නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者。

වෙස්සන්තරාගීති

韦桑达拉颂

[ක]

[迦]

බාත්තිංසලක්ඛණූපෙත[Pg.1],දාතබ්බං දදතං වර;

වෙස්සන්තරත්ත මාපාදි,සඤ්චරං භවසාගරෙ.

具足三十二妙相，布施之中无上士；愿我能成为韦桑达拉，在生死海中流转。

[ඛ]

[佉]

ද්වන්දංද්වන්දං [Pg.2] සඤ්චරන්තී,ජනානන්දෙ යසොධීරෙ;

මද්දිත්තං සමුපාගඤ්ඡි,ත්වංපිතෙන භවණ්ණවෙ.

成双成对地流转，于众生喜乐与荣耀中；愿你得为玛蒂，亦于此生死海中。

[ග]

[伽]

තුම්හංදානි පවක්ඛාමි,උපත්තිං නන්දිනිං තහිං;

දජ්ජහ්වොවො මමොකාසං,කවයො ප්‍යාභිනන්දථ.

现在我将为你们讲述那令人喜悦的诞生之事；诸位诗人，请给我机会，也请你们欢喜赞叹。

1.

1.

එකනවුතෙහිතො කප්පෙ,විපස්සීනාම නායකො;

විනෙය්‍යෙ [Pg.3] තාරයංඛෙමං,ලොකෙ උප්පජ්ජිචක්ඛුමා.

九十一劫前，有导师名为毗婆尸；他引领应受调伏者至安稳处，具眼者出现于世。

2.

2.

ඛෙමාරාමම්හි සම්බුද්ධො,මිගදායෙ මනොරමෙ;

නිස්සාය බන්ධුමතිංසො,විහාසි නගරංතදා.

正自觉者住在吉祥园(Khemārāma)，在怡人的鹿野苑(Migadāya)中；他依止班度玛提城(Bandhumatī)，当时他住在那座城市。

3.

3.

රජ්ජංධම්මෙන කාරෙසි,නගරෙතම්හි බන්ධුමා;

රාජාතස්ස දුවෙධීතා,ආසුං සබ්බඞ්ගසොභණා.

在那座城中，班度玛王(Bandhumā)以正法治理国家。国王有两位女儿，她们四肢匀称，容貌美丽。

4.

4.

එකොහි [Pg.4] එකදාරාජා,බන්ධුමස්ස සුපෙසයි;

සහස්සග්ඝනිකං සොණ්ණ-මාලඤ්චා නග්ඝ චන්දනං.

有一次，一位国王送给班度玛王一条价值千金的金项链，以及无价的旃檀香。

5.

5.

අදාසි බන්ධුමාරාජා,පිතාජෙට්ඨාය චන්දනං;

සොණ්ණමාලං කනිට්ඨාය,තහිං වියාය ධීතුයා.

父亲班度玛王将旃檀香给了长女，将金项链给了幼女。

6.

6.

උභොතාපීති [Pg.5] චින්තෙසුං,නත්ථත්ථොවත තෙහිනො;

භග්‍යවන්තස්ස පූජෙම,සංපසාදෙන චෙතසා.

她们两人都想道：“这些东西对我们没有用处。让我们以清净虔诚之心，供养那位有福者(Bhagyavant)。”

7.

7.

තතොසාචන්දනං චුණ්ණං-කාරාපෙත්වාන ජෙට්ඨකා;

ගන්ත්වාන විහාරං සොණ්ණ,වණ්ණංපූජෙසි නායකං.

于是长女将旃檀香磨成粉末，前往精舍，供养那位金色的导师。

8.

8.

විකිරිත්වා තු සාගන්ධ,කුටියං සෙසචන්දනං;

එවඤ්හි පත්ථනං කාසි,බුද්ධමාතා භවාමහං.

她将剩余的旃檀香末散布在孤邸中，然后如此发愿：“愿我成为佛陀之母。”

9.

9.

කාරෙත්වා [Pg.6] සොණ්ණමාලංතු,උරච්ඡද පසාදනං;

පූජෙසි හෙමවණ්ණංසා,භගවන්තං කනිට්ඨකා.

幼女将金项链制作成悦意的胸饰，供养了那位金色的世尊。

10.

10.

එවම්පි පත්ථනංකාසි,ඉදංමම පසාදනං;

සරීරෙ නිච්චලා ඨාතු,චරන්තියා භවාභවං.

她也如此发愿：“愿我这件饰品，在我于各种生命形态中流转时，能恒常不动地留在我身上。”

11.

11.

උභොපි [Pg.7] රාජකඤ්ඤාතා,ඨත්වාන යාවතා යුකං;

උපපජ්ජිංසු සොවග්ගං,චුතාසුඛ පමොදනං.

两位王女都活到寿终；从人间逝世后，她们投生天界，享受快乐与喜悦。

12.

12.

මනුස්සදෙව ලොකෙසු,සංසරිංසු සුඛංදුවෙ;

එකනවුති කප්පානි,මුච්චිත්වා පායදුක්ඛතො.

她们两人在人界与天界中快乐地流转了九十一劫，脱离了恶趣之苦。

13.

13.

කස්සපස්ස කාලෙතාසු,කනිට්ඨා කිකිරාජිනො;

ධීතා උරච්ඡදානාම,හුත්වාන පරිනිබ්බුතා.

在迦叶佛时代，她们中的幼女是鸡奇王(Kiki)的女儿，名为乌拉恰达(Uracchadā)，她证入了般涅槃。

14.

14.

ජෙට්ඨකා [Pg.8] පන ධීතාසි,කිකිස්ස රාජිනො තහිං;

ධම්මානාම දමිතා සා,කොමාර බ්‍රහ්මචාරිනී.

而长女是鸡奇王的女儿，名为达玛(Dhammā)，她已受调伏，是一位童贞梵行者。

15.

15.

තතොච විත්වාන සා දෙව,මනුස්සෙසු පුනප්පුනං;

සංසරන්තී මහෙසීසි,පූරින්දදස්ස එකදා.

从那之后，她于天界与人界中一再流转；有一次，她成为普林达达(Purindada)的王后。

16.

16.

රත්තචන්දන [Pg.9] ලෙපෙන,ලිම්පිත දෙහිනී හිසා;

කතපුඤ්ඤ විසෙසෙන,නාමෙන ඵුස්සතීහ්විතා.

因其所作的殊胜功德，她的身体涂有红旃檀香膏，故被称为普萨蒂(Phussatī)。

17.

17.

දෙවින්දො අඤ්ඤදාදිස්වා,පරික්ඛීණායුකං වියං;

දෙවිං තං පරිවාරෙන,මහතා නෙසිනන්දනං.

有一次，天帝看到那位天女寿元已尽，便率领庞大的眷属，将她带到欢喜园(Nandana)。

18.

18.

සිරීසයන පිට්ඨම්හි,තංසයාවිය මාඝවා;

ඨිතො [Pg.10] සයනපස්සම්හි,ඵුස්සතිං එතදබ්‍රවී.

摩伽(Māghavā)让她躺在华丽的床榻上，自己则站在卧榻旁，对普萨蒂如此说道：

19.

19.

වරෙතෙදසදස්සාමි,ඵුස්සතෙවරවණ්ණිකෙ;

ත්වංඤ්හිඉච්ඡසියෙලද්ධුං,ලභාපෙස්සාමිතෙවරෙ.

“普萨蒂，容颜甚美者，我将给你十个愿望。你希望获得什么，我都会让你得到。”

20.

20.

සුත්වාතං ඵුස්සතීදෙවී,ලොමහං සනරූපිනී;

ඛීණායුතමජානන්තී,අත්තනො එතදබ්‍රවී.

听到此话，普萨蒂天女毛骨悚然，了知自己寿元已尽，她如此说道：

21.

21.

පාපංනු [Pg.11] ත්වයි දෙවිංන්ද,කතංමෙ අප්පියාථතෙ;

රම්මාමෙ චවනං ඉච්ඡං,මඤ්ඤෙභණංති ඊදිසං.

“天帝，我是否对你做了什么恶事，或是我让你不悦？我想，你之所以这么说，是希望我从这悦人的地方离去。”

22.

22.

නතෙභද්දෙ කතංපාපං,නචමෙ අප්පියාතුවං;

පුඤ්ඤංතුතෙ පරික්ඛීණං,තස්මා තෙ වංවදාමහං.

“贤德者，你并未造作恶业，我也不厌恶你；只是你的福德已尽，因此我才对你这样说。”

23.

23.

සන්තිකෙ [Pg.12] මරණං තුය්හං,විනාභාවො භවිස්සති;

පටිග්ගණ්හාහි මෙ එතෙ,වරෙදස පවච්ඡතො.

死亡已临近于你，你将离此而去；请接受我所赐予的这十个愿望。

24.

24.

සක්කස්සවචනං සුත්වා,ඤාත්වාමරණ මත්තනො;

වරෙසා ලද්ධුමිච්ඡන්තී,දෙවින්දමෙත දබ්‍රවී.

听了帝释天的话，了知自己将死，她想要获得那些愿望，便对天王说了这话。

25.

25.

ඉතො චුතාසහස්සක්ඛි,සීවිරාජනිවෙසනෙ;

මහෙසී ඵුස්සතීනාම,නීලනෙත්තා යථාමිගී.

哦，千眼者(Sahassakkhi)，当我从此处死去后，愿我投生于尸毗(Sivi)王的宫殿，成为名为普萨蒂(Phussatī)的王后，有如母鹿般的蓝色眼睛。

26.

26.

අස්සං [Pg.13] නීලභමුකාහං,ලභෙය්‍යං පුත්තමුත්තමං;

ධාරෙන්ති යාචමෙගබ්භං,මජ්ඣිමඞ්ගං අනුන්නතං.

愿我有绀青的眉毛，愿我能获得一个最优秀的儿子；当我怀着他时，愿我的腰身不会凸起。

27.

27.

පලිතාන විරූහන්තු,අලම්බාච පයොරො;

කායෙරජො නලිම්පෙථ,වජ්ඣඤ්චාපි පමොචයෙ.

愿白发不会长出，愿双乳不会下垂；愿尘垢不沾染我身，愿我能释放死囚。

28.

28.

යෙයාචිතා [Pg.14] වරාභද්දෙ,තයාදස මයාතව;

දින්නාතෙ තුට්ඨචිත්තෙන,සබ්බෙලච්ඡසි මානුසෙ.

贤善的女士，你所请求的十个愿望，我以欢喜之心给予你；在人间，你将获得所有这些。

29.

29.

තතොචවිත්වාන සාදෙව-ලොකා නිබ්බත්ති ඉච්ඡියං;

මහෙසියා පටිසන්ධි-වසෙන මද්දරාජිනො.

她从天界命终后，如其所愿地投生，在摩达(Madda)王的王后腹中结生。

30.

30.

දසමා [Pg.15] සච්චයෙනෙසා,ධීතරං මද්දරාජිනී;

හෙට්ඨාසුසෙතච්ඡත්තස්ස,විජායි සෙට්ඨරූපිනිං.

经过十个月后，摩达王后在纯白的伞盖下，生下了一位形貌最胜的女儿。

31.

31.

රත්තචන්දන ලෙපෙන,එසාලිම්පි තදෙහිනී;

තෙනස්සා බ්‍රාහ්මණානාමං,අකංසු ඵුස්සතීඉති.

由于她的身体犹如涂了红檀香膏，婆罗门们为她取名为“普萨蒂”。

32.

32.

සඤ්ඤාකාර දොළාරුළ-මඞ්ගලාදීනි කාතුන;

මහතා පරිහාරෙන,පොසිංසු ඛත්තියානියො.

举行了命名、摇篮等吉祥仪式后，刹帝利女人们以极大的照料养育她。

33.

33.

මධූරඛීර [Pg.16] සම්පන්නා,සිනිද්ධපීණ යොබ්බනා;

ධාතියො ඛත්තියානීතං,ඛීරංපායිංසු යාපනං.

刹帝利的奶妈们正当年轻，丰腴柔润，富有甘甜的乳汁，她们喂养她以维持其生命。

34.

34.

සඞ්කමන්තීව වුද්ධාසා,අඞ්කාඅඞ්කං කරාකරං;

රාජකඤ්ඤාච තොසිංසු,නච්චගීතෙහි නාටකී.

她渐渐长大，从一个怀抱传到另一个怀抱，从一只手传到另一只手；王女们和女演员们以舞蹈、歌唱和戏剧来取悦她。

35.

35.

දෙවච්ඡරාවරූපෙන,සුභාසොළස වස්සිකා;

හරන්තී [Pg.17] නෙත්තරසංසා,පස්සන්තානංසුඛෙධිතා.

十六岁时，她光彩照人，有着天界仙女般的绝佳容貌。她吸引了观看者的目光，让他们感到快乐。

36.

36.

සිවිරට්ඨෙ තදාරජ්ජං,සිවිරාජා ජෙතුත්තරෙ;

කාරෙසිසිඤ්චයොනාම,පුත්තොතස්ස මහායසො.

当时，在尸毗(Sivi)国，尸毗王在胜域城(Jetuttara)统治。他有一个声名远播的儿子，名叫辛阇耶(Siñcaya)。

37.

37.

වයප්පත්තො භිරූපොසි,දෙවපුත්තොව සිඤ්චයො;

අරොහ පරිණාහෙන,නානාසිබ්බෙසු කොවිදො.

辛阇耶长大成人，容貌俊美，有如天子；他身材高大匀称，精通各种技艺。

38.

38.

සිඤ්චයස්ස [Pg.18] නිය්‍යාදෙසි,රජ්ජංපුත්තස්ස අත්තනො;

ජීවන්තො පස්සිතුංරාජ-සිරිංඉච්ඡං මහාරහං.

他将王国交给了自己的儿子辛阇耶，希望在有生之年能见到他那伟大的王室辉煌。

39.

39.

ආනෙත්වා මද්දරාජස්ස,ධීතරං ඵුස්සතිංතහිං;

සොළසිත්ථි සහස්සානං,මහෙසිංකාසි ජෙට්ඨිකං.

他迎娶了摩达王的女儿普萨蒂，并立她为一万六千名宫女中的首席王后。

40.

40.

ඵුස්සතීසිඤ්චයොඤ්ඤොඤ්ඤ- [Pg.19]මුඛංද්වෙපියචක්ඛුනා;

පස්සමානාවඅච්ඡිංසු,අඤ්ඤමඤ්ඤපියංවදා.

普萨蒂和辛阇耶两人以爱慕的眼神注视着对方的脸，说着亲爱的话语，生活在一起。

41.

41.

අථචින්ති යදෙවින්දො,දින්නාඵුස්සතියාමයා;

වරාදස තෙසුපුත්ත-වරොනහිසමිජ්ඣති.

于是天王心想：“我曾给予普萨蒂十个愿望，其中关于儿子的愿望尚未实现。”

42.

42.

සමිජ්ඣා පෙසාමිඑතංති,අජෙය්‍යෙභිදසාලයෙ;

උපධාරිත්ථතිස්සාය,පුත්තභාවාරහංමරුං.

“我将使之实现。”于是，帝释天在无敌天宫中，寻察到一位适合做普萨蒂之子的天神。

43.

43.

චවිත්වාහුඋද්ධංගාමී[Pg.20],බොධිදෙවොතතොතහිං;

බ්‍රහ්මංගන්ත්වාසහස්සක්ඛී,තස්සතංඑතදබ්‍රවී.

一位菩萨天人正从天界命终，将上生梵天界。千眼者前去，对他说了这话。

44.

44.

ඉතො භො සුගතිංගච්ඡ,අනුකම්පාහිමරිස;

සිඤ්චයංදෙවියංතස්ස,සන්ධිං ගණ්හජුතින්ධර.

“朋友，为了慈悯世间，请去往善趣。光明者啊，请在辛阇耶王的王后腹中结生。”

45.

45.

අඤ්ඤෙපි [Pg.21] සට්ඨිසහස්ස-දෙවෙ චවන ධම්මිනෙ;

උපසඞ්කම්ම සොයාචි,ගච්ඡහ්වො සුගතිංඉති.

他也去到其他六万名将要命终的天神那里，请求他们说：“你们都去善趣吧！”

46.

46.

බොධිසත්තොච අඤ්ඤෙච,සාධූති සම්පටිච්ඡිසුං;

තතොචුතා චතෙදෙවා,ආගුං මානුසකංඉමං.

菩萨与其他天神皆应允道：“善哉！”于是那些天神从天界命终后，便降生到这人间。

47.

47.

ඵුස්සත්‍යංහි [Pg.22] මහාසත්තො,නිබ්බත්ති පටිසන්ධියා;

කුලෙස්වඤ්ඤෙච මච්චානං,නිබ්බත්තිංසු විසුංවිසුං.

大士在普萨蒂的胎中结生，而其他天神则分别投生于人间的不同家族中。

48.

48.

කුච්ඡිඞ්ගතෙ මහාසත්තෙ,දෙවී දො හළිනීඅහු;

දාතුකාමා මහාදානං,විසජ්ජිය බුහුංධනං.

大士入胎后，王后生起了一种妊娠渴求：她渴望行大布施，散发大量财物。

49.

49.

රාජමන්දිරද්වාරම්හි,වෙමජ්ඣෙනගරස්සච;

චතුද්වාරෙසුඡද්දාන-සාලායො දෙය්‍යපූරිතා.

在王宫门口、城市中央，以及四个城门口，六个布施堂都装满了待施之物。

50.

50.

කාරාපෙත්වාන [Pg.23] ඡස්සත-සහස්සානි දිනෙදිනෙ;

විසජ්ජිත්වාන සබ්බෙසං,ඉච්ඡන්තී ආසිදාතවෙ.

她每日令人布施六十万，希望能施予所有的人。

51.

51.

උත්වාතං කාරණංරාජා,පක්කොසාවිය බ්‍රාහ්මණෙ;

නිමිත්ත පාඨකෙපුච්ඡි,කිං භවිස්සතීතිඤාතවෙ.

国王听闻此事后，便召来婆罗门相师，询问他们以了知“将会发生什么？”

52.

52.

ජානාම නො මහාරාජ,ගතොකුච්ඡිම්හි දෙවියා;

හෙහිත්‍ය [Pg.24] භිරතොදානෙ,එවංවදිංසු බ්‍රාහ්මණා.

“大王，我们知道，”婆罗门们说道，“王后腹中已有了胎儿，他将是一个乐于布施的人。”

53.

53.

බ්‍රාහ්මණානං වචොසුත්වා,නරින්දො තුට්ඨමානසො;

දානංඅදාසි ඡද්දාන-සාලායො සුට්ඨුමාවිය.

国王听闻婆罗门之言，心生欢喜；他便在六所施舍堂中，极力行布施。

54.

54.

පටිසන්ධිග්ගහණම්හා,බොධිසත්තස්ස විඤ්ඤුනො;

පට්ඨායණ්ණව වෙගොව,ලාභොළාරො අනප්පකො.

自从智者菩萨结生以来，如同海潮般，巨大的利益源源不断地涌现。

55.

55.

පණ්ණාකාරං [Pg.25] පහිණිංසු,රාජිනො ජම්බුමණ්ඩලෙ;

බොධිසත්තා නුභාවෙන,නානාරට්ඨින්දඛත්තියා.

阎浮提中，各国国王因菩萨之威神力，纷纷向国王进献贡品。

56.

56.

පරිහාරං පවච්ඡෙසි,මහෙසිං පටිසන්ධිනිං;

රාජාසුඛං වසාපෙසි,කාරෙසිඉච්ඡිතිච්ඡිතං.

国王为怀有身孕的王后提供了周全的保护；他让她安乐居住，并满足她的一切愿望。

57.

57.

බුද්ධඞ්කුරානුභාවෙන,ජනාසුං මොදමානසා;

කාලෙවස්සතිමෙඝොපි,සුභික්ඛොසමයොඅහු.

因佛种（菩萨）之威神力，人们皆心生欢喜；云朵亦应时降雨，时节丰饶安乐。

58.

58.

සද්ධිංපුත්තෙන [Pg.26] ජුණ්හාය,කිළන්තියාවමාතුයා;

මහන්තීරතිසබ්බෙසං,ජනානංවිපුලාතහිං.

当母亲在月光下与儿子嬉戏时，所有人都感到极大的喜悦。

59.

59.

ගබ්භංහි ධාරෙන්තීදෙවී,දසමාසම්හිපූරිතෙ;

නගරංදට්ඨු කාමාසි,තදාරොචෙසිරාජිනො.

王后怀胎足十月后，她渴望游览都城，于是便告知了国王。

60.

60.

සාධුභද්දෙති [Pg.27] වත්වාන,පුරංදෙව පුරංවිය;

රාජා අලඞ්කරාපෙසි,දෙවියා පිතිවඩ්ඪනං.

国王说道：“善哉，甚好！”他将都城装饰得如同天城一般，以增添王后的喜悦。

61.

61.

ආරොපිය තතොදෙවිං,විචිත්තං ලක්ඛිකංරථං;

පදක්ඛිණං කාරාපෙසි,නගරං සබ්බලඞ්කතං.

国王让王后乘坐上那辆华丽吉祥的马车，并让她右绕巡游这座装饰一新的都城。

62.

62.

වෙස්සානං [Pg.28] වීථියාමජ්ඣෙ,ඨානාඨානං පථාපථං;

චලිංසු කම්මජාවාතා,චරන්තියාව දෙවියා.

当王后行至商人街中央时，业风（产兆）从各处生起。

63.

63.

උත්වාමච්චාපවත්තිංතං,රඤ්ඤොරොචිංසුසීඝසො;

සුතිගෙහංකාරාපෙසි,තංවීථියංවසිඤ්චයො.

大臣们迅速将此事禀告国王；辛阇耶王(Siñcaya)便在那条街上，命人建造了一间产房。

64.

64.

තත්ථසාවසමානාව,විජායිඅකුතොභයා;

නිම්මලංසුසුද්ධංපුත්තං,සුවණ්ණක්ඛන්ධසන්නිභං.

她便在那里安住，无所畏惧地诞下了一个儿子；他纯净无垢，犹如一团黄金。

65.

65.

අක්ඛීනිඋම්මිලිත්වාන[Pg.29],නික්ඛන්තොමාතු කුච්ඡිතො;

පසන්නප්පියාකාරෙන,පස්සිත්තමාතුයාමුඛං.

他睁开双眼，从母亲的胎中出来；带着喜悦可爱的神情，他望向母亲的脸庞。

66.

66.

අම්ම දානං දදිස්සාමි,අත්ථිනු කිඤ්චි තෙධනං;

හත්තංසො පසාරෙත්වාන,ඉතිබ්‍රවිතහිං මුහුං.

“母亲，我将行布施。您可有财物？”他伸出手，如此反复说道。

67.

67.

සුත්වාමොදිය [Pg.30] තංමාතා,දෙහිදානං යථිච්ඡිතං;

තාතාති තස්සපාදාසි,සහස්සත්ථවිකංතහිං.

母亲听闻此言，心生欢喜，说道：“我儿，随你所愿去布施吧！”她便给了他一千钱的钱袋。

68.

68.

මහොසධ වෙස්සන්තර-මහාසිද්ධත්ථ ජාතිසු;

කථෙසි මාතරාබොධි-සසත්තො ජාතක්ඛණෙතිසු.

在摩诃萨陀(Mahosadha)、韦桑达拉、摩诃悉达多(Mahāsiddhattha)等本生中，菩萨在出生之时便对母亲说话。

69.

69.

අච්ඡෙර මබ්භුතංදිස්වා,ජනාමොදිං සුතාවදෙ;

අප්ඵොටෙන්තො හසන්තාච,ජයනාදං පනාදයුං.

人们见到这奇妙非凡之事，皆心生欢喜；他们拍手欢笑，发出胜利的欢呼声。

70.

70.

වෙස්සන්තරොති [Pg.31] හ්වායිංසු,නාමග්ගහණ මඞ්ගලං;

සඞ්ඛතා බ්‍රාහ්මණාතස්ස,ජාතත්තා වෙස්සවීථියං.

在命名仪式上，婆罗门们为他取名为韦桑达拉，因为他出生在商人街。

71.

71.

විජාත දිවසෙතස්ස,එකාආකාසචාරිනී;

හත්ථිනීහි සබ්බසෙතං,එකං කුඤ්ජරපොසකං.

在他诞生的那一天，一头空中行走的母象，带来了一头全身雪白的小公象。

72.

72.

බොධිසත්තා නුභාවෙන,ආනෙත්වා මඞ්ගලසම්මතං;

ථපෙත්වාන පක්කාමි,හත්ථිසාලාය සාධුකං.

因菩萨之威神力，这头被视为吉祥的象被带来；在象厩中被妥善安置后，那母象便离开了。

73.

73.

උප්පන්නත්තාමහාසත්තං[Pg.32],තස්සකත්වානපච්චයං;

අකංසුනාගරානාමං,සමග්ගාපච්චයොඉති.

由于大士的诞生，以此为因缘，市民们和合一致，为那头象取名为“波逸雅”(Paccaya)。

74.

74.

තද්දිනෙවවිජායිංසු,අමච්චානංකුමාරකා;

ගෙහෙසුසඨිසහස්සා,මහාසත්තසජාතකා.

就在那天，六万户大臣家中，诞生了与大士同时出生的儿子们。

75.

75.

අතිදීඝාදයොදොසෙ[Pg.33],විවජ්ජෙත්වානසිඤ්චයො;

කුමාරංචතුස්සඨිකා,උපට්ඨාපෙසිධාතියො.

辛阇耶王避免了（为王子选择的乳母有）过高等过失，为他安排了六十四位乳母来侍奉。

76.

76.

අලම්බත්ථනියොචෙතා,භිරූපායොබ්බනෙඨිතා;

ආසුංමධුරථඤ්ඤායො,සංසුද්ධාසෙට්ඨකොලියො.

她们美丽且正值青春，乳汁甜美，出身于纯洁高贵的科利(Koliya)家族。

77.

77.

සුසුසට්ඨිසහස්සානං[Pg.34],එකෙකාධාතියොතථා;

බුද්ධඞ්කුරසජාතානං,උපට්ඨාපෙසිසුංන්දරා.

同样地，也为那六万名与佛种（菩萨）一同出生的男孩们，各安排了一位乳母来侍奉。

78.

78.

සද්ධිං සට්ඨිසහස්සෙහි,කුමාරෙහිමහායසො;

මහතාපරිවාරෙන,සංවඩ්ඪිබොධිසත්තවො.

大名声的菩萨与六万位王子一同，在庞大的眷属围绕中成长起来。

76.

76.

රාජාසතසහස්සග්ඝ-නිකං සුසුපිළන්ධනං;

කාරාපෙත්වාවිභූසෙසි,අත්තජංදානනන්දනං.

国王命人制作了价值十万的精美装饰品，用来装饰他那以布施为乐的儿子。

80.

80.

ඔමුඤ්චිත්වානධාතීනං[Pg.35],තංචතුප්පඤ්චවස්සිකො;

අදාසිසොමහාසත්තො,බොධිං අපෙක්ඛමානසො.

那位大士在四五岁时，脱下（装饰品）给了乳母们，因为他渴望菩提。

81.

81.

පුනතංතාහිධාතීහි,දිය්‍යමානංපිසාදරං;

නසොගණ්හිත්ථකුමාරො,දින්නෙසුඅනපෙඛවා.

再次，即使乳母们恭敬地给他（装饰品），那位王子也不接受，对已施之物没有执着。

82.

82.

ආරොචිංසුපවත්තිංතං[Pg.36],රඤ්ඤොතාධාතියොතදා;

සුත්වාමුදිතචිත්තෙන,තංසොථොමිත්ථඅත්තජං.

那时，那些乳母们将此事禀告给国王；国王听后心生欢喜，赞叹他的儿子。

83.

83.

පුත්තෙනමමදින්නංතං,බ්‍රහ්මදෙය්‍යංපිළන්ධනං;

තුම්හාකංසන්තකංහොතු,ඉච්චාපිබ්‍රවිසිඤ්චයො.

我儿所赠此饰，乃梵天之赐，愿其归属于汝等。”他如是说，并灌水为证。

84.

84.

පුනාපරංපිකාරෙත්වා,පාදාසිපුත්තනන්දනො;

පුත්තස්සදාතුකාමස්ස,සුවිචිත්තපිළන්ධනං.

那位喜爱儿子的父亲又命人制作了一件非常精美的饰品，给了他那渴望布施的儿子。

85.

85.

ඔමුඤ්චිත්වානඑතංපි[Pg.37],ධාතීනංදාසිදායකො;

දාරකොතුට්ඨචිත්තෙන,සබ්බඤ්ඤුතප්පියායනො.

那位童子脱下这件饰品，给了乳母们，心生欢喜，因为他渴望一切知智。

86.

86.

එවංවුත්ත නයෙනෙව,නව වාරෙ පිළන්ධනං;

දහරොදාසි ධාතීනං,නාථානාථ පරායනො.

以如是方式，那位年幼的菩萨，无依者的依怙，九次将饰品布施给乳母们。

87.

87.

අට්ඨවස්සි [Pg.38] කකාලෙතු,එවංචින්තෙසි බුද්ධිමා;

නිසින්නො සිරිසයනො,පාසාදො පරිමණ්ඩලෙ.

八岁时，那位智者坐在宫殿的吉祥卧榻上，如是思惟：

88.

88.

දෙමිබාහිර දානංව,නතාව මම මානසං;

පරිතො සෙතිඑවඤ්හි,අජ්ඣත්තිකංදදාමහං.

我虽布施外在之物，但我的心意尚未满足；因此，我当布施内在之物。

89.

89.

සචෙමං කොචියාචෙය්‍ය,සීසංස මොළිමුත්තධං;

ඡිජ්ජ තං තස්සදජ්ජෙය්‍යං,නහෙය්‍යං ලීනචෙතසො.

若有人向我乞求这戴着宝冠与珍珠的头，我亦会将其斩下布施，心无丝毫退缩。

90.

90.

හදයංමම [Pg.39] යාචෙය්‍ය,භින්දිත්වා අසිනාඋරං;

නීහරිත්වානතංතස්ස,දජ්ජෙය්‍යං තුට්ඨමානසා.

若有人乞求我的心，我亦会以剑破胸，欢喜地将它取出布施。

91.

91.

අක්ඛීනි මමයාචෙය්‍ය,උප්පාටෙත්වාන තාවදෙ;

සත්ථෙන තස්සදජ්ජෙය්‍යං,සලොහිතානි තානිමෙ.

若有人乞求我的眼睛，我亦会即刻用刀将它们连血挖出布施。

92.

92.

හත්ථෙපාදෙචකණ්ණෙච[Pg.40],යාචෙය්‍යමමසාධුකං;

ඡින්දිත්වා තානිදජ්ජෙය්‍යං,තස්සපූරෙ මනොරථං.

若有人善巧地乞求我的手、足与耳，我亦会斩下布施，以满足他的愿望。

93.

93.

මංසංමෙකොචියාචෙය්‍ය,සීඝංසබ්බසරීරතො;

ඛණ්ඩාඛණ්ඩං ඡින්දිත්වාන,දජ්ජෙ මංසං සලොහිතං.

若有人乞求我的肉，我亦会立刻从全身将血肉一块块地割下布施。

94.

94.

හොහිත්වංමමදාසොති,වදෙය්‍යකොචිචෙතහිං;

සයංආමාතිසාවෙත්වා,අත්තානංපි දදාමහං.

若有人对我说：“你做我的奴隶吧”，我亦会亲自应诺，将自身布施于他。

95.

95.

තස්සෙවං [Pg.41] චින්තයන්තස්ස,කම්පිත්ථ පථවීමහා;

සමන්තාගජ්ජමානායං,මත්තොව කුඤ්ජරොවනෙ.

当他如是思惟时，大地震动，四方轰鸣，犹如林中毒醉之象。

96.

96.

මෙරුරාජො නමිත්වාන-භිමුඛොව ජෙතුත්තරං;

නගරං ඨාසි සෙරිත-වෙත්තඞ්කුරොව තාවදෙ.

须弥山王向着杰都多罗城(Jetuttara)俯首，而后伫立，当时它犹如被风吹动的嫩竹。

97.

97.

මහීසද්දසන්තාසෙන[Pg.42],මෙඝොපාවස්සි තාවදෙ;

ඝනවස්සංමහාධාරං,ගජ්ජමානො දිසොදිසං.

因大地的轰鸣声，云朵立刻降下倾盆大雨，雷声响彻四方。

98.

98.

නිච්ඡරිංසු බහූවිජ්ජු-ලතායොච සමන්තතො;

ඉන්දචාපා උට්ඨහිංසු,උක්කාපාතො තදා අහු.

无数电光从四面八方闪现，彩虹升起，那时亦有流星坠落。

99.

99.

අප්ඵොටෙසි තහිංදෙව-රාජාතුට්ඨො සුජම්පති;

සාධුසාධූති සාවෙසි,මහාබ්‍රහ්මා කතඤ්චලී.

天王帝释(Sujampati)欢喜拍手；大梵天合掌宣说：“善哉！善哉！”

100.

100.

බ්‍රහ්මලොකා [Pg.43] තදායාව,ඉතොපථවි මණ්ඩලා;

අච්ඡෙරං අබ්භුතං ආසි,එකකොලාහලං මහා.

那时，从这大地界直到梵天界，出现了一个奇妙、不可思议的巨大喧哗声。

101.

101.

එවංඤ්හි නෙකබ්භූතානි,ජනෙත්වාන මහාජනං;

හාසයං සුසුඛංවඩ්ඪ-මානොසොළස වස්සිකො.

他如此为大众示现许多奇迹，令他们欢欣，自己也安乐地成长，年届十六。

102.

102.

කුමාරො [Pg.44] සබ්බසිබ්බෙසු,කොවිදොච පාරඞ්ගතො;

ඵුල්ලසාලොව සොභන්තො,වණ්ණෙන වයසා තදා.

那位王子精通所有技艺，并已达彼岸；那时，他以其容貌和年龄，犹如盛开的娑罗树般光彩照人。

103.

103.

අථස්ස දාතුකාමොව,රජ්ජංමන්තිය දෙවියා;

පිතාසි සිඤ්චිරාජත්තෙ,පුත්තංසොළස වස්සිකං.

尔后，他的父亲渴望将王国传授于他，与王后商议后，便为十六岁的儿子举行了王位灌顶。

104.

104.

මද්දරට්ඨෙ තදාමද්ද-රාජකුලා භිවණ්ණිනිං;

නෙත්වාමහෙ සිත්තෙමද්දිං-භිසිඤ්චි ධම්මචාරිනිං.

那时，他从摩达国(Maddaraṭṭha)的摩达王族中，迎娶了一位美丽的女子，为奉行正法的玛蒂(Maddī)举行了王后灌顶。

105.

105.

මද්දීමාතුලධීතාසා[Pg.45],භගිනී මන්දහාසිනී;

වෙස්සන්තරකුමාරස්ස,සෙට්ඨලක්ඛණධාරිනී.

那位玛蒂是韦桑达拉(Vessantara)王子的表妹，即他舅舅的女儿。她面带微笑，拥有最殊胜的相好。

106.

106.

පුබ්බඋට්ඨායිනී මද්දී,නිච්චං පච්ඡානිපාතිනී;

මනාපචාරිනී දෙවී,කිංකාර පටිසාවිනී.

玛蒂总是早起晚睡；那位王后行为端庄，凡有吩咐，无不听从。

107.

107.

සොළසිත්ථි [Pg.46] සහස්සාතං,මද්දිංසබ්බඞ්ග සොභණං;

නච්චවාදිත ගීතෙහි,පරිචාරිංසු සබ්බදා.

一万六千名女子，恒常以歌舞和音乐侍奉着身姿曼妙的玛蒂。

108.

108.

වෙස්සන්තරො මහාරාජා,රජ්ජෙභි සිත්තකාලතො;

පඨාය දානසාලායො,ඡද්දානං දාසිකාරිය.

韦桑达拉大王从接受王位灌顶之时起，便命人建造了六座布施堂，广行布施。

109.

109.

මහාදානං පවත්තෙසි,විස්සජ්ජන්තො දිනෙදිනෙ;

සම්මොදමානො ඡස්සත-සහස්සානි ධනානිසො.

他日复一日地进行大布施，欢喜地施予了六十万财富。

110.

110.

එවංදානෙ [Pg.47] රමන්තස්ස,මහෙසීතස්සරාජිනො;

පුත්තංවිජායිඅපර-භාගෙමද්දී සුදස්සනං.

当那位国王如此乐于布施时，他的王后玛蒂后来生下了一个容貌俊美的儿子。

111.

111.

සම්පටිච්ඡිංසු විජාත-කාලෙතං සොණ්ණසන්නිතං;

සොණ්ණ ජාලෙනතෙනස්ස,නාමංජාලීති වොහරුං.

在他出生时，他们迎接了这位如黄金般的孩子；因他生来带有金网，他们称他为“贾利”(Jāli)。

112.

112.

පදසා [Pg.48] ගමනෙ කාලෙ,පුත්තස්ස තස්සජාලිනො;

විජායි ධීතරංඑකං,නාරීනං සෙට්ඨංසම්මතං.

当他的儿子贾利能够行走时，她又生了一个女儿，被认为是女子中最优秀的。

113.

113.

කණ්හාජිනෙන ධීතංතං,සම්පටිච්ඡිංසු සාදරං;

තෙනස්සා ධිතුයානාමං,කණ්හාජිනාති වොහරුං.

彼等恭敬地接纳了那位因黑羚皮而得的女儿；是故，他们称其女名为黑羚女(Kaṇhājinā)。

114.

114.

මහතා පරිවාරෙන,වුද්ධිංන්වායිංසු තෙදුවෙ;

සයන්තා නච්චගීතෙන,නච්චගීත පබොධනා.

彼二子在众多侍从的簇拥下长大成人；他们在歌舞声中入睡，亦在歌舞声中醒来。

115.

115.

මහාසත්තොහි [Pg.49] මාසස්ස,ඡක්ඛත්තුං දානමණ්ඩපෙ;

ඔලොකෙසි අලඞ්කත-හත්ථික්ඛන්ධ වරෙඨිතො.

大士每月六次，立于装饰华丽的优良象背上，视察布施堂。

116.

116.

තහිං කලිඞ්කරට්ඨම්හි,දුබ්බුට්ඨිකා භයානකා;

සස්සානි නසම්පජ්ජිංසු,දුබ්භික්ඛො සමයොඅහු.

其时迦陵伽国(Kaliṅgaraṭṭha)，发生可怕旱灾；庄稼歉收，时逢饥馑。

117.

117.

චොරකම්මං [Pg.50] අකරිංසු,අසක්කොන්තාව ජීවිතුං;

ජනා නිගමගාමෙසු,විලුම්පන්ති දාමරිකා.

因无法维生，人们行窃；暴民在市镇与村落中抢掠。

118.

118.

කලිඞ්කරට්ඨං සකලං,දුබ්භික්ඛභයපීළිතං;

ඝටෙ විලොලපාරීව,සඞ්ඛුම්භිත්ථ අනාථකං.

整个迦陵伽国为饥馑之惧所迫，无依无靠，犹如锅中沸水，动荡不安。

119.

119.

නෙගමා ජානපදාසබ්බෙ,නාගරාච සමග්ගතා;

රාජඞ්ගණෙ උක්කොසිංසු,දුබ්භික්ඛභය චොදිතා.

为饥馑之惧所驱使，所有镇民、乡民与市民，齐集于王家庭院中大声呼号。

120.

120.

තදාසුත්වාන [Pg.51] තංරාජා,සීඝංඋබ්බිග්ග මානසා;

කොයංසද්දොති පුච්ඡිත්ථ,මහාමච්චෙ සකන්තිකෙ.

国王闻彼声，心生惊惧，速问身边诸大臣曰：“此是何声？”

121.

121.

ආරොචයිංසු රාජානං,පවත්තිං තංඅසෙසතො;

රාජාපි පටිජානාසි,මෙඝං වස්සාපයෙ-ඉති.

彼等将事情原委，无有遗漏地禀告国王。国王亦承诺曰：“我将使天降雨。”

122.

122.

තතොසො පත්ථනංකාසි,සමාදිය උපොසථං;

දෙවං වස්සාපනත්ථාය,සත්තාහංසත්තකාරුණො.

于是，那位对众生慈悲的国王，为求降雨，立下誓愿，受持布萨七日。

123.

123.

නහිඑවංපිසොසක්ඛි[Pg.52],වස්සාපෙතුං නරිස්සරො;

මෙඝංකලිඞ්ක රට්ඨම්හි,දුබ්බුට්ඨිකාව ජායහි.

然即便如此，彼人主亦未能使天降雨；于迦陵伽国，旱灾依旧。

124.

124.

තතොසො සන්නිපාතෙත්වා,නාගරෙ එතදබ්‍රවී;

වසාපෙතුං නසක්කොමි,දෙවං කිං නුකරෙ-ඉති.

于是他召集市民，对他们说：“我无法使天降雨，如今该当如何？”

125.

125.

තදාඑවමවොචිංසු[Pg.53],නරාකලිඞ්කරාජිනො;

දෙවං වස්සාපනත්ථාය,සුභික්ඛකාලකාමිනො.

那时，渴望丰饶时节的人们，为求降雨，如此对迦陵伽王说：

126.

126.

සිවිරට්ඨෙමහාරාජ,රජ්ජෙධම්මෙනයොඨිතො;

ජෙතුත්තරෙමහාවෙස්ස-න්තරො සිඤ්චයඔරසො.

“大王，于尸毗国(Siviraṭṭha)，有山伽耶(Sañjaya)王以正法治国；其子乃大韦桑达拉，住于阇都多罗城(Jetuttara)。”

127.

127.

දානෙසුභිරතොහෙස,කිරමඞ්ගලකුඤ්ජරො;

තස්සත්ථිපච්චයොනාම,පවරොසබ්බපණ්ඩරො.

“他非常乐善好施。他有一头吉祥大象，名为帕查亚(Paccayo)，全身洁白，至为优良。”

128.

128.

ගතඨානෙකුඤ්ජරස්ස[Pg.54],තස්සෙකන්තෙනඛත්තිය;

පාවස්සිකිරගජ්ජන්තො,මහාමෙඝොසවිජ්ජුකො.

“大王，据说那头大象所到之处，必定会有带着闪电的乌云雷鸣降雨。”

129.

129.

පෙසෙත්වාබ්‍රාහ්මාණෙරාජ,යාචාපෙතුංසුපණ්ඩරං;

හත්ථිංවට්ටතිතංතෙන,සීඝංපෙසෙහිබ්‍රාහ්මණෙ.

“大王，请派遣婆罗门去乞求那头纯白大象。理应如此，请速速派遣婆罗门。”

130.

130.

සම්පටිච්ඡියසාධූති,සුත්වාතංතුට්ඨමානසො;

රාජඞ්ගණම්හිරාජාසො,සන්නිපාතෙසිබ්‍රාහ්මණෙ.

国王听后，心生欢喜，道：“善哉！”并接纳此议，遂于王家庭院中召集婆罗门。

131.

131.

ගුණවණ්ණෙහිසම්පන්නෙ[Pg.55],විචිනිත්වානබ්‍රහ්මණෙ;

අට්ඨතෙසුරාජාතෙසං,නෙකංදාසිපරිබ්බයං.

国王挑选了八位品德与仪表兼备的婆罗门，并赐予他们丰厚的旅费。

132.

132.

ආනෙථකුඤ්ජරංභොන්තො,වෙස්සන්තරස්සසන්තිකං;

ගන්ත්වායාචිය-එවංතෙ,රාජාවත්වානපෙසයිං.

国王对他们说：“诸位，去到韦桑达拉跟前，向他乞求，将那头大象带来。”说完，便派遣他们出发了。

133.

133.

බ්‍රාහ්මාණා [Pg.56] අට්ඨරාජානං,තෙකත්වාන පදක්ඛිණං;

ගඤ්ඡිංසු ජෙතුත්තරං නාගං,නෙථුං සබ්බඞ්ගසුන්දරං.

那八位婆罗门向国王行右绕礼后，便前往阇都多罗城，欲将那头肢体完美的象带来。

134.

134.

අනුපුබ්බෙන ගන්ත්වාන,තෙපාපුණිංසු බ්‍රාහ්මණා;

ජෙතුත්තරං භුඤ්ජමානා,දානසාලාසු අච්ඡයුං.

彼等婆罗门次第前行，抵达阇都多罗城；他们在布施堂中饮食、等候。

135.

135.

තතොපුණ්ණ මදිනම්හි,කත්වාසරීරමත්තනො;

තෙපංසුමක්ඛිතංආගුං,පාචීනද්වාරමණ්ඩලං.

然后，于月圆之日，他们将灰土涂满己身，来到东门之处。

136.

136.

සංයාචිස්සාමනාගන්ති[Pg.57],චින්තමානාවරාජිනො;

ආගමෙන්තාආගමනං,තත්ථඅච්ඡිං සුබ්‍රාහ්මාණා.

彼等婆罗门心想：“我等将乞求此象。”他们就在那里，等候着那位尊贵王子的到来。

137.

137.

දානග්ගං ඔලෙකෙය්‍යන්ති,තදාසුර සභොජනො;

පාතොනූත්වා මහාසත්තො,අලඞ්කාරෙන ලඞ්කරි.

大士为视察最上等布施，于清晨沐浴，享用美食，然后佩戴所有饰物庄严其身。

138.

138.

අලඞ්කත හත්ථික්ඛන්ධං,අරුය්හ අගමාතතො;

රාජා [Pg.58] පුරත්ථිමං ද්වාරං,පරිසාය මහන්තියා.

他骑上装饰华丽的象背，在众多侍从的簇拥下，前往东门。

139.

139.

මහන්තිං පරිසංදිස්වා,භිතා උබ්බිග්ග මානසා;

තත්ථොකාසං නලභිංසු,යාචිතුං බ්‍රාහ්මණා තහිං.

彼等婆罗门见人群庞大，心生恐惧，惊惶不安，于彼处未得乞求之机。

140.

140.

තම්හා දක්ඛිණද්වාරං තෙ,සඞ්කමිත්වාන උන්නතෙ;

පදෙසෙ සෙට්ඨරාජානං,ආගමෙසුං ඨිතා තතො.

是故，他们转移至南门，立于一高地之上，等候那位最胜王子的到来。

141.

141.

ඔලොකෙත්වාන [Pg.59] පාචීන-දාරම්හි දානමණ්ඩපෙ;

හත්ථික්ඛන්ධගතො රාජා,ද්වාරමා ගඤ්චිදක්ඛිණං.

王子坐于象背，视察了东门的布施堂后，便来到南门。

142.

142.

රාජානං ආගතං දිස්වා,පසාරෙත්වාන බ්‍රාහ්මණා;

හත්ථෙ ‘‘වෙස්සන්තරොජෙතු’’තික්ඛත්තුං ඉතිභාසිංසු.

婆罗门见王子到来，便伸出双手，三度高呼：“愿韦桑达拉胜利！”

143.

143.

ජයසද්දං පනාදන්තෙ,රාජාදිස්වාන බ්‍රාහ්මණෙ;

හත්ථිං තෙසං ඨිතඨානං,පාජෙසි දානමානසා.

王子闻胜利之声，既见婆罗门，遂心怀布施之念，驱象至彼等所立之处。

144.

144.

හත්ථික්ඛන්ධෙ [Pg.60] නිසින්නොව,පසන්නෙන මුඛෙනසො;

ම්හිතපුබ්බං තතොවොච,ගිරෙවං හදයඞ්ගමං.

他坐于象背，面带安详，先露微笑，而后说出此悦人心意之语。

145.

145.

දක්ඛිණාවට්ටසඞ්ඛෙන,බාහුංපග්ගය්හ දක්ඛිණ;

පුරතො මම තිට්ඨන්තා,කිං මංයාචන්ති බ්‍රාහ්මණා.

他举起如右旋海螺般的右臂，问道：“诸位婆罗门，你们立于我前，欲向我乞求何物？”

146.

146.

එවංසීඝම [Pg.61] වොචිංසු,පහට්ඨා බ්‍රාහ්මණා තහිං;

රතනංරාජ යාචාම,කුඤ්ජරං සබ්බපණ්ඩරං.

欢喜的婆罗门们迅速答道：“大王，我们乞求一件宝物，即此纯白之象。”

147.

147.

ඉදංසුත්වානසොචින්ති,අජ්ඣත්තිකං පිදාතවෙ;

අහමිච්ඡාමිතෙදානි,මමං යාචන්ති බාහිරං.

闻此，他思惟道：“我尚欲布施自身内物，如今彼等仅向我乞求身外之物。”

148.

148.

ඉදානි පූරයිස්සාමි,යාචන්තානං මනොරථං;

එවංචින්තියසොභාසි[Pg.62],හත්ථික්ඛන්ධඨිතො ඉති.

“如今我当满足乞求者之愿。”如是思惟后，他立于象背，如是说道：

149.

149.

දෙමිතං නවිකම්පාමි,යංමංයාචන්ති බ්‍රාහ්මණා;

කෙලාස සදිසං සෙතං,අලඞ්කතං ගජුත්තමං.

“我将施与，心不犹豫，婆罗门向我乞求之物——此头装饰华丽、洁白如凯拉萨(Kelāsa)山之最上大象。”

150.

150.

හත්ථික්ඛන්ධා තතො රුය්හ,රාජා චාගාධිමානසො;

ඔලොකෙසිතික්ඛත්තුංතං,කත්වා නාගං පදක්ඛිණං.

于是，那位心怀布施之念的王子从象背下来，右绕大象，并三度注视它。

151.

151.

ගහෙත්වා [Pg.63] සොණ්ණභිඞ්ගාරං,සුගන්ධොදක පූරිතං;

අහ්වායි එථ භොන්තොති,කුඤ්ජරංඑස දාතවෙ.

他拿起一个装满香水的金瓶，为布施此象，呼唤道：“诸位，请过来。”

152.

152.

ගහෙත්වා රජතදාම-සදිසං සෙත හත්තිනො;

සොණ්ඩංට්ඨපිය හත්ථෙසු,බ්‍රාහ්මණානං ගජිස්සරො.

韦桑达拉(Vessantara)握住白象那如同银链般的象鼻，将其放在婆罗门们的手中。

153.

153.

සාලඞ්කතං මහානාගං,පාතෙත්වා දක්ඛිණොදකං;

අදාසි සෙට්ඨදන්තිංතං,අසල්ලිනෙන චෙතසා.

倾泻净水后，他以无吝之心施予了那头装饰庄严、最胜的大象。

154.

154.

සද්ධිං [Pg.64] වීසතිලක්ඛෙන,චතුලක්ඛානි අග්ඝති;

අලඞ්කාරොහි නාගස්ස,නානාරතනචිත්තිතො.

大象的装饰以各种珠宝点缀，价值二百四十万。

155.

155.

අථාපිඅනග්ඝා හොන්ති,ඡළෙව අඞ්කුසාදිසු;

මණයො වාරණොචාපි,අනඞ්ඝො සත්තනග්ඝිකා.

此外，象钩等六件饰物皆为无价；此象亦为无价，此即七无价宝。

156.

156.

යතාවුත්ත රතනෙහි,සද්ධිං අදාසි කුඤ්ජරං;

නාගොපියොපි තෙනෙව,තතො සබ්බඤ්ඤුතං පියං.

他将象与上述珍宝一同布施。正因那象对他如此珍爱，一切知智于他更为珍爱。

156.

156.

අථාපි [Pg.65] පඤ්චසතානි,පරිචාරානි හත්ථිනො;

කුලානි හත්ථිගොපෙහි,සද්ධිං අදාසි සාදරං.

此外，他亦恭敬地布施了侍奉此象的五百户象夫家族。

158.

158.

වෙස්සන්තරෙන දින්නම්හි,සෙත මඞ්ගල කුඤ්ජරෙ;

අචෙතනාපිනාදෙන්තී,මෙදනී සම්ප කම්පථ.

当韦桑达拉施予吉祥白象时，无情之大地亦出声而震动。

159.

159.

තහිං [Pg.66] භීසනකං ආසි,නානං ලොමහංසනං;

මහන්තො විපුලො ඝොසො,ඛුම්භිත්ථ සකලං පුරං.

彼处有种种可怖骇人之事，巨大广阔的声响，令全城骚动。

160.

160.

මහීසද්දසන්තාසෙන,මෙඝො පාවස්සි තාවදෙ;

ඝනවස්සං මහාධාරං,ගජ්ජමානො දිසො දිසං.

因大地之声的恐怖，云立即降下大雨，雨势滂沱，雷声响彻四方。

161.

161.

නිච්ඡරිංසු බහූවිජ්ජු-ලතා යොච සමන්තතො;

ඉන්දචාපා උට්ඨහීංසු,උක්කාපාතො තදා අහු.

许多藤蔓般的闪电四处闪耀，彩虹升起，那时亦有流星坠落。

162.

162.

හත්ථිං [Pg.67] ලද්ධානතෙ තුට්ඨා,බ්‍රාහ්මණා කිරදක්ඛිණා-ද්වාරා නගර මජ්ඣෙන,ගජක්ඛන්ධ ගතානයුං.

那些婆罗门得到象后，确实心生欢喜。他们骑在象背上，从南门穿过城市中央而去。

163.

163.

මහාජනපරිවාරෙ,ගජාරුළ්හෙට්ඨ බ්‍රාහ්මණෙ;

පස්සිං සුනාගරා සබ්බෙ,තදාතෙ එතදබ්‍රවුං.

当婆罗门骑在象背上，被大众围绕时，所有市民都看见了他们，于是他们这样说道：

164.

164.

අම්හාකං [Pg.68] කුඤ්ජරං හම්භො,ආරුළ්හා වො ඉධාගතා;

දින්නොයං කෙන තුම්හාකං,කදා ලද්ධො කුතො-ඉති.

“喂，你们骑着我们的象来到这里！这是谁给你们的？何时何地得到的？”

165.

165.

වෙස්සන්තරෙන දින්නො නො,කථංතුම්හෙ වදිස්සථ;

නකථෙය්‍යාම විත්ථාරං,ගච්ඡෙම නගරං මයං.

“是韦桑达拉施予我们的。你们能说什么？我们不欲详谈，我们要回自己的城了。”

166.

166.

එවංවත්වා නික්ඛමිංසු,ද්වාරෙන උත්තරෙනතෙ;

චිත්තංවිලොල [Pg.69] මානාව,නාගරානං කලිඞ්කජා.

那些迦陵伽(Kāliṅga)人说完这话，便从北门离开，搅动了市民们的心。

167.

167.

තදාහි නාගරා සබ්බෙ,බොධිසත්තස්ස කුජ්ඣිතා;

රාජද්වාරෙ සන්නිපච්ච,උපක්කොසමකංසු තෙ.

那时，所有市民都对菩萨感到愤怒，他们聚集在王宫门前，大声斥责。

168.

168.

අධම්මෙනෙවභොන්ත්තොනො,නාගං රට්ඨස්ස පූජිතං;

අදාවෙස්සන්තරොදුට්ඨ-බ්‍රාහ්මණානමලඞ්කතං.

“诸位，韦桑达拉竟不义地将王国所敬奉的、装饰华丽的大象，施予了那些邪恶的婆罗门。”

169.

169.

සඞ්ඛුම්භිතචිත්තා [Pg.70] සබ්බෙ,තතොනගරවාසිනො;

ගන්ත්වා සිඤ්චයරාජස්ස,සන්තිකං එවමබ්‍රවුං.

所有市民都心绪不宁，于是他们来到信阇耶王(Siñcaya)面前，这样说道：

170.

170.

විධමංදෙවතෙරට්ඨං,පුත්තොවෙස්සන්තරොතව;

කතංසොකුඤ්ජරංදාසි,සිවිරට්ඨස්සපූජිතං.

“大王，您的儿子韦桑达拉正在毁坏王国！他竟将尸毗国(Sivi)所敬奉的象施予了他人。”

171.

171.

කථංසො [Pg.71] වාරණංදාසි,සෙතං කෙලාසසන්නිභං;

පණ්ඩුකම්පලසඤ්ඡන්නං,ජය භූමි විජනානං.

“他怎能施予那如凯拉萨山般洁白的象？它身披黄毯，能知胜利之地。”

172.

172.

සචෙ සො දාතුමිච්ඡෙය්‍ය,අන්නංපාණඤ්චභොජනං;

වත්ථං සෙනාසනං සොණ්ණං,යුත්තංදාතුං යථිච්ඡිතං.

“如果他想布施食物、饮料、资具、衣物、卧具、黄金，随其心意布施方为适当。”

173.

173.

සචෙත්වං නකරිස්සසි,සිවීනං වචනංඉදං;

මඤ්ඤෙතං සහපුත්තෙන,සිවීහත්ථෙ කරිස්සරෙ.

如果你不听从尸毗人(Sivīnaṃ)的这些话，要知道，他们会将你和你的儿子掌握在手中。

174.

174.

තජ්ජමානාහි [Pg.72] එවඤ්හි,සුත්වා සිවීහි භාසිතං;

මඤ්ඤිත්ථ සිඤ්චයො පුත්තං,මාරෙතුං ඉච්ඡරෙඉති.

信阇耶王(Siñcayo)听到尸毗人如此威胁的话语后，心想：“他们想要杀死我的儿子。”

175.

175.

එවංබ්‍යාකාසි තෙනෙව,සීඝංවිබ්භන්ත මානසො;

පුත්තපෙම චොදිතො සො,සොකසල්ල සමප්පිතො.

他如此宣称，心绪迅速不安，被爱子之情所驱使，被悲伤之箭所刺穿。

176.

176.

කාමං [Pg.73] ජනපදො සබ්බං,රට්ඨඤ්චාපි විනස්සතු;

නාහං සිවීනංවචනා,පබ්බාජෙය්‍යං මමත්‍රජං.

任凭整个国家，乃至王国都毁灭吧，我不会因为尸毗人的话而放逐我的儿子。

177.

177.

කථං හං තම්හි දුබ්භෙය්‍යං,සන්තොසො සුද්ධචෙතසො;

පුත්තංකථඤ්ච නිද්දොසං,සත්ථෙන ඝාතයෙ මම.

我怎能背叛他，他心满意足且心性纯洁？我怎能用武器杀死我无辜的儿子？

178.

178.

සිවයො තස්ස සුත්වාන,භාසිතං පුත්තගිද්ධිනො;

අවොචුං විසට්ඨා වීත-භහාඑවං යථාතථං.

尸毗人听了那贪恋儿子的国王的话后，便无拘无束、无所畏惧地如实说道。

179.

179.

මානං [Pg.74] දණ්ඩෙන සත්ථෙන,නාපි සො බන්ධනාරහො;

පබ්බාජෙහි වනං රට්ඨා,වඞ්කෙ වසතු පබ්බතෙ.

不要用棍棒或武器惩罚他，他也不应被囚禁。将他从王国放逐到森林里，让他住在弯曲山(Vaṅke pabbate)。

180.

180.

තදාචින්තයි සොරාජා,නයුත්තං පනූදෙතවෙ;

ඡන්දං හි සිවිනං දානි,තතො වොච සුභාසිතං.

那时，国王心想：“放逐他是不对的。”然而，现在这是尸毗人的意愿。于是他说了善语。

181.

181.

යථාඡන්දං [Pg.75] කරෙය්‍යාමි,රට්ඨ පබ්බාජයෙථ තං;

එකොකාසඤ්ච යාචාම,රත්තිං සො වසතං ඉමං.

我将如你们所愿。让王国放逐他吧。但我请求一个机会：让他今晚留宿。

182.

182.

අමන්තෙතු යථාකාමං,කණ්හාජිනාය ජාලිනා;

තථාච මද්දියා සද්ධිං,කාමෙච පරිභුඤ්ජතු.

让他随心所欲地召见阇利(Jāli)和迦ṇ्हा耆那(Kaṇhājinā)，也让他与玛蒂(Maddī)一同享受欲乐。

183.

183.

තතො රත්‍යා විවසානෙ,සූරියුග්ගමනෙසති;

සමග්ගා සිවයො හුත්වා,රට්ඨා පබ්බජයන්තු තං.

然后，在夜尽天明，旭日东升之时，让尸毗人团结一致，将他从王国放逐。

184.

184.

පච්චාගඤ්ඡුං [Pg.76] තදා සබ්බෙ,සිවයො තුට්ඨමානසා;

සම්පටිච්ඡිත්වාන සාධූති,වචනං සිවිරාජිනො.

那时，所有尸毗人都心满意足地回去了，他们接受了尸毗王的话，说道：“善哉！”

185.

185.

තතොසො සිඤ්චයොඑකං,කත්තාරං පුත්තසන්තිකං;

සාසනං පෙසනත්ථාය,තුරිතං එවමබ්‍රවී.

那时，信阇耶王为了向他儿子传达信息，迅速地对一名使者(kattāraṃ)如此说道：

186.

186.

උට්ඨෙහි කත්තෙ තරමානො,ගන්ත්වා වස්සන්තරං වද;

සිවයො දෙව තෙකුද්ධා,නෙගමාච සමාගතා.

“使者，快起来，去告诉韦桑达拉(Vessantara)：‘王子，尸毗人对你很生气，市民们也聚集起来了。

187.

187.

අස්මා [Pg.77] රත්‍යා විවසානෙ,සූරියුග්ගමනෙ සති;

සමග්ගා සිවයො හුත්වා,රට්ඨා පබ්බාජයන්තිතං.

在这夜尽天明，旭日东升之时，尸毗人将团结一致，把你从王国放逐。”’

188.

188.

සකත්තා තරමානොව,සිවිරාජෙන පෙසිතො;

උපාගමි පුරංරම්මං,වෙස්සන්තර නිවෙසනං.

那名被尸毗王派遣的使者，迅速地来到韦桑达拉那令人愉悦的城中住所。

189.

189.

තත්ථද්දස [Pg.78] කුරංසො,රමමානං සකෙ පුරෙ;

පරිකිණ්ණං අමච්චෙහි,තිදසානංව වාසවං.

他在那里看见王子在自己的城市里享乐，被大臣们围绕着，如同天神中的帝释天。

190.

190.

වන්දිත්වා රොදමානොසො,කත්තා වෙස්සන්තරං බ්‍රවී;

දුක්ඛං තෙ වෙදයිස්සාමි,මාමෙකුජ්ඣ රථෙසභ.

使者顶礼后，哭泣着对韦桑达拉说：“我将告诉你痛苦之事；车乘之主(rathesabha)啊，请不要对我生气。”

191.

191.

අස්මාරත්‍යා විවසානෙ,සූරියුග්ගමනෙ සති;

සිවයො දෙව තෙකුද්ධා,රට්ඨා පබ්බාජයන්තිතං.

“在这夜尽天明，旭日东升之时，王子，尸毗人对你很生气，他们将把你从王国放逐。”

192.

192.

සුත්වාන [Pg.79] භාසිතං එතං,හසමානො පමොදයං;

එවංපුච්ඡිත්ථ කත්තාරං,වෙස්සන්තරො සුධීතිමා.

听了这番话，有智慧的韦桑达拉笑着，欢喜着，如此问使者。

193.

193.

කිස්මිං මෙ සිවයො කුද්ධා,යං නපස්සාමි දුක්කටං;

තංමෙ කත්තෙ වියාචික්ඛ,කස්මා පබ්බාජයන්ති මං.

“尸毗人为何对我发怒？我未见自己有何恶作(dukkaṭa)。使者，请你为我说明，他们为何将我放逐？”

194.

194.

තහිං [Pg.80] කත්තා ඉදංවොච,හත්ථිදානෙන කුජ්ඣරෙ;

ඛීයන්ති සිවයො රාජ,තස්මා පබ්බාජයන්ති තං.

于是使者如此说：“他们因你布施大象而发怒。大王啊，尸毗人正日渐衰落，因此他们将你放逐。”

195.

195.

තංසුත්වාන මහාසත්තො,දානෙසු ථීරමානසො;

වචනං ම්හිතපුබ්බං සො,කත්තාරං එතදබ්‍රවී.

大士听后，于布施心意更坚，他微笑着对使者说了这番话：

196.

196.

හදයං [Pg.81] චක්ඛුමහං දජ්ජං,බාහුංපි දක්ඛිණං මම;

හිරඤ්ඤ මණිසොණ්ණාදිං,නකිං බාහිරකං ධනං.

“我愿献出心脏与眼睛，也愿献出我的右臂；何况是黄金、珠宝等身外之财呢？”

197.

197.

කාමංමංසි වයොසබ්බෙ,පබ්බාජෙන්තු හනන්තුවා;

නෙවදානා විරමිස්සං,කාමංඡින්දන්තු සත්තධා.

“任凭所有尸毗人将我放逐或杀害，我绝不停止布施，任凭他们将我碎为七块。”

198

198

තතොසො දෙවතාවිට්ඨො,කත්තාමග්ගම දෙසයි;

පබ්බාජිතානං සබ්බෙසං,ගතපුබ්බං පුරාණකං.

于是，那被天神附身的使者，指明了所有被放逐者往昔所走的古道。

199.

199.

කොන්තීමාරාය [Pg.82] තීරෙන,ගීරිමා රඤ්චරං පති;

යෙනපබ්බාජිතායන්ති,තෙනගච්ඡතු සුබ්බතො.

“沿着孔提玛拉(Kontīmārā)河岸，朝向阿兰伽罗山(Arañjara)；被放逐者所走之路，愿持善戒者由此而去。”

200.

200.

තංසුත්වාන බොධිසත්තො,සාධූති සම්පටිච්ඡිය;

එකොකාසං නාගරානං,යාචෙතුං එවමබ්‍රවී.

菩萨听后，道：“善哉！”并接受了。他如此说，以向市民们请求一天的宽延。

201.

201.

දානංසත්තසතකංහං[Pg.83],කත්තෙදජ්ජං සුවෙතතො;

පරස්වෙ නික්ඛමිස්සාමි,රත්තිංදිවං ඛමන්තුමෙ.

“使者，我明天将行‘七百大布施’。后天我将离开。请他们允我一日一夜。”

202.

202.

සාධුදෙවපවක්ඛාමි,ඛමාපෙතුංනිසාදිවං;

නාගරානංතිවත්වාන,තදාකත්තාපිපක්කමි.

“好的，王子，我将去向市民们禀告，为您求得一日一夜的宽限。”使者说完此话，随即离去。

203.

203.

මහාසත්තොමහායෙන- [Pg.84]කුත්තංසකලකම්මිකං;

පක්කොසාවියස්වෙදානං,එවංබ්‍යාකාසිදාතවෙ.

大士为行大布施，召其总管库塔(Kutta)，为明日之布施，如是宣说。

204.

204.

හත්ථීඅස්සෙරතෙඉත්ථී,දාසීදාසෙචධෙනුයො;

පටියාදෙහිත්වංසත්ත-සතෙචාගායමාරිස.

朋友，请为布施准备大象、马、车、女子、女仆、男仆与乳牛，每样各备七百之数。

205.

205.

අථොනානප්පකාරානි,අන්නපානානිසබ්බසො;

සුරංපි පටියාදෙහි,සබ්බංදාතබ්බයුත්තකං.

此外，准备各种饮食，以及酒，所有适合布施之物皆需备妥。

206.

206.

එවංසොබ්‍යාකරිත්වාන[Pg.85],පෙමචිත්තෙනචොදිතො;

එකොවමද්දියාරම්මං,පාසාදමභිරූහථ.

他如此吩咐后，为爱心所驱使，独自登上玛蒂(Maddī)那令人愉悦的宫殿。

207.

207.

රත්තචන්දන ගන්ධෙහි,ගන්ධොදකෙහිවාසිතං;

සොපාවෙක්ඛිසිරීගබ්භං,මද්දීදෙවීනිවාසනං.

他进入玛蒂王后的居所，那庄严的内室，以红檀之香与香水熏染。

208.

208.

මද්දීදිස්වානආයන්තං[Pg.86],ම්හිතානනෙනසාමිකං;

උට්ඨාසිආසනාසීඝං,රෙණුමත්තාවකින්නරී.

玛蒂见到面带微笑的夫君前来，便迅速从座位起身，犹如陶醉于花粉的紧那罗女(kinnarī)。

209.

209.

උට්ඨාහිත්වානසාමද්දී,වාමහත්ථෙසු රාජිනො;

දක්ඛිණෙ නසහත්ථෙන,ගණ්හිත්ථමන්දහාසිනී.

那面带微笑的玛蒂站起身来，以自己的右手，执起国王的左手。

210.

210.

තතොසිරිසයනම්හි[Pg.87],නසින්නංසකසාමිකං;

බීජයන්තීවසාට්ඨාසි,මද්දීසඤ්ඤතවාසිනී.

其后，当她的夫君在华丽卧榻上坐下时，端庄自持的玛蒂立于一旁为他扇风。

211.

211.

මද්දිංඅඞ්කෙට්ඨපෙත්වාථ,ගණ්හංහත්තෙසුදෙවියා;

මුඛංමුඛෙනකත්වාන,රාජාමන්දමභාසථ.

于是，国王让玛蒂坐于膝上，执其手，脸贴着脸，温柔地说道：

212.

212.

යංතෙසචෙමයාදින්නං,යඤ්චතෙපෙත්තිකංධනං;

සබ්බංතංනිදහෙය්‍යාසි,භද්දෙකොමාරපෙමිකෙ.

贤妻，爱子之人啊！我曾予你之物，及汝父系之财，汝当将此一切布施出去。

213.

213.

තහිංනවුත්තපුබ්බංමෙ[Pg.88],සාමිකෙනමමීදිසං;

කදාචිඑත්ථකංකාලං,මද්දීඑවඤ්හිචින්තයි.

玛蒂如是思惟：“在如此长的时间里，我的夫君从未对我说过这样的话。”

214.

214.

තතො උබ්බිග්ගචිත්තෙන,මද්දීඑව මභාසථ;

කුහිං දෙව නිදහාමි,තංමෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

于是玛蒂心怀忧虑，如是说道：“大王，我当布施于何处？我问您，请告诉我。”

215.

215.

සීලවන්තෙසු [Pg.89] දුජ්ජාසි,දානං මද්දී යථාරහං;

නහිදානා පරංඅත්ථි,පතිට්ඨා සබ්බපාණිනං.

玛蒂，汝当如法布施予具戒者；于一切有情，无有比布施更殊胜之依处。

216.

216.

නිධානං නාම එතංව,ධනානං නන්දිවඩ්ඪනෙ;

දානංහි නිධි සත්තානං,එවංබ්‍යාකාසි ඛත්තියො.

增喜者啊，此诚为财富之宝藏；布施实为众生之宝藏。刹帝利如是说。

217.

217.

මද්දීවත්වාන [Pg.90] සාධූති,ඔනමිත්වා සිරුත්තමං;

සම්පටිච්ඡි තතො රාජා,පුනාපි එවමබ්‍රවී.

玛蒂道：“善哉！”并顶礼接受。其后，国王复如是言：

218.

218.

ජාලිම්හිමද්දිදයෙසි,සාධුකණ්හාජිනායච;

ගාරවංනිවාතංකාසි,සස්සුයාසස්සුරම්හිච.

玛蒂，汝当善护阇利(Jāli)与黑鹿女(Kaṇhājinā)，亦当于公婆前恭敬谦逊。

219.

219.

යොහිතං පෙම චිත්තෙන,මයාවිප්පවසෙන තෙ;

ඉච්ඡෙ චෙභවිතුං අත්තා,සක්කච්චං තංඋපට්ඨහෙ.

因与我分离，若有他人以爱心待汝，愿为汝夫，汝当尽心侍奉之。

220.

220.

සචෙ [Pg.91] එවං නභවෙය්‍ය,භත්තාරං මාදිසං වියං;

පරිරෙ සෙහි අඤ්ඤං ත්වං,මාකි ස්සිත්ථො මයාවිනා.

若无如我之夫，汝当另觅他人，莫因无我而憔悴。

221.

221.

තදාහි දුම්මුඛී මද්දී,රාජාන මෙව මබ්‍රවී;

දුස්සුතං වත සුණොමි,ඊදිසං කින්නුභාසසි.

其时，玛蒂面带愁容，对国王如是言：“哀哉，我闻此恶言！汝何以作如是语？”

222.

222.

වියාචික්ඛාමි [Pg.92] මෙභ ද්දෙ,සකලං දානි කාරිණං;

හත්ථිදානෙනකුජ්ඣන්ති,සමග්ගා සිවයො මම.

贤妻，我今为汝解释全部原由：全体西维人(Sivayo)因我布施大象而对我发怒。

223.

223.

පබ්බාජෙන්ති මමං තෙන,සිවයො සිවිරට්ඨතො;

මහාදානං දදිස්සාමි,සුවෙ කොමාරසඞ්ගමෙ.

因此，西维人将我从西维国(Siviraṭṭha)放逐。明日，我将于王子集会处行大布施。

224.

224.

පරස්වෙ නික්ඛමිස්සාමි,රට්ඨා එකොව සොභණෙ;

නානාභයෙහි සංකිණ්ණංවඞ්කං ගච්ඡාමි පබ්බත.

后日，我将独自离开此美丽国土，前往充满种种危险的弯伽山(Vaṅka)。

225.

225.

පාණීකතපියෙ [Pg.93] ජාලිං,කණ්හාජිනඤ්ච අත්තජං;

තඤ්චඔහාය ගච්ඡෙය්‍යං,වසෙය්‍යං එකකොවනෙ.

我将舍弃汝，及如生命般亲爱的孩子阇利与黑鹿女，独自一人前往，居住于林中。

226.

226.

රඤ්ඤො සුත්වාන සඞ්කම්පි,වචනංසොකවඩ්ඪනං;

මාලුතෙරිතපත්තංව,මද්දීයා හදයං තදා.

闻王增忧之语，其时玛蒂之心颤动，犹如风中之叶。

227.

227.

මාමමෙවමවචුත්ථ[Pg.94],කම්පෙසි හදයං මම;

තත්තතෙලෙනසිත්තංව,සරිරං රාජ දය්හතෙ.

请勿对我如是言，此言令我心颤；大王，我身燃烧，犹如被浇热油。

228.

228.

නෙසධම්මො මහාරාජ,යං ත්වං ගච්ඡෙය්‍ය එකකො;

අහංපි තෙන ගච්ඡාමි,යෙනගච්ඡසි ඛත්තිය.

大王，汝独自前往，此非正法。刹帝利啊，汝所往之处，我亦随行。

229.

229.

මරණංවා [Pg.95] තයා සද්ධිං,ජීවිතංවා තයා විනා;

තදෙව මරණං සෙය්‍යො,යඤ්චෙජීවෙ තයාපිනා.

与君同死，或无君而生；死亦为佳，胜于无君而生。

230.

230.

අග්ගිං උජ්ජාලයිත්වාන,එකජාල සමාහිතං;

තත්ථෙ වමරණං සෙය්‍යො,යඤ්චෙ ජීවෙ තයා විනා.

燃起一团烈焰，投身其中而死，亦胜于无君而生。

231.

231.

චරන්තා රඤ්ඤනාගංව,දුග්ගෙස්වන්වෙත්ති හත්ථිනී;

එවංතං [Pg.96] අනුගච්ඡාමි,පුත්තෙආදායපච්ඡතො.

犹如母象追随林中象王，跋涉于险地；我亦将如是随汝，携子于身后。

232.

232.

විමංසෙතුං තදා රාජා,මානසං මද්දිදෙවියා;

නානාභයං පකාසෙන්තො,එවංබ්‍රවි භයාපයං.

其时，国王为试探玛蒂王后之心，宣说种种怖畏，以恐吓之，如是言：

233.

233.

වියාචික්ඛාමි [Pg.97] තෙසච්චං,වනම්හි මුදුමානසෙ;

නානාභයං ඛරං ඝොරං,හෙස්මං හදයකම්පනං.

心意柔弱者，我当如实告汝知；林中有种种怖畏，粗厉恐怖，令心颤栗。

234.

234.

කෙසරීනාම යෙභද්දෙ,මිගරාජා ඛරස්සරා;

හිං සන්තිං තෙ සසද්දෙන,මිගෙතික්ඛග්ග දාඨිනො.

贤妻，有名为狮子者，乃兽中之王，其声粗厉；彼等具锐利尖牙，以其吼声伤害群兽。

235.

235.

දීපීබ්‍යග්ඝාකණ්හාච්ඡාච,තික්ඛග්ග නඛ ධාරිනො;

ඛග්ගා [Pg.98] වනමහිංසාච,තික්ඛග්ගසිඞ්ගධාරිනො.

豹、虎与黑熊，有利爪尖锐；犀牛与野水牛，有利角锋利。

236.

236.

තික්ඛග්ග නඛ සිඞ්ගෙහි,එතෙ පොසංපි ඡින්දිය;

ඛණ්ඩාඛණ්ඩං කරිත්වාන,මූලාලංවිය භක්ඛරෙ.

彼等以利爪尖角，亦能撕裂人身；将其碎尸万段，如食莲藕般吞噬。

237.

237.

යාචයක්ඛිනියොයක්ඛා,බහූමනුස්සඛාදකා;

නරංනාරිං ගවෙසන්ති,දුම්මුඛා ඛග්ගපාණිනො.

亦有夜叉女与夜叉，多为食人者；彼等面目丑陋，手持刀剑，寻觅男女。

238.

238.

අථො [Pg.99] අජගරාසප්පා,ඝොරවීසාච විජ්ජරෙ;

විංසාචා රක්ඛසාවාළා,සජ්ජුලොහිතභොජනා.

此外尚有巨蟒毒蛇，其毒猛烈；亦有毕舍遮、罗刹、恶兽，专食鲜血。

139.

139.

අඤ්ඤෙපි බහවොසන්ති,භයාභෙස්මකාරකා;

කිංනභායසි එතෙසං,භයානං භයමානසෙ.

尚有众多其他可怖之物，能致怖畏惊骇；心怀恐惧者，汝何以不畏此等怖畏？

240.

240.

මා [Pg.100] මමං ත්වං නුගච්ඡාහි,ගච්ඡන්තං භයසංයුතං;

වනං ඉධෙව අච්ඡාහි,වුත්තෙහිසහභීරුකෙ.

汝切莫跟随我，进入那充满怖畏的森林；胆怯者，汝当留于此处，与被留下者为伴。

141.

141.

ත්වෙකදාසිරිගබ්භම්හි,වසන්තී සහමෙ සුභෙ;

සුත්වාගවෙසිතාණඞ්කෙ,කිංමෙ මඤ්ජාරගජ්ජිතං.

贤妻，昔日汝与我同住于华丽宫室，仅闻猫叫声，便来寻我庇护。

242.

242.

ත්වෙකදාකිංවිබොධෙසි[Pg.101],භෙමිභෙමීති භාසිය;

රත්තියං හි සයන්තං මං,සුත්වා නුලුඞ්කවස්සිතං.

昔日汝曾于深夜，因闻猫头鹰鸣叫，唤醒沉睡之我，连呼：“我好怕！我好怕！”

243.

243.

ත්වෙකදා මෙඝසද්දංහි,සුත්වාදිවා මමන්තිකං;

ධාවිත්වාමං පරිස්සජ්ජ,කිං මුච්ඡිලොමහංසීනී.

昔日白昼汝闻雷声，即奔至我身旁，紧紧相拥；为何毛骨悚然乃至昏厥？

144.

144.

එවංභය [Pg.102] චඤ්චලාය,සුඛුමාලාය දෙවියා;

නාලංහි වසිතුංරඤ්ඤෙ,භෙස්මෙ අවනවාසිකෙ.

如此惊惧易动摇，娇弱之天女，实不宜居住于此恐怖无庇之林中。

245.

245.

මද්දීසුත්වාන රාජස්ස,භාසිත්තං ථීරමානසා;

විසාරදෙන චිත්තෙන,සාමිකං එවමබ්‍රවී.

玛蒂(Maddī)闻王所言，心意坚定，以无畏之心，对其夫君如是说。

246.

246.

තයිමෙ පෙම චිත්තඤ්ච,අරඤ්ඤෙ භයමානසං;

තයිතෙසුමහාරාජ[Pg.103],සුතික්ඛං පෙම චෙතසං.

大王，我心虽畏惧森林，然于君处，我心唯有爱恋；我对君之爱恋之心，甚为猛利。

247.

247.

සන්දතෙ සීඝසොතංමෙ,තයිසාගර සන්නිභෙ;

නිච්චංපෙමොදකංරාජ,ගඞ්ගොදකංව සාගරෙ.

大王，君如大海，我心如急流奔赴于君；爱恋之水恒常不断，犹如恒河之水奔流入海。

248.

248.

මරණංපෙමචිත්තෙන,ජීවිතං භය චෙතසා;

තදෙව මරණංසෙය්‍යො,යඤ්චෙතං ජීවිතංචිරං.

怀爱恋之心而死，胜于怀怖畏之心而活；如是长久之生，不如彼死之为愈。

249.

249.

පාකාරං [Pg.104] මමූරංරාජ,කත්වාන පුරතොවනං;

නානාභයං නිවාරෙන්තී,ගච්ඡං හංවෙරහිංසිනී.

大王，请以我为城墙，行于前方；我将阻挡种种怖畏，如母鹿般无害而行。

250.

250.

තයිහං පෙමචිත්තාසිං,ගහෙත්ත්වා වඞ්කපබ්බතෙ;

ඵලාඵලංගවෙසන්තී,වසෙය්‍යාමි තයාසහ.

我心对君充满爱意，愿随君往槃迦山(Vaṅkapabbata)；寻觅种种果实，与君共住。

251.

251.

එවංඤ්හි [Pg.105] සූරභාවං සා,දස්සයිත්වාන අත්තනො;

හිමවන්ත වාසිනීව-රාජානං වීතිතොසයි.

如是，彼（玛蒂）展现自身之英勇，犹如雪山中之天女，令国王心生大喜。

252.

252.

යදාදක්ඛසිනච්චන්තෙ,කුමාරෙ මාලධාරිනෙ;

කීළන්තෙ අස්සමෙරම්මෙ,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你看见佩戴花环的童子们，在悦意的净修林中嬉戏舞蹈时，你将不会思念王国。

253.

253.

යදාදක්ඛසිගායන්තෙ[Pg.106],අඤ්ඤොඤ්ඤමුඛදස්සිනෙ;

කුමාරෙවනගුම්බම්හි,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你看见童子们在林丛中歌唱，彼此相视时，你将不会思念王国。

254.

254.

යදාදක්ඛසිමාතඞ්ගං,සායංපාතංබ්‍රහාවනෙ;

අසහායංවිචරන්තං,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你看见大象于广阔林中，朝暮独自游荡时，你将不会思念王国。

255.

255.

නාදංකරෙණුසඞ්ඝස්ස[Pg.107],නදමානස්සපූරතො;

නාගස්සවජතොසුත්වා,නරජ්ජස්සසරිස්සසි.

当你听见前方母象群的吼声，以及公象行进的鸣叫时，你将不会思念王国。

256.

256.

මිගංදිස්වානසායන්හං,පඤ්චමාලිනමාගතං;

කිං පූරිසෙචනච්චන්තෙ,නරජ්ඣස්සසරිස්සසි.

当你傍晚看见鹿群，以及跳舞的紧那罗(Kiṃpurisa)时，你将不会思念王国。

257.

257.

යදාසුස්සසිනිග්ඝොසං[Pg.108],සන්දමානායසින්ධුයා;

ගීතංකිංපුරිසානඤ්ච,නරජ්ජස්සසරිස්සසි.

当你听见河流的潺潺水声，以及紧那罗的歌声时，你将不会思念王国。

258.

258.

සරතස්සචසීහස්ස,බ්‍යග්ඝස්සච්ඡස්සදිවිනො;

සද්දං සුත්වානඛග්ගස්ස,නරජ්ජස්සසරිස්සසි.

当你听见狮子、老虎、熊、豹与犀牛的吼声时，你将不会思念王国。

259.

259.

යදාමොරීහිපරිකිණ්ණං[Pg.109],විචිත්‍රපුච්ඡපක්ඛිනං;

මොරංදක්ඛසිනච්චන්තං,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你看见被雌孔雀围绕、拥有斑斓尾羽的雄孔雀跳舞时，你将不会思念王国。

260.

260.

යදාදක්ඛසි හෙමන්තෙ,පුප්ඵිතෙධරණීරුහෙ;

සුරබ්භිසම්පවායන්තෙ,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你看见寒冬时节，大地林木繁花盛开，散发芬芳时，你将不会思念王国。

261.

261.

යදා [Pg.110] හෙමන්ති කෙමාසෙ,හරිතං දක්ඛසි මෙදනිං;

ඉන්දගොපක සඤ්ඡන්නං,නරජ්ජස්ස සරිස්සසි.

当你在冬季月份，看见大地一片翠绿，覆满胭脂虫时，你将不会思念王国。

162.

162.

තදාහිඵුස්සතීදෙවී,ඨිතාසි පුත්තසොකිනී;

සීරීපගබ්භස්සද්වාරම්හි,විමංසන්තීකථාකථං.

那时，弗萨蒂(Phussatī)天女因其子而悲伤，伫立于华丽宫室之门前，思忖着如何是好。

263.

263.

කලුනංපරිදෙවිත්ථ[Pg.111],අඤ්ඤොඤ්ඤාභාසිතංගිරං;

සුත්වානඵුස්සතීදෙවී,වුත්තස්සසුණිසායච.

她们悲伤地哭泣，彼此交谈；弗萨蒂天女听见了儿媳所说的话。

264.

264.

විසංමෙඛාදිතංසෙය්‍යො,පබ්බතාච පපාතනං;

මතඤ්චරජ්ජුයාබජ්ඣ,නත්ථත්ථොජීවිතෙනමෙ.

宁可服毒，宁可坠落山崖；宁可被绳索勒死，我的生命已无意义。

265.

265.

අජ්ඣායකං [Pg.112] දාන පතිං,යසස්සිනං අමච්ඡරිං;

කස්මා වෙස්සරං පුත්තං,පබ්බාජන්ති අදූසකං.

为何要放逐韦桑达拉(Vessantara)王子？他是一位学者、布施之主，声名远播，无有悭吝，且无过失。

266.

266.

පූජිතං පතිරා ජූහි,සබ්බලොකහි තෙසිනං;

කස්මා වෙස්සන්තරං වුත්තං,පබ්බාජෙන්තිඅදූසකං.

为何要放逐韦桑达拉王子？他受诸王敬仰，为一切世间寻求利益，且无过失。

267.

267.

කලුනං පරි දෙවිත්වා,අස්සා සෙත්වාන ඵුස්සතී;

වුත්තඤ්ච සුණිසං සීඝං,අගා සිඤ්චය සන්තිකං.

弗萨蒂悲伤地哭泣后，安慰了自己，并迅速来到儿媳身边。

268.

268.

තතොතං [Pg.113] සිඤ්චයංදෙවී,විසට්ඨා එතදබ්‍රවී;

නානූපායං පකාසෙන්තී,විචිත්ත වාද විඤ්ඤුනී.

于是，那位善于巧妙言辞、明示种种方便的天女，忧伤地对她说道：

269.

269.

මධූනිව පලා තානි,අම්බාවපති තාඡමා;

එවංහෙ ස්සතිතෙ රට්ඨං,පබ්බාජිතෙඅදූසකෙ.

如同蜂群已离去，芒果树倒伏于地；当无辜者被放逐时，你的国家也将如此。

270.

270.

හංසො [Pg.114] නිඛීණ පත්තොව,පල්ලස්මිං අනූදකෙ;

අපවිට්ඨො අමච්චෙහි,එකොරාජාවිහිය්‍යසි.

大王啊，你将被大臣们抛弃，独自一人被遗下，如同羽翼脱落的天鹅，在干涸的池塘里。

270.

270.

තන්තංබ්‍රූමි මහාරාජ,අත්ථොතෙමා උපච්චගා;

මානංසිවීනංවචනා,පබ්බාජෙසිඅදූසකං.

大王啊，我告诉你，利益不要离你而去；不要因为尸毗人的言语，而放逐无辜者。

172.

172.

දෙවියාවචනංසුත්වා[Pg.115],ධම්මරාජාධම්මඤ්චරො;

ධම්මෙනධම්මිකංබ්‍රූසි,මහෙසිං පුත්තසොකිනිං.

听闻天女之言后，行持正法的法王，以正法对为子悲伤的王后说道：

273.

273.

එසොවෙස්සන්තරොභද්දෙ,පාණාපියතරොහිමෙ;

තථාපිනං පබ්බාජෙමි,ධම්මසත්ථවසානුගො.

贤妻啊，这位韦桑达拉，他比我的生命更珍贵；然而我仍将他放逐，因为我遵循法教的权威。

274.

274.

සීවිරට්ඨම්හිපොරාණ- [Pg.116]රාජූනංධම්මතන්තියා;

අහඤ්හිපචිතිංකුම්මි,විනයන්තොමමොරසං.

在尸毗国，我遵循古代诸王的法统；我以此表达敬意，并放逐我的亲生儿子。

275.

275.

රඤ්ඤොතං වචනංසුත්වා,ඛින්නාහදයකම්පිනී;

පුනසාපරිදෙවන්තී,එවංවිලවිඵුස්සතී.

听闻国王之言，她心生忧伤，心颤不已；弗萨蒂再次哀叹，如此哭泣道：

276.

276.

යස්සපුබ්බෙධජග්ගානි,කණිකාරාවපුප්ඵිතා;

යායන්තමනුයායන්ති,ස්වජ්ජෙකොවගමිස්සති.

往昔，如盛开的翅子树(kaṇikāra)花的旗帜，在他前行时跟随；今日，谁将与他同行？

277.

277.

ඉන්දගොපකවණ්ණාභා[Pg.117],ගන්ධාරා පණ්ඩුකම්පලා;

යායන්තමනුයායන්ති,ස්වජ්ජෙකොවගමිස්සසි.

往昔，如胭脂虫(indagopaka)般色泽的犍陀罗(Gandhāra)毛毯，在他前行时跟随；今日，谁将与他同行？

278.

278.

යොපුබ්බෙහත්ථිනායාති,සිවිකායරථෙනච;

ස්වජ්ජවෙස්සරොරාජා,කථංගච්ඡතිපත්ථිකා.

往昔他乘坐大象、轿子与马车而行，今日韦桑达拉王如何能徒步而行？

279.

279.

කථංචන්දනලිත්තඞ්ගො[Pg.118],නච්චගීතපබොධනො;

ඛුරාජිනං ඵරුසඤ්ච,ඛාරිකාජඤ්චහාහිති.

他曾身涂旃檀香，在歌舞中醒来；如今如何能身穿粗糙的兽皮、肩负扁担？

280.

280.

පවීසන්තො බ්‍රහාරඤ්ඤං,කාසාවං අජිනා නිවා;

ඛරං කුස මයං චීරං,කථං පරි දහිස්සති.

进入大森林，他将如何穿上袈裟与兽皮，以及粗糙的草衣与树皮衣？

281.

281.

කාසියානිච [Pg.119] ධරෙත්වා,ඛොමකො ටුම්පරානිච;

කුසචීරානි ධාරෙන්තී,කථංමද්දීකරිස්සති.

她曾穿着迦尸(Kāsī)丝绸、亚麻布与细棉布，玛蒂(Maddī)如今如何能穿着草衣与树皮衣？

282.

282.

වය්හාහි පරියායිත්වා,සිවිකාය රථෙනච,සාකථජ්ජ අනුජ්ඣඞ්ගී,පථං ගච්ඡති පත්ථිකා.

她曾乘坐轿子与马车四处游历，今日身体娇弱，如何能徒步走在路上？

283.

283.

සුඛෙධිතාහිහිරඤ්ඤ- [Pg.120]පාදුකාරුළ්හගාමිනී,සාකථජ්ජසුඛානන්දී,පථංගච්ඡතිපත්ථිකා.

她曾在安乐中长大，脚踏金履而行；今日这位惯于享乐之人，如何能徒步走在路上？

284.

284.

ගන්ත්වාඉත්ථිසහස්සානං,පූරතොයාහිමාලිනී;

සාකථජ්ජයසානන්දී,වනංගච්ඡතිඑකිකා.

她曾为成千女性所围绕，如佩戴花环，如江河满溢；今日这位惯于享受声名之人，如何能独自一人进入森林？

285.

285.

සද්දංසිවායසුත්වායා[Pg.121],මුහුංඋත්තස්සතෙපුරෙ;

වසන්තීසාබ්‍රහාරඤ්ඤෙ,කථං වච්ඡතිභීරුකා.

往昔在城里，她听闻胡狼(sivā)之声也时常惊恐；她这个胆怯之人，如何能住在大森林里？

289.

289.

සද්දංසුත්වානුලුඞ්කස්ස,මුහුංඋත්තසතෙපුරෙ;

වසන්තීසාබ්‍රහාරඤ්ඤෙ,කථංවච්ඡතිභීරුකා.

往昔在城里，她听闻猫头鹰(uluṅka)之声也时常惊恐；她这个胆怯之人，如何能住在大森林里？

287.

287.

සකුණීහත [Pg.122] පුත්තාව,සුඤ්ඤංදිස්වා කුලාවකං;

චීරංදුක්ඛෙන ඣායිස්සං,සුඤ්ඤංආගම්මිමංපුරං.

就像一只雏鸟被杀的母鸟，看见空空的巢穴；回到这座空城，我将长久地为悲伤所焚烧。

288.

288.

කුරුරී හතඡාපාව,සුඤ්ඤංදිස්වා කුලාවකං;

තෙනතෙන පධාවිස්සං,පියෙපුත්තෙඅපස්සතී.

就像一只雏鸟被杀的鹧鸪(kurarī)，看见空空的巢穴；我将四处奔跑，因为看不见我亲爱的儿子。

289.

289.

එවංමෙවිල [Pg.123] පන්තියා,රාජපුත්තං අදූසකං;

පබ්බාජෙසි වනංරට්ඨා,මඤ්ඤෙහිස්සාමිජීවිතං.

当我如此哀叹之时，你却将无辜的王子从国中放逐到森林；我想我将失去生命。

290.

290.

ඵුස්සත්‍යා ලවිතංසුත්වා,සබ්බා සිඤ්චයරා ජිනො;

බාහාපග්ගය්හ පක්කන්දුං,සිවිකඤ්ඤා සමාගතා.

听闻弗萨蒂的哀叹，所有尸毗的少女们都聚集起来，举起手臂哭泣。

291.

291.

පක්කන්දිතරවංතාසං[Pg.124],සුත්වා සොකපමද්දිතා;

සිවිකඤ්ඤාච පක්කන්දුං,වෙස්සන්තරනිවෙසනෙ.

听闻她们的哭声，为悲伤所碎的尸毗少女们，也在韦桑达拉的住所哭泣。

292.

292.

ඔරොධාච කුමාරාච,වෙසියානා බ්‍රහ්මණා;

බාහාපග්ගය්හපක්කන්දුං,වෙස්සන්තරනිවෙසනෙ.

后宫的嫔妃与王子们，吠舍与婆罗门，都在韦桑达拉的住所举起手臂哭泣。

293.

293.

හත්ථාරොහාඅනීකට්ඨා[Pg.125],රථිකා පත්ථිකාරකා;

බාහාපග්ගය්හ පක්කන්දුං,වෙස්සන්තර නිවෙසනෙ.

象兵、车兵、步兵与诸军士，皆举起手臂，于韦桑达拉之住所哭号。

294.

294.

තස්සාරත්‍යා අච්චයෙන,සූරියෙ උග්ගතෙසති;

ආරොචයිංසු රාජානං,දානග්ගං උපගන්තවෙ.

那一夜过后，当太阳升起时，他们向国王禀报，请他前往布施大殿。

295.

295.

අථපාතොව සොරාජා,න්හත්වාභූසන භූසිතො;

දානසාල මුපාගඤ්ඡි,මහාජන පුරක්ඛතො.

于是，清晨那位国王沐浴并盛装打扮后，在大众的簇拥下前往布施堂。

296.

296.

දානසාලාසු [Pg.126] දාතබ්බං,දිස්වාන පටියාදිතං;

අමච්චෙව මාණාපෙසි,රාජාභි තුට්ඨමානතො.

国王看到各个布施堂里准备好的待施之物，心生欢喜，便命令大臣们。

297.

297.

වත්තානිවත්ථකාමානං,සොණ්ඩානං දෙථවාරුණිං;

භොජනං භොජනත්ථිනං,සම්මදෙව පවච්ඡථ.

给求衣者衣物，给嗜酒者瓦鲁尼酒；给求食者食物，你们要妥善地布施。

298.

298.

යෙයංයං [Pg.127] ලද්ධුමිච්ඡන්ති,තංතංතස්සපවච්ඡථ;

මායාචකෙ නිවාරෙථ,දානසාලාසු ආගතෙ.

凡他们想要得到的，就给他们；不要阻止来到布施堂的乞求者。

299.

299.

තදාසියං භීසනකං,තදාසි ලොමහංසනං;

මහාදානෙ පදින්නම්හිමෙදිනී සම්පකම්පථ.

那时，那景象令人恐惧，令人毛骨悚然；当大布施进行时，大地颤动。

300.

300.

පරිදෙවිංසු වෙස්සන්ත්ත-රරාජං පතිතාවදෙ;

පකිත්තෙත්වාන නානප්ප-කාරං එවං වණිබ්බකා.

乞求者们以各种方式赞颂韦桑达拉王后，如此为他哀叹道：

301.

301.

අම්හෙහිත්වාන [Pg.128] වෙස්සන්ත-රරාජා දානදායකො;

අචිරෙ නෙව රට්ඨම්හා,නික්ඛමිස්සතිකානනං.

“布施者韦桑达拉王将离开我们，不久后将从国中前往森林。”

302.

302.

සත්තහත්ථිසතෙදත්වා,සබ්බාලඞ්කාර භූසිතෙ;

එසවෙස්සන්තරො සම්හා,රට්ඨම්හා නික්ඛමිස්සති.

“施舍了七百头全身饰满庄严的大象后，这位韦桑达拉将从我们的国中离开。”

303.

303.

සත්තඅස්ස සතෙ දත්වා,සින්ධවෙ සීඝ වාහනෙ;

එස වෙස්සන්තරොසම්හා,රට්ඨම්හා නික්ඛමිස්සති.

“施舍了七百匹奔跑迅速的信度(Sindhava)良马后，这位韦桑达拉将从我们的国中离开。”

304.

304.

රථෙසත්තසතෙදත්වා[Pg.129],සන්නන්ධෙ උස්සිතද්ධජෙ;

එස වෙස්සන්තරොසම්හා,රට්ඨම්හා නික්ඛමිස්සති.

“施舍了七百辆装备齐全、旗帜高扬的战车后，这位韦桑达拉将从我们的国中离开。”

305.

305.

සත්තකඤ්ඤා සතෙදත්වා,සුරූපිනී විභූසිතා;

එස වෙස්සන්තරොසම්හා,රට්ඨම්හා නික්ඛමිස්සති.

“施舍了七百名美丽且装饰华丽的少女后，这位韦桑达拉将从我们的国中离开。”

306.

306.

සත්තධෙනු [Pg.130] සතෙ දත්වා,සබ්බාකංසු පධාරණා;

එසවෙස්සන්තරොරාජා,සම්හාරට්ඨානිරච්ඡති.

“施舍了七百头附带青铜奶桶的母牛后，这位韦桑达拉王将从我们的国中离去。”

307.

307.

සත්තදාසි සතෙ දත්වා,සත්තදාස සතානිච;

එසවෙස්සන්තරොරාජා,සම්හාරට්ඨානිරච්ඡති.

“施舍了七百名女仆和七百名男仆后，这位韦桑达拉王将从我们的国中离去。”

308.

308.

අථෙත්ථවත්තතෙසද්දො,තුමුලොභෙ රවොමහා;

සමාකුලං පුරංආසි,අහොසි ලොමහංසනං.

那时，城中响起巨大、嘈杂、可怕的声响；整个城市都骚动了，令人毛骨悚然。

309.

309.

සොදත්වාන [Pg.131] මහාදානං,වෙස්සන්තරො අමච්ඡරී;

පුරක්ඛතො අමච්චෙහි,අගාසකනිවෙසනං.

慷慨的韦桑达拉作了大布施后，在大臣们的簇拥下，前往自己的住所。

310.

310.

තතොහි මද්දියාසද්ධිං,මාතාපිතූන සන්තිකං;

වන්දනත්ථාය අගඤ්ඡි,අලඞ්කත රථෙනසො.

于是，他与玛蒂一同，乘坐装饰华丽的马车，前往父母那里行礼。

311.

311.

වන්දිත්වා [Pg.132] පිතරංබොධි-සත්තොබ්‍රවිකතඤ්ජලී;

එවංආවීකරොන්තොව,ගමිස්සමානඅඤ්ජසං.

菩萨合掌向父亲行礼后说道，如此表明他将要走的路：

312.

312.

මමංතාත පබ්බාජෙසි,යම්හාරට්ඨා අදූසකං;

සිවීනං වචනත්ථෙන,තෙනං-ගච්ඡාමි කානනං.

“父亲，因为西维人(Sivi)的话，你将无辜的我从国中放逐，因此我将前往森林。”

313.

313.

සුවෙඅහං මහාරාජ,සූරියුග්ග මනෙ සති,නික්ඛමිස්සාමි රට්ඨම්හා,වඞ්කං ගච්ඡාමි පබ්බතං.

“大王，明日日出时，我将离开此国，前往弯曲山(Vaṅka)。”

314.

314.

වනෙවාළ [Pg.133] මිගාකිණ්ණෙ,ඛග්ගදීපිනිඉසෙ විතෙ;

අහංපුඤ්ඤානි කරොමි,තුම්හෙ පඞ්කම්හී සීදථ.

“在野兽遍布、犀牛和豹子出没的林中，我将修习功德，而你们却沉沦于泥沼中。”

315.

315.

තතොසොතරමානොව,ගන්ත්වානමාකුසන්තිකං;

වන්දමානොආරොචිත්ත,එවංඤ්හිසකමාතුයා.

于是他迅速前往母亲那里，顶礼后如此向自己的母亲禀告：

316.

316.

අනුජානාහිමංඅම්මා,ගච්ඡාමිවඞ්කපබ්බතං;

වනෙපුඤ්ඤානිකාහාමි[Pg.134],පබ්බජ්ජාමමරුච්චති.

“母亲，请允许我，我将前往弯曲山；我将在林中修习功德，我乐于出家。”

317.

317.

තංසුත්ත්වාරුණ්ණමුඛෙන,ජනනීඑවමබ්‍රවී;

අනුජානාමිතංවුත්තං,පබ්බජ්ජාතෙසමිජ්ඣභු.

母亲听后，泪流满面地说道：“我允许你所说的，愿你的出家成功。”

318.

318.

අයඤ්හිවුත්ත මෙමද්දී,සුණ්හා සුඛුමවද්ධිනී;

අච්ඡතං සහ වුත්තෙහි,කිං අරඤ්ඤෙකරිස්සති.

“儿子，这是我的儿媳玛蒂，她娇生惯养。让她和亲属们待在一起吧，她在森林里能做什么呢？”

319.

319.

මාතුයාවචනංසුත්වා[Pg.135],වෙස්සන්තරො කතඤ්ජලී;

ම්හිතපුබ්බමභා සිත්ත,ඤාපෙන්තොඅත්තනොමතිං.

韦桑达拉听了母亲的话，合掌，微笑着说，表明自己的意愿：

320.

320.

නාහංඅකා මාදාසංවි,අරඤ්ඤංනෙතු මුස්සහෙ;

සචෙඉච්ඡ තිඅන්වෙතු,සචෙනිච්ඡති අච්ඡතු.

“我无法强行将不情愿的她带入林中。如果她愿意，就让她跟随；如果她不愿意，就让她留下。”

321.

321.

තතොසුණ්හංමහාරාජා[Pg.136],යාචිතුංපටිපජ්ජථ;

මාචන්දනසමාචාරෙ,රජොජල්ලංමධාරයි.

于是大王开始劝说儿媳：“你品行如旃檀，切莫沾染尘垢。”

322.

322.

කාසියානිචධාරෙත්වා,කුසචීරමධාරයි;

දුක්ඛොවාසොඅරඤ්ඤස්මිං,මාහිත්වංලක්ඛණෙගමි.

“你一向穿迦尸(Kāsi)的丝绸，难道要去穿草与树皮的衣服吗？林中的生活是痛苦的，我的美人，你不要去啊。”

323.

323.

තතො [Pg.137] පතිබ්බතා සුණ්හා,සස්සුරං එවමබ්‍රවී;

නාහං තංසුඛමිච්ඡය්‍යං,යංමෙ වෙස්සන්තරං විනා.

于是，忠贞的儿媳对公公如此说道：“我不要那种没有韦桑达拉的快乐。”

324.

324.

තතො සුණ්හං මහාරාජා,දුස්සහානි බ්‍රහාවනෙ;

නානාභයානි ඤාපෙන්තො,වනං යාචි අගන්තවෙ.

于是，大王向儿媳说明了广林中难以忍受的种种危险，请求她不要去森林。

325.

325.

යාන සන්ති මහාරාජ,භයානිතානි කානනෙ;

සබ්බානි [Pg.138] හං සහිස්සමි,අනුගච්ඡාමි මෙපතිං.

大王，林中所有那些危险，我皆能忍受，我将跟随我的丈夫。

326.

326.

පූරතොහං ගමිස්සාමි,දදන්තී භත්ථුනො පථං;

උරසා පනුදහිත්වාන,කුස නළ වනාදයො.

我将走在前面，为我夫君开辟道路，用胸膛推开吉祥草、芦苇、林木等。

327.

327.

බහූහි වතවරියාහි,කුමාරී වින්දතෙ පතිං;

වෙධබ්‍යං කටුකං ලොකෙ,ගච්ඡඤ්ඤෙව රථෙසභ.

少女通过众多誓言与修行觅得夫君；世间寡居是痛苦的，人中之雄啊，我定要前去。

328.

328.

නානාකාරෙහි [Pg.139] පීළෙන්ති,අනාථංවිධවං ජනා;

අතිවාක්‍යෙන භාසන්ති,මිත්තාචාපි සලොහිතා.

人们以种种方式欺凌无依的寡妇；朋友与亲属亦用恶语相向。

329.

329.

නග්ගා නදී අනූදකා,නග්ගං රට්ඨං අරාජකං;

ඉත්ථීපි විධවා නග්ගා,යස්සාසුංදස භාතරො.

无水之河是裸露，无王之国是裸露；寡妇亦是裸露，纵有十个兄弟。

330.

330.

ධජො [Pg.140] රථස්ස පඤ්ඤානං,ධුමො පඤ්ඤා නමග්ගිනො;

රාජා රට්ඨස්ස පඤ්ඤානං,භත්තා පඤ්ඤානමිත්ථියා.

旗帜是战车的标识，烟是火的标识；国王是国家的标识，丈夫是女人的标识。

331.

331.

යා දලිද්දස්ස පොසස්ස,දලිද්දී භරියා සියා;

අඩ්ඪා අඩ්ඪස්ස රාජින්ද,තං වෙ දෙවා පසංසරෙ.

人主啊，若为贫夫之贫妻，若为富夫之富妻，天神实赞叹斯人。

332.

332.

කථං නුතාසං හදයං,සුඛරාවත ඉත්ථියො;

යා [Pg.141] සාමිකෙ දුක්ඛිතම්හි,සුඛමිච්ඡන්ති අත්තනො.

当夫君受苦之时，那些为自己寻求快乐的女人，她们的心究竟是怎样的呢？

333.

333.

අපිසාගරපරියන්තං,බහුවිත්තධරංමහිං;

නානාරතනපරිපූරං,නිච්ඡෙවෙස්සන්තරංවිනා.

即使是直至海际、拥有众多财富、充满种种珍宝的大地，若无韦桑达拉，我亦不欲。

334.

334.

සාමිකං අනුගච්ඡිස්සං,අහං කාසායවාසිනී;

ධීරත්ථුතං [Pg.142] නිස්සීරිකං,වෙධබ්‍යංයඤ්ච නාරියා.

我将身穿袈裟，跟随我的夫君；女人那不幸而可鄙的寡居生活，当受谴责！

335.

335.

සුණ්හාය භාසිතං සුත්වා,සස්සුරො නික්ඛිපෙතවෙ;

දුවෙ ඉධෙව නත්තාරො,සුණ්හංසො එව මබ්‍රවී.

听了儿媳所言，公公欲将两个孙儿留在此处，他如此对儿媳说道：

336.

336.

ඉමෙතෙ දහරාපුත්තා,ජාලීකණ්හාජිනා චුභො;

නික්ඛිප්ප ලක්ඛණෙ ගච්ඡ,මයංතෙ පොසිසාමසෙ.

这两个年幼的孩子，贾利(Jāli)和甘哈吉娜(Kaṇhājinā)，贤美之人啊，你留下他们走吧，我们将抚养他们。

337.

337.

පියාමෙ [Pg.143] පුත්තකා දෙව,ජාලී කණ්හාජිනා චුභො;

ත්‍යම්හං තත්ථ රමෙස්සන්ති,අරඤ්ඤෙ ජීවිසො කිනං.

天王啊，我此二爱子，贾利与甘哈吉娜，他们将在彼处令我等欢喜，林中生活何足道哉？

338.

338.

පුත්තෙනෙත්වාන ගච්ඡාම,ද්වෙමයං වඞ්කපබ්බතං,දක්ඛමානා වසිස්සාම,එතෙ පමොදමානසා.

我俩将带子前去弯曲山(Vaṅkapabbata)，我俩将住于彼处，心怀喜悦，看顾他们。

339.

339.

සුණමානා [Pg.144] වසිස්සාම,ගීතඤ්ච වියභාණිනං;

එතෙසං නච්චමානානං,අරඤ්ඤෙ මාලධාරිනං.

我俩将住于彼处，听他们歌唱嬉语，看他们在林中头戴花环而舞。

340.

340.

සුණ්හාය භාසිතංසුත්වා,සස්සුරොඛින්න මානසො;

එවඤ්හිසො විලවිත්ථ,පටිච්චදාරකෙ දුවෙ.

公公听闻儿媳所言，心生忧愁；他如此为这两个孩子而哀叹：

341.

341.

සාලිනං [Pg.145] ඔදනං භුත්වා,සුචිං මංසුපසෙචනං;

රුක්ඛඵලානි භුඤ්ජන්තා,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾食香稻米饭，配以洁净肉羹；将来食树果，孩儿们将如何是好？

342.

342.

භුත්වා සතපලෙ කංසෙ,සොවණ්ණෙ සතරාජිතෙ;

රුක්ඛපත්තෙසු භුඤ්ජන්තා,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾用百金之碗、百银之盘而食；将来以树叶为食，孩儿们将如何是好？

343.

343.

කාසියානිච ධාරෙත්වා,ඛොම කොටුම්පරානිච;

කුසචීරානි [Pg.146] ධාරෙන්තා,කථං කාහන්ති දාරකා.

曾着迦尸(Kāsi)丝绸、亚麻与棉布之衣；将来身穿吉祥草衣，孩儿们将如何是好？

344.

344.

වය්හාහිපරියායිත්වා,සිවිකාය රථෙනච;

පත්ථිකා පරිධාවන්තා,කථං කාහන්ති දාරකා.

曾乘轿、乘舆、乘车而行；将来徒步奔走，孩儿们将如何是好？

345.

345.

කුටාගාරෙ සයිත්වාන,නිවාතෙ ඵුසිතග්ගලෙ;

සයන්තා රුක්ඛමූලස්මිං,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾于无风且门闩紧闭之尖顶楼阁安眠；将来卧于树下，孩儿们将如何是好？

346.

346.

පල්ලඞ්කෙසු [Pg.147] සයිත්වාන,ගොනකෙ චිත්තසන්ථතෙ;

සයන්තා තිණසන්ථාරෙ,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾于铺设长毛绒毯与彩绘床单之卧榻安眠；将来卧于草席，孩儿们将如何是好？

347.

347.

ගන්ධකෙන විලිම්පෙත්වා,අගලුචන්දනෙනච;

රජොජල්ලානි ධාරෙන්තා,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾涂香料、沉香与檀香；将来满身尘垢，孩儿们将如何是好？

348.

348.

චාමරී [Pg.148] මොර හත්ථෙහි,බීජිතඞ්ගා සුඛෙධිතා;

ඵුට්ඨා ඩංසෙහි මකසෙහි,කථංකාහන්ති දාරකා.

曾由人持牦牛尾拂尘与孔雀羽扇拂身，安乐长大；将来遭虻蚊叮咬，孩儿们将如何是好？

349.

349.

තහිංවංබ්‍රවි රාජානං,විලපන්තං සොකට්ටිතං;

පටිච්ච දාරකෙ සුණ්හා,වෙස්සන්තරපියඤ්ජනා.

其时，韦桑达拉之爱妻，彼位儿媳，对为孩儿们哀叹悲伤的国王说道：

350.

350.

මා [Pg.149] දෙව පරිදෙවෙසි,මාච ත්වං විමනොඅහු;

යථාමයං භවිස්සාම,තථා හෙස්සන්ති දාරකා.

天王啊，请勿悲叹，亦勿心烦意乱；我等将如何，孩儿们亦将如何。

351.

351.

එවඤ්හි සල්ලපන්තානං,තෙසං ඛත්තියජාතිනං;

අඤ්ඤොඤ්ඤං විභාතා රත්ති,සමුග්ගඤ්ඡිත්ථ සූරියො.

彼等刹帝利种姓者如此互相交谈之时，长夜已尽，红日东升。

352.

352.

තදානෙත්වා [Pg.150] ඨපයිංසු,චතුසින්ධවයුඤ්ජිතං;

අලඞ්කත රථංරාජ-ද්වාරෙ මඞ්ගලසම්මතං.

其时，彼等牵来一辆由四匹信度马驾驭、装饰华丽且被视为吉祥之马车，停于王宫门前。

353.

353.

වන්දිත්වා සස්සුරෙ මද්දී,ආදාය පුත්තකෙ දුවෙ;

භත්තුනො පුරතො ගන්ත්වා,පථමං රථමාරුහි.

玛蒂礼敬了公公，带着两个孩子；她走到丈夫面前，首先登上了马车。

354.

354.

තතොවෙස්සන්තරොමාතා-පිතරො අතිවන්දිය;

පදක්ඛිණඤ්ච කත්වාන,සීඝසො රථමාරුහි.

其后韦桑达拉深深礼敬了父母；向右绕行之后，迅速登上马车。

355.

355.

තතො [Pg.151] මඞ්ගලද්වාරෙන,රථං පෙසෙසි ලඞ්කතං;

තොසාපයං මහාසත්තො,මද්දිං ජාලිස්ස මාතරං.

其后，他驾着华丽的马车，从吉祥门而出；大士令佳理(Jāli)的母亲玛蒂，心中欢喜。

356.

356.

පථන්තෙසු භිවන්දන්ති,සක්කච්චං බහවො ජනා;

වෙස්සන්තරඤ්ච මද්දිඤ්ච,පස්සමානා කතඤ්චලී.

当他们行于路上时，许多人恭敬地合掌致敬，瞻仰着韦桑达拉与玛蒂。

357.

357.

ආපුච්ඡන්තොච [Pg.152] පක්කාමි,ගච්ඡිස්සාමීහි පත්ථයං;

නිදුක්ඛා සුඛිතාහොථ,ඉතිසො වන්දකෙ ජනෙ.

他告辞离去，说道：“我将要走了”；并对致敬的人们说：“愿你们无苦、安乐！”

358.

358.

රථෙ ඨිතොව සොරාජා,ඔවදන්තො අපක්කමි;

දානආදීනි පුඤ්ඤානි,කරොථාති මහාජනං.

那位王子站在车上，训诫着众人离去：“你们要行布施等种种福德善业！”

359.

359.

ගච්ඡන්තෙ බොධිසත්තම්හි,මාතා එවඤ්හි චින්තයි;

දාතුකාමොසි මෙවුත්තො,පට්ඨාය ජාතකාලතො.

当菩萨启程时，母亲这样想：“我的儿子，你从出生之时起，就喜爱布施。”

360.

360.

තතොදානං [Pg.153] දදොපෙතුං,පුත්තංරතන පූරිතෙ;

පුත්තස්සුභොසු පස්සෙසු,පෙසෙසි සකටෙබහූ.

于是，为让儿子能行布施，她派遣了许多装满珍宝的货车，跟随在他道路的两旁。

361.

361.

වෙස්සන්තරොහි සම්පරොහි සම්පත්ත-යාචකානං අසෙසකං;

අට්ඨාරසවාරෙ දාසි,කායාරුළ්හංපිඅත්තනො.

韦桑达拉确实将一切都布施给了前来乞求的乞丐；他十八次地布施，乃至自己身上的穿戴。

362.

362.

නගරා [Pg.154] නික්ඛමන්තම්හි,වෙස්සන්තරෙස පෙත්තිකං;

නගරං දට්ඨුකාමොසි,තදා සඞ්කම්පි මෙදනී.

当韦桑达拉离开城市时，他希望能再看一眼父亲的城；那时，大地也为之震动。

363.

363.

තහිං රථප්පමාණම්හි,ඨානෙ භිජ්ජිය මෙදනී,පරිවත්තිත්ථ කුලාල-චක්කංවනගරාමුඛී.

在那里，一块车轮大小的地方，大地裂开并旋转，如同陶工的转轮，转而面向着城市。

364.

364.

නගරං ඔලොකෙත්වාන,නගරාභිමුඛෙ රථෙ,ඨිතොමද්දිංපි දක්ඛෙතුං,එවංසොබ්‍රවි හාසයං.

他看着城市，站在面向城市的车上，为了也让玛蒂看到，他微笑着这样说：

365.

365.

ඉඞ්ඝ [Pg.155] මද්දි නිසාමෙහි,රම්මරූපංව දිස්සති;

ආවාසො සිවිසෙට්ඨස්ස,පෙත්තිකං භවනං මම.

“来，玛蒂，请看！看那美丽的景象！那是西维(Sivi)族之翘楚的住所，我父亲的王宫。”

366.

366.

සහජාතඅමච්චෙච,නිවත්තෙත්වා මහාජනං;

රථං පාජෙසි සො සීඝං,මොදන්තොමද්දියාතතො.

他遣返了与他一同出生的臣子以及广大的民众；然后他迅速地驾驶马车，与玛蒂一同欢喜前行。

367.

367.

අන්වාගමිංසු [Pg.156] පාජෙන්තං,චත්තාරො බ්‍රහ්මණා තහිං;

යාචිතුං සින්ධවෙ එතෙ,මද්දී පස්සිත්ථ තාවදෙ.

当他驾车前行时，有四位婆罗门前来向他乞求信度良马；那时，玛蒂看见了他们。

368.

368.

මද්දීපි මන්දසද්දෙන,යාචකා විය ආගතා;

ඉත්‍යාරොචෙසි භත්තාරං,ගණ්හන්තී තස්ස පිට්ඨියං.

玛蒂也触摸着丈夫的后背，轻声地告诉他：“好像有乞丐来了。”

369.

369.

සාධු [Pg.157] භද්දෙති වත්වාන,රථස්සාගමනං අකා;

බ්‍රහ්මණා උපගන්ත්වාන,යාචිංසු සින්ධවෙ තහිං.

他说道：“好的，贤妻！”便停下了马车；婆罗门们走上前来，在那里乞求信度良马。

370.

370.

මොදමානොව සොදාසි,බ්‍රහ්මණානං සුසින්ධවෙ;

බ්‍රහ්මණාදාය ගඤ්ඡිංසු,අස්සෙසක නිවෙසනං.

他欢喜地将良种信度马布施给了婆罗门；婆罗门们带着马，回到了自己的住处。

371.

371.

අස්සෙසු පන දින්නෙසු,චත්තාරො දෙවපුත්තකා;

රොහිච්චමිගවණ්ණෙන,රථං වහිය ගඤ්ඡිසුං.

但当马匹被布施出去后，四位天子化作赤鹿的模样，前来拉着马车前行。

372.

372.

දෙවා [Pg.158] රොහිච්චවණ්ණෙන,වහන්තීති සුබුද්ධිමා;

විජානිත්වාන මද්දිංපි,ඤාපෙන්තො එවමබ්‍රවී.

那位大智慧者了知，是诸天神化作赤鹿在拉车，为了也让玛蒂知道，他便如此说道：

373.

373.

ඉඞ්ඝප්මද්දි නිසාමෙහි,චිත්තරූපංව දිස්සති;

මිගරො හිච්චවණ්ණෙන,දක්ඛිණස්සාවහන්තිමං.

“来，玛蒂，请看！看这奇妙的景象！这些赤色的鹿，正巧妙地拉着我前行。”

374.

374.

මද්දීචෙවං [Pg.159] නිච්ඡාරෙසි,ගිරං අච්ඡෙරරූපිනී;

වෙස්සන්තරස්සතෙජෙන,රථංවහන්තිදෙවතා.

玛蒂也发出了赞叹之语：“真是奇妙！因韦桑达拉的威力，诸天神正在拉着马车！”

375.

375.

ආගන්ත්වාන රථං යාචි,අපරො බ්‍රාහ්මණො තතො;

බොධිසත්තොපිසොදාසි,රථං තස්ස අනිග්ඝියං.

其后，另一位婆罗门前来乞求这辆马车；那位菩萨也将这辆无价的马车布施给了他。

376.

376.

සකප්පියෙ දදන්තම්හි,මද්දී පහට්ඨමානසා;

සාධුකාරං පවත්තෙසි,සදා මච්ඡෙරහිංසිනී.

当他布施自己的车乘时，玛蒂心生欢喜；一向破除悭吝的她，发出了“善哉”的赞叹声。

377.

377.

දින්නෙ [Pg.160] රථම්හි අන්තර-ධාරියිංසු දෙවපුත්තකා;

සබ්බෙ තෙ පත්ථිකා ආසුං,රාජාමද්දිං තදාබ්‍රවී.

当马车被布施出去后，天子们便消失了；他们所有人都成了步行者，那时，王子对玛蒂说：

378.

378.

ත්වං මද්දි කණ්හංගණ්හාහි,ලහුඑසා කනිට්ඨකා;

අහං ජාලිං ගහෙස්සාමි,ගරුකො භාතිකොහිසො.

“玛蒂，你抱着甘哈(Kaṇhā)，她是妹妹，比较轻；我来抱着佳理，他是哥哥，比较重。”

379.

379.

රාජා [Pg.161] කුමාරමාදාය,රාජපුත්තීච දාරිකං;

සම්මොදමානා පක්කාමුං,අඤ්ඤමඤ්ඤ පියං වදා.

王子抱着男孩，公主抱着女孩，他们彼此说着爱语，欢喜地一同前行。

380.

380.

ආගච්ඡන්තෙ පටිපථං,දිස්වාන අද්ධිකෙජනෙ;

එවං පුච්ඡියගඤ්ඡිංසු,කුහිං වඞ්කතපබ්බතො.

他们遇见迎面而来的旅人，便这样询问着前行：“请问弯格陀山(Vaṅkata-pabbata)在何处？”

381.

381.

කලුණං [Pg.162] පරිදෙවිත්වා,පුච්ඡිතා අද්ධිකාජනා;

එවං තෙ පටිවෙදෙසුං,දූරෙවඞ්කතපබ්බතො.

被问及的旅人们都悲伤地哀叹，他们这样回答道：“弯格陀山还很远。”

382.

382.

මග්ගාසන්නෙසු පස්සන්තා,දාරකා ඵලිනෙ දුමෙ;

තෙසංඵලානං හෙතුම්හි,පිතරො උපරොදරෙ.

孩子们看见路旁结满果实的树木，为了得到那些果子，便向父母哭闹起来。

383.

383.

රොදන්තෙ දාරකෙ දිස්වා,උබ්බිග්ගා විපුලා දුමා;

යසමෙවොනමිත්වාන,උපගච්ඡන්ති දාරකෙ.

见诸子哭泣，高大诸树亦惊；彼等自行垂首，来到诸子跟前。

384.

384.

ඉදං [Pg.163] අච්ඡෙරකං දිස්වා,මද්දී සසඞ්කසන්නිභා;

පිතිපුණ්ණෙන කායෙන,එවංගායිත්ථ නන්දනා.

见到此奇妙景象，玛蒂(Maddī)虽惊如兔，然身体充满喜悦，欢喜地如此诵言：

385.

385.

අච්ඡෙරං වත ලොකස්මිං,අබ්භූතං ලොමහංසනං,වෙස්සන්තරස්ස තෙජෙන;

සයමෙ වොනතා දුමා.

“啊，世间实奇妙，未曾有，令人毛骨悚然！因韦桑达拉(Vessantara)之威力，诸树竟自行垂首！”

386.

386.

සංඛිපිංසු [Pg.164] පථං යක්ඛා,අනුකම්පාය දාරකෙ;

නික්ඛන්තදිවසෙනෙව,ජෙතරට්ඨමුපාගමුං.

夜叉(yakkha)出于对诸子之怜悯，缩短其路程；于出发之日，彼等即抵达支提国(Jetaraṭṭha)。

387.

387.

එකාහෙනෙවතෙ තිංස-යොජනානි අතික්කමුං;

සායන්හෙ මාතුලංනාම,සම්පත්තා නගරං සුභං.

彼等于一日之内，即行过三十由旬；至傍晚时，抵达名为舅父(Mātula)之美城。

388.

388.

නගරස්සස්ස ද්වාරම්හි,සාලායං නිසිදිං සුතෙ;

ඛෙදං විනොදමානාව,තොසෙන්තා දාරකෙ දුවෙ.

于城门口一厅堂内，彼等坐下消除疲劳，并令二子欢喜。

389.

389.

මද්දීපි [Pg.165] බොධිසත්තස්ස,රජං පාදෙසු පුඤ්ඡිය;

සම්බහිත්වාන පාදෙච,විජයන්තී ඨිතා තදා.

玛蒂亦为菩萨拭去足尘，并按摩其双足，尔后立于一旁为彼扇风。

390.

390.

සාලාය නික්ඛමිත්වාන,භත්තුචක්ඛුපථෙ ඨිතා;

දිසොදිසං ඔලොකෙසි,මද්දී කන්තාරඛෙදිනී.

因旷野之行而疲惫的玛蒂，走出厅堂，立于其夫君视线可及之处，眺望四方。

391.

391.

ජෙතියො [Pg.166] පරිවාරිංසු,දිස්වාන අසහායිකංමද්දිං එවංඋග්ඝොසිංසු,ඉත්ථී ඉච්ඡෙරරූවිනී.

支提国诸女子围绕于她，见玛蒂孤身无伴，乃高声赞叹：“此女实有绝色！”

392.

392.

වය්හාහි පරියායිත්වා,සිවිකාය රථෙනච;

සාජ්ජ මද්දීඅරඤ්ඤස්මි,පත්ථිකා පරිධාවති.

“昔日乘坐肩舆、轿子与马车之玛蒂，今日竟于林中徒步奔波。”

393.

393.

අනාථාගමනං මද්දිං,භත්තාරා පුත්තකෙහිච,දිස්වාගන්ත්වානා චික්ඛංසු,ජෙතින්දානං ඛණෙන තා.

彼等见玛蒂与夫君及诸子无助前来，便立即前去禀告支提诸王。

394.

394.

තං [Pg.167] සුත්වා ජෙතපාමොක්ඛා,රොදමානා උපාගමුං;

වෙස්සන්තරස්ස පාදෙස,නිපච්ච ඉති පුච්ඡිසුං.

闻此，支提诸首领哭泣而前，于韦桑达拉足下拜倒，如是问道：

395.

395.

කිච්චිනු දෙව කුසලං,කිච්චි දෙව අනාමයං;

කිච්චිපිතා අරොගොතෙ,සිවීනඤ්ච අනාමයං;

කො තෙ බලං මහාරාජ,කොනු තෙ රථමණ්ඩලං.

“天王，您安好否？天王，您无恙否？您父亲无病否？悉毗(Sivī)国人亦安好否？大王，您之军队何在？您之车队何在？”

396.

396.

අනස්සකො [Pg.168] අරථකො,දීඝමද්ධාන මාගතො;

කිච්චාමිත්තෙහි පකතො,අනුප්පත්තො සිමංදිසං.

“我无马亦无车，长途跋涉而来；为敌所迫，方至此边界之地。”

397.

397.

අථ වෙස්සන්තරොරාජා,ආගතහෙතුමත්තනො;

ඤාපෙතුං ජෙතරාජූනං,ඉමාගාථා අභාසථ.

于是，韦桑达拉王为向支提诸王说明自己前来之缘由，而说此等偈颂：

398.

398.

කුසලඤ්චෙව [Pg.169] මෙසම්ම,අථො සම්ම අනාමයං;

අථො විභා අරොගොමෙ,සිවීනඤ්ච ආනාමයං.

“朋友，我安好，朋友，我亦无恙。我父无病，悉毗国人亦皆安好。”

399.

399.

අහඤ්හිකුඤ්ජරං දජ්ජං,සබ්බසෙතං ගජුත්තමං;

බ්‍රාහ්මණානං සාලඞ්කාරං,ඛෙත්තඤ්ඤුං රඨපූජිතං.

“因我已将彼全身洁白、最上之象，彼通晓战阵、为国所敬之象，连同其饰物，布施予诸婆罗门。”

400.

400.

තස්මිං මෙ සිවයොකුද්ධා,විභා උපහතොමනො;

අවරුද්ධසි මං රාජා,වඞ්කංගච්ඡාමිපබ්බතං.

“为此，悉毗人于我生怒，我父心亦烦乱。国王放逐我，我正前往槃伽山(Vaṅka)。”

401.

401.

තදා [Pg.170] තෙ ජෙතරාජානො,බලානුප්පදමානසා;

එවං තොසිංසු රාජානං,නික්ඛන්තං සකරඨතො.

于是，彼等心灰意冷之支提诸王，如此安慰已离开己国之国王：

402.

402.

ස්වාගතන්තෙ මහාරාජ,අථොතෙඅදුරාගතං;

ඉස්සරො සිඅනුප්පත්තො,යංඉධත්ථිපවෙදය.

“大王，欢迎您！您之到来实为幸事。您乃作为主君驾临，此处所有，请尽管吩咐。”

403.

403.

ඉධෙව [Pg.171] තාව අච්ඡස්සු,ජෙතරට්ඨෙ රථෙසභ;

යාව ජෙතා ගමිස්සන්ති,රඤ්ඤො සන්තික යාචිතුං.

“车主中之雄者啊，请您暂留于此支提国，待我等支提人前往国王面前为您请求。”

404.

404.

තදා වෙස්සන්තරො ආහ,මාවොගමිත්ථ සන්තිකං;

යාචිතුං මම පිතුස්ස,රාජාපි තත්ථ නිස්සරො.

尔时韦桑达拉言：“汝等勿往我父之处请求，国王于此事亦无权力。”

405.

405.

අච්චුග්ගතාහි සිවයො,බලග්ගානෙ ගමාචයෙ,තෙපඅධංසි තුමිච්ඡන්ති,රාජානං මම කාරණා.

“因悉毗人甚为傲慢，无论军中或村中，彼等皆欲因我之故而废黜国王。”

406.

406.

සචෙඑවං [Pg.172] මහාරාජ,සියා ජෙතුත්තරෙ පුරෙ;

ඉධෙවරජ්ජං කාරෙහි,ජෙතෙහි පරිවාරිතො.

“大王，若果真如此，便请于此捷陀多罗城(Jetuttara)，由我等支提人围绕护卫，治理此国。”

407.

407.

ඉද්ධං ඵිතඤ්චිදංරට්ඨං,ඉද්ධො ජනපදො මහා;

මතිං කරොහි ත්වං දෙව,රජ්ජස්ස මනුස්සතිතුං.

“此王国繁荣昌盛，此国土辽阔富饶。天王，请下定决心，治理此国吧。”

408.

408.

අලං [Pg.173] මෙ රජ්ජසුඛෙන,පබ්බාජිතස්ස රට්ඨතො;

අතුට්ඨා සිවයොචාසුං,මඤ්චෙරජ්ජෙභිසෙචය්‍යූං.

“王国之乐于我足矣，我乃自国中被放逐之人。若拥立我为王，悉毗人必不悦。”

409.

409.

අසම්මොදනී යම්පිවොඅස්ස,අච්චන්තං මමකාරණා;

සිවීහි භණ්ඩනඤ්චාවි,විග්ගහො මෙ නරුච්චති.

“完全因我之故，汝等之间将有不和，亦将与悉毗人争吵。冲突非我所喜。”

410.

410.

පටිග්ගහිතං යං දින්නං,සබ්බස්ස අග්ඝියං කතං;

අවරුද්ධසි මං රාජා,වඞ්ක ගච්ඡාමිපබ්බතං.

“汝等所予，我已领受；一切礼遇，亦皆周到。国王放逐我，我将往槃伽山。”

411.

411.

අනෙක [Pg.174] පරියායෙන,ජෙතරාජූහි යාචිතො;

අනිච්ඡන්තො පටික්ඛීපි,රජ්ජං සො ජෙතරට්ඨකෙ.

虽为支提诸王再三请求，然彼无意，拒绝了支提国之王位。

412.

412.

නගරං අපවීසිත්වා,සාලං සාණිපරික්ඛිපං;

කාරෙත්වා එකරත්තිංසො,සයී සපුත්තදාරකො.

彼未入城，而命人建一布幔围绕之厅堂，与妻儿于彼处共住一夜。

413.

413.

පුබ්බණ්හසමයෙ [Pg.175] භුත්වා,නානග්ගං රසභොජනං;

නූත්වා සො ජෙතරාජූහි,පරිවුතොව නික්ඛමි.

清晨时分，他享用了种种美味佳肴，沐浴之后，在捷达诸王的簇拥下出发了。

414.

414.

ජෙතරාජා පන්නරස-යොජනං ජෙතරට්ඨතො;

ගන්ත්වාන වනද්වාරම්හිඨිතාමග්ග මභාසිසුං.

捷达诸王从捷达国走了十五由旬，站在森林入口处，为他说明路径：

415.

415.

එසසෙලොමහාරාජ,පබ්බතො ගන්ධමාදනො;

යත්ත ත්වං සහ පුත්තෙහි,සහභරියාය වච්ඡසි.

“大王，此即香醉山，您将与妻儿一同居住于此。”

416.

416.

තං [Pg.176] ජෙතා අනුසාසිංසු,අස්සුනෙත්තා රුදම්මුඛා;

ඉතො ගච්ඡංමහාරාජ,උජුං යෙනුත්තරාභිමුඛො.

捷达人泪流满面，如此指点他：“大王，从此处径直朝北而去。”

417.

417.

අථ දක්ඛසි භද්දන්තෙ,වෙපුල්ලංනාම පබ්බතං;

නානාදුමගණාකිණ්ණං,සීතච්ඡායං මනොරමං.

“尊者，然后您会看见一座名为毗富罗(Vepulla)的山，彼处遍布种种树木，树荫清凉，令人心悦。”

418.

418.

තමතික්කමභද්දන්තෙ[Pg.177],අථදක්ඛසිආපගං;

නදිංකෙතුමදිංනාම,ගම්භීරංගිරිගබ්භරං.

“尊者，越过彼山之后，您会看见一条名为计都摩底(Ketumatī)的河，其水甚深，源于山涧。”

419.

419.

පුථුලොමච්ඡආකිණ්ණං,සුප්පතිත්ථංමහොදකං;

ථත්තනූත්වාපිවිත්වාච,අස්සාසෙත්වාසපුත්තකෙ.

“彼处多有大鱼，渡口良好，水量丰沛。您可于彼处沐浴、饮水，并让您的子女休息。”

420.

420.

අථදක්ඛසිභද්දන්තෙ,නග්‍රොධංමධුවිප්ඵලං;

රම්මකෙ සිඛරෙජාතං,සීතච්ඡායංමනොරමං.

“尊者，然后您会看见一棵尼拘律树，其果甜美，生于怡人山峰之上，树荫清凉，令人心悦。”

421.

421.

අථ [Pg.178] දක්ඛසි භද්දන්තෙ,නාළිකංනාම පබ්බතං;

නානාදිජ ගණාකිණ්ණං,සෙලං කිං පුරිසායුතං.

“尊者，然后您会看见那利伽(Nāḷika)山，彼处遍布种种鸟群，亦是紧那罗出没之岩山。”

422.

422.

තස්සඋත්තරපුබ්බෙන,මුචලින්දොනාමසොසරො;

පුණ්ඩරිකෙහිසඤ්ඡන්නො,සෙතසොගන්ධිකෙහිච.

“于其山之东北，有名为目支邻陀之湖，湖面覆满白莲与白色香莲。”

423.

423.

සොවනං මෙඝසඞ්කාසං,ධුවං හරිතසද්දලං;

සීහොවා මිසපෙක්ඛීව,වනසණ්ඩං විගාහය.

他进入了那片如云、常有绿草的林苑，犹如一头寻觅猎物的狮子。

424.

424.

තත්ථ [Pg.179] බින්දුස්සරා වග්ගූ,නානාවණ්ණා බහූදිජා;

කූජන්ති මුපකූජන්ති,උතුසංපුප්ඵිතෙ දුමෙ.

于彼处，众多色彩各异之鸟，于应季盛开之树上，以悦耳之声鸣叫、唱和。

425.

425.

ගන්ත්වා ගිරිවිදුග්ගානං,නදීනං පභවානිච;

සො අද්දස පොක්ඛරණිං,කරඤ්ච-ක කුධායුතං.

行至山间险径与诸河之源，他看见一个莲池，其周长有迦兰阇(Karañja)树与拘陀(Kakudha)树。

426.

426.

පුථුලො මච්ඡආකිණ්ණං,සුප්පතිත්ථං මහොදකං;

සමඤ්ච චතුරං සඤ්ච,සාදුං අප්පතිගන්ධියං.

池中多有大鱼，渡口良好，水量丰沛，池岸平坦呈四方形，水质甘甜而无异味。

427.

427.

තස්සා [Pg.180] උත්තරපුබ්බෙන,පණ්ණසාලං අමාපය;

පණ්ණසාලං අමාපෙත්වා,උඤ්ඡාචරියාය ඊහථ.

他在莲池之东北，建造了一座叶茅屋。建好叶茅屋后，他便努力过着拾穗为生的生活。

428.

428.

එවඤ්හි ජෙතරාජානො,ආචික්ඛිත්වාන අඤ්ජසං;

එකං ජෙතපුත්තං බ්‍යත්තං,ආමන්තෙසුං සුසික්ඛිතං.

捷达诸王如此指明路径之后，便对一位聪明能干、训练有素的捷达人说道：

429.

429.

ගච්ඡන්තෙචා [Pg.181] ගච්ඡන්තෙච,පරිග්ගණ්හස්සු ලුද්ධක;

ඉච්චෙවං සඤ්ඤාපෙත්වාන,වනද්වාරෙ ඨපිං සුතං.

“猎人啊，你要看护好所有来往之人。”如此嘱咐之后，他们便将他安置在森林入口处。

430.

430.

නානාභය විනොදාය,වෙස්සන්තරස්ස රාජිනො;

ආරක්ඛං තෙ ඨපෙත්වාන,ආගමිංසු සකංපුරං.

为消除韦桑达拉王的种种恐惧，他们为他设下护卫后，便返回自己的城邦了。

431.

431.

වෙස්සන්තරොච ගච්ඡන්තො,ගන්ධ මාදනපබ්බතං;

සපුත්ත [Pg.182] දාරකො පත්තො;

විස්සමී දිවසං තහිං.

韦桑达拉与妻儿一同前往香醉山，抵达后，于彼处休息了一日。

432.

432.

තතොත්තරාහි මුඛොසො,ගච්ඡ වෙපුල්ල පබ්බතං;

පත්වා තප්පාද මග්ගෙන,පත්තො කෙතුමතිං නදිං.

然后他面朝北方，走向毗富罗山。沿着山脚小径，他抵达了计都摩底河。

433.

433.

තිස්සා තීරෙ නිසීදිත්වා,මංසංඛාදිය සුන්දරං;

දින්නමෙකෙන ලුද්ධෙන,නූත්වා පිත්වාච විස්සමී.

他坐于其河岸，食一位猎人所赠之美味的肉；沐浴、饮水之后，他休息了。

434.

434.

සොණ්ණසූචිං [Pg.183] ලුද්ධකස්ස,දත්වාන සො තතොපරං;

ගච්ඡන්තො දක්ඛිනිග්‍රොධං,පබ්බතසිඛරෙ ඨිතං.

将金针给予猎人后，他继续前行，走向位于山顶的南尼拘律树。

435.

435.

තස්සමූලෙ නිසීදිත්වා,ථොකංඵලානි භුඤ්ජිය;

තතොපරං ස ගච්ඡන්තො,පත්තො නාළිකපබ්බතං.

他坐于其树下，食少许果实；然后继续前行，抵达了那利迦山。

436.

436.

නාළිකං පරිහරිත්වා,ගච්ඡන්තො සො මහාසරං;

මුචලින්දං උපාගඤ්ඡි,නානාකමල භූසිතං.

绕过那利迦山，他继续前行，来到饰有种种莲花的目支邻陀大湖。

437.

437.

තස්ස [Pg.184] පුබ්බඋත්තරෙන,ඛුද්දමග්ගෙන ගච්ඡතා;

දිට්ඨං බ්‍රහාවනං රම්මං,ඵල පුප්ඵාන පූරිතං.

沿其东北方的小径前行，他见到一座宜人的大森林，其中遍满花与果。

438.

438.

තමතික්කම්ම ගච්ඡන්තො,අනුපුබ්බෙන ඛත්ථියො;

චතුරංස පොක්ඛරණිං,සම්පත්තො, සි මහොදකං.

刹帝利依次前行，经过那座森林，抵达一个水量丰沛的四方形莲池。

439.

439.

වෙස්සන්තරොච [Pg.185] මද්දීච,ජාලීකණ්හාජිනා චුභො;

තත්ථෙව තෙ විස්සමිංසු,අඤ්ඤමඤ්ඤපියංවදා.

韦桑达拉、玛蒂，以及佳利(Jāli)与罽拏(Kaṇhājinā)二人，他们就在彼处休息，互相说着爱语。

440.

440.

ආවජ්ජන්තො තදා සක්කො,පස්සිත්ථ දෙවකුඤ්ජරො;

හිමවන්තං මහාසත්තං,පවිට්ඨංභයභෙරවං.

那时，天神之主帝释在省察时，看见大士已进入那可怖可畏的雪山之中。

441.

441.

විස්සුකම්මං දෙවපුත්තං,පක්කොසාපිය සො තතො;

අස්සමං මාපනත්ථාය,පෙසෙසි වඞ්කපබ්බතං.

于是，他召来天子毗首羯磨(Vissukamma)，为建造一座净修处，而将他派往弯伽山(Vaṅkapabbata)。

442.

442.

විස්සුකම්මොපි [Pg.186] සො සීඝං,ඔතරිත්වා දෙවලොකතො;

වඞ්කපබ්බත කුච්ඡිම්හි,මාපෙසි අස්සමෙ දුවෙ.

那位毗首羯磨亦迅速从天界降下，在弯伽山的山谷中造了两座净修处。

443.

443.

දුවෙච චඞ්කමෙරත්ති-දිවා ඨානානිමාපයි;

පටිරූපෙසු ඨානෙසු,පුප්ඵිතෙ ඵලිතෙ දුමෙ.

他建造了两条经行道，以及日夜的住处，都位于开花结果的树木之间的适宜地点。

444.

444.

පටියාදියිත්වා සමණ-පරික්ඛාරෙ අසෙසතො;

අක්ඛරානිපි සොකාසි,එවංඅස්සම භිත්තියං.

他毫无遗漏地备妥所有沙门的必需品，并且在净修处的墙上写下文字。

445.

445.

පබ්බජ්ජං [Pg.187] ඉච්ඡමානාචෙ,යොතෙ ඉමෙ ගණ්හන්තුවෙ;

පබ්බජිත්වාන අච්ඡන්තු,ඉමම්හිඅස්සමෙ සුඛං.

“若有欲出家者，可取用这些资具；出家后，可安乐地住于此净修处。”

446.

446.

එවංලිඛිත්වාන සොදෙවො,අමනුස්සෙච භෙරවෙ;

මිගෙ ඛගෙ පලාපෙත්වා,සකඨාන ගතො අහු.

如此写完后，那位天神赶走了可怕的非人、野兽和飞鸟，然后返回自己的住处。

447.

447.

සො [Pg.188] එකපදිකං මග්ගං,දිස්වා වෙස්සන්තරො තතො;

පබ්බජිතාන මාවාසො,අයං හෙහීති චින්තිය.

其后，韦桑达拉(Vessantara)看到一条单人小径，心想：“这必定是出家人的住所。”

448.

448.

මද්දිං අස්සම ද්වාරම්හි,ඨපෙත්වා පුත්තකෙපිච;

අස්සමං පවිසිත්වාන,පස්සිත්ථ අක්ඛරානිසො.

他让玛蒂(Maddī)和孩子们待在净修处的门口，自己进入净修处后，看见了那些文字。

449.

449.

ඉදංසක්කෙන දින්නංති,උත්වා සො තුට්ඨමානසො;

පණ්ණසාලං පවිසිත්ථ,එකකො පබ්බජෙතවෙ.

他了知“此乃帝释(Sakka)所赐”后，心生欢喜，独自进入叶茅屋，准备出家。

450.

450.

තහිං [Pg.189] ධනුඤ්ච ඛග්ගඤ්ච,අපනෙත්වා සසාටකෙ;

ඔමුඤ්චිත්වාන සොරත්ත-වාකචීරං නිවාසයි.

他在那里放下弓和剑，脱下衣物，然后穿上了红色的树皮衣。

451.

451.

අංසෙ කත්වාන අජින-චම්මඤ්ච සක්කදත්තියං;

ගණ්හිත්ථ ඉසිවෙසංසො,බන්ධිත්වා ජටමණ්ඩලං.

他将帝释所赐的羚羊皮搭在肩上，束起顶髻，取了仙人的形相。

452.

452.

දණ්ඩමාදාය [Pg.190] නික්ඛම්ම,පණ්ණසාලාය චඞ්කමං;

ආරුය්හ උද, නෙත්වානං,චඞ්කමී අපරාපරං.

他手持拐杖走出叶茅屋，登上经行道，来回经行。

453.

453.

තතොසො පුත්තදාරානං,සන්තිකං සංවුතින්ද්‍රියො;

ආගඤ්ඡි සට්ඨි වස්සොව,ථෙරො ඔරුය්හ චඞ්කමා.

然后，他从经行道上下来，守护诸根，像一位六十岁的长老一样，来到妻儿的身边。

454.

454.

මද්දීදිස්වා මහාසත්තං,කලුනං පරිදෙවයි;

නිපච්ච තස්ස පාදෙසු,පුරාණානි අනුත්ථුනං.

玛蒂见到大士，便悲伤地哀叹。她俯伏在他的脚下，悲叹他往日的荣耀。

455.

455.

තතො [Pg.191] සා බොධිසත්තෙන,සද්ධිං පවිසි අස්සමං;

ගන්ත්වා සකපණ්ණසාලං,ඉසිවෙසග්ගහා අහු.

然后她与菩萨一起进入净修处；去到她自己的叶茅屋后，她也取了女修行者的形相。

456.

456.

පච්ඡාපුත්තෙපි තාපස-කුමාරකෙ කරිංසුතෙ;

වසිංසු වඞ්කකුච්ඡිම්හි,චත්තාරො ඛත්තියාජනා.

之后，他们也让两个孩子成为小修行者。这四位刹帝利便住在弯伽山(Vaṅka)的山谷中。

457.

457.

අථමද්දී වරංයාචි,මහාසත්තං මහාඉසිං;

මාතුම්හෙ දෙවගඤ්ඡිත්ථ,ඵලාඵල ගවෙසනං.

那时，玛蒂向大士、大仙人求一个恩典：“夫君，请您不要去寻觅各种林果。”

458.

458.

ඉධපුත්තෙ [Pg.192] ගහෙත්වාන,වසෙය්‍යාථ යථාසුඛං;

අහමෙවා හරිස්සාමි,මූලාලෙච ඵලාඵලෙ.

“请您带着孩子们安乐地住在这里，我自会去采摘根、茎和各种果实。”

459.

459.

එවංවරං යාචිත්වාන,අරඤ්ඤතො ඵලාඵලං;

ආහරිත්වාන පොසෙසි,ජටිනීසා තයොජනෙ.

如此请求后，那位结发女修行者便从森林中采来各种林果，养育那三个人。

460.

460.

බොධිසත්තොපි [Pg.193] යාචිත්ත,වරංමද්දිං සුචාරිනිං;

මාගච්ඡ ආකාලෙභද්දෙ,පට්ඨායිතො මමන්තිකං.

菩萨也向行为贤善的玛蒂求一个恩典：“贤妻，从今以后，请不要在不适当的时候来到我面前。”

461.

461.

ඉත්ථීච බ්‍රහ්මචරිය-මලංනාම සුමෙධසෙ;

බ්‍රහ්මචාරිංහි නාසෙන්ති,තස්මා යාචාමි මංවරං.

“贤慧的妻子，女人确实是梵行之垢，她们会毁坏梵行者。因此我向你求此恩典。”

462.

462.

සම්පටිච්ඡිත්ථ සාධූති,සාමද්දී බ්‍රහ්මචාරිනී;

සකට්ඨානෙ තෙ වසිංසු,භාවෙන්තා පිය භාවනං.

梵行女玛蒂道：“善哉！”并接受了。他们住在各自的地方，修习慈爱之培育。

464.

464.

මෙත්තාය [Pg.194] ආනුභාවෙන,මහෙසිස්ස තියොජනෙ;

අඤ්ඤමඤ්ඤං මෙත්තායිංසු,සමන්තා සබ්බපාණිනො.

以大仙人慈心的威力，方圆三由旬内，所有众生皆互相友爱。

464.

464.

පාතොවුට්ඨාය මද්දීපි,උපට්ඨාපිය පානියං;

පරිභොජනියඤ්චෙව,මුඛොදකඤ්ච ආහරි.

玛蒂也清晨早起，准备好饮用水、食物和盥洗水。

465.

465.

දන්තකට්ඨඤ්ච [Pg.195] පාදාසි,තතො අස්සමමණ්ඩලං;

සම්මජිත්වාන ද්වෙපුත්තෙ,ඨපෙත්වා පිතුසන්තිකෙ.

她递上齿木，然后打扫了净修处，再将两个孩子安置在父亲身边。

466.

466.

ඛණිත්තිං පච්ඡි මාදාය,අඞ්කුසඤ්චාපි ගණ්හිය;

වනමූලඵලත්ථාය,පාවෙක්ඛි එකිකාවනං.

她带着挖掘的工具、篮子和钩竿，为了采摘林中的根与果，独自一人进入森林。

497.

497.

සායන්හසමයෙ පච්ඡිං,මූලාලෙහි ඵලෙහිච;

පූරාපෙත්වාන සාගඤ්ඡි,පණ්ණසාලං අරඤ්ඤතො.

傍晚时分，她将篮子装满了根、茎和果实，从森林回到叶茅屋。

468.

468.

ඵලපච්ඡිං [Pg.196] නික්ඛිපෙත්වා,සයං න්හාත්වාන පුත්තකෙ;

න්හාපෙත්වාච භුඤ්ජිංසු,මොදෙන්තා චතුරොජනා.

放下果篮，自己沐浴并为孩子们沐浴后，四人欢喜地一起用餐。

469.

469.

භුත්වා නල්ලාප සල්ලාපං,කත්වාන පුත්තකෙ දුවෙ;

මද්දීආදාය පාවීසි,සාපණ්ණසාලමත්තනො.

吃过饭，交谈之后，玛蒂带着两个孩子进入她自己的叶茅屋。

470.

470.

එවංවුත්තනියාමෙන,චත්තාරොඛත්තියාජනා;

වඞ්කපබ්බතකුච්ඡිම්හි,සත්තමාසෙවසිංසුතෙ.

就这样，那四位刹帝利在弯伽山的山谷中，住了七个月。

471.

471.

තදාකලිඞ්ගරට්ඨම්හි[Pg.197],ගාමම්හිදුන්නිවිට්ඨකෙ;

බ්‍රහ්මණොජූචකොනාම,භික්ඛාචාරො අලක්ඛිකො.

那时，在迦陵伽(Kaliṅga)国的顿尼维塔(Dunniviṭṭha)村，有一位名叫朱迦(Jūjaka)的婆罗门，他靠乞食为生，命运多舛。

472.

472.

කහාපණසතංලද්ධා,භික්ඛාචාරෙනබ්‍රාහ්මණො;

එකබ්‍රාහ්මණකුලම්හි,ථපෙත්වාපුනසොගතො.

那位婆罗门通过乞食获得了一百钱，他将钱寄放在一个婆罗门家庭后，又再次离开了。

473.

473.

අනාගන්ත්වාචිරායන්තෙ,ජූචකම්හිගහාපණං,ඛීණංබ්‍රාහ්මණගෙහම්හි,වලඤ්ජෙත්වාඅසෙසතො.

未过几时，给朱茶迦(Jūcaka)的钱财，已在其婆罗门家中被挥霍殆尽。

474.

474.

චොදෙසිගහාපණංසො[Pg.198],පච්ඡාගන්ත්වානජූචකො;

කහාපණස්සඛීණත්තා,දාතුංනාසක්ඛිබ්‍රාහ්මණො.

其后，债主前来向朱茶迦索要钱财；因钱财已尽，彼婆罗门无能偿付。

475.

475.

ධීතා තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස,නාමෙනාමිත්තතාපනා;

යුවතීරූපවන්තීච,ජූචකස්සඅදංසුතං.

彼婆罗门之女，名为阿弥陀塔帕娜(Amittatāpanā)，年轻貌美，他们将她给了朱茶迦。

476.

476.

වසිත්ථදුන්නිවිට්ඨම්හි[Pg.199],ආදායාමිත්තතාපනං;

දහරිංජිණ්ණකොපාපො,ජූචකොයාචජීවකො.

邪恶年老的乞丐朱茶迦，带着年轻的阿弥陀塔帕娜，住在一个婆私吒(Vasittha)族的偏僻村落里。

477.

477.

අමිත්තතාපනාසම්මා,ගරුංකත්වානබ්‍රාහ්මණං;

පටිජග්ගතිඉන්දංව,සූජාඋට්ඨානසීලිනී.

勤勉的阿弥陀塔帕娜恭敬地对待那婆罗门，照顾他，犹如修嘉(Sujā)之于因陀罗(Inda)。

478.

478.

යුවානොබ්‍රාහ්මණාඅඤ්ඤෙ,දිස්වානාමිත්තතාපනං;

ජායාවත්තෙනසම්පන්නං,සදාරෙඉතිතජ්ජරෙ.

其他年轻的婆罗门见阿弥陀塔帕娜如此善尽妻子之责，便斥责自己的妻子。

479.

479.

අයංමහල්ලකංසම්මා[Pg.200],පටිජග්ගතිජූචකං;

කිං පමජ්ජථ අම්හාකං,යුවානානංතු වො සතං.

“此女妥善照顾年老的朱茶迦，而你们身为我等年轻人的妻子，为何对我们如此懈怠？”

480.

480.

පටිජග්ගථනොබාලා,පස්සිත්වා මිත්තතාපනං;

නොචෙපටිජග්ගෙය්‍යාථ,දණ්ඩෙස්සාමඛරංභුසං.

“你们这些愚人，看看阿弥陀塔帕娜！你们要好好照顾我们。若不照顾，我们将严厉地惩罚你们。”

481.

481.

තජ්ජිතා [Pg.201] භරියාසබ්බා,පතීහි භයමානසා;

සන්නිසින්නා මන්තලිංසු;

ආරබ්භාමිත්තතාපනං.

所有的妻子都被丈夫斥责，心中恐惧。她们聚集在一起，商议关于阿弥陀塔帕娜之事。

482.

482.

පලාපෙස්සාම අය්‍යායො,ඉමම්හාදුන්නි විට්ඨතො;

එවංසුඛං විහිස්සාම,ජූචකස්ස පජාපතිං.

“女士们，让我们将朱茶迦的妻子从这恶劣之地赶走，这样我们就能安乐地生活了。”

483.

483.

මන්තයිත්වානතා එවං,නදිං උදකහාරියා;

සමාගන්තා උජ්ඣායිංසු,තිත්ථෙ අමිත්තතාපනං.

她们如此商议后，便去河边取水。她们在渡口聚集起来，一同嘲弄阿弥陀塔帕娜。

484.

484.

අමිත්තානුනතෙමාතා[Pg.202],අමිත්තොනුනතෙපිතා;

යෙසංජිණ්ණස්සපාදංසු,එවං දහරියං සතිං.

“你的母亲定是你的敌人，你的父亲定是你的敌人，他们竟将如此年轻贤淑的你，嫁给一个老人。”

485.

485.

අහිතංවතතෙඤ්ඤාතී,මන්තයිංසු රහොගතා;

යෙතංජිණ්ණස්ස පාදංසු,එවං දහරියංසතිං.

“你的亲戚们定是私下商议要加害于你，才会将如此年轻贤淑的你，嫁给一个老人。”

486.

486.

අමනාපවාසංවසති[Pg.203],ජිණ්ණෙනපතිනාසහ;

යාත්වංවසසිජිණ්ණස්ස,මතන්තෙජීවිතාවරං.

“你与年老的丈夫同住，生活实不愉快。既然你与此老人共住，对你而言，死比生好。”

487.

487.

නහිනුනතෙවින්දිංසු,මාතාපිතාචසොභණෙ;

තුය්හත්ථායජූචකම්හා,පතිංඅඤ්ඤංසුයොබ්බනං.

“哦，美人，难道你的父母除了朱茶迦，就找不到另一个年轻俊美的丈夫给你吗？”

488.

488.

දුයිට්ඨංතෙනවමියා,අකතංඅග්ගිහුතකං;

යෙතංජිණ්ණස්සපාදංසු,එවංදහරියංසතිං.

“你定是在初九祭祀不当，或未行火供，他们才会将如此年轻贤淑的你，嫁给一个老人。”

489.

489.

සමණෙ [Pg.204] බ්‍රාහ්මණෙ සුද්ධෙ,අක්කොසි බ්‍රාහ්මචාරිනෙ;

යෙනතෙනදහරීත්වං,මඤ්ඤෙජිණ්ණෙනසඞ්ගමී.

“我想，你定是辱骂过清净的沙门、婆罗门与梵行者，因此你这年轻女子才会嫁给一个老人。”

490.

490.

නදුක්ඛංඅහිනාදට්ඨං,නදුක්ඛංසත්තියාහතං;

තඤ්චදුක්ඛඤ්චතිබ්බඤ්ච,යංපස්සෙජිණ්ණකංපතිං.

“被蛇咬不是苦，被矛刺也不是苦；见到年老的丈夫，那才是剧烈的痛苦。”

491.

491.

නත්ථිඛිට්ටානත්ථිරති[Pg.205],ජිණ්ණෙනපතිනාසහ;

නත්ථිඅල්ලාපසල්ලාපො,ජග්ඝිතුංවිනසොභති.

“与年老的丈夫在一起，没有嬉戏，没有欢乐，也没有亲切的交谈，甚至连欢笑都不快活。”

492.

492.

යදාදහරොදහරී,මන්තයිංසුරහොගතා;

සබ්බසොකාවිනස්සන්ති,යෙකෙචිහදයස්සිතා.

“当年轻男子与年轻女子私下密语时，心中所有的一切忧愁都会消失。”

493.

493.

දහරීත්වංරූපාතී,පුරිසාත්වමභිපත්ථිතා;

ගච්ඡ ඤාතිකුලෙ අච්ඡ,කිං ජිණ්ණො රමයිස්සති.

“你年轻貌美，为众男子所渴求。回你亲族家去吧！一个老人能给你什么乐趣呢？”

494.

494.

රොදමානාවආගඤ්ඡි[Pg.206],සාඝරංපරිභාසිතා;

බ්‍රාහ්මණීහි හිරායන්තී,ඝටමාදායසීඝසො.

她被婆罗门女们羞辱斥责，心怀惭愧，哭泣着迅速拿起水罐回家了。

495.

495.

රොදන්තිං ආගතංජායං,දිස්වාකිං භොතිරොදිය;

ආගච්ඡ සීතිපුච්ඡිත්ථ,පච්චුග්ගච්ඡං වජූචකො.

朱茶迦出门迎接，见到妻子哭着回来，便问道：“夫人，你为何哭泣？”

496.

496.

නතෙබ්‍රාහ්මණ [Pg.207] ගච්ඡාමි,නදිං උදකහාරියා;

ථියොමංපරිභාසිංසු,තයාජිණ්ණෙනබ්‍රාහ්මණ.

“婆罗门，我不要再为你去河边取水了！那些女人因为你这个老头而羞辱我，婆罗门！”

497.

497.

බ්‍රාහ්මණ්‍යාභාසමානාය,කථංසුත්වානබ්‍රාහ්මණො;

තොසෙන්තොභරියංරුණ්ණං,ජිණ්ණොසොඑතදබ්‍රවී.

听了那婆罗门女的话，年老的婆罗门为安慰哭泣的妻子，便如此说道：

498.

498.

මාමෙත්වංඅකරාකම්මං,මමෙඋදකමාහරි;

අහංඋදකමාහිස්සං,මාභොතිකුපිතාඅහු.

“你不要为我做事，不要为我取水。我来取水，夫人，请不要生气。”

499.

499.

නාහංතම්හිකුලෙජාතා[Pg.208],යංත්වංඋදකමාහරි;

එවංබ්‍රාහ්මණජානාහි,නතෙවච්ඡාමිහංඝරෙ.

“我并非生于让你为我取水之家。婆罗门，你要知道，若是如此，我便不住在你家了。”

500.

500.

සචෙමෙදාසංදාසිං වා,නානයිස්සසිබ්‍රාහ්මණ;

එවංබ්‍රාහ්මණජානාහි,නතෙවච්ඡාමසන්තිකෙ.

“婆罗门，你若不为我带来男仆或女仆，那么，婆罗门，你要知道，我便不待在你身边了。”

501.

501.

නත්ථිමෙ [Pg.209] සිබ්බට්ඨානංවා,ධනධඤ්ඤඤ්ච බ්‍රහ්මණි;

කුතොතං දාසංදාසිං වා,ආනයිස්සාමි භොතියා,අහංභොතිං උපට්ඨිස්සං,මාභොතිකු පිතාඅහු.

“婆罗门女，我既无手艺，也无财富谷物。我从何处为夫人带来男仆女仆呢？我来侍奉你，夫人，请不要生气。”

502.

502.

එහිතෙ අහ මක්ඛිස්සං,යථාමෙවචනංසුතං;

එසවෙස්සන්තරො රාජා,වඞ්කෙවසති පබ්බතෙ.

“来，我告诉你我所听闻之事：有位国王名为韦桑达拉(Vessantara)，他住在槃迦(Vaṅka)山上。”

503.

503.

තංත්වංගන්ත්වාන යාචස්සු,දාසංදාසිඤ්ච බ්‍රහ්මණ;

සොතෙදස්සති යාචිතො,දාසංදාසිඤ්ච ඛත්ථියො.

“婆罗门，你且前去向他乞求男仆与女仆；那位刹帝利一经请求，必将赐予你男仆与女仆。”

504.

504.

ජිණ්ණොහස්මි [Pg.210] දුබ්බලො,දීඝොචද්ධාසු දුග්ගමො;

කථංගන්තුං සක්ඛිස්සමි,උපඨිස්සාමි තං අහං.

“我已年迈且衰弱，路途漫长而难行。我如何能去？我还是侍奉你吧。”

505.

505.

යථාඅගන්ත්වා සඞ්ගාමං,අයුද්ධොව පරාජිතො,එවමෙව තුවංබ්‍රහ්මෙ,අගන්ත්වාව පරාජිතො.

“犹如未赴战场，未经战斗而败；婆罗门，你亦如是，尚未出发已败。”

506.

506.

සචෙමෙ [Pg.211] දාසංදාසිං වා,නානයිස්සසි බ්‍රහ්මණ;

එවං බ්‍රහ්මණ ජානාහි,නතෙවච්ඡා මහංඝරෙ;

අමනාපං තෙකරිස්සාමි,තංතෙදුක්ඛං භවිස්සති.

“婆罗门，你若不为我带来男仆或女仆，那么，婆罗门，你当知晓：我将不住于你家。我将行令你不悦之事，那将成为你的痛苦。”

507.

507.

නක්ඛත්තෙ උතුපුප්ඵෙසු,යදාමංදක්ඛසි ලඞ්කතං;

අඤ්ඤෙහි සද්ධිං රමමානං,තන්තෙදුක්ඛං භවිස්සති.

“于节庆之日、繁花盛开之时，当你见我盛装打扮，与他人欢娱，那将成为你的痛苦。”

508.

508.

අදස්සනෙන [Pg.212] මය්හංතෙ,ජිණ්ණස්ස පරිදෙවතො;

භිය්‍යොවඞ්කා පලිතාච,බහූහෙස්සන්ති බ්‍රහ්මණ.

“婆罗门，因不见我而悲叹，你这老朽的皱纹与白发将愈发增多。”

509.

509.

තතො සො බ්‍රහ්මණො භීතො,බ්‍රහ්මණියාව සානුගො;

අට්ටිතො කාමරාගෙන,බ්‍රහ්මණිං එතදබ්‍රවී.

于是，那婆罗门心生畏惧，顺从于婆罗门女，为情欲所困，便对她如是说道：

510.

510.

පාථෙය්‍යංමෙකරොහිත්වං[Pg.213],සංකුල්‍යාසකලානිච;

මධුපිණ්ඩිකාචසුකතායො,සත්ථු භත්තඤ්චබ්‍රහ්මණි.

“婆罗门女，请为我准备路粮：各式糕点、精制蜜丸，以及炒麦粉。”

511.

511.

ආනයිස්සං මෙථුනකෙ,උභොදාසකුමාරකෙ;

තෙතංපරිචරිස්සන්ති,රත්තිංදිවමතන්දිතා.

“我将带回一对年轻奴仆，他们会日夜不懈地侍奉你。”

512.

512.

සාඛිප්පංපටියාදෙසි[Pg.214],පාථෙය්‍යංමිත්තතාපනා;

පටියාදිතන්ති ආචික්ඛි,බ්‍රහ්මණස්සඅලක්ඛිනො.

于是，阿弥多塔帕娜(Amittatāpanā)迅速备好路粮，然后告知那不幸的婆罗门：“已备妥。”

513.

513.

ගෙහෙදුබ්බලඨානංසො,ථිරංකත්වානබ්‍රහ්මණො;

භරියායගොපනත්ථං,ගුත්තද්වාරඤ්චසඞ්ඛරි.

那婆罗门加固了家中薄弱之处；为守护其妻，他又修缮了防护门。

514.

514.

දාරූනිආහරිත්වාන,ඝටෙපූරෙසිවාරිනා;

ජායායසුඛවාසත්ථං,අනික්ඛන්තුංචගෙහතො.

他运来木柴，将水罐注满清水；为令妻子安住，无需离家外出。

515.

515.

පච්චක්ඛෙයෙව [Pg.215] ජායාය,ඉසිවෙසංසමාදිය;

පස්සිත්වාභරියංඑවං,ඔවදෙසිසජූචකො.

他就在妻子面前，穿上行者装束。朱茶迦(Jūjaka)看着妻子，如是教诫道：

516.

516.

ඉතොපඨායත්වංභද්දෙ,විකාලෙමාස්සුනික්ඛමි;

මමආගමනායාව,වසෙසිඅප්පමත්තකා.

“贤妻，从今以后，切莫非时外出；直到我回来为止，你当安住不放逸。”

517.

517.

ඉදංවත්වානලග්ගිත්වා[Pg.216],සොපාථෙය්‍යපසිබ්බහං;

උපාහනඤ්චආරුය්හ,ගණ්හීකත්තරදණ්ඩකං.

说完此话，他背上行囊，穿上鞋履，手持拐杖。

518.

518.

තතොසොරුණ්ණමුඛෙන,භරියංකත්වාපදක්ඛිණං;

සොචමානො වපක්කාමි,දාසකෙ පරියෙසිතුං.

于是他泪流满面，右绕其妻，满怀哀伤地离去，以寻找奴仆。