สมนฺตกูฏวณฺณนา

萨曼塔库塔山释义

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

๑.

1.

สตตวิตต กิตฺตึ ธสฺตกนฺทปฺปทปฺปํติภวหิตวิธานํ สพฺพโลเกกเกตุํ,อมิตมติมนคฺฆํ สนฺติทํ เมรุสารํสุคตมหมุทารํ รูปสารํ นมามิ;

我礼敬彼崇高善逝，色身之精华，其声名恒久广传，摧毁爱神之骄慢；为三界谋求利益，为全世界之独旗；其智慧无量无价，赐予寂静，稳固如须弥。

๒.

2.

หตทุริตตุสารํ โมหปงฺโกปตาปํมนกมลวิกาสํ ชนฺตุนํ เสสกานํ,กุมติกุมุทนาสํ พุทฺธปุพฺพาจลคฺคาอุทิตมหมุทารํ ธมฺมภานุํ นมามิ;

我礼敬彼崇高法日，其摧破罪恶之霜，晒干愚痴之泥，令一切众生之心莲绽放，毁坏邪见之夜莲，其从佛陀之东山升起。

๓.

3.

สกลวิมลสีลํ ธุตปาปาริชาลํสุรนรมหนียํ ปาหุเนยฺยาหุเนยฺยํ,อุชุปถปฏิปนฺนํ ปุญฺญเขตฺตํ ชนานํคณมหมภิวนฺเท สารทํ สาทเรน;

我以至诚之心，顶礼彼贤圣僧团，其戒行圆满无瑕，已抖落罪恶之网，为天人所敬奉，堪受供养与款待，行于正直之道，为众生之福田。

๔.

4.

อิติ กฬิต ปณามา หนฺตฺว สพฺโพปสคฺเคสุคตวิมล ปาทมฺโภชสมฺปาต ปูตํ,สุมนสิขริราชํ วณฺณยิสฺสํ สุรานํวสติ มตุลเมตํ สาธุชนฺตุ สุณนฺตุ;

如是顶礼已，断尽诸障难，我今将赞颂，萨曼塔库塔山。善逝莲足踏，此地已清净，天神所居处，无与伦比境。愿诸善士众，皆当侧耳听。

๕.

5.

สวณา ลปนา เจว สติยา จาปิ วนฺทนา,ยสฺส สมฺมา สุขี โหตี นิพฺพาณญฺจาธิคจฺฉติ;

听闻、念诵、忆念，以及礼敬此圣迹，能得正当之安乐，并证得涅槃。

๖.

6.

ตสฺมา สปฺปุริเสเห’ทํ ปตฺเถนฺเตหิ ติสมฺปทํ,สวณียญฺหิ สาธูหิ อจิกฺขิตฺเตน เจตสา;

是故，希求三种成就的善士，应当以不轻慢之心善加聆听。

๗.

7.

โย โลกติลโก นาโถ ปูเรตฺวา ทส ปารมี,ชาโตสิ ตุสิเต กาเย สนฺตุสิโต’ติ วิสฺสุโต;

彼世间庄严之主，圆满十波罗蜜后，生于兜率天，名为善喜(Santusita)。

๘.

8.

อาราธิโต สุราทีหิ กาโล มาริส เต อยํ,ติณฺโณ ตารยิมํ โลกํ พหู อปฺปรชกฺขกา;

诸天前来相劝请：“尊者，此正是时机！您已渡达彼岸，请渡此世间；尚有许多尘垢少之人（可度化）。”

๙.

9.

เอตทตฺถาย เต วีร ปูริตา ทส ปารมี,พาหุํ ปิตุสฺส ปุตฺโต’ว โลโก อาลมฺพเต ตุวํ;

勇者啊！您正是为此目的而圆满十波罗蜜。世间皆仰赖于您，犹如儿子依赖父亲的臂膀。

๑๐.

10.

เตสํ ตํ วจนํ สุตฺวา มหาสตฺโต มหามตี,วิโลกเน วิโลเกตฺวา ปญฺจามล วิโลจโน;

大士大慧者，听闻彼等之言后，即以清净之眼行五大观。

๑๑.

11.

ชมฺพุทีปคฺคกมเล กณฺณิกา’ว มโนรมา,ปุรี กปิฬวตฺถู’สิ วิสาณา’ว สุธาสินํ;

在瞻部洲(Jambudīpa)这朵顶莲之上，有迦毗罗卫城(Kapiḷavatthu)，悦意犹如花蕊，（突出）犹如诸天神之宝角。

๑๒.

12.

สิงฺคีนิกฺขมยาภาส ตุงฺคสิงฺคสมงฺคิตา,มณิสีหปญฺชรากิณฺณ ปาสาทา ยตฺถ ภาสเร;

此处的宫殿闪耀着纯金之光，具有高耸的尖顶，并遍布着珠宝镶嵌的狮子窗。

๑๓.

13.

สฆเน คคเน นิจฺจํ สเตรตสตานิ’ว,อนิเลริตปชฺโชต โสณฺณเกตุ อหู ยหึ;

此处常有金色旗幡，为风所动而闪耀，犹如密布于天空的数百道闪电。

๑๔.

14.

ชนานํ นีลเนตฺเตหิ วทเนหิ ตุ ยา ปุรี,มธุปาลิสโมนทฺธ กญฺชินี สิริมาวเห;

此城因其人民之容颜与绀目，而呈现出祥瑞庄严，犹如蜂群遍布之莲池。

๑๕.

15.

รงฺคตุงฺคตุรงฺเคหิ คชฺชิเตหิ จ ยา ปุรี,สโฆสุตฺตุงฺคกลฺโลล โลลสาครสนฺติภา;

此城因其高大骏马之嘶鸣，而气象万千，犹如波涛汹涌、喧嚣不止的海洋。

๑๖.

16.

อวฺหมานา’ว เทวานํ ปุรลขฺยา ภุชา อิว,มนฺทานิเลริตา ตุงฺค นานาราคทฺธชา ยหึ;

此处高耸的多彩旗幡，为微风所动，犹如城中女神之手臂，向着天神们招展。

๑๗.

17.

นานาเวสธรา ยสฺมึ นานาภูสณ ภูสิตา,นานาสมฺปตฺติสํยุตฺตา นานาวิชฺชาสุ ปารคา;

此中之人，身着各色衣裳，佩戴多样饰品，具足种种财富，且通达各类技艺。

๑๘.

18.

นวโยพฺพน อุทฺทามา รูเปน จ มโนหรา,สจฺเจสุ นิรตา นิจฺจํ อนกฺกุฏฺฐกุลา สิยุํ;

他们青春焕发，容貌悦人，恒常乐于真理，出身于无可指摘之家族。

๑๙.

19.

นิจฺจํ กีฬา วิททฺธาหิ นรนารีหิ เสวิตา,ยา ปุรี สาธุรูปา’สิ มธุราลาปินีหิ จ;

此城常有男女聚居，他们善于嬉戏，言语甜美，容貌端丽。

๒๐.

20.

ตสฺมึ สทฺธาทโยเปต โอกฺกากกุลเกตุโก,สุทฺโธทนวฺหโย อาสี วิสฺสุโต ภุวนตฺตเย;

于彼城中，有王名净饭(Suddhodana)，乃奥嘎咖(Okkāka)族之旗帜，具足信等诸德，声名远扬于三界。

๒๑.

21.

ยสฺสงฺฆิกมเล สพฺพ ภุภุชานํ มหีตเล,กิรีฏมณิหิงฺคาลิ กีฬนฺตี’ว นิรนฺตรํ;

大地一切君王，其王冠上之摩尼宝，犹如蜂群一般，恒常嬉戏于彼王之莲足。

๒๒.

22.

ยสฺส ปตฺถฏเตเชน ปุรเนตาปิ ทิวากโร,วหนีจ’มฺพเร ลีลํ โอสธีปติโน ทิวา;

因其广布之威光，纵然是太阳，亦黯然失色，宛如白昼现于天空之月亮。

๒๓.

23.

ยสฺส ทานปฺปวาโห ตุ นานายาจก ชนฺตุนํ,มโนทธีสุ เวลนฺเตติกฺกมนฺโตว สตฺตตํ;

他布施之洪流，对于前来求乞的各类众生，仿佛恒常满溢，越过他们心海的堤岸。

๒๔.

24.

มติยา สุรมนฺตีว ธเนน ธนโท วิย,รูเปน กุสุเมสุ’ว โย ชุมฺหติ มหีตเล;

其智慧堪比天神之师，其财富宛如财富之主，其容貌好似爱神，于此大地上熠熠生辉。

๒๕.

25.

ตสฺสาภิสิตฺตา รชฺเชน มหามายาติ วิสฺสุตา,จนฺทิกา วิย จนฺทสฺส คิริราชา’ว กปาลิโต;

他受膏加冕的王后，名为摩诃摩耶(Mahāmāyā)，声名远扬，犹如月亮之月光，又如山王之帕尔瓦蒂(Pārvatī)。

๒๖.

26.

ลกฺขี’ว วาสุเทวสฺส สีตา’ว รามราชิโน,มเหสีสิ วราโรหา สุนฺทรี สุนฺทราธรา;

她为王后，犹如瓦素迭瓦(Vāsudeva)之吉祥天女，罗摩王之悉多妃，至为殊胜，容貌美丽，朱唇亦美。

๒๗.

27.

ตสฺสา กุจฺฉิกรณฺฑมฺหิ อนคฺฆรตนํ วิย,ขตฺตึสาหิ นิมิตฺเตหิ วิมฺหาเปนฺโต สเทวกํ;

在他母亲的胎藏宝匣中，他宛若无价之宝，以三十二相之征兆，令包含天神在内的世间惊叹。

๒๘.

28.

สิตมฺพุชกโร สนฺโต สิเตภจฺฉาปโก วิย,กตฺวา ปทกฺขิณํ มาตุ ปฏิสนฺธิมคณฺหิ โส;

彼圣者，犹如一头白色幼象，手持白莲，右绕其母后，即入胎受生。

๒๙.

29.

ทเสกาทสมาเสน ตสฺเสวํ อาสิ เจตนา,ปสฺสิตุํ สกญาตีนํ คนฺตฺวาน นครํ ตทา;

怀胎十月后，她（摩耶夫人）生起此念：“我当启程返回亲族之城。”

๓๐.

30.

นิเวเทตฺวา ตมตฺถํ สา รญฺโญ เตน สุสชฺชิเต,สปริจฺฉทา ตทา มคฺเค คจฺฉนฺติ อนฺตราปเถ;

她将此事告知国王，国王于是为她安排妥当。当时，她与随从正行于两城之间的大道上。

๓๑.

31.

เทวตานํ มโนนนฺทกร นนฺทน สนฺนิภํ,ทิสฺวาน ลุมฺพินึ นาม อุยฺยานํ มนนนฺทนํ;

途中，她望见一座名为蓝毗尼(Lumbinī)的园林，此园悦人心意，能令天神心生欢喜，宛如天帝的欢喜园。

๓๒.

32.

ตสฺมึ กีฬิตุมุสฺสาหา ปวิสิตฺวาน ตํ วนํ,กีฬนฺติ อุปคนฺตฺวาน มงฺคลํ สาลปาทปํ;

她心中生起嬉戏之念，于是进入那座园林。在园中漫游时，她走向一棵吉祥的娑罗树。

๓๓.

33.

วิโลล ปลฺลวากิณฺณํ สุผุลฺลกุสุโมนตํ,คเหตฺวา สาลสาขํ สา สุรตฺตกร ปลฺลวา;

她那如红嫩叶芽的纤手，握住一根娑罗树枝，其上嫩叶微颤，缀满盛开的花朵而垂下。

๓๔.

34.

เทเวหิ คหิตา’รกฺขา มหมาเน สเทวเก,ชเนสิ ตนยํ มายา ตตฺรฏฺฐา โลกโลจนํ;

摩耶(Māyā)夫人于彼处站立，在诸天守护与天人欢庆之中，诞下了她的儿子——世界之眼。

๓๕.

35.

พฺรหฺมาโน โลกปาลา จ มนุสฺสา กมโต ตทา,โสณฺณชาลาชินาทีหิ คณฺหึสุ ชนนนฺทนํ;

当时，梵天、护世天与世人，依次以金网、羚羊皮等物，接住了这位人中之悦。

๓๖.

36.

มหึ ปติฏฺฐิโต ธีโร ปสฺสิตฺวาน ตโต ทิสา,อุตฺตราภิมุโข สตฺตปทํ คณฺตฺวา’มฺพุเช ฐิโต;

智者立足于大地，环顾四方后，面向北方行走七步，立于莲花之上。

๓๗.

37.

ทิสนฺตมวโลเกตฺวา สุผุลฺลมฺพุชโลจโน,นิจฺฉาเรสาสภึ วาจํ อคฺโค เสฏฺโฐ’ติอาทินา;

彼莲花眼者，环顾诸方后，发出雄健之语，言：“我为世间最上，我为世间最胜……”

๓๘.

38.

พฺรหฺมามรนราทีหิ ปูชิโต จ นมสฺสิโต,กเมน อภิวฑฺฒนฺโต ชุณฺหปกฺเข สสี ยถา;

为梵天、天神与世人所礼敬，他次第成长，犹如白分之月渐盈。

๓๙.

39.

พฺรหฺมูนํ ฉตฺตฉายาย มนฺทารกุสุมนฺตเร,สานนฺทามนฺทเทเวหิ ธุตจามรมชฺฌโค;

他身处梵天所持的伞盖下，于曼陀罗花丛中，在众多欢喜天人挥舞的拂尘之间。

๔๐.

40.

ทิพฺเพหิ รูปสทฺเทหิ คนฺเธหิ จ รเสหิ จ,โผฏฺฐพฺเพหิ จ ทิพฺเพหิ โมทมาโน อเนกธา;

他享受着天界的色、声、香、味、触，并以多种方式感到欢喜。

๔๑.

41.

ทิพฺเพหิ รมณีเยหิ นจฺเจหิ วาทิเตหิ จ,ปทาเนกสหสฺเสหิ ถูยมานคุณากโร;

伴随着天界悦意的舞蹈与音乐，他那如宝藏般的功德被成千上万的言辞所赞颂。

๔๒.

42.

ปตฺวา โสฬสมํ วสฺสํ ญาติสงฺฆสฺส มชฺฌโค,ทสฺเสตฺวา’เสสสิปฺปํ ตํ โลเก วิชฺชติ ยํ ตทา;

年届十六之时，他在亲族集会中，展示了当时世间存在的一切技艺。

๔๓.

43.

ญาติสงฺฆํ ปโมเทนฺโต เทเว จ มนุเช’ปิ จ,ลทฺธา ยโสธรํ เทวึ’นุกูลํ ชาติชาติยํ;

他使亲族、天神与人们都感到欢喜，并娶了耶输陀罗(Yasodharā)公主，她是他生生世世的贤伴。

๔๔.

44.

โสณฺณทปฺปณสงฺกาส โสมฺมานน วิภุสิตํ,นีลนีรชสงฺกาส วิสาลายต โลจนํ;

她容颜秀丽，宛如金镜；双眸广长，犹如青莲。

๔๕.

45.

สิงฺคารมนฺทิรทฺวาเร ธโชปมภมุทฺวยํ,เหมกาหลสงฺกาส นาสิกํ รูปลกฺขิยา

她的双眉宛如华美宫殿门前的旗帜，鼻子犹如黄金号角，具足美貌之辉。

๔๖.

46.

นีลเวลฺลิตธมฺมิลฺล ชิมุโตภย โกฏิยํ,นิจฺจวิชฺชุลฺลตาจกฺก มนุญฺญกณฺณปาสกํ;

她有绀青卷曲的发髻，宛如两端的云彩；还有悦意的耳饰，宛如恒闪的闪电藤蔓之轮。

๔๗.

47.

สาตกุมฺภนิภาภาส ปโยธรฆฏทฺวํ,สุวณฺณทฺทิตฏายาต นิชฺฌราการหารกํ

双乳如金瓶，光辉灿烂；璎珞如瀑布般流泻于金山之坡。

๔๘.

48.

เทหเทวทฺทุมาลมฺพ ปาโรหาภภุชทฺวยํ,องฺคุลีปลฺลวนฺตมฺพุ พินฺทุจารุ นขาวลึ;

她的身体是天界之树，双臂是其垂下的枝条；手指是嫩芽，指甲是其上晶莹的露珠。

๔๙.

49.

เทหมาลาลิมาลาภ โรมราชิวิราชิตํ,รูปณฺณวตรงฺคาห วลิตฺตย วิจิตฺตกํ;

她身上的一列细毛，宛如花环上的一行蜜蜂，闪闪发光；腹部的三道褶纹，宛如美之海洋的波浪，绚丽多彩。

๕๐.

50.

โสณฺณรมฺภาสมาวฏฺฏ ปิโณรุทฺวย สุนฺทรํ,สนฺนิรกลิกาการ จารุชงฺฆา วิภูสิตํ;

她有一双美丽的圆股，宛如金色的芭蕉树干；并有秀美的胫部作为装饰，其形犹如含苞待放的花蕾。

๕๑.

51.

ปจฺจกฺขรูปลกฺขิญฺจ ลีลานิจย สนฺนิภํ,คุณานมากรํ สาธุ เวลํว รติสาคเร;

她外貌的华美清晰可见，宛如万千优雅姿态的集合；她是一座贤善的功德宝库，犹如爱欲之海的彼岸。

๕๒.

52.

กนฺโต วสนฺตราชา’ว กนฺทปฺโป’ว สุรูปวา,สสี’ว ทสฺสนีโย จ สูริโย วิย เตชวา;

他如春王般可爱，如爱神般英俊，如月亮般悦目，如太阳般威严。

๕๓.

53.

อจลตฺเตน เมรูว คมฺภีเรนณฺณโว วิย,พฺรหฺมสฺสโร ปิยํวาที ปญฺคฺญาย จ อนูปโม;

他坚定如须弥山，深沉如海洋；声音如梵天，言语可亲；智慧更是无与伦比。

๕๔.

54.

วสนฺโต โส มหาวีโร ปุรสฺมึ กปิลวฺหเย,ทิสฺวา นิมิตฺเต จตุโร อุยฺยาน คมนญฺชเส;

那位大雄居住在迦毗罗卫(Kapilavatthu)城，在一次前往园林的途中，他见到了四种相。

๕๕.

55.

ปพฺพชฺชาภิรโต นาโถ คนฺตฺวา อุยฺยานภูมิยํ,สุผุลฺลจมฺปกาโสก นาคาทา’เคหิ มณฺฑิตํ;

乐于出离的导师进入园林之地，那里点缀着盛开的瞻波花、无忧花、龙华树等。

๕๖.

56.

ผุลฺลปงฺกช กฬฺหาร ชลาชลย สตากุลํ,มนฺทมนฺทานิลายาต นานาโมเทหิ วาสิตํ;

园中遍布着盛开的莲花与白睡莲，并由微风带来的种种芬芳所熏香。

๕๗.

57.

สรา สรํ สมายาต มธุพฺพต นิเสวิตํ,ผลปุปฺผรสุทฺทาม ทฺวิช สงฺฆ นิกูชิตํ;

蜜蜂从一个湖飞到另一个湖，在此聚集；鸟群因饱食花果的甘露而在此鸣叫。

๕๘.

58.

นจฺจนฺต มตฺตโมรานํ นิจฺจํ มณฺฑปสนฺติภํ,ทิพฺพนฺต มิคสคฺฆานํ กีฬามณฺฑป สนฺนิภํ;

它宛如醉舞孔雀的常设舞榭，又如嬉戏鹿群的游乐之亭。

๕๙.

59.

สมีร สิสิโรทาร ธาราสีกร วาริหิ,ธารามณฺฑป ปนฺตีหิ ชนานนฺทกรํ วรํ;

园中有成排的喷泉亭，凉风吹拂着亭中洒落的水雾，殊胜美妙，令人生喜。

๖๐.

60.

อุยฺยานวนมาคมฺม เทวราชาว นนฺทนํ,กีฬนฺโต นิชปุตฺตสฺส สุตฺวาน ชาตสาสนํ;

来到园林，如天王来到欢喜园(Nandana)，他正在游乐，听闻了自己儿子诞生的消息；

๖๑.

61.

นิวตฺโต วิสฺสกมฺเมน สหสฺสกฺโขว ภูสิโต,ปุรํ ปวิสมาโนว กิสา โคตมิ ภาสิตํ;

他返回，如为毗首羯磨(Vissakamma)所庄严的帝释天，当他进入城中时，基舍乔达弥(Kīsā Gotamī)说了这番话；

๖๒.

62.

สุตฺวาน นิพฺพุตปทํ ตทา จิตฺตานุกูลกํ,สนฺตุฏฺโฐ สานุราโค จ ลกฺขคฺฆํ ตารภาสุรํ;

当时，听到那合乎心意的“寂静”一词，他心满意足且充满喜悦；

๖๓.

63.

หารํ ติสฺสาย เปเสตฺวา คนฺตฺวาน สกมนฺทิรํ,เทวราชวิลาเสน นิสีทิ ปวราสเน;

他送给她一条价值十万、如星辰般闪耀的项链，然后回到自己的宫殿，以天王之姿，坐在尊贵的座位上；

๖๔.

64.

อถาคมฺม ตทา เนกนาฏิกา ปริวารยุํ,วชฺชนฺติ เภริโย ตาสุ ปคฺคยฺห กาจิ นาริโย;

那时，众多舞女前来围绕着他，其中一些女子拿起鼓来敲击；

๖๕.

65.

นานาลยสมากิณฺณํ คีตํ คายนฺติ กาจิ’ปิ,ธมนฺติ สุสิรํ กาจิ กาจิ วาเทนฺติ ตนฺติโย;

有些女子唱着变化多样的歌曲，有些吹奏管乐器，有些弹奏弦乐器；

๖๖.

66.

จารุ พิมฺพาธรารมฺม ปโยธรภรา สุภา,วิสาลายต นีลกฺขา โสมโสมฺมานนา ตทา;

那时，她们朱唇动人，酥胸丰满，眼眸宽长而深邃，面容如月亮般柔和悦人；

๖๗.

67.

นจฺจนฺติ ปุรโต ตสฺส เภริมณฺฑล มชฺฌคา,เทวกญฺญาว รงฺคมฺหี รสภาวนิรนฺตรํ;

她们站在鼓圈中央，在他面前翩翩起舞，宛如舞台上的天女，持续展现着万种风情；

๖๘.

68.

ทิสฺวาน โส ตมจฺฉริยํ วิรตฺโต วิสเย ตทา,อุรตฺตาฬญฺจ อทฺทกฺขิ สพฺพนฺตํ เภริตาฬนํ;

看到那场精彩的表演后，他当即对感官欲乐生起厌离，并将那所有的鼓乐之声看作是捶胸之声。

๖๙.

69.

ปริเทวํ’จุปฏฺฐาสิ คีตํ สํสารสาคเร,วายุเวค วิการํ’ว นจฺจํ จินฺเตสิ นายโก;

那位领导者思惟道：歌唱在他听来如同轮回苦海中的悲叹，舞蹈在他看来犹如被狂风吹动的乱象。

๗๐.

70.

’กทาหํ ฆรโมสฺสชฺช ปพฺพชฺชาสิริ มุพฺพเห?’อิจฺเจวํ จินฺตยนฺโต โส สุปนฺโตว สยี ตหึ;

“我何时能舍弃家庭，获得出家的祥瑞？”他如是思惟着，在那里躺下，仿佛睡着了一般。

๗๑.

71.

’ยํ นิสฺสาย มยํ เอตฺถ นจฺจคีเตสุ วฺยาวฏา,โส’ยํ’ทานิ สุปี’ อมฺเห กสฺสทานิ กโรม ตํ?;

“我们因他之故在此载歌载舞，如今他已睡去，我们现在为谁表演呢？”

๗๒.

72.

อิติ จินฺติย เต ตตฺถ ตุริเยสุ สเก สเก,อาลมฺพา สยิตา กญฺญา สุสญฺญาญฺญมนิสฺสิตา;

如是思忖后，那些少女们各自倚着自己的乐器睡着了，彼此互不依靠；

๗๓.

73.

ขาทนฺติ กาจิ ทนฺตานิ กาจิ ลาลา วหนฺติโย,กาจิ รุทนฺติโย ตตฺถ วิลปนฺติ อถา’ปรา;

有些在磨牙，有些在流口水，有些在哭泣，还有些在哀号。

๗๔.

74.

กากจฺฉนฺติ’ปิ เสมฺหมฺปิ คิลนฺติ จ จมนฺติ จ,กโรนฺติ นาทํ นาสาย ฆรู’ติ จ ขิปนฺติ จ;

有些在打鼾，有些吞咽痰液、梦中呓语，有些鼻子发出声响，鼾声大作。

๗๕.

75.

มุตฺตยนฺติ ตทา กาจิ รหสฺสํ วิจรนฺติ จ,ทุคฺคนฺธํ วาติ ตํ ฐานํ สุสานํ อามกํ ยถา;

那时，有些女子在排尿，有些则私处裸露，那地方散发着恶臭，犹如一座有新尸的墓地。

๗๖.

76.

ปพุทฺโธ อฑฺฒรตฺตมฺหิ คเต ตตฺถ นิสีทิย,อทฺทกฺขิ ตาสํ เนกานิ วิการานิ ตหึ ตทา;

午夜过后，他醒了过来，在那里坐起身，亲眼看到了她们当时的种种丑态；

๗๗.

77.

ตสฺเสวํ เปกฺขมานสฺส ภเว สํวิคฺคเจตโส,อาทิตฺตํว อุปฏฺฐาสิ มเน ขลุ ภวตฺตยํ;

当他如此看着，心中对轮回生起了紧迫之感，三界确实在他心中显现，犹如燃烧的火焰。

๗๘.

78.

ทาวานล สมาทิตฺต มหารญฺญายถา คโช,ตเถวาสิ นรินฺทสฺส เคหโต คมเน มตี;

犹如大象渴望逃离燃着熊熊林火的森林，那位人王也生起了离开家的决心。

๗๙.

79.

ตโต วุฏฺฐาย สยนา กโรนฺโต อภินิกฺขมํ,วิตกฺเกสิ มหาราชา ปสฺสิตุํ สกมตฺรชํ;

于是，大王从床上起来，决心行大出离，他想道：“要去看一看自己的儿子。”

๘๐.

80.

ปวิสิตฺวา ตโต คพฺภํ สนิกํ สนฺตมานโส,ปสฺสิตฺวา สห ปุตฺเตน นิทฺทายนฺตึ ยโสธรํ;

他于是心平气和地、轻轻地走进内室，看到耶输陀罗正和儿子一起睡着；

๘๑.

81.

จิราคตํ มหาเปมํ ธารยํ สกมานเส,พุทฺโธ หุตฺวาปิ’มํ สกฺกา ปสฺสิตุํ อิติ จินฺติย;

他抑制住心中长久以来的深厚爱意，心想：“即使成佛之后，我还是能再见到他。”

๘๒.

82.

คโต นาโถ ตโต ฐานา โพธิยา พทฺธมานโสตทเหวาสิ พุทฺโธติ กามุโก โก น จินฺตเย;

那位怙主心系菩提，从那里离去。谁能不认为，那位希求者在当时就已是佛陀了呢？

๘๓.

83.

สิเนรุ มุทฺธรนฺโตว ปาทุทฺธริย นิกฺขมํ,ฉนฺนมาหูย อานีตํ กนฺถกํ ตุรคาธิปํ;

他抬起脚离去，犹如拔起须弥山。他叫来阐那(Channa)，让他带来了马王犍陟(Kanthaka)；

๘๔.

84.

อสฺสราชํ ตมารุยฺห สห ฉนฺเนน รตฺติยํ,เทเวหิ วิวฏทฺวรา ปฏิปชฺชิ มหาปถํ;

他骑上那匹马王，与阐那在夜里，诸天为他敞开大门，他踏上了大道。

๘๕.

85.

จกฺกวาเฬสุ เนเกสุ เทวตา สุสมาคตา,ทีปธูปทฺธเชเห จ คนฺธมาเลหิ ปูชยุํ;

许多轮围世界的天神们善妙地聚集起来，用明灯、熏香、旗幡、香水和花环来供养他；

๘๖.

86.

ปุรโต สฏฺฐีสหสฺสานิ ทณฺฑทีปานิ ธารยุํ,ตถา ทกฺขิณปสฺสมฺหิ วามปสฺเส จ ปจฺฉโต;

前方有六万支火炬，同样在右侧、左侧和后方。

๘๗.

87.

คคนา ปุปฺผวสฺสานิ วสฺสาเปสุํ ฉ เทวตา,มนฺทารวํ โกกนทํ สุคนฺธํ จิตฺตปาฏ ลึ;

六位天神从空中降下花雨，有曼陀罗花(Mandārava)、红莲花(kokanada)、以及芬芳的奇塔波吒厘花(cittapāṭali)；

๘๘.

88.

จมฺปกา โสก ปุนฺนาค นาคปูคาค สมฺภวํ,มาลตีวสฺสิกียาที นานาวลฺลีหิ สมฺภวํ;

有占波迦花(campaka)、无忧花(asoka)、普那伽花(punnāga)、龙花(nāga)、槟榔花(pūga)，以及从茉莉(mālatī)、素馨(vassikī)等各种藤蔓上生长的花。

๘๙.

89.

ปทุมุปฺปล กลหาร กุมุทาทฺยามฺพุ สมฺภวํ,สุคนฺธมธุ มตฺตาหิ ฉปฺปทาลีหิ กูชิตํ;

有红莲(paduma)、青莲(uppala)、白莲(kalahāra)、睡莲(kumuda)等水生之花，陶醉于芬芳花蜜的蜂群在花间嗡鸣。

๙๐.

90.

ปุปฺผวสฺสํ ปวสฺสิตฺถ ตึสโยชนมญฺชเส,ปสตฺโต ตตฺถ ตุรโค ทุกฺขโต อคมี ตทา;

花雨降下，遍及三十由旬的道路；当时，那匹马于彼处执著，痛苦地前行。

๙๑.

91.

เอวํ ปูชาวิธาเนหิ คนฺตฺวา’โนมํ มหานทึ,สิตเสกต สงฺกิณฺณํ พหุมีนกุลากุลํ;

以如此供养的方式，来到阿诺玛(Anomā)大河，那里遍布洁白的沙粒，充满各种鱼群。

๙๒.

92.

ตีรฏฺโฐ ปสฺสิ โส ธีโร คงฺคานารึ รสาวหํ,กโรนฺตึ วีจิพาภาติ เอเณปุปฺโผปหารกํ;

那位站在岸边的智者看见了带来喜悦的恒河女神，她以波浪般的手臂献上水生花作为供养。

๙๓.

93.

อสฺเสน ตํ มหาโนมํ ลงฺฆาเปตฺวา มหามตี,ปรตีเร ปติฏฺฐาสิ วิมเล วาลุกา ตเล;

大智者令马越过那条阿诺玛大河，立于对岸洁净的沙地上。

๙๔.

94.

ปพฺพชิตุํ มเยตฺเถว ยุตฺตํ โน เม ปปญฺจิตุํ,อิติ จินฺติย โอภาย ธาริตาภรณานิ โส;

他思惟：“我于此处出家是合适的，我不应拖延。”于是他卸下所佩戴的饰物。

๙๕.

95.

ฉนฺนสฺส ปฏิยาเทตฺวา กนฺถกญฺจ หยาธิปํ,นิสิตํ ขคฺคมุคฺคยฺห สโมลึ ฉินฺทิ กุนฺตลํ;

他将马王犍陟(Kanthaka)交给阐陀(Channa)，拿起锋利的剑，剪断了发髻。

๙๖.

96.

เอวมาวชฺชยํ นาโถ สเจ’หํ สุคโต ภเว,ติฏฺฐตุ คคเน คนฺตฺวา อิติ อุกฺขิปิ จ’มฺพรํ;

导师如此思惟：“如果我将成为善逝，愿它升到空中并停留在那里。”他如此将发髻抛向空中。

๙๗.

97.

ตโต สกฺโก มหคฺเฆน มณิจงฺโคฏเกน ตํ,ปฏิคฺคเหตฺวา สิรสํ เนตฺวา เทวปุรํ จรํ;

于是帝释天(Sakka)用一个贵重的宝匣接住它，顶戴于头，带往天城。

๙๘.

98.

กาเรตฺวา มณิถูปํ โส นีเธตฺวา ตํ สิโรรุหํ,อตฺถาหํ ปติมาเนติ สหเทเวหิ เนกธา;

他建造了一座宝塔，将那头发供奉其中，并与诸天一起，以多种方式时常礼敬。

๙๙.

99.

มหาพฺรหฺโมปนีตฏฺฐปริกฺขารํ มหามตี,ปฏิคฺคเหตฺวา กาสาวํ นิวตฺโถ ปารุโต ตทา;

大智者接受了大梵天(Mahābrahmā)所献的八资具，当时他便穿上袈裟。

๑๐๐.

100.

ปุพฺเพ วิยมฺพรํ คยฺห อมฺพเร ขิปิ นายโก,ปฏิคฺคเหตฺวา ตํ พฺรหฺมา เนตฺวา พฺรหฺมปุรํ จรํ;

导师拿起先前的衣服，将之抛向空中。一位梵天接住它，带往梵天界。

๑๐๑.

101.

ทฺวาทสโยชนุพฺเพธํ กตฺวา ถูปวรํ สุภํ,ตตฺถ ตํ นิทหิตฺวาน ปณิปาเตติ สพฺพทา;

他建造了一座十二由旬高的庄严、殊胜的佛塔，将它供奉其中，并时常礼拜。

๑๐๒.

102.

สมฺปุณฺณ มนสงฺกปฺโป ปพฺพชฺชาสิริ มุพฺพหํ,ฉาเทนฺโต กามเลเนว มรุํ จงกฺกมิ นายโก;

心愿已圆满，承载着出家的荣光，导师前行，犹如大象般压服着魔罗的境界。

๑๐๓.

103.

ตโต อมฺพวนํ คนฺตฺวา วินฺทนฺโต ปีติชํ สุขํ,วีตินามยิ สตฺตาหํ รมฺเม ปาทปมณฺฑเป;

然后，他去到一座芒果林，在怡人的树亭下，体验着喜悦所生之乐，度过了七天。

๑๐๔.

104.

ตโต ราชคหํ คนฺตฺวา ปารุปิตฺวา จีวรํ,คเหตฺวา มณิวณฺณํ โส ปตฺตํ กรตลมฺพุชา;

然后，他去到王舍城，披上僧袍，以莲花般的手掌，拿起宝石色的钵。

๑๐๕.

105.

พตฺตึส ลกฺขณูเปโต อนุพฺยญฺชน มณฺฑิโต,พฺรหฺมุชฺชุคตฺโต ภควา ปุรเสฏฺฐมุปาคมิ;

具足三十二相，以随形好庄严，世尊身形端直如梵天，来到这至上的城市。

๑๐๖.

106.

วิสิขนฺตเรน คจฺฉนฺตํ โลเกกนยนํ ชนา,ทิสฺวา เอวํ วิจินฺเตสุํ นายํ โย โส ชนาธิโป;

人们看见那位世间之眼穿行于街道之间，见到后如此思惟：“这并非那位人王。”

๑๐๗.

107.

กามํ ปุรวธุโสมฺม วตฺตสมฺพนฺธการณา,จนฺโท’ยมาคโต อชฺช สกเวเสน โน มติ;

“或许是因城中美女的面容，我们认为，月亮今日以其自身形象来到这里。”

๑๐๘.

108.

สุตฺวาน ตํ ตทา เกจิ หสนฺตา วจนนฺตรํ,นายํ สสี สสเงกา โส ภานุเมโส’ติ โน มติ;

当时，有些人听了这话，笑着说出不同的话：“我们认为，这并非有兔影的月亮，而是太阳。”

๑๐๙.

109.

โพเธตุมาคโต กามํ โปรีนํ วทนมฺพุเช,สกีเยเนว รูเปน วิมฺหยํ โปริมานุเส;

他来是为了让城中女子们莲花般的面容绽放，以他自己的形貌，令城中之人惊叹。

๑๑๐.

110.

กึ โภ อุมฺมตฺตกา อตฺถ เอวํ มา วทถา’ธุนา,สตรํสี อุณฺหรํสี น โส เอโส อวิคฺคโห;

“喂，你们这些疯子，现在不要这样说！他既非冷光的月亮，也非热光的太阳；他是无形者！”

๑๑๑.

111.

กาเมนาลสชนฺตุหิ กีฬิตุํ ปุรมาคโต,สรูเปน น โน อตฺถิ สํสโย พลุ มานเส;

“爱神(Kāma)来到了城里，要与懒惰的众生游戏。他以自己的形象前来，对此我们心中毫无疑问。”

๑๑๒.

112.

เตสํ ตํ วจนํ สุตฺวา หสนฺตา เกจิ ชนฺตุโน,ตุมฺเห ขลู น ชานาถ สพาเณ สธนู หิ โส;

有些人听到他们的话，笑着说：“你们确实不知道，他就是那持弓带箭者。”

๑๑๓.

113.

อิสฺสโร กนฺตรูเปน ตุงฺคมนฺทิรตา ปุรํ,เกลาโส อิติ สมฺปตฺโต ชหาถ วิมตึ อิธ;

“自在天(Issara)以其悦人的形貌，来到了这高楼林立的城市。此城即是凯拉萨，你们在此舍弃疑虑吧！”

๑๑๔.

114.

เตสมฺปิ วจนํ สุตฺวา หสนฺเตเก ชนา ตทา,นายํ หโร ติเนตฺโต โส เกสเวโส อิธาคโต;

当时有些人听到他们的话，也笑着说：“这不是三眼的毁灭者(Hara)；他是长发者(Kesava)来到了这里。”

๑๑๕.

115.

วิจิณนฺโต สิรึ อชฺช ปุรเสฏฺฐมุปาคตํ,เวเสนญฺเญน มญฺญาม เอตฺถ โน นตฺถิ สํสโย;

“他今日来到这至上的城市寻找室利(Siri)，我们认为他是以另一种形象而来，对此毫无疑问。”

๑๑๖.

116.

ปหริตฺวา กรํ เกจิ สุตฺวา ตํ วจนํ นรา,หสนฺเตวํ ตทาโวจุํ วาสุเทโว น เว อยํ;

有些人听了这话，拍着手，笑着如此说道：“这绝不是瓦素迭瓦(Vāsudeva)！”

๑๑๗.

117.

กามํ สโรชนาโภ โส วามโน กณฺหวิคฺคโห,อยมญฺญตรจณฺเณน อาคโต ปากสาสโน;

“他并非莲脐者，非侏儒，非黑身者。这是以另一种形象而来的因陀罗(Pākasāsana)。”

๑๑๘.

118.

ปุรํ เทวปุรนฺเตตํ มญฺญมาโน มหาชุตึ,ปสฺสิตุนฺติ ปฏิญฺญาโต มา โภนฺโต วิลปนฺตุ เว;

“他认为这座光芒万丈的城市是天城，前来观看，诸位，请勿悲叹！”

๑๑๙.

119.

สุตฺวา เตสํ คิรํ เกจิ เกฬึ กตฺวาน เนกธา,ตุมฺเห สกฺกํ น ชานาถ โส หิ โภ วชิรายุโธ;

有些人听到他们的话，开了许多玩笑说：“诸位，你们不认识帝释天(Sakka)吗？他可是手持金刚杵的那位！”

๑๒๐.

120.

เอโส หิ โภ มหาพฺรหฺมา พฺรหฺมโลกา อิธาคโต,ปมตฺตา กินฺนุ เวทมฺหี พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อิธ;

“这位是从梵天界来到此地的大梵天啊！我们先前在此是梵天的亲属，难道因放逸而不知吗？”

๑๒๑.

121.

อเถสํ วจนํ สุตฺวา เกจิ ปณฺฑิตชาติกา,เนเต จนฺทาทโย กามํ มา โมหํ โภ ปกาสถ;

听了他们的话，一些有智慧的人说：“朋友们，这确实不是月亮等，请勿显露你们的愚痴！”

๑๒๒.

122.

จตุรานโน มหาพฺรหฺมา โสมโสมฺมานโน อยํ,สมนฺตโปตฺถโก พฺรหฺมา ปตฺตหตฺโถ’ยมพฺภุโต;

“这位是四面的大梵天，面容如月亮般悦人；是周遍持书的梵天，是手持钵的不可思议者。”

๑๒๓.

123.

กามํ ปารมิตาปุณฺณ ปสตฺโถ ปุริโส อยํ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โถเมเถตํ มหาชุตึ;

“这位是波罗蜜圆满、备受赞叹之人；应恒常礼敬、供养，赞美这位大光辉者。”

๑๒๔.

124.

เอวํ วทนฺตา สพฺเพ เต นาครา ปุริสุตฺตมํ,คนฺธปุปฺเผหิ ปุเชนฺตา นมสฺสนฺตา ตมนฺวคุํ;

所有市民都如此说着，用香和花供养、礼敬那位人中之最，并跟随于他。

๑๒๕.

125.

เนตฺตาริตฺเตหิ ปาเชนฺตา มุนิโน รูปสาคเร,ชนฺตโว มนนาวาโย ปารํ ปสฺสึสุ โน ตทา;

那时，众生以心为舟，以眼为桨，在牟尼的色身之海中航行，却未见到彼岸。

๑๒๖.

126.

ตทา โลเกกนยโน สปทาเนน วีถิยํ,จรํ ยาปนมตฺตํว ลทฺธาคมฺม ปุรา พหิ;

那时，世间独眼者在街上次第乞食，仅获得足以维生之物后，便离开城市来到外面。

๑๒๗.

127.

ปณฺฑวํ คิริมาสชฺช ตสฺสจฺฉายาย โส มุนิ;

สงฺฆาฏึ ปญฺญเปตฺวาน นิสชฺช ปุริสาสโภ;

来到畔达瓦山(Paṇḍava)，那位牟尼，人中之牛王，在其荫下铺好僧伽梨后坐下。

๑๒๘.

128.

อทิฏฺฐปุพฺพํ ทิสฺวาน ปตฺเต มิสฺสกโภชนํ,สญฺชาตปฏิกูโล ตํ นุทิตฺวา ปจฺจเวกฺขณา;

看到钵中从未见过的混杂食物，他生起厌恶，将其推开后进行省察。

๑๒๙.

129.

อมตํ วิย ตํ ภุตฺวา วิกฺขาเลตฺวา มุขํ ทกา,ปตฺเต วตฺตํ จริตฺวาน มุหุตฺตํ ตตฺถ วิสฺสมิ;

他如同享用甘露般吃下那食物，用水漱口，洗净钵后，在那里休息了片刻。

๑๓๐.

130.

ปวตฺตึ ตํ นิสาเมตฺวา พิมฺพิสาโร นริสฺสโร,สีฆํ ตมุปคนฺตฺวาน กตานุญฺโญ นิสีทิย;

人主频婆娑罗王(Bimbisāra)听闻此事，迅速前去见他，得到允许后坐下。

๑๓๑.

131.

นิมนฺตยิตฺวา รชฺเชน อนิจฺฉนฺเต ยติสฺสเร,อนุคฺคหาย เม ยุตฺตํ พุทฺธภูเตนิธาคมํ;

他以王国邀请，但那位苦行主不愿接受。于是他请求道：“为了利益我，您在成佛后理应来到此地。”

๑๓๒.

132.

เอวํ นิมนฺติโต เตนาธิวาเสตฺวา มหามตี,อคมาสุรุเวลาย มตุโลรุ ปรกฺกโม;

如此受邀后，大智者默许了，这位具足无与伦比巨大力量者遂前往优楼频螺(Uruvelā)。

๑๓๓.

133.

ปธานํ ปทหิตฺวาน ฉพฺพสฺสมติทุกฺกรํ,ปกาเสตฺวาน โลกสฺส โมกฺขํ นตฺถิติ เตน โส;

他进行了六年极度艰苦的修行，然后向世间开示，解脱并非经由此道。

๑๓๔.

134.

ตโตปฺปภุติ วตฺตนฺโต มชฺฌิมปฺปฏิ ปตฺติยํ,กายสฺสานุคฺคหํ กตฺวา ตโต สมฺปิณิติ’นฺทฺริโย;

从那时起，他行于中道。在滋养身体后，他的诸根变得强健愉悦。

๑๓๕.

135.

มูเล’ชปาลนิคฺโรธปาทปสฺส มหามุนิ,นิสีทิ นิชโสภาหิ โอภาเสนฺโต ทิโสทิสํ;

大牟尼坐在牧羊人榕树(Ajapālanigrodha)的树根旁，以自身的光辉照耀十方。

๑๓๖.

136.

ตทา เสนานิ นิคเม สุชาตา ขีร ทายิกา,สมฺปุณฺณมนสงฺกปฺปา ยาจิตฺวา วฏเทวตํ;

那时，在西那尼村(Senāninigama)，供养乳粥的善生(Sujātā)，因曾向榕树神祈求而心愿圆满，

๑๓๗.

137.

ธีรํ เทโวติ มญฺญนฺติ ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา,เหมปาตึ สปายาสํ ทตฺวาน อิทม’พฺรุวิ;

她心满意足，欢欣喜悦，认为那位贤哲是天神，在献上盛有乳粥的金碗后，说了这番话：

๑๓๘.

138.

ยถา มยฺหํ มหาเทว อิทฺธา ปตฺถิต ปตฺถนา,ตเถว ตว สงฺกปฺโป ขิปฺปเมว สมิชฺฌตุ;

“大天啊！正如我所祈求的愿望成功了，愿您的意愿也同样迅速地成功！”

๑๓๙.

139.

อิติ วตฺวาน วนฺทิตฺวา กตฺวา จ นํ ปทกฺขิณํ,ปกฺกนฺตาย สุชาตาย ธีโร ปาตึ สมาทิย;

善生如此说完，对他行礼并右绕。当她离开后，贤哲拿起了那个碗。

๑๔๐.

140.

อุปคนฺตฺวานาติรมฺมํ นทึ โส นีลวาหินึ,สุปฺปติฏฺฐิตนามมฺหิ นทีติตฺเถ นิสีทิย;

他去到景色怡人、水流清澈的尼连禅河(Nerañjarā)边，在一个名为善住(Suppatiṭṭhita)的渡口坐下。

๑๔๑.

141.

ภุญฺชิตฺวา อูนปณฺณาส ปิณฺฑํ กตฺวาน โภชนํ,วิสฺสชฺเชตฺวา ตโต ปาตึ ปฏิโสตํ นราสโภ;

人中之牛王将食物做成四十九团吃下，然后将碗放入河中，碗逆流而去。

๑๔๒.

142.

ตโต สาลวนุยฺยาเน วิสฺสมนฺโต ทิวาทิเน,ทิสฺวาน สุปิเน ปญฺจ อตฺถํ เตสํ วิจินฺติย;

然后，他在白天于娑罗林苑休息时，梦见了五个梦，并思惟其含义。

๑๔๓.

143.

อาโพธิมูลโต มคฺเค เทเวหิ สมลงฺกเต,มณิโตรณปาลีหิ ปุณฺณกุมฺภทฺธาชาทิหิ;

通往菩提树根的道路，被天神们用一排排珠宝牌楼、满瓶、旗幡等物装饰。

๑๔๔.

144.

สายณฺหสมเย นาโถ คจฺฉนฺโต โพธิ สนฺติกํ,ทิสฺวาน โสตฺถิยํ นาม ถูยมานํ ทิชุตฺตมํ;

傍晚时分，怙主走向菩提树，看见一位名叫索提亚(Sotthiya)、备受赞誉的优秀婆罗门。

๑๔๕.

145.

เตน ทินฺนฏฺฐ มุฏฺฐินฺตุ คเหตฺวา นีลสทฺทลํ,โพธิมูลมุปาคมฺม กตฺวาน ตํ ปทกฺขิณํ;

他拿起索提亚给的八把青草，去到菩提树根，对它行右绕礼。

๑๔๖.

146.

อกาสิ ตีณสนฺถารํ ปาจีนาภิมุขํ ตทา,ตโต มหึ ทฺวิธา กตฺวา สมุฏฺฐาสิ มหาสนํ;

那时，他面向东方铺设草座。随即，一个大座位从地涌现。

๑๔๗.

147.

อุจฺจํ จุทฺทสหตฺเถน นานา จิตฺต วิจิตฺติตํ,อภฏฺฐนหิตฺถ ตตฺรฏฺโฐ อิจฺเจวํ ทฬฺหมานโส;

那座位高十四肘，以种种图画装饰。他心意坚定，立誓道：

๑๔๘.

148.

กามํ ตโจ นหารู จ อฏฺฐิ จ อวสิสฺสตุ,อุปสุสฺสตุ เม คตฺเต สพฺพนฺตํ มํสโลหิตํ;

“纵然只剩下皮肤、筋腱与骨头，我身上的血肉全都干枯，”

๑๔๙.

149.

น อุฏฺฐหามพุชฺฌิตฺวา น ชเห วีริยํ มม,อธิฏฺฐหิตฺวา เอวํ โส นิสีทิ วชิราสเน;

“若不觉悟，我绝不从此座起，绝不放弃我的精进。”他如此决意后，便坐在金刚座上。

๑๕๐.

150.

อนติกฺกมํ ฐเปตฺวาน จรณํ จรณุปริ,กมลํ กมเลเนว มณิพนฺธํ วิธาย โส;

彼将一足置于另一足上，稳固不移，犹如莲花置于莲花，并安置好脚踝；

๑๕๑.

151.

พาลาโสกทลาสตฺต ปรํ วา’โสกปลฺลวํ,นิธาย นยนานตฺท ปาณึ ปาณิตเล ชิโน;

胜者将一手置于另一手掌上，双眼悦人，犹如无忧树(asoka)的新叶与嫩芽；

๑๕๒.

152.

ยถา สญฺฌาฆนาลีฒ ตุงฺคกญฺจน ปพฺพโต,สุรตฺตจีวรจฺฉนฺน จาริคตฺต วิราชิโต;

彼身披鲜红僧衣，身姿优美，大放光明，犹如一座高耸的金山为晚霞所覆；

๑๕๓.

153.

อุทยาวลโกฏิมฺหิ ทิปฺปนฺโตว ทิวากโรกนฺธโรปริ ทิปฺปนฺต มุขมณฺฑลมณฺฑิโต;

彼以肩上闪耀之圆满面容为庄严，犹如太阳在日出之山的山顶上闪耀；

๑๕๔.

154.

ยถา จามิกรพฺยมฺเห สุนีลํ สีหปญฺชรํ,อสมฺปกมฺปปมฺเหหิ ปิหิตทฺธสุโลจโน;

彼双美目半闭，睫毛纹丝不动，犹如金色窗格中的深蓝狮子窗；

๑๕๕.

155.

นีลุปฺปลกลาปํจ ชนเนตฺตาลิปาตนํ,สชฺฌุทณฺฑสมาพทฺธ โพธิกฺขนฺธมผสฺสิ โส;

彼身紧靠菩提树干，犹如一束以鲜茎捆扎、吸引着众人蜂群般目光的青莲花；

๑๕๖.

156.

นิสินฺโน โพธิโต เฉชฺช ปวาฬตรุณงฺกุรา,ปตมานา สมนฺตาสุํ เตชํ วิย กุพุทฺธีนํ;

彼安坐时，从菩提树上，珊瑚般的嫩芽四散飘落，犹如邪见者的光芒消散；

๑๕๗.

157.

เทวา ตตฺถ สมาคญฺชุํ ขิปฺปํ ทสสหสฺสิยํ,กมลาสโนรคา เจว สิทฺธวิชฺชาธราทโย

十千世界的天神、梵天(Kamalāsana)、龙众、成就者(siddha)、持明者(vijjādhara)等，皆迅速聚集于彼处。

๑๕๘.

158.

สหมฺปติ มหาพฺรหฺมา พฺรหฺมเสนาปุรกฺขโต,สิตาตปตฺตํ ธาเรนฺโต ฐีโต สมฺพุทฺธ สนฺติเก;

大梵天王娑婆(Sahampati)，由梵天军众簇拥，手持白伞，立于正自觉者身旁；

๑๕๙.

159.

วีสํ รตน สตายามํ วิชยุตฺตร นามกํ,สงฺขํ ธเมนฺโต อฏฺฐาสิ สาทโร ปากสาสโน;

心怀敬意的帝释天(Sakka)，吹奏着名为“最胜”(Vijayuttara)、长一百二十肘的海螺，肃立一旁；

๑๖๐.

160.

สุยาโม สห เสนาย โถมยนฺโต นราธิปํ,มณิตาลวณฺฏํ ปคฺคยฺห มนฺทมนฺเทน วีชติ;

苏亚马(Suyāma)与其军众赞颂着人中之主，举起宝珠柄扇，徐徐为彼扇风；

๑๖๑.

161.

ชิตกิตฺติ ลตคฺคมฺหิ สสฺส ปุปฺผํจ ปุปฺผีตํ,วาฬวิชนิมุคฺคยฺห อฏฺฐา สนฺตุสิโต ตหึ;

兜率天王(Santusita)心满意足地立于彼处，手持马尾拂尘；其处藤萝顶端，禾谷之花盛开；

๑๖๒.

162.

เพลุวํ วีณมาทาย คีตํ นานาลยานุคํ,ปญฺจสิโข ฐิโต ตตฺถ คายมาโน อเนกธา;

五髻(Pañcasikha)天子手持贝鲁瓦(beluva)木琴，立于彼处，吟唱着各种曲调的歌曲；

๑๖๓.

163.

มหากาโล’ปิ นาคินฺโท นาคสงฺฆปุรกฺขโต,โถเมนฺโต ตตฺถ อฏฺฐาสิ นวารหคุณาทิหิ;

龙王摩诃迦罗(Mahākāla)亦为龙众所簇拥，立于彼处，以九种阿罗汉功德等而作赞颂；

๑๖๔.

164.

รงฺคภุมึ มาปยิตฺวา คเหตฺวาน วรงฺคนา,อุปหารํ กโรนฺตฏฺฐา ติมฺพรู สูริยวจฺจสา;

丁巴鲁(Timbarū)与日辉女(Sūriyavaccasā)幻化出一座舞台，带领众天女，立于彼处献上供养；

๑๖๕.

165.

อาคนฺตฺวา สห เสนาย สิตงฺโค สิตภุสโน,ธตรฏฺโฐ ฐิโต ปุพฺเพ อารกฺขํ กุรุมานโก;

持国天王(Dhataraṭṭha)身白饰白，与其军众前来，立于东方，守护彼处；

๑๖๖.

166.

ปูเรนฺโต สกเสนาย ทกฺขิณสฺสํ วิรูฬฺหโก,อารกฺขํ กุรุมานฏฺฐา นีลงฺโค นีลภุสโน;

增长天王(Virūḷhaka)身青饰青，与其军众充满南方，立于彼处而行守护；

๑๖๗.

167.

วิรูปกฺโข’ปิ อฏฺฐาสิ ปาลยํ ปจฺฉิมํ ทิสํ,รตฺตงฺคาภรโณ วมฺมี นิชเสนาปุรกฺขโต;

广目天王(Virūpakkha)亦守护西方，彼身红饰红，身着铠甲，为自军所围绕；

๑๖๘.

168.

อุตฺตรสฺสํ สเสนาย อารกฺขํ กุรุมานโก,โสณฺณวณฺณงฺคาภรโณ อฏฺฐาสิ นรวาหโน;

多闻天王(Vessavaṇa)身金饰金，与其军众一同，立于北方而行守护；

๑๖๙.

169.

กิเมตฺถ พหุลาเปน ชาติกฺเขตฺตมฺหิ เทวตา,นาคตา เนว วาเหสุํ สพฺเพ เอตฺเถ’ว โอสฏา;

于此何须多言？此世间之天神，无有不来者，悉皆汇集于此；

๑๗๐.

170.

คคนาโตติณฺณเกตุ ปาเทหิ ปถวีตเล,นาคาทโย น ธุตาสุํ เกตุนํ พหุ กา กถา;

从天空降至地面的旗杆之基，尚不能动摇地上的龙众等，更何况那众多旗幡本身？

๑๗๑.

171.

น ธูตา ธชปาเทหิ วายุตุทฺทามวุตฺติหิ,ตารกา คคเน พฺรูโม กินฺนุ ตตฺถ ธชาลุตา;

我们说，天上的星辰尚不为狂风所动摇，彼处的旗幡又怎会因旗杆之基的风而摇动？

๑๗๒.

172.

ปุพฺพทิสา จกฺกวาฬ สิลายุคฺคตเกตุนํ,ปาทานิ ปรภาคาทิ จกฺกวาฬสิลนฺวคุํ;

于东方轮围山(Cakkavāḷa)岩上竖立的旗幡，其基座延伸至对面及其他方向的轮围山岩；

๑๗๓.

173.

จกฺกวาฬ มหาเมรุ ยุคนฺธร นคาทโย,ปุปฺผาวตํสกา’วาสุํ นานาวณฺเณหิ สงฺขตา;

轮围山、大须弥山(Mahāmeru)、持双山(Yugandhara)等诸山，皆化为由种种色彩组成的花饰；

๑๗๔.

174.

วามามนฺทมกรนฺท พินฺทุสนฺโทห สุนฺทรํ,อุลฺโลล ปทุมากิณฺณ วิตานํ วาสิ อมฺพรํ;

天空犹如一顶华盖，遍满摇曳的莲花，又因瓦玛(vāmā)花缓缓滴下的花蜜而愈增其美；

๑๗๕.

175.

ขิตฺตโสคนฺธจุณฺณานิ เทวพฺรหฺมาทินา ตหึ,วิตานํ วิย ขายนฺติ จกฺกวาฬคฺคมณฺฑเป;

于轮围山顶的亭台之上，天神、梵天等所抛撒的香粉，看起来犹如一顶天篷；

๑๗๖.

176.

กปฺปูราครุธูเปหี ตตฺถ ตตฺถุคฺคเตหิ มา,กาลพฺภกูฏจฺฉนฺโนว อาสิ มญฺญํ กเถมุ กึ;

我们该说什么呢？因樟脑与沉香的烟雾处处升起，我们莫要认为天空是被乌云峰顶所覆盖；

๑๗๗.

177.

ชาติกฺเขตฺเตสุ เทเวหิ กตคฺฆิกุสุมาทินา,โนสีนา ธรณี ภารา ทิเสภานํ พลํ อโห;

于此世间，天神所堆积的花等供物，大地未因其重而下沉，啊，天神之力何其大哉！

๑๗๘.

178.

อมฺพราลมฺพมานานี ปุปฺผทามานิ ภูตลํ,อากฑฺฒนาย เทเวหิ พทฺธรชฺชุว ภาสเร

从天空垂至地面的花鬘闪耀光芒，犹如天神为牵引大地而系上的绳索。

๑๗๙.

179.

อญฺโญญฺญกรมุคฺคยฺห คคเน สุรสุตฺทรี,ปริพฺภมนฺตา คายนฺติ ตตฺถ ตตฺถ มโนรมํ;

美丽的天女们在天空中手牵着手，四处遨游，处处传来悦耳的歌唱。

๑๘๐.

180.

อุโภ ภุเช วิกาเสตฺวา มณฺฑิตํ สุรสุตฺทรี,ภมนฺติ ภนฺตเภณฺฑุว ตตฺถ ตตฺถมฺพเร ยุคา;

盛装的天女们伸展双臂，成双成对地在天空中到处飞旋，犹如旋转的陀螺；

๑๘๑.

181.

นีลุปฺปลกลาปาที คเหตฺวาน สุรงฺคนา,ฐีตาสุํ ปริวาเรตฺวา ปูชมานา นริสฺสรํ;

天女们手持一束束青莲花等，围绕着人中之主，站立着供养他；

๑๘๒.

182.

รตฺนปลฺลวกลหาร กมลุปฺปล สงฺคเต,สนฺนีรกุสุมากิณฺเณ ปุณฺเณโสคนฺธวาริหี;

（那些金瓶）饰有宝石嫩芽与白睡莲，伴有红莲和青莲，散满萨尼罗花(sannīra)，并盛满了香水；

๑๘๓.

183.

กญฺจนาทิฆเฏ คยฺห อมฺพเร สุรสุนฺทรี,กตฺวาน สุคตํ มชฺเฌ ปูชยึสุ สมนฺตโต

美丽的天女们在空中手持金瓶等，将善逝置于中央，从四面八方来供养他。

๑๘๔.

184.

กญฺจนาทาสหตฺถา จ กาจี กญฺญา ตถา ฐิตา,ตาลวณฺเฏ คเหตฺวาน ฐีตาสุํ กาจิ เทวตา;

一些少女手持金镜站在那里，另一些天女则手持多罗扇站着；

๑๘๕.

185.

กาจิ มงฺคล สํยุตฺต วจนา ตว ปตฺถนา,สมิชฺฌตุติ โฆเสนฺตี ปริวาเรตฺวา ฐิตา ชินํ;

一些天女围绕着胜者站立，说着与吉祥相应的话语，宣告着：“愿您的愿望实现！”

๑๘๖.

186.

สิริวจฺฉาทิ ปคฺคยฺห อฏฺฐมงฺคลมุตฺตมํ,ฐิตาสุํ คคเน นารี ปริวาเรตฺวา มุนิสฺสรํ;

天女们在空中围绕着牟尼主，高举着吉祥喜旋(sirivaccha)等八种最上的吉祥物；

๑๘๗.

187.

นจฺจนฺติ เกจิ กีฬนฺติ เสเลนฺติ จ ลลนฺติ จ,วาเทนฺติ เกจิ คายนฺติ เวลุกฺเขปํ กโรนฺติ จ;

有些天神在跳舞，有些在嬉戏，有些在开玩笑，有些在撒娇；有些在演奏乐器，有些在歌唱，有些则在弹指赞叹。

๑๘๘.

188.

เนกปุปฺผคฺฆิปนฺตี จ ตถา ทีปคฺฆิปนฺติ จ,มณิจามีกราสชฺฌุ อคฺฆิกา ปนฺติโย ตถา;

有许多排鲜花供品，也有许多排油灯供品，同样，也有一排排由珠宝、黄金和白银制成的供品。

๑๘๙.

189.

อาพฺรหฺมภวนุคฺคมฺม จกฺกวาฬสมนฺตโต,ติฏฺฐนฺติ ชลมานาโย พุทฺธสฺส มงฺคลุสฺสเว;

在佛陀的吉祥庆典上，那些供品行列从整个轮围世界一直延伸到梵天世界，遍布四周，持续燃烧闪耀。

๑๙๐.

190.

สตฺตรตนสมฺภุตา นานา โตรณปนฺตีโย,เหมรมฺภามยา จาปิ ตถา ทุสฺสมยา สิยุํ;

有各种由七宝制成的牌楼行列，也有金芭蕉树制成的，同样也有布制成的。

๑๙๑.

191.

นานาวณฺเณหิ เนเกหิ ฉตฺเตหิ จ นิรนฺตรํ,จกฺกวาโฬทรํ อาสิ สรํจ กมลากุลํ;

由于无数顶各种颜色的伞盖毫无间断，轮围山之内变得如同一个长满了莲花的湖泊。

๑๙๒.

192.

ตตฺถ ตตฺถุชฺชลาเนก ยนฺตทีปาวลี มหี,ตารกาชาลกากิณฺณ คคนงฺคนสนฺติภา;

大地上，处处有无数排机械灯在闪耀，使大地看起来就像布满星网的天空庭院。

๑๙๓.

193.

ธชนฺตริต ฉตฺตา’สุํ จกฺกวาฬคิรูปริ,นิรนฺตรา’สุํ ตตฺเถว ฆฏทีปา จ โตรณ;

在轮围山顶上，有旗帜与伞盖相间排列，就在那里，还有不间断的盆灯和牌楼。

๑๙๔.

194.

นานาตุริยนาเทหิ นานาสงฺคีติตาหิ จ,สาธุวาเทหิ เนเกหิ จกฺกวาโฬ ผุโฏ อหู;

种种乐音、种种歌唱，以及无数“善哉”的赞叹声，遍满了整个轮围世界。

๑๙๕.

195.

อโห มหนฺตตา ตสฺส พุทฺธสฺส กตมงฺคเล,ปูชาวิเสสํ ตํ โก หิ มุเขเนเกน ภาสตี;

啊，为佛陀举行的吉祥庆典何其盛大！谁又能用一张嘴说尽那特别的供养呢？

๑๙๖.

196.

จตุมฺมุโข สหสฺสกฺโข ทฺวิสหสฺสนยโน ผณี,ทสกณฺโฐ’ปิ ตํ สพฺพํ เนว สกฺโกนฺติ ภาสิตุํ;

即使是四面梵天、千眼帝释、二千眼的龙王，乃至十颈罗刹，也无法完全描述这一切。

๑๙๗.

197.

เอวํ สุราสุรพฺรหฺม เวนเตยฺโยรคาทิหิ,นิรนฺตรํ กตาเนก มหามห สมากุเล;

就这样，在天神、阿修罗、梵天、金翅鸟、龙蛇等不断举行众多盛大庆典而拥挤不堪之时；

๑๙๘.

198.

ตสฺมินฺตุ วาสเร มาโร ปสฺสิตฺวา ภุวนํ อิทํ,อามนฺเตตฺวา สานุวเร อาเหวํ สกุตูหโล;

在那一天，魔罗看到这个世界后，便好奇地召唤他的随从，如此说道；

๑๙๙.

199.

สพฺเพ ทิพฺพวิมานา โภ สุญฺญา ทิสฺสนฺติ ฉฑฺฑิตา,ปุรปาลมฺปหาเปตฺวา กฺว คตา’สุํ สเทวกา;

“喂！所有的天宫看起来都空了，被遗弃了。天神们舍弃了他们的城市和园林，都到哪里去了？”

๒๐๐.

200.

กิมฺโภ มาร น ชานาสิ มตฺโต สุตฺโต’สิ อชฺช กึ,สุทฺโธทนิย สิทฺธตฺโถ มายาย ตนโย อยํ;

“魔罗，你难道不知道吗？你今天喝醉了还是睡着了？这位是净饭王(Suddhodana)之子悉达多(Siddhattha)，摩耶(Māyā)夫人之子。”

๒๐๑.

201.

ปุเรตฺวา ปารมี สพฺพา กตฺวาน อภินิกฺขมํ,โพธิมุเล นิสินฺโน สิ อชฺช พุทฺโธ ภวามีติ;

“他圆满了所有波罗蜜，行了出离，如今坐在菩提树下，想着：‘今日我将成佛。’”

๒๐๒.

202.

ตสฺส ปูชาวิธานตฺถํ ทสสหสฺสีสุ เทวตา,สมาคตา หฏฺฐตุฏฺฐา กโรนฺตชฺช มหามหํ;

“为向他献上供养，一万个世界的天神们都已欢欣地前来集会，今日正举行着盛大的庆典。”

๒๐๓.

203.

กินฺนุ เต พธิรํ โสตํ กินฺนุ ปริหายิ โลจนํ,ธชคฺคา เต น ทิสฺสนฺติ อุลฺโลลํ เต น สูยติ;

“难道你的耳朵聋了吗？难道你的眼睛失灵了吗？你没看见那些旗帜的顶端吗？你没听见那巨大的喧闹声吗？”

๒๐๔.

204.

เตสํ ตํ วจนํ สุตฺวา อนฺตโก ขลุ ปาปิมา,ทุกฺขิโต ทุมฺมโน เตสํ โสจนฺโต อิทมฺพฺรุวิ;

听到他们的话后，死主、恶者魔罗感到痛苦、忧愁，他悲伤地说道：

๒๐๕.

205.

อโห วตา’ติปริหานิ สํสารสฺส มหา อยํ,อสาโร ขลุ สํสาโร สิทฺธตฺเถ วิภวํ คเต;

“唉，这对轮回是多么大的损失！当悉达多趋向寂灭时，轮回就真的变得空虚无实了。”

๒๐๖.

206.

อโห วตา’ติ นฏฺฐมฺหา ติวฏฺฏํ ปริปุริตํ,โหติ โภ ทหนา ทฑฺฒวนํวาติ อลกฺขิกํ;

“唉，我们完了！三轮将被他圆满（而超越）。嘿！这世界将变得毫无吉祥，犹如被火烧毁的森林。”

๒๐๗.

207.

นิราโลกํ ติโลกํ โภ อสุรํ วาสรํ ยถา,ปริโมสรตนํ โหติ รชฺชํ เวทํ ชคตฺตยํ;

“嘿！三界已无光明，犹如阿修罗的白昼。这三界王国的珍宝已被盗走。”

๒๐๘.

208.

มเมส วิสยํ หิตฺวา ยาติ สิทฺธตฺถทารโก,เตน ยาเตน มคฺเคน นิกฺขมนฺติ พหุชฺชนา;

“那悉达多小子舍弃我的领域而去，许多人将循着他所走的道路出离。”

๒๐๙.

209.

ภวนฺตํ น กโรเตโส ยาว สุทฺโธทนตฺรโช,เอถ คจฺฉาม สิทฺธตฺถมสิทฺธตฺถํ กโรม โภ;

“只要净饭王之子还没有终结轮回，来吧，我们走！去让悉达多(Siddhattha)无法成就！”

๒๑๐.

210.

มาเปถ เภรวํ วณฺณํ พีภจฺฉํ ทุทฺทสํ ขรํ,สทฺเทเนว ปลาเปถ ตูลภฏฺฏํว วายุนา;

你们当制造可怖、丑恶、难以直视、粗厉的形色，仅以声音驱散他，犹如风吹棉絮。

๒๑๑.

211.

ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา มารเสนา สมาคมุํ,นานาเวสธรา หุตฺวา นานายุธ สมงฺคิโน;

闻彼所言，魔军集聚，化作各种形貌，各持各种兵刃。

๒๑๒.

212.

โยชนานํ ตทา มาโร ทิยฑฺฒสตมุจฺจโต,คิริเมขลมารุยฺห เสนาย สหสา’คมี;

那时，魔罗高一百五十由旬，骑着吉利美卡拉(Girimekhala)象，率领军队迅速前来。

๒๑๓.

213.

ทิสฺวาน ทุรโต เอตฺตํ เทวา มารํ สวาหินึ,ภยฏฺฏาปคมุํ ขิปฺปํ ธาวมานา ทิโสทิสํ;

诸天遥见魔罗率领军队前来，恐惧惊慌，迅速向四面八方奔逃。

๒๑๔.

214.

สํขิปฺป ขิปฺปํ สจฺฉตฺตํ พฺรหฺมา ธาวิ ปรมฺมุโข,กตฺวาน ปิฏฺฐิยํ สงฺขํ สกฺโก ธาวิ วิสงฺกิโต;

梵天迅速收起自己的伞盖，背向而逃；帝释天(Sakko)惊惶奔逃，将海螺置于背后。

๒๑๕.

215.

มหากาโล’ปิ นาคินฺโท นิมุชฺช มหิยํ ตทา,วตฺตทตฺตกโร ภีรุ สเก นิปติ มญฺจเก;

龙王摩诃迦罗(Mahākāla)那时也潜入大地，恐惧地用双手蒙着脸，倒在自己的床榻上。

๒๑๖.

216.

สํ สํ ปูชาวิธานนฺตุ ฉฑฺเฑตฺวาน สเทวกา,คตาสุํ สุญฺญกํ อาสิ จกฺกวาฬมิทํ ตทา;

诸天神抛弃了各自的供养仪轨，那时此轮围界(cakkavāḷa)变得空无一人。

๒๑๗.

217.

นิสฺสิรีกํ ปเทสํ ตํ อโสภํ อสมญฺชสํ,อโหสิ ปติตาเนก ปูชาภณฺฑสมากุลํ;

那地方变得毫无光彩、不庄严、不协调，遍布着许多散落的供物。

๒๑๘.

218.

เอโกว ตตฺถ สุคโต นิสีทิ วชิราสเน,ปชฺชลํ นิชสิริยา สูริโยว ยุคนฺธเร;

唯有善逝独自安坐于金刚座上，以自身的光辉闪耀，犹如太阳在持双山上。

๒๑๙.

219.

อกมฺโป จ อสนฺตฺราสี โลมหํส วิวชฺชิโต,อภีโต สีหราชาว มิคจฺฉาปานมคฺคโต;

不动摇，无畏惧，远离毛骨悚然，无所畏惧犹如狮王在兽群中。

๒๒๐.

220.

ตโต ธมฺมิสฺสรสฺสคฺเค ทุนฺนิมิตฺตานิ ชายรุํ,อนฺธการํ ทิสา อาสุํ ธูมเกตุ จ อมฺพเร;

于是法王座前出现不祥之兆：四方昏暗，空中出现彗星。

๒๒๑.

221.

ทินํ ทุทฺทินกํ อาสิ หตรํสิ ทิวากโร,อุกฺกาปโต’ปิ ปญฺญายิ ทิสาฑาโหปปชฺชถ;

白昼变得阴暗，日轮失去光辉，陨石坠落，四方燃起火光。

๒๒๒.

222.

อฆเน คคเน อาสุํ อินฺทจาปวิรชฺชุตี,อนลาสนิโย’ทิตฺตา ตตฺถ ตตฺถ ปตนฺตี จ

无云的天空出现彩虹和闪电，火焰般的雷电在各处坠落。

๒๒๓.

223.

กาโกลสงฺฆา วสฺสึสุ อุณฺณ สกุณโกสิยา,จรึสุ อมฺพเร’เปตา กพนฺธา จ ภยาวหา;

乌鸦群如雨般落下，鸟的羽毛和巢穴也落下，可怖的无头鬼在空中游荡。

๒๒๔.

224.

เสนํ สํวิทหิตฺวาน ตโต มาโร อภิทฺทวิ,อาคนฺตฺวา จกฺกวาฬมฺหิ ฐิโต ชินมุทิกฺขิย;

魔罗整备好军队后，便疾驰而来，来到轮围界，伫立观察胜利者。

๒๒๕.

225.

เอกกสฺส มนุสฺสสฺส สนฺติโกปคมํ มม,น ยุตฺตญฺหิ คโช ยาติ คชํ โน ยาติ โกตฺถุกํ;

我向着一个独行的人走去，这实在不合适。大象走向大象，不走向豺狼。

๒๒๖.

226.

เนตํ ครุ ปลาเปตุํ กาโล อิติ วิจินฺติย,มาเปสิ กุปิโต ขิปฺปํ กปฺปนิล สมานิลํ;

他心想：“驱散此人并不难，是时候了。”于是愤怒地迅速制造出犹如劫末之风。

๒๒๗.

227.

ขิปนฺโต คคเน ขิปฺปํ อุทฺธริตฺวา วนสฺปตี,กตฺวาน วนมุมฺมูลํ วิทฺธํเสนฺโต อเสสกํ;

迅速将树木拔起抛向空中，将森林连根拔起，彻底摧毁无余。

๒๒๘.

228.

จาเลตฺวา ตาลสาลาทึ ลุญฺจิตฺวา คคเน ขิปํ,ปาเตนฺโต จกฺกวาฬนฺเต วาชิสีห คชาทโย;

摇动棕榈树与娑罗树等，将其拔起抛向空中，并使马、狮、象等坠落于轮围界边缘。

๒๒๙.

229.

ปหริตฺวา วิวตฺเตตฺวา คิริกูฏานิ อุกฺขิปํ,ภมยนฺโต นโภมชฺเฌ ธาวเตว ตโต ตโต;

击碎并翻转山峰，将其抛向空中，在虚空中旋转，四处奔跑。

๒๓๐.

230.

สิลาหิ สิลาสงฺฆฏฺฏ มหานาทํ ปวตฺตยํ,ปาเตนฺโต ทหนญฺจาปิ ธูมมมฺพร มุกฺขิปํ;

石头与石头相撞发出巨响，降下火焰，将烟雾抛向空中。

๒๓๑.

231.

ภมยนฺโต คเหตฺวาน อมฺพเร ฉทนิฏฺฐิกา,ปาสาเท ปริวตฺเตตฺวา ปหรนฺโต นคาทิสุ;

抓住屋顶瓦片在空中旋转，翻转宫殿，击打山岳等。

๒๓๒.

232.

ขนนฺโต ปถวึ ปํสุํ คเหตฺวามฺพรมณฺฑเล,พนฺธนฺโตว ปรํ ภุมึ ภินฺทนฺโต ตุงฺคปพฺพเต;

挖掘大地，将尘土抛向天空，仿佛要捆缚另一片土地，劈开高山。

๒๓๓.

233.

ภยานเกน สทฺเทน อุปคมฺม มหามุนึ,จาเลตุํ เนว โส สกฺขิ อํสุมตฺตมฺปิ จีวเร;

以可怖的声音接近大牟尼，却连他袈裟的一丝一毫也未能撼动。

๒๓๔.

234.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ปฐเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

那时，具足光荣的正自觉者获得胜利，在与魔罗的初次战斗中，魔罗战败。

๒๓๕.

235.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟人天导师具足如是广大威力，你们当恒常礼敬并供养他，他确实是你们永远的皈依处。

อิติ ปฐโม วิชโย.

第一次胜利终。

๒๓๖.

236.

ทิสฺวา นมุจิ ธีรสฺส มาลุเตนานุปทฺทวํ,ทุกฺขี จ ทุมฺมโน อาสิ โกเธนาตุรมานโส;

魔罗(Namuci)见智者不受狂风侵扰，心生苦恼、忧愁，内心被愤怒所困扰。

๒๓๗.

237.

โหตุ ทานิ มโหเฆน ปวาเหมิ อิมํ ยตึ,มาเปตฺวาน มหาเมฆํ โสจนาย อลํ มม;

“罢了！现在我要用大洪水冲走这位沙门。让我造一朵大云，这足以消除我的忧愁！”

๒๓๘.

238.

อิติ จินฺติย โส มาโร มหาเมฆมมาปยิ,ทิสาสุมฺปิหิตา สพฺพา อนฺธกาโร อวตฺถริ;

如是思量后，魔罗便制造出大云。四方皆被遮蔽，黑暗笼罩。

๒๓๙.

239.

อุปรูปริ คุณา หุตฺวา สหสฺสานิ สตานิ’ปิ,ธาราธรา มหาธารา วตฺตยึสุ สมนฺตโต;

百千云层，重重叠叠，化作滂沱大雨，周遍洒落；

๒๔๐.

240.

โสทามินีสหสฺเสหิ วินทฺธํว นภํ อหู,ตตฺถ ตตฺถ ทิสาภาเค อินฺทจาปา อวตฺตถ;

天空犹如被千道闪电缠绕，各方天区都出现了彩虹；

๒๔๑.

241.

มหารชตรชฺชูหิ สิพฺพิตาว นภาวนี,ธราธโรรุธาราหิ นิรนฺตรปวตฺติหิ;

从山间不断流下的大瀑流，犹如巨大的银绳，仿佛将天地缝合起来；

๒๔๒.

242.

ตตฺถ ตตฺถ ปตนฺตานิ โฆราสนิสตา อหุํ,มหาภีม นโภ เภริสฺสนา อาสุํ ตหึ ตหึ;

数百道恐怖的霹雳处处落下；天空极为恐怖，到处是骇人的巨响；

๒๔๓.

243.

อุทฺธรนฺโต มหาเสเล มโหโฆ จ ตทุพฺภเว,เกลาส สิขราการ เอเณปุญฺเช สมุพฺพหํ;

那时生起的大洪水，拔起巨岩，卷走堆积如凯拉萨(Kelāsa)山峰般的鹿群；

๒๔๔.

244.

มหาถูปปฺปมาณาทิ มหาพุพฺพุลมุพฺพหํ,คมฺภีโร ปุถุโล จณฺโฑ อุปคมฺม ชินนฺติกํ;

深广而猛烈的洪水，带着大如佛塔的气泡，来到胜利者的面前；

๒๔๕.

245.

สรีเร โลมมตฺตมฺปิ เตเมตุมสมตฺถโก,คโต มโหโฆ พุทฺธสฺส’โภ’นุภาวมหนฺตตา;

大洪水连佛陀身上的一根毫毛也无法沾湿，随即退去。啊，佛陀的威力何其巨大！

๒๔๖.

246.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ทุติเย มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสี ปราชโย;

于是，在第二次与魔罗的战斗中，荣耀的正自觉者获得了胜利，魔罗遭受了失败。

๒๔๗.

247.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นร สารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟“调御丈夫”有如是大威力，你们应恒常礼拜、供养，因为他永远是你们的皈依处。

ทุติโย วิชโย.

第二次胜利。

๒๔๘.

248.

ตโต มาโร อสกฺโกนฺโต วสฺโสเฆน อุปทฺทวํ,กาตุํ ตสฺส อุสูยาทิ โกปากุลมโน ตทา;

其后，魔罗因无法以暴雨洪水制造灾祸，当时心中充满嫉妒与愤怒；

๒๔๙.

249.

ภวตชฺช กิเมเตน มารเณ ตสฺส กึ ครุ,อิทานงฺคารวุฏฺฐีหิ ฌาเปมิ สหสา อิมํ;

（他想：）“够了！杀死他有何难？现在我就用炭火雨立刻烧死他！”

๒๕๐.

250.

อิติ จินฺติย โส มาโร มาเปตฺวางฺคาร วุฏฺฐิโย,เปเสสิ นภสา ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส อุปนฺติกํ;

如此思惟后，魔罗便造出炭火雨，从空中送到那位正自觉者的面前。

๒๕๑.

251.

มหาปพฺพตสงฺกาส ชลิตงฺคาร ราสโย,ธาวึสุ นหสา ตตฺถ อจฺจิมนฺโต มหพฺภยา;

燃烧的炭堆大如巨山，带着火焰，极为恐怖，在空中飞驰；

๒๕๒.

252.

จิจฺจิฏายน สทฺเทหิ ปูรยนฺโต ทิสนฺตรํ,ธูปายนฺโต ผุลิงฺเคหิ มารสฺสาปิ ภยาวหา;

它们发出噼啪声，充满四方，冒着浓烟，火星四溅，甚至连魔罗自己也感到害怕；

๒๕๓.

253.

อุชฺชาเลนฺตา มหารุกฺเข ปพฺพเต’ปิ จ สมฺมุเข,นรโกทรุคฺคตา อคฺคี ราสีวาติ ภยาวหา;

它们点燃了前方的大树和山峦，极为恐怖，犹如从地狱腹中升起的火堆。

๒๕๔.

254.

อุปคนฺตฺวา มุหุตฺเตน นิสินฺนํ มุนิปุงฺควํ,มธุมตฺตาลิฌงฺการ นาทากุลทิสามุขา;

它们顷刻间来到端坐的牟尼尊前，（化作的花环）让四方充满了蜜蜂酣饮花蜜的嗡鸣声；

๒๕๕.

255.

ปาเตนฺติ สตตามนฺท มกรนฺทช พินฺทโว,มาลาวตํสกา หุตฺวา ปาทมุเล ปตึสุ ตา;

它们化作花环与头饰，滴下连绵不绝的柔和花蜜，落在（佛陀的）足下。

๒๕๖.

256.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ตติเย มาร ยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，在第三次与魔罗的战斗中，荣耀的正自觉者获得了胜利，魔罗遭受了失败。

๒๕๗.

257.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟“调御丈夫”有如是大威力，你们应恒常礼拜、供养，因为他永远是你们的皈依处。

ตติโย วิชโย.

第三次胜利。

๒๕๘.

258.

เตนานุปทฺทุตํ พุทฺธํ ปสฺสิตฺวาน ปชาปติ,ทุกฺขิโต ทุมฺมโน หุตฺวา เอวํ จินฺเตสิ ทุมฺมติ;

魔罗见佛陀未因此受到伤害，心生苦恼和忧愁，这个恶慧者便如此思惟：

๒๕๙.

259.

ปาสาณวสฺสํ มาเปตฺวา จุณฺเณตฺวา ปนิมํ ยตึ,วิทฺธํเสมีติ จินฺเตตฺวา มาเปสูปลวสฺสกํ;

（他想：）“我要造出石雨，将这名修行者碾成粉末来毁灭他！”如此思惟后，他便造出了一场石雨。

๒๖๐.

260.

ตสฺมึ วสฺเส’ติ พีภจฺฉา ธูมายนฺตา สโชติกา,ชลิตงฺคารสงฺกาสา ปาสาณุจฺจาวจา พหู;

在那场雨中，有许多大小不一、令人厌恶的岩石，它们冒着烟，带着火光，如同燃烧的炭块。

๒๖๑.

261.

กรานญฺโญญฺญสงฺฆฏฺฏา มหนฺตํ เภรวํ รวํ,ทุทฺทินํ ธูมชาลาหิ กุรุมานา สมนฺตโต;

它们相互撞击，发出巨大而恐怖的声响，同时四周烟网弥漫，天色昏暗；

๒๖๒.

262.

สตฺถูปคนฺตฺวาภิมุขํ สนฺตมาลาคุลา วิย,ปตึสุ สิริปาเท เต อมนฺทาโมทวาหิโน;

它们来到导师面前，犹如带着浓郁芬芳的香花环，落在（世尊）荣耀的足下。

๒๖๓.

263.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,จตุตฺเถ มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，在第四次与魔罗的战斗中，荣耀的正自觉者获得了胜利，魔罗遭受了失败。

๒๖๔.

264.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟“调御丈夫”有如是大威力，你们应恒常礼拜、供养，因为他永远是你们的皈依处。

จตุตฺโถ วิชโย.

第四次胜利。

๒๖๕.

265.

ทิสฺวานตฺตมโน มาโร ทิตฺโต โกธคฺคินา ตทา,มาเปตฺวา’ยุธวสฺสํ โส เปเสสิ ตทุปนฺติกํ;

魔罗见此，心中不悦，随即怒火中烧，造出兵器雨，送到佛陀跟前。

๒๖๖.

266.

เนตฺตึสจฺฉูริกา สตฺติ เหณฺฑิวาล คทาทโย,ติณฺคธารา ปชฺชลิตา อจิรชฺชุติ สนฺนิภา;

长剑、匕首、长矛、标枪、铁棍等，锋刃燃烧，犹如闪电；

๒๖๗.

267.

ยถา ปุปฺโผปหาโรปคนฺตฺวาน คคนงฺคนา,เอวํ สมฺพุทฺธปาเทสุ ปตึสุ ปริวตฺติตา;

犹如天女前来献花，彼等经转化后，亦如是落于正等觉者足下；

๒๖๘.

268.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ปญฺจเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，于第五次魔战中，荣耀之正等觉者得胜，魔罗告败；

๒๖๙.

269.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟调御丈夫有如是大威力，汝等应恒常礼拜、供养，彼实为汝等永恒之皈依处。

ปญฺจโม วิชโย.

第五次胜利。

๒๗๐.

270.

ตํ ทิสฺวา ปาปิมา กุทฺโธ ยํ ยํ ตสฺส กโรม’หํ,ตํ ตํ’ทานี น สกฺโกติ กิญฺจิ กากุมุ’ปกฺกมํ;

恶者见此，忿怒心想：“我于彼所作种种，今皆不能成任何攻势。”

๒๗๑.

271.

มาเปสิ กุกฺกุลํ วสฺสํ มารมีต’ธุนา มุนึ,โส’คา’กาสา สมฺปทิตฺโต ธูมายนฺโตว ปชฺชลํ;

（心想：）“我今当杀此牟尼！”，于是造作热灰雨。彼从空而降，燃烧冒烟，火焰熊熊；

๒๗๒.

272.

ชินสฺสาภิมุขํ คนฺตฺวา กุกฺกุโล ปริวตฺติย,จนฺทนสฺส สิตพฺภสฺส ธูลี หุตฺวาน ปคฺฆริ;

那热灰来到胜利者面前，经转化后，变成白檀香粉，纷纷扬扬地洒落下来。

๒๗๓.

273.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ฉฏฺเฐ นมุจิ ยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสี ปราชโย;

于是，于第六次那牟质(Namuci)战中，荣耀之正等觉者得胜，魔罗告败；

๒๗๔.

274.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟调御丈夫有如是大威力，汝等应恒常礼拜、供养，彼实为汝等永恒之皈依处。

ฉฏฺโฐ วิชโย.

第六次胜利。

๒๗๕.

275.

ตโต ทิสฺวาน ตํ กณฺโห กณฺหเสนา ปุรกฺขโต,สงฺกุทฺโธ เปสยิ ตตฺถ วสฺสํ โส สิกตามยํ;

尔时，黑魔(Kaṇha)与其黑军在前，见此情景，勃然大怒，向彼处降下沙雨。

๒๗๖.

276.

ขทีรงฺคาร สงฺกาสา วาลุกา คคนาคตา,ภสฺสนฺตา ชินปาทนฺเต วาสจุณฺณตฺตมาคตา;

来自天空的沙砾，犹如儿茶木炭，落在胜者足前，化为芬芳的香粉。

๒๗๗.

277.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,สตฺตเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，于第七次魔战中，荣耀之正等觉者得胜，魔罗告败；

๒๗๘.

278.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นร สารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟调御丈夫有如是大威力，汝等应恒常礼拜、供养，彼实为汝等永恒之皈依处。

สตฺตโม วิชโย.

第七次胜利。

๒๗๙.

279.

ตมฺปิ ทิสฺวา อสชฺชนฺโต อหิรี โกปเกตุโก,มาเปตฺวา ปลิปนฺทานิ ตตฺถ โอสีทยามิ ตํ;

见彼亦不为所动，无惭之魔罗以忿怒为旗，心想：“我当造作泥沼，令其陷于其中。”

๒๘๐.

280.

อิติ จินฺติย มาเปตฺวา เปเสสิ ปลิปํ ฆนํ,ธูปายนฺโต ปชฺชลนฺโต คนฺตฺวา โส นภสา ลหุํ;

如是思惟后，他造作并送出一片浓密泥沼。其冒烟燃烧，迅速飞越天空；

๒๘๑.

281.

สมฺพุทฺธสิริปาทมฺหิ สมฺปตฺโต นิพฺพุโต ตโต,นานาสุคนฺธสมฺภุต คนฺธกทฺทมตํ คโต;

当其到达荣耀之正等觉者足下时，便即熄灭，化为种种妙香所成之香泥。

๒๘๒.

282.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,อฏฺฐเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，于第八次魔战中，荣耀之正等觉者得胜，魔罗告败；

๒๘๓.

283.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟调御丈夫有如是大威力，汝等应恒常礼拜、供养，彼实为汝等永恒之皈依处。

๒๘๔.

284.

โอโลเกนฺโต ตโต มาโร มารารึ สิริยุชฺชลํ,ทิสฺวา จิตฺตมฺปสาเทตุมสกฺโกนฺโต’ติ โกปวา;

尔时，魔罗观彼光辉荣耀之魔敌，见后心不能安，遂生忿怒。

๒๘๕.

285.

อชฺเชตมนฺธการสฺมึ ปกฺขิปิตฺวา ปโมหิตุํ,มยฺหํ ภาโรติ จินฺเตตฺวา มาเปสิ ติมิรํ ฆนํ;

心想：“将彼投入无边黑暗中使其迷乱，乃我之任务。”于是他造作出浓厚黑暗。

๒๘๖.

286.

โลกนฺตเรสุ สมฺภุต ติมิโส’ว ภยาวโห,คนฺตฺวาน คคนา โส หิ ปตฺวาน มุนิสนฺติกํ;

那骇人的黑暗，犹如生起于世界间隙中的黑暗，它通过天空，来到牟尼面前；

๒๘๗.

287.

ยถา ติมิรมายาติ วินาสํ สุริยุคฺคเต,เอวมาสิ ชินคฺคมฺหิ อนฺธกาโร ตถาวิโธ;

犹如日出之时，黑暗即告毁灭；同样，在最上胜者面前，那样的黑暗也消失了。

๒๘๘.

288.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,นวเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，于第九次魔战中，荣耀之正等觉者得胜，魔罗告败；

๒๘๙.

289.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟调御丈夫有如是大威力，汝等应恒常礼拜、供养，彼实为汝等永恒之皈依处。

นวโม วิชโย.

第九次胜利。

๒๙๐.

290.

เอวํ นวหิ วุฏฺฐิหิ กตฺวา มาโร มหา ภวํ,น ตสฺโสปทฺทวํ ทิสฺวา ทิตฺตโกปานลากุโล;

魔罗如此降下九种暴雨后，见对他毫无伤害，遂为炽燃的忿怒之火所恼乱。

๒๙๑.

291.

คเหตฺวาน ตโต ขิปฺปํ ฐปิตํ อตฺตคุตฺติยา,จกฺกายุธํ มหาเตชํ กุปิโต ขิปิ เวคสา;

于是，忿怒的他迅速拿起为自我守护而放置的、大威力的轮宝武器，猛力地掷了出去。

๒๙๒.

292.

ธาราธรํ ตมุคฺคยฺห กุทฺโธ ปหรเต ยที,กลีรํว อสชฺชนฺโต วิขณฺเฑติ ปชาปติ;

若有愤怒者举起山峰投掷，（菩提座）亦能如劈竹笋般，毫无阻碍地将其粉碎，乃至粉碎创造主（Pajāpati）。

๒๙๓.

293.

ตเถว โส มหึ กุทฺโธ มาโร ขิปติ เวควา,น ภวนฺโตสธา ปาณา วิสุสฺสนฺติ สราทโย;

同样，若愤怒而迅疾的魔罗（Māra）投掷大地，草药、有情、湖泊等皆会干涸。

๒๙๔.

294.

ตเถว กุปิโต เตน ขิปเต โส มหมฺพุธึ,วิลยํ ชลชา ยนฺติ สุสฺสเต โส มหณฺณโว;

同样，彼若愤怒而投掷大洋，水生生物将遭毁灭，大洋亦将干涸。

๒๙๕.

295.

เอวํ มหานุภาโว โส คจฺฉนฺโต ชลมฺพเร,ปตฺวาน ปติโต นาถํ หุตฺวาน ปุปฺผจุมฺพฏํ;

如是具大威力之（法轮），行于空中，及至怙主（佛陀）前，化为花环而落。

๒๙๖.

296.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,ทสเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，于第十魔战中，荣耀正自觉者获得胜利，魔罗则遭败北。

๒๙๗.

297.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

当思“彼具如是大威力”，故应恒常礼敬、供养彼人中调御师（narasārathi），彼实为汝等永恒之归依。

ทสโม วิชโย.

第十胜利。

๒๙๘.

298.

อิติ โกปคฺคินา ทิตฺตมนํ มารํ ตทา ชิโน,กรุณาชลเสเกน นิพฺพาเปนฺโต นิสีทิ โส;

如是，胜者（佛陀）安坐，以慈悲之水灌溉，熄灭魔罗被忿火点燃之心。

๒๙๙.

299.

เอวํ กตฺวาปิ โส กุทฺโธ อลทฺธวิชโย ตทา,อามนฺเตสิ สกํ เสนํ ปลยานลเภรวํ;

如是行已，彼愤怒者仍未获胜，尔时，彼向其如劫火般可怖之军队言：

๓๐๐.

300.

เอถาสุ วต’เร มยฺหํ อสฺสวา มารกิงฺกรา,นานาเวสธรา โหถ ธาเรถ วิวิธายุเธ;

“诸位听命于我之魔众，速来！汝等当化现种种形象，手持各式武器！”

๓๐๑.

301.

สทฺเทเหตํ ปลาเปถ ยาถ คณฺหถ พนฺธถ,ปาเท คเหตฺวา ขิปถ จกฺกวาฬนฺตรํ อิโต;

“汝等当以噪声驱赶彼人！去！捉住他，捆绑他！抓住其双足，将他从此地扔到轮围山（cakkavāḷa）外！”

๓๐๒.

302.

อถคา สห วาจาหิ ภึสา สา มารวาหินี,ตุรงฺค วฺยคฺฆ มาตงฺค สีหาทิรูป ภึสนา;

言毕，彼可怖之魔军随即出发，其军众化现为马、虎、象、狮等骇人形象。

๓๐๓.

303.

สา มารสฺสุภโต ปสฺเส จตุวีสติโยชเน,ฐิตา ปจฺฉิมภาคมฺหี จกฺกวาฬสิลาวธึ;

彼军立于魔罗两侧，广二十四由旬（yojana）；于西面，则远及轮围山岩。

๓๐๔.

304.

พหลตฺเตน สา อาสิ สมฺปุณฺณ นวโยชนา,ยกฺข เปต ปิสาจาทิ เวเสหิ ภยวาหินี;

彼军之厚度，足有九由旬；其为可怖之军，具足夜叉、饿鬼、毕舍遮（pisāca）等形象。

๓๐๕.

305.

สํวฏฺฏ วาตสมฺปาต ขุภีตมฺพุธิโน วิย,อุลฺโลล ภิมโฆโส ตุ คโต พฺรหฺมปุราวธึ;

其骇人之喧嚣，犹如坏劫之风所冲击而骚动之大海的波涛，远达梵天世界。

๓๐๖.

306.

ทนฺต สงฺฆฏฺฏ สญฺชาต ชาลามาลา สมากุลา,เตสํคารา’ว ทิตฺตาสุํ โกธุมฺมีลิต โลจนา

由齿牙相击而生之火焰，如花环般遍布；彼等因愤怒而圆睁之双目，如燃烧之火炭般闪耀。

๓๐๗.

307.

วหนฺติ ธูมกฺขนฺธานิ มุขโกฏร โกฏิหี,นีหฏา นีหฏา ชิวฺหา สุภีโมรคตํ คตา;

从彼等亿万洞穴之口中，喷出滚滚浓烟；其不断伸出之舌，化为极其恐怖之蛇。

๓๐๘.

308.

อุทฺธริตฺวาน ตาลาทิ กริตฺวาน สราสเน,ภุชงฺเค จ คุเณ เกจิ คาฬฺหมากฑฺฒยนฺติ จ;

有者拔起棕榈树等，制成弓，复以巨蛇为弦，用力拉满。

๓๐๙.

309.

ปุณฺฑรีกจฺฉ สีหาที ขิปนฺตาภิมุเข ตทา,ธาวนฺเตเก สมุคฺคยฺห ปุรโต ทิตฺตปพฺพเต;

尔时，彼等向（佛陀）面前投掷虎、熊、狮等；有者则举起燃烧之山峰，于前方奔走。

๓๑๐.

310.

ภยานกาติ เนกานิ สีสาเนก กเลพเร,มาปยิตฺวาน ปุรโต ธาวนฺติ เกจิ กิงฺกรา;

有魔仆于前方奔走，幻化出众多可怖形象，一身多头。

๓๑๑.

311.

สีเสน สีหสงฺกาสา คตฺเตน มนุโชปมา,พุทฺธสฺสาภิมุขํ เกจิ ธาวนฺติ มาร กิงฺกรา;

有魔罗之仆，头如狮子，身似凡人，朝向佛陀奔去。

๓๑๒.

312.

กณฺฐีรวาการเทหา มุเขน ขลุ รกฺขสา,หุตฺวาน อภิธาวนฺติ เกจิมารสฺส กิงฺกรา;

有魔罗之仆，化现为身如狮子、面如罗刹（rakkhasa）之形象，奔腾而来。

๓๑๓.

313.

ทณฺฑมานวกา สีสภาเคนา’ติภยาวหา,คตฺเตน รกฺขสา หุตฺวา เกจิ ธาวนฺติ กิงกรา;

有仆众奔走，化现为杖童（daṇḍamānavaka）之形，其头部极其恐怖，身体则如罗刹。

๓๑๔.

314.

ทีปจฺเฉภ ตุรงฺคานํ วฺยคฺฆ ขคฺควิสาณินํ,วราห มหิสาทีนํ กณฺณปาวุร โภคินํ;

豹、熊、象、马、虎、犀牛、野猪、水牛等，以及有耳盖之蛇——

๓๑๕.

315.

สีสาการ มหาสีเส ตพฺพิรุทฺเธ กเลพเร,มาเปตฺวา อภิธาวนฺติ เกจิ มารสฺส กิงฺกรา;

有魔罗之仆，幻化出此等巨大头颅，置于不相称之身上，奔腾而来。

๓๑๖.

316.

อากฑฺเฒนฺตา กโปลานํ กรสาขาหิ สมฺมุเข,ทสฺสยนฺตา มหาทาฐํ เกเจนฺติ มารกิงฺกรา;

有魔仆前来，当面以指拉扯双颊，露出巨大獠牙。

๓๑๗.

317.

ติขิณคฺคนขา เกจิ ผาลยนฺตา สโกทเร,อนฺเต คเล ปิลนฺธิตฺวา ธาวนฺติ กิงฺกราปเร;

有者爪甲锋利，撕裂己腹，肠缠于颈，奔走而来；其余仆众亦奔走而来。

๓๑๘.

318.

คิลนฺตา เกจิ ผณิโน อุคฺคิรนฺตา ตเถว จ,สีส กนฺธร กณฺณนฺต พาหุ องฺคุลิ อาทิสุ;

有者吞食毒蛇，复又吐出；其头、颈、耳、臂、指等处，乃至全身，

๓๑๙.

319.

สกเลสุ สรีเรสุ วิสธูมคฺคิ สงฺกุเล,ธาเรนฺตา’สิวิเส เกจิ ธาวนฺตฺยคฺเค ภยาวหา;

皆遍布毒、烟与火。有可怖之仆众，手持此等毒蛇，于前方奔走。

๓๒๐.

320.

ปทิตฺตาโยคุเล คยฺห ขิปนฺเตเก อเนกธา,ทิตฺตปพฺพตมุทฺธจฺจ เกจิ อคฺคิกปาลเก,ขิปนฺนา อภิธาวนฺติ ทฏฺโฐฏฺฐา ภีมโลจนา;

有者抓起燃烧之铁球，向各处投掷；有者则投掷燃烧之山峰与火盆，彼等咬唇怒目，奔腾而来。

๓๒๑.

321.

ลาลยนฺตา สกา ชิวฺหา ขนฺเธ กตฺวาน มุคฺคเร,มตฺตภุชงฺค เวเสน ธาวนฺติ อปเร ภฏา;

另一些士兵化作疯狂的蛇，伸出舌头，肩扛大锤，奔跑而来。

๓๒๒.

322.

ปิพนฺตา โลหิตาเนเก ขาทนฺตา ปิสิเต ปเร,ปิสาจาว’จรุํ เกจิ มุนิราชสฺส อคฺคโต;

一些在饮血，另一些在食肉，一些如食尸鬼(pisāca)般，在牟尼王面前四处走动。

๓๒๓.

323.

อุลฺลงฺฆนฺตา จ เสเลนฺตา ธาวนฺตา ชลิตายุธา,ภิมเวสธรา ยกฺขา เกเจนฺติ ภกุฏีมุขา;

一些夜叉身着恐怖装束，怒容满面，他们跳跃、摇晃，手持燃烧的武器奔跑而来。

๓๒๔.

324.

ปณุณฺณ สรวสฺเสหิ กุนฺตโตมร วุฏฺฐิหิ,เภณฺฑิวาลา’สิจกฺเกหิ นิพฺภราสิ ทิคนฺตรํ;

箭雨、枪矛雨，以及投石、刀剑与轮盘，充满了整个空间。

๓๒๕.

325.

ยํ ทิฏฺฐ สุต มตฺเตน มรณํ จิตฺต วิพฺภมํ,ยาติ โลโก กถํ โก ตํ นิสฺเสสํ ภาสเต นโร;

仅仅听闻或目睹，世人即陷于死亡或癫狂，如此景象，又有谁能将其完全言说？

๓๒๖.

326.

เนกทนฺตสหสฺเสหิ นิกฺขนฺตคฺคิสิขายุตํ,ทานนิชฺฌรสมฺปาตํ ภีมคชฺชนคชฺชิตํ;

（此象）有数千支喷火的獠牙，象液如瀑流淌，发出可怖的雷鸣吼声。

๓๒๗.

327.

เนกสต กรคฺเคหิ ธตาโยลคุฬาทิกํ,สนฺนทฺธํ กวจาทีหิ คิรึจ คิริเมขลํ;

此象名为山带(Girimekhala)，它有数百象鼻，抓着铁球等物，身披铠甲，全副武装。

๓๒๘.

328.

อารูฬฺโห ปาปิมา ตตฺถ อุสฺสาเปตฺวา ชยทฺธชํ,วิสาลาวตฺต ทาฐคฺโค จิปิฏคฺค ภคฺค นาสิโก;

恶者魔罗(Māra)骑于其上，竖起胜利之旗，他獠牙宽大弯曲，鼻子扁平断裂。

๓๒๙.

329.

ทฏฺโฐฏฺฐ ภีมวทโน ภกุฏี วลิ ลลาฏโก,โกธานเลหิ สนฺทิทฺธ มหกฺโข ตมฺพทาฐีโก;

他咬着嘴唇，面容可怖，额头紧蹙，布满皱纹；他被愤怒之火燃遍，巨眼铜牙。

๓๓๐.

330.

นีลปพฺพต สงฺกาส วิสมงฺโค มโหทโร,โคนโสรค สปฺปาทิ องฺคีกต สุภึสโน;

他身如黑山，肢体不称，腹部巨大，以牛、蛇等幻化为肢体，极为恐怖。

๓๓๑.

331.

สหสฺสพาหุํ มาเปตฺวา ฉูริกา ยฏฺฐิ สตฺติ จ,โกทณฺฑจณฺฑพาเณ จ จกฺก กุนฺตคทาทิ จ;

他幻化出千支手臂，手持匕首、棍棒、长矛，以及强弓猛箭，还有轮、枪、槌等武器。

๓๓๒.

332.

สงฺกุ เวตาลิกา ผรสุ ปาสมุคฺคร องฺกุเส,คเหตฺวา กณยญฺจาถ ติสูล วชิรายุเธ;

手持尖桩、幻刃、斧头、罗网、大锤、铁钩，以及短矛、三叉戟和金刚杵等武器。

๓๓๓.

333.

ปริวตฺเตสิ อากาเส เตสมญฺโญญฺญ ฆฏฺฏนา,อุคฺคเตหิ ผุลิงฺเคหิ ธาวนฺเตหิ สมนฺตโต;

他在空中旋转这些武器，它们相互撞击，冒出的火花向四面八方飞射。

๓๓๔.

334.

อคฺคิ จกฺกปรีตํจ กุรุมาโน นิชํ ตนุํ,อาวหนฺโต ภยํ พฺรหฺม สุร สิทฺธาทีนํ ตทา,ส มารเสโน โส มาโร ภควนฺตมุปาคมิ;

魔罗让自身被火焰之轮环绕，给梵天、天神、成就者(siddha)等带来怖畏，那时，魔罗与其军队走近世尊。

๓๓๕.

335.

อุทยาวลกูฏมฺหิ ภาสนฺโตว ปภากโร,สุปฺปติฏฺฐิตเมรู’ว ติกูฏาจล มุทฺธนิ;

他犹如日出山峰上照耀的太阳，又如善住的须弥山(Meru)，立于三峰山之顶。

๓๓๖.

336.

กตฺวาน ปิฏฺฐิโต โพธึ ภูรุหํ วชิราสเน,นิสินฺโน ภควา’ตีว นิจฺจโล อติโรจติ;

世尊背靠菩提树，坐于金刚座上，他巍然不动，大放光明。

๓๓๗.

337.

อกมฺโป โส มุนี เอวมคฺเค’กาสิ นิชํ พลํ,สมฺมปฺปธานสํยุตฺโต ทยาเมตฺโต มเหสิโก;

那不动的圣者，伟大的导师，具足正勤，满怀慈悲，如是展现他至上的力量。

๓๓๘.

338.

จตุพุทฺธภุมิสงฺขาต ชยภุมิมุทิกฺขิย,จตุสฺสงฺคหวตฺถูนํ โยเชตฺวา ทฺวารโกฏฺฐเก;

他审视着名为“四佛地”的胜利之地，将四摄法安置于城门楼上。

๓๓๙.

339.

โยเชตฺวาน ถิรํ ตตฺถ สทฺธาทิพลโกฏฺฐเก,สติปฏฺฐานปากาเร อเภชฺชินฺทฺริย โคปุเร;

他将信等诸力牢固地安于堡垒中，以四念住为城墙，以不可破的诸根为城门。

๓๔๐.

340.

ถิรญาณยุธากิณฺเณ เมตฺตา สนฺนาห วมฺมิโต,อภีต ภารตี ภุริ เภริสงฺข ปุรกฺขโต;

智刃锋芒四面绕，慈心铠甲护周遭，无畏法音弘且广，法螺法鼓响云霄。

๓๔๑.

341.

จตุรงฺควิริยุตฺตุงฺค มาตงฺคกฺขนฺธสงฺคโต,ปุญฺญสมฺภารภาเรน กมฺปยํ วสุธาตลํ;

他骑在名为“四正勤”的崇高大象背上，以其福德资粮的重量，震动大地。

๓๔๒.

342.

จริยตฺตย สงฺขาต’มุสฺสาปิต ชยทฺธโช,เอวํ วิธาย มาราริ มารสงฺคาม มณฺฑลํ;

他竖起名为“三行”的胜利之旗，这位魔罗的敌人，如是布置好与魔罗交战的战场。

๓๔๓.

343.

ทานาทโย มหาโยเธ อาหูย สหชาตเก,สุณาถ โภ คิรํ มยฺหํ ภวตชฺช มหา ภโว;

他召唤与他共生的布施等大战士们，说：“诸位！请听我说！今天将有大事发生！”

๓๔๔.

344.

เอถ ยาถ สมคฺคตฺถ น โอสฺสกฺกถ สุชฺฌถ,วิเชตุํ มารยุทฺธมฺหี น สกฺกา’เสสชนฺตุหิ;

“来！前进！团结一致！不要退却！奋勇作战！在与魔罗的战斗中取胜，是其他一切众生所不能的。”

๓๔๕.

345.

อชฺช คจฺฉติ นิฏฺฐานํ โส โภ ปารมิตาภฏา,สหุสฺสาหา มมคฺคมฺหิ ทสฺเสถ วีริยํ สกํ;

“哦，波罗蜜的战士们！今天就是终点！请在我面前，奋勇展现你们的力量！”

๓๔๖.

346.

อถ ทานภโฏ อาห อปฺโผฏํ ทิคุณํ ภุชํ,ปสฺสทานิ มหาวีร พลํ เม มารธํสเน;

然后，布施战士拍着手臂，说道：“大雄！请看我在摧毁魔罗时的力量！”

๓๔๗.

347.

ปรมตฺถปารมิ โยธํ ตเถ’ว อุปปารมึ,อุโภ ปสฺเส กริตฺวาน สเสโน ธาวิ ทปฺปวา;

（布施战士）将究竟波罗蜜战士和近波罗蜜战士置于两侧，然后率领着他的军队，意气风发地冲了出去。

๓๔๘.

348.

ตเถว สีลนามวฺโห ปารมีภฏ’มุตฺตโม,นิกฺขมฺม สห เสนาย มารเสนมภิทฺทวี;

同样，名为“戒”的至上波罗蜜战士，也率领他的军队出战，攻击魔罗的军队。

๓๔๙.

349.

ตถาเนกฺขมฺมนาโมปิ สนฺนทฺโธ’สภโฏ ภโฏ,มารเสนามิเค หนฺตุํ ธาวิ ทีปี’ว สาหโส;

同样，名为“出离”的战士，一位披甲的勇士，也如一头勇敢的豹子，为猎杀魔军这群鹿而奔去。

๓๕๐.

350.

ปญฺญาโยโธ’ปิ คจฺฉนฺโต สาโฏโป ธาวิ ทปฺปวา,มารเมรุมหา อชฺช สเสนุมฺมูลยามิติ;

智慧战士也意气风发地前去，他骄傲地奔跑，心想：“今日我必将魔罗这座大须弥山，连同他的军队，连根拔起！”

๓๕๑.

351.

วีริยปารมิตา โยโธ ทฏฺโฐฏฺโฐ ภีมคชฺชโน,โสเสมิ มม เตเชน วทํ’คา มาร สาครํ;

精进波罗蜜战士，咬紧嘴唇，威猛咆哮，说道：“我将以我的威力令魔罗之海枯竭”；

๓๕๒.

352.

ขนฺติสจฺจวฺหยา เจว ตโต’ธิฏฺฐานโก ภโฏ,อาสุ ธาวึสุ ปาเตตุํ มารสฺส มกรทฺธชํ;

然后，名为忍辱和真实，以及名为决意的士兵，他们迅速奔跑，为要推倒魔罗的摩伽罗旗；

๓๕๓.

353.

เมตฺตานาโม มหาโยโธ มาโร มยฺหมลนฺติ’คา,อุเปกฺขโก’ปี โส โยโธ มารเสนํ ปทาลิตุํ;

名为慈爱的大战士，宣称“魔罗于我不足道”；以及名为舍的战士，也去粉碎魔罗军；

๓๕๔.

354.

เปเสตฺเววํ ชิโน เสนํ’สรีรํ ทฬฺหวิกฺกมํ,นิสิทิ ตสฺส เตเชน นิรุสฺสาหาสิ สา จมู;

胜者如是派遣了无身而勇猛的军队后，便安坐下来。因他的威力，那魔罗的军队变得气馁了。

๓๕๕.

355.

อโห โภ วิมฺหยํ ทานิ สุณาถ มุนิโน มม,เชติ เอโก นิสินฺโนว สมารํ มารวาหินึ;

啊，诸位，现在请听我等导师的奇迹：他独自一人，仅只安坐，便战胜了魔罗及其军队；

๓๕๖.

356.

โกปานเลน สนฺทิตฺตํ ทุฏฺฐ รุฏฺฐํ ปชาปตึ,อทุฏฺโฐ เชติ สมฺพุทฺโธ อานุภาโว หิ ตาทิโส;

忿火燃点生主魔，暴戾易怒逞凶恶。无嗔正觉者胜彼，如是威力实难测。

๓๕๗.

357.

ทิตฺตายุเธ ขิปนฺเต’ปิ วิชฺฌนฺเต วสวตฺตินี,นิรายุโธ’ว ตํ เชติ อานุภาโว หิ ตาทิโส;

婆娑跋提众投掷，燃烧武器来攻击，他却无武战胜彼，如是威力实难及。

๓๕๘.

358.

สหาโฏปํ สหงการํ มารํ สาฑมฺพรํ ตทา,นิจฺจโล เชติ สมฺพุทฺโธ อานุภาโว หิ ตาทิโส;

傲慢自负之魔罗，狂妄喧嚣气焰张，不动正觉者胜彼，如是威力实难量。

๓๕๙.

359.

หตฺถสฺส รถปตฺตีหิ ธาวนฺตํ ตมิโตจิโต,นิสินฺโนว ชิโน เชติ อานุภาโว หิ ตาทิโส;

象马车兵步卒众，四处奔腾气势雄。胜者安坐即战胜，如是威力实无穷。

๓๖๐.

360.

ภาสนฺตํ เนกธา กณฺณ กโฐร คิรมนฺตกํ,นิสฺสทฺโท เชติ สมฺพุทฺโธ อานุภาโว หิ ตาทิโส;

魔罗恶语多伤人，刺耳言辞如利刃。寂静正觉者胜彼，如是威力实难信。

๓๖๑.

361.

มาโรปาคมฺม อฏฺฐาสิ ลงฺฆิตุํ อสมตฺถโก,พุทฺธเตชคฺคิ ปาการํ ทิตฺตมพฺภุคฺคตํ ถิรํ;

魔罗走近欲越墙，佛陀威力火墙强，炽燃高耸且坚固，无法跳跃心彷徨。

๓๖๒.

362.

ตทาห นมุจิ กุทฺโธ ภุชมุกฺขิปฺป’มีทิสํ,ขิปฺปํ สิทฺธตฺถ เห คจฺฉ สนฺตเกทํ มมาสนํ;

当时，忿怒的那牟奇(Namuci)扬起手臂，怒斥道：“嘿，悉达多，快走开！这是我的座位！”

๓๖๓.

363.

โน เจ คจฺฉสิ เต หทยํ ผาเลมิ นขสตฺติหิ,วิจุณฺเณมิ ตุวํ ปาเท คเหตฺวา ปถวีตเล;

“若不速速离去，我将以利爪撕裂你的心脏，抓住你的双脚，将你在地面上碾为微尘。”

๓๖๔.

364.

ปสฺส เม มหตึ เสนํ ปสฺส อายุธสญฺจยํ,เตน ตํ อภิมทฺทามิ ตุวฏํ คจฺฉิทํ มม;

“看我雄壮的大军，看我堆积如山的兵器！我将以此碾碎你，快快离去！此座是我的！”

๓๖๕.

365.

อถสฺส วจนํ สุตฺวา ชิโน’ห มธุรงฺคิโร,กทา เต ปูริตา มาร ปลฺลงฺกตฺถาย ปารมี;

听闻其言，胜者以柔和之声说道：“魔罗，你于何时圆满了为得此座的波罗蜜？”

๓๖๖.

366.

กทา อทาสิ สีสาที ทานํ สีลํ กถํ ตว,ตทตฺถาย กถาเปหิ เก เต ปจฺจกฺขการกา;

“你何时曾布施头颅等？你的戒行如何？为此宝座，请说明，谁是你的见证者？”

๓๖๗.

367.

อถา’ห ผรุโส มาโร เนตํ ครุ มุเน มม,อยํ สา ปริสา สพฺพา ตสฺส ปจฺจกฺขการกํ;

于是粗暴的魔罗说：“牟尼，这对我不是难事。这里所有的会众，就是那事的见证人。”

๓๖๘.

368.

อุคฺโฆเสสิ มหาเสนา ปกฺขี’หนฺติ วิสุํ วิสุํ,ภุมุทฺริยน มตฺโตว ตโต โกลาหโล อหุ;

大军分别叫喊道：“我是证人！”于是生起了如同大地崩裂般的喧嚣。

๓๖๙.

369.

อถาห มาโร สมณ อหํ สกฺขิ กถาปยึ,ตว โก สกฺขิ ยชฺชตฺถิ กถาเปหิ ลหุํ มม;

于是魔罗说：“沙门，我已让我的证人作证。你的证人是谁？若有，快快告诉我！”

๓๗๐.

370.

อถาห ภควา ตสฺส คมฺภีรํ มธุรํ คิรํ,นิจฺฉาเรนฺตา มยูรสฺส สุนาทํ ผณิโน ยถา;

于是世尊对他发出深沉而甜美的声音，如同孔雀的美妙啼声，又如眼镜蛇王的声音；

๓๗๑.

371.

ตเวว เม น สนฺตีธ ปจฺจกฺขตฺถํ สเจตนา,อเจตนาว เมทานิ สนฺติ ปจฺจกฺขวาทิโน;

“我在此没有像你那样有意识的证人。但现在，我有无意识的证人，他们能为我作证。”

๓๗๒.

372.

อิติ วตฺวาน มาราริ สญฺตฺธา ชิมูต คพฺภโต,นิกฺขนฺต วิชฺชุสงฺกาสํ กรํ จามีกรชฺชุตึ;

如是说后，魔罗之敌从其如云般的僧袍中，伸出他那如闪电、如纯金般发光的手；

๓๗๓.

373.

รตฺต จีวรคพฺภมฺหา นีหริตฺวา ชิโน ตทา,ธรณฺยภิมุขํ’กาสิ อุทฺทิสฺส ภุมิกามินึ;

当时，胜者从其红色僧袍中伸出手，并令其朝向大地，对着大地女神说；

๓๗๔.

374.

ทานมานาทิกมฺเม เม กมฺปนฺตี ชาติชาติยํ,กิมชฺช นิสฺสณาสี’ติ ชิโน วาจมุทาหรี;

胜者说道：“在我行布施、恭敬等善业时，你曾生生世世地颤动。为何今日你却沉默无声？”

๓๗๕.

375.

สกฺขิ’หนฺติ วทนฺตีว ตโต ภุมิวรงฺคนา,สฬิลาวนิปริยนฺตา คชฺชนฺติ นจฺจิ ตาวเท;

大地女神作证语，海水裙边舞婆娑，雷声隆隆天地应，刹那威严震娑婆。

๓๗๖.

376.

มหี สาคร อูมี’ว อุฏฺฐาเปนฺติ มหูมิโย,ฉทฺธา กมฺปิ กุลาลสฺส จกฺกํวาติ ปริพฺภมิ;

大地如海洋般掀起巨浪，它以六种方式震动，并像陶工的轮子一样急速旋转。

๓๗๗.

377.

หิมวา คิริราชา จ ยุคนฺธร นคาทโย,กูฏพาคา สมุกฺขิปฺป นจฺจึสุ นฏกา วิย;

雪山山王和持双山等山脉，都扬起它们的山峰，像舞者一样跳起舞来。

๓๗๘.

378.

ทิสฺวา สุตฺวา ตมจฺเฉรํ คเยนุพฺพิคฺค มานสา,มารเสนา ปภินฺนาสิ ภินฺนเวโลว สาคโร;

见闻此等奇迹，魔军心生恐惧而骚动，溃散而去，犹如海洋冲破了堤岸。

๓๗๙.

379.

ภเยนฏฺฏสฺสรา ภนฺตา ปตนฺตญฺโญญฺญ ฆฏฺฏนา,วิกิริตฺวา กเจ ปิฏฺเฐ ธาวึสุ มารกิงฺกรา;

惊惧颤抖声嘶力竭，彼此冲撞东倒西歪，披发散乱覆满背脊，魔之仆从四处奔逃。

๓๘๐.

380.

คหิตายุธานิ ฉฑฺเฑนฺตา ปิทหนฺตานนํ กรา,นิวตฺถวตฺถมตฺเต’ปิ ธาวึสุ อนเปกฺขกา;

他们扔掉手中的武器，用手掩面，甚至仅着下裙，也头不回地奔逃。

๓๘๑.

381.

องฺคุลิโย มุเข เกจิ ปกฺขิปนฺติ รุทนฺติ จ,เกจิ วนฺทนฺติ ยาวนฺติ อภยํ สามิ เทหิ โน;

有些人将手指放入口中哭泣，有些人则顶礼乞求道：“主公，请赐予我们无畏！”

๓๘๒.

382.

สิทฺธตฺโถ’ยํ ชิโต กินฺนุ นิสฺสาสา รุทฺธภาสนา,ปิฏฺฐิปสฺสมุทิกฺขนฺติ ธาวึสุ จกิตา ปเร;

“悉达多(Siddhattha)胜利了吗？”他们气喘吁吁，言语阻塞，其他人惊恐地回头张望，四散奔逃。

๓๘๓.

383.

คิริเมขโล’ปิ นาคินฺโท ชนฺนุเกน ปตี ตทา,มาโร’ปิ ปติโต ขิปฺปํ ธาวิตฺวา’ทสฺสนํ คโต;

象王吉里梅克拉(Girimekhala)也屈膝跪倒，魔罗也迅速跌倒，奔逃而去，消失不见。

๓๘๔.

384.

ตงฺกเณ อุคฺคโต อาสิ สตฺถุ กิตฺติ ชยทฺธโช,อวเหนฺโตว สุราทีนํ พฺรหฺมโลกาวธึ คโต;

那一刻，导师的名声与胜利之旗升起，仿佛在邀请诸天神等，一直去到梵天世界的边界。

๓๘๕.

385.

ตทาสิ วิชโย ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,จริเม มารยุทฺธมฺหิ มารสฺสาสิ ปราชโย;

于是，在那最后的降魔之战中，具足祥瑞的正自觉者获得了胜利，而魔罗则遭受了失败。

๓๘๖.

386.

เอวํ มหานุภาโวติ มนฺตฺวาน นรสารถึ,นิจฺจํ วนฺทถ ปูเชถ โส หิ โว สรณํ สทา;

思惟此调御丈夫有如是大威力，你们应恒常礼敬、供养，因他永远是你们的皈依处。

เอกาทสโม วิชโย.

第十一品 胜利

๓๘๗.

387.

ลทฺธาภิวิชเย พุทฺเธ นิสินฺเน วชิราสเน,ปริวารยุํ คตาคมฺม ปุเร วิย สุราทโย;

当佛陀获得无上胜利，安坐于金刚座上时，诸天神等像以前一样，前来围绕着他。

๓๘๘.

388.

เทวา เต นิขิลา เนตฺวา นานาปูชาวิธึ ตโต,สนฺตุฏฺฐา มุนิโน’กาสุํ มหนฺตํ ชยมงฺคลํ;

于是，所有天神都心怀喜悦，带来了种种供养，为牟尼举行了盛大的胜利庆典。

๓๘๙.

389.

สมฺปตฺตาถ นิสากนฺตา มาเนตุํจ มุนิสฺสรํ,ปุพฺพาปรมฺพเร ลคฺค สสีณกฺกณฺณ ภุสณ;

其时，月亮也为礼敬牟尼主而到来，它以群星为耳饰，悬挂在东西方的天空中。

๓๙๐.

390.

สุนีลากาส ธมฺมิลฺเล ธตฺต ตาราลิมาลิกา,วีเชนฺตีว ทิสา พาหา ผุลฺลจูตก จามเร;

蔚蓝天空如发髻，佩戴着列星花环；四方犹如臂膀，以盛开的芒果花为拂尘而挥舞。

๓๙๑.

391.

มลฺลิกา มุกุลาสตฺต สมฺมตฺตาลิคณา ตทา,ธเมนฺตา วิย สงฺขานิ กูเชนฺติ มธุรํ คิรํ;

那时，沉醉的蜂群附在茉莉花蕾上，发出甜美的鸣声，仿佛在吹响海螺。

๓๙๒.

392.

สาโมท มกรนฺเทหิ มนฺทมนฺทานิลาคตา,สชุณฺหา ชินพิมฺพมฺหิ อุตุํ คาเหนฺติ สีตลํ;

微风徐来，带着花蜜的芬芳与暖意，为胜者之身带来了清凉宜人的时节。

๓๙๓.

393.

อวิชฺชาทิ มหามูลํ ติวฏฺฏตฺถิร ขนฺธกํ,สํสาร วิสรุกฺขํ โส อารทฺธุมฺมุลิตุํ ตทา;

轮回毒树，以无明等为巨根，以三轮为坚干；那时，他开始将其根除。

๓๙๔.

394.

ภาเวนฺโต ปุริเม ยาเม สรนฺโต ขนฺธสนฺตตึ,ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติ ญาณํ ลทฺธา นริสฺสโร;

于初夜时分，修行并忆念诸蕴相续，人中之主获得了宿住随念智。

๓๙๕.

395.

ตถา มชฺฌิม ยามมฺหิ ทิพฺพจกฺขุ วิโสธนา,จุตุปปาต ญาณญฺจ อธิคํตฺวาน สพฺพโส;

同样，在中夜时分，清净天眼后，他完全证得了有情死生智。

๓๙๖.

396.

รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม จินฺตยนฺโต ชราทโย,วิปสฺสิตฺวา นามรูเป อาโรเปตฺวา ติลกฺขณํ;

于后夜时分，思惟老等缘起，他观照名色并施以三相。

๓๙๗.

397.

สมฺมสนฺโต กิเลเสหิ วิเวเจตฺวา สกํ มนํ,อาสวานํ ขเย ญาณา ลทฺธา อคฺคผลํ ตทา;

经审察后，他令自心远离诸烦恼，由灭漏智证得了无上之果。

๓๙๘.

398.

ปตฺโต นิพฺพาณนครํ โพชฺฌงฺค รตนิสฺสโร,สทฺธมฺมราชา หุตฺวาน ปีติวาจมุทาหรี;

抵达涅槃城，成觉支宝主，既为正法王，发出欢喜语。

๓๙๙.

399.

อเนกชาติ สํสารํ สนฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิสํ,คหการกํ คเวสนฺโต ทุกฺขา ชาติ ปุนปฺปุนํ;

轮回无数世，漂泊无止期，寻觅造屋者，生生皆是苦。

๔๐๐.

400.

คหการก ทิฏฺโฐสิ ปุน เคหํ น กาหสิ,สพฺพา เต ผาสุกา ภคฺคา คหกูฏํ วิสงฺขิตํ,วิสงฺขารคตํ จิตฺตํ ตณฺหานํ ขยมชฺฌคา;

造屋者啊！你已被见到，再也造不成房屋。你所有的椽条都已折断，屋顶也已毁坏。我的心已达无为，灭尽了一切渴爱。

๔๐๑.

401.

อิจฺเจว มคฺคมตทานวิธิปฺปวีณ,การุญฺญปุญฺญหทเยน มโหทเยน,ปตฺวา ภวณฺณวมปารมนนฺตทุกฺขํ,เยโนจิตา ปรมปารมิตา ชิเนน;

如是，胜者善巧于开示不死道之法，以慈悲福德之心与伟大成就，度脱了无边无尽痛苦的存在之海，由此累积了无上波罗蜜。

๔๐๒.

402.

โยเจว สพฺพวิภวํ ปณุทิตฺว รชฺชํนิกฺขมฺม ปตฺว จลปตฺตมหีรุหสฺส,มูเล นิสชฺช สพลํ ปพลญฺจ มารํ,ปาปารโย จ วิชิโต ส ททาตุ สนฺตึ;

他舍弃一切财富与王权而出家，到达了动叶大树之下，安坐之后，征服了强大有力的魔罗及其邪恶的同伙。愿他赐予我们安宁！

อภิสมฺโพธิ กถา.

圆满觉悟品

๔๐๓.

403.

ติโลกนาโถ สุคโต ตโต ตทาอุทานวาจํ สมุทาหริตฺวา,ปลฺลงฺกมาภุชฺช ทุมินฺทมูเลจินฺเตสิ เอวํ วชิราสนสฺมึ;

其时，三界之主、善逝，在说出感兴语之后，于树王之下、金刚座上结跏趺坐，如是思惟：

๔๐๔.

404.

ทานาทโย ปารมิตา จินิตฺวาอสงฺขกปฺปานิ จ เขปยิตฺวา,อสฺเสว ปลฺลงฺกวรสฺส เหตุสนฺธาวิตํ ตํ ภชิตํ วยชฺช;

为累积布施等波罗蜜，我已度过无数劫。为得此最上跏趺座，今日，那轮回漂泊已被我尽毁。

๔๐๕.

405.

ยาวสฺสุ ปุณฺณ มม เจตนาโยตาเวตฺถ อจฺฉามิ น วุฏฺฐหามิ,มํตฺวาน โส เนกสหสฺสสงฺขาชิโน สมาปตฺติ วลญฺชิ ตตฺถ;

“只要我的意愿尚未圆满，我便安住于此，决不起来。”胜者如是思惟后，于彼处受用了数千种等至。

๔๐๖.

406.

เทวาติเทโว ติภเวกนาโถหตาวกาโส ชิตปญฺจมาโร,ปิตามหาทีหิ มหียมาโนเขเปสิ สตฺถา ทิวสานิ สตฺต;

天中之天，三界独一之主，已断绝（烦恼生起之）机会，战胜五魔，受大梵天等敬仰，导师于彼处度过了七日。

อิติ ปฐม สตฺตาหํ.

此为第一周。

๔๐๗.

407.

ยสฺมาสนํ เนว ชหาติ ตสฺมาติสนฺธิยุตฺเตน นิสีทิเตว,อชฺชาปิ กตฺตพฺพมเนน อตฺถิเทวานมิจฺฉาสิ มนมฺหิ กงฺขา;

因他不离其座，稳固地结跏趺坐，诸天心中生起疑惑：“难道他今日仍有未竟之事？”

๔๐๘.

408.

เตสํ มนํ โส มนสา วิทิตฺวาวิโนทนตฺถํ วิมตินฺตุ เตสํ,อุฏฺฐาย ตมฺหา นภมุปฺปติตฺวาทสฺเสสิ เตสํ มุนิปาฏิเหรํ;

他以心了知彼心，为除彼等心中疑，从座而起升入空，示现牟尼神通力。

๔๐๙.

409.

วิโนทยิตฺวา สุคโต ตเทวํสุธาสินํ เจตสิ กงฺขราสึ,ปลฺลงฺกโต อุตฺตรปุพฺพกณฺณํอากาสโตรุยฺห ชลํ รวีว;

善逝如是驱散了诸天心中的疑云，从空中降落到其座的东北角，犹如太阳降于水面。

๔๑๐.

410.

ชิโน ทุมินฺทสฺส จ อาสนสฺสพหูปการตฺตมนุสฺสรนฺโต,ฐิโต ปทํ กิญฺจิ อโกปยนฺโตอิโต จิโต โลก น มุชฺชหนฺโต;

胜者忆念着树王与宝座的大恩，他一动不动地站立，目不转睛地凝视。

๔๑๑.

411.

นีลายตกฺขามลกนฺติโตยธารานิปาเตน ทุมินฺทราชํ,นิสิญฺจมาโน ทิวสานิ สตฺตปูเชสิ ตํ’นิมิสโลจเนหิ;

青莲妙目放净光，如水之流润树王。七日凝视不曾瞬，以此供养大恩德。

๔๑๒.

412.

อชฺชาปิ ตสฺมึ ธรณิปฺปเทเสกตสฺส ถูปสฺส ตเทว นามํ,อโหสิ เทวา จ นโร’รคา จมเหนฺติ เต เตน ทิวํ ปยนฺติ;

至今于彼土地上，所建之塔仍同名，天人龙蛇皆崇敬，由此功德生天界。

อิติ ทุติย สตฺตาหํ.

此为第二周。

๔๑๓.

413.

เทวา ตโต เทววรสฺส ตสฺสสุจงฺกมํ’กํสุ มณีหิ นานา,ปลฺลงฺกโต ฐานวรสฺส มชฺเฌปุพฺพาปราสายนมนฺตราเล;

其后，诸天为彼天中天，于菩提座与阿尼弥萨塔院之间，东西向地以种种珍宝造一庄严经行处。

๔๑๔.

414.

นรินฺท นาคินฺท สุรินฺท ปูชิโตฉพฺพณฺณรํสีหิ สมุชฺชลนฺโต,นีลมฺพเร ตารกิโต สสี’วโส จงฺกมี สตฺต อหานิ ตตฺถ;

人王、龙王、天王所礼敬，六色光芒遍身明，犹如蓝天众星拱月，他在彼处经行七日。

๔๑๕.

415.

อชฺชาปิ ตสฺมึ ธรณิปฺปเทเสกตสฺส ถูปสฺส ตเทว นามํ,อโหสิ เทวา จ นโรรคา จมเหนฺติ เต เตน ทิวํ ปยนฺติ;

至今于彼土地上，所建之塔仍同名，天人龙蛇皆崇敬，由此功德生天界。

อิติ ตติย สตฺตาหํ.

此为第三周。

๔๑๖.

416.

ตโต ทุมินฺทสฺส สุราสุรินฺทามหีตเล ปจฺฉิโมตฺตรายํ,มาปึสุ นานารตนาลยคฺคํนิสชฺช ปลฺลงฺกวเร ตหึ โส;

其后，诸天与阿修罗王在树王西北方的地面上，以种种珍宝造一无上宝屋。他在那里的胜座上结跏趺坐。

๔๑๗.

417.

สุทุทฺทสาคาธมปารปารํสมนฺตปฏฺฐานตรงฺคภงฺคึ,ธมฺโมทธึ ญาณสุเมรุมตฺถาสาโลลยํ เขปยหานิ สตฺต;

他以智慧为须弥山巅，搅动那甚深难见、无边无际、以《发趣论》（Samantapaṭṭhāna）为浪涛的法海，如是度过了七日。

๔๑๘.

418.

อชฺชาปิ ตสฺมึ ธรณิปฺปเทเสกตสฺส ถูปสฺส ตเทว นามํ,อโหสิ เทวา จ นโรรคา จมเหนฺติ เต เตน ทิวํ ปยนฺติ;

至今于彼土地上，所建之塔仍同名，天人龙蛇皆崇敬，由此功德生天界。

อิติ จตุตฺถ สตฺตาหํ.

此为第四周。

๔๑๙.

419.

ตโต ชิโน คนฺตฺว’ชปาลมูเลวิมุตฺติชํ สาทุผลํ’นุโภนฺโต,สตฺตาหมตฺตํ อติวตฺตยี โสเทวาติเทโว กรุณาคุณคฺโค;

而后胜者移步至阿阇波罗（Ajapāla）树下，体验着解脱的甜美之果，那位慈悲第一、天中之天，在那里度过了七日。

๔๒๐.

420.

ตทาคตา มารวธู มุนิตฺทํปโลภิตุํ ยา ปิตุโน สกาสา,ตาสํ ปโยคมฺปิธ พินฺทุมตฺตํกถียเต ตํ สมุปาคตตฺตา;

魔女承命自父来，欲惑牟尼心不斋。伎俩微茫尘点许，徒因其至始言哉。

๔๒๑.

421.

ตทา ส มาโร สมเร ชิเนนปราชิโต โสจนโก’ปคํตฺวา,ปชฺฌายมาโน’ถ อโธมุโข’จนิสีทิ ตุณฺหี วิลิขํ ฉมายํ;

魔王战败于佛前，懊恼退去心忧煎，垂首默然坐于地，以指划土自哀怜。

๔๒๒.

422.

ปราชยํ มยฺห มเมว โทโสน ตสฺส กสฺมาหมยํ’จ นาสึ,สีสกฺขิมํสาทิ จ ปุตฺตทาเรนาทนฺติ เอวํ มนสี กโรนฺโต;

他如此思惟：“此败皆我咎，非是彼人过。彼舍头目肉，妻儿亦不顾。我何不如是？思之徒自苦。”

๔๒๓.

423.

ปวตฺติเมตํ มกรทฺธชสฺสสุตฺวาน ตณฺหา อรตี รคา จ,ยตฺถจฺฉิ มาโร ปริโสจยนฺโตตตฺถาคมุํ ตา จกิตา ขเณน;

爱欲、不乐与贪染听闻了持鱼幢者（魔罗）的这番遭遇，立刻惊慌地来到魔罗悲伤之处。

๔๒๔.

424.

ทิสฺวาน ตํ ตตฺถ ตถา นิสินฺนํนิสฺสาสรุทฺธํ คิรมุคฺคิรนฺตี,ตุสาร พินฺทุนิวเหหิ’สารปงฺเกรุหาการ วิสาลเนตฺตา;

她们见到他如此坐在那里，气息壅塞，于是她们——有着如缀满露珠的莲花般的美丽大眼——开口说道：

๔๒๕.

425.

หา ตาต หา ตาต กิมาสิ เตทํนฏฺฐนฺนุ เต กึ วท ปตฺถสี กึ,โก เต ทิโส เกน ปราชิโต’สิกิมานยิสฺสาม หนาม กํ โน;

“啊，父亲，啊，父亲，您为何如此悲伤？您失去了什么，又渴望什么？谁是您的敌人，您被谁击败？我们该为您取来什么，又该杀死谁？”

๔๒๖.

426.

กิมฺโหติโยทานิ น ปสฺสเถตํสุทฺโธทนียํ ตตกิตฺติโฆสํ,มุขมฺหิ มยฺหํ มสิมกฺขยนฺตํอติจฺจ ยนฺตํ วิสยํ ปสยฺห;

“亲爱的女儿们，你们难道没看见吗？那个声名远扬的净饭王之子，他往我脸上抹黑，强行超越了我的领域。”

๔๒๗.

427.

น ภาริยา ตาต มนุสฺสภูตํกตฺตุํ วสํ โก วสเมติ นามฺหํ,ตํ ราคปาเสน คชํ’ว มตฺตํสุพนฺธกํ พนฺธิย อานเยม;

“父亲，别担心。他只是一个凡人，我们可以将他控制。有谁是我们控制不了的呢？我们会用情欲的绳索将他捆绑，如同捆绑一头疯狂的大象，然后将他带回来。”

๔๒๘.

428.

น ราคปาเสน หิ อานนีโยมารสฺส เธยฺยํ สมติกฺกมีว,อเปตราโค อรหา อกมฺโปโสวาม ตสฺมา สุภคา ตนุชา;

“他无法被情欲的绳索带来，因为他已超越了魔罗的领域。他是离贪的阿罗汉，不可动摇。因此，我美丽的女儿们，我才如此悲伤。”

๔๒๙.

429.

สเจตโน โส หิ มนุสฺสภุโตอเจตนญฺเจ สมุปาคมาม,กโรม ตํ โน วสคํ กิเมตฺถจิตฺตํ พลํ ปสฺสถ โน ขเณน;

“他确实是一个有情识的人。如果我们去接近一个无情识者，我们都能让他屈服。何况是他呢？请看我们片刻间展现的心灵力量。”

๔๓๐.

430.

รูเปน เนตฺตํ สุมโนหเรนคนฺเธน ฆาณํ สวณํ สเรน,ผสฺเสน คตฺตํ รสสา รสญฺญํมนญฺจ ปาเสน จ กามเชน

以极其悦意的形色吸引眼睛，以香气吸引鼻子，以声音吸引耳朵，以触觉吸引身体，以美味吸引舌头，并以欲乐之网罗住心意。

๔๓๑.

431.

สุพาหุปาเสน จ ตสฺส คีวํพาหุทฺวยํ ธาริตมาลทามา,พนฺธิตฺวทาเนว ตมา’นยามพลญฺหิ โน ปสฺสถ ตาต’ทานิ;

用我们美臂的罗网套住他的脖颈，用我们持着花环的双臂将他捆绑，我们现在就将他带来。父亲，现在就请看我们的力量吧！

๔๓๒.

432.

วตฺวาน เอวํ วจนํ ปิตุสฺสปณมฺม ปาทานิ ปคพฺภิตนฺตา,ยตฺถจฺฉิ มาราริ วิโรจมาโนตตฺถา’คมุํ ขิปฺปมุทคฺคจิตฺตา;

她们对父亲说完这番话，顶礼其足后，便大胆地、满心欢喜地迅速前往魔罗之敌大放光明的所在。

๔๓๓.

433.

สาโมทมาลากุลเกสภารปโยธรา กุงกฺกุมหาริหารา,พิมฺพาธรา จารุสภา ปภาสาอุมฺมาทยนฺตี ชนมานสานิ;

她们秀发中饰有芬芳花环，丰满的胸前涂着藏红花，佩戴着华丽项链。她们朱唇好似频婆果，容光焕发，魅力四射，令见者心醉神迷。

๔๓๔.

434.

มุทฺเธน มิสฺสํ มธุเร นิมุคฺคํสฺเนเหน ตินฺตํ รสโต’นุวิทฺธํ,ภาสึสุ วาจํ หทยงฺคมนฺตาวิโลกเนเนว ธิตึ หรนฺตี;

她们说着动人心弦的话语，充满魅力，浸透甜蜜，润泽柔情，充满韵味；仅凭一瞥，就夺走了人的定力。

๔๓๕.

435.

วสนฺตกนฺโต นวโยพฺพโน’สิสุวณฺณวณฺโณ หทยงฺคโม’สิเอโก นิสินฺโน’สิ วฏสฺส มูเลสิมนฺตินี สามิ กุหินฺนุ ตุยฺหํ;

您如春天般可爱，正值青春年少；您肤色金黄，令人心醉。您独自坐在榕树下，主啊，您的佳人在何方？

๔๓๖.

436.

ตรงฺคหีโน’ปิ ตรงฺคมาลีสสงฺกหีนา รชนี จ สามี,หํสา’ลิหีนา สรสี สุผุลฺลานาภาติ กนฺตา วิรโต ธโว’ปิ;

主啊，没有波浪的海洋，没有月亮的夜晚，没有天鹅的盛开莲池，以及与丈夫分离的美丽妻子，都黯然失色。

๔๓๗.

437.

วสนฺตกาโล จ วนํ สุผุลฺลํนิสากราภา ภมราลิคีตํ,สุคนฺธมนฺโทปคตา สมีราวิโรจสิ ตฺวมฺปิ จ โยพฺพเนน;

时值春天，树林繁花盛开，月光明亮，蜂群歌唱，微风带来阵阵芳香，而您也因青春而焕发光彩。

๔๓๘.

438.

มยมฺปิ เจตฺเถว สมาคตมฺหมโน’นุกูลา จ มนุญฺญรูปา,กโรติ กึตฺว’ชฺช สกามทาโหกามากโร’ทานิ สมาคโต โน;

我们也来到了这里，我们称心如意，容貌悦人。您今天为何要独自忍受欲望的煎熬？看，我们这些欲乐的源泉已经来到了您面前。

๔๓๙.

439.

มา เตทิสํ โยพฺพนรูปสารํสุวิคฺคหํ ฉาทย จีวเรน,เตเนว โน เนตฺตมนมฺหิ สามิมา เทหิ ทาหํ ตว ทาสิภุเต;

请不要用袈裟遮盖您如此美好的青春形体。主啊，不要让我们这些已成为您奴婢的人，因眼见心想而备受煎熬。

๔๔๐.

440.

นขํสุ สุตฺเต’รุณปานิปาเทเนตฺตินฺทนีลานิ’ว อาวุณนฺโต,ตฺวมจฺฉิ โน สามิ มุขมฺพุเชสุน เอนฺติ กินฺเต นยนาลิมาลา;

您的指甲色如赤铜，手足红润。您的眼眸好似青莲。主啊，为何您蜂群般的目光，不飞向我们莲花般的脸庞呢？

๔๔๑.

441.

สุธาสิลาคีญฺชก โลหทารุชาเตหิ ตฺวํ ธีร น นิมฺมิโต’สิ,รูปี’สิ โสมฺโม’สิ ตถาปิ สามิกึ กามราคํ มนสา นุเทสิ;

贤者啊，您并非由石灰、石头、砖块、铁或木头造成。您有形体，您很温和。那么，主啊，您为何要从心中推开欲乐之情呢？

๔๔๒.

442.

อยญฺจ พาลา จตุรา รตีสุพาเลติ กงฺขํ ชห มานสมฺหิ,กึ มญฺชรี ภิชฺชติ สมฺปผุลฺลามตฺตาลิราเช ปริจุมฺพมาเน;

这位少女虽然看似愚笨，却精于情爱之事。她能驱散疑虑，请您也抛弃心中的疑虑吧。当陶醉的蜂王亲吻一朵盛开的花时，花朵会破碎吗？

๔๔๓.

443.

อยญฺจ รามา รมณียรูปาปีโณรุคณฺฑา กุวมณฺฑลา จ,ตํ กามินึ กามย ผุลฺลกญฺเชหํโส ยถา เกสร สมฺปคิทฺโธ;

这位女子令人愉悦，容貌动人，她大腿丰腴，脸颊饱满，双乳圆润。请您爱慕这位可爱的女子吧，就像天鹅贪恋盛开莲花的花蕊一样。

๔๔๔.

444.

จินฺตามณึ ภทฺทฆฏญฺจ กปฺปตรุํ สมาปชฺช ทฬิทฺทภาวา,นาเปนฺติ สตฺตา ขลุ ทุพฺภคตฺตาตเถว โน’สี ตว ปาทเสวา;

即使遇到如意宝珠、吉祥宝瓶和如意树，不幸的众生因其贫乏也无法获得。我们侍奉在您的脚下也是如此。

๔๔๕.

445.

เอวญฺหิ ตา รญฺชนมญฺชุภาสาสหสฺสเมกญฺจ สตานิ อฏฺฐ,เวสานิ สมฺมา อภินิมฺมิณิตฺวาปโลภยุนฺตํ พหูธา มุนินฺทํ;

就这样，她们用动听悦耳的言辞，完美地幻化出一千八百种形象，以各种方式引诱圣者之主。

ตโต ตณฺหา?.

于是，爱欲说：

๔๔๖.

446.

ยกฺโขสิ มตฺโตสิ สิลามโยสิอเจตโนสา’ถ อโยมโยสิ,อวีตราคญฺหิ สเจตนญฺเจอเนนุปาเยนุ’ปสงฺกมาม;

您是夜叉吗？是醉了吗？是石头做的吗？还是没有心识，是铁打的吗？因为如果一个有情识的人尚未离贪，我们用这些方法去接近他，他就会有所反应。

๔๔๗.

447.

ผเลยฺย ขีปฺปํ หทยญฺหิ ตสฺสอุณฺหํว รตฺตํ มุขตุ’คฺคเมยฺย,สิยาว ขิปฺปํ อปิ จิตฺตเขปํอุมฺมาทภาวํจ ส ปาปุเณยฺย;

他的心会立刻爆裂，热血会从他口中喷出；或者他会迅速精神错乱，达到癫狂的状态。

๔๔๘.

448.

ยถา ปลุตฺโต หริโตปลมฺหิขิตฺโต นโฬ สุสฺสติ อาตเปน,เอวํ วิสุสฺเสติ วิสาทเมติโส มุจฺฉติ มุยฺหติ ทุกฺขเมติ;

就像一根芦苇，被丢在滚烫的青石上，因热力而干枯；同样地，他会枯萎，陷入沮丧。他会昏厥，会迷乱，会遭受痛苦。

๔๔๙.

449.

โสกาวกิณฺเณ นุ วนมฺหิ ฌายสิวิตฺตนฺนุ ชิโต อุท ปตฺถยาโน,อาคุนฺนู คามสฺมึ อกาสิ กิญฺจิชเนน กสฺมา น กโรสิ สกฺขึ;

您是因为悲伤才在这林中禅修吗？是失去了财富，还是在渴求财富？您在村里犯了什么罪过吗？为何您不与人交往呢？

สตฺถา?.

导师：

๔๕๐.

450.

อตฺถสฺส ปตฺตึ หทยสฺส สนฺตึเฉตฺวาน เสนํ ปิยสาตรูปํเอโก’หํ ฌายํ สุขมนุโพธึชเนน ตสฺมา น กโรม สกฺขึ;

为证得目标与心的寂静，我已斩断那由可爱可意之色组成的魔军。我独自禅修，体验到快乐，因此我不与人交往。

อิมา ทฺเว ปาลิยํ?.

这两首偈颂在巴利(原典)中吗？

๔๕๑.

451.

ปลุฏฺฐคตฺตํ ทหเนน มกฺกฏึสุสานเปติญฺจ ชิคุจฺฉนียํ,เชคุจฺฉิยํ ชงฺคม มีฬฺหราสึทิสฺวาน โก ตํ วรเย สปญฺโญ;

身躯如被火烧焦的猴子，又如墓地中可憎的饿鬼，是行走的、可厌的污秽之聚。有智慧的人见到后，谁还会欲求它呢？

อถ อรติ?.

于是，不乐说：

๔๕๒.

452.

กถํ วิหารี พหุโล จ ภิกฺขุปญฺโจฆติณฺเณ อตรีธ ฉฏฺฐํ,กถํ ฌายึ พหุลํ กามสญฺญาปริพาหิรา โหนฺติ อลทฺธ โย ตํ;

一位比丘应如何时常安住，才能渡过五种暴流，并在此渡过第六种？他应如何时常禅修，才能使欲想被置于外，而无法控制他？

สตฺถา?.

导师：

๔๕๓.

453.

ปสฺสทฺธกาโย สุวิมุตฺตจิตฺโตอสงฺขราโน สติมา อโนโก,อญฺญาย ธมฺมํ อวิตกฺก ฌายีน กุปฺปตี นสฺสรตี น ถีโน;

身已轻安，心善解脱，无所造作，具念，无家。了知正法，无寻而修禅，他不激动，不忆念，不迟钝。

๔๕๔.

454.

เอวํ วิหารี พหุโล จ ภิกฺขุปญฺโจฆติณฺเณ อตรีธ ฉฏฺฐํ,เอวํ ฌายึ พหุลํ กามสญฺญาปริพาหิรา โหนฺติ อลทฺธ โย ตํ;

如此常安住的比丘，能渡过五种暴流，并在此渡过第六种。如此常禅修，则欲想被置于外，而无法控制他。

อถ รคา?.

于是，贪说：

๔๕๕.

455.

อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ คณสงฺฆจารีอทฺธา ตริสฺสนฺตี พหู จ สทฺธา,พหุํ วตายํ ชนต’มโนโกอจฺฉิชฺช เนสฺสติ มจฺจุราชสฺส ปารํ;

他已斩断渴爱，拥有大众僧团。无疑，众多信众将渡过彼岸。这位无家者，确实将带领许多人，斩断束缚，抵达死亡之王的彼岸。

สตฺถา?.

导师：

๔๕๖.

456.

นยนฺติ เว มหาวีรา สทฺธมฺเมน ตถาคตา,ธมฺเมน นยมานานํ กา อุสูยา วิชานตํ;

大雄们、如来们，确实以正法引导众生。对于以法引导之人，了知者何来嫉妒？

อิมา ปญฺจ ปาลิยํ?.

这五首偈颂在巴利(原典)中吗？

๔๕๗.

457.

สุตฺวาน ตํ ธมฺมวรํ ชินสฺสปมตฺตพนฺธุสฺส รคาทิรามา,ปโลภิตุํ เน’ว สมตฺถกา ตํอคํสุ ขิปฺปํ ปิตุโน สกาสํ;

听闻胜者之胜法，彼放逸者之友，耽于贪欲，无法将他诱惑，疾速回到父亲处。

๔๕๘.

458.

มาโร ตทารา’ว สเมกฺขมาโนทิสฺวาคตา เกวลเมว ตาโย,มา กตฺถ กามํ มม ภาสิตานิกามตฺถ ปาตุํ มิคตณฺหิกาปํ;

其时，魔罗在附近观望，见她们独自归来，便说：“难道你们没有说出我的话，让他为欲饮下渴爱的幻象吗？”

๔๕๙.

459.

พาลา กุมุทนาเฬหิ ปพฺพตํ อภิมนฺถถ,คิรึ นเขน ขณถ อโย ทนฺเตหิ ขาทถ;

愚人啊，你们用莲茎搅动山岳，用指甲挖掘山岩，用牙齿啃食钢铁。

๔๖๐.

460.

เสลํว สิรสิ อูหจฺจ ปาตาเล คาธเมสถ,ขานุํว อุรสา’สชฺช นิพฺพิชฺชาเปถ โคตมา;

犹如头顶岩石，在深渊中寻求立足；犹如以胸膛撞击树桩，你们因乔达摩而感到厌离。

อิมา ทฺเว ปาลิยํ?.

这两颂在巴利（原典）中吗？

๔๖๑.

461.

วตฺวาน เอวํ วิมโน ส มาโรสฏีตุโก สมฺภวนํ ปยาสิ,สตฺถาถ ราคา ปริมุตฺตจิตฺโตชหาสิ ตสฺมึ ทิวสานิ สตฺต;

如是说后，那魔罗心意沮丧，狡猾的他回到了自己的住所。其时导师，心已完全解脱贪欲，在彼处度过了七日。

๔๖๒.

462.

อชฺชาปิ ตํ สาขิวรมฺปิเตน’นุภุตมตฺเตน มเหนฺติ สพฺเพ,เตเนว เต สคฺคคตา วิมาเนโมทนฺติ กาเมหิ อนูปเมหิ;

至今，众人仍崇敬那棵殊胜之树，只因曾为世尊所受用。正因此故，他们得生天上，在天宫中享受无与伦比的欲乐。

อิติ ปญฺจม สตฺตาหํ.

如是为第五个七日。

๔๖๓.

463.

ตโต มุนินฺโท มุจลินฺทมูเลนิสีทิ คนฺตฺวา ปวราสนมฺหิ,ยุคนฺธเร พาลรวี’ว รํสิชาลาหิ โลกํ ปริปูรยนฺโต;

其后，牟尼之主前往目支邻陀树下，坐于殊胜之座上，犹如初升的太阳在持双山上，以其光网遍满世间。

๔๖๔.

464.

อถาน เมโฆ ชลทา สเตหิปปูรยํ ขํ ถนยํ สวิชฺชุ,สสีตวาโต กิรมมฺพุธารํวิโรจมาโน วิสกณฺฐิกาหิ;

其时，非时之云与数百雨云，充满天空，雷鸣电闪，寒风吹洒着水流，伴随着尖锐如刺的雨点。

๔๖๕.

465.

อมนฺทนณฺโท มุจลินฺทโภคีทิสฺวา มุนินฺทํ มุจลินฺทมูเล,ปริกฺขิปิตฺวาน วิสาลโภคาฉาเทตฺว สมฺมา สผโณ ผเณน;

目支邻陀龙王，满心欢喜，见到牟尼之主在目支邻陀树下，便以其巨大的身体环绕，再以其头罩妥善地遮覆他。

๔๖๖.

466.

อชฺเฌสิ โส ตสฺส อนุคฺคหายนิสีทิ คนฺตฺวา ภุชคา’สนมฺหิ,สตฺถา ตทา รูปิยมนฺทิเรวสตฺตามหตฺตํ สุวิมุตฺตจิตฺโต;

为求恩允，彼（龙王）作祈请，导师于是进入蛇座安坐。其时，导师犹如在银殿之中，以完全解脱之心，度过了整整七日。

๔๖๗.

467.

อชฺชาปิ ตํ สาขิวรมฺปิ เตน’นุภุตมตฺเตน มเหนฺติ สพฺเพ,เตเนว เต สคฺคคตา วิมาเนโมทนฺติ กาเมหิ อนูปเมหิ;

至今，众人仍崇敬那棵殊胜之树，只因曾为世尊所受用。正因此故，他们得生天上，在天宫中享受无与伦比的欲乐。

อิติ ฉฏฺฐม สตฺตาหํ.

如是为第六个七日。

๔๖๘.

468.

ตโต’ปคนฺตฺวา ยติราช ราชานิสีทิ ราชายตนสฺส มูเล,วิมุตฺติชํ ปีติสุขํ’นุโภนฺโตสตฺตาหมตฺตํ กรุณาคุณคฺโค;

其后，苦行者之王离彼处，坐于王处树下，体验着解脱所生之喜乐，具足最上慈悲功德者，安坐了整整七日。

๔๖๙.

469.

อชฺชาปิ ตํ สาขิวรมฺปิ เตน’นุภุตมตฺเตน มเหนฺตี สพฺเพ,เตเนว เต สคฺคคตา วิมาเนโมทนฺติ กาเมหิ อนูปเมหิ;

至今，众人仍崇敬那棵殊胜之树，只因曾为世尊所受用。正因此故，他们得生天上，在天宫中享受无与伦比的欲乐。

อิติ สตฺตม สตฺตาหํ.

如是为第七个七日。

๔๗๐.

470.

อาหาร กิจฺจาทิ วิวชฺชิตสฺสสุขานุโภนฺตสฺส วิมุตฺติชานิ,สมฺปีณิตงฺคสฺส ชินสฺส ตสฺสอิจฺจจฺจคุํ สตฺตทินานิ สตฺต;

对于远离食事等务、体验解脱之乐、肢体康健的那位胜者而言，七个七日就这样过去了。

๔๗๑.

471.

เทวานมินฺเทน ตโต’ปนีตมุโขทกาทิมฺปริภุญฺชิยาน,นิสินฺนมตฺเต ยติราช ราเชตตฺถา’คมุํ ทฺเว วาณิชา ขเณน;

其后，在享用了天帝所献上的洗脸水等之后，就在那位苦行者之王刚刚坐下之时，两位商人刹那间来到了那里。

๔๗๒.

472.

อุสฺสาหิตา เทววเรน สมฺมาสาโลหิตา ตสฺส ตปุสฺส-ภลฺลิกา,มนฺถญฺจ สาทุํ มธุปิณฺฑิกญฺจอาทาย นาถํ อิทมพฺรุวุนฺเต;

为一位殊胜天人所妥善鼓励，他的亲族，提婆须（Tapussa）和跋利迦（Bhallika），带着美味的炒面和蜜丸，走近救护主，对他说了这番话：

๔๗๓.

473.

อิทญฺหิ โน ธีร อนุคฺคหายปฏิคฺคเหตฺว ปริภุญฺช ทานํ,หิตาย ตํ โหติ สุขาย เจวอนปฺปกปฺเปสุ อนาคเตสุ;

贤哲啊，为了慈愍我们，请接受并享用此布施。这将为我们在未来无量劫中，带来利益与安乐。

๔๗๔.

474.

ปฏิคฺคเหตฺวา มุนิ เทวทินฺนปตฺเตน ปจฺจคฺฆสิลามเยน,ภุตฺวาน เตสํ อนุโมทนตฺถํเทเสสิ ธมฺมํ วรทํ ปสตฺถํ;

牟尼以天人所献的宝石之钵，接受了食物，食用之后，为了令他们随喜，开示了备受赞誉、能赐予胜果的法。

๔๗๕.

475.

ทฺเว ภาติกา วาณีชกา ชินสฺสธมฺมํ สุณิตฺวาน ปสนฺนจิตฺตา,ทฺเว วาจิโกปาสกตํ คตาสุํยาจึสุ เต ตํ ปุน ปูชนียํ;

两位商人兄弟听闻胜者之法后，心生净信，归依为二语优婆塞。他们再次向他祈请可供奉之物。

๔๗๖.

476.

ปรามสิตฺวาน สิรํ ตโต โสอทา ชิโน กุนฺตล ธาตุมุฏฺฐึ,เต เตน ตุฏฺฐา สุมนา ปตีตามหึสุ เนตฺวา วิภวานุรูปํ;

其后，胜者摸了摸头，给了一握发舍利。他们因此而满足、欢喜、愉悦，将其带回后，依各自的财力而供奉。

๔๗๗.

477.

สตฺถา’ถ คนฺตฺวา อชปาลมูเลสหสฺส รํสีว ยุคนฺธรมฺหิ,นิสชฺช โลกํ อนุโลกยนฺโตวิตกฺกิ เอวํ มนสา วิตกฺกํ;

其后，导师前往牧羊人榕树下，犹如千光太阳在持双山上，他坐下来，遍观世间，心中生起如是思惟：

๔๗๘.

478.

มยชฺฌปนฺโน วรธมฺมสาโรสสสฺส สินฺธู’ว อคาธปาโร,อพุทฺธสตฺเตหิ ตมชฺช กสฺสปกาสยิสฺสญฺหิ ชโฬ หิ โลโก;

我所证得的此殊胜法髓，甚深，如无底无岸的海洋。今日我当为谁开示呢？因为这世间愚钝，有情尚未觉悟。

๔๗๙.

479.

เทเสมิ เจ ธมฺมวรํ ปณีตํกิลนฺตภาโวว มมสฺส อสฺมา,กิมตฺตทุกฺเข นิติ จินฺตยนฺโตนุยฺยามมากา มุนิ เทสนมฺหิ;

思惟着：“倘若我教导此殊胜精妙之法，这对我来说只会是徒劳。何必自寻苦恼？”，牟尼因此未努力于说法。

๔๘๐.

480.

สหมฺปตี นาม ตโต วิธาตาสเจตสา ตสฺส มนํ วิทิตฺวา,วินสฺสตีทํ ขลุ สพฺพโลกํอเทสิเต เตนิ’ติ กมฺปมาโน;

其时，名为娑婆主的大梵天，以己心了知他的心念，想到：“若他不说法，这整个世界真要毁灭了！”因而感到战栗。

๔๘๑.

481.

สกาสมาคมฺม ชินสฺส ตสฺสสคารโว พฺรหฺมคเณน ตตฺถ,นิหจฺจ ชานุํ ปถวีตลมฺหินมสฺสมาโน อิทมพฺรูวี โส;

他与梵天众恭敬地来到那位胜者的面前，将一膝跪在地面上，顶礼后，他说了这番话：

๔๘๒.

482.

ตฺวํ เทวเทโว ส สุเมธกาเลปโลกิตํ โลกมุทิกฺขมาโน,วิหาย ทีปงฺกรปาทมูเลลทฺธา’มตํ ตํ กรุณาคุเณน;

天中之天啊，您在善慧（Sumedha）之时，观见世间有情，出于慈悲之德，在燃灯佛（Dīpaṅkara）足前，舍弃了当时即可证得的甘露。

๔๘๓.

483.

ปวิสฺส สํสารวนํ วิทุคฺคํมํสกฺขิสีสาทิม’ทาสิ ทานํ,เวเทสิ ทุกฺขํ อมิตํ อสยฺหํตํ เต ปรตฺถํ’ว น อตฺตเหตุํ;

您进入了险恶的轮回之林，布施了自身的血肉、眼睛、头颅等，感受了无量、难忍的痛苦，那都是为了他人，而非为了自己。

๔๘๔.

484.

สนฺตีธ สตฺตา ขลุ มนฺทราคาญาตุํ สมตฺถา สุคตสฺส ธมฺมํ,อาราธิโต เม กรุณาคุณคฺโคเทเสหิ ธมฺมํ อนุกมฺปมาโน;

此世间确实有些众生，只有微少的尘垢，他们能够了知善逝之法。我恳请您，具最上慈悲功德者，出于怜悯，请开示正法！

๔๘๕.

485.

กาเล วิกาสนฺติ ขรํสุ มิสฺสาถลมฺพุชาตา กุสุมานิ นานา,ตเถ’ว เต ธมฺมกราภิผุฏฺฐาวิกาสมายนฺตี ชนา อเนกา

如同各种陆生与水生的花朵，因阳光照耀而适时绽放；同样地，无量众生因您的法光普照而绽放智慧。

๔๘๖.

486.

สมฺปนฺน วิชฺชาจรโณ สตีมาชุตินฺธโร อนฺติมเทหธารี,ปฏิคฺคเหตฺวาสฺส นิมนฺตณํ โสชเนสิ สตฺเต กรุณา มนสฺมึ;

明行具足、具念、持有光辉、身为最后身持有者，他接受了梵天的邀请，在心中对众生生起了慈悲。

๔๘๗.

487.

อปารุตา เตสํ อมตสฺส ทฺวาราเย โสตวนฺโต ปมุญฺจนฺตุ สทฺธํ,วิหึสสญฺญี ปคุณํ น ภาสึธมฺมํ ปณีตํ มนุเชสุ พฺรหฺเม;

梵天啊，不死之门已为他们敞开，让那些有耳者放出信心吧。因为考虑到会很恼人，我才没有在人间说那精妙、殊胜之法。

๔๘๘.

488.

ปฏิคฺคเหสีติ อุทคฺคจิตฺโตอชฺเฌสนํ เม จตุราณโน โส,นตฺวาน นาถํ สหปาริสชฺโชปกฺกามิ ตมฺหา ภวนํ ขเณน;

“他接受了我的请求！”那四面梵天心怀喜悦，与他的眷属一起顶礼了救护主，然后刹那间从那里离去，回到自己的住所。

๔๘๙.

489.

ตโต ชิโน เตน คหิตนุญฺโญเทเสมิ กสฺเสติ อุทิกฺขมาโน,อาฬาร-อุทฺเท สมุทิกฺข ธีโร,มนฺตฺวาน เตสํ อจิรจฺจุติตฺตํ;

其后，胜者得到梵天的应允后，寻思着：“我应为谁说法？”贤者寻觅阿罗逻(Āḷāra)和郁陀迦(Uddaka)，却察知他们已经逝去不久。

๔๙๐.

490.

กหนฺนุโข’หํ วรธมฺมจกฺกํอญฺเญน เกนาปิ อวตฺตนียํ,โลกสฺส จินฺตามณิสนฺติภคฺคํปวตฺตยิสฺสนฺตี วิจินฺตยนฺโต;

他思惟着：“我当于何处，转动那他人所不能转的殊胜法轮，它对世间而言，是带来寂静的如意宝珠？”

๔๙๑.

491.

ทิสฺวาน ภิกฺขู มุนิ ปญฺจวคฺเคอาทาย ปตฺตญฺจ ติจีวรญฺจ,พาราณสียํ มิคทายเมนฺโตอทฺธานมคฺคํ ปฏิปชฺชิ สตฺถา;

牟尼见到五比丘，便拿起自己的钵和三衣，导师为了前往波罗奈(Bārāṇasī)的鹿野苑(Migadāya)，踏上了旅途。

๔๙๒.

492.

ตตฺถามรพฺรหฺมคเณหิ ปูตปเถ ผณี ปกฺขิ จตุปฺปทา จ,อารญฺญเทวา ตรุปพฺพตา จมหึสุ เนเกหิ สุวิมฺหเยหิ;

在那里，天神与梵天众所崇敬的道路上，蛇、鸟、四足兽，以及林神、树木和山岳，都以许多奇妙的景象来供奉他。

๔๙๓.

493.

ตโตปคา โส มิคทายมคฺเคทิสฺวา ยตีสํ ยตโย’ปคนฺตฺวา,อกํสุ วตฺตํ ปฏิปตฺติสาราปวตฺตยี ตตฺถ ส ธมฺมจกฺกํ;

于是，他走上通往鹿野苑的道路。那些修行者见到修行者之主前来，以行为要的他们履行了其义务；他在那里转动了法轮。

๔๙๔.

494.

อญฺญาทิโกณฺฑญฺญวสิปฺปธานาโกฏีนมฏฺฐารส กญฺชโยนี,อสีติโกฏี’ปิ สุธาสิ สงฺฆาอญฺญาสุมคฺคํ กมโต ตทา เต;

以阿若·憍陈如(Aññā Koṇḍañña)尊者为首，一十八俱胝的梵天，以及八十俱胝的天神，彼时次第了悟了道迹。

๔๙๕.

495.

อติจฺจยาตมฺหิ นิทาฆกาเลวสฺสานกาเล สมุปาคตสฺมึ,ตตฺเถว วสฺสํ อุปคมฺม ธีโรเตมาสมตฺตํ อวสี วสีโส;

当炎热的季节过去，雨季到来之时，那位智者、自在者之首，就在那里进入雨安居，安住了三个月。

๔๙๖.

496.

ตโต ยสํ ตสฺส สหายเกปิปติฏฺฐเปตฺวา อรหตฺตมคฺเค,ภุตึ ชนานํ อนุพฺรูหยนฺโตวสฺสสฺส อนฺตํ อกรี ตหึ โส;

然后，他将耶舍(Yasa)及其同伴们建立于阿罗汉道上，增进着人们的福祉，并在那里结束了雨安居。

๔๙๗.

497.

วสฺสจฺจเย โลกวิทู มุนินฺโทอามนฺตยี เต ยตโย สปุตฺเต,เต’ถาคมุํ นิพฺพณถา กตญฺชลี’ทมพฺรุวิ เตสม’นนฺต ปญฺโญ;

雨安居结束时，世间解、牟尼之王召集了那些修行者，他的儿子们。他们前来，无有渴望，合掌致敬。无量慧者对他们说了这番话：

๔๙๘.

498.

อุคฺโฆสยนฺตา มม ธมฺมโฆสํสมาหนนฺตา มม ธมฺมเภรึ,สาธุํ ธเมนฺตา มม ธมฺมสงฺขํจราถ ตุมฺเห สนรามรานํ;

去宣扬我的法音，去敲响我的法鼓，去善吹我的法螺，你们当为了人与天神的利益而游行。

๔๙๙.

499.

ชยทฺธชํ เม ภุวนุกฺขิปนฺตาอุสฺสาปยนฺตา มม ธมฺมเกตุํ,อถุกฺขิปนฺตา มม ธมฺมกุนฺตํจราถ โลเกสุ สเทวเกสุ;

在世间举起我的胜利之幢，升起我的正法之旗，举起我的正法之矛，你们当在有天神的世界中游行。

๕๐๐.

500.

สุสชฺชิตตฺตํ อมตสฺส มคฺคํสกณฺฏกตฺตํ นรกายนสฺส,มารานนสฺมึ มสิมกฺขิตตฺตํกเถถ โลกสฺส สเทวกสฺส;

去对有天神的世界宣说：通往不死之道的路已铺好，通往地狱的路充满荆棘，魔罗的脸上已涂满黑灰。

๕๐๑.

501.

พุทฺธนฺตรํ สุปฺปิหิตํ อจารํปุรสฺส โมกฺขสฺส วิสาลทฺวารํ,อวาปุรี โน ภควา’ธุนา โภยถชฺช สพฺเพตี นิเวทยวฺโห;

诸位！在无佛的时期，那通往解脱之城的宏伟大门曾被门闩紧锁，而今世尊已为我们开启。你们要去向所有人宣告此事！

๕๐๒.

502.

อุปฺปนฺนภาวํ ภุวเน มมชฺชตเถว ธมฺมสฺส จ ปาตุภาวํ,อุปฺปนฺนภาวญฺจ มโมรสานํปกาสยนฺตา ชคตึ จราถ;

你们当游行于世，去宣告我今日已出现于世间，正法也已显现，以及我的嫡子们也已出现。

๕๐๓.

503.

วนมฺหิ ปนฺเต คิริคพฺภรายํรุกฺขสฺส มูเล’ปิ จ สุญฺญา’คาเร,วสํ ยตตฺตา มม ธมฺมมคฺคํเทเสถ โลเก สนรามรานํ;

你们当安住于偏远的林野、山洞、树下或空屋中，自我调服，并向此世间的人与天神宣说我的法道。

๕๐๔.

504.

วตฺวาน เอวํ ยตโย ทิสาสุเปเสตฺว นาโถ อุรุเวลคามี,ปฏิปชฺชิ มคฺคํ อถ อนฺตราเลกปฺปาสิกวฺหํ วิปินํ ปวิสฺส;

如是说后，那位怙主派遣诸修行者前往四方，自己则向优楼频螺村走去。他走上道路，在途中进入了名为迦波尸迦(Kappāsika)的森林。

๕๐๕.

505.

ตสฺมึ รมนฺเต สมตึสมตฺเตราโชรเส โส ปวโร วิเนตฺวา,ทตฺวา’มตํ ธมฺมมถุทฺทิสิตฺวาอโครุเวลํ คชราชคามี;

在那里，那位卓越者调伏了三十位正在享乐的王族子弟，给予他们不死之法并加以指导后，他如象王般前往优楼频螺。

๕๐๖.

506.

ตตฺโถรุเวลาธิกกสฺสโปติปสิทฺธนามสฺส สสิสฺสกสฺส,อคฺคํ ผลํ โส ปริปาวยนฺโตวสี วสนฺเต วสีนํ วริฏฺโฐ;

在那里，为了那位与弟子们在一起、以优楼频螺迦叶之名而著称者，那位自在者中最卓越者，在冬季安住下来，使他们的最高果位得以成熟。

๕๐๗.

507.

ตทาหรุํ เนคม นาครา จยญฺญํ มหากสฺสป ตาปสสฺส,ชิโน วิทิตฺวาสฺส มนํ มเนนวสี วิสุํ ตสฺส ปสาท เหตุ;

那时，市镇和城市的人们为大苦行者迦叶带来了祭品。胜利者以心知其心，为了让他生起净信，便独自安住一旁。

กถํ?

如何？

๕๐๘.

508.

คนฺตฺวาน อุตฺตรกุรุํ ภควา ตทานิปิณฺฑญฺจริตฺว รมณีย หิมาลยทฺทึ,อาคมฺม สาทุรส นีร ภราภิราเม’โนตตฺตเก มุนิวโร ปริภุญฺชิยาน;

那时，世尊前往北俱卢洲乞食，然后来到令人愉悦的喜马拉雅山，在充满甜美之水、景色宜人的无热恼池(Anotatta)边，这位最胜牟尼用过餐。

๕๐๙.

509.

จินฺเตสิ เอวมหมปฺปตรํว กาลํฐสฺสามิ สาสน มมญฺหิ อนาคเตสุ,ลงฺกาตเล ภวติ ตตฺถ อิทานิ ยกฺขสมฺพาธมตฺถิ มม ตตฺถ คเตสุ’ทานิ;

他如是思惟：“未来我的教法将在楞伽岛(Laṅkātala)上长久住立。但现在那里有夜叉的骚乱，在我前去之时须先平定。”

๕๑๐.

510.

สพฺพา’มนุสฺสช ภยํ ปวินสฺสตี’ติมนฺตฺวา ตโต ยติวโร กรุณาย สตฺเต,สญฺฌาฆเนหิ ปรินทฺธ รวีว รตฺตนิคฺโรธปกฺก สทิสํ จรปํสุกูลํ;

那位最胜的行者心想：“所有非人所生的怖畏都将消逝。”如此思惟后，他出于对众生的悲悯，穿上一件粪扫衣，其色犹如被晚霞笼罩的太阳，又如成熟的红色榕树果。

๕๑๑.

511.

ธาเรตฺว เสลมย สุนฺทร ปตฺตหตฺโถฉพฺพณฺณรํสิ นิวหํ ทิสิ ปูรยนฺโต,สมฺโพธิโต นวม ผุสฺสช ปุณฺณมายํลงฺกาตลํ วิชยิตุํ นภสา’คมาสิ;

他手持美丽的石钵，六色光芒充满十方，在觉悟后的第九个月，即普沙月(Phussa)的月圆之日，他为了调伏楞伽岛，从空中前来。

๕๑๒.

512.

พฺรหฺมาสุรามร ผณิ ครุฬา จ สิทฺธวิชฺชาธราทิ ชนตา สหปาริสชฺชา,เกตา’ตปตฺต ฆฏ ทีปุรุ โตรเณหิปูชํ อกํสุ มหตึ คคนายนมฺหิ;

梵天、阿修罗、天神、龙、金翅鸟、成就者、持明者等众，连同他们的眷属，在空中用幢幡、伞盖、宝瓶、明灯和牌楼作了盛大的供养。

๕๑๓.

513.

ลงฺกงฺคนา อุรสิ ภาสุร ตาร หารสงฺกาส สีตล มโนหร นีร ปูรา,ตสฺมึ มหาทิปท วาลุก นาม คงฺคาภุมชฺฌคาสิ ชน เนตฺต หราภิรามา;

在楞伽(Laṅkā)这片大岛上，有一条名为大沙河(Mahāvālukagaṅgā)的河流，它流经大地中央，景色宜人，引人注目，宛如楞伽女郎胸前一串闪亮的星辰项链，充满了清凉悦意之水。

๕๑๔.

514.

ตสฺสาวิทูร สุจิ รมฺมตเร ปเทเสอายามโต มิตติโยชน วิตฺถเตน,จตฺตาริ คาวุตมิตํ นยนาภิรามํอาสาร สีตชล นิชฺฌร ภุริโฆสํ;

离它不远处，有一片极为洁净悦人的地方，长三由旬，宽四拘卢舍(gāvuta)，景色赏心悦目，有凉爽的瀑布倾泻而下，水声轰鸣。

๕๑๕.

515.

มตฺตาลิปาลิ ขค คีติช มิสฺสราคํสมฺมตฺต จิตฺต มิคสงฺฆ นิเสวิตํ ตํ,นจฺจนฺต เนกสิขิ สงฺคต ปาทปิณฺฑํอุยฺยานมาสิ อุรุนาควนาภิธานํ;

那里有一座名为大龙林(Mahānāgavana)的园林，其中交织着醉蜂和鸟儿的歌声，成群的心醉神迷的鹿群常来此地，许多舞动的孔雀聚集在树下。

๕๑๖.

516.

รมฺเม ตทา รตนทีปวรมฺหิ ลงฺกาโลกาภิธาน หริกณฺฑก ยกฺขทาเส,โอทุมฺพเร สุมนกูฏก ตณฺฑุเลยฺเยเสเลสุ มารคิริ มิสฺสกริฏฺฐนาเม;

那时，在令人愉悦的、卓越的宝岛楞伽(Laṅkā)，夜叉们居住在世界闻名的诃利建陀(Harikaṇḍaka)、夜叉陀娑(Yakkhadāsa)，以及乌昙跋罗山(Odumbara)、苏摩那山(Sumanakūṭaka)、檀头黎耶山(Taṇḍuleyya)、魔罗山(Māragiri)、密萨迦山(Missaka)和阿利吒山(Ariṭṭha)等山中。

๕๑๗.

517.

เย’ญฺเญปิ สนฺติ คิรโย วนรามเณยฺยาคงฺคา นที คิริคุหา สิกตาตลา จ,ตตฺถาวสนฺติ รหสา ผรุสานิรุทฺทาปาณาติปาต นิรตา สฐกูฏ ยกฺขา;

在所有其他令人愉悦的山脉、森林、河流、山洞和沙滩上，都秘密地居住着粗暴、放纵、狡诈、虚伪、喜好杀生的夜叉。

๕๑๘.

518.

สงฺคมฺม เต มหติ นาควนมฺหิ ตมฺหิสมฺมนฺตยึสุ สภฏา สห ปาริสชฺชา,ตฺวํ โก’สิ เร! อิติ ปโร อปรํ ขเรนติกฺเขน วาทกณเยน อรุนฺตุทนฺตา;

他们聚集在那座大龙林中，与他们的战士和随从们商议。他们用伤人的言辞、苛刻尖锐的话语互相中伤，说道：“喂，你是谁？”

๕๑๙.

519.

กุชฺฌึสุ เต อถิตรีตร การเณนวากฺเยน ยุทฺธ ปริรทฺธ ปคพฺภิตตฺตา,สงฺขาภิตาปค ปตีว’นวฏฺฐจิตฺตาสารมฺภคพฺพิตมนา ปริราวยนฺติ;

他们因种种原因而愤怒，言语好斗，胆大妄为，心念不稳，犹如一堆燃烧的谷壳，怀着争斗的傲慢之心而咆哮。

๕๒๐.

520.

ตสฺมึ ขเณ’ภิมตโท สุคโต นภมฺหิอาคมฺม เตส’มนุกมฺปิต มานเสน,โคปานสี สม มโนหร รํสิมาลิตตฺถจฺฉิ เข คุณมณี มณิกณฺณิกาว;

就在那一刻，善逝，那位满愿者，怀着对他们的悲悯之心，从空中前来。他身披悦目的光环，犹如屋脊，又如功德宝珠、宝石耳环，站立在空中。

๕๒๑.

521.

เตสํ ชิโน กลหวูปสมาย เหตุมาเปสิ วุฏฺฐิ ติมิรา’นิลสีตภีตึ,ตตฺถาสิ คชฺชิตฆโน สุรจาปขิตฺตธาราสเรหิ วิตุทํ นิสิวาร สงฺฆํ;

为了平息他们的争吵，胜利者变现出暴雨、黑暗、狂风、寒冷和恐怖。那里雷云密布，雨水如从彩虹射出的箭矢，折磨着那群夜行者（夜叉）。

๕๒๒.

522.

อนฺธาว เต ฆนตเร ติมิเร นิมุคฺคามุฬฺหา ทิสญฺจ วิทิสํ น วิทึสุ ภีตา,จณฺฑานิลุทฺธฏ มหา คิริกูฏรุกฺขสมฺปาต ภีต รุทิตา คติเมสยนฺติ;

他们犹如盲人，沉浸在浓厚的黑暗中；由于恐惧而迷失，不辨方向。他们因猛风吹倒巨大山峰和树木而恐惧哭泣，寻找着出路。

๕๒๓.

523.

สีเตน เต อถ ทิเช ปริโกฏยนฺตาอญฺโญญฺญคตฺตมวลมฺพ ปโรทยึสุ,รูปานิ เนกภยทานิ จ โฆสณานิวตฺตึสุ เตน วิวิธํ ภยมาสิ เตสํ;

然后，他们因寒冷而牙齿打颤，相互依偎着哭泣。许多恐怖的形相和声音出现，由此，他们产生了各种各样的恐惧。

๕๒๔.

524.

พุทฺธาปิ ทุกฺขิตมนา ปรทุกฺขเกนกสฺมา กโรนฺติ อนยํ’ติ น จินฺตนียํ,โลโก หนาติ วิฏปิ ผลทาน เหตุสตฺเถน โสม ริปุคาหก วาสรมฺหิ;

不应如此思惟：“佛陀们因他人之苦而心痛，为何又制造不幸呢？”须知，世人因树能结果而砍伐它；贤者啊，在敌人来袭之日，人们会用武器攻击。

๕๒๕.

525.

สตฺถา ตโต ตมนุโท สภเย สโสเกทิสฺวาน คุยฺหก ชเน กรุณายิตตฺโต,วุฏฺฐึ ตมญฺจ ปวนํ ปณุทิตฺว สพฺพํทสฺเสสิ อตฺตมขิลํ ทุมณีว ขมฺหิ;

那时，导师，驱暗者，见到那些夜叉(guyhaka)恐惧悲伤，心生慈悲，便驱散了所有的暴雨、黑暗和狂风，在天空中显现其全身，犹如白昼的宝珠（太阳）。

๕๒๖.

526.

ทิสฺวาน เต มุนิวร’ญฺชลิ ปงฺกเชหิสชฺเชตฺว สีส สรสี อิทม’พฺรุวึสุ,ยาจาม โน’ภยปทํ ภวโต สกาสาทาเสสุ ธีร กรุณํ กรณียเมว;

他们见到最胜牟尼，便以莲花般的合掌置于湖泊般的头顶，然后说道：“我们向您祈求无畏的境界。智者啊，您确实应当对您的仆人施以慈悲。”

๕๒๗.

527.

เอวํ ตทา’วจ ชิโน มธุรสฺสเรนอามนฺต เต นิสิจเร’วนเต สเมกฺข,ตุมฺเห ททาถ ยทิ ฐานมเมกเทสํสพฺเพ อเปนฺตี ฆนวาตช สีตทุกฺขา;

那时，胜利者见到俯首的夜叉们，便用悦耳的声音对他们说：“如果你们能给我一席之地，所有这些由狂风和寒冷带来的痛苦都将消失。”

๕๒๘.

528.

ยชฺเชวมีติม’ปยาติ กโรม โภ ตํคณฺหาหิ ธีร ยทิ อิจฺฉสิ สพฺพทีปํ,วตฺวาน เตหิ ปริทินฺน ฉมาย มคฺโคโอคมฺม ตตฺถ ปุถุ ปตฺถริ จมฺม กณฺฑํ;

（他们说：）“尊者，如果这场灾难能消失，我们就照办。智者啊，如果您愿意，请收下整个岛屿吧！”他们说完，便在地上让出一条路。他走上前去，在那里铺开了一大块皮革。

๕๒๙.

529.

ตสฺมึ นิสชฺช กสิณํ สมาปชฺช เตโชชาลากุลํ ชลิต มคฺคีมมาปยี โส,โส ธูมเกตุ คคนุคฺคต ตุงฺคสิงฺโคสนฺทฑฺฒยํ คิริวนานุ’รุโฆสยนฺโต;

他坐于其上，入于火遍，变现出充满火焰的熊熊大火。那大火的烟柱升至天空，顶峰高耸，以巨大的轰鸣声烧灼着山林。

๕๓๐.

530.

รุกฺเขหิ รุกฺขวน ปพฺพต ลงฺฆเนนสาขามิเค จ วิหเค อนุพนฺธยํ’ว,เวสฺสานโร วนมรู มิคสูกเร’ปิสนฺธาวิ คุยฺหก ชเน อิติ จินฺตยนฺโต;

那火焰从一棵树跳到另一棵树，越过森林和山脉，仿佛在追逐猴子和鸟儿。它也追赶着森林里的鹿和野猪。夜叉们心想：“它也要来追我们了！”

๕๓๑.

531.

ทิสฺวาน ตตฺถ ปจุราตน วิปฺผุลิงฺคสมฺมิสฺส ชาล ทหนํ คุหกา สเมจฺจ,ธาวุํ วิกิณฺณกจ พปฺปชล’ทฺทเนตฺตาทารตฺตเชหิ สหิตา คติเมสมานา;

夜叉们看到那大火，一个由无数火星交织成的火网，便与妻儿一起奔逃，他们头发散乱，泪眼婆娑，寻找着出路。

๕๓๒.

532.

สมฺพุทฺธเตช ปริทฑฺฒ สรีรจิตฺตาอาหจฺจ สาครตฏํ ปริธาวมานา,ตสฺมิมฺปิ เต ปวิสิตุํ สรณํ น ลทฺธาฉมฺหิ ตโต สปทิ สนฺนิปตึสุ สพฺเพ;

他们的身心被佛陀的威力所烧灼，四处奔逃来到海岸，但在那里也找不到可以进入的庇护所。于是，他们都立刻聚集在地上。

๕๓๓.

533.

ทิสฺวาน เต มุนิวโร สหเย สโสเกรมฺมํ ตทา ชลธิมชฺฌคตํ มหนฺตํ,อิทฺธีหิ เสหิ คิริทีปมิ’ธานยิตฺวาอาโรปยิตฺว นิขิเล ปุน ตตฺถ’กาสิ;

当时，最胜的牟尼见到他们和他们悲伤的同伴，便以自己的神通力，将一个位于大海中央、巨大而悦意的山岛移到此处，让他们全部登上，然后又将山岛放回原处。

๕๓๔.

534.

กตฺเววเม’สมสโม’ปสมนฺต’มีตึตตฺเถว ภาสุรตโร ภควา นิสีทิ,พฺรหฺมามรา’สุรผณี ครุฬาทิ สิทฺธาสงฺคมฺม’กํสุ มหตึ มหม’คฺครูปํ;

如此，无与伦比的世尊为他们带来了平静与无畏，就在那里更加光辉灿烂地坐下。梵天、天神、阿修罗、龙族、金翅鸟等成就者聚集一处，举行了最为盛大的庆典。

๕๓๕.

535.

เทเสสิ สํสทิ ชิโน สุติสาธุ ธมฺมํตสฺมึ สทาสวนุทํ สิวทํ ชนานํ,สุตฺวาน เนกสตโกฏิ ปมาณ ปาณาลทฺธา ตทา สมภวุํ จรธมฺมจกฺขุํ;

胜者在集会中宣说了悦耳的法，此法能恒常地驱除诸漏，给予人们安宁。无数亿计的众生听闻此法后，当即生起了法眼。

๕๓๖.

536.

ตสฺมึ ทิเน สุมนกูฏ วราธิวาโสเตชิทฺธิพุทฺธิวิภโว สุมนาภิธาโน,เทโว ปสนฺนหทโย รตนตฺตยมฺหิสมฺปาปุณิตฺถ ปฐมํ ผลมุตฺตมํ โส;

在那一天，一位居住在殊胜的须曼那山巅(Sumanakūṭa)上，名为须曼那(Sumana)的天神，他具足威力、神通、智慧与财富，对三宝心怀净信，证得了第一种殊胜之果。

๕๓๗.

537.

อุฏฺฐาย ตุฏฺฐวทโน กตปญฺชลีโกมุคฺโค ชินคฺค นขรํสิ ปโยทธิมฺหิวนฺทิตฺว เอวมวจา’ตุล วีร ธีรโลกคฺค ปุคฺคล วรํ ทท สามิ ธีส;

他面带喜悦地起身，双手合十，在顶礼了如乳海般涌现的胜者足甲之光后，他如此说道：“无与伦比的勇者、智者！世间最上之人(puggala)！主啊，智者，请赐予我一件殊胜之物！”

๕๓๘.

538.

ทาโสสฺมิ เต จรณ ปงฺกช ปูชโกหํสทฺธาทยาทิ วิภโว ตนโย’หมสฺมิ,ตุมฺเห วินา ขณลวํ วสิตุํ น อิจฺเฉตสฺมา ททาตุ ภควา มม ปูชนียํ;

我是您莲足的仆人与供养者。我是您的儿子，具足信等财富。我一刻也不愿离开您而活，因此，世尊，请赐予我一件值得供养之物。

๕๓๙.

539.

สุตฺวาน ตํ ธิติมตี ปริมชฺช สีสํสํสตฺต ฉปฺปท สโรรุห สนฺนิเภน,หตฺเถน นีล สก กุนฺตล ธาตุมุฏฺฐึทชฺชาถ โส มณิมเยน กรณฺฑเกน;

智者听后，用他那如蜜蜂依恋莲花般的手抚摸天神的头，取下一撮自己的青黑发舍利，放在一个摩尼宝匣中赐予他。

๕๔๐.

540.

ปคฺคยฺห พาหุยุคเลน ฐีโต นมิตฺวามุทฺธา ทธาสิ มกุฏํ วิย ปีณิตตฺโต,กตฺวา’ถ โส วร มหํ ติทิเวหิ สทฺธิ’มปฺเปตฺว ธีร ผริภุตฺต วสุนฺธรายํ;

他站立着，以双臂高举宝匣并顶礼，然后满心欢喜地将其如宝冠般置于头顶。之后，他与诸天一同举行了盛大的庆典，并将发舍利供奉于为智者所受用的大地之上。

๕๔๑.

541.

โส’กาสิ นีลรตเนหิ มหารเหหิอุพฺเพธโต รตน สตฺต ปมาณ ถูปํ,นาเถ ธรนฺตสมเยว ปติฏฺฐหี โสถูโป ติโลกสุขโท มณิ กามโท’ว;

他用珍贵的蓝色宝石，建造了一座七肘高的塔。此塔在怙主住世之时即已建立，它能给予三界安乐，犹如一枚如意宝珠。

๕๔๒.

542.

ปจฺฉา ติโลกสรเณ ปรินิพฺพุตมฺหิขีณา สโว สมหิโม สรภุ ยตินฺโท,อาทาย ตํ จิตกโต ชินคีวธาตุํตสฺมึ นิธาย’กริ พารส หตฺถถูปํ;

后来，当三界皈依处般涅槃后，一位名为萨拉布(Sarabhū)的漏尽比丘，他具大威力，是苦行者之主，从火葬堆中取出胜者的颈骨舍利，将其供奉于该塔中，并将塔扩建至十二肘高。

๕๔๓.

543.

จูฬาภยหฺววนิโป สมเย’ปรสฺมึพตฺตึส หตฺถม’กริยตฺถ วโรรุถูปํ,ทุฏฺฐาทิคามณิ นุโป ทมิเฬ หนนฺโตกาเรสิ กญฺจุกมโถ จตุสฏฺฐิหตฺถํ;

在另一时期，一位名为小无畏(Cūḷābhaya)的国王，在那里建造了一座三十二肘高的宏伟佛塔。后来，杜咤伽摩尼(Duṭṭhagāmaṇi)王在击败泰米尔人(Damiḷā)后，又为佛塔建造了一个覆钵，使其高达六十四肘。

๕๔๔.

544.

เอวํ ส สีหลมหาสรมชฌรูฬฺหํเสตมฺพุชํ’ว มธุปาวลิ เสวนียํ,ภุมงฺคนา กรตเล สิตวิตฺถลีโลถูโป ททาตุ มสโมปสมํ ชนานํ;

如此，愿此塔——犹如生长在斯里兰卡(Sīhala)大湖中央、为蜂群所围绕的白莲，又如大地女神掌中优雅摇曳的白莲——能给予人们无上的寂静与安宁。

๕๔๕.

545.

ลงฺโกปสคฺคม’วธูย วิธาย เขมํลงฺกํ นิชาย วรกุนฺตล ธาตุยา ตํ,กตฺวาน ภาสุรตรํ มุนิ มงฺคลายปายาสิ ตารก ปเถ’นุรุเวลเมว;

牟尼驱除了兰卡(Laṅkā)的灾祸，为兰卡带来了安稳，并以自己殊胜的发舍利使其更加光辉，成就吉祥之后，便循着星辰之路，前往优楼频螺(Uruvelā)。

๕๔๖.

546.

ตสฺมึ วิธาย พหุวิมฺหิต ปาฏิเหรํเภตฺวา สสิสฺสกิ’สิโน ปุน ทิฏฺฐิชาลํ,ทตฺวาน นิพฺพุติปทํ สหสิสฺสกสฺสนิพฺพาณ สุนฺทร ปุรํ ปริปูรยิตฺถ;

在那里，他示现了许多令人惊叹的神变，再次破除了外道及其弟子的邪见之网，赐予了一千名弟子涅槃之道，从而充满了美丽的涅槃之城。

๕๔๗.

547.

ตมฺหา วิกาสิต กุเสสย กานนาภวีตาสเวหิ นิวุโต สุคเตภคามี,ปายาสิ ราชคห คามี’มุทารมคฺคํเวเนยฺย ชนฺตุ กมลากร ภานุรูโป;

从那里，善逝被诸漏尽者围绕着，犹如一片盛开的莲林。他循着那条高贵的道路前往王舍城(Rājagaha)，他对于那些可被调伏的众生，犹如太阳之于莲池。

๕๔๘.

548.

ตสฺมึ คเต ชินวเร วร พิมฺพิสาโรปูชํ อกาสิ มหตึ สห เทวตาหิ,ตสฺมิญฺหิ สํสทิ ลภึสุ อนปฺปปาณามคฺเค ผเล จ สรเณ จ ปติฏฺฐหึสุ

当最胜的征服者抵达那里时，贤明的频婆娑罗(Bimbisāra)王与诸天神一起举行了盛大的供养。在那场集会中，无数众生在道、果与皈依中得以安立。

๕๔๙.

549.

ราชา ตโต วิปุล เวลุวนาภิรามํสาลงฺกตํ วิวิธ ปาทป มณฺฑเปหิ,ปาทาสิ ทกฺขิณกเร ชลปาตเนนกตฺวา ธราธรธรํ หิมวญฺจ กมฺปํ;

国王随后将那广阔而悦意的竹林园，以各种树木和殿堂装饰，以右手倾水而行布施，令大地与雪山为之震动。

๕๕๐.

550.

ตสฺมึ สมนฺตนยโน นยนาภิราโมภุตึ ชนสฺส สตตํ อภิวฑฺฒยนฺโต,ธมฺมมฺพุ วุฏฺฐิ นิกรํ ปริวสฺสยนฺโตวสฺสํ วสี อทุติโย ทุติยมฺหิ วสฺเส;

在那里，那位具足遍观之眼、悦人眼目者，恒常增长众生的福祉，降下法水之雨。那位无与伦比者，在第二年于彼处安居。

๕๕๑.

551.

เทวินฺท โมลิ สมลงฺกต ปาทปิฏฺโฐโลกสฺส อตฺถจรเณ สตตาภิยุตฺโต,ตตฺเถว โส หิ ตติเย’ปิ จตุตฺถวสฺเสวาสํ อกาสิ สุคโต สิริสนฺติวาโส;

其足台为天帝之冠所庄严，恒常致力于世间之利益。善逝，吉祥安宁的住者，即于彼处，于第三年及第四年安居。

๕๕๒.

552.

โลกสฺส ธมฺม ม’มลํ สตตํ วหนฺโตสาวตฺถิยํ รุจิร เชตวเน’ภิราเม,วาสํ อกาสิ สุขโท มุนิปญฺจมสฺมึเวเนยฺย สตฺตสมยํ สมุทิกฺขมาโน;

予人安乐的牟尼，恒常为世间荷负无垢之法，观察着应受教化众生的时机，于第五年在舍卫城(Sāvatthī)悦意的祇陀林中安居。

อิติ ลงฺกาย ปฐมา’คมนํ.

记初访兰卡。

๕๕๓.

553.

อถ ภควติ ตสฺมึ เชตนาเม วนสฺมึนิวสติ สติลงฺกา มงฺคลา’วาสรูปา,อุปวนมิว นาเก นนฺทนํ เทวตานํอมร อุรควาสา รมฺมรูปา พภูว;

当世尊住在那名为祇陀林的园林时，兰卡(Laṅkā)成为一处吉祥的住所，犹如天界诸天的难陀那园(Nandana)，天神与龙族的居所变得悦意。

๕๕๔.

554.

ตหิมติ รุจิรสฺมึ วฑฺฒมานาทิ เสเลมธุร สลิลวาเห รมฺมกลฺยาณิกาโท,อุทธิ ภุชควาเส นาคทีปนฺติเก จมหติ มหิม ยุตฺตา นาคสงฺฆา วสนฺติ;

在那里，在名为瓦达玛那(Vaḍḍhamāna)等极悦意的山中，在水流甘美的悦意之地迦雅尼(Kalyāṇī)等处，以及在海中龙族所居的龙岛(Nāgadīpa)附近，住着具有大威德的龙众。

๕๕๕.

555.

ปจุร มหิม ยุตฺโต วฑฺฒมานาจลสฺมึอธิปติ ภุชคานํ อาสิ จูโลทรวฺโห,มหุทร อิติ นาโม นาคทีโปทธิมฺหินิวสติ อถ เตสํ ปพฺพเตยฺโย’รคินฺโท;

在瓦达玛那(Vaḍḍhamāna)山上，有一位具足广大威德、名为楚罗达拉(Cūlodara)的龙主。另有一位名叫摩诃达拉(Mahodara)的龙王，住在龙岛的海中。前者是山地龙王。

๕๕๖.

556.

อิตร ภุชค รญฺโญ ธีตรํ นาคกญฺญํปิยตรม’ภิรูปํ’กาสิ ทารํ ตทา หิ,อถ จ ทุหิตุยา โส ทียมานํ ททนฺโตรุจิร มณีมยคฺฆํ อาสนญฺจาปทาสิ;

那时，摩诃达拉娶了另一位龙王的女儿为妻，她是一位极可爱、极美丽的龙族少女。那位龙王在嫁女儿时，还赠送了一张由珍贵宝石制成的精美宝座。

๕๕๗.

557.

ทุหิตริ มตกาเล เต’ถ ปลฺลงฺกเหตุชลช ถลช นาคา ยุทฺธสชฺชา อเหสุํ,อถ ถลช ภุชงฺคา ภงฺคกลฺโลลมาลาสทิส ลูลิต จิตฺตา คพฺพิเตวํ รวนฺติ;

当那位女儿去世时，水生龙与陆生龙为了那张宝座而准备战斗。于是，陆生龙们心绪激动，犹如破碎的波涛，傲慢地如此吼叫：

๕๕๘.

558.

กิมุ’ทธิช ผณีนํ กิตฺติ สมฺปตฺติยา โนอปิ ยสปริวารา กึ พเลนิทฺธิยา กึ,อหมหมีติ คพฺพา กึ กิมิสฺสาย เตสํภวติ ติมิร’รีนํ ภานุมคฺคุนฺนตี กา;

“海生龙族的名声与财富算什么？他们的声望、眷属、力量与神通又算得了什么？他们凭什么如此傲慢，自称‘我，我’？对这些如黑暗般的敌人，怎会有如太阳升起般的兴盛？”

๕๕๙.

559.

อถ ชลช’ลคทฺทา คชฺชนํ คชฺชยนฺตาภยชนก ปคพฺภา โผฏยนฺตา ภูชานํ,อหมห ปภู เร!เร! ปพฺพเตยฺยาน’เมตํปฏุตรฑสิโตฏฺฐา กกฺข’เฬวํ รวนฺติ;

然后，水生龙们雷鸣般地咆哮，凶猛而大胆，拍打着臂膀。他们咧着尖牙利嘴，粗暴地吼道：“喂！喂！我们才是主人！这东西岂是你们山民的！”

๕๖๐.

560.

ปฏุตร ครุนาทา ตาว คชฺชนฺติ ทนฺตีนยน ปถมุ’เปนฺเต ยาว กณฺฐิรวานํ,ตถริว ถลชาตา ชุมฺหยนฺตา สมคฺคานยน ปถคตา โน สุญฺญทปฺปา ภวนฺติ;

“大象的吼声虽然响亮，但那只是在狮子出现之前。同样地，那些陆生龙们现在耀武扬威，可一旦进入我们的视线，他们那虚妄的傲慢就会荡然无存！”

๕๖๑.

561.

อิติ ตทุภยเสนา ฆฏฺฏยนฺตา’ญฺญมญฺญํวิวิธ ปหรณฺโห อุคฺคิรนฺตี คิรนฺติ,สตต ขุภิต เวลา สาครูมีว ภนฺตาลุลิต ลุลิต จิตฺตา ยุทฺธนินฺนา ฐิตาสุํ;

如此，两支军队互相冲突，发出各种武器般的言语，咆哮着，犹如海岸边恒常激荡的波涛，心绪极度动荡，一心倾向于战斗。

๕๖๒.

562.

อถ ตทหุ มุนินฺโท ยามินียาม’มนฺเตปตินิย มติชาลํ โลกโมโลกยนฺโต,สมร วสคตานํ โภคีนํ ภาวิภุตึตทุปริ จ’ภิวุทฺธึ ปสฺสิ ลงฺกาตลสฺส;

彼日，牟尼主于夜末时分，铺开其意念之网遍观世间。他看到了陷入争斗的龙族未来的福祉，以及其后兰卡大地的发展。

๕๖๓.

563.

อถ มุนิ มธุมาเส’โปสเถ กาลปกฺเขกต นิขิล วิธาโน คยฺห สงฺฆาฏิกาทึ,อนุคติกมุทิกฺขํ ปญฺจเนตฺโต สมนฺตาสุมน สุมน นามํ ปสฺสิ เทวํ สมิทฺธึ;

然后，牟尼于春月斋戒日的黑月期间，完成一切准备，取了僧伽梨等衣物。具五眼者四处寻找随行者时，看到了一位名为须曼那(Sumana)的、具大威德的天神。

๕๖๔.

564.

ตทหุ สุมนเทโว เชตนาเม สุรมฺเมอธิวสติ วิหาเร ทฺวารโกฏฺโฐปกฏฺเฐ,ฐิต วิฏป สมิทฺเธ ขีริกาปาทปสฺมึสุคต มภินมนฺโต อนฺวหํ ปูชยนฺโต;

彼日，天神须曼那正住在祇陀林一座极悦意的精舍中，该精舍靠近门楼，他安住于一棵枝繁叶茂的乳木(khīrikā)上，每日都向善逝礼敬、作供养。

๕๖๕.

565.

ตมสมฺมุนิ ทิสฺวา’มนฺตยิตฺวา’คเต ตํอิทมวจ มยา โภ สทฺธิมาคจฺฉ ลงฺกํ,สห ตว ภวนมฺหา ปุพฺพวุตฺถปฺปเทเสตว ภวติ ปติฏฺฐา โภคินญฺชา’ภิวุทฺธิ;

牟尼见到他，便召唤他前来，对他说道：“贤友，与我一同去兰卡吧！在你先前居住的地方，你将得到安住，龙族也将得以兴盛。”

๕๖๖.

566.

อถ มุนิวจนํ โส มุทฺธนาม’คฺคเหตฺวาสมุทิตหทโย ตํ รุกฺขมุทฺธจฺจ มูลา,สุคตมุปริ กตฺวา ธารยนฺโต สุผุลฺลํพริหิ พริหิ ฉตฺตาการมาคา นภมฺหี;

于是，他欢喜地将牟尼之言顶戴奉行，把那棵树连根拔起，高擎于善逝之上，如盛开的孔雀羽伞一般，行于空中。

๕๖๗.

567.

ทสพล ตนุภา’ภิสฺสงฺคมา โส ทุมนฺโทตรล มณีว นานา’ภาหิ สมฺภาวนีโย,วิลสิต อิว สพฺเพ รุกฺขเสลาทโย’ปิอปคต สกวณฺณาวณฺณวนฺตา วิเรชุํ;

那棵神木因接触到十力者的身光，犹如一颗璀璨的宝珠，散发出种种值得赞叹的光芒。所有树木、山岩等也都仿佛被照亮，褪去了自身色彩，变得绚丽多彩。

๕๖๘.

568.

ขค ภุชค สุราทิ มสฺสิตา ฉปฺปภาหินิชปติ นิชชายา สฺวญฺญมญฺญาสุ มุยฺหุํ,อสิต คคน มชฺเฌ โสภมาโน มุนินฺโทวิตต วิวิธ รํสี รํสิมาลีว คญฺฉิ;

鸟、蛇、天神等，为其六色光芒所迷，丈夫与妻子相互迷惘。牟尼主在蔚蓝的空中闪耀，散发种种光芒，犹如光芒万丈的太阳般前进。

๕๖๙.

569.

ชลท ปฏล สณฺเฑ วชฺฌมุทฺทาฬยิตฺวาพหิ วิลสิตกาโย โสมฺมโทสากโร,วกตุปริ ตรุฉาโย โชตมาโน สมาโนอุรค สมรฐานํ คนฺถฺวา’กาเส นิสชฺช;

他以金刚之力冲破厚云，身躯在外闪耀，犹如柔和的月亮；于所持树荫之上大放光明，来到龙族争斗之地，安坐于空中。

๕๗๐.

570.

ฆนตร ติมิรํ โส อิทฺธิยา สงฺฆริตฺวาตหิมติรว ภีมํ โฆรสํรมฺภวนฺตํ,อสนิ สต นิปาตํ วสฺสธารา กราลํอุรุตร ตต เมฆํ มาปยี สีตวาตํ;

他以神通制造了浓密的黑暗，并创造了广布的巨云和寒风，其间有百道雷电落下，暴雨可怖，充满了极度恐怖、凶猛愤怒的巨响。

๕๗๑.

571.

อิติ ติภุวนนาโถ ทปฺปิเต นาคสงฺเฆวิมท กรณ เหตุ ทสฺสยี เภรวานี,อถ’ปคต ปคพฺเภ เต วิทิตฺวาน สตฺถาอปนุทิ ภยชาตํ ตงฺขณํเยว ตตฺถ;

如是，三界之主为使骄慢的龙众去除傲慢，示现了可畏的景象。其后，导师了知他们已除去傲慢，就在那儿，于一瞬间消除了他们生起的怖畏。

๕๗๒.

572.

ตรุณ ตรณิโสภา เกตุมาลาวิลาสึสุภรุจิ มุขวนฺทํ ลกฺขณากิณฺณคตฺตํ,ติภว วิภวทายึ ตํ วิทิตฺวาน นาคาจุตปหรณ หตฺถา วนฺทมานา มหึสุ;

龙众见到他，有如初升太阳般的美丽，闪耀着光芒之鬘，面容可爱而光辉，身体遍布诸相，是三有荣华的赐予者。他们放下武器，恭敬地礼拜、崇敬。

๕๗๓.

573.

สิรสี นิหิตปาณี รตฺตปงฺเกรุเหหิวิกจ วทน เนตฺตา’มนฺท กญฺชุปฺปเลหิ,สก สก ธต นานาวณฺณ วมฺมาทิเกหิวิวิธ กุสุมวตฺถา’มนฺท ทีปทฺธเชหิ;

他们双手合十置于头顶，面容与双眼因喜悦而绽放。他们以红莲、众多青莲、各自所持的种种色彩的盔甲等，以及各种花、衣、众多的灯与旗来供养。

๕๗๔.

574.

อุรค ภวนวาสา นาคกญฺญา สเมจฺจกุจ กลส สหสฺสํ ธารยนฺติ สลีลํ,ลลิต กณก วลฺลิ ลีลมาธตฺต คตฺตาถุติ มุขร มุขา ตา สาธุ กีฬํ อกํสุ;

居住在龙宫的龙女们聚集前来，优雅地挺着如水瓶般的千乳，身姿宛如优美的金色藤蔓，口中充满赞颂，表演了善妙的歌舞。

๕๗๕.

575.

อถ มุนิ อุรคานํ วิคฺคหํ ตํ สเมตุํสุติมน กมนียํ นิจฺฉรํ พฺรหฺมโฆสํ,อชรมมร มคฺคํ สุปฺปสตฺถํ สุธิหิวรมติ วรธมฺมํ เทสยี นํ ผณีนํ;

其后，牟尼为平息龙众的争斗，发出悦耳悦意的梵音，为彼等蛇众开示了为智者所称赞的、通往不老不死之道的殊胜妙法。

๕๗๖.

576.

น โภ โภ สํสาเร ขลุ ภวติ สารํ ลวมฺปิวิเสสา ตํ สีตํ ชลิต ทหเน วิชฺชติ กทา,สทา ราคํ โรคํ พฺยธติ ชนตํ เนกทุริตํตถาปา’ยุํ ปาโต รวิรภิมุขุสฺสาว สทิสํ;

诸位！轮回之中实无丝毫实质。在燃烧的烈火中，何曾能觅得清凉？贪欲之病常以众多不幸折磨世人。同样，寿命犹如晨朝面对太阳的露珠。

๕๗๗.

577.

สรีโร’ยํ พตฺตึส วิธ กุณโป สาร รหิโตปริตฺตํ โยพฺพญฺญํ กุสุม สทิสํ นิคฺคตสิริ,ปหนฺตฺวา คนฺตพฺพํ ภวช วิภวํ สมฺภตมิทํอเถวํ สนฺเต โภ วรยติ ภวํ โก นุ หิ พุโธ;

此身乃三十二分构成的尸骸，毫无实质。青春短暂，如已失色之花。此生所积聚的财富，皆须舍弃而去。既然如此，诸位，有哪位智者会希求“有”呢？

๕๗๘.

578.

ปลาสี มกฺขี โกธูปห มโต มานวิภโวชโน’ตีโต’โต โภ ปยติ นรกํ ทารุณตรํ,ผณี มชฺชาโร สา คุหก กปโย ภูย พหุโสวเธนฺตญฺโญญฺญํ เต นนุภวมิทํ ทุกฺขม’นิสํ;

诸位！怀有敌意、轻蔑、为忿怒所败、骄慢之人，由此死去，将去往更可怕的地狱。蛇、猫、狗、豺、猴，它们不也时常互相残杀，恒常感受此苦吗？

๕๗๙.

579.

ปุเร กาโก’ลุกา อถ วนภวา ผนฺทน อิสากริตฺวา’ฏฺฐาเน’ฆํ จิรมนุภวุํ ทุกฺขมนิสํ,อโห กปฺปฏฺฐนฺตํ สรถ ทุริตํ เวรชมิทํน เหตฺถสฺสาโท โภ’ณุมปิ กลเห เมตฺติม’มตํ;

往昔，乌鸦和猫头鹰，以及林栖的鹌鹑和鹿，因在不当之处作恶，长久恒常地感受痛苦。啊，当忆念此由怨恨所生的罪恶，它会持续到劫末！诸位，争斗中无丝毫之乐，而慈爱即是不死甘露。

๕๘๐.

580.

พลํ พาลานํ โภ สก สก วธาเยว ภวติอตีเตกา ขุทฺทา ลฏุกิกทิชา นฏฺฐตนยา,คชํ พาลํ มตฺตํ ปวิธิ น พลํ โหติ สรณํอถฏฺฐาเน กึ โภ กุรุถ วีริยํ ภุติ หนนํ;

诸位，愚者的力量只会导致自身的毁灭。往昔，一只小小的鹌鹑，其子被毁，它攻击了一头愚蠢迷醉的大象，证明了力量并非皈依处。因此，诸位，为何要在不当之处努力，毁坏自身的福祉呢？

๕๘๑.

581.

น ทุกฺขํ เตสํ เย วิคต กลหา เอกมนสาอตีเต โภ ลาปา อฆฏิต มานา เปยฺยวจนา,สุขํ วาสํ’กาสุํ ยทหนิ ภวุํ เต’ถ วิธุราวสํ วฺยาธสฺสาคุํ ตทหนิ อโห!เมธค พลํ;

彼等远离争斗、一心一意者，则无有痛苦。诸位，往昔有鹧鸪鸟，互相尊重，言语爱敬，安乐而住。然而，当它们变得不和的那一天，就落入了猎人的控制之下。啊！争斗的力量竟至于此！

๕๘๒.

582.

อิติ ติขิณ สุธิมา กตฺตุเมเต สมคฺเคอวทิ ปวร ธมฺมํ สาธุ วิญฺญุปฺปสตฺถํ,อถ มุทิตมนา เต ปีณิตา ตสฺส นาคามณิมยม’ตุลํ ตํ อาสนํ ปูชยึสุ;

如是，具锐利智慧者为使他们和合，宣说了为智者所称赞的、善妙的殊胜之法。其后，彼等龙众心生欢喜，为他所喜悦，便供养了那无与伦比的摩尼宝座。

๕๘๓.

583.

อถ มุนิ คคนมฺโพรุยฺห ภุมิปฺปเทสํตรุณ รวิว ตสฺมึ อาสเน อาสิ ภาสํ,อถ ภุชคคณา เต ทิพฺพ ขชฺชาทิเกหิปริวิสิย มุนินฺทํ สาธุ ธมฺมํ สุณึสุ;

其后，牟尼从空中降至地面，坐于彼宝座上，犹如初升的太阳，大放光明。于是，蛇众以天界的食物等侍奉牟尼之主，并善听正法。

๕๘๔.

584.

อถ ชล ถลชานํ ตตฺถ ยุทฺธา’คตานํอคณิต ภูชคานํ’สีติโกฏี ภุชงฺคา,วิมล สรณสีเล สุปฺปติฏฺฐา สุตุฏฺฐาอกรุ’มติมุฬารํ สตฺถุ ปูชาวิธานํ;

其时，在为战斗而来的水生与陆生、无量无数的龙众中，有八十俱胝的龙，善住于无瑕的皈依与戒律中，心极满足，对导师作了极为盛大的供养。

๕๘๕.

585.

อถ มหุทร รญฺคฺโญ มาตุโล นาคราชามนินยนกนาโม รมฺมกฬฺยาณเทสา,อุรค สมร เหตู อาคโต นาคทีปํสุคตวร สรีรํ ทิสฺว นตฺวาลเปวํ;

其后，大腹(Mahodara)王的舅父，名为摩尼眼(Maṇinayanaka)的龙王，从悦意的迦利亚尼(Kalyāṇī)地方，为龙族之战而来至龙岛。他见到善逝的妙身，顶礼后如是说：

๕๘๖.

586.

ยทิ สุคต! อิมํ ตฺวํ นาคโต อสฺส ฐานํมยมปคต ปาณา โหม ฌตฺวา’ญฺญมญฺญํ,รุธิรวห วิกิณฺโณ อสฺส ภุมิปฺปเทโสปสมิ ทหน ทิตฺตํ อมฺพุเทเนว ตํ ตฺวํ;

善逝！倘若您未曾来到此地，我们必将互相残杀而丧命，此地亦将血流成河。您犹如云雨，熄灭了这燃烧的烈焰。

๕๘๗.

587.

มม ภคว! ปุราเม ทิฏฺฐปุพฺพํ ตเวตํรุจิร สิริสรีรํ รํสิชาลา’ภิกิณฺณํ,อปิ สุมธุร ธมฺมํ เทสยนฺเต สุรานํทสพล สุตปุพฺพํ อานุภาวญฺจ ตุยฺหํ;

世尊！我先前曾见过您这遍布光网、美丽吉祥的身体，也曾听闻您为诸天宣说极甜美的法，并听闻过您这位十力者的威力。

๕๘๘.

588.

อหมสม ปุเร เต วิสฺสุโตเยว ทาโสยทิ มนสิ ทยา เต โหติ ทาเส ปุนา’ปิ,ปวร รตนทีเป โหติ กฬฺยาณิคงฺคามม วสติ ตหึ ตํ ทฏฺฐุกาโม’ภิยาเจ;

我往昔是您无与伦比、闻名遐迩的仆人。若您心中对仆人再生慈悲，我恳求能在我的住处，即殊胜宝岛上的迦利亚尼河(Kalyāṇī Gaṅgā)畔见到您。

๕๘๙.

589.

อิติ ยติปติ ตสฺสา’ราธนํ ปคฺคเหตฺวาสก ปริจิต ภุมฺยา เจติยตฺถํ วิธาย,มณิมย ปริภุตฺตํ อาสนํ จา’ปิ เตสํส สุมน ตรุ ราชํ ปูชนตฺถํ วิธาย;

如是，行者之主接受了他的请求，在自己熟悉的土地上指定一处作为支提，并将自己所受用的摩尼宝座，以及一棵苏摩那树王(sumana taru rāja)，都留给他们作为供养之处。

๕๙๐.

590.

ทสพล ปริภุตฺตํ สพฺพเมตํ ภุชงฺคามณิริว รุจีทํ เต ธาตุโยเยว ตสฺมา,มหถ นมถ นิจฺจํ มํว สคฺคา’ปวคฺคํททติ อิติ จ วตฺวา โอวทิตฺวาน สตฺถา;

导师告诫道：“诸龙！所有这些都是十力者所受用过的。因此，它们对你们而言就如同舍利，灿烂如摩尼宝。你们当恒常恭敬礼拜它们，如同对我一般，这能带来天界与解脱。”

๕๙๑.

591.

นภตล’มุ’ปคนฺตฺวา เทวนาเค มเหนฺเตทิสิ ทิสิ วิสรนฺโต นีลปีตาทิ รํสิ,มน นยน หรนฺโต ชนฺตุนํ โลกสาโรอคมิ รวิ’ว ขมฺหา เชตนามํ วิหารํ;

其后，世界之精华，在天、龙的供养下，升入空中，向四面八方放射出青、黄等色的光芒，夺取了众生的心与眼，然后如太阳一般，从空中去往祇陀林精舍。

๕๙๒.

592.

อถ มนุชมรานํ นตฺตสิทฺธาทิกานํสตต’มมต ธมฺมํ เทสยนฺโต ผณีนํ,วนภวน สุรมฺเม มงฺกุลวฺเห นคินฺเทอกริ มุนิ นิวาสํ ฉฏฺฐเม หายนมฺหิ;

其后，在第六年，牟尼于名为曼俱罗(Maṅkula)的山王上一处悦意的林苑中安住，恒常为人类、天人、舞者、成就者以及龙众等宣说不死之法。

๕๙๓.

593.

สุรปุรุปวเน’โถ ปาริชาตสฺส มูเลอรุณ มุทุสิลายํ ภาสมาโน มุนินฺโทสุนิปุณ’มภิธมฺมํ เทสยนฺโต สุรานํอกริ วรนิวาสํ สตฺตเม ตตฺถ วสฺเส;

其后，在第七年，牟尼之主在天城之林，于波利质多罗树(pārijāta)下，坐在柔软的红色石上，大放光明，为诸天宣说极为甚深的阿毗达摩，并于彼处作了殊胜的安居。

๕๙๔.

594.

อถ สุขท มุนินฺโท เชตนาเม วิหาเรอวสิ วิมลปญฺโญ อฏฺฐเม สารทสฺมึ,อชร’มมร สนฺตึ ผสมาโน ปเรสํวิวิธ นย วิจิตฺตํ เทสนํ เทสยนฺโต;

其后，在第八个秋季，赐予安乐的牟尼之主，具无瑕智慧者，住于祇陀林精舍，开示了以种种方法庄严的教法，令他人触证不老、不死、寂静。

อิติ ลงฺกาย ทุติยาคมนํ.

第二次赴楞伽岛竟。

๕๙๕.

595.

เอวํ ชิโน เชตวเน วสนฺโตนีสฺสาย สาวตฺถิปุรํ วิหาสิ,สา กิทิสี อาสิ ปุรี ตทานีตํ กีทิสํ เชตวนํ วิหารํ;

如是，胜者住于祇陀林，依止舍卫城(Sāvatthī)而安住。彼时，彼城是何等模样？彼祇陀林精舍又是何等景象？

๕๙๖.

596.

ภูมงฺคนายาหิต อุตฺตมงฺเคภาสนฺต นานารตนาภิรามา,วิสาลโมลีว วิสาลโภคาสา ชมฺพุทีปมฺหี พภุว รมฺมา;

它犹如置于大地女神头顶上，由种种宝物庄严而闪耀的巨大顶髻，财富丰饶，在瞻部洲中令人喜悦。

๕๙๗.

597.

สิรีนิเกเต สิริมาวหนฺตีวิราชเต ยา วสุธา ตลสฺมึ,สา เทวราชสฺส’มราวตี’วรญฺโญ กุเวรสฺส’ลกาว รมฺมา;

它是吉祥的居所，能带来吉祥，在大地上闪耀光辉。它悦意，犹如天王之阿摩罗婆提城(Amarāvatī)，亦如俱毗罗王(Kuvera)之阿拉迦城(Alakā)。

๕๙๘.

598.

สา ปุญฺญปญฺญาลุ ชนาธิวุตฺถาโสณฺณาทิ ปุณฺณาปนากิณฺณวีถี,อุตฺตุงฺค มาตงฺค ตุรงฺค รงฺคาสา ราชเต กญฺจน มนฺทิราลี;

城中住满了有福德与智慧的人，街道上遍布着充满黄金等的店铺。高大的象、马在场中奔驰，一排排黄金宫殿辉煌闪耀。

๕๙๙.

599.

รราช สา ภาสุร ราชปุตฺตาปุญฺญงฺคนาลาส วิลาสยนฺตี,เวทงฺคปารงฺคต วิปฺปจาราทฺวิปญฺจ สทฺเทหิ จ นิจฺจโฆสา;

城中，光辉的王子们、展现优雅舞姿的福德女子们、以及精通吠陀六支的婆罗门们四处行走，令其增辉。城里恒常回响着十种声音。

๖๐๐.

600.

อเนกสิปฺปี สต สมฺปกิณฺณานานาทิสาหา’คต สตฺถวาหา,ปหุตขีณาสวปาทปูตาพภาส สา มงฺคล มนฺทิรํ’ว;

城里遍布着数百种工匠，以及从四方前来的商队。它为众多漏尽者的足迹所净化，如吉祥殿堂般闪耀。

๖๐๑.

601.

ภวนฺตเร โย จริยํ จรนฺโตสุโว’ปนิสฺสาย วสํ คุเณน,ยญฺญงฺคสาขึ มตสีนปตฺตํอกา สมิทฺธํ ผลปลฺลเวหิ;

他在另一生中行持修行，依止善德，使布施之树枝繁叶茂，结出戒行之叶与智慧之果。

๖๐๒.

602.

อิทานิ ปตฺวาน ภวสฺส อนฺตํนิสฺสาย ยํ โส วสเต มุนินฺโท,ตสฺสา คุณํ โก หิ อเสสยิตฺวากเถติ สา วสฺสู’ปมาย ตสฺสา;

如今，牟尼之主已达有之尽头，他依止于此而住。谁能无余地讲述其功德呢？对此，雨季可作为譬喻，言其长久不尽。

๖๐๓.

603.

ตสฺโสปกฏฺเฐ รตนํว’นคฺฆํมโนหโร อุตฺตมสตฺตเสวิ,ชนานมากขิงตโท วิหาโรพภุว เชตาทิ วนวฺหเยน;

在其附近，有一座名为祇陀林的精舍，它犹如无价之宝，悦意怡人，为最上乘的众生所亲近，能满足人们的愿望。

๖๐๔.

604.

สมผุลฺล ปุปฺผรส โมทิต ฉปฺปทาลีฌงฺการ นาท ปริวาทิต ตนฺตินาทา,สมฺมตฺต’นนฺต ทิช กุชิต คีตวนฺตาติฏฺฐนฺติ ยตฺถ ตรโว นฏกาว เฉกา;

在那里，成群的蜜蜂因盛开花朵的蜜汁而欢喜，其嗡鸣声胜于琴弦之音；无数沉醉的鸟儿鸣唱着歌曲；树木宛如技艺精湛的舞者般伫立。

๖๐๕.

605.

ขีรณฺณวาหริย โธวิย ขีรนีราโสเสตฺว สชฺฌุมลเย สสิกนฺติ มสฺสํยตฺโถกิริตฺว ตนิตา วิย วาลุกาโยสา มาลกาวลิ พภาส ปโยทธิ’ว;

那里的平台光彩照人，犹如乳海。其上的沙砾仿佛是从乳海中取来，用乳汁洗涤，又在马拉雅山上以月光晒干的银粉铺就而成。

๖๐๖.

606.

วิชฺโชตมาน รตนปฺปมุขานนมฺหิโสปาน มาล ปทคณฺฐิทุเชหิ หาสํ,กตฺเวว เทวภวนานมหํ วิราควนฺตี’ติ คนฺธกุฏิ ยตฺถ ปหาสยิตฺถ;

在那里，香室大放光明，其镶宝的门面闪闪发光，阶梯栏杆上的鸟儿仿佛在微笑，它似乎在说：“我比天宫更胜，因我离欲。”

๖๐๗.

607.

กมฺมาร คคฺคริ มุโข’ปริ สมฺปปุณฺณาองฺคาร กนฺตร วินิคฺคต ชาลกาว,สมฺพุทฺธเทห ปรินิคฺคต รํสิมาลาทายคฺค นิคฺคต กรา วิสรนฺติ ยสฺมึ;

在那里，从正自觉者身体发出的光鬘四散传播，犹如从铁匠风箱口中喷涌而出、充满荒野的炽热炭火的火焰。

๖๐๘.

608.

ตุมฺเห สราค ชนสงฺคมโต’ติ คีตาธญฺญา มยนฺตี วิมเลหี สมงฺคิตตฺตา,ตุฏฺฐาว หาส มกรา สุรปาทปานํราเชนฺติ ยตฺถ ยตินิสฺสิต ปาทปินฺทา;

那里的林木为行者所依止而闪耀，它们仿佛对天界的树木欢喜地微笑着歌唱道：“你们与有贪欲的众生为伍，而我们则因与无垢者为伴而有福。”

๖๐๙.

609.

ปุนฺนาค นีป วกุล’ชฺชุน ราชรุกฺขนาคา’ค จูต ยุคปตฺตก จมฺปกานํ,ปุปฺผาภิกิณฺณ ธรณี รตเนหิ นานาปจฺฉนฺน ทิพฺพภวนํ วิย ภาติ ยตฺถ;

在那里，龙华树、尼波树、婆拘罗树、阿周那树、王树、铁木树、芒果树、双叶树和瞻波迦树的花朵遍覆大地，与种种珍宝交相辉映，使之如天宫般辉煌。

๖๑๐.

610.

พฺรหฺมาสุราสุร นโรรค ลิงฺคิสิทฺธวิชฺชาธราทิ ชนตา กตวนฺทเนหิ,เตเหว ฆุฏฺฐ ถุติมงฺคล คีติกาหิยตฺโถปคาน มนเนตฺตคณา มุเทนฺติ;

梵天、诸天、阿修罗，人与龙众，修行成就者与持明者等大众前来礼敬；他们以洪亮的赞颂与吉祥的歌声，令天人大众心生欢喜。

๖๑๑.

611.

นิคฺโฆสิตามล สุสีตล นิชฺฌเรหิสมฺมตฺต เนกทิช ฆุฏฺฐ ชลาสเยหิ,กิญฺชกฺข ปตฺต ปริกิณฺณ สิลาตเลหิตุสฺสนฺติ ยตฺถ สตตํ ยตีนํ มนาติ;

清净清凉的瀑布潺潺作响，水池中传来各种鸟儿陶醉的鸣叫，石板上散落着花蕊与花瓣，行者们的心在此处常感愉悦。

๖๑๒.

612.

โย เนก กปฺป สต สญฺจิต ปุญฺญราสิหิตฺวา’มิตํ กปิลวตฺถุ มหาสิริมฺปิ,อาคมฺม ยตฺถ นีรโต สุคโต มเหสิโก ตตฺถ ภุติ มตุลํ กถิโก กเถติ;

他舍弃了累积数百劫的福德，也舍弃了迦毗罗卫的无量荣光；善逝、大仙来到此处心生欢喜，谁能言说此地无与伦比的昌盛？

๖๑๓.

613.

ตสฺมึ ชิโน วสติ เชตวเน วิหาเรอินฺโท ยถา รุจิร นนฺทน กานนมฺหิ,พฺรหฺมา’ว พฺรหฺมภวเน สปิตามเหหิตาราวลี ปริวุโต คคเน’ว วนฺโท;

胜者安住于祇陀林精舍，犹如帝释天在美丽的难陀那林苑，犹如梵天与祖辈们同住于梵天界，犹如月亮在天空中为群星所环绕。

๖๑๔.

614.

ตทาคมฺม มหานาโค มณิ อกฺขิกนามโก,ลงฺกาโต ชินปาทสฺมึ ผณึ ปจฺเจท’มพฺรุวิ;

其时，名为摩尼眼(Maṇiakkhika)的大龙从楞伽岛(Laṅkā)前来，在胜者足前展开其头罩，然后说道：

๖๑๕.

615.

สมฺพุทฺธา ธีร โลกสฺมึ โลกสฺสตฺถาภิวุทฺธิยา,ชายนฺติ สามิ ตุมฺหากํ ทยายนฺโต’คธา มยํ;

主公，贤智的正自觉者们，为了世间的利益与增长而出世。我们无所依怙，祈求您的慈悲。

๖๑๖.

616.

เตน เม ทาสภุตสฺส สํสารนฺทุฆรา ถิรา,มุตฺตึ ยทิจฺฉเส มยฺหํ คหณียํ นิมนฺตณํ;

因此，若您欲使我这仆人，从坚固的轮回牢狱中解脱，那么我的邀请就应被接受。

๖๑๗.

617.

สุตฺวาน ตํ มหานาโค มหานาค นิมนฺตณํ,ปฏิคฺคเหสิ ตํ ตุณฺหีภาเวน กรุณาย โส;

听闻那大龙的邀请后，彼大龙（佛陀）出于慈悲，默然接受了。

๖๑๘.

618.

ญตฺวา ตํ สุมโน นาโค ลหุมาคมฺม สีหลํ,กฬฺยาณาปคปสฺสมฺหิ มโนนนฺทน ภุตเล;

那龙王知晓后心生欢喜，迅速来到狮子国，在迦 Kalyāṇī(Kaḷyāṇī)河畔，一块令人心悦的土地上，

๖๑๙.

619.

สชฺฌุ กมฺพุมณิ มุตฺต ปวาล วชิรามเย,วหารเห มหาถูเน ฆฏกาทึ นิธาปิย;

以银、螺、宝珠、珍珠、珊瑚、金刚石，建成宏伟之巨柱，并在其中安置了宝瓶等物；

๖๒๐.

620.

ทตฺวา ตุลาทโย เสส มนฺทิรงฺเค ตเถว จ,วิฏงฺก วฺยาล สีหาทิ ปนฺติโย’ปิ ตเถวหิ;

同样地，也设置了建筑的其他部分，如横梁等；也设置了成排的鸽鸟、猛兽、狮子等饰物；

๖๒๑.

621.

สาตกุมฺหมยา’เนก จิตฺเตหิ สาธุ จิตฺติตํ,นิมฺมาย โคปานสิโย ปกฺขปาเส จ กณฺณิกํ;

以黄金善巧绘制了种种图画，并造好了椽子、侧板和顶饰；

๖๒๒.

622.

สิงฺคิ นิกฺเขน สิงฺคญฺจ ฉทนินฺทมณีหิ จ,โสณฺณ กิงฺกิณิ มาลาโย กณฺณมาลา จ มาปิย;

以纯金装饰尖角，以蓝宝石覆盖屋顶，并造作了金铃珞和耳形垂饰；

๖๒๓.

623.

จิตฺตวิตานํ พนฺธิตฺวา มุตฺโตลมฺเพ ตหึ ตหึ,กตฺวาน คนฺธทาเมหิ ปุปฺผทาเมหิ สงฺกุลํ;

系上了彩绘的天篷，处处垂挂着珍珠璎珞，并充满了香鬘与花鬘；

๖๒๔.

624.

อินฺทนีลมยํ ภุมิ มชฺเฌ’นคฺฆ มหาสนํ,มาเปสิ ปริโต เสส ภิกฺขูนญฺจ สุภาสเน;

他以蓝宝石铺地，在中央造一无价大座，并于周围为其余比丘们设置了善妙的座位；

๖๒๕.

625.

รตเนเห’วาปสฺสเย เวทิกา เอฬิกามเย,มุตฺตา วาลุก สงฺกิณฺณํ มาลกญฺจ มโนรมํ;

他建造了一座令人愉悦的平台，上面铺满了珍珠般的沙子，并有宝砌的栏杆围绕着这宝石般的住所；

๖๒๖.

626.

สตฺต รตน สมฺภุต โตรณู’ปริ โตรเณ,สนฺตีร กุสุมา’กิณฺณ หาฏกาทิ ฆฏากุลํ;

以七宝建成的牌坊重重叠叠，其上遍布鲜花，并充满了金瓶等物；

๖๒๗.

627.

เนก ราคทฺธชากิณฺณ วิตาน สมลงฺกตํ,ทีป ธูปาลิ สงฺกิณฺณ คนฺธปุปฺผ สมากุลํ;

以种种彩旗充满，以天篷善加庄严，遍布灯与香之行列，充满香料与花朵；

๖๒๘.

628.

เอวมาทิหิ เนเกหิ วณฺเณหิ สมลงฺกตํ,มาเปตฺวา มณฺฑปํ เสฏฺฐํ เทวมณฺฑป สนฺติภํ;

以如是等种种庄严善加装饰，他建造了此殊胜的宝阁，其光辉犹如天宫。

๖๒๙.

629.

สีต วาลุก สญฺฉนฺนํ มุทุ ปาทปฏตฺถตํ,มาเปตฺเววํ มหามคฺคํ สุรญฺชส สมญฺชสํ;

他建造了一条平坦美好的康庄大道，其上覆盖着清凉的沙子，并铺上了柔软的足毯；

๖๓๐.

630.

สญฺจินิตฺวาน เต นาคา ขชฺช โภชฺช ผลาผเล,ทิพฺพนฺนปาเน ปจุเร ปฏิมคฺคํ คมุํ ตทา;

那时，那些龙族积集了硬食、软食与种种水果，以及丰富的天厨美食与饮料，然后前去路上迎接。

๖๓๑.

631.

ตโต การุณิโก นาโถ โพธิโต อฏฺฐเม สเม,เวสาข ปุณฺณมาสิมฺหิ สนฺนิปาติย สาวเก;

其后，在觉悟后的第八年，慈悲的导师于卫塞月月圆之日，集合诸弟子，

๖๓๒.

632.

เอถชฺช ภิกฺขโว ลงฺกํ นาคานํ’นุคฺคหาย โภ,มณิอกฺขิโก นิมนฺเตสิ ปสนฺโน พุทฺธสาสเน;

说道：“诸比丘，今日当去楞伽岛，为饶益龙族。摩尼眼龙王于佛陀教法心生净信，已发出邀请。”

๖๓๓.

633.

สุตฺวาน วจนํ ตสฺส สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต,อสฺสวา เปสลา ภิกฺขู ปจฺจสฺโสสุํ สมาหิตา;

听闻彼具祥瑞之正自觉者的话语后，那些顺从、和善的比丘们专心地应诺。

๖๓๔.

634.

สาริปุตฺโต ตโต เถโร ปญฺญาย’คฺค ธุรนฺธโร,ปตฺตจีวรมา’ทาย อคมา ชินุ’ปนฺติกํ;

其时，智慧第一的舍利弗长老，取了衣钵，来到胜者跟前。

๖๓๕.

635.

โมคฺคลฺลาโน มหาเถโร ทุติโย อคฺคสาวโก,ปตฺตจีวรมาทาย โสปาค ชิน สนฺติกํ;

大长老目犍连，第二上首弟子，亦取了衣钵，来到胜者跟前。

๖๓๖.

636.

ธูตปาโป ธุตงฺคคฺโค มหากสฺสป นามโก,ปตฺตจีวรมาทาย อาคมา ชินสนฺติกํ;

已除尽诸恶、头陀行第一，名为摩诃迦叶者，取了衣钵，来到胜者跟前。

๖๓๗.

637.

สาสเน วินยญฺญ นมคฺโค’ ปาลิวฺหโย ยต,ปตฺตจีวรมาทาย ชินนฺติกมุ’ปาคมิ;

教法中持律第一，名为优波离的持律者，取了衣钵，来到胜者跟前。

๖๓๘.

638.

ทิพฺพจกฺขูนมคฺโค โย รุทฺธปาปาริ ทปฺปโก,เถโร’นุรุทฺโธ วรโท โสปาค มุนิสนฺติกํ;

天眼第一、已阻断恶道、摧伏骄慢的阿那律(Anuruddha)长老，彼赐福者，亦来到牟尼跟前；

๖๓๙.

639.

มณิว กามโท กามมุ’ปวาโน’ติ วิสฺสุโต,ญาณี คณี ทกฺขิเณยฺโย เถโรปาค ชินนฺติกํ;

以“优波婆那”(Upavāna)之名著称，他如宝珠般能满人所愿。彼具智、多闻、应供的长老，亦来到胜者跟前；

๖๔๐.

640.

พกฺกุโล วิมโล สีล สมาธาทิ คุณากโร,อาคโต สปริกฺขาโร ภิกฺขูนํ สมิตึ ตทา;

无垢的薄拘罗(Bakkula)，戒、定等功德之宝藏，他带着自己的资具，来到比丘的集会中。

๖๔๑.

641.

พุทฺธสาสน โธรยฺโห เถโร องฺคุลิมาลโก,สหา’คนฺตุํ มุนินฺเทน สนฺนทฺโธ สหสา คโต;

能荷担佛陀教法的央掘摩罗(Aṅgulimāla)长老，为与牟尼之主同行，他迅速整装待发而至；

๖๔๒.

642.

สาสโนทย เสลคฺเค สูริโย วิย ภาติ โย,โส’ยํ ราหุลเถโร’ปิ ลหุ’คา ปิตุ สนฺติกํ;

犹如太阳在教法升起的山巅上照耀，彼罗睺罗长老亦迅速来到父亲跟前。

๖๔๓.

643.

ภทฺทาจาโร ภทฺทิยวฺโห เถโร ภทฺทฆโฏ วิย,ปากโฏ ภุวเน โส’ปิ คโต สมฺพุทฺธ สนฺติกํ;

具足善行、名为跋提(Bhaddiya)的长老，他犹如一个满盈的宝瓶，闻名于世。他也来到了正自觉者跟前。

๖๔๔.

644.

เทวทฺทุโม’ว โลกสฺส โย ททาติ’จฺฉิติ’จฺฉิตํ,ชิโนรโสปิ เสลวฺโห คโต สมฺพุทฺธสนฺติกํ;

他犹如天界的如意树，能给予世人所希求的一切。这位名为舍罗(Sela)的佛子，亦来到正自觉者跟前。

๖๔๕.

645.

ยามินี สามิโก’วาติ ภาติ โย สาสนมฺพเร,มหานาม มหาเถโร โสปาค มุนิสนฺติกํ;

犹如夜主（月亮）在教法的天空中照耀，彼摩诃男大长老亦来到牟尼跟前。

๖๔๖.

646.

มโนสิลาตลคฺคมฺหิ ชุมฺหมาโน’ว เกสรี,สุภุติวฺห มหาเถโร พุทฺธุปนฺติก มาคโต;

犹如雄狮在红石高台上伸展，须菩提(Subhūti)大长老来到佛陀跟前。

๖๔๗.

647.

พุทฺธสาสน ฉทฺทนฺต สรสี สารโส วิย,วิสฺสุโต ติสฺสเถโร’ปิ คโต ภิกฺขุสมาคมํ;

犹如佛陀教法之六牙湖中的白鹤，著名的帝沙（Tissa）长老亦来到比丘的集会中。

๖๔๘.

648.

ชินสาสน สมฺผุลฺลสรสีรุห มชฺฌโค,มธุพฺพต นิโภ ราธเถโร’ปิ สหสา คโต;

犹如蜜蜂飞入胜者教法中一朵盛开的莲花，罗陀(Rādha)长老亦迅速前来。

๖๔๙.

649.

ภคุ ทพฺโพป’เสโน จ โกณฺฑญฺญ’สฺสชิ สีวลิ,เอเต ชินตฺรชา เถรา คตาสุํ มุนิสนฺติกํ;

跋估、陀婆、优波先那、憍陈如、阿说示、西瓦离，此等佛子长老们，皆来到牟尼跟前。

๖๕๐.

650.

กุมารกสฺสโป ปุณฺโณโสโณโสภิต เรวตา,เถราเปเต อภิญฺญาตา คตาสุํ สตฺถุสนฺติกํ;

童子迦叶、富楼那、苏那、苏毗多、瑞瓦达，此等具神通的长老，来到了导师的跟前。

๖๕๑.

651.

วงฺคีโส สาคโต นนฺโท ภารทฺวาโช ควมฺปติ,ปตฺตจีวรมาทาย คตาสุํ ชินสนฺติกํ;

婆耆舍、萨咖达、难陀、巴罗多迦、伽梵钵提，带着衣钵，来到了胜者的跟前。

๖๕๒.

652.

เอวมาทิ มหานาคา ปญฺจสต ชิโนรสา,สมาคญฺฉุํ สหาคนฺตุํ มุนินา โลกสามินํ;

如是五百位大龙象，皆为胜者之子，前来集会，欲与牟尼、世间主一同前行。

๖๕๓.

653.

ตโต โส ชคทานนฺโท กรุณายาภิราธิโต,เมรุํ ปริกฺขิปนฺโตว อเนกชฺชุติ วิชฺชุยา;

于是，那位世间的喜悦者，以悲悯为庄严，犹如环绕须弥山的万千光辉的闪电。

๖๕๔.

654.

นิวาเสตฺวา สุทฺธรํสิ วิสรนฺตรวาสกํ,ตสฺสูปริ ชิโน รตฺตํ พนฺธิตฺวา กายพนฺธํ;

穿上放射着纯净光芒的下衣后，胜者在其上系上红色的腰带。

๖๕๕.

655.

อจฺจุคฺคตํ มหาถูปํ จารุ จามีกรชฺชุตึ,ปฏิจฺฉาทยมาโนว รตฺตกมฺพล กญฺจุนา;

犹如用一件红羊毛上衣，覆盖一座闪耀着悦意金光的高耸大塔。

๖๕๖.

656.

วณฺณ นิคฺโรธปกฺกํว สุรตฺตํ ปํสุกุลิกํ,สงฺฆาฏิยา กริตฺวาน สคุณํ อุตฺตรียกํ;

将色如成熟榕果、鲜红的粪扫衣，作成具德的上衣——僧伽梨。

๖๕๗.

657.

หุตฺวาน สุปฏิจฺฉนฺโต ปารุปิตฺวาน สาธุกํ,ปตฺตตฺถาย ปสาเรสิ ชาลากุลกรญฺชิโน;

善自覆蔽，妥善披上后，胜者为取钵而伸出其网缦之手。

๖๕๘.

658.

โลกนาถปฺปภาเวน ตโต ปตฺตมธุพฺพโต,ปาณิ สโรรุหสฺสนฺโต สมฺปตฺโตสิ ตมคฺคหิ;

于是，以世间怙主的威力，钵飞起而进入其莲花般的手中，他接住了它。

๖๕๙.

659.

ตโต สสิสฺสโก นาโถ อุคฺคนฺตฺวา คคนงฺคนํ,นานาวณฺณมฺพุเท ตตฺถ มทฺทนฺโต คนฺตุมารหภิ;

于是，怙主与弟子们升入空中，踏过彼处多彩的云朵，开始前行。

๖๖๐.

660.

ตโต สมฺพุทฺธ เทหสฺมา นิกฺขนฺตาสุํ ฉ รํสิโย,เหมกณฺณิกโต ยาต มณิโคปานสี ยถา;

于是，从正自觉者的身体中，六色光芒放射而出，犹如从金色的莲心伸出的珠宝屋梁。

๖๖๑.

661.

พาณินฺทีวร ปุปฺเผหิ เมว’กินฺทมณิหิ จ,ฉาเทนฺติ วิย นกฺขตฺตา นีลํ’สุ มุนิเทหโต;

从牟尼身上发出的青色光，犹如用青莲花和蓝宝石覆盖，又如天上的星辰。

๖๖๒.

662.

จมฺปกุทฺทาลมาลาภี เหมจุณฺณมฺพเรหิ จ,ปูรยนฺติ วิยาสงฺค ปีตํสู ชินเทหโต;

从胜者身上发出的黄色光，犹如以瞻波花和优昙花鬘的光辉，以及空中的金粉，遍满虚空。

๖๖๓.

663.

ภณฺฑีปุปฺผกทมฺเพหิ โลหิตงฺกมณิหิ จ,โลหิตาภา ปปูเรนฺติ ทิสา’คา มุนิเทหโต;

从牟尼身上发出的红色光，犹如用班提花、咖丹巴花以及红宝石，充满了各个方向。

๖๖๔.

664.

หาร มลฺลิก มาลาหิ โสมํสุ ผลิกาทิหิ,ปูรยนฺติ วิยาสงฺค โอทาตา มุนิเทหโต;

从牟尼身上发出的白色光，犹如以珍珠项链、茉莉花鬘、月光、水晶等，遍满虚空。

๖๖๕.

665.

ปิญฺชุมญฺเชฏฺฐราสีหิ ปทุมาภมณีหิ จ,ทิสํ ฉาทยมานาคา มญฺชิฏฺฐาภา ชินงฺคโต;

从胜者身上发出的茜红色光，犹如用茜草染色的棉堆和红宝石，覆盖了各个方向。

๖๖๖.

666.

เนกินฺทจาป กิณฺณํว ทิวสํ รตนุตฺถตํ,จิตฺตปฏํว มุญฺจนฺตํ มิสฺสาภาคา ชินงฺคโต;

从胜者身上发出的混合光，犹如展开的彩绘之布，犹如布满众多虹彩、遍撒珍宝的白昼。

๖๖๗.

667.

คิริกูฏ กูฏาคาร มตฺตา ฉพฺพณฺณ รํสิโย,อาเวลเวลา ธาวนฺติ ทิปฺปมาเนตเรตรา;

六色光芒，其大如山顶的阁楼，如波涛般奔流，此起彼伏，相互辉映。

๖๖๘.

668.

คจฺฉมานา’หนิตฺวาน จกฺกวาฬ สิลุจฺจเย,อุคฺคนฺตฺวา ปรโต ยนฺตี นีร นิชฺฌร สนฺนีภา;

彼光而去，撞击了轮围山(cakkavāḷa siluccaye)后，再升起而越过，犹如瀑布一般。

๖๖๙.

669.

สมฺมุเข สมฺมุเข ตาโย รุกฺขปพฺพต อาทโย,การยนฺตา สกํ วณฺณํ ธาวนฺตา’ปิ จ สินฺธโว;

彼光所向之处，树木、山岳乃至奔流的江河，皆被染上其色。

๖๗๐.

670.

อุทฺธมุคฺคตรํสีหิ รญฺชิตา ชลทา ตทา,นานาวณฺเณ ปุเนวาสิ นูตโน รวิมณฺฑโล;

那时，被向上升起的光芒所染色的云朵，呈现出种种色彩，犹如一个新的日轮。

๖๗๑.

671.

ชินปฺปหา ปวาเหสุ นิมุคฺคา เทวตา คตา,ปูเชตุํว นิชตฺเตหิ นานาวณฺณา สิยุํ ตทา;

进入并沉浸于胜者光芒洪流中的天神们，当时都变得多彩纷呈，仿佛是以自身来作供养。

๖๗๒.

672.

ปวิฏฺฐา พุทฺธรํสีนมนฺตรํ เทวธีตโร,อสญฺชานีย มุยฺหึสุ มุหุตฺตํ อตฺตโน ธวํ;

进入佛陀光芒之中的天女们，一时之间感到困惑，无法认出自己的丈夫。

๖๗๓.

673.

สุรา สุโรรค พฺรหฺม สิทฺธ วิชฺชาธราทโย,จามรจฺฉตฺตเกตุหิ ปูชยนฺตา ชินนฺตฺวคุํ;

诸天、阿修罗、龙、梵天、成就者、持明者等，以白拂、伞盖、旗帜供养着，跟随在胜者之后。

๖๗๔.

674.

อคฺฆิกํ ปนฺติโย เกจิ โตรณูปริ โตรเณ,ฆฏทีปาลิโย ตนฺถ กโรนฺติ อภิโต’ภิโต;

有些天神在拱门之上再造拱门，陈设着一排排的供品；他们在那里处处都布置了成排的壶灯。

๖๗๕.

675.

ปาทปเฏ ปตฺถรนฺติ วิตตฺวนฺติ วิตานเก,ตตฺถูปริ อเนกานี กุสุมาโน’กิรนฺติ จ;

他们铺设了足布，张起了华盖，并且在上面散布了许多花朵。

๖๗๖.

676.

กตมํ เทวโลกนฺนุยาติ โลกคฺคนายโก,ยาติ กึ พุหฺมโลกนฺนุ อมฺหากํ ภวนนฺนุ โข;

“世间第一导师要去哪个天界？是去梵天界，还是来我们的居所？”

๖๗๗.

677.

กตฺถ นุ โข เทวเทโว กสฺสนุคฺคหพุทฺธียา,ยาตี’ติ กงฺขิตา เกจิ สํสรนฺติ อิโตจิโต;

“天中天要去哪里？他是为了饶益谁而去？”一些天神如此怀疑着，在此处彼处徘徊。

๖๗๘.

678.

มาเปตฺวา อภิโต มคฺเค มณฺฑเป รตนามเย,สยนาสนํ ปญฺญเปตฺวา กาจิ ติฏฺฐนฺติ เทวตา;

有些天神在道路两旁造出珠宝所成的亭台，铺设好床座，站在那里等候。

๖๗๙.

679.

ตหึ ตหึ ปฏฺฐเปนฺตา สุธนฺต มธุโรทกํ,ยาวมานา ชินํ เกจิ ติฏฺฐนฺติ จ มหนฺติ จ;

有些天神在此处彼处放置洁净的甜水，祈请胜者，并站立致敬；

๖๘๐.

680.

เอวํ มหามเห นาโถ วตฺตมาเน อนูปเม,ชลํ สมฺพุทฺธสิริยา นูตโน สูริโย วิย;

在这无与伦比的盛大庆典进行之时，怙主以正自觉者的祥光而照耀，犹如一轮新的太阳；

๖๘๑.

681.

พฺรหฺมเสนาภิโต ยาน พฺรหฺมาวาถ สหมฺปติ,สุรเสนาภิโต ยาน สกฺโกว สมลงฺกโต;

梵天主娑婆钵帝(Sahampati)由梵军围绕着前行，善庄严的帝释天由天军围绕着前行；

๖๘๒.

682.

คคาลิมภิโต ยาน คหงฺคา มณิ สนฺนิโภ,ธตรฏฺฐขคินฺโทว หํสเสนาลิ ปุพฺพโค;

如珠宝般闪耀的龙王，由其部众围绕着前行；鸟王持国(Dhataraṭṭha)天，由天鹅军阵列前导；

๖๘๓.

683.

อเปต ราคโทเสหิ วีตโมเหหิ สพฺพโส,ปฏิสมฺภิทตฺต สมฺปตฺต สาวเกหิ อนุคฺคโต;

他由诸弟子跟随，他们已远离贪与瞋，完全脱离愚痴，并证得了无碍解；

๖๘๔.

684.

เยสํ เยสํ มนสฺมึ ยํ ยมตฺถิ กิญฺจิ สํสยํ,เตสํ ตํ ตํ ปณุเทนฺโต เทสนาย สุธาสินํ;

他以甘露般的教说，去除所有人心中的任何疑惑；

๖๘๕.

685.

ตตฺถ ตตฺถานุรูเปน ปาฏิหาริย กมฺพุนา,โลกสฺส นยนาลี โส โตสสฺสุสุ นิมุชฺชยํ;

他以适合于彼时彼地的神通，令世人的眼睛沉浸在喜悦之水中；

๖๘๖.

686.

สมฺปตฺโต’ลงฺกตํ ลงฺกมถาคุ ผณิโน ตทา,ปฏิมคฺคํ กโรนฺตา เต ตตฺถ ตตฺถ มหามหํ;

他抵达了庄严的楞伽(Laṅkā)岛。那时，龙族前来，在沿途各处举行盛大的庆典为他开道；

๖๘๗.

687.

อุรคานมนฺตเร เทวา พฺรหฺมาสุํ เตสมนฺตเร,เอวํ สมฺมิสฺสโก โลเก พฺรหฺมโลกา ปปูรยิ;

在诸龙之中有天神，在他们之中有梵天。如此，世间大众混合一处，充满至梵天界；

๖๘๘.

688.

เย ปสฺสนฺติ ชินํ ตตฺถ สสิสฺสํ สิริยา ชลํ,สุลทฺธา เตหิ เนตฺตานิ เตสมกฺขีนิ โลจนา;

凡是见到那位与弟子们一同以祥光照耀的胜者，他们真是善得了眼睛，善得了视觉，善得了眼根！

๖๘๙.

689.

เย สุณนฺติ ตทา ธมฺมํ ธมฺมิสฺสร ปภาวิตํ,สุลทฺธา เตหิ โสตานิ เตสํ โสตานิ โสตกา;

凡是当时听到法主所宣说的法，他们真是善得了耳朵，善得了听觉，善得了耳根！

๖๙๐.

690.

เย ลปนฺติ ตทา พุทฺธคุณญฺหิ คุณภูสณา,สุลทฺธา เตหิ เว ชิวฺหา เตสํ ชิวฺหา รสญฺญกา

凡以美德为庄严而称颂佛陀功德者，彼等之舌实为善得，彼等之舌善知法味。

๖๙๑.

691.

เย วนฺทนฺติ ชินํ ยนฺตํ สสงฺฆํ คคนงฺคเน,สุลทฺธา เตหิ หตฺถานิ เตสํเยว ภุชา ภุชา;

凡礼敬于天际与僧团同行的已调御之胜者，彼等之手实为善得，彼等之臂方是真臂。

๖๙๒.

692.

ตทา ตถาคตํ ทิสฺวา เย สนฺตุฏฺฐา ตถาคตํ,ตถาคตานํ สพฺเพสํ โย โตโส โหตุ สพฺพทา;

凡于彼时见如来而心喜者，愿其于一切如来，恒有此欢喜。

๖๙๓.

693.

คโต กลฺยาณียํ นาโถ มเหนฺเตวํ สเทวเก,เตสํ ปูชาวิธานํ โก มุเขเนเกน ภาสติ;

保护者已前往迦利耶尼(Kalyāṇī)，受天人世间如此供养；彼等供养之仪式，谁能以一口述尽？

๖๙๔.

694.

ตโต คงฺคา มนุญฺญญฺหิ สมฺปตฺตํ ตํ สปุตฺตกํ,ตรงฺค มุทุ พาหาหิ คเหตฺวา จรณมฺพุเช;

于是悦意恒河，与其支流同来，以其柔软波臂，捧起世尊莲足。

๖๙๕.

695.

ปาเท ปกฺขาลยิ สมฺมา เผณ ปุปฺผุปหาริกา,ตโต ตโตตุํ คณฺหิตฺวา อกา เทหสฺสนุคฺคหํ;

以泡沫为花献上，妥善洗净其双足；复取彼处之水，饶益其圣体。

๖๙๖.

696.

ตโต โส ยาจิโต สตฺถา นาคสงฺเฆหิ วนฺทิย,อคมา มณฺฑปํ รมฺมํ มโนนนฺทนมาวหํ;

尔时，导师受龙众祈请与顶礼，前往一悦意楼阁，能令心生欢喜。

๖๙๗.

697.

คนฺตฺวา มณฺฑป มชฺฌมฺหิ พุทฺธารห มหาสเน,นิสีโทภาสยํ อาสา รวีว อุทยาวเล;

行至殿堂中央，于佛陀应坐之大宝座上，他坐了下来，照耀四方，犹如旭日东升。

๖๙๘.

698.

ตโต ภิกฺขุ นิสีทึสุ ปตฺต ปตฺตาสเน ตทา,พภาส มณฺฑปํ’ตีว สรํว ปทุมากุลํ;

其后，比丘们各就其位而坐。楼阁因此大放光明，犹如布满莲花的湖泊。

๖๙๙.

699.

ชนเนตฺตาลิโน’คมฺม วสี โสมฺมมุขมฺพุเช,ปตนฺตา กุสลาโมเท คณฺหนฺตา ติตฺติโน คตา;

众人之眼犹如蜜蜂，飞向温和的面容莲花，沉浸于善德的芬芳中，汲取之后满足地离去。

๗๐๐.

700.

ตถา สภิกฺขุกา นาคา มุนิโน รูปสาคเร,เนตฺตินฺท มณินาวาหิ ปารํ คนฺตุํ น เต ปภุ;

龙众与诸比丘，于牟尼色身之海，纵以宝珠般的锐眼为舟，亦无法渡至彼岸。

๗๐๑.

701.

ตโต สสงฺฆํ สุคตํ สชโน มณิ อกฺขิโก,สกฺกจฺจํ สกหตฺเถหิ อนฺนปาเนน ตปฺปยี;

于是，善人宝眼龙王(Maṇiakkhika)，亲手恭敬地以饮食供养，令善逝及其僧团满足。

๗๐๒.

702.

อโถนีต ปตฺตปาณิม’จฺจยิตฺวา ตถาคตํ,ภตฺตินินฺโน นิมนฺเตสิ เทสนตฺถานุโมทนํ;

其后，于如来食毕手离钵时，供养主上前礼敬，并祈请世尊作随喜开示。

๗๐๓.

703.

ตโต พฺรหฺมสฺสโร สตฺถา นิจฺฉรํ พฺรหฺมโฆสนํ,วิญฺญาเปนฺโต ชเน สพฺเพ สกสทฺเทน เทสนํ;

于是具梵音之导师，发出梵天之响，以自身之音作开示，令一切人皆得领解。

๗๐๔.

704.

เทเสสฺเววํ ชิโน ธมฺม’มนิลาสนกาทินํ,ปีติปาโมชฺช ชนนํ นิพฺพาณามต’มาวหํ;

胜者如是为阿尼拉(Anila)、阿萨那(Āsana)等龙众宣说正法，此法能生起喜与乐，带来涅槃之甘露。

๗๐๕.

705.

โภ โภ สุณาถ ภุชคา ภวสาครมฺหิปาปารินกฺกมกรากุล ทุคฺคมมฺหิ,มคฺคา ชนา ขลุ ลภนฺติ กทา ปติฏฺฐํ,โอหาย พุทฺธถิรสารตรึ วิสาลํ;

诸位龙众，请听！于此轮回之海中，充满恶敌之鳄，难以跨越。舍弃佛陀此一广大、坚固、精要之舟，人们何时能得立足处？

๗๐๖.

706.

ลทฺธาน ทุลฺลภตรํ มุนิปาตุภูตกาลํ จิเรน ภุชคา น ปมาทยิตฺถ,ชาตี ชรา มรณ ทุกฺข ปริทฺทวา จสํสาริกสฺส น ตโตป’คตสฺส โหติ;

龙众啊，长时以来方得此贤圣出世之甚难得时机，切莫放逸！轮回者之生、老、死、苦与悲恼，于超越者则不复有。

๗๐๗.

707.

ตารุญฺญมมฺพุชสิรึว ปริตฺตกาลํปาณํ ตุสารลว’สารตรํ ชนานํ,โภคํ ทธาติ ชลธิมฺหิ ตรงฺคภงฺคึนิจฺจํ มโน ทหติ โสกสิขีภิ นานา;

青春如莲华之美，仅有瞬间；众人之命，比露珠更无实质；财富如海中破碎之浪涛；内心恒常为种种愁火所焚烧。

๗๐๘.

708.

กตฺวาน ราคมิสโย’ปิ ขคา ทุปญฺญาถิรูปิ นาริกุสุเมสุปิ รูปคิทฺธา,ปตฺตา’นยํ ขลุ ปุเร ปริหีน ฌานารูเป น รชฺชถ ตโต ขลุ สาธุปญฺญา;

往昔，纵然是坚固的仙人，亦因贪著女色而智慧暗钝，退失禅那，终致不幸。是故，具善慧者，切莫染著于色！

๗๐๙.

709.

สทฺทานุราคมนุโคปิ ปุเร สิขณฺฑีสุตฺวาน โมริ มธุรํ คิรมญฺชิตงฺโค,วฺยาธสฺส หตฺถมคมาสิ ภเวสุ ตสฺมานตฺเถว สทฺทสมทุกฺขกรํ ชนานํ;

往昔，孔雀随声逐爱，闻雌孔雀悦耳之鸣而起舞，终落入猎人之手。是故于诸有中，无有如声之苦。

๗๑๐.

710.

โอหาย เนกกุสุเมสุ ปราคราคํมตฺเตภกุมฺภ มคมา มทคนฺธลุทฺโธ,ภิงฺโค ปภคฺค ตนุโก กริกณฺณตาลานตฺเถว คนฺธสทิสํ ติภเวสุ ปาสํ;

蜜蜂舍弃对众花花粉的爱著，因贪恋醉象头顶的香气而前往，结果被象耳拍击而粉身碎骨。是故于三界中，无有如香气之罗网。

๗๑๑.

711.

คมฺภีร นีรธิภโว ปวุราสโน’ปิมิจฺโฉ คิลิตฺว พลิสํ รสเคธเหตุ,ปปฺโปติ ทุกฺขมตุลํ น รเสสุ สาตมตฺถิติ มนฺตฺว ปชภาถ รเสสุ เคธํ;

纵然是生于深海、居于胜处的鱼，亦因贪味而吞钩，遭受无量之苦。当思“诸味实无乐”，舍弃对味的贪求！

๗๑๒.

712.

โภ พุหฺมโลกา’คต สุทฺธสตฺโตพุทฺธตฺตเมว นิยโต อปิ โพธิสตฺโต,ถิสงฺคมาย ปริหายิ สรชฺชโต’ปิตสฺมา หิ ผสฺสสทิโส อนโย นวตฺถิ;

嗟！纵然是来自梵世的净有情，一位注定成佛的菩萨，亦曾因染著雌鹿而退堕。是故，实无不幸有如于触。

๗๑๓.

713.

เภรณฺฑ เปลก กปุ’ทฺทก เหตุหีนสตฺตาปิ ทานรุจิ ทานมณิปฺปภาวา,ปตฺตา’ปวคฺค วรสารปุรํ ภุชงฺคาโก นปฺปทาติ ธนิโก สิว’เมสมาโน;

龙众啊！纵然是豺、枭、鸽等无善因之有情，亦因乐于布施，借由布施宝珠之力，得达解脱胜城。寻求安稳的富人，谁不布施呢？

๗๑๔.

714.

ปาเลตฺว สีลม’มลํ วิสกณฺฐิกาปิอินฺทสฺส นนฺทนวเน’สิ ปิยา มเหสี,ตสฺมา ปสตฺถวิภวํ ยทิ ปตฺถยวฺโหปาเลถ สีลม’มลํ ขลุ ชิวิตํ’ว;

纵然是一只蜈蚣，因守护无瑕之戒，亦得成为帝释天在欢喜园中的爱后。是故，汝等若求可赞之成就，当如护命般守护无瑕之戒！

๗๑๕.

715.

สคฺโค วิสาล รตนาลย สมฺปกิณฺโณสานนฺท’มนฺท สุรสุนฺทริ สุนฺทโร โส,ผุลฺลมฺพุชากร วนาทิหิ นนฺทนีโยตตฺถามรา วิย’มรา’วิรตํ รมนฺติ;

天界辽阔，遍布珠宝殿堂；彼处因喜悦、优雅、美丽的天女而美妙，因盛开的莲池与林苑而宜人；诸天神于彼处，如不死者般恒常嬉乐。

๗๑๖.

716.

ตมฺหาปิ โภ รุจิร พฺรหฺมนิกาย ภุติรมฺมา ตโตปิ มหิตํ อมตํ วริฏฺฐํ,ตสฺมาตฺตกาม นิรตา ชนตา สปญฺญาตณฺหกฺขยาย สตตํ วีริยํ กโรถ;

然而，比那美妙梵天的福报更可喜、更尊贵的是至上的不死(涅槃)。是故，追求此目标的具慧者们啊，请为灭尽渴爱而恒常精进！

๗๑๗.

717.

เอวํ สทฺธมฺมมคฺคํ วรมติ สุคโต เทสยิ ปนฺนคานํสุตฺวา เต สมฺปหฏฺฐา มหมหมกรุํ นิชฺชราทีหิ สทฺธึ,เตสํ เว เทสนายํ สุรวิฏปิ สมา สาตฺถิกา ตตฺถ ชาตาโส นาโถ ตญฺจ ธมฺมํ ภควติ ตนยา เต จ โว ปาลยนฺตุ

具胜慧之善逝如是为诸龙宣说正法之道。彼等闻已心大喜，与诸天神共庆典。于彼等而言，此开示如天树般富有实义。愿彼保护者、此正法及世尊之子等，护佑于汝！

กลฺยาณิ เทสาคมนํ.

抵达迦利亚尼。

๗๑๘.

718.

นคาธิราเช สุมนาภิธาเนวสํ สุเมโธ สุมนาภิธาโน,เทโว ตทา’คมฺม สปาริสชฺโชกลฺยาณิยํ ตตฺถ ผณีหิ สทฺธึ;

当时，居住在须摩那(Sumana)山王之上的具慧天神须摩那，与诸龙众及其眷属，一同来到迦利亚尼。

๗๑๙.

719.

ทตฺวา’ปวคฺคสฺส นิทานทานํสุตฺวาน ธมฺมํ สุติสีติภุตํ,ปหฏฺฐจิตฺโต อุปคมฺม พุทฺธํนตฺวาห เอวํ กตปญฺชลีโก;

他献上了作为解脱之基的供养，听闻了令耳根清凉的正法后，心怀喜悦，来到佛前，行合掌礼后如此说道：

๗๒๐.

720.

น เว ผณีนํ นปิ มานุสานํนานิมฺมิสานํ น ปิตามหานํ,หิตตฺถ เมวาขิล โลกนาถาชายนฺตี โลเก กรุณาคุณคฺคา;

具最上悲德之一切世间保护者，非仅为龙众、非仅为人类、非仅为诸天、亦非仅为梵天，实为一切有情之利益而出现于世。

๗๒๑.

721.

อนฺโตคธา นูน มยมฺปิ ตุยฺหํทยาย ตสฺมา ผณีนํ วิเมสํ,กโรหิ มยฺหํ ภวนมฺหิ ธีรปาทํ’สุนา’ตีว ปวิตฺตรูปํ;

我等亦必在您的慈悲之中，是故，贤者啊，为了我与此等龙众，请在我的住处，印下您至为清净的足印。

๗๒๒.

722.

โย’ยํ นโค ทิสฺสติ’โต ปุรตฺถภุมงฺคนา โมลิสิรึ วหนฺโต,สมนฺตกูโฏติ สมนฺตจกฺขุชานาติ โลโก วสตึ มเมตํ;

此山屹立于东方，宛如大地女神的顶饰。遍观世间者啊！世人皆知其名为“三曼陀峰”(Samantakūṭa)，是我的住处。

๗๒๓.

723.

โย นีล นานา วนราชิ ราชิโตอาสาร ธารา คิริ นิชฺฌรากุโล,อาปีต นีลารุณ ปลฺลวาวลีชิมูตกูโฏ วิย ภาติ อุคฺคโต;

此山耸立，因深蓝的各色林木而生辉，遍布暴雨水流与山间瀑布，以及青、红、嫩黄的叶序，犹如升起的云峰般闪耀。

๗๒๔.

724.

โย สินฺธุวารึ อุรสา ปเภชฺชอาคมฺม เต ปาทปณาม เหตุ,วิชฺโชตมาโน วิยจกฺกปาณิมหาติ ตุงฺคคฺค ธราธรินฺโท;

彼山王以其胸膛破海而出，仿佛为礼敬您的双足而来。其高峰耸立，大放光明，犹如天空中持轮的毗湿奴(Viṣṇu)。

๗๒๕.

725.

คงฺคาวธู กุฏกิรีฏธารีสามนฺต เสลินฺท จมูปตีโก,โย’ยํ ธราธาร มหามหีโปร ราช ลงฺกา นครงฺคณมฺหิ;

此乃大地之支柱，伟大之君王，以恒河为新妇，以山峰为冠冕，以周边群山为将领，在楞伽(Laṅkā)城的庭院中大放光彩。

๗๒๖.

726.

ปาโรห ทนฺโต จิตกูฏ กุมฺโภอเนก โสณฺฑิกฺข สวนฺติ หตฺโถ,โย นิชฺฌราสาร มทปฺปวาโหคโชริวา’ภาติ สุราธิปสฺส;

其悬崖为牙，众峰为顶，其众多溪流为鼻，其瀑布奔流为醉液，彼山大放光明，犹如天帝的象王。

๗๒๗.

727.

สมฺผูลฺล ปุปฺผตฺถพกา’นปตฺตาสตฺธตฺต รตฺตงฺกุรโมลิมาลา,กนฺตาลตา’ลิงฺคิต ขนฺธเทหาติฏฺฐนฺติ ภูปาว ยหึ กุชินฺทา;

彼处，诸树之王如君主般矗立：花团锦簇，枝叶繁茂，红芽为冠，可爱的蔓藤缠绕其身。

๗๒๘.

728.

สิทฺธงฺคนา รตฺตปทมฺพุชาลีสมฺหินฺน หตฺถาภรณาลิ ยุตฺตา,เกกีกลาปุปฺปล มาลมาลีสิลาตลากญฺช นิภนฺติ ยตฺถ;

彼处，悉达(Siddha)天女们闪耀，犹如石上的莲花；她们足如红莲，佩戴着叮当作响的手饰，头戴孔雀羽和青莲制成的花环。

๗๒๙.

729.

มงฺคุร ปาฐีน สวงฺก สิงฺคุโรหิจฺจ มุญฺชา?มร ปาวุเสหิ,กุลีรนกฺกาท’นิเมสเกหินิกีฬีตํ ททฺทร รตฺตเปหิ;

那里有鲇鱼、鳤鱼、弯角鱼、赤眼鱼与文叉草。雨季时，螃蟹、鳄鱼与各种鱼类嬉戏其中，而达达拉(Daddara)山则为红蚁所盘踞。

๗๓๐.

730.

นิจฺจญฺหิ สํราว วิราจิตานํพลาก กาทมฺพ กทมฺพกานํ,อาปานสาลา วิย สารสานํหํสาลินํ มงฺคล วาสภูตํ;

它恒常响彻着白鹭、灰雁与咖丹巴(kadamba)鸟的喧鸣，如同印度鹤的酒馆，是天鹅行列的吉祥住处。

๗๓๑.

731.

นิรนฺตราโมท มุทาวเคหิสุผุลฺล โกกาส’รวินฺทเกหิ,โสคนฺธิ’กินฺทีวร เกรเวหิกิญฺชกฺข ฉนฺนณฺณตเลหิ จิตฺตํ;

此地景致迷人，因有盛开的红莲与小莲、芬芳的青莲与白莲，以及为花蕊所覆盖的水面，带来无间的欢喜与愉悦。

๗๓๒.

732.

สีตจฺฉ สาโตทก สมฺปปุณฺณสโรชินี ลงฺกต ภุมิภาโค,โย’ยํ ปุเร ภาติ มนุญฺญรูโปสมนฺตกูโฏ ส สมนฺตกูโฏ;

它遍满清凉、澄澈、甘甜的泉水，是为莲池所庄严的大地；这昔日以悦意形貌发光的，即是三曼陀峰，那周遍的山峰。

๗๓๓.

733.

ทลิต วิปินสณฺฑา ยตฺถ เสเล สมนฺตาสมุปคต ชนานํ จิตฺตมาโมทยนฺติ,มธุก วฏ กเรริ โพธิ ชมฺพีร ภลฺลิขทิร’ภย กทมฺพา ผุลฺล เสลฺลู ปลาสา;

在那里，山岩四周茂密的林间，愉悦着来访者的心。有蜜树、榕树、山柑树、菩提树、香橼树、标核树、儿茶树、诃子树、咖丹巴(kadamba)树、盛开的西路树(sellu)与波罗叉树。

๗๓๔.

734.

ปณส’มต ปิลกฺขา กณฺหวณฺฏ’กฺข จิญฺจาลพุช พทริ นีปา ผนฺทนิ’นฺทีวราวมกุล’สน ปิยาลา คทฺทภณฺฑ’ชฺชุนา จกมุก สลฺล ตินฺทุ’ทุมฺพรมฺพสฺส’กณฺณา;

有波罗蜜、余甘子、波浪叶榕、黑茎毗黎勒、罗望子；有面包果、枣树、尼波树(nīpa)、攀达那树、印地瓦拉树(indīvara)；有木莲、阿萨那树、毗耶罗树、伽达班达树、阿周那树；还有槟榔、娑罗树、柿树、优昙钵罗、芒果与马耳娑罗树。

๗๓๕.

735.

ปุนฺนาค จมฺปก ทุมุปฺปล ทาฑิมา จขชฺชูริ ตาล คิริมลฺลิก’โสก ตาลา,หินฺตาล นาค นิวุลา ยุคปตฺต’ริฏฺฐเสตมฺพ เอรวตกาปิ จ เกตกา จ

有龙华树、瞻波(campaka)树、树莲与石榴树；有海枣、棕榈、山茉莉与无忧树；有沼泽海枣、铁力木、尼珠拉树、雁胆树与无患子树；还有白芒果、伊罗婆那树与露兜树。

๗๓๖.

736.

สมผุลฺลภณฺฑิ สุมน’ชฺชก ยูถิกา จวาสนฺติ จิตฺตก ชปา รวิมาลตี จ,กุนฺทสฺส’มารก กุรณฺฑก พีชปูรเสผาลิกา จ ติณสูล สมีรณา จ;

有盛开的班迪花、素馨、阿朱迦花与野茉莉；有婆散底藤、白花丹、朱槿与拉维玛拉提藤；有九里香、阿玛拉卡、黄苋与香橼；还有夜香树、茅草与随风草。

๗๓๗.

737.

โวจุ’จฺชุ กีจก หลิทฺทิ วิฬงฺคิ พิมฺพินีลี วจา’ติวิสาลาพุ จ นาควลฺลี,วลฺลีห สารท’ปราชิตวารุ’สีราผลาทิ เนก วนราชิ วิราชิโต โส;

有沃珠、簜竹、姜黄、毗兰伽、红瓜；有靛蓝、菖蒲、乌头、葫芦与蔞叶；有蔓藤、秋花、蝶豆、瓦鲁那与香根草。它因这许多结果的林木行列而辉煌。

๗๓๘.

738.

ติฏฺฐนฺติ เกจิ ตรโว สุรภึ กิรนฺตาตตฺเถว เกจิ ผลิตา มธุรปฺผลานิ,อนฺโทลิตา ผลิตปลฺลวิตา ลตาโยสนฺธารยํ วิฏป ชตฺตุสุ ภนฺติ เกจิ;

有些树木伫立，散发芳香；有些树木在那里结出甜美的果实；有些藤蔓开花结果、长出嫩芽，在枝干间摇曳，攀附其上而发光。

๗๓๙.

739.

สามนฺตเค ชนคเณ สตตํ ทุมินฺทาสมฺปีณยนฺติ ทลิตา ผลิโน จ ยสฺมึ,เต อวฺหยนฺติ วิย โลจน โคจเรหิวาเต’ริเตหิ ตรุณารุณ ปลฺลเวหิ;

在那里的众树之王，常以其累累硕果愉悦着附近的众人；它们仿佛以风中摇曳、黎明般赤红的嫩芽，用映入眼帘的景象来召唤着人们。

๗๔๐.

740.

ตสฺมึ วเน วนสุรา นิชวสุนฺทรีหิรมฺเม สิลาตลทเห สิกตาตเล จ,นจฺจนฺติ ตนฺติ ตุริยานิ จ วาทยนฺติคายนฺติ มาลภริโน สตตํ ปตีตา;

在那森林里，林中天神与他们的美丽天女们，在宜人的岩床、湖泊与沙地上，戴着花环，欢喜地恒常歌唱、舞蹈、弹奏弦乐与各种乐器。

๗๔๑.

741.

สิทฺธา จ สิทฺธวนิตา หิ ตหึ ตหึ เตทิพฺพนฺติ ปุปฺผผล ปตฺตรสาหินนฺทิ,อจฺฉนฺติ ตตฺถ คิริปาทป รามเณยฺเยโยเคหิ สงฺคต มนา พหิตาปสาปิ;

成就者(Siddha)与成就天女们，在此处彼处嬉戏，享受着花、果、叶的甘露。他们，乃至心向瑜伽的外道苦行者，都住在于此山脚林间的宜人之处。

๗๔๒.

742.

ตสฺมึ วเน หริณ โรหิต ปุณฺฑรีกโคกณฺณ สลฺล สส ชมฺพุก สูกรา จ,สาขามิเค’ณิวค พพฺพุ รุรู กุรุงฺคโคธา’ขุ ปมฺปก กปี ควยา จ’เนกา;

在那森林里，有许多鹿、赤鹿、虎、牛耳鹿、豪猪、野兔、豺狼与野猪；还有猴子、黑羚、猫、儒儒鹿、羚羊、鬣蜥、老鼠、盘帕迦(pampaka)、猿猴与野牛。

๗๔๓.

743.

เต วคฺค วคฺค จริโน หยมารกาทีนานา จตุปฺปทคณา มุทิตา วสนฺติ,ปกฺขีปิ โกสิย กโปตก นีลคีวธงฺกา’ฏ ลาป ปรปุฏฺฐ มธุพฺพตาว;

那些成群结队行走的马、马罗迦(māraka)等各种四足兽类，都欢喜地居住着。还有鸟类：猫头鹰、鸽子、孔雀、乌鸦、鹌鹑、杜鹃与蜜蜂。

๗๔๔.

744.

นิชฺชิวฺห ทินฺทิห จโกรก สาฬิกา จจกฺกวฺห กีร กุรรา กุลลา จ กงฺกา,จิตฺรจฺฉทา มธุร กูชก เนกปกฺขีสงฺคมฺม ยตฺถ นิวสนฺติ มนุญฺญรูปา;

无舌蛙、丁迪哈鸟(diṇḍibha)、鹧鸪与八哥，以及鸳鸯、鹦鹉、鱼鹰、猎鹰与苍鹭；许多彩翼、妙音、形貌悦意的鸟儿，都聚集居住于此。

๗๔๕.

745.

เตสํ วนนฺตมถ นาฏกมณฺฑลา’จคีตาลยํ วิย อโหสิ จ คายกานํ,อาปานภุมิ สทิสํ มิคปกฺขิกานํนิจฺจุสฺสวํ รติกรํ นยนาภิรามํ;

于是，那片森林的内部，宛如一座剧场，又如歌者的音乐厅，好似鸟兽的宴饮之地，是一场恒常的庆典，令人愉悦，悦人眼目。

๗๔๖.

746.

เอวํ วิโธ วิปินราชิ วิราชิเตหิกูเฏหิ เนกสุร สุนฺทริ มณฺฑิเตหิ,อตฺยุจฺจ นีลสิขิคีว สมาน วณฺโณเอโส สมนฺตคิริ เม วสตี มุนินฺท;

此周遍山(Samantagiri)，因这般辉煌的林木行列，因其为众多美丽天女所庄严的山峰而格外壮丽。它高耸入云，色如青孔雀之颈。我的牟尼之主就住在此山。

๗๔๗.

747.

เอวํ ปตีต มนโส สุมนาภิธาโนวตฺวาน นตฺวมสมํ คมโนปยุตฺตํ,กาสาถ โสปิ มุนิ ตสฺส วจํ ปฏิจฺจสพฺภิกฺขุ นิกฺขมิ ชิโน คคนายนมฺหิ;

如是，名为须摩那(Sumana)者心生欢喜，说完了适合启程的话，并礼敬了无与伦比者。那位牟尼听了他的话，于是，征服者与所有比丘一起，从空中出发。

๗๔๘.

748.

นิจฺเจตนาปิ คิริปาทป อาทโยปินาคา สุปณฺณ มิค ปกฺขิก เหตุกาปิ,วิชฺชาธรามร’สุรา จตุราณนาปิสงฺคมฺม’กํสุ สุมนา มหมพฺภุตํ เต;

即使是无情的山岩树木等，以及龙、金翅鸟、野兽、飞鸟、紧那罗等，还有持明者、天神、阿修罗与四面梵天，他们都心怀喜悦地聚集起来，举行了盛大奇妙的庆典。

๗๔๙.

749.

มุนินฺเท ปยนฺเต สมิทฺธํ ติโลกํคิรินฺทาภินนฺทา ทุมินฺทา ปพุทฺธา,มิคินฺทา สุตุฏฺฐา ขคินฺทา สุฆุฏฺฐาปวุฏฺโฐ มหินฺโท ปณฏฺโฐ นิทาโฆ;

当牟尼之主出发时，三界繁荣。山王欢喜，树王觉醒。兽王满足，鸟王高鸣。大雨降下，暑热消逝。

๗๕๐.

750.

คจฺฉนฺเต คคนายเนน สุคเต ภานุ’สิ สนฺโต ตทาวาเรสุํ สูริยาตปญฺจ ชลทา สิญฺชึสุ ภุมฺยา ชลํ,มนฺทามนฺท สุคนฺธ มุทฺธ ปวโน ปาเปติ สิตํ สุขํ,เทวาทิ ธช ฉตฺต จามรกรา ปูเชนฺติ มาเนนฺติ จ;

当善逝于空中行进时，彼时太阳变得柔和。云朵遮蔽了日光，并向大地洒水。轻柔、芬芳、和软的微风带来清凉的安乐。天神等手持旗、伞、拂尘，致以崇拜与尊敬。

๗๕๑.

751.

สนฺนีร หินฺตาล’ค สินฺทิ ปูคตาลมฺพสาลาทิ มหีรุหิตฺทา,ติฏฺฐนฺติ เต จามรหตฺถกา’วปุปฺเผหิ ฉนฺโน คคนงฺคโนปิ;

水边的沼泽海枣、野生海枣、槟榔、棕榈、芒果、娑罗等大树，伫立着，仿佛手持拂尘的侍者。天空的庭院也被花朵所覆盖。

๗๕๒.

752.

อเนน วิธินา ชคเทก นาโถปวตฺตมาเนสุ มหามเหสุ,ทิสญฺจ วิทิสํ ปริปูรยนฺโตชพฺพณฺณรํสีหิ อคา นคินฺทํ;

如是，当盛大的庆典进行时，世间唯一的怙主，以其六色光芒充满十方，前往山王。

๗๕๓.

753.

ตสฺมึ สมนฺตนคมุทฺธนิ โลกนาโถฉพฺพณฺณรํสิ นิกรํ ทิสิ ปตฺถรนฺโต,ภิกฺขูหิ โส ปริวุโต ปรสาครนฺตํโอโลกยํ ฐิติมกาสิ ออโนมวณฺโณ;

在周遍山的山顶上，世间怙主，那位无上威容者，为诸比丘所围绕，他散发着六色光网遍及十方，伫立着眺望远方的海洋。

๗๕๔.

754.

ลงฺกาวธู สุมนกูฏ กิรีฏ กูฏํสชฺเชสิ’นคฺฆ ชน ราช มณี มหนฺโต,อิจฺฉตฺถทํ สิวทมปฺปฏิมํ ติโลเกตํ’ทานิ โภ ภชถ เสวถ สพฺพกาลํ;

须摩那峰是楞伽女郎的冠冕之峰，是一颗为世人妆点的伟大、无价的王者之宝珠。它能满足愿望，赐予吉祥，于三界中无可匹敌。诸君啊，请你们时常去礼敬、去亲近它！

๗๕๕.

755.

กาสุํ ตทา สุรวรา สุรสุนฺทรีหิลงฺกาย เสลสิขเรสุ มหาสมชฺชํ,วชฺชึสุ เภริ วิกตี สยเมว สพฺพาภสฺสึสุ ทิพฺพกุสุมาภรณา นภมฺหา;

那时，天神主与美丽的天女们，在楞伽的石峰上举行了盛大的集会。所有的鼓与各种乐器都自动鸣响，天上的花与饰品从空中飘落。

๗๕๖.

756.

ลงฺกมฺพรํ นิขิลมาสิ จ ฉตฺตฉตฺตํนานา วิราค ธช เกตุ สมากุลญฺจ,นานาสุคนฺธ กุสุมาทิ ทิสนฺตราลํ,นานคฺฆิกาวลิ วิราชิต มนฺตฬิกฺขํ;

整个楞伽的天空成了一顶伞盖，充满了各色旗帜与幡幢。四方弥漫着各种芬芳的花朵等，虚空为种种无价之宝的行列所庄严。

๗๕๗.

757.

ตสฺมึ ทิเน’สิ รตนํ มณิโตรเณหิทีปาลิ ปุณฺณฆฏปนฺตีหิ ทสฺสนียํ,สมฺพุทฺธ เทหปริโตคต ฉปฺปภาหิรตฺตํ นภาวนิ จราจร สพฺพทพฺพํ;

是日，处处有宝石与珠宝牌楼，有悦意的成行灯盏与满瓶。因正自觉者身体发出的六色光辉，天空、大地以及一切动与不动的万物，都被染成了红色。

๗๕๘.

758.

มาลาวตํส สมกา คิรโย สมนฺตาหุตฺวา นมนฺติ จ ภมนฺติ สเจตนา’ว,สพฺเพปิ ตตฺถ ตรโวจ ลตาทโย จนจฺจนฺติ ทิพฺพนฏกา วิย โอนตคฺคา;

四周的群山犹如花环与耳饰，仿佛有情识般地旋转、鞠躬。那里所有的树木、藤蔓等，都垂下顶端，宛如天界的舞者般翩翩起舞。

๗๕๙.

759.

เอวํ ตทา มหต วิมฺหย ปาฏิเหเรพุทฺธานุภาว ชนิเต อิธ วตฺตมาเน,ตตฺวาน ธีรจรณํ สมโน สุธาสีเอวํ วที ปรม ปิติมโน อุทคฺโค;

如是，当由佛陀威力所生的此一巨大、奇妙的神变正在发生时，名为须陀西(Sudhāsī)的沙门，见到了坚行者的双足，他心生无上喜悦，意气高扬，如是说道：

๗๖๐.

760.

เย เต มุทุ โกมล รตฺตปาทาสุรตฺต ผุลฺลมฺพุรุโหปมานา,วฏฺฏานุปุพฺพายต องฺคุลิกาสุตมฺพตุงฺคคฺค นขาวลีกา;

彼足柔软娇嫩，色泽红润，犹如盛开的深红莲花；足趾圆润、渐尖而修长，趾甲行列铜色，顶端高耸。

๗๖๑.

761.

สุวณฺณกุมฺมุ’นฺนต ปาทปิฏฺฐินิคุฬฺห โคปฺผายต ปณฺหิภาคาสมจฺฉมายํ สกลํ ปติฏฺฐิตาน ลิมฺปเต สุจฺฉวิตา รชาทิ;

足背高耸如金龟，脚踝深藏，脚跟修长。双足平稳地踏在地面，美好的皮肤不为尘土等所染。

๗๖๒.

762.

สมฺมตฺต หตฺโถสภ หํส สีหสมาน ลีลาย ยหึ ปยาติ,นินฺนุนฺนตา เภริตลา’ว ภุมิโหตาถ ปุปฺผาทิ สุมณฺฑิตา จ;

他所行之处，步态庄严，犹如醉象、公牛、天鹅与狮子。大地变得平坦，无有高下，犹如鼓面，并为鲜花等所庄严。

๗๖๓.

763.

อเปนฺติ มคฺคา สยเมว ขาณุสกณฺฏมูลา กฐลา จ สพฺเพ,คมฺภีร นีราปค ปงฺกทุคฺคาหิตฺวา สภาวํ รมณียเมนฺติ;

路上的树桩、所有带刺的树根与碎石都自动避开。深水、河流、泥沼与险路，都舍弃其本性而变得宜人。

๗๖๔.

764.

วชนฺติ ภุมึ คิรโย ปุรตฺถปสาริเต ปาทวเร ชินสฺส,นิพฺพาติ อคฺคี นรโกทเรปิคณฺหนฺติ ปาเท ปทุมาทโย จ;

当征服者伸出尊足时，前方的山岳没入大地。地狱腹中的火焰也熄灭了，莲花等承接他的双足。

๗๖๕.

765.

อิทญฺหิ เต ปาทตเล ยตีสสนาภิ เนมิ ฆฏิกาวลีหิ,สุสณฺฐิตํ จา’รสหสฺสวนฺตํสนฺทิสฺสเต จกฺกวรํ มหนฺตํ;

制御者啊，在此你的足底，可见一巨大、卓越的法轮，具足轮心、轮辋与轮辐，千辐齐备，形制善好。

๗๖๖.

766.

ตเมว จกฺกํ ปริวารยิตฺวาสิริวจฺฉ โสวตฺถิ’วตํสกา จ,ปาสาท ภทฺราสน ปุณฺณปาติสิตาตปตฺตาสิ มยูรหตฺถา;

围绕着此轮，有吉祥喜旋、万字、华鬘、宫殿、宝座、满瓶、白伞、宝剑与孔雀扇。

๗๖๗.

767.

นีลาทิเภทา กมลุปฺปลา จสเมรุ สตฺตทฺทิ มหาสมุทฺทา,สตฺตาปคา สตฺต มหาสรา จหิมาลโย จกฺกวาฬทฺทิโก จ;

有青色等种种莲花与睡莲；有须弥山、七金山、大海洋；有七条河与七个大湖；有雪山与铁围山。

๗๖๘.

768.

จนฺทกฺกตารา จ ฉเทวโลกาปิตามหาวาส มนุสฺสโลกํ,สุวณฺณ นาวา สิวิกา จ สงฺขํเกลาสเสลํ ธชโตรณา จ;

有月、日、星辰与六欲天；有大梵天居所与人界；有金船、宝轿与法螺；有凯拉萨山、旗帜与牌楼。

๗๖๙.

769.

จินฺตามณุณฺหีส สวจฺฉ เธนูมีนทฺวยํ จกฺกวตฺติ สเสโน,สีห’สฺส มาตงฺค วิยคฺฆราชาหํโสสโภ กิมฺปุริโส มยูโร;

如意宝珠、顶髻、带犊的母牛、双鱼，带军的转轮王，狮子、马、大象、虎王，天鹅、公牛王、紧那罗与孔雀；

๗๗๐.

770.

โกญฺจา จ เอราวณ หตฺถิราชาสจกฺกวากา มกราทโย จ,นานา มหามงฺคล ลกฺขณา เตวิโรจมานา วิลสนฺติ นิจฺจํ;

鹤、埃拉瓦那象王、赤麻鸭与摩竭鱼等，彼等种种大吉祥相，恒常闪耀，光彩庄严；

๗๗๑.

771.

ชาตกฺขเณ ยสฺส มหึ ปเภชฺชวิสาล สตฺตุทฺทย ปงฺกชานิ,ปฏิคฺคเหสุํ จรณานิ ยานิเต ตานิมานจฺฉริยานิ โลเก;

在他诞生之时，七朵大莲花破地而出，承接其双足；这些是世间的稀有之事。

๗๗๒.

772.

วนฺทาปนตฺถายุ’ปนีตกาเลปิตูหิ เต เทวล ตาปสินฺทํ,ปาทานิ คนฺตฺวาน ชฏาสุ ตสฺสอาสุํ ตเว’ตงฺฆิยุคํ อโห โภ;

当被父亲带去向苦行者之王提婆罗(Devala)致敬时，你的双足竟落于他的发髻上；啊！你的这双脚啊！

๗๗๓.

773.

สุทฺโธทนวฺหสฺส นราธิปสฺสสนฺโตส โตเยหิ ปปูริตสฺส,สิโร วิสุทฺธมฺพุ รุหากรสฺสสโรรุ หาสุํ จรณานิ ตุยฺหํ;

当净饭王的心中充满喜悦之水，他的头颅成了纯净的莲池，而你的双足是池中之莲。

๗๗๔.

774.

เย จงฺกเม จงฺกมณาวสาเนโอนมฺม เมรูทย ปพฺพนิณฺทา,ปฏิคฺคเหสุํ จรณานิ ยานิเต ตานิมา’นจฺฉริยานิ โลเก;

经行结束时，在经行之处，须弥山与优陀延(Udaya)山王亦俯首，承接其双足；这些是世间的稀有之事。

๗๗๕.

775.

ยํ วนฺทมาโน ติทิวาธิโป โสยสฺสานุภาเวน คตายุโกปิ,สกิยฐาเน’สินปุนาปิ เต’วํปาทมฺพุชํ ธีร!มหานุภาวํ;

啊，贤者！你的莲足大有威力，三十三天之主向它礼敬；藉由其威力，即使寿尽者，也能再次回到自己的天界。

๗๗๖.

776.

เทหีนมคฺโคปิ นิสากราริมานุนฺนโต โส สยิตสฺส ตุยฺหํ,ปาทสฺส อนฺตมฺปิ น สกฺขิ ทฏฺฐุํอจฺเฉร รูปํ อิทมงฺฆิกญฺชํ;

我慢高涨的罗睺阿修罗，在你躺卧时，连你脚的边缘都无法看见。这莲足的形相，何其稀有！

๗๗๗.

777.

คงฺคาย คงฺคาปติ สนฺนิธาเนตีเร ตทา นมฺมท ชิมฺหคสฺส,ปาทสฺส ลญฺฉํ อกรี มุนินฺทมยฺหํ’ปิ โหตํ กรุณา ตเวสา;

牟尼之王，当时在恒河岸边，在恒河之主面前，你为狡猾的讷尔默(Nammada)留下了足印。愿你的那份慈悲，也同样降临于我！

๗๗๘.

778.

อาราธิโต สจฺจก ตาปเสนอกา ตุวํ สจฺจก พทฺธเสเล,ปาทสฺส ลญฺฉํ ชคโต หิตายมยฺหมฺปิ โหตํ ตมนุคฺคหนฺเต;

应苦行者萨遮迦(Saccaka)的请求，你在他所缚的岩石上，为利世间而留下足印。愿那份慈爱也同样降临于我！

๗๗๙.

779.

สุตฺวาน นาโถ คิรเมตมสฺสปสฺสํ มหาภุติ’มนาคเตสุ,โลกสฺส โลเกหิ มหีย มาโนอกาสิ วาเมน ปเทน ลญฺฉํ;

世尊闻彼之言，预见未来之大福德，为世间所敬奉，遂以左足印下足迹。

๗๘๐.

780.

สมฺโพธิโต อฏฺฐม สารทสฺมึเวสาขมาเส มุณิ ปุณฺณมายํ,ปาทสฺส’ภิญฺญาณมกา’ปรณฺเหสเทวเก สสฺสมเณ มเหนฺเต;

觉悟后的第八年，牟尼于卫塞月月圆之日，在午后留下足印为记，受天人与沙门崇敬。

๗๘๑.

781.

ปตงกฺคิกา สิตฺถก มตฺถกมฺหิยถงฺกิตา ขตฺติย มุทฺทิกาย,อาเสว’เมวํ ชินปาทลญฺฉํสมนฺตกูฏมฺหิ นมสฺสนียํ;

如刹帝利之印，铭刻于蜡上，胜者之足印，在萨曼塔库塔(Samantakūṭa)山顶上，亦应如是受礼敬。

๗๘๒.

782.

อกาลเมโฆ จ ตโต ปวสฺสิวสฺสึสุ นานารตนานิ ขมฺหา,ตถา ปริโต กุสุมมฺพรานิสุวณฺณจุณฺณานิ ชิเนกวณฺณา;

非时慈雨忽飘洒，虚空遍洒诸珍宝，花鬘幡幢周匝落，金色粉末若佛光。

๗๘๓.

783.

ตโต’ปคนฺตฺวา สุคเตภคามีตสฺมึ นิตมฺเพ คิริคพฺภรายํ,ทิวาวิหาราย นิสีทิ ยตฺถสุปากฏํ ตํ ภควาคุหา’ติ;

然后，追随善逝者前往，在山腰的石窟中，为作日住而坐下；那里以“世尊窟”而闻名。

๗๘๔.

784.

ตโตรหนฺตา สุคโตรสา เตคนฺธาทินา สาธุ มเหตฺว สพฺเพ,วนฺทิตฺว กตฺวาน ปทกฺขิณนฺตํตหํ ตหํ’กํสุ ทิวาวิหารํ;

然后，那些阿罗汉，善逝的亲子们，全都用香等善加供养，礼敬并右绕后，各自在各处作日住。

๗๘๕.

785.

ลตงฺคนาโย วิฏปีธวานมาลมฺพ สาขาปุถุลํ’สปสฺเส,สุผุลฺล นมญฺชูกร มญฺชรีหินมสฺสมานา’ว สโทนตคฺคา;

藤女攀附于树肩，以盛开花簇为手，恒常低垂其顶，仿佛正在作顶礼。

๗๘๖.

786.

ติฏฺฐนฺติ รุกฺขา นฏกา’ว ตตฺถสุผุลฺล สาขากร’มุกฺขิปิตฺวา,นมสฺสมานา วิย โอนตคฺคาวตฺตนฺติ มานจฺฉริยานิ นิจฺจํ;

树木立在那里，如同舞者，举起盛开的树枝作为手臂，仿佛顶端弯曲地致敬；稀有之事恒常在此发生。

๗๘๗.

787.

ตเถว อุจฺจาวจ ปพฺพตา จนมสฺสมานา วิย ปาทลญฺฉํ,ติฏฺฐนฺติ นินฺนคฺค สิขา สมนฺตาอิทมฺปิ นิจฺจพภุตเมว ตตฺถ;

恰如高低诸山岳，顶礼足迹影绰绰。峰头俯首环四方，此处常有不思议。

๗๘๘.

788.

ตสฺมึ นเค ปาทวรงฺกิตสฺมึขลมณฺฑโลกาส ปเทสมตฺเต,สโมสรนฺเต พหุเก ชเนปิโหเตว โอกาสม,โห ปทงฺกํ;

在那座标有殊胜足印的山上，即使在仅仅一个打谷场大小的地方，有许多人聚集，也仍然有空间。啊，这足印真奇妙！

๗๘๙.

789.

สโมสริตฺวาน มเหตฺว สตฺเตนิกฺขนฺตมตฺเต ชลทา สเมจฺจ,โสเธนฺติ มาล’มฺพุวเหหิ สาธุอิทมฺปิ นิจฺจพฺภุตเมว ตตฺถ;

当众生聚集供养后刚刚离开，云朵便聚集而来，用花雨之流善加清洁；这也是那里恒常发生的奇妙之事。

๗๙๐.

790.

ปาเทน ผุฏฺฐสฺส สิลาตลสฺสเอตาทิสานจฺฉริยานิ โหนฺติ,โลเกกนาถสฺส อนาสวสฺสมหพฺภุตํ โกนุ กถํ ภเณยฺย;

仅仅被无漏的世间唯一怙主的脚所触及的石面，尚且有如此稀有之事发生，谁又能言说其自身的伟大奇迹呢？

๗๙๑.

791.

ทิวาวิหารํ ภควา สสงฺโฆกตฺวาน ตสฺมึ ปน กิญฺจิกาลํ,มหียมาเนสุ สเทวเกสุตโต คโต โรหณมมฺพรมฺหา;

世尊与僧团，白日少安歇，诸天共赞叹，离空向卢诃那(Rohaṇa)。

๗๙๒.

792.

ตสฺมึ สสงฺโฆ มุนิ ทีฆวาปิยํถูปสฺส ฐาเน ปรมาย ภุมิยา,ครุํ กโรนฺโต ปน ตํ มหีตลํนิโรธภาเวน นิสีทิ สตฺรโช;

在那里，牟尼与僧团在长池(Dīghavāpiya)的塔址，那片殊胜之地，为令那片土地受敬重，他进入灭尽定而坐。

๗๙๓.

793.

ตโต’นุราธํ ภควา นภมฺหาคนฺตฺวาน โพธิฏฺฐิตภุมิยา จ,ฐาเน มหามงฺคลเจติยสฺสตเถว อกฺขนฺตินหิตสฺส ฐาเน;

然后，世尊从空中前往阿努罗陀城(Anurādhapura)，到了菩提树所在之地、大吉祥塔(Mahāmaṅgalacetiya)之处，以及锁骨舍利安置之处。

๗๙๔.

794.

นิสีทิ ปตฺวาน นิราธปีตึสสาวโก เปกฺขม’นาคตทฺธํ,ปติฏฺฐิตา เม ปน โพธิธาตุกโรนฺติ โลเก’ติ ชนสฺส วุทฺธึ;

抵达寂静无欲喜乐境，弟子随侍瞻望未来程。菩提舍利已然安立稳，增长世间福祉佑众生。

๗๙๕.

795.

วุฏฺฐาย ตุฏฺโฐ ภควา นิโรธาคโต สิลาถูปวรสฺส ฐานํ,ฐิโต ตหึ ธมฺมมถุทฺทิสิตฺวาคโต นภา เชตวนํ สุรมฺมํ;

世尊喜悦出灭定，往诣殊胜石塔基。驻彼说法施甘露，腾空飞返祇陀林。

๗๙๖.

796.

เอวํ โส ธมฺมราชา ชนหิตวิหิโต วีต โทสาริวคฺโคลงฺการามาย รมฺเม สุมนคิริสิเร’กาสิ ยํ ปาทลญฺฉํตํ โว สคฺคา’ปวคฺคํ ททติ มุนิสมํ จิตฺต มตฺเต ปสนฺเนตสฺมา โภ!โภ! ปหฏฺฐา นมถ มหถ ตํ สาธุ สาธุปฺปสตฺถํ;

如是，法王为利众生、远离过患与怨敌，在美丽的楞伽(Laṅkā)苏摩那山(Sumanagiri)顶留下了足印。只要心意清净，它便能赐予天界与解脱，如牟尼一般。因此，诸位！请欢喜地礼敬、供养那值得称赞的足印！善哉！善哉！

อิติ สมนฺตกูฏ วณฺณนา นิฏฺฐิตา.

《萨曼塔库塔山释义》终。

คฺรนฺถ สมาปฺติย.

全书终。

๑.

1.

อนนฺตรา สมตฺตายํ สุมณทฺทิสุ วณฺณนา,ตเถว สาธู สงฺกปฺปา ขิปฺปํ ปปฺโปนฺตุ ปาณินํ;

此关于苏摩那(Sumana)等之释义刚一完成，愿众生之善愿亦同样迅速实现。

๒.

2.

โย ยาจิโต’รญฺญวาสี คุณาธาร สุธีมตา,ราหุลตฺเถรนาเมน วิสฺสุเตน มหีตเล;

此书乃应具德、具慧、住于林野、于大地上闻名之罗睺罗长老之请求而作。

๓.

3.

ภุวโนทรมฺหิ ปญฺญาโต รวีวมฺพร มณฺฑเล,อรญฺญรตนานนฺท มหาเถโร มหาคณี;

林野宝藏阿难大长老，大僧团之主，其名声遍于世间，如日于天际。

๔.

4.

ชีวิตํ วิย โย สตฺถุสาสนสฺส มหากวี,สาโร สุปฺปฏิปตฺตีสุ สตฺถสาคร ปารโค;

彼于师教珍如生命，乃大诗人；于善行中为精要，已渡经海之彼岸。

๕.

5.

ตสฺส สิสฺโส’สิ โย วิปฺปคาม วํเสก เกตุโกญาตาคโม’รญฺญวาสี สีลาทิ คุณภูสโณ;

彼为其弟子，出身维帕伽马(Vippagāma)族，乃家族之独旗；通晓圣典，住于林野，以戒等功德为庄严。

๖.

6.

โย’กา สีหลภาสาย สีหลํ สทฺทลกฺขณํ,เตน เวเทหเถเรน กตายมฺปิยสีลินา;

此释义乃由维德哈长老所作，彼喜爱戒律，曾以僧伽罗语造僧伽罗语法。

สิทฺธิรตฺถุ.

愿吉祥成就。