1 නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස
Verehrung dem Erhabenen, dem Würdigen, dem vollkommen Selbst-Erwachten.
චූළගන්ථවංසපාළි
Die kleine Chronik der Texte (Cūḷaganthavaṃsa)
1. පිටකත්තයපරිච්ඡෙදො
1. Die Einteilung der drei Körbe (Piṭakattayapariccheda)
නමස්සෙත්වාන සම්බුද්ධං, අග්ගවංසවරංවරං;
නත්වාන ධම්මං බුද්ධජං, සඞ්ඝඤ්චාපිනිරඞ්ගණං.
Nachdem ich dem vollkommen Erwachten, dem Allerhöchsten der edlen Ahnenreihe, meine Ehrerbietung erwiesen habe, und nachdem ich mich vor der vom Buddha geborenen Lehre sowie vor der makellosen Gemeinschaft verneigt habe,
ගන්ථවංසම්පි නිස්සාය, ගන්ථවංසං පකථිස්සං;
තිපෙටකසමාහාරං, සාධුනං ජඞ්ඝදාසකං.
werde ich, mich auf die Chronik der Texte stützend, die Chronik der Texte darlegen, welche eine Zusammenfassung des Tipiṭaka ist und den Guten als treuer Wegbegleiter dient.
විමතිනොදනමාරම්භං, තං මෙ සුණාථ සාධවො;
සබ්බම්පි බුද්ධවචනං, විමුත්ති ච සහෙතුකං.
Als Werk zur Vertreibung der Zweifel – hört mir zu, ihr Guten! – das gesamte Buddhawort, samt der Befreiung und ihrer Ursache.
හොති එකවිධංයෙව, තිවිධං පිටකෙන ච;
තඤ්ච සබ්බම්පි කෙවලං, පඤ්චවිධං නිකායතො.
Es ist fürwahr von einerlei Art, dreifach nach Körben (Piṭaka) und all dieses gänzlich fünffach nach Sammlungen (Nikāya).
අඞ්ගතො ච නවවිධං, ධම්මක්ඛන්ධගණනතො;
චතුරාසීති සහස්ස, ධම්මක්ඛන්ධපභෙදනන්ති.
Und neunfach nach Gliedern (Aṅga) und nach der Zählung der Lehr-Einheiten (Dhammakkhandha): vierundachtzigtausend Abteilungen von Lehr-Einheiten.
කථං පිටකතො පිටකඤ්හි තිවිධං හොති?
Wie verhält es sich nach Körben? Der Korb ist in der Tat dreifach.
විනයපිටකං, අභිධම්මපිටකං සුත්තන්තපිටකන්ති. තත්ථ කතමං විනය පිටකං? පාරාජිකකණ්ඩං, පාචිත්තියකණ්ඩං, මහාවග්ගකණ්ඩං, චුල්ලවග්ගකණ්ඩං, පරිවාරකණ්ඩන්ති. ඉමානි කණ්ඩානි විනයපිටකං නාම.
Der Korb der Ordensregeln (Vinayapiṭaka), der Korb der höheren Lehre (Abhidhammapiṭaka) und der Korb der Lehrreden (Suttantapiṭaka). Was ist darin der Korb der Ordensregeln? Das Buch über die schwersten Vergehen (Pārājikakaṇḍa), das Buch über die Sühnevergehen (Pācittiyakaṇḍa), das Buch der großen Abteilung (Mahāvaggakaṇḍa), das Buch der kleinen Abteilung (Cullavaggakaṇḍa) und das Buch des Anhangs (Parivārakaṇḍa). Diese Bücher werden der Korb der Ordensregeln genannt.
කතමං අභිධම්මපිටකං? ධම්මසඞ්ගණී-පකරණං, විභඞ්ග-පකරණං, ධාතුකථා-පකරණං, පුග්ගලපඤ්ඤත්ති-පකරණං, කථාවත්ථු-පකරණං, යමක-පකරණං, පට්ඨාන-පකරණන්ති. ඉමානි සත්ත පකරණානි අභිධම්මපිටකං නාම. කතමං සුත්තන්තපිටකං? සීලක්ඛන්ධවග්ගාදිකං, අවසෙසං බුද්ධවචනං සුත්තන්තපිටකං නාම.
Was ist der Korb der höheren Lehre (Abhidhammapiṭaka)? Das Buch 'Einteilung der Phänomene' (Dhammasaṅgaṇī-pakaraṇa), das Buch 'Analysen' (Vibhaṅga-pakaraṇa), das Buch 'Diskussion über die Elemente' (Dhātukathā-pakaraṇa), das Buch 'Beschreibung der Personen' (Puggalapaññatti-pakaraṇa), das Buch 'Streitpunkte' (Kathāvatthu-pakaraṇa), das Buch 'Die Paare' (Yamaka-pakaraṇa) und das Buch 'Die Bedingungsbeziehungen' (Paṭṭhāna-pakaraṇa). Diese sieben Bücher werden Korb der höheren Lehre genannt. Was ist der Korb der Lehrreden (Suttantapiṭaka)? Beginnend mit der Abteilung über die Tugendgruppe (Sīlakkhandhavagga), wird das übrige Buddhawort Korb der Lehrreden genannt.
කථං නිකායතො? නිකායා පඤ්ච විධා හොන්ති. දීඝනිකායො, මජ්ඣිමනිකායො, සංයුත්තනිකායො, අඞ්ගුත්තරනිකායො, ඛුද්දකනිකායොති.
Wie verhält es sich nach Sammlungen (Nikāya)? Die Sammlungen sind fünffach: die Längere Sammlung (Dīghanikāya), die Mittlere Sammlung (Majjhimanikāya), die Gruppierte Sammlung (Saṃyuttanikāya), die Angereihte Sammlung (Aṅguttaranikāya) und die Kleine Sammlung (Khuddakanikāya).
තත්ථ කතමො දීඝ-නිකායො? සීලක්ඛන්ධවග්ගො, මහාවග්ගො, පාථිකවග්ගොති, ඉමෙ තයො වග්ගා දීඝනිකායො නාම. ඉමෙසු තීසු වග්ගෙසු, චතුතිංස වග්ගානි ච හොන්ති. [චතුතිංසෙව සුත්තන්තා, සීලක්ඛන්ධවග්ගාදිකා, යස්ස භවන්ති සො යෙව දීඝනිකාය නාම හොති.]
Was ist darin die Längere Sammlung (Dīghanikāya)? Die Abteilung über die Tugendgruppe (Sīlakkhandhavaggo), die Große Abteilung (Mahāvaggo) und die Pāthika-Abteilung (Pāthikavaggo) – diese drei Abteilungen werden Dīghanikāya genannt. In diesen drei Abteilungen gibt es vierunddreißig [Lehrreden]. [Genau vierunddreißig Lehrreden, beginnend mit der Abteilung über die Tugendgruppe, sind darin enthalten; was diese besitzt, das eben wird Dīghanikāya genannt.]
කතමො මජ්ඣිමනිකායො? මූලපණ්ණාසො, මජ්ඣිමපණ්ණාසො, උපරිපණ්ණාසොති, ඉමෙ තයො පණ්ණාසා මජ්ඣිමනිකායො නාම. ඉමෙසු තීසු පණ්ණාසෙසු ද්වෙපඤ්ඤාසාධික-සුත්ත-සතානි හොන්ති [දියඩ්ඪසතසුත්තන්තා, ද්වි සුත්තං යස්ස සන්තිසො, මජ්ඣිමනිකායො නාමො මූලපණ්ණාසමාදි හොති.]
Was ist die Mittlere Sammlung (Majjhimanikāya)? Die ersten fünfzig (Mūlapaṇṇāso), die mittleren fünfzig (Majjhimapaṇṇāso) und die oberen fünfzig (Uparipaṇṇāso) – diese drei Fünfzigergruppen werden Majjhimanikāya genannt. In diesen drei Fünfzigergruppen gibt es einhundertzweiundfünfzig Lehrreden. [Einhundertundzweiundfünfzig Lehrreden sind darin vorhanden; was mit der ersten Fünfzigergruppe beginnt, das wird Majjhimanikāya genannt.]
කතමො සංයුත්තනිකායො? සගාථාවග්ගො, නිදානවග්ගො, ඛන්ධකවග්ගො, සළායතනවග්ගො, මහාවග්ගොති, ඉමෙ පඤ්ච වග්ගා සංයුත්තනිකායො නාම. ඉමෙසු පඤ්චසු වග්ගෙසු ද්වාසට්ඨිසුත්තසත්තසතාධිකසත්ත-සුත්තසහස්සානි හොන්ති. [ද්වාසට්ඨි-සත්ත-සතානි, සත්තසහස්සකානි ච.] සුත්තානි යස්ස හොන්ති සො, සගාථාදිකවග්ගකො, සංයුත්තනිකායො නාමො වෙදිතබ්බො ච විඤ්ඤූනාති.
Was ist die Gruppierte Sammlung (Saṃyuttanikāya)? Die Abteilung mit Versen (Sagāthāvaggo), die Abteilung der Ursachen (Nidānavaggo), die Abteilung der Daseinsgruppen (Khandhakavaggo), die Abteilung der sechs Sinnesgebiete (Saḷāyatanavaggo) und die Große Abteilung (Mahāvaggo) – diese fūnf Abteilungen werden Saṃyuttanikāya genannt. In diesen fūnf Abteilungen gibt es siebentausendsiebenhundertzweiundsechzig Lehrreden. [Siebentausend und siebenhundertzweiundsechzig Lehrreden.] Was diese Lehrreden besitzt, beginnend mit der Abteilung mit Versen, das soll von den Weisen als Saṃyuttanikāya verstanden werden.
කතමො අඞ්ගුත්තරනිකායො? එක්කනිපාතො, දුක්කනිපාතො, තික්කනිපාතො, චතුක්කනිපාතො, පඤ්චකනිපාතො, ඡක්කනිපාතො, සත්තකනිපාතො, අට්ඨකනිපාතො, නවකනිපාතො, දසකනිපාතො, එකාදසනිපාතොති, ඉමෙ එකාදස නිපාතා අඞ්ගුත්තරනිකායො නාම. ඉමෙසු එකාදස නිපාතෙසු සත්ත-පඤ්ඤාස-පඤ්ච-සතාධිකනව-සුත්ත-සහස්සානි හොන්ති. [නවසුත්තසහස්සානි, පඤ්චසතමත්තානි ච, සත්තපඤ්ඤාසාධිකානි, සුත්තානි යස්ස හොන්ති සො, අඞ්ගුත්තරනිකායොති, එක්කනිපාතකාදිකොති.]
Was ist die Angereihte Sammlung (Aṅguttaranikāya)? Das Einer-Buch (Ekkanipāto), das Zweier-Buch (Dukkanipāto), das Dreier-Buch (Tikkanipāto), das Vierer-Buch (Catukkanipāto), das Fünfer-Buch (Pañcakanipāto), das Sechser-Buch (Chakkanipāto), das Siebener-Buch (Sattakanipāto), das Achter-Buch (Aṭṭhakanipāto), das Neuner-Buch (Navakanipāto), das Zehner-Buch (Dasakanipāto) und das Elfer-Buch (Ekādasanipāto) – diese elf Bücher werden Aṅguttaranikāya genannt. In diesen elf Büchern gibt es neuntausendfünfhundertsiebenundfünfzig Lehrreden. [Neuntausend Lehrreden und rund fünfhundert, vermehrt um siebenundfünfzig; was diese Lehrreden besitzt, beginnend mit dem Einer-Buch, das ist als Aṅguttaranikāya bekannt.]
කතමො ඛුද්දකනිකායො? ඛුද්දකපාඨො, ධම්මපදං, උදානං, ඉතිවුත්තකං, සුත්තනිපාතො, විමානවත්ථු, පෙතවත්ථු, ථෙරකථා, ථෙරීකථා, ජාතකං, මහානිද්දෙසො, පටිසම්භිදාමග්ගො, අපදානං, බුද්ධවංසො, චරියාපිටකං, විනයපිටකං, අභිධම්මපිටකන්ති. ඉමෙසු සත්තරසසු ගන්ථෙසු අනෙකානි සුත්ත-සහස්සානි හොන්ති. [අනෙකානි සුත්ත-සහස්සානි, නිද්දිට්ඨානි මහෙසිනා, නිකායෙ පඤ්චමෙ ඉමෙ, ඛුද්දකෙ ඉති විසුතෙති.]
Was ist die Kleine Sammlung (Khuddakanikāya)? Die kurzen Stücke (Khuddakapāṭho), die Worte der Lehre (Dhammapadaṃ), die feierlichen Aussprüche (Udānaṃ), das 'So wurde es gesagt' (Itivuttakaṃ), die Sammlung der Lehrreden (Suttanipāto), die Geschichten von den Götterpalästen (Vimānavatthu), die Geschichten von den Hungergeistern (Petavatthu), die Erzählungen der Älteren (Therakathā), die Erzählungen der Älterinnen (Therīkathā), die Wiedergeburtsgeschichten (Jātakaṃ), die große Worterklärung (Mahāniddeso), der Weg der Analyse (Paṭisambhidāmaggo), die Lebensbeschreibungen (Apadānaṃ), die Chronik der Buddhas (Buddhavaṃso), der Korb der Verhaltensweisen (Cariyāpiṭakaṃ), der Korb der Ordensregeln (Vinayapiṭakaṃ) und der Korb der höheren Lehre (Abhidhammapiṭakaṃ). In diesen siebzehn Werken gibt es viele tausend Lehrreden. [Viele tausend Lehrreden wurden vom Großen Seher verkündet; in dieser fünften Sammlung, die als die Kleine (Khuddaka) bekannt ist.]
කථං අඞ්ගතො අඞ්ගහි නව විධං හොති? සුත්තං, ගෙය්‍යං, වෙය්‍යාකරණං, ගාථා, උදානං, ඉතිවුත්තකං, ජාතකං, අබ්භුතධම්මං, වෙදල්ලන්ති, නවප්පභෙදං හොති. තත්ථ උභතො විභඞ්ගනිද්දෙසඛන්ධකපරිවාරා, සුත්තනිපාතෙ, මඞ්ගලසුත්ත, රතනසුත්ත, තුවට්ටකසුත්තානි. අඤ්ඤම්පි සුත්තනාමකං තථාගතවචනං, සුත්තන්ති වෙදිතබ්බං. සබ්බං සගාථකං ගෙය්‍යන්ති වෙදිතබ්බං. විසෙසනසංයුත්තකෙ සකලොපි සගාථකවග්ගො, සකලං අභිධම්මපිටකං නිගාථකඤ්ච සුත්තයඤ්ච අඤ්ඤම්පි අට්ඨහි අඞ්ගෙහි අසඞ්ගහිතං බුද්ධවචනං තං වෙය්‍යාකරණන්ති වෙදිතබ්බං. ධම්මපදං, ථෙරකථා, ථෙරීකථා, සුත්තනිපාතෙ, නො සුත්තනාමිකා සුද්ධිකගාථා, ගාථාති වෙදිතබ්බා. සොමනස්ස ඤාණමයිකගාථා පටික-සංයුත්තා ද්වෙ අසීතිසුත්තන්තා උදානන්ති වෙදිතබ්බා. වුත්තඤ්හෙතං භගවතාතිආදිනයප්පවත්තා දසුත්තරසතසුත්තන්තා, ඉතිවුත්තකන්ති වෙදිතබ්බා. අපණ්ණකජාතකාදීනි පඤ්ඤාසාදිකානි. පඤ්චජාතකසතානි, ජාතකන්ති වෙදිතබ්බං. චත්තාරො මෙ භික්ඛවෙ අච්ඡරියා අභූතධම්මා, ආනන්දෙතිආදිනයප්පවත්තා සබ්බෙපි අච්ඡරිය අභූතධම්මපටිසංයුත්තා සුත්තන්තා අභූතධම්මන්ති වෙදිතබ්බා. චුල්ලවෙදල්ල, මහාවෙදල්ල, සම්මාදිට්ඨි, සක්කපඤ්හ, සඞ්ඛාරභාජනිය, මහාපුණ්ණමසුත්තන්තාදයො සබ්බෙපි වෙදඤ්ච තුට්ඨිඤ්ච ලද්ධා [පුච්ඡ] ලද්ධා පුච්ඡිතසුත්තන්තා, වෙදල්ලන්ති වෙදිතබ්බා. කතමානි චතුරාසීති ධම්මක්ඛන්ධසහස්සානි දුජානානි, චතුරාසීති ධම්මක්ඛන්ධසහස්සානි සචෙ විත්ථාරෙන කථිස්සං අතිපපඤ්චො භවිස්සති. තස්මා නය වසෙන කථිස්සාමි. එකං වත්ථු, එකො ධම්මක්ඛන්ධො, එකං නිදානං එකො ධම්මක්ඛන්ධො, එකං පඤ්හා පුච්ඡන්තං එකො ධම්මක්ඛන්ධො, එකං පඤ්හා විසජ්ජනං එකො ධම්මක්ඛන්ධො, චතුරාසීති ධම්මක්ඛන්ධසහස්සානි කෙන භාසිතානි, කත්ථ භාසිතානි, කදා භාසිතානි, කමාරබ්භ භාසිතානි, කිමත්ථං භාසිතානි, කෙන ධාරිතානි, කෙනාභතානි, කිමත්ථං පරියාපුණිතබ්බානි. තත්‍රායං විසජ්ජනා, කෙන භාසිතානීති? බුද්ධානු බුද්ධෙහි භාසිතානි. කත්ථ භාසිතානීති? දෙවෙසු ච මානුස්සෙසු ච, භාසිතානි. කදා භාසිතානීති? භගවතො ධරමානකාලෙ චෙව පච්ඡිමකාලෙ ච භාසිතානි. කතමාරබ්භ භාසිතානීති? පඤ්චවග්ගියාදිකෙ වෙනෙය්‍ය බන්ධවෙ ආරබ්භ භාසිතානීති. කිමත්ථං භාසිතානීති? තිවජ්ජඤ්ච අවජ්ජඤ්ච ඤත්වා වජ්ජං පහාය අවජ්ජෙ පටිපත්තිත්වා නිබ්බානපරියන්තෙ. දිට්ඨ-ධම්මිකසම්පරායිකත්ථෙ සම්පාපුණිතුං.
Wie ist es nach seinen Gliedern neunfach gegliedert? Es ist neunfach unterteilt in: Lehrrede (Sutta), Deklamation (Geyya), Erläuterung (Veyyākaraṇa), Strophen (Gāthā), Feierliche Aussprüche (Udāna), Wie-es-gesagt-wurde (Itivuttaka), Geburtsgeschichten (Jātaka), Wunderbare Phänomene (Abbhutadhamma) und Analysen (Vedalla). Darunter sind die beiden Vibhaṅgas, die Erklärungen (Niddesa), die Abschnitte (Khandhaka) und das Beiwerk (Parivāra) sowie im Suttanipāta das Maṅgala-Sutta, das Ratana-Sutta und das Tuvaṭṭaka-Sutta zu verstehen. Auch jedes andere Wort des Vollendeten, das den Namen „Sutta“ trägt, ist als Lehrrede (Sutta) zu verstehen. Alles, was mit Strophen versehen ist, ist als Deklamation (Geyya) zu verstehen. Die gesamte Strophen-Abteilung (Sagāthāvagga) im Saṃyuttanikāya, der gesamte Abhidhammapiṭaka, das, was keine Strophen enthält, sowie das sonstige Wort des Buddha, das nicht in den anderen acht Gliedern enthalten ist, ist als Erläuterung (Veyyākaraṇa) zu verstehen. Das Dhammapada, die Theragāthā, die Therīgāthā und jene reinen Strophen im Suttanipāta, die nicht den Namen „Sutta“ tragen, sind als Strophen (Gāthā) zu verstehen. Die zweiundachtzig Lehrreden, die mit Strophen voller Freude und Erkenntnis verbunden sind, sind als Feierliche Aussprüche (Udāna) zu verstehen. Die einhundertzehn Lehrreden, die mit der Formel „Dies wurde in der Tat vom Erhabenen gesagt“ beginnen, sind als Wie-es-gesagt-wurde (Itivuttaka) zu verstehen. Die fünfhundert Geburtsgeschichten, beginnend mit dem Apaṇṇaka-Jātaka und den anderen in den fünfzig Abschnitten, sind als Geburtsgeschichten (Jātaka) zu verstehen. Alle jene Lehrreden, die mit außergewöhnlichen und wunderbaren Phänomenen zu tun haben, wie jene, die beginnen mit „Diese vier wunderbaren und erstaunlichen Dinge, ihr Mönche, gibt es an Ānanda...“, sind als Wunderbare Phänomene (Abbhutadhamma) zu verstehen. Die Lehrreden wie das Culla-Vedalla, das Mahā-Vedalla, das Sammādiṭṭhi-Sutta, das Sakkapañha-Sutta, das Saṅkhārabhājaniya-Sutta, das Mahāpuṇṇama-Sutta und alle anderen Lehrreden, in denen durch Fragen und Antworten Wissen und Freude erlangt werden, sind als Analysen (Vedalla) zu verstehen. Welches sind die vierundachtzigtausend Lehrabschnitte, die schwer zu erkennen sind? Wenn ich diese vierundachtzigtausend Lehrabschnitte im Detail erklären würde, gäbe es eine allzu große Weitschweifigkeit. Daher werde ich sie gemäß der Methode erklären. Eine Begebenheit ist ein Lehrabschnitt; ein Anlass ist ein Lehrabschnitt; eine gestellte Frage ist ein Lehrabschnitt; die Beantwortung einer Frage ist ein Lehrabschnitt. Von wem wurden die vierundachtzigtausend Lehrabschnitte verkündet, wo wurden sie verkündet, wann wurden sie verkündet, in Bezug auf wen wurden sie verkündet, zu welchem Zweck wurden sie verkündet, von wem wurden sie bewahrt, von wem wurden sie überliefert, und zu welchem Zweck sollten sie gelernt werden? Hier ist die Antwort darauf: Von wem wurden sie verkündet? Sie wurden von den Buddhas und den nachfolgenden Erleuchteten verkündet. Wo wurden sie verkündet? Unter Göttern und Menschen wurden sie verkündet. Wann wurden sie verkündet? Zu Lebzeiten des Erhabenen sowie auch in der späteren Zeit wurden sie verkündet. In Bezug auf wen wurden sie verkündet? Sie wurden in Bezug auf die zu bekehrenden Gefährten verkündet, beginnend mit der Gruppe der fünf Mönche. Zu welchem Zweck wurden sie verkündet? Damit man das Tadelnswerte und das Untadelige erkennt, das Tadelnswerte aufgibt, sich im Untadeligen übt, um schließlich das Nibbāna zu erreichen und das Wohl im gegenwärtigen und im zukünftigen Leben zu erlangen.
කෙන ධාරිතානීති? අනුබුද්ධෙහි චෙව සිස්සානුසිස්සෙහි ච ධාරිතානි. කෙනා භතානීති? ආචරිය පරංපරෙහි ආභතානි. කිමත්ථං පරියාපුණිතබ්බානීති? වජ්ජඤ්ච අවජ්ජඤ්ච ඤත්වා වජ්ජං පහාය අවජ්ජෙ පටිපත්තිත්වා නිබ්බානපරියන්තෙ දිට්ඨධම්මිකසම්පරායිකත්ථෙ, සංපාපුණිතුං, යදෙවං තාය නිබ්බානපරියන්තෙ දිට්ඨධම්මිකසම්පරායිකත්ථෙ සාධිකානි හොන්ති. තෙව තත්ථ කෙහි අප්පමත්තෙන පරියාපුණිතබ්බානි ධාරෙතබ්බානි ධාරෙතබ්බානි වාචෙතබ්බානි සජ්ඣායං කාතබ්බානීති [ඉති චුල්ලගන්ථවංසෙ පිටකත්තය දීපකො නාම පඨමො පරිච්ඡෙදො.]
Von wem wurden sie bewahrt? Sie wurden sowohl von den nachfolgenden Erleuchteten als auch von der Nachfolge der Schüler und deren Schülern bewahrt. Von wem wurden sie überliefert? Sie wurden durch die Nachfolge der Lehrer überliefert. Zu welchem Zweck sollten sie gelernt werden? Damit man das Tadelnswerte und das Untadelige erkennt, das Tadelnswerte aufgibt, sich im Untadeligen übt, um schließlich das Nibbāna zu erreichen und das Wohl im gegenwärtigen und im zukünftigen Leben zu erlangen; da sie auf diese Weise dazu führen, das Wohl im gegenwärtigen und im zukünftigen Leben bis hin zum Nibbāna zu verwirklichen. Daher sollten sie dort von jenen mit Eifer gelernt, bewahrt, bewahrt, gelehrt und rezitiert werden. [So endet das erste Kapitel namens „Die Erläuterung der drei Körbe“ in der Kleinen Chronik der literarischen Werke (Cullaganthavaṃsa).]
2. ගන්ථකාරකාචරිය-පරිච්ඡෙදො
2. Das Kapitel über die Lehrer, die Verfasser von Werken waren
ආචරියො පන අත්ථි. පොරාණාචරියා අත්ථි, අට්ඨකථාචරියා අත්ථි, ගන්ථකාරකාචරියා අත්ථි, තිවිධනාමිකාචරියා. කතමෙ පොරාණාචරියා? පඨමසඞ්ගායනායං පඤ්චසතා ඛීණාසවා පඤ්චන්නං නිකායානං නාමඤ්ච අත්ථඤ්ච අධිප්පායඤ්ච යදඤ්ච බ්‍යඤ්ජන සොධනඤ්ච අවසෙසං කිච්චං කරිංසු. දුතියසඞ්ගායනායං සත්තසතා ඛීණාසවා තෙසංයෙව සද්දත්ථාදිකං කිච්චං පුන කරිංසු. තතියසඞ්ගායනායං සහස්සමත්තා ඛීණාසවා තෙසංයෙව සද්දත්ථාදිකං කිච්චං පුන කරිංසු. ඉච්චෙවං ද්වෙසතාධිකා ද්වෙසහස්ස ඛීණාසවා මහාකච්චායනං ඨපෙත්වා අවසෙසා පොරාණාචරියා නාම. යෙ පොරාණාචරියා තෙයෙව අට්ඨකථාචරියා නාම. කතමෙ ගන්ථකාරකාචරියා? මහාඅට්ඨකථිකාපෙභදඅනෙකාචරියා ගන්ථකාරකාචරියා නාම. කතමෙ තිවිධ නාමාචරියා මහාකච්චායනො තිවිධනාමං. කතමෙ ගන්ථා මහාකච්චායනෙන කතා? කච්චායනගන්ථො, මහානිරුත්තිගන්ථො, චුල්ලනිරුත්තිගන්ථො, යමකගන්ථො, නෙත්තිගන්ථො, පෙටකොපදෙසගන්ථොති, ඉමෙ ඡ ගන්ථා මහාකච්චායනෙන කතා. කතමෙ අනෙකාචරියෙන කතා ගන්ථා? මහාපච්චරිකාචරියො මහාපච්චරියං නාම ගන්ථං අකාසි. මහාකුරුන්දිකාචරියො කුරුන්දි නාම ගන්ථං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො මහාපච්චරිය ගන්ථස්ස අට්ඨකථං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො කුරුන්දි ගන්ථස්ස අට්ඨකථං අකාසි, මහාබුද්ධඝොසා නාමචරියො විසුද්ධිමග්ගො දීඝනිකායස්ස සුමඞ්ගලවිලාසනි නාම අට්ඨකථා, මජ්ඣිමනිකායස්ස පපඤ්චසූදනී නාම අට්ඨකථා, සංයුත්තනිකායස්ස සාරත්ථප්පකාසිනී නාම අට්ඨකථා, අඞ්ගුත්තරනිකායස්ස මනොරථපූරණී නාම අට්ඨකථා, පඤ්චවිනය ගන්ථානං සමන්තපාසාදිකා නාම අට්ඨකථා, සත්තන්නං අභිධම්මගන්ථානං පරමත්ථකථා නාම අට්ඨකථා, පාතිමොක්ඛ සංඛාතාය මාතිකාය කඞ්ඛාවිතරණීති විසුද්ධි නාම අට්ඨකථා, ධම්මපදස්ස අට්ඨකථා, ජාතකස්ස අට්ඨකථා, ඛුද්දකපාඨස්ස අට්ඨකථා, සුත්තනිපාතස්ස අට්ඨකථා, අපදානස්ස අට්ඨකථාති, ඉමෙ තෙරස ගන්ථෙ අකාසි. බුද්ධදත්තොනාමාචරියො විනය විනිච්ඡයො, උත්තරවිනිච්ඡයො, අභිධම්මාවතාරො, බුද්ධවංසස්ස මධුරත්ථවිලාසිනී නාම අට්ඨකථාති, ඉමෙ චත්තාරො ගන්ථෙ අකාසි. ආනන්දොනාමාචරියා සත්තාභිධම්මගන්ථට්ඨකථාය මූටීකං නාම ටීකං අකාසි. ධම්මපාලාචරියො නෙත්තිප්පකරණට්ඨකථා, ඉතිවුත්තකට්ඨකථා, උදානට්ඨකථා, චරියාපිටකට්ඨකථා, ථෙරකථට්ඨකථා, ථෙරීකථට්ඨකථා, විමානවත්ථුස්ස විමලවිලාසිනි නාම අට්ඨකථා, පෙතවත්ථුස්ස විමලවිලාසිනි නාම අට්ඨකථා, විසුද්ධිමග්ගස්ස පරමත්ථමඤ්ජූසා නාම ටීකා, දීඝනිකායස්ස අට්ඨකථාදීනං චතුන්නං අට්ඨකථානං ලීනත්ථප්පකාසනි නාම ටීකා, ජාතකට්ඨකථාය ලීනත්ථප්පකාසනි නාම ටීකා, නෙත්තිපකරණට්ඨකථාය ටීකා, බුද්ධවංසට්ඨකථාය පරමත්ථදීපනී නාම ටීකා, අභිධම්මට්ඨකථායටීකා ලීනත්ථවණ්ණනා නාම අනුටීකාති ඉමෙ චුද්දස මත්තෙ ගන්ථෙ අකාසි.
Es gibt jedoch Lehrer. Es gibt die alten Lehrer (Porāṇācariyā), es gibt die Lehrer der Kommentare (Aṭṭhakathācariyā), es gibt die Lehrer, die Verfasser von Büchern sind (Ganthakārakācariyā), und die Lehrer mit dreifachem Namen (Tividhanāmikācariyā). Wer sind die alten Lehrer? Beim ersten Konzil verrichteten fünfhundert Triebversiegte (Khīṇāsavā) das Werk des Bereinigens von Namen, Bedeutung, Absicht, Formulierung und Buchstaben der fünf Nikāyas sowie die übrigen Aufgaben. Beim zweiten Konzil verrichteten siebenhundert Triebversiegte erneut das Werk, das die Bedeutung der Wörter und so weiter eben jener betrifft. Beim dritten Konzil verrichteten etwa tausend Triebversiegte erneut das Werk, das die Bedeutung der Wörter und so weiter eben jener betrifft. Somit werden diese zweitausendzweihundert Triebversiegten, ausgenommen Mahākaccāyana, die alten Lehrer genannt. Diejenigen, die die alten Lehrer sind, sind eben auch die Lehrer der Kommentare. Wer sind die Lehrer, die Verfasser von Büchern sind? Die Verfasser des Mahā-Aṭṭhakathā, Pebhada und zahlreiche andere Lehrer werden als die Verfasser von Büchern bezeichnet. Wer sind die Lehrer mit dem dreifachen Namen? Mahākaccāyana ist derjenige mit dem dreifachen Namen. Welche Bücher wurden von Mahākaccāyana verfasst? Das Kaccāyana-Buch, das Mahānirutti-Buch, das Cullanirutti-Buch, das Yamaka-Buch, das Netti-Buch und das Peṭakopadesa-Buch – diese sechs Bücher wurden von Mahākaccāyana verfasst. Welche Bücher wurden von verschiedenen anderen Lehrern verfasst? Der Lehrer der Mahāpaccarī verfasste das Buch namens Mahāpaccarī. Der Lehrer der Mahākurundī verfasste das Buch namens Kurundī. Ein gewisser Lehrer verfasste den Kommentar zum Mahāpaccarī-Buch. Ein gewisser Lehrer verfasste den Kommentar zum Kurundī-Buch. Der namhafte Lehrer Mahābuddhaghosa verfasste diese dreizehn Bücher: den Visuddhimagga, den Kommentar zum Dīghanikāya namens Sumaṅgalavilāsinī, den Kommentar zum Majjhimanikāya namens Papañcasūdanī, den Kommentar zum Saṃyuttanikāya namens Sāratthappakāsinī, den Kommentar zum Aṅguttaranikāya namens Manorathapūraṇī, den Kommentar zu den fünf Vinaya-Büchern namens Samantapāsādikā, den Kommentar zu den sieben Abhidhamma-Büchern namens Paramatthakathā, den Kommentar namens Kaṅkhāvitaraṇī (auch bekannt als Visuddhi) zur Mātikā, die als Pātimokkha bezeichnet wird, den Kommentar zum Dhammapada, den Kommentar zum Jātaka, den Kommentar zum Khuddakapāṭha, den Kommentar zum Suttanipāta und den Kommentar zum Apadāna. Der Lehrer namens Buddhadatta verfasste diese vier Bücher: den Vinayavinicchaya, den Uttaravinicchaya, den Abhidhammāvatāra und den Kommentar zum Buddhavaṃsa namens Madhuratthavilāsinī. Der Lehrer namens Ānanda verfasste den Unterkommentar namens Mūlaṭīkā zum Kommentar der sieben Abhidhamma-Bücher. Der Lehrer Dhammapāla verfasste diese ungefähr vierzehn Bücher: den Kommentar zum Netti-Pakaraṇa, den Kommentar zum Itivuttaka, den Kommentar zum Udāna, den Kommentar zum Cariyāpiṭaka, den Kommentar zum Theragāthā, den Kommentar zum Therīgāthā, den Kommentar zum Vimānavatthu namens Vimalavilāsinī, den Kommentar zum Petavatthu namens Vimalavilāsinī, den Unterkommentar zum Visuddhimagga namens Paramatthamañjūsā, den Unterkommentar zu den vier Kommentaren wie dem Kommentar zum Dīghanikāya namens Līnatthappakāsinī, den Unterkommentar zum Jātaka-Kommentar namens Līnatthappakāsinī, den Unterkommentar zum Kommentar des Netti-Pakaraṇa, den Unterkommentar zum Buddhavaṃsa-Kommentar namens Paramatthadīpanī und den ergänzenden Unterkommentar (Anuṭīkā) zum Abhidhamma-Kommentar namens Līnatthavaṇṇanā.
ද්වෙ පුබ්බාචරියානාමා චරියානිරුත්ති මඤ්ජූසං නාම චුල්ලනිරුත්ති ටීකඤ්ච මහානිරුත්ති සඞ්ඛෙපඤ්ච අකංසු. මහාවජිරබුද්ධිනාමාචරියො විනයගණ්ඨිනාම පකරණං අකාසි. දීපඞ්කරසඞ්ඛාතො විමලබුද්ධි නාමාචරියො මුඛමත්තදීපනී නාමකං න්‍යාසප්පකරණං අකාසි. චුල්ලවජිරබුද්ධි නාමාචරියො අත්ථබ්‍යාඛ්‍යානං නාම පකරණං අකාසි.
Zwei frühere Lehrer verfassten den Unterkommentar zum Cullanirutti namens Niruttimañjūsā und die Zusammenfassung des Mahānirutti. Der Lehrer namens Mahāvajirabuddhi verfasste das Werk namens Vinayagaṇṭhi. Der auch als Dīpaṅkara bekannte Lehrer namens Vimalabuddhi verfasste das Nyāsa-Werk namens Mukhamattadīpanī. Der Lehrer namens Cullavajirabuddhi verfasste das Werk namens Atthabyākhyāna.
දීපඞ්කරො නාමාචරියො රූපසිද්ධි පකරණං, රූපසිද්ධි ටීකං, සම්පපඤ්ච සුත්තඤ්චෙති තිවිධං පකරණං අකාසි. ආනන්දාචරියස්ස ජෙට්ඨසිස්සො ධම්මපාලො නාමාචරියො සච්චසඞ්ඛෙපං නාම පකරණං අකාසි. කස්සපො නාමාචරියො මොහවිච්ඡෙදනී, විමතිච්ඡෙදනී, දසබුද්ධවංසො, අනාගතවංසොති, චතුවිධං පකරණං අකාසි.
Der Lehrer namens Dīpaṅkara verfasste das dreifache Werk: das Rūpasiddhi-Werk, den Rūpasiddhi-Unterkommentar und das Sampapañcasutta. Der älteste Schüler des Lehrers Ānanda, ein Lehrer namens Dhammapāla, verfasste das Werk namens Saccasaṅkhepa. Der Lehrer namens Kassapa verfasste das vierfache Werk: die Mohavicchedanī, die Vimaticchedanī, das Dasabuddhavaṃsa und das Anāgatavaṃsa.
මහානාමො නාමාචරියො, සද්ධම්මපකාසනී නාම පටිසම්භිදාමග්ගස්ස අට්ඨකථං අකාසි. දීපවංසො, ථූපවංසො, බොධිවංසො, චූලවංසො, මහාවංසො, පටිසම්භිදාමග්ගට්ඨකථා ගණ්ඨි චෙති ඉමෙ ඡ ගන්ථා මහානාමාචරි විසුං විසුං කතා.
Der Lehrer namens Mahānāma verfasste den Kommentar zum Paṭisambhidāmagga namens Saddhammapakāsanī. Das Dīpavaṃsa, das Thūpavaṃsa, das Bodhivaṃsa, das Cūlavaṃsa, das Mahāvaṃsa und das Paṭisambhidāmagga-Aṭṭhakathā-Gaṇṭhi – diese sechs Bücher wurden vom Lehrer Mahānāma einzeln verfasst.
නවො මහානාමො නාමාචරියො නවං මහාවංස නාම පකරණං අකාසි. උපසෙනො නාමාචරියො සද්ධම්මපජ්ජොතිකං නාම මහානිද්දෙසස්ස අට්ඨකථං අකාසි. මොග්ගලානො නාමාචරියො මොග්ගලානබ්‍යාකරණං නාම පකරණං අකාසි. සඞ්ඝරක්ඛිතො නාමාචරියො, සුබොධාලඞ්කාරං නාම පකරණං අකාසි. වුත්තොදයකාරො නාමාචරියො වුත්තොදයං නාම පකරණං අකාසි. ධම්මසිරි නාමාචරියො ඛුද්දකසික්ඛං නාම පකරණං අකාසි. පුරාණඛුද්දසික්ඛාය ටීකා, මූලසික්ඛා චෙති, ඉමෙ ද්වෙ ගන්ථා ද්වෙහාචරියෙහි විසුං විසුං කතා.
Der neuere Lehrer namens Mahānāma verfasste das Werk namens Neues Mahāvaṃsa. Der Lehrer namens Upasena verfasste den Kommentar zum Mahāniddesa namens Saddhammapajjotikā. Der Lehrer namens Moggalāna verfasste das grammatikalische Werk namens Moggalāna-Byākaraṇa. Der Lehrer namens Saṅgharakkhita verfasste das Werk namens Subodhālaṅkāra. Der Lehrer Vuttodayakāra verfasste das Werk namens Vuttodaya. Der Lehrer namens Dhammasiri verfasste das Werk namens Khuddasikkhā. Der Unterkommentar zur alten Khuddasikkhā und das Mūlasikkhā – diese zwei Bücher wurden von zwei Lehrern einzeln verfasst.
අනුරුද්ධො නාමාචරියො පරමත්ථවිනිච්ඡයං, නාමරූපපරිච්ඡෙදං, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහං චෙති තිවිධං පකරණං අකාසි. ඛෙමො නාමාචරියො ඛෙමං නාම පකරණං අකාසි. සාරිපුත්තො නාමාචරියො විනයට්ඨකථාය සාරත්ථදීපනී නාම ටීකං; විනයසඞ්ගහපකරණං, විනයසඞ්ගහස්සටීකං; අඞ්ගුත්තරට්ඨකථාය සාරත්ථමඤ්ජූසං නාම නවං ටීකං; පඤ්චිකා ටීකඤ්චෙති, ඉමෙ පඤ්ච ගන්ථෙ අකාසි. බුද්ධනාගො නාමාචරියො විනයත්ථමඤ්ජූසං නාම කඞ්ඛාවිතරණීයා ටීකං අකාසි. නවො මොග්ගලානො නාමාචරියො අභිධානප්පදීපිකං නාම පකරණං අකාසි. වාචිස්සරො නාමාචරියො මහාසාමි නාම සුබොධාලඞ්කාරස්ස ටීකා, වුත්තොදය විවරණං, සුමඞ්ගලප්පසාදනි නාම ඛුද්දසික්ඛාය ටීකා; සම්බන්ධචින්තා, සම්බන්ධචින්තාය ටීකා; බාලාවතාරො, මොග්ගලානබ්‍යාකරණස්ස පඤ්චිකාය ටීකා; යොගවිනිච්ඡයො, විනයවිනිච්ඡයස්ස ටීකා, උත්තරවිනිච්ඡයස්ස ටීකා, නාමරූප-පරිච්ඡෙදස්ස විභාගො, සද්දත්ථස්ස පදරූපවිභාවනං; ඛෙමස්ස පකරණස්ස ටීකා, සීමාලඞ්කාරො, මූලසික්ඛාය ටීකා, රූපවිභාගො, පච්චයසඞ්ගහො, සච්චසඞ්ඛෙපස්ස ටීකා චෙති, ඉමෙ අට්ඨාරස ගන්ථෙ අකාසි.
Der Lehrer namens Anuruddha verfasste eine dreifache Abhandlung: den Paramatthavinicchaya, den Nāmarūpapariccheda und den Abhidhammatthasaṅgaha. Der Lehrer namens Khema verfasste die Abhandlung namens Khema. Der Lehrer namens Sāriputta verfasste diese fünf Bücher: den Unterkommentar zum Vinaya-Kommentar namens Sāratthadīpanī, die Vinayasaṅgaha-Abhandlung, den Unterkommentar zum Vinayasaṅgaha, den neuen Unterkommentar zum Aṅguttara-Kommentar namens Sāratthamañjūsā und den Pañcikā-Unterkommentar. Der Lehrer namens Buddhanāga verfasste den Unterkommentar zur Kaṅkhāvitaraṇī namens Vinayatthamañjūsā. Der jüngere Lehrer namens Moggalāna verfasste die Abhandlung namens Abhidhānappadīpikā. Der Lehrer namens Vācissara verfasste diese achtzehn Bücher: den Unterkommentar zum Subodhālaṅkāra namens Mahāsāmi, die Vuttodaya-Erklärung, den Unterkommentar zur Khuddasikkhā namens Sumaṅgalappasādanī, die Sambandhacintā, den Unterkommentar zur Sambandhacintā, den Bālāvatāra, den Unterkommentar zur Pañcikā der Moggalāna-Grammatik, den Yogavinicchaya, den Unterkommentar zum Vinayavinicchaya, den Unterkommentar zum Uttaravinicchaya, die Aufteilung des Nāmarūpapariccheda, die Erklärung der Wortformen der Wortbedeutung (Saddatthapadarūpavibhāvana), den Unterkommentar zur Abhandlung des Khema, den Sīmālaṅkāra, den Unterkommentar zur Mūlasikkhā, den Rūpavibhāga, den Paccayasaṅgaha und den Unterkommentar zum Saccasaṅkhepa.
සුමඞ්ගලො නාමාචරියො අභිධම්මාවතාරස්සටීකං, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහස්සටීකඤ්ච දුවිධං පකරණං අකාසි. බුද්ධපියො නාමාචරියො සාරත්ථසඞ්ගහං නාම පකරණං අකාසි. ධම්මකිත්ති නාමාචරියො දන්තධාතු පකරණං අකාසි. මෙධඞ්කරො නාමාචරියො ජිනචරිතං නාම පකරණං අකාසි. බුද්ධරක්ඛිතො නාමාචරියො ජිනලඞ්කාරං, ජිනලඞ්කාරස්ස ටීකඤ්චාති දුවිධං පකරණං අකාසි. උපතිස්සො නාමාචරියො අනාගතවංසස්ස අට්ඨකථං අකාසි.
Der Lehrer namens Sumaṅgala verfasste eine zweifache Abhandlung: den Unterkommentar zum Abhidhammāvatāra und den Unterkommentar zum Abhidhammatthasaṅgaha. Der Lehrer namens Buddhapiya verfasste die Abhandlung namens Sāratthasaṅgaha. Der Lehrer namens Dhammakitti verfasste die Abhandlung über die Zahnreliquie. Der Lehrer namens Medhaṅkara verfasste die Abhandlung namens Jinacarita. Der Lehrer namens Buddharakkhita verfasste eine zweifache Abhandlung: den Jinalaṅkāra und den Unterkommentar zum Jinalaṅkāra. Der Lehrer namens Upatissa verfasste den Kommentar zum Anāgatavaṃsa.
කඞ්ඛාවිතරණීයා ලීනත්ථප්පකාසිනි, නිසන්දෙහො, ධම්මානුසාරණී, ඤෙය්‍යාසන්තති, ඤෙය්‍යාසන්තතියා ටීකා, සුමතාදාවතාරො, ලොකපඤ්ඤත්ති පකරණං, තථාගතුප්පත්ති පකරණං, නලාටධාතු වණ්ණනා, සීහළවත්ථු, ධම්මදීපකො, පටිපත්තිසඞ්ගහො, විසුද්ධිමග්ගණ්ඨි, අභිධම්මගණ්ඨි, නෙත්තිපකරණගණ්ඨි, විසුද්ධිමග්ගචුල්ලනවටීකා, සොතබ්බමාලිනී, පසාදජනනී, ඔකාසලොකො, සුබොධාලඞ්කාරස්ස නව ටීකා චෙති, ඉමෙ වීසති ගන්ථා වීසතාචරියෙහි විසුං විසුං කතා.
Diese zwanzig Bücher wurden von zwanzig verschiedenen Lehrern jeweils einzeln verfasst: der Unterkommentar zur Kaṅkhāvitaraṇī namens Līnatthappakāsinī, der Nisandeha, die Dhammānusāraṇī, die Ñeyyāsantati, der Unterkommentar zur Ñeyyāsantati, der Sumatādāvatāra, die Lokapaññatti-Abhandlung, die Tathāgatuppatti-Abhandlung, die Beschreibung der Stirnbeinreliquie (Nalāṭadhātuvaṇṇanā), das Sīhaḷavatthu, der Dhammadīpako, der Paṭipattisaṅgaha, der Visuddhimaggagaṇṭhi, der Abhidhammagaṇṭhi, der Nettipakaraṇagaṇṭhi, der kleine neue Unterkommentar zum Visuddhimagga (Visuddhimaggacullanavaṭīkā), die Sotabbamālinī, die Pasādajananī, der Okāsaloko und der neue Unterkommentar zum Subodhālaṅkāra.
සද්ධම්මසිරි නාමාචරියො සද්දත්ථභෙදචින්තා නාම පකරණං අකාසි. දෙවො නාමාචරියො සුමන කූටවණ්ණනං නාම පකරණං අකාසි. චුල්ලබුද්ධඝොසො නාමාචරියො සොතත්ථකිනිදානං නාම පකරණං අකාසි. රට්ඨපාලො නාමාචරියො මධුරසඞ්ගාහණීකිත්ති නාම පකරණං අකාසි. සුභූතචන්දො නාමාචරියො ලිඞ්ගත්ථවිවරණ-පකරණං අකාසි. අග්ගවංසො නාමාචරියො සද්දනීති පකරණං නාම අකාසි. වජිරබුද්ධි නාමාචරියො මහාටීකං නාම න්‍යාසපකරණටීකං අකාසි. ගුණසාගරො නාමාචරියො මුඛමත්තසාරං, මුඛමත්තසාරස්ස ටීකඤ්ච දුවිධං පකරණං අකාසි. අභයො නාමාචරියො සද්දත්ථභෙදචින්තාය මහාටීකං අකාසි. ඤාණසාගරො නාමාචරියො ලිඞ්ගත්ථවිවරණප්පකාසනං නාම පකරණං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො ගූළත්ථටීකං, බාලප්පබොධනඤ්ච දුවිධං පකරණං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො සද්දත්ථ-භෙදචින්තාය මජ්ඣිමටීකං අකාසි. උත්තමො නාමාචරියො බාලාවතාරටීකං, ලිඞ්ගත්ථවිවරණටීකඤ්ච දුවිධං පකරණං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො සද්දත්ථභෙදචින්තාය නව-ටීකං අකාසි. එකො අමච්චො අභිධානප්පදීපිකායටීකං, ගණ්ඨිපකරණස්ස දණ්ඩීප්පකරණස්ස මාගධභූතං ටීකං, කොලද්ධජනස්ස සකටභාසාය කතටීකඤ්ච තිවිධං පකරණං අකාසි. ධම්මසෙනාපති නාමාචරියො කාරිකං, එතිමාසපිදීපනී, මනොහාරඤ්ච තිවිධං පකරණං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො කාරිකාය ටීකං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො එතිමාසපිදීපිකාය ටීකං අකාසි.
Der Lehrer namens Saddhammasiri verfasste die Abhandlung namens Saddatthabhedacintā. Der Lehrer namens Deva verfasste die Abhandlung namens Sumanakūṭavaṇṇanā. Der Lehrer namens Cullabuddhaghosa verfasste die Abhandlung namens Sotatthakīnidāna. Der Lehrer namens Raṭṭhapāla verfasste die Abhandlung namens Madhurasaṅgāhaṇīkitti. Der Lehrer namens Subhūtacanda verfasste die Liṅgatthavivaraṇa-Abhandlung. Der Lehrer namens Aggavaṃsa verfasste die Abhandlung namens Saddanīti. Der Lehrer namens Vajirabuddhi verfasste den großen Unterkommentar namens Nyāsapakaraṇa-Unterkommentar (Nyāsapakaraṇaṭīkā). Der Lehrer namens Guṇasāgara verfasste eine zweifache Abhandlung: den Mukhamattasāra und den Unterkommentar zum Mukhamattasāra. Der Lehrer namens Abhaya verfasste den großen Unterkommentar zur Saddatthabhedacintā. Der Lehrer namens Ñāṇasāgara verfasste die Abhandlung namens Liṅgatthavivaraṇappakāsana. Ein anderer Lehrer verfasste eine zweifache Abhandlung: den Gūḷattha-Unterkommentar und das Bālappabodhana. Ein anderer Lehrer verfasste den mittleren Unterkommentar zur Saddatthabhedacintā. Der Lehrer namens Uttama verfasste eine zweifache Abhandlung: den Unterkommentar zum Bālāvatāra und den Unterkommentar zum Liṅgatthavivaraṇa. Ein anderer Lehrer verfasste den neuen Unterkommentar zur Saddatthabhedacintā. Ein Minister verfasste eine dreifache Abhandlung: den Unterkommentar zur Abhidhānappadīpikā, den in der Māgadhī-Sprache verfassten Unterkommentar zur Gaṇṭhi-Abhandlung und zur Daṇḍī-Abhandlung, und den in Sanskrit (Sakaṭabhāsā) verfassten Unterkommentar für das Volk von Koladdha. Der Lehrer namens Dhammasenāpati verfasste eine dreifache Abhandlung: die Kārikā, die Etimāsapidīpanī und das Manohāra. Ein anderer Lehrer verfasste den Unterkommentar zur Kārikā. Ein anderer Lehrer verfasste den Unterkommentar zur Etimāsapidīpikā.
අඤ්ඤතරො ආචරියො සද්දබින්දු නාම පකරණං අකාසි. සද්ධම්මගුරු නාමාචරියො සද්දවුත්තිප්පකාසකං නාම පකරණං අකාසි. සාරිපුත්තො නාමාචරියො සද්දවුත්තිප්පකාසකස්ස ටීකං අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො කච්චායනසාරං නාම පකරණං කච්චායනසාරස්ස ටීකඤ්ච දුවිධං පකරණං අකාසි. නවො මෙධඞ්කරො නාමාචරියො ලොකදීපකසාරං නාම පකරණං අකාසි. අග්ගපණ්ඩිතො නාමාචරියො ලොකුප්පත්ති නාම පකරණං අකාසි. චීවරො නාමාචරියො ජඞ්ඝදාසකස්ස ටීකං අකාසි. මාතිකත්ථදීපනී, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහවණ්ණනා, සීමාලඞ්කාරස්සටීකා, විනයසමුට්ඨානදීපනී ටීකා, ගණ්ඨි සාරො, පට්ඨානගණනා නයො, සුත්තනිද්දෙසො, පාතිමොක්ඛො, චෙති, ඉමෙ අට්ඨ ගන්ථෙ සද්ධම්මජොතිපාලාචරියො අකාසි. විමලබුද්ධි නාමාචරියො අභිධම්ම-පන්නරසට්ඨානං නාම පකරණං අකාසි. නවො විමලබුද්ධි නාමාචරියො සද්දසාරත්ථජාලිනී, සද්දසාරත්ථජාලිනියා ටීකා, වුත්තොදය ටීකා, පරමත්ථමඤ්ජූසා නාම අභිධම්මසඞ්ගහටීකාය අනුටීකා දසගණ්ඨිවණ්ණනා, මාගධභූතාවිදග්ගමුඛමණ්ඩනටීකා චෙති ඉමෙ ඡ ගන්ථෙ අකාසි. අඤ්ඤතරො ආචරියො පඤ්චපකරණටීකාය නවානුටීකං අකාසි. අරියවංසො නාමාචරියො අභිධම්මසඞ්ගහ-ටීකාය [පරමත්ථ] මණිසාරමඤ්ජූසං නාම නවානුටීකං අකාසි. අභිධම්මත්ථසඞ්ගහස්ස ටීකා, පෙටකොපදෙසස්ස ටීකා, චතුභාණවාරස්ස අට්ඨකථා, මහාසාරපකාසනී, මහාදීපනී, සාරත්ථදීපනී ගති පකරණං, හත්ථසාරො, භුම්මසඞ්ගහො, භුම්මනිද්දෙසො, දසවත්ථුකායවිරතිටීකා, ජොතනා නිරුත්ති, විභත්තිකථා, කච්චායනවිවරණා, සද්ධම්මමාලිනී, පඤ්චගති වණ්ණනා, බාලචිත්තපබොධනං, ධම්මචක්කසුත්තස්ස නවට්ඨකථා, දන්තධාතු පකරණස්ස ටීකා චෙති, ඉමෙ වීසති ගන්ථා නානාචරියෙහි කතා, අඤ්ඤානි පන පකරණානි අත්ථි.
Ein gewisser Lehrer verfasste das Werk namens Saddabindu. Ein Lehrer namens Saddhammaguru verfasste das Werk namens Saddavuttippakāsaka. Ein Lehrer namens Sāriputta verfasste den Kommentar (Ṭīkā) zum Saddavuttippakāsaka. Ein gewisser Lehrer verfasste ein zweifaches Werk, nämlich das Werk namens Kaccāyanasāra und den Kommentar (Ṭīkā) zum Kaccāyanasāra. Ein Lehrer namens der neue Medhaṅkara verfasste das Werk namens Lokadīpakasāra. Ein Lehrer namens Aggapaṇḍita verfasste das Werk namens Lokuppatti. Ein Lehrer namens Cīvara verfasste den Kommentar (Ṭīkā) zum Jaṅghadāsaka. Diese acht Bücher verfasste der Lehrer Saddhammajotipāla: Mātikatthadīpanī, Abhidhammatthasaṅgahavaṇṇanā, Sīmālaṅkāra-ṭīkā, Vinayasamuṭṭhānadīpanī-ṭīkā, Gaṇṭhisāra, Paṭṭhānagaṇanānaya, Suttaniddesa und Pātimokkha. Ein Lehrer namens Vimalabuddhi verfasste das Werk namens Abhidhamma-pannarasaṭṭhāna. Ein Lehrer namens der neue Vimalabuddhi verfasste diese sechs Bücher: Saddasāratthajālinī, den Kommentar (Ṭīkā) zur Saddasāratthajālinī, den Vuttodaya-Kommentar (Ṭīkā), den Unterkommentar (Anuṭīkā) zum Abhidhammasaṅgaha-Kommentar namens Paramatthamañjūsā, die Dasagaṇṭhivaṇṇanā und den Māgadhabhūtāvidaggamukhamaṇḍana-Kommentar (Ṭīkā). Ein gewisser Lehrer verfasste einen neuen Unterkommentar (Anuṭīkā) zum Pañcapakaraṇa-Kommentar (Pañcapakaraṇa-ṭīkā). Ein Lehrer namens Ariyavaṃsa verfasste den neuen Unterkommentar (Anuṭīkā) namens [Paramattha-]Maṇisāramañjūsā zum Abhidhammasaṅgaha-Kommentar. Diese zwanzig Bücher wurden von verschiedenen Lehrern verfasst: der Kommentar (Ṭīkā) zum Abhidhammatthasaṅgaha, der Kommentar (Ṭīkā) zum Peṭakopadesa, der Kommentar (Aṭṭhakathā) zum Catubhāṇavāra, die Mahāsārapakāsanī, die Mahādīpanī, das Sāratthadīpanīgati-Werk, der Hatthasāra, der Bhummasaṅgaha, der Bhummaniddesa, der Dasavatthukāyavirati-Kommentar (Ṭīkā), die Jotanānirutti, die Vibhattikathā, die Kaccāyanavivaraṇā, die Saddhammamālinī, die Pañcagativaṇṇanā, das Bālacittapabodhana, der neue Kommentar (Aṭṭhakathā) zum Dhammacakkasutta und der Kommentar (Ṭīkā) zum Dantadhātupakaraṇa; und es gibt noch andere Werke.
කතමානි සද්ධම්මො පායනො, බාලප්පබොධනපකරණස්ස ටීකා ච, ජිනාලඞ්කාරපකරණස්ස නවටීකා ච, ලිඞ්ගත්ථවිවරණං, ලිඞ්ගවිනිච්ඡයො; පාතිමොක්ඛවිවරණං, පරමත්ථකථාවිවරණං, සමන්තපාසාදිකා විවරණං, චතුභාණවාරට්ඨකථා විවරණං, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහවිවරණං, සච්චසඞ්ඛෙපවිවරණං, සද්දත්ථභෙදචින්තාවිවරණං, සද්දවුත්තිවිවරණං, කච්චායනසාරවිවරණං, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහස්ස ටීකා විවරණං, මහාවෙස්සන්තරාජාතකස්ස විවරණං, සක්කාභිමතං, මහාවෙස්සන්තරජාතකස්ස නවට්ඨකථා, පඨම සංබොධි, ලොකනෙත්ති ච, බුද්ධඝොසාචරියනිදානං මිලින්දපඤ්හා වණ්ණනා, චතුරා රක්ඛා, චතුරක්ඛාය අට්ඨකථා, සද්දවුත්තිපකරණස්ස නවටීකා, ඉච්චෙවං පඤ්චවීසති පමාණානි පකරණානි ලඞ්කො දීපාදීසුට්ඨානෙසු පණ්ඩිතෙහි කතානි අහෙසුං, සම්බුද්ධෙගාථා ච, නරදෙව නාම ගාථා ච, දාතවෙ චීරත්ති ගාථා ච, වීසති ඔවාදගාථා ච, දානසත්තරි, සීලසත්තරි, සප්පාදානවණ්ණනා, අනන්තබුද්ධවන්දනගාථා ච, අට්ඨවීසති බුද්ධවන්දනගාථා ච, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නවන්දනගාථා ච, අසීතිමහාසාවකවන්දනගාථා ච, නවහාරගුණවණ්ණනා චාති, ඉමෙ බුද්ධපණාම-ගාථාදිකා ගාථා යො පණ්ඩිතෙහි ලඞ්කාදීපාදිසුට්ඨානෙසු කතා අහෙසුං [ඉති චුල්ලගන්ථවංසෙ ගන්ථකාරකාචරිය දීපකො නාම දුතියො පරිච්ඡෙදො]
Welche sind diese? Saddhammopāyana, der Kommentar (Ṭīkā) zum Bālappabodhana-Werk, der neue Kommentar (Ṭīkā) zum Jinālaṅkāra-Werk, das Liṅgatthavivaraṇa, das Liṅgavinicchaya, das Pātimokkhavivaraṇa, das Paramatthakathāvivaraṇa, das Samantapāsādikāvivaraṇa, das Catubhāṇavāra-aṭṭhakathā-vivaraṇa, das Abhidhammatthasaṅgahavivaraṇa, das Saccasaṅkhepavivaraṇa, das Saddatthabhedacintāvivaraṇa, das Saddavuttivivaraṇa, das Kaccāyanasāravivaraṇa, das Abhidhammatthasaṅgaha-ṭīkā-vivaraṇa, das Mahāvessantarajātaka-vivaraṇa, das Sakkābhimata, der neue Kommentar (Aṭṭhakathā) zum Mahāvessantarajātaka, die Paṭhamasambodhi, die Lokanetti, das Buddhaghosācariya-nidāna, die Milindapañha-vaṇṇanā, die Caturārakkhā, der Kommentar (Aṭṭhakathā) zur Caturārakkhā und der neue Kommentar (Ṭīkā) zum Saddavuttipakaraṇa – auf diese Weise wurden diese fünfundzwanzig bedeutenden Werke von Gelehrten auf der Insel Laṅkā und an anderen Orten verfasst. Und die Sambuddha-Strophen (gāthā), die Strophen namens Naradeva, die Strophen über das langlebige Spenden (dātave cīratti gāthā), die zwanzig Ermahnungsstrophen (ovādagāthā), die siebzig Strophen über das Geben (dānasattari), die siebzig Strophen über die Tugend (sīlasattari), die Sappādānavaṇṇanā, die Strophen der Verehrung der unendlichen Buddhas, die Strophen der Verehrung der achtundzwanzig Buddhas, die Strophen der Verehrung der Buddhas der Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart, die Strophen der Verehrung der achtzig großen Jünger und die Navahāraguṇavaṇṇanā – diese Strophen, beginnend mit der Verehrung des Buddha, wurden von Gelehrten auf der Insel Laṅkā und an anderen Orten verfasst. [Dies ist das zweite Kapitel namens „Die Darlegung der Buchautoren-Lehrer“ im Culla-Ganthavaṃsa.]
3. ආචරියානං සඤ්ජාතට්ඨානපරිච්ඡෙදො
3. Kapitel über die Herkunftsorte der Lehrer
ආචරියෙසු ච අත්ථි ජම්බුදීපිකාචරියා අත්ථි, ලඞ්කාදීපිකාචරියා. කතමෙ ජම්බුදීපිකාචරියා? කතමෙ ලඞ්කාදීපිකාචරියා? මහාකච්චායනො ජම්බුදීපිකාචරියො සො හි අවන්තිරට්ඨෙ උජ්ජෙනී නගරෙ චන්දපජ්ජොතස්ස නාම රඤ්ඤො පුරොහිතො හුත්වා කාමානං ආදීනවං දිස්වා, ඝරාවාසං පහාය සත්ථුසාසනෙ පබ්බජ්ජිත්වා හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ අකාසි. මහාඅට්ඨකථාචරියො ජම්බුදීපිකො, මහාපච්චරිකාචරියො, මහාකුරුන්දිකාචරියො, අඤ්ඤතරො ආචරියා ද්වෙති ඉමෙ ච භූවාචරියා. ලඞ්කාදීපිකාචරියා නාම තෙ කිර බුද්ධඝොසාචරියස්ස පූරෙ භූතාචරියෙ කාලෙ අහෙසුං. මහාබුද්ධඝොසාචරියො ජම්බුදීපිකො. සො කිර මගධරට්ඨෙ ඝොසකගාමෙ රඤ්ඤො පුරොහිතස්ස කෙසි නාම බ්‍රාහ්මණස්ස පුත්තො, සත්ථුසාසනෙ පබ්බජ්ජිත්වා ලඞ්කාදීපං ගතො හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ අකාසි.
Unter den Lehrern gibt es Lehrer aus Jambudīpa und Lehrer von der Insel Laṅkā. Wer sind die Lehrer aus Jambudīpa? Wer sind die Lehrer von der Insel Laṅkā? Mahākaccāyana war ein Lehrer aus Jambudīpa. Er war nämlich der Hauspriester des Königs namens Caṇḍapajjota in der Stadt Ujjenī im Land Avanti; als er das Elend der Sinnenlüste sah, verließ er das Hausleben, empfing die Ordination in der Lehre des Meisters und verfasste die oben erwähnten Werke. Der Verfasser der Großen Kommentare (Mahāaṭṭhakathā) stammte aus Jambudīpa, ebenso der Verfasser des Mahāpaccarī-Kommentars, der Verfasser des Mahākurundī-Kommentars und zwei andere Lehrer – diese waren frühere Lehrer. Was die Lehrer von der Insel Laṅkā betrifft, so lebten sie, wie man sagt, in der Zeit der früheren Lehrer vor dem Lehrer Buddhaghosa. Der große Lehrer Buddhaghosa stammte aus Jambudīpa. Er war, wie man sagt, der Sohn des Brahmanen namens Kesi, des Hauspriesters des Königs im Dorf Ghosaka im Land Magadha. Nachdem er in der Lehre des Meisters ordiniert worden war, ging er zur Insel Laṅkā und verfasste die oben erwähnten Werke.
බුද්ධදත්තාචරියො, ආනන්දාචරියො, ධම්මපාලාචරියො, ද්වෙ බුබ්බාචරියො, මහාවජිර-බුද්ධාචරියො, චුල්ලවජිර-බුද්ධාචරියො, විමලබුද්ධසඞ්ඛාතො දීපඞ්කරාචරියො, චුල්ලදීපඞ්කරාචරියො, චුල්ලධම්මපාලාචරියො, කස්සපාචරියොති ඉමෙ එකාදසචරියා ජම්බුදීපිකා හෙට්ඨා වුත්තපකාරෙ ගන්ථෙ අකංසු. මහානාමාචරියො, අඤ්ඤතරාචරියා, චුල්ලමහානාමාචරියො, උපසෙනාචරියො, මොග්ගලානාචරියො, සඞ්ඝරක්ඛිතාචරියො, වුත්තොදයකාරාචරියො, ධම්මසිරාචරියො, අඤ්ඤතරා ද්වාචරියා, අනුරුද්ධාචරියො, ඛෙමාචරියො, සාරිපුත්තාචරියො, බුද්ධනාගාචරියො, චුල්ලමොග්ගලානාචරියො, වාචිස්සවාචරියො, සුමඞ්ගලාචරියො, බුද්ධපියාචරියො, ධම්මකිත්ති ආචරියො මෙධඞ්කරාචරියො, බුද්ධරක්ඛිතාචරියො, උපතිස්සා චරියො, අඤ්ඤතරා වීසතාචරියා, සද්ධම්මසිරාචරියො, දෙවාචරියො, චුල්ලබුද්ධඝොසාචරියො, සාරිපුත්තාචරියො, රට්ඨපාලාචරියොති ඉමෙ ද්වෙ පඤ්ඤාසාචරියා ලඞ්කාදීපිකාචරියා නාම. සුභූතචන්දාචරියො, අග්ගවංසාචරියො, නවො වජිරබුද්ධාචරියො, ගුණසාගරාචරියො, අභයාචරියො, ඤාණසාගරාචරියො, අඤ්ඤතරා ද්වාචරියා, උත්තමාචරියො, අඤ්ඤතරො ආචරියො, අඤ්ඤතරො මහාමච්චො, ධම්මසෙනාපතාචරියො, අඤ්ඤතරා තයො ආචරියා, සද්ධම්මගුරු ආචරියො, සාරිපුත්තාචරියො, අඤ්ඤතරො එකා ආචරියො, මෙධඞ්කරාචරියො, අග්ගපණ්ඩිතාචරියො, චීවරාචරියො, සද්ධම්මජොතිපාලාචරියො, විමලබුද්ධාචරියොති ඉමෙ තෙවීසති ආචරියා ජම්බුදීපිකා හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ පුක්කාම සඞ්ඛාතෙ අරිමද්දන නගරෙ අකංසු.
Der Lehrer Buddhadatta, der Lehrer Ānanda, der Lehrer Dhammapāla, zwei frühere Lehrer, der Lehrer Mahāvajirabuddhi, der Lehrer Cullavajirabuddhi, der als Vimalabuddhi bekannte Lehrer Dīpaṅkara, der Lehrer Culladīpaṅkara, der Lehrer Culladhammapāla und der Lehrer Kassapa – diese elf Lehrer aus Jambudīpa verfassten die oben erwähnten Werke. Der Lehrer Mahānāma, andere Lehrer, der Lehrer Cullamahānāma, der Lehrer Upasena, der Lehrer Moggallāna, der Lehrer Saṅgharakkhita, der Lehrer, welcher das Vuttodaya verfasste, der Lehrer Dhammasiri, zwei andere Lehrer, der Lehrer Anuruddha, der Lehrer Khema, der Lehrer Sāriputta, der Lehrer Buddhanāga, der Lehrer Cullamoggallāna, der Lehrer Vācissara, der Lehrer Sumaṅgala, der Lehrer Buddhapiya, der Lehrer Dhammakitti, der Lehrer Medhaṅkara, der Lehrer Buddharakkhita, der Lehrer Upatissa, zwanzig andere Lehrer, der Lehrer Saddhammasiri, der Lehrer Deva, der Lehrer Cullabuddhaghosa, der Lehrer Sāriputta und der Lehrer Raṭṭhapāla – diese zweiundfünfzig Lehrer sind als die Lehrer von Laṅkādīpa bekannt. Der Lehrer Subhūtacanda, der Lehrer Aggavaṃsa, der neue Lehrer Vajirabuddhi, der Lehrer Guṇasāgara, der Lehrer Abhaya, der Lehrer Ñāṇasāgara, zwei andere Lehrer, der Lehrer Uttama, ein anderer Lehrer, ein anderer hoher Minister, der Lehrer Dhammasenāpati, drei andere Lehrer, der Lehrer Saddhammaguru, der Lehrer Sāriputta, ein weiterer einzelner Lehrer, der Lehrer Medhaṅkara, der Lehrer Aggapaṇḍita, der Lehrer Cīvara, der Lehrer Saddhammajotipāla und der Lehrer Vimalabuddhi – diese dreiundzwanzig Lehrer aus Jambudīpa verfassten die oben erwähnten Werke in der Stadt Arimaddana, die als Pukkāma bekannt ist.
නවොවිමලබුද්ධාචරියො ජම්බුදීපිකො හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ පංයනගරෙ අකාසි. අඤ්ඤතරාචරියො අරියවංසාචරියොති ඉමෙ ද්වාචරියා ජම්බුදීපිකා හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ අති [නවි] පුරෙ අකංසු, අඤ්ඤතරා වීසතාචරියා ජම්බුදීපිකා හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරෙ ගන්ථෙ කිඤ්චි පුරාදිඝරෙ අකංසු.
Der neue Lehrer Vimalabuddhi aus Jambudīpa verfasste die oben erwähnten Werke in der Stadt Paṃya. Ein gewisser anderer Lehrer und der Lehrer Ariyavaṃsa – diese zwei Lehrer aus Jambudīpa verfassten die oben erwähnten Werke in der Stadt Ati (Navipura); zwanzig andere Lehrer aus Jambudīpa verfassten die oben erwähnten Werke in Häusern in Städten wie Kiñcipura und anderen.
[ඉති චුල්ලගන්ථවංසෙ ආචරියානං සඤ්ජාතට්ඨාන දීපකො නාම තතියො පරිච්ඡෙදො.]
[Dies ist das dritte Kapitel in der Kleinen Chronik der Schriften, das die Entstehungsorte der Lehrer darlegt.]
4. ආයායකාචරිය-පරිච්ඡෙදො
4. Das Kapitel über die Lehrer, die auf Bitte hin Schriften verfassten
ගන්ථා පන සියා ආයාචනෙන ආචරියෙහි කතා, සියා අනායාචනෙන ආචරියෙහි කතා. කතමෙ ගන්ථා ආයාචනෙන, කතමෙ අනායාචනෙන කතා? මහාකච්චායන ගන්ථො, මහාඅට්ඨකථා ගන්ථො, මහාපච්චරිය ගන්ථො, මහාකුරුන්දි ගන්ථො, මහාපච්චරියගන්ථස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො, මහාකුරුන්දි ගන්ථස්ස අට්ඨකථා ගන්ථොති. ඉමෙහි ඡ ගන්ථෙහි අත්තනො මතියා සාසනුග්ගහනත්ථාය සද්ධම්මඨිතියා කතා.
Die Schriften wurden nun entweder auf Bitte hin von den Lehrern verfasst oder ohne Bitte von den Lehrern verfasst. Welche Schriften wurden auf Bitte hin verfasst und welche ohne Bitte? Das Werk des Mahākaccāyana, das Große Kommentarwerk, das Mahāpaccariya-Werk, das Mahākurundi-Werk, das Kommentarwerk zum Mahāpaccariya-Werk und das Kommentarwerk zum Mahākurundi-Werk – diese sechs Schriften wurden aus eigener Einsicht zur Unterstützung der Lehre und für das Fortbestehen des wahren Dhamma verfasst.
ක. බුද්ධඝොසාචරිය-ගන්ථදීපනා
A. Erläuterung der Werke des Lehrers Buddhaghosa
බුද්ධඝොසාචරිය ගන්ථෙසු පන විසුද්ධිමග්ගො, සඞ්ඝපාලෙන නාම සඞ්ඝථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. දීඝනිකායස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො දාඨා නාමෙන සඞ්ඝථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. මජ්ඣිමනිකායස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො බුද්ධමිත්තනාමෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. සංයුත්තනිකායස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො ජොතිපාලෙන නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. අඞ්ගුත්තරනිකායස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො භද්දන්තා නාම ථෙරෙන සහආජීවකෙන උපාසකෙන ච ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. සමන්තපාසාදිකා නාම අට්ඨකථා ගන්ථො බුද්ධසිරි නාමෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. සත්තන්නං අභිධම්ම-ගන්ථානං අට්ඨකථා ගන්ථො චුල්ලබුද්ධඝොසෙන භික්ඛුනා ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. ධම්මපදස්සඅට්ඨකථා ගන්ථො කුමාරකස්සපනාමෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. ජාතකස්සඅට්ඨකථා ගන්ථො අත්ථදස්සී, බුද්ධමිත්ත, බුද්ධපියදෙව සඞ්ඛාතෙහි තීහි ථෙරෙහි ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. ඛුද්දකපාඨස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො, සුත්තනිපාතස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො අත්තනො මතියා බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො. අපදානස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො පඤ්චනිකාය විඤ්ඤූහි පඤ්චහි ථෙරෙහි ආයාචිතෙන බුද්ධඝොසාචරියෙන කතො.
Unter den Werken des Lehrers Buddhaghosa wurde der Visuddhimagga vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Saṅghathera namens Saṅghapāla verfasst. Das Kommentarwerk zum Dīghanikāya wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Saṅghathera namens Dāṭhā verfasst. Das Kommentarwerk zum Majjhimanikāya wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Thera namens Buddhamitta verfasst. Das Kommentarwerk zum Saṃyuttanikāya wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Thera namens Jotipāla verfasst. Das Kommentarwerk zum Aṅguttaranikāya wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Thera namens Bhaddanta und des Laienanhängers namens Sahaājīvaka verfasst. Das Kommentarwerk namens Samantapāsādikā wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Thera namens Buddhasiri verfasst. Das Kommentarwerk zu den sieben Abhidhamma-Büchern wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Mönchs Cullabuddhaghosa verfasst. Das Kommentarwerk zum Dhammapada wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte des Thera namens Kumārakassapa verfasst. Das Kommentarwerk zum Jātaka wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte der drei Theras namens Atthadassī, Buddhamitta und Buddhapiyadeva verfasst. Das Kommentarwerk zum Khuddakapāṭha und das Kommentarwerk zum Suttanipāta wurden vom Lehrer Buddhaghosa aus eigener Initiative verfasst. Das Kommentarwerk zum Apadāna wurde vom Lehrer Buddhaghosa auf Bitte von fünf Theras verfasst, die Kenner der fünf Nikāyas waren.
බුද්ධඝොසාචරිය-ගන්ථදීපනා නිට්ඨිතා.
Die Erläuterung der Werke des Lehrers Buddhaghosa ist abgeschlossen.
ඛ. බුද්ධදත්තාචරිය-ගන්ථදීපනා
B. Erläuterung der Werke des Lehrers Buddhadatta
බුද්ධත්තාචරිය ගන්ථෙසු පන විනය-විනිච්ඡයගන්ථො අත්තනො සිස්සෙන බුද්ධසීහෙන නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධත්තාචරියා කතො. උත්තර-විනිච්ඡයගන්ථො සඞ්ඝපාලෙන නාමෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධදත්තාචරියෙන කතො. අභිධම්මාවතාරො නාම ගන්ථො අත්තනො සිස්සෙන සුමති ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධදත්තාචරියෙන කතො. බුද්ධවංසස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො තෙනෙව බුද්ධසීහනාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධදත්තාචරියෙන කතො.
Unter den Werken des Lehrers Buddhadatta wurde das Vinayavinicchaya-Werk vom Lehrer Buddhadatta auf Bitte seines eigenen Schülers, des Thera namens Buddhasīha, verfasst. Das Uttaravinicchaya-Werk wurde vom Lehrer Buddhadatta auf Bitte des Thera namens Saṅghapāla verfasst. Das Werk namens Abhidhammāvatāra wurde vom Lehrer Buddhadatta auf Bitte seines eigenen Schülers, des Thera Sumati, verfasst. Das Kommentarwerk zum Buddhavaṃsa wurde vom Lehrer Buddhadatta auf Bitte ebendieses Thera namens Buddhasīha verfasst.
බුද්ධදත්තාචරිය-ගන්ථදීපනා නිට්ඨිතා.
Die Erläuterung der Werke des Lehrers Buddhadatta ist abgeschlossen.
අභිධම්මකථාය මූලටීකා නාම ටීකා ගන්ථො බුද්ධමිත්තා නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන ආනන්දාචරියෙන කතො.
Das Unterkommentar-Werk namens Mūlaṭīkā zur Abhidhamma-Erläuterung wurde vom Lehrer Ānanda auf Bitte des Thera namens Buddhamitta verfasst.
ග. ධම්මපාලාචරියෙන-ගන්ථදීපනා
C. Erläuterung der Werke des Lehrers Dhammapāla
නෙත්තිපකරණස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො ධම්මරක්ඛිත නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන ධම්මපාලාචරියෙන කතො. ඉතිවුත්තකඅට්ඨකථා ගන්ථො, උදානඅට්ඨකථා ගන්ථො, චරියාපිටකඅට්ඨකථා ගන්ථො, ථෙරකථාඅට්ඨකථා ගන්ථො, ථෙරිකථාඅට්ඨකථා ගන්ථො, විමානවත්ථුඅට්ඨකථා ගන්ථො, පෙතවත්ථුඅට්ඨකථා ගන්ථො, ඉමෙ සත්ත ගන්ථා අත්තනො මතියා ධම්මපාලාචරියෙන කතො. විසුද්ධිමග්ගටීකා ගන්ථො දාඨා නාමෙන නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන ධම්මපාලාචරියෙන කතො, දීඝනිකාය-අට්ඨකථාදීනං චතුන්නං අට්ඨකථානං ටීකා ගන්ථො, අභිධම්මට්ඨකථාය අනුටීකා ගන්ථො, නෙත්තිපකරණට්ඨකථාය ටීකා ගන්ථො, බුද්ධවංසට්ඨකථාය ටීකා ගන්ථො, ජාතකට්ඨකථාය ටීකා ගන්ථො චෙති ඉමෙ පඤ්ච ගන්ථා අත්තනො මතියා ධම්මපාලාචරියෙන කතො.
Das Buch mit dem Kommentar zum Nettipakaraṇa wurde von dem Lehrer Dhammapāla verfasst, auf Bitten des Thera namens Dhammarakkhita. Das Buch mit dem Kommentar zum Itivuttaka, das Buch mit dem Kommentar zum Udāna, das Buch mit dem Kommentar zum Cariyāpiṭaka, das Buch mit dem Kommentar zu den Theragāthā, das Buch mit dem Kommentar zu den Therīgāthā, das Buch mit dem Kommentar zum Vimānavatthu und das Buch mit dem Kommentar zum Petavatthu – diese sieben Bücher wurden von dem Lehrer Dhammapāla aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch mit dem Unterkommentar zum Visuddhimagga wurde von dem Lehrer Dhammapāla verfasst, auf Bitten des Thera namens Dāṭhā. Das Buch mit dem Unterkommentar zu den vier Kommentaren, beginnend mit dem Kommentar zum Dīghanikāya, das Buch mit dem Zusatz-Unterkommentar zum Abhidhamma-Kommentar, das Buch mit dem Unterkommentar zum Nettipakaraṇa-Kommentar, das Buch mit dem Unterkommentar zum Buddhavaṃsa-Kommentar und das Buch mit dem Unterkommentar zum Jātaka-Kommentar – diese fünf Bücher wurden von dem Lehrer Dhammapāla aus eigener Erkenntnis verfasst.
ධම්මපාලාචරිය-ගන්ථදීපනා නිට්ඨිතා.
Die Darlegung der Werke des Lehrers Dhammapāla ist abgeschlossen.
නිරුත්තිමඤ්ජූසා නාම චුල්ලනිරුත්තිටීකා ගන්ථො, මහානිරුත්තිසඞ්ඛෙපො නාම ගන්ථො ච අත්තනො මතියා පුබ්බාචරියෙහි විංසු කතො.
Das Buch namens Niruttimañjūsā, ein kleiner Unterkommentar zur Grammatik, und das Buch namens Mahāniruttisaṅkhepa wurden von früheren Lehrern einzeln aus eigener Erkenntnis verfasst.
පඤ්ච විනයපකරණානං විනයගණ්ඨි නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා මහාවජිරබුද්ධාචරියෙන කතො. න්‍යාසසඞ්ඛාතො මුඛමත්තදීපනී නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා විමලබුද්ධි ආචරියෙන කතො. අත්ථබ්‍යක්ඛ්‍යානො නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා චුල්ලවජිරබුද්ධාචරියෙන කතො. රූපසිද්ධි තස්ස ච ගන්ථස්ස ටීකා ගන්ථො සබ්බ පඤ්චසුත්තඤ්ච අත්තනො මතියා දීපඞ්කරාචරියෙන කතො. සච්චසඞ්ඛෙපො නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා චුල්ලධම්මපාලාචරියෙන කතො. මොහච්ඡෙදනී ගන්ථො, විමතිච්ඡෙදනී ගන්ථො, දස බුද්ධවංසො, අනාගතවංසො ච. අත්තනො මතියා කස්සපාචරියෙන කතො. පටිසම්භිදාමග්ගස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො මහානාමෙන උපාසකෙන ආයාචිතෙන මහානාමාචරියෙන කතො. දීපවංසො, ථූපවංසො, බොධිවංසො, චුල්ලවංසො, පොරාණවංසො, මහාවංසො චාති ඉමෙ ඡ ගන්ථා අත්තනො මතියා මහානාමාචරියෙහි විසුං කතා. නවො මහාවංසගන්ථො අත්තනො මතියා චුල්ලමහානාමාචරියෙන කතො. සද්ධම්මපජ්ජොතිකා නාම මහානිද්දෙසස්ස අට්ඨකථා ගන්ථො දෙවෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන උපසෙනාචරියෙන කතො. මොග්ගලානබ්‍යාකරණගන්ථෙ අත්තනො මතියා මොග්ගලානාචරියෙන කතො. සුබොධාලඞ්කාර නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා සඞ්ඝරක්ඛිතාචරියෙන කතො. වුත්තොදය ගන්ථො අත්තනො මතියා වුත්තොදයකාරාචරියෙන කතො. ඛුද්දසික්ඛා නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා ධම්මසිරාචරියෙන කතො. පොරාණඛුද්දසික්ඛා ටීකා ච මූලසික්ඛා චාති, ඉමෙ ද්වෙ ගන්ථෙ අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරෙහි ද්විහාචරියෙහි විංසු කතා.
Das Buch namens Vinayagaṇṭhi zu den fünf Vinaya-Abhandlungen wurde von dem Lehrer Mahāvajirabuddhi aus eigener Erkenntnis verfasst. Das als Nyāsa bekannte Buch namens Mukhamattadīpanī wurde von dem Lehrer Vimalabuddhi aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Atthabyakkhyāna wurde von dem Lehrer Cullavajirabuddhi aus eigener Erkenntnis verfasst. Die Rūpasiddhi, das Buch mit dem Unterkommentar zu diesem Werk und das gesamte Pañcasutta wurden von dem Lehrer Dīpaṅkara aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Saccasaṅkhepa wurde von dem Lehrer Culla-Dhammapāla aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch Mohacchedanī, das Buch Vimaticchedanī, das Dasabuddhavaṃsa und das Anāgatavaṃsa wurden von dem Lehrer Kassapa aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch mit dem Kommentar zum Paṭisambhidāmagga wurde von dem Lehrer Mahānāma verfasst, auf Bitten des Laienanhängers namens Mahānāma. Das Dīpavaṃsa, das Thūpavaṃsa, das Bodhivaṃsa, das Cullavaṃsa, das Porāṇavaṃsa und das Mahāvaṃsa – diese sechs Bücher wurden von den Lehrern namens Mahānāma einzeln aus eigener Erkenntnis verfasst. Das neue Mahāvaṃsa-Buch wurde von dem Lehrer Culla-Mahānāma aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Saddhammapajjotikā, der Kommentar zum Mahāniddesa, wurde von dem Lehrer Upasena verfasst, auf Bitten des Thera namens Deva. Das Buch über die Moggalāna-Grammatik wurde von dem Lehrer Moggalāna aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Subodhālaṅkāra wurde von dem Lehrer Saṅgharakkhita aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch Vuttodaya wurde von dem Lehrer Vuttodayakāra aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Khuddasikkhā wurde von dem Lehrer Dhammasiri aus eigener Erkenntnis verfasst. Der alte Unterkommentar zur Khuddasikkhā und die Mūlasikkhā – diese zwei Bücher wurden von zwei anderen Lehrern einzeln aus eigener Erkenntnis verfasst.
පරමත්ථවිනිච්ඡයං නාම ගන්ථො සඞ්ඝරක්ඛිතෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන අනුරුද්ධාචරියෙන කතො. නාමරූප-පරිච්ඡෙදො නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා අනුරුද්ධාචරියෙන කතො. අභිධම්මත්ථසඞ්ගහං නාම ගන්ථො නම්ම නාමෙන උපාසකෙන ආයාචිතෙන අනුරුද්ධාචරියෙන කතො. ඛෙමො නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා ඛෙමාචරියෙන කතො. සාරත්ථදීපනී නාම විනයට්ඨකථාය ටීකා ගන්ථො, විනයසඞ්ගහං, විනයසඞ්ගහස්ස ටීකා ගන්ථො, අඞ්ගුත්තරට්ඨකථාය නවො ටීකා ගන්ථොති ඉමෙ චත්තාරො ගන්ථා පරක්කමබාහු නාමෙන ලඞ්කාදීපිස්සරෙන රඤ්ඤා ආයාචිතෙන සාරිපුත්තාචරියෙන කතො. සකටසද්දසත්ථස්ස පඤ්චිකාය ටීකා ගන්ථො අත්තනො මතියා සාරිපුත්තාචරියෙන කතො. කඞ්ඛාවිතරණියා විනයත්ථමඤ්ජූසා නාම ටීකා ගන්ථො සුමෙධා නාමථෙරෙන ආයාචිතෙන බුද්ධනාගාචරියෙන කතො. අභිධානප්පදීපිකො නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා චූලමොග්ගලානාචරියෙන කතො. සුබොධාලඞ්කාරස්ස මහාසාමි නාම ටීකා, වුත්තොදය විවරණඤ්චාති ඉමෙ ද්වෙ ගන්ථා අත්තනො මතියා වාචිස්සරෙන කතා. ඛුද්දසික්ඛාය සුමඞ්ගලප්පසාදනි නාම නවො ටීකා ගන්ථො සුමඞ්ගලෙන ආයාචිතෙන නවාචිස්සරෙන කතො. සම්බන්ධචින්තාටීකා බාලාවතාරො, මොග්ගලානබ්‍යාකරණස්ස ටීකා චාති ඉමෙ තයො ගන්ථා, සුමඞ්ගල, බුද්ධමිත්ත, මහාකස්සප සඞ්ඛාතෙහි තීහි ථෙරෙහි ච, ධම්මකිත්ති නාම උපාසකෙන, වානිජ්ජා භාතු උපාසකෙන ච ආයාචිතෙන වාචිස්සරෙන කතො. නාමරූපපරිච්ඡෙදස්ස විභාගො, සද්දත්ථස්ස පදරූප-විභාවනං, ඛෙමපකරණස්ස ටීකා, සීමාලඞ්කාරො, මූලසික්ඛාය ටීකා, රූපවිභාගො, පච්චයසඞ්ගහො චාති ඉමෙ සත්ත ගන්ථා අත්තනො මතියා වාචිස්සරෙන කතා. සච්චසඞ්ඛෙපස්ස ටීකා ගන්ථො සාරිපුත්ත-නාමෙන ථෙරෙන ආයාචිතෙන වාචිස්සරෙන කතො. අභිධම්මාවතාරස්ස ටීකා, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහස්ස ටීකා චාති ඉමෙ ද්වෙ ගන්ථා අත්තනො මතියා සුමඞ්ගලාචරියෙන කතා. සාරත්ථසඞ්ගහං නාම ගන්ථො අත්තනො මතියා බුද්ධප්පියෙන කතො දන්තධාතුවණ්ණනා නාම පකරණං
Das Buch namens Paramatthavinicchaya wurde von dem Lehrer Anuruddha verfasst, auf Bitten des Thera namens Saṅgharakkhita. Das Buch namens Nāmarūpapariccheda wurde von dem Lehrer Anuruddha aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Abhidhammatthasaṅgaha wurde von dem Lehrer Anuruddha verfasst, auf Bitten des Laienanhängers namens Namma. Das Buch namens Khema wurde von dem Lehrer Khema aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Sāratthadīpanī, welches der Unterkommentar zum Vinaya-Kommentar ist, das Vinayasaṅgaha, das Buch mit dem Unterkommentar zum Vinayasaṅgaha und das Buch mit dem neuen Unterkommentar zum Aṅguttara-Kommentar – diese vier Bücher wurden von dem Lehrer Sāriputta verfasst, auf Bitten des Königs namens Parakkamabāhu, des Herrschers der Insel Laṅkā. Das Buch mit dem Unterkommentar zur Pañcikā der Sanskrit-Grammatik wurde von dem Lehrer Sāriputta aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Vinayatthamañjūsā, der Unterkommentar zur Kaṅkhāvitaraṇī, wurde von dem Lehrer Buddhanāga verfasst, auf Bitten des Thera namens Sumedha. Das Buch namens Abhidhānappadīpikā wurde von dem Lehrer Cūla-Moggalāna aus eigener Erkenntnis verfasst. Der Unterkommentar zum Subodhālaṅkāra namens Mahāsāmi und die Erklärung zum Vuttodaya – diese zwei Bücher wurden von Vācissara aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch mit dem neuen Unterkommentar zur Khuddasikkhā namens Sumaṅgalappasādanī wurde von dem neuen Vācissara verfasst, auf Bitten von Sumaṅgala. Der Unterkommentar zur Sambandhacintā, der Bālāvatāra und der Unterkommentar zur Moggalāna-Grammatik – diese drei Bücher wurden von Vācissara verfasst, auf Bitten der drei Theras namens Sumaṅgala, Buddhamitta und Mahākassapa sowie des Laienanhängers namens Dhammakitti und des Laienanhängers, der der Bruder eines Kaufmanns war. Die Aufteilung des Nāmarūpapariccheda, die Padarūpavibhāvanā zur Wortbedeutung, der Unterkommentar zum Khemapakaraṇa, das Sīmālaṅkāra, der Unterkommentar zur Mūlasikkhā, das Rūpavibhāgo und das Paccayasaṅgaho – diese sieben Bücher wurden von Vācissara aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch mit dem Unterkommentar zum Saccasaṅkhepa wurde von Vācissara verfasst, auf Bitten des Thera namens Sāriputta. Der Unterkommentar zum Abhidhammāvatāra und der Unterkommentar zum Abhidhammatthasaṅgaha – diese zwei Bücher wurden von dem Lehrer Sumaṅgala aus eigener Erkenntnis verfasst. Das Buch namens Sāratthasaṅgaha wurde von Buddhappiya aus eigener Erkenntnis verfasst, ebenso wie das Werk namens Dantadhātuvaṇṇanā.
ලඞ්කාදීපිස්සරස්ස රඤ්ඤො සෙනාපතිනා ආයාචිතෙන ධම්මකිත්තිනාමාචරියෙන කතං. ජිනචරිතං නාම පකරණං අත්තනො මතියා මෙධඞ්කරාචරියෙන කතං. ජිනාලඞ්කාරො, ජිනාලඞ්කාරස්ස ටීකා අත්තනො මතියා බුද්ධරක්ඛිතාචරියෙන කතො. අමතධරස්ස නාම අනාගතවංසස්ස අත්තනො මතියා අට්ඨකථා උපතිස්සාචරියෙන කතා. කඞ්ඛාවිතරණීයා ලීනත්ථපකාසිනී, නිසන්දෙහො, ධම්මානුසාරණී, ඤෙය්‍යා-සන්තති, ඤෙය්‍යා-සන්තතියා ටීකා, සුමතාවතාරො, ලොකපඤ්ඤත්ති පකරණං, තථාගතුප්පත්ති පකරණං, නලාටධාතුවණ්ණනා, සීහළවත්ථු, ධම්මදීපකො පටිපත්ති සඞ්ගහො, විසුද්ධිමග්ගස්ස ගණ්ඨි, අභිධම්මගණ්ඨි, නෙත්තිපකරණගණ්ඨි, විසුද්ධිමග්ගචූල-නවටීකා, සොතබ්බමාලිනී, පසාදජනනී, ඔකස්සලොකො, සුබොධාලඞ්කාරස්ස නව ටීකා චෙති, ඉමෙ වීසති ගන්ථා අත්තනො මතියා වීසතාචරියෙහි විංසු විංසු කතා.
Das [zuvor genannte Werk] wurde vom Lehrer namens Dhammakitti verfasst, der vom General des Königs, des Herrschers der Insel Lanka, darum gebeten worden war. Das Werk namens Jinacarita wurde vom Lehrer Medhaṅkara aus eigener Einsicht verfasst. Der Jinālaṅkāra sowie der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Jinālaṅkāra wurden vom Lehrer Buddharakkhita aus eigener Einsicht verfasst. Der Kommentar (Aṭṭhakathā) zum Anāgatavaṃsa namens Amatadhara wurde vom Lehrer Upatissa aus eigener Einsicht verfasst. Die Līnatthapakāsinī zur Kaṅkhāvitaraṇī, der Nisandeha, die Dhammānusāraṇī, die Ñeyyā-santati, der Unterkommentar (Ṭīkā) zur Ñeyyā-santati, der Sumatāvatāra, das Werk Lokapaññatti, das Werk Tathāgatuppatti, die Nalāṭadhātuvaṇṇanā, das Sīhaḷavatthu, der Dhammadīpako, der Paṭipattisaṅgaha, das Glossar (Gaṇṭhi) zum Visuddhimagga, das Abhidhammagaṇṭhi, das Nettipakaraṇagaṇṭhi, der neue kleine Unterkommentar zum Visuddhimagga (Visuddhimaggacūla-navaṭīkā), die Sotabbamālinī, die Pasādajananī, der Okāsaloka sowie der neue Unterkommentar (Ṭīkā) zum Subodhālaṅkāra – diese zwanzig Werke wurden von zwanzig Lehrern jeweils einzeln aus eigener Einsicht verfasst.
සද්දත්ථ භෙදචින්තා නාම පකරණං අත්තනො මතියා සද්ධම්මසිරිනාමාචරියෙන කතං. සුමන-කූටවණ්ණනං නාම පකරණං, රාහුලා නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන වාචිස්සරෙනදෙවථෙරෙන කතං. සොතත්ථ කිං මහානිදානං නාම පකරණං අත්තනො මතියා චුල්ලබුද්ධඝොසාචරියෙන කතං. මධුරසඞ්ගාහනි නාම පකරණං අත්තනො මතියා රට්ඨපාලාචරියෙන කතං. ලිඞ්ගත්ථවිවරණං නාම පකරණං අත්තනො මතියා සුභූතචන්දාචරියෙන කතං. සද්දනීතිපකරණං අත්තනො මතියා අග්ගවංසාචරියෙන කතං. න්‍යාසපකරණස්ස මහාටීකා නාම ටීකා අත්තනො මතියා වජිරබුද්ධාචරියෙන කතා. මුඛමත්තසාරො අත්තනො මතියා ගුණසාගරාචරියෙන කතො. මුඛමත්තසාරස්ස ටීකා සුතසම්පන්න නාමෙන ධම්මරාජිනො ගුරුනා සඞ්ඝථෙරෙන ආයාචිතෙන ගුණසාගරාචරියෙන කතා. සද්දත්ථභෙදචින්තාය මහාටීකා අත්තනො මතියා අභයාචරියෙන කතා. ලිඞ්ගත්ථවිවරණප්පකාසකං නාම පකරණං අත්තනො මතියා ඤාණසාගරාචරියෙන කතං. ගුළ්හත්ථස්ස ටීකා බාලප්පබොධනඤ්ච දුවිධං පකරණං අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතං. සද්දත්ථභෙදචින්තාය මජ්ඣිමටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතා. බාලාවතාරස්ස ටීකා, ලිඞ්ගත්ථවිවරණා ටීකා ච අත්තනො මතියා උත්තමාචරියෙන කතා. සද්දත්ථභෙදචින්තාය නව ටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතා. අභිධානප්පදීපිකාය ටීකා දණ්ඩීපකරණස්ස මගඝ-භූතා ටීකා චාති දුවිධා ටීකායො අත්තනො මති, සීහසූර නාම රඤ්ඤො එකෙන අමච්චෙන කතා. කොලද්ධජනස්සටීකා පාසාදිකෙන නාම ථෙරෙන ආයාචිතෙන තෙනෙව මහාමච්චෙන කතා. කාරිකං නාම පකරණං ඤාණගම්භීරනාමෙන භික්ඛුනා ආයාචිතෙන ධම්මසෙනාපතාචරියෙන කතං. එතිමාසමිදීපනී [වා එතිමාසමිදීපිකා] නාම පකරණං මනොහාරඤ්ච අත්තනො මතියා තෙනෙව ධම්මසෙනාපතාචරියෙන කතං. කාරිකාය ටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතා. එතිමාසමිදීපිකාය ටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතා.
Das Werk namens Saddatthabhedacintā wurde vom Lehrer namens Saddhammasiri aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Sumanakūṭavaṇṇana wurde vom Thera Vācissaradeva verfasst, der vom Thera namens Rāhula darum gebeten worden war. Das Werk namens Sotatthakī-mahānidāna wurde vom Lehrer Culla-Buddhaghosa aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Madhurasaṅgaha wurde vom Lehrer Raṭṭhapāla aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Liṅgatthavivaraṇa wurde vom Lehrer Subhūtacanda aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk Saddanīti wurde vom Lehrer Aggavaṃsa aus eigener Einsicht verfasst. Der große Unterkommentar (Mahāṭīkā) zum Nyāsapakaraṇa wurde vom Lehrer Vajirabuddha aus eigener Einsicht verfasst. Der Mukhamattasāra wurde vom Lehrer Guṇasāgara aus eigener Einsicht verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Mukhamattasāra wurde vom Lehrer Guṇasāgara verfasst, der vom Sangha-Thera namens Sutasampanna, dem Lehrer des Königs des Dharma, darum gebeten worden war. Der große Unterkommentar (Mahāṭīkā) zur Saddatthabhedacintā wurde vom Lehrer Abhaya aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Liṅgatthavivaraṇappakāsaka wurde vom Lehrer Ñāṇasāgara aus eigener Einsicht verfasst. Die beiden Werke, nämlich der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Guḷhattha und das Bālappabodhana, wurden von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Der mittlere Unterkommentar (Majjhimaṭīkā) zur Saddatthabhedacintā wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Bālāvatāra und der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Liṅgatthavivaraṇa wurden vom Lehrer Uttama aus eigener Einsicht verfasst. Der neue Unterkommentar (Nava Ṭīkā) zur Saddatthabhedacintā wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Die beiden Unterkommentare, nämlich der Unterkommentar (Ṭīkā) zur Abhidhānappadīpikā und der im Magadhi-Dialekt verfasste Unterkommentar zum Daṇḍīpakaraṇa, wurden aus eigener Einsicht von einem Minister des Königs namens Sīhasūra verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Koladdhajana wurde von eben diesem großen Minister verfasst, der vom Thera namens Pāsādika darum gebeten worden war. Das Werk namens Kārikā wurde vom Lehrer Dhammasenāpati verfasst, der von einem Mönch namens Ñāṇagambhīra darum gebeten worden war. Das ansprechende Werk namens Etimāsamidīpanī [oder Etimāsamidīpikā] wurde von eben diesem Lehrer Dhammasenāpati aus eigener Einsicht verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zur Kārikā wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zur Etimāsamidīpikā wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst.
සද්දබින්දුපකරණං අත්තනො මතියා ධම්මරාජස්ස ගුරුනා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතං. සද්දවුත්තිප්පකාසකං නාම පකරණං අඤ්ඤතරෙන භික්ඛුනා ආයාචිතෙන සද්ධම්මගුරු නාමාචරියෙන කතං. සද්දවුත්තිප්පකාසකස්ස ටීකා අත්තනො මතියා සාරිපුත්තාචරියෙන කතා.
Das Werk Saddabindu wurde aus eigener Einsicht von einem gewissen Lehrer verfasst, der der Lehrer des Königs des Dharma war. Das Werk namens Saddavuttippakāsaka wurde vom Lehrer namens Saddhammaguru verfasst, der von einem gewissen Mönch darum gebeten worden war. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Saddavuttippakāsaka wurde vom Lehrer Sāriputta aus eigener Einsicht verfasst.
කච්චායන සාරො ච කච්චායනසාරස්ස ටීකා චාති දුවිධං පකරණං අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතං. ලොකදීපකසාරං නාම පකරණං අත්තනො මතියා නවෙනමෙධඞ්කරාචරියෙන කතං. ලොකුප්පත්තිපකරණං අත්තනො මතියා අග්ගපණ්ඩිතාචරියෙන කතං. ජඞ්ඝදාසකස්ස ටීකා භූතා මගධටීකා අත්තනො මතියා චීවරාචරියෙන කතා. මාතිකත්ථදීපනී, අභිධම්මත්ථසඞ්ගහවණ්ණනා, සීමාලඞ්කාරස්සටීකා, ගණ්ඨිසාරො, පට්ඨානගණනානයො චාති ඉමෙ පඤ්ච පකරණානි අත්තනො මතියා සද්ධම්මජොතිපාලාචරියෙන කතානි. සඞ්ඛෙපවණ්ණනා පරක්කමබාහු-නාමෙන ජම්බුදීපිස්සරෙන රඤ්ඤො ආයාචිතෙ තෙනෙව සද්ධම්මජොතිපාලාචරියෙන කතා. කච්චායනස්ස සුත්තනිද්දෙසො අත්තනො සිස්සෙන ධම්මචාරිනා ථෙරෙන ආයාචිතෙන සද්ධම්මජොතිපාලාචරියෙන කතො. විනයසමුට්ඨානදීපනී නාම පකරණං, අත්තනො ගුරුනා සඞ්ඝථෙරෙන ආයාචිතෙන සද්ධම්ම-ජොතිපාලාචරියෙන කතං.
Die beiden Werke, nämlich der Kaccāyanasāra und der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Kaccāyanasāra, wurden von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Lokadīpakasāra wurde vom neuen Lehrer Medhaṅkara aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk Lokuppatti wurde vom Lehrer Aggapaṇḍita aus eigener Einsicht verfasst. Der in Magadhi verfasste Unterkommentar, der den Unterkommentar (Ṭīkā) zum Jaṅghadāsaka darstellt, wurde vom Lehrer Cīvara aus eigener Einsicht verfasst. Diese pfünf Werke, nämlich die Mātikatthadīpanī, die Abhidhammatthasaṅgahavaṇṇanā, der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Sīmālaṅkāra, der Gaṇṭhisāra und der Paṭṭhānagaṇanānaya, wurden vom Lehrer Saddhammajotipāla aus eigener Einsicht verfasst. Die Saṅkhepavaṇṇanā wurde von eben diesem Lehrer Saddhammajotipāla verfasst, der vom König Parakkamabāhu, dem Herrscher von Jambudīpa, darum gebeten worden war. Der Suttaniddesa zum Kaccāyana wurde vom Lehrer Saddhammajotipāla verfasst, der von seinem eigenen Schüler, dem Thera Dhammacārī, darum gebeten worden war. Das Werk namens Vinayasamuṭṭhānadīpanī wurde vom Lehrer Saddhammajotipāla verfasst, der von seinem eigenen Lehrer, dem Sangha-Thera, darum gebeten worden war.
සත්තපකරණානි පන තෙන පුක්කාමනගරෙ කතානි. සඞ්ඛෙපවණ්ණනාව ලඞ්කාදීපෙ කතා. අභිධම්ම-පන්නරසට්ඨානවණ්ණානං නාම පකරණං අත්තනො මතියා නවෙන-විමලබුද්ධාචරියෙන කතා. සද්දසාරත්ථජාලිනී නාම පකරණං අත්තනො මතියා නවෙන-විමලබුද්ධාචරියෙන කතං. සද්දසාරත්ථ-ජාලිනියා ටීකා, පංයනගරෙ රඤ්ඤො ගුරුනා සඞ්ඝරාජෙන ආයාචිතෙන තෙනෙව නවෙන විමලබුද්ධාචරියෙන කතා. වුත්තොදයස්ස ටීකා, අභිධම්මසඞ්ගහස්ස ටීකාය පරමත්ථමඤ්ජූසා නාම අනුටීකා, දසගණ්ඨිවණ්ණනං නාම පකරණං, මගධභූතවිදග්ගමුඛමණ්ඩනියාටීකා චාති ඉමානි චත්තාරි පකරණානි අත්තනො මතියා තෙනෙව නවෙන විමලබුද්ධාචරියෙන කතානි.
Diese sieben Werke wurden jedoch von ihm in der Stadt Pukkāma verfasst. Lediglich die Saṅkhepavaṇṇanā wurde auf der Insel Lanka verfasst. Das Werk namens Abhidhammapannarasaṭṭhānavaṇṇanā wurde vom neuen Lehrer Vimalabuddha aus eigener Einsicht verfasst. Das Werk namens Saddasāratthajālinī wurde vom neuen Lehrer Vimalabuddha aus eigener Einsicht verfasst. Der Unterkommentar (Ṭīkā) zur Saddasāratthajālinī wurde von eben diesem neuen Lehrer Vimalabuddha verfasst, der vom Sangharāja, dem Lehrer des Königs in der Stadt Paṃya, darum gebeten worden war. Diese vier Werke, nämlich der Unterkommentar (Ṭīkā) zum Vuttodaya, der weitere Unterkommentar (Anuṭīkā) namens Paramatthamañjūsā zum Unterkommentar des Abhidhammasaṅgaha, das Werk namens Dasagaṇṭhivaṇṇanā und der in Magadhi verfasste Unterkommentar zur Vidaggamukhamaṇḍanī, wurden von eben diesem neuen Lehrer Vimalabuddha aus eigener Einsicht verfasst.
පඤ්චපකරණටීකාය නවානුටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරො චරියෙන කතා. අභිධම්මසඞ්ගහස්ස නවටීකා අත්තනො මතියා අඤ්ඤතරාචරියෙන කතා. අභිධම්මත්ථසඞ්ගහටීකාය [මණි] මඤ්ජූසා [මණිසාරමඤ්ජූසා] නාම නවානුටීකා අත්තනො මතියා අරියවංසාචරියෙන කතා.
Der neue weitere Unterkommentar (Navānuṭīkā) zum Unterkommentar der Fünf Abhandlungen (Pañcapakaraṇaṭīkā) wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Der neue Unterkommentar (Navaṭīkā) zum Abhidhammasaṅgaha wurde von einem gewissen Lehrer aus eigener Einsicht verfasst. Der neue weitere Unterkommentar (Navānuṭīkā) namens Maṇisāramañjūsā zum Unterkommentar (Ṭīkā) des Abhidhammatthasaṅgaha wurde vom Lehrer Ariyavaṃsa aus eigener Einsicht verfasst.
පෙටකොපදෙසස්ස ටීකා අත්තනො මතියා උදුම්බරිනාමාචරියෙන පුක්කාමනගරෙ කතා. චතුභාණවාරස්ස අට්ඨකථා, මහාසාරපකාසිනි, මහාදීපනී, සාරත්ථදීපනී, ගතිපකරණං, හත්ථාසාරො, භුම්මසඞ්ගහො, භුම්මනිද්දෙසො, දසවත්ථුකායවිරතිටීකා, චොදනානිරුත්ති, විභත්තිකථා, සද්ධම්මමාලිනි, පඤ්චගතිවණ්ණනා, බාලචිත්ත-පබොධනං, ධම්මචක්කසුත්තස්ස නවට්ඨකථා, දන්තධාතු-පකරණස්ස ටීකා ච සද්ධම්මොපායනො බාලප්පබොධනටීකා ච, ජිනාලඞ්කාරස්ස නවටීකා ච, ලිඞ්ගත්ථ-විවරණං, ලිඞ්ගත්ථ-විනිච්ඡයො, පාතිමොක්ඛවිවරණං, පරමත්ථකථාවිවරණං, සමන්තපාසාදිකවිවරණං, චතුභාණවාරට්ඨකථා විවරණං, අභිධම්මසඞ්ගහවිවරණං, සච්චසඞ්ඛෙපවිවරණං, සද්දත්ථභෙදචින්තාවිවරණං, සද්දවුත්තිවිවරණං, කච්චායනසාරවිවරණං, කච්චායනවිවරණං, අභිධම්මසඞ්ගහස්සටීකාවිවරණං, මහාවෙස්සන්තරජාතකස්ස විවරණං, සක්කාභිමතං, මහාවෙස්සන්තරජාතකස්ස නවට්ඨකථා, පඨම-සම්බොධි ච ලොකනෙත්ති, බුද්ධඝොසාචරියනිදානං, මිලින්ද-පඤ්හො වණ්ණනා, චතුරාරක්ඛා, චතුරාරක්ඛායඅට්ඨකථා, සද්දවුත්තිප්පකරණස්ස නවටීකා චාති ඉමානි, තිචත්තාලීස පකරණානි අත්තනො මතියා සාසනස්ස ජාතියා සද්ධම්මස්ස ඨිතියා ච ලඞ්කාදීපාදීසු විංසු විංසු කතානි.
Der Unterkommentar (ṭīkā) zum Peṭakopadesa wurde von dem Lehrer namens Udumbara aus eigener Einsicht in der Stadt Pukkāma verfasst. Der Kommentar zu den vier Rezitationsabschnitten, die Mahāsārapakāsinī, die Mahādīpanī, die Sāratthadīpanī, das Gatipakaraṇa, der Hatthasāra, der Bhummasaṅgaha, der Bhummaniddesa, der Dasavatthukāyavirati-Unterkommentar, die Codanānirutti, die Vibhattikathā, die Saddhammamālinī, die Pañcagativaṇṇanā, das Bālacittapabodhana, der neue Kommentar zum Dhammacakkasutta, der Unterkommentar zum Dantadhātupakaraṇa und das Saddhammopāyana, der Bālappabodhana-Unterkommentar, der neue Unterkommentar zum Jinālaṅkāra, das Liṅgatthavivaraṇa, der Liṅgatthavinicchaya, das Pātimokkhavivaraṇa, das Paramatthakathāvivaraṇa, das Samantapāsādikavivaraṇa, das Catubhāṇavāraaṭṭhakathāvivaraṇa, das Abhidhammasaṅgahavivaraṇa, das Saccasaṅkhepavivaraṇa, das Saddatthabhedacintāvivaraṇa, das Saddavuttivivaraṇa, das Kaccāyanasāravivaraṇa, das Kaccāyanavivaraṇa, das Abhidhammasaṅgahaṭīkāvivaraṇa, die Erklärung zum Mahāvessantarajātaka, das Sakkābhimata, der neue Kommentar zum Mahāvessantarajātaka, die Paṭhamasambodhi und die Lokanetti, das Buddhaghosācariyanidāna, die Milindapañha-Erklärung (Milindapañha-vaṇṇanā), die Caturārakkhā, der Kommentar zur Caturārakkhā und der neue Unterkommentar zum Saddavutti-Pakaraṇa – diese dreiundvierzig Werke wurden aus eigener Einsicht zum Gedeihen der Lehre und für den dauerhaften Bestand der wahren Lehre auf der Insel Laṅkā und anderen Orten von den jeweiligen Verfassern verfasst.
සම්බුද්ධෙ ගාථා ච…පෙ… නවහාරගුණවණ්ණනා චාති ඉමෙ බුද්ධපණාමාදිකා ගාථායො. අත්තනො අත්තනො බුද්ධගුණපකාසනත්ථාය අත්තනො ච පරෙ ච අනන්තපඤ්ඤාපවත්තනත්ථාය ච පණ්ඩිතෙහි ලඞ්කාදීපාදීසු විංසු විංසු කතා.
Die Strophen über den vollkommen Erwachten (Sambuddhe-gāthā) … [und so weiter] … und die Erklärung der Qualitäten der neun Modi (Navahāraguṇavaṇṇanā) – dies sind Strophen zur Verehrung des Buddha und anderes. Um die Tugenden des Buddha gemäß dem jeweiligen eigenen Verständnis zu verkünden und um das Entfalten unendlicher Weisheit bei sich selbst und bei anderen zu fördern, wurden sie von Gelehrten auf der Insel Laṅkā und an anderen Orten einzeln verfasst.
[ඉති චුල්ල-ගන්ථවංසෙ ආයාචකාචරියදීපකො නාම චතුත්ථො පරිච්ඡෙදො.]
[Hier endet das vierte Kapitel im Culla-Ganthavaṃsa, genannt ‚Die Darlegung der Lehrer, die auf Einladung wirkten‘.]
5. පකිණ්ණක-පරිච්ඡෙදො
5. Das Kapitel über Vermischtes
නාමං ආරොපනං පොත්ථකං ගන්ථකාරස්ස ච. ලෙඛංලෙඛාපනඤ්චෙව, වදාමි තදනන්තරන්ති. තත්ථ චතුරාසීතියා ධම්මක්ඛන්ධසහස්සානි පිටක, නිකායඞ්ග, වග්ග, නිපාතාදිකං නාමං, කෙනාරොපිතං, කත්ථ ආරොපිතං, කදා ආරොපිතං, කිමත්ථං ආරොපිතන්ති? තත්‍රායං පිවිසජ්ජනාකෙන ආරොපිතන්ති පඤ්චසතඛීණාසවෙහි ආරොපිතං. තෙහි සබ්බබුද්ධවචනං සඞ්ගායන්ති, ඉදං පිටකං, අයං නිකායො, ඉදං අඞ්ගං, අයං වග්ගො, අයං නිපාතොති. එවමාදිකං නාමං ආරොපෙන්ති. කත්ථ ආරොපිතන්ති? රාජගහෙ වෙභාරපබ්බතස්ස පාදෙ ධම්මමණ්ඩප්පෙ ආරොපිතං. කදා ආරොපිතන්ති? භගවතො පරිනිබ්බුතෙ පඨමසඞ්ගායනකාලෙ ආරොපිතං. කිමත්ථං ආරොපිතන්ති? ධම්මක්ඛන්ධානං වොහාරසුඛත්ථාය සුඛධාරණත්ථාය ච ආරොපිතං. සඞ්ගීතිකාලෙ පඤ්චසතා ඛීණාසවා තෙසඤ්ච ධම්මක්ඛන්ධානං නාම වග්ගනිපාතතො. ඉමස්ස ධම්මක්ඛන්ධස්ස අයං නාමො හොතු, ඉමස්ස ච පකරණස්ස අයං නාමොති, අබ්‍රවුං සබ්බං නාමාදිකං කිච්චං අකංසු. තෙ ඛීණාසවා, යදි නාමාදිකං කිච්චං අකතං න සුපාකතං තස්මා වොහාරසුඛත්ථායනාමාදිකං කිච්චං කතං අනාගතෙ පනත්ථාය නාමාදිකං පවත්තිතං අසඤ්ජාතනාමො න සුට්ඨු පාකතො සබ්බසො භවෙති. ධම්මක්ඛන්ධානං නාම දීපනා නිට්ඨිතා.
Die Namensgebung, das Aufschreiben in Büchern, die Buchautoren, das Schreiben und Schreibenlassen – darüber werde ich im Folgenden sprechen. Hierbei stellt sich die Frage: Von wem, wo, wann und wozu wurde den vierundachtzigtausend Abschnitten der Lehre (dhammakkhandha) der Name Piṭaka, Nikāya, Aṅga, Vagga, Nipāta usw. verliehen? Hier ist die Antwort auf die Frage ‚Von wem wurde er verliehen?‘: Er wurde von fünfhundert triebversiegten Heiligen (Arhats) verliehen. Während sie das gesamte Buddha-Wort rezitierten, verliehen sie ihm solche Namen wie: ‚Dies ist ein Piṭaka, dies ist ein Nikāya, dies ist ein Glied (Aṅga), dies ist ein Kapitel (Vagga), dies ist eine Sammlung (Nipāta).‘ Wo wurde er verliehen? Er wurde in Rājagaha am Fuße des Vebhāra-Berges in der Dhamma-Halle verliehen. Wann wurde er verliehen? Er wurde zur Zeit des ersten Konzils nach dem Parinibbāna des Erhabenen verliehen. Wozu wurde er verliehen? Er wurde verliehen, um den sprachlichen Gebrauch der Lehrabschnitte zu erleichtern und ihr Behalten mühelos zu machen. Zur Zeit des Konzils legten die fünfhundert triebversiegten Heiligen die Namen der Lehrabschnitte nach Kapiteln und Sammlungen fest. Sie sprachen: ‚Dieser Lehrabschnitt soll diesen Namen tragen, und dieses Werk soll jenen Namen tragen‘, und so führten sie das gesamte Werk der Namensgebung durch. Jene triebversiegten Heiligen dachten sich: ‚Wenn das Werk der Namensgebung ungetan bleibt, wird die Lehre nicht leicht verständlich sein‘; darum wurde das Werk der Namensgebung durchgeführt, um den Gebrauch zu erleichtern, und für den Nutzen der Zukunft wurde die Namensgebung in Gang gesetzt. Denn ein namenloses Ding wird keineswegs auf irgendeine Weise weithin bekannt. Die Erläuterung der Namensgebung der Lehrabschnitte ist abgeschlossen.
චතුරාසීති ධම්මක්ඛන්ධසහස්සානි කෙන පොත්ථකෙ ආරොපිතානි, කදා ආරොපිතානි, කිමත්ථං ආරොපිතානීති. තත්‍රායං විසජ්ජනා කෙනාරොපිතානිති? ඛීණාසවමහානාගෙහි ආරොපිතානි. කත්ථ ආරොපිතානීති? ලඞ්කාදීපෙ ආරොපිතානි. කදා ආරොපිතානීති? සද්ධාතිස්සස්සරාජිනො පුත්තස්ස වට්ටගාමනි රාජස්ස කාලෙ ආරොපිතානි. කිමත්ථං ආරොපිතානීති? ධම්මක්ඛන්ධානං අවිධංසනත්ථාය සද්ධම්මට්ඨිතියා ච ආරොපිතානි.
Von wem wurden die vierundachtzigtausend Abschnitte der Lehre in Büchern aufgezeichnet, wo wurden sie aufgezeichnet, wann wurden sie aufgezeichnet und wozu wurden sie aufgezeichnet? Hier ist die Antwort auf die Frage ‚Von wem wurden sie aufgezeichnet?‘: Sie wurden von den großen Elefanten unter den triebversiegten Heiligen aufgezeichnet. Wo wurden sie aufgezeichnet? Sie wurden auf der Insel Laṅkā aufgezeichnet. Wann wurden sie aufgezeichnet? Sie wurden zur Zeit des Königs Vaṭṭagāmaṇi, des Sohnes des Königs Saddhātissa, aufgezeichnet. Wozu wurden sie aufgezeichnet? Sie wurden aufgezeichnet, um den Verfall der Lehrabschnitte zu verhindern und für den Fortbestand der wahren Lehre.
ධරමානො හි භගවා, අම්හාකං සුගතොධීරො;
නිකායෙ පඤ්චදෙසෙති, යාව නිබ්බානගමනා.
Denn solange der Erhabene, unser weiser Sugata, lebte, lehrte er die fūnf Sammlungen (Nikāyas), bis zu seinem Eingang ins Nibbāna.
සබ්බෙපි තෙ භික්ඛු ආදි, මනසා වචසාහාරො;
සබ්බෙ ච වාචුග්ගතා හොන්ති, මහාපඤ්ඤාසතිවරා.
Und all jene Mönche der Anfangszeit trugen sie im Geist und durch das Wort; sie alle beherrschten sie auswendig, gesegnet mit hervorragender großer Weisheit und Achtsamkeit.
නිබ්බූතෙ ලොකනාථම්හි, තතො වස්සසතං භවෙ;
අරියානරියා චාපි ච, සබ්බෙ වාචුග්ගතා ධුවං.
Als der Weltenhort erloschen war, beherrschten danach ein Jahrhundert lang sowohl die Edlen als auch die Nicht-Edlen sie alle gewiss auswendig.
තතො පරං අට්ඨරසං, ද්විසතංවස්ස ගණනං;
සබ්බෙ පුථුජ්ජනා චෙව, අරියා ච සබ්බෙපිතෙ.
Danach, für eine Zeitspanne von zweihundertachtzehn Jahren, trugen sie alle, sowohl die Weltlinge als auch die Edlen,
මනසාවචසායෙව, වාචුග්ගතාව සබ්බදා;
දුට්ඨගාමණිරඤ්ඤො ච, කාලෙ වාචුග්ගතා ධුවං.
stets im Geiste und im Wort, nur auswendig; und auch zur Zeit des Königs Duṭṭhagāmaṇi beherrschten sie sie gewiss auswendig.
අරියානරියාපි ච, නිකායෙ ධාරණාසදා;
තතො පරම්හි රාජා ච, තතො චුතො ච තුසිතෙ.
Sowohl die Edlen als auch die Nicht-Edlen behielten die Sammlungen stets im Gedächtnis. Danach schied jener König dahin und wurde im Tusita-Himmel wiedergeboren.
උප්පජ්ජි දෙව ලොකෙ සො, දෙවෙහි පරිවාරිතො;
සද්ධා තිස්සොති නාමෙන, තස්ස කනිට්ඨකො හිතො.තතො ලද්ධරට්ඨො හොති, බුද්ධසාසනපාලකො.
Er wurde in der Götterwelt geboren, umgeben von Göttern. Sein jüngerer, ihm wohlgesinnter Bruder namens Saddhātissa erlangte daraufhin die Herrschaft über das Reich und wurde ein Hüter der Lehre des Buddha.
තදා කාලෙ භික්ඛූ ආසුං, සබ්බෙ වාචුග්ගතා සදා;
නිකායෙ පඤ්චවෙධෙව, යාව රඤ්ඤො ච ධාරණා;
තතො චුතො සො රාජා ච, තුස්සීතෙ උපපජ්ජති;
දෙවලොකෙට්ඨිතො සන්තො, තදා වාචුග්ගතා තතො.
Zu jener Zeit beherrschten alle Mönche die fūnf Arten von Sammlungen stets auswendig, solange die Herrschaft des Königs währte. Nachdem auch dieser König dahingeschieden war, wurde er im Tusita-Himmel geboren. Während er in der Götterwelt weilte, beherrschten sie die Texte weiterhin auswendig.
තස්ස පුත්තාපි අහෙසුං, අනෙකා වරජ්ජං ගතා;
අනුක්කමෙන චුතතෙ, දෙවලොකං ගතා ධුවං;
තදාපිතෙ සබ්බෙ භික්ඛූ, වාචුග්ගතාව සබ්බදා;
නිකායෙ පඤ්චවිධෙව, ධාරණාවසතිමතා.
Auch seine Söhne waren zahlreich und gelangten nacheinander zur königlichen Würde. Nach und nach schieden sie dahin und gingen gewiss in die Götterwelt ein. Doch auch zu jener Zeit beherrschten alle jene achtsamen Mönche die fūnf Arten von Sammlungen stets auswendig im Gedächtnis.
තතො පරං පොත්ථකෙසු, නිකායා පඤ්ච පිට්ඨිතා;
තදා අට්ඨකථා ටීකා, සබ්බෙ ගන්ථා පොත්ථකෙ ගතා;
සබ්බෙ පොත්ථෙසු යෙ ගන්ථා, පාළි අට්ඨකථා ටීකා;
සංට්ඨිතාසං ඨිතා හොන්ති, සබ්බෙපි නො න සන්තිතෙ.
Danach wurden die fūnf Sammlungen in Büchern niedergeschrieben; damals wurden auch die Kommentare, Unterkommentare und alle literarischen Werke in Büchern festgehalten. Alle Werke, die in Büchern existieren – der Pāli-Text, die Kommentare und die Unterkommentare –, blieben fest etabliert; keines von ihnen ist verloren gegangen.
තදා තෙ පොත්ථකෙයෙව, නිකායා පිඨිතා ඛිලා;
තදා අට්ඨකථාදීනි, භවන්තීති වදන්ති ච.
Damals wurden eben in jenen Büchern alle Sammlungen vollständig niedergeschrieben; und man sagt, dass damals auch die Kommentare und die anderen Werke entstanden.
පරිහාරො පණ්ඩිතෙහි වත්තබ්බොව;
ලඞ්කාදීපස්ස රඤ්ඤොව, සද්ධා තිස්සස්ස රාජිනො.පුත්තකො ලඞ්කාදීපස්ස, ඉස්සරො ධම්මිකො වරො;
තදා ඛීණාසවා සබ්බෙ, ඔලොකෙන්ති අනගතෙ.
Eine Erklärung muss von den Weisen dargelegt werden: Der Sohn des Königs der Insel Laṅkā, des Königs Saddhātissa, war der gerechte und edle Herrscher der Insel Laṅkā. Zu jener Zeit blickten alle triebversiegten Heiligen in die Zukunft.
ඛීණාසවා පස්සන්ති තෙ, දුපඤ්ඤෙව පුථුජ්ජනෙ;
සබ්බෙපි තෙ භික්ඛූ ආසුං, බහුංතරා පුථුජ්ජනා;
න සක්ඛිස්සන්ති තෙ පඤ්ච, නිකායෙ වාචුග්ගතං ඉති;
පොත්ථකෙසු සබ්බෙ පඤ්ච, ආරොපෙන්ති ඛීණාසවා.
Diejenigen, deren Triebe versiegt sind (Arahants), sahen sie, die törichten Weltlinge; alle jene Mönche waren größtenteils Weltlinge. „Sie werden nicht in der Lage sein, die fünf Sammlungen (Nikāyas) auswendig zu bewahren“ – in diesem Sinne schrieben die Arahants alle fünf (Sammlungen) in Büchern nieder.
සද්ධම්මට්ඨිති චිරත්තාය, ජනානං පුඤ්ඤත්ථාය ච;
තතො පට්ඨායතෙ සබ්බෙ, නිකායා හොන්ති පොත්ථකෙ;
අට්ඨකථා ටීකා සබ්බෙ, තෙ හොන්ති පොත්ථකෙට්ඨිතා.
Für das lange Fortbestehen der wahren Lehre und zum Heile der Menschen existieren von jener Zeit an alle Nikāyas in Büchern; auch alle Kommentare und Unterkommentare sind in Büchern festgehalten.
තතො පට්ඨායතෙ සබ්බෙ, භික්ඛු ආදි මහාගණා;
පොත්ථකෙසු ඨිතෙයෙව, සබ්බෙ පස්සන්ති සබ්බදා.
Von jener Zeit an sehen (lesen) alle Mönche und die großen Scharen sie stets, da sie in Büchern bewahrt sind.
[පොත්ථකෙ ආරොපන දීපකා නිට්ඨිතා.]
[Die Erläuterung über das Aufschreiben in Büchern ist abgeschlossen.]
යො කොචි පණ්ඩිතො ධීරො, අට්ඨකථාදිකං ගන්ථං කරොති වා කාරාපෙති වා, තස්ස අනන්තකො හොති පුඤ්ඤසංචයො, අනන්තකො හොති පුඤ්ඤානිසංසො. චතුරාසීති චෙතියසහස්ස කරණසදිසො, චතුරාසීති බුද්ධරූපසහස්ස කරණසදිසො, චතුරාසීති බොධිරුක්ඛසහස්සරොපනසදිසො, චතුරාසීති විහාරසහස්ස කරණසදිසො, යො ච බුද්ධවචනමඤ්ජූසං කරොති වා කාරාපෙති වා, යො ච බුද්ධවචනං මණ්ඩනං කරොති වා කාරාපෙති වා, යො ච බුද්ධවචනං ලෙඛං කරොති වා කාරාපෙති වා, යො ච පොත්ථකං වා, යො ච පොත්ථකමූලං වා, දෙති වා දාපෙති වා, යො ච තෙලං වා චුණ්ණං වා, ධඤ්ඤං වා පොත්ථකභඤ්ජනත්ථාය යං කිඤ්චි නිත්ථං වා පොත්ථකඡිද්දෙ ආවුනත්ථාය, යං කිඤ්චි සුත්තං වා කට්ඨඵලකද්වයං වා පොත්ථකං පුටනත්ථාය යං කිඤ්චි වත්ථං වා, පොත්ථක-බන්ධනත්ථාය, යං කිඤ්චි යොත්තං වා පොත්ථකලාප පූටනත්ථාය යං කිඤ්චි ථවිකං දෙති වා දාපෙති වා.
Welch weiser und standhafter Mensch auch immer ein Werk wie einen Kommentar oder Ähnliches verfasst oder verfassen lässt, dessen Anhäufung von Verdienst ist unendlich, dessen Segen des Verdienstes ist unendlich. Es gleicht dem Errichten von vierundachtzigtausend Schreinen (Cetiyas), dem Herstellen von vierundachtzigtausend Buddha-Statuen, dem Pflanzen von vierundachtzigtausend Bodhi-Bäumen und dem Bau von vierundachtzigtausend Klöstern; und wer eine Schatulle für das Wort des Buddha herstellt oder herstellen lässt, wer das Wort des Buddha schmückt oder schmücken lässt, wer das Wort des Buddha schreibt oder schreiben lässt, und wer ein Buch oder die Mittel für ein Buch gibt oder geben lässt, und wer Öl, Pulver oder Getreide zur Pflege von Büchern gibt oder geben lässt, oder irgendeine Nadel, um Fäden durch die Buchlöcher zu fädeln, oder irgendeinen Faden, oder zwei hölzerne Buchdeckel, oder irgendein Tuch zum Einwickeln des Buches, oder irgendeine Schnur zum Binden des Buches, oder irgendeinen Beutel zum Verpacken des Buchbündels gibt oder geben lässt.
යො ච හරිතාලෙන වා මනොසිලාය වා, සුවණ්ණෙන වා රජතෙන වා පොත්ථකමණ්ඩනං වා කට්ඨඵලකමණ්ඩනං වා කරොති වා කාරාපෙති වා, තස්ස අනන්තකො හොති පුඤ්ඤසංචයො, අනන්තකො හොති පුඤ්ඤානිසංසො. චතුරාසීති චෙතියසහස්ස කරණසදිසො, චතුරාසීති විහාරසහස්ස කරණසදිසො.
Und wer ein Buch oder die hölzernen Buchdeckel mit Auripigment, Realgar, Gold oder Silber schmückt oder schmücken lässt, dessen Anhäufung von Verdienst ist unendlich, dessen Segen des Verdienstes ist unendlich. Es gleicht der Errichtung von vierundachtzigtausend Schreinen und dem Bau von vierundachtzigtausend Klöstern.
භවෙ නිබ්බත්තමානො සො, සීලගුණමුපාගතා;
මහා තෙජො සදා හොති, සීහනාදො විසාරදො.
Wiedergeboren im Dasein, ausgestattet mit den Tugendeigenschaften, ist er stets von großer Macht und voller Vertrauen wie ein Löwenruf.
ආයුවණ්ණබලුප්පෙතො, ධම්මකාමො භවෙ සද්දා;
දෙවමනුස්සලොකෙසු, මහෙසක්ඛො අනාමයො.
Ausgestattet mit langem Leben, Schönheit und Kraft, ist er stets der Lehre (Dhamma) zugetan; in den Welten der Götter und Menschen ist er von großem Einfluss und frei von Krankheit.
භවෙ නිබ්බත්තමානො සො, පඤ්ඤවා සුසමාහිතො;
අධිපච්ච පරිවාරො, සබ්බසුඛාධි ගච්ඡති.
Wiedergeboren im Dasein, ist er weise und wohlgesammelt; ausgestattet mit Machtstellung und Gefolgschaft erlangt er alles Glück.
සද්දොහීරිමා වදඤ්ඤූ, සංවිග්ග මානසො භවෙ;
අඞ්ගපච්චඞ්ග සම්පන්නො, ආරොහ පරිණාහවා.
Er wird voller Vertrauen, Schamgefühl und Großzügigkeit sein, bewegt von geistiger Dringlichkeit; ausgestattet mit vollendeten Gliedern, von vollkommenem Wuchs und Statur.
සබ්බෙ සත්තාපි යො ලොකෙ, සබ්බත්ථ පූජිතාභවෙ;
දෙවමනුස්ස සඤ්චරො, මිත්තසහාය පාලිතො.
Er wird von allen Wesen in der Welt überall verehrt werden, wandelt unter Göttern und Menschen, beschützt von Freunden und Gefährten.
දෙවමනුස්ස සම්පත්තිං, අනුභොති පුනප්පුනං;
අරහත්ත ඵලං පත්තො, නිබ්බානං පාපුණිස්සති.
Er erfährt immer wieder das Glück der Götter und Menschen; nachdem er die Frucht der Arhatschaft erlangt hat, wird er das Nibbāna erreichen.
පටිසම්භිදා චතස්සො, අභිඤ්ඤා ඡබ්බිධෙ වරෙ;
විමොක්ඛෙ අට්ඨකෙ සෙට්ඨෙ, ගමිස්සති අනාගතෙ.
In der Zukunft wird er die vier analytischen Wissensarten, die sechs hervorragenden höheren Geisteskräfte und die acht edlen Befreiungen erlangen.
තස්මාහි පණ්ඩිතො පොසො, සංපස්සං හිත මත්තනො;
කාරෙය්‍ය සාම ගන්ථෙ ච, අඤ්ඤෙ චාපි කාරාපයෙ.
Darum sollte ein weiser Mensch, der sein eigenes Wohl im Auge hat, selbst Bücher verfassen und auch andere dazu veranlassen.
පොත්ථකෙ ච ඨිතෙ ගන්ථෙ, පාළි අට්ඨකථාදිකෙ;
ධම්මමඤ්ජූසා ගන්ථෙ ච, ලෙඛං කරෙ කාරාපයෙ.
Und er sollte Bücher schreiben oder schreiben lassen, welche die Pāli-Texte, Kommentare und Ähnliches enthalten, sowie Bücher, die als Schatullen des Dhamma dienen.
පොත්ථකං පොත්ථකමූලඤ්ච, තෙසං චුල්ලථූසම්පි ච;
පිලොතිකාදිකං සුත්තං, කට්ඨඵලද්වයම්හි ච.
Ein Buch oder die Mittel für ein Buch, selbst einen winzigen Beitrag dafür, ein Tuch, einen Faden sowie zwei hölzerne Buchdeckel,
ධම්මබන්ධනත්ථාය ච, යං කිඤ්චි මහග්ඝං වත්ථං;
ධම්මබන්ධනයොත්තඤ්ච, යං කිඤ්චි ථවිකම්පි ච.
und zum Einbinden der Lehre jedes kostbare Tuch, und jede Schnur zum Binden der Lehre, sowie jede Tasche.
දදෙය්‍ය ධම්මඛෙත්තම්හි, විප්පස්සන්නෙන චෙතසා;
අඤ්ඤො චාපි දජ්ජාපෙය්‍ය, මිත්තසහායබන්ධවෙති.
Dies sollte man auf dem Feld des Dhamma mit reinem Herzen geben, und man sollte auch andere dazu veranlassen zu geben – Freunde, Gefährten und Verwandte.
ගන්ථාකරලෙඛලෙඛාපනානිසංස දීපනා නිට්ඨිතා.
Die Erläuterung über den Segen des Schreibens und Schreibenlassens von Büchern ist abgeschlossen.
[ඉති චූලගන්ථවංසෙ පකිණ්ණකදීපකො නාම පඤ්චමො පරිච්ඡෙදො.]
[Hier endet das fünfte Kapitel namens „Erläuterung des Vermischten“ im Cūlaganthavaṃsa.]
සොහං හංසාරට්ඨ ජාතො, නන්තපඤ්ඤොති විස්සුතොසද්ධා සීල වීරප්පෙතො, ධම්මරසං ගවෙසනො.
Ich, der ich im Haṃsa-Reich geboren wurde, bekannt als Nandapañña, ausgestattet mit Glauben, Tugend und Tatkraft, der ich nach dem Geschmack des Dhamma strebe,
සොහං තතො ගන්ත්වා චිමං, ජින නවං යං පූරං;
සබ්බ ධම්මං විචිනන්තො, වීසති වස්සමාගතො.
ich ging von dort zu dieser neuen Stadt des Siegers (Chiang Mai), erforschte die gesamte Lehre und erreichte zwanzig Jahre [des Alters oder der Ordination].
සබ්බ ධම්මං විස්සෙජ්ජෙන්තො, කිකාරෙ නෙව භික්ඛුනො;
ඡ වස්සානං ගණං භිත්වා, කාමානං අභිමද්දනං.
Die gesamte Lehre darlegend, stets zum Nutzen der Mönche wirkend, nach sechs Jahren die Gruppe verlassend, um die sinnlichen Begierden zu bezwingen,
සන්ති සභා ච නිබ්බානං, ගවෙසිඤ්ච පුනප්පුනං;
වසන්තොහං, වනාරම්මං, පිටකත්තය සඞ්ගහං;
ගන්ථවංසං ඉමං ඛුද්දං, අරියසඞ්ඝදාසකන්ති.
suchte ich immer wieder den Frieden und das Nibbāna; während ich in der Waldeinsamkeit lebte, verfasste ich, der Diener des edlen Saṅgha, dieses kurze Ganthavaṃsa, eine Zusammenfassung der drei Piṭakas.
ඉති පාමොජ්ජත්ථාය අරඤ්ඤවාසිනා, නන්දපඤ්ඤාචරියෙන කතො චූළගන්ථවංසො නිට්ඨිතො.
Hier endet das von dem im Walde lebenden Lehrer Nandapañña zur Erbauung verfasste Cūḷaganthavaṃsa.
ධම්මවටංසකනාමෙන විසුතො ථෙරො, යං පකරණං ලික්ඛිතං තං පරිපුණ්ණං තෙන පුඤ්ඤෙන තං පිටකං පරිසිප්පං පරිනිට්ඨිතං.
Der unter dem Namen Dhammavaṭaṃsaka bekannte Thera hat dieses Werk niedergeschrieben, und es ist vollendet. Durch dieses Verdienst möge die Beherrschung des Piṭaka und aller Lehrkünste vollkommen verwirklicht werden.
මමෙව සිස්සසමූහානඤ්ච පරිසිප්පං පරිනිට්ඨිතං. තවෙ සිස්සානූ සිස්සානි ච, පරිසිප්පං පරිනිට්ඨිතං.
Ebenso möge die Beherrschung der Künste für meine eigene Schülerschaft sowie für deine Schüler und deren Schüler vollkommen verwirklicht werden.
චූළගන්ථවංසො නිට්ඨිතො.
Das Cūḷaganthavaṃsa ist abgeschlossen.