ หุตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสติ. เอวํ โข ภนฺเต ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต [Pg.112] เทสนาปริโยสาเน ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ, อิทิสญฺจ ภนฺเต มหานิสํสํ ปฏิลภิ.

答：世尊这样说后，摩揭陀国王阿闍世、韦提希子对世尊说：“太好了，世尊！太好了，世尊！就像有人把倒扣的翻过来，把遮盖的打开……从今天起，我终生归依。”尊者，这位国王自从弑父以来，无论是白天还是夜晚都无法入睡；但亲近导师，听闻这甜美有力的说法后，就能入睡了。他对三宝给予了极大的供养，具足凡夫的信心，没有哪个国王能像他一样。将来他将成为名为胜利者（Vijitāvī）的辟支佛，证入涅槃。尊者，摩揭陀国王阿闍世、韦提希子在开示结束时生起净信，表现出净信的样子，获得了如此巨大的利益。

อมฺพฏฺฐสุตฺต

安巴塔经

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.115] ภควา ชานตา อรหตา ปสฺสตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน อมฺพฏฺฐํ ฏาม สุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

请问，贤友，那位知者、阿罗汉、见者、正自觉者世尊，是在哪里针对谁而说了《安巴塔经》？

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต ชนปเท อิจฺฉานงฺคเล นาม โกสลานํ พฺราหฺมณคาเม อมฺพฏฺฐํ นาม มาณวํ พฺราหฺมณสฺส โปกฺขรสาติสฺส อนฺเตวาสึ อารพฺภ ภาสิตํ.

回答——尊者，在憍萨罗国，名叫伊车能伽罗的憍萨罗婆罗门村，此经是针对婆罗门波卡拉萨提的弟子安巴塔童子所说的。

โสณทณฺฑสุตฺต

索纳丹达经

ปุจฺฉา – โสณทณฺฑํ [Pg.116] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊所说的《索纳丹达经》是在哪里，针对谁而说的？

วิสฺสชฺชนา – องฺเคสุ ภนฺเต ชนปเท จมฺปายํ โสณทณฺฑํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ.

回答——尊者，此经是在鸯伽国瞻波城，针对索纳丹达婆罗门所说的。

กูฏทนฺตสุตฺต

古达丹达经

ปุจฺฉา – กูฏทนฺตํ [Pg.117] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊所说的《古达丹达经》是在哪里、针对谁而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต ขาณุมเต นาม พฺราหฺมณคาเม กูฏทนฺต พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ.

回答——尊者，此经是在摩揭陀国，于名为卡奴玛塔的婆罗门村，针对古达丹达婆罗门所说的。

มหาลิสุตฺต

摩诃离经

ปุจฺฉา – มหาลึ [Pg.119] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊所说的《摩诃离经》是在哪里、针对谁而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต โอฏฺฐทฺธํ นาม ลิจฺฉวึ อารพฺภ ภาสิตํ.

回答——尊者，此经是在毗舍离城，针对名叫奥塔陀的离车族人所说的。

ชาลิยสุตฺต

迦利亚经

ปุจฺฉา – ชาลิยํ [Pg.121] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊所说的《迦利亚经》是在哪里、针对谁而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต ทฺเว ปพฺพชิเต อารพฺภ ภาสิตํ.

回答——尊者，此经是在憍赏弥城，针对两位出家人所说的。

มหาสีหนาทสุตฺต

大狮子吼经

ปุจฺฉา – มหาสีหนาทํ [Pg.122] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁而说了《大狮子吼经》？

วิสฺสชฺชนา – อุรุญฺญายํ ภนฺเต กณฺณกถเล อเจลํ กสฺสปํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答复——尊者，此经是在乌卢频螺的迦那迦塔拉，针对阿遮罗迦叶所说的。

โปฏฺฐปาทสุตฺต

波吒婆经

ปุจฺฉา – โปฏฺฐปาทํ [Pg.125] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

提问——贤友，世尊在何处，针对谁，说了《波吒婆经》呢？

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต โปฏฺฐปาทญฺจ ปริพฺพาชกํ จิตฺตญฺจ หตฺถิสาริปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答复——尊者，此经是在舍卫城，针对游方者波吒婆和象师子质多所说的。

สุภสุตฺต

须婆经

ปุจฺฉา – สุภสุตฺตํ [Pg.127] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ เกน ภาสิตํ.

提问——贤友，《须婆经》是在哪里、针对谁、由谁说的呢？

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺเทน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน สุภํ มาณวํ โตเทยฺยปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答复——尊者，此经是在舍卫城，由持法藏的具寿阿难，针对多迭亚之子须婆童子所说的。

เกวฏฺฏสุตฺต

坚固经

ปุจฺฉา – เกวฏฺฏํ [Pg.129] ปนาวุโส สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊是在何处，针对何人，说了《坚固经》？

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทา ยํ ภนฺเต เกวฏฺฏํ คหปติปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答——尊者，此经是在那烂陀，针对名为坚固的居士子而说。

โลหิจฺจสุตฺต

罗希迦经

ปุจฺฉา – โลหิจฺจสุตฺต [Pg.130] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊是在何处，针对何人，说了《罗希迦经》？

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต ชนปเท สาลวติกายํ โลหิจฺจํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答——尊者，此经是在憍萨罗国萨拉瓦底，针对罗希迦婆罗门而说。

เตวิชฺชสุตฺต

三明经

ปุจฺฉา – เตวิชฺชสุตฺตํ [Pg.132] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊是在何处，针对何人，说了《三明经》？

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต มนสากเฏ นาม โกสลานํ พฺราหฺมณคาเม วาเสฏฺฐํ ภารทฺวาชํ มาณวํ อารพฺภ ภาสิตํ.

答——尊者，此经是在憍萨罗国一个名叫马那沙卡(Manasākaṭa)的婆罗门村，针对婆舍多(Vāseṭṭha)与巴罗多迦两位青年而说。

มหาปทานสุตฺต

大本经

ปุจฺฉา – เตน [Pg.135] อาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน มหาปทานสุตฺตํ ทีฆนิกาเย มหาวคฺเค โปราณเกหิ สงฺคิติกาเรหิ ปฐมํ สงฺคิตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问——贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，在《长部》的《大品》中，由古代结集者们初次结集的《大本经》，是世尊在何处、针对谁、因何事而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ, สมฺพหุลานํ ภนฺเต ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ มณฺฑลมาเฬ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตา ธมฺมีกถา อุทปาทิ, อิติปิ ปุพฺเพนิวาโส อิติปิ ปุพฺเพนิวาโสติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答——尊者，此经是在舍卫城，针对众多比丘而说。尊者，众多比丘于食后，从托钵归来，聚集于圆厅一同坐下时，生起了与宿住相应的法谈：“宿住是这样，宿住是这样。”尊者，此经是针对这件事而说的。

มหานิทานสุตฺต

大因缘经

ปุจฺฉา – มหานิทานสุตฺตํ [Pg.137] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊是在何处、针对谁、因何事而说了《大因缘经》？

วิสฺสชฺชนา – กุรูสุ ภนฺเต กมฺมาสธมฺเม นาม กุรูนํ นิคเม อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘อจฺฉริยํ ภนฺเต, อพฺภุตํ ภนฺเต, ยาว คมฺภีโรจายํ ภนฺเต ปฏิจฺจสมุปฺปาโท

答——尊者，此经是在俱卢国一个名叫剑磨瑟昙(Kammāsadhamma)的市镇，针对具寿阿难而说。尊者，具寿阿难前去拜见世尊后，对世尊说：“世尊，真是稀有！世尊，真是未曾有！这缘起是如此深奥！”

คมฺภีราวภาโส [Pg.138] จ, อถ จ ปน เม อุตฺตานกุตฺตานโก วิย ขายตี’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

且显现为甚深，然而对我来说却显得很浅显。”尊者，此经是针对这件事而说的。

มหาปรินิพฺพานสุตฺต

大般涅槃经

ปุจฺฉา – มหาปรินิพฺพานสุตฺตํ [Pg.139] ปนาวุโส พหุอนุสนฺธิกํ, พหุเทสนา สงฺคหํ, พุทฺธสฺส ภควโต ปรินิพฺพานาสนฺนวสฺเส ปวตฺตอฏฺฐุปฺปตฺติทีปกวจนปพนฺธภูตํ, ตสฺมา ตํ อนฺตราเภทวเสน วิภชฺช ปริจฺฉิชฺช ปริจฺฉิชฺช ปุจฺฉิสฺสามิ, ตตฺถาวุโส ภควตา ปฐมํ

问——贤友，《大般涅槃经》具有诸多关联，包含众多教说，是世尊临近般涅槃时所宣说的，阐明事缘，如灯般照亮其开端的一系列教说。因此，我将把经文依照段落分开，一段一段地提问。于此，贤友，世尊最初

ราชูนํ [Pg.140] อปริหานิยธมฺมเทสนา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

诸王不退转之法，是在哪里，为了谁，针对何事宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มคธมหามตฺตํ อารพฺภ ภาสิตา, วสฺสกาโร ภนฺเต พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘ราชา โภ โคตม มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม โส เอวมาห อหํ หิเม วชฺชี เอวํ มหิทฺธิเก เอวํ มหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ วชฺชี วินาเสสฺสามิ วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี วชฺชี’’ติ ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

答——尊者，这是在王舍城，针对摩揭陀大臣婆罗门雨舍（Vassakāra）所宣说。尊者，摩揭陀大臣婆罗门雨舍去到世尊那里，这样说：“乔达摩，摩揭陀国王韦提希子阿阇世想要攻打跋耆人，他这样说：‘我要彻底铲除这些如此强大、如此有威德的跋耆人，我要毁灭跋耆人，我要让跋耆人遭受不幸与灾难。’”尊者，就是针对此事宣说的。

ปุจฺฉา – ภิกฺขูนํ [Pg.142] ปนาวุโส อปริหานิยธมฺมเทสนา ภควตา กตฺถ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

问——贤友，世尊所宣说令比丘不退转之法，是在哪里、针对何事宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – ตสฺมึเยว ภนฺเต ราชคเห ตสฺมึเยว วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

答——尊者，就在那王舍城，就是针对那件事宣说的。

ชราสุตฺต

老经

ปุจฺฉา – ธมฺมาทาโส [Pg.144] อาวุโส ธมฺมปริยาโย ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิโต.

问——贤友，世尊所宣说的法镜法门，是在哪里、为了谁、基于何事而宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – นาติเก ภนฺเต คิญฺชกาวสเถ อายสฺมนฺตํ อานนฺท อารพฺภ ภาสิโต, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา นาติกิยานํ ทฺวาทสนฺนํ ปุคฺคลานํ คติอภิสมฺปรายํ ปุจฺฉิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิโต.

答——尊者，于那提迦（Nātika）的砖屋中，是针对具寿阿难所宣说。尊者，具寿阿难去到世尊那里，询问了十二位那提迦人的去处与来世。尊者，就是针对此事宣说的。

อตฺตทีป ธมฺมเทสนา

自洲岛法教

ปุจฺฉา – อตฺตทีปธมฺมเทสนา [Pg.147] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

问——贤友，世尊所宣说的自洲岛法教，是在哪里、为了谁、基于何事而宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต เวฬุวคามเก อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตา, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควโต คิลานวุฏฺฐิตสฺส อจิรวุฏฺฐิตสฺส เคลญฺญา ภควโต เคลญฺเญน อตฺตโน เขทปตฺตการณํ อาโรเจสิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

答——尊者，这是在毗舍离的竹林村，针对具寿阿难所宣说。尊者，具寿阿难向刚从病中痊愈的世尊禀告：由于世尊生病，自己感到苦恼的原因。尊者，就是针对此事宣说的。

‘‘ตสฺมาติหานนฺท [Pg.152] อตฺตทีปา วิหรถ อตฺตสรณา อนญฺญสรณา’’.

“因此，阿难，你们当以自己为洲岛而住，以自己为归依，不以其他为归依。”

ปุจฺฉา – ภควตา อาวุโส ปุริม ทุติยทิวเส ปุจฺฉิตวิสฺสชฺชิตกฺกเมน อตฺตทีปธมฺมเทสนญฺจ อญฺญานิ จ ธมฺมเทสนานิ กเถตฺวา ปรินิฏฺฐิต สพฺพพุทฺธกิจฺเจน อายุสงฺขาโร กตฺถ โอสฺสฏฺโฐ.

问——贤友，世尊在前些时日以问答方式宣讲了自洲岛法教和其他法教后，完成了所有佛陀应做之事，他在哪里舍弃了寿命行？

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต จาปาเล เจติเย มาเรน ปาปิมตา ยาจิโต ภควา สเตน สมฺปชาเนน อายุสงฺขาโร โอสฺสฏฺโฐ.

答——尊者，在毗舍离的遮波罗（Cāpāla）塔庙，恶魔波旬曾向世尊请求，世尊具念正知地舍弃了寿命行。

‘‘ปรินิพฺพาตุ [Pg.157] ทานิ ภนฺเต ภควา, ปรินิพฺพาตุ สุคโต, ปรินิพฺพาน กาโล ทานิ ภนฺเต ภควโต.

“尊者，现在世尊请般涅槃吧！善逝，请般涅槃吧！尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。”

อปฺโปสุกฺโก ตฺวํ ปาปิม โหติ, น จิรํ ตถาคตสฺส ปรินิพฺพานํ ภวิสฺสติ, อิโต ติณฺณํ มาสานํ อจฺจเยน ตถาคโต ปรินิพฺพายิสฺสติ.

“恶魔，你且宽心。如来不久将般涅槃，从今三个月后如来将般涅槃。”

จตุมหาปเทส

四大教法

ปุจฺฉา – จตุมหาปเทสธมฺมเทสนา [Pg.158] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ ภาสิตา.

问：贤友，世尊于何处宣说了四大教法？

วิสฺสชฺชนา – โภคนคเร ภนฺเต อานนฺเท เจติเย ภาสิตา.

答：尊者，于薄伽城(Bhoganagara)阿难支提处宣说。

ปริปกฺโก [Pg.161] วโย มยฺหํ, ปริตฺตํ มม ชีวิตํ. ปหาย โว คมิสฺสามิ, กตํ เม สรณมตฺตโน.

我寿已熟，我命已短。我将弃汝等而去，我已自作皈依。

สํเวค

感动

ปุจฺฉา – จตุสํเวชนียกถา [Pg.163] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

问：贤友，世尊于何处、针对谁、因何事宣说了四种应生感动处之开示(catusaṃvejanīyakathā)？

วิสฺสชฺชนา – กุสินารายํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตา, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปุพฺเพ ภนฺเต ทิสาสุ วสฺสํวุฏฺฐา ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ ตถาคตํ ทสฺสนาย, เต มยํ ลภาม มโนภาวนีเย ภิกฺขู ทสฺสนาย, ลภาม ปยิรุปาสนาย. ภควโต ปน มยํ ภนฺเต อจฺจเยน น ลภิสฺสาม มโนภาวนีเย ภิกฺขู ทสฺสนาย, น ลภิสฺสาม ปยิรุปาสนายา’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตา.

答：尊者，此于古西那罗(Kusinārā)，针对具寿阿难所宣说。尊者，具寿阿难对世尊如是说：“世尊，往昔于各方已毕雨安居的比丘前来拜见如来，我等得见、得亲近承事心仪的比丘。然世尊般涅槃后，我等将不得见、不得亲近承事心仪的比丘。”尊者，即因于此事而说。

เยหิ [Pg.165] เกจิ อานนฺท เจติยจาริกํ อาหิณฺฑนฺตา ปสนฺนจิตฺตา กาลํ กริสฺสนฺติ, สพฺเพเต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชิสฺสนฺติ หุ –

阿难，任何人于巡礼塔庙时，若心怀净信而命终，彼等众人于身坏命终后，皆将往生善趣、天界。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.166] ภควา ภิกฺขูนํ มาตุคาเมสุ ปฏิปชฺชิตพฺพวตฺตํ กเถสิ.

问：贤友，世尊是如何为比丘们宣说对待女人的应行之道？

วิสฺสชฺชนา – อทสฺสนํ อานนฺทาติ จ อนาลาโป อานนฺทาติ จ สติ อานนฺท อุปฏฺฐพฺเพตพฺพาติ จ เอวํ โข ภนฺเต ภควา มาตุคาเมสุ ปฏิปชฺชิตพฺพาการํ กเถสิ.

答：“阿难，不见。”“阿难，不交谈。”“阿难，当建立念。”尊者，世尊即如是宣说于女人处应行之法。

มหาสุทสฺสนสุตฺต

大善见经

ปุจฺฉา – มหาสุทสฺสนสุตฺตํ [Pg.167] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊于何处、针对谁、因何事宣说了《大善见经》？

วิสฺสชฺชนา – ติสฺสํเยว ภนฺเต กุสินารายํ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘มา ภนฺเต ภควา อิมสฺมึ ขุทฺทกนครเก

答：尊者，即于此古西那罗，针对具寿阿难所说。具寿阿难对世尊如是说：“世尊，请勿于此小城、

อุชฺชงฺคลนครเก [Pg.168] สาขานครเก ปรินิพฺพายิ. สนฺติ ภนฺเต อญฺญานิ มหานครานิ. เสยฺยถิทํ, จมฺปา, ราชคหํ, สาวตฺถี, สาเกตํ, โกสมฺพี, พาราณสี, เอตฺถ ภควา ปรินิพฺพายตุ, เอตฺถ พหู ขตฺติยมหาสาลา พฺราหฺมณ มหาสาลา คหปติ มหาสาลา ตถาคเต อภิปฺปสนฺนา. เต ตถาคตสฺส สรีรปูชํ กริสฺสนฺตี’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

…于此荒野小城、偏僻支城般涅槃。世尊，尚有其他大城，即：瞻波城(Campā)、王舍城(Rājagaha)、舍卫城(Sāvatthī)、娑枳多(Sāketa)、憍赏弥(Kosambī)、波罗奈(Bārāṇasī)。请世尊于此等处般涅槃。此处有众多对如来具净信的刹帝利大族、婆罗门大族、居士大族，他们将供养如来的舍利。”尊者，即因于此事而说。

ปุจฺฉา – ภควา [Pg.169] อาวุโส ปุริมทิวเส ปุจฺฉิต วิสฺสชฺชิตกฺกเมน มหาสุทสฺสน สุตฺตนฺตํ เทเสตฺวา สุภทฺทํนาม ปริพฺพาชกํ พุทฺธเวเนยฺเยสุ ปจฺฉิมสาวกภูตํ กถํ วิเนสิ.

问：贤友，世尊于前日以问答之法开示《大善见经》后，是如何调伏名为须跋陀(Subhadda)的游方者，使其成为佛所教化的最后一位弟子？

วิสฺสชฺชนา – ยสฺมึ โข สุภทฺท ธมฺมวินเย อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค น อุปลพฺภติ, สมโณปิ ตตฺถ น อุปลพฺภติ, ทุติโยปิ ตตฺถ สมโณ น อุปลพฺภติ, ตติโยปิ ตตฺถ สมโณ น อุปลพฺภติ, จตุตฺโถปิ ตตฺถ สมโณ น อุปลพฺภติ (เปยฺยาล). อิเม จ สุภทฺท ภิกฺขู สมฺมา วิหเรยฺยุํ, อสุญฺโญ โลโก อรหนฺเตหิ อสฺส, เอวํ โข ภนฺเต ภควา สุภทฺทํ ปริพฺพาชกํ พุทฺธเวเนยฺเยสุ ปจฺฉิมํ สกฺขิสาวกํ วิเนสิ.

答：“须跋陀，于任何法与律中，若无八圣道，则于其中既无初果沙门，亦无第二果沙门、第三果沙门、第四果沙门。（中略）须跋陀，若此等比丘能如法而住，世间便不空于阿罗汉。”尊者，世尊即如是调伏游方者须跋陀，使其成为佛所教化的最后一位亲证弟子。

ปรินิพฺพานสุตฺต

大般涅槃经

ปุจฺฉา – ปจฺฉิเม [Pg.174] ปนาวุโส กาเล ภควา อายสฺมโต อานนฺทสฺส กีทิสํ วจนํ กเถตฺวา, กถญฺจ ภิกฺขู ปวาเรตฺวา, กีทิสญฺจ ภิกฺขูนํ วจนํ อามนฺเตตฺวา, กถญฺจ อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ.

问——贤友，世尊在最后时刻对具寿阿难说了什么话？如何邀请诸比丘自恣？对诸比丘说了什么话？又如何以无余依涅槃界而般涅槃？

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต ปจฺฉิเม กาเล อายสฺมโต อานนฺทสฺส สิยา โข ปนานนฺท ตุมฺหากํ เอวมสฺส อตีตสตฺถุกํ ปาวจนํ นตฺถิ โน สตฺถาติ เอวมาทิกํ วจนํ กเถตฺวา, สิยา โข ปน ภิกฺขเว เอกภิกฺขุสฺสาปิ กงฺขา วา วิมติ วา พุทฺเธ วา ธมฺเม วา สงฺเฆ วา มคฺเค วา ปฏิปทาย วาติ เอวมาทินา ภิกฺขู ปวาเรตฺวา, หนฺททานิ ภิกฺขเว อามนฺตยามิ โว, วยธมฺมา สงฺขารา อปฺปมาเทน สมฺปาเทถาติ ปจฺฉิมญฺจ โอวาทวจนํ ภิกฺขูนํ อามนฺเตตฺวา, นว อนุปุพฺพสมาปตฺติโย อนุโลมํ ปฏิโลมํ สมาปชฺชิตฺวา, จตุตฺถชฺฌานา วุฏฺฐหิตฺวา สมนนฺตรา อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ.

答——尊者，世尊在最后时刻对具寿阿难说了“阿难，你们或许会这样想：‘导师的教言已成过去，我们没有导师了’”等语；以“诸比丘，若有比丘对佛、法、僧、道或行道有疑惑……”等语邀请诸比丘；又对诸比丘说了最后的教诫之言：“诸比丘，我叮嘱你们：诸行是坏灭法，当以不放逸来完成！”；之后，顺逆地入于九次第等至，从第四禅出定后，随即以无余依涅槃界而般涅槃。

นาวุโส [Pg.178] อานนฺท ภควา ปรินิพฺพุโต, สญฺญาเวทยิต นิโรธํ สมาปนฺโน.

贤友阿难，世尊没有般涅槃，（只是）入于想受灭定。

ชนวสภสุตฺต

阇那婆娑经

ปุจฺฉา – มหาสุทสฺสนสุตฺตํ [Pg.179] ปนาวุโส ปุริมทิวเส ปุจฺฉิตญฺจ วิสฺสชฺชิตญฺจ, ชนวสภสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问——贤友，前日已问答了《大善见经》，那么《阇那婆娑经》是世尊在何处、针对谁、于何事而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – นาติเก ภนฺเต คิญฺชกาวสเถ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท มาคธเก ปริจารเก อารพฺภ ภควโต สมฺมุขา ปริกถํ กเถสิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答——尊者，是在那提迦(Nātika)的砖屋中，针对具寿阿难而说。尊者，具寿阿难曾在世尊面前，谈论有关摩揭陀(Māgadha)诸在家众的事。尊者，就是于此事而说。

มหาโควินฺทสุตฺต

大果文达经

ปุจฺฉา – มหาโควินฺทสุตฺตํ [Pg.182] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊在何处说了《大果文达经》？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ภาสิตํ.

答——尊者，是在王舍城所说。

มหาสมยสุตฺต

大集会经

ปุจฺฉา – มหาสมยสุตฺตํ [Pg.183] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊在何处宣说了《大集会经》？

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答——尊者，是在释迦族(Sakkesu)的迦毗罗卫(Kapilavatthu)所说。

สกฺกปญฺหสุตฺต

帝释问经

ปุจฺฉา – สกฺกปญฺหสุตฺตํ [Pg.184] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊是在哪里、关于谁、依据什么事说了《帝释问经》？

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต ปาจีนโต ราชคหสฺส อมฺพสณฺฑา นาม พฺราหฺมณคาโม, ตสฺสุตฺตรโต เวทิยเก ปพฺพเต อินฺทสาลคุหายํ สกฺกํ เทวานมินฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ, สกฺโก ภนฺเต เทวานมินฺโท ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，在摩揭陀，王舍城以东，有名为安婆沙陀(Ambasaṇḍā)的婆罗门村，其村北方，在韦提耶迦(Vediyaka)山，因达娑罗窟中，是关于天帝释而说的。尊者，天帝释前去拜访世尊并提问，就是依据那件事而说的。

มหาสติปฏฺฐานสุตฺต

大念处经

ปุจฺฉา – มหาสติปฏฺฐานสุตฺตํ [Pg.186] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊是在哪里说《大念处经》的？

วิสฺสชฺชนา – กุรูสุ ภนฺเต กมฺมาสธมฺเม นาม กุรูนํ นิคเม ภาสิตํ.

答：尊者，是在俱卢(Kurū)国，一个名叫剑磨瑟昙(Kammāsadhamma)的俱卢人市镇所说。

ปายาสิสุตฺต

波耶西经

ปุจฺฉา – ปายาสิ [Pg.188] สุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน ภาสิตํ.

问：贤友，《波耶西经》是在哪里、关于谁、依据什么事、由谁所说？

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต เสตพฺยานาม โกสลานํ นครํ อุตฺตเรน เสตพฺยํ สึสปาวเน อายสฺมตา กุมารกสฺสเปน ปายาสึ ราชญฺญํ อารพฺภ ภาสิตํ, ปายาสิสฺส ภนฺเต ราชญฺญสฺส เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ, อิติปิ นตฺถิ ปโรโลโก นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโกติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，在憍萨罗，憍萨罗人的一座名为塞达卞的城，其城北方，在申恕林(Siṃsapāvane)中，由具寿童子迦叶(Kumārakassapa)关于波耶西(Pāyāsi)王族而说。尊者，波耶西王族生起了这样的恶见：“无有他世，无有化生有情，无有善作、恶作业的果与报。”尊者，就是依据那件事而说的。

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.189] ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส ทิฏฺฐิปกาสนาจ อายสฺมโต กุมารกสฺสปตฺเถรสฺส ทิฏฺฐิวินิเวฏฺฐนกถา จ อเนกวารํ อาคตา, ตตฺถาวุโส ปฐมํ ปายาสิ ราชญฺโญ อตฺตโน ทิฏฺฐึ กถํ ปกาเสสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป ตํ มิจฺฉาทิฏฺฐึ วินิเวเฐสิ.

问：贤友，于此，关于波耶西王族的见解阐明，以及具寿童子迦叶长老破除其见的论述，已多次出现。贤友，最初波耶西王族是如何阐明自己的见解？具寿童子迦叶又是如何破除其邪见的？

วิสฺสชฺชนา – ปายาสิ ภนฺเต ราชญฺโญ อายสฺมนฺตํ กุมารกสฺสปํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘อหญฺหิ โภ กสฺสป เอวํ วาที เอวํ ทิฏฺฐี อิติปิ นตฺถิ ปโรโลโก, นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก’’กิ, เอวํ โข ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ อตฺตโน มิจฺฉาทิฏฺฐึ อายสฺมโต กุมารกสฺสปสฺส สนฺติเก ปกาเสสิ. อายสฺมา จ กุมารกสฺสโป สกฺขิการณํ จนฺทิมสูริยอุปมํ ทสฺเสตฺวา ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ วินิเวเฐสิ.

答：尊者，波耶西王族前去拜访具寿童子迦叶，这么说：“迦叶尊者，我持此说、此见：无有他世，无有化生有情，无有善作、恶作业的果与报。”尊者，波耶西王族就这样在具寿童子迦叶面前阐明了自己的邪见。而具寿童子迦叶以日月为譬喻作为亲证，为波耶西王族破除了那邪恶的见解。

สาธุ [Pg.191] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส อายสฺมา กุมารกสฺสโป ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส มิจฺฉาทิฏฺฐิกสฺส สทฺธมฺมวิมุขิภูตสฺส ปจฺจกฺขโต ปรโลกํ ทสฺเสตฺวา ตํ มิจฺฉาทิฏฺฐึ วินิเวเฐสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉！贤友，具寿童子迦叶确实为执持邪见、背离正法的波耶西王族，当面开示他世，破除了他的邪见。

ปุจฺฉา – อถ ปนาวุโส ปายาสิราชญฺโญ ทุติยมฺปิ กีทิสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

问：贤友，其后，波耶西王族第二次又展示了怎样的论证方式来确立自己的学说？而具寿童子迦叶又是如何以正法善巧地折服那邪说，并确立正法之论的？

วิสฺสชฺชนา – ทุติเย ปน ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ อตฺตโน มิตฺตามจฺเจ ญาติสาโลหิเต ทุจฺจริตสมงฺคิโน กาลํกเต สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน มิจฺฉาวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ[Pg.192], อายสฺมา จ กุมารกสฺสโป โจรอุปมาย ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

答：尊者，第二次，波耶西王族展示了那些行为恶劣而已亡故的朋友、大臣、亲戚与血亲，以此作为论证来确立自己的邪说；而具寿童子迦叶则用盗贼譬喻，以正法善巧地折服其邪说，确立了正法之论。

สาธุ [Pg.195] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป อุปฺปนฺนํ ปรปฺปวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉！贤友，具寿童子迦叶以正法善巧地折服已生起的他人异论，并确立正法之论。

ปุจฺฉา – อถ ปนาวุโส ปายาสิราชญฺโญ ตติยมฺปิ กีทิสํ สาธก ปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโนวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคห นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

问：贤友，其后，波耶西王族第三次又展示了怎样的论证方式来确立自己的学说？具寿童子迦叶又是如何以正法善巧地折服其邪说，并确立正法之论的？

วิสฺสชฺชนา – ตติยมฺปน [Pg.196] ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ อตฺตโน มิตฺตามจฺเจ ญาติสาโลหิเต สุจริตสมงฺคิโน กาลํกเต ทสฺเสตฺวา อตฺตโน มิจฺฉาวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, อายสฺมา จ กุมารกสฺสโป คูถกูเป ปตปุริโสปมาย ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

答：尊者，第三次，波耶西王族展示了那些奉行善行而已亡故的朋友、大臣、亲戚与血亲，以此来确立自己的邪说。而具寿童子迦叶则用堕入粪坑者之譬喻，以正法善巧地折服其邪说，确立了正法之论。

สาธุ [Pg.199] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป อุปฺปนฺนํ ปรปฺปวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉！贤友，具寿童子迦叶以正法善巧地折服已生起的他人异论，并确立正法之论。

ปุจฺฉา – อายสฺมตา อาวุโส กุมารกสฺสเปน ปุริมทิวเส ปุจฺฉิตวิสฺสชฺชิตกฺกเมน คูถกูปปุริสอุปมาย มิจฺฉาวาทํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ธมฺมวาเท ปติฏฺฐาปิยมาเน ปิยาสิราชญฺโญ

问：贤友，前日具寿童子迦叶以问答的次第，用堕入粪坑者之譬喻驳斥邪说、确立正法之论时，波耶西王族

จตุตฺถํ [Pg.200] วา ปญฺจมํ วา กีทิสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโนวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป สหธมฺเมน ตํ มิจฺฉาวาทํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

第四次或第五次，又展示了怎样的论证方式来确立自己的学说？具寿童子迦叶又是如何以正法驳斥那邪说，并确立正法之论的？

วิสฺสชฺชนา – ปายาสิ ภนฺเต ราชญฺโญ อายสฺมตา กุมารกสฺสเปน คูถกูเป นิมุคฺคปุริโส ปมาย มิจฺฉาวาทํ สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาเท ปติฏฺฐาปิเต จตุตฺถํ วา ปญฺจมํ วา อตฺตโน มิตฺตามจฺเจ ญาติสาโลหิเต สมาทินฺน ปญฺจสีเล สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน มิจฺฉาวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ. อายสฺมา จ กุมารกสฺสโป ตาวตึสเทโวปมาย จ ชจฺจนฺโธปมาย จาติ ทฺวีหิ อุปมาหิ ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา, ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

答：尊者，当具寿童子迦叶用沉于粪坑者之譬喻善巧地折服其邪说、确立正法之论后，波耶西王族在第四次或第五次，又展示了自己那些受持五戒的朋友、大臣、亲戚与血亲，以此作为论证来确立自己的邪说。而具寿童子迦叶则用三十三天譬喻和生盲譬喻此二譬喻，以正法善巧地折服其邪恶的见解，并确立了正法之论。

สาธุ [Pg.204] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ กุมารกสฺสโป ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส ทฺเว อุปมาโย ทสฺเสตฺวา อุปฺปนฺนํ ปาปกํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！童子迦叶为波耶西王族展示两种譬喻后，以正法善巧地驳斥其产生的邪说，并确立正法。

ปุจฺฉา – อถ ปนาวุโส ปายาสิราชญฺโญ ฉฏฺฐํปิ กีทิสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป สหธมฺเมน ตํ มิจฺฉาวาทํ สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

问：那么，贤友，波耶西王族第六次展示了怎样的论证方式来确立自己的主张？具寿童子迦叶又是如何以正法善巧地驳斥那邪说，并确立正法呢？

วิสฺสชฺชนา – ฉฏฺฐํ ปน ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ สีลวนฺเต สมณพฺราหฺมเณ กลฺยาณธมฺเม ชีวิตุกาเม อมริตุกาเม

答：第六，尊者，波耶西王族展示那些持戒的沙门婆罗门，他们乐于善法，想要活下去，不想死，

สุขกาเม [Pg.205] ทุกฺขปฏิกูเล สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, อายสฺมาจ กุมารกสฺสโป คพฺภินี อุปมาย ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

乐于快乐而厌恶痛苦的人，以此作为论证来确立自己的主张。具寿童子迦叶以孕妇譬喻，以正法善巧地驳斥了那邪说，并确立了正法。

สาธุ [Pg.208] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป คพฺภินีอุปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ มิจฺฉาวาทํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！具寿童子迦叶以孕妇譬喻，驳斥了那邪说，并确立了正法。

ปุจฺฉา – อถ ปนาวุโส ปายาสิราชญฺโญ สตฺตมํปิ กีทิสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

问：那么，贤友，波耶西王族第七次又展示了怎样的论证方式，来确立自己的主张？而具寿童子迦叶又是如何以正法善巧地驳斥那邪说，并确立正法呢？

วิสฺสชฺชนา – สตฺตมํ ปน ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ กุพฺภิยํ ปกฺขิปิตฺวา มาริตปุริสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, อายสฺมาจ กุมารกสฺสโป สุปินกูปมาย ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

答：尊者，第七次，波耶西王族展示将人埋入坑中致死，以此作为论证来确立自己的主张。而具寿童子迦叶则用梦井譬喻，以正法善巧地驳斥了他的邪说，并确立了正法。

สาธุ [Pg.210] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป สุปินกูปมํ ทสฺเสตฺวา อุปฺปนฺนํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

善哉，善哉，贤友！善哉，贤友！具寿童子迦叶以梦井譬喻，以正法善巧地驳斥产生的邪说，并确立了正法。

ปุจฺฉา – อถ [Pg.211] ปนาวุโส ปายาสิราชญฺโญ อฏฺฐมมฺปิ นวมมฺปิ กเถตพฺพํ กเถตฺวา ทสมํ กีทิสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป สหธมฺเมน ตํ มิจฺฉาวาทํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ.

问：那么，贤友，波耶西王族说了第八次、第九次该说的话后，第十次展示了怎样的论证方式来确立自己的主张？具寿童子迦叶又是如何以正法使他舍弃那邪说呢？

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐมมฺปิ ภนฺเต นวมมฺปิ ปายาสิราชญฺโญ ยํ วา ตํ วา ปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, ทสมํ ปน ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ ฉวิอาทีนิ ฉินฺทิตฺวา มาริตปุริสํ สาธกปริยายํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน วาทํ ปติฏฺฐาเปสิ, อายสฺมา จ กุมารกสฺสโป อคฺคิกชฏิโลปมาย ตํ มิจฺฉาวาทํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตฺวา ธมฺมวาทํ ปติฏฺฐาเปสิ.

答：尊者，波耶西王族第八次乃至第九次，都展示了这样或那样的论证方式来确立自己的主张。尊者，波耶西王族第十次展示剥皮杀人，以此作为论证来确立自己的主张。而具寿童子迦叶则用拜火苦行者譬喻，以正法善巧地驳斥了他的邪说，并确立了正法。

ปฏินิสฺสชฺเชตํ [Pg.213] ราชญฺญ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ. ปฏินิสฺสชฺเชตํ ราชญฺญ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ.

王族啊，应当舍弃这邪见。王族啊，应当舍弃这邪见。

สาธุ [Pg.214] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป โอปายิกํ อุปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปิกํ มิจฺฉาทิฏฺฐึ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ, ยํ ตสฺส ภเวยฺย ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย.

善哉善哉，贤友！善哉，贤友！具寿童子迦叶以善巧的譬喻使他舍弃那邪见，这将会长久地为他带来利益与安乐。

ปุจฺฉา – อายสฺมตา อาวุโส กุมารกสฺสเปน ปุริมทิวเส ปุจฺฉิตวิสฺสชฺชิตากาเรน ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส อคฺคิกชฏิโลปมํ ทสฺเสตฺวา ตสฺมึ ปาปเก ทิฏฺฐิคเต ปฏินิสฺสชฺชาปิเต โส ตาว เถรสฺส วจนํ อนาทิยิตฺวา กีทิสญฺจ ปจฺจนีกกถํ กเถสิ, กถญฺจ เถโร กรุณาสีตลหทโย หุตฺวา อปรมฺปิ อุปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ.

问：贤友，前日具寿童子迦叶以问答的方式，向波耶西王族展示了拜火苦行者譬喻，使他舍弃了那邪见。当时，他却不听从长老的话，说了怎样的反驳之语？长老又是如何怀着慈悲清凉之心，再次展示譬喻，使他舍弃了那邪见？

วิสฺสชฺชนา – ปายาสิ ภนฺเต ราชญฺโญ อายสฺมตา กุมารกสฺสเปน อคฺคิกชฏิโลปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาปิเต กิญฺจาปิ ภวํ กสฺสโป เอวมาห, อถ โข เนวาหํ สกฺโกมิ อิทํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชิตุนฺติ เอวมาทิกํ ปจฺจนีกกถํ กเถสิ, เถโร จ ภนฺเต กุมารกสฺสโป ทฺเว สตฺถวาโหปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ มิจฺฉาวาทํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ.

答：尊者，具寿童子迦叶向波耶西王族展示了拜火苦行者譬喻，使他舍弃了那邪见。尽管具寿迦叶这样说了，他却说：“我无法舍弃这邪见”，并说了诸如此类的反驳之语。尊者，长老童子迦叶又以两位商队首领的譬喻，使他舍弃了那邪说。

สาธุ [Pg.218] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส ทฺเว สตฺถวาโหปมมฺปิ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ, ตญฺหิ ตสฺส จ ตทนุยายีนญฺจ ภเวยฺย ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย.

善哉善哉，贤友！善哉，贤友！具寿童子迦叶以两位商队首领的譬喻向波耶西王族开示，使他舍弃了那邪见，这确实能为他和他的追随者带来长久的利益与安乐。

ปุจฺฉา – เอวํ [Pg.219] ปนาวุโส อายสฺมตา กุมารกสฺสเปน ยถา วุตฺตาหิ พหูหิ อุปมาหิ จ อปราหิ คูถภาริกอกฺขธุตฺตโกปมาหิ จ ตสฺมึ ปาปเก ทิฏฺฐิคเต วิสฺสชฺชาปิเต โส ตาว เถรสฺส วจนํ อนาทิยิตฺวาว ปจฺฉิมปฏิกฺเขปวเสน กีทิสํ ปจฺจนีกกถํ กเถสิ, กถญฺจ เถโร กรุณาสีตลหทโย หุตฺวา ปจฺฉิมมฺปิ อุปมํ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ.

问：贤友，具寿童子迦叶以如前所说的诸多譬喻，以及粪便担夫譬喻、赌徒譬喻等，使他舍弃那邪见。但他却不听从长老的话，以最后的拒绝方式说了怎样的反驳之语？长老又是如何怀着慈悲清凉之心，以最后的譬喻开示，从而使他舍弃了那邪见呢？

วิสฺสชฺชนา – ปายาสิ ภนฺเต ราชญฺโญ เอวํ เถเรน นานาอุปมาหิ ตสฺมึ ปาปเก ทิฏฺฐิคเต ปฏินิสฺสชฺชาปิเตปิ ปุริมนเยเนว เถรสฺส ปจฺจนีกกถํ กเถสิ, เถโรปิ จ ภนฺเต ปจฺฉิมํ สาณภาริกูปมํ ทสฺเสตฺวา กรุณาสีตลหทโย ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ.

答：尊者，即使长老以种种譬喻使波耶西王族舍弃那邪见，他还是像先前一样与长老进行反驳。尊者，长老也以最后的麻袋负重譬喻开示，怀着慈悲清凉之心，使他舍弃了那邪见。

สาธุ [Pg.224] สาธุ อาวุโส, สาธุ โข อาวุโส ยํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป ปายาสิสฺส ราชญฺญสฺส สาณภาริโกปมมฺปิ ทสฺเสตฺวา ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏินิสฺสชฺชาเปสิ, ตญฺหิ ตสฺส จ ตทนุยายีนญฺจ ภเวยฺย ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย.

善哉善哉，贤友！善哉，贤友！具寿童子迦叶向帕亚西(Pāyāsi)王族开示了麻袋负重譬喻，使他舍弃了那邪见，那确实能为他和他的追随者带来长久的利益与安乐。

ปุจฺฉา – อิมาย [Pg.225] ปนาวุโส ปจฺฉิมิกาย สาณภาริโกปมาย ทสฺสิตาย ปายาสิราชญฺโญ เถรสฺส ธมฺมเทสนานุภาเวน อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน หุตฺวา กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ, กถญฺจ อายสฺมนฺตํ กุมารกสฺสปํ อนุสาสนึ ยาจิ, กถญฺจายสฺมา กุมารกสฺสโป อนุสาสิ.

问：贤友，以这最后的麻袋负重譬喻开示后，帕亚西王族由于长老说法的威德力，对这法与律生起了净信，那么他表现出怎样的净信之相？又是如何请求具寿童子迦叶教诫的？具寿童子迦叶又是如何教诫的呢？

วิสฺสชฺชนา – อิมาย จ ปน ภนฺเต อุปมาย ทสฺสิตาย ปายาสิ ราชญฺโญ ‘‘ปุริเมเนว อหํ โอปมฺเมน โภโต กสฺสปสฺส อตฺตมโน อภิรทฺโธ เอวมาทินา ภนฺเต ปายาสิราชญฺโญ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อายสฺมโต กุมารกสฺสปสฺส ธมฺมเทสนาย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. อิจฺฉามิ จาหํ โภ กสฺสป มหายญฺญํ ยชิตุํ, อนุสาสตุ มํ ภวํ กสฺสโป ยํ มมสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ปายาสิ ราชญฺโญ อายสฺมนฺตํ กุมารกสฺสปํ อนุสาสนึ ยาจิ, อายสฺมา จ ภนฺเต กุมารกสฺสโป ทุกฺเขตฺเต ทุพฺภูเม ปวุตฺตพีโชปมาย ทุสฺสีเลสุ ทินฺนทานสฺส น มหปฺผลภาวํ ทสฺเสตฺวา สุเขตฺเต สุภูเม ปวุตฺตพีโชปมาย สีลวนฺเตสุ ทินฺนทานสฺส มหปฺผลภาวํ ทสฺเสตฺวา ปายาสึ ราชญฺญมนุสาสิ.

答：尊者，以此譬喻开示后，帕亚西王族于此法与律中，对具寿童子迦叶的说法生起净信，并表现出净信之相，他说道：“我先前就因尊者迦叶的譬喻而心生欢喜、极为满足。尊者迦叶，我想举行大祭祀，请尊者迦叶教导我，使我能长久获得利益和安乐。”帕亚西王族如此向具寿童子迦叶请求教诫。尊者，具寿童子迦叶以在贫瘠土地播种之譬喻，开示对破戒者布施无大果报；又以在肥沃土地播种之譬喻，开示对持戒者布施有大果报，如此教导了帕亚西王族。

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.228] ปายาสิราชญฺโญ ทานํ อทาสิ, กถญฺจสฺส สมฺปราโย อโหสิ.

问：贤友，帕亚西王族是怎样布施的？他的来世如何？

วิสฺสชฺชนา – ปายาสิ ภนฺเต ราชญฺโญ อสกฺกจฺจํ ทานมทาสิ, อสหตฺถา ทานมทาสิ, อจิตฺตีกตํ ทานมทาสิ, อปวิทฺธํ ทานมทาสิ, โส อสกฺกจฺจํ ทานํ ทตฺวา อสหตฺถา ทานํ ทตฺวา อจิตฺตีกตํ ทานํ ทตฺวา อปวิทฺธํ ทานํ ทตฺวา กายสฺสเภทา ปรํ มรณา จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชิ สุญฺญํ เสรีสกํ วิมานํ.

答：尊者，帕亚西王族不恭敬地布施，不亲手布施，不用心布施，如丢弃般布施。他这样不恭敬、不亲手、不用心、如丢弃般布施后，身坏命终，往生至四大王天，与诸天为伴，住在一座空虚的舍利沙伽(Serīsaka)天宫。

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.231] ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปาถิยวคฺเค ปฐมํ ปาถิยสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，于《波提品》(Pāthiyavagga)中，第一《波提经》(Pāthiyasutta)，是在何处，针对何人，因何事而说？

วิสฺสชฺชนา – มลฺเลสุ ภนฺเต อนุปิเย นาม มลฺลานํ นิคเม ภคฺควโคตฺตํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ, ภคฺควโคตฺโต ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปุริมานิ ภนฺเต ทิวสานิ ปุริมตรานิ สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา มํ เอตทโวจ ‘‘ปจฺจกฺขาโต ทานิ มยา ภคฺคว ภควา, น ทานาหํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส วิหรามี’ติ, กจฺเจ ตํ ภนฺเต ตเถว, ยถา สุนกฺขตฺโต, ลิจฺฉวิปุตฺโต อวจา’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，是在摩罗国(Mallesu)一个名为阿奴毕雅(Anupiya)的市镇，针对巴伽瓦(Bhaggava)族的游方者而说。尊者，巴伽瓦族的游方者对世尊说：“尊者，前些日子，离车(Licchavi)子善星(Sunakkhatta)来到我这里，对我说：‘巴伽瓦，我如今已舍弃世尊，我不再依止世尊而住。’尊者，离车子善星所说的是否如此？”尊者，即是因这件事而说。

อุทุมฺพริกสุตฺต

优昙婆罗经

ปุจฺฉา – อุทุมฺพริกสุตฺตํ [Pg.232] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事情说了《优昙婆罗经》呢？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต นิคฺโรธํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ, นิคฺโรโธ ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควโต ปรมฺมุขา ภควนฺตํเยว อารพฺภ อเนกวิหิตํ อภูตกถํ กเถสิ, ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，这是在王舍城(Rājagaha)针对游行者尼拘陀(Nigrodha)所说。尊者，游行者尼拘陀在世尊背后，针对世尊说了种种不实之语。就是针对这件事而说的。

จกฺกวตฺติสุตฺต

转轮王经

ปุจฺฉา – จกฺกวตฺติสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事情说了《转轮王经》呢？

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต มาตุลายํ สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ อตฺตชฺฌาสเยน สุตฺตนิกฺเขเปน ภควตา ภาสิตํ.

答：尊者，这是世尊在摩揭陀国(Magadha)的马图拉(Mātulā)，出于自己的意向，以经文纲要的方式，为众多比丘宣说的。

อคฺคญฺญสุตฺต

起世经

ปุจฺฉา – อคฺคญฺญสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事情说了《起世经》呢？

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท วาเสฏฺฐํ ปพฺพชิตํ อารพฺภ ภาสิตํ, พฺราหฺมณา ภนฺเต วาเสฏฺฐ ภารทฺวาเช ปพฺพชิเต อกฺโกสนฺติ ปริภาสนฺติ อตฺตรูปาย

答：尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)东园鹿母讲堂，针对已出家的瓦谢塔(Vāseṭṭha)所说。尊者，婆罗门们以相应的言辞辱骂、诽谤已出家的瓦谢塔和巴罗多迦。

ปริภาสาย [Pg.233] ปริปุณฺณาย โน อปริปุณฺณาย, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

（他们的）辱骂是圆满的，而非不圆满的。尊者，就是针对这件事而说的。

ปุจฺฉา – สมฺปสาทนีย สุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ เกน ภาสิตํ.

问：贤友，《净信经》是在哪里由谁宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทายํ ภนฺเต ปาวาริกมฺพวเน อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ภาสิตํ.

答：尊者，这是具寿舍利弗在那烂陀(Nāḷandā)的跋瓦瑞咖(Pāvārika)芒果园所说。

ปาสาทิกสุตฺต

可喜经

ปุจฺฉา – ปาสาทิกสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问：贤友，世尊在哪里、为了谁、根据什么事情说了《可喜经》呢？

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต เวธญฺญานาม สกฺยานํ อมฺพวเน ปาสาเท จุนฺทํ สมณุทฺเทสํ อารพฺภ ภาสิตํ, จุนฺโท ภนฺเต สมณุทฺเทโส ปาวายํ นิคณฺฐสฺส นาฏปุตฺตสฺส กาลํ กิริยาย ภินฺนานํ นิคณฺฐานํ ทฺเวธิกชาตานํ ภณฺฑนชาตานํ กลหชาตานํ วิวาทาปนฺนานํ อญฺญมญฺญํ มุขสตฺตีหิ วิตุชฺชนการณํ อายสฺมโต อานนฺทสฺส อาโรเจสิ, อายสฺมา จ ภนฺเต อานนฺโท ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答：尊者，这是在释迦国一个名叫韦达尼耶(Vedhaññā)的地方，在芒果园的殿堂里，针对沙弥纯陀所说。尊者，沙弥纯陀向具寿阿难报告：尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)在波婆(Pāvā)去世后，尼乾陀教徒们分裂了，分为两派，发生争执、争吵、争论，陷入争端，用言语像武器一样互相攻击。具寿阿难又将此事禀告了世尊。尊者，就是针对这件事而说的。

ลกฺขณสุตฺต

相经

ปุจฺฉา – ลกฺขณสุตฺตํ [Pg.234] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ ภาสิตํ.

问——贤友，这部《相经》是世尊在哪里宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต เชตวนมหาวิหาเร ภาสิตํ.

答——尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林大精舍所说的。

สิงฺคาลสุตฺต

善生经

ปุจฺฉา – สิงฺคาลสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问——贤友，这部《善生经》是世尊在哪里、为了谁、因为什么事而说的呢？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สิงฺคาลํ คหปติปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ, สิงฺคาโล ภนฺเต คหปติปุตฺโต กาลสฺเสว อุฏฺฐาย ราชคหา นิกฺขมิตฺวา อลฺลวตฺโถ อลฺลเกโส ปญฺชลิโก ปุถุทิสา นมสฺสติ ปุรตฺถิมํ ทิสํ ทกฺขิณํ ทิสํ ปจฺฉิมํ ทิสํ อุตฺตรํ ทิสํ เหฏฺฐิมํ ทิสํ อุปริมํ ทิสํ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答——尊者，这是在王舍城针对尸伽罗(Siṅgāla)居士子所说的。尊者，尸伽罗居士子清晨起来，离开王舍城，湿衣湿发，合掌礼拜各方：东方、南方、西方、北方、下方、上方。尊者，这是就此事而说的。

อาฏานาฏิยสุตฺต

阿吒曩胝经

ปุจฺฉา – อาฏานาฏิยสุตฺตํ [Pg.235] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

问——贤友，世尊在什么地方、因为什么事说了《阿吒曩胝经》呢？

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.236] ภนฺเต คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต ภาสิตํ, ภควติ ภนฺเต ราชคเห วิหรติ จตฺตาโร มหาราชาโน จตุทฺทิสํ รกฺขํ ฐเปตฺวา จตุทฺทิสํ คุมฺพํ ฐเปตฺวา จตุทฺทิสํ โอวรณํ ฐเปตฺวา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏปพฺพตํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต เวสฺสวโณ มหาราชา อาฏานาฏิยํ รกฺขํ ภควโต อาโรเจสิ ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนํ อุปาสกานํ อุปาสิกานํ ผาสุวิหาราย, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ภาสิตํ.

答——尊者，此经在王舍城鹫峰山宣说。尊者，当世尊住在王舍城时，四大天王在四方设置守护、军队与屏障后，使整个鹫峰山光明遍照，然后去到世尊那里。他们去到后，顶礼世尊，坐于一旁。尊者，坐于一旁的毗沙门(Vessavaṇa)大王，为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的安乐住，向世尊禀告了《阿吒曩胝守护咒》。尊者，这是就此事而说的。

สงฺคีติสุตฺต

等诵经

ปุจฺฉา – สงฺคีติ [Pg.237] สุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ เกน ภาสิตํ.

问——贤友，这部《等诵经》是在哪里由谁宣说的呢？

วิสฺสชฺชนา – ปาวายํ ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ภาสิตํ.

答——尊者，这是具寿舍利弗在波婆(Pāvā)所说的。

ทสุตฺตรสุตฺต

十上经

ปุจฺฉา – ทสุตฺตรสุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ เกน ภาสิตํ.

问——贤友，这《十上经》是在哪里由谁说的呢？

วิสฺสชฺชนา – ทสุตฺตรสุตฺตํ ภนฺเต จมฺปายํ คคฺคราย โปกฺขรณิยา ตีเร อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ภาสิตํ.

答——尊者，这《十上经》是在瞻波城的伽伽罗(Gaggarā)莲池畔，由具寿舍利弗所说。

ปุจฺฉา – เก [Pg.238] อาวุโส สิกฺขนฺติ.

问——贤友，谁在学习呢？

วิสฺสชฺชนา – เสกฺขา จ ภนฺเต ปุถุชฺชนกลฺยาณกา จ สิกฺขนฺติ.

答——尊者，有学和善凡夫在学习。

ปุจฺฉา – เก อาวุโส สิกฺขิตสิกฺขา.

问——贤友，谁是无学呢？

วิสฺสชฺชนา – อรหนฺโต ภนฺเต สิกฺขิตสิกฺขา.

答——尊者，阿罗汉是无学。

ปุจฺฉา – กสฺส [Pg.239] อาวุโส วจนํ.

问——贤友，这是谁所说？

วิสฺสชฺชนา – ภควโต ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

答——尊者，这是世尊、阿罗汉、正等正觉者所说。

ปุจฺฉา – เกนาวุโส อาภตํ.

问——贤友，这是由谁传来的呢？

วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.

答——尊者，这是由师徒传承而来的。