නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස
礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者
ලක්ඛණාතො
依相赞佛偈
බුද්ධථොමනාගාථා
佛陀赞颂偈
1.
1.
භවාභවෙසු [Pg.19] නෙකෙසු,පූරෙසි තිංසපාරමී;
චරියායොච සම්බුද්ධො,පරිච්චාගෙජහංසදා.
于无数诸有中，圆满三十波罗蜜；以诸行而成正觉，常行舍施。
2.
2.
වෙස්සන්තරත්තභාවම්හි[Pg.20],ඨිතොමද්දිං පිසොඅදා;
නිජංකණ්හාජිනංජාලිං,වියංවඞ්කතපබ්බතෙ.
身为韦桑达拉(Vessantara)时，他亦施舍玛蒂(Maddī)，以及在弯曲山(Vaṅkatapabbata)上的亲生儿女阇利(Jāli)与甘哈吉娜(Kaṇhājinā)。
3.
3.
තතොචවිත්වාතුසිතෙ,පුරෙඋප්පජ්ජිපුඤ්ඤවා;
රූපාදිදසඨානෙහි[Pg.21],අඤ්ඤෙදෙවෙඅතික්කමි.
从彼处死后，福德者生于兜率天(Tusita)；以色等十处，超越其他诸天。
4.
4.
චක්කවාළසහස්සෙහි,දසහාගම්මසබ්බසො;
යාචිතොදෙවබ්රහ්මූහි,බුද්ධභාවමනොනතො.
来自十千世界的诸天与梵天，悉皆前来，恳请彼贤者成就佛果。
5.
5.
විලොකනානිසොපඤ්ච[Pg.22],විලොකෙත්වාසිරින්ධරො;
තතොචවිත්වාමායාය,උප්පජ්ජිසාකියෙකුලෙ.
彼具吉祥者，观察五种观照后，从彼处死，于释迦(Sākya)族中，投生于摩耶(Māyā)腹中。
6.
6.
විසාඛපුණ්ණමෙසෙට්ඨෙ[Pg.23],විජායිලුම්බිනීවනෙ;
සීහනාදංපනාදෙන්තො,සත්තපාදංගතොතදා.
于殊胜之毘舍佉(Visākhā)月圆日，在蓝毗尼(Lumbinī)园中诞生；彼时，作狮子吼，行走七步。
8.
8.
විරොචිංසුතදාකාසෙ[Pg.24],තාරොචන්දදිවාකරා;
රතනානිචභූමට්ඨා,නානාපුප්ඵාචපුප්ඵරෙ.
彼时，空中星、月、日皆放光；地中诸宝藏显现，种种花卉皆盛开。
8.
8.
සීතායන්ති අවීචග්ගී[Pg.25],ඛුප්පිපාසාචසොහිතා;
ලොකන්තරෙමහාපභා,අන්ධාපස්සන්තිතාවදෙ.
无间地狱(Avīci)之火变得清凉，饥渴亦得止息；世界之间大放光明，盲者彼时亦能见。
9.
9.
අඝට්ටිතාවාදිතානි[Pg.26],තූරියානිචඅම්බරෙ;
මධුරෙනපනාදිංසු,යසංසරෙනතාවදෙ.
空中乐器，不击自鸣，发出甜美之声；彼时，其名声远扬。
10.
10.
ථුතිගීතානිගායන්තා,දෙවාචකමලාසනා;
සම්මොදෙන්තාවඅට්ඨංසු[Pg.27],බුද්ධඞ්කුරස්සසන්තිකෙ.
诸天与梵天，唱诵赞颂之歌，欢喜地站立于佛芽(Buddhaṅkura)之旁。
11.
11.
කුමාරොචාරුධාතීහි,තොසිතාරාජමන්දිරෙ;
වුද්ධොසිසුසුඛංඛෙමං,සක්යකඤ්ඤානමන්තරෙ.
王子在王宫中，由美丽的乳母们所抚育而心满意足；他在释迦族少女们之间，安稳快乐地成长。
12.
12.
සොළසවස්සිකොසක්ය[Pg.28],නන්දනොපිතරාසතා;
රාජත්තෙඅභිසිත්තොසි,මොදෙසිතුවනත්තයෙ.
十六岁时，其父在世，彼释迦族之喜(Sakyanandano)被加冕为王，于三界中欢喜。
13.
13.
නන්දනානංසොවණ්ණ[Pg.29],වණ්ණසොභංයසොධරං;
සොකාරෙසිමහෙසිත්තං,ලොකනෙත්තරසායනං.
他册立耶输陀罗(Yasodharā)为王后，她美如欢喜园(Nandana)之金色光辉，是世间眼目之甘露。
14.
14.
එකූනතිංසමෙවස්සෙ,විසාඛපුණ්ණමෙවරෙ;
සහසෙනායඋය්යාසි,යානෙනුය්යානමණ්ඩලං.
于二十九岁时，在殊胜之毘舍佉(Visākhā)月圆日，他与大军共乘车驾，前往御苑。
15.
15.
නිමිත්තෙචතුරොදිස්වා[Pg.30],පුත්තස්සචවිජායනං;
සුත්වාඋබ්බිග්ගචිත්තෙන,නරමිත්ථපුරෙතහිං.
观见四种相，又闻儿子诞生，他心生烦忧，于彼城中不乐。
16.
16.
පච්චාගම්මපුරංතම්හා[Pg.31],පත්තොපාසාදමණ්ඩලං;
නිප්පජ්ජිදෙවරාජාව,සයනෙසොමහාරහෙ.
从彼处返回城中，到达宫殿；彼如天王，安卧于华丽之床上。
17.
17.
සුන්දරීතංපුරක්ඛිත්වා[Pg.32],නච්චගීතෙනතොසයුං;
එවංපිසොනරමිත්වා,ආහුනික්ඛමමානසො.
纵有佳人围绕，以歌舞取悦，彼亦不乐，心生出离之念。
18.
18.
පථමංරාහුලංපුත්තං,පස්සිත්වානික්ඛමාමහං;
ඉතිචින්තියමානෙසො,අගාජායානිවෙසනං;
“我先见过儿子罗睺罗(Rāhula)后再出离”，他如是思忖，前往妻子住处。
19.
19.
ථපෙත්වාපාදදුම්මාරෙ[Pg.33],ගීවමන්තොපවෙසයං;
ඔලොකයංසපස්සිත්ථ,නිප්පන්නංතංසමාතරං.
他将脚置于门槛，伸颈入内；环顾之际，见其子与母亲同眠。
20.
20.
ගණ්හෙය්යංතංඅපනෙත්වා[Pg.34],බාහුංචෙදෙවියාඅහං;
නදදෙනික්ඛමොකාසං,පබුජ්ඣිත්වායසොධරා.
“倘若我移开王妃的手臂去抱他，耶输陀罗(Yasodharā)便会醒来，不给我出离的机会。”
21.
21.
බුද්ධපත්තොවපස්සෙය්යං,රාහුලංඉතිචින්තිය;
කණ්ඩකංආරුහිත්වාන,තම්හාඡන්නෙනනික්ඛමි.
“待我成佛后，再来看罗睺罗(Rāhula)”，如是思忖后，他骑上犍陟(Kaṇḍaka)，与阐那(Channa)一同从彼处出离。
22.
22.
ද්වාරාසයාවිවරිංසු[Pg.35],දෙවතාද්වාරමණ්ඩලං;
රතනුක්කාසහස්සානි,ජාලයිංසුමරූතහිං.
诸天神开启了城门；彼时，诸天在那里点燃了千盏宝炬。
23.
23.
මානික්ඛමස්සුසිද්ධත්ථ,ඉතොත්වංසත්තමෙදිනෙ;
භවිස්සසෙචක්කවත්තී[Pg.36],ඉතිනීවාරිපාපිමා.
“悉达多(Siddhattha)，莫出离！自今日起七日之内，你将成为转轮王。”恶者(Pāpimā)如是劝阻。
24.
24.
තග්ඝජානාමිතංමාර,ඉධමාතිට්ඨපක්කම;
ඉතිමාරං පලාපෙත්වා,විස්සට්ඨොසොඅභික්කමි.
“魔罗(Māra)，我确知此事。莫立于此，退去！”如是驱逐魔罗后，他毅然前行。
25.
25.
පත්වානොමනදීතීරං[Pg.37],පුනාගමෙසිතුරගං;
ඡන්නඤ්චනගරං බිම්බා;
දෙවිලාපටිවෙදිතුං.
到达阿诺玛(Anomā)河岸后，他遣还马匹与阐那(Channa)回城，以告知频婆妃(Bimbādevī)此事。
26.
26.
බන්ධිතංයසොධරාය,මොළිංසුගන්ධවාසිතං;
ඡෙත්වාඛග්ගෙනතිණ්හෙන,උක්ඛිපිත්ථතමම්බරෙ.
他用利剑，斩断由耶输陀罗(Yasodharā)所束、香气薰馥之顶髻，并将其抛向空中。
27.
27.
අට්ඨසෙට්ඨපරික්ඛාරෙ[Pg.38],ධාරෙත්වාබ්රහ්මුනාභතෙ;
හිත්වාරාජාරහංදුස්සං,සමණත්ථමුපාගමි.
他穿上由梵天(Brahmā)带来的八种殊胜资具，舍弃王室衣袍，出家为沙门。
28.
28.
කරොන්තොදුක්කරංකම්මං[Pg.39],ඡබ්බස්සානිපරක්කමො;
ඔළාරිකන්නපානෙහි;
දෙහංයාපෙසිඨීතියා.
彼勇猛精进，行六年苦行；仅以粗食，维持色身。
29.
29.
විසාඛපුණ්ණමෙහෙම,පාතිංපායසපූරිතං;
සුජාතායාභතංගය්හ,නෙරඤ්චරමුපාගමි.
于毘舍佉(Visākhā)月圆日，他接受善生(Sujātā)所供养、盛满乳糜之金钵，而后前往尼连禅河(Nerañjarā)。
30.
30.
නෙරඤ්චරායතීරම්හි[Pg.40],සුත්වාපායාසමුත්තමං;
පටියත්ථවරමග්ගෙන,බොධිමණ්ඩමුපාගමි.
在尼连禅河(Nerañcarā)岸，受食殊胜乳糜；循着备妥之胜道，走向菩提道场。
31.
31.
ජයාසනෙපල්ලඞ්කම්හි[Pg.41],ඨිතොධිට්ඨෙසිධීතිමා;
නවීරියංජහිස්සාමි,අපත්තොඉතිබුද්ධතං.
他于胜利座上结跏趺坐，坚毅者立誓：“若不证得佛果，我绝不舍弃精进。”
32.
32.
දෙවින්දොධමයංසඞ්ඛං[Pg.42],සෙතච්ඡත්තංපිතාමහො;
ධාරයංවාදෙන්තොවීණං,පඤ්චසීඛොඨිතොතහිං.
天帝吹奏法螺，大梵天手持白伞；五髻(Pañcasīkha)天神弹奏琵琶，立于彼处。
33.
33.
ථුතිගීතානිගායන්තී,අට්ඨාසුංදෙවසුන්දරී;
ගහෙත්වාහෙමමඤ්ජූසා,සුරපුප්ඵෙහිපූරිතා.
美丽的天女们手持盛满天花的金匣，歌唱着赞颂之偈，站立一旁。
34.
34.
අනත්ථමෙන්තෙසූරියෙ[Pg.43],මාරසෙනංපලාපයී;
අරුණුග්ගමනෙකාලෙ,පත්තොසිබුද්ධතංවරං.
日落之前，他驱散魔军；黎明时分，他证得无上佛果。
35.
35.
පට්ඨානංසම්මසන්තස්ස,නාථස්සදෙහතොසුභා;
ඡබ්බණ්ණභානිච්ඡධන්ති[Pg.44],විධාවන්ති තහිං තහිං.
当世尊思惟《发趣论》(Paṭṭhāna)时，其身躯发出美妙的六色光芒，四处流布。
36.
36.
නීලානීලාපිතාපීතා,රත්තාරත්තාචනිච්ඡරෙ;
සෙතාසෙතාචමඤ්චිට්ඨා,තම්හාතම්හාපභස්සරා.
蓝色、黄色、红色、白色、绯红色(mañciṭṭhā)以及光耀夺目的光芒，从彼处发出。
37.
37.
බුද්ධපත්තොපිබොධෙය්ය[Pg.45],ධම්මගම්භීරතංජිනො;
නිසාමෙත්වානදෙසෙතුං,නිරුස්සාහමුපාගතො.
胜者虽已证得佛果，但思惟法之深奥后，于说法心生不乐。
38.
38.
සහම්පතිතදාබ්රහ්මා[Pg.46],දෙසනායාභියාචති;
තෙනසොපථමංසෙට්ඨං,ධම්මචක්කමදෙසයි.
彼时，娑婆主梵天(Sahampati)前来劝请说法；因此，他初次宣说了殊胜的法轮。
39.
39.
එකවස්සොවසම්බුද්ධො[Pg.47],වරෙඵග්ගුණපුණ්ණමෙ;
සක්යානංනගරංගඤ්ඡී,සාවකෙහිපුරක්ඛතො.
佛陀安居一年后，于殊胜的法古那(Phagguṇa)月圆之日，在弟子们的簇拥下，前往释迦族之城。
40.
40.
සමාගමම්හිඤාතීනං,වස්සාපෙසිසුසීතලං;
මහාමෙඝඤ්චදෙසෙසි[Pg.48],වෙස්සන්තරස්සජාතකං.
于亲族聚会时，他降下清凉大云雨，并宣说了《韦桑达拉(Vessantara)本生经》。
41.
41.
ගන්ත්වාසාවකයුගෙන,යසොධරායමන්දිරං;
තංතොසෙත්වානදෙසෙසි,චන්දකින්නරජාතකං.
他与二位上首弟子同往耶输陀罗(Yasodharā)的住所，令她欢喜后，宣说了《月光紧那罗(Candakinnara)本生经》。
42.
42.
වසිත්වාසත්තමෙවස්සෙ[Pg.49],තාවතිංසෙ සිලාසනෙ;
අභිධම්මෙන තොසෙසි,දෙවබ්රහ්මගණංබහුං.
于第七个雨安居，在忉利天(Tāvatiṃsa)的石座上安住，他以阿毗达摩令众多天神与梵天众欢喜。
43.
43.
පත්ථරංඤාණජාලෙන,ලොකංලොකෙසිසබ්බදා;
බොධෙතුංබොධියාභාය;
බොධෙය්යජනපඞ්කජං.
他以智慧之网遍覆世间，恒常观照，以菩提之光令堪受教化之众生如莲花绽放。
44.
44.
බොධනෙය්යංජනංදිස්වා[Pg.50],චක්කවාළපරංපරා;
ගන්ත්වාපිවිබොධෙසි,බුද්ධසෙට්ඨොසුබොධිමා.
最胜佛陀，善觉悟者，观见应受教化之众生，即便远在其他宇宙，亦前往令其觉悟。
45.
45.
බකාදිකෙචබ්රහ්මානො,යක්ඛෙචාළවකාදිකෙ;
පුරින්දදාදිකෙදෙවෙ,සූචිලොමාදිරක්ඛසෙ.
他调伏了巴卡(Baka)等诸梵天，阿拉瓦卡(Āḷavaka)等夜叉，普林达达(Purindada)等天神，以及苏奇罗摩(Sūciloma)等罗刹。
46.
46.
ජාණුසොණාදිකෙනෙකෙ[Pg.51],බ්රාහ්මණෙචාවිකක්ඛළෙ;
චූළොදරාදිකෙනාගෙ,ධනපාලාදිකෙගජෙ.
他调伏了阇奴索尼(Jāṇussoṇi)等众多温和的婆罗门，朱罗陀罗(Cūḷodara)等龙族，以及护财(Dhanapāla)等大象。
47.
47.
බුද්ධාමයංතිමඤ්ඤන්තෙ,තිත්ථියෙනෙකලද්ධිකෙ;
දමෙසිදමතංසෙට්ඨො,පරවාදප්පමද්දනො.
摧伏他宗之最胜调御者，调伏了那些自称是佛、持各种邪见的外道(Titthiya)。
48.
48.
අනුබ්යඤ්ජනසම්පන්නො[Pg.52],එසබාත්තිංසලක්ඛණො;
බ්යාමප්පභාපරික්ඛිත්තො,කෙතුමාලාසිලඞ්ඛතො.
他具足三十二大丈夫相与随形好，身光遍布一寻，并以顶上光鬘为庄严。
49.
49.
චතුරාසීතිසහස්ස[Pg.53],ධම්මක්ඛන්ධෙසදෙසයි;
පඤ්චතාථීසවස්සානි,තිලොකස්සහිතායවෙ.
他宣说了八万四千法蕴；四十五年来，确实是为了三界的利益。
50.
50.
බුද්ධකිච්චංකරොන්තොසො,වහංලොකහිතංවරං;
මොචයංබන්ධනාසත්තෙ[Pg.54],කාලංඛෙපෙතිසබ්බදා.
他行使佛陀的职责，承担世间的殊胜利益，解脱众生的系缚，恒常如是度过时光。
51.
51.
යහිං ආසීතිකොනාථො,නිබ්බුතොවරමඤ්ජකෙ;
මහාසාලවනෙරම්මෙ,මල්ලානංනිගමෙතහිං.
八十岁的世尊，在摩罗(Malla)族城镇中，于悦意的娑罗大林(Mahāsālavana)里，在殊胜的卧榻上般涅槃。
52.
52.
අග්ගික්ඛන්ධොවලොකස්මිං[Pg.55],ජාලෙත්වානසසාවකො;
නිබ්බායිත්ථසඞ්ඛතානං,පකාසෙන්තොඅනිච්චතංති.
他如世间的一团火焰，在点燃弟子后，自行熄灭，以此开示有为法之无常。
‘‘නමොතෙභගවානාථ[Pg.56],නමොතෙජයතංජය;
නමොතෙසිරිසම්පන්න,නමොතෙලොකනන්දන.’’
礼敬您，世尊导师！礼敬您，胜中之胜者！礼敬您，具足吉祥者！礼敬您，世间之喜悦！
බුද්ධවන්දනා
礼佛
1.
1.
දෙවලොකා චවිත්වාන[Pg.65],මහාමායාය කුච්ඡියං;
උප්පජ්ජි ගුරුවාරම්හි,වන්දෙතං සක්යපුඞ්ගවං.
从天界辞世，于星期四入摩耶(Mahāmāyā)夫人胎中；我礼敬那位释迦雄者。
2.
2.
දසමා සච්චයෙ නෙසො[Pg.66],විජායි මාතුකුච්ඡිතො;
සුක්කවාරෙ ලුම්බිනියං,වන්දෙ තං ලොකපූජිතං.
十个月后，他从母亲的子宫出生；于蓝毗尼(Lumbinī)的星期五，我礼敬那位世间所敬者。
3.
3.
චක්කවත්තිසිරිං හිත්වා,මහාසිනික්ඛමං සුධී;
නික්ඛමී චන්දවාරම්හි,නමෙ තං මුනිකුඤ්ජරං.
舍弃转轮王的荣耀，大智者行大出离；于星期一出家，我顶礼那位牟尼象王。
4.
4.
අස්සත්ථබොධිමූලම්හි[Pg.67],පල්ලඞ්කෙ අපරාජිතෙ;
පත්තො සබ්බඤ්ඤුතං නාථො,නමෙ තං බුධවාසරෙ.
在菩提树下，于不败之座上；导师证得一切智，我于星期三礼敬他。
5.
5.
පඤ්චවග්ගියමුඛානං[Pg.68],දෙවානං මිගදාවනෙ;
සොරිවාරෙ ධම්මචක්කං,වත්තෙසි තං ජිනං නමෙ.
于鹿野苑，为五比丘与诸天神，于星期六转动法轮；我礼敬那位胜利者。
6.
6.
සබ්බසඞ්ඛතධම්මානං,පකාසියඅනිච්චතං;
නිබ්බුතංඅඞ්ගවාරම්හි,නමාධිඅමතන්දදං.
宣示一切有为法皆是无常，于星期二证入涅槃；我礼敬彼赐予不死甘露者。
7.
7.
සූරියවාරෙ සොණ්ණාය[Pg.69],දොණියා ජිනවිග්ගහො;
අග්ගිනුජ්ජලිතො තස්ස,නමෙ ධාතුසරීරකං.
于星期日，胜者遗体于金槽中为火所燃；我礼敬其舍利之身。
උණ්ණාලොමිකනාථ වන්දනා
白毫相导师赞
උණ්ණාලොධිකනාථස්ස[Pg.71],උණ්ණාය භමුකන්තරෙ;
වජිරාවිය සොභන්ති,නික්ඛන්ති යො සුපණ්ඩරා.
白毫相导师眉间的白毫，如金刚般闪耀，放出极洁白之光芒。
වජිරග්ඝනකායස්ස[Pg.72],නාථස්ස දෙහතො සුභා;
වජිරෙය්යා නිච්ඡරන්ති;
විජ්ජූව ගගණන්තරෙ.
从导师金刚般珍贵的身体中，散发出美丽的金刚光芒，如同天空中的闪电。
රිනින්දමන්දහාසෙන,දාඨාය නිච්ඡරා පභා;
විප්ඵූරිසා දිසාසබ්බා,වජිරායන්ති පණ්ඩරා.
以人王温和的微笑，从其牙齿散发光芒；光芒遍布一切方向，变得如金刚般洁白。