ථුපවංසො

ທູບະວົງ

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

ຂອນອບນ້ອມແດ່ພະຜູ້ມີພະພາກອໍຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ.

යස්මිං සයිංසු ජිනධාතුවරා සමන්තාඡබ්බණ්ණ රංසි විසරෙහි සමුජ්ජලන්තා,නිම්මාය ලොකහිතහෙතු ජිනස්ස රූපංතං ථුපමබ්භුත තමං සිරසා නමිත්වා;

චක්ඛාමහං සකල ලොක හිතාවහස්සථුපස්ස සබ්බ ජන නණ්දන කාරණස්ස,වංසං සුරාසුර නරිණ්දවරෙහි නිච්චංසම්පූජිතස්ස රතනුජ්ජල ථූපිකස්ස;

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມສຽນອະພິວາດ ພະສະຖູບອັນໜ້າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງນັ້ນ ທີ່ພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອັນປະເສີດຂອງພະຊິນະເຈົ້າປະດິດສະຖານຢູ່ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງສະຫວ່າງສະໄຫວໄປດ້ວຍພະຣັດສະໝີ 6 ປະການໂດຍຮອບ ຜູ້ເນລະມິດພະຮູບຂອງພະຊິນະເຈົ້າເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ໂລກ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງປະຫວັດ (ວົງ) ແຫ່ງພະສະຖູບ ຜູ້ອຳນວຍປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຊາວໂລກທັງປວງ ເປັນເຫດແຫ່ງຄວາມຍິນດີຂອງປວງຊົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຍອດອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍແກ້ວປະເສີດ ອັນເຫຼົ່າເທວະດາ ອະສູນ ແລະມະນຸດສະບໍດີບູຊາຢູ່ເປັນນິດ;

කිඤ්චාපි සො යතිජනෙන පුරාතනෙනඅත්වාය සීහළජනස්ස කතො පුරාපි,වාක්කෙන සිහළභවෙන’භිසඞ්ඛමත්තාඅත්ථං න සාධහති සබ්බජනස්ස සම්මා;

ເຖິງແມ່ນວ່າ ພະທູບະວົງນັ້ນ ພະພິກຂຸສົງໃນປາງກ່ອນຈະໄດ້ແຕ່ງໄວ້ແລ້ວ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊາວສີຫົນ (ສີລັງກາ) ໃນອະດີດກໍຕາມ ແຕ່ເນື່ອງຈາກແຕ່ງໄວ້ດ້ວຍພາສາສີຫົນ ຈຶ່ງບໍ່ອາດອຳນວຍປະໂຫຍດແກ່ຄົນທັງປວງໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງ;

යස්මා ච මාගධ නිරුත්තිකතොපි ථූප-වංසො විරුද්ධනය සද්ද සමාකුලො සො,වත්තබ්බමෙව ච බහුම්පි යතො න වුත්තංතම්හා අහං පුනපි වංසමි’මං වදාමි;

ແລະເພາະເຫດທີ່ ຄຳພີທູບະວົງ ແມ້ທີ່ແຕ່ງໄວ້ດ້ວຍພາສາມະຄົດ (ປາລີ) ກໍຍັງສັບສົນດ້ວຍຫຼັກເກນທາງໄວຍາກອນ ແລະຖ້ອຍຄຳ ທັງເລື່ອງລາວຫຼາຍປະການທີ່ຄວນກ່າວກໍຍັງບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຈະກ່າວເຖິງປະຫວັດ (ວົງ) ນີ້ອີກຄັ້ງ;

සුණාථ සාධවො සබ්බෙ පරිපුණ්ණමනාකුලංවුච්චමානං මයා සාධු වංසං ථූපස්ස සත්ථුනොති;

ຂໍທ່ານສາທຸຊົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຟັງ ປະຫວັດແຫ່ງພະສະຖູບຂອງພະສາດສະດາ ອັນສົມບູນແລະບໍ່ສັບສົນ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຕໍ່ໄປນີ້ໃຫ້ດີເທີ້ນ.

තත්ථ ථූපස්ස වංසං වක්ඛාමීති එත්ථ තථාගතො අරහං සම්මා සම්බුද්ධො ථූපාරහො, පච්චෙකබුද්ධො ථූපාරහො, තථාගතස්ස සාවකො ථූපාරහො, රාජා චක්කවත්ති ථූපාරහොති වචනතො ථූපාරහානං බුද්ධාදීනං ධාතුයො පතිට්ඨාපෙත්වා කත චෙතියං අබ්භුනන තට්ඨෙන ථූපොති වුච්චති, ඉධ පන කඤ්චන මාලික මහාථූපො අධිප්පෙතො, සො කස්ස ධාතුයො පතිට්ඨාපෙත්වා කතොති චෙ? යොදීපඞ්කරාදීනං චතුවීසතියා බුද්ධානං සන්තිකෙ ලද්ධව්‍යාකරණො සමතිංසපාරමියො පූරෙත්වා පරමාභිසම්බොධිං පත්වා ධම්මචක්කප්පවත්තනතො පට්ඨාය යාව සුහද්ද පරිබ්බාජක විනයාන සබ්බ බුද්ධකිච්චානි නිට්ඨාපෙත්වා අනුපාදියෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බුතො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස ධාතුයො පතිට්ඨාපෙත්වා කතො අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරො පන වෙදිතබ්බො?

ໃນຄຳວ່ານັ້ນ ບົດວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງປະຫວັດແຫ່ງພະສະຖູບ' ມີອະທິບາຍວ່າ: ພະສະຖູບ (ຫຼື ເຈດີ) ໄດ້ຊື່ວ່າ 'ທູບະ' ເພາະອັດຖະວ່າເປັນສິ່ງສູງສົ່ງ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍການປະດິດສະຖານພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ຫຼືພະທາດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ຄວນແກ່ພະສະຖູບ ຕາມພະດຳຣັດທີ່ວ່າ 'ພະຕຖາຄົດອໍຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ພະສະຖູບ, ພະປັດເຈກະພຸດ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ພະສະຖູບ, ພະສາວົກຂອງພະຕຖາຄົດ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ພະສະຖູບ, ພະເຈົ້າມະຫາຈັກກະພັດ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ພະສະຖູບ'. ແຕ່ໃນທີ່ນີ້ ໝາຍເອົາ 'ພະມະຫາສະຖູບກັນຈະນາມາລິກາ' (ພະຣຸວັນເວລິເສຍ). ຫາກມີຄຳຖາມວ່າ 'ພະມະຫາສະຖູບນັ້ນ ສ້າງຂຶ້ນໂດຍປະດິດສະຖານພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງຜູ້ໃດ?' ຕອບວ່າ: ສ້າງຂຶ້ນໂດຍປະດິດສະຖານພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພະຜູ້ມີພະພາກອໍຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ພະອົງຜູ້ໄດ້ຮັບພະຍາກອນໃນສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ 24 ພະອົງ ມີພະທີປັງກອນເປັນຕົ້ນ, ໄດ້ບຳເພັນບາຣະມີ 30 ປະການໃຫ້ບໍລິບູນ, ບັນລຸພະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ, ນັບແຕ່ການສະແດງພະທັມມະຈັກກັປປະວັດຕະນະສູດ ເປັນຕົ້ນມາ ຈົນເຖິງການໂປດສຸພັດທະປະຣິພາຊົກ ອັນເປັນການສິ້ນສຸດພຸດທະກິດທັງປວງ ແລ້ວສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນιບພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສານιບພານທາດ. ນີ້ຄືເນື້ອຄວາມໂດຍຫຍໍ້ໃນທີ່ນີ້, ສ່ວນເນື້ອຄວາມໂດຍລະອຽດ ພຶງຊາບດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

2. ඉතො කිර කප්පසතසහස්සාධිකානං චතුන්නං අසඞ්ඛෙය්‍යානං මත්ථකෙ අමරවතී නාම නගරං අහොසි. තත්ථ සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො පටිවසති. සො අඤ්ඤං කම්මං අකත්වා බ්‍රහ්මණසිප්පමෙව උග්ගණ්හි තස්ස දහරකාලෙයෙව මාතාපිතරො කාලමකංසු. අථස්ස රාසිවඩ්ඪනකො අමච්චො ආය පොත්ථකං ආහරිත්වා සුවණ්ණ රජත මණිමුත්තාදි භරිතෙ ගබ්භෙ විවරිත්වා එත්තකං තෙ කුමාර මාතු සන්තකං, එත්තකං පිතුසන්තකං, එත්තකං අය්‍යක පය්‍යකානන්ති යාව සත්තමා කුලපරිවට්ටා ධකං ආචික්ඛිත්වා එතම්පටිජග්ගාහීති ආහ. සො සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා අගාරං අජ්ඣාවසන්තො එකදිවසං චින්තෙසි.

໒. ໄດ້ຍິນວ່າ ຍ້ອນກັບໄປແຕ່ກັປນີ້ໄດ້ 4 ອະສົງໄຂແສນກັປ ມີນະຄອນໜຶ່ງຊື່ວ່າ ອະມະຣະວະດີ. ໃນນະຄອນນັ້ນ ມີພາມໜຸ່ມຄົນໜຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸເມທະ ອາໄສຢູ່. ເຂົາບໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກງານອື່ນໃດ ນອກຈາກສຶກສາຮ່ຳຮຽນສິລະປະສາດຂອງພາມເທົ່ານັ້ນ. ເມື່ອເຂົາຍັງເປັນເດັກຢູ່ ບິດາມານດາກໍໄດ້ເສຍຊີວິດໄປ. ຄັ້ງນັ້ນ ອຳມາດຜູ້ຮັກສາຊັບສິນໄດ້ນຳເອົາບັນຊີຊັບສິນມາ ແລ້ວເປີດຫ້ອງຄັງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄຳ, ເງິນ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວມຸກດາ ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວບອກວ່າ 'ແດ່ທ່ານກຸມານ ຊັບເທົ່ານີ້ເປັນຂອງມານດາທ່ານ, ເທົ່ານີ້ເປັນຂອງບິດາທ່ານ, ເທົ່ານີ້ເປັນຂອງປູ່ຍ່າຕາຍາຍຂອງທ່ານ' ໂດຍຊີ້ແຈງຊັບສິນຕະຫຼອດ 7 ຊົ່ວອາຍຸຄົນ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຂໍທ່ານຈົ່ງຮັບເອົາຊັບສິນນີ້ໄປຄຸ້ມຄອງເຖີດ'. ສຸເມທະກຸມານຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ' ແລ້ວຄອບຄອງເຮືອນຢູ່ ຕໍ່ມາໃນວັນໜຶ່ງ ເຂົາໄດ້ຄິດຮຳພຶງວ່າ:

3. පුනබ්භවෙ පටිසණ්ධිගහණං තාම දුක්ඛං, තථා නිබ්බත්ත නිබ්බත්තට්ඨානෙ සරීරභෙදනං අහඤ්ච ජානිධම්මො ජරාධම්මො ව්‍යාධිධම්මො මරණධම්මො. එවං භූතෙන මයා අජාති අජරං අව්‍යාධිං අමරණං සුඛං සීතලං නිබ්බානං ගවෙසිතුං වට්ටතීති නෙක්ඛම්මකාරණං චින්තෙත්වා පුන චින්තෙසි ඉමං ධනං සබ්බං මය්හං පිතු පිතාමහාදයො පරලොකං ගච්ඡන්තා එක කහාපණම්පි ගහෙත්වා නගතා මයා පන ගහෙත්වා ගමනකාරණං කාතුං වට්ටතීති නගරෙ භෙරිං චරාපෙත්වා මහාජනස්ස දානං දත්වා හිමවන්තස්ස පවිසිත්වා තාපස පබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා සත්තාහබ්භන්තරෙයෙව අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්ව සමාපත්තිසුඛෙන වීතිනාමෙසි.

໓. ການຖືປະຕິສົນທິໃນພົບໃໝ່ເປັນທຸກແທ້, ແລະການແຕກດັບແຫ່ງຮ່າງກາຍໃນສະຖານທີ່ທີ່ເກີດແລ້ວເກີດອີກກໍເປັນທຸກ. ຕົວເຮົາເອງກໍມີຄວາມເກີດ, ຄວາມແກ່, ຄວາມເຈັບ ແລະຄວາມຕາຍເປັນທຳມະດາ. ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນີ້ ເຮົາຄວນສະແຫວງຫາພະນິບພານ ອັນບໍ່ມີຄວາມເກີດ, ບໍ່ມີຄວາມແກ່, ບໍ່ມີຄວາມເຈັບ, ບໍ່ມີຄວາມຕາຍ ອັນເປັນສຸກແລະສະຫງົບເຢັນ. ເມື່ອຄິດເຖິງເຫດແຫ່ງການອອກບວດແລ້ວ ກໍຄິດອີກວ່າ 'ຊັບທັງໝົດນີ້ ບິດา, ປູ່ ແລະບັນພະບຸລຸດຂອງເຮົາ ເມື່ອເດີນທາງໄປສູ່ປໍຣະໂລກ ກໍບໍ່ໄດ້ຖືເອົາໄປແມ້ແຕ່ກະຫາປະນະດຽວ, ແຕ່ສ່ວນເຮົາຄວນຈະເຮັດໃຫ້ສາມາດນຳຊັບນີ້ຕິດຕົວໄປນຳໄດ້'. ເຂົາຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໃນເມືອງ ແລ້ວບໍລິຈາກມະຫາທານແກ່ມະຫາຊົນ, ຈາກນັ້ນກໍເຂົ້າສູ່ປ່າຫິມະພານ ບວດເປັນດາບົດ ພາຍໃນ 7 ວັນກໍໄດ້ບັນລຸອະພິຍານ ແລະສະມາບັດທັງຫຼາຍ ແລ້ວໃຊ້ຊີວິດຢູ່ດ້ວຍຄວາມສຸກໃນສະມາບັດ.

තදා දීපඞ්කරො නාම සත්ථා පරයාභිසම්බොධිං පත්වා සත්ත සත්තාහං බොධිසමීපෙචෙව විතිනාමෙත්වා සුනණ්දාරාමෙ ධම්මචක්කං පවත්තෙත්වා කොටිසත්තානං දෙවමනුස්සානං ධම්මමතං පායෙත්වා චාතුද්දීපික මහාමෙඝො විය ධම්මවස්සං වස්සෙන්තො චතූහි ඛීණාසය සතසහස්සෙහි පරිවුතො අනුපුබ්බෙන චාරකං චරමානො රම්ම නගරං පත්වා සුදස්සන මහාවිහාරෙ පටිවසති තදා රම්මනගරවාසිනො සප්පි ඵණිතාදීනි භෙසජ්ජානි ගහෙත්වා පුප්ඵ ධූප ගණ්ධහත්ථා යෙන බුද්ධො තෙනපසඞ්කමිත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා පුප්ඵාදීහි පූජෙත්වා එකමන්තං නිසීදිත්වා ධම්මං සුත්වා ස්වාතනාය භගවන්තං නිමන්තෙත්වා උට්ඨායාසනා දසබලං පදක්ඛීනං කත්වා පක්කමිංසු.

ໃນສະໄໝນັ້ນ ພະສາດສະດາພະນາມວ່າ ທີປັງກອນ ໄດ້ບັນລຸພະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານແລ້ວ ສະເດັດປະທັບຢູ່ໃກ້ຕົ້ນພະສີມະຫາໂພທິຕະຫຼອດ 7 ສັບປະດາ, ທົງສະແດງພະທັມມະຈັກກັປປະວັດຕະນະສູດ ນະ ສຸນັນທາຣາມ, ທົງຍັງເທວະດາແລະມະນຸດຫຼາຍໂກດໃຫ້ດື່ມອຳມະຕະທັມ, ທົງຫຼັ່ງສາຍຝົນແຫ່ງພະທັມເໝືອນດັ່ງມະຫາເມກຕົກທົ່ວທະວີບທັງສີ່, ແວດລ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບ 4 ແສນຮູບ, ສະເດັດຈາຣິກໄປຕາມລຳດັບ ຈົນເຖິງຣັມມະນະຄອນ ແລ້ວປະທັບຢູ່ ນະ ສຸດັດສະນະມະຫາວິຫານ. ຄັ້ງນັ້ນ ຊາວຣັມມະນະຄອນໄດ້ຖືເອົາເນີຍໃສ, ນ້ຳອ້ອຍ ແລະຢາຮັກສາໂລກຕ່າງໆ ພ້ອມທັງດອກໄມ້, ທູບ, ທຽນ ແລະຂອງຫອມໃນມື ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະພຸດທະເຈົ້າ, ຖວາຍອະພິວາດພະສາດສະດา, ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ, ນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ໄດ້ຟັງພະທັມມະເທດສະໜາແລ້ວ ກໍໄດ້ກາບທູນນິມົນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເພື່ອສະເຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນຮຸ່ງຂຶ້ນ, ຈາກນັ້ນກໍລຸກຈາກອາສະນະ ທຳປະທັກສິນພະທົດສະພົນ ແລ້ວຫຼີກໄປ.

තෙ පුන දිවසෙ අසදිස මහාදානං සජ්ජෙත්වා දසබලස්ස ආගමන මග්ගං සොධෙන්ති. තස්මිං කාලෙ සුමෙධතාපසො අත්තනො අස්සම පදතො උග්ගන්ත්වා රම්මනගරවාසීනං තෙසං මනුස්සානං උපරිභාගෙන ආකාසෙන ගච්ඡන්තා තෙ හට්ඨපහට්ඨෙ මග්ගං සොධෙන්තෙ දිස්වා කින්නු ඛො කාරණන්ති චින්තෙන්තො සබ්බෙසං පස්සන්තානංයෙව ආකාසතො ඔරු එකමන්තෙ ඨත්ථායහ තෙ මනුස්සෙ පුච්ඡි.’හම්භො කස්ස පන ඉමං මග්ගං සොධෙථා’ති තෙ ආහංසු භන්තෙ සුමෙධ තුම්හෙ කිං නං ජානාථ, දීපඞ්කරො නාම සත්ථා පරමාභිසම්බොධිං පත්වා පවත්තවර ධම්මචක්කො ජනපද චාරිකං චරමානො අනුක්කමෙන අම්හාකං නගරං පත්වා සුදස්සන මහාවිහාරෙ පටිවසති. මයං තං භගවන්තං නිමන්තයිම්හ තස්ස භගවතො ආගමනමග්ගං සොධෙමාති. තං සුත්වා සුමෙධපණ්ඩිතො චින්තෙසි. බුද්ධොති ඛො පනෙස ඝොසොපි දුල්ලභො, පගෙව බුද්ධුප්පාදො තෙන හි මයාපි ඉමෙහි මනුස්සෙහි සද්ධිං දසබලස්ස ආගමනමග්ගං සොධෙතුං වට්ටතීති සො තෙ මනුස්සෙ ආහ, සචෙ භො තුම්හෙ ඉමං මග්ග බුද්ධස්ස සොධෙථ - සයහම්පි එකං ඔකාසං සම්පටිච්ඡත්වා අයං සුමෙධපණ්ඩිතො මහිද්ධිකො මහානුභාවොති ජානන්තා දුබ්බිසොධනං උදකසම්භින්නං අතිවිසමං එකං ඔකාසං සල්ලක්ඛෙත්වා ඉමං හකාසං තුම්හෙ සොධෙථ. අලඞ්කරොථාති අදංසු.

ໃນວັນຮຸ່ງຂຶ້ນ ຊາວເມືອງໄດ້ຈັດຕຽມອະສະທິສະທານແລ້ວຊ່ວຍກັນແຜ້ວຖາງຫົນທາງເພື່ອຕ້ອນຮັບການສະເດັດມາຂອງພະທົດສະພົນ. ໃນເວລານັ້ນ ສຸເມທະດາບົດໄດ້ເດີນທາງອອກຈາກອາສະຣົມຂອງຕົນ ເຫາະໄປທາງອາກາດເໜືອຊາວຣັມມະນະຄອນເຫຼົ່ານັ້ນ, ເຫັນພວກເຂົາກຳລັງແຜ້ວຖາງຫົນທາງດ້ວຍຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ມີເຫດການຫຍັງໜໍ?' ແລ້ວກໍລົງຈາກອາກາດຕໍ່ໜ້າຄົນທັງປວງ ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khangໜຶ່ງ ແລ້ວຖາມຄົນເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ທ່ານທັງຫຼາຍ ພວກທ່ານແຜ້ວຖາງຫົນທາງນີ້ເພື່ອໃຜ?' ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຕອບວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານສຸເມທະ ທ່ານບໍ່ຮູ້ບໍ? ພະສາດສະດາພະນາມວ່າ ທີປັງກອນ ບັນລຸພະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານແລ້ວ ທົງສະແດງພະທັມມະຈັກອັນປະເສີດ ສະເດັດຈາຣິກໄປຕາມຊົນນະບົດ ຈົນເຖິງເມືອງຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າຕາມລຳດັບ ແລະປະທັບຢູ່ ນະ ສຸດັດສະນະມະຫາວິຫານ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນິມົນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນໄວ້ ຈຶ່ງໄດ້ມາແຜ້ວຖາງຫົນທາງເພື່ອຕ້ອນຮັບການສະເດັດມາຂອງພະອົງ'. ເມື່ອໄດ້ຟັງດັ່ງນັ້ນ ສຸເມທະບັນດິດຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ແມ້ແຕ່ສຽງຮ້ອງປ່າວວ່າ "ພຸດໂທ" ກໍຫາຟັງໄດ້ຍາກຍິ່ງ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງການບັງເກີດຂຶ້ນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາກໍຄວນຈະຮ່ວມແຜ້ວຖາງຫົນທາງຕ້ອນຮັບການສະເດັດມາຂອງພະທົດສະພົນຮ່ວມກັບຄົນເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍ'. ເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັບຄົນເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ຫາກພວກທ່ານແຜ້ວຖາງທາງນີ້ເພື່ອພະພຸດທະເຈົ້າ ຂໍຈົ່ງແບ່ງສ່ວນໜຶ່ງໃຫ້ແກ່ເຮົາແດ່'. ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ວ່າສຸເມທະບັນດິດນີ້ມີລິດເດດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ຈຶ່ງໄດ້ກຳນົດເອົາທາງຕອນໜຶ່ງທີ່ແຜ້ວຖາງໄດ້ຍາກ ທີ່ມີນ້ຳເຊາະຂາດ ແລະຂຣຸຂຣະຫຼາຍ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງແຜ້ວຖາງທາງຕອນນີ້ ແລະຕົກແຕ່ງໃຫ້ງາມເຖີດ' ແລ້ວມອບໃຫ້ແກ່ເຂົາ.

සුමෙධපණ්ඩිතො බුද්ධාරම්මණ පීතිං උප්පාදෙත්වා චින්තෙසි. අහම්පනිමං ඔකාසං ඉද්ධීයා පරමදස්සනීය කාතුං පහොමි එවං කතො පන මං න පරිතොසෙති අජ්ජ පන මයා කායවෙය්‍යාවච්චං කාතුං වට්ටතිති පංසුං ආහරිත්වා තං පහෙසං පූරෙනි, තස්ස පන තස්මිං පදෙසෙ අසොධිතෙ ජයසුමන කුසුම සදිසි වණ්ණං දුපට්ටචීවරං තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙත්වා නිවාසෙත්වා තස්සුපරි යුණ්ණමාපඞ්ගෙන කුසුමකලාපං පරක්ඛිපන්තො විය විජ්ජුල්ලතා සස්සීරීකං කායබණ්ධනං බණ්ධිත්වා කනක ගිරිසිඛර මත්ථකෙ ලාඛාරසං පරිසිඤ්චන්තෙ විය සුවණ්ණචෙතියං පවාළජාලෙන පරික්ඛිපන්තො විය සුවණ්ණඞ්ඝකං රත්තකම්බලෙන පටිමුඤ්චන්තො විය සරද සමය රජනිකරං රත්තවලාහකෙන පටිච්ඡාදෙන්තො විය ච ලාඛාරසෙන තින්න කිං සුකක්සුමවණ්ණං රත්තවර පසුකූල චීවරං පාරිපිත්වා ගණ්ධකූගිද්ව රතො කනකගුහාතො සීහො විය නික්ඛමිත්වා ජළභිඤ්ඤානංයෙව චතූහි ඛීණාසව සතසහස්සෙහි පරිවුතො අමරගණ පරිවුතො දසසතනයනො විය බ්‍රහ්මගණපරිවුතො මහා බ්‍රහ්මා විය ච අපරිමිත සමය සමුපචිතාය කුසලබලජනිතාය අනොපමයා බුද්ධලීලාය තාරාගණපරිවුතො සරද සමය රජනිකරො විය ගගනතලං අලඞ්ගත පටියත්තං මග්ගං පටිපජ්ජි.

ສຸເມທະບັນດິດຍັງປີຕິມີພະພຸດທະເຈົ້າເປັນອາຣົມໃຫ້ບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄິດວ່າ 'ເຮົາສາມາດເນລະມິດທາງຕອນນີ້ໃຫ້ງົດງາມຢ່າງຍິ່ງດ້ວຍລິດເດດໄດ້ ແຕ່ການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນຈະບໍ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາອີ່ມໃຈ ວັນນີ້ເຮົາຄວນທຳການຂວາຍຂວາຍດ້ວຍກາຍ' ເຂົາຈຶ່ງຂົນດິນມາຖົມບ່ອນນັ້ນ. ແຕ່ໃນຂະນະທີ່ທາງຕອນນັ້ນຍັງບໍ່ທັນແລ້ວເສັດ ພະທີປັງກອນພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ທົງຄອງສະບົງສອງຊັ້ນອັນມີສີເໝືອນດອກຊະນາ ປົກປິດມົນທົນທັງສາມຢ່າງຮຽບຮ້ອຍ, ທົງຮັດປະຄົດແອວອັນມີສະຫງ່າເໝືອນສາຍຟ້າແລບ ປະດັບດ້ວຍດອກໄມ້, ທົງຄອງຈີວອນປັງສຸກຸນອັນປະເສີດສີແດງເໝືອນນ້ຳຄັ່ງ ປຽບດັ່ງພູເຂົາຄຳທີ່ລາດດ້ວຍນ້ຳຄັ່ງ ຫຼືເໝືອນພະເຈດີຄຳທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍຕາໜ່າງປະວານ ຫຼືເໝືອນໝໍ້ຄຳທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍຜ້າກຳມະບານແດງ ຫຼືເໝືອນພະຈັນໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍກີບເມກແດງ, ສະເດັດອອກຈາກພະຄັນທະກຸຕິ ເໝືອນດັ່ງພະຍາສີຫະອອກຈາກຖ້ຳຄຳ, ແວດລ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບຜູ້ໄດ້ອະພິຍານ 6 ຈຳນວນ 4 ແສນຮູບ, ເໝືອນດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະຣາດແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ເທວະດາ ຫຼືເໝືອນທ້າວມະຫາພົມແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ພົມ, ສະເດັດດຳເນີນໄປຕາມຫົນທາງທີ່ຕົກແຕ່ງໄວ້ແລ້ວ ດ້ວຍພຸດທະລີລາອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ອັນເກີດຈາກພະລັງແຫ່ງກຸສົນທີ່ສັ່ງສົມມາຕະຫຼອດການອັນຍາວນານ ປຽບດັ່ງພະຈັນໃນຄືນວັນເພັງລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ດາວ ຍັງທ້ອງຟ້າໃຫ້ສະຫວ່າງສະໄຫວ.

5. සුමෙධතාපසොපි තෙන අලඞ්කත පටියත්තෙන මග්ගෙන ආගච්ඡන්තස්ස දීපඞ්කරස්ස භගවතො ද්වත්තිංස වරලක්ඛණ පතිමණ්ඩිතං අසතියා අනුබ්‍යඤ්ජනෙහි අනුබ්‍යඤ්ජිතං බ්‍යාමප්පහාපරික්ඛෙප සස්සීරීකං ඉණ්දනීලමණිසංකාසොආකාසෙ නානප්පකාරා විජ්ජුල්ලතා විය ඡබ්බණ්ණබුද්ධරංසියො විස්සජ්ජෙන්තං රූපග්ගප්පත්තං අත්තභාවං ඔලොකෙත්වා අජ්ජ මයා දසබලස්ස ජීවිතපරිච්චාගං කාතුං වට්ටති මා භගවා කලලෙ අක්කමි මණිමයං ලකසෙතුං අක්කමන්තො විය සද්ධිං චතූහි ඛීණාසව සතසහස්සෙහි මම පිට්ඨිං අක්කමන්තො ගච්ඡතු තං මෙ භවිස්සති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති කෙසෙ මොචෙත්වා අජිනජටා වාකචීරානි කලෙල පත්ථරිත්වා තත්ථෙව කලලපිට්ඨෙ නිපජ්ජි නිපන්නො ච සචෙ අහං ඉච්ඡෙය්‍යං සබ්බකිලෙසෙ ඣාපෙත්වා සඞ්ඝනවකො හුත්වා රම්මනගරං පවිසෙය්‍යං අඤ්ඤාතකවෙසෙන පන මෙ කිලෙසෙ ණ්ධපෙත්වා නිබ්බානපත්තියා කිච්චං නත්ථි, යංනූනාහං දීපඞ්කර දසබලො විය පරමාභිසම්බොධිං පත්වා ධම්මනාවං ආරොපෙත්වා මහාජනං සංසාරසාගරා උත්තාරෙත්වා පච්ඡා පරිනිබ්බායෙය්‍යං. ඉදං මෙ පතිරුපන්ති චින්තෙත්වා අට්ඨධම්මෙ සමොධානෙත්වා බුද්ධභාවාය අභිනීහාරං කත්වා නිපජ්ජ.

໕. ຝ່າຍສຸເມທະດาບົດ ເຫັນພະວໍຣະກາຍຂອງພະຜູ້ມີພະພາກທີປັງກອນ ຜູ້ສະເດັດມາຕາມຫົນທາງທີ່ຕົກແຕ່ງໄວ້ແລ້ວນັ້ນ ອັນປະດັບດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະ 32 ປະການ, ພ້ອມດ້ວຍອະນຸພະຍັນຊະນະ 80 ປະການ, ມີພະຣັດສະໝີວາໜຶ່ງຊາບຊ່ານໂດຍຮອບ, ທົງເປັ່ງພະພຸດທະຣັດສະໝີ 6 ປະການ ເໝືອນດັ່ງສາຍຟ້າແລບຫຼາກສີໃນທ້ອງຟ້າ, ງົດງາມຢ່າງຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ວັນນີ້ ເຮົາຄວນສະຫຼະຊີວິດເພື່ອພະທົດສະພົນ, ຂໍພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຢ່າໄດ້ຢຽບຍ່ຳຂີ້ຕົມເລີຍ, ຂໍພະອົງພ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບ 4 ແສນຮູບ ຈົ່ງຢຽບຫຼັງຂອງເຮົາສະເດັດໄປ ເໝືອນດັ່ງຢຽບສະພານແກ້ວເຖີດ, ການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແລະຄວາມສຸກແກ່ເຮົາຕະຫຼອດການນານ'. ເຂົາຈຶ່ງສັຍເກດາ, ລາດໜັງເສືອແລະຜ້າເປືອກໄມ້ລົງເທິງຂີ້ຕົມ ແລ້ວນອນຂວ້ຳລົງເທິງຫຼັງຂີ້ຕົມນັ້ນ. ເມື່ອນອນລົງແລ້ວ ກໍຄິດວ່າ 'ຫາກເຮົາປາດຖະໜາ ກໍຍ່ອມສາມາດເຜົາກິເລດທັງປວງ ແລ້ວບວດເປັນພິກຂຸໃໝ່ເຂົ້າສູ່ຣັມມະນະຄອນໄດ້, ແຕ່ການເຜົາກິເລດແລ້ວບັນລຸພະນິບພານດ້ວຍເພດທີ່ບໍ່ມີໃຜຮູ້ຈັກນັ້ນ ບໍ່ມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ເຮົາເລີຍ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນບັນລຸພະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ ເໝືອນດັ່ງພະທີປັງກອນທົດສະພົນ, ແລ້ວນຳພາມະຫາຊົນຂຶ້ນສູ່ເຮືອແຫ່ງພະທັມ ຂ້າມມະຫາສະໝຸດແຫ່ງສັງສາຣະວັດ, ຈາກນັ້ນຈຶ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນιບພານ. ນີ້ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ສົມຄວນແກ່ເຮົາ'. ເຂົາຈຶ່ງສະໂມທານທັມ 8 ປະການ ເພື່ອຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ ແລ້ວນອນຢູ່.

දීපඞ්කරොපි භගවා ආගත්ත්වා සුමෙධපණ්ඩිතස්ස සීසසාගෙ ඨත්වා කලලපිට්ඨෙ නිපන්නං තාපසං දිස්වා අයං තාපසො බුද්ධත්ථාය අභිනීහාරං කත්වා නිපන්තො, ඉජ්ඣිස්සති නු ඛො එතස්ස පත්ථනා උදාහු නොති උපධාරෙන්තො - අනාගතෙ ගොතමො නාම බුද්ධො භවිස්සතීති ඤත්වා ඨිතකොව පරිස මජ්ඣෙ ව්‍යාකාසි, පස්සථ නො තුම්හෙ භික්ඛවෙ ඉමං උග්ගතපං තාපසං කලලපිට්ඨෙ නිපන්නන්ති. එවං භන්තෙ, අයං යිද්ධත්ථාය අභිනීහාරං කත්වා නිපන්නො සමිජ්ඣිස්සති ඉමස්ස පත්ථතා කප්පසත සහස්සාධිකානං චතුන්තං අසඞ්ඛෙය්‍යානං මත්ථකෙ ගොතමො නාම බුද්ධො භවිස්සතීති සබ්බං ව්‍යාකාසි.

ພະຜູ້ມີພະພາກທີປັງກອນກໍສະເດັດມາຢຸດຢູ່ໃກ້ສີສະຂອງສຸເມທະບັນດິດ, ທົງທອດພະເນດເຫັນດາບົດນອນຢູ່ເທິງຫຼັງຂີ້ຕົມ, ທົງພິຈາຣະນາວ່າ 'ດາບົດນີ້ທຳຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວນອນຢູ່, ຄວາມປາດຖະໜາຂອງເຂົາຈະສຳເລັດຫຼືບໍ່ໜໍ?' ກໍທົງຊາບວ່າ 'In the future ເຂົາຈະໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ' ຈຶ່ງປະທັບຢືນຢູ່ທ່າມກາງບໍລິສັດ ແລ້ວຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ພວກເທີທັງຫຼາຍເຫັນດາບົດຜູ້ມີຕະບະອັນແຮງກ້ານອນຢູ່ເທິງຫຼັງຂີ້ຕົມນີ້ຫຼືບໍ່?' ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍກາບທູນວ່າ 'ເຫັນ ພະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ'. ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນທັງໝົດວ່າ 'ດາບົດນີ້ທຳຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວນອນຢູ່, ຄວາມປາດຖະໜາຂອງເຂົາຈະສຳເລັດ. ເມື່ອລ່ວງໄປໄດ້ 4 ອະສົງໄຂແສນກັປ ເຂົາຈະໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ'.

වුත්තඤ්හෙතං බුද්ධවංසෙ.

ສົມດັ່ງຄຳທີ່ກ່າວໄວ້ໃນຄຳພີພຸດທະວົງວ່າ:

දීපඞ්කරො ලොකවිදූ - ආහුතීනං පටිග්ගහො,උස්සීසකෙ මං ඨත්වාන - ඉදං වචනමබ්‍රවි;

ພະທີປັງກອນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ ຜູ້ຄວນຮັບເຄື່ອງບູຊາ ຢືນຢູ່ເໜືອສີສະຂອງເຮົາ ແລ້ວໄດ້ຕຣັສຄຳນີ້ວ່າ:

පස්සථ ඉමං තාපසං - ජටිල උග්ගතාපසං අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ - අයං බුද්ධො භවිස්සති. අහු කපිලවහයා රම්මා - නික්ඛමිත්වා තථාගතො. පධානං පදහිත්වාන - කත්වා දුක්කර කාරිකං

ພວກເທີຈົ່ງເບິ່ງດາບົດຜູ້ເກົ້າຜົມ ມີຕະບະອັນແຮງກ້າຜູ້ນີ້ ໃນກັປອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ເຂົາຈະໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ. ພະຕຖາຄົດສະເດັດອອກຈາກກະບິນລະພັດອັນໜ້າຍິນດີ ບຳເພັນຄວາມເພຍນ ທຳທຸກກໍຣະກິຣິຍາ...

බුද්ධෙ ලොකෙ - කෙචි.

ພະພຸດທະເຈົ້າໃນໂລກ... ບາງສ່ວນ.

අජපාල රුක්ඛමූලස්මිං - නිසීදිත්වා තථාගතො,තත්ථ පායාසමග්ගය්හ - නෙරඤ්ජරමුපෙහෙති;

ພະຕຖາຄົດປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ອະຊະປາລະ ຮັບຂ້າວມະທຸປາຍາດໃນທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຈະສະເດັດໄປສູ່ແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ;

නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි - පායාසාදාය සො ජිනො,පටියත්තවරමග්ගෙන - බොධිමූලඤ්හි එහීති;

ພະชິນະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ສະເຫວີຍຂ້າວມະທຸປາຍາດທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາແລ້ວ ຈະສະເດັດໄປສູ່ໂຄນຕົ້ນພະສີມະຫາໂພທິ ຕາມຫົນທາງອັນປະເສີດທີ່ຕົກແຕ່ງໄວ້;

තතො පදක්ඛිණං කත්වා - බොධිමණ්ඩං අනුත්තරොඅස්සත්ථරාක්ඛමූලම්හි - වුජ්ඣිස්සති මහායසො;

ຈາກນັ້ນ ພະອົງຜູ້ຍອດຢ້ຽມ ຜູ້ມີຍົດໃຫຍ່ ທຳປະທັກສິນໂພທິມົນທົນແລ້ວ ຈະຕຣັສຮູ້ ນະ ໂຄນຕົ້ນອັດສະຖະ;

ඉමස්සජනිකා මාතා - මායා නාම භවිස්සති, පිතා සුද්ධොදනො නාම - අයං හෙස්සති ගොතමො. අනාසවා වීතරාගා - සන්තචිත්තා සමාහිතා,

ພະມານດາຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດແກ່ພະອົງ ຈະມີພະນາມວ່າ ມາຍາ, ພະບິດາມີພະນາມວ່າ ສຸດໂທທະນະ; ພະອົງຈະມີພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ. ພະສາວົກທັງຫຼາຍ ຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ, ປາສະຈາກຣາຄະ, ມີຈິດສະຫງົບ, ມີຈິດສະມາທິ...

කොලිතො උපතිස්සො ච - අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා;

ආනණ්දො නාමුපට්ඨාකො - උපට්ඨිස්සතී’මං ජිනං;

ພະໂກລິຕະ ແລະພະອຸປະຕິດສະ ຈະເປັນພະອັກຄະຣະສາວົກ; ພິຂຸຊື່ວ່າ ອານົນ ຈະເປັນພະອຸປັດຖາກ ຄອຍບຳຣຸງພະຊິນະເຈົ້າພະອົງນີ້;

ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච - අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා;

අනාසවා වීතරාගා - සන්තචිත්තා සමාහිතා;

ພະເຂມາ ແລະພະອຸບົນວັນນາ ຈະເປັນພະອັກຄະຣະສາວິກາ ຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ, ປາສະຈາກຣາຄະ, ມີຈິດສະຫງົບ, ມີຈິດສະມາທິ;

බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථොති පවුච්චතී’’ති.

ຕົ້ນໄມ້ເປັນທີ່ຕຣັສຮູ້ຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ຕົ້ນອັດສະຖະ.

අභිනීහාර කථා

ອະພິນີຫາຣະກະຖາ

6. තතො දීපඞ්කරො දසබලො බොධිසත්තං පසංසිත්වා අට්ඨහි පුප්ඵ මුට්ඨීහි පූජෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. තෙපි චතූසත සහස්ස ඛීණාසවා බොධිසත්තං පුප්ඵෙහි ච ගණ්ධෙහි ච පූජෙත්වා පදප්ඵණං කත්වා පක්කමිංසු. දෙවමනුස්සා ච තථෙව පූජෙත්වා වන්දිත්වා අථ ඛො බොධිසත්තො දසබලස්ස ව්‍යාකරණං සුත්වා බුද්ධභාවං කරතලගතමිව මඤ්ඤමානො පමුදිත හදයො සබ්බෙසු පටික්කන්තෙසු සයනා වුට්ඨාය පුප්ඵරාසි මත්ථකෙ පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා නිසින්නො බුද්ධකාරකධම්මෙ උපධාරෙන්තො කහනනු ඛො බුද්ධකාරක ධම්මා, කිං උද්ධං අධො දිසාසු වීදීයාසූති අනුක්කමෙන සකලං ධම්මධාතුං විචිනන්තො පොරාණකබොධිසත්තෙහි ආසෙවිත නිසෙවිත පඨමං දානපාරමිං දිස්වා තත්ථ දළභිසමාදාන කත්වා එවං අනුක්කමෙන සීල - නෙක්ඛම්ම - පඤ්ඤා - වීරිය - ඛන්ති - සච්ච - අධිට්ඨාන - මෙත්තා - උපෙක්ඛා පාරමියොච දිස්වා තත්ථදළ්හ සමාදානං කත්වා දෙවතාහි අභිත්ථුතො ආකාසමබභුග්ගනත්ව හිම හිමවන්තමෙව අගමාසි.

໖. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະທີປັງກອນທົດສະພົນ ຊົງສັນເສີນພຣະໂພທິສັດແລ້ວ ຊົງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ ໘ ກຳມື ຊົງເຮັດປະທັກສິນແລ້ວສະເດັດຫຼີກໄປ. ແມ້ແຕ່ພຣະຂີນາສົບ ໔ ແສນຮູບເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍບູຊາພຣະໂພທິສັດດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະຂອງຫອມທັງຫຼາຍ ເຮັດປະທັກສິນແລ້ວຫຼີກໄປ. ເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍກໍບູຊາແລະໄຫວ້ຢ່າງນັ້ນຄືກັນ. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ຟັງຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະທົດສະພົນແລ້ວ ມີໃຈຍິນດີຍິ່ງ ປຽບເໝືອນສຳຄັນວ່າຄວາມເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຢູ່ພຽງໃນກຳມື ເມື່ອທຸກຄົນຫຼີກໄປແລ້ວ ຈຶ່ງລຸກຂຶ້ນຈາກບ່ອນນອນ ນັ່ງຂັດສະໝາດເທິງກອງດອກໄມ້ ພິຈາລະນາເບິ່ງພຸດທະກາຣະກະທຳ (ທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ວ່າ 'ພຸດທະກາຣະກະທຳທັງຫຼາຍຢູ່ໃສໜໍ? ຢູ່ເບື້ອງເທິງ, ເບື້ອງລຸ່ມ ຫຼືໃນທິດທັງຫຼາຍ?' ເມື່ອຄົ້ນຄວ້າທຳມະທາດທັງໝົດໄປຕາມລຳດັບ ກໍໄດ້ເຫັນທານບາຣະມີຂໍ້ທີ ໑ ທີ່ພຣະໂພທິສັດໃນປາງກ່ອນເຄີຍຊ່ອງເສບແລະປະພຶດມາແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ສະມາທານຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນທານບາຣະມີນັ້ນ. ໂດຍທຳນອງນີ້ ເມື່ອພິຈາລະນາເຫັນບາຣະມີທັງຫຼາຍ ຄື ສີລະ, ເນກຂຳມະ, ປັນຍາ, ວິຣິຍະ, ຂັນຕິ, ສັດຈະ, ອະທິຖານ, ເມດຕາ ແລະອຸເປກຂາ ໄປຕາມລຳດັບແລ້ວ ກໍໄດ້ສະມາທານຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນບາຣະມີເຫຼົ່ານັ້ນ. ເມື່ອເທວະດາທັງຫຼາຍສັນເສີນແລ້ວ ຈຶ່ງເຫາະຂຶ້ນສູ່ອາກາດ ສະເດັດໄປສູ່ປ່າຫິມະພານນັ້ນເອງ.

දීපඞ්කරොපි සත්ථා චතූහි ඛීණාසව සතසහස්සෙහි පරිවුතො රම්මනගරවාසීහි පූජීයමානො දෙවතාහි අභිනණ්දියමානො අලඞ්කත පටියත්තෙන මග්ගෙන රම්මනගරං පවිසිත්වා පඤ්ඤත්තවරබුද්ධාසනෙ නිසීදි. භික්ඛුසඞ්ඝොපි අත්තනො අත්තනො පත්තාසනෙ නිසීදි. රම්මනගරවාසිනොපි උපාසකා බුද්ධපමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස මහාදානං දත්වා භගවන්තං භුත්තාවිං ඔනීත පත්තපාණිං මාලාගණ්ධාදීහි පූජෙත්වා දානානුමොදනං සොතුකාමා නිසීදිංසු. භගවාපි තෙසං අනුමොදනං කරොන්තො දානකථං සීලකථං සග්ගිකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සංකිලෙසං නෙක්ඛම්මෙ ආනිසංසඤ්ච පකාසෙත්වා අමත පරියොසානං ධම්මකථං කථෙසි.

ແມ້ແຕ່ພຣະທີປັງກອນສາດສະດາ ຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະຂີນາສົບ ໔ ແສນຮູບ ອັນຊາວເມືອງຣັມມະນະຄອນບູຊາຢູ່ ເທວະດາທັງຫຼາຍຊົມເຊີຍຢູ່ ສະເດັດເຂົ້າສູ່ເມືອງຣັມມະນະຄອນ ຕາມທາງທີ່ຕົບແຕ່ງປະດັບປະດາໄວ້ແລ້ວ ປະທັບນັ່ງເທິງພຸດທະອາສະນະອັນປະເສີດທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້. ແມ້ແຕ່ພຣະພິກຂຸສົງກໍນັ່ງເທິງອາສະນະອັນສົມຄວນແກ່ຕົນໆ. ສ່ວນອຸປາສົກຊາວເມືອງຣັມມະນະຄອນ ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານແລ້ວ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສະເຫວີຍເສັດແລ້ວ ຊົງນຳພຣະຫັດອອກຈາກບາດ ກໍໄດ້ບູຊາດ້ວຍພວງມາໄລແລະຂອງຫອມເປັນຕົ້ນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຈະຟັງການອະນຸໂມທະນາທານ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເມື່ອຊົງອະນຸໂມທະນາແກ່ພວກເຂົາ ຈຶ່ງຊົງສະແດງທານກຖາ, ສີລກຖາ, ສັກຄກຖາ, ໂທດ ຄວາມຕ່ຳຊ້າ ແລະຄວາມເສົ້າໝອງຂອງກາມທັງຫຼາຍ ແລະອານິສົງໃນເນກຂຳມະ (ການອອກຈາກກາມ) ຊົງສະແດງທຳມະກຖາອັນມີພຣະນິພານເປັນທີ່ສຸດ.

එවං තස්ස මහජනස්ස ධම්මං දෙසෙත්වා එකච්චෙ සරණෙසු එකච්චෙ පඤ්චසු සීලෙසු එකච්චෙ සොතාපත්තිඵලෙ එකච්චෙ සකදාගාමි ඵලෙ එකච්චෙ අනාගාමී ඵලෙ එකච්චෙ චතුසුපි ඵලෙසු එකච්චෙ තීසු විජ්ජාසු එකච්චෙ ඡළභිඤ්ඤාසු එකච්චෙ අට්ඨසු සමාපත්තිසු පතිට්ඨාපෙත්වා උට්ඨායාසනා රම්මනගරතො නික්ඛමිත්වා සුදස්සන මහාවිහාරමෙව පාවිසි.

ເມື່ອຊົງສະແດງທຳແກ່ມະຫາຊົນນັ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຊົງສະຖາປະນາ (ຕັ້ງໄວ້) ບາງພວກໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມ, ບາງພວກໃນສີນ ໕, ບາງພວກໃນໂສດາປັດຕິຜົນ, ບາງພວກໃນສະກະທາຄາມິຜົນ, ບາງພວກໃນອະນາຄາມິຜົນ, ບາງພວກໃນຜົນທັງ ໔, ບາງພວກໃນວິຊາ ໓, ບາງພວກໃນອະພິນຍາ ໖, ບາງພວກໃນສະມາບັດ ໘ ແລ້ວ ສະເດັດລຸກຈາກອາສະນະ ເສດັດອອກຈາກເມືອງຣັມມະນະຄອນ ເຂົ້າສູ່ສຸທັດສະນະມະຫາວິຫານນັ້ນເອງ.

වුත්තඤ්හෙතං

ສົມຈິງດັ່ງຄຳທີ່ກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘තදා තෙ භොජයිත්වාන - සසඞ්ඝං ලොකනායකං,උඵගඡුඤ්ඤං සරණං තස්ස - දීපඞ්කරස්ස සත්ථුනො,සරණාගමනෙ කඤ්චි - නිවසෙති තථාගතොකඤ්චි පඤ්චසු සීලෙසු - සීලෙ දසවිධෙ පරං;

“ໃນກາລະນັ້ນ ຊາວເມືອງເຫຼົ່ານັ້ນລ້ຽງພຣະພິກຂຸສົງກັບທັງພຣະໂລກະນາຍົກແລ້ວ ໄດ້ເຖິງພຣະທີປັງກອນສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນເປັນສະຣະນະ, ພຣະຕຖາຄົດຊົງຕັ້ງບາງຄົນໄວ້ໃນສະຣະນະຄົມ, ບາງຄົນໃນສີນ ໕, ບາງຄົນໃນສີນ ໑໐ ອັນຍິ່ງ;

කස්සචි දෙති සාමඤ්ඤං - චතුරො ඵලමුත්තමෙ,කස්සචි අසථෙ ධම්මෙ - දෙති සො පටිසම්භිදා;

ຊົງປະທານຄວາມເປັນສະມະນະ ຄື ຜົນອັນປະເສີດທັງ ໔ ແກ່ບາງຄົນ, ຊົງປະທານປະຕິສຳພິທາໃນທຳອັນບໍ່ມີມາຍາແກ່ບາງຄົນ;

කස්සචි වරසමාපත්තියො - අට්ඨ දෙති නරාසභො,තිස්සො කස්සචි විජ්ජායො - ඡළභිඤ්ඤ පවෙච්ඡති;

ພຣະອົງຜູ້ເປັນນະລາສະພະ (ຜູ້ນຳມະນຸດ) ຊົງປະທານສະມາບັດອັນປະເສີດ ໘ ປະການແກ່ບາງຄົນ, ຊົງປະທານວິຊາ ໓ ແລະອະພິນຍາ ໖ ແກ່ບາງຄົນ;

තෙන යොගෙන ජනකායං - ඔවදෙති මහාමුනි,තෙන විත්ථාරිකං ආසී - ලොකනාථස්ස සාසනං;

ພຣະມະຫາມຸນີຊົງໂອວາດໝູ່ຊົນດ້ວຍອຸບາຍນັ້ນ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສາດສະໜາຂອງພຣະໂລກະນາດຈຶ່ງແຜ່ຫຼາຍໄປ;

මහාහනූසභක්ඛණ්ධො - දීපඞ්කරසනාමකො,බහූ ජනෙ තාරයති - පරිමොචෙති දුග්ගතිං;

ພຣະຜູ້ມີພຣະນາມວ່າ ທີປັງກອນ ຜູ້ມີຄາງດັ່ງຄາງແຫ່ງໂຄອຸສຸພະ ຜູ້ມີບ່າໃຫຍ່ ຊົງຊ່ວຍໃຫ້ມະຫາຊົນ信ຂ້າມພົ້ນ (ຈາກສັງສາຣະວັດ) ແລະຊົງໃຫ້ພົ້ນຈາກທຸຄະຕິ;

බොධනෙය්‍යං ජනං දිස්වා - සතසහස්සෙපි යොජනෙඛණෙන උපගන්ත්වාන - බොධෙති තං මහාමුනී’’ති;

ພຣະມະຫາມຸນີ ເມື່ອຊົງເຫັນບຸກຄົນຜູ້ຄວນຕຣັສຮູ້ ແມ້ຢູ່ໃນບ່ອນໄກແສນໂຍດ ກໍສະເດັດໄປຫາໂດຍພິບຕາ (ຊົ່ວຂະນະ) ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ຜູ້ນັ້ນຕຣັສຮູ້” ດັ່ງນີ້;

ඉති සො දීපඞ්කරො සත්ථා වස්සසත සහස්සානි ඨත්වා සත්තානං බණ්ධනමොක්ඛං කුරුමානො සබ්බබුද්ධකිච්චානි නිට්ඨාපෙත්වා නණ්දාරාමෙ අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායිනහෙව ධාතුයො තස්ස - සත්ථුනො විකිරිංසු තා. ඨිතා එකඝනා හුත්වා - සුවණ්ණපටිමා විය සකලජම්බුදීපවාසිනො මනුස්සා ඝනකොටිටිමසුවණ්ණට්ඨිකාහි එවං ඡත්තිංස යොජනිකං මහාථූපමකංසු නිවෙදසි - කෙචි.

ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້ ພຣະທີປັງກອນສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ຊົງດຳຣົງຢູ່ຕະຫຼອດແສນປີ ຊົງປົດປ່ອຍສັດທັງຫຼາຍຈາກເຄື່ອງຜູກມັດ ຊົງບຳເພັນພຸດທະກິດທັງປວງໃຫ້aimສຳເລັດແລ້ວ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສານິພານທາດ ທີ່ນັນທາຣາມ. ພຣະທາດທັງຫຼາຍຂອງພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນບໍ່ໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປເລີຍ, ແຕ່ຄົງຢູ່ເປັນກ້ອນດຽວກັນ ປຽບເໝືອນຮູບຫຼໍ່ຄຳ. ມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບທັງໝົດ ໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງມະຫາສະຖູບສູງ ໓໖ ໂຍດ ດ້ວຍອິດທອງຄຳໜາໜຶ່ງໂກດ (ບາງພວກກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້).

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘දීපඞ්කරො ජිනො සත්ථා - නණ්දාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො - ඡත්තිංසුබ්බෙධ යොජනො‘‘;

“ພຣະທີປັງກອນຊິນະສາດສະດາ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ນັນທາຣາມ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງສູງ ໓໖ ໂຍດ ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ”;

‘‘පත්ත චීවර පරික්ඛාර - පරිභොගඤ්ජ සත්ථුනො,බොධිමූලෙ තදා ථූපො - තීණි යොජනමුග්ගතො’’ති;

“ແລະສະຖູບທີ່ບັນຈຸບາດ, ຈີວອນ ແລະບໍລິຂານເຄື່ອງບໍລິໂພກຂອງພຣະສາດສະດາ ທີ່ໂຄນຕົ້ນໂພທິ໌ໃນກາລະນັ້ນ ສູງ ໓ ໂຍດ” ດັ່ງນີ້;

7. දීපඞ්කරස්ස පන භගවතො අපරභාගො එකං අසඞ්ඛෙය්‍යං අතික්කමිත්වා කොණ්ඩඤ්ඤො නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො විජිතාවි නාම චක්කවත්ති හුත්වා කොටිසතසහස්ස සඞ්ඛස්ස බුද්ධ පමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස මහාදානං අදායි සත්ථා බොධිසත්තං බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකරිත්වා ධම්මං දෙසෙසි සො සත්ථු ධම්මංකථං සුත්වා රජ්ජි නිය්‍යාදෙත්වා පබ්බජි සො තීණි පිටකානි උග්ගහෙත්වා අට්ඨ සමාපත්තියො පඤ්චඅභිඤ්ඤායොච උප්පාදෙත්වා අපරිහීනජ්ඣානො බ්‍රහ්මලොකෙ නිබ්බත්ති. සොපි බුද්ධො වස්සසතසහස්සානි ඨත්වා සබ්බබුද්ධකිච්චානි නිට්ඨාපෙත්වා චණ්දාරාමෙ පරිනිබ්බායි තස්සාපි භගවතො ධාතුයා න විකිරිංසු සකලජම්බුදීපවාසිනො මනුස්සා සමාගන්ත්වා සත්තයොජනිකාසත්තරතනමයං හරිතාලමනොසිලායමත්තිකාකිච්චං තෙල සප්පීහි උදකකිච්චං කත්වා චෙතියං නිට්ඨාපෙසුං

໗. ໃນການຕໍ່ມາ ລ່ວງເລີຍໄປໜຶ່ງອະສົງໄຂແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທີປັງກອນ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ໂກນທັນຍະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ພຣະນາມວ່າ ວິຈິຕາວີ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງແສນໂກດຮູບ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ພຣະສາດສະດາຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ' ແລ້ວຊົງສະແດງທຳ. ພຣະໂພທິສັດນັ້ນໄດ້ຟັງທຳມະກຖາຂອງພຣະສາດສະດາແລ້ວ ຈຶ່ງມອບລາຊະສົມບັດແລ້ວອອກບວດ. ພຣະໂພທິສັດນັ້ນຮຽນເອົາພຣະໄຕປີດົກ ເຮັດສະມາບັດ ໘ ແລະອະພິນຍາ ໕ ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ ມີຊານບໍ່ເສື່ອມ ໄດ້ໄປເກີດໃນພຣົມມະໂລກ. ແມ້ແຕ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ກໍຊົງດຳຣົງຢູ່ຕະຫຼອດແສນປີ ຊົງບຳເພັນພຸດທະກິດທັງປວງໃຫ້ສຳເລັດແລ້ວ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ຈັນທາຣາມ. ພຣະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະອົງນັ້ນກໍບໍ່ໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປເລີຍ. ມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບທັງໝົດໄດ້ມາປະຊຸມກັນ ແລ້ວສ້າງພຣະເຈດີສູງ ໗ ໂຍດ ປະດັບດ້ວຍລັດຕະນະ ໗ ປະການ ເຮັດວຽກດິນໜຽວດ້ວຍຫະລິຕານແລະມະໂນສິລາ ເຮັດວຽກນ້ຳດ້ວຍນ້ຳມັນແລະເນີຍໃສ ແລ້ວສ້າງພຣະເຈດີຈົນສຳເລັດ.

කොණ්ඩඤ්ඤෙ කිර සම්බුද්ධො - චණ්දාරාමෙ මනොරමෙ,නිබ්බායි චෙතියො තස්ස - සත්තයොජනිකො කතොති;

“ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ໂກນທັນຍະ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ຈັນທາຣາມອັນເປັນທີ່ລື່ນລົມ, ພຣະເຈດີຂອງພຣະອົງຖືກສ້າງຂຶ້ນສູງ ໗ ໂຍດ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ එකං අසංඞ්ඛය්‍යං අතික්කමිත්වා එකස්මිංයෙව කප්පෙ චත්තාරො බුද්ධා උප්පජ්ජිංසු - මඞ්ගලො සුමනො රෙවතො යොහිතොති. මඞ්ගලස්ස පන භගවතො කාලෙ බොධිසත්තො සුරුචි නාම බ්‍රාහ්මණො හුත්වා සත්ථාරං නිමන්තෙස්සාමීති උපසඞ්කමිත්වා මධුර ධම්මංකතං සුත්වා ස්වාතනාය නිමන්තෙත්වා කොටිසතසහස්ස සඞ්ඛස්ස බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස සත්තාහං ගවපානං නාම දානමදාසි සත්ථා අනුමොදනං කරොන්තො මහාපුරිසං ආමන්තෙත්වා ත්වං කප්පසතසහස්සාධිකානං ද්වන්නං අසඞ්ඛෙය්‍යානං මත්ථකෙ ගොතමො නාම බුද්ධො භවිස්සසීති ව්‍යාකාසි මහාපුරිසො ව්‍යාකරණං සුත්වා අහං කිර බුද්ධො භවිස්සාමි කො මෙ ඝරාවාසෙන අත්ථො පබ්බජිස්සමීති චින්තත්වා තථාරූපං සම්පත්තිං කෙළපිණ්ඩං වීය පහාය සත්ථු සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා බුද්ධවචනං උග්ගණ්හිත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා ආයුපරියොසානෙ බ්‍රහ්මලොකෙ නිබ්බත්ති, තස්මිම්පි බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ ධාතුයො න විකිරිංසු, ජම්බුදීපවාසිනො පුබ්බෙ විය තිංසයොජනකං ථූපමකංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ລ່ວງເລີຍໄປໜຶ່ງອະສົງໄຂ ໃນກັປດຽວກັນນັ້ນເອງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນ ໔ ພຣະອົງ ຄື ພຣະມັງຄະລະ, ພຣະສຸມະນະ, ພຣະເຣວະຕະ ແລະພຣະໂສພິຕະ. ໃນກາລະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກມັງຄະລະ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເກີດເປັນພຣາມຊື່ວ່າ ສຸຣຸຈິ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະສາດສະດາດ້ວຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ຈະນິມົນພຣະສາດສະດາ' ເມື່ອໄດ້ຟັງທຳມະກຖາອັນໄພເລາະແລ້ວ ຈຶ່ງນິມົນເພື່ອສະເຫວີຍໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ ແລ້ວໄດ້ຖວາຍທານຊື່ວ່າ ຄະວະປານະ (ນ້ຳນົມປຸງແຕ່ງ) ຕະຫຼອດ ໗ ວັນ ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງແສນໂກດຮູບ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ພຣະສາດສະດາເມື່ອຊົງອະນຸໂມທະນາ ໄດ້ຕຣັສກັບມະຫາບຸລຸດວ່າ 'ໃນທີ່ສຸດແຫ່ງສອງອະສົງໄຂຍິ່ງດ້ວຍແສນກັປ ເຈົ້າຈັກໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ'. ມະຫາບຸລຸດໄດ້ຟັງຄຳພະຍາກອນແລ້ວ ຄິດວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ເຮົາຈັກໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ເຮົາຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍການຄອງເຮືອນ, ເຮົາຈັກບວດ' ຈຶ່ງລະຖິ້ມສົມບັດປານນັ້ນ ປຽບເໝືອນກ້ອນນ້ຳລາຍ ແລ້ວອອກບວດໃນສຳນັກຂອງພຣະສາດສະດາ ຮຽນເອົາພຣະພຸດທະພົດ ເຮັດອະພິນຍາແລະສະມາບັດໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ ເມື່ອສິ້ນອາຍຸແລ້ວ ໄດ້ໄປເກີດໃນພຣົມມະໂລກ. ແມ້ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນດັບຂັນທະປະຣິນິພານແລ້ວ ພຣະທາດທັງຫຼາຍກໍບໍ່ໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປເລີຍ, ຊາວຊົມພູທະວີບໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງສະຖູບສູງ ໓໐ ໂຍດ ເໝືອນດັ່ງໃນປາງກ່ອນ.

තෙන වුත්තං ‘‘උය්‍යානෙ වසභො නාම - බුද්ධො නිබ්බායි මඞ්ගලො, තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො - තිංසයොජනමුග්ගිතො’’ති.

ດ້ວຍεຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ “ພຣະພຸດທະເຈົ້າມັງຄະລະ ຜູ້ປະເສີດສຸດ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ສວນອຸທິຍານ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງສູງ ໓໐ ໂຍດ ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ” ດັ່ງນີ້.

තස්ස අපරභාගෙ සුමනො නාම සත්ථා උදපාදි තදා මහාසත්තො අතුලො නාම නාගරාජා හුත්වා නිබ්බත්ති-මහිද්ධිකො මහානුභාවො සො බුද්ධො උප්පන්නොති සුත්වා ඤාතිසඞ්ඝපරිවුතො නාගභවනා නික්ඛමිත්වා කොටිසතසහස්ස භික්ඛුපරිවාරස්ස තස්ස භගවතො දිබ්බතුරියෙහි උපහාරං කාරෙත්වා මහාදානං පවත්තෙත්වා පච්චෙකං දුස්සයුගානි දත්වා සරණෙසු පතිට්ඨාසි සොපි නං සත්ථා අනාගතෙ බුද්ධො භවිස්සසීති ව්‍යාකාසි තස්මිම්පි බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ ධාතුයො න විකිරිංසු ජම්බුදීපවාසනො පුබ්බෙ විය චතුයොජනිකං ථූපමකංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ສຸມະນະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະມະຫາສັດໄດ້ເກີດເປັນພະຍານາກ ພຣະນາມວ່າ ອະຕຸລະ ຜູ້ມີລິດເດດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ. ພະຍານາກນັ້ນໄດ້ຟັງວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນແລ້ວ' ຈຶ່ງແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ຍາດ ເສດັດອອກຈາກນາກພິພົບ ບູຊາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ມີພຣະພິກຂຸແສນໂກດຮູບເປັນບໍລິວານ ດ້ວຍດົນຕີທິບ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານ ແລະຖວາຍຜ້າຄູ່ແກ່ພຣະພິກຂຸທຸກໆຮູບ ແລ້ວຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສະຣະນະຄົມ. ແມ້ພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ກໍຊົງພະຍາກອນພະຍານາກນັ້ນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ'. ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນດັບຂັນທະປະຣິນິພານແລ້ວ ພຣະທາດທັງຫຼາຍກໍບໍ່ໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປເລີຍ, ຊາວຊົມພູທະວີບໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງສະຖູບສູງ ໔ ໂຍດ ເໝືອນດັ່ງໃນປາງກ່ອນ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘සුමනො යසධරො - බුද්ධො අග්ගාරාමම්හ නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො - චතුයොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະພຸດທະເຈົ້າສຸມະນະ ຜູ້ມີຍົດໃຫຍ່ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ອັກຄາຣາມ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງສູງ ໔ ໂຍດ ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ රෙවතො නාම සත්ථා උදපාදි තදා බොධිසත්තො අතිදෙවො නාම බ්‍රාහ්මණො හුත්වා සත්ථු ධම්මදෙසන සුත්වා සරණෙසු පතිට්ඨාය සිරසි අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා තස්ස සත්ථුනො කිලෙසප්පහානෙ වණ්ණං වත්වා උත්තරාසඞ්ඝෙන පූජමකාසි. සොපි නං සත්ථා බුද්ධො භවිස්සතිති ව්‍යාකාසි තස්මිං පන බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ເຣວະຕະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເກີດເປັນພຣາມຊື່ວ່າ ອະຕິເທວະ ໄດ້ຟັງທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະສາດສະດາແລ້ວ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສະຣະນະຄົມ ປະນົມມືຂຶ້ນເໜືອຫົວ ກ່າວສັນເສີນການລະກິເລດຂອງພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ແລ້ວໄດ້ບູຊາດ້ວຍຜ້າຫົ່ມ (ຜ້າອຸຕຕະຣາສົງ). ແມ້ພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ກໍຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ'. ແຕ່ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນດັບຂັນທະປະຣິນິພານແລ້ວ ພຣະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘රෙවතො පවරො බුද්ධො - නිබ්බුතො සො මහාපුරෙ,ධාතු විත්ථාරිකං ආසී - තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະພຸດທະເຈົ້າເຣວະຕະ ຜູ້ປະເສີດສຸດ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ເມືອງໃຫຍ່, ພຣະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປໃນດິນແດນນັ້ນໆ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ සොභිතො නාම සත්ථා උදපාදි තදා බොධිසත්තො අජිතො නාම බ්‍රාහ්මණො හුත්වා සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා සරණෙසු පතිට්ටාය බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස මහාදානං අදාසි. සොපි නං සත්ථා බුද්ධො භවිස්සසීති ව්‍යාකාසි තස්සාපි භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ໂສພິຕະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເກີດເປັນພຣາມຊື່ວ່າ ອະຊິຕະ ໄດ້ຟັງທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະສາດສະດາແລ້ວ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສະຣະນະຄົມ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ແມ້ພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ກໍຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ'. ແມ້ພຣະທາດທັງຫຼາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘සොභිතො වරසම්බුද්ධො - සීහරාමම්හි නිබ්බුතො,ධාතුවිත්ථාරිකං ආසී - තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະພຸດທະເຈົ້າໂສພິຕະ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບອັນປະເສີດ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ສີຫາຣາມ, ພຣະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປໃນດິນແດນນັ້ນໆ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ එකමසඞ්ඛෙය්‍යං අතික්කමිත්වා එකස්මිංයෙව කප්පෙ තයො බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු - අනොමදස්සි පදුමො නාරදොති. අනොමදස්සිස්ස භගවතො කාලෙ බොධිසත්තො එකො

ໃນການຕໍ່ມາ ລ່ວງເລີຍໄປໜຶ່ງອະສົງໄຂ ໃນກັປດຽວກັນນັ້ນເອງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນ ໓ ພຣະອົງ ຄື ພຣະອະໂນມະທັດສີ, ພຣະປະທຸມະ ແລະພຣະນາຣະທະ. ໃນກາລະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອະໂນມະທັດສີ ພຣະໂພທິສັດເປັນ

1. යසවරො ධීරො - කෙචි.

໑. “ຜູ້ມີຍົດອັນປະເສີດ ຜູ້ມີປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງ” (ບາງພວກກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້).

යක්ඛ සෙනාපති අහොසි මහිද්ධිකො මහානුභාවො අනෙක කොටිසතසහස්සානං යක්ඛානං අධිපති. සො බුද්ධො උප්පන්නොති සුත්වා ආගන්ත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස මහාදානමදාසි සත්ථාපි තං අනාගතෙ බුද්ධො භවිස්සසීති ව්‍යාකාසි. අනොමදස්සිම්හි පන භගවති පරිනිබ්බුතෙ ධාතුයො න විකිරිංසු ජම්බුදීපවාසිනො පඤ්චවීසයොජනකං ථූපං කරිංසු

ຍັກເສນາບໍດີ ຜູ້ມີລິດເດດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ເປັນໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ຍັກຫຼາຍແສນໂກດ. ຍັກນັ້ນໄດ້ຟັງວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນແລ້ວ' ຈຶ່ງມາຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ແມ້ພຣະສາດສະດາກໍຊົງພະຍາກອນຍັກນັ້ນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ'. ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອະໂນມະທັດສີດັບຂັນທະປະຣິນິພານແລ້ວ ພຣະທາດທັງຫຼາຍກໍບໍ່-ໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປເລີຍ, ຊາວຊົມພູທະວີບໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງສະຖູບສູງ ໒໕ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘අනොමදස්සි ජිනො සත්ථා - ධම්මාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො - උබ්බෙධා පණ්ණුවීසතී’ති;

“ພຣະອະໂນມະທັດສີຊິນະສາດສະດາ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ທັມມາຣາມ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງສູງ ໒໕ ໂຍດ ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ පදුමො නාම සත්ථා උදපාදි තථාගතෙ අගාමකාරඤ්ඤෙ විහරෙන්තා බොධිසත්තො සීහො හුත්වා සත්ථාරං නිරොධසමාපත්තියා සමාපන්නං දිස්වා පසන්නචිත්තො වන්දිත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පීතිසොමනස්සජාතො තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා සත්තාහං බුද්ධාරම්මණං පීතිං අවිජහිත්වා පීතිසුඛෙනෙව ගොචරාය අපක්කමිත්වා ජිවිතපරිච්චාගං කත්වා පයිරුපාසමානො අට්ඨාසි සත්ථා සත්තාහච්චයෙන නිරොධා වුට්ඨිතො සීහං ඔලොකෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝෙපි චිත්තං පසාදෙත්වා සඞ්ඝං වන්දිස්සතී‘‘ති භික්ඛුසඞ්ඝො ආගච්ඡතූති චින්තෙසි භික්ඛු තාවදෙව ආගමිංසු සීහො සඞ්ඝෙ චිත්තං පසාදෙසි. සත්ථා තස්ස මනං ඔලොකෙත්වා අනාගතෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි තස්ස පන භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ປະທຸມະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ເມື່ອພຣະຕຖາຄົດປະທັບຢູ່ໃນປ່າອັນປາສະຈາກບ້ານ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເກີດເປັນລາຊະສີ (ສິງ) ເຫັນພຣະສາດສະດາເຂົ້ານິໂລດສະມາບັດ ກໍມີຈິດເຫຼື້ອມໃສ ໄດ້ໄຫວ້ແລະເຮັດປະທັກສິນ ມີຄວາມອີ່ມໃຈແລະຍິນດີຍິ່ງ ໄດ້ບັນລືສີຫະນາດ ໓ ເທື່ອ ບໍ່ລະຄວາມອີ່ມໃຈທີ່ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນອາຣົມຕະຫຼອດ ໗ ວັນ ບໍ່ຫຼີກໄປຫາອາຫານດ້ວຍຄວາມສຸກອັນເກີດຈາກຄວາມອີ່ມໃຈນັ້ນເອງ ໄດ້ສະຫຼະຊີວິດຢືນເຝົ້າຢູ່. ເມື່ອລ່ວງເລີຍ ໗ ວັນ ພຣະສາດສະດາອອກຈາກນິໂລດສະມາບັດແລ້ວ ຊົງຫຼຽວເບິ່ງລາຊະສີ ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ 'ລາຊະສີນີ້ຈັກເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະພິກຂຸສົງແລ້ວໄຫວ້ພຣະສົງ' ຈຶ່ງຊົງດຳຣິໃຫ້ພຣະພິກຂຸສົງມາ. ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍກໍມາໃນທັນທີ, ລາຊະສີກໍເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະສົງ. ພຣະສາດສະດາຊົງກວດເບິ່ງຈິດຂອງລາຊະສີນັ້ນແລ້ວ ຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ'. ແຕ່ພຣະທາດທັງຫຼາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະອົງນັ້ນໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘පදුමො ජිනවරො සත්ථා - ධම්මාරාමම්හි නිබ්බුතො,ධාතු විත්ථාරිකං ආසි - තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະປະທຸມະຊິນະວະຣະສາດສະດາ ເສດັດດັບຂັນທະປະຣິນິພານທີ່ທັມມາຣາມ, ພຣະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ກະຈັດກະຈາຍໄປໃນດິນແດນນັ້ນໆ” ດັ່ງນີ້;

තස්ස අපරභාගෙ නාරදො නාම සත්ථා අහොසි තදා බොධිසත්තො, ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා පඤ්චසු අභිඤ්ඤාසු අට්ඨසුච සමාපත්තිසුචිණ්ණවසී හුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස මහාදානං දත්වා ලොහිත චණ්දනෙන පූජමකාසි සොපි නං අනාගතො බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි නාරද පන භගවතො ධාතුයො එකඝනා අහෙසුං. සබ්බෙ දෙව මනුස්සා සන්නිපතිත්වා චතුයොජනිකං ථූපං කරිංසු.

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ນາຣະທະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ບວດເປັນລືສີ (ດາບົດ) ຜູ້ມີຄວາມຊຳນານໃນອະພິນຍາ ໕ ແລະສະມາບັດ ໘ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ແລ້ວໄດ້ບູຊາດ້ວຍແກ່ນຈັນແດງ. ແມ້ພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ກໍຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ 'ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ'. ແຕ່ພຣະທາດທັງຫຼາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກນາຣະທະໄດ້ລວມກັນເປັນກ້ອນດຽວ. ເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງປວງໄດ້ມາປະຊຸມກັນ ແລ້ວສ້າງສະຖູບສູງ ໔ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະບູຮານາຈານຈຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ

‘‘නාරදො ජිනවසභො - නිබ්බුතො සුදස්සනෙ පුරෙ,තත්ථෙව තස්ස ථූපවරො - චතුයොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະນາຣະທະຜູ້ເປັນພຣະชິນະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນສຸທັດສະນະນະຄອນ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງຂຶ້ນໄປ ໔ ໂຍດ ໃນນະຄອນນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ එකමසඞ්ඛෙය්‍යමතික්කමිත්වා ඉතො කප්පසතසහස්ස මත්ථකෙ එකස්මිං කප්පෙ පදුමුත්තරො නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො ජටිලො නාම මහාරට්ඨිකො හුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස චිවරදානමදාසි. සොපි තං අනාගතො බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි. පදුමුත්තරස්සාපි භගවතො ධාතුයො එකඝනා අහෙසුං. සබ්බෙ දෙවමනුස්සා සන්නිපතිත්වා ද්වාදස යොජනිකං මහාථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ລ່ວງໄປໄດ້ອະສົງໄຂໜຶ່ງ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປແແສນກັປ ໃນກັປໜຶ່ງ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ປະທຸມຸຕຕະຣະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນມະຫາຣາດຊິກະ (ຜູ້ຄອງແຄວ້ນໃຫຍ່) ນາມວ່າ ຊະຕິລະ ໄດ້ຖວາຍຈີວອນທານແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ. ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທຸມຸຕຕະຣະນັ້ນ ກໍເປັນທາດແທ່ງດຽວ. ເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍທັງປວງໄດ້ປະຊຸມກັນແແລ້ວ ສ້າງພຣະມະຫາສະຖູບສູງ ໑໒ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘පදුමුත්තරො ජිනො බුද්ධො - නණ්දාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ථූපවරො - ද්වාදසුබ්බෙධයොජනො’’ති;

“ພຣະປະທຸມຸຕຕະຣະຊິນະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນນັນທາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງ ໑໒ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ තිංසකප්ප සහස්සානි අතික්කමිත්වා සුමෙධො සුජාතො චාති එකස්මිං කප්පෙ ද්වෙ බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු සුමෙධස්ස පන භගවතො කාලෙ බොධිසත්තො උත්තරො නාම මානවො හුත්වා නිදහිත්වා ඨපිතංයෙව අසීතිකොටිධනං විස්සජ්ජෙත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස මහාදානං දත්වා ධම්මං සුත්වා සරණෙසු පතිට්ඨාය නික්ඛමිත්වා පබ්බජි සොපි නං අනාගතෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි. සුම්ධෙස්ස පන භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු

ໃນກາລຕໍ່ມາ ລ່ວງໄປໄດ້ສາມໝື່ນກັປ ໃນກັປໜຶ່ງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໒ ພຣະອົງ ຄື ພຣະສຸເມທະ ແລະ ພຣະສຸຊາຕະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສຸເມທະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນມານົບຊື່ວ່າ ອຸຕຕະຣະ ໄດ້ສະຫຼະຊັບ ໘໐ ໂກດ ທີ່ຝັງໄວ້ ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ຟັງພຣະທັມມະເທສນາແລ້ວ ຕັ້ງຢູ່ໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມ ແລ້ວອອກບວດ. ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສຸເມທະນັ້ນ ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘සුමෙධො ජිනවරො බුද්ධො - මෙධාරාමම්හි නිබ්බුතො,ධාතුවිත්ථාරිකං ආසි - තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະສຸເມທະຊິນະວະຣະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນເມທາຣາມ, ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ”.

තස්ස අපරභාගෙ සුජාතො නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තොචක්කවත්තිරාජා හුත්වා බුද්ධො උප්පන්නොති සුත්වා උපසංකමිත්වා ධම්මං සුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස සද්ධිං සත්තහි රතනෙහි චතුමහාදීපං රජ්ජං දත්වා සත්ථු සන්තිකෙ පබ්බජි සකලරට්ඨවාසිනො රට්ඨුප්පාදං ගහෙත්වා ආරාමික කිච්චං සාධෙන්තා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස නිච්චං මහාදානමදංසු. සොපි නං සත්ථා අනාගතෙ බුද්ධොභවිස්සතීති ව්‍යාකාසි සුජාතස්ස පන භගවතො ධාතුයො එකඝනා අහෙසුං ජම්බුදීපවාසිනො තිගාවුතං ථූපමකංසු

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ສຸຊາຕະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ໄດ້ຊົງສະດັບວ່າ ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປເຝົ້າ ຟັງພຣະທັມມະເທສນາແລ້ວ ໄດ້ຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດໃນທະວີບທັງສີ່ ພ້ອມດ້ວຍຣັດຕະນະທັງເຈັດ ຖວາຍແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ແລ້ວຊົງຜະນວດໃນສຳນັກຂອງພຣະສາສະດາ. ຊາວແວ່ນແຄວ້ນທັງປວງໄດ້ຮັບເອົາຣາຍໄດ້ຂອງແຜ່ນດິນ ບຳຣຸງວັດວາອາຣາມ ແລະໄດ້ຖວາຍມະຫາທານເປັນນິດແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະນາຄົດ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສຸຊາຕະນັ້ນ ເປັນທາດແທ່ງດຽວ ຊາວຊົມພູທະວີບທັງຫຼາຍໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໓ ຄາວຸດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘සුජාතො ජිනවරො බුද්ධො සීලාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව චෙතියො තස්ස - තීණි ගාවුතමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະສຸຊາຕະຊິນະວະຣະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນສີລາຣາມ, ພຣະເຈດີຂອງພຣະອົງ ສູງ ໓ ຄາວຸດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ අට්ඨාරස කප්පසතමත්ථකෙ එකස්මිං කප්පෙ පියදස්සි අත්ථදස්සි ධම්මදස්සිති තයො බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු පියදස්සි බුද්ධකාලෙ බොධිසත්තො කස්සපො නාම මාණවො තිණ්ණං වෙදානං පාරගතො හුත්වා සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා කොටිසතසහස්ස ධන පරිච්චාගෙන සඞ්ඝාරාමං කාරෙත්වා සරණෙසු ච සීලෙසු ච පතිට්ඨාසි අථ නං සත්ථා අට්ඨාරස කප්ප සතච්චයෙන බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි පියදස්සිස්ස භගවතොපි ධාතුයො එකඝනාව අහෙසුං ජම්බුදීපවාසිනො සන්නිපතිත්වා තියොජනිකං මහාථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປ ໑໘໐ ກັປ ໃນກັປໜຶ່ງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໓ ພຣະອົງ ຄື ພຣະປິຍະທັດສີ, ພຣະອັດຖະທັດສີ ແລະ ພຣະທັມມະທັດສີ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າປິຍະທັດສີ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນມານົບຊື່ວ່າ ກັດສະປະ ຜູ້ສຳເລັດໄຕເພທ ໄດ້ຟັງພຣະທັມມະເທສນາຂອງພຣະສາສະດາແລ້ວ ໄດ້ສະຫຼະຊັບແແສນໂກດ ສ້າງສັງຄາຣາມ ຕັ້ງຢູ່ໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມແລະສີລທັງຫຼາຍ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະສາສະດາໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ລ່ວງໄປໄດ້ ໑໘໐ ກັປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປິຍະທັດສີ ກໍເປັນທາດແທ່ງດຽວ ຊາວຊົມພູທະວີບທັງຫຼາຍໄດ້ປະຊຸມກັນແແລ້ວ ສ້າງພຣະມະຫາສະຖູບສູງ ໓ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘පියදස්සි මුනිවරො - සලලාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො - තීණි යොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະປິຍະທັດສີມຸນີວະຣະ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນສະລະລາຣາມ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງ ສູງ ໓ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ අත්ථදස්සි නාම භගවා උදපාදි තදා බොධිසත්තො මහිද්ධිකො මහානුභාවො සුසිමො නාම තාපසො හුත්වා භගවතො සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා පසීදිත්වා දිබ්බානි මණ්දාරව පදුමපාරිච්ඡත්තකාදීනි පුප්ඵානි ආහරිත්වා චාතුද්වීපික මහාමෙඝො විය පුප්ඵවස්සං වස්සෙත්වා සමන්තතො පුප්ඵමණ්ඩප පුප්ඵඅගඝිය තොරණාදීනි කත්වා මණ්දාරව පුප්ඵච්ඡත්තෙන දසබලං පූජෙසි සොපි නං භගවා අනාගතො ගොතමො නාම බුද්ධො භවිස්සතීති වාකාසි. තස්ස පන භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ອັດຖະທັດສີ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນດາບົດຜູ້ມີຣິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ນາມວ່າ ສຸສີມະ ໄດ້ຟັງພຣະທັມໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ໄດ້ນຳເອົາດອກໄມ້ທິບທັງຫຼາຍ ມີດອກມົນທາຣົບ, ດອກປະທຸມ ແລະດອກປາຣິຊາດ ເປັນຕົ້ນ ມາຕົກແຕ່ງໃຫ້ເປັນຝົນດອກໄມ້ຕົກລົງມາເໝືອນມະຫາເມກຕົກທົ່ວທະວີບທັງສີ່ ໄດ້ສ້າງມົນທົບດອກໄມ້, ເພດານດອກໄມ້ ແລະຊຸ້ມປະຕູດອກໄມ້ ເປັນຕົ້ນ ໄວ້ໂດຍຮອບ ແລ້ວໄດ້ບູຊາພຣະທົດສະພົນດ້ວຍຮົ່ມດອກມົນທາຣົບ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ ໃນອະນາຄົດ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘අත්ථදස්සි ජිනවරො - අනොමාරාමම්හි නිබ්බුතො,ධාතුවිත්ථාරිකං ආසි - තෙසු තෙසු ච රට්ඨතො’’ති;

“ພຣະອັດຖະທັດສີຊິນະວະຣະ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນອະໂນມາຣາມ, ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນແວ່ນແຄວ້ນນັ້ນໆ”.

තස්ස අපරභාගෙ ධම්මදස්සි නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො සක්කා දෙවරාජා දිබ්බගණ්ධපුප්ඵෙහි ච දිබ්බතුරියෙහි ච පූජං අකාසි සොපි නං බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි. ධම්මදස්සිස්ස පන භගවතො ධාතුයො එකඝනා අහෙසුං. ජම්බුදීපවාසිනො තියොජනිකං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ທັມມະທັດສີ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນທ້າວສັກກະເທວະຣາດ ໄດ້ຊົງບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມທິບ, ດອກໄມ້ທິບ ແລະດົນຕີທິບ. ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າທັມມະທັດສີ ກໍເປັນທາດແທ່ງດຽວ ຊາວຊົມພູທະວີບທັງຫຼາຍໄດ້ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໓ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘ධම්මදස්සි මහාවීරො-කෙලාසාරමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව ථූපවරො තස්ස-තීණි යොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະທັມມະທັດສີມະຫາວີຣະ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນເກລາສາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງ ໓ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ චතුනවුතිකප්ප මත්ථකෙ එකස්මිං කප්පෙ එකොව සිද්ධත්ථො නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො උග්ගතෙජො අභිඤ්ඤාබල සම්පන්නො මඞ්ගලො නාම තාපසො හුත්වා මහාජම්බුඵලං ආහරිත්වා තථාගස්ස අදාසි සත්ථා තං ඵලං පරිභුඤ්ජිත්වා චතුනවුති කප්පමත්ථකෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි තස්සාපි භගවතො ධාතුයො න විකිරිංසු, චතුයොජනිකං රතනමයං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປ ໙໔ ກັປ ໃນກັປໜຶ່ງ ມີພຣະສາສະດາພຣະອົງດຽວອຸບັດຂຶ້ນ ພຣະນາມວ່າ ສິດທັດຖະ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນດາບົດຜູ້ມີຕະບະອັນແຮງກ້າ ສົມບູນດ້ວຍພະລັງອະພິນຍາ ນາມວ່າ ມັງຄະລະ ໄດ້ນຳເອົາໝາກຫວ້າໃຫຍ່ມາຖວາຍແກ່ພຣະຕະຖາຄົດ. ພຣະສາສະດາຊົງສະເຫວີຍໝາກຫວ້ານັ້ນແລ້ວ ໄດ້ຊົງພະຍາກອນວ່າ ໃນກັປທີ ໙໔ ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ກໍບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ, ມະນຸດທັງຫຼາຍໄດ້ສ້າງພຣະສະຖູບສຳເລັດດ້ວຍຣັດຕະນະສູງ ໔ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘සිද්ධත්තො මුනිවරො බුද්ධො අනොමාරමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ථූපවරො-චතුයොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະສິດທັດຖະມຸນີວະຣະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນອະໂນມາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງ ໔ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ ඉතො ද්වානවුති කප්පමත්ථකෙ තිස්සො ඵුස්සොති එකස්මිං කප්පෙ දෙව බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු තිස්සස්ස භගවතො කාලෙ බොධිසත්තා මහාභොගො මහායසො සුජාතො නාම ඛත්තියො හුත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා මහිද්ධිකභාවං පත්වා බුද්ධො උප්පන්නොති සුත්වා දිබ්බමණ්දාරව පදුම පාරිච්ඡත්ත පුප්ඵානි ආදාය චතුපරිසමජ්ඣෙ ගච්ඡන්තං තථාගතං පූජෙසි. ආකාසෙ පුප්ඵවිතානමිව අට්ඨාසි සොපි නං සත්ථා ඉතො ද්වානවුති කප්පමත්ථකෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි. තස්සාපි භගවතො ධාතුයො න විකිරිංසු ධාතුයො ගහෙත්වා තියොජනිකං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປ ໙໒ ກັປ ໃນກັປໜຶ່ງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໒ ພຣະອົງ ຄື ພຣະຕິດສະ ແລະ ພຣະປຸດສະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕິດສະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນກະສັດຜູ້ມີໂພຄະຫຼາຍ ມີຍົດໃຫຍ່ ພຣະນາມວ່າ ສຸຊາຕະ ໄດ້ຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດອອກບວດເປັນຣືສີ ບັນລຸຄວາມເປັນຜູ້ມີຣິດຫຼາຍ ໄດ້ຊົງສະດັບວ່າ ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງຖືເອົາດອກໄມ້ທິບທັງຫຼາຍ ມີດອກມົນທາຣົບ, ດອກປະທຸມ ແລະດອກປາຣິຊາດ ມາບູຊາພຣະຕະຖາຄົດຜູ້ກຳລັງສະເດັດໄປໃນທ່າມກາງພຸດທະບໍລິສັດທັງສີ່. ດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງອາກາດເໝືອນເພດານດອກໄມ້. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ໃນກັປທີ ໙໒ ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ກໍບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ, ມະນຸດທັງຫຼາຍໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດແລ້ວ ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໓ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘තිස්සො ජිනවරො බුද්ධො-නණ්දාරාමම්හි නිබ්බුතොතත්ථෙව තස්ස ථූපවරො-තීණි යොජනමුස්සිතො’’ති;

“ພຣະຕິດສະຊິນะວະຣະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນນັນທາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣะອົງ ສູງ ໓ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ ඵුස්සො නාම බුද්ධො උදපාදි තදා බොධිසත්තො විජිතාවි නාම ඛත්තියො හුත්වා මහාරජ්ජං පහාය සත්ථු සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා තීණි පිටකානි උග්ගහෙත්වා මහාජනස්ස ධම්මකථං කථෙත්වා සීලපාරමිඤ්ච පූරෙසි. සොපි නං බුද්ධො තථෙව ව්‍යාකාසි තස්ස පන භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ປຸດສະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນກະສັດພຣະນາມວ່າ ວິຊິຕາວີ ໄດ້ຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງຜະນວດໃນສຳນັກຂອງພຣະສາສະດາ ຊົງຮຽນເອົາພຣະໄຕປິດົກ ສະແດງທັມມະເທສນາແກ່ມະຫາຊົນ ແລະໄດ້ຊົງບຳເພັນສີລະປາຣະມີໃຫ້ບໍລິບູນ. ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນໃນທຳນອງດຽວກັນ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘ඵුස්සො ජිනවරො සත්ථා-සුනන්දාරාමම්හි නිබ්බුතොධාතුවිත්ථාරිකං ආසි-තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະປຸດສະຊິນะວະຣະສາສະດາ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນສຸນັນທາຣາມ, ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ”.

තස්ස අපරභාගෙ ඉතො එකනවුති කප්පමත්ථකෙ විපස්සි නාම බුද්ධො උදපාදි තදා බොධිසත්තො මහිද්ධිකො මහානුභාවො අතුලො නාම නාගරාජා හුත්වා සත්තරතන ඛචිතං සොවණ්ණමහාපීඨං භගවතො අදාසි සොපි නං ඉතො එකනවුතිකප්පමත්ථකෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි තස්ස පන භගවතො ධාතුයො න විකිරිංසු සබ්බෙ දෙවමනුස්සා සන්තිපතිත්වා ධාතුයො ගහෙත්වා සත්තයොජනිකං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປ ໙໑ ກັປ ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ວິປັດສີ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພະຍານາກຜູ້ມີຣິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ນາມວ່າ ອະຕຸລະ ໄດ້ຖວາຍຕັ່ງຄຳໃຫຍ່ປະດັບດ້ວຍຣັດຕະນະເຈັດປະການແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ໃນກັປທີ ໙໑ ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ກໍບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ, ເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍທັງປວງໄດ້ປະຊຸມກັນແລ້ວ ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໗ ໂຍດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘විපස්සි ජිනවරො වීරො-සුමිත්තාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව සො ථූපවරො-සත්තයොජනිකො කතො’’ති;

“ພຣະວິປັດສີຊິນะວະຣະມະຫາວີຣະ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນສຸມິດຕາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສ້າງຂຶ້ນສູງ ໗ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ ඉතො එකතිංස කප්පමත්ථකෙ සිඛී වෙස්සභූති ද්වෙ බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු සිඛිස්ස භගවතො කාලෙ බොධිසත්තො අරිණ්දමො නාම රාජා හුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස සචිවරං මහාදානං පවත්තෙත්වා සත්තරතන පතිමණ්ඩිතං හත්ථිරතනං දත්වා හත්ථිප්පමාණං කත්වා කප්පිය භණ්ඩමදාසි සොපි නං ඉතො එකතිංස කප්පෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි, සිඛිස්ස භගවතො ධාතුයො එකඝනා හුත්වා අට්ඨංසු, සකල ජම්බුදීපවාසිනො පන මනුස්සා ධාතුයො ගහෙත්වා තියොජනුබ්බෙධං සත්තරතනමයං හිමගිරි සදිස සොභං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ແຕ່ກັປນີ້ຖອຍຫຼັງໄປ ໓໑ ກັປ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໒ ພຣະອົງ ຄື ພຣະສิຂີ ແລະ ພຣະເວດສະພູ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນກາລຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສິຂີນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນພຣະນາມວ່າ ອະຣິນທະມະ ໄດ້ຊົງຖວາຍມະຫາທານພ້ອມດ້ວຍຈີວອນແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ໄດ້ຊົງຖວາຍຊ້າງແກ້ວອັນປະດັບດ້ວຍຣັດຕະນະເຈັດປະການ ແລະໄດ້ຊົງຖວາຍສິ່ງຂອງອັນຄວນແກ່ສະມະນະມີປະມານເທົ່າຕົວຊ້າງ. ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ໃນກັປທີ ໓໑ ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສິຂີ ກໍໄດ້ປະດິດສະຖານເປັນທາດແທ່ງດຽວ ສ່ວນມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບທັງສິ້ນ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດແລ້ວ ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໓ ໂຍດ ສຳເລັດດ້ວຍຣັດຕະນະເຈັດປະການ ມີຄວາມງົດງາມປານດັ່ງພູເຂົາຫິມະພານ.

සිඛී මුනිවරො බුද්ධො-දුස්සාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ථූපවරො-තීණි යොජනමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະສິຂີມຸນີວະຣະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນທຸສສາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງ ໓ ໂຍດ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ වෙස්සභූ නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො සුදස්සනො නාම රාජා හුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස සචීවරමහාදානං දත්වා තස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා ආචාරගුණසම්පන්නො බුද්ධරතනෙ චිතතීකාර පීති බහුලො අහොසි සෙපි නං සත්ථා ඉතො එකතිංසකප්පෙ බුද්ධො භවිස්සතීති ව්‍යාකාසි වෙස්සභුස්ස පන භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ເວດສະພູ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນພຣະນາມວ່າ ສຸທັດສະນະ ໄດ້ຊົງຖວາຍມະຫາທານພ້ອມດ້ວຍຈີວອນແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ແແລ້ວຊົງຜະນວດໃນສຳນັກຂອງພຣະອົງ ເປັນຜູ້ສົມບູນດ້ວຍອາດຈະຣະຄຸນ ມີຄວາມເຄົາຣົບແລະປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງໃນພຣະພຸດທະຣັດຕະນະ. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນວ່າ ໃນກັປທີ ໓໑ ແຕ່ກັປນີ້ໄປ ຈະໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເວດສະພູນັ້ນ ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘වෙස්සභූ ජිනවරො සත්ථා-ඛෙමාරාමම්හි නිබ්බුතො;

ධාතුවිත්ථාරිකං ආසි-තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະເວດສະພູຊິນະວະຣະສາສະດາ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນເຂມາຣາມ, ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ”.

තස්ස අපරභාගෙ ඉමස්මිං කප්පෙ චත්තාරො බුද්ධා නිබ්බත්තිංසු කකුසණ්ධො කොනාගමනො කස්සපො අම්හාකං භගවාති කතුසණ්ධස්ස පන භගවතො කාලො බොධිසත්තො ඛෙමො නාම රාජා හුත්වා බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස සපත්තචීවරං දානඤ්චෙව අඤ්ජනාදි භෙසජ්ජානි ච දත්වා සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා පබ්බජි සොපි නං සත්ථා ව්‍යාකාසි තස්ස පන භගවතො ධාතුයො න විකිරිංසු සබ්බෙ සන්නිපතිත්වා ධාතුයො ගහෙත්වා ගාවුතුබ්බෙධං ථූපමකංසු.

ໃນກາລຕໍ່ມາ ໃນພັດທະຣະກັປນີ້ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໔ ພຣະອົງ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ ຄື ພຣະກົກກຸສັນທະ, ພຣະໂກນາຄະມະນະ, ພຣະກັດສະປະ ແລະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຂອງພວກເຮົາ. ໃນກາລຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກົກກຸສັນທະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນພຣະນາມວ່າ ເຂມະ ໄດ້ຊົງຖວາຍທານມີບາດແລະຈີວອນ ແລະຢາຮັກສາໂຣກມີຢາຢອດຕາເປັນຕົ້ນ ແກ່ພຣະສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ຟັງພຣະທັມມະເທສນາຂອງພຣະສາສະດາແລ້ວ ຊົງຜະນວດ. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ກໍບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ, ມະນຸດທັງຫຼາຍທັງປວງໄດ້ປະຊຸມກັນແລ້ວ ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໑ ຄາວຸດ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘කකුසණ්ධො ජිනවරො - ඛෙමාරාමම්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ථූපවරො-ගාවුතං නභමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະກົກກຸສັນທະຊິນະວະຣະ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນເຂມາຣາມ, ພຣະສະຖູບອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງ ສູງ ໑ ຄາວຸດ ຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ ໃນອາຣາມນັ້ນນັ້ນເອງ”.

තස්ස අපරභාගෙ කොනාගමනො නාම සත්ථා උදපාදි තදා බොධිසත්තො පබ්බතො නාම රජා හුත්වා අමච්චගණ පරිවුතො සත්ථු සන්තිකෙ ගන්ත්වා ධම්මදෙසනං සුත්වා බුද්ධපමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං නිමන්තෙත්වා මහාදානං පවත්තෙත්වා පත්තුණ්ණචීනපට්ට කොසෙය්‍ය කම්බල දුකුලානි චෙව සුවණ්ණපට්ටකඤ්ච දත්වා සත්ථු සන්තිකෙ පබ්බජි. සොපි නං සත්ථා ව්‍යාකාසි තස්ස භගවතො ධාතුයො විකිරිංසු

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ໂກນາຄະມະນະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນພຣະນາມວ່າ ບັນພະຕະ ແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ອາມາດ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະສາສະດາ ຟັງພຣະທັມມະເທສນາແລ້ວ ໄດ້ຊົງນິມົນພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ຖວາຍມະຫາທານ ໄດ້ຖວາຍຜ້າປັດຕຸນນະ, ຜ້າຈີນ, ຜ້າໄໝ, ຜ້າກຳມະຫຍີ່, ຜ້າທຸກູນ ແລະແຜ່ນຄຳ ແລ້ວຊົງຜະນວດໃນສຳນັກຂອງພຣະສາສະດາ. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘කොනාගමනො සම්බුද්ධො පබ්බතාරාමම්හි නිබ්බුතො,ධාතු විත්ථාරිකං ආසි-තෙසු තෙසු පදෙසතො’’ති;

“ພຣະໂກນາຄະມະນະສັມພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນບັນພະຕາຣາມ, ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ”.

තස්ස අපරභාගෙ කස්සපො නාම සත්ථා උදපාදි. තදා බොධිසත්තො ජොතිපාලො නාම මාණවො හුත්වා තිණ්ණං වෙදානං පාරගුභූමියඤ්චෙව අන්තලික්ඛෙව පාකටො ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මිත්තො අහොසි. සො තෙන සද්ධිං සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා ධම්ම

ໃນກາລຕໍ່ມາ ພຣະສາສະດາພຣະນາມວ່າ ກັດສະປະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນກາລນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດໄດ້ເປັນມານົບຊື່ວ່າ ໂຊຕιປາລະ ຜູ້ຮຽນຈົບໄຕເພທ ປາກົດທັງໃນແຜ່ນດິນແລະໃນອາກາດ ເປັນສະຫາຍຂອງຄະຕິການະຊ່າງໝໍ້. ໂຊຕິປາລະມານົບນັ້ນພ້ອມດ້ວຍຄະຕິການະຊ່າງໝໍ້ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະສາສະດາ ຟັງພຣະທັມ

කථං සුත්වා පබ්බජිත්වා ආරද්ධවීරියො තීණි පිටකානි උග්ගහෙත්වා වත්තා වත්තසම්පත්තියා බුද්ධසාසනං සොභෙසි. සොපි නං සත්ථා ව්‍යාකාසි. කස්සපස්ස පන සත්ථුනො ධාතුයො න විකිරිංසු සකල ජම්බුදීපවාසිනො මනුස්සා සන්නිපතිත්වා එකෙකං සුවණ්ණට්ඨිකං කොටි අග්ඝනකං රතනවිචිත්තං බහි රචනත්ථං එකෙකං අඩ්ඪකොටි අග්ඝනකං අබ්භන්තර පූරණත්ථං මනොසිලාය මත්තිකාකිච්චං තෙලෙන උදකකිච්චං කරොන්තා යොජනුබ්බෙධං ථුපමකංසු.

ມະເທສນາແລ້ວ ໄດ້ບວດ ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ຮຽນເອົາພຣະໄຕປິດົກ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພຣະພຸດທະສາສະນາຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍການປະຕິບັດວັດຕະປະຕິບັດ. ພຣະສາສະດາພຣະອົງນັ້ນກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນພຣະໂພທິສັດນັ້ນ. ສ່ວນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະສາສະດາກັດສະປະ ກໍບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈາຍໄປ, ມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບທັງສິ້ນ ໄດ້ປະຊຸມກັນແລ້ວ ໃຊ້ດິນຫຣະດານແທນດິນໜຽວ ໃຊ້ນ້ຳມັນແທນນ້ຳ ສ້າງພຣະສະຖູບສູງ ໑ ໂຍດ ໂດຍໃຊ້ແຜ່ນອິດຄຳແຜ່ນໜຶ່ງມີຄ່າ ໑ ໂກດ ປະດັບດ້ວຍຣັດຕະນະຕ່າງໆ ເພື່ອຕົກແຕ່ງພາຍນອກ ແລະໃຊ້ແຜ່ນອິດຄຳແຜ່ນໜຶ່ງມີຄ່າເຄິ່ງໂກດ ເພື່ອບັນຈຸພາຍໃນ.

තෙන වුත්තං

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດວ່າ

‘‘මහාකස්සපො ජිනො සත්ථා-සෙතව්‍යායඤ්හි නිබ්බුතො,තත්ථෙව තස්ස ජිනථුපො-යොජනුබ්බෙධමුග්ගතො’’ති;

“ພຣະມະຫາກັດສະປະຊິນະສາສະດາ ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວໃນເສຕະວົຍານະຄອນ, ພຣະຊິນະສະຖູບຂອງພຣະອົງ ສູງ ໑ ໂຍດ ໃນນະຄອນນັ້ນນັ້ນເອງ”.

එත්ථ ච

ແລະໃນເລື່ອງນີ້

දීපඞ්කරො ච කොණ්ඩඤ්ඤො-මඞ්ගලො සුමනො තථා,අනොමදස්සී බුද්ධො ච-නාරදො පදුමුත්තරො;

ພະທີປັງກອນ, ພະໂກນທັນຍະ, ພະມັງຄະລະ, ພະສຸມະນະ, ພະອະໂນມະທັດສີພຸດທະເຈົ້າ, ພະນາຣະທະ ແລະ ພະປະທຸມຸດຕະຣະ;

සුජාතො පියදස්සී ච-ධම්මදස්සි නරුත්තමො,සිද්ධත්ථබුද්ධො තිස්සො ච-විපස්සි ච සිඛී තථා;

ພະສຸຊາຕະ, ພະປິຍະທັດສີ, ພະທຳມະທັດສີ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ມะນຸດ, ພະສິດທັດຖะພຸດທະເຈົ້າ, ພະຕິດສະ, ພະວິປັດສີ ແລະ ພະສິຂີ;

කකුසණ්ධො කස්සපො චාති-සොළසෙතෙ මහෙසයො,ථුපප්පමාණමෙතෙසං පාලියංයෙව දස්සිතං;

ພະກຸກກຸສັນທະ ແລະ ພະກັດສະປະ, ພະມະເຫສີທັງ ໑໖ ພະອົງເຫຼົ່ານີ້, ຂະໜາດຂອງພະສະຕູບຂອງພະພຸດທະເຈົ້າເຫຼົ່ານີ້ ມີສະແດງໄວ້ໃນພະບາລີເທົ່ານັ້ນ.

යස්මා තස්මා මයා සාධූ-තෙ සබ්බෙපි පකාසිතා,ථූපා සද්ධා ජනා සාධූ-තෙ වන්දෙය්‍යථ සාදරං;

ເພາະເຫດນັ້ນ, ພະສະຕູບທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ. ທ່ານສາທຸຊົນຜູ້ມີສັດທາທັງຫຼາຍ ເອີຍ, ພວກທ່ານຈົ່ງກາບໄຫວ້ບູຊາພະສະຕູບເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບເຖີດ.

යෙසානං පන අට්ඨන්නං - සුගතානං හිතෙසිනංධාතු විත්ථාරිකා ආසුං - තෙසු තෙසු පදෙසතොති;

ສ່ວນວ່າ ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ຜູ້ສະແຫວງຫາປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ໘ ພະອົງເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກะທາດຂອງພະອົງໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປໃນດິນແດນຕ່າງໆ.

සාධුජන මනොපසාදනත්ථාය කතෙ ථූපවංසෙ විජ්ජමානථූපානං බුද්ධානං ථූපකථා චෙව සබ්බෙසං සන්තිකෙ අභිනිහාරකතාචෙ. සමත්තා.

ເລື່ອງລາວຂອງພະສະຕູບຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍທີ່ມີພະສະຕູບຢູ່ ແລະ ເລື່ອງລາວການຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາ (ອະພິນິຫານ) ໃນສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນຄຳພີຖູປະວົງ ທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມເຫຼື້ອມໃສຂອງສາທຸຊົນ, ຈົບບໍລິບູນແລ້ວ.

කස්සපස්ස පන භගවතො අපරභාගෙ ඨපෙත්වා ඉමං සම්මා සම්බුද්ධං අඤ්ඤො බුද්ධො නාම නත්ථි. එවං දීපඞ්කරාදීනං චතුවීසතියා බුද්ධානං සන්තිකෙ ලද්ධව්‍යාකරණො බොධිසත්තො පාරමියො පූරෙත්වා වෙස්සන්තරත්තභාවෙ ඨිතො-

ແຕ່ພາຍຫຼັງສະໄໝຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າກັດສະປະແລ້ວ, ເວັ້ນເສຍແຕ່ພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພະອົງນີ້, ກໍບໍ່ມີພະພຸດທະເຈົ້າພະອົງອື່ນອີກເລີຍ. ພະໂພທິສັດ ຜູ້ໄດ້ຮັບພະຍາກອນໃນສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ໒໔ ພະອົງ ມີພະທີປັງກອນເປັນຕົ້ນ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ບຳເພັນບາລະມີທັງຫຼາຍໃຫ້ບໍລິບູນ, ສະຖິດຢູ່ໃນອັດຕະພາບຂອງພະເວດສັນດອນ—

‘‘අචෙතනායං පථවී-අවිඤ්ඤාය සුඛං දුඛං,සාපි දානබලො මය්හං-සත්තක්කත්තුං පකම්පථා’’ති;

“ແຜ່ນດິນນີ້ ບໍ່ມີຈິດວິນຍານ, ບໍ່ຮັບຮູ້ສຸກ ຫຼື ທຸກ, ແຕ່ກໍຍັງຫວັ່ນໄຫວສັ່ນສະເທືອນເຖິງເຈັດຄັ້ງ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງທານຂອງເຮົາ”;

එවං මහාපථවි කම්පනානි පුඤ්ඤානි කත්වා ආයුපරියොසානෙ තතො චුතො තුසිතභවනෙ නිබ්බත්ති තත්ථ අඤ්ඤෙ දෙවෙ දසහි ඨානෙහි අධිගණ්හිත්වා යාවතායුකං දිබ්බසම්පත්තිං අනුභවන්තො මනුස්සගණනාය සත්තහි දිවසෙහි ආයුක්ඛයං පාපුණිස්සතිති වත්ථානි කිළිස්සන්ති, මාලා මිලායන්ති, කච්ඡෙහි සෙදා මුච්චන්ති, කායෙචෙව දුබ්බණ්ණියං ඔක්කමති. දෙවො දෙවාසනෙ නාභිරමතීති ඉමෙසු පඤ්චසු පුබ්බනිමිත්තෙසු උප්පන්නෙසු තානි දිස්වාසුඤ්ඤාවත නො සග්ගා භවිස්සන්තිති සංවෙගජාතාහි දෙවතාහි මහාසත්තස්ස පාරමිනං පූරිතභාවං ඤත්වා ඉමස්මිං ඉදානි අඤ්ඤං දෙවලොකං අනුපගන්ත්වා මනුස්සලොකෙ උප්පජ්ජිත්වා බුද්ධභාවං පත්තෙ පුඤ්ඤානි කත්වා චුත චුතා දෙවලොකං පූරෙස්සන්තීති චින්තෙත්වා.

ເມື່ອໄດ້ຊົງບຳເພັນບຸນກຸສົນອັນເຮັດໃຫ້ມະຫາປະຖະພີຫວັ່ນໄຫວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ໃນເວລາສິ້ນອາຍຸຂັຍ, ຈຶ່ງໄດ້ເຄື່ອນ (ຈຸຕິ) ຈາກອັດຕະພາບນັ້ນ ໄປບັງເກີດໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ. ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ, ພະອົງຊົງຮຸ່ງເຮືອງກວ່າເທວະດາອື່ນໆ ດ້ວຍຖານະ ໑໐ ປະການ, ຊົງສະեຫວີຍທິບພະຍະສົມບັດຕະຫຼອດອາຍຸຂັຍ. ເມື່ອຈະເຖິງຄວາມສິ້ນອາຍຸຂັຍໃນອີກ ໗ ວັນ ຕາມການນັບຂອງມະນຸດ, ບຸບພະນິມິດ ໕ ປະການກໍປາກົດຂຶ້ນ ຄື: ເຄື່ອງຊົງເສົ້າໝອງ, ດອກໄມ້ຫ່ຽວແຫ້ງ, ເຫື່ອໄຫຼອອກຈາກຂີ້ແຮ້, ຜิວພັນວັນນະເສົ້າໝອງລົງ, ແລະ ເທວະດາບໍ່ຍິນດີໃນເທວະອາດ (ແທ່ນບູຊາ). ເມື່ອເທວະດາທັງຫຼາຍເຫັນບຸບພະນິມິດ ໕ ປະການເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ, ກໍເກີດຄວາມສັງເວດສະຫຼົດໃຈວ່າ 'ສະຫວັນຂອງພວກເຮົາຄົງຈະວ່າງເປົ່າເສຍແລ້ວ', ແລະ ເມື່ອຮູ້ວ່າພະມະຫາສັດໄດ້ບຳເພັນບາລະມີບໍລິບູນແລ້ວ, ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ບັດນີ້ ພະອົງຈະບໍ່ສະເດັດໄປສູ່ເທວະໂລກອື່ນ, ແຕ່ຈະໄປບັງເກີດໃນມະນຸດສະໂລກ ເພື່ອບັນລຸຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ແລະ ເມື່ອຊົງບຳເພັນບຸນແລ້ວ, ຜູ້ທີ່ຈຸຕິຈາກມະນຸດສະໂລກນັ້ນ ກໍຈະມາເຮັດໃຫ້ເທວະໂລກເຕັມບໍລິບູນອີກ' ດັ່ງນີ້.

‘‘යතොහං තුසිතෙ කායෙ-සන්තුසිතො නාමහං තදා,දසසහස්සි සමාගන්ත්වා-යාචන්ති පඤ්ජලී මමං;

“ໃນເວລາທີ່ເຮົາສະຖິດຢູ່ໃນໝູ່ເທບຊັ້ນດຸສິດ ມີນາມວ່າ ສັນດຸສິດ ໃນການນັ້ນ, ເຫຼົ່າເທວະດາຈາກໝື່ນໂລກທາດໄດ້ມາປະຊຸມກັນ ປະນົມມືອ້ອນວອນເຮົາວ່າ:”

කාලොයංතෙ මහාවීර-උප්පජ්ජ මාතුකුච්ඡියං,සදෙවකං තාරයන්තො-බුජ්ඣස්සු අමතං පදන්ති’’;

“ຂ້າແຕ່ພະມະຫາວີລະເຈົ້າ, ບັດນີ້ເຖິງເວລາຂອງພະອົງແລ້ວ ທີ່ຈະສະເດັດລົງສູ່ພະຄັນຂອງພະມານດາ, ຊົງຊ່ວຍຮື້ຂົນສັດໂລກພ້ອມທັງເທວະດາໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ, ຈົ່ງຕັດສະຮູ້ອະມະຕະທຳເຖີດ”;

එවං බුද්ධභාවත්ථාය ආයාචිතො කාලං-දීපං-දෙසං කුලං-ජනෙත්තියා ආයුප්පමාණන්ති ඉමානි පඤ්ච මහාවිලොකනානි විලොකෙත්වා කතසන්නිට්ඨානො තතො චුතො සක්‍යරාජකුලෙ පටිසණ්ධිංගහෙත්වා තත්ථ මහාසම්පත්තියා පරිහරියමානො අනුක්කමෙන භද්දං යොබ්බනං අනුපාපුණිත්වා තිණ්ණං උතූනං අනුච්ඡවිකෙසු තීසු පාසාදෙසු දෙවලොකසිරිං විය රජ්ජසිරිං අනුභවමානො උය්‍යානකීළාය ගමනසමයෙ අනුක්කමෙන ජිණ්ණ - ව්‍යාධි - මතසඞ්ඛාතෙ තයො දෙවදූතෙ දිස්වා සංජාත සංවෙගා නිවත්තිත්වා චතුත්ථෙ වාරෙ පබ්බජිතං දිස්වා සාධු පබ්බජ්ජාති පබ්බජ්ජාය රුචිං උප්පාදෙත්වා උය්‍යානං ගන්ත්වා තත්ථ දිවසං ඛෙපෙත්වා මඞ්ගල පොක්ඛරණිතීරෙ නිසින්නො කප්පක වෙසං ගහෙත්වා ආගතෙන විස්සකම්ම දෙවපුත්තෙන අලඞ්කත පටියත්තො රාහුලකුමාරස්ස පාතසාසනං සුත්වා පුත්තසිනෙහස්ස බලවභාවං ඤත්වා යාව ඉමං බණ්ධනං න වඩ්ඪති තාවදෙවනං ඡිණ්දිස්සාමීති චින්තෙත්වා සායං නගරං පවිසන්තො-

ເມື່ອໄດ້ຮັບການອ້ອນວອນເພື່ອຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ພະອົງຊົງພິຈາລະນາມະຫາວິໂລກະນະ ໕ ປະການ ຄື: ກາລະ (ເວລາ), ທະວີບ (ດິນແດນ), ປະເທດ, ຕະກູນ, ແລະ ອາຍຸຂັຍຂອງພະມານດາ. ເມື່ອຊົງຕົກລົງພະໄທແລ້ວ, ຈຶ່ງຈຸຕິຈາກອັດຕະພາບນັ້ນ ໄປຖືປະຕິສົນທິໃນສັກກະຍະລາດຊະຕະກູນ, ຊົງໄດ້ຮັບການບຳລຸງບຳເລີດ້ວຍມະຫາສົມບັດໃນຕະກູນນັ້ນ, ຈົນຈະເລີນໄວຂຶ້ນສູ່ຄວາມເປັນໜຸ່ມອັນງົດງາມ, ຊົງສະເຫວີຍລາດຊະສົມບັດປະດຸດດັ່ງທິບພະຍະສົມບັດໃນສະຫວັນ ຢູ່ເທິງປາສາດ ໓ ຫຼັງ ທີ່ເໝາະສົມກັບ ໓ ລະດູ. ໃນເວລາສະເດັດປະພາດອຸທິຍານ, ພະອົງໄດ້ທອດພະເນດເຫັນເທວະທູດທັງ ໓ ຕາມລຳດັບ ຄື: ຄົນແກ່, ຄົນເຈັບ, ແລະ ຄົນຕາຍ, ຈຶ່ງເກີດຄວາມສັງເວດສະຫຼົດໃຈແລ້ວສະເດັດກັບຄືນ. ໃນຄັ້ງທີ ໔ ທອດພະເນດເຫັນບັນພະຊິດ (ນັກບວດ) ກໍຊົງດຳລິວ່າ 'การບວດນັ້ນດີແທ້' ຈຶ່ງເກີດຄວາມພໍພະໄທໃນການບວດ, ແລ້ວສະເດັດໄປສູ່ອຸທິຍານ ຊົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດເວລາກາງເວັນ. ເມື່ອປະທັບນັ່ງຢູ່ແຄມສະໂບກຂະລານີອັນເປັນມຸງຄຸນ, ຊົງໄດ້ຮັບການປະດັບຕົກແຕ່ງພະອົງໂດຍວິສະວະກຳມະເທວະບຸດ ຜູ້ແປງກາຍເປັນຊ່າງຕັດຜົມມາເຂົ້າເຝົ້າ. ເມື່ອຊົງໄດ້ຍິນຂ່າວການປະສູດຂອງພະລາຫຸນກຸມານ, ຊົງຊາບເຖິງຄວາມແຮງກ້າແຫ່ງຄວາມຮັກໃນລູກ, ຈຶ່ງຊົງດຳລິວ່າ 'ກ່ອນທີ່ເຄື່ອງຜູກມັດນີ້ຈະເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ, ເຮົາຈະຕັດມັນເສຍໃນບັດນີ້ເລີຍ' ດັ່ງນີ້, ໃນເວລາແລງ ເມື່ອສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະນະຄອນ—

‘‘නිබ්බුතා නූන සා මාතා - නිබ්බුතො නූන සො පිතා,නිබ්බුතා නූන සා නාරී - යස්සායං ඊදිසො පති’’ති;

“ພະມານດາຂອງພະອົງໃດໜໍ ຄົງຈະດັບທຸກ (ສະຫງົບເຢັນ) ແລ້ວ, ພະບິດາຂອງພະອົງໃດໜໍ ຄົງຈະດັບທຸກແລ້ວ, ນາງໃດໜໍທີ່ມີສາມີເຊັ່ນນີ້ ຄົງຈະດັບທຸກແລ້ວ”;

කිසාගොතමියා නාම පිතුච්ඡා ධීතාය භාසිතං ඉමං ගාථා සුත්වා ඉහං ඉමාය නිබ්බුතපදං සාවිතොති ගීවතො සතසහස්සග්ඝනකං මුත්තාහාරං ඔමුඤ්චිත්වා තස්සා පෙසෙත්වා අත්තනො භවනං පවිසිත්වා සිරීසයනෙ නිපන්නො නිද්දාවස ගතානං නාටකානං විප්පකාරං දිස්වා නිබ්බින්නහදයො ඡන්නං උට්ඨාපෙත්වා කණ්ථකං ආහාරාපෙත්වා තං ආරුය්හ ඡන්නසහායො දසසහස්ස චක්කවාළ දෙවතාහි කත පරිවාරො මහාභිනික්ඛමනා නික්ඛමිත්වා තෙනෙව රත්තාවසෙසෙන තීණි රජ්ජානි අතික්කම්ම අනොමාය නදියා පරතීරං පත්වා අස්සාපිට්ඨිතො ඔරුය්හ මුත්තරාසි සදිසෙ චාලිකාපුලිණෙ ඨත්වා ඡන්නත්වං මය්හං ආභරණානි චෙව කණ්ථකඤ්ච ආදාය ගච්ඡාහි ආභරණානි ච කණ්ථකඤ්ච පටිච්ඡාපෙත්වා දක්ඛිණ හත්ථෙන මඞ්ගලඛග්ගමාදාය වාමහත්ථෙන මොලියා සද්ධිං චූළං ඡිණ්දිත්වා සචෙ අහං බුද්ධො භවිස්සාමි ආකාසෙ තිට්ඨතු නො චෙ භූමියං පතතූති ආකාසෙ ඛිපි චුළාමණී බණ්ධනං යොජනප්පමාණං ඨානංගන්ත්වා ආකාසෙ අට්ඨාසි අථ සක්කො දෙවරාජා යොජනිකෙන රතනචඞ්ගොටකෙන පටිග්ගහෙසි.

ເມື່ອຊົງໄດ້ຍິນຄາຖາ ນີ້ ທີ່ນາງກີສາໂຄຕະມີ ຜູ້ເປັນທິດາຂອງພະປິຕຸດສາ (ອາ) ກ່າວແລ້ວ, ຊົງດຳລິວ່າ 'ນາງຜູ້ນີ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາໄດ້ຍິນຄຳວ່າ ດັບທຸກ (ນິບພຸດຕະ)' ຈຶ່ງຊົງປົດສ້ອຍມຸກລາຄາແສນຕຳລຶງຈາກພະສໍ (ຄໍ) ສົ່ງໄປໃຫ້ນາງ. ຈາກນັ້ນ ສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະຕຳໜັກຂອງພະອົງ, ບັນທົມເໜືອພະແທ່ນສິລິໄສຍາດ, ທອດພະເນດເຫັນອາການອັນໜ້າກຽດຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມນັກຟ້ອນທີ່ນອນຫຼັບຢູ່, ກໍເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຢ່າງຍິ່ງ. ຈຶ່ງຊົງປຸກນາຍສັນນະໃຫ້ຕື່ນຂຶ້ນ, ສັ່ງໃຫ້ນຳມ້າกັນຖະກະມາ, ແລ້ວຊົງມ້ານັ້ນ ໂດຍມີນາຍສັນນະເປັນສະຫາຍ, ມີເທວະດາຈາກໝື່ນໂລກທາດແວດລ້ອມ, ສະເດັດອອກມະຫາພິເນດສະກົມ (ສະເດັດອອກບວດ). ໃນຄືນນັ້ນເອງ ພະອົງສະເດັດຂ້າມຜ່ານ ໓ ແວ່ນແຄວ້ນ, ໄປເຖິງຝັ່ງແມ່ນ້ຳອະໂນມາ, ສະເດັດລົງຈາກຫຼັງມ້າ, ປະທັບຢືນຢູ່ເທິງຫາດຊາຍອັນຂາວສະອາດປະດຸດກອງໄຂ່ມຸກ, ແລ້ວຕັດວ່າ 'ສັນນະ, ທ່ານຈົ່ງນຳເອົາເຄື່ອງປະດັບຂອງເຮົາ ແລະ ມ້າກັນຖະກະນີ້ກັບຄືນໄປເຖີດ'. ເມື່ອມອບເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ມ້າກັນຖະກະໃຫ້ແລ້ວ, ຊົງຈັບພະຂັນມຸງຄຸນດ້ວຍພະຫັດຂວາ, ຈັບມວຍພະເກດາ (ຜົມ) ພ້ອມທັງພະຈຸລາດ້ວຍພະຫັດຊ້າຍ, ແລ້ວຊົງຕັດມວຍພະເກດາ, ຊົງຕັ້ງສັດຈະອະທິຖານວ່າ 'ຖ້າເຮົາຈະໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ຂໍໃຫ້ມວຍຜົມນີ້ຈົ່ງລອຍຢູ່ໃນອາກາດ, ຖ້າບໍ່ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ, ກໍຂໍໃຫ້ຕົກລົງສູ່ແຜ່ນດິນ' ແລ້ວຊົງໂຍນຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ. ມວຍພະເກດາໄດ້ລອຍຂຶ້ນໄປສູງເຖິງໜຶ່ງໂຍດແລ້ວຄົງຢູ່ໃນອາກາດ. ຄັ້ງນັ້ນ, ທ້າວສັກກະເທວະລາດໄດ້ຊົງນຳຜອບແກ້ວຂະໜາດໜຶ່ງໂຍດມາຮອງຮັບເອົາໄວ້.

යථාහ

ດັ່ງທີ່ມີຄຳກ່າວໄວ້ວ່າ:

ඡෙත්වාන මොලිං වරගන්ධවාසිතංවෙහාසයං උක්ඛිපි සක්‍යපුඞ්ගයවො,සහස්සනෙත්තො සිරසා පටිග්ගහිසුවණ්ණ වඞ්ගොටවරෙන වාසවො’ති;

“ພະສັກກະຍະປຸງຄົບ (ຜູ້ປະເສີດໃນສັກກະຍະຕະກູນ) ຊົງຕັດມວຍພະເກດາອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມຢ່າງດີ ແລ້ວຊົງໂຍນຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ, ທ້າວວາສະວະ (ພະອິນ) ຜູ້ມີພະເນດພັນດວງ ໄດ້ຊົງນຳຜອບຄຳອັນປະເສີດມາຮອງຮັບໄວ້ເໜືອພະສຽນ (ຫົວ)”;

පටිග්ගහෙත්වා ච පන දෙවලොකං නෙත්වා සුනෙරු මුද්ධනි තියොජනප්පමාණං ඉණ්දනීලමණිමයං චුළාමණි චෙතියං නාම අකාසි අථ කස්සප බුද්ධකාලෙ පොරාණ සහායකො ඝටිකාර මහාබ්‍රහ්මා එකං බුද්ධන්තරං විනාවාසභාවප්පත්තෙන මත්තභාවො චිත්තෙසි. අජ්ජ මෙ සහායකො මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛන්තො සමණ පරික්ඛාරමස්ස ගහෙත්වා ගච්ඡාමීති-

ເມື່ອຮອງຮັບເອົາແລ້ວ, ກໍຊົງນຳໄປສູ່ເທວະໂລກ, ແລ້ວສ້າງພະເຈດີນາມວ່າ ຈຸລາມະນີເຈດີ ອັນເຮັດດ້ວຍແກ້ວອິນທະນິນ ຂະໜາດ ໓ ໂຍດ ໄວ້ເໜືອຍອດເຂົາສິເນລຸ. ຄັ້ງນັ້ນ, ທ້າວຄະຕິການມະຫາພົມ ຜູ້ເຄີຍເປັນສະຫາຍເກົ່າໃນສະໄໝພະພຸດທະເຈົ້າກັດສະປະ, ເຊິ່ງໄດ້ບັນລຸອະນາຄາມີບຸກຄົນໄປບັງເກີດໃນພົມມະໂລກຕະຫຼອດຊ່ວງໄລຍະຫວ່າງລະຫວ່າງພະພຸດທະເຈົ້າ, ໄດ້ຊົງດຳລິວ່າ 'ມື້ນີ້ ສະຫາຍຂອງເຮົາສະເດັດອອກມະຫາພิເນດສະກົມແລ້ວ, ເຮົາຄວນນຳເອົາບໍລິຂານຂອງສະມະນະໄປຖວາຍແກ່ພະອົງ' ດັ່ງນີ້—

‘‘තිචීවරඤ්ච පත්තො ච වාසි සූචි ච බණ්ධනං,පරිස්සාවන අට්ඨෙතෙන-යුත්තයොගස්ස භික්ඛුනො’’ති;

“ສະບົງ, ຈີວອນ, ສັງຄາຕິ (ໄຕຈີວອນ), ບາດ, ມີດແຖ, ເຂັມ, ປະຄົດແອວ ແລະ ເຄື່ອງຕອງນ້ຳ—ບໍລິຂານທັງ ໘ ປະການນີ້ ເໝາະສົມແກ່ພິກຂຸຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນ”;

ඉමෙ සමණපරික්ඛාරෙ ආහරිත්වා අදාසි මහාපුරිසො අරහද්ධජං නිවාසෙත්වා උත්තමං පබ්බජ්ජාවෙසං ගණ්හිත්වා සාටකයුගලං ආකාසෙ ඛිපි තං බ්‍රහ්මා පටිග්ගහෙත්වා බ්‍රහ්මලොකෙ ද්වාදසයොජනිකං සබ්බරතනමයං දුස්සචෙතියමකාසි.

ເມື່ອນຳເອົາບໍລິຂານຂອງສະມະນະເຫຼົ່ານີ້ມາຖວາຍແລ້ວ, ພະມະຫາສັດກໍຊົງນຸ່ງຫົ່ມທຸງໄຊແຫ່ງພະອໍລະຫັນ (ຜ້າກາສາວະພັດ) ຊົງຄອງເພດບັນພະຊິດອັນປະເສີດສຸດ, ແລ້ວຊົງໂຍນສະບົງຈີວອນຜືນເກົ່າຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ. ທ້າວມະຫາພົມໄດ້ຮອງຮັບເອົາຜ້າຄູ່ນັ້ນແລ້ວ ນຳໄປສ້າງພະທຸສສະເຈດີ ອັນປະດັບດ້ວຍລັດຕະນະທຸກປະການ ຂະໜາດ ໑໒ ໂຍດ ໄວ້ໃນພົມມະໂລກ.

‘‘කිලෙස අප්පහීණෙපි=මහාසත්තස්ස තං ඛණෙ,යස්සානුභාවතො එවං දුස්සචූළා හි පූජිතාතස්මා තම්ම මහාබොධි-සත්තානං පටිපත්තියං,න කරෙය්‍ය මහුස්සාහංව-කො හි නාම බුධො ජනො’’ති;

“ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຂະນະນັ້ນ ພະມະຫາສັດຈະຍັງບໍ່ທັນລະກິເລດໄດ້ກໍຕາມ, ແຕ່ດ້ວຍອານຸພາບຂອງພະອົງ ພະທຸສສະເຈດີ ແລະ ພະຈຸລາມະນີເຈດີ ກໍຍັງໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ປານນີ້. ເພາະສະນັ້ນ, ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາຄົນໃດເລົ່າ ຈະບໍ່ເພີ່ມພູນຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງແຮງກ້າ ໃນການປະຕິບັດຕາມແນວທາງຂອງພະໂພທິສັດທັງຫຼາຍ”;

චූළාමණිදුස්ස ථුපද්වයකථා

ເລື່ອງລາວແຫ່ງພະສະຕູບທັງສອງ ຄື ພະຈຸລາມະນີເຈດີ ແລະ ພະທຸສສະເຈດີ

9. බොධිසත්තො පබ්බජිත්වා අනුක්කමෙන රාජගහං ගන්ත්වා තත්ථ පිණ්ඩාය චරිත්වා පණ්ඩව පබ්බතපබ්භාරෙ නිසින්නො මගධරාජෙන රජ්ජෙන නිමන්තියමානො තං පටික්ඛිපිත්වා සබ්බඤ්ඤුතං පත්වා තිස්සවිජිතං ආගමනත්ථායතෙනගහිත පටිඤ්ඤො ආළාරං-උද්දකඤ්ච උපසඞ්කමිත්වා තෙසං සන්තිකෙ අධිගතවිසෙසෙන අපරිතුට්ඨො ඡබ්බස්සානි මහාපධානං පදහිත්වා විසාඛ පුණ්ණම දිවසෙ සෙනානිනිගමෙ සුජාතාය දින්නපායාසං පරිභුඤ්ජිත්වා නෙරඤ්ජරාය නදියා සුවණ්ණපාතිං පවාහෙත්වා නෙරඤ්ජරාය තීරෙ මහාවනසණ්ඩෙ නානාසමාපත්තීහි දිවාභාගං විතිනාමෙත්වා සායණ්හ සමයෙ සොත්ථියෙන දින්නං තිණමුට්ඨිං ගහෙත්වා කාළෙන නාගරාජෙන අභිත්ථුතගුණො බොධිමණ්ඩං ආරුය්හ තිණානි. සත්ථරිත්වා න තාවීමං පල්ලඞ්කං භිණ්දිස්සාමි යාව මෙ අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චිස්සතී’’ති පටිඤ්ඤං කත්වා පාචීන දාසාභිමුඛො නිසීදිත්වා-සූරියෙ අනත්ථමිතෙයෙව මාරබලං විධමෙත්වා පඨමයාමෙ පුබ්බෙ නිවාසඤාණං මජ්ඣිමයාමෙ චුතූපපාතඤාණං පත්වා පච්ඡිමයාමාවසානෙ දසබල චතුවෙසාරජ්ජාදි සබ්බගුණපතිමණ්ඩිතංසබ්බඤ්ඤුතඤාණං පටිවිජ්ඣිත්වා සත්ත සත්තාහං බොධිසමීපෙයෙව වීතිනාමෙත්වා අට්ඨමෙ සත්තාහෙ අජපාල නිග්‍රොධමූලෙ නිසින්නො ධම්මගම්භීරතා පච්චවෙක්ඛනෙන අප්පොස්සුක්කතං ආපජ්ජමානො දසදහස්සී මහාබ්‍රහ්ම පරිවාරෙන සහම්පති මහාබ්‍රහ්මුනා ආයාචිත ධම්මදෙසනො බුද්ධචක්ඛුනා ලොකං ඔලොකෙන්තො බ්‍රහ්මුනො අජ්ඣෙසනං ආදාය කස්ස නු ඛො පඨමං ධම්මං දෙසෙය්‍යන්ති ඔලොකෙන්තො ආළාරුද්දකානං කාලකතභාවං ඤත්වා පඤ්චවග්ගීයානං භික්ඛුනං බහූපකාරතං අනුස්සරිත්වා උට්ඨායාසනා කාසිපුරං ගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ උපකෙන සද්ධිං මන්තෙත්වා ආසාළහිපුණ්ණම දිවසෙ ඉසිපතනෙ මිගදායෙ පඤ්ච වග්ගියානං භික්ඛුනං වසනට්ඨානං පත්වා තෙ අනනුච්ඡවිකෙන ආවුසො වාදෙන සමුදාචරන්තෙ අඤ්ඤාපෙත්වා ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තො අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරපමුඛෙ අට්ඨාරස කොටියො අමතපානං පායෙසි.

໙. ພະໂພທິສັດ ເມື່ອຊົງບວດແລ້ວ ກໍສະເດັດໄປສູ່ກຸງລາດຊະຄຶຕາມລຳດັບ, ຊົງທ່ຽວບິນທະບາດໃນທີ່ນັ້ນ, ແລ້ວປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ເງື້ອມຜາເຂົາປານທະວະ. ເມື່ອພະລາຊາແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດຊົງສະເໜີມອບລາດຊະສົມບັດຖວາຍ, ກໍຊົງປະຕິເສດ, ແຕ່ໄດ້ຊົງໃຫ້ປະຕິຍານໄວ້ວ່າ ຈະສະເດັດກັບມາແຄວ້ນນີ້ອີກຫຼັງຈາກບັນລຸພະສັບພັນຍຸຕະຍານແລ້ວ. ຈາກນັ້ນ ໄດ້ສະເດັດໄປສຳນັກຂອງອາລາລະດาບົດ ແລະ ອຸທະກະດາບົດ, ແຕ່ບໍ່ຊົງຍິນດີໃນຄຸນວິເສດທີ່ໄດ້ບັນລຸໃນສຳນັກຂອງດາບົດທັງສອງນັ້ນ, ຈຶ່ງຊົງບຳເພັນມະຫາປະທານ (ທຸກກະລາກິລິຍາ) ຕະຫຼອດ ໖ ປີ. ໃນວັນເພັງເດືອນ ໖ (ວິສາຂະບູຊາ), ຊົງສະເຫວີຍເຂົ້າຂ້າມະທຸປາຍາດ ທີ່ນາງສຸຊາດາຖວາຍ ຢູ່ທີ່ເສນານິຄົມ, ແລ້ວຊົງລອຍຖາດຄຳໃນແມ່ນ້ຳເນລັນຊະລາ. ຊົງໃຊ້ເວລາຕະຫຼອດເວລາກາງເວັນດ້ວຍການເຂົ້າສະມາບັດຕ່າງໆ ຢູ່ທີ່ປ່າໃຫຍ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນລັນຊະລາ. ໃນເວລາແລງ, ຊົງຮັບກຳຫຍ້າຄາທີ່ນາຍໂສດຖິຍະຖວາຍ, ຊົງໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນພະຄຸນໂດຍພະຍານາກກາລະ, ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນສູ່ໂພທິບັນລັງ, ຊົງລາດຫຍ້າຄາ, ແລ້ວຊົງຕັ້ງປະຕິຍານວ່າ 'ເຮົາຈະບໍ່ທຳລາຍບັນລັງນີ້ ຕາບໃດທີ່ຈິດຂອງເຮົາຈະຍັງບໍ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກອາສະວະກິເລດໂດຍບໍ່ຖືໝັ້ນ' ດັ່ງນີ້. ຊົງປະທັບນັ່ງຜິນພະພັກໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ, ໃນເວລາທີ່ພະອາທິດຍັງບໍ່ທັນຕົກດິນ ກໍຊົງຜະຈົນແລະປາບກອງທັບມານໃຫ້ພ່າຍແພ້ໄປ. ໃນປະຖົມມະຍາມ ຊົງບັນລຸປຸບເພນິວາສານຸສະຕິຍານ, ໃນມັດຊິມະຍາມ ຊົງບັນລຸຈຸຕູປະປາຕະຍານ, ແລະ ໃນເວລາສິ້ນສຸດປັດສິມະຍາມ ກໍຊົງແທງຕະຫຼອດພະສັບພັນຍຸຕະຍານ ອັນປະດັບດ້ວຍພະຄຸນທັງປວງ ມີທົດສະພົນລະຍານ ແລະ ເວສາລັດຊະຍານ ໔ ເປັນຕົ້ນ. ຊົງໃຊ້ເວລາສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກ ໗ ສັບປະດາ ຢູ່ໃກ້ໆກັບຕົ້ນພະສີມະຫາໂພນັ້ນເອງ. ໃນສັບປະດາທີ ໘ ຊົງປະທັບນັ່ງຢູ່ກ້ອງຕົ້ນໄຊ (ອະຊະປາລານິໂຄດ), ຊົງພິຈາລະນາເຖິງຄວາມເລິກເຊິ່ງແຫ່ງພະທຳ ຈົນເກີດຄວາມຂວນຂວາຍນ້ອຍ (ບໍ່ຢາກສະແດງທຳ). ຄັ້ງນັ້ນ, ທ້າວສະຫຳບໍດີມະຫາພົມ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານໝື່ນມະຫາພົມ ໄດ້ມາອ້ອນວອນໃຫ້ຊົງສະແດງທຳ. ພະອົງຊົງເລັງແລໂລກດ້ວຍພຸດທະຈັກຂຸ, ຊົງຮັບຄຳອ້ອນວອນຂອງທ້າວມະຫາພົມ, ຊົງພິຈາລະນາວ່າ 'ເຮົາຄວນສະແດງທຳແກ່ໃຜກ່ອນໜໍ'. ເມື່ອຊົງຊາບວ່າ ອາລາລະດาບົດ ແລະ ອຸທະກະດາບົດ ໄດ້ສิ້ນຊີວິດໄປແລ້ວ, ກໍຊົງລະນຶກເຖິງຄຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງຂອງພະປັນຈະວັກຄີ, ຈຶ່ງສະເດັດລຸກຈາກທີ່ປະທັບ ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ກຸງກາສີ. ໃນລະຫວ່າງທາງ ໄດ້ຊົງສົນທະນາກັບອຸປະກະອາຊີວົກ. ໃນວັນເພັງເດືອນ ໘ (ອາສາລະຫະບູຊາ), ສະເດັດເຖິງທີ່ຢູ່ຂອງພະປັນຈະວັກຄີ ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິຄະທາຍະວັນ, ຊົງເຮັດໃຫ້ພະປັນຈະວັກຄີຜູ້ຍັງເອີ້ນພະອົງດ້ວຍຄຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມວ່າ 'ອາວຸໂສ' ນັ້ນ ໄດ້ເຂົ້າໃຈ, ແລ້ວຊົງສະແດງພະທຳມະຈັກກະປະວັດຕະນະສູດ ໂປດພະອັນຍາໂกນທັນຍະເຖລະເປັນປະທານ ເຮັດໃຫ້ເຫຼົ່າເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ ໑໘ ໂກດ ໄດ້ດື່ມນ້ຳອະມະຕະທຳ.

තතො පට්ඨාය චත්තාලීස සංවච්ඡරානි ඨත්වා චතුරාසීති ධම්මක්ඛණ්ධ සහස්සානි දෙසෙත්වා ගණනපථමතීතෙ සත්තෙ භවකන්තාරතො සන්තාරෙත්වා සබ්බබුද්ධකිච්චානි නිට්ඨපෙත්වා කුසිනාරායං උපවත්තනෙ මල්ලානං සාලවනෙ යමකසාලාන මන්තරෙ උත්තසීසකං පඤ්ඤත්තෙ මඤ්චකෙ විසාඛපුණ්ණම දිවසෙ දක්ඛිණෙන පස්සෙන සතො සම්පජානො අනුට්ඨානසෙය්‍යාය නිපජ්ජි. තදා කිර භගවතො පූජාය යමකසාලා සබ්බපාලිඵුල්ලා මූලතො පට්ඨාය යාව අග්ගා එකච්ඡන්නා අහෙසුං. න කෙවලඤ්ච යමකසාලායෙව සබ්බෙපි රුක්ඛසාඛා සබ්බපාලිඵුල්ලාව අහෙසුං.

ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ພະອົງຊົງດຳລົງຢູ່ຕະຫຼອດ ໔໕ ປີ, ຊົງສະແດງພະທຳມະຂັນ ໘໔,໐໐໐ ພະທຳມະຂັນ, ຊົງຊ່ວຍຮື້ຂົນສັດໂລກຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍເກີນກວ່າຈະນັບໄດ້ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກກັນດານຄືສົງສານ, ຊົງບຳເພັນພຸດທະກິດທັງປວງໃຫ້ສຳເລັດລົງແລ້ວ. ໃນວັນເພັງເດືອນ ໖ (ວິສາຂະບູຊາ), ຢູ່ທີ່ສາລະວັນຂອງເຫຼົ່າມັນລະກະສັດ ໃນເມືອງກຸສິນາລາ, ລະຫວ່າງຕົ້ນສາລະຄູ່, ພະອົງຊົງບັນທົມຕະແຄງขວາ ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ເໜືອແທ່ນບັນທົມທີ່ລາດໄວ້ໂດຍຫັນພະສຽນໄປທາງທິດເໜືອ ດ້ວຍການບັນທົມອັນຈະບໍ່ລຸກຂຶ້ນອີກ (ອະນຸດຖານະໄສຍາດ). ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນເວລານັ້ນ, ເພື່ອເປັນການບູຊາພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ຕົ້ນສາລະຄູ່ໄດ້ອອກດອກບານສະພັ່ງຕະຫຼອດທຸກກິ່ງກ້ານ ຕັ້ງແຕ່ໂຄນຕົ້ນຈົນເຖິງຍອດ. ບໍ່ພຽງແຕ່ຕົ້ນສາລະຄູ່ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ກິ່ງກ້ານຂອງຕົ້ນໄມ້ທັງປວງກໍອອກດອກບານສະພັ່ງເຊັ່ນດຽວກັນ.

න කෙවලඤ්ච තස්මිංයෙව උය්‍යානෙ සකලෙපි දසසහස්ස චක්කවාළෙ ඵලුපග රුක්ඛා ඵලං ගණ්හිංසු. සබ්බරුක්ඛානං ඛණ්ධෙසු ඛණ්ධ පදුමානි, වලලීසු වලලිපදුමානි. ආකාසෙ උල්ලොකපදුමානි, පථවිතලං භිණ්දිත්වා දණ්ඩකපදුමානි පුප්ඵිංසු. සබ්බො මහා සමුද්දො පඤ්චවණ්ණ පදුමසඤ්ඡන්නො අහොසි තියොජන සහස්සවිත්ථතො පන හිමවා ඝනබද්ධමොරපිඤ්ඡකලාපො විය නිරන්තරං මාලාදාමගවක්ඛිතො විය සුට්ඨු පීළෙත්වා ආබද්ධපුප්ඵවටංසකො විය සුපූරිත පුප්ඵචඞ්ගෙටකං විය ච අතිරමණීයො අහොසි.

ບໍ່ພຽງແຕ່ໃນອຸທິຍານນັ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ໃນທົ່ວໝື່ນໂລກທາດ, ຕົ້ນໄມ້ທີ່ໃຫ້ຜົນທັງໝົດກໍອອກຜົນສະພັ່ງ. ດອກບົວລຳຕົ້ນໄດ້ເບັ່ງບານຢູ່ທີ່ລຳຕົ້ນຂອງຕົ້ນໄມ້ທັງປວງ, ດອກບົວເຄືອເບັ່ງບານຢູ່ທີ່ເຄືອໄມ້, ດອກບົວຫ້ອຍເບັ່ງບານຢູ່ໃນອາກາດ, ແລະ ດອກບົວກ້ານໄດ້ແທງທະລຸແຜ່ນດິນຂຶ້ນມາເບັ່ງບານ. ມະຫາສະໝຸດທັງປວງເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວ ໕ ສີ. ສ່ວນປ່າຫິມະພານ ອັນກວ້າງໃຫຍ່ເຖິງ ໓,໐໐໐ ໂຍດ ກໍງົດງາມເປັນຢ່າງຍິ່ງ ປະດຸດດັ່ງແພນຫາງນົກຍູງທີ່ມັດໄວ້ຢ່າງໜາແໜ້ນ, ປະດຸດດັ່ງຕາໜ່າງພວງມາໄລທີ່ຮ້ອຍລຽງກັນຢ່າງບໍ່ມີຊ່ອງວ່າງ, ປະດຸດດັ່ງມົງກຸດດອກໄມ້ທີ່ຮ້ອຍຮັດໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ, ແລະ ປະດຸດດັ່ງກະຕ່າດອກໄມ້ທີ່ບັນຈຸໄວ້ຈົນເຕັມບໍລິບູນ.

යමකසාලා භුම්මදෙවතානි සඤ්චාලිතක්ඛවිණ්ධටපා තථාගතසරීරස්ස උපරිපුප්ඵානි විකිරන්ති. දිබ්බානිපි මණ්දාරව පුප්ඵානි අන්තලික්ඛා පතන්ති. තානි හොන්ති සුවණ්ණ වණ්ණානි පණ්ණච්ඡත්තප්පමාණානි මහාතුම්බමත්තං රෙණු ගණ්හන්ති න කෙවලඤ්ච මණ්දාරව පුප්ඵානෙච, අඤ්ඤානිපි සබ්බානි පාරිච්ඡත්තක පුප්ඵාදීනි සුවණ්ණවඞ්ගොටකානි රජතචඞ්ගොටකානි ච පූරෙත්වා පූරෙත්වා තිදස පුරෙපි බ්‍රහ්මලොකෙපි ඨිතාහි දෙවතාහි විවිධානි අන්තරා අවිප්පකිණ්ණානෙව හුත්වා ආගන්ත්වා පත්තකිංජක්ඛ රෙණු චුණ්ණෙහි තථාගතස්ස සරීරමෙව ඔකීරන්ති න කෙවලඤ්ච දෙවතානංයෙව නාග සුපණ්ණ මනුස්සානම්පි උපකප්පන චණ්දන චුණ්ණානි න කෙවලඤ්ච චණ්දනචුණ්ණානෙව කාළානුසාරී තගර ලොහිතචණ්දනාදි සබ්බගන්ධජාතචුණ්ණානි, හරිතාලඤ්ජන සුවණ්ණ රජත චුණ්ණානි, සබ්බගන්ධවාස විකතියො සුවණ්ණ රජතාදිසමුග්ගෙ පූරෙත්වා චක්කවාළ මුඛවට්ටිආදිසු ඨිතාහි දෙවතාහි පවිද්ධා අන්තරා අවිප්පකිරිත්වා තථාගතස්සෙව සරීරං ඔකිරන්ති දිබ්බානිපි තුරියානි අන්තලික්ඛෙ වජ්ජන්ති. න කෙවලඤ්ච තානියෙව සබ්බානිපි තන්තිබද්ධ චම්මපරියොනද්ධ සුසිරාදි භෙදානි දසසහස්සචක්කවාළෙ දෙව-නාගව-සුපණ්ණ-මනුස්සානං තුරියානි එකචක්කවාළෙ සන්නිපතිත්වා අන්තලික්ඛෙ වජ්ජන්ති.

ພູມມະເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ສັ່ນສະເທືອນຕົ້ນຮັງຄູ່ ແລ້ວໂປຍປາຍດອກໄມ້ລົງມາເທິງພະສະລີລະຂອງພະຕຖາຄົດ. ດອກມົນທາລົບອັນເປັນທິບກໍຕົກລົງມາຈາກອາກາດ. ດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນມີສີເyellowືອງດັ່ງຄຳ ມີຂະໜາດເທົ່າກັບຮົ່ມໃບໄມ້ ແລະມີລະອອງເກສອນຫຼາຍເທົ່າກັບໝໍ້ໃຫຍ່. ບໍ່ພຽງແຕ່ດອກມົນທາລົບເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ດອກໄມ້ອື່ນໆທັງໝົດ ມີດອກທອງຫຼາງ (ປາລິດຊາດ) ເປັນຕົ້ນ ທີ່ບັນຈຸເຕັມໃນພານຄຳແລະພານເງິນ ໂດຍເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງແລະພົມມະໂລກ ໄດ້ນຳມາໂປຍປາຍລົງມາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍໃນລະຫວ່າງທາງ, ແລ້ວເຂົ້າໄປໂຮຍລະອອງເກສອນແລະຜົງເກສອນລົງໃສ່ພະສະລີລະຂອງພະຕຖາຄົດ. ບໍ່ພຽງແຕ່ຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງມີຜົງຈັນອັນເປັນເຄື່ອງບັນນາການຂອງພວກນາກ, ຄຸດ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍອີກດ້ວຍ. ບໍ່ພຽງແຕ່ຜົງຈັນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງມີຜົງເຄື່ອງຫອມທຸກຊະນິດ ມີກິດສະໜາ, ກະດັງງາ, ຈັນແດງ ເປັນຕົ້ນ, ຜົງຮີດຕານ (ຫໍລະດານ), ຜົງອັນຊັນ, ຜົງຄຳ, ຜົງເງິນ ແລະເຄື່ອງອົບອົບຫອມທຸກປະເພດ ທີ່ບັນຈຸເຕັມໃນຜົບຄຳແລະຜົບເງິນ ເຊິ່ງເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ສະຖິດຢູ່ຂອບປາກຈັກກະວານເປັນຕົ້ນ ໄດ້ຊັດສາດລົງມາໃນລະຫວ່າງທາງໂດຍບໍ່ໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍໄປບ່ອນອື່ນ ແລ້ວໂຮຍລົງໃສ່ພະສະລີລະຂອງພະຕຖາຄົດນັ້ນເອງ. ດົນຕີອັນເປັນທິບກໍບັນເລງຂຶ້ນໃນອາກາດ. ບໍ່ພຽງແຕ່ດົນຕີເຫຼົ່ານັ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເຄື່ອງດົນຕີທັງໝົດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເຄື່ອງສາຍ, ເຄື່ອງໜັງ, ເຄື່ອງເປົ່າ ເປັນຕົ້ນ ຂອງເທວະດາ, ນາກ, ຄຸດ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍໃນໝື່ນໂລກທາດ ໄດ້ມາປະຊຸມກັນໃນຈັກກະວານດຽວກັນນີ້ ແລ້ວບັນເລງຂຶ້ນໃນອາກາດ.

වරචාරණදෙවතා කිර නාමෙකා දීඝායුකා දෙවතා මහාපුරිසො මනුස්සපථෙ නිබ්බත්තිත්වා බුද්ධො භවිස්සතීති සුත්ව පටිසණ්ධිදිවසෙ ගණ්හිත්වා ගමිස්සාමාති මාලා ගන්ථිතුං ආරභිංසු තා ගණ්ථමානාව මහාපුරිසෙ මාතුකුච්ඡියං නිබ්බත්තෙ තුම්භෙ කස්ස ගණ්ථථාති වුත්තා න තාව තිට්ඨාති කුච්ඡිතො නික්ඛමන දිවසෙ ගහෙත්වා ගමිස්සාමාති ආහංසු පුන නික්ඛෙන්තොති සුත්වා මහාභිනික්ඛමනදිවසෙ ගමිස්සාමාති මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛන්තොති සුත්වා අභිසම්බොධි දිවසෙ ගමිස්සාමාති. අජ්ජ අභිසම්බුද්ධොති සුත්වා ධම්මචක්කප්පවත්තනදිවසෙ ගමිස්සාමාති ධම්මචක්කං පවත්තයීති සුත්වා යමකපාටිහාරියදිවසෙ ගමිස්සාමාති. අජ්ජ යමකපාටිහාරියං කරීති සුත්වා දෙවො රොහනදිවසෙ ගමිස්සාමාති. අජ්ජ දෙවොරොහනං කරීති සුත්වා ආයුසඞ්ඛාරොස්සජ්ජනෙ ගමිස්සාමාති ආයුසඞ්ඛාරං ඔස්සජීති සුත්වා න තාව නිට්ඨාති පරිනිබ්බානදිවසෙ ගමිස්සාමාති?

ໄດ້ຍິນວ່າ ມີເທວະດາຜູ້ມີອາຍຸຍືນກຸ່ມໜຶ່ງຊື່ວ່າ ວະຣະຈະຣະນະເທວະດາ ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ມະຫາບຸລຸດຈະບັງເກີດໃນມະນຸດສະໂລກແລ້ວຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ' ຈຶ່ງເລີ່ມຮ້ອຍພວງມາໄລໂດຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ພວກເຮົາຈະຖືເອົາພວງມາໄລນີ້ໄປບູຊາໃນວັນປະສູດ (ປະຕິສົນທິ)'. ເມື່ອພວກນາງກຳລັງຮ້ອຍຢູ່, ມະຫາບຸລຸດກໍສະເດັດລົງສູ່ພະຄັນຂອງພະມານດາແລ້ວ. ເມື່ອຖືກຖາມວ່າ 'ພວກທ່ານຮ້ອຍມາໄລນີ້ເພື່ອໃຜ?' ກໍຕອບວ່າ 'ຢ່າຟ້າວກ່ອນ, ພວກເຮົາຈະຖືເອົາໄປບູຊາໃນວັນທີ່ພະອົງປະສູດອອກຈາກພະຄັນ'. ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າພະອົງປະສູດແລ້ວ, ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນສະເດັດອອກມະຫາພິເນດສະກົມ'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າສະເດັດອອກມະຫາພິເນດສະກົມແລ້ວ, ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນຕັດສະຮູ້'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ວັນນີ້ພະອົງໄດ້ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ', ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນສະແດງທຳມະຈັກກັປປະວັດຕະນະສູດ'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າພະອົງສະແດງທຳມະຈັກແລ້ວ, ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນສະແດງຍົມມະກະປະຕິຫານ'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ວັນນີ້ພະອົງສະແດງຍົມມະກະປະຕິຫານແລ້ວ', ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນສະເດັດລົງຈາກເທວະໂລກ (ເທໂວໂຣຫະນະ)'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ວັນນີ້ພະອົງສະເດັດລົງຈາກເທວະໂລກແລ້ວ', ກໍຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນປົງອາຍຸສັງຂານ'. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າພະອົງປົງອາຍຸສັງຂານແລ້ວ, ກໍຄິດວ່າ 'ຍັງບໍ່ທັນແລ້ວເທື່ອ, ພວກເຮົາຈະໄປໃນວັນສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານ'.

අජ්ජ භගවා යමකසාලානමන්තරෙ දක්ඛිණෙන පස්සෙන සතො සම්පජානො සීහසෙය්‍යං උපගතො බලව පච්චුසමයෙ පරිනිබ්බායිස්සති තුම්හෙ කස්ස ගණ්ථථාති වුත්තා පන කින්නාමෙතං අජ්ජෙව මාතුකුච්ඡියං පටිසණ්ධිං ගණ්හි අජ්ජෙව කුච්ඡිතො නික්ඛන්තො, අජ්ජෙව මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛමි. අජ්ජෙවබුද්ධො අහොසි අජ්ජෙව ධම්මචක්කං පවත්තයි. අජ්ජෙව යමකපාටිහාරියං අකාසි. අජ්ජෙව දෙවලොකා ඔතිනණ්ණා. අජ්ජෙව ආයුසඞ්ඛරං ඔස්සජි. අජ්ජෙව කිර පරිනිබ්බුතො. නනු නාම දුතිය දිවසෙ යාගුපාන කාලමත්තම්පි ඨාතබ්බං අස්ස, දස පාරමියො පූරෙත්වා බුද්ධත්තං පත්තස්ස නාම අනනුච්ඡවිකන්ති අපරි නිට්ඨිතාව මාලායො ගහෙත්වා ආගම්ම අන්තො චක්කවාළෙ ඔකාසං ආලභමානා චක්කවාළ මුඛවට්ටියං ලභිත්වා ආධාවන්තියො හත්ථෙන හත්ථං ගීවාය ගීවං ගහෙත්වා තීණි රතනානි ආරබ්භද්වත්තිංසමහපුරිසලක්ඛණානි ඡබ්බණ්ණරංසියො දසපාරමියො අද්ධච්ඡට්ඨානි ජාතකසතානි චුද්දස්ස බුද්ධඤාණානි ආරබ්භ ගායිත්වා තස්ස තස්ස අවසානෙ සහාය හෙ සහාය හෙති වදන්ති. ඉදමෙතං පටිච්චවුත්තං-දිබ්බානිපි සංගීතානි අන්තලික්ඛෙ වත්තන්තිති.

ເມື່ອຖືກຖາມວ່າ 'ວັນນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດບັນທົມສີຫະໄສຍາດ ໂດຍມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ຫັນພະວໍລະກາຍໄປທາງເບື້ອງຂວາ ໃນລະຫວ່າງຕົ້ນຮັງຄູ່ ແລະຈະສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານໃນເວລາໃກ້ຮຸ່ງນີ້, ພວກທ່ານຍັງຈະຮ້ອຍມາໄລເພື່ອໃຜອີກ?' ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ນີ້ມັນແມ່ນຫຍັງກັນ! ຄືຈັ່ງວ່າພະອົງຫາກໍປະຕິສົນທິໃນພະຄັນຂອງພະມານດາໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍປະສູດອອກຈາກພະຄັນໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍສະເດັດອອກມະຫາພິເນດສະກົມໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍສະແດງທຳມະຈັກໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍສະແດງຍົມມະກະປະຕິຫານໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍສະເດັດລົງຈາກເທວະໂລກໃນວັນນີ້ເອງ, ຫາກໍປົງອາຍຸສັງຂານໃນວັນນີ້ເອງ, ແລະໄດ້ຍິນວ່າຈະສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານໃນວັນນີ້ເອງ! ຕາມຈິງແລ້ວ ພະອົງຄວນຈະດຳລົງພະຊົນຢູ່ຕໍ່ໄປຢ່າງໜ້ອຍກໍເທົ່າກັບເວລາສັນຂ້າວຍາຄູໃນວັນທີສອງບໍ່ແມ່ນບໍ? ການທີ່ພະອົງຜູ້ບຳເພັນບາລະມີສິບທັດຈົນໄດ້ບັນລຸຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ ຕ້ອງມາປະຣິນິບພານໄວປານນີ້ ມັນບໍ່ສົມຄວນເລີຍ!' ພວກນາງຈຶ່ງຖືເອົາພວງມາໄລທີ່ຍັງຮ້ອຍບໍ່ທັນແລ້ວນັ້ນ ເດີນທາງມາສູ່ພາຍໃນຈັກກະວານ, ເມື່ອບໍ່ມີບ່ອນວ່າງ ຈຶ່ງໄດ້ບ່ອນຢູ່ຂອບປາກຈັກກະວານ, ຕ່າງກໍແລ່ນເຂົ້າຫາກັນ ຈັບມືກັນ ກອດຄໍກັນ ຂັບຮ້ອງເພງສັນລະເສີນພະຣັດຕະນະໄຕ, ມະຫາບຸລຸດລັກສະນະ 32 ປະການ, ພະສັດພັນນະຣັງສີ, ບາລະມີສິບທັດ, ຊາດົກ 550 ຊາດ, ແລະພະພຸດທະຢານ 14 ປະການ, ໃນຕອນທ້າຍຂອງແຕ່ລະບົດເພງ ຕ່າງກໍຮ້ອງເອີ້ນກັນວ່າ 'ສະຫາຍເອີຍ! ສະຫາຍເອີຍ!'. ຄຳນີ້ໝາຍເຖິງຂໍ້ຄວາມທີ່ກ່າວໄວ້ວ່າ 'ສຽງຂັບຮ້ອງອັນເປັນທິບກໍດັງຂຶ້ນໃນອາກາດ'.

භගවා පන එවං මහතියා පූජාය වත්තමානයා පඨමයාමෙ මල්ලානං ධම්මං දෙසෙසි මජ්ඣිමයාමෙ සුභද්දස්ස ධම්මං දෙසෙත්වා තං මග්ගඵලෙ පතිට්ඨාපෙසි පච්ඡිමයාමෙ භික්ඛු ඔවදිත්වා බලව පච්චූස සමයෙ මහාපථවිං කම්පෙන්තො අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායි පරිනිබ්බුතෙ පන භගවති ලොකනාථෙ ආනණ්දත්ථෙරො මල්ලරාජුනං තං පවත්තිං ආරොචෙති තෙ සුත්වාව ගණ්ධමාලං සබ්බඤ්ච තාලාවචරං පඤ්ච ච දුස්සයුගසතානි ආදාය ගන්ත්වා භගවතො සරීරං නච්චෙහි - ගීතෙහි - වාදිතෙහි - මාලෙහි - ගණ්ධෙහි සක්කරොන්තා ගරුකරොන්තා මානෙන්තා - පූජෙන්තා චෙලවිතානානි කරොන්තා මණ්ඩල මාලානි පටියාදෙන්තා එවං තා දිවසං වීතිනාමෙසුං.

ເມື່ອການບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ດຳເນີນຢູ່ຢ່າງນີ້, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງທຳແກ່ພວກເຈົ້າມັນລະໃນປະຖົມມະຍາມ, ຊົງສະແດງທຳແກ່ສຸພັດທະປະຣິພາຊົກໃນມັດຊິມະຍາມ ແລ້ວຊົງສະຖາປະນາເພິ່ນໄວ້ໃນມັກແລະຜົນ, ຊົງປະທານໂອວາດແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນປັດຊິມະຍາມ, ແລ້ວສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສານິບພານທາດ ໃນເວລາໃກ້ຮຸ່ງ ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນໄຫວຢ່າງຮຸນແຮງ. ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງໂລກສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານແລ້ວ, ພະອານົນເຖລະໄດ້ແຈ້ງຂ່າວນັ້ນແກ່ພວກເຈົ້າມັນລະ. ພວກເຈົ້າມັນລະພໍໄດ້ຍິນແລ້ວ ກໍຖືເອົາເຄື່ອງຫອມ, ດອກໄມ້, ເຄື່ອງດົນຕີທຸກຊະນິດ ແລະຜ້າຄູ່ຫ້າຮ້ອຍຄູ່ ເດີນທາງໄປ ແລ້ວທຳການສັກກາລະ, ເຄົາລົບ, ນັບຖື, ບູຊາ ພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ດ້ວຍການຟ້ອນລຳ, การຂັບຮ້ອງ, ການປະໂຄມດົນຕີ, ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງຫອມ, ທຳການກາງເພດານຜ້າ ແລະຈັດຕັ້ງມົນທົນພວງມາໄລ ໂດຍໃຊ້ເວລາໝົດມື້ນັ້ນໄປດ້ວຍການນີ້.

අථ දෙවතානඤ්ච කොසිනාරකානං මල්ලානඤ්ච එතදහොසි-අතිවිකාලො ඛො අජ්ජ භගවතො සරීර ඣාපෙතුං, ස්වෙදානි භගවතො සරීරං ඣපෙස්සාමාති තථා දුතියම්පි දිවසං වීතිනාමෙසුං. තථා තතියං චතුත්ථං පඤ්චමං ඡට්ඨම්පි දිවසං වීතිනාමෙසුං සත්ත මෙ දිවසෙ දෙවතා ච දොසිනාරකා මල්ලා ච භගවතො සරීරං දිබ්බෙහි මානුසකෙහි ච නච්ඡෙහි - ගීතෙහි - වාදිතෙහි - මාලෙහි - ගණ්ධෙහි සක්කාරොන්තො ගරුකරොන්තා මානෙන්තා පූජෙන්තා නගරමජ්ඣෙන නීහරිත්වා යත්ථ මකුටබණ්ධනං නාම මල්ලානං චෙතියං තත්ථ නික්ඛිපිංසු

ຄັ້ງນັ້ນ, ເທວະດາທັງຫຼາຍແລະພວກເຈົ້າມັນລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາ ມີຄວາມຄິດເຫັນຮ່ວມກັນວ່າ 'ວັນນີ້ຄ່ຳເກີນໄປແລ້ວທີ່ຈະຖວາຍພະເພີງພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ມື້ອື່ນພວກເຮົາຈຶ່ງຈະຖວາຍພະເພີງພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ'. ພວກເຂົາໄດ້ໃຊ້ເວລາໃຫ້ຜ່ານໄປໃນວັນທີສອງຢ່າງນັ້ນ. ແລະໄດ້ໃຊ້ເວລາໃຫ້ຜ່ານໄປໃນວັນທີສາມ, ທີສີ່, ທີຫ້າ ແລະທີຫົກຢ່າງນັ້ນເຊັ່ນກັນ. ໃນວັນທີເຈັດ, ເທວະດາທັງຫຼາຍແລະພວກເຈົ້າມັນລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາ ໄດ້ທຳການສັກກາລະ, ເຄົາລົບ, ນັບຖື, ບູຊາ ພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ດ້ວຍການຟ້ອນລຳ, ການຂັບຮ້ອງ, ການປະໂຄມດົນຕີ, ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງຫອມ ທັງອັນເປັນທິບແລະຂອງມະນຸດ, ແລ້ວອັນເຊີນພະສະລີລະໄປທາງກາງເມືອງ ແລະນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ ທີ່ມະກຸດພັນທະນະເຈດີ ເຊິ່ງເປັນເຈດີຂອງພວກເຈົ້າມັນລະ.

තෙන ඛො පන සමයෙන කුසිනාරා යාව සන්ධිසමල සංකටීරාජන්නුමත්තෙන ඔධිනා මණ්දාරව පුප්ඵෙන සත්ථතා හොති අථ ඛො කොසිනාරකා මල්ලා භගවතො සරීරං චක්කවත්තිස්ස සරීරං විය අහතෙන වත්ථෙන වෙඨෙසුං අහතෙන වත්ථෙන වෙඨෙත්වා විහතෙන කප්පාසෙන වෙඨෙසුං විහතෙන කප්පාසෙන වෙඨෙත්වා අහතෙන වත්ථෙන වෙඨෙසුං. එතෙනෙව නයෙන පඤ්චහියුගසතෙහි වෙඨෙත්වා ආයසාය තෙලදොණියා පක්ඛිපිත්වා අඤ්ඤිස්සා ආයසාය දොණියා පටිකුජ්ජෙත්වා සබ්බගන්ධානං චිතකං කරිත්වා භගවතො සරීරං චිතකං ආරොපෙසුං. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා මහා කස්සපො පාවාය කුසිනාරං අද්ධානමග්ග පටිපන්නො හොති මහතාභික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි තෙන ඛො පන සමයෙන ථෙරෙ චිත්තං පසාදෙත්වා සග්ගෙ නිබ්බත්තා දෙවතා තස්මිං සමාගමෙ ථෙරං අදිස්වා කුහින්නු ඛො අම්හාකං කුලුපග ථෙරොති ආවජ්ජෙන්තො අන්තරාමග්ගපටිපන්නං දිස්වා අම්හාකං කුලුපග ථෙරෙ අවණ්දිතෙ චිතකො මා පජ්ජලිත්ථාති අධිට්ඨිහිංසු.

ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນເອງ, ເມືອງກຸສິນາຣາຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍດອກມົນທາລົບ ຈົນຮອດທາງແຍກ, ບ່ອນຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອ ແລະທາງລະບາຍນ້ຳ ເລິກປະມານເຄິ່ງແຂ່ງ. ຄັ້ງນັ້ນ, ພວກເຈົ້າມັນລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາ ໄດ້ຫໍ່ຫຸ້ມພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ເໝືອນກັບການຫໍ່ຫຸ້ມພະບໍຣົມສົບຂອງພະເຈົ້າຈັກກະພັດ ດ້ວຍຜ້າໃໝ່, ແລ້ວຫໍ່ດ້ວຍສຳລີທີ່ສະສາງແລ້ວ, ແລ້ວຫໍ່ດ້ວຍຜ້າໃໝ່ອີກ. ໂດຍວິທີນີ້, ພວກເຂົາໄດ້ຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍຜ້າຫ້າຮ້ອຍຄູ່, ແລ້ວອັນເຊີນລົງປະດິດສະຖານໃນຮາງເຫຼັກທີ່ເຕັມດ້ວຍນ້ຳມັນ, ແລ້ວປິດຄອບດ້ວຍຮາງເຫຼັກອີກໜ່ວຍໜຶ່ງ, ຈາກນັ້ນໄດ້ສ້າງຈິດຕະກາດອນ (ກອງຟືນ) ດ້ວຍເຄື່ອງຫອມທຸກຊະນິດ ແລ້ວອັນເຊີນພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຂຶ້ນສູ່ຈິດຕະກາດອນ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນເອງ, ພະມະຫາກັດສະປະເຖລະກຳລັງເດີນທາງໄກຈາກເມືອງປາວາມາສູ່ເມືອງກຸສິນາຣາ ພ້ອມດ້ວຍພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ປະມານຫ້າຮ້ອຍຮູບ. ໃນເວລານັ້ນ, ເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ເຄີຍມີຈິດເຫຼື້ອມໃສໃນພະເຖລະແລ້ວໄປບັງເກີດໃນສະຫວັນ ເມື່ອບໍ່ເຫັນພະເຖລະໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນ ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ພະເຖລະຜູ້ເປັນອຸປະຖາກຂອງພວກເຮົາຢູ່ໃສນໍ?' ເມື່ອພິຈາລະນາເບິ່ງກໍເຫັນພະເຖລະກຳລັງເດີນທາງຢູ່ລະຫວ່າງທາງ, ຈຶ່ງໄດ້ອະທິຖານວ່າ 'ເມື່ອພະເຖລະຜູ້ເປັນອຸປະຖາກຂອງພວກເຮົາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຖວາຍບັງຄົມ, ຂໍຢ່າໃຫ້ຈິດຕະກາດອນນີ້ໄໝ້ຂຶ້ນເລີຍ'.

අථ ඛො චත්තාරො මල්ලපාමොක්ඛා සීසං නහාතා අහතානි වත්ථානි නිචත්ථා වී සංරතනසතිකං චණ්දනචිතකං ආලිම්පෙස්සාමාති අට්ඨපි සොලසපි ද්වත්තිංසාපි ජනා හුත්වා යමක උක්කයො ගහෙත්වා තාලවණෙටහි විජන්තා භස්තානි ධමන්තා න සක්කොන්තියෙව අග්ගිං ගාහාපෙතුං. අථ ඛො කොසිනාරකා මල්ලා චිතකස්ස අපජ්ජලන කාරණං ආයස්මන්තං අනුරුද්ධං පුච්ඡිත්වං දෙවතානං අභිප්පායං සුත්වා මහාකස්සපො කිර භො පඤ්චහි භික්ඛුසතෙහි සද්ධිං දසබලස්ස පාදෙ වන්දිස්සාමීති ආගච්ඡති තස්මිං කිර අනාගතෙ චිතකො න පජ්ජලති කීදිසො භොසො භික්ඛු කාලො ඔදාතො දීඝො රස්සො එවරූපෙ නාම භො භික්ඛුම්හි ඨිතො කිං දසබලස්ස පරිනිබ්බානං නාමාති දෙචි ගණ්ධමාලාදි හත්ථා පටිපථං ගච්ඡිංසු කෙචි වීථියො විචිත්තා කත්වා ආගමනමග්ගං ඔලොකයමානා අට්ඨංසු. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන කුසිනාරා මකූටබණ්ධනං නාම මල්ලානං චෙතියං, යෙන භගවතො චිතකො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා එකංසං චීවරං කත්වා තික්ඛත්තුං චිතකං පදක්ඛිණං කත්වා ආවජ්ජෙන්තොව සල්ලක්ඛෙසි-ඉමස්මිං ඨානෙ පාදාති තතෙ පාදසමීපෙ ඨත්වා අභිඤ්ඤාපාදකං චතුත්ථජ්ඣානං සමාපජ්ජිත්වා වුට්ඨාය අරසහස්ස පතිමණ්ඩිතා දසබලස්ස පාදා සද්ධිං කප්පාස පටලෙහි පඤ්චදුස්සයුගසතානි සුවණ්ණදොණිං වණ්දනචිතකඤ්ච ද්වෙධා කත්වා මය්හං උත්තමඞ්ගෙ සිරසි පතිට්ඨහන්තූති අධිට්ඨාසි සහ අධිට්ඨාන චිත්තෙන තානි දුස්සයුගාදිනි ද්වෙධා කත්වා වලාහකන්තරා පුණ්ණචණ්දො විය පාදා නික්ඛමිංසු.

ຄັ້ງນັ້ນ, ຫົວໜ້າເຈົ້າມັນລະສີ່ອົງ ຜູ້ສະສະຫົວແລະນຸ່ງຫົ່ມຜ້າໃໝ່ແລ້ວ ຕັ້ງໃຈຈະຈຸດໄຟທີ່ຈິດຕະກາດອນໄມ້ຈັນສູງສອງຮ້ອຍສອກ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນແປດຄົນ, ສິບຫົກຄົນ ຫຼືສາມສິບສອງຄົນ ທີ່ຖືຄົບເພີງຄູ່, ໃຊ້ພັດໃບຕານວີ ແລະເປົ່າທໍ່ລົມ ກໍບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ໄຟໄໝ້ຂຶ້ນໄດ້ເລີຍ. ຄັ້ງນັ້ນ, ພວກເຈົ້າມັນລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາໄດ້ຖາມພະອະນຸຣຸດທະເຖລະເຖິງສາເຫດທີ່ຈິດຕະກາດອນບໍ່ໄໝ້, ເມື່ອໄດ້ຟັງຄວາມປະສົງຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ພະມະຫາກັດສະປະເຖລະພ້ອມດ້ວຍພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບກຳລັງເດີນທາງມາເພື່ອຖວາຍບັງຄົມພະບາດຂອງພະທົດສະພົນ, ເມື່ອເພິ່ນຍັງມາບໍ່ຮອດ ຈິດຕະກາດອນຈະບໍ່ໄໝ້'. ພວກເຈົ້າມັນລະຈຶ່ງຖາມວ່າ 'ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະເຖລະຮູບນັ້ນມີລັກສະນະແນວໃດ? ຜິວດຳ, ຜິວຂາວ, ສູງ ຫຼືຕ່ຳ?' ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ພະເຖລະຜູ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້ຍັງດຳລົງຢູ່, ການປະຣິນິບພານຂອງພະທົດສະພົນຈະເປັນແນວໃດນໍ?' ບາງພວກຈຶ່ງຖືເອົາເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ເດີນທາງໄປຕ້ອນຮັບ, ບາງພວກກໍຕົກແຕ່ງຫົນທາງໃຫ້ສວຍງາມ ແລ້ວຢືນລໍຖ້າເບິ່ງທາງທີ່ເພິ່ນຈະເດີນທາງມາ. ຄັ້ງນັ້ນ, ພະມະຫາກັດສະປະເຖລະໄດ້ເຂົ້າໄປຫາຈິດຕະກາດອນຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ທີ່ມະກຸດພັນທະນະເຈດີຂອງພວກເຈົ້າມັນລະ ແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາ. ເມື່ອເຂົ້າໄປຮອດແລ້ວ ໄດ້ຫົ່ມຈີວອນສະຫຼຽງບ່າເບື້ອງໜຶ່ງ ທຳການປະທັກສິນຈິດຕະກາດອນສາມຮອບ ແລ້ວພິຈາລະນາວ່າ 'ພະບາດທັງສອງຢູ່ບ່ອນນີ້'. ຈາກນັ້ນ ເພິ່ນໄດ້ຢືນຢູ່ໃກ້ພະບາດ ເຂົ້າຈະຕຸດຖະຊານອັນເປັນບາດຖານແຫ່ງອະພິນຍາ, ເມື່ອອອກຈາກຊານແລ້ວ ໄດ້ອະທິຖານວ່າ 'ຂໍພະບາດທັງສອງຂອງພະທົດສະພົນ ອັນປະດັບດ້ວຍລັກສະນະກົງຈັກພັນຊີ່ ພ້ອມດ້ວຍຜ້າຫໍ່ຫຸ້ມ, ສຳລີ ແລະຜ້າຫ້າຮ້ອຍຄູ່ ຈົ່ງແຍກຮາງຄຳແລະຈິດຕະກາດອນອອກເປັນສອງສ່ວນ ແລ້ວອອກມາປະດິດສະຖານເທິງຫົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ'. ພ້ອມກັບຈິດອະທິຖານນັ້ນເອງ, ຜ້າເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ແຍກອອກເປັນສອງສ່ວນ, ພະບາດທັງສອງໄດ້ປາກົດອອກມາ ເໝືອນດັ່ງພະຈັນວັນເພັງທີ່ຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກກີບເມກ.

ථෙරො විකසිත රත්තපදුම සදිසෙ හත්ථෙ පසාරෙත්වා සුවණ්ණවණ්ණෙ සත්ථු පාදෙ යාව ගොප්ඵකා බාළ්හං ගහෙත්ව අත්තනො සිරවරෙ පතිට්ඨාපෙසි මහාජනො තං අච්ඡරියං දිස්වා එකප්පහාරෙ නෙව මහානාදං නදි. ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා යථාරුචිං වණ්දි. එව පන ථෙරෙන ච මහාජනෙන ච තෙහි ච පඤ්චහි භික්ඛුසතෙහි වණ්දිත මත්තෙථෙරස්ස හත්ථතො මුඤ්චිත්වා අලත්තක වණ්ණානි භගවතො පාදතාලානි දාරුආදිසු කිඤ්චි අචාලෙත්වාව යථාට්ඨානෙ පතිට්ඨහිංසු. භගවතො පාදෙසු නික්ඛමන්තෙසු වා පවිසන්තෙසු වා කප්පාසඅංසු වා දසාතන්තු වා තෙලබිණ්දු වා දාරුඛණ්ඩං වා ඨානා චලිතං නාම නාහොසි. සබ්බං යථාට්ඨානෙ ඨිතමෙව අහොසි. උට්ඨහිත්වා පන අත්ථඞ්ගතෙ චණ්දෙ විය සූරියෙ විය ච තථාගතස්ස පාදෙසු අන්තරහිතෙසු මහාජනො මහාකණ්දිතං කණ්දි. පරිනිබ්බුතකාලතො අධිකතරං කාරුඤ්ඤං අහොසි අථ ඛො දෙවාතානුභාවෙන පනෙස චිතකෙ සමන්තතො එකප්පහාරෙනෙව පජ්ජලි. ඣායමානස්ස භගවතො සරීරස්ස ඡවි චම්ම මංසාදීනං නෙව ඡාරිකාමත්තම්පි අන්තමසො පඤ්ඤායිත්ථ න මසි, සුමන මකුල සදිසා පන ධොතමුත්ත සදිසා සුවණ්ණසදිසා ච ධාතුයො අවසිස්සිංසු.

ພະເຖລະໄດ້ຢຽດມືທັງສອງອັນປຽບເໝືອນດອກບົວແດງທີ່ເບັ່ງບານ ອອກໄປຈັບພະບາດສີທອງຂອງພະສາດສະດາຢ່າງໝັ້ນຄົງຈົນຮອດຂໍ້ພະບາດ ແລ້ວນ້ອມນຳມາປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງຫົວຂອງຕົນ. ມະຫາຊົນເຫັນອັດສະຈັນນັ້ນແລ້ວ ຕ່າງກໍຮ້ອງໂຮຂຶ້ນພ້ອມກັນຢ່າງກຶກກ້ອງ, ໄດ້ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວຖວາຍບັງຄົມຕາມຄວາມປາດຖະໜາ. ພໍແຕ່ພະເຖລະ, ມະຫາຊົນ ແລະພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບເຫຼົ່ານັ້ນຖວາຍບັງຄົມແລ້ວ, ພະບາດທັງສອງຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າອັນມີສີແດງດັ່ງນ້ຳຄັ່ງ ກໍຫຼຸດອອກຈາກມືຂອງພະເຖລະ ແລ້ວກັບຄືນເຂົ້າໄປປະດິດສະຖານໃນບ່ອນເດີມ ໂດຍບໍ່ເຮັດໃຫ້ໄມ້ຟືນເປັນຕົ້ນເຄື່ອນໄຫວເລີຍ. ໃນເວລາທີ່ພະບາດຍື່ນອອກມາຫຼືກັບຄືນເຂົ້າໄປນັ້ນ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນເສັ້ນສຳລີ, ເສັ້ນດ້າຍ, ຢົດນ້ຳມັນ ຫຼືທ່ອນໄມ້ ກໍບໍ່ໄດ້ເຄື່ອນຍ້າຍຈາກບ່ອນເດີມເລີຍ, ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງຍັງຄົງຢູ່ໃນສະພາບເດີມທັງໝົດ. ເມື່ອພະບາດຂອງພະຕຖາຄົດກັບຄືນເຂົ້າໄປ ເໝືອນດັ່ງພະຈັນແລະພະອາທິດທີ່ຂຶ້ນແລ້ວຕົກດິນ, ມະຫາຊົນຕ່າງກໍຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງຮຸນແຮງ, ເກີດຄວາມສະຫຼົດໃຈຍິ່ງກວ່າຕອນທີ່ພະອົງສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານໃໝ່ໆເສຍອີກ. ຄັ້ງນັ້ນ, ດ້ວຍອານຸພາບຂອງເທວະດາ, ໄຟກໍໄໝ້ຂຶ້ນທົ່ວຈິດຕະກາດອນພ້ອມກັນໃນທັນທີ. ເມື່ອພະສະລີລະຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າກຳລັງຖືກໄໝ້ຢູ່, ບໍ່ວ່າຈະເປັນພະສີວະ (ຜິວ), ພະມັງສະ (ເນື້ອ) ເປັນຕົ້ນ ກໍບໍ່ປາກົດມີຂີ້ເຖົ່າຫຼືຂີ້ມູກເລີຍ, ແຕ່ມີພະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດເຫຼືອຢູ່ ເຊິ່ງມີລັກສະນະຄ້າຍຄືດອກພິກຸນຕູມ, ຄ້າຍຄືໄຂ່ມຸກທີ່ລ້າງສະອາດແລ້ວ ແລະຄ້າຍຄືຄຳ.

දීඝායුක බුද්ධානඤ්හි සරීරං සුවණ්ණක්ඛණ්ධසදිසං එකඝනමෙව හොති. භගවා පන අහංන චිරං ඨත්වා ඨත්වා පරිනිබ්බායාමි. මය්හං සාසනං න තාව සබ්බත්ථ විත්ථාරිතං, තස්මා පරිනිබ්බුතස්සපි මෙ සාසසමත්තම්පි ධාතුං ගහෙත්වා අත්තනො අත්තනො වසනට්ඨානෙ චෙතියං කත්වා පරිචරන්තො මහාජනො සග්ගපරායනො හොතිති ධාතූනං විකිරණං අධිට්ඨාසි. කති පනස්ස ධාතුයො විප්පකිණ්ණා, කති න විප්පකිණ්ණාති චතස්සො දාට්ඨා, ද්වෙ අක්ඛකා, උණ්හීසන්ති ඉමා සත්තධාතුයො න විප්පකිණ්ණා. සෙසා විප්පකිරිංසු. තත්ථ සබ්බඛුද්දකා ධාතු සාසප බීජමත්තා අහොසි මහාධාතු මජ්ඣෙ භින්න තණ්ඩුලමත්තා. අතිමහතී මජ්ඣෙ භින්නමුග්ග බීජමත්තා අහොසි.

ດ້ວຍວ່າ ພະວໍລະກາຍຂອງພະพຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຜູ້ມີອາຍຸຍືນ ຈະເປັນແທ່ງດຽວກັນເໝືອນດັ່ງແທ່ງຄຳ. ແຕ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາຢູ່ໄດ້ບໍ່ດົນກໍຈະປະຣິນິບພານ, ສາດສະໜາຂອງເຮົາຍັງບໍ່ທັນແຜ່ຫຼາຍໄປທົ່ວທຸກຫົນທຸກແຫ່ງ, ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອເຮົາປະຣິນິບພານແລ້ວ, ມະຫາຊົນຜູ້ຖືເອົາພະທາດແມ່ນແຕ່ຂະໜາດເທົ່າເມັດຜັກກາດ ໄປສ້າງເຈດີໄວ້ໃນບ່ອນຢູ່ຂອງຕົນໆ ແລ້ວທຳການບູຊາ ກໍຈະມີສະຫວັນເປັນທີ່ໄປໃນເບື້ອງໜ້າ', ພະອົງຈຶ່ງຊົງອະທິຖານໃຫ້ພະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດກະຈັດກະຈາຍໄປ. ພະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພະອົງກະຈັດກະຈາຍໄປເທົ່າໃດ ແລະບໍ່ກະຈັດກະຈາຍໄປເທົ່າໃດ? ພະເຂ້ຽວແກ້ວທັງສີ່, ພະອັກຂະກະ (ກະດູກໄຫປາຣ້າ) ທັງສອງ ແລະພະອຸນຫິດ (ກະດູກໜ້າຜາກ) ລວມເປັນພະທາດທັງເຈັດປະການນີ້ ບໍ່ກະຈັດກະຈາຍ, ສ່ວນພະທາດທີ່ເຫຼືອນອກນັ້ນແມ່ນກະຈັດກະຈາຍໄປ. ໃນບັນດາພະທາດເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະທາດທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍທີ່ສຸດມີຂະໜາດເທົ່າເມັດຜັກກາດ, ພະທາດຂະໜາດກາງມີຂະໜາດເທົ່າເມັດເຂົ້າສານຫັກເຄິ່ງ, ພະທາດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດມີຂະໜາດເທົ່າເມັດຖົ່ວຂຽວຫັກເຄິ່ງ.

දඩ්ඪෙ ඛො පන භගවතො සරීරෙ ආකාසතො අග්ගබාහුමත්තාපි ජඞ්ඝමත්තාපි තාලක්ඛණ්ධමත්තාපි උදකධාරා පතිත්වා චිතකං නිබ්බාපෙසි න කෙවලං ආකාසතොයෙව පරිවාරෙත්වා ඨිතසාලරුක්ඛානම්පි සාඛත්තර විටපන්තරෙහි උදකධාරා නික්ඛමිත්වා නිබ්බාපෙසුං, භගවතො චිතකො මහන්තො, සමන්තා පථවිං භිණ්දිත්වා තංඞ්ගලසීසමත්තා උදකවට්ටි එළික වටංසක සදිසා ගන්ත්වා චිතකමෙව ගණ්හි මල්ලරාජානො ච සුවණ්ණඝටෙ රජතඝටෙ ච පූරෙත්වා ආභත නානාගණ්ධොදකෙන සුවණ්ණ රජතමයෙහි අට්ඨදන්තකෙහි විකිරිත්වා චණ්දනචිතකං නිබ්බාපෙසුං. තත්ථ චිතකෙ ඣයමානෙ පරිවාරෙත්වා ඨිත සාලරුක්ඛානං සාඛන්තරෙහි විටපන්තරෙහි පත්තන්තරෙහි ච ජාලෙ උග්ගච්ඡන්තෙ පත්තං වා සාඛා වා දඩ්ඪා නාම නත්ථි කිපිල්ලිකාපි මක්කටකාපි පාණකාපි ජාලානං අන්තරෙ නෙව විචරන්ති.

ເມື່ອພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຖືກເຜົາໄໝ້ແລ້ວ, ສາຍນ້ຳມີຂະໜາດເທົ່າລຳແຂນ, ເທົ່າແຂ້ງ ແລະ ເທົ່າຕົ້ນຕານ ໄດ້ຕົກລົງມາຈາກອາກາດ ດັບໄຟທີ່ຈິດຕະກາທານ. ບໍ່ພຽງແຕ່ຕົກລົງມາຈາກອາກາດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ສາຍນ້ຳຍັງໄດ້ໄຫຼອອກມາຈາກລະຫວ່າງກິ່ງກ້ານ ແລະ ຄ່າຄົບຂອງຕົ້ນຮັງທີ່ຢືນຢູ່ອ້ອມຮອບນັ້ນ ແລ້ວດັບໄຟອີກດ້ວຍ. ຈິດຕະກາທານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນໃຫຍ່ຫຼວງ, ກະແສນ້ຳຂະໜາດເທົ່າຫົວໄຖ ໄດ້ແຕກອອກຈາກແຜ່ນດິນໂດຍຮອບ ແລ້ວພຸ່ງຂຶ້ນໄປໂອບອ້ອມຈິດຕະກາທານໄວ້ ຄືກັບຜ້າລວດລາຍຂົນແກະ. ສ່ວນພວກເຈົ້າມັលລະກໍໄດ້ຕັກນ້ຳຫອມຕ່າງໆ ໃສ່ໃຫ້ເຕັມຄົນໂທຄຳ ແລະ ຄົນໂທເງິນ ແລ້ວຫົດສົງໃສ່ຈິດຕະກາທານໄມ້ຈັນດ້ວຍເຄື່ອງພົ່ນນ້ຳທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳ ແລະ ເງິນ ມີປາຍແປດແສກ ເພື່ອດັບໄຟ. ເມື່ອຈິດຕະກາທານນັ້ນກຳລັງໄໝ້ຢູ່, ເຖິງແມ່ນວ່າແປວໄຟຈະພຸ່ງຂຶ້ນໄປລະຫວ່າງກິ່ງ, ຄ່າຄົບ ແລະ ໃບຂອງຕົ້ນຮັງທີ່ຢືນຢູ່ອ້ອມຮອບ, ແຕ່ກໍບໍ່ມີໃບ ຫຼື ກິ່ງໄມ້ໃດໆ ຖືກໄໝ້ເລີຍ. ແມ່ນແຕ່ມົດ, ແມງມຸມ ຫຼື ສັດນ້ອຍໆ ຕ່າງໆ ກໍຍັງທ່ຽວໄປມາໃນລະຫວ່າງແປວໄຟເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້.

ආකාසතො පතිත උදකධාරාසුපි සාලරුක්ඛෙහි නික්ඛන්ත්ौදකධාරාසුපි පථවිං භිණ්දිත්වා නික්ඛන්ත උදකධාරාසුපි ධම්මතාව පමාණං එවං චිතකං නිබ්බාපෙත්වා පන මල්ලරාජානො සන්ථාගාරෙ චතුජාතිගණ්ධ පරිභණ්ඩං කාරෙත්වා ලාජ පඤ්චමානි පුප්ඵානි විකිරිත්වා උපරි චෙලවිතානං බණ්ධාපෙත්වා සුවණ්ණතාරකාහි ඛචෙත්වා තත්ථ ගණ්ධදාම මාලාදාම රතනදාමානි ඔලම්බෙත්වා සත්ථාගාරතො යාව මකුට බණ්ධන සඞ්ඛාතා සීසප්පසාධන මඞ්ගලසාලා තාව උභොහි පස්සෙහි සාණිකිලඤ්ජ පරික්ඛෙපං කාරෙත්වා උපරි චෙලවිතානං බණ්ධාපෙත්වා සුවණ්ණතාරකාහි ඛචෙත්වා තත්ථාපි ගණ්ධදාම මාලාදාම රතනදාමානි ඔලම්බෙත්වා මණිදණ්ඩෙහි පඤ්චවණ්ණධජෙ උස්සපෙත්වා සමන්තා ධජපතාකා පිරික්ඛිපිත්වා සිත්තසම්මට්ඨාසු වීථිසු කදලියො පුණ්ණඝටෙ ච ඨපෙත්වා දණ්ඩදීපිකා ජාලෙත්වා අලඞ්කත හත්ථික්ඛණ්ධෙ සහධාතූහි සුවණ්ණදොණිං ඨපෙත්වා මාලාගණ්ධාදීහි පූජෙත්වා සාධුකීළං කීළන්තා අන්තොනගරං පවෙසෙත්වා සන්ථාගාරෙ සරභමය පල්ලඞ්කෙ ඨපෙත්වා උපරි සෙතච්ඡත්තං ධාරයිත්වා සත්ති හත්ථෙහි පුරිසෙහි පරික්ඛිපාපෙත්වා හත්ථීහි කුම්භෙන කුම්භං පහරන්තෙහි පරික්ඛිපාපෙත්වා තතො අස්සෙහි ගීවාය ගීවං පහරන්තෙහි තතො රථෙහි ආණිකොටියා ආණිකොටිං පහන්තෙහි තතො යොධෙහි බාහූහි බාහුං පහරන්තෙහි තෙසං පරියන්තෙ කොටියා කොටිං පහරමානෙහි ධනූහි පරික්ඛිපාපෙසුං.

ໃນບັນດາສາຍນ້ຳທີ່ຕົກລົງມາຈາກອາກາດກໍດີ, ສາຍນ້ຳທີ່ໄຫຼອອກມາຈາກຕົ້ນຮັງກໍດີ, ສາຍນ້ຳທີ່ພຸ່ງຂຶ້ນມາຈາກການແຕກອອກຂອງແຜ່ນດິນກໍດີ, ລ້ວນແຕ່ເປັນໄປຕາມທຳມະດາ. ເມື່ອພວກເຈົ້າມັលລະດັບໄຟທີ່ຈິດຕະກາທານດ້ວຍວິທີນີ້ແລ້ວ, ຈຶ່ງໄດ້ໂປກທາສະພາສະຖານດ້ວຍຂອງຫອມ ໔ ຊະນິດ, ຫວ່ານໂປຍດອກໄມ້ມີເຂົ້າຕອກເປັນທີ ໕, ໃຫ້ຂຶ້ນເພດານຜ້າໄວ້ເບື້ອງເທິງ ປະດັບດ້ວຍດາວຄຳ, ຫ້ອຍພວງຂອງຫອມ, ພວງດອກໄມ້ ແລະ ພວງແກ້ວມະນີໄວ້ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ຕັ້ງແຕ່ສະພາສະຖານໄປຈົນຮອດມຸງກຸດພັນທະນະເຈດີ ອັນເປັນມົງຄົນສາລາທີ່ປະດັບພຣະສຽນ, ໄດ້ໃຫ້ກັ້ນສາກ ແລະ ສາດທັງສອງຂ້າງ, ໃຫ້ຂຶ້ນເພດານຜ້າໄວ້ເບື້ອງເທິງ ປະດັບດ້ວຍດາວຄຳ, ຫ້ອຍພວງຂອງຫອມ, ພວງດອກໄມ້ ແລະ ພວງແກ້ວມະນີໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນຄືກັນ, ໃຫ້ຍົກທຸງ ໕ ສີ ທີ່ຕິດດອກໄມ້ແກ້ວມະນີຂຶ້ນ, ໃຫ້ອ້ອມຮອບດ້ວຍທຸງທິວຕ່າງໆ, ໃຫ້ຕັ້ງຕົ້ນກ້ວຍ ແລະ ຄົນໂທນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມໄວ້ຕາມຫົນທາງທີ່ປັດກວາດ ແລະ ຫົດສົງນ້ຳສະອາດແລ້ວ, ໃຫ້ໄຕ້ໄຟໄຕ້ທຽນ, ແລ້ວອັນເຊີນຮາງຄຳທີ່ບັນຈຸພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ ຂຶ້ນປະດິດສະຖານເທິງຫຼັງຊ້າງທີ່ປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມ, ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະ ຂອງຫອມເປັນຕົ້ນ, ພ້ອມທັງຫຼິ້ນມະໂຫຣະສົບສະຫຼອງຢ່າງມ່ວນຊື່ນ, ອັນເຊີນເຂົ້າສູ່ພາຍໃນເມືອງ ແລ້ວປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງພຣະແທ່ນທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ສະຣະພະໃນສະພາສະຖານ, ກັ້ນສະເຫວດຕະສັດໄວ້ເບື້ອງເທິງ, ໃຫ້ພວກທະຫານຖືຫອກຢືນອ້ອມຮອບ, ໃຫ້ຝູງຊ້າງຢືນເອົາຫົວຊົນກັນອ້ອມຮອບ, ຖັດຈາກນັ້ນໃຫ້ຝູງມ້າຢືນເອົາຄໍຊົນກັນອ້ອມຮອບ, ຖັດຈາກນັ້ນໃຫ້ຝູງລົດຮົບຢືນເອົາເພົາຊົນກັນອ້ອມຮອບ, ຖັດຈາກນັ້ນໃຫ້ພວກທະຫານຢືນເອົາບ່າຊົນບ່າອ້ອມຮອບ, ແລະ ໃນສ່ວນນອກສຸດ ໃຫ້ພວກທະຫານຖືທະນູຢືນເອົາປາຍຄັນທະນູຊົນກັນອ້ອມຮອບໄວ້.

ඉති සමන්තා යොජනප්පමාණං ඨානං සන්නාහගච්ඡිතං විය කත්වා ආරක්ඛං සංවිදහිංසු. කස්මා පනෙතෙ එවමකංසූති. ඉතො පුරිමෙසු ද්වීසු සත්තාහෙසු තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ඨානනිසජ්ජොකාසං කරොන්තා ඛාදනීය භොජනීයං සංවිදහන්තා සාධුකීළාය ඔකාසං න ලභිංසු තතො තෙසං අහොසි - ඉමං සත්තාහං සාධුකීළං කීළිස්සාම. ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං අම්හාකං පමත්තභාවං ඤත්වා කොචීදෙව ආගන්ත්වා ධාතුයො ගණ්හය්‍ය-තස්මා ආරක්ඛං ඨපෙත්වා කීළිස්සාමාති තෙන තෙ එවමකංසු.

ພວກເຂົາໄດ້ຈັດການຮັກສາເວນຍາມຢ່າງແໜ້ນໜາ ໂດຍເຮັດໃຫ້ພື້ນທີ່ໂດຍຮອບຂະໜາດ ໑ ໂຍດ ເປັນເໝືອນດັ່ງຄ້າຍທະຫານທີ່ໃສ່ເກາະກຳບັງ. ເປັນຫຍັງພວກເຂົາຈຶ່ງເຮັດແນວນັ້ນ? ເພາະວ່າໃນໄລຍະ ໒ ສັບປະດາກ່ອນໜ້ານີ້, ພວກເຂົາຫຍຸ້ງຢູ່ກັບການຈັດສະຖານທີ່ຢືນ ແລະ ບ່ອນນັ່ງໃຫ້ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ, ພ້ອມທັງຈັດຕຽມຂອງຂົບສັນ ແລະ ອາຫານຄາວຫວານ, ຈຶ່ງບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ຫຼິ້ນມະໂຫຣະສົບສະຫຼອງເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະຫຼິ້ນມະໂຫຣະສົບສະຫຼອງຕະຫຼອດ ໑ ສັບປະດານີ້. ແຕ່ກໍເປັນໄປໄດ້ວ່າ ເມື່ອມີໃຜຜູ້ໜຶ່ງຮູ້ວ່າພວກເຮົາປະມາດມົວເມົາ ກໍອາດຈະມາລັກເອົາພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄປໄດ້, ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຄວນຈັດເວນຍາມຮັກສາການໄວ້ ແລ້ວຈຶ່ງຫຼິ້ນສະຫຼອງ.' ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ.

අථ ඛො අස්සොසි ඛො රාජා මාගධො අජාතසත්තු භගවා කිර කුසිනාරායං පරිනිබ්බුතොති කථං අස්සොසි පඨමමෙවස්ස අමච්චා සුත්වා චින්තයිංසු? සත්ථා නාම පරිනිබ්බුතො, න සො සක්කා පුන ආහරිංතු පොථුජ්ජනික සද්ධාය පන අම්හාකං රඤ්ඤා සදිසො නත්ථි. සචෙ එස ඉමිනාව නියාමෙන සුණිස්සති, හදයමස්ස එළිස්සති රාජා ඛො පනම්භෙහි අනුරක්ඛිතබ්බොති තෙ තිස්සො සුවණ්ණදොණියො ආහරිත්වා චතුමධුරස්ස පූරෙත්වා රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා එතදවොචුං. ද්වෙ අම්හෙහි සුපිනකො දිට්ඨො තස්ස පටිඝාතත්ථං තුම්හෙහි දුකූලපට්ටං නිවාසෙත්වා යථා නාසාපුටමත්තං පඤ්ඤායති එවං චතුමධුරදොණියං නිපජ්ජිතුං වට්ටතීති. රාජා අත්ථවරකානං වචනං සුත්වා එවං හොතු තාතා’ති සම්පටිච්ඡිත්වා තථා අකාසි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູ ພຣະຣາຊາແຫ່ງມະຄົດ ໄດ້ຊົງສະດັບຂ່າວວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ ທີ່ເມືອງກຸສິນາຣາ. ພຣະອົງຊົງສະດັບຂ່າວນັ້ນໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອພວກອຳມາດໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນກ່ອນ, ພວກເຂົາຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ, ບໍ່ມີໃຜສາມາດອັນເຊີນພຣະອົງກັບຄືນມາໄດ້ອີກ. ສ່ວນພຣະຣາຊາຂອງພວກເຮົາກໍບໍ່ມີໃຜທຽບໄດ້ໃນເລື່ອງຄວາມເຫຼື້ອມໃສແບບປຸຖຸຊົນ. ຫາກພຣະອົງຊົງສະດັບຂ່າວນີ້ໂດຍກົງ, ຫົວໃຈຂອງພຣະອົງຄົງຈະແຕກສະຫຼາຍເປັນແນ່, ພວກເຮົາຈະຕ້ອງປົກປ້ອງພຣະຣາຊາໄວ້.' ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ນຳເອົາຮາງຄຳ ໓ ຮາງ ມາໃສ່ຂອງຫວານ ໔ ຊະນິດ (ຈະຕຸມະທູຣ) ໃຫ້ເຕັມ, ແລ້ວເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຣາຊາ ແລະ ກາບບັງຄົມທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງ, ພວກຂ້ານ້ອຍໄດ້ຝັນເຫັນລາງຮ້າຍ ໒ ປະການ, ເພື່ອແກ້ລາງຮ້າຍນັ້ນ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງສະໄບຜ້າທຸກູນ ແລ້ວລົງໄປບັນທົມໃນຮາງທີ່ເຕັມດ້ວຍຂອງຫວານ ໔ ຊະນິດ ໃຫ້ເຫຼືອພຽງແຕ່ຮູດັງເທົ່ານັ້ນທີ່ໂຜ່ຂຶ້ນມາ.' ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳຂອງພວກອຳມາດຜູ້ຫວັງດີແລ້ວ ກໍຊົງຮັບສັ່ງວ່າ 'ຕົກລົງ ພວກເຈົ້າ' ແລ້ວຊົງເຮັດຕາມນັ້ນ.

අථෙකො අමච්චො අලඞ්කාරං ඔමුඤ්චිත්වා කෙසෙ පරිකිරිය යාය දිසාය සත්ථා පරිනිබ්බුතො තදභිමුඛො හුත්වා අඤ්ජලිම්පග්ගය්හ රාජානං ආහ- දෙවමරණතො මුඤ්චනකසත්තො නාම නත්ථි. අම්හාකං ආයුවද්ධකෙනා චෙතියට්ඨානං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අභිසෙකපිට්ඨිකා භගවා සත්ථා කුසිනාරායං පරිනිබ්බුතොති රාජා සුත්වා විසඤ්ඤී ජාතො චතුමධුරදොණි උසුමං මුඤ්චි රාජානං උක්ඛිපිත්වා දුතියාය දොණියා නිපජ්ජාපෙසුං සො සඤ්ඤං ලභිත්වා තාත කිං වදථාති පුච්ඡි. සත්ථා මහාරාජ පරිනිබ්බුතොති, පුන විසඤ්ඤි ජාතො චතුමධුරදොණිං උසුමං මුඤ්චි. අථ නං තතොපි උක්ඛිපිත්වා තතියාය දොණියා නිපජ්ජාපෙසුං සො පුන සඤ්ඤං පටිලභිත්වා තාත කිං වදථාති පුච්ඡි සත්ථා මහාරාජ පරිනිබ්බුතොති. රාජා පුන විසඤ්ඤී ජාතො ච මධුරදොණි උසුමං මුඤ්චි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ມີອຳມາດຄົນໜຶ່ງໄດ້ປົດເຄື່ອງປະດັບອອກ, ປ່ອຍຜົມຍາຍ, ປິ່ນໜ້າໄປທາງທິດທີ່ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານ, ປະນົມມືຂຶ້ນ ແລ້ວກາບບັງຄົມທູນພຣະຣາຊາວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງ, ສັດທີ່ພົ້ນຈາກຄວາມຕາຍນັ້ນບໍ່ມີເລີຍ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາ, ຜູ້ຊົງເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງເຈດີ, ເປັນເນື້ອນາບຸນ, ແລະ ເປັນຜູ້ຊົງອະພິເສກໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ ໄດ້ສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ ທີ່ເມືອງກຸສິນາຣາ.' ເມື່ອພຣະຣາຊາຊົງສະດັບແລ້ວ ກໍຊົງສະຫຼົບໄປທັນທີ, ຄວາມຮ້ອນໃນພຣະວໍຣະກາຍເຮັດໃຫ້ຂອງຫວານ ໔ ຊະນິດໃນຮາງຄຳນັ້ນຟົດຂຶ້ນ. ພວກອຳມາດຈຶ່ງໄດ້ອຸ້ມພຣະຣາຊາຂຶ້ນ ແລ້ວນຳໄປບັນທົມໃນຮາງຄຳທີ ໒. ເມື່ອພຣະອົງຊົງຟື້ນຄືນສະຕິແລ້ວ ກໍຊົງຖາມວ່າ 'ພວກເຈົ້າເວົ້າຫຍັງເກາະ?' ອຳມາດກາບບັງຄົມທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະມະຫາຣາດ, ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ.' ພຣະອົງກໍຊົງສະຫຼົບໄປອີກ, ຄວາມຮ້ອນໃນພຣະວໍຣະກາຍເຮັດໃຫ້ຂອງຫວານ ໔ ຊະນິດໃນຮາງຄຳນັ້ນຟົດຂຶ້ນອີກ. ພວກອຳມາດຈຶ່ງໄດ້ອຸ້ມພຣະອົງຂຶ້ນຈາກຮາງນັ້ນ ແລ້ວນຳໄປບັນທົມໃນຮາງຄຳທີ ໓. ເມື່ອພຣະອົງຊົງຟື້ນຄືນສະຕິອີກ ກໍຊົງຖາມວ່າ 'ພວກເຈົ້າເວົ້າຫຍັງເກາະ?' ອຳມາດກາບບັງຄົມທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະມະຫາຣາດ, ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ.' ພຣະຣາຊາກໍຊົງສະຫຼົບໄປອີກ, ຄວາມຮ້ອນໃນພຣະວໍຣະກາຍເຮັດໃຫ້ຂອງຫວານ ໔ ຊະນິດໃນຮາງຄຳນັ້ນຟົດຂຶ້ນອີກ.

අථ නං තතොපි උක්ඛිපිත්වා නහාපෙත්වා මත්ථකෙ ඝටෙහි උදකං ආසිඤ්චිංසු රාජා සඤ්ඤං පටිලභිත්වා ආසනා උට්ඨාය ගණ්ධපරිභාවීතෙ මණිවණ්ණකෙසෙ සුවණ්ණඵලක වණ්ණාය පිට්ඨියං පකිරිත්වා පවාළඞ්ගුරවණ්ණාහි සුවට්ටිතඞ්ගුලීහි සුවණ්ණබිම්බක වණ්ණං උරං සංසිබ්බන්තො විය ගහෙත්වා පරිදෙවමානො උම්මත්තකවෙසෙනෙව අන්තරවීථිං ඔතිණ්ණො සො අලඞ්කත නාටක පරිවුතො නගරා නික්ඛම්ම ජීවකම්බවනං ගන්ත්වා යස්මිං ඨානෙ නිසින්නෙන භගවතා ධම්මො දෙසිතො තං ඔලොකෙත්වා භගවා සබ්බඤ්ඤු නනු මෙ ඉමස්මිං ඨානෙ නිසීදිත්වා ධම්මං දෙසයිත්ථ තුම්හෙ සොකසල්ලං විනොදයිත්ථ. තුම්හෙ මය්හං සොකසල්ලං නීහරිත්ථ. අහං තුම්හාකං සරණං ගතො. ඉදානි පන මෙ පටිවචනම්පි න දෙථ භගවාති පුනප්පුන පරිදෙවිත්වා නනු භගවා අහං අඤ්ඤදා එවරූපෙ කාලෙ තුට්ඨෙ මහාභික්ඛුසඞ්ඝපරිවාරා ජම්බුදීපතලෙ චාරිකං චරථාති සුණාම ඉදානි පන අහං තුම්හාකං අනනුරූපං අයුත්තං පවත්තිං සුණාමීති එවමාදීනි ච වත්තා සට්ඨිමත්තාහි ගාථාහි භගවතො ගුණං අනුස්සරිත්වා චින්තෙසි මම පරිදෙවිතෙ නෙව න සිජ්ඣති. දසබලස්ස ධාතුයො ආහරාපෙස්සාමිති මල්ලරාජුනං දූතඤ්ච පණ්ණඤ්ච පාහෙසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ພວກອຳມາດໄດ້ອຸ້ມພຣະອົງຂຶ້ນຈາກຮາງຄຳນັ້ນ, ສົງນ້ຳໃຫ້ ແລ້ວຫົດສົງນ້ຳຈາກຄົນໂທລົງເທິງພຣະສຽນ. ເມື່ອພຣະຣາຊາຊົງຟື້ນຄືນສະຕິແລ້ວ ກໍຊົງລຸກຂຶ້ນຈາກແທ່ນບັນທົມ, ຊົງປ່ອຍພຣະເກສາອັນມີສີຂຽວເຂັ້ມດັ່ງແກ້ວມະນີ ແລະ ອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມ ໃຫ້ຍາຍລົງເທິງພຣະປິດສະດາງ ອັນມີສີເຫຼືອງດັ່ງແຜ່ນຄຳ, ຊົງເອົາພຣະຫັດທີ່ມີນິ້ວພຣະຫັດກົມງາມດັ່ງຍອດປະກາຣັງ ທຸບຕີພຣະອຸຣະ ອັນມີສີເຫຼືອງດັ່ງຮູບຫຼໍ່ຄຳ, ຊົງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຄືກັບຄົນບ້າ ສະເດັດລົງສູ່ຖະໜົນຫຼວງ. ພຣະອົງແວດລ້ອມດ້ວຍພວກນາງສະໜົມກຳນັນທີ່ແຕ່ງກາຍງົດງາມ ສະເດັດອອກຈາກພຣະນະຄອນ ໄປຍັງສວນມ່ວງຂອງໝໍຊີວົກ, ຊົງທອດພຣະເນດເບິ່ງສະධානທີ່ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຄີຍປະທັບນັ່ງສະແດງທຳ ແລ້ວຊົງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງພຣະສັບພັນຍຸຕະຍານ, ພຣະອົງເຄີຍປະທັບນັ່ງສະແດງທຳແກ່ຂ້າພຣະອົງໃນສະຖານທີ່ນີ້ ບໍ່ແມ່ນບໍ? ພຣະອົງຊົງບັນເທົາລູກສອນຄືຄວາມໂສກເສົ້າຂອງຂ້າພຣະອົງ, ພຣະອົງຊົງຖອນລູກສອນຄືຄວາມໂສກເສົ້າຂອງຂ້າພຣະອົງອອກ. ຂ້າພຣະອົງໄດ້ເຖິງພຣະອົງເປັນທີ່ເພິ່ງແລ້ວ. ແຕ່ບັດນີ້ ພຣະອົງບໍ່ຊົງຕອບຄຳຖາມຂອງຂ້າພຣະອົງເລີຍ, ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.' ແລະ ຊົງຮຳໄຮວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ໃນເວລາເຊັ່ນນີ້ໃນກ່ອນນີ້, ຂ້າພຣະອົງເຄີຍໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະອົງແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ສະເດັດຈາຣິກໄປໃນຊົມພູທະວີບດ້ວຍຄວາມເບີກບານສຳລານ, ແຕ່ບັດນີ້ ຂ້າພຣະອົງກັບໄດ້ຍິນຂ່າວອັນບໍ່ສົມຄວນ ແລະ ບໍ່ເໝາະສົມເລີຍ.' ພຣະອົງຊົງກ່າວຄຳຮຳໄຮເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຊົງລະນຶກເຖິງພຣະຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາປະມານ ໖໐ ບົດ ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ 'ການຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຂອງເຮົາບໍ່ມີປະໂຫຍດຫຍັງເລີຍ, ເຮົາຈະຕ້ອງໃຫ້ຄົນໄປອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະທົດສະພົນມາ.' ດັ່ງນັ້ນ, ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງສົ່ງທູດ ແລະ ພຣະຣາຊະສານໄປຫາພວກເຈົ້າມັລລະ.

භගවාපි ඛත්තියො, අහම්පි ඛත්තියො, අහම්පි අරහාමි භගවතො සරීරානං ථූපඤ්ච මහඤ්ච කාරෙතුන්ති පෙසෙත්වා පන සචෙ දස්සන්ති සුණ්දරං, නො චෙ දස්සන්ති ආහරණුපායෙන ආහරිස්සාමීති චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නය්හිත්වා සයම්පි නික්ඛන්තොයෙව යථා ච අජාතසත්තු එවං වෙසාලියං ලිච්ඡවිරාජානො කපිලවත්ථුම්හි සක්‍යරාජානො අල්ලකප්පකෙ බුලයො රාමගාමකෙ කොළියා වෙඨදීපකෙ බ්‍රාහ්මණො පාවායඤ්ච මල්ලා දූතං පෙසෙත්වා සයම්පි චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය නික්ඛමිංසුයෙව තත්ථ පාචෙය්‍යකා සබ්බෙහි ආසන්නතරා කුසිනාරාතො තිගාවුතන්තරෙ නගරෙ වසන්ති. භගවාපි පාවං පවිසිත්වා කුසිනාරං ගතො. මහාපරිහාරා පනෙතෙ රාජානො පරිහාරා කාරෙංන්තාව පච්ඡතො ජාතා. තෙ සබ්බෙපි සත්තනගරවාසිනො ආගත්ත්වා අම්හාකං ධාතුයො වා දෙන්තු යුද්ධං වාති කුසිනාරා නගරං පරිවාරයිංසු.

ພຣະອົງຊົງສົ່ງທູດໄປໂດຍມີຂໍ້ຄວາມວ່າ 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍເປັນກະລັດສັດ, ข້າພະເຈົ້າກໍເປັນກະລັດສັດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນຈະໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເພື່ອສ້າງສະຖູບ ແລະ ເຮັດການສະຫຼອງບູຊາ.' ແລະ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ຫາກພວກເຂົາໃຫ້ກໍເປັນການດີ, ແຕ່ຫາກບໍ່ໃຫ້ ເຮົາກໍຈະນຳເອົາມາດ້ວຍວິທີການໃດວິທີການໜຶ່ງ.' ດັ່ງນັ້ນ, ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງຈັດຕຽມກອງທັບຈະຕຸຣົງຄະເສນາ ແລ້ວສະເດັດອອກໄປດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ບໍ່ພຽງແຕ່ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ພວກເຈົ້າລິສສະວີແຫ່ງເມືອງເວສາລີ, ພວກເຈົ້າສากະຍະແຫ່ງເມືອງກະບິນລະພັດ, ພວກເຈົ້າພູໄລແຫ່ງເມືອງອັលລະກັບປະ, ພວກເຈົ້າໂກລິຍະແຫ່ງເມືອງຣາມະຄາມ, ພຣາມແຫ່ງເມືອງເວດຖະທີປະ, ແລະ ພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງປາວາ ກໍໄດ້ສົ່ງທູດໄປ ແລະ ຍົກກອງທັບຈະຕຸຣົງຄະເສນາອອກໄປດ້ວຍຕົນເອງເຊັ່ນກັນ. ໃນບັນດາພວກເຂົານັ້ນ, ພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງປາວາ ຢູ່ໃກ້ກັບເມືອງກຸສິນາຣາທີ່ສຸດ ຄືຢູ່ຫ່າງອອກໄປພຽງ ໓ ຄາວຸດ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດຜ່ານເມືອງປາວາແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດໄປເມືອງກຸສິນາຣາ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກພຣະຣາຊາເຫຼົ່ານັ້ນມີຂະບວນສະເດັດທີ່ໃຫຍ່ໂຕ ແລະ ຕ້ອງຈັດການຕ້ອນຮັບຢ່າງມະໂຫລານ ພວກເຂົາຈຶ່ງເດີນທາງມາຮອດຊ້າກວ່າ. ພຣະຣາຊາຈາກທັງ ໗ ເມືອງນັ້ນ ເມື່ອສະເດັດມາຮອດແລ້ວ ກໍໄດ້ປິດລ້ອມເມືອງກຸສິນາຣາໄວ້ ພ້ອມທັງປະກາດວ່າ 'ຈົ່ງມອບພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ ຫຼື ບໍ່ດັ່ງນັ້ນກໍຈົ່ງມາເຮັດສົງຄາມກັນ'.

තතො මල්ලරාජානොඑතදවොචුං-භගවාඅම්හාකංගාමක්ඛෙත්තෙ පරිනිබ්බුතො, න මයං සත්ථු සාසනං පහිණිම්හ න ගත්ත්වා ආනයිම්හ. සත්ථා පස සයමෙව ආගන්ත්වා සාසනං පෙසෙත්වා අම්හෙ පක්කොසපෙසි තුම්හෙපි ඛො පන යං තුම්හාකං ගාමක්ඛෙත්තෙ රතනං උප්පජ්ජති න තං අම්හාකං දෙථ සදෙවකෙ ලොකෙ බුද්ධරතනසමං රතනං නාම නත්ථි, එවරූපං. උත්තමං රතනං ලභිත්වා මයං න දස්සමාති එවං තෙ කලහං වඩ්ඪෙත්වා න ඛො පන තුම්හෙහියෙව මාතු ථනතො ඛිරං පීතං, අම්හෙහිපි පීතං තුම්හෙයෙව පුරිසා අම්හෙ න පුරිසා හොතු හොතූති අඤ්ඤමඤ්ඤං අහංකාරං කත්වා සාසන පටිසාසනං පෙසෙන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤං මානගජ්ජිතං ගජ්ජිංසු යුද්ධෙ පන සති කොසිනාරකානංයෙව ජයො අභවිස්ස, කස්මා ධාතුපාසනත්ථං ආගතා දෙවතා තෙසං පක්ඛාඅහෙසුං.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາໄດ້ກ່າວຕອບວ່າ 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານໃນເຂດບ້ານເມືອງຂອງພວກເຮົາ, ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ສົ່ງຂ່າວໄປອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາມາ, ແລະ ບໍ່ໄດ້ໄປຮັບພຣະອົງມາ. ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສະເດັດມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະ ຊົງສົ່ງຂ່າວມາເອີ້ນພວກເຮົາ. ອີກປະການໜຶ່ງ, ແກ້ວມະນີໃດໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເຂດບ້ານເມືອງຂອງພວກທ່ານ ພວກທ່ານກໍບໍ່ເຄີຍມອບໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ. ໃນໂລກພ້ອມທັງເທວະດານີ້ ບໍ່ມີລັດຕະນະໃດສະເໝີດ້ວຍພຸດທະລັດຕະນະເລີຍ. ເມື່ອພວກເຮົາໄດ້ຮັບລັດຕະນະອັນປະເສີດສຸດເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ພວກເຮົາຈະບໍ່ຍອມມອບໃຫ້ເດັດຂາດ.' ພວກເຂົາໄດ້ໂຕ້ຖຽງກັນຢ່າງຮຸນແຮງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ໂດຍກ່າວວ່າ 'ບໍ່ແມ່ນແຕ່ພວກທ່ານເທົ່ານັ້ນທີ່ໄດ້ດື່ມນົມຈາກເອິກຂອງແມ່, ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ດື່ມຄືກັນ. ພວກທ່ານເປັນລູກຜູ້ຊາຍ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ແມ່ນລູກຜູ້ຊາຍບໍ? ເອົາເລີຍ! ເອົາເລີຍ!' ພວກເຂົາຕ່າງກໍສະແດງຄວາມທະນົງຕົວ, ສົ່ງສານໂຕ້ຕອບກັນໄປມາ ແລະ ຂົ່ມຂູ່ກັນດ້ວຍຄວາມມານະທິຖິ. ຫາກເກີດສົງຄາມຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນ, ໄຊຊະນະຄົງຈະເປັນຂອງພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາຢ່າງແນ່ນອນ ເພາະວ່າພວກເທວະດາທີ່ສະເດັດມາເພື່ອບູຊາພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ເຂົ້າຂ້າງພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣາ.

තතො දොණො බ්‍රාහ්මණො ඉමං විවාදං සුත්වා එතෙ රාජානො භගවතෙ පරිනිබ්බුතට්ඨානෙ විවිදං කරොන්ති න ඛො පනෙතං පතිරූපං අලං ඉමිනා කලහෙන චූපසමෙස්සාමි න න්ති උණ්ණතප්පදෙසෙ ඨත්වා ද්වෙභාණවාරපරිමාණං දොණගජ්ජිතං නාම අවොච තත්ථ පට්ඨමකභාණවාරෙ තාව එකපදම්පි තෙ න ජානිංසු දුතියක භාණවාර පරියොසානෙ’ආචරියස්ස විය භොසද්දො, ආචරියස්ස විය භො සද්දො’ති සබ්බෙ නී රවා අහෙසුං සකලජම්බුදීපතලෙ කිර කුලඝරෙ ජාතො යෙභුය්‍යෙන තස්ස න අන්තෙවාසිකො නාම නත්ථි අථ සො තෙ අත්තනො වචනං සුත්වා තුණ්හීභූතෙ විදිත්වා පුන එතදවොච

ຄັ້ງນັ້ນ, ໂທນະພຣາມໄດ້ຍິນການວິວາດກັນນີ້ແລ້ວ ຄິດວ່າ 'ພຣະຣາຊາເຫຼົ່ານີ້ມາທະເລາະວິວາດກັນໃນສະຖານທີ່ດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ນີ້ບໍ່ເປັນການສົມຄວນເລີຍ. ພໍທີ! ເຮົາຈະລະງັບການທະເລາະວິວາດນີ້.' ໂທນະພຣາມຈຶ່ງຂຶ້ນໄປຢືນຢູ່ເທິງບ່ອນສູງ ແລ້ວກ່າວຄຳປາໄສທີ່ເອີ້ນວ່າ 'ໂທນະຄັດຊິຕະ' ມີຄວາມຍາວປະມານ ໒ ພານະວານ. ໃນຂະນະທີ່ກ່າວພານະວານທຳອິດຢູ່ນັ້ນ, ພວກພຣະຣາຊາເຫຼົ່ານັ້ນຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າໃຈແມ່ນແຕ່ຄຳດຽວ, ແຕ່ເມື່ອຈົບພານະວານທີ ໒ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍພາກັນມິດງຽບ ແລ້ວເວົ້າວ່າ 'ນີ້ແມ່ນສຽງຂອງພຣະອາຈານ, ນີ້ແມ່ນສຽງຂອງພຣະອາຈານ.' ເພາະວ່າໃນຊົມພູທະວີບທັງໝົດນັ້ນ, ຜູ້ທີ່ເກີດໃນຕະກູນສູງສ່ວນໃຫຍ່ເກືອບທັງໝົດ ລ້ວນແຕ່ເຄີຍເປັນສິດຍານຸສິດຂອງໂທນະພຣາມທັງນັ້ນ. ເມື່ອໂທນະພຣາມເຫັນວ່າພວກເຂົາມິດງຽບຫຼັງຈາກໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງຕົນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ:

‘‘සුණන්තු භොන්තො මම එකවාක්‍යංඅම්හාකං බුද්ධො අහු ඛන්තිවාදො,න හි සාධයං උත්තම පුග්ගලස්සසරීරභඞ්ගෙ සියා සම්පහාරොසබ්බෙව භොන්තො සහිතා සමග්ගාසම්මොදමානා කරොමට්ඨභාගෙ,විත්ථාරිකා හොන්තු දිසායු ථූපාබහුජ්ජනො චක්ඛුමතො පසන්නො’’ති;

“ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຟັງຄຳເວົ້າຄຳໜຶ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ,\nພຣະພຸດທະເຈົ້າຂອງພວກເຮົາຊົງເປັນຜູ້ກ່າວສັນເສີນຄວາມອົດທົນ,\nການທີ່ຈະມີການປະຫັດປະຫານກັນ ເພາະສ່ວນແບ່ງພຣະສະຣີຣະ\nຂອງພຣະອຸດຕະມະບຸກຄົນນັ້ນ ບໍ່ເປັນການສົມຄວນເລີຍ.\nຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງຮ່ວມໃຈກັນ,\nຍິນດີຮ່ວມກັນແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດອອກເປັນ ໘ ສ່ວນ,\nຂໍໃຫ້ພຣະສະຖູບແຜ່ຂະຫຍາຍໄປໃນທິດທັງຫຼາຍ,\nເພື່ອໃຫ້ມະຫາຊົນຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດອັນກວ້າງໄກໄດ້ບູຊາເທີ້ນ.”

තත්‍රායමත්ථො ‘‘අම්හාකං බුද්ධො අහු ඛන්තිවාදො‘‘ති බුද්ධභූමිං අප්පත්වාපි පාරමියො පූරෙන්තො ඛන්තිවාද තාපසකාලෙ ධම්මපාලකුමාර කාලෙ ඡද්දන්තහත්ථිකාලෙ භූරිදත්ත නාගරාජ කාලෙ චම්පෙය්‍ය නාගරාජ කාලෙ සඞ්ඛපාල නාගරාජ කාලෙ මහාකපිකාලෙ අඤ්ඤෙසුපි බහූසු ජාතකෙසු පරෙසු කොපං අකත්වා ඛන්තිමෙව අකාසි. ඛන්තිමෙව වණ්ණයි, කිමඞ්ග පන එතරහි ඉට්ඨානිට්ඨෙසු තාදිලක්ඛණං පත්තො සබ්බථාපි අම්හාකං බුද්ධො ඛන්තිවාදො අහොසි.

ໃນຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີອະທິບາຍດັ່ງນີ້: ຄຳວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂອງພວກເຮົາຊົງເປັນຜູ້ກ່າວສັນເສີນຄວາມອົດທົນ' ໝາຍຄວາມວ່າ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນເວລາທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ບັນລຸພຣະພຸດທະພູມ, ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງບຳເພັນບາຣະມີຢູ່ ເຊັ່ນ ໃນສະໄໝທີ່ເປັນຂັນຕິວາທີດາບົດ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນທຳມະປາລະກຸມານ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນພະຍາຊ້າງສັດທັນ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນພະຍານາກພູຣິທັດ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນພະຍານາກຈຳເປຍ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນພະຍານາກສັງຂະປາລະ, ໃນສະໄໝທີ່ເປັນພະຍາວານອນໃຫຍ່ ແລະ ໃນຊາດອື່ນໆ ອີກເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ພຣະອົງກໍບໍ່ເຄີຍຊົງໂກດຮ້າຍຕໍ່ຜູ້ອື່ນເລີຍ, ຊົງບຳເພັນແຕ່ຂັນຕິເທົ່ານັ້ນ ແລະ ຊົງສັນເສີນແຕ່ຂັນຕິເທົ່ານັ້ນ. ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງໃນບັດນີ້ ທີ່ພຣະອົງຊົງບັນລຸຄວາມເປັນຜູ້ຄົງທີ່ໃນອະນິດຖາຣົມ ແລະ ອິດຖາຣົມທັງຫຼາຍແລ້ວ. ໂດຍປະການທັງປວງ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂອງພວກເຮົາຊົງເປັນຜູ້ກ່າວສັນເສີນຄວາມອົດທົນໂດຍແທ້.

තස්ස එවං විධස්ස න හි සාධය උත්තමපුග්ගලස්ස සරීරභඞ්ගෙ සියා සම්පහාරො, ‘‘න හි සාධයන්ති‘‘න හි සාධු අයං, ‘‘සරීරභඞ්ගෙති සරීර භඞ්ගනිමිත්තං ධාතුකොට්ඨාසහෙතූති අත්ථො ‘‘සියා සම්පහාරො‘‘ති ආයුධ සම්පහාරො න හි සාධු සියාති වුත්තං හොති. ‘‘සබ්බෙව භොන්තො සහිතා‘‘ති සබ්බෙව භවන්තො සහිතා භොථ මා භිජ්ජිත්ථ. ‘‘සමග්ගාති‘‘ කායෙන වාචාය ච එකසන්නිපාතා එකවචනා සමග්ගා භොථ ‘‘සම්මොදමානා‘‘ති චිත්තෙනාපි අඤ්ඤමඤ්ඤං මොදමානා භොථ.’කරොමට්ඨභාගෙ‘‘ති භගවතා සරීරානි අට්ඨභාගෙ කරොම. ‘‘චක්ඛුමතො‘‘ති පඤ්චහි චක්ඛුහී චක්ඛුතා බුද්ධස්ස, න කෙවලං තුම්හෙයෙව බහුජ්ජනො පසන්නො තෙසු එකොපි ලද්ධු අයුත්තො නාම නත්ථිති බහුං කාරණං වත්වා සඤ්ඤාපෙසි.

ສໍາລັບພຣະອຸດຕະມະບຸກຄົນ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ຜູ້ມີສະພາບຢ່າງນັ້ນ ການທະເລາະວິວາດກັນຍ້ອນການແຕກສະຫຼາຍແຫ່ງພຣະສະຣີຣະ ບໍ່ສົມຄວນເລີຍ. ຄຳວ່າ 'na hi sādhayanti' ຄື 'na hi sādhu ayaṃ' (ນີ້ບໍ່ດີເລີຍ). ຄຳວ່າ 'sarīrabhaṅge' (ໃນການແຕກສະຫຼາຍແຫ່ງພຣະສະຣີຣະ) ໝາຍຄວາມວ່າ ເພາະເຫດແຫ່ງສ່ວນແບ່ງຂອງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ອັນມີການແຕກສະຫຼາຍແຫ່ງພຣະສະຣີຣະເປັນນິມິດ. ຄຳວ່າ 'siyā sampahāro' (ພຶງມີການປະທະກັນ) ໝາຍເຖິງ ການປະທະກັນດ້ວຍສັດຕຣາວຸດ ບໍ່ສົມຄວນມີເລີຍ. ຄຳວ່າ 'Sabbeva bhonto sahitā' (ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນ) ໝາຍຄວາມວ່າ ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍທຸກທ່ານຈົ່ງສາມັກຄີກັນ ຢ່າໄດ້ແຕກແຍກກັນເລີຍ. ຄຳວ່າ 'Samaggā' (ພ້ອມພຽງກັນ) ໝາຍຄວາມວ່າ ຈົ່ງເປັນຜູ້ພ້ອມພຽງກັນ ມີການປະຊຸມຮ່ວມກັນ ແລະມີວາຈາເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ ທັງທາງກາຍແລະທາງວາຈາ. ຄຳວ່າ 'sammodamānā' (ບັນເທີງຮ່ວມກັນ) ໝາຍຄວາມວ່າ ຈົ່ງເປັນຜູ້ບັນເທີງຮ່ວມກັນ ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງຊື່ນຊົມຍິນດີຕໍ່ກັນ ແມ່ນແຕ່ທາງຈິດໃຈ. ຄຳວ່າ 'Karomaṭṭhabhāge' (ພວກເຮົາຈົ່ງແບ່ງອອກເປັນແປດສ່ວນ) ໝາຍຄວາມວ່າ ພວກເຮົາຈົ່ງແບ່ງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອອກເປັນແປດສ່ວນ. ຄຳວ່າ 'Cakkhumato' (ຂອງພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸ) ໝາຍເຖິງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸດ້ວຍພຣະຈັກຂຸທັງຫ້າ. ໂທນະພຣາມກ່າວເຫດຜົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າ 'ບໍ່ແມ່ນແຕ່ພວກທ່ານເທົ່ານັ້ນ ຍັງມີມະຫາຊົນເປັນຈຳນວນຫຼາຍທີ່ເຫຼື້ອມໃສ ໃນບັນດາຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ທີ່ບໍ່ສົມຄວນຈະໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງນັ້ນ ບໍ່ມີເລີຍ'.

අථ සබ්බෙපි රාජානො එවමාහංසු-තෙන හි බ්‍රාහ්මණ ත්වඤ්ඤෙව භගවතො සරීරානි අට්ඨධා සමං සුවිභත්තං විභජාහීති. එවං භොති ඛො දොණො බ්‍රාහ්මණො තෙසං රාජූනං පටිස්සුත්වා ධාතුයො සමං සුවිභත්තං විභජි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາທັງປວງຈຶ່ງຕຣັດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣາມ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ທ່ານເອງຈົ່ງແບ່ງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອອກເປັນແປດສ່ວນໃຫ້ສະເໝີກັນ ແລະໃຫ້ດີເຖີດ'. ໂທນະພຣາມຮັບຄຳຂອງພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ຂໍຮັບໃສ່ເກົ້າ, ມະຫາຣາຊ' ແລ້ວຈຶ່ງແບ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອອກເປັນແປດສ່ວນເທົ່າໆ ກັນ ຢ່າງຮຽບຮ້ອຍດີ.

තත්‍රායමනුක්කමො දොණො කිර තෙසං පටිස්සුත්වා සුවණ්ණදොණිං විවරාපෙසි. රාජානො ආගන්ත්වා දොණියං යෙවතා සුවණ්ණවණ්ණා ධාතුයො දිස්වා භගවා සබ්බඤ්ඤු පුබ්බෙ මයං තුම්හාකං ද්වත්තිංස ලක්ඛණ පතිමණ්ඩිතං ඡබ්බණ්ණබුද්ධරස්මිඛචිතං සුවණ්ණවණ්ණං සරීරං අද්දසාම ඉදානි පන සුවණ්ණවණ්ණා ධාතුයොව අවසිට්ඨා ජාතා, න යුත්තමිදං භගවා තුම්හාකන්ති පරිදෙවිංසු. බ්‍රාහ්මණො තස්මිං සමයෙ තෙසං පමත්තභාවං ඤත්වා දක්ඛිණදාඨං ගහෙත්වා වෙඨන්තරෙ ඨපෙසි අථ පච්ඡා සමං සුවිභත්තං විභජි. සබ්බාපි ධාතුයො පාකතික නාළියා සොළස නාළියො අහොසුං. එකෙක නගරවාසිනො ද්වෙ ද්වෙ නාළියො ලභිංසු.

ໃນເລື່ອງນັ້ນ ມີລຳດັບດັ່ງນີ້: ໄດ້ຍິນວ່າ ໂທນະພຣາມເມື່ອຮັບຄຳຂອງພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍແລ້ວ ກໍໃຫ້ເປີດໂກດຄຳ. ພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍສະເດັດມາແລ້ວ ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ມີສີດັ່ງຄຳໃນໂກດນັ້ນ ຈຶ່ງຊົງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງຮູ້ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ໃນການກ່ອນ ພວກຂ້ານ້ອຍໄດ້ເຫັນພຣະສະຣີຣະອັນປະດັບດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະ 32 ປະການ ອັນພຣະຣັສໝີ 6 ປະການຊາບຊຶມແລ້ວ ມີສີດັ່ງຄຳຂອງພຣະອົງ ແຕ່ໃນບັດນີ້ ເຫຼືອພຽງແຕ່ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ມີສີດັ່ງຄຳເທົ່ານັ້ນ, ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ນີ້ບໍ່ສົມຄວນແກ່ພຣະອົງເລີຍ'. ໃນເວລານັ້ນ ພຣາມຮູ້ວ່າພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍກຳລັງປະໝາດຢູ່ ຈຶ່ງໄດ້ຈັບເອົາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາໄປຊ້ອນໄວ້ໃນລະຫວ່າງຜ້າໂພກຫົວ ແລ້ວຈຶ່ງແບ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອອກເປັນແປດສ່ວນເທົ່າໆ ກັນໃນພາຍຫຼັງ. ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທັງໝົດວັດແທກດ້ວຍທະນານປົກກະຕິໄດ້ 16 ທະນານ. ຊາວເມືອງແຕ່ລະເມືອງໄດ້ຮັບເມືອງລະ 2 ທະນານ.

බ්‍රාහ්මණස්ස පන ධාතුයො විභජන්තස්සෙව සක්කො දෙවානමින්දො කෙන නු ඛො සදෙවකස්ස ලොකස්ස කඞ්ඛාච්ඡෙදනාය චතුසච්චකථාය පච්චයභූතා භගවතො දක්ඛිණදාඨා ගහිතාති ඔලොකෙන්තො බ්‍රාහ්මණෙන ගහිතාති දිස්වා බ්‍රාහ්මණො දාඨාය අනුච්ඡවිකං සක්කාරං කාතුං න සක්ඛිස්සති ගණ්හාමි නන්ති වෙඨන්තරතො ගහෙත්වා සුවණ්ණ චඞ්ගොටකෙ ඨපෙත්වා දෙවලොකං නෙත්වා චුළාමණී චෙතියෙ පතිට්ඨාපෙසි බ්‍රාහ්මණොපි ධාතුයො විභජිත්වා දාඨං අපස්සන්තො කෙන මෙ ඨා ගහිතාති පුච්ඡිතුම්පි නාසක්ඛි. නනු තයා ධාතුයො විභජිතා, කිං ත්වං පඨමංයෙව අත්තනො ධාතූහි අත්ථිභාවං න අඤ්ඤාසීති, අත්තනි දොසාරොපනං සම්පස්සමානො මය්හම්පි කොට්ඨාසං දෙථාති වත්තුම්පි නාසක්ඛි.

ແຕ່ໃນຂະນະທີ່ພຣາມກຳລັງແບ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຢູ່ນັ້ນເອງ ທ້າວສັກກະເທວະລາດຊົງກວດເບິ່ງວ່າ 'ໃຜໜໍໄດ້ຖືເອົາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ອັນເປັນປັດໄຈແຫ່ງເທດສະໜາອະລິຍະສັດສີ່ ເພື່ອຕັດຄວາມສົງໄສຂອງໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ?' ເມື່ອຊົງເຫັນວ່າພຣາມເປັນຜູ້ຖືເອົາ ຈຶ່ງຊົງດຳຣິວ່າ 'ພຣາມນີ້ຄົງບໍ່ສາມາດເຮັດສັກກາລະບູຊາອັນສົມຄວນແກ່ພຣະເຂ້ຽວແກ້ວໄດ້ ເຮົາຈະຖືເອົາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວນັ້ນ' ຈຶ່ງຊົງນຳເອົາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວອອກຈາກລະຫວ່າງຜ້າໂພກຫົວ ໃສ່ໃນຜະອົບຄຳ ແລ້ວນຳໄປສູ່ເທວະໂລກ ປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ພຣະຈຸລາມະນີເຈດີ. ຝ່າຍພຣາມເມື່ອແບ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດແລ້ວ ບໍ່ເຫັນພຣະເຂ້ຽວແກ້ວ ຈະຖາມວ່າ 'ໃຜລັກເອົາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວຂອງຂ້ອຍໄປ?' ກໍບໍ່ກ້າຖາມ ເພາະຢ້ານວ່າຈະຖືກຕຳໜິວ່າ 'ເຈົ້າເປັນຄົນແບ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເອງ ບໍ່ແມ່ນບໍ? ເປັນຫຍັງຕອນທຳອິດເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ວ່າພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມີຢູ່ກັບຕົວເອງ?' ເມື່ອເຫັນໂທດທີ່ຈະຕົກໃສ່ຕົນເອງຢ່າງນີ້ ຈຶ່ງບໍ່ກ້າແມ່ນແຕ່ຈະເວົ້າວ່າ 'ຂໍຈົ່ງແບ່ງສ່ວນໃຫ້ຂ້ອຍແດ່'.

තතො අයං සුවණ්ණකුම්භොපි ධාතුගතිකොයෙව යෙන තථාගතස්ස ධාතුයො මිනිතා. ඉමස්සාහං ථූපං කරිස්සාමීති චින්තෙත්වා ඉමං මෙ භොන්තො කුම්භං දදන්තූති ආහ තතො රාජානො බ්‍රාහ්මණස්ස කුම්භමදංසු පිප්ඵලිවනියාපි ඛො මොරියා භගවතො පරිනිබ්බුතභාවං සුත්වා භගවාපි ඛත්තියො, මයම්පි ඛත්තියො මයම්පි, අරහාම ලභිතුං භගවතො සරීරානං භාගන්ති දූතං පෙසෙත්වා යුද්ධ සජ්ජා නික්ඛමිත්වා ආගතා තෙසං රාජානො එවමාහංසු - නත්ථි භගවතො සරීරානං භාගො, විභත්තානි භගවතො සරීරානි ඉතො අඞ්ගාරං ගරථාති. තෙ තතො අඞ්ගාරං හරිංසු.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣາມຄິດວ່າ 'ທະນານຄຳນີ້ກໍເປັນຂອງເນື່ອງດ້ວຍພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ເພາະເປັນເຄື່ອງວັດແທກພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຕຖາຄົດ. ເຮົາຈະສ້າງສະຖູບໄວ້ບູຊາທະນານຄຳນີ້' ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ທ່ານທັງຫຼາຍ ຂໍຈົ່ງມອບທະນານນີ້ໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ'. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ມອບທະນານນັ້ນໃຫ້ແກ່ພຣາມ. ຝ່າຍພວກກສັດຕຣິຍະໂມຣິຍະແຫ່ງເມືອງປິບຜະລິວັນ ໄດ້ຍິນຂ່າວການສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈຶ່ງສົ່ງທູດໄປໂດຍກ່າວວ່າ 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເປັນກສັດຕຣິຍະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍເປັນກສັດຕຣິຍະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍສົມຄວນຈະໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຄືກັນ' ແລ້ວຈັດກອງທັບຍົກອອກມາ. ພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍຈຶ່ງຕຣັດແກ່ພວກເຂົາວ່າ 'ສ່ວນແບ່ງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າບໍ່ມີແລ້ວ, ພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຖືກແບ່ງປັນໄປໝົດແລ້ວ ພວກທ່ານຈົ່ງນຳເອົາພຣະອັງຄານຈາກບ່ອນນີ້ໄປເຖີດ'. ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ນຳເອົາພຣະອັງຄານໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ.

අථ ඛො රාජා අජාතසත්තු කුසිනාරාය ච රාජගහස්ස ච අන්තරෙ පඤ්චවීසති යොජනමග්ගං අට්ඨ උසභවිත්ථතං සමතලං කාරෙත්වා සාදිසං මල්ලරාජානො මකුටබණ්ධනස්ස ච සන්ථාගාරස්ස ච අන්තරෙ පූජං කාරෙසුං තාදිසං පඤ්චවීසතියොජනෙපි මග්ගෙ පූජා කාරෙත්වා ලොකස්ස අනුක්කණ්ඨනත්ථං සබ්බත්ථ අන්තරාපණෙ පසාරෙත්වා සුවණ්ණදොණියං පක්ඛිත්තධාතුයො සත්තිපඤ්ජරෙන පරික්ඛිපාපෙත්වා අත්තනො විජිතෙ පඤ්චයොජනසත පරිමණ්ඩලෙ මනුස්සෙ සන්නිපාතාපෙසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດຫົນທາງລະຫວ່າງເມືອງກຸສິນາຣາກັບເມືອງຣaຊະຄຶ ເປັນໄລຍະທາງ 25 ໂຍດ ໃຫ້ກວ້າງ 8 ອຸສຸພະ ໃຫ້ມີພື້ນທີ່ສະເໝີກັນ ແລະຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດການບູຊາໃນລະຫວ່າງມະກຸດພັນທະນະເຈດີກັບສັນທາຄານ ເໝືອນດັ່ງທີ່ພວກມັລລະຣາຊາຊົງກະທຳແລ້ວ, ແລະຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດການບູຊາຕະຫຼອດຫົນທາງ 25 ໂຍດນັ້ນ, ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມະຫາຊົນເບື່ອໜ່າຍ ຈຶ່ງຊົງໂປດໃຫ້ຕັ້ງຮ້ານຄ້າໄວ້ໃນທຸກໆ ບ່ອນ, ຊົງໂປດໃຫ້ແວດລ້ອມພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ບັນຈຸໄວ້ໃນໂກດຄຳດ້ວຍກົງຈັກຫອກ, ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ປະຊຸມມະນຸດທັງຫຼາຍໃນຂອບເຂດ 500 ໂຍດໃນພຣະຣາຊອານາຈັກຂອງພຣະອົງ.

තෙ ධාතුයො ගහෙත්වා කුසිනාරාතො ධාතුකීළං කීළන්තා නික්ඛමිත්වා යත්ථ යත්ථ වණ්ණවන්තානි පුප්ඵානි පස්සන්ති, තත්ථ තත්ථ ධාතුයො සත්ති අන්තරෙ ඨපෙත්වා තෙසං පුප්ඵානං ඛීණකාලෙ ගච්ඡන්ති. රථස්ස ධුරට්ඨානං පච්ඡිමට්ඨානෙ සම්පත්තෙ සත්ත දිවසෙ සාධුකීළං කීළන්ති එවං ධාතුයො ගහෙත්වා ආගච්ඡන්තානං සත්තවස්සානි සත්තමාසානි සත්ත ච දිවසානි විතිවත්තානි මිච්ඡාදිට්ඨිකා සමණස්ස ගොතමස්ස පරිනිබ්බුත කාලතො පට්ඨාය බලක්කාරෙන සාධුකීළිකාය උපද්දුතම්හා, සබ්බෙ නො කම්මන්තා නට්ඨාති උජ්ඣායන්තා මනං පදූසෙත්වා ඡළාසීතිසහස්සමත්තා අපායෙ නිබ්බත්තා, ඛීණාසව ආවජ්ජිත්වා මහාජනො මනං පදූසෙත්වා අපායෙ නිබ්බත්තොති සක්කං දෙවරාජානං දිස්වා ධාතු ආහරණුපායං කරිස්සාමාති තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා තමත්ථං ආරොචෙත්වා ධාතු ආහරණුපායං කාරොහි මහාරාජාති ආහංසු. සක්කො ආහ ‘‘පුථුජ්ජනො නාම අජාතසත්තුනා සමො සද්ධො නත්ථි, න සො මම වචනං කරිස්සති අපි ච ඛො මාරවිභිසකසදිසං විභීසකං දස්සෙස්සාමි යක්ඛ ගාහක ඛිපනක අරොචකෙ කරිස්සාමි තුම්හෙ ’මහාරාජ අමනුස්සා කුපිතා, ධාතුයො ආහරාපෙථාති’. වදෙය්‍යාථ එවං සො ආහරාපෙස්සතීති. අථ ඛො සක්කො තං සබ්බං අකාසි.

ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອອກຈາກເມືອງກຸສິນາຣາ ພ້ອມທັງສະຫຼອງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄປນຳ, ພວກເຂົາເຫັນດອກໄມ້ທີ່ມີສີສັນງົດງາມໃນບ່ອນໃດໆ ກໍຈະປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ໃນລະຫວ່າງຫອກໃນບ່ອນນັ້ນໆ ເມື່ອດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນຫ່ຽວແຫ້ງແລ້ວຈຶ່ງເດີນທາງຕໍ່ໄປ. ເມື່ອສ່ວນໜ້າຂອງລົດໄປຮອດສ່ວນຫຼັງຂອງລົດ ກໍຈະເຮັດການສະຫຼອງຢ່າງມ່ວນຊື່ນເປັນເວລາ 7 ວັນ. ເມື່ອພວກເຂົາອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເດີນທາງມາຢ່າງນີ້ ເວລາໄດ້ລ່ວງເລີຍໄປເຖີງ 7 ປີ 7 ເດືອນ ແລະ 7 ວັນ. ພວກມິດສາທິຖິພາກັນຕຳໜິຕິຕຽນວ່າ 'ຕັ້ງແຕ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານໄປ ພວກຂ້ານ້ອຍກໍຖືກບັງຄັບໃຫ້ຮ່ວມງານສະຫຼອງຈົນເດືອດຮ້ອນ, ການງານທັງໝົດຂອງພວກຂ້ານ້ອຍກໍເສຍຫາຍໝົດ' ພວກເຂົາມີຈິດຂຸ່ນມົວແລ້ວ ຕາຍໄປເກີດໃນອະບາຍຍະພູມປະມານ 84,000 ຄົນ. ພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍພິຈາລະນາເຫັນວ່າມະຫາຊົນມີຈິດຂຸ່ນມົວແລ້ວໄປເກີດໃນອະບາຍ, ແລະໄດ້ເຫັນທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະເຮັດອຸບາຍເພື່ອໃຫ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາໂດຍໄວ' ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາທ້າວສັກກະເທວະລາດ ແລ້ວແຈ້ງເລື່ອງນັ້ນໃຫ້ຊົງຊາບວ່າ 'ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາຊ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງເຮັດອຸບາຍເພື່ອໃຫ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາໂດຍໄວເຖີດ'. ທ້າວສັກກະຕຣັດວ່າ 'ຂຶ້ນຊື່ວ່າປຸຖຸຊົນ ຜູ້ທີ່ມີສັດທາສະເໝີດ້ວຍພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູນັ້ນບໍ່ມີ, ພຣະອົງຈະບໍ່ເຊື່ອຟັງຄຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂ້າພະເຈົ້າຈະສະແດງສິ່ງທີ່ໜ້າຢ້ານກົວຄ້າຍຄືກັບການຫຼອກຫຼອນຂອງມານ ຈະເຮັດໃຫ້ມີຍັກມາຈັບ, ມາຍິງ, ມາເຮັດໃຫ້ເຈັບໄຂ້ໄດ້ປ່ວຍ, ແລ້ວຂໍໃຫ້ພວກທ່ານໄປທູນວ່າ "ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາຊ ພວກອະມະນຸດໂກດຮ້າຍແລ້ວ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງໂປດໃຫ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາໂດຍໄວເຖີດ" ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະອົງກໍຈະໂປດໃຫ້ນຳມາ'. ລຳດັບນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະລາດກໍໄດ້ຊົງກະທຳສິ່ງທັງປວງນັ້ນ.

ථෙරාපි රාජානං උපසඞ්කමිත්වා මහාරාජ අමනුස්සා කුපිතං, ධාතුයො ආහරාපෙහීති භණිංසු රාජා න තාව භන්තෙ මය්හං චිත්තං තුස්සති. එවං සන්තෙපි ආහරතූති ආහ සත්තමෙ දිවසෙ ධාතුයො ආහරිංසු. එවං ආහතධාතුයො ගහෙත්වා රාජා රාජගහෙ ථුපමකාසි ඉතරෙපි රාජානො අත්තනො අත්තනො බලානුරූපෙන නීහරිත්වා සකසකට්ඨානෙ ථූපමකංසු. දොණිපි බ්‍රාහ්මණො පිඵ්ඵලීවනියාපි මොරියා සකසකට්ඨානෙ ථූපමකංසූති.

ຝ່າຍພຣະເຖຣะທັງຫຼາຍກໍເຂົ້າໄປຫາພຣະຣາຊາແລ້ວທູນວ່າ 'ມະຫາຣາຊ ພວກອະມະນຸດໂກດຮ້າຍແລ້ວ ຂໍຈົ່ງໂປດໃຫ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາເຖີດ'. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ 'ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ທັນຍິນດີເທື່ອ, ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍຕາມ ກໍຈົ່ງນຳມາເຖີດ'. ໃນວັນທີເຈັດ ພວກເຂົາກໍໄດ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາ. ພຣະຣາຊາຊົງຮັບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ນຳມາຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ກໍຊົງສ້າງສະຖູບໄວ້ໃນເມືອງຣາຊະຄຶ. ຝ່າຍພຣະຣາຊາອົງອື່ນໆ ກໍຊົງອັນເຊີນໄປຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ແລ້ວສ້າງສະຖູບໄວ້ໃນສະຖານທີ່ຂອງຕົນໆ. ແມ່ນແຕ່ໂທນະພຣາມ ແລະພວກກສັດຕຣິຍະໂມຣິຍະແຫ່ງເມືອງປິບຜະລິວັນ ກໍໄດ້ສ້າງສະຖູບໄວ້ໃນສະຖານທີ່ຂອງຕົນໆ ເຊັ່ນກັນ.

එකො ථූපො රාජගහෙ - එකො වෙසාලියා පුරෙ,එකො කපිලවත්ථුස්මිං - එකො ච අල්ලකප්පකෙ;

ສະຖູບອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງຣາຊະຄຶ, ອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງເວສາລີ, ອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງກະບິນລະພັດ, ແລະອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງອັលລະກັບປະ.

එකො ථූපො රාමගාමෙ - එකො ච වෙඨදීපකෙ,එකො පාචෙය්‍යකෙ මල්ලෙ - එකො ච කුසිනාරකෙ;

ສະຖູບອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງຣາມະຄາມ, ອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງເວດຖະທີປະກະ, ອົງໜຶ່ງຢູ່ກັບພວກມັລລະເມືອງປາວາ, ແລະອົງໜຶ່ງຢູ່ໃນເມືອງກຸສິນາຣາ.

යෙ තෙ සාරීරිකා ථූපා - ජම්බුවදීපෙ පතිට්ඨිතා;

අඞ්ගාරකුම්භථූපෙහි - දස ථූපා භවන්ති තෙ;

ພຣະສະຖູບທີ່ບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນ ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບ, ເມື່ອນັບລວມກັບສະຖູບພຣະອັງຄານແລະສະຖູບທະນານແລ້ວ ກໍເປັນສະຖູບສິບອົງດ້ວຍກັນ.

දසාපි ථූපා පුරිසුත්තමස්ස යෙ-යථානුරූපං නරරාජ පූජිතා,සබ්බෙන ලොකෙන සදෙවකෙන තෙ-නමස්සනෙය්‍යාච භවන්ති සබ්බදාති;

ສະຖູບທັງສິບອົງຂອງພຣະອຸດຕະມະບຸກຄົນນັ້ນ ອັນພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ມະນຸດຊົງບູຊາແລ້ວຕາມສົມຄວນ, ເປັນສິ່ງທີ່ໂລກທັງປວງພ້ອມທັງເທວະດາພຶງຂາບໄຫວ້ບູຊາຕະຫຼອດການທຸກເມື່ອ.

දසථූපකථා

ຈົບ ເລື່ອງສະຖູບສິບອົງ

10. එවං පතිට්ඨිතෙසු පන ථූපෙසු මහාකස්සපත්ථෙරො ධාතූනං අන්තරායං දිස්වා අජාතසත්තුං උපසඞ්කමිත්වා මහාරාජ එකං ධාතුනිධානං කාතුං වට්ටතිති ආහ සාධු භන්තෙ නිධානකම්මං තාව මම හොතු, ධාතුයො පන කථං ආහරාපෙමිති. න මහාරාජ ධාතු ආහරණං තුය්හං භාරො, අම්හාකං භාරොති. සාධු භන්තෙ තුම්හෙ ධාතුයො ආහරථ. අහං ධාතුනිධානං කරිස්සාමීති. ථෙරො තෙසං තෙසං රාජකුලානං පරිචරණමත්තකමෙව ඨපෙත්වා සෙසෙධාතුයො ආහරි.

໑໐. ເມື່ອສະຖູບທັງຫຼາຍປະດິດສະຖານຢູ່ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະເລັງເຫັນອັນຕະລາຍທີ່ຈະເກີດແກ່ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູແລ້ວທູນວ່າ 'ມະຫາຣາຊ ການເຮັດການຝັງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ບ່ອນດຽວກັນເປັນສິ່ງທີ່ຄວນກະທຳ'. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ 'ດີແລ້ວ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ງານຝັງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດນັ້ນຂໍໃຫ້ເປັນໜ້າທີ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ, ແຕ່ພວກເຮົາຈະນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາໄດ້ແນວໃດ?'. ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ 'ມະຫາຣາຊ ການນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາບໍ່ແມ່ນພາລະຂອງມະຫາຣາຊ, ແຕ່ເປັນພາລະຂອງພວກຂ້ານ້ອຍເອງ'. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ 'ດີແລ້ວ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພວກທ່ານຈົ່ງນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາເຖີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດການຝັງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເອງ'. ພຣະເຖຣະຈຶ່ງໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດສ່ວນທີ່ເຫຼືອມາທັງໝົດ ໂດຍເວັ້ນໄວ້ພຽງແຕ່ສ່ວນທີ່ພຣະຣາຊະຕະກູນນັ້ນໆ ບູຊາຢູ່ເທົ່ານັ້ນ.

රාමගාමෙ පන ධාතුයො නාගා ගණ්හිංසු තාසං අන්තරායො නත්ථි, අනාගතෙ ලඞ්කාදීපෙ මහාවිහාරෙ මහාචෙතියම්හි නිධියිස්ස නීති. තා න ආහරිත්ථ, සෙසෙහි සත්තහි නගරෙහි ආහරිත්වා රාජගහස්ස පාචීන දක්ඛින දිසාභාගෙ ඨපෙත්වා ඉමස්මිං ඨානෙ යො පාසාණො අත්ථි, සො අන්තරධායතු, පංසු සුවිසුද්ධා හොතු, උදකඤ්ච මා උට්ඨහතූති අධිට්ඨාසි.

ສ່ວນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ເມືອງຣາມະຄາມນັ້ນ ພວກພະຍານາກໄດ້ນຳໄປ, ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ມີອັນຕະລາຍ, ໃນອະນາຄົດຈະຖືກນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນພຣະມະຫາເຈດີ ທີ່ພຣະມະຫາວິຫານ ໃນລັງກາທະວີບ. ພຣະເຖຣະບໍ່ໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນມາ, ແຕ່ໄດ້ອັນເຊີນມາຈາກເມືອງທີ່ເຫຼືອທັງເຈັດ ແລ້ວນຳມາປະດິດສະຖານໄວ້ທາງທິດໃຕ້ສຽງຕາເວັນອອກຂອງເມືອງຣາຊະຄຶ, ແລ້ວອະທິຖານວ່າ 'ຂໍໃຫ້ກ້ອນຫີນທີ່ມີຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນີ້ຈົ່ງຫາຍໄປ, ຂໍໃຫ້ດິນຈົ່ງສະອາດບໍລິສຸດດີ, ແລະຂໍຢ່າໃຫ້ມີນ້ຳຊຶມຂຶ້ນມາເລີຍ'.

රාජා තං ඨානං ඛණාපෙත්වා තතො උද්ධට පංසුනා ඉට්ඨිකා කාරෙත්වා අසීති මහාසාවකානං ථූපෙ කාරෙති ඉධ රාජා කිං කාරෙහීති පුච්ඡන්තානම්පි මහාසාවකානංචෙතියා නීති වදන්ති න කොචි ධාතුනිධානභාවං ජානාති අසීතිහත්ථගම්භීරෙ පන තස්මිං පදෙසෙ ජාතෙ හෙට්ඨා ලොභසත්ථරං සත්ථරාපෙත්වා තත්ථ ථූපාරාමෙ චෙතිය ඝරප්පමාණං තම්බලොහමයං ගෙහං කාරාපෙත්වා අට්ඨට්ඨ හරි චණ්දනාදිමයෙ කරණ්ඩෙ ච ථූපෙ ච කාරාපෙසි.

ພຣະຣາຊາຊົງໂປດໃຫ້ຂຸດສະຖານທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ເອົາດິນທີ່ຂຸດຂຶ້ນມານັ້ນມາເຮັດເປັນດິນຈີ່ ເພື່ອສ້າງສະຖູບອຸທິດແກ່ພຣະມະຫາສາວົກ 80 ອົງ. ເມື່ອມີຄົນຖາມວ່າ 'ພຣະຣາຊາຊົງເຮັດຫຍັງຢູ່ບ່ອນນີ້?' ພວກເຂົາກໍຕອບວ່າ 'ກຳລັງສ້າງເຈດີອຸທິດແກ່ພຣະມະຫາສາວົກ', ບໍ່ມີໃຜຮູ້ເລີຍວ່າເປັນການຝັງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ. ເມື່ອຂຸດສະຖານທີ່ນັ້ນເລິກລົງໄປໄດ້ 80 ສອກແລ້ວ, ຊົງໂປດໃຫ້ປູລາດແຜ່ນເຫຼັກໄວ້ທາງລຸ່ມ, ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງເຮືອນທອງແດງທີ່ມີຂະໜາດເທົ່າກັບເຮືອນເຈດີໃນທູປາຣາມໄວ້ໃນບ່ອນນັ້ນ, ແລະຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດຜະອົບແລະສະຖູບຢ່າງລະແປດອົງ ທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ຈັນເຫຼືອງເປັນຕົ້ນ.

අථ ඛො භගවතො ධාතුයො හරිචණ්දන කරණ්ඩෙ පක්ඛිපිත්වා තං හරිචණ්දනං කරණ්ඩං අඤ්ඤස්මිං හරිචණ්දන කරණ්ඩෙ තම්පි අඤ්ඤස්මින්ති එවං අට්ඨ හරිචණ්දන කරණ්ඩෙ එකතො කත්වා එතෙනෙව උපායෙන අට්ඨ කරණ්ඩෙ අට්ඨසු හරිචණ්දන ථූපෙසු අට්ඨ හරිචණ්දනථූපෙ අට්ඨසු ලොහිතචණ්දන කරණ්ඩෙසු, අට්ඨ ලොහිතචණ්දනකරණ්ඩෙ අට්ඨසු ලොහිතචණ්දනථූපෙසු, අට්ඨලොහිත චණ්දනථූපෙ අට්ඨසු දන්තකරණ්ඩෙසු, අට්ඨ දන්තකරණ්ඩෙ අට්ඨසු දන්තථූපෙසු, අට්ඨදන්තථූපෙ අට්ඨසුසබ්බ රතනකරණ්ඩෙසු, අට්ඨ සබ්බ රතනකරණ්ඩෙ අට්ඨසු සබ්බරතනථූපෙසු, අට්ඨ සබ්බරතන ථූපෙ අට්ඨසු සුවණ්ණකරණ්ඩෙසු. අට්ඨසුවණ්ණකරණ්ඩෙ අට්ඨසු සුවණ්ණථූපෙසු, අට්ඨසුවණ්ණථූපෙ අට්ඨසුරජතකරණ්ඩෙසු, අට්ඨ රජතකරණ්ඩෙ අට්ඨසු රජතථූපෙසෙ අට්ඨ රජතථූපෙ අට්ඨසු මණිකරණ්ඩෙසු අට්ඨමණිකරෙණ්ඩඅට්ඨසුවණ්ණථූපෙසු, අට්ඨ මණිථූපෙ අට්ඨසු ලොහිතඞ්ක කරණ්ඩෙසු, අට්ඨලොහිතඞ්ක කරණ්ඩෙ අට්ඨසු ලොහිතඞ්කථූපෙසු, අට්ඨ ලොහිතඞ්කථූපෙ අට්ඨසු මසාරගල්ලථූපෙසු, අට්ඨ මසාරගල්ලථූපෙ අට්ඨසු ඵලික කරණ්ඩෙසු, අට්ඨ ඵළික කරණ්ඩෙ අට්ඨසු ඵළිකථූපෙසු පක්ඛිපි සබ්බ උපරිමං ඵළිකචෙතියං ථූපාරාම චෙතියප්පමාණං අහොසි.

ລຳດັບນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄວ້ໃນຜະອົບໄມ້ຈັນເຫຼືອງ, ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ນຳຜະອົບໄມ້ຈັນເຫຼືອງນັ້ນຊ້ອນເຂົ້າໄປໃນຜະອົບໄມ້ຈັນເຫຼືອງອີກອັນໜຶ່ງ, ແລະຊ້ອນເຂົ້າໄປໃນອີກອັນໜຶ່ງ ໂດຍທຳນອງນີ້ ລວມເປັນຜະອົບໄມ້ຈັນເຫຼືອງ 8 ຊັ້ນຊ້ອນກັນ. ດ້ວຍວິທີການດຽວກັນນີ້ ຊົງໂປດໃຫ້ນຳຜະອົບ 8 ຊັ້ນນັ້ນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບໄມ້ຈັນເຫຼືອງ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບໄມ້ຈັນເຫຼືອງ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບໄມ້ຈັນແດງ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບໄມ້ຈັນແດງ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບໄມ້ຈັນແດງ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບໄມ້ຈັນແດງ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບງາ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບງາ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບງາ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບງາ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບລັດຕະນະທັງປວງ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບລັດຕະນະທັງປວງ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບລັດຕະນະທັງປວງ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບລັດຕະນະທັງປວງ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບຄຳ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບຄຳ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບຄຳ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບຄຳ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບເງິນ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບເງິນ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບເງິນ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບເງິນ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບມະນີ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບມະນີ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບມະນີ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບມະນີ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບແກ້ວປະທຸມມະຣາດ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບແກ້ວປະທຸມມະຣາດ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບແກ້ວປະທຸມມະຣາດ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບແກ້ວປະທຸມມະຣາດ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບແກ້ວມະສາຣະຄັນ 8 ອົງ, ນຳສະຖູບແກ້ວມະສາຣະຄັນ 8 ອົງ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນຜະອົບແກ້ວຜຶກ 8 ອັນ, ນຳຜະອົບແກ້ວຜຶກ 8 ອັນ ໃສ່ເຂົ້າໄປໃນສະຖູບແກ້ວຜຶກ 8 ອົງ. ສະຖູບແກ້ວຜຶກອັນນອກສຸດນັ້ນ ມີຂະໜາດເທົ່າກັບພຣະເຈດີໃນທູປາຣາມ.

තස්ස උපරිසබ්බරතනමයං ගෙහං කාරෙසි තස්ස උපරි සුවණ්ණමයං, තස්ස උපරි රජතමයං, තස්ස උපරි තම්බලොහමයං ගෙහං කාරෙසි තත්ථ සබ්බරතනමයං වාලුකං ඔකිරිත්වා ජලජ ථලජ පුප්ඵානං සහස්සානි විප්පකිරිත්වා අද්ධච්ඡට්ඨානි ජාතකසතානි ආසීති මහාථෙරෙ සුද්ධොදන මහාරාජානං මහාමායාදෙවිං සත්ත සහජාතෙ සබ්බානෙතානි සුවණ්ණමයානෙව කාරෙසි පඤ්චපඤ්චසතෙ සුවණ්ණරජතමයෙ පුණ්ණඝටෙ ඨපාපෙසි පඤ්චසුවණ්ණධජසතෙ පඤ්චසතෙ සුවණ්ණදීපකෙ ච කාරාපෙත්වා සුගණ්ධතෙලස්ස පූරෙත්වා තෙසු දුකූලවට්ටියො ඨපෙසි.

ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງເຮືອນອັນເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງຄອບສະຖູບແກ້ວຜຶກນັ້ນໄວ້, ເທິງເຮືອນລັດຕະນະນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງເຮືອນຄຳ, ເທິງເຮືອນຄຳນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງເຮືອນeງິນ, ເທິງເຮືອນເງິນນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງເຮືອນທອງແດງ. ໃນເຮືອນນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ໂຮຍຊາຍອັນເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງ, ຊົງໂປດໃຫ້ຫວ່ານດອກໄມ້ທີ່ເກີດໃນນ້ຳແລະເກີດເທິງບົກຫຼາຍພັນດອກ, ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງຮູບຈຳລອງເລື່ອງຊາດົກ 550 ຊາດ, ຮູບພຣະມະຫາເຖຣະ 80 ອົງ, ຮູບພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະມະຫາຣາຊ, ຮູບພຣະນາງມະຫາມາຍາເທວີ, ແລະຮູບສະຫະຊາດທັງເຈັດ ໂດຍຮູບທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນລ້ວນແຕ່ເຮັດດ້ວຍຄຳແທ້. ຊົງໂປດໃຫ້ຕັ້ງໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳແລະເງິນຢ່າງລະ 500 ໝໍ້, ຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດທຸງຄຳ 500 ຜືນ, ຕະກຽງຄຳ 500 ດວງ ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ຕື່ມນ້ຳມັນຫອມໃຫ້ເຕັມ ແລະໃສ່ໄສ້ຕະກຽງທີ່ເຮັດດ້ວຍຜ້າທຸກູລະໄວ້ໃນຕະກຽງເຫຼົ່ານັ້ນ.

අථායස්මා මහාකස්සපො මාලා මා මිලායන්තු. ගණ්ධා මා විනස්සන්තු, දීපා මා විජ්ඣායන්තූති අධිට්ඨහිත්වා සුවණ්ණපට්ටඅක්ඛරානි ඡිණ්දාපෙසි. අනාගතෙ පියදාසො නාම කුමාරො ඡත්තං උස්සාපෙත්වා අසොකො නාම ධම්මරාජා භවිස්සති සො ඉමං ධාතුයො විත්ථාරිකා කරිස්සතීති රාජා සබ්බපසාධනෙහි පූජෙත්වා ආදිතො පට්ඨාය ද්වාරං පිදහන්තො නික්ඛමි තම්බලොහද්වාරං පිදහිත්වා ආවිඤ්ජන රජ්ජුයං කුඤ්චිකමුද්දිකං බණ්ධි තත්ථෙව මහන්තං මණික්ඛණ්ධං ඨපෙසි අනාගතෙ දළිද්දරාජානො ඉමං මණිං ගහෙත්වා ධාතූනං සක්කාරං කරොන්තූති අක්ඛරානි ඡිණ්දාපෙසී.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະມະຫາກັດສະປະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ອະທິຖານວ່າ 'ຂໍດອກໄມ້ທັງຫຼາຍຢ່າຫ່ຽວແຫ້ງ, ຂໍເຄື່ອງຫອມທັງຫຼາຍຢ່າເສື່ອມສູນ, ຂໍປະທີບທັງຫຼາຍຢ່າມອດດັບ' ແລ້ວໃຫ້ຈາລຶກອັກສອນໄວ້ໃນແຜ່ນຄຳວ່າ 'ໃນອະນາຄົດ ກຸມານນາມວ່າ ປິຍະທາສະ ຈະໄດ້ຍົກສະເຫວດຕະສັດຂຶ້ນຄອງລາດ ເປັນພຣະທຳມະລາຊາພຣະນາມວ່າ ອະໂສກ ພຣະອົງຈະຊົງກະທຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ແຜ່ຫຼາຍ.' ພຣະຣາຊາ (ອະຊາດສັດຕູ) ຊົງບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທັງປວງແລ້ວ ຊົງປິດປະຕູຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນແລ້ວສະເດັດອອກໄປ, ຊົງປິດປະຕູທອງແດງແລ້ວ ຊົງຜູກລູກກະແຈໄວ້ທີ່ເຊືອກຊັກ, ຊົງວາງແກ້ວມະນີດວງໃຫຍ່ໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນເອງ ແລະ ຊົງໃຫ້ຈາລຶກອັກສອນໄວ້ວ່າ 'ໃນອະນາຄົດ ຂໍພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍຜູ້ຍາກຈົນ ຈົ່ງຖືເອົາແກ້ວມະນີນີ້ໄປແລ້ວ ກະທຳສັກກາລະບູຊາພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຖີ້ນ'.

සක්කො දෙවරාජා විස්සකම්මං ආමන්තෙත්වා’තාත, අජාතසත්තුනා ධාතුනිධානං කතං. එත්ථ ආරක්ඛං ඨපෙහි’ති පහිණි සො ආගන්ත්වා වාළසඞ්ඝාටයන්තං යොජෙසි. කට්ඨරූපකානි තස්මිං ධාතුගබ්භෙ ඵළිකවණ්ණ ඛග්ගෙ ගහෙත්වා වාතසදිසෙන වෙගෙන අනුපරියායන්තං යොජෙත්වා එකාය එව ආණිවා බණ්ධිත්වා සමන්තතො ගිඤ්ජක වසථාකාරෙන සිලාපරික්ඛෙපං කත්වා උපරි එකාය පිදහිත්වා පංසුං පක්ඛිපිත්වා භූමිං සමං කත්වා තස්සුපරි පාසාණථූපං පතිට්ඨාපෙසි.

ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຊົງຮຽກພຣະວິສະນຸກຳມາແລ້ວ ຕັດສັ່ງວ່າ 'ແນ່ພໍ່, ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູໄດ້ຊົງກະທຳການປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ແລ້ວ. ເຈົ້າຈົ່ງຕັ້ງການຮັກສາໄວ້ໃນທີ່ນີ້' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວຊົງສົ່ງໄປ. ພຣະວິສະນຸກຳນັ້ນມາຮອດແລ້ວ ໄດ້ປະກອບຍົນຮູບສັດຮ້າຍ. ໄດ້ປະກອບຫຸ່ນໄມ້ທັງຫຼາຍຖືດາບສີຄືແກ້ວຜລຶກ ໃຫ້ໝຸນວຽນໄປດ້ວຍຄວາມໄວປານລົມພັດໃນຫ້ອງພຣະທາດນັ້ນ ໂດຍຜູກໄວ້ດ້ວຍສະຫຼັກອັນດຽວ, ແລ້ວຊົງກະທຳກຳແພງຫີນອ້ອມຮອບໂດຍມີລັກສະນະຄືເຮືອນດິນຈີ່, ປິດດ້ານເທິງດ້ວຍແຜ່ນຫີນແຜ່ນດຽວ, ຖົມດິນລົງໄປ, ເຮັດພື້ນດິນໃຫ້ສະເໝີກັນ, ແລ້ວໄດ້ປະດິດສະຖານສະຖູບຫີນໄວ້ເທິງນັ້ນ.

ධාතුනිධාන කථා

ເລື່ອງການປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ

11. එවං නිට්ඨිතෙ ධාතුනිධානෙ යාවතායුකං ඨත්වා ථෙරො පරිනිබ්බුතො, රාජාපි යථාකම්මං ගතො, තෙපි මනුස්සා කාලකතා, අපරභාගෙ පියදාසො කුමාරො ඡත්තං උස්සාපෙත්වා අසොකො නාම ධම්ම රාජා හුත්වා තා ධාතුයො ගහෙත්වා ජම්බුදීපෙ චතුරාසීතියා චෙතිය සහස්සෙසු පතිට්ඨාපෙසි. කථං බිණ්දුසාරස්ස කිර එකසතං පුත්තා අහෙසුං තෙ සබ්බෙ අසොකො අත්තනා සද්ධිං එකමාතිකං තිස්ස කුමාරං ඨපෙත්වා ඝාතෙසි. ඝාතෙන්තො චත්තාරි වස්සානි අනභිසිත්තො රජ්ජං කාරෙත්වා චතුන්නං වස්සානං අච්චයෙන තථාගතස්ස පරිනිබ්බානතො ද්වින්නං වස්සසතානං උපරි අට්ඨාරසමෙ වස්සෙ සකලජම්බුදීපෙ එකරජ්ජාභිසෙකං පාපුණි.

໑໑. ເມື່ອການປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດສຳເລັດລົງຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະເຖຣະດຳຣົງຢູ່ຈົນສິ້ນອາຍຸຂັຍແລ້ວກໍດັບຂັນທະປະຣິນິບພານ, ຝ່າຍພຣະຣາຊາກໍສະເດັດໄປຕາມກຳ, ມະນຸດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນກໍໄດ້ກະທຳກາລະ (ເສຍຊີວິດ) ໄປ. ໃນກາລະຕໍ່ມາ ພຣະກຸມານປິຍະທາສະ ໄດ້ຊົງຍົກສະເຫວດຕະສັດຂຶ້ນຄອງລາດ ເປັນພຣະທຳມະລາຊາພຣະນາມວ່າ ອະໂສກ ຊົງນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນພຣະເຈດີແປດໝື່ນສີ່ພັນອົງ ໃນທົ່ວຊົມພູທະວີບ. ເລື່ອງນັ້ນເປັນຢ່າງໃດ? ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະເຈົ້າພິນທຸສານມີພຣະຣາຊະໂອຣົດຮ້ອຍພຣະອົງ, ພຣະເຈົ້າອະໂສກຊົງຂ້າພຣະຣາຊະໂອຣົດເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ ເວັ້ນແຕ່ພຣະຕິສສະກຸມານ ຜູ້ຮ່ວມພຣະມານດາດຽວກັນກັບພຣະອົງ. ເມື່ອຊົງປາbດາພິເສກ (ຫຼື ຊົງຂ້າພຣະພີ່ພຣະນ້ອງ) ຢູ່ ໄດ້ຊົງຄອງຣາຊະສົມບັດໂດຍບໍ່ທັນໄດ້ຮັບອະພິເສກເປັນເວລາສີ່ປີ, ເມື່ອລ່ວງສີ່ປີໄປແລ້ວ ຄືໃນປີທີສິບແປດ ເກີນກວ່າສອງຮ້ອຍປີ ນັບແຕ່ການປະຣິນິບພານຂອງພຣະຕຖາຄົດ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບອະພິເສກເປັນເອກະຣາດໃນທົ່ວຊົມພູທະວີບ.

අභිසෙකානුභාවෙන ඉමා රාජිද්ධියො ආගතා මහාපථවියා හෙට්ඨා යොජනප්පමාණෙ ආණා පවත්ති, තථා උපරි ආකාසෙ, අනොතත්තදහතො අට්ඨහි කාජෙහි සොළස පානීයඝටෙ දිවසෙ දිවසෙ දෙවතා ආහරන්ති. යතො සාසනෙ උප්පන්නසද්ධො හුත්වා අට්ඨ ඝටෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අදාසි ද්වෙ ඝටෙ සට්ඨිමත්තානං තිපිටක භික්ඛුනං ද්වෙඝටෙ අග්ගමහෙසියා අසණ්ධිමිත්තාය චත්තාරො ඝටෙ අත්තනා පරිභුඤ්ජි. දෙවතා එව හිමවන්තෙ නාගලතා දන්තකට්ඨ නාම අත්ථි සිනිද්ධා මුදුකං රසවන්තං, තං දිවසෙ දිවසෙ ආභිරන්ති යෙන රඤ්ඤො ච අග්ගමහෙසියා ච සොළසන්නං නාටකසහස්සානං සට්ඨිමත්තානං භික්ඛුසහස්සානං දෙවසිකං දන්තපොණකිච්චං නිප්ඵජ්ජි.

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພິທີອະພິເສກ ພຣະຣາຊະອິດທិຣິດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງບັງເກີດມີແກ່ພຣະອົງ ຄື ພຣະບໍຣົມມະເດຊານຸພາບແຜ່ໄປເຖິງເບື້ອງລຸ່ມແຜ່ນດິນໃຫຍ່ປະມານໜຶ່ງໂຍດ ແລະ ເບື້ອງເທິງອາກາດກໍເໝືອນກັນ. ເຫຼົ່າເທວະດານຳນ້ຳດື່ມສິບຫົກໝໍ້ ດ້ວຍຄານຫາບແປດຫາບ ຈາກສະໂນດາດ ມາຖວາຍທຸກໆ ວັນ. ໃນນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະອົງຊົງມີພຣະຣາຊະສັດທາເລື່ອມໃສໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສົງແປດໝໍ້, ຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຜູ້ຊົງພຣະໄຕປິດົກປະມານຫົກສິບຮູບສອງໝໍ້, ພຣະຣາຊະທານແກ່ພຣະອັກຄະມະເຫສີພຣະນາມວ່າ ອະສັນທິມິດຕາ ສອງໝໍ້, ແລະ ຊົງບໍລິໂພກເອງສີ່ໝໍ້. ເຫຼົ່າເທວະດານັ້ນເອງ ໄດ້ນຳໄມ້ສີຟັນຊື່ວ່າ ນາກະລັດຕາ ອັນມີຢູ່ໃນປ່າຫິມະພານ ເຊິ່ງເປັນໄມ້ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ, ອ່ອນນຸ້ມ ແລະ ມີລົດຊາດດີ ມາຖວາຍທຸກໆ ວັນ, ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງໃຊ້ໃນການຊຳລະພຣະທົນປະຈຳວັນ ຂອງພຣະຣາຊາ, ພຣະອັກຄະມະເຫສີ, ເຫຼົ່ານາງສະໜົມນາງຟ້ອນໜຶ່ງໝື່ນຫົກພັນນາງ ແລະ ພຣະພິກຂຸສົງປະມານຫົກສິບພັນຮູບ.

දෙවසිකමෙවස්ස දෙවතා අගදාමලකං අගදහරීටකං සුවණ්ණවණ්ණඤ්ච ගණ්ධසම්පන්නං අම්බපක්කං ආහරන්ති තථා ඡද්දන්ත දහතො පඤ්චවණ්ණං නිවාසන පාරුපණං, පීතකවණ්ණං හත්ථපුඤ්ඡනක පට්ටංදිබ්බඤ්චජානකං ආහරන්ති දෙවසිකමෙව පනස්ස අනුලෙපගණ්ධං පාරුපනත්ථාය අසුත්තමයිකං සුමනපුප්ඵපටං මහාරහඤ්ච අඤ්ජනං නාගභවනතො නාගරාජානො ආහරන්ති. ඡද්දන්තදහෙයෙව උට්ඨිතස්ස සාලිනො නව චාහ සහස්සානි දිවසෙ දිවසෙ සුවා ආහරන්ති. මූසිකා නිත්ථුස කණෙ කරොන්ති එකොපි ඛණ්ඩතණ්ඩුලො න හොති. රඤ්ඤො සබ්බට්ඨානෙසු අයමෙව තණ්ඩුලො පරිභොගං ගච්ඡති. මධුමක්ඛිකා මධුං කරොන්ති. කම්මාරසාලාසු අච්ඡා කූටං පහරන්ති. දීපිකා චම්මානි චාලෙන්ති කරවීක සකුණා ආගත්ත්වා මධුරස්සරං විකුජෙන්තා රඤ්ඤො බලිකම්මං කරොන්ති.

ເຫຼົ່າເທວະດານຳໝາກຂາມປ້ອມທີ່ເປັນໂອສົດ, ໝາກສະມໍທີ່ເປັນໂອສົດ ແລະ ໝາກມ່ວງສຸກສີເຫຼືອງດັ່ງຄຳອັນສົມບູນດ້ວຍກິ່ນຫອມ ມາຖວາຍແກ່ພຣະອົງທຸກໆ ວັນ. ອີກທັງຍັງນຳຜ້ານຸ່ງແລະຜ້າຫົ່ມຫ້າສີ, ຜ້າເຊັດມືສີເຫຼືອງທີ່ເຮັດດ້ວຍຜ້າໄໝ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມອັນເປັນທິບ ຈາກສະສະມັດທັນຕະມາຖວາຍ. ແລະທຸກໆ ວັນ ເຫຼົ່າພະຍານາກຈາກນາກພິພົບ ກໍໄດ້ນຳເຄື່ອງລູບໄລ້ອັນມີກິ່ນຫອມ, ຜ້າດອກມະລິທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດດ້ວຍເສັ້ນດ້າຍອັນມີຄ່າຫຼາຍສຳລັບຊົງຫົ່ມ ແລະ ຢາຢອດຕາອັນມີຄ່າມາຖວາຍ. ຝ່າຍຝູງນົກແຂກເຕົ້າກໍຄາບເອົາເຂົ້າສາລີທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງຢູ່ແຄມສະສັດທັນຕະ ວັນລະເກົ້າພັນກວຽນ ມາຖວາຍທຸກໆ ວັນ. ຝູງໜູກໍຊ່ວຍກັນປອກເປືອກແລະຮຳອອກ ໂດຍບໍ່ມີເມັດເຂົ້າຫັກເລີຍແມ່ນແຕ່ເມັດດຽວ. ເຂົ້າສານນີ້ເອງທີ່ຖືກນຳໄປບໍລິໂພກໃນທຸກສະຖານທີ່ຂອງພຣະຣາຊາ. ຝູງເຜິ້ງກໍຊ່ວຍກັນເຮັດນ້ຳເຜິ້ງ. ໃນໂຮງຊ່າງເຫຼັກ ຝູງໝີກໍຊ່ວຍກັນຕີຄ້ອນສະແລງ. ຝູງເສືອດາວຊ່ວຍກັນໂບກປັດແຜ່ນໜັງ. ຝູງນົກກາຣະເວດກໍພາກັນມາຮ້ອງເພງດ້ວຍສຽງອັນໄພເລາະ ເພື່ອບຳເຣີພຣະຣາຊາ.

ඉමාහි ඉද්ධීහි සමන්නාගතො රාජාඑක දිවසං සුවණ්ණ සඞ්ඛලික බණ්ධනං පෙසෙත්වා චතුන්නං බුද්ධානං අධිගත රූපදස්සනං කප්පායුකං මහාකාළ නාගරාජානං ආනයිත්වා සෙතච්ඡත්තස්ස හෙට්ඨා මහාරහෙ පල්ලඞ්කෙ නිසීදාපෙත්වා අනෙක සතවණ්ණෙහි ජලජ ථලජ පුප්ඵෙහි සුවණ්ණපුප්ඵෙහි ච පූජං කත්වා සබ්බාලඞ්කාර පතිමණ්ඩිතෙහි ච සොළසහි නාටක සහස්සෙහි සමන්තතො පරික්ඛිපිත්වා අනන්තඤාණස්ස තාව මෙ සද්ධම්මවර චක්කවත්තිනො සම්මාසම්බුද්ධස්ස රූපං ඉමෙසං අක්ඛීනං ආපාථං කරොහීති නිබ්බත්තාසීති අනුබ්‍යඤ්ජන පතිමණ්ඩිතං ද්වත්තිංස මහා පුරිස ලක්ඛණ සස්සිරීකතාය විකසිත කමලුප්ඵල පුණ්ඩරීක පතිමණ්ඩිතමිව සලිලතලං තාරාගණරංසිජාල විසරවිප්ඵුතසොභාසමුජ්ජලමිවගගනතලං නීල-පීත-ලොහිතාදි භෙද විචිත්තවණ්ණරංසි විනද්ධ බ්‍යාමප්පභා පරික්ඛෙප විලාසිතාය සඤ්ඣප්පභානුරාග ඉණ්දධනු විජ්ජුල්ලතා පරික්ඛිත්තමිව කනකගිරි සිඛරං නානාවිරාග විමලකෙතුමාලා සමුජ්ජලිතචාරුමත්ථකසොභං නයනරසායනමිව බ්‍රහ්මදෙව-මනුජ නාග-යක්ඛ ගණානං බුද්ධරූපං පස්සන්තො සත්තදිවසං අක්ඛිපූජං නාම අකාසි

ພຣະຣາຊາຜູ້ຊົງປະກອບດ້ວຍອິດທິຣິດເຫຼົ່ານີ້ ວັນໜຶ່ງໄດ້ຊົງສົ່ງໂສ້ຄຳໄປຜູກມັດແລ້ວນຳຕົວພະຍານາກມະຫາກາລະ ຜູ້ມີອາຍຸຍືນຍາວຕະຫຼອດກັປ ແລະ ໄດ້ເຄີຍເຫັນພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າເຖິງສີ່ພຣະອົງມາແລ້ວ, ຊົງເຊີນໃຫ້ພະຍານາກນັ່ງເທິງບັນລັງອັນມີຄ່າພາຍໃຕ້ສະເຫວດຕະສັດ ແລ້ວຊົງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ເກີດໃນນ້ຳແລະເກີດເທິງບົກມີສີສັນຕ່າງໆ ຫຼາຍຮ້ອຍຊະນິດ ແລະ ດອກໄມ້ຄຳ, ຊົງໃຫ້ແວດລ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່ານາງສະໜົມນາງຟ້ອນໜຶ່ງໝື່ນຫົກfancyພັນນາງ ຜູ້ປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການທັງປວງ, ແລ້ວຕັດວ່າ 'ຂໍທ່ານຈົ່ງເນລະມິດພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງມີພຣະອະນັນຕະຍານ ຜູ້ຊົງເປັນພຣະທຳມະລາຊາຈັກກະພັດຜູ້ປະເສີດ ໃຫ້ປາກົດແກ່ສາຍຕາຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນກາລະບັດນີ້ເຖີ້ນ'. ພະຍານາກນັ້ນກໍໄດ້ເນລະມິດພຣະພຸດທະຮູບອັນປະດັບດ້ວຍອະນຸພະຍັນຊະນະແປດສິບ ແລະ ມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະສາມສິບສອງປະການ ອັນມີສະຫງ່າລາສີ ປຽບເໝືອນຜືນນ້ຳທີ່ປະດັບດ້ວຍດອກບົວຫຼວງ, ດອກບົວຂຽວ ແລະ ດອກບົວຂາວທີ່ເບັ່ງບານ, ປຽບເໝືອນທ້ອງຟ້າທີ່ຮຸ່ງເຮືອງສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍເຄືອຂ່າຍລັງສີຂອງໝູ່ດາວ, ງົດງາມດ້ວຍພຣະສັດສະໝີວາໜຶ່ງອັນແຜ່ຊ່ານອອກໄປເປັນສີສັນຕ່າງໆ ມີສີຂຽວ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ ເປັນຕົ້ນ ປຽບເໝືອນຍອດພູເຂົາຄຳທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍແສງສົນທະຍາ, ສາຍຮຸ້ງ ແລະ ສາຍຟ້າແລບ, ມີພຣະສຽນອັນງົດງາມຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພຣະເກດຕຸມາລາອັນປາສະຈາກມົນທິນມີສີສັນຕ່າງໆ ເປັນທີ່ສະບາຍຕາສະບາຍໃຈແກ່ໝູ່ພຣົມ, ເທວະດາ, ມະນຸດ, ນາກ ແລະ ຍັກທັງຫຼາຍ. ພຣະຣາຊາເມື່ອໄດ້ຊົງທອດພຣະເນດພຣະພຸດທະຮູບນັ້ນແລ້ວ ກໍໄດ້ຊົງກະທຳ 'ອັກຂິບູຊາ' (ການບູຊາດ້ວຍສາຍຕາ) ຕະຫຼອດເຈັດວັນ.

රාජා කිර අභිසෙකං පාපුණිත්වා තීණියෙව සංවච්ඡරානි බාහිරක පාසණ්ඩං පරිගණ්හි චතුත්ථෙ සංවච්ඡරෙ බුද්ධසාසනෙ පසීදිනං බ්‍රාහ්මණ ජාතිය පාසණ්ඩානඤ්ච පණ්ඩරඞ්ග පරිබ්බාජකානඤ්ච සට්ඨිසහස්සමත්තානං නිච්චභත්තං පට්ඨපෙසි.

ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະຣາຊາເມື່ອໄດ້ຊົງຮັບອະພິເສກແລ້ວ ໄດ້ຊົງອຸປະຖຳບຳຣຸງພວກເດຍຣະຖີພາຍນອກພຽງສາມປີເທົ່ານັ້ນ, ໃນປີທີສີ່ ພຣະອົງຊົງມີພຣະຣາຊະສັດທາເລື່ອມໃສໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ. (ແຕ່ກ່ອນໜ້ານັ້ນ) ພຣະອົງໄດ້ຊົງຕັ້ງພັດປະຈຳ (ນິດຈະພັດ) ຖວາຍແກ່ພວກເດຍຣະຖີໃນຕະກູນພຣາມ ແລະ ປະຣິພາຊົກຜູ້ນຸ່ງຂາວ (ປັດດາຣັງກະ) ປະມານຫົກສິບພັນຄົນ.

අසොකො පිතරා පවත්තිතං දානං අත්තනො අන්තෙපුරෙ තථෙව දදමානො එකදිවසං සීහපඤ්ජරෙ ඨිතො උපසම පරිබාහිරෙන ආචාරෙන භුඤ්ජමානෙ අසංයතිණ්ද්‍රියෙ අවිනිත ඉරියාපථෙ දිස්වා චින්තෙසි ඊදිසං දානං උපපරික්ඛිත්වා යුත්තට්ඨානෙ දාතුං වට්ටතිති එවං චින්තෙත්වා අමච්චෙ ආහ. ගච්ඡථ භණෙ අත්තනො අත්තනො සාධුසම්මතෙ සමණ බ්‍රාහ්මණෙ අන්තෙපුරං අතිහරථ, දානං දස්සාමාති අමච්චා සාධු දෙවාති රඤ්ඤො පටිස්සුත්වා තෙ තෙ පණ්ඩරඞ්ග පරිබ්බාජකාජීවක නිගණ්ඨාදයො ආනෙත්වා ඉමෙ මහාරාජ අම්හාකං අරහන්තොති ආහංසු.

ພຣະເຈົ້າອະໂສກຊົງໃຫ້ທານທີ່ພຣະຣາຊະບິດາເຄີຍຊົງບຳເພັນມາໃນພຣະຣາຊະວັງຂອງພຣະອົງຕາມເດີມ. ວັນໜຶ່ງ ພຣະອົງຊົງປະທັບຢືນຢູ່ທີ່ສີຫະບັນຊອນ ທອດພຣະເນດເຫັນຄົນເຫຼົ່ານັ້ນກຳລັງບໍລິໂພກອາຫານດ້ວຍກິຣິຍາອັນປາສະຈາກຄວາມສະຫງົບ, ມີອິນຊີອັນບໍ່ໄດ້ສຳລວມ, ມີອິຣິຍາບົດອັນບໍ່ໄດ້ຝຶກຝົນແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງດຳຣິວ່າ: 'ການໃຫ້ທານເຊັ່ນນີ້ ຄວນຈະໄດ້ພิຈາລະນາແລ້ວໃຫ້ໃນສະຖານທີ່ອັນຄວນ' ເມື່ອຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຕັດກັບພວກອຳມາດວ່າ: 'ພວກເຈົ້າຈົ່ງໄປ, ຈົ່ງນຳສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍທີ່ພວກເຈົ້າແຕ່ລະຄົນສົມມຸດວ່າເປັນຄົນດີ ເຂົ້າມາໃນພຣະຣາຊະວັງເຖີ້ນ, ເຮົາຈະໃຫ້ທານ'. ພວກອຳມາດຮັບສະໜອງພຣະບໍຣົມຣາຊະໂອງການວ່າ 'ດີລະ ມະຫາຣາດ' ແລ້ວນຳເອົາພວກປະຣິພາຊົກຜູ້ນຸ່ງຂາວ, ອາຊີວົກ ແລະ ນິຄົນ ເປັນຕົ້ນ ເຫຼົ່ານັ້ນໆ ມາແລ້ວກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ທ່ານເຫຼົ່ານີ້ຄືພຣະອໍຣະຫັນຂອງພວກຂ້າພະອົງ'.

අථ රාජා අන්තෙපුරෙ උච්චාවචානි ආසනානි පඤ්ඤාපෙත්ව ආගච්ඡන්තූති වත්වා ආගතාගතෙ ආහ අත්තනො අත්තනො අනුරූපෙ ආසනෙ නිසීදථාති එකච්චෙ භද්දපීඨකෙ එකච්චෙ ඵලකපීඨකෙසෙ නිසීදිංසු. තං දිස්වා රාජා නත්ථි එතෙසං අන්තෙසාරොති ඤත්වා තෙසං අනුරූපං ඛාදනීයං භොජනීයං දත්වා උය්‍යොජෙසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງໃຫ້ຈັດຕັ້ງອາສະນະທັງສູງແລະຕ່ຳໄວ້ໃນພຣະຣາຊະວັງ ແລ້ວຕັດວ່າ 'ຈົ່ງເຂົ້າມາເຖີ້ນ'. ເມື່ອຄົນເຫຼົ່ານັ້ນເຂົ້າມາແລ້ວ ຈຶ່ງຕັດວ່າ 'ຈົ່ງນັ່ງເທິງອາສະນະອັນສົມຄວນແກ່ຕົນເຖີ້ນ'. ບາງພວກກໍນັ່ງເທິງຕັ່ງມຸງຄຸນ, ບາງພວກກໍນັ່ງເທິງຕັ່ງແຜ່ນໄມ້. ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນດັ່ງນັ້ນ ກໍຊົງຊາບວ່າ 'ຄົນເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີຄຸນທຳພາຍໃນເລີຍ' ຈຶ່ງຊົງຖວາຍຂອງຂົບສັນແລະຂອງບໍລິໂພກອັນສົມຄວນແກ່ພວກເຂົາ ແລ້ວສົ່ງກັບໄປ.

එවං ගච්ඡන්තෙ කාලෙ එක දිවසං සීහපඤ්ජරෙ ඨිතො අද්දස නිග්‍රොධ සාමණෙරං රාජඞ්ගණෙන ගච්ඡන්තං දන්තං ගුත්තං සන්තින්ද්‍රියං ඉරියාපථ සම්පන්නං. කො පනායං නිග්‍රොධො නාම, බිණ්දුසාර රඤ්ඤො ජෙට්ඨපුත්තස්ස සුමනරාජ කුමාරස්ස පුත්තො. තත්‍රායං ආනුපුබ්බී කථා-බිණ්දුසාර රඤ්ඤො කිර දුබ්බලකාලෙයෙව අසොක කුමාරො අත්තනා ලද්ධං උජ්ජෙනිරජ්ජං පහාය ආගන්ත්වා සබ්බං නගරං අත්තනො හත්ථගතං කත්වා සුමන රාජකුමාරං අග්ගහෙසි.

ເມື່ອກາລະລ່ວງໄປຢ່າງນີ້ ວັນໜຶ່ງ ພຣະຣາຊາປະທັບຢືນຢູ່ທີ່ສີຫະບັນຊອນ ໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນນິໂຄຣດສາມະເນນກຳລັງເດີນຜ່ານລານຫຼວງ ຜູ້ເປັນຜູ້ຝຶກຝົນແລ້ວ, ຄຸ້ມຄອງຕົນດີແລ້ວ, ມີອິນຊີສະຫງົບ ແລະ ສົມບູນດ້ວຍອິຣິຍາບົດ. ກໍສາມະເນນນາມວ່ານິໂຄຣດນີ້ແມ່ນໃຜ? ເປັນໂອຣົດຂອງເຈົ້າຊາຍສຸມະນະ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະໂອຣົດອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະເຈົ້າພິນທຸສານ. ເລື່ອງລາວຕາມລຳດັບໃນເລື່ອງນັ້ນມີດັ່ງນີ້: ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນກາລະທີ່ພຣະເຈົ້າພິນທຸສານຊົງທຸບພົນລະພາບ ເຈົ້າຊາຍອະໂສກໄດ້ລະຖິ້ມເມືອງອຸດເຊນີທີ່ພຣະອົງໄດ້ຄອງ ແລ້ວສະເດັດມາ ຍຶດເອົາພຣະນະຄອນທັງໝົດໄວ້ໃນກຳມືຂອງພຣະອົງ ແລະ ໄດ້ຈັບຕົວເຈົ້າຊາຍສຸມະນະໄວ້.

තං දිවසමෙව සුමනස්ස රාජකුමාරස්ස සුමනා නාම දෙවී පරිපුණ්ණගබ්භා අහොසි. සා අඤ්ඤාතකවෙසෙන නික්ඛමිත්වා අවිදූරෙ අඤ්ඤතරං චණ්ඩාලගාමං සන්ධාය ගච්ඡන්ති, ජෙට්ඨක චණ්ඩාලස්ස ගෙහතො අවිදූරෙ එකස්මිං නිග්‍රොධ රුක්ඛෙ අධිවත්ථාය දෙවතාය ඉතො සුමනෙති වහන්තියා සද්දං සුත්වා තස්සා සමීපං ගතා දෙවතා අත්තනො ආනුභාවෙන එකං සාලං නිම්මිණිත්වා එත්ථ වසාහිති පදාසි. සා තං සාලං පාවිසි. ගතදිවසෙයෙව පුත්තං විජායි.

ໃນວັນນັ້ນເອງ ພຣະນາງສຸມະນາເທວີ ພຣະຊາຍາຂອງເຈົ້າຊາຍສຸມະນະ ຊົງມີພຣະຄັນແກ່ຖ້ວນທົດສະມາດ. ພຣະນາງປອມພຣະອົງສະເດັດຫຼົບໜີອອກໄປ ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ໝູ່ບ້ານຄົນຈັນທານແຫ່ງໜຶ່ງໃນທີ່ບໍ່ໄກ, ເມື່ອສະເດັດໄປຮອດທີ່ໃກ້ເຮືອນຂອງນາຍບ້ານຈັນທານ ໄດ້ຍິນສຽງຂອງເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ທີ່ຕົ້ນໄຮຕົ້ນໜຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ 'ມາທາງນີ້ເຖີ້ນ ສຸມະນາ' ຈຶ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປໃກ້ເທວະດານັ້ນ. ເທວະດາຈຶ່ງເນລະມິດສາລາຫຼັງໜຶ່ງດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕົນ ແລ້ວມອບໃຫ້ພຣະນາງໂດຍກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງອາໄສຢູ່ໃນທີ່ນີ້ເຖີ້ນ'. ພຣະນາງກໍສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ສາລານັ້ນ ແລະ ໄດ້ປະສູດພຣະຣາຊະໂອຣົດໃນວັນທີ່ສະເດັດໄປຮອດນັ້ນເອງ.

සා තස්ස නිග්‍රොධ දෙවතාය පරිග්ගහිතත්තා නිග්‍රොධොත්වෙව නාමං අකාසි. ජෙට්ඨක චණ්ඩාලො දට්ඨදිවසතොප්පභූති තං අත්තනො සාමිධීතරං විය මඤ්ඤමානො නිබද්ධං වට්ටං පට්ඨපෙසි. රාජධීතා තත්ථ සත්ත වස්සානි වසි. නිග්‍රොධකුමාරොපි සත්තවස්සිකො ජාතො තදා මහාවරුණත්ථෙරො නාම එකො අරහා දාරකස්ස හෙතුසම්පදං දිස්වා විහරමානො සත්තවස්සිකොදානි දාරකො කාලො නං පබ්බාජෙතුන්ති චින්තෙත්වා රාජධීතයා ආරොචාපෙත්වා නිග්‍රොධකුමාරං පබ්බාජෙසි. කුමාරො ඛුරග්ගෙයෙව අරහත්තං පාපුණි. සො එකදිවසං පාතොව සරීරං පටිජග්ගිත්වා ආචරියුපජ්ඣානං වත්තං කත්වා පත්තචීවරමාදාය මාතුඋපාසිකාය ගෙහද්වාරං ගච්ඡාමීති නික්ඛමි මාතු නිවෙසනට්ඨානඤ්චස්ස දක්ඛිණද්වාරෙන නගරං පවිසිත්වා නගරමජ්ඣෙන ගන්ත්වා පාචීනද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා ගන්තබ්බං හොති තෙන ච සමයෙන අසොකො ධම්මරාජා පාචීන දිසාභිමුඛො සීහපඤ්ජරෙ චඞ්කමති.

ພຣະນາງຕັ້ງພຣະນາມຂອງພຣະໂອຣົດນັ້ນວ່າ 'ນິໂຄຣດ' ເພາະໄດ້ຮັບການອຸປະຖຳຈາກເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ຕົ້ນໄຮນັ້ນ. ຝ່າຍນາຍບ້ານຈັນທານ ນັບແຕ່ວັນທີ່ໄດ້ພົບພຣະນາງ ກໍນັບຖືພຣະນາງເໝືອນດັ່ງລູກສາວຂອງນາຍຕົນ ແລະ ໄດ້ຈັດຫາເຄື່ອງອຸປະໂພກບໍລິໂພກມາຖວາຍເປັນປະຈຳ. ພຣະຣາຊະທິດາປະທັບຢູ່ໃນທີ່ນັ້ນເປັນເວລາເຈັດປີ. ເຈົ້າຊາຍນິໂຄຣດກໍມີພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ເຈັດພັນສາ. ໃນກາລະນັ້ນ ພຣະມະຫາວະລຸນະເຖຣະ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນຮູບໜຶ່ງ ເຫັນອຸປະນິໄສອັນສົມບູນຂອງກຸມານນັ້ນ ຈຶ່ງດຳຣິວ່າ 'ບັດນີ້ ກຸມານມີອາຍຸໄດ້ເຈັດປີແລ້ວ ເປັນກາລະອັນສົມຄວນທີ່ຈະໃຫ້ບວດ' ຈຶ່ງໄດ້ບອກໃຫ້ພຣະຣາຊະທິດາຊາບ ແລ້ວໃຫ້ເຈົ້າຊາຍນິໂຄຣດບວດ. ພຣະກຸມານໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນຕະຜົນໃນຂະນະທີ່ປົງຜົມສິ້ນສຸດລົງນັ້ນເອງ. ວັນໜຶ່ງ ໃນເວລາເຊົ້າຕຣູ່ ສາມະເນນນັ້ນຊຳລະຮ່າງກາຍແລ້ວ ກະທຳວັດປະຕິບັດແກ່ພຣະອຸປັດຊາແລະພຣະອາຈານ ແລ້ວຖືບາດແລະຈີວອນອອກເດີນທາງ ດ້ວຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ເຮົາຈະໄປສູ່ປະຕູເຮືອນຂອງໂຍມມານດາ'. ແລະຫົນທາງໄປສູ່ເຮືອນຂອງໂຍມມານດານັ້ນ ຈະຕ້ອງເຂົ້າເມືອງທາງປະຕູທິດໃຕ້ ເດີນຜ່ານໃຈກາງເມືອງ ແລ້ວອອກທາງປະຕູທິດຕາເວັນອອກ. ໃນສະໄໝນັ້ນ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ຊົງສະເດັດຈົງກົມຢູ່ທີ່ສີຫະບັນຊອນ ຜິນພຣະພັກໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ.

තං ඛණංයෙව සිග්‍රොධො සාමණෙරො රාජඞ්ගණං පාපුණි සන්තින්ද්‍රියො සන්තමානසො යුගමත්තං පෙක්ඛමානො. තෙන වුත්තං. එකදිවසං සීහපඤ්ජරෙ ඨිතො අද්දස නිග්‍රොධසාමණෙරං රාජඞ්ගණෙන ගච්ඡන්තං දන්තං ගුත්තං සන්තින්ද්‍රියං ඉරියාපථ සම්පන්නන්ති. දිස්වා පනස්ස එතදහොසි? අයං ජනො සබ්බොපි වික්ඛිත්තචිත්තොහන්තමගපටිභාගො, අයම්පන දාරකො අවික්ඛිත්තචිත්තො අතිවියස්ස අලොකිත විලොකිතං සම්මිඤ්ජන පසාරණඤ්ච සොභති, අද්ධා එතස්ස අබ්භන්තරෙ ලොකුත්තරධම්මො භවිස්සතීති රඤ්ඤො සහදස්සනෙනෙව සාමණෙරෙ චිත්තං පසීදි. පෙමං සණ්ඨහි කස්මා? පුබ්බෙ කිර පුඤ්ඤ කරණකාලෙ එස රඤ්ඤො ජෙට්ඨභාතා වාණිජකො අහොසි.

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ນິໂຄຣດສາມະເນນໄດ້ເດີນມາຮອດລານຫຼວງ ມີອິນຊີສະຫງົບ ມີໃຈສະຫງົບ ທອດສາຍຕາເບິ່ງພຽງຊົ່ວແອກໜຶ່ງ. ເພາະເຫດນັ້ນ ຈຶ່ງມີຄຳກ່າວວ່າ 'ວັນໜຶ່ງ ພຣະຣາຊາປະທັບຢືນຢູ່ທີ່ສີຫະບັນຊອນ ໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນນິໂຄຣດສາມະເນນກຳລັງເດີນຜ່ານລານຫຼວງ ຜູ້ເປັນຜູ້ຝຶກຝົນແລ້ວ, ຄຸ້ມຄອງຕົນດີແລ້ວ, ມີອິນຊີສະຫງົບ ແລະ ສົມບູນດ້ວຍອິຣິຍາບົດ'. ເມື່ອພຣະອົງທອດພຣະເນດເຫັນແລ້ວ ກໍຊົງດຳຣິວ່າ 'ຄົນທັງປວງເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນແຕ່ມີຈິດຟຸ້ງຊ່ານ ປຽບເໝືອນຝູງເນື້ອປ່າ, ສ່ວນກຸມານນີ້ມີຈິດບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານເລີຍ, ການແນມເບິ່ງ ການຫຼຽວເບິ່ງ ການຄູ້ເຂົ້າ ແລະ ການຢຽດອອກ ຂອງກຸມານນີ້ ງົດງາມເຫຼືອເກີນ, ແທ້ຈິງແລ້ວ ພາຍໃນຂອງກຸມານນີ້ຈະຕ້ອງມີໂລກຸດຕະຣະທຳຢ່າງແນ່ນອນ'. ພຽງແຕ່ທອດພຣະເນດເຫັນເທົ່ານັ້ນ ພຣະຫະລຶໄທຂອງພຣະຣາຊາກໍເລື່ອມໃສໃນສາມະເນນ, ຄວາມຮັກກໍບັງເກີດຂຶ້ນ. ເພາະເຫດໃດ? ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນອະດີດຕະຊາດ ເມື່ອກາລະບຳເພັນບຸນ ກຸມານນີ້ເຄີຍເປັນພີ່ຊາຍກົກຂອງພຣະຣາຊາ ແລະ ເປັນພໍ່ຄ້າ.

අථ රාජා සඤ්ජාතපෙමො සබහුමානො සාමණෙරං පක්කොසථාති අමච්චෙ පෙසෙසි අතිචිරායතීති පුන ද්වෙ තයො පෙසෙසි තුරිතං ආගච්ඡතූති සාමරණෙරො අත්තනො පකතියා එව අගමාසි රාජා පතිරූපාසනං ඤත්වා නිසීදථාති ආහ. ඉතො චිතො ච ඔලොකෙත්වා නත්ථිදානි අඤ්ඤො භික්ඛුති සමුස්සිත සෙතච්ඡත්තං රාජපළ්ලඞ්කං උපසඞ්කමිත්වා පත්තගහණත්ථාය රඤ්ඤො ආකාරං දස්සෙසි. රාජා තං පල්ලඞ්කං සමීපං ගච්ඡන්තං දිස්වා එවං චින්තෙසි. අජ්ජෙවදානි අයං සාමණෙරො ඉමස්ස ගෙහස්ස සාමිකො භවිස්සති. සාමණෙරො රඤ්ඤො හත්ථෙ පත්තං දත්වා පල්ලඞ්කං අභරුහිත්වා නිසීදි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງມີຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາຣົບຢ່າງແຮງກ້າ ຈຶ່ງຊົງສົ່ງພວກອຳມາດໄປດ້ວຍຮັບສັ່ງວ່າ 'ຈົ່ງໄປນິມົນສາມະເນນມາ'. ຊົງດຳຣິວ່າ 'ຊັກຊ້າເຫຼືອເກີນ' ຈຶ່ງຊົງສົ່ງອຳມາດໄປອີກສອງສາມຄົນ ດ້ວຍຮັບສັ່ງວ່າ 'ຈົ່ງໃຫ້ນິມົນມາໂດຍໄວ'. ສາມະເນນກໍເດີນມາດ້ວຍອາການປົກກະຕິຂອງຕົນເອງ. ພຣະຣາຊາຕັດວ່າ 'ຂໍທ່ານຈົ່ງຮູ້ອາສະນະອັນສົມຄວນແລ້ວນັ່ງເຖີ້ນ'. ສາມະເນນຫຼຽວເບິ່ງທາງນີ້ທາງນັ້ນ ເຫັນວ່າ 'ບັດນີ້ ບໍ່ມີພິກຂຸຮູບອື່ນຢູ່ເລີຍ' ຈຶ່ງເດີນເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະຣາຊະບັນລັງພາຍໃຕ້ສະເຫວດຕະສັດອັນຍົກຂຶ້ນສູງ ແລ້ວສະແດງອາການໃຫ້ພຣະຣາຊາຊົງຮັບບາດ. ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນສາມະເນນເດີນເຂົ້າໄປໃກ້ບັນລັງ ກໍຊົງດຳຣິວ່າ 'ໃນວັນນີ້ເອງ ສາມະເນນນີ້ຈະໄດ້ເປັນເຈົ້າຂອງເຮືອນຫຼັງນີ້'. ສາມະເນນຖວາຍບາດໄວ້ໃນພຣະຫັດຂອງພຣະຣາຊາ ແລ້ວຂຶ້ນໄປນັ່ງເທິງພຣະຣາຊະບັນລັງ.

රාජා අත්තනො අත්ථාය සම්පාදිතං සබ්බං යාගු-කජ්ජක භත්ත විකතිං උපනාමෙසි. සාමණෙරො අත්තනො යාපනමත්තමෙව සම්පටිච්ඡි. භත්තකිච්චාවසානෙ රාජා ආහ සත්ථාරා තුම්හාකං දින්නොවාදං ජානාථාති ජානමි මහාරාජ එකදෙසෙනාති. තාත, මය්හම්පි නං කථෙහීති සාධු මහාරාජාති රඤ්ඤො අනුරූපං ධම්මපදෙ අප්පමාද වග්ගං අනුමොදනත්ථාය අභාසි.

ພຣະຣາຊາຊົງນຳເຂົ້າຢາຄູ, ຂອງຂົບຄ້ຽວ ແລະ ພັດຕາຫານທຸກຊະນິດ ທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ສະເພາະພຣະອົງ ເຂົ້າມາຖວາຍ. ສາມະເນນຮັບເອົາພຽງແຕ່ພໍຍັງຊີບໃຫ້ເປັນໄປເທົ່ານັ້ນ. ເມື່ອສຳເລັດພັດຕະກິດແລ້ວ ພຣະຣາຊາຕັດຖາມວ່າ 'ທ່ານຮູ້ຈັກໂອວາດທີ່ພຣະສາດສະດາຊົງປະທານແກ່ພວກທ່ານຫຼືບໍ່?'. ສາມະເນນຕອບວ່າ 'ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ພຽງບາງສ່ວນ'. ພຣະຣາຊາຕັດວ່າ 'ແນ່ພໍ່, ຈົ່ງສະແດງໂອວາດນັ້ນແກ່ເຮົາແດ່ເຖີ້ນ'. ສາມະເນນຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ ມະຫາຣາດ' ແລ້ວໄດ້ສະແດງ 'ອັບປະມາທະວັກ' ໃນພຣະທຳມະບົດ ອັນສົມຄວນແກ່ພຣະຣາຊາ ເພື່ອເປັນການອະນຸໂມທະນາ.

රාජා පන අප්පමාදො අමතපදං, පමාදො මච්චුනො පදන්ති සුත්ව ච, අඤ්ඤාතං තාත පරියොසාපෙහීති ආහ අනුමොදනාවසානෙ ද්වත්තිංස ධුරභත්තානි ලභිත්වා පුන දිවසෙ ද්වත්තිංස භික්ඛු ගහෙත්වා රාජන්තෙපුරං පවිසිත්වා භත්තකිච්චමකාසි රාජා අඤ්ඤෙපි ද්වත්තිංස භික්ඛු තුම්හෙහි සද්ධිංයෙව භික්ඛං ගණ්හන්තූති එතෙනෙව උපායෙන දිවසෙ දිවසෙ වඩ්ඪාපෙන්තෙ සට්ඨි සහස්සානං බ්‍රාහ්මණ පරිබ්බාජකානං භත්තං උපච්ඡිණ්දිත්වා අන්තො නිවෙසනෙ සට්ඨිසහස්සානං භික්ඛුනං නිච්චභත්තං පට්ඨපෙසි, නිග්‍රොධත්ථෙර ගතෙනෙව පසාදෙන, නිග්‍රොධත්ථෙරොපි රාජානං සපරිසං තීසු සරණෙසු පඤ්චසු ච සීලෙසු පතිට්ඨාපෙත්වා බුද්ධසාසනෙ පොථුජ්ජනිකෙන පසාදෙන අචලප්පසාදං කත්වා පතිට්ඨාපෙසි.

ສ່ວນພຣະຣາຊາ ເມື່ອໄດ້ສົດັບວ່າ “ຄວາມບໍ່ປະໝາດ ເປັນທາງແຫ່ງຄວາມບໍ່ຕາຍ, ຄວາມປະໝາດ ເປັນທາງແຫ່ງຄວາມຕາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຕຣັດວ່າ “ແນ່ພໍ່, ເຮົາເຂົ້າໃຈແລ້ວ ຂໍທ່ານຈົ່ງສະແດງໃຫ້ຈົບເຖີ້ນ”. ໃນເວລາຈົບການອະນຸໂມທະນາ ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍພັດປະຈຳ (ທຸຣະພັດ) ສາມສິບສອງທີ່. ໃນວັນຕໍ່ມາ ໄດ້ນິມົນພຣະພິກຂຸສາມສິບສອງຮູບ ເຂົ້າມາສູ່ພຣະຣາຊະວັງ ແລ້ວໄດ້ຖວາຍພັດຕາກິດ. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ “ຂໍພຣະພິກຂຸອີກສາມສິບສອງຮູບ ຈົ່ງຮັບບິນທະບາດຮ່ວມກັບພວກທ່ານເຖີ້ນ”. ດ້ວຍອຸບາຍນີ້ ພຣະອົງໄດ້ເພີ່ມຈຳນວນຂຶ້ນທຸກໆ ວັນ, ໄດ້ງົດການໃຫ້ທານແກ່ພວກພຣາມ ແລະ ປະຣິພາຊົກ ຫົກໝື່ນຄົນ ແລ້ວໄດ້ຈັດຕັ້ງນິດຈະພັດ (ພັດປະຈຳ) ຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຫົກໝື່ນຮູບ ພາຍໃນພຣະຣາຊະນິເວດ ດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສທີ່ມີຕໍ່ພຣະນິໂຄຣທະເຖຣະ. ຝ່າຍພຣະນິໂຄຣທະເຖຣະ ກໍໄດ້ໃຫ້ພຣະຣາຊາພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມ ແລະ ສິນຫ້າ, ແລະ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມເຫຼື້ອມໃສແບບປຸຖຸຊົນ ຂອງພຣະອົງ ກາຍເປັນຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ (ອະຈະລະປະສາດ) ໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ.

පුන රාජ අසොකාරාමං නාම මහාවිහාරං කාරපෙත්වා සට්ඨිසහස්සානං භික්ඛූනං භත්තං පට්ඨපෙසි. සකලජම්බුදීපෙ චතුරාසීතියා නගරසහස්සෙසු චතුරාසීති විහාරසහස්සානි කාරාපෙසි. චතුරාසීති චෙතියසහස්ස පතිමණ්ඩිතානි ධම්මෙනෙව නො අධම්මෙන, එකදිවසං කිර රාජා අසොකාරාමෙ මහාදානං දත්වා සට්ඨිසහස්ස සඞ්ඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස මජ්ඣෙ නිසජ්ජ සඞ්ඝං චතූහි පව්චයෙහි පවාරෙත්වා ඉමං පඤ්හං පුච්ඡි භන්තෙ භගවතො දෙසිත ධම්මො නාම කිත්තකො හොතීති. මහාරාජ නව අඞ්ගානි, ඛණ්දතො චතුරාසීති ධම්මක්ඛණ්ධ සහස්සානීති.

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາຊາໄດ້ໂປດໃຫ້ສ້າງມະຫາວິຫານ ຊື່ວ່າ ອະໂສກາຣາມ ແລ້ວໄດ້ຈັດຕັ້ງພັດຕາຫານຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຫົກໝື່ນຮູບ. ພຣະອົງໄດ້ໂປດໃຫ້ສ້າງວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງ ປະດັບປະດາດ້ວຍເຈດີແປດໝື່ນສີ່ພັນອົງ ໃນເມືອງແປດໝື່ນສີ່ພັນແຫ່ງ ທົ່ວທັງຊົມພູທະວີບ ໂດຍທຳ ເປັນທຳແທ້ໆ ບໍ່ແມ່ນໂດຍອະທຳ. ໄດ້ຍິນວ່າ ວັນໜຶ່ງ ພຣະຣາຊາໄດ້ຖວາຍມະຫາທານ ທີ່ອະໂສກາຣາມ ແລ້ວປະທັບນັ່ງທ່າມກາງພຣະພິກຂຸສົງຫົກໝື່ນຮູບ, ໄດ້ປະວໍຣະນາພຣະສົງດ້ວຍປັດໄຈສີ່ ແລ້ວໄດ້ຕຣັດຖາມບັນຫານີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະທຳທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວນັ້ນ ມີປະມານເທົ່າໃດ?” ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ພຣະທຳມີນົບພະຄຸນ (ອົງເກົ້າ), ຫາກນັບໂດຍໝວດທຳ (ທັມມັກຂັນ) ກໍມີແປດໝື່ນສີ່ພັນພຣະທຳມະຂັນ”.

රාජා ධම්මෙ පසීදිත්වා එකෙකං ධම්මක්ඛණ්ධං එකෙකෙන විහාරෙන පූජෙස්සාමීති එකදිවසමෙව ඡන්නවුති කොටිධනං විස්සජ්ජෙත්වා අමච්චෙ ආණාපෙසි. එථ භණෙ එකෙකස්මිං නගරෙ එකමෙකං විහාරං කාරෙන්තා චතුරාසීතියා නගරසහස්සෙසු චතුරාසීති විහාරසහස්සානි කාරාපෙථාති සයඤ්ච අසොකාරාමෙ අසොක මහාවිහාරත්ථාය කම්මං පට්ඨපෙසි.

ພຣະຣາຊາຊົງມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະທຳ ຈຶ່ງດຳຣິວ່າ “ເຮົາຈັກບູຊາພຣະທຳມະຂັນແຕ່ລະໝວດ ດ້ວຍວິຫານແຕ່ລະຫຼັງ” ໃນວັນນັ້ນເອງ ພຣະອົງໄດ້ສະຫຼະຊັບເກົ້າສິບຫົກໂກດ ແລ້ວມີພຣະບັນຊາແກ່ພວກອາມາດວ່າ “ແນ່ພວກພະນັກງານທັງຫຼາຍ ພວກທ່ານຈົ່ງໄປສ້າງວິຫານເມືອງລະຫຼັງ ໃຫ້ສ້າງວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງ ໃນເມືອງແປດໝື່ນສີ່ພັນແຫ່ງເຖີ້ນ” ສ່ວນພຣະອົງເອງ ກໍໄດ້ເລີ່ມການກໍ່ສ້າງອະໂສກມະຫາວິຫານ ທີ່ອະໂສກາຣາມ.

සඞ්ඝො ඉණ්දගුත්තත්ථෙරං නාම මහිද්ධියං මහානුභාවං ඛීණාසවං නවකම්මාධිට්ඨායකං අදාසි. ථෙරො යං යං න නිට්ඨාති තං තං අත්තනො ආනුභාවෙන නිට්ඨාපෙසි. එවං තීහි සංවච්ඡරෙහි විහාරකම්මං නිට්ඨාපෙසි. එකදිවසමෙව සබ්බනගරෙහි පණ්ණානි ආගමිංසු අමච්චා රඤ්ඤො ආරොචෙසුං. නිට්ඨිතානි දෙව චතුරාසීති විහාරසහස්සානීති අථ රාජා භික්ඛුසඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා භන්තෙ මයා චතුරාසීති විහාරසහස්සානි කාරිතානි ධාතුයොකුතො ලභිස්සාමීති පුච පුච්ඡි.

ພຣະສົງໄດ້ມອບໝາຍໃຫ້ພຣະອິນທະຄຸດຕະເຖຣະ ຜູ້ມີຣິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ເປັນພຣະຂີນາສົບ ໃຫ້ເປັນຜູ້ອຳນວຍການກໍ່ສ້າງ (ນະວະກັມມາທິສາຍົກ). ພຣະເຖຣະໄດ້ເຮັດໃຫ້ວຽກງານໃດໆ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດ ໃຫ້ສຳເລັດລົງໄດ້ດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕົນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ການກໍ່ສ້າງວິຫານສຳເລັດລົງພາຍໃນສາມປີ. ໃນວັນດຽວກັນນັ້ນເອງ ໜັງສືແຈ້ງການຈາກທຸກໆ ເມືອງກໍມາເຖິງ, ພວກອາມາດຈຶ່ງກາບທູນພຣະຣາຊາວ່າ “ຂ້າແດ່ມະຫາຣາດ ວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງ ສຳເລັດຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ”. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວຕຣັດຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂຍມໄດ້ສ້າງວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງແລ້ວ ໂຍມຈະໄດ້ຮັບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຈາກໃສ?”

මහාරාජ ධාතුනිධානං නාම අත්ථීති සුණොම. න පන පඤ්ඤායති අසුකාට්ඨානෙති රාජා රාජගහෙ චෙතියං භිණ්දාපෙත්වා ධාතුං අපස්සන්තො පටිපාකතියං කාරෙත්වා භික්ඛු-භික්ඛුනියො-උපාසක-උපාසිකායොති චතස්සො පරිසා ගහෙත්වා වෙසාලිං ගතො. තත්‍රාපි අලභිත්වා කපිළවත්ථුං, තත්‍රාපි අලභිත්වා රාමගාමං ගතො, රාමගාමෙ නාගා චෙතියං භිණ්දිතුං න අදංසු. චෙතියෙ නිපතිත කුද්දාලො ඛණ්ඩාඛණ්ඩං හොති එවං තත්‍රාපි අලභිත්වා අල්ලකප්පං-පාවං-කුසිනාරන්ති සබ්බත්ථ චෙතියාති භිණ්දිත්වා ධාතුං අලභිත්වා පටිපාකතිකානි කත්වා රාජගහං ගන්ත්වා චතස්සො පරිසා සන්නිපාතෙත්වා අත්ථි කෙනචි සුතපුබ්බං අසුකට්ඨානෙ නාම ධාතු නිධානන්ති පුච්ඡි.

ພຣະສົງຕອບວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ພວກອາຕະມາພາບເຄີຍໄດ້ຍິນວ່າ ມີການບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຢູ່ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ວ່າຢູ່ບ່ອນໃດ”. ພຣະຣາຊາຈຶ່ງໂປດໃຫ້ຂຸດເຈດີໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ແຕ່ເມື່ອບໍ່ພົບພຣະທາດ ກໍໂປດໃຫ້ເຮັດກັບຄືນສູ່ສະພາບເດີມ, ແລ້ວຊົງພາພຸດທະບໍລິສັດທັງສີ່ ຄື ພິກຂຸ, ພິກຂຸນີ, ອຸປາສົກ, ອຸປາສິກາ ສະເດັດໄປຍັງເມືອງເວສາລີ. ເມື່ອບໍ່ໄດ້ພົບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍສະເດັດໄປຍັງເມືອງກະບິນລະພັດ, ເມື່ອບໍ່ໄດ້ພົບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍສະເດັດໄປຍັງເມືອງຣາມະຄາມ. ຢູ່ເມືອງຣາມະຄາມ ພວກພະຍານາກບໍ່ຍອມໃຫ້ຂຸດເຈດີ, ຈົກທີ່ຟັນລົງໃສ່ເຈດີກໍຫັກເປັນທ່ອນໆ. ເມື່ອບໍ່ໄດ້ພົບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງກໍສະເດັດໄປຍັງເມືອງອັລລະກັປປະ, ເມືອງປາວາ, ແລະ ເມືອງກຸສິນາຣາ, ໄດ້ໂປດໃຫ້ຂຸດເຈດີໃນທຸກໆ ບ່ອນ ແຕ່ເມື່ອບໍ່ພົບພຣະທາດ ກໍໂປດໃຫ້ເຮັດກັບຄືນສູ່ສະພາບເດີມ, ແລ້ວສະເດັດກັບຄືນສູ່ເມືອງຣາຊະຄຶ, ຊົງປະຊຸມບໍລິສັດທັງສີ່ ແລ້ວຕຣັດຖາມວ່າ “ມີໃຜເຄີຍໄດ້ຍິນມາກ່ອນບໍ່ວ່າ ມີການບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ໃນສະຖານທີ່ຊື່ນັ້ນໆ?”

තත්ථෙකො විසංවස්ස සතිකො ථෙරො අසුකට්ඨානෙ ධාතුනිධානන්ති න ජානාමි. මය්හං පන පිතාමහත්ථෙරො මයි සත්තවස්සිකකාලෙ මාලාචඞ්ගොටකං ගාහාපෙත්වා එහි සාමණෙර, අසුක ගච්ඡන්තරෙ පාසානථූපො අත්ථි, තත්ථ ගච්ඡාමාති ගන්ත්වා පූජෙත්වා ඉමං ඨානං උපධාරෙතුං වට්ටති සාමණෙරොති ආහ. අහං එත්තකමෙව ජානාමි මහාරාජාති ආහ.

ໃນທີ່ນັ້ນ ມີພຣະເຖຣະຮູບໜຶ່ງອາຍຸໄດ້ຮ້ອຍຊາວປີ ກາບທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ມະຫາຣາດ ອາຕະມາພາບບໍ່ຮູ້ວ່າ ມີການບັນຈຸພຣະທາດໄວ້ໃນບ່ອນນັ້ນໆ. ແຕ່ເມື່ອຕອນອາຕະມາພາບມີອາຍຸໄດ້ເຈັດປີ ພຣະອຸປັດຊາ (ຫຼວງປູ່) ຂອງອາຕະມາພາບ ໄດ້ໃຫ້ອາຕະມາພາບຖືຂັນດອກໄມ້ ແລ້ວບອກວ່າ ‘ມາເຖີ້ນສາມະເນນ, ມີສະຖູບຫີນຢູ່ລະຫວ່າງກໍໄມ້ບ່ອນນັ້ນ, ພວກເຣົາຈົ່ງໄປທີ່ນັ້ນກັນເຖີ້ນ’ ເມື່ອໄປບູຊາແລ້ວ ທ່ານກໍບອກວ່າ ‘ສາມະເນນ, ເຈົ້າຄວນຈົດຈຳສະຖານທີ່ນີ້ໄວ້ເດີ’. ອາຕະມາພາບຮູ້ພຽງເທົ່ານີ້ແຫຼະ ມະຫາຣາຊະ”.

රාජා එතදෙව ඨානන්ති වත්වා ගච්ඡෙ හරාපෙත්වා පාසාණථූපං පංසුඤ්ච අපනෙත්වා හෙට්ඨා සුධාභූමිං අද්දස. තතො සුධඤ්ච ඉට්ඨකායො ච හරාපෙත්වා අනුපුබ්බෙන පරිවෙණා ඔරුය්හ සත්ත රතනවාලිකං අසීති හත්ථානි ච කට්ඨරූපානි සම්පරිවත්තන්තානි අද්දස. සො යක්ඛ දාසකෙ පක්කොසාපෙත්වා බලිකම්මං කාරෙත්වාපි නෙව අන්තං න කොටිං පන්නන්තො දෙවතා නමස්සමානො අහං ඉමා ධාතුයො ගහෙත්වා චතුරාසීතියා විහාරසහස්සෙසු නිදහිත්වා සක්කාරං කරොමි මා දෙවතා අන්තරායං කරෙන්තූති ආහ.

ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ “ແມ່ນສະຖານທີ່ນີ້ແທ້ໆ” ແລ້ວໂປດໃຫ້ຖາກຖາງປ່າ, ຍ້າຍສະຖູບຫີນ ແລະ ດິນອອກ, ກໍໄດ້ເຫັນພື້ນປູນຂາວຢູ່ທາງລຸ່ມ. ຈາກນັ້ນ ໄດ້ໂປດໃຫ້ຍ້າຍປູນຂາວ ແລະ ອິດອອກ, ແລ້ວສະເດັດລົງໄປຕາມລຳດັບບໍລິເວນນັ້ນ, ໄດ້ເຫັນຊາຍແກ້ວເຈັດປະການ ແລະ ຫຸ່ນໄມ້ (ຍົນໄມ້) ສູງແປດສິບສອກ ໝູນວຽນຢູ່ອ້ອມຮອບ. ພຣະອົງໄດ້ຮ້ອງພວກຍັກທີ່ເປັນຄົນຮັບໃຊ້ໃຫ້ມາ ແລ້ວເຮັດພິທີບູຊາຍັນ ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ສາມາດຫາທາງເຂົ້າ ຫຼື ປາຍທາງໄດ້, ຈຶ່ງໄດ້ປະນົມມືໄຫວ້ເທວະດາທັງຫຼາຍ ແລ້ວຕຣັດວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຈະອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຫຼົ່ານີ້ ໄປບັນຈຸໄວ້ໃນວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງ ເພື່ອທຳການສັກກາຣະບູຊາ, ຂໍເທວະດາທັງຫຼາຍ ຢ່າໄດ້ກະທຳອັນຕະລາຍແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເລີຍ”.

සක්කො දෙවරාජා චාරිකං චරන්තො තං දිස්වා විස්සකම්මං ආමන්තෙත්වා ආහ. තාත, අසොකො ධම්මරාජා ධාතුයො නීහරිස්සාමීති පරිවෙණං ඔතිණ්ණො, ගන්ත්වා කට්ඨරූපානි හාරෙහීති සො පඤ්චචූළගාම දාරකවෙසෙනාගන්ත්වා රඤ්ඤො පුරතො ධනුකහත්ථො ඨත්වා හාරෙමි මහාරාජාති ආහ. හර තාතාති. සරං ගහෙත්වා සන්ධිම්හියෙව විජ්ඣි, සබ්බං විප්පකිරීයිත්ථ.

ທ້າວສັກກະເທວະຣາດ ຊົງທ່ຽວຈາຣິກໄປ ໄດ້ເຫັນເຫດການນັ້ນ ຈຶ່ງຕຣັດຮຽກທ້າວວິສຸກຳມະມາແລ້ວຕຣັດວ່າ “ແນ່ພໍ່, ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ສະເດັດລົງໄປສູ່ບໍລິເວນນັ້ນ ເພື່ອຈະອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອອກມາ, ເຈົ້າຈົ່ງໄປຍ້າຍຫຸ່ນໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນອອກເຖີ້ນ”. ທ້າວວິສຸກຳມະຈຶ່ງແປງກາຍເປັນເດັກນ້ອຍຊາວບ້ານມີຈຸກຫ້າຈຸກ, ຖືທະນູມາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະພັກຂອງພຣະຣາຊາ ແລ້ວກາບທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ມະຫາຣາດ ຂ້າພະເຈົ້າຈັກຍ້າຍມັນອອກເອງ”. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ “ຈົ່ງຍ້າຍອອກເຖີ້ນແນ່ພໍ່”. ເດັກນ້ອຍນັ້ນຈຶ່ງຈັບລູກທະນູ ແລ້ວຍິງໃສ່ກົນໄກ (ຂໍ້ຕໍ່) ຂອງຫຸ່ນໄມ້ນັ້ນ, ຫຸ່ນໄມ້ທັງໝົດກໍແຕກກະຈັດກະຈາຍໄປ.

අථ රාජා ආචිඤ්ජනෙ බද්ධ කුඤ්චික මුද්දිකං ගණ්හි, මණික්ඛණ්ධං පස්සි, අනාගතෙ දළිද්දරාජානො ඉමං මණිං ගහෙත්වා ධාතූනං සක්කාරං කරොන්තූති පන අක්ඛරානි දිස්වා කුජ්ඣිත්වා මාදිසං නාම රාජානං දළිද්දරාජාති චත්තු යුත්තන්ති පුනප්පුන ඝටෙත්වා ද්වාරං විචරිත්වා අන්තොගෙහං පවිට්ඨො. අට්ඨාරස වස්සාධිකානං ද්වින්නං වස්සසතානං උපරි ආරොපිතදීපා තථෙව පජ්ජලන්ති නිලුප්පල පුප්ඵානි තං ඛණං ආහරිත්වා ආරොපිතානි විය, පුප්ඵසණ්ථරො තං ඛණං සන්ථතො විය, ගණ්ධා තං මුහුත්තං පිංසිත්වා ඨපිතා විය.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງຈັບເອົາລູກກະແຈ ແລະ ກາປະທັບທີ່ຜູກໄວ້ກັບເຄື່ອງບັນຈຸ, ໄດ້ເຫັນດວງແກ້ວມະນີ, ແລະ ເມື່ອໄດ້ເຫັນຕົວອັກສອນທີ່ຂຽນໄວ້ວ່າ “ໃນອະນາຄົດ ຂໍພວກພຣະຣາຊາຜູ້ຍາກຈົນ ຈົ່ງຖືເອົາແກ້ວມະນີນີ້ ໄປທຳການສັກກາຣະບູຊາພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຖີ້ນ” ພຣະອົງກໍຊົງກຣິ້ວ (ຄຽດ) ໂດຍດຳຣິວ່າ “ການທີ່ມາຮຽກພຣະຣາຊາເຊັ່ນເຮົາວ່າ ເປັນພຣະຣາຊາຜູ້ຍາກຈົນ ນັ້ນສົມຄວນແລ້ວຫຼື?” ພຣະອົງໄດ້ໄຂປະຕູ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ຫ້ອງຊັ້ນໃນ. ພຣະອົງໄດ້ເຫັນປະທີບ (ຕະກຽງ) ທີ່ຈຸດບູຊາໄວ້ຕັ້ງແຕ່ສອງຮ້ອຍສິບແປດປີກ່ອນ ກໍຍັງຄົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຄືເກົ່າ, ດອກບົວຂຽວທັງຫຼາຍກໍເບິ່ງຄືວ່າ ຫາກໍເກັບມາບູຊາໃນຂະນະນັ້ນເອງ, ລາດດອກໄມ້ກໍເບິ່ງຄືວ່າ ຫາກໍລາດໄວ້ໃນຂະນະນັ້ນ, ເຄື່ອງຫອມທັງຫຼາຍກໍເບິ່ງຄືວ່າ ຫາກໍບົດແລ້ວຕັ້ງໄວ້ໃນຄະນະນັ້ນເອງ.

රාජා සුවණ්ණපට්ටං ගහෙත්වා අනාගතෙ පියදාසොනාම කුමාරො ඡත්තං උස්සාපෙත්වා අසොකො නාම ධම්මරාජා භවිස්සති සො ඉමා ධාතුයො ගහෙත්වා විත්ථාරිකා කරිස්සතීති වාචෙත්වා දිට්ඨො’හං අය්‍යොන මහාකස්සපත්ථෙරෙනාති වත්වා වාමහත්ථං ආභුජිත්වා දක්ඛිණහත්ථෙන අප්පොඨෙසි.

ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງຈັບເອົາແຜ່ນຄຳຂຶ້ນມາອ່ານວ່າ “ໃນອະນາຄົດ ພຣະກຸມານພິຍະທາສະ ຈັກໄດ້ຍົກສະເຫວດຕະສັດ ຂຶ້ນເປັນພຣະຣາຊາຊົງພຣະນາມວ່າ ອະໂສກທັມມະຣາດ, ພຣະອົງຈັກອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດเຫຼົ່ານີ້ ໄປເຜີຍແຜ່ໃຫ້ກວ້າງຂວາງ” ເມື່ອໄດ້ອ່ານດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຣະອົງຈຶ່ງຕຣັດວ່າ “ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າມະຫາກັດສະປະເຖຣະ ໄດ້ເຫັນເຮົາແລ້ວໜໍ!” ແລ້ວຊົງງໍພຣະຫັດຊ້າຍ ແລະ ຊົງຕົບພຣະຫັດຂວາ (ຕົບມື) ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ.

සො තස්මිං ඨානෙ පරිචරණක ධාතුමත්තකමෙව ඨපෙත්වා සෙසධාතුයො සබ්බා ගහෙත්වා ධාතුඝරං පුබ්බෙ පිහිතනයෙනෙව පිදහිත්වා සබ්බං යථා පකතියාව කාරෙත්වා උපරි පාසාණචෙතියං පතිට්ඨාපෙත්වා චතුරාසීතියා විහාරසහස්සෙසුධාතුයො පතිට්ඨාපෙසි එවං ජම්බුදීපතලෙ අසොකො ධම්මරාජා චතුරාසිති චෙතිය සහස්සානි කාරාපෙසි.

ພຣະອົງໄດ້ປະພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ ພຽງແຕ່ສ່ວນໜ້ອຍເພື່ອການບູຊາ, ແລ້ວໄດ້ອັນເຊີນພຣະທາດທີ່ເຫຼືອທັງໝົດອອກມາ, ໄດ້ປິດຫ້ອງບັນຈຸພຣະທາດໄວ້ຕາມເດີມ ເໝືອນດັ່ງທີ່ເຄີຍປິດໄວ້ໃນປາງກ່ອນ, ໄດ້ເຮັດທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງໃຫ້ກັບຄືນສູ່ສະພາບເດີມ, ແລ້ວສ້າງເຈດີຫີນຄອບໄວ້ທາງເທິງ, ຈາກນັ້ນໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄປບັນຈຸໄວ້ໃນວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງ. ດ້ວຍປະການສະນີ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ຈຶ່ງໄດ້ໂປດໃຫ້ສ້າງເຈດີແປດໝື່ນສີ່ພັນອົງ ທົ່ວຜືນແຜ່ນດິນຊົມພູທະວີບ.

සබ්බෙ ථූපා සබ්බලොකෙකදීපා සබ්බෙසං යෙ සග්ගමොක්ඛාවහා ච, හිත්වා සබ්බං කිච්චමඤ්ඤං ජනෙන වණ්දය්‍යා තෙ සබ්බථා සබ්බකාලන්ති.

ພຣະສະຖູບທັງປວງ ອັນເປັນປະທີບດວງເອກຂອງໂລກທັງໝົດ, ອັນນຳມາຊຶ່ງສະຫວັນ ແລະ ພຣະນິພານແກ່ສັດທັງຫຼາຍ, ມະນຸດທັງຫຼາຍຄວນລະຖິ້ມກິດຈະການງານອື່ນທັງປວງ ແລ້ວເຂົ້າໄປກາບໄຫວ້ບູຊາພຣະສະຖູບເຫຼົ່ານັ້ນ ໂດຍທຸກປະການ ແລະ ໃນທຸກເມື່ອເຖີ້ນ.

චතුරාසීති සහස්ස ථූපකථා

ເລື່ອງພຣະສະຖູບແປດໝື່ນສີ່ພັນອົງ (ຈະຕຸຣາສີຕິສະຫັດສະຖູປະຄະຖາ)

12. එවං අසොකො ධම්මරාජා චතුරාසීති විහාරසහස්සමහං කත්වා මහාථෙරො වන්දිත්වා පුච්ඡි දායාදොම්හි භන්තෙ බුද්ධසාසනෙ’ති. කිස්ස දායාදො ත්වං මහාරාජ, බාහිරකො ත්වං සාසනස්සාති. භන්තෙ ඡන්නවුතිකොටිධනං විස්සජ්ජෙත්වා චතුරාසීති විහාරසහස්සානි සචෙතියානි කාරාපෙත්වා අහං න දායාදො, අඤ්ඤෙ කො දායාදොති, පච්චය දායකො නාම ත්වං මහාරාජ, යො පන අත්තනො පුත්තඤ්ච ධීතරඤ්ච පබ්බාජෙති, අයං සාසනෙ දායාදො නාමාති.

໑໒. ດ້ວຍເຫດນີ້ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ເມື່ອໄດ້ຊົງກະທຳການສະຫຼອງວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງແລ້ວ, ໄດ້ກາບໄຫວ້ພຣະມະຫາເຖຣະ ແລ້ວຕຣັດຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂຍມໄດ້ຊື່ວ່າເປັນທາຍາດໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາແລ້ວຫຼືບໍ່?” ພຣະມະຫາເຖຣະຕອບວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ພຣະອົງຈະເປັນທາຍາດໄດ້ແນວໃດ, ພຣະອົງຍັງເປັນຄົນພາຍນອກສາສະໜາຢູ່”. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂຍມໄດ້ສະຫຼະຊັບເກົ້າສິບຫົກໂກດ ສ້າງວິຫານແປດໝື່ນສີ່ພັນຫຼັງພ້ອມທັງເຈດີແລ້ວ ໂຍມຍັງບໍ່ໄດ້ເປັນທາຍາດອີກບໍ, ແລ້ວໃຜເລົ່າຈະໄດ້ເປັນທາຍາດ?” ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ພຣະອົງເປັນພຽງແຕ່ ‘ປັດໄຈທາຍາດ’ (ຜູ້ຖວາຍປັດໄຈ) ເທົ່ານັ້ນ, ສ່ວນຜູ້ໃດທີ່ໃຫ້ບຸດ ຫຼື ທິດາ ຂອງຕົນບວດ, ຜู້ນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າເປັນ ‘ສາສະນະທາຍາດ’ (ທາຍາດໃນພຣະສາສະໜາ) ຢ່າງແທ້ຈິງ”.

එවං වුත්තෙ අසොකො රාජා සාසනෙ දායාදභාවං පත්ථයමානො අවිදූරෙ ඨිතං මහිණ්දකුමාරං දිස්වා සක්ඛිස්සසිත්වං තාත පබ්බජිතුන්ති ආහ. කුමාරො පකතියා පබ්බජිතුකාමො රඤ්ඤො වචනං සුත්වා අතිවිය පාමොජ්ජජාතො පබ්බ්ජාමි දෙව, මං පබ්බාජෙත්වා සාසනෙ දායාදො හොථාති ආහ තෙන ච සමයෙන රාජධීතා සඞ්ඝමිත්තාපි තස්මිං ඨානෙ ඨිතා හොති තං දිස්වා ආහ-’ත්වම්පි අම්ම පබ්බජිතුං සක්ඛිස්සසී’ති, සාධු තාතාති සම්පටිච්ඡි. රාජා පුත්ත න මනං ලභිත්වා පහට්ඨචිත්තො භික්ඛුසඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා භන්තෙ ඉමෙ දාරකෙ පබ්බාජෙත්වා මං සාසනෙ දායාදං කරොථාති සඞ්ඝො රඤ්ඤො වචනං සම්පටිච්ඡිත්වා කුමාරං මොග්ගලිපුත්ත තිස්සත්ථෙරෙන උපජ්ඣායෙන මහාදෙවත්ථෙරෙන ච ආචරියෙන පබ්බජ්ජාපෙසි. මජ්ඣන්තිකත්ථෙරෙන ආචරියෙන උපසම්පාදෙසි උපසම්පදාමාලකෙයෙව සහපටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණි.

ເມື່ອພຣະເຖຣະກ່າວຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ຜູ້ຊົງປາດຖະໜາຈະເປັນທາຍາດໃນພຣະສາສະໜາ, ໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະມະຫິນທະກຸມານ ຢືນຢູ່ບໍ່ໄກ ຈຶ່ງຕຣັດວ່າ “ແນ່ພໍ່, ເຈົ້າຈະສາມາດບວດໄດ້ບໍ່?” ພຣະກຸມານເຊິ່ງໂດຍປົກກະຕິມີຄວາມປາດຖະໜາຈະບວດຢູ່ແລ້ວ ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຣາຊາ ກໍຊົງມີຄວາມປິຕິຍິນດີເປັນຢ່າງຍິ່ງ ແລ້ວກາບທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ມະຫາຣາດ ຂ້າພະເຈົ້າຈັກບວດ, ຂໍພຣະອົງໂປດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າບວດ ແລ້ວຊົງເປັນທາຍາດໃນພຣະສາສະໜາເຖີ້ນ”. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະນາງສັງຄະມິດຕາ ພຣະຣາຊະທິດາ ກໍຢືນຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນຄືກັນ, ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນນາງ ຈຶ່ງຕຣັດວ່າ “ແນ່ລູກຫຼ້າ, ເຈົ້າກໍຈະສາມາດບວດໄດ້ບໍ່?” ພຣະນາງກາບທູນຕອບຮັບວ່າ “ດີແລ້ວ ພຣະບິດາ”. ພຣະຣາຊາຊົງໄດ້ຮັບຄວາມຍິນຍອມຈາກພຣະຣາຊະບຸດ ແລະ ພຣະຣາຊະທິດາແລ້ວ ກໍຊົງມີພຣະໄທຍິນດີ ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວຕຣັດວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະສົງຈົ່ງໃຫ້ເດັກທັງສອງນີ້ບວດ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ໂຍມໄດ້ເປັນທາຍາດໃນພຣະສາສະໜາເຖີ້ນ”. ພຣະສົງຮັບພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຣາຊາແລ້ວ ໄດ້ໃຫ້ພຣະກຸມານບວດ ໂດຍມີພຣະໂມກຄັລລີບຸດຕິສສະເຖຣະ ເປັນພຣະອຸປັດຊາ ແລະ ມີພຣະມະຫາເທວະເຖຣະ ເປັນພຣະອາຈານ. ໄດ້ໃຫ້ອຸປະສົມບົດ (ບວດເປັນພຣະ) ໂດຍມີພຣະມັດຊັນຕິກະເຖຣະ ເປັນພຣະອາຈານ. ພຣະມະຫິນທະກຸມານ ໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນ ພ້ອມດ້ວຍປະຕິສັມພິທາທັງຫຼາຍ ໃນຂັນທະສີມາ (ມົນທົນອຸປະສົມບົດ) ນັ້ນເອງ.

සඞ්ඝමිත්තායපි රාජධීතාය ආචරියා ආයුපාලත්ථෙරි නාම, උපජ්ඣායා පන ධම්මපාලත්ථෙරී නාම අහොසි. අථ මහිණ්දත්ථෙරො උපසම්පන්න කාලතොප්පභූති අත්තනො උපජ්ඣායස්සෙව සන්තිකෙ ධම්මඤ්ච විනයඤ්ච පරියාපුණන්තො ද්වෙපි සඞ්ගිතියො ආරුළ්හං තිපිටක සඞ්ගහීතං සාට්ඨකථං ථෙරවාදං තිණ්ණං වස්සානං අබ්භන්තරෙ උග්ගහෙත්වා අත්තනො උපජ්ඣායස්ස අන්තෙවාසිකානං සහස්සමත්තානං භික්ඛූනං පාමොක්ඛං අහොසි.

ສ່ວນພຣະນາງສັງຄະມິດຕາ ພຣະຣາຊະທິດາ ກໍມີພຣະອາຍຸປາລາເຖຣີ ເປັນພຣະອາຈານ ແລະ ມີພຣະທັມມະປາລາເຖຣີ ເປັນພຣະອຸປັດຊາ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ເມື່ອໄດ້ອຸປະສົມບົດແລ້ວ ກໍໄດ້ສຶກສາພຣະທັມມະວິນັຍ ໃນສຳນັກຂອງພຣະອຸປັດຊາຂອງຕົນ, ໄດ້ຮຽນຮູ້ພຣະໄຕຣປິດົກ ພ້ອມທັງອັດຖະກະຖາ ຕາມແນວທາງພຣະເຖຣະວາດ ທີ່ໄດ້ຮວບຮວມໄວ້ໃນການສັງຄາຍະນາທັງສອງຄັ້ງ ໃຫ້ສຳເລັດພາຍໃນສາມປີ, ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ ຂອງພຣະພິກຂຸປະມານໜຶ່ງພັນຮູບ ຜູ້ເປັນສິດທິວິຫານິກ ຂອງພຣະອຸປັດຊາຂອງຕົນ.

තෙන ඛො පන සමයෙන මොග්ගලිපුත්තතිස්සත්ථෙරො කත්ථ නු ඛො අනාගතෙ සාසනං සුප්පතිට්ඨිතං ගවෙය්‍යාති උපපරික්ඛන්තො පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු සුප්පතිට්ඨිතං භවිස්සතීති ඤත්වා තෙසං තෙසං භික්ඛූනං භාරං කත්වා තෙ තෙ භික්ඛු තත්ථ තත්ථ පෙසෙසි.

ໃນສະໄໝນັ້ນ ພຣະໂມກຄັລລີບຸດຕິສສະເຖຣະ ເມື່ອພິຈາຣະນາເບິ່ງວ່າ “ໃນອະນາຄົດ ພຣະສາສະໜາຈັກຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ບ່ອນໃດໜໍ?” ກໍໄດ້ຮູ້ວ່າ ພຣະສາສະໜາຈັກຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນປັດຈັນຕະຊົນນະບົດ (ດິນແດນຊາຍແດນ), ຈຶ່ງໄດ້ມອບໝາຍພາຣະໃຫ້ແກ່ພຣະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວສົ່ງພຣະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນໄປໃນສະຖານທີ່ຕ່າງໆ.

මජ්ඣන්තිකත්ථෙරං කස්මීර ගණ්ධාර රට්ඨංපෙසෙසි ත්වං එතං රට්ඨං ගන්ත්වා තත්ථ සාසනං පතිට්ඨාපෙහීති මහාදෙවත්ථෙරං තථෙව වත්වා මහිංසකමණ්ඩලං පෙසෙසි. රක්ඛිතත්ථෙරංවනවාසීං, යොනකධම්මරක්ඛිතත්ථෙරං අපරන්තකං, මහාධම්මරක්ඛිතත්ථෙරං මහාරට්ඨං මහාරක්ඛිතත්ථෙරං යොනක ලොකං. මජ්ඣිමත්ථෙරං හිමවන්තදෙස භාගං, සොණත්ථෙරං-උත්තරත්ථෙරඤ්ච සුවණ්ණභූමිං. අත්තනො සද්ධිවිහාරිකං මහිණ්දත්ථෙරං ඉට්ටියත්ථෙරෙන උත්තියත්ථෙරෙන භද්දසාලත්ථෙරෙන සම්බලත්ථෙරෙන ච සද්ධිං තම්බපණ්ණිදීපං ගන්ත්වා එත්ථ සාසනං පතිට්ඨාපෙථාති. සබ්බෙපි තං තං දිසාභාගං ගච්ඡන්තා අත්තපඤ්චමා අගමිංසු සබ්බෙපි ථෙරා ගතගතට්ඨානෙ මනුස්සෙ පසාදෙත්වා සාසනං පතිට්ඨාපෙසුං.

ທ່ານໄດ້ສົ່ງພຣະມັດຊັນຕິກະເຖຣະ ໄປຍັງແຄວ້ນກັດສະມີຣະ ແລະ ຄັນທາຣະ ໂດຍຕຣັດວ່າ “ທ່ານຈົ່ງໄປຍັງແຄວ້ນນັ້ນ ແລ້ວສະຖາປະນາພຣະສາສະໜາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນເຖີ້ນ”. ທ່ານໄດ້ກ່າວຢ່າງດຽວກັນນັ້ນ ແລ້ວສົ່ງພຣະມະຫາເທວະເຖຣະ ໄປຍັງມະຫິສະກະມົນທົນ. ສົ່ງພຣະຣັກຂิຕະເຖຣະ ໄປຍັງວະນະວາສີປະເທດ, ສົ່ງພຣະໂຍນະກະທັມມະຣັກຂິຕະເຖຣະ ໄປຍັງອະປະຣັນຕະປະદેશ, ສົ່ງພຣະມະຫາທັມມະຣັກຂິຕະເຖຣະ ໄປຍັງມະຫາຣັດ, ສົ່ງພຣະມະຫາຣັກຂິຕະເຖຣະ ໄປຍັງໂຍນະກະໂລກ, ສົ່ງພຣະມັດຊິມະເຖຣະ ໄປຍັງດິນແດນຫິມະພານ, ສົ່ງພຣະໂສນະເຖຣະ ແລະ ພຣະອຸດຕະຣະເຖຣະ ໄປຍັງສຸວັນນະພູມ. ແລະ ໄດ້ສົ່ງພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ຜູ້ເປັນສິດທິວິຫານິກຂອງຕົນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອິດທິຍະເຖຣະ, ພຣະອຸດຕິຍະເຖຣະ, ພຣະພັດທະສາລະເຖຣະ, ແລະ ພຣະສຳພະລະເຖຣະ ໄປຍັງເກາະຕຳພະປັນນິ (ສີລັງກາ) ໂດຍສັ່ງວ່າ “ພວກທ່ານຈົ່ງໄປສະຖາປະນາພຣະສາສະໜາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນເຖີ້ນ”. ພຣະເຖຣະທັງໝົດ ເມື່ອເດີນທາງໄປຍັງທິດນັ້ນໆ ກໍໄດ້ໄປເປັນຄະນະຫ້າຮູບ (ມີຕົນເອງເປັນຄະນະຄົບຫ້າ). ພຣະເຖຣະທັງປວງ ເມື່ອໄປຮອດສະຖານທີ່ນັ້ນໆ ແລ້ວ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ມະນຸດທັງຫຼາຍເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ແລ້ວສະຖາປະນາພຣະສາສະໜາໄວ້ໄດ້.

මහිණ්දත්ථෙරො පන තම්බපණ්ණිදීපං ගන්ත්වා සාසනං පතිට්ඨාපෙහීති උපජ්ඣායෙන භික්ඛුසඞ්ඝෙන ච අජ්ඣිට්ඨො කාලො නු ඛො මෙ තම්බපණ්ණිදීපං ගන්තුං නොති උපධාරෙන්තො මුටසීවරඤ්ඤො මහල්ලකභාවං චින්තෙසි. අයං මහාරාජා මහල්ලකො, න සක්කා ඉමං ගණ්හිත්වා සාසනං පග්ගහෙතුං, ඉදානි පනස්ස පුත්තො දෙවානම්පියතිස්සො රජ්ජං කාරෙස්සති. තං ගණ්හිත්වා සක්කා භවිස්සති සාසනං පග්ගහෙතුං, හණ්ද යාව සො සමයො ආගච්ඡති තාව ඤාතකෙ ඔලොකෙම, පුන’දානි ඉමං ජනපදං ආගච්ඡෙය්‍යාම වා න වාති.

ສ່ວນພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ເມື່ອໄດ້ຮັບການຮ້ອງຂໍຈາກພຣະອຸປັດຊາ ແລະ ພຣະພິກຂຸສົງວ່າ “ຈົ່ງໄປສະຖາປະນາພຣະສາສະໜາໃນເກາະຕຳພະປັນນິເຖີ້ນ” ກໍໄດ້ພິຈາຣະນາເບິ່ງວ່າ “ເປັນເວລາອັນສົມຄວນແລ້ວຫຼືບໍ່ ທີ່ເຮົາຈັກໄປຍັງເກາະຕຳພະປັນນິ?” ແລ້ວຊົງດຳຣິເຖິງຄວາມຊະລາພາບຂອງພຣະເຈົ້າມຸຕະສີວະວ່າ “ພຣະມະຫາຣາດອົງນີ້ ຊົງຊະລາພາບແລ້ວ, ບໍ່ອາດຈະອາໄສພຣະອົງເພື່ອຍົກຍ້ອງພຣະສາສະໜາໄດ້, ແຕ່ບັດນີ້ ພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະອົງ ພຣະນາມວ່າ ເທວານຳປິຍະຕິດສະ ຈັກໄດ້ຄອງຣາດຊະສົມບັດ. ເມື່ອອາໄສພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຈັກສາມາດຍົກຍ້ອງພຣະສາສະໜາໄດ້. ເອົາເຖີ້ນ, ຕະຫຼອດເວລາທີ່ຍັງບໍ່ທັນຮອດເວລານັ້ນ ເຣົາຈົ່ງໄປຢ້ຽມຢາມຍາດຕິພີ່ນ້ອງກ່ອນ, ເພາະວ່າເຣົາຈັກໄດ້ກັບຄືນມາສູ່ຊົນນະບົດນີ້ອີກ ຫຼື ບໍ່ກໍບໍ່ຮູ້”.

සො එවං චින්තෙත්වා උපජ්ඣායඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච වන්දිත්වා අසොකාරාමතො නික්ඛම්ම තෙහි ඉට්ටියාදීහි චතූහි ථෙරෙහි සඞ්ඝමිත්තාය පුත්තෙන සුමනසාමණෙරෙන භණ්ඩුකෙනක ච උපාසකෙන සද්ධිං රාජගහනගර උපවත්තකෙ දක්ඛිණ ගිරිජනපදෙ චාරිකං චරමානො ඤාතකෙ ඔලොකෙන්තො ඡ මාසෙ අතික්කාමෙසි අථානුපුබ්බෙන මාතුනිවෙසනට්ඨානං වෙටිස නගරං නාම සම්පත්තො සම්පත්තඤ්ච පන ථෙරං දිස්වා ථෙරමාතා දෙවී පාදෙ සිරසා වන්දිත්වා භික්ඛං දත්වා ථෙරං අත්තනා කතං වෙටිසගිරි විහාරං නාම ආරොපෙසි.

ພຣະເຖຣະ (ພຣະມະຫິນທະ) ຄິດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະອຸປັດຊາ ແລະ ພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວສະເດັດອອກຈາກອະໂສກາຣາມ ພ້ອມດ້ວຍພຣະເຖຣະ ໔ ອົງ ມີພຣະອິດທິຍະເປັນຕົ້ນ, ກັບທັງສຸມະນະສາມະເນນ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງພຣະນາງສັງຄະມິດຕາ ແລະ ພັນທຸກອຸປາສົກ ຈາຣິກໄປໃນທັກຂິນະຄີຣິຊົນນະບົດ ໃກ້ກັບກຸງຣາຊະຄຶ ເພື່ອຢ້ຽມຢາມພຣະປະຍູຣະຍາດ ໂດຍໃຊ້ເວລາລ່ວງເລີຍໄປ ໖ ເດືອນ. ຈາກນັ້ນ, ໂດຍລຳດັບ ກໍໄດ້ສະເດັດເຖິງເມືອງເວທິສະ ອັນເປັນທີ່ປະທັບຂອງພຣະມານດາ. ເມື່ອພຣະເທວີ ຜູ້ເປັນພຣະມານດາຂອງພຣະເຖຣະ ໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະເຖຣະສະເດັດມາຮອດແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍອະພິວາດແທບພຣະບາດດ້ວຍສຽນເກົ້າ ຖວາຍບິນທະບາດ ແລ້ວນຳພຣະເຖຣະຂຶ້ນສູ່ເວທິສະຄີຣິວິຫານ ອັນເປັນວິຫານທີ່ພຣະນາງຊົງສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍພຣະອົງເອງ.

ථෙරො තස්මිං විහාරෙ නිසන්නො චින්තෙසි අම්හාකං ඉධ කත්තබ්බ කිච්චං නිට්ඨිතං. සමයො නු ඛො ඉදානි ලඞ්කාදිපං ගන්තුන්ති. තතො චින්තෙසි-අනුභවතු තාව මෙ පිතරා පෙසිතං අභිසෙකං දෙවානම්පියතිස්සො රතනත්තයගුණඤ්ච සුණාතු, ඡණත්ථඤ්ච නගරතො නික්ඛමිත්වා මිස්සකපබ්බතං අභිරූහතු තදා තං තත්ථ දක්ඛිස්සාමාති. අථාපරං එකමාසං තත්ථෙව වාසං කප්පෙසි.

ພຣະເຖຣະນັ່ງຢູ່ໃນວິຫານນັ້ນແລ້ວ ດຳຣິວ່າ: 'ກິດທີ່ພວກເຮົາຄວນເຮັດໃນທີ່ນີ້ ສຳເລັດແລ້ວ. ບັດນີ້ ເຖິງເວລາທີ່ຈະໄປສູ່ລັງກາທະວີບແລ້ວຫຼືບໍ່?' ຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງດຳຣິວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕิສສະ ຈົ່ງໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກທີ່ພຣະບິດາຂອງເຮົາຊົງສົ່ງມາໃຫ້ເສຍກ່ອນ, ແລະ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງໄດ້ສົດັບພຣະຄຸນຂອງພຣະຣັດຕະນະໄຕ, ແລະ ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດອອກຈາກພຣະນະຄອນເພື່ອຮ່ວມງານເທດສະການ ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນສູ່ພູເຂົາມິສສະກະ ເມື່ອນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງຈະພົບພຣະອົງໃນທີ່ນັ້ນ.' ຈາກນັ້ນ ພຣະເຖຣະຈຶ່ງໄດ້ພຳນັກຢູ່ທີ່ນັ້ນຕໍ່ໄປອີກ ໑ ເດືອນ.

මාසාතික්කමෙ සක්කො දෙවානමින්දො මහිණ්දත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච.’ කාලකතො භන්තෙ මුටසීවරාජා, ඉදානි දෙවානම්පියතිස්ස රාජා රජ්ජං කාරෙති. සම්මාසම්බුද්ධෙන ච තුම්හෙ ව්‍යාකතා අනාගතෙ මහිණ්දො නාම භික්ඛු තම්බපණ්ණිදීපං පසාදෙස්සතී’ති. තස්මා තිහ වො භන්තෙ කාලො දීපවරං ගමනාය, අහම්පි වො සහායො භවිස්සාමී.

ເມື່ອລ່ວງເລີຍໄປໄດ້ ໑ ເດືອນ, ທ້າວສັກກະເທວະຣາດ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ແລ້ວກາບທູນດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະເຈົ້າມຸຕະສີວະໄດ້ສະຫວັນຄົດແລ້ວ, ບັດນີ້ ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ຊົງຄອງຣາຊະສົມບັດຢູ່. ແລະ ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນທ່ານໄວ້ວ່າ "ໃນອະນາຄົດ ພິກຂຸຊື່ວ່າມະຫິນທະ ຈະເຮັດໃຫ້ຕຳພະປັນນິທະວີບເຫຼື້ອມໃສ". ເພາະສະນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ບັດນີ້ ຈຶ່ງເປັນເວລາອັນສົມຄວນທີ່ທ່ານຈະສະເດັດໄປສູ່ເກາະອັນປະເສີດນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອທ່ານດ້ວຍ.'

ථෙරො තස්ස වචනං සම්පටිච්ඡිත්වාඅත්තසත්තමො වෙටිස පබ්බතවිහාරා වෙහාසං උප්පතිත්ව අනුරාධපුරස්ස පුරත්ථිමාය දිසාය මිස්සකපබ්බතෙ පතිට්ඨහි යං එතරහි චෙතියපබ්බතොතිපි සඤ්ජානන්ති තස්සමිං දිවසෙ තම්බපණ්ණිදිපෙ ජෙට්ඨමූල නක්ඛත්තං නාම හොති රාජා නක්ඛත්තං ඝොසාපෙත්වා ඡණං කරොථාති අමච්චෙ ආණාපෙත්වා චත්තාලීස පුරිස සහස්සපරිවාරො නගරම්භා නික්ඛමිත්වා යෙන මිස්සකපබ්බතො තෙන පායාසි මිගවං කීළිතුකාමො අථ තස්මිං පබ්බතෙ අධිවත්ථා දෙවතා රඤ්ඤො ථෙරෙ දස්සෙස්සාමීති රොහිත මිගරූපං ගහෙත්වා අවිදූරෙ තිණපණ්ණානි ඛාදමානා විය චරති.

ພຣະເຖຣະຮັບຄຳຂອງທ້າວສັກກະແລ້ວ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະທັງໝົດ ໗ ອົງ (ມີພຣະອົງເອງເປັນທີ ໗) ໄດ້ເਹਾະຂຶ້ນສູ່ເວຫາຈາກເວທິສະບັນພົດວິຫານ ແລ້ວໄປປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງພູເຂົາມິສສະກະ ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງກຸງອະນຸຣາທະປຸຣະ ອັນເປັນພູເຂົາທີ່ໃນປັດຈຸບັນຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ ເຈຕິຍະບັນພົດ. ໃນວັນນັ້ນ, ໃນຕຳພະປັນນິທະວີບ ມີນັກຂັດຕະຣຶກຊື່ວ່າ ເຊດຖະມູນ (Jeṭṭhamūla). ພຣະຣາຊາຊົງຮັບສັ່ງໃຫ້ພວກອຳມາດປ່າວປະກາດງານນັກຂັດຕະຣຶກວ່າ "ຈົ່ງຈັດງານສະຫຼອງເທດສະການເຖີດ" ແລ້ວສະເດັດອອກຈາກພຣະນະຄອນ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໔໐,໐໐໐ ຄົນ ມຸ່ງໜ້າໄປທາງພູເຂົາມິສສະກະ ເພື່ອຊົງລ່າເນື້ອ. ຄັ້ງນັ້ນ, ເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ທີ່ພູເຂົານັ້ນ ດຳຣິວ່າ "ເຮົາຈະສະແດງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໃຫ້ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດ" ຈຶ່ງແປງກາຍເປັນກວາງແດງ ທຳທ່າຄືກິນຫຍ້າແລະໃບໄມ້ຢູ່ບໍ່ໄກ.

රාජා දිස්වා අයුත්තං දානි පමත්තං විජ්ඣිතුන්ති ජීයං පොඨෙසි. මගො අම්බත්ථලමග්ගං ගහෙත්වා පලායිතුං ආරභි රාජාපි පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබණ්ධන්තො අම්බත්ථලමෙව ආරුහි. මිගො ථෙරානං අවිදූරෙ අන්තරධායි.

ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນແລ້ວ ຊົງດຳຣິວ່າ "ການຈະຍິງສັດທີ່ກຳລັງເພີດເພີນຢູ່ນັ້ນ ບໍ່ສົມຄວນເລີຍ" ຈຶ່ງໄດ້ດີດສາຍທະນູ (ເພື່ອໃຫ້ສັນຍານ). ກວາງນັ້ນກໍເລີ່ມແລ່ນໜີໄປຕາມທາງສູ່ອຳພັດຖະລະ. ພຣະຣາຊາກໍຊົງໄລ່ຕິດຕາມໄປຢ່າງກະຊັ້ນຊິດ ຈົນສະເດັດຂຶ້ນສູ່ອຳພັດຖະລະນັ້ນເອງ. ແລ້ວກວາງນັ້ນກໍອັນຕະຣະທານຫາຍຕົວໄປໃນທີ່ບໍ່ໄກຈາກພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ.

මහිණ්දත්ථෙරො රාජානං අවිදූරෙ ආගච්ඡන්තං’මමංයෙව රාජා පස්සතු, මා ඉතරෙ’ති අධිට්ඨහිත්වා’තිස්ස! තිස්ස! ඉතො එහී’ති ආහ. රාජා සුත්වා චින්තෙසි-ඉමස්මිං තම්බපණ්ණිදීපෙ ජාතො මං තිස්සොති නාමං ගහෙත්වා ආලපිතුං සමත්ථො නාම නත්ථි. අයම්පන ඡින්නභින්නපටධරො භණ්ඩුකාසාව වසනො මං නාමෙන ආලපති, කො නු ඛො අයං භවිස්සති මනුස්සො වා අමනුස්සො වාති. ථෙරො ආහ.

ພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ເຫັນພຣະຣາຊາສະເດັດເຂົ້າມາໃກ້ ຈຶ່ງໄດ້ອະທິສຖານວ່າ "ຂໍໃຫ້ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນແຕ່ເຮົາຜູ້ດຽວ ເທົ່ານັ້ນ, ຢ່າຟ້າວໃຫ້ເຫັນທ່ານອື່ນເລີຍ" ແລ້ວຮ້ອງເອີ້ນວ່າ: "ຕິສສະ! ຕິສສະ! ຈົ່ງມາທາງນີ້!" ພຣະຣາຊາຊົງສົດັບແລ້ວ ຊົງດຳຣິວ່າ: "ຜູ້ທີ່ເກີດໃນຕຳພະປັນນິທະວີບນີ້ ທີ່ຈະສາມາດເອີ້ນຊື່ເຮົາວ່າ 'ຕິສສະ' ນັ້ນ ບໍ່ມີເລີຍ. ແຕ່ຜູ້ນີ້ ຫົ່ມຜ້າຂາດໆ ຕັດໆ ໂກນຫົວ ແລະ ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າກາສາວະພັດ ມາເອີ້ນຊື່ເຮົາ, ຜູ້ນີ້ຈະເປັນໃຜກັນແທ້ ນໍ ເປັນມະນຸດ ຫຼື ອະມະນຸດ?" ພຣະເຖຣະຈຶ່ງກ່າວວ່າ:

සමණා මයං මහාරාජ - ධම්මරාජස්ස සාවකා,තවෙව අනුකම්පාය - ජම්බුදීපා ඉධාගතාති;

"ມະຫາຣາດ, ພວກຂ້າມາເປັນສະມະນະ - ເປັນສາວົກຂອງພຣະທັມມະຣາດ, ເພາະຄວາມອະນຸເຄາະແກ່ພຣະອົງນັ້ນເອງ - ຈຶ່ງໄດ້ເດີນທາງມາຈາກຊົມພູທະວີບ."

තෙන සමයෙන දෙවානම්පියතිස්ස රාජා ච අසොකධම්මරාජා ච අදිට්ඨ සහායකා හොන්ති. දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤෙ ච පුඤ්ඤානුභාවෙන ඡාතපබ්බතපාදෙ එකස්මිං වෙළුගුම්බෙ තිස්සො වෙළුයට්ඨියො නිබ්බත්තිංසු එකා ලතායට්ඨි නාම, එකා පුප්ඵයට්ඨි නාම එකා සකුණයට්ඨි නාම. තාසු ලතායට්ඨි සයං රජතවණ්ණා හොති තං අලඞ්කරිත්වා උප්පන්නලතා කඤ්චන වණ්ණා ඛායති පුප්ඵයට්ඨියං පන නීල-පීත-ලොහිත-ඔදාත-කාළවණ්ණානි පුප්ඵානි සුචිභත්තවණ්ට පත්ත කිඤ්ජක්ඛා හුත්වා ඛායන්ති සකුණයට්ඨියං හංසකුක්කුට-ජීවංජීවකාදයො සකුණා නානාප්පකාරානි ච චතුප්පදානි සජීවානි විය ඛායන්ති සමුද්දතොපිස්ස මුත්තා-මණි-වෙළුරියාදි අනෙකවිහිතං රතනං උප්පජ්ජි.

ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ແລະ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ຊົງເປັນສະຫາຍທີ່ບໍ່ເຄີຍພົບກັນມາກ່ອນ. ແລະ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພຣະຣາຊະກຸສົນຂອງພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ, ທີ່ເຊີງເຂົາຊາຕະ ໃນກໍໄຜ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ໄດ້ມີລຳໄຜ່ອັດສະຈັນ ໓ ລຳ ບັງເກີດຂຶ້ນ ຄື: ລຳເຄືອໄມ້ ໑, ລຳດອກໄມ້ ໑, ແລະ ລຳນົກ ໑. ໃນບັນດາລຳໄຜ່ເຫຼົ່ານັ້ນ, ລຳເຄືອໄມ້ມີສີເງິນເອງ ແລະ ເຄືອໄມ້ທີ່ຂຶ້ນປະດັບລຳໄຜ່ນັ້ນປະກົດເປັນສີທອງ. ສ່ວນລຳດອກໄມ້ ມີດອກໄມ້ສີຂຽວ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ ແລະ ສີດຳ ປະກົດມີກ້ານ, ກີບ ແລະ ເກສອນອັນງົດງາມ. ສ່ວນລຳນົກ ມີຝູງນົກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຫົງ, ໄກ່ປ່າ, ນົກຊີວັນຊີວົກ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ສັດສີ່ຕີນຊະນິດຕ່າງໆ ປະກົດຄືກັບມີຊີວິດຢູ່ແທ້ໆ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຣັດຕະນະຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນ ເປັນຕົ້ນ ກໍໄດ້ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກມະຫາສະໝຸດເພື່ອພຣະອົງ.

තම්බපණ්ණියං පන අට්ඨමුත්තං උප්පජ්ජිංසු-භයමුත්තා ගජමුත්තා රථමුත්තා ආමලකමුත්තා චලයමුත්තා අඞ්ගුලීවෙඨකමුත්තා කකුධඵලමුත්තා පාකතිකමුත්තාති සො තා ච යට්ඨියො තා ච මුත්තායො අඤ්ඤ්ච බහුං රතනං අසොකස්ස ධම්මරඤ්ඤො පණ්ණාකාරත්ථාය පෙසෙසි. අසොකොපි පසීදිත්වා පඤ්ච රාජකකුධභණ්ඩානිචෙව අඤ්ඤෙ ච අභිසෙකත්ථාය බහූපණ්ණාකාරෙ පහිණි. න කෙවලඤ්ච එතං ආමිස පණ්ණාකාරං, ඉමං කිර ධම්ම පණ්ණාකාරම්පි පෙසෙසි.

ສ່ວນໃນເກາະຕຳພະປັນນິ ກໍມີໄຂ່ມຸກ ໘ ຊະນິດ ບັງເກີດຂຶ້ນ ຄື: ໄຂ່ມຸກມ້າ, ໄຂ່ມຸກຊ້າງ, ໄຂ່ມຸກຣົດ, ໄຂ່ມຸກໝາກຂາມປ້ອມ, ໄຂ່ມຸກກຳໄລ, ໄຂ່ມຸກແຫວນ, ໄຂ່ມຸກໝາກຕູມ ແລະ ໄຂ່ມຸກທຳມະດາ. ພຣະອົງ (ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ) ໄດ້ສົ່ງລຳໄຜ່ເຫຼົ່ານັ້ນ, ໄຂ່ມຸກເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະ ຣັດຕະນະອື່ນໆ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄປຖວາຍເປັນເຄື່ອງຣາຊະບັນນາການແກ່ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ. ພຣະເຈົ້າອະໂສກກໍຊົງມີພຣະຣາຊະຫະລຶໄທເຫຼື້ອມໃສ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງສົ່ງເຄື່ອງກົກກຸດທະພັນທັງ ໕ ແລະ ເຄື່ອງຣາຊະບັນນາການອື່ນໆ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອໃຊ້ໃນພິທີຣາຊາພິເສກ. ແລະ ບໍ່ພຽງແຕ່ເຄື່ອງຣາຊະບັນນາການທາງວັດຖຸ (ອາມິສສະບັນນາການ) ເທົ່ານັ້ນ, ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະອົງຍັງໄດ້ຊົງສົ່ງເຄື່ອງບັນນາການທາງທັມ (ທັມມະບັນນາການ) ນີ້ໄປຖວາຍອີກດ້ວຍວ່າ:

‘‘අහං බුද්ධඤ්ච ධම්මඤ්ච-සඞ්ඝඤ්ච සරණං ගතො,උපාසකත්තං වෙදෙසිං-සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ,ඉමෙසු තීසු වත්ථූසු-උන්නමෙසු නරුත්තම,චිත්තං පසාදයිත්වාන-සද්ධාය සරණං වජා’ති;

’’

"ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຖິງພຣະພຸດ, ພຣະທັມ ແລະ ພຣະສົງ ເປັນທີ່ເພິ່ງ, ໄດ້ສະແດງຕົນເປັນອຸປາສົກໃນພຣະສາສະໜາຂອງພຣະສາກະຍະບຸດ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ມະນຸດ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນວັດຖຸທັງສາມອັນຍອດຢ້ຽມນີ້ ແລ້ວເຖິງເປັນທີ່ເພິ່ງດ້ວຍສັດທາເຖີດ."

රාජා අවිරසුතං සාසනපවත්තිං අනුස්සරමානො ථෙරස්ස තං ‘‘සමණාමයං මහාරාජ ධම්මරාජස්ස සාවකා‘‘ති වචනං සුත්වා අය්‍යා නු ඛො ආගතාති තාවදෙව ආවුධං නික්ඛිපිත්වා එකමන්තං නිසීදි සම්මොදනීයං කථං කථයමානො, සම්මොදනීයකථං කුරුමානෙයෙව තස්මිං තානිපි චත්තාලීස පුරිසසහස්සානි ආගන්ත්වා තං පරිවාරෙසුං. තදා ථෙරො ඉතරෙපි ජනෙ දස්සෙසි.

ພຣະຣາຊາຊົງຣະນຶກເຖິງຂ່າວສານແຫ່ງພຣະສາສະໜາທີ່ໄດ້ສົດັບມາບໍ່ດົນນັ້ນ, ເມື່ອໄດ້ສົດັບຄຳຂອງພຣະເຖຣະວ່າ "ມະຫາຣາດ, ພວກຂ້າມາເປັນສະມະນະ - ເປັນສາວົກຂອງພຣະທັມມະຣາດ" ກໍຊົງດຳຣິວ່າ "ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍສະເດັດມາແລ້ວໜໍ" ຈຶ່ງໄດ້ວາງສັສຕຣາວຸດລົງໃນທັນທີ ແລ້ວປະທັບນັ່ງຢູ່ສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ ຊົງກ່າວປາໄສສະແດງຄວາມຍິນດີຕໍ່ກັນ. ໃນຂະນະທີ່ຊົງສົນທະນາປາໄສຢູ່ນັ້ນ, ບໍລິວານທັງ ໔໐,໐໐໐ ຄົນນັ້ນກໍໄດ້ມາຮອດ ແລະ ເຂົ້າໄປຫ້ອມລ້ອມພຣະອົງໄວ້. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະເຖຣະຈຶ່ງໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນບັນດາທ່ານທີ່ເຫຼືອ (ທີ່ຮ່ວມເດີນທາງມາດ້ວຍ).

රාජා දිස්වා ඉමෙ කදා ආගතාති පුච්ඡි මයා සද්ධිංයෙව මහා රාජාති. ඉදානි පන ජම්බුදීපෙ අඤ්ඤ්ඤොපි එවරූපා සමණා සන්තීති. මහාරාජ එතරහි ජම්බුදීපො කාසාව පජ්ජොතො ඉසිවාතපරිවාතො, තස්මිං-

ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງຕຣັດຖາມວ່າ: "ທ່ານເຫຼົ່ານີ້ມາຮອດຕັ້ງແຕ່ຕອນໃດ?" ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ: "ມາພ້ອມກັບຂ້ານ້ອຍນັ້ນເອງ, ມະຫາຣາດ." "ບັດນີ້ ໃນຊົມພູທະວີບ ຍັງມີສະມະນະຜູ້ມີຮູບແບບຢ່າງນີ້ຢູ່ນັ້ນບໍ?" "ມະຫາຣາດ, ໃນເວລານີ້ ຊົມພູທະວີບຮຸ່ງເຮືອງໄປດ້ວຍຜ້າກາສາວະພັດ ແລະ ອົບອວນໄປດ້ວຍສາຍລົມແຫ່ງພຣະຣືສີ (ພຣະອະຣິຍະເຈົ້າ), ໃນຊົມພູທະວີບນັ້ນ:"

‘‘තෙ විජ්ජා ඉද්ධිපත්තා ච චෙතොපරියාය කොචිදා,ඛීණාසාව අරහන්තො-බහූ බුද්ධස්ස සාවකාති’’;

"ພຣະສາວົກຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ໄດ້ບັນລຸວິຊາສາມ, ບັນລຸອິດທິຣິດ, ສະຫຼາດໃນເຈໂຕປະຣິຍະສາດ, ເປັນພຣະອະຣະຫັນຜູ້ສິ້ນກິເລດແລ້ວ ມີຢູ່ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ."

අථ රාජා භන්තෙ ස්වෙ රථං පෙසෙස්සාමි. තං අභිරූහිත්වා ආගච්ඡෙය්‍යාථාති වත්වා පක්කාකමි ථෙරො අචිරපක්කන්තස්ස රඤ්ඤො සුමණසාමණෙරං ආමන්තෙසි එහි ත්වං සුමන ධම්මසවනකාලං ඝොසෙහීති සාමණෙරො අභිඤ්ඤාපාදකං චතුත්ථජ්ඣානං සමාපජ්ජිත්වා වුට්ඨාය අධිට්ඨහිත්වා සමාහිතෙන චිත්තෙන සකලතම්බපණ්ණිදීපං සාචෙන්තො ධම්මසවනකාලං ඝොසෙසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຈຶ່ງກາບທູນວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ມື້ອື່ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະສົ່ງຣົດມ້າໄປຮັບ. ຂໍທ່ານຈົ່ງຂຶ້ນຣົດມ້ານັ້ນແລ້ວສະເດັດໄປເຖີດ" ແລ້ວສະເດັດກັບໄປ. ເມື່ອພຣະຣາຊາສະເດັດກັບໄປບໍ່ດົນ, ພຣະເຖຣະຈຶ່ງໄດ້ຮ້ອງເອີ້ນສຸມະນະສາມະເນນວ່າ: "ມາພີ້, ສຸມະນະ, ເຈົ້າຈົ່ງປ່າວປະກາດເວລາຟັງທັມເຖີດ." ສາມະເນນເຂົ້າຈະຕຸຕະຊານອັນເປັນບາດຖານແຫ່ງອະພິນຍາ ແລ້ວອອກຈາກຊານ ອະທິສຖານຈິດ ແລະ ດ້ວຍຈິດທີ່ຕັ້ງໝັ້ນ ໄດ້ປ່າວປະກາດເວລາຟັງທັມໃຫ້ດັງກ້ອງສະໜັ່ນໄປທົ່ວເກາະຕຳພະປັນນິທະວີບ.

සාමණෙරස්ස සද්දං සුත්වා භුම්මා දෙවතා සද්දමනුස්සාවෙසු, එතෙනුපායෙන යාව බ්‍රහ්මලොකා සද්දො අබ්භුග්ගඤ්ඡි. තෙන සද්දෙන මහාදෙවතා සන්නිපාතො අහොසි ථෙරො මහන්තං දෙවතා සන්තිපාතං දිස්වා සමචිත්තසුත්තන්තං කථෙසි. කථා පරියොසානෙ අසඞ්ඛෙය්‍යානං දෙවානං ධම්මාභිසමයො අහොසි. බහූ නාග සුපණ්ණා ච සරණෙසු පතිට්ඨහිංසු. අථ තස්සා රත්තියා අච්චයෙන රාජා ථෙරානං රථං පෙසෙසි. ථෙරා න මයං රථං ආරුහාම. ගච්ඡ ත්වං, පච්ඡා මයං ආගච්ඡිස්සාමාති වත්වා වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා අනුරාධපුරස්ස පච්ඡිමදිසාය පඨමක චෙතියට්ඨානෙ ඔතරිංසු.

ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຂອງສາມະເນນ, ພູມມະເທວະດາທັງຫຼາຍກໍໄດ້ຮ້ອງບອກຕໍ່ໆ ກັນໄປ, ດ້ວຍວິທີນີ້ ສຽງນັ້ນຈຶ່ງດັງຂຶ້ນໄປຈົນເຖິງພຣົມມະໂລກ. ດ້ວຍສຽງນັ້ນ ຈຶ່ງເກີດການປະຊຸມກັນຄັ້ງໃຫຍ່ຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ. ພຣະເຖຣະເຫັນການປະຊຸມກັນຄັ້ງໃຫຍ່ຂອງເຫຼົ່າເທວະດານັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງສະມະຈິດຕະສູດ. ເມື່ອຈົບພຣະທັມມະເທສະນາ, ເທວະດາຈຳນວນອະສົງໄຂໄດ້ບັນລຸທັມ. ພະຍານາກ ແລະ ຄຣຸດ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນໄຕຣະສະຣະນະຄົມ. ຄັ້ງນັ້ນ, ເມື່ອລ່ວງຣາຕີຜ່ານໄປ, ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງສົ່ງຣົດມ້າໄປຮັບພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ. ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: "ພວກອາຕະມາພາບຈະບໍ່ຂຶ້ນຣົດມ້າດອກ. ທ່ານຈົ່ງກັບໄປກ່ອນເຖີດ, ພວກອາຕະມາພາບຈະໄປຕາມຫຼັງ" ແລ້ວເຫາະຂຶ້ນສູ່ເວຫາ ໄປລົງປະທັບຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ຕັ້ງປະຖົມມະເຈດີ ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງກຸງອະນຸຣາທະປຸຣະ.

රාජාපි සාරථිං පෙසෙත්වා අන්තො නිවෙසනෙ මණ්ඩපං පටියාදෙත්වා චින්තෙසි’ නිසීදිස්සන්ති නු ඛො අය්‍යා ආසනෙ න නිසීදිස්සන්තී‘‘ති. තස්සෙවං චින්තයන්තස්සෙව සාරථි නගරද්වාරං පත්වා අද්දස ථෙරෙ පඨමතරං ආගන්ත්වා කායබණ්ධනං බණ්ධිත්වා චීවරං පාරුපන්තෙ, දිස්වා අතිවිය පසන්නමානසො හුත්වා ආගන්ත්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසි ආගතා දෙව ථෙරාති.

ພຣະຣາຊາຊົງສົ່ງນາຍສາຣະຖີໄປແລ້ວ ກໍຊົງຈັດຕຽມມົນທົບໄວ້ພາຍໃນພຣະຣາຊະວັງ ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ: "ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈະນັ່ງເທິງອາສະນະ ຫຼື ຈະບໍ່ນັ່ງນໍ?" ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງຊົງດຳຣິຢູ່ນັ້ນ, ນາຍສາຣະຖີເດີນທາງໄປຮອດປະຕູເມືອງ ກໍໄດ້ເຫັນພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເດີນທາງມາຮອດກ່ອນແລ້ວ ກຳລັງຮັດປະຄົດແອວ ແລະ ຫົ່ມຈີວອນຢູ່. ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ກໍມີຈິດເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງຟ້າວກັບມາທູນພຣະຣາຊາວ່າ: "ຂ້າແດ່ສົມເດັດພຣະຣາຊາ, ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍສະເດັດມາຮອດແລ້ວ."

රාජා රථං ආරුළ්හාති පුච්ඡි න ආරූළ්හා දෙව, අපි ච පච්ඡතො නික්ඛමිත්වා පඨමතරං ආගන්ත්වා පාචීනද්වාරෙ ඨිතාති. රාජා රථං න ආරුභිංසූතී සුත්වා තෙන හි භණෙ භුම්මත්ථරණ සඞ්ඛෙපෙන ආසනානි පඤ්ඤාපෙථාති වත්වා පටිපථා ආගමාසි අමච්චා පථවියං තට්ටිකං පඤ්ඤාපෙත්වා උපරි කොජවකාදීනි විචිත්තත්ථරණානි පඤ්ඤාපෙසුං රාජාපි ගන්ත්වා ථෙරෙ වන්දිත්වා මහිණ්දත්ථෙරස්ස හත්ථතො පත්තං ගහෙත්වා මහතියා පූජාය ච සක්කාරෙන ච ථෙරෙ පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙත්වා අනුලාදෙවී පමුඛා පඤ්ච ඉත්ථිසතානි ථෙරානං අභිවාදනං පූජාසක්කාරඤ්ච කාරොනතූති පක්කොසාපෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. ථෙරො රඤ්ඤො සපරිජනස්ස ධම්මරතනවස්සං වස්සෙන්තො පෙතවත්ථුං-විමානවත්ථුං-සච්චසංයුත්තඤ්ච කථෙසි. තං සුත්වා තානිපි පඤ්ච ඉත්ථිසතානි සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරිංසු.

ພຣະຣາຊາຕຣັດຖາມວ່າ: "ພວກເພິ່ນຂຶ້ນຣົດມ້າບໍ?" ນາຍສາຣະຖີກາບທູນວ່າ: "ບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນຂ້ານ້ອຍ, ແຕ່ພວກເພິ່ນອອກເດີນທາງຕາມຫຼັງ ແລ້ວມາຮອດກ່ອນ ແລະ ຢືນລໍຖ້າຢູ່ທີ່ປະຕູທິດຕາເວັນອອກ." ພຣະຣາຊາຊົງສົດັບວ່າພວກເພິ່ນບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນຣົດມ້າ ຈຶ່ງຮັບສັ່ງວ່າ: "ຖ້າຢ່າງນັ້ນ, ພວກເຈົ້າຈົ່ງປູລາດອາສະນະເທິງພື້ນດິນໂດຍໄວເຖີດ" ແລ້ວສະເດັດອອກໄປຕ້ອນຮັບ. ພວກອຳມາດໄດ້ປູສາດລົງເທິງພື້ນດິນ ແລ້ວປູລາດຜ້າຂົນສັດອັນມີລວດລາຍງົດງາມໄວ້ທາງເທິງ. ພຣະຣາຊາສະເດັດໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ, ຊົງຮັບບາດຈາກພຣະຫັດຂອງພຣະມະຫິນທະເຖຣະ, ແລ້ວຊົງຖວາຍພັດຕາຫານອັນປະນີດ ທັງຂອງຂົບຄ້ຽວແລະຂອງບໍລິໂພກ ແກ່ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍດ້ວຍພຣະຫັດຂອງພຣະອົງເອງ ດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບແລະບູຊາຢ່າງຍິ່ງ. ຈາກນັ້ນ ໄດ້ຊົງຮັບສັ່ງໃຫ້ເອີ້ນສະຕີ ໕໐໐ ຄົນ ມີພຣະນາງອະນຸລາເທວີເປັນປະທານ ມາຖວາຍອະພິວາດແລະບູຊາສັກກາຣະພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ ແລ້ວປະທັບນັ່ງຢູ່ສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະເຖຣະໄດ້ສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາອັນປຽບເໝືອນຫ່າຝົນແຫ່ງຣັດຕະນະຄືທັມ ແກ່ພຣະຣາຊາແລະບໍລິວານ ໂດຍສະແດງເລື່ອງ ເປຕະວັດຖຸ, ວິມານະວັດຖຸ ແລະ ສັດຈະສັງຍຸດ. ເມື່ອໄດ້ສົດັບພຣະທັມມະເທສະນານັ້ນ, ສະຕີທັງ ໕໐໐ ຄົນນັ້ນກໍໄດ້ບັນລຸໂສດາປັດຕິຜົນ.

තදා නාගරා ථෙරානං ගුණෙ සුත්වා ථෙරෙ දට්ඨුං න ලභාමාති උපක්කොසන්ති අථ රාජා ඉධ ඔකාසො නත්ථීති චින්තෙත්වා,’ගච්ඡථ භණෙ හත්ථිසාලං පටිජග්ගිත්වා වාලුකං ඔකිරිත්වා පඤ්චවණ්ණානි පුප්ඵානි විකිරිත්වා විතානං බණ්ධිත්වා මඞ්ගල හත්ථිට්ඨානෙ ථෙරානං ආසනානි පඤ්ඤාපෙථා’ති ආහ, අමච්චා තථා අකංසු.

ໃນເວລານັ້ນ, ຊາວເມືອງທັງຫຼາຍໄດ້ຍິນກິດຕິສັບຄຸນງາມຄວາມດີຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ ແລ້ວພາກັນຈົ່ມວ່າ: "ພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ເຂົ້າເຝົ້າເຫັນພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເລີຍ." ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ "ໃນທີ່ນີ້ບໍ່ມີບ່ອນວ່າງພໍເລີຍ" ຈຶ່ງຮັບສັ່ງວ່າ: "ພວກເຈົ້າຈົ່ງໄປທຳຄວາມສະອາດໂຮງຊ້າງ, ໂຮຍຊາຍ, ຫວ່ານດອກໄມ້ ໕ ສີ, ກາງເພດານ ແລ້ວຈັດຕຽມອາສະນະຖວາຍພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ ຢູ່ທີ່ໂຮງຊ້າງມຸງຄຸນເຖີດ." ພວກອຳມາດກໍໄດ້ເຮັດຕາມຮັບສັ່ງນັ້ນ.

ථෙරො තත්ථ ගන්ත්වා නිසීදිත්වා දෙවදූතසුත්තන්තං කථෙසි කථා පරියොසානෙ පාණසහස්සං සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි තථා හත්ථිසාලා සම්බාධාති දක්ඛිණද්වාරෙ නණ්දනුය්‍යානෙ ආසනං පඤ්ඤාපෙසුං. ථෙරො තත්ථ නිසීදිත්වා ආසිවිසොපම සුත්තන්තං කථෙසි. තම්පි සුත්වා පාණසහස්සං සොතාපත්තිඵලං පටිලභි එවං ආගතදිවසතො දුතියදිවසෙ අඩ්ඪතෙය්‍යානං පාණසහස්සානං ධම්මාභිසමයො අහොසි.

ພຣະເຖຣະສະເດັດໄປທີ່ນັ້ນແລ້ວນັ່ງລົງ ສະແດງເທວະທູຕະສູດ. ເມື່ອຈົບພຣະທັມມະເທສະນາ, ປະຊາຊົນ ໑,໐໐໐ ຄົນ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນໂສດາປັດຕິຜົນ. ເນື່ອງຈາກໂຮງຊ້າງນັ້ນຄັບແຄບເກີນໄປ, ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ຈັດຕຽມອາສະນະໄວ້ທີ່ສວນນັນທະໂນທະຍານ ທາງທິດໃຕ້. ພຣະເຖຣະປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ສະແດງອາສີວິສູປະມະສູດ. ເມື່ອໄດ້ສົດັບພຣະທັມມະເທສະນານັ້ນ, ປະຊາຊົນອີກ ໑,໐໐໐ ຄົນ ກໍໄດ້ບັນລຸໂສດາປັດຕິຜົນ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ໃນວັນທີສອງນັບແຕ່ວັນທີ່ສະເດັດມາຮອດ, ຈຶ່ງມີຜູ້ບັນລຸທັມທັງໝົດ ໒,໕໐໐ ຄົນ.

ථෙරස්ස නණ්දනවනෙ ආගතාගතාහි කුලිත්ථීහි කුලසුණ්හාහි කුලකුමාරීහි සද්ධි සමොදමානස්සෙව සායණ්හසමයො ජාතො, ථෙරො කාලං සල්ලක්ඛෙත්වා ගච්ඡාමි’දානි මිස්සක පබ්බතන්ති උට්ඨහි. අමච්චා මහාමෙඝවනුය්‍යානෙ ථෙරෙ වාසෙසුං රාජාපි ඛො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන ථෙරස්ස සමීපං ගන්ත්වා සුඛසයිතභාවං පුච්ඡිත්වා කප්පති භන්තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ආරාමොති පුච්ඡි. ථෙරො කප්පති මහාරාජාති ආහ.

ໃນຂະນະທີ່ພຣະເຖຣະກຳລັງສົນທະນາປາໄສກັບພວກສະຕີຜູ້ມີຕະກູນ, ລູກສະໄພ້ຜູ້ມີຕະກູນ ແລະ ກຸມມາຣີຜູ້ມີຕະກູນ ທີ່ພາກັນມາສູ່ສວນນັນທະວັນຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍນັ້ນ, ເວລາກໍລ່ວງເຂົ້າສູ່ຍາມແລງ. ພຣະເຖຣະກຳນົດເວລາແແລ້ວ ຈຶ່ງລຸກຂຶ້ນກ່າວວ່າ: "ບັດນີ້ ອາຕະມາພາບຈະກັບໄປສູ່ພູເຂົາມິສສະກະ." ພວກອຳມາດຈຶ່ງໄດ້ນິມົນໃຫ້ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍພັກຜ່ອນຢູ່ທີ່ສວນມະຫາເມຄະວັນໂນທະຍານ. ຄັ້ງນັ້ນ, ເມື່ອລ່ວງຣາຕີຜ່ານໄປ, ພຣະຣາຊາກໍໄດ້ສະເດັດໄປຫາພຣະເຖຣະ, ຊົງຕຣັດຖາມເຖິງການຈຳວັດອັນເປັນສຸກ ແລ້ວກາບທູນຖາມວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອາຣາມ (ສວນ) ສົມຄວນແກ່ພຣະພິກຂຸສົງຫຼືບໍ່?" ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ: "ສົມຄວນ, ມະຫາຣາດ."

රාජා තුට්ඨො සුවණ්ණ භිංකාරං ගහෙත්වා ථෙරස්ස හත්ථෙ උදකං පාතෙත්වා මහාමෙඝවනුය්‍යානං අදාසි ථෙරො පුනදිවසෙපි රාජගෙහෙයෙව භුඤ්ජිත්වා නණ්දනවනෙ අනමතග්ගියානි කථෙසි. පුන දිවසෙ අග්ගික්ඛණ්ධොපම සුත්තන්තං කථෙසි. එතෙනෙව උපායෙන සත්ත දිවසානි කථෙසි අඩ්ඪ නචමානං පාණසහස්සානං ධම්මාභිසමයො අහොසි. සත්තමෙ දිවසෙ පන ථෙරො අන්තොපුරෙ රඤ්ඤො අප්පමාද සුත්තන්තං කථයිත්වා චෙතියගිරිමෙව අගමාසි.

ພຣະຣາຊາຊົງມີພຣະຣາຊະຫະລຶໄທຍິນດີ ຈຶ່ງຊົງຈັບພຣະເຕົ້ານ້ຳຄຳ ຫຼັ່ງນ້ຳລົງເທິງພຣະຫັດຂອງພຣະເຖຣະ ແລ້ວຖວາຍສວນມະຫາເມຄະວັນໂນທະຍານ. ໃນວັນຕໍ່ມາ, ພຣະເຖຣະສັນພັດຕາຫານໃນພຣະຣາຊະວັງນັ້ນເອງ ແລ້ວສະແດງອະນາມະຕັກຄິຍະສູດ ຢູ່ທີ່ສວນນັນທະວັນ. ໃນວັນຕໍ່ມາ, ພຣະເຖຣະສະແດງອັກຄິກຂັນໂທປະມະສູດ. ດ້ວຍວິທີນີ້, ພຣະເຖຣະໄດ້ສະແດງທັມຕະຫຼອດ ໗ ວັນ, ຈຶ່ງມີຜູ້ບັນລຸທັມທັງໝົດ ໘,໕໐໐ ຄົນ. ສ່ວນໃນວັນທີເຈັດ, ພຣະເຖຣະໄດ້ສະແດງອັບປະມາທะສູດແກ່ພຣະຣາຊາພາຍໃນພຣະຣາຊະວັງ ແລ້ວສະເດັດກັບຄືນສູ່ເຈຕິຍະຄີຣິນັ້ນເອງ.

අථ ඛො රාජා ථෙරො ආයාචිතො සයමෙවාගතො, තස්මා තස්ස අනාපුච්ඡා ගමනම්පි භවෙය්‍යාති චින්තෙත්වා රථං අභිරූහිත්වා, චෙතියගිරිං අගමාසි මහතා රාජානුභාවෙන ගන්ත්වා ථෙරානං සන්තිකං උපසඞ්කමන්තො අතිවිය කිලන්තරූපො හුත්වා උපසඞ්කමි. තතො නං ථෙරො ආහ කස්මා ත්වං මහාරාජ එවං කිලම මානො ආගතොති. තුම්හෙ මම ගාළ්හං ඔවාදං දත්වා ඉදානි ගන්තුකාමා නුඛොති ජානනත්ථං භන්තෙති. න මයං මහාරාජ ගන්තුකාමා, අපි ච වස්සුපනායික කාලොනමායං සමණෙන නාම වස්සුපනායිකං ඨානං ඤාතුං වට්ටතීති. රාජාපි ඛො තංඛණංයෙව කරණ්ඩක චෙතියඞ්ගණං පරික්ඛිපිත්වා අට්ඨසට්ඨියා ලෙණෙසු කම්මං පට්ඨපෙත්වා නගරමෙව අගමාසි.

ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ 'ພຣະເຖຣະອັນເຮົາອັງເຊີນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດມາເອງ, ເພາະສະນັ້ນ ການຫຼີກໄປໂດຍບໍ່ບອກກ່າວແກ່ເຮົາ ກໍເພິ່ງມີໄດ້' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງສະເດັດຂຶ້ນຊົງຣົດ ໄປຍັງພູເຂົາເຈຕິຍະຄີຣີ ດ້ວຍຣາຊານຸພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເມື່ອສະເດັດເຂົ້າໄປໃກ້ສຳນັກຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ ກໍຊົງອິດເມື່ອຍເປັນຢ່າງຍິ່ງແລ້ວເຂົ້າໄປເຖິງ. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະເຖຣະໄດ້ທູນຖາມພຣະອົງວ່າ 'ມະຫາຣາດ ເພາະເຫດໃດພຣະອົງຈຶ່ງຊົງອິດເມື່ອຍເຖິງພຽງນີ້ແລ້ວສະເດັດມາ?' ພຣະຣາຊາທູນວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເພື່ອຈະຊົງຊາບວ່າ ພຣະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍໃຫ້ໂອວາດອັນໜັກແໜ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ບັດນີ້ ປາຖະໜາຈະຫຼີກໄປຫຼື?' ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະพອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພວກອາຕະມາພາບບໍ່ໄດ້ປາຖະໜາຈະຫຼີກໄປ, ແຕ່ທັງນີ້ ເວລານີ້ເປັນເວລາເຂົ້າພັນສາ, ຊື່ວ່າສະມະນະ ຄວນຈະຮູ້ຈັກສະຖານທີ່ເຂົ້າພັນສາ'. ພຣະຣາຊາໃນຂະນະນັ້ນນັ້ນເອງ ຊົງໃຫ້ລ້ອມລານພຣະເຈດີກະຣັນທະກະ ແລະຊົງເລີ່ມງານກໍ່ສ້າງໃນຖ້ຳ 68 ແຫ່ງ ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດກັບຄືນສູ່ພຣະນະຄອນ.

තෙපි ථෙරො මහාජනං ඔවදමානා චෙතියගිරිම්හි වස්සං වසිංසු. අථායස්මා මහාමහිණ්දො වුත්ථවස්සො පවාරෙත්වා කත්තිකපුණ්ණමායං උපොසථදිවසෙ රාජානං එතදවොච චිරදිට්ඨො නො මහාරාජ සම්මාසම්බුද්ධො අභිවාදන පච්චුපට්ඨාන අඤ්ජලි කම්ම සාමීචි කම්ම කරණට්ඨානං නත්ථි, තෙනම්හං උක්කණ්ඨිතාති තනු භන්තෙ තුම්හෙ අවොචුත්ථ පරිනිබ්බුතො සම්මාසම්බුද්ධොති කිඤ්චාපි මහාරාජ පරිනිබ්බුතො, අථස්ස සරීරධාතුයො තිට්ඨන්තීති. අඤ්ඤා තම්භන්තෙ ථූපං පතිට්ඨාපෙමි භූමිභාගං විචිනථාති. අපි ච ධාතුයො කුතො ලච්ඡාමීති සුමනෙන සද්ධිං මන්තෙහි මහාරාජාති රාජා සුමනං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡි’කුතොදානි භන්තෙධාතුයො ලච්ඡාමා’ති සුමනො ආහ-අප්පොස්සුක්කො ත්වං මහාරාජ, වීථියො සොධාපෙත්වා ධජ පතාක පුණ්ණඝටාදීහි අලඞ්කාරාපෙත්වා සපරිජ්ජනො උපොසථං සමාදියිත්වා සබ්බතාලාවචරෙ උපට්ඨපෙත්වා මඞ්ගලහත්ථිං සබ්බාලඞ්කාරෙහි පතිමණ්ඩිතං කාරෙත්වා උපරි වස්ස සෙතච්ඡත්තං උස්සාපෙත්වා සායණ්හසමයෙ මහානාගවනුය්‍යානාභිමුඛො යා හි අද්ධා තස්මිං ඨානෙ ධාතුයො ලච්ඡසිති, රාජා සාධූති සම්පටිච්ඡි. ථෙරො චෙතියගිරිමෙව අගමිංසු.

ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍໄດ້ຢູ່ຈຳພັນສາເທິງພູເຂົາເຈຕິຍະຄີຣີ ໂດຍຊົງສັ່ງສອນມະຫາຊົນຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະມະຫິນທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຢູ່ຈຳພັນສາແລ້ວ ປວາຣະນາແລ້ວ ໃນວັນອຸໂປສົດເພັງເດືອນສິບເອັດ (ກັດຕິກະ) ໄດ້ຖວາຍພຣະພອນພຣະຣາຊາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ພວກອາຕະມາພາບບໍ່ໄດ້ເຫັນມາດົນແລ້ວ, ສະຖານທີ່ເປັນທີ່ອະພິວາດ, ການຕ້ອນຮັບ, ການອັນຊະລີ ແລະການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບ ບໍ່ມີເລີຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກອາຕະມາພາບຈຶ່ງມີຄວາມກະວົນກະວາຍ'. ພຣະຣາຊາທູນວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ກ່າວແກ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍວ່າ ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານແລ້ວ?' ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ເຖິງແມ່ນວ່າພຣະອົງຈະສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານແລ້ວ ກໍຕາມ, ແຕ່ພຣະສະຣີຣະທາດຂອງພຣະອົງຍັງຄົງດຳຣົງຢູ່'. ພຣະຣາຊາທູນວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈແລ້ວ ພຣະຄຸນເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສະຖາປະນາພຣະສະຖູບ, ຂໍພຣະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງເລືອກເບິ່ງພື້ນທີ່ເຖີດ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ພຣະບໍຣົມມະSAຣີຣິກະທາດມາແຕ່ໃສ?' ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງປຶກສາກັບສຸມະນະສາມະເນນເຖີດ'. ພຣະຣາຊາຈຶ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປຫາສຸມະນະສາມະເນນແລ້ວທູນຖາມວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດມາແຕ່ໃສ?' ສຸມະນະສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພຣະອົງຢ່າໄດ້ກັງວົນເລີຍ, ຂໍຈົ່ງໃຫ້ທຳຄວາມສະອາດຖະໜົນຫົນທາງ, ປະດັບປະດາດ້ວຍທຸງ, ທິວ, ແລະໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມເປັນຕົ້ນ, ຊົງສະມາທານອຸໂປສົດສິນພ້ອມດ້ວຍບໍຣິວານ, ໃຫ້ປະໂຄມດົນຕີທຸກຊະນິດ, ໃຫ້ປະດັບປະດາຊ້າງມຸງຄຸນດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທັງປວງ, ໃຫ້ກາງສະເຫວດຕະສັດຂຶ້ນເໜືອຫຼັງຊ້າງ, ແລ້ວສະເດັດໄປທາງທິດທີ່ຕັ້ງຂອງພຣະຣາຊະອຸທິຍານມະຫານາຄະວັນ ໃນເວລາແລງ, ພຣະອົງຈະໄດ້ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໃນສະຖານທີ່ນັ້ນຢ່າງແນ່ນອນ'. ພຣະຣາຊາຊົງຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ ພຣະຄຸນເຈົ້າ'. ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ໄປຍັງພູເຂົາເຈຕິຍະຄີຣີນັ້ນເອງ.

තත්‍රායස්මා මහිණ්දත්ථෙරො සුමන සාමණෙරමාහ- ගච්ඡ ත්වං සාමණෙර ජම්බුදීපෙ අය්‍යකං අසොකධම්මරාජානං උපසඞ්කමිත්වා මම වචනෙන එවං වදෙහි’සහායො තෙ මහාරාජ දෙවානම්පිය තිස්සො බුද්ධසාසනෙ පසන්නො ථූපං පතිට්ඨාපෙතුකාමො තුම්හාකං කිර හත්ථෙ භගවතො පරිභුත්තපත්තො චෙවධාතු ච අත්ථි, තම්මෙ දෙථා’ති තං ගහෙත්වා සක්කං දෙවරාජානං උපසඞ්කමිත්වා තුම්හාකං කිර මහාරාජ හත්ථෙ ද්වෙ ධාතුයො අත්ථි දක්ඛිණදාඨා ච දක්ඛිණක්ඛකඤ්ච, තතොතුම්හෙ දක්ඛිණදාඨංපූජෙථ, දක්ඛිණක්ඛකං පන මය්හං දෙථාති, එවඤ්ච නං වදෙහි කස්මා ත්වං මහාරාජ අම්හෙ තම්බපණ්ණිදීපං පහිණිත්වා පමජ්ජිත්ථාති.

ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ ພຣະມະຫິນທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວກັບສຸມະນະສາມະເນນວ່າ 'ສາມະເນນ ເຈົ້າຈົ່ງໄປຍັງຊົມພູທະວີບ ເຂົ້າເຝົ້າພຣະອັຍຍະກາ ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ແລ້ວຈົ່ງກ່າວຕາມຄຳຂອງເຮົາຢ່າງນີ້ວ່າ "ມະຫາຣາດ ພຣະສະຫາຍຂອງພຣະອົງ ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ຊົງເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ ປາຖະໜາຈະສະຖາປະນາພຣະສະຖູບ, ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ມີທັງບາດທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຄີຍໃຊ້ສອຍ ແລະພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງປະທານບາດແລະພຣະທາດນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ", ເມື່ອຮັບເອົາບາດແລະພຣະທາດນັ້ນແລ້ວ ຈົ່ງເຂົ້າເຝົ້າທ้าວສັກກະເທວະຣາດ ແລ້ວກ່າວວ່າ "ມະຫາຣາດ ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ມີພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດສອງອົງ ຄື ພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາ ແລະພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາ, ໃນພຣະທາດສອງອົງນັ້ນ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງບູຊາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາເຖີດ, ສ່ວນພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາ ຂໍຈົ່ງປະທານແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ", ແລະຈົ່ງg່າວກັບທ້າວສັກກະນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ "ມະຫາຣາດ ເພາະເຫດໃດ ພຣະອົງສົ່ງພວກຂ້າພະເຈົ້າມາຍັງເກາະຕຳພະປັນນιແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງລະເລີຍເສຍ?"'

සාධු භන්තෙති ඛො සුමනො ථෙරස්ස වචනං සම්පටිච්ඡිත්වා තාවදෙව පත්තචීවරමාදාය වෙහාසමබ්භුග්ගන්ත්වා පාටලිපුත්තද්වාරෙ ඔරුය්හ රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා තමත්ථං ආරොචෙසි රාජා තුට්ඨො සාමණෙරස්ස හත්ථතො පත්තං ගහෙත්වා භොජෙත්වා භගවතො පත්තං ගණ්ධෙහි උබ්බට්ටෙත්වා වරමුත්තසදිසානං ධාතූනං පූරෙත්වා අදාසි.

ສຸມະນະສາມະເນນຮັບຄຳຂອງພຣະເຖຣະວ່າ 'ດີລະ ພຣະຄຸນເຈົ້າ' ແລ້ວ ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ກໍຖືເອົາບາດແລະຈີວອນ ເຫາະຂຶ້ນສູ່ເວຫາ ແລ້ວລົງທີ່ປະຕູເມືອງປາຕະລີບຸດ ເຂົ້າເຝົ້າພຣະຣາຊາ ແລ້ວກາບທູນເນື້ອຄວາມນັ້ນ. ພຣະຣາຊາຊົງຍິນດີແລ້ວ ຮັບເອົາບາດຈາກມືຂອງສາມະເນນ ຖວາຍພັດຕາຫານແລ້ວ ຊົງລູບໄລ້ບາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຂອງຫອມ ແລ້ວຊົງບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອັນມີລັກສະນະປະດັບປະດາຄືກັບໄຂ່ມຸກອັນປະເສີດຈົນເຕັມບາດ ແລ້ວຈຶ່ງປະທານໃຫ້.

සො තුං ගහෙත්වා සක්කං දෙවරාජානං උපසඞ්කමි සක්කො දෙවාරාජා සාමණෙරං දිස්වා කිං භන්තෙ සුමන ආහිණ්ඩසීති ආහ. ත්වං මහාරාජ අම්හෙ තම්බපණ්ණිදීපං පහිණිත්වා කස්මා පමජ්ජසීති, තප්පමජ්ජාමි භන්තෙ, වදෙහි කිං කරොමීති. තුම්හාකං කිර හත්ථෙ ද්වෙ ධාතුයො අත්ථි දක්ඛිණදාඨා ච දක්ඛිණක්ඛකඤ්ච, තතො තුම්හෙ දක්ඛිණදාඨං පූජෙථ දක්ඛිණක්ඛකං පන මය්හං දෙථාති. සාධු භන්තෙති ඛො සක්කො දෙවානමිණ්දො යොජනප්පමානං මණිථූපං උග්ඝාටෙත්වා දක්ඛිණක්ඛකං නීහරිත්වා සුමනස්ස අදාසි.

ສາມະເນນນັ້ນຮັບເອົາບາດນັ້ນແລ້ວ ກໍເຂົ້າເຝົ້າທ້າວສັກກະເທວະຣາດ. ທ້າວສັກກະເທວະຣາດເຫັນສາມະເນນແລ້ວ ຈຶ່ງຕຣັດຖາມວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າສຸມະນະ ທ່ານທ່ຽວມາດ້ວຍເຫດໃດ?' ສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພຣະອົງສົ່ງພວກຂ້າພະເຈົ້າມາຍັງເກາະຕຳພະປັນນιແລ້ວ ເພາະເຫດໃດຈຶ່ງຊົງລະເລີຍເສຍ?' ທ້າວສັກກະຕຣັດວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າລະເລີຍແທ້, ຂໍຈົ່ງບອກເຖີດ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນຈະເຮັດແນວໃດ?' ສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ມີພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດສອງອົງ ຄື ພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາ ແລະພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາ, ໃນພຣະທາດສອງອົງນັ້ນ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງບູຊາພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາເຖີດ, ສ່ວນພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາ ຂໍຈົ່ງປະທານແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ'. ທ້າວສັກກະເທວະຣາດຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ ພຣະຄຸນເຈົ້າ' ແລ້ວ ຊົງເປີດພຣະມະນີສະຖູບອັນມີຂະໜາດໜຶ່ງໂຍດ ຊົງອັນເຊີນພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາອອກມາ ແລ້ວປະທານແກ່ສຸມະນະສາມະເນນ.

සො තං ගහෙත්වා චෙතියගිරිම්හියෙව පතිට්ඨාසි අථ ඛො මහිණ්දපමුඛා සබ්බෙ තෙ මහානාගා අසොකධම්මරාජෙන දින්න ධාතුයො චෙතියගිරියම්හියෙව පතිට්ඨාපෙත්වා දක්ඛිණක්ඛකං ආදාය වඩ්ඪමානකච්ඡායාය මහානාග වනුය්‍යානමගමංසු. රාජාපි ඛො සුමනෙන වුත්තප්පකාරං පූජාසක්කාරං කත්වා හත්ථික්ඛණ්ධවරගතො සායං මඞ්ගලහත්ථිමත්ථකෙ සෙතච්ඡත්තං ධාරයමානො මහානාග වනුය්‍යානං සම්පාපුණි.

ສາມະເນນນັ້ນຮັບເອົາພຣະທາດນັ້ນແລ້ວ ກໍມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງພູເຂົາເຈຕິຍະຄີຣີນັ້ນເອງ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະມະຫາເຖຣະທັງຫຼາຍມີພຣະມະຫິນທະເປັນປະທານ ໄດ້ປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍທີ່ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດປະທານໃຫ້ໄວ້ເທິງພູເຂົາເຈຕິຍະຄີຣີນັ້ນເອງ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາ ເດີນທາງໄປຍັງພຣະຣາຊະອຸທິຍານມະຫານາຄະວັນ ໃນເວລາບ່າຍຄ້ອຍ. ຝ່າຍພຣະຣາຊາກໍຊົງກະທຳການບູຊາສັກກາຣະຕາມວິທີທີ່ສຸມະນະສາມະເນນກ່າວໄວ້ແລ້ວ ຊົງສະເດັດຂຶ້ນຄໍຊ້າງມຸງຄຸນຕົວປະເສີດ ໃນເວລາແລງ ຊົງກາງສະεວດຕະສັດເໜືອຫົວຊ້າງມຸງຄຸນ ສະເດັດໄປເຖິງພຣະຣາຊະອຸທິຍານມະຫານາຄະວັນ.

අථස්ස එතදහොසි- සචෙ අයං සම්මාසම්බුද්ධස්ස ධාතු, ඡත්තං අපනමතු, මඞ්ගලහත්ථි ජණ්ණුකෙහි භූමියං පතිට්ඨාහතු, ධාතු චඞ්ගොටකං මය්හං මත්ථකෙ පතිට්ඨහතූති සහ රඤ්ඤො චිත්තුප්පාදෙන ඡත්තං අපනමි හත්ථිජණ්ණුකෙහි පතිට්ඨහි ධාතුචඞ්ගොටකං රඤ්ඤො මත්ථකෙ පතිට්ඨහි රාජා අමතෙනෙවාභිසිත්තගත්තො පරමෙන පීතිපාමොජ්ජෙන සමන්නාගතො හුත්වා පුච්ඡි ධාතුං භන්තෙ කිං කරොමීති. හත්ථිකුම්භියෙව තාව මහාරාජ ඨපෙහීති. රාජා ධාතුවඞ්ගොටකං හත්ථිකුම්භෙ ඨපෙසි. පමුදිතො නාගො කුඤ්චනාදං නදි මහාමෙඝො උට්ඨහිත්වා පොක්ඛරවස්සං වසිසි උකදපරියන්තං කත්වා මහාභූමිචාලො අහොසි පච්චන්තෙපි නාම සම්මාසම්බුද්ධස්ස ධාතුයො පතිට්ඨහිස්සන්තීති.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ 'หາກວ່ານີ້ເປັນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າແທ້, ຂໍໃຫ້ສະເຫວດຕະສັດຈົ່ງເອນອຽງໄປ, ຂໍໃຫ້ຊ້າງມຸງຄຸນຈົ່ງຄຸເຂົ່າລົງກັບພື້ນດິນ, ແລະຂໍໃຫ້ຜອບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຈົ່ງມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງຫົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ'. ພ້ອມກັບຄວາມດຳຣິຂອງພຣະຣາຊາ ສະເຫວດຕະສັດກໍເອນອຽງໄປ, ຊ້າງກໍຄຸເຂົ່າລົງກັບພື້ນດິນ, ແລະຜອບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດກໍມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງຫົວຂອງພຣະຣາຊາ. ພຣະຣາຊາຊົງມີພຣະວໍຣະກາຍປະດຸດດັ່ງຫົດສົງດ້ວຍນ້ຳອຳມະຣິດ ຊົງປະກອບດ້ວຍຄວາມປີຕິປາໂມດຢ່າງຍິ່ງແລ້ວ ທູນຖາມວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດກັບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດນີ້?' ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ຂໍຈົ່ງວາງໄວ້ເທິງກະພອງຊ້າງກ່ອນເຖີດ'. ພຣະຣາຊາຊົງວາງຜອບພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ເທິງກະພອງຊ້າງ. ຊ້າງມຸງຄຸນມີຄວາມຍິນດີແລ້ວ ກໍບັນລືໂກນຈະນາດ, ມະຫາເມກຕັ້ງເຄົ້າຂຶ້ນແລ້ວ ຕົກລົງມາເປັນຝົນໂບກຂະຣະພັດ ຈົນນ້ຳນອງເຕັມພື້ນທີ່ ແລະເກີດແຜ່ນດິນໄຫວຄັ້ງໃຫຍ່ ເພື່ອສະແດງວ່າ ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າຈະປະດິດສະຖານຢູ່ແມ່ນແຕ່ໃນປັດຈັນຕະຊົນນະບົດ.

අථ සො හත්ථිනාගො අනෙක තාලාවචරපරිවුතො අතිවිය උළාරෙන පූජාසක්කාරෙන සක්කරියමානො පච්ඡිමදිසාභිමුඛො හුත්වා අපසක්කන්තො යාව නගරස්ස පුරත්ථිම ද්වාරං තාව ගන්ත්වා පුරත්ථිමෙන ද්වාරෙන නගරං පවිසිත්වා සකලනගරෙ උළාරාය පූජාය කයිරාමානාය දක්ඛිණද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා ථූපාරාමස්ස පච්ඡිමදිසාභාගෙ පභෙජවත්ථු නාම කිර අත්ථි තත්ථ ගන්ත්වා පුන ථූපාරාමාභිමුඛො එව පටිනිවත්ති. සො ච පුරිමකානං තිණ්ණං සම්මාසම්බුද්ධානං ධම්මකරකං කායබණ්ධනං උදකසාටීකං පතිට්ඨාපෙත්වා කතචෙතියට්ඨානං හොතී. තදෙතං විනට්ඨෙසුපි චෙතියෙසු දෙවතානුභාවෙන කණ්ටක සමාකිණ්ණසාඛාහි නානාගච්ඡෙහි පරිවුතං තිට්ඨති. මා නං කොචි උච්චිට්ඨා සුවිමල කචවරෙහි සන්දුසෙසීති.

ລຳດັບນັ້ນ ຊ້າງມຸງຄຸນນັ້ນອັນແວດລ້ອມດ້ວຍນັກດົນຕີເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ອັນມະຫາຊົນບູຊາສັກກາຣະຢ່າງມະໂຫລານ ໄດ້ຫັນໜ້າໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແລ້ວຖອຍຫຼັງເດີນທາງໄປຈົນເຖິງປະຕູທິດຕາເວັນອອກຂອງພຣະນະຄອນ, ເຂົ້າສູ່ພຣະນະຄອນທາງປະຕູທິດຕາເວັນອອກ, ເມື່ອມະຫາຊົນທຳການບູຊາຢ່າງມະໂຫລານທົ່ວທັງພຣະນະຄອນແລ້ວ ກໍອອກທາງປະຕູທິດໃຕ້ ໄປຍັງສະຖານທີ່ຊື່ວ່າ ພະເພຊະວັດຖຸ ອັນຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງຖູປາຣາມ, ເມື່ອໄປເຖິງທີ່ນັ້ນແລ້ວ ກໍຫັນໜ້າກັບຄືນມາທາງຖູປາຣາມອີກ. ສະຖານທີ່ນັ້ນ ເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເຄີຍສະຖາປະນາພຣະເຈດີບັນຈຸທຳມະກະຣົກ, ກາຍະພັນ ແລະອຸທະກະສາຕິກະ ຂອງພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າທັງສາມພຣະອົງໃນອະດີດ. ສະຖານທີ່ນັ້ນ ເຖິງແມ່ນວ່າພຣະເຈດີທັງຫຼາຍຈະສະຫຼາຍໄປແລ້ວ ກໍຍັງຄົງຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍເທວານຸພາບ ອັນແວດລ້ອມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ມີໜາມ ແລະພຸ່ມໄມ້ຕ່າງໆ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ໃຜໆ ນຳເອົາສິ່ງເປິເປື້ອນ ຫຼືຂີ້ເຫຍື້ອມາເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ອັນສະອາດບໍລິສຸດນັ້ນເສຍຫາຍ.

අථ තස්ස හත්ථිනො පුරතො ගන්ත්වා රාජපුරිසා සබ්බ ගච්ඡෙ ඡිණ්දිත්වා භූමිං සොධෙත්වා තං හත්ථතලසදිසං අකංසු. හත්ථිනාගො ගන්ත්වා තං ඨානං පුරතො කත්වා තස්ස පච්ඡිමදිසාභාගෙ බොධිරුක්ඛට්ඨනෙ අට්ඨාසි. අථස්ස මත්ථකතො ධාතුං ඔරොපෙතුං ආරභිංසු නාගො ඔරොපෙතුං න දෙති. ථෙරං පුච්ඡි, කස්මා භන්තෙ නාගො ධාතුං ඔරොපෙතුං න දෙතීති

ລຳດັບນັ້ນ ພວກຣາຊະບຸຣຸດໄດ້ເດີນທາງໄປທາງໜ້າຊ້າງນັ້ນ ແລ້ວຖາກຖາງພຸ່ມໄມ້ທັງປວງ ທຳຄວາມສະອາດພື້ນດິນ ໃຫ້ຮາບພຽງສະເໝີກັນປະດຸດຝາມື. ຊ້າງມຸງຄຸນໄດ້ເດີນທາງໄປ ໂດຍໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ້ນຢູ່ທາງໜ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງສະຖານທີ່ນັ້ນ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພ. ລຳດັບນັ້ນ ພວກເຂົາເລີ່ມຈະອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດລົງຈາກຫົວຊ້າງ ແຕ່ຊ້າງບໍ່ຍອມໃຫ້ອັນເຊີນລົງ. ພຣະຣາຊາຈຶ່ງທູນຖາມພຣະເຖຣະວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ເພາະເຫດໃດຊ້າງຈຶ່ງບໍ່ຍອມໃຫ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດລົງ?'

ආරුළ්හං මහාරාජ ඔරොපෙතුං න වට්ටතිති. තස්මිඤ්ච කාලෙ අභයවාපියා උදකං ජින්නං හොති සමන්තා භූමි ඵලිතා සුඋද්ධරා මත්තිකපිණ්ඩා. තතො මහාජනො සීඝසීඝං මත්තිකං ආහරිත්වා හත්ථකුම්භප්පමාණං වත්ථුමකාසි. තාවදෙව ථූපකරණත්ථං ඉට්ඨිකා කාතුං ආරභිංසු. යාව ඉට්ඨිකා පරිනිට්ඨන්ති තාව හත්ථිනාගො කතිපාහං දිවා බොධිරුක්ඛට්ඨානෙ හත්ථිසාලායං තිට්ඨති. රත්තියං ථූපපතිට්ඨාන භූමියං පරියායති.

ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອັນຂຶ້ນສູ່ທີ່ສູງແລ້ວ ບໍ່ຄວນຈະອັນເຊີນລົງສູ່ທີ່ຕ່ຳ'. ໃນສະໄໝນັ້ນ ນ້ຳໃນອ່າງເກັບນ້ຳອະພະຍະວາປີແຫ້ງຂອດ ພື້ນດິນໂດຍຮອບແຕກລະແຫງ ເຮັດໃຫ້ຂຸດເອົາກ້ອນດິນໜຽວໄດ້ງ່າຍ. ລຳດັບນັ້ນ ມະຫາຊົນຈຶ່ງຟ້າວຂົນເອົາດິນໜຽວມາຢ່າງຮີບດ່ວນ ແລ້ວເຮັດເປັນຖານສູງເທົ່າກັບຂະໜາດກະພອງຊ້າງ. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ພວກເຂົາກໍເລີ່ມເຮັດອິດເພື່ອສ້າງພຣະສະຖູບ. ຕະຫຼອດເວລາທີ່ອິດຍັງບໍ່ທັນແລ້ວເສັດ ຊ້າງມຸງຄຸນກໍຢືນຢູ່ໃນໂຮງຊ້າງ ໃກ້ກັບສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພໃນເວລາກາງເວັນເປັນເວລາຫຼາຍວັນ, ສ່ວນເວລາກາງຄືນ ກໍເດີນວຽນຮອບສະຖານທີ່ສະຖາປະນາພຣະສະຖູບ.

අථ වත්ථුං විනාපෙත්වා රාජා ථෙරං පුච්ඡි, කීදිසො භන්තෙ ථූපො කාතබ්බොති. වීහිරාසි සදිසො මහාරාජාති, සාධු භන්තෙති රාජා ජඞ්ඝප්පමාණං ථූපං චිනාපෙත්වා ධාතුඔරොපනත්ථාය මහාසක්කාරං කාරෙසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງໃຫ້ຕົກແຕ່ງສະຖານທີ່ແລ້ວ ທູນຖາມພຣະເຖຣະວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ຄວນຈະສ້າງພຣະສະຖູບໃຫ້ມີລັກສະນະແນວໃດ?' ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ຄວນສ້າງໃຫ້ມີລັກສະນະຄືກັບກອງເຂົ້າເປືອກ'. ພຣະຣາຊາຊົງຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ ພຣະຄຸນເຈົ້າ' ແລ້ວ ຊົງໃຫ້ກໍ່ພຣະສະຖູບສູງພຽງແຂ້ງ ແລ້ວຊົງໃຫ້ຈັດການບູຊາສັກກາຣະຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ເພື່ອອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດລົງ.

තතො සකලනාගරා ච ජානපදා ච ධාතුම්හ දස්සනත්ථං සන්තිපතිංසු සන්නිපතිතෙ ච තස්මිං මහාජනෙ දසබලස්ස ධාතු හත්ථිකුම්භතො සත්තතාලප්පමානං වෙහාසමබ්භුග්ගන්ත්වා යමකපාටිහාරියං දස්සෙසි. තෙහි තෙහි ධාතුප්පදෙසෙහි ඡබ්බණ්ණරංසියො උදකධරා ච අග්ගික්ඛණ්ධා ච පවත්තන්ති. සාවත්ථියං ගණ්ඩම්බමූලෙ භගවතා දස්සිත පාටිහාරිය සදිසං එව පාටිහාරියං අහොසි. තඤ්ච ඛො නෙව ථෙරානුභාවෙනන දෙවතානුභාවෙන, අපි ච ඛො බුද්ධානංයෙව ආනුභාවෙන භගවා කිර ධරමානොව අධිට්ඨාසි - තම්බපණ්ණිදීපෙ අනුරාධපුරස්ස දක්ඛිණදිසාභාගෙ පුරිමකානං තිණ්ණං බුද්ධානං චෙතියට්ඨානෙ මම දක්ඛිණක්ඛකධාතු පතිට්ඨාන දිවසෙ යමකපාටිහාරියං හොතූති.

ລຳດັບນັ້ນ ຊາວເມືອງ ແລະຊາວຊົນນະບົດທັງປວງ ໄດ້ມາປະຊຸມກັນເພື່ອຊົມພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ. ເມື່ອມະຫາຊົນມາປະຊຸມກັນແລ້ວ ພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະທົດສະພົນ ກໍເຫາະຂຶ້ນສູ່ເວຫາຈາກກະພອງຊ້າງ ສູງປະມານ 7 ຊົ່ວຕົ້ນຕານ ແລ້ວສະແດງຍົມມົກກະປະຕິຫານ. ສັບພັນນະຣັງສີ, ສາຍນ້ຳ ແລະກອງໄຟ ໄດ້ພຸ່ງອອກມາຈາກສ່ວນຕ່າງໆ ຂອງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດນັ້ນ. ປະຕິຫານນັ້ນ ເປັນເໝືອນກັບປະຕິຫານທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ທີ່ໂຄນຕົ້ນມ່ວງຄທາມພະ ໃນເມືອງສາວັດຖີ. ກໍປະຕິຫານນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍອານຸພາບຂອງພຣະເຖຣະ ແລະບໍ່ແມ່ນດ້ວຍອານຸພາບຂອງເທວະດາ, ແຕ່ທັງນີ້ ເປັນດ້ວຍພຸດທານຸພາບນັ້ນເອງ, ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເມື່ອຍັງຊົງພຣະຊົນຢູ່ ໄດ້ຊົງອະທິສຖານໄວ້ວ່າ 'ໃນວັນປະດິດສະຖານພຣະຣາກຂວັນເບື້ອງຂວາຂອງເຮົາ ໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງພຣະເຈດີຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງສາມພຣະອົງໃນອະດີດ ທາງທິດໃຕ້ຂອງເມືອງອະນຸຣາທະປຸຣະ ໃນເກາະຕຳພະປັນນິ, ຂໍໃຫ້ຍົມມົກກະປະຕິຫານຈົ່ງບັງເກີດມີເຖີດ' ດັ່ງນີ້.

එවං අචින්තියා බුද්ධා-බුද්ධධම්මා අචින්තියා,අචින්තියෙසු පසන්නානං-විපාකො හොති අචින්තියොති;

ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍເປັນອະຈິນໄຕຢ່າງນີ້, ພຣະທັມຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າກໍເປັນອະຈິນໄຕ, ວິບາກ (ຜົນ) ຂອງຜູ້ເຫຼື້ອມໃສໃນສິ່ງອັນເປັນອະຈິນໄຕ ກໍເປັນອະຈິນໄຕ ດັ່ງນີ້.

ධාතුසරීරතො නික්ඛන්ත උදකඵුසිතෙහි සකලෙහි තම්බපණ්ණිදීපතලෙ න කොචි අඵුට්ඨොකාසො නාම අහොසි. එවමස්ස තං ධාතු සරීරං උදකඵුසිතෙහි තම්බපණ්ණිත්ථලස්ස පරිදාහං වූපසමෙත්වා මහාජනස්ස පාටිහාරියං දස්සෙත්වා ඔතරිත්වා රඤ්ඤො මත්ථකෙ පතිට්ඨාසි රාජා සඵලං මනුස්සත්තපටිලාභං මඤ්ඤමානො මහන්තං සක්කාරං කත්වා ධාතුං පතිට්ඨාපෙසි. සහ ධාතුපතිට්ඨානෙන මහාභූමිචාලො අහොසි නිට්ඨිතෙ පන ථූපෙ රාජා ච රාජා භාතිකා ච දෙවියො ච දෙ-නාග-යක්ඛානං විම්භයකරං පච්චෙකං ථූපමකංසු.

ດ້ວຍລະອອງນ້ຳທີ່ພຸ່ງອອກມາຈາກພຣະສະຣີຣະທາດນັ້ນ ບໍ່ມີສະຖານທີ່ໃດໆ ໃນທົ່ວຜືນແຜ່ນດິນເກາະຕຳພະປັນນິທີ່ຈະບໍ່ຖືກຕ້ອງລະອອງນ້ຳນັ້ນເລີຍ. ພຣະສະຣີຣະທາດນັ້ນ ໄດ້ດັບຄວາມຮ້ອນຮົນຂອງແຜ່ນດິນຕຳພະປັນນິດ້ວຍລະອອງນ້ຳຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ເມື່ອສະແດງປະຕິຫານແກ່ມະຫາຊົນແລ້ວ ກໍສະເດັດລົງມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງຫົວຂອງພຣະຣາຊາ. ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ ການໄດ້ອັດຕະພາບເປັນມະນຸດຂອງພຣະອົງມີຜົນສຳເລັດແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງທຳການບູຊາສັກກາຣະຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ແລ້ວຊົງປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້. ພ້ອມກັບການປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ກໍເກີດແຜ່ນດິນໄຫວຄັ້ງໃຫຍ່. ເມື່ອພຣະສະຖູບສ້າງສຳເລັດແລ້ວ ພຣະຣາຊາ, ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະຣາຊາ, ພຣະມະເຫສີ ແລະເຫຼົ່າເທວະດາ, ນາກ, ຍັກ ກໍໄດ້ສ້າງພຣະສະຖູບສະເພາະຕົນໆ ອັນເປັນທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ.

එවං ජිනො ධාතුසරීරකෙනගතොපි සන්තිං ජනතාහිතඤ්ච,සුඛඤ්ච ධම්මා බහුධා කරෙය්‍යඨිතො හි නාථොනුකරං කරෙය්‍ය;

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານສູ່ຄວາມສະຫງົບແລ້ວ ກໍຍັງຊົງເກື້ອກູນແກ່ມະຫາຊົນ, ຊົງກະທຳຄວາມສຸກ ແລະພຣະທັມໃຫ້ບັງເກີດມີໂດຍປະການຕ່າງໆ ດ້ວຍພຣະສະຣີຣະທາດ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງ ເມື່ອຍັງຊົງພຣະຊົນຢູ່ ກໍຊົງກະທຳການເກື້ອກູນຢ່າງນັ້ນເໝືອນກັນ.

සාධුජන මනොපසාදනත්ථාය කතෙ ථූපවංසෙ ථූපාරාම කථා,

ເລື່ອງຖູປາຣາມ ໃນຄຳພີຖູປະວົງ ອັນແຕ່ງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມເຫຼື້ອມໃສແຫ່ງໃຈຂອງສາທຸຊົນ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

13. නිට්ඨිතාය පන ධාතුපූජාය පතිට්ඨිතෙ ධාතුවරෙ මහිණ්දත්ථෙරො මහාමෙඝවනුය්‍යානමෙව ගන්ත්වාවාසං කප්පෙසි. තස්මිං ඛො පන සමයෙ අනුලාදෙවී පබ්බජිතුකාමා හුත්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා තස්සා වචනං සුත්වා ථෙරං එතදවොච? භන්තෙ අනුලාදෙවී පබ්බජිතුකාමා, පබ්බාජෙථ නන්ත න මහාරාජ අම්හාකං මාතුගාමං පබ්බාජෙතුං කප්පති. පාටලිපුත්තෙ පන මය්හං භගිනි සඞ්ඝමිත්තා ථෙරී නාම අත්ථි, තං පක්කොසාපෙහි මහාරාජ, ඉමස්මිඤ්ච දීපෙ පුරිමකානඤ්ච තිණ්ණං සම්මාසම්බුද්ධානං බොධි පතිට්ඨංසි අම්හාකම්පි භගවතො සරස රංසිජාල විස්සජ්ජනකෙන බොධිනා පතිට්ඨාතබ්බං, තස්මා සාසනං පහිණෙය්‍යසි යථා සඞ්ඝමිත්තා බොධිං ගහෙත්වා ආගච්ඡෙය්‍යාති.

໑໓. ເມື່ອການບູຊາພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດສຳເລັດລົງແລ້ວ ແລະພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດອັນປະເສີດໄດ້ປະດິດສະຖານແລ້ວ, ພຣະມະຫິນທະເຖຣະກໍໄດ້ໄປຍັງພຣະຣາຊະອຸທິຍານມະຫາເມຄະວັນນັ້ນເອງ ແລ້ວຢູ່ຈຳພັນສາ. ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ພຣະນາງອະນຸລາເທວີ ປາຖະໜາຈະບວດ ຈຶ່ງກາບທູນພຣະຣາຊາ. ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳຂອງພຣະນາງແລ້ວ ຈຶ່ງຕຣັດກັບພຣະເຖຣະວ່າ 'ພຣະຄຸນເຈົ້າຜູ້ຈະເລີນ ພຣະນາງອະນຸລາເທວີປາຖະໜາຈະບວດ, ຂໍພຣະຄຸນເຈົ້າຈົ່ງໃຫ້ພຣະນາງບວດເຖີດ'. ພຣະເຖຣະຖວາຍພຣະພອນວ່າ 'ມະຫາຣາດ ບໍ່ຄວນທີ່ພວກອາຕະມາພາບຈະບວດໃຫ້ແກ່ມາຕຸຄາມ. ແຕ່ໃນເມືອງປາຕະລີບຸດ ມີພຣະພິຄິນີຂອງອາຕະມາພາບ ຊື່ວ່າ ພຣະສັງຄະມິດຕາເຖຣີ ຢູ່, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງສົ່ງຄົນໄປອັງເຊີນພຣະນາງມາເຖີດ ມະຫາຣາດ, ແລະໃນເກາະນີ້ ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພຂອງພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າທັງສາມພຣະອົງໃນອະດີດ ກໍເຄີຍປະດິດສະຖານແລ້ວ, ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຂອງພວກ ເຮົາ ອັນເປັ່ງຊັບພັນນະຣັງສີ ກໍຄວນຈະປະດິດສະຖານຢູ່ເໝືອນກັນ, ເພາະສະນັ້ນ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງສົ່ງສານໄປ ເພື່ອໃຫ້ພຣະນາງສັງຄະມິດຕາອັນເຊີນຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພມາເຖີດ'.

රාජා ථෙරස්ස වචනං සම්පටිච්ඡිත්වා අමච්චෙහි සද්ධිං මන්තෙන්තො අරිට්ඨං නාම අත්තනො භාගිනෙය්‍යං ආහ සක්ඛිස්සසි ත්වං තාත පාටලීපුත්තං ගන්ත්වා මහාබොධිනා සද්ධිං අය්‍යං සඞ්ඝමිත්තත්ථෙරිං ආනෙතුන්ති සක්ඛිස්සාමි දෙව සචෙ මෙ පබ්බජ්ජං අනුජානිස්සසීති.

ພຣະຣາຊາຊົງຮັບຄຳຂອງພຣະເຖຣະແລ້ວ ຊົງປຶກສາກັບເຫຼົ່າອຳມາດ ແລ້ວຕຣັດກັບອະຣິດຖະ ຜູ້ເປັນພຣະພາກິໄນຂອງພຣະອົງວ່າ 'ພໍ່ ເຈົ້າຈະສາມາດໄປຍັງເມືອງປາຕະລີບຸດ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພ ພ້ອມທັງອັງເຊີນພຣະແມ່ເຈົ້າສັງຄະມິດຕາເຖຣີມາໄດ້ບໍ?' ອະຣິດຖະທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນສົມມຸດຕິເທບ ຂ້າພະເຈົ້າສາມາດໄປໄດ້ ຫາກພຣະອົງຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າບວດ'.

ගච්ඡ තාත ථෙරිං ආනෙත්වා පබ්බජ්ජාහීති. සො රඤ්ඤො ච ථෙරිස්ස ච සාසනං ගහෙත්වා ථෙරස්ස අධිට්ඨානවසෙන එකදිවසෙ න ජම්බුකොලපට්ටනං ගන්ත්වා නාවං අභිරූහිත්ව සමුද්දං අතික්කමිත්වා පාටලීපුත්තං ගන්ත්වා රඤ්ඤො සාසනං ආචික්ඛි-පුත්තො තෙ දෙව මහිණ්දථෙරො එවමාහ. සහායස්ස කිර තෙ දෙවානම්පියතිස්සස්ස භාතුජායා අනුලාදෙවී නාම පබ්බජිතුකාමා, තං පබ්බාජෙතුං අය්‍යං සඞ්ඝමිත්තත්ථෙරිං පහිණෙය්‍යාථ, අය්‍යාය එව ච සද්ධිං මහාබොධින්ති.

“ຈົ່ງໄປເຖີດ ລູກເອີຍ ຈົ່ງໄປນຳພະເຖຣີມາ ແລ້ວບວດເຖີດ”. ເພິ່ນຮັບເອົາຂ່າວສານຂອງພຣະຣາຊາ ແລະ ພຣະເຖຣະແລ້ວ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງການອະທິສຖານຂອງພຣະເຖຣະ ຈຶ່ງເດີນທາງໄປເຖິງທ່າເຮືອຊຳພູໂກລະພັດຕະນະພາຍໃນວັນດຽວ ຂຶ້ນເຮືອຂ້າມມະຫາສະໝຸດ ໄປເຖິງເມືອງປາຕະລີບຸດ ແລ້ວຂາບທູນຂ່າວສານແກ່ພຣະຣາຊາວ່າ: “ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະອົງ ຄືພຣະມະຫິນທະເຖຣະ ໄດ້ຕຳຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ: ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະນາງອະນຸລາເທວີ ຜູ້ເປັນພຣະຊາຍາຂອງພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະສະຫາຍຂອງພຣະອົງ ຄືພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ປາຖະໜາຈະບວດ, ເພື່ອຈະໃຫ້ພຣະນາງບວດ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງສົ່ງພຣະສັງຄະມິດຕາເຖຣີຜູ້ເປັນເຈົ້າໄປ ແລະ ຂໍຈົ່ງສົ່ງໜໍ່ພຣະສີມະຫາໂພທິໄປພ້ອມກັບພຣະເຖຣີຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນດ້ວຍ”.

ථෙරස්ස සාසනං ආරොචෙත්වා සඞ්ඝමිත්තත්ථෙරිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහ. අය්‍යෙ තුම්හාකං භාතා මහිණ්දත්ථෙරො මං තුම්හාකං සන්තිකං පෙසෙසි දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤො භාතුජායා අනුලාදෙවී නාම පඤ්චහි කඤ්ඤාසතෙහි පඤ්චහි ච අන්තෙපුරිසා සතෙහි සද්ධිං පබ්බජිතුකාමාති, තං කිර ආගන්ත්වා පබ්බාජෙථාති.

ເມື່ອໄດ້ຂາບທູນຂ່າວສານຂອງພຣະເຖຣະແລ້ວ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາພຣະສັງຄະມິດຕາເຖຣີ ແລ້ວຂາບທູນຢ່າງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະແມ່ເຈົ້າ ພຣະມະຫິນທະເຖຣະຜູ້ເປັນພຣະພີ່ຊາຍຂອງພຣະອົງ ໄດ້ສົ່ງຂ້າພະເຈົ້າມາສູ່ສຳນັກຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍຂ່າວສານວ່າ ພຣະນາງອະນຸລາເທວີ ພຣະຊາຍາຂອງພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ພ້ອມດ້ວຍຍິງບໍລິວານຫ້າຮ້ອຍຄົນ ແລະ ນາງສະໜົມໃນຫ້າຮ້ອຍຄົນ ປາຖະໜາຈະບວດ, ຂໍພຣະແມ່ເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດໄປເພື່ອບວດໃຫ້ແກ່ພຣະນາງດ້ວຍເຖີດ”.

සා තාව දෙව තුරිත තුරිතා ගන්ත්වා රඤ්ඤා ත්ैමත්ථං ආරොචෙත්වා ගච්ඡාමහං මහාරාජ තම්බපණ්ණිදීපන්ති ආහ.

ພຣະເຖຣີຮີບຮ້ອນເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຣາຊາ ແລ້ວຂາບທູນເນື້ອຄວາມນັ້ນໃຫ້ຊົງຊາບວ່າ: “ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ເກາະຕຳພະປັນນິ”.

තෙන හි අම්ම මහාබොධිං ගහෙත්වා ගච්ඡාහීති වත්වා පාටලීපුත්තතො යාව මහාබොධි තාව මග්ගං පටිජග්ගාපෙත්වා සත්තයොජනායාමය තියොජන විත්ථතාය මහතියා සෙනාය පාටලිපුත්තතො නික්ඛමිත්වා අරියසඞ්ඝං ආදාය මහාබොධිසමීපං අගමාසි.

ພຣະຣາຊາຕຳຣັດວ່າ: “ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ລູກເອີຍ ຈົ່ງອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິໄປເຖີດ” ແລ້ວ ຊົງໂປດໃຫ້ແຜ้ວຖາງຫົນທາງຕັ້ງແຕ່ເມືອງປາຕະລີບຸດໄປຈົນຮອດຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ ແລ້ວສະເດັດອອກຈາກເມືອງປາຕະລີບຸດ ພ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ ທີ່ມີຄວາມຍາວເຈັດໂຍດ ກວ້າງສາມໂຍດ ຊົງພາພຣະອະລິຍະສົງຄ໌ສະເດັດໄປສູ່ສຳນັກຂອງຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ.

සෙනාය සමුස්සිත ධජපතාකං නානාරතන විචිත්තං අනෙකාලඞ්කාර පතිමණ්ඩිතං නානාවිධ කුසුම සමාකිණ්ණං අනෙක තුරිය සංඝ්‍රට්ඨං මහාබොධිං පරික්ඛිපි තතො රාජා පුප්ඵ-ගණ්ධ-මාලාදීහි පූජෙත්වා තික්ඛත්තුං පදක්ඛිණං කත්වා අට්ඨසු ඨානෙසු වන්දිත්වා උට්ඨාය අඤ්ජලිම්පග්ගය්හ ඨත්වා සච්චවචනකිරියාය බොධිං ගණ්හිතුකාමො රතනපීඨං ආරුය්හ තුලිකං ගහෙත්වා මනොසිලාය ලෙඛං කත්වා යදි මහාබොධිනා ලඞ්කාදීපෙ පතිට්ඨාතබ්බං, යදි චාහං බුද්ධසාසනෙ නිබ්බෙමතිකො භවෙය්‍යං, මහාබොධි සයමෙව ඉමස්මිං සුවණ්ණකටාහෙ පතිට්ඨහතූති සච්චකිරියමකාසි සහ සච්චකිරියාය බොධිසාඛා මනොසිලාය පරිච්ඡින්නට්ඨානෙහි ඡිණ්දිත්වා ගණ්ධ කලල පූරස්ස සුවණ්ණකටාහස්ස උපරි අට්ඨාසි.

ກອງທັບທີ່ຍົກທຸງທິວຂຶ້ນສະພັດ ວິຈິດດ້ວຍຣັດຕະນະຕ່າງໆ ປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການຫຼາກຫຼາຍ ສະພຣັ່ງພ້ອມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ບັນເລງດົນຕີປະໂຄມຕ່າງໆ ໄດ້ເຂົ້າໂອບລ້ອມຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິໄວ້. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ ຂອງຫອມ ແລະ ພວງມາໄລເປັນຕົ້ນ ຊົງເຮັດປະທັກສິນສາມຮອບ ຊົງຂາບໄຫວ້ໃນແປດສະຖານທີ່ ແລ້ວຊົງຢືນປະນົມມື ຊົງປາຖະໜາຈະອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິດ້ວຍການເຮັດສັດຈະກິຣິຍາ ຈຶ່ງສະເດັດຂຶ້ນສູ່ຕັ່ງແກ້ວ ຊົງຈັບພູ່ກັນຂີດເສັ້ນດ້ວຍຫີນສີລາແດງ (ມະໂນສิລາ) ແລ້ວຊົງເຮັດສັດຈະກິຣິຍາວ່າ: “ຫາກພຣະສີມະຫາໂພທິຈະໄປປະດິດສະຖານໃນເກາະສີລັງກາ ແລະ ຫາກຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ປາສະຈາກຄວາມສົງໄສໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ ຂໍໃຫ້ພຣະສີມະຫາໂພທິຈົ່ງສະເດັດລົງປະດິດສະຖານໃນອ່າງຄຳນີ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງເຖີດ”. ພ້ອມກັບການເຮັດສັດຈະກິຣິຍານັ້ນ ກິ່ງພຣະສີມະຫາໂພທິໄດ້ຂາດອອກຈາກບ່ອນທີ່ຂີດດ້ວຍຫີນສີລາແດງ ແລ້ວສະເດັດລົງມາປະດິດສະຖານຢູ່ເໜືອອ່າງຄຳທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົມຂອງຫອມ.

තතො රාජා මහාබොධිං බොධිමණ්ඩතො මහන්තෙන සක්කාරෙන පාටලීපුත්තං ආනෙත්වා සබ්බපරිහාරානි දත්වා මහාබොධිං ගඞ්ගාය නාවං ආරොපෙත්වා සයම්පි නගරතො නික්ඛමිත්වා විඤ්ඣාටවිං සමතික්කම්ම අනුපුබ්බෙන සත්තදිවසෙහි තාමලිත්තිං අනුප්පත්තො අන්තරමග්ගෙ දෙව-නාග-මනුස්සා උළාරං මහාබොධි පූජමකංසු.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິຈາກໂພທິມົນທົນສູ່ເມືອງປາຕະລີບຸດດ້ວຍການສັກກາລະບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງຖວາຍການອະພິບານຮັກສາທຸກປະການ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິຂຶ້ນສູ່ເຮືອໃນແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງເອງກໍສະເດັດອອກຈາກພຣະນະຄອນ ຂ້າມປ່າວິນທະຍາ ໂດຍລຳດັບ ຈົນຮອດທ່າເຮືອຕາມະລິດຕິພາຍໃນເຈັດວັນ ໃນລະຫວ່າງທາງ ເຫຼົ່າເທວະດາ ພະຍານາກ ແລະ ມະນຸດ ທັງຫຼາຍ ຕ່າງກໍໄດ້ເຮັດການບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ຕໍ່ພຣະສີມະຫາໂພທິ.

රාජාපි සමුද්දතීරෙ සත්තදිවසානි මහාබොධිං ඨපෙත්වා මහන්තං සක්කාරං කත්වා බොධිම්පි සංඞ්ඝමිත්තත්ථෙරිම්පි සපරිවාරං නාවං ආරොපෙත්වා ගච්ඡති වතරෙ දසබලස්ස සරස රංසිජාලා මුඤ්චමානො මහාබොධි රුක්ඛොති කණ්දිත්වා අඤ්ජලිම්පග්ගහෙත්වා අස්සූනි පවත්තයමානො අට්ඨාසි සාපි ඛො මහාබොධි සමරූළ්හනාවා පස්සතො පස්සතො මහාරාජස්ස මහාසමුද්දතලං පක්ඛණ්දි මහාසමුද්දෙපි සමන්තා යොජනං වීචි වූපසන්තා පඤ්චවණ්ණානි පදුමානි පුප්ඵිතානි අන්තලික්ඛෙ දිබ්බතුරියානි වජ්ජිංසු ආකාසෙ ජල ථල සන්නිස්සිතාහි දෙවතාහි පවත්තිතා අතිවිය උළාර පූජා අහොසි. එවං මහතියා පූජාය සා නාවා ජම්බුකොලපට්ටනං පාවිසි.

ພຣະຣາຊາກໍຊົງປະດິດສະຖານພຣະສີມະຫາໂພທິໄວ້ທີ່ແຄມຝັ່ງມະຫາສະໝຸດເປັນເວລາເຈັດວັນ ຊົງເຮັດການສັກກາລະບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ແລ້ວອັນເຊີນທັງພຣະສີມະຫາໂພທິ ແລະ ພຣະສັງຄະມິດຕາເຖຣີພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານຂຶ້ນສູ່ເຮືອ ແລ້ວຊົງຢືນກັນແສງ ປະນົມມື ນ້ຳພຣະເນດໄຫຼອາບແກ້ມ ຕຳຣັດວ່າ: “ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ ຜູ້ເປັ່ງລັງສີອັນມີຊີວິດຊີວາຂອງພຣະທົດສະພົນ ຈະສະເດັດໄປແລ້ວໜໍ”. ຝ່າຍພຣະສີມະຫາໂພທິທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງເຮືອ ກໍໄດ້ແລ່ນອອກສູ່ທ້ອງມະຫາສະໝຸດ ໃນຂະນະທີ່ມະຫາຣາດຊົງຈ້ອງເບິ່ງຢູ່. ໃນມະຫາສະໝຸດ ຄື້ນລົມໄດ້ສະຫງົບລົງໂດຍຮອບໜຶ່ງໂຍດ ດອກບົວຫ້າສີເບັ່ງບານສະພຣັ່ງ ດົນຕີສະຫວັນດັງກ້ອງກັງວານໃນອາກາດ ເຫຼົ່າເທວະດາຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນອາກາດ, ນ້ຳ ແລະ ບົກ ຕ່າງກໍໄດ້ເຮັດການບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ມະໂຫລານ. ດ້ວຍການບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຢ່າງນີ້ ເຮືອນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ແລ່ນເຂົ້າສູ່ທ່າເຮືອຊຳພູໂກລະພັດຕະນະ.

දෙවානම්පියතිස්ස මහාරාජාපි උත්තරද්වාරතො පට්ඨාය යාව ජම්බුකොලපට්ටනා මග්ගං සොධාපෙත්වා අලඞ්කාරාපෙත්වා නගරතො නික්ඛමන දිවසෙ උත්තරද්වාර සමීපෙ සද්දසාලාවත්ථුස්මිං ඨිතො තාය විභූතියා මහාසමුද්දෙ ආගච්ඡන්තංයෙව මහාබොධිං ථෙරස්සානුභාවෙන දිස්වා තුට්ඨමානසො නික්ඛමිත්වා සබ්බං මග්ගං පඤ්චවණ්ණෙහි පුප්ඵෙහි ඔකිරන්තො අන්තරන්තරා පුප්ඵඅග්ඝියානි ඨපෙන්තො එකාහෙනෙව ජම්බුකොලපට්ටනං ගන්ත්වා සබ්බතාලාවචර පරිවුතො පුප්ඵ ධූපගණ්ධාදීහි පූජයමානො ගලප්පමංනං උදකං ඔරුය්හ ආගතො වත රෙදසබලස්ස සරස රංසිජාලං විස්සජ්ජනකො බොධිරුක්ඛොති පසන්නචිත්තො මහාබොධිං උක්ඛිපිත්වා උත්තමඞ්ගෙ සිරස්මිං පතිට්ඨපෙත්වා මහාබොධිං පරිවාරෙත්වා ආගතෙහි සොළසහි ජාතිසම්පන්නකුලෙහි සද්ධිං සමුද්දතො පච්චුත්තරිත්වා සමුද්දතීරෙ බොධිං ඨපෙත්වා තීණි දිවසානි සකල තම්බපණ්ණි රජ්ජෙන පූජෙසි.

ຝ່າຍພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະມະຫາຣາດ ກໍຊົງໂປດໃຫ້ແຜ້ວຖາງ ແລະ ປະດັບປະດາຫົນທາງຕັ້ງແຕ່ປະຕູທິດເໜືອໄປຈົນຮອດທ່າເຮືອຊຳພູໂກລະພັດຕະນະ ໃນວັນສະເດັດອອກຈາກພຣະນະຄອນ ຊົງປະທັບຢືນຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ສັດທາສາລາ ໃກ້ປະຕູທິດເໜືອ ຊົງທອດພຣະເນດເຫັນພຣະສີມະຫາໂພທິທີ່ກຳລັງສະເດັດມາໃນມະຫາສະໝຸດດ້ວຍຄວາມສະຫງ່າງາມນັ້ນ ດ້ວຍອານຸພາບຂອງພຣະເຖຣະ ກໍມີພຣະໄທຍິນດີ ຈຶ່ງສະເດັດອອກໄປ ຊົງໂປຍດອກໄມ້ຫ້າສີຕະຫຼອດຫົນທາງ ຊົງຕັ້ງເຄື່ອງບູຊາດອກໄມ້ໄວ້ໃນລະຫວ່າງທາງ ເສດັດເຖິງທ່າເຮືອຊຳພູໂກລະພັດຕະນະພາຍໃນວັນດຽວ ແວດລ້ອມດ້ວຍນັກດົນຕີທຸກປະເພດ ຊົງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ ທູບ ແລະ ຂອງຫອມເປັນຕົ້ນ ແລ້ວສະເດັດລົງໄປໃນນ້ຳເລິກພຽງຄໍ ມີພຣະໄທເຫຼື້ອມໃສ ຕຳຣັດວ່າ: “ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ ຜູ້ເປັ່ງລັງສີອັນມີຊີວິດຊີວາຂອງພຣະທົດສະພົນ ໄດ້ສະເດັດມາຮອດແລ້ວໜໍ” ແລ້ວຊົງອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິຂຶ້ນທູນໄວ້ເໜືອພຣະສຽນ ພ້ອມດ້ວຍຕະກູນຜູ້ມີຊາດຕະກູນສູງສິບຫົກຕະກູນທີ່ແວດລ້ອມພຣະສີມະຫາໂພທິມາ ສະເດັດຂຶ້ນຈາກມະຫາສະໝຸດ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ແຄມຝັ່ງມະຫາສະໝຸດ ຊົງເຮັດການບູຊາຕະຫຼອດສາມວັນດ້ວຍລາຊະອານາຈັກຕຳພະປັນນິທັງໝົດ.

අථ චතුත්ථෙ දිවසෙ මහාබොධිං ආදාය උළාරං පූජං කුරුමානො අනුපුබ්බෙන අනුරාධපුරං සම්පත්තෙ අනුරාධපුරෙපි මහාසක්කාරං කත්වා චාතුද්දසී දිවසෙ වඩ්ඪමානකච්ඡායාය මහාබොධිං උත්තරද්වාරෙන පවෙසෙත්වා නගරමජ්ඣන අතිහරිත්වා දක්ඛිණද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා දක්ඛිණද්වාරතො පඤ්චධනු සතිකෙ ඨානෙ යත්ථ අම්හාකං සම්මාසම්බුද්ධො නිරොධ සමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වා නිසීදි. පුරිමකා ච තයො සම්මාසම්බුද්ධා සමාපත්තිං අප්පෙත්වා නිසීදිංසු. යත්ථ ච කකුසණ්ධස්ස භගවතො සිරීසබොධි, කොනාගමනස්ස භගවතො උදුම්බරබොධි, කස්සපස්ස භගවතො නිග්‍රොධබොධි, පතිට්ඨාපෙසි -තස්මිං මහාමෙඝවනුය්‍යානස්ස තිලකභූතෙ කතභූමි පරිකම්මෙ රාජවත්ථුද්වාරකොට්ඨකට්ඨානෙ මහාබොධිං පතිට්ඨාපෙසි.

ຄັນເຖິງວັນທີສີ່ ກໍຊົງອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິສະເດັດໄປ ພ້ອມທັງເຮັດການບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ຈົນຮອດເມືອງອະນຸຣາທະປຸຣະໂດຍລຳດັບ ແມ່ນແຕ່ໃນເມືອງອະນຸຣາທະປຸຣະ ກໍຊົງເຮັດການສັກກາລະບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ໃນວັນສິບສີ່ຄ່ຳ ເວລາບ່າຍ (ເມື່ອເງົາໄມ້ຍາວອອກ) ຊົງອັນເຊີນພຣະສີມະຫາໂພທິເຂົ້າທາງປະຕູທິດເໜືອ ຜ່ານໃຈກາງພຣະນະຄອນ ແລ້ວສະເດັດອອກທາງປະຕູທິດໃຕ້ ໄປສູ່ສະຖານທີ່ຫ່າງຈາກປະຕູທິດໃຕ້ປະມານຫ້າຮ້ອຍຊົ່ວຄັນທະນູ ອັນເປັນບ່ອນທີ່ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າຂອງພວກເຮົາ ເຄີຍປະທັບນັ່ງເຂົ້າສັນນິໂຣດສະມາບັດ ແລະ ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າໃນອະດີດສາມພຣະອົງ ກໍເຄີຍປະທັບນັ່ງເຂົ້າສະມາບັດ ແລະ ເປັນບ່ອນທີ່ເຄີຍປະດິດສະຖານ ຕົ້ນໄມ້ສີຣີສະໂພທິຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກົກກຸສັນທະ, ຕົ້ນອຸທຸມພອນໂພທິຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂກນາຄະມະນະ, ແລະ ຕົ້ນນິໂຄຣດໂພທິຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກັດສະປະ ຊົງປະດິດສະຖານພຣະສີມະຫາໂພທິໄວ້ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ ອັນເປັນດັ່ງປິ່ນເກົ້າຂອງສວນມະຫາເມຄະວັນ ທີ່ໄດ້ຮັບການຕົບແຕ່ງພື້ນທີ່ແລ້ວ ໃກ້ກັບຊຸ້ມປະຕູພຣະຣາຊະວັງ.

එවං ලඞ්කාහිතත්ථාය-සාසනස්සච වුද්ධියා,මහාමෙඝවනෙ රම්මෙ-මහාබොධි පතිට්ඨිතොති;

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ ຈຶ່ງໄດ້ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນສວນມະຫາເມຄະວັນອັນຮົມເຢັນ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ເກາະສີລັງກາ ແລະ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງພຣະສາສະໜາ.

බොධි ආගමනකථා

ເລື່ອງການສະເດັດມາຂອງພຣະສີມະຫາໂພທິ

14. අනුලාදෙවී පඤ්චහි කඤ්ඤාසතෙහි පඤ්චහි අන්තෙපුරිසා සතෙහීති මාතුගාමසහස්සෙන සද්ධිං සඞ්ඝමිත්තත්ථෙරියා සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා නචිරස්සෙව සපරිවාරා අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි. අරිට්ඨොපි ඛො රඤ්ඤො භාගිනෙය්‍යො පඤ්චහි පුරිස සතෙහි සද්ධිං ථෙරස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා සපරිවාරො නචිරස්සෙව අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි. අථෙකදිවසං රාජා බොධිං වන්දිත්වා ථෙරෙන සද්ධිං ථූපාරාමං ගච්ඡති. තස්ස ලොහපාසාදට්ඨානං සම්පත්තස්ස පුරිසා පුප්ඵානි ආහරිංසු රාජා ථෙරස්ස පුප්ඵානි අදාසි. ථෙරො පුප්ඵෙහි ලොහපාසාදට්ඨානං පූජෙසි පුප්ඵෙසු භූමියා පතිත මත්තෙසු මහාභූමිචාලො අහොසි?

໑໔. ພຣະນາງອະນຸລາເທວີ ພ້ອມດ້ວຍຍິງບໍລິວານຫ້າຮ້ອຍຄົນ ແລະ ນາງສະໜົມໃນຫ້າຮ້ອຍຄົນ ລວມເປັນສະຕີໜຶ່ງພັນຄົນ ໄດ້ບວດໃນສຳນັກຂອງພຣະສັງຄະມິດຕາເຖຣີ ບໍ່ດົນກໍໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ. ຝ່າຍອະລິດຖະອຳມາດ ຜູ້ເປັນພຣະພາກິໄນຂອງພຣະຣາຊາ ກໍໄດ້ບວດໃນສຳນັກຂອງພຣະເຖຣະ ພ້ອມດ້ວຍຊາຍບໍລິວານຫ້າຮ້ອຍຄົນ ບໍ່ດົນກໍໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ. ລຳດັບນັ້ນ ວັນໜຶ່ງ ພຣະຣາຊາຊົງຂາບໄຫວ້ພຣະສີມະຫາໂພທິແລ້ວ ສະdeput ໄປສູ່ຖູປາຣາມພ້ອມກັບພຣະເຖຣະ. ເມື່ອສະເດັດເຖິງສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງໂລຫະປາສາດ ພວກລາຊະບຸຣຸດໄດ້ນຳດອກໄມ້ມາຖວາຍ ພຣະຣາຊາຈຶ່ງຊົງຖວາຍດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນແກ່ພຣະເຖຣະ. ພຣະເຖຣະໄດ້ບູຊາສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງໂລຫະປາສາດດ້ວຍດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນ ພໍແຕ່ດອກໄມ້ຕົກເຖິງພື້ນດິນ ກໍເກີດແຜ່ນດິນໄຫວຢ່າງຮຸນແຮງ.

රාජා කස්මා භන්තෙ භූමි චලිතානි පුච්ඡි. ඉමස්මිං මහාරාජ ඔකාසෙ අනාගතෙ සඞ්ඝස්ස උපොසථාගාරං භවිස්සති. තස්සෙතං පුබ්බනිමිත්තන්ති ආහ. පුන තස්ස මහාචෙතියට්ඨානං සම්පත්තස්ස චම්පක පුප්ඵානි අභිහරිංසු. තානිපි රාජා ථෙරස්ස අදාසි. ථෙරො මහාචෙතියට්ඨානං පුප්ඵෙහි පූජෙත්වා වන්දි තාවදෙව මහාපථවී සංකම්පි. රාජා භන්තෙ කස්මා පථවී කම්පිත්ථාති පුච්ඡි. මහාරාජ ඉමස්මිං ඨානෙ අනාගතෙ බුද්ධස්ස භගවතො අසදිසො මහාථූපො භවිස්සති. තස්සෙතං පුබ්බනිමිත්තන්ති ආහ. අහමෙව කරොමි භන්තෙති. අලං මහාරාජ තුම්හාකං අඤ්ඤං බහුං කම්මං අත්ථි. තුම්හාකං පන නන්තා දුට්ඨගාමණී අභයො නාම කාරෙස්සතීති.

ພຣະຣາຊາທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ເປັນຫຍັງແຜ່ນດິນຈຶ່ງໄຫວ?”. ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ: “ມະຫາຣາດ ໃນອະນາຄົດ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ຈະເປັນໂຮງອຸໂປສົດຂອງພຣະສົງຄ໌ ນີ້ເປັນບຸພພະນິມິດຂອງການນັ້ນ”. ຕໍ່ມາ ເມື່ອສະdeputເຖິງສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງມະຫາເຈດີ ພວກລາຊະບຸຣຸດໄດ້ນຳດອກຈຳປາມາຖວາຍ ພຣະຣາຊາກໍຊົງຖວາຍດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນແກ່ພຣະເຖຣະອີກ. ພຣະເຖຣະໄດ້ບູຊາສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງມະຫາເຈດີດ້ວຍດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວຂາບໄຫວ້ ໃນທັນໃດນັ້ນ ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ກໍຫວັ່ນໄຫວ. ພຣະຣາຊາທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ເປັນຫຍັງແຜ່ນດິນຈຶ່ງໄຫວ?”. ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ: “ມະຫາຣາດ ໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ໃນອະນາຄົດ ຈະມີພຣະມະຫາເຈດີອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຸດທະເຈົ້າ ນີ້ເປັນບຸພພະນິມິດຂອງການນັ້ນ”. ພຣະຣາຊາທູນວ່າ: “ข້າພະເຈົ້າຈະສ້າງເອງ ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ”. ພຣະເຖຣະຕຳຣັດວ່າ: “ຢ່າເລີຍ ມະຫາຣາດ ພຣະອົງຍັງມີພາລະກິດອື່ນໆ ອີກຫຼາຍ ແຕ່ພຣະນັດດາ (ຫຼານ) ຂອງພຣະອົງ ທີ່ມີພຣະນາມວ່າ ທຸດຖະຄາມະນີ ອະໄພ ຈະເປັນຜູ້ສ້າງ”.

අථ රාජා සචෙ භන්තෙ මය්හං නන්තා කරිස්සති. කතංයෙව මයාති ද්වාදසහත්ථං පාසාණත්ථම්හං ආහරාපෙත්වා දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤො නත්තා දුට්ඨගාමණි අභයො නාම ඉමස්මිං පදෙසෙ ථූපං කරොතීති අක්ඛරානි ලිඛාපෙත්වා පතිට්ඨාපෙසීති අථ දෙවානම්පියතිස්සරාජා චෙතියපප්පතෙ නිහිතා සම්මාසම්බුද්ධ භුත්ත පත්ත පූරෙත්වා ආහටා ධාතුයොහත්ථික්ඛණ්ධෙන ආහරාපෙත්වා සකලතම්බපණ්ණිදීපෙ යොජනෙ යොජනෙ ථූපං කාරෙත්වා ධාතුයො පතිට්ඨාපෙසි භගවතො පත්තං පන රාජ ගෙහෙයව ඨපෙත්වා පූජමකාසීති.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຫາກຫຼານຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ສ້າງ ກໍເທົ່າກັບວ່າຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສ້າງເອງ” ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ອັນເຊີນເສົາຫີນສູງສິບສອງສອກມາ ແລ້ວຈາລຶກອັກສອນໄວ້ວ່າ: “ຫຼານຂອງພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ທີ່ມີພຣະນາມວ່າ ທຸດຖະຄາມະນີ ອະໄພ ຈະສ້າງພຣະສະຖູບໄວ້ໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້” ແລ້ວປັກເສົານັ້ນໄວ້. ຈາກນັ້ນ ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ຊົງໂປດໃຫ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະสาຣີຣິກະທາດ ທີ່ບັນຈຸເຕັມບາດທີ່ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າເຄີຍຊົງໃຊ້ສອຍ ເຊິ່ງປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງພູເຂົາເຈຕິຍະບັນພົດ ໂດຍອັນເຊີນຂຶ້ນສູ່ຄໍຊ້າງ ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງພຣະສະຖູບໄວ້ທຸກໆ ໂຍດ ທົ່ວເກາະຕຳພະປັນນິ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດເຂົ້າປະດິດສະຖານໄວ້. ສ່ວນບາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງປະດິດສະຖານໄວ້ໃນພຣະຣາຊະວັງ ແລະ ຊົງເຮັດການບູຊາ.

නිධාපෙත්වාන සම්බුද්ධ-ධාතුයො පත්තමත්තකා,කාරාපෙසි මහාරාජ-ථූපෙ යොජන යොජනෙති;

“ມະຫາຣາດ ຊົງອັນເຊີນພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ທີ່ມີປະລິມານເຕັມບາດ ໄປປະດິດສະຖານໄວ້ ແລະ ຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງພຣະສະຖູບໄວ້ທຸກໆ ໂຍດ”.

යොජනථූප කථා

ເລື່ອງພຣະສະຖູບທຸກໆ ໂຍດ

අථ රාජා අඤ්ඤානි ච බහූනි පුඤ්ඤකම්මානි කත්වා චත්තාලීස වස්සානි රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස අච්චයෙන තං කනිට්ඨො උත්තිය රාජා දසවස්සානි රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස අච්චයෙන තං කනිට්ඨො මහාසීවො දසවස්සානෙව රජ්ජං කාරෙසි තස්ස අච්චයෙන තස්සාපි කනිට්ඨො සූරතිස්සො දසවස්සානෙව රජ්ජං කාරෙසි තතො අස්සනාවික පුත්තා ද්වෙ දමිළා සූරතිස්සං ගහෙත්වා ද්වෙවීස වස්සානි ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙසුං. තෙ ගහෙත්වා මුටසීවස්ස රඤ්ඤො පුත්තො අසෙලො නාම දසවස්සානි රජ්ජං කාරෙසි අථ චොළරට්ඨතො අගන්ත්වා එළාරො නාම දමිලො අසෙල භූපතිං ගහෙත්වා චතුචත්තාලීස වස්සානි රජ්ජං කාරෙසි එළාරං ගහෙත්වා දුට්ඨගාමණි අභයො රාජා අහොසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງເຮັດບຸນກຸສົນອື່ນໆ ອີກຫຼາຍປະການ ແລ້ວຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສີ່ສິບປີ. ເມື່ອພຣະອົງສະຫວັນຄົດແລ້ວ ພຣະອຸຕຕິຍະຣາຊາ ຜູ້ເປັນພຣະອະນຸຊາ ກໍຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສິບປີ. ເມື່ອພຣະອົງສະຫວັນຄົດແລ້ວ ພຣະມະຫາສີວະ ຜູ້ເປັນພຣະອະນຸຊາ ກໍຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສິບປີ. ເມື່ອພຣະອົງສະຫວັນຄົດແລ້ວ ພຣະສູຣະຕิສສະ ຜູ້ເປັນພຣະອະນຸຊາ ກໍຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສິບປີ. ຈາກນັ້ນ ຊາວທະມິນສອງຄົນ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງນາຍເຮືອມ້າ ໄດ້ຈັບພຣະສູຣະຕິສສະ ແລ້ວຄອງຣາດໂດຍທັມຕະຫຼອດຊາວສອງປີ. ພຣະອະເສລະ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະເຈົ້າມຸຕະສີວະ ໄດ້ປາບຊາວທະມິນທັງສອງນັ້ນ ແລ້ວຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສິບປີ. ຕໍ່ມາ ຊາວທະມິນຄົນໜຶ່ງ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ເອລາຣະ ໄດ້ເດີນທາງມາຈາກແຄວ້ນໂຈລະ ໄດ້ຈັບພຣະເຈົ້າອະເສລະ ແລ້ວຊົງຄອງຣາດຕະຫຼອດສີ່ສິບສີ່ປີ. ພຣະເຈົ້າທຸດຖະຄາມະນີ ອະໄພ ໄດ້ປາບເອລາຣະ ແລ້ວຂຶ້ນເປັນພຣະຣາຊາ.

තදත්ථදීපනත්ථං අයමනුපුබ්බකථා

ເພື່ອສະແດງເນື້ອຄວາມນັ້ນ ນີ້ຄືເລື່ອງລາວຕາມລຳດັບ

15. දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤො කිර දුතියභාතිකො උපරාජා මහානාගො නාම අහොසි. අථ රඤ්ඤො දෙවී අත්තනො පුත්තස්ස රජ්ජං ඉච්ඡන්ති තරච්ඡනාවා වාපිං කරොන්තස්ස උපරාජස්සවිසෙන අම්බං යොජෙත්වා අම්බමත්ථකෙ ඨපෙත්වා පෙසෙසි දෙවියි පුත්තෙ, උපරාජෙන සද්ධිං ගතො භාජනෙ විවටෙ සයමෙව අමබං ගහෙත්වා ඛාදිත්වා කාලමකාසි උපරාජා තං කාරණං ඤත්වා දෙවියා භීතො තතොයෙව අත්තනො දෙවිඤ්ච බලවාහනඤ්ච ගහෙත්වා රොහණං අගමාසි. තස්ස අග්ගමහෙසි අන්තරාමග්ගෙ යට්ටාලවිහාරෙ නාම පුත්තං විජායි තස්ස තිස්සොති භාතුනාම’මකංසි.

໑໕. ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະອະນຸຊາອົງທີສອງຂອງພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ຄືພຣະອຸປະຣາດ ທີ່ມີພຣະນາມວ່າ ມະຫານາຄະ. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະມະເຫສີຂອງພຣະຣາຊາ ຊົງປາຖະໜາຈະໃຫ້ພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະນາງໄດ້ຄອງຣາດ ຈຶ່ງຊົງໃສ່ຢາພິດໃນໝາກມ່ວງ ແລ້ວວາງໄວ້ເທິງສຸດຂອງໝາກມ່ວງອື່ນໆ ສົ່ງໄປຖວາຍແກ່ພຣະອຸປະຣາດ ຜູ້ກຳລັງຄຸມງານກໍ່ສ້າງອ່າງເກັບນ້ຳຕະຣັດຊະນາວາ ແຕ່ພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະມະເຫສີເອງ ຜູ້ສະເດັດໄປພ້ອມກັບພຣະອຸປະຣາດ ເມື່ອພາຊະນະຖືກເປີດອອກ ກໍຊົງຢິບເອົາໝາກມ່ວງໜ່ວຍນັ້ນມາສະເຫວີຍເອງ ແລ້ວສະຫວັນຄົດ. ພຣະອຸປະຣາດຊົງຊາບເຫດການນັ້ນ ກໍຊົງຢ້ານກົວພຣະມະເຫສີ ຈຶ່ງຊົງພາພຣະຊາຍາ ແລະ ກອງກຳລັງທະຫານສະເດັດໜີໄປສູ່ແຄວ້ນໂຣຫະນະໃນທັນໃດ. ໃນລະຫວ່າງທາງ ພຣະອັກຄະມະເຫສີຂອງພຣະອົງໄດ້ປະສູດພຣະຣາຊະບຸດ ທີ່ວັດຍັດຖາລະວິຫານ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງຕັ້ງພຣະນາມຂອງພຣະຣາຊະບຸດນັ້ນຕາມພຣະນາມຂອງພຣະພີ່ຊາຍວ່າ ຕິສສະ.

සො තතො ගන්ත්වා මහාගාමෙ වසන්තො රොහණෙ රජ්ජං කාරෙසි තස්ස අච්චයෙන තස්ස පුත්තො යට්ටාලතිස්සො මහාගාමෙයෙව රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස අච්චයෙන තස්සාපි පුත්තො ගොඨාභයො නාම තත්ථෙව රජ්ජං කාරෙසි. ගොඨාභයස්ස පුත්තො කාකවණ්ණතිස්සො නාම තත්ථෙව රජ්ජං කාරෙසි. කාකවණ්ණතිස්ස රඤ්ඤො කිර කල්‍යාණිතිස්ස රඤ්ඤො ධීතා විහාරමහාදෙවී නාම අග්ගමහෙසි අහොසි සා රඤ්ඤො පියා අහොසි මනාපා. රාජා තාය සද්ධිං සමග්ගවාසං වසන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො විහාසි. අථෙකදිවසං දෙවී රාජගෙහෙයෙව භික්ඛුසඞ්ඝස්ස මහාදානං දත්වා සායණ්හසමයෙ ගණ්ධමාලාදීනි ගාහාපෙත්වා ධම්මං සොතුං විහාරංගතා, තත්ථ නිපන්නං බාළ්හගිලානං ආසන්නමරණං සීලවන්තං සාමණෙරං දිස්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා අත්තනො සම්පත්තිං වණ්ණෙත්වා මම පුත්තභාවං පත්ථෙථ භන්තෙති යාචි.

ພຣະອົງສະເດັດຈາກບ່ອນນັ້ນໄປປະທັບຢູ່ເມືອງມະຫາຄາມ ແລ້ວຊົງຄອງຣາດໃນແຄວ້ນໂຣຫະນະ ເມື່ອພຣະອົງສະຫວັນຄົດແລ້ວ ພຣະຢັດຖາລະຕິສສະ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະບຸດ ກໍຊົງຄອງຣາດໃນເມືອງມະຫາຄາມນັ້ນເອງ. ເມື່ອພຣະອົງສະຫວັນຄົດແລ້ວ ພຣະໂກຖາໄພ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະບຸດ ກໍຊົງຄອງຣາດໃນເມືອງນັ້ນເອງ. ພຣະກາກະວັນນະຕິສສະ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະບຸດຂອງພຣະໂກຖາໄພ ກໍຊົງຄອງຣາດໃນເມືອງນັ້ນເອງ. ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະອັກຄະມະເຫສີຂອງພຣະເຈົ້າກາກະວັນນະຕິສສະ ມີພຣະນາມວ່າ ວິຫາຣະມະຫາເທວີ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະທິດາຂອງພຣະເຈົ້າກັນລະຍານີຕິສສະ ພຣະນາງເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ພໍພຣະໄທຂອງພຣະຣາຊາຢ່າງຍິ່ງ. ພຣະຣາຊາຊົງຄອງຄູ່ກັບພຣະນາງດ້ວຍຄວາມສະໝານສາມັກຄີ ແລະ ຊົງບຳເພັນບຸນກຸສົນຕະຫຼອດມາ. ລຳດັບນັ້ນ ວັນໜຶ່ງ ພຣະມະເຫສີຊົງຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ໃນພຣະຣາຊະວັງແລ້ວ ໃນເວລາແລງ ຊົງໂປດໃຫ້ຖືເອົາຂອງຫອມ ແລະ ພວງມາໄລເປັນຕົ້ນ ສະເດັດໄປສູ່ວັດເພື່ອຟັງທັມ. ໃນວັດນັ້ນ ພຣະນາງທອດພຣະເນດເຫັນສາມະເນນຜູ້ມີສີລາຈາຣິວັດອົງໜຶ່ງ ທີ່ກຳລັງອາພາດໜັກໃກ້ຈະມໍຣະນະພາບ ຈຶ່ງຊົງບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະ ພວງມາໄລເປັນຕົ້ນ ແລ້ວຊົງພັນລະນາເຖິງຄວາມພ້ອມພູນແຫ່ງລາຊະສົມບັດຂອງພຣະນາງ ແລ້ວທູນຂໍວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັ້ງຄວາມປາຖະໜາມາເກີດເປັນລູກຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ”.

සො න ඉච්ඡි, යාපි පුනප්පුන යාචියෙව. සාමණෙරොපි එවං සන්තෙ සාසනානුග්ගහං කාතුං සක්කාතිසම්පටිච්ඡිත්වා ගතිනිමිත්තවසෙන උපට්ඨිතම්පි දෙවලොකං ඡඩ්ඩෙත්වා නිකන්තිවසෙන සුවණ්ණ සිවිකාය ගච්ඡන්තියා දෙවියා කුච්ඡිම්හි පටිසණ්ධිං ගණ්හි.

ສາມະເນນນັ້ນບໍ່ປາຖະໜາ ແຕ່ພຣະນາງກໍຍັງທູນຂໍຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳເລົ່າ. ສາມະເນນນັ້ນຈຶ່ງຄິດວ່າ: “ຫາກເປັນຢ່າງນັ້ນ ກໍຈະສາມາດເກື້ອກູນແກ່ພຣະສາສະໜາໄດ້” ຈຶ່ງຍອມຮັບ ແລ້ວລະຖິ້ມເທວະໂລກທີ່ປາກົດຂຶ້ນດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຄະຕິນິມິດ ດ້ວຍຄວາມຜູກພັນ ຈຶ່ງໄດ້ຖືປະຕິສົນທິໃນພຣະຄັນຂອງພຣະມະເຫສີ ຜູ້ກຳລັງສະເດັດໄປດ້ວຍວໍຄຳ.

සා දසමාසච්චයෙන පුත්තං විජායි. තස්ස ගාමණි අභයොති නාමං කරිංසු. අපරභාගෙ අපරම්පි තස්ස තිස්සොති නාමං කරිංසු. ගාමණි කුමාරො කමෙන වඩ්ඪෙන්තො සොළස වස්සිකො හුත්වා හත්ථස්ස ථරා සිප්පෙසු කොවිදො තෙජොබල පරක්කම සම්පන්නො අහොසි. අථ ඛො කාකවණ්ණතිස්ස රාජා නණ්ධිමිත්තො-සුරනිම්මලො-මහාසෙනො-ගොඨයිම්බරො-ථෙරපුත්තාභ- යො-භරණො-වෙළුසුමනො-ඛඤ්චදෙවො-ඵුස්සදෙවො-ලභිය්‍යවසභොති ඉමෙ දසාමහායොධෙ පුත්තස්ස සන්තිකෙ ඨපෙත්වා වාසෙසි.

ພະນາງປະສູດພະໂອລົດໂດຍການລ່ວງໄປແຫ່ງທົດສະມາດ (ສິບເດືອນ). ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ຂະໜານພະນາມຂອງພະໂອລົດນັ້ນວ່າ ຄາມະນີອະໄພ. ໃນການຕໍ່ມາ ໄດ້ຂະໜານພະນາມພະໂອລົດອີກພະອົງໜຶ່ງຂອງພະນາງວ່າ ຕິດສະ. ຄາມະນີກຸມານ ເມື່ອຈະເລີນໄວຂຶ້ນໂດຍລໍາດັບ ມີພະຊົນມາຍຸໄດ້ສິບຫົກປີ ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນສິລະປະການຂີ່ຊ້າງ ເປັນຜູ້ສົມບູນດ້ວຍເດດ, ກໍາລັງ ແລະ ຄວາມພຽນ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ພະເຈົ້າກາກະວັນນະຕິດສະ ໄດ້ຊົງຕັ້ງມະຫາໂຍທາທັງສິບເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ນັນທິມິດຕະ, ສຸຣະນິມມະລະ, ມະຫາເສນະ, ໂຄທະຍິມພະຣະ, ເຖຣະປຸດຕາໄພ, ພະຣະນະ, ເວລຸສυມະນະ, ຂັນຈະເທວະ, ຜຸດສະເທວະ ແລະ ລາພິຍະວະສະພະ ໄວ້ໃນສໍານັກຂອງພະໂອລົດ ແລ້ວໃຫ້ພໍານັກຢູ່.

තෙසං උප්පත්තිකථා මහාවංසතො ගහෙතබ්බා රාජා දසමහායොධානං පුත්තස්ස සක්කාරසමංසක්කාරං කාරෙසි තිස්සකුමාරං ජනපද රක්ඛනත්ථාය දීඝවාපියං ඨපෙසි අථෙකදිවසං ගාමිණී කුමාරො අත්තනො බලවාහන සම්පත්තිං දිස්වා දමිළෙහි සද්ධිං යුජ්ඣස්සාමීති රඤ්ඤො කථාපෙසි. රාජා පුත්තං අනුරක්ඛන්තො අලං ඔරගඞ්ගන්ති නිවාරෙසි. සො යාව තතියං කථාපෙසි රාජා කුජ්ඣිත්වා හෙමසඞ්ඛලිකං කරොථ බණ්ධිත්වා රක්ඛිස්සාමීති. අභයො පිතු රඤ්ඤො කුජ්ඣිත්වා පලායිත්වා මලයං අගමාසි තතො පට්ඨාය පිතරි දුට්ඨත්තා දුට්ඨගාමණීති පඤ්ඤාතො රාජා පුත්තානං කලහට්ඨානං ආගමනත්ථාය යොධෙහි සපථං කාරෙසි.

ເລື່ອງລາວກໍາເນີດຂອງມະຫາໂຍທາທັງສິບເຫຼົ່ານັ້ນ ພຶງຖືເອົາຈາກຄໍາພີມະຫາວົງ. ພະຣາຊາຊົງໂປດໃຫ້ກະທໍາສັກກາລະແກ່ມະຫາໂຍທາທັງສິບນັ້ນສະເໝີດ້ວຍສັກກາລະຂອງພະໂອລົດ. ຊົງຕັ້ງຕິດສະກຸມານໄວ້ທີ່ທິກຄະວາປີ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຮັກສາທ້ອງຖິ່ນ. ຄັ້ງນັ້ນ ໃນວັນໜຶ່ງ ຄາມະນີກຸມານເຫັນຄວາມພ້ອມພັກແຫ່ງກໍາລັງພົນແລະພາຫະນະຂອງຕົນ ຈຶ່ງສົ່ງຂ່າວທູນພະຣາຊາວ່າ "ຂ້ານ້ອຍຈະຮົບກັບພວກທະມິນ". ພະຣາຊາຊົງຫ່ວງໃຍພະໂອລົດ ຈຶ່ງຊົງຫ້າມວ່າ "ຢ່າເລີຍ, ຈົ່ງຢູ່ຝັ່ງນີ້ຂອງແມ່ນໍ້າຄົງຄາເຖີ້ນ". ພະໂອລົດສົ່ງຂ່າວທູນໄປເຖິງສາມຄັ້ງ. ພະຣາຊາຊົງພິໂລດ ແລ້ວຕັດວ່າ "ຈົ່ງເຮັດໂສ້ຄໍາ, ເຮົາຈະມັດລາວໄວ້ແລ້ວຮັກສາໄວ້". ອະໄພກຸມານໂກດຕໍ່ພະຣາຊາຜູ້ເປັນພະບິດາ ຈຶ່ງຊົງຫຼົບໜີໄປຍັງມະລະຍະປະເທດ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ເພາະຄວາມຂັດເຄືອງຕໍ່ພະບິດາ ພະອົງຈຶ່ງປາກົດພະນາມວ່າ "ທຸດຖະຄາມະນີ". ພະຣາຊາຊົງໃຫ້ພວກທະຫານເຮັດສັດຈະສາບານ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ໄປຮ່ວມໃນສະຖານທີ່ທະເລາະວິວາດຂອງພະໂອລົດທັງສອງ.

අථ කාකවණ්ණතිස්ස රාජා චතුසට්ඨිවිහාරෙ කාරෙත්වා චතුසට්ඨි සංවච්ඡරානෙව ඨත්වා කාලමකාසි තිස්සකුමාරො පිතුකාලකතභාවං සුත්වා දීඝවාපිතො ආගන්ත්වා පිතු සරීරකිච්චං කාරෙත්වා මාතරං - කණ්ඩුල හත්ථිඤ්ච ගහෙත්වා භාතු භයා දීඝවාපිං අගමාසි. අමච්චා සන්නිපතිත්වා තං පවත්තිං වත්වා දුට්ඨගාමණිතිස්ස සන්තිකං පෙසෙසුං. සො තං සාසනං සුත්වා භුත්තසාලං ආගම්ම භාතු සන්තිකං දූතෙ පෙසෙත්වා තතො මහාගාමං ආගන්ත්වා අභිසෙකං පත්වා මාතරං කණ්ඩුලහත්ථිඤ්ච පෙසෙතූති යාව තතියං භාතු සන්තිකං ලෙඛා පෙසෙත්වා අපෙසන භාවං ඤත්වා යුද්ධාය නික්ඛමි. කුමාරොපි යුද්ධසජ්ජොහුත්වානික්ඛමි. චුළඞ්ගණිය පිට්ඨියං ද්වින්නං භාතූනං මහායුද්ධං අහොසි.

ຄັ້ງນັ້ນ ພະເຈົ້າກາກະວັນນະຕິດສະ ຊົງສ້າງວິຫານຫົກສິບສີ່ແຫ່ງ ແລະດໍາລົງພະຊົນຢູ່ຫົກສິບສີ່ປີ ກໍໄດ້ສະຫວັນຄົດ. ຕິດສະກຸມານໄດ້ຊົງຊາບຂ່າວການສະຫວັນຄົດຂອງພະບິດາ ຈຶ່ງສະເດັດມາຈາກທິກຄະວາປີ ຊົງກະທໍາຊາປະນະກິດພະສົບຂອງພະບິດາ ແລ້ວພາພະຣາຊະມານດາແລະຊ້າງກັນທຸລະ ສະເດັດໄປຍັງທິກຄະວາປີ ເພາະຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ພະເຊດຖາ. ພວກອາມາດປະຊຸມກັນແລ້ວ ບອກຂ່າວນັ້ນ ແລະສົ່ງຂ່າວໄປຍັງທຸດຖະຄາມະນີຕິດສະ. ພະອົງຊົງສະດັບຂ່າວນັ້ນແລ້ວ ສະເດັດມາຍັງພຸດຕະສາລາ ສົ່ງທູດໄປຫາພະອະນຸຊາ ຈາກນັ້ນສະເດັດມາຍັງມະຫາກາມະ ຊົງຮັບອະພິເສກແລ້ວ ສົ່ງພະລາຊະຫັດຖະເລຂາໄປເຖິງພະອະນຸຊາເຖິງສາມຄັ້ງ ຂໍໃຫ້ສົ່ງພະຣາຊະມານດາແລະຊ້າງກັນທຸລະມາ. ເມື່ອຊົງຊາບວ່າບໍ່ສົ່ງມາ ຈຶ່ງສະເດັດອອກເພື່ອເຮັດສົງຄາມ. ຝ່າຍຕິດສະກຸມານກໍຕຽມພົນຮົບແລ້ວສະເດັດອອກມາເຊັ່ນກັນ. ສົງຄາມຄັ້ງໃຫຍ່ຂອງພີ່ນ້ອງທັງສອງໄດ້ມີຂຶ້ນ ທີ່ທົ່ງຈູລັງຄະນິຍະ.

තෙ කිර යොධා සපථස්ස කතත්තා තෙසං යුද්ධෙ සහායා න භවිංසු. තදා රඤ්ඤො අනෙකසහස්ස මනුස්සා මරිංසු. රාජා පරජ්ජිත්වා තිස්සාමච්චං දිඝතුණිකං වළවඤ්ච ගහෙත්වා පලායි. කුමාරො පච්ඡතො පච්ඡතො අනුබණ්ධි. අන්තරෙ භික්ඛු පබ්බතං මාපෙසුං. තං දිස්වා කුමාරො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස කම්මන්ති ඤත්වා නිවත්ති රාජා පලායිත්වා කප්පණ්දකර නදියා ජලමාලතිත්ථං නාම ගන්ත්වං ඡාතොම්හිති ආහ. අමච්චො සුවණ්ණසරකෙ පක්ඛිත්තභත්තා නිහරිත්වා අදාසි.

ໄດ້ຍິນວ່າ ພວກທະຫານເຫຼົ່ານັ້ນ ເພາະໄດ້ເຮັດສັດຈະສາບານໄວ້ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອໃນການຮົບຂອງພວກເຂົາ. ໃນເວລານັ້ນ ຄົນຂອງພະຣາຊາຕາຍໄປຫຼາຍພັນຄົນ. ພະຣາຊາຊົງຜ່າຍແພ້ ຈຶ່ງພາອາມາດຊື່ຕິດສະ ແລະມ້າແມ່ຊື່ທີຄະຖຸນິກາ ຫຼົບໜີໄປ. ຝ່າຍກຸມານກໍໄລ່ຕິດຕາມໄປຢ່າງກະຊັ້ນຊິດ. ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍໄດ້ເນລະມິດພູເຂົາຂຶ້ນ. ກຸມານເຫັນພູເຂົານັ້ນ ຊາບວ່າເປັນການກະທໍາຂອງພະພິກຂຸສົງ ຈຶ່ງສະເດັດກັບຄືນ. ພະຣາຊາຫຼົບໜີໄປເຖິງທ່າຈະລາມາລະ ທີ່ແມ່ນໍ້າກັບປັນທະກະຣະ ແລ້ວຕັດວ່າ "ເຮົາຫິວເຂົ້າແລ້ວ". ອາມາດຈຶ່ງນໍາເອົາເຂົ້າທີ່ໃສ່ໄວ້ໃນຖາດຄໍາອອກມານ້ອມຖວາຍ.

රාජා කාලං සල්ලක්ඛෙත්වා සඞ්ඝස්ස දත්වා භුඤ්ජාමිති සඞ්ඝස්ස-අමච්චස්ස-වළවාය-අත්තනො චාති චතුභාගං කත්වා කාලා ඝොසාපෙසි තදා පියඞ්ගුදිපතො කුටුම්බියතිස්සත්ථෙරො නාම ආගන්ත්වා පුරතො අට්ඨාසි. රාජා ථෙරං දිස්වා පසන්නමානසො සඞ්ඝස්ස ඨපිතභාගං අත්තනො භාගඤ්ච ථෙරස්ස පත්තෙ පක්ඛිපිං අමච්චොපි අත්තනො භාගං පක්ඛිපි වළවාපි දාතුකාමා අහොසි. තස්සාභිප්පායං ඤත්වා අමච්චො තස්සාපි භාගං පත්තෙ පක්ඛිපි.

ພະຣາຊາຊົງກໍານົດເວລາແລ້ວ ຕັດວ່າ "ເຮົາຈະຖວາຍແກ່ພະສົງກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ" ຈຶ່ງຊົງແບ່ງເຂົ້າອອກເປັນສີ່ສ່ວນ ຄື: ສ່ວນຂອງພະສົງ, ສ່ວນຂອງອາມາດ, ສ່ວນຂອງມ້າແມ່ ແລະສ່ວນຂອງພະອົງເອງ ແລ້ວໃຫ້ປະກາດເວລາຖວາຍທານ. ໃນເວລານັ້ນ ພະເຖຣະຊື່ກຸຕຸມພິຍະຕິດສະ ຈາກເກາະປິຍັງຄຸ ໄດ້ເດີນທາງມາຢືນຢູ່ຂ້າງໜ້າ. ພະຣາຊາຊົງເຫັນພະເຖຣະແລ້ວ ມີພະໄທເຫຼື້ອມໃສ ໄດ້ຊົງໃສ່ສ່ວນທີ່ຕັ້ງໄວ້ສໍາລັບພະສົງ ແລະສ່ວນຂອງພະອົງເອງ ລົງໃນບາດຂອງພະເຖຣະ. ຝ່າຍອາມາດກໍໃສ່ສ່ວນຂອງຕົນລົງໄປ. ແມ່ມ້າກໍມີຄວາມປະສົງຈະຖວາຍເຊັ່ນກັນ. ອາມາດຊາບຄວາມປະສົງຂອງມັນ ຈຶ່ງໃສ່ສ່ວນຂອງມັນລົງໃນບາດດ້ວຍ.

ඉති සො රාජා ථෙරස්ස පරිපුණ්ණ භත්තපත්තං අදාසි. ථෙරො පත්තං ගහෙත්වා ගන්ත්වා ගොතමත්ථෙරස්ස නාම අදාසි. සො පඤ්චසත භික්ඛු භොජෙත්වා පුන තතො ලද්ධෙහි භාගෙහි පත්තපූරෙත්වා ආකාසෙ ඛිපි පත්තො ගන්ත්වා රඤ්ඤො පුරතො අට්ඨාසි තිස්සො පත්තං ගහෙත්වා රාජානං භොජෙත්වා තතො සයං භුඤ්ජිත්වා වළවං භොජෙසි. තතො රාජා සන්නාහං චුම්බටකං කත්වා පත්තං විස්සජ්ජෙසි. තතො ගන්ත්වා ථෙරස්ස හත්ථෙ පතිට්ඨාසි, රාජා පුන මහාගාමං ආගන්ත්වා සෙනං සඞ්කඩ්ඩිවො සට්ඨිසහස්සබලා ගහෙත්වා පුන භාතරා සද්ධිං යුජ්ඣි තදා කුමාරස්ස අනෙක සහස්සං මනුස්සා පතිංසු.

ດ້ວຍປະການນີ້ ພະຣາຊານັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍບາດທີ່ເຕັມດ້ວຍພັດແກ່ພະເຖຣະ. ພະເຖຣະຮັບບາດແລ້ວ ໄດ້ໄປຖວາຍແກ່ພະເຖຣະຊື່ໂຄຕະມະ. ພະເຖຣະອົງນັ້ນໄດ້ລ້ຽງພະພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບ ແລ້ວເອົາສ່ວນທີ່ໄດ້ຮັບຈາກນັ້ນມາໃສ່ບາດໃຫ້ເຕັມອີກຄັ້ງ ແລ້ວໂຍນຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ. ບາດນັ້ນໄດ້ລອຍໄປຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພະຣາຊາ. ຕິດສະອາມາດຮັບບາດນັ້ນແລ້ວ ປ້ອນພະຣາຊາ ຈາກນັ້ນຕົນເອງກໍບໍລິໂພກ ແລະໃຫ້ມ້າແມ່ກິນ. ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາຊົງເຮັດເກາະປ້ອງກັນໃຫ້ເປັນຜ້າຮອງບາດ ແລ້ວປ່ອຍບາດໄປ. ບາດນັ້ນໄດ້ລອຍໄປປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງມືຂອງພະເຖຣະ. ພະຣາຊາສະເດັດກັບມາຍັງມະຫາກາມະອີກຄັ້ງ ຊົງຮວບຮວມກໍາລັງພົນ ພາທະຫານຫົກສິບພັນຄົນ ໄປຮົບກັບພະອະນຸຊາອີກ. ໃນຄັ້ງນັ້ນ ຄົນຂອງກຸມານລົ້ມຕາຍໄປຫຼາຍພັນຄົນ.

කුමාරො පලායිත්වා විහාරං පවිසිත්වා මහාථෙරස්ස ගෙහං පාවිසි.

ຝ່າຍກຸມານຫຼົບໜີໄປ ແລ້ວເຂົ້າໄປຍັງວິຫານ ເຂົ້າໄປສູ່ກຸຕິຂອງພະມະຫາເຖຣະ.

රාජා පච්ඡතො පච්ඡතො අනුබණ්ධන්තො විහාරං පවිට්ඨභාවං ඤත්වා නිවත්ති පච්ඡා ථෙරා තෙ උභො භාතරො අඤ්ඤමඤ්ඤං ඛමාපෙසුං. තදා රාජා සස්සකම්මානි කාරෙතුං තිස්සකුමාරං දීඝවාපිමෙව පහිණිත්වා සයම්පි භෙරං චරාපෙත්වා සස්සකම්මානි කාරෙසි. අථ මහාජනස්ස සඞ්ගහංකත්වා කුන්තෙ ධාතුං නිධාපෙත්වා බලවාහන පරිවුතො තිස්සාරාමං ගන්ත්වා සඞ්ඝං වන්දිත්වා භන්තෙ සාසනං ජොතෙතුං පාරගඞ්ගං ගමිස්සාමි සක්කාරෙතුං අම්හෙහි සහගාමිනො භික්ඛු දෙථාති ආහ.

ພະຣາຊາຊົງໄລ່ຕິດຕາມໄປຢ່າງກະຊັ້ນຊິດ ເມື່ອຊົງຊາບວ່າພະອະນຸຊາເຂົ້າໄປໃນວິຫານແລ້ວ ຈຶ່ງສະເດັດກັບ. ພາຍຫຼັງ ພະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ໃຫ້ພີ່ນ້ອງທັງສອງຂໍຂະມາໂທດເຊິ່ງກັນແລະກັນ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະຣາຊາຊົງສົ່ງຕິດສະກຸມານໄປຍັງທິກຄະວາປີ ເພື່ອໃຫ້ເຮັດການກະສິກໍາ ແລະພະອົງເອງກໍຊົງຕີກອງປ່າວຮ້ອງໃຫ້ເຮັດການກະສິກໍາເຊັ່ນກັນ. ຕໍ່ມາ ຊົງສົງເຄາະແກ່ມະຫາຊົນ ຊົງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ໃນຫອກ ແລ້ວແວດລ້ອມດ້ວຍກໍາລັງພົນແລະພາຫະນະ ສະເດັດໄປຍັງຕິດສາຣາມ ຊົງໄຫວ້ພະສົງແລ້ວຕັດວ່າ "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະຂ້າມໄປຝັ່ງນັ້ນຂອງແມ່ນໍ້າຄົງຄາເພື່ອເຮັດພະສາສະໜາໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງ ຂໍພະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງໃຫ້ພະພິກຂຸຜູ້ຈະເດີນທາງໄປຮ່ວມກັບພວກຂ້ານ້ອຍ ເພື່ອຮັບການສັກກາລະດ້ວຍເຖີ້ນ".

සඞ්ඝො පඤ්චසතභික්ඛු අදාසි. රාජා භික්ඛුසඞ්ඝං ගහෙත්වා කණ්ඩුලහත්ථිමාරුය්හ යොධෙහි පරිවුතො මහතා බලකායෙන යුද්ධාය නික්ඛමිත්වා මහියඞ්ගණං ආගනන්ත්වා තත්ථ දමිළෙහි සද්ධිං යුජ්ඣන්තො මහියඞ්ගණෙ කඤ්චුක ථූපං කාරෙසි. තස්ස ථූපස්ස විභාවනත්ථං අයමානුපුබ්බකථා.

ພະສົງໄດ້ມອບພະພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບໃຫ້. ພະຣາຊາຊົງພາພະພິກຂຸສົງ ສະເດັດຂຶ້ນປະທັບຊ້າງກັນທຸລະ ແວດລ້ອມດ້ວຍພວກທະຫານ ສະເດັດອອກເພື່ອເຮັດສົງຄາມດ້ວຍກອງທັບອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ເມື່ອສະເດັດມາເຖິງມະຫິຍັງຄະນະ ຊົງຮົບກັບພວກທະມິນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ຊົງສ້າງກັນຈຸກະລາດສະເຈດີ ທີ່ມະຫິຍັງຄະນະ. ເພື່ອສະແດງເລື່ອງລາວແຫ່ງພະທາດນັ້ນ ນີ້ຄືເລື່ອງລາວຕາມລໍາດັບ.

16. භගවා කිර බොධිතෙ නවමෙ මාසෙ ඉමං දීපමාගන්ත්වා ගඞ්ගාතීරෙ තියොජනායතෙ යොජනවිත්ථතෙ මහානාගවනුය්‍යානෙ යක්ඛසමාගමං ආගන්ත්වා තෙසං යක්ඛානං උපරිභාගෙ මහියඞ්ගණ ථූපස්ස ඨානෙ වෙහාසයං ඨිතො වුට්ඨි වාතන්ධකාරාදීහි යක්ඛෙ සන්තාසෙත්වා තෙහි අභයං යාචිතො තුම්හාකං අභයං දස්සාමි තුම්හෙ සමග්ගා මය්හං නිසීදනට්ඨානං දෙථාති ආහ.

໑໖. ໄດ້ຍິນວ່າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໃນເດືອນທີເກົ້າຫຼັງຈາກການຕັດສະຮູ້ ໄດ້ສະເດັດມາຍັງເກາະນີ້ ແລ້ວສະເດັດໄປຍັງບ່ອນປະຊຸມຂອງພວກຍັກ ໃນສວນມະຫານາຄະວັນ ອັນຍາວສາມໂຍດ ກວ້າງໜຶ່ງໂຍດ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນໍ້າຄົງຄາ. ພະອົງຊົງສະຖິດຢູ່ເທິງອາກາດ ເໜືອພວກຍັກເຫຼົ່ານັ້ນ ຕົງສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງພະທາດມະຫິຍັງຄະນະ ຊົງເຮັດໃຫ້ພວກຍັກຢ້ານກົວດ້ວຍຝົນ, ລົມ ແລະຄວາມມືດເປັນຕົ້ນ. ເມື່ອພວກຍັກທູນຂໍຄວາມປອດໄພ ພະອົງຈຶ່ງຕັດວ່າ "ເຮົາຈະໃຫ້ຄວາມປອດໄພແກ່ພວກທ່ານ ພວກທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ່ງແກ່ເຮົາເຖີ້ນ".

යක්ඛා, මාරිස තෙ ඉමං සකලදීපං දෙමි. අභයං නො දෙහීති ආහංසු. තතො භගවා තෙසං භයං අපනුදිත්වා තෙහි දින්නභභූමියං චම්මඛණ්ඩං පත්ථරිත්වා තත්ථ නිසින්නො තෙජොකසිණං සමාපජ්ජිත්වා චම්මඛණ්ඩං සමන්තතො ජාලෙත්වා වඩ්ඪෙසි. තෙ චම්මඛණ්ඩෙන අභිභූනා සමන්තතො සාගර පරියන්තෙ රාසිභූතා අහෙසුං භගවා ඉද්ධිබලෙන ගිරිදීපං නාම ඉධානෙත්වා තත්ථ යක්ඛෙ පවෙසෙත්වා දීපං යථාට්ඨානෙ ඨපෙත්වා චම්මඛණ්ඩං සඞ්ඛිපි තදා දෙවතා සමාගමො අහොසි. තස්මිං සමාගමෙ භගවා ධම්මං දෙසෙසි-තදා.

ພວກຍັກທູນວ່າ "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ປາສະຈາກທຸກ ພວກຂ້ານ້ອຍຂໍຖວາຍເກາະທັງໝົດນີ້ແກ່ທ່ານ ຂໍທ່ານຈົ່ງໃຫ້ຄວາມປອດໄພແກ່ພວກຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ". ລໍາດັບນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງກໍາຈັດຄວາມຢ້ານກົວຂອງພວກເຂົາແລ້ວ ຊົງລາດແຜ່ນໜັງລົງເທິງພື້ນດິນທີ່ພວກເຂົາຖວາຍ ຊົງປະທັບນັ່ງເທິງແຜ່ນໜັງນັ້ນ ຊົງເຂົ້າເຕໂຊກະສິນ ແລ້ວຊົງບັນດານໃຫ້ໄຟໄໝ້ແຜ່ນໜັງແຜ່ອອກໄປໂດຍຮອບ. ພວກຍັກຖືກແຜ່ນໜັງນັ້ນບີບບັງຄັບ ຈຶ່ງພາກັນໄປລວມກັນຢູ່ທີ່ຂອບມະຫາສະໝຸດໂດຍຮອບ. ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງໃຊ້ລິດທິເດດນໍາເອົາເກາະຊື່ຄິຣິດີປະມາທີ່ນີ້ ແລ້ວໃຫ້ພວກຍັກເຂົ້າໄປຢູ່ ຊົງຕັ້ງເກາະນັ້ນໄວ້ໃນສະຖານທີ່ເດີມ ແລ້ວຊົງເກັບແຜ່ນໜັງ. ໃນເວລານັ້ນ ໄດ້ມີການປະຊຸມກັນຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ. ໃນບ່ອນປະຊຸມນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງທໍາ. ໃນການນັ້ນ:

‘‘නෙකෙසං පාණකොටීනං-ධම්මාභිසමයො අහූ,සරණෙසු ච සීලෙසු-ඨිතා ආසුං අසඞ්ඛියා;

"ການບັນລຸທໍາໄດ້ມີແກ່ເຫຼົ່າສັດຫຼາຍແສນໂກດ, ແລະສັດທັງຫຼາຍອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ໄດ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສະຣະນະຄົມແລະສິນ;

සොතාපත්තිඵලං පත්වා-සෙලෙ සුමනකූටකෙ,මහාසුමන දෙවිණ්දො-පූජියං යාචි පූඡියං;

ມະຫາສຸມະນະເທວະລາດ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ເທິງຍອດເຂົາສຸມະນະກູດ ໄດ້ບັນລຸໂສດາປັດຕິຜົນ ແລ້ວໄດ້ທູນຂໍສິ່ງຄວນບູຊາທີ່ຄວນແກ່ການກາບໄຫວ້;

සිරං පරාමසිත්වාන-නිලාමලසිරොරුහෙ,පාණිමත්තෙ අදා කෙසෙ තස්ස පාණිහිතො ජිනො;

ພະຊິນະເຈົ້າ ຊົງລູບພະສຽນ ແລ້ວໄດ້ປະທານພະເກສາ ອັນມີສີຂຽວເຂັ້ມບໍລິສຸດ ປະມານກໍາຝາມືໜຶ່ງ ວາງໄວ້ໃນມືຂອງເທວະລາດນັ້ນ;

සො තං සුවණ්ණිචඞ්ගොටං-චරෙනාදාය සත්ථුනො, නිසින්නට්ඨාන රචිතෙ-නානාරතනසඤ්චයෙ.

ເທວະລາດນັ້ນອັນເຊີນພະເກສາທາດນັ້ນດ້ວຍອົບຄໍາ ໄປປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງກອງລັດຕະນະຕ່າງໆ ທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້ ຕົງສະຖານທີ່ປະທັບນັ່ງຂອງພະສາດສະດາ.

උච්චතො සත්තරතනෙ-ඨපෙත්වාන සිරොරුහෙ,තං ඉණ්දනීල ථූපෙන-පිදහෙසි නමස්සි ච’’;

ຊົງປະດິດສະຖານພະເກສາທາດນັ້ນໄວ້ໃຫ້ສູງເຈັດສອກ ແລ້ວຊົງຄອບໄວ້ດ້ວຍພະທາດອິນທະນິນ ແລະໄດ້ຊົງກາບບູຊາ";

පරිනිබ්බුතෙ පන භගවති ධම්මසෙනාපති සාරි පුත්තත්ථෙරස්ස අන්තෙවාසිකො සරභූ නාමෙකො ථෙරො චිතකතො ගීවට්ඨිධාතු ගහෙත්වා භික්ඛු සඞ්ඝපරිවුතො ආගන්ත්වා තස්මිංයෙව චෙතියෙ පතිට්ඨාපෙත්වා මෙඝවණ්ණපාසාණෙහි ඡාදෙත්වා ද්වාදස හත්ථුබ්බෙධං ථූපං කාරෙත්වා පක්කාමි. අථ දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤො භාතා චූළාභයො නාම තං අබ්භුතං චෙතියං දිස්වා තිංසහත්ථුබ්බෙධං චෙතියං කාරෙසි. ඉදානි දුට්ඨගාමණීපි අභයරාජා මහියඞ්ගණං ආගන්ත්වා තත්ථ දමිළෙ මද්දන්තො අසිතිහත්ථුබ්බෙධං කඤ්චුකචෙතියං කාරෙත්වා පූජමකාසි.

ແຕ່ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານແລ້ວ ພະເຖຣະຮູບໜຶ່ງຊື່ວ່າ ສະຣະພູ ຜູ້ເປັນສິດຂອງພະສາຣີບຸດຕະເຖຣະ ພະທໍາມະເສນາບໍດີ ໄດ້ອັນເຊີນພະສໍທາດຈາກຈິດຕະກາທານ ແລ້ວແວດລ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງເດີນທາງມາ ປະດິດສະຖານໄວ້ໃນພະເຈດີນັ້ນເອງ ຊົງມຸງດ້ວຍຫີນສີເມກ ແລ້ວສ້າງພະທາດສູງສິບສອງສອກ ແລ້ວຫຼີກໄປ. ຕໍ່ມາ ພະອະນຸຊາຂອງພະເຈົ້າເທວານໍາປິຍະຕິດສະ ຊື່ວ່າ ຈູລາໄພ ເຫັນພະເຈດີອັນໜ້າອັດສະຈັນນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ສ້າງພະເຈດີໃຫ້ສູງສາມສິບສອກ. ໃນບັດນີ້ ພະເຈົ້າທຸດຖະຄາມະນີອະໄພ ກໍໄດ້ສະເດັດມາຍັງມະຫິຍັງຄະນະ ຊົງປາບປາມພວກທະມິນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຊົງສ້າງກັນຈຸກະລາດສະເຈດີໃຫ້ສູງແປດສິບສອກ ແລະໄດ້ຊົງກະທໍາການບູຊາ.

එවමච්චායිකං කම්මං-කරොන්තාපි ගුණාකරා, කරොන්ති පුඤ්ඤං සප්පඤ්ඤා-සංසාරභස භීරුකාති.

ຜູ້ມີປັນຍາ ທັງເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງຄຸນຄວາມດີ ແລະຢ້ານກົວຕໍ່ໄພໃນສັງສາລະວັດ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເຮັດວຽກງານອັນຮີບດ່ວນປານນັ້ນ ກໍຍັງຂົນຂວາຍສ້າງບຸນກຸສົນ.

මහියඞ්ගන ථූපකථා

ເລື່ອງລາວແຫ່ງພະທາດມະຫິຍັງຄະນະ

17. තතො රාජා දමිළෙහි සද්ධිං යුජ්ඣිත්වා ඡත්තදමිළං ගණ්හිත්වා තත්‍ර බහු දමිළෙ ඝාතෙත්වා අම්බතිත්ථං ආගන්ත්වා අම්බදමිළං චතූහි මාසෙහි ගණ්හි. තතො ඔරුය්හ මහබ්බලෙ සත්තදමිළෙ එකාහෙනෙව ගණ්හි තතො අන්තරසොබ්භෙ මහාකොට්ඨ දමිළං-දොණගාමෙ ගවර දමිළං-හාලකොලෙ මහිස්සරිය දමිළං-නාළිසොබ්භෙ නාළික දමිළං-දිඝාභසගල්ලම්හි දිඝාභය දමිළං ගණ්හි. තතො කච්ඡතිත්ථෙ කිඤ්චිසීස දමිළං චතූහි මාසෙහි ගණ්හි තතො වෙඨ නගරෙ තාළ දමිළං, භාණකදමිළඤ්ච-වහිට්ඨෙ වහිට්ඨ දමිළං=ගාමණිම්හි ගාමණි දමිළං-කුම්බුගාමම්හි කුම්බු දමිළං-නණ්දික ගාමම්හි නණ්දික දමිළං-ඛාණුගාමම්හි ඛාණු දමිළං-තම්බුන්නගාමකෙ මාතුල භාගිනෙය්‍යෙ ද්වෙ දමිළෙ ගණ්හි තදා-

໑໗. ຈາກນັ້ນ ພະຣາຊາຊົງຮົບກັບພວກທະມິນ ຊົງຈັບຈັດຕະທະມິນໄດ້ ຊົງຂ້າພວກທະມິນເປັນຈໍານວນຫຼາຍໃນທີ່ນັ້ນ ແລ້ວສະເດັດມາຍັງອໍາພະຕິດຖະ ຊົງປາບອໍາພະທະມິນໄດ້ໃນເວລາສີ່ເດືອນ. ຈາກນັ້ນ ສະເດັດລົງມາ ຊົງປາບພວກທະມິນຜູ້ມີກໍາລັງຫຼາຍເຈັດຄົນໄດ້ໃນວັນດຽວ. ຈາກນັ້ນ ຊົງປາບມະຫາໂກດຖະທະມິນ ທີ່ອັນຕະຣະສົບພະ, ປາບຄະວະຣະທະມິນ ທີ່ໂດນະຄາມ, ປາບມະຫິດສະຣິຍະທະມິນ ທີ່ຫາລະໂກລະ, ປາບນາລິກະທະມິນ ທີ່ນາລິສົບພະ, ປາບທີຄາໄພທະມິນ ທີ່ທີຄາພະສະຄັນລະ. ຈາກນັ້ນ ຊົງປາບກິນຈິສີສະທະມິນ ທີ່ກັດສະຕິດຖະ ໃນເວລາສີ່ເດືອນ. ຈາກນັ້ນ ຊົງປາບຕາລະທະມິນ ແລະພາລະກະທະມິນ ທີ່ເວດຖະນະຄອນ, ປາບວະຫິດຖະທະມິນ ທີ່ວະຫິດຖະ, ປາບຄາມະນີທະມິນ ທີ່ຄາມະນີ, ປາບກຸມພຸທະມິນ ທີ່ກຸມພຸຄາມ, ປາບນັນທິກະທະມິນ ທີ່ນັນທິກະຄາມ, ປາບຂານຸທະມິນ ທີ່ຂານຸຄາມ, ແລະຊົງປາບພວກທະມິນສອງຄົນຜູ້ເປັນລຸງແລະຫຼານ ທີ່ຕໍາປຸນນະຄາມະກະ. ໃນເວລານັ້ນ:

‘‘අජානිත්වා සකං සෙනං-ඝාතෙන්ති සජනා ඉති,සුත්වාන සච්චකිරියං-අකරි තත්ථ භුපති;

"ພະຣາຊາຊົງສະດັບວ່າ 'ພວກຍາດມິດຂ້າຟັນກັນເອງ ເພາະບໍ່ຮູ້ວ່າແມ່ນກອງທັບຂອງຕົນ' ຈຶ່ງຊົງກະທໍາສັດຈະກິຣິຍາໃນທີ່ນັ້ນວ່າ:

රජ්ජසුඛාය වායාමො-නායං මම කදාපි ච,සම්බුද්ධසාසනස්සෙව-ඨපනාය අයං මම;

ຄວາມພະຍາຍາມນີ້ຂອງເຮົາ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມສຸກໃນລາຊะສົມບັດໃນການໃດໆ ເລີຍ, ແຕ່ຄວາມພະຍາຍາມນີ້ຂອງເຮົາ ແມ່ນເພື່ອສະຖາປະນາພະສາສະໜາຂອງພະສໍາມາສັມພຸດທະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ;

තෙන සච්චෙන මෙ සෙනා-කායොපගත භණ්ඩකං,ජාලවණ්ණංව හොතූති-තං තථෙව තදා අහු;

’’

ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍໃຫ້ເຄື່ອງສາດສະຕາວຸດແລະເຄື່ອງປະດັບກາຍຂອງກອງທັບເຮົາ ຈົ່ງມີສີຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງແປວໄຟເຖີ້ນ'. ໃນເວລານັ້ນ ເຫດການນັ້ນກໍໄດ້ເປັນໄປຢ່າງນັ້ນແທ້;

එවං රාජා ගඞ්ගාතීරෙ දමිළෙ ඝාතෙසි. ඝාතිත සො සබ්බෙ ආගන්ත්වා විජිත නගරෙ පවිසිංසු. තදා රාජා විජිත නගරං ගණ්හිතුං වීමංසනත්ථාය ආගච්ඡන්තං නණ්ධිමිත්තං දිස්වා කණ්ඩුලං මුඤ්චෙසි. කණ්ඩුලොපි තං ගණ්හිතුං ආගඤ්ඡි තදා නණ්ධිමිත්තො හත්ථෙතහි උභො දන්තෙ බාළ්හං ගහෙත්වා පීළෙත්වා උක්කුටිකං නිසීදාපෙසි. රාජා උභො විමංසෙත්වා විජිතනගරං ආගතො. තතො දක්ඛිණද්වාරෙ යොධානං මහාසඞ්ගාමො අහොසි පුරත්ථිමද්වාරෙ වෙළුසුමනො අස්සං ආරුය්හ බහූ දමිළෙ ඝාතෙසි දමිළා අන්තො පිවිසිත්වා ද්වාරං ථකෙසුං. තතො රාජා යොධෙ විස්සජ්ජෙසි, කණ්ඩුලහත්ථි නණ්ධිමිත්තො සුරනිම්මලො ච දක්ඛිණද්වාරෙ කම්මං කරිංසු මහාසොණො ගොඨයිම්බරො ථෙරපුත්තාභයො චාති ඉමෙ තයො ඉතරෙසු තීසු ද්වාරෙසු කම්මං කරිංසු.

ພະຣາຊາຊົງປາບປາມພວກທະມິນທີ່ຝັ່ງແມ່ນໍ້າຄົງຄາດ້ວຍປະການນີ້. ພວກທະມິນທີ່ເຫຼືອລອດຕາຍທັງໝົດໄດ້ພາກັນຫຼົບໜີເຂົ້າໄປໃນວິຊິຕະນະຄອນ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະຣາຊາຊົງປ່ອຍຊ້າງກັນທຸລະ ເພື່ອທົດສອບນັນທິມິດຕະ ຜູ້ກໍາລັງເດີນທາງມາເພື່ອຈະຕີວິຊິຕະນະຄອນ. ຊ້າງກັນທຸລະກໍແລ່ນເຂົ້າໄປເພື່ອຈະທໍາຮ້າຍລາວ. ໃນເວລານັ້ນ ນັນທິມິດຕະໄດ້ໃຊ້ສອງມືຈັບງາທັງສອງຂອງຊ້າງໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ ແລ້ວກົດລົງໃຫ້ຊ້າງນັ່ງຄຸເຂົ່າລົງ. ພະຣາຊາຊົງທົດສອບທັງສອງແລ້ວ ກໍສະເດັດມາຍັງວິຊິຕະນະຄອນ. ຈາກນັ້ນ ໄດ້ມີການຮົບກັນຢ່າງດຸເດືອດຂອງພວກທະຫານທີ່ປະຕູທິດໃຕ້. ທີ່ປະຕູທິດຕາເວັນອອກ ເວລຸສຸມະນະຂີ່ຊ້ອນມ້າຂ້າພວກທະມິນເປັນຈໍານວນຫຼາຍ. ພວກທະມິນໄດ້ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປທາງໃນແລ້ວປິດປະຕູໄວ້. ລໍາດັບນັ້ນ ພະຣາຊາຊົງສົ່ງພວກທະຫານໄປ. ຊ້າງກັນທຸລະ, ນັນທິມິດຕະ ແລະສຸຣະນິມມະລະ ໄດ້ທໍາການຮົບທີ່ປະຕູທິດໃຕ້. ສ່ວນມະຫາໂສນະ, ໂຄທະຍິມພະຣະ ແລະເຖຣະປຸດຕາໄພ ທັງສາມນີ້ ໄດ້ທໍາການຮົບທີ່ປະຕູອີກສາມທິດທີ່ເຫຼືອ.

තඤ්ච නගරං පරිඛාත්තය පරික්ඛිත්තං, දළ්හ පාකාර ගොපුරං, අයො ද්වාරයුත්තං අහොසි කණ්ඩුලො ජාණුහි ඨත්වා සිලා සුධා ඉට්ඨකා භිණ්දිත්වා අයොද්වාරං පාපුණි තදා දමිළා ගොපුරෙ ඨත්වා නානාවුධානි ඛිපිංසු පක්ක අයොගුළෙ චෙවපක්කට්ඨිත සිලෙසඤ්ච හත්ථිපිට්ඨියං පක්ඛිපිංසු? තදා කණ්ඩුලො වෙදනට්ටො උදකට්ඨානං ගන්ත්වා උදකෙ ඔගාහි. තදා ගොඨයිම්බරො න ඉදං සුරාපානං භවති. අයොද්වාර විඝාටනං නාම, ගච්ඡ ද්වාරං විඝාටෙහීති ආහ. තං සුත්වා ජාතාභිමාතො කුඤ්චනාදං කත්වා උදන උග්ගම්ම ථලෙ අට්ඨාසි අථ හත්ථිවෙජ්ජො සිලෙසං ධොවිත්වා ඔසධං අකාසි. තතො රාජා හත්ථිං ආරුය්හ පාණිනා කුම්භෙ පරාමසිත්වා සකල ලඞ්කාතලෙ රජ්ජං තව දම්මීති තොසෙත්වා වරභොජනං භොජෙත්වා වණං සාටකෙන වෙඨෙත්වා සුවම්මීතං කත්වා වම්මපිට්ඨියං මහිසචම්මං සත්තගුණං කත්වා බණ්ධිත්වා තස්සුපරි තෙලචම්මං බණ්ධිත්වා තං විස්සජ්ජෙසි සො අසනි වියගජ්ජන්තො ගන්ත්වා දාඨාහි පදරං විජ්ඣිත්වා පාදෙන උම්මාරං හනි. ද්වාරං බාහාහි සද්ධිං අයොද්වාරං මහාසද්දෙන භූමියං පති. ගොපුරෙ දබ්බසම්භාරං පන හත්ථිපිට්ඨියං පතන්තං දිස්වා නණ්ධිමිත්තො බාහාහි පහරිත්වා පවට්ටෙසි තදා කණ්ඩුලො දාඨාපීළනවෙරං ඡඩ්ඪෙසි.

ແລະ ເມືອງນັ້ນຖືກອ້ອມຮອບດ້ວຍຄູເມືອງສາມຊັ້ນ, ມີກຳແພງ ແລະ ປະຕູໂຂງທີ່ໝັ້ນຄົງ, ມີປະຕູເຫຼັກ. ພະຍາຊ້າງກັນດຸລະ ຄຸເຂົ່າລົງ ແລ້ວທຳລາຍຫີນ, ປູນຂາວ ແລະ ອິດ ຈົນເຂົ້າເຖິງປະຕູເຫຼັກ. ໃນເວລານັ້ນ, ພວກທະມິນທີ່ຢືນຢູ່ເທິງປະຕູໂຂງ ໄດ້ຂວ້າງອາວຸດຕ່າງໆ ແລະ ໄດ້ເທລູກເຫຼັກຮ້ອນ ແລະ ນ້ຳຢາງໄມ້ທີ່ຕົ້ມຟົດລົງໃສ່ຫຼັງຊ້າງ. ເວລານັ້ນ, ພະຍາຊ້າງກັນດຸລະໄດ້ຮັບຄວາມເຈັບປວດຢ່າງແsnສາຫັດ ຈຶ່ງໄດ້ໄປຫາບ່ອນທີ່ມີນ້ຳ ແລ້ວລົງແຊ່ນ້ຳຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ, ໂກທະອິມພະຣະ ໄດ້ກ່າວວ່າ 'ນີ້ບໍ່ແມ່ນການດື່ມສຸລາ, ແຕ່ມັນຄືການທຳລາຍປະຕູເຫຼັກ, ຈົ່ງໄປທຳລາຍປະຕູເຖີດ'. ເມື່ອພະຍາຊ້າງໄດ້ຍິນແນວນັ້ນ ກໍເກີດຄວາມມານະທິຖິ ຈຶ່ງຮ້ອງກ້ອງສະໜັ່ນ ແລ້ວຂຶ້ນຈາກນ້ຳມາຢືນຢູ່ເທິງບົກ. ຈາກນັ້ນ, ໝໍປິ່ນປົວຊ້າງໄດ້ລ້າງນ້ຳຢາງໄມ້ອອກ ແລ້ວໃສ່ຢາໃຫ້. ຕໍ່ມາ ພະລາຊາໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຊ້າງ ແລ້ວເອົາມືລູບຄຳທີ່ຂະມັບ ແລ້ວຊົງປອບໃຈວ່າ 'ເຮົາຈະມອບລາຊະສົມບັດໃນທົ່ວເກາະລັງກາໃຫ້ແກ່ເຈົ້າ', ຈາກນັ້ນໄດ້ພະລາຊະທານອາຫານອັນປະເສີດໃຫ້ກິນ, ເອົາຜ້າພັນບາດແຜໄວ້, ສວມເກາະໃຫ້ເປັນຢ່າງດີ, ແລ້ວເອົາໜັງຄວາຍໜາເຈັດຊັ້ນມັດໄວ້ເທິງຫຼັງເກາະ, ແລະ ເອົາໜັງທານ້ຳມັນມັດທັບໄວ້ເທິງນັ້ນອີກ ແລ້ວປ່ອຍໄປ. ພະຍາຊ້າງນັ້ນຮ້ອງກ້ອງສະໜັ່ນປານຟ້າຮ້ອງ ແລ້ວແລ່ນໄປເອົາງາແທງແຜ່ນປະຕູ ແລະ ເອົາຕີນຖີບທໍລະນີປະຕູ. ປະຕູເຫຼັກພ້ອມທັງເສົາປະຕູໄດ້ພັງທະລາຍລົງສູ່ພື້ນດິນດ້ວຍສຽງອັນດັງສະໜັ່ນ. ເມື່ອເຫັນໄມ້ ແລະ ສິ່ງກໍ່ສ້າງເທິງປະຕູໂຂງກຳລັງຈະຕົກລົງໃສ່ຫຼັງຊ້າງ, ນັນທິມິດຕະ ຈຶ່ງໄດ້ເອົາມືທັງສອງຍູ້ປັດອອກໄປ. ເວລານັ້ນ, ພະຍາຊ້າງກັນດຸລະຈຶ່ງໄດ້ລະວາງຄວາມຄຽດແຄ້ນທີ່ມີຕໍ່ນັນທິມິດຕະລົງ.

තතො කණ්ඩුලො අත්තනො පිට්ඨිං ආරූහනත්ථාය නණ්ධිමිත්තං ඔලොකෙසි. සො තයා කතමග්ගෙන න පවිසිස්සාමීති අට්ඨාරස හත්ථුබ්බෙධං පාකාරං බාහුනා පහරිත්වා අට්ඨුසහප්පමාණං පාකාරප්පදෙසං පාතෙත්වා සුරනිම්මලං ඔලොකෙසි සොපි තෙන කතමග්ගං අනිච්ඡන්තො පාකාරං ලඩ්ඩීත්වා නගරබ්භන්තරෙ පති ගොඨයිම්බරොපි - සොණොපි - ථෙරපුත්තාභයොපි එකෙක ද්වාරං භිණ්දිත්වා පවිසිංසු-තතො.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ພະຍາຊ້າງກັນດຸລະໄດ້ຫຼຽວເບິ່ງນັນທິມິດຕະ ເພື່ອໃຫ້ຂຶ້ນມາເທິງຫຼັງຂອງຕົນ. ແຕ່ນັນທິມິດຕະກ່າວວ່າ 'ເຮົາຈະບໍ່ເຂົ້າໄປທາງເສັ້ນທາງທີ່ເຈົ້າເຮັດໄວ້' ແລ້ວເອົາມືຕີກຳແພງທີ່ສູງສິບແປດສອກ ຈົນເຮັດໃຫ້ກຳແພງຍາວແປດສອກພັງລົງມາ, ແລ້ວຫຼຽວເບິ່ງສຸຣະນິມິລະ. ສຸຣະນິມິລະກໍບໍ່ປາດຖະໜາຈະເຂົ້າໄປທາງເສັ້ນທາງນັ້ນຄືກັນ ຈຶ່ງໄດ້ໂດດຂ້າມກຳແພງເຂົ້າໄປໃນເມືອງ. ສ່ວນໂກທະອິມພະຣະ, ໂສນະ ແລະ ເຖຣະປຸດຕາພະຍະ ກໍໄດ້ທຳລາຍປະຕູເມືອງຄົນລະປະຕູ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນເມືອງ.

‘‘හත්ථි ගහෙත්වා රථචක්කං-මිත්තො සකට පඤ්ජරං,නාළිකෙරතරුං ගොඨො-නිම්මලො ඛග්ගමුත්තමං;

“ນັນທິມິດຕະຈັບເອົາຊ້າງ, ກົງລໍ້ລົດ ແລະ ໂຄງກວຽນ; ໂກທະອິມພະຣະຈັບເອົາຕົ້ນໝາກພ້າວ; ສຸຣະນິມິລະຖືເອົາດາບອັນປະເສີດ;

තාලරුක්ඛං මහාසොණො-ථෙරපුත්තො මහාගදං,විසුං විසුං වීථිගතා-දමිළෙ නත්ථ චුණ්ණයුං’’;

ມະຫາໂສນະຈັບເອົາຕົ້ນຕານ; ເຖຣະປຸດຕາພະຍະຖືເອົາຕະບອງໃຫຍ່; ຕ່າງຄົນຕ່າງແຍກຍ້າຍກັນໄປຕາມຖະໜົນຫົນທາງ ແລ້ວເຂັ່ນຂ້າພວກທະມິນຈົນແຫຼກລາວານ”;

එවං විජිතනගරං චතූහි මාසෙහි භිණ්දිත්වා දමිළෙ මාරෙත්වා තතො ගරිලොකං නාම ගන්ත්වා ගිරිය දමිළං අග්ගහෙසි. තතො මහෙල නගරං ගන්ත්වා චතූහි මාසෙහි මහෙල රාජානං ගණ්හිං තතො රාජා අනුරුධපුරං ගච්ඡන්තො පරිතොකාසපබ්බතෙ නාම ඛණ්ධාවාරං නිවාසෙත්වා තත්ථ තළාකං කාරෙත්වා ජෙට්ඨමූලමාසම්හි උදකකීළං කීළි. එළාරොපි දුට්ඨගාමණිස්ස ආගතභාවං සුත්වා අමච්චෙහි සද්ධිං මන්තෙත්වා ස්වෙ යුද්ධං කරිස්සාමාති නිච්ඡයං අකාසි පුනදිවසෙ සන්නද්ධො මහාපබ්බත හත්ථිං ආරුය්හ මහා බලකාය පරිවුතො නික්ඛමි. ගාමණීපි මාතරා සද්ධිං මන්තෙත්වා ද්වත්තිංස බල කොට්ඨකෙ කාරෙත්වා ඡත්තධරෙ රාජරූපකෙ තත්ථ තත්ථ ඨපෙසි. අබ්භන්තර කොට්ඨකෙ සයං අට්ඨාසි.

ເມື່ອໄດ້ທຳລາຍເມືອງວິຊິຕະພາຍໃນສີ່ເດືອນ ແລະ ຂ້າພວກທະມິນແລ້ວ, ຈາກນັ້ນກໍໄດ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ຊື່ວ່າ ຄະຣິໂລກະ ແລ້ວຈັບຕົວທະມິນຊື່ ກິຣິຍະ. ຕໍ່ມາ ໄດ້ໄປຍັງເມືອງມະເຫລະ ແລ້ວຈັບຕົວພະຍາມະເຫລະໄດ້ພາຍໃນສີ່ເດືອນ. ຈາກນັ້ນ ພະລາຊາເມື່ອຈະສະເດັດໄປຍັງເມືອງອະນຸຣາທະປຸຣະ ຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງຄ້າຍພັກແຮມຢູ່ທີ່ພູເຂົາຊື່ວ່າ ປະຣິໂຕກາສະ, ໄດ້ສ້າງສະນ້ຳຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະ ໄດ້ຫຼິ້ນນ້ຳໃນເດືອນເຊດ. ຝ່າຍພະຍາເອຣາຣະ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການມາຮອດຂອງພະເຈົ້າທຸດທະຄາມະນີ ຈຶ່ງໄດ້ປຶກສາກັບພວກອຳມາດ ແລ້ວຕົກລົງກັນວ່າ 'ມື້ອື່ນເຮົາຈະເຮັດເສິກ'. ໃນມື້ຕໍ່ມາ ພະອົງຊົງສວມເກາະແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນຊ້າງຊື່ ມະຫາປັບພະຕະ ອອກໄປໂດຍມີກອງທັບໃຫຍ່ແວດລ້ອມ. ຝ່າຍພະເຈົ້າຄາມະນີກໍໄດ້ປຶກສາກັບພະມານດາ ແລ້ວສ້າງຄ້າຍທະຫານຂຶ້ນສາມສິບສອງຄ້າຍ ແລະ ໄດ້ຕັ້ງຫຸ່ນຈຳລອງຮູບພະລາຊາຖືສະຕັດໄວ້ໃນບ່ອນຕ່າງໆ. ສ່ວນພະອົງເອງໄດ້ປະທັບຢູ່ນຳຄ້າຍຊັ້ນໃນສຸດ.

තතො සඞ්ගාමෙ වත්තමානෙ එළාර රඤ්ඤො දීඝජත්තු නාම මහා යොධො ඛග්ගඵලකං ගහෙත්වා භූමිතො අට්ඨාරස හත්ථං නභමුග්ගන්ත්වා රාජරූපං ඡිණ්දිත්වා පඨමං බල කොට්ඨකං භිණ්දි එවං සෙසෙපි බලකොට්ඨකෙ භිණ්දිත්වා මහාගමණිනා ඨතං බලකොට්ඨකං ආගමි. තදා සුරනිම්මලො රඤ්ඤො පරිගච්ඡන්තං දිස්වා අත්තනො නාමං සාවෙත්වා තං අක්කොසි තං සුත්වා දීඝජන්තු පඨමං ඉමං මාරෙමීති කුජ්ඣිත්වා ආකසමබ්භුග්ගන්ත්වා අත්තනොපරි ඔතරන්තං දිස්වා සරනිම්මලො අත්තනො ඵලකං උපනාමෙසි. ඉතරොපි ඵලකෙන සද්ධිං තං භිණ්දිස්ස මීති චින්තෙත්වා ඵලකං පහරි. ඉතරො ඵලකං මුඤ්චි, දීඝජන්තු ඵලකං ඡිණ්දන්තො භූමියං පති. සුරනිම්මලො තං සත්තියා පහරි, ඵුස්සදෙවො තං ඛණෙ සඞ්ඛං ධමි, අසනිසද්දො විය අහොසි උම්මාදප්පත්තා විය මනුස්සා අහෙසුං. තතො දමිළ සෙනා භිජ්ජිත්ථ, එළාරො පලායිත්ථ තදාපි බහු දමිළෙ ඝාතෙසුං.

ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອສົງຄາມກຳລັງດຳເນີນຢູ່, ມະຫາເສນາທະຫານຂອງພະຍາເອຣາຣະ ຊື່ວ່າ ທິຄະຊັນຕຸ ໄດ້ຖືດາບ ແລະ ໂລ້ ໂດດຂຶ້ນໄປໃນອາກາດສູງສິບແປດສອກຈາກພື້ນດິນ ແລ້ວຟັນຮູບຈຳລອງຂອງພະລາຊາ ແລະ ທຳລາຍຄ້າຍທະຫານຊັ້ນທຳອິດ. ດ້ວຍວິທີນີ້ ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ທຳລາຍຄ້າຍອື່ນໆແລ້ວ ກໍໄດ້ມາຍັງຄ້າຍທີ່ພະເຈົ້າທຸດທະຄາມະນີປະທັບຢູ່. ເວລານັ້ນ ສຸຣະນິມິລະເຫັນເຂົາກຳລັງເຂົ້າໃກ້ພະລາຊາ ຈຶ່ງໄດ້ປະກາດຊື່ຂອງຕົນ ແລະ ຮ້ອງດ່າເຂົາ. ເມື່ອທິຄະຊັນຕຸໄດ້ຍິນແນວນັ້ນ ກໍໂກດຮ້າຍຄິດວ່າ 'ເຮົາຈະຂ້າຜູ້ນີ້ກ່ອນ' ຈຶ່ງໄດ້ໂດດຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ. ສຸຣະນິມິລະເຫັນເຂົາກຳລັງລົງມາໃສ່ຕົນ ຈຶ່ງໄດ້ຍົກໂລ້ຂຶ້ນຮັບ. ຝ່າຍທິຄະຊັນຕຸຄິດວ່າ 'ເຮົາຈະຟັນມັນໃຫ້ແຫຼກໄປພ້ອມກັບໂລ້' ຈຶ່ງໄດ້ຟັນລົງໃສ່ໂລ້. ສຸຣະນິມິລະໄດ້ປ່ອຍໂລ້ຫຼຸດຈາກມື, ທິຄະຊັນຕຸຟັນຖືກໂລ້ແລ້ວກໍຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ. ສຸຣະນິມິລະຈຶ່ງໄດ້ເອົາຫອກແທງເຂົາ. ໃນຂະນະນັ້ນ ຜຸດສະເທວະໄດ້ເປົ່າຫອຍສັງ ເຊິ່ງມີສຽງດັງສະໜັ່ນປານຟ້າຮ້ອງ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍຕື່ນຕົກໃຈປານເປັນບ້າ. ຈາກນັ້ນ ກອງທັບທະມິນກໍແຕກພ່າຍ, ພະຍາເອຣາຣະໄດ້ຫຼົບໜີໄປ, ແລະ ໃນເວລານັ້ນ ພວກທະມິນກໍຖືກຂ້າຕາຍເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ.

‘‘තත්ථ වාපිජලං ආසි-හතානං ලොහිතාවිලං,තස්මා කුලත්ථවාපීති-නාමතො විස්සුතා අහූ;

“ໃນສະໜາມຮົບນັ້ນ ນ້ຳໃນອ່າງເກັບນ້ຳໄດ້ແດງກ່ຳໄປດ້ວຍເລືອດຂອງຜູ້ທີ່ຖືກຂ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ອ່າງເກັບນ້ຳນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ສຽງປະກົດວ່າ ກຸລັດຖະວາປີ;

චරාපෙත්වා තහිං භෙරිං-දුට්ඨගාමිණි භූපති,න හනිස්සතු එළාරං-මං මුඤ්චිය පරො ඉති;

ພະເຈົ້າທຸດທະຄາມະນີ ໄດ້ຊົງໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວປະກາດໃນທີ່ນັ້ນວ່າ 'ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ຄົນອື່ນຂ້າພະຍາເອຣາຣະ ນອກຈາກເຮົາຜູ້ດຽວ';

සන්නද්ධො සයමාරුය්හ-සන්නද්ධං කණ්ඩුලං කරිං,එළාරං අනුබණ්ධන්තො-දක්ඛිණද්වාර මාගමි;

ພະອົງຊົງສວມເກາະແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນຊ້າງກັນດຸລະທີ່ສວມເກາະແລ້ວ, ຊົງໄລ່ຕິດຕາມພະຍາເອຣາຣະໄປ ຈົນຮອດປະຕູທິດໃຕ້;

පුරෙ දක්ඛිණභාගම්හි-උභො යුජ්ඣිංසු භූමිපා,තොමරං ඛිපි එළාරො-ගාමණි තං අවඤ්චයි;

ຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງຕົວເມືອງ ພະລາຊາທັງສອງໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັນ, ພະຍາເອຣາຣະໄດ້ຂວ້າງຫອກຊັດໃສ່, ແຕ່ພະເຈົ້າຄາມະນີຊົງຫຼົບຫຼີກໄດ້;

විජ්ඣාපෙසි ච දන්තෙහි-තං හත්ථිං සකහත්ථිනා,තොමරං ඛිපි එළාරො-සහත්ථි තත්ථ සො පති;

ແລະ ພະອົງໄດ້ຊົງໃຫ້ຊ້າງຂອງຕົນເອົາງາແທງຊ້າງຕົວນັ້ນ, ພະເຈົ້າຄາມະນີໄດ້ຂວ້າງຫອກຊັດໃສ່, ພະຍາເອຣາຣະພ້ອມທັງຊ້າງຂອງຕົນກໍໄດ້ລົ້ມລົງໃນທີ່ນັ້ນ;

තතො විජිත සඞ්ගාමො-සයොග්ගබලවාහනො,ලඞ්කා එකාතපත්තං සො-කත්වාන පාවිසි පුරං;

’’

ຈາກນັ້ນ ພະອົງຜູ້ຊົງຊະນະເສິກ ພ້ອມດ້ວຍພາຫະນະ ແລະ ກອງທັບ, ໄດ້ຊົງເຮັດໃຫ້ເກາະລັງກາຢູ່ພາຍໃຕ້ສະຕັດດຽວກັນ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະນະຄອນ”;

අථ රාජා නගරෙ භෙරිං චරාපෙත්වා සමන්තා යොජනප්පමාණෙ මනුස්සෙ සන්නිපාතෙත්වා එළාර රඤ්ඤො සරීරං මහන්තං සක්කාරං කාරෙත්වා කූටාගාරෙන නෙත්වා ඣාපෙත්වා තත්ථ තෙචියං කාරෙත්වා පරිහාරමදාසි. අජ්ජපි රාජානො තං පදෙසම්පත්වා භෙරිං න වාදාපෙන්ති. එවං දුට්ඨගාමණි අභය මහාරාජා ද්වත්තිංස දමිළ රාජානො මාරෙත්වා ලඞ්කාදීපං එකච්ඡත්තමකාසි.

ຕໍ່ມາ ພະລາຊາໄດ້ຊົງໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໃນພະນະຄອນ, ໃຫ້ຮຽກໂຮມປະຊາຊົນໃນລັດສະໝີໜຶ່ງໂຍດ, ແລ້ວຈັດພິທີສົບຂອງພະຍາເອຣາຣະຢ່າງສົມກຽດ, ໂດຍອັນເຊີນພະສົບໄປດ້ວຍລາດຊະຣົດຍອດ ແລ້ວຊົງຖວາຍພະເພີມ, ຈາກນັ້ນໄດ້ສ້າງພະເຈດີໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ ແລະ ໄດ້ກຳນົດຂໍ້ປະຕິບັດເພື່ອສະແດງຄວາມເຄົາລົບ. ແມ່ນແຕ່ໃນທຸກມື້ນີ້ ພະລາຊາທັງຫຼາຍເມື່ອສະເດັດຮອດສະຖານທີ່ນັ້ນ ກໍບໍ່ໃຫ້ຕີກອງ. ດ້ວຍປະການນີ້ ມະຫາລາຊາທຸດທະຄາມະນີອະໄພ ໄດ້ຊົງປາບພະຍາທະມິນສາມສິບສອງພະອົງ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ເກາະລັງກາຢູ່ພາຍໃຕ້ສະຕັດດຽວກັນ.

යදා දුට්ඨගාමණි විජිතං නගරං ගණ්හි තදා දීඝජන්තු යොධො එළාරං උපසඞ්කමිත්වා අත්තනො භාගිනෙය්‍යස්ස භල්ලුකස්ස යොධ භාවං ආචික්ඛිත්වා ඉධාගමනත්ථාය තස්ස සන්තිකං පෙසෙසි. භල්ලුකොපි එළාරස්ස දඩ්ඪදිවසතො සත්තමෙ දිවසෙ සට්ඨියා පුරිස සහස්සෙහි සද්ධිං ඔතිණ්ණො රඤ්ඤො මතභාවං සුත්වාපි ලජ්ජාය යුජ්ඣිස්සාමීති මහාතිත්ථතො නික්ඛමිත්වා කොලම්බහාලකෙ නාම ගාමෙ ඛණ්ධාවාරං නිවෙසෙසි. රාජාපි තස්සා’ගමනං සුත්වා සන්නද්ධො කණ්ඩුලං ආරුය්හ යොධපරිවුතො මහතා බලකායෙන අභිනික්ඛමි. ඵුස්සදෙවොපි පඤ්චාවුධ සන්නද්ධො රඤ්ඤො පච්ඡිමාසනෙ නිසීදි. භල්ලුකොපි පඤ්චාවුධ සන්නද්ධො හත්ථිං ආරුය්හ රාජාභිමුඛො අගඤ්ඡි. තදා කණ්ඩුලො තස්ස වෙගමණ්දි භාවත්ථං සනිකං සනිකං පච්චොසකකි සෙනාපි හත්ථිනා සද්ධිං තථෙව පච්චොසකකි.

ເມື່ອພະເຈົ້າທຸດທະຄາມະນີຊົງຍຶດເມືອງວິຊິຕະໄດ້, ໃນເວລານັ້ນ ນັກຮົບທิຄະຊັນຕຸ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພະຍາເອຣາຣະ ແລ້ວບອກເຖິງຄວາມເປັນຍອດນັກຮົບຂອງພັລລຸກະ ຜູ້ເປັນຫຼານຊາຍຂອງຕົນ, ແລ້ວໄດ້ສົ່ງຂ່າວໄປຫາເຂົາເພື່ອໃຫ້ມາທີ່ນີ້. ຝ່າຍພັລລຸກະກໍໄດ້ຍົກທັບຂຶ້ນບົກໃນວັນທີເຈັດນັບແຕ່ວັນເຜົາສົບຂອງພະຍາເອຣາຣະ ພ້ອມດ້ວຍກຳລັງພົນຫົກສິບພັນຄົນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະໄດ້ຍິນຂ່າວການສະຫວັນຄົດຂອງພະຍາເອຣາຣະແລ້ວ ກໍຍັງຄິດວ່າ 'ເຮົາຈະຕໍ່ສູ້ເພາະຄວາມລະອາຍ' ຈຶ່ງໄດ້ເດີນທາງອອກຈາກທ່າເຮືອມະຫາຕິດຖະ ແລ້ວຕັ້ງຄ້າຍພັກແຮມຢູ່ທີ່ໝູ່ບ້ານຊື່ວ່າ ໂກລັມພະຫາລະກະ. ພະລາຊາເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການມາຂອງເຂົາ ຈຶ່ງຊົງສວມເກາະ ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນຊ້າງກັນດຸລະ ອອກໄປພ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າທະຫານຫານ. ສ່ວນຜຸດສະເທວະກໍໄດ້ສວມອາວຸດຫ້າປະການ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ເທິງຫຼັງຊ້າງທາງດ້ານຫຼັງຂອງພະລາຊາ. ຝ່າຍພັລລຸກະກໍໄດ້ສວມອາວຸດຫ້າປະການ ສະເດັດຂຶ້ນຊ້າງມຸ່ງໜ້າເຂົ້າມາຫາພະລາຊາ. ໃນເວລານັ້ນ ພະຍາຊ້າງກັນດຸລະໄດ້ຄ່ອຍໆຖອຍຫຼັງ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມແຮງຂອງຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ, ແລະ ກອງທັບກໍໄດ້ຖອຍຫຼັງໄປພ້ອມກັບຊ້າງນັ້ນຄືກັນ.

රාජා ඵුස්සදෙවං ආහ අයං හත්ථි පුබ්බෙ අට්ඨවීසතියා යුද්ධෙසු අපච්චොසකකිත්වා ඉදානි කස්මා පන පච්චොසක්කතීති. සො ආහාදෙව. අම්හාකමෙව ජයො අයං ගජො ජයභූමිං අවෙක්ඛන්තො පච්චොසක්කති ජයභූමිං පත්වා ඨස්සතීති? නාගොපි පච්චොසකකිත්ව පුර දෙවස්ස පස්සෙ මහාවිහාර සීමන්තෙ අට්ඨාසි.

ພະລາຊາໄດ້ຕັດຖາມຜຸດສະເທວະວ່າ 'ຊ້າງຕົວນີ້ໃນເມື່ອກ່ອນບໍ່ເຄີຍຖອຍຫຼັງເລີຍໃນການເຮັດເສິກຊາວແປດຄັ້ງ, ແຕ່ເປັນຫຍັງຕອນນີ້ຈຶ່ງຖອຍຫຼັງ?'. ຜຸດສະເທວະກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ພະອົງ, ໄຊຊະນະເປັນຂອງພວກເຮົາແທ້ໆ, ຊ້າງຕົວນີ້ກຳລັງຖອຍຫຼັງເພື່ອຊອກຫາໄຊຍະພູມ, ເມື່ອຮອດໄຊຍະພູມແລ້ວມັນກໍຈະຢຸດຢືນ'. ພະຍາຊ້າງນັ້ນເມື່ອຖອຍຫຼັງໄປແລ້ວ ກໍໄດ້ຢຸດຢືນຢູ່ໃກ້ກັບສານພະພູມເມືອງ ທີ່ເຂດແດນຂອງມະຫາວິຫານ.

තතො භල්ලුකො රාජාභිමුඛා ආගන්ත්වා රාජානං උප්පණ්ඩෙසි රාජාපි ඛග්ගතලෙන මුඛං පිධාය තං අක්කොසි රඤ්ඤො මුඛෙ විජ්ඣිස්සාමීති සරං ඛිපි. සො ඛග්ගතල මාගච්චභූමියං පති, භල්ලුකො මුඛෙ විද්ධෙස්මිති සඤ්ඤාය උක්කුට්ඨි, අකාසි තදා රඤ්ඤො පච්ඡිමාසනෙ නිසින්නො ඵුස්සදෙවො රඤ්ඤො කුණ්ඩලං ඝටෙන්තො තස්ස මුඛෙ කණ්ඩං පාතෙසි රඤ්ඤො පාදෙ කත්වා පතමානස්ස ජාණුම්හි අපරෙන කණ්ඩෙන විජ්ඣිත්වා රඤ්ඤො සීසං කත්වා පාතෙසි. රාජා ලද්ධජයො නගරං ආගන්ත්වා සරං ආහරාපෙත්වා පුඞ්ඛෙන උජුකං ඨපාපෙත්වා තං පමාණං කහාපණරාසිං කත්වා ඵුස්සදෙවස්ස අදාසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພັລລຸກະໄດ້ເຂົ້າມາປະເຊີນໜ້າກັບພະລາຊາ ແລ້ວເວົ້າເຍາະເຍີ້ຍພະລາຊາ. ພະລາຊາໄດ້ເອົາໃບດາບປິດປາກໄວ້ ແລ້ວຮ້ອງດ່າເຂົາ. ພັລລຸກະໄດ້ຍິງລູກສອນໄປ ໂດຍຫວັງວ່າ 'ເຮົາຈະຍິງໃສ່ປາກຂອງພະລາຊາ'. ລູກສອນນັ້ນໄດ້ໄປຖືກໃບດາບແລ້ວຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ. ພັລລຸກະເຂົ້າໃຈວ່າ 'ເຮົາຍິງຖືກປາກຂອງພະອົງແລ້ວ' ຈຶ່ງໄດ້ຮ້ອງໂຮດີໃຈ. ໃນເວລານັ້ນ ຜຸດສະເທວະ ຜູ້ຮັກສາຢູ່ທາງຫຼັງຂອງພະລາຊາ ໄດ້ຍິງລູກສອນຜ່ານຕຸ້ມຫູຂອງພະລາຊາ ໄປຖືກປາກຂອງພັລລຸກະ. ໃນຂະນະທີ່ພັລລຸກະກຳລັງຈະຫງາຍຫຼັງລົ້ມລົງໂດຍເອົາຕີນຊີ້ມາທາງພະລາຊາ, ຜຸດສະເທວະກໍໄດ້ຍິງລູກສອນອີກລູກໜຶ່ງໄປຖືກຫົວເຂົ່າຂອງເຂົາ ເຮັດໃຫ້ເຂົາລົ້ມລົງໂດຍເອົາຫົວປິ່ນມາທາງພະລາຊາ. ພະລາຊາເມື່ອໄດ້ຮັບໄຊຊະນະແລ້ວ ກໍສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນ, ໄດ້ຊົງໃຫ້ເອົາລູກສອນນັ້ນມາຕັ້ງຊື່ຂຶ້ນໂດຍເອົາຫາງສອນລົງພື້ນ, ແລ້ວໃຫ້ກອງເງິນກະສາບໃຫ້ສູງເທົ່າກັບຄວາມຍາວຂອງລູກສອນນັ້ນ ເພື່ອມອບໃຫ້ແກ່ຜຸດສະເທວະ.

එවං ලඞ්කාරජ්ජං එකච්ඡත්තං කත්වා රාජා යොධානං යථානුරූපං ඨානන්තරං අදාසි. ථෙරපුත්තාභයො පන දීයමානං ට්ඨානන්තරං න ගණ්හි කස්මා න ගණ්හසිති පුච්ඡිනො යුද්ධං අත්ථි මහාරාජාති ආහං. ඉදානි එකරජ්ජෙ කතෙ කිං නාම යුද්ධන්ති පුච්ඡිතෙ කිලෙස චොරෙහි යුජ්ඣිස්ස මීති ආහ. රාජා පුනප්පුනං නිවාරෙසි සොපි පුනප්පුන යාචිත්වා රාජානුඤ්ඤාය පබ්බජිත්වා විපස්සනාය කම්මං කරොන්තො අරහත්තං පත්වා පඤ්ච ඛීණාසවසත පරිවාරො අහොසි.

ດ້ວຍປະການນີ້ ເມື່ອໄດ້ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລັງກາຢູ່ພາຍໃຕ້ສະຕັດດຽວກັນແລ້ວ, ພະລາຊາໄດ້ພະລາຊະທານຍົດຖາບັນດາສັກໃຫ້ແກ່ເຫຼົ່າທະຫານຫານຕາມຄວາມເໝາະສົມ. ແຕ່ເຖຣະປຸດຕາພະຍະບໍ່ຍອມຮັບຍົດຖາບັນດາສັກທີ່ພະລາຊະທານໃຫ້. ເມື່ອຖືກຖາມວ່າ 'ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຍອມຮັບ?', ເຂົາກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ, ຍັງມີເສິກສົງຄາມຢູ່'. ເມື່ອຖືກຖາມວ່າ 'ບັດນີ້ອານາຈັກເປັນປຶກແຜ່ນແລ້ວ, ຍັງຈະມີເສິກສົງຄາມຫຍັງອີກ?', ເຂົາກາບທູນວ່າ 'ຂ້າພະອົງຈະຕໍ່ສູ້ກັບໂຈນຄືກິເລດ'. ພະລາຊາໄດ້ຊົງຫ້າມປາມຫຼາຍເທື່ອ, ແຕ່ເຂົາກໍໄດ້ທູນຂໍຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ ຈົນໄດ້ຮັບພະລາຊະທານອະນຸຍາດໃຫ້ບວດ, ເມື່ອບວດແລ້ວໄດ້ຈະເລີນວິປັດສະນາກຳມະຖານ ຈົນໄດ້ບັນລຸເປັນພະອໍຣະຫັນ ແລະ ມີພະຂີນາສົບຫ້າຮ້ອຍຮູບເປັນບໍລິວານ.

තතො රාජා අත්තනො පාසාදතලෙ සිරීසයනගතො මහතිං සම්පත්තිං ඔලොකෙත්වා අක්ඛොභිණි සෙනාඝාතං අනුස්සරි. අනුස්සරන්තස්ස රඤ්ඤො මහන්තං දෙමනස්සං උප්පජ්ජි සග්ග මග්ගන්තරායො මෙ භවෙය්‍යාති.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະລາຊາປະທັບຢູ່ເທິງພະແທ່ນບັນທົມໃນຜາສາດຊັ້ນເທິງ, ເມື່ອຊົງຫຼຽວເບິ່ງມະຫາສົມບັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍຊົງລະນຶກເຖິງການເຂັ່ນຂ້າກອງທັບອັກໂຂພິນີ. ເມື່ອຊົງລະນຶກເຖິງເລື່ອງນັ້ນ ກໍເກີດຄວາມໂທມະນັດຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍຊົງດຳຣິວ່າ 'ສິ່ງນີ້ຈະເປັນອຸປະສັກແກ່ຫົນທາງໄປສູ່ສະຫວັນຂອງເຮົາຫຼືບໍ່'.

තදා පියඞ්ගුදීපෙ අරහන්තො රඤ්ඤො පරිචිතක්කං ඤත්වා තං අස්සාසෙතුං අට්ඨ අරහන්තෙ පෙස්සෙ. තෙ ආගන්ත්වා ආගතභාවා නිවෙදෙත්වා පාසාදතලං අභිරුහිංසු රාජා ථෙරෙ වන්දිත්වා ආසනෙ නිසීදාපෙත්වා ආගත කාරණං පුච්ඡි. ථෙරාපි ආගත කාරණං වත්වා රඤ්ඤො තෙන කම්මුනා සග්ග-මොක්ඛන්තරායභාවං බොධෙත්ව පක්කමිංසු රාජා තෙසං වචනං සුත්වා අස්සාසං පටිලභිත්වා වන්දිත්වා (තෙ විස්සජ්ජෙත්වා) සිරිසයනගතො පුන චින්තෙසි.

ໃນເວລານັ້ນ ພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍໃນເກາະປິຍັງຄຸດີບ ເມື່ອໄດ້ຊາບວາລະຈິດຂອງພະລາຊາ ຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງພະອໍຣະຫັນແປດຮູບມາເພື່ອປອບໂຍນພະອົງ. ພະອໍຣະຫັນເຫຼົ່ານັ້ນເມື່ອມາຮອດແລ້ວ ກໍໄດ້ແຈ້ງການມາຂອງຕົນ ແລ້ວຂຶ້ນໄປຍັງຜາສາດຊັ້ນເທິງ. ພະລາຊາຊົງນົບໄຫວ້ພະເຖຣະທັງຫຼາຍ ແລ້ວນິມົນໃຫ້ນັ່ງເທິງອາສະນະ ແລ້ວຕັດຖາມເຖິງເຫດຜົນທີ່ມາ. ພະເຖຣະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ກ່າວເຖິງເຫດຜົນທີ່ມາ ແລ້ວຊົງຊີ້ແຈງໃຫ້ພະລາຊາຊາບວ່າ ການກະທຳນັ້ນຈະບໍ່ເປັນອຸປະສັກແກ່ສະຫວັນ ແລະ ພະນິພານ ແລ້ວກໍຫຼີກໄປ. ພະລາຊາເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຂອງພະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍຊົງໄດ້ຮັບຄວາມເບົາພະໄທ, ຊົງນົບໄຫວ້ ແລ້ວສົ່ງພະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນກັບຄືນ ຈາກນັ້ນໄດ້ສະເດັດໄປບັນທົມເທິງພະແທ່ນ ແລ້ວຊົງດຳຣິອີກວ່າ:

මාතිපිතරො ඛො පන මා චො කදාචිපි විනා සඞ්ඝෙන ආහාරං භුඤ්ජථාති අම්හෙහි සපථං කාරෙසුං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අදත්වා භුත්තං අත්ථි නු ඛො නත්ථිති චින්තයන්තො සතිසම්මොසෙන සඞ්ඝස්ස අදත්වා පාතරාසකාලෙ පරිභුත්තං එකංයෙව මරිචවට්ටිං අද්දස. දිස්වා ච අයුත්තං මයා කතං දණ්ඩකම්මං මෙ කාතබ්බන්තී චින්තෙසි අථ රාජා ඡත්තමඞ්ගල සත්තාහෙ වීතිවත්තෙ මහතා රාජානුභාවෙන මහන්තෙන කීළාවිධානෙන උදකකීළං කීළිතුං අභිසිත්තානං රාජුනං චාරිත්තානු පාලනත්ථඤ්ච තිස්සවාපිං අගමාසි. රඤ්ඤො සබ්බං පරිච්ඡදං උපාහනඡත්තානි ච මරිචවට්ටි විහාරට්ඨානම්හි ඨපයිංසු.

“ພະມານດາ ແລະ ພະບິດາໄດ້ໃຫ້ພວກເຮົາປະຕິຍານຕົນໄວ້ວ່າ 'ພວກລູກຢ່າໄດ້ບໍລິໂພກອາຫານໂດຍປາສະຈາກພະສົງເປັນອັນຂາດ'. ເຮົາເຄີຍບໍລິໂພກອາຫານໂດຍບໍ່ໄດ້ຖວາຍແກ່ພິກຂຸສົງຫຼືບໍ່ນໍ?” ເມື່ອຊົງດຳຣິແນວນັ້ນ ກໍຊົງລະນຶກໄດ້ວ່າ ດ້ວຍຄວາມຫຼົງລືມສະຕິ ພະອົງໄດ້ບໍລິໂພກພິກໄທເມັດໜຶ່ງໃນເວລາອາຫານເຊົ້າໂດຍບໍ່ໄດ້ຖວາຍແກ່ພະສົງ. ເມື່ອຊົງເຫັນແນວນັ້ນ ກໍຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ສົມຄວນແລ້ວ, ເຮົາຄວນຈະເຮັດທັນດະກຳ'. ຕໍ່ມາ ເມື່ອຜ່ານພົ້ນເຈັດວັນແຫ່ງພິທີສະຫຼອງສະຕັດແລ້ວ, ພະລາຊາດ້ວຍພະລາຊະອານຸພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ດ້ວຍການຈັດງານມ່ວນຊື່ນຢ່າງມະໂຫລານ ໄດ້ສະເດັດໄປຍັງສະຕິສສະວາປີ ເພື່ອຫຼິ້ນນ້ຳ ແລະ ເພື່ອຮັກສາຮີດຄອງປະເພນີຂອງພະລາຊາຜູ້ໄດ້ຮັບການອະພິເສກ. ພວກລາຊະບໍລິພານໄດ້ວາງເຄື່ອງຊົງທັງປວງ, ສະຫຼອງພະບາດ ແລະ ພະສະຕັດໄວ້ໃນສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງວັດມະຣິຈະວັດຕິ.

තත්‍රාපි ථූපට්ඨානෙ රාජපුරිසා රඤ්ඤො සධාතුකං කුන්තං උජුකං ඨපෙසුං. රාජා දිවසභාගං ඔරොධ පරිවුතො කීළිත්වා සායණ්හෙ ජාතෙ නගරං ගමිස්සාම කුන්තං වඩ්ඪෙථාති ආහ. රාජපුරිසා කුන්තං ගණ්හන්තා චාලෙතුං නාසක්ඛිංසු රාජසෙන, තං අච්ඡරියං දිස්වා සමාගන්ත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙසි රාජාපි මහන්තං අච්ඡරියං දිස්වා හට්ඨමානසො සමන්තා ආරක්ඛං සංවිදහිත්වා නගරං පාවිසි.

ໃນສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງພະສະຕູບນັ້ນ, ພວກລາຊະບໍລິພານໄດ້ປັກຫອກໄຊທີ່ບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພະລາຊາໄວ້ໃຫ້ຕັ້ງຊື່. ພະລາຊາຊົງຫຼິ້ນນ້ຳຕະຫຼອດທັງເວັນໂດຍມີສະໜົມກຳນັລແວດລ້ອມ, ຄັນຮອດເວລາແລງ ຈຶ່ງຕັດວ່າ 'ພວກເຮົາຈະກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນ, ຈົ່ງຖອນຫອກໄຊຂຶ້ນເຖີດ'. ພວກລາຊະບໍລິພານເມື່ອຈະຈັບຫອກໄຊ ກໍບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ມັນເໜັງຕີງໄດ້. ກອງທັບຂອງພະລາຊາເມື່ອເຫັນອັດສະຈັນນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ພາກັນມາບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ. ພະລາຊາກໍຊົງເຫັນຄວາມອັດສະຈັນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ມີພະໄທຍິນດີ ໄດ້ຊົງຈັດເວນຍາມໄວ້ອ້ອມຮອບ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະນະຄອນ.

තතො රාජා කුන්තං පරික්ඛිපාපෙත්වා චෙතියං තං පරික්ඛිපාපෙත්වා විහාරඤ්ච කාරෙසි. විහාරො තීහි සංවච්ඡරෙහි නිට්ඨාසිං රාජා විහාරමහත්ථාය සඞ්ඝං සන්නිපාතෙසි භික්ඛූනං සතසහස්සානි භික්ඛුනීනං නවුති සහස්සානි සන්නිපතිංසු තස්මිං සමාගමෙ රාජා සඞ්ඝං වන්දිත්වා එවමාහ භන්තෙ විස්සරිත්වා විනා සඞ්ඝෙන මරිචවට්ටිකං පරිභුඤ්ජිං තදත්ථං දණ්ඩකම්මං මෙ හොතූති-සචෙතියං මරිචවට්ටියං විහාරං කාරෙසිං පතිගණ්හාතු භන්තෙ සඞ්ඝො සචෙතියං විහාරන්ති දක්ඛිණොදකං පාතෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස විහාරං අදාසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະລາຊາໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງພະເຈດີອ້ອມຮອບຫອກໄຊນັ້ນ ແລະ ໃຫ້ສ້າງພະວິຫານຂຶ້ນ. ພະວິຫານນັ້ນສ້າງສຳເລັດພາຍໃນສາມປີ. ພະລາຊາໄດ້ຊົງໃຫ້ປະຊຸມພະສົງເພື່ອສະຫຼອງພະວິຫານ. ມີພະພິກຂຸໜຶ່ງແສນຮູບ ແລະ ພະພິກຂຸນີເກົ້າໝື່ນຮູບມາປະຊຸມກັນ. ໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນ ພະລາຊາຊົງນົບໄຫວ້ພະສົງແລ້ວຕັດວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະອົງໄດ້ຫຼົງລືມບໍລິໂພກພິກໄທໂດຍບໍ່ໄດ້ຖວາຍແກ່ພະສົງ, ເພື່ອເປັນການໄຖ່ໂທດນັ້ນ ຂ້າພະອົງຈຶ່ງໄດ້ສ້າງວັດມະຣິຈະວັດຕິພ້ອມທັງພະເຈດີນີ້, ຂໍພະສົງຈົ່ງຮັບເອົາພະວິຫານພ້ອມທັງພະເຈດີນີ້ເຖີດ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ' ແລ້ວຊົງຫຼັ່ງນ້ຳທັກສິໂնທົກ ຖວາຍພະວິຫານແກ່ພະພິກຂຸສົງ.

විහාරස්ස සමන්තතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිසීදනත්ථාය මහන්තං මණ්ඩපං කාරෙසි මණ්ඩප පාදා අභයවාපියා ජලෙ පතිට්ඨිතා අහෙසුං. සෙසොකාසෙ කථාචනත්ථි. තත්ථ භික්ඛුසඞ්ඝං නිසීදාපෙත්වා සත්තාහං මහාදානං දත්වා සබ්බපරික්ඛාරං අදාසි. තත්ථ සඞ්ඝත්ථෙරෙන ලද්ධ පරික්ඛාරො සතසහස්සග්ඝනකො අහොසි.

ອ້ອມຮອບວິຫານນັ້ນ ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງມົນດົບຫຼັງໃຫຍ່ ເພື່ອເປັນບ່ອນປະທັບນັ່ງຂອງພິກຂຸສົງ ເເສົາຂອງມົນດົບນັ້ນຕັ້ງຢູ່ໃນນ້ຳຂອງອ່າງເກັບນ້ຳອະໄພວາປີ. ສ່ວນພື້ນທີ່ທີ່ເຫຼືອກໍບໍ່ມີສິ່ງໃດຕ້ອງກ່າວເຖິງ. ໃນມົນດົບນັ້ນ ພະອົງໄດ້ນິມົນໃຫ້ພິກຂຸສົງນັ່ງແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານຕະຫຼອດເຈັດວັນ ແລະໄດ້ຖວາຍບໍລິຂານທັງປວງ. ໃນການຖວາຍທານນັ້ນ ບໍລິຂານທີ່ພະສັງຄະເຖລະໄດ້ຮັບ ມີມູນຄ່າເຖິງໜຶ່ງແສນກາຫາປະນະ.

එවං-

ດັ່ງນີ້ -

‘‘යුද්ධෙ දානෙ ච සූරෙන-සූරිනා රතනත්තමෙ,පසන්නාමලචිත්තෙන-සාසනුජ්ජොතනත්ථිනා;

“ໂດຍພະຣາຊາຜູ້ຊົງກ້າຫານໃນສົງຄາມແລະໃນການໃຫ້ທານ, ຜູ້ມີປັນຍາ, ມີຈິດເຫຼື້ອມໃສອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນພະຣັດຕະນະໄຕ, ຜູ້ປາດຖະໜາຈະເຮັດໃຫ້ພະສາສະນາຮຸ່ງເຮືອງ;

රඤ්ඤා කතඤ්ඤුනා තෙන-ථූපකාරාපනාදිතො,විහාරමහනන්තානි - පූජෙතුං රතනත්තයං;

ໂດຍພະຣາຊາຜູ້ມີຄວາມກະຕັນຍູພະອົງນັ້ນ ເພື່ອບູຊາພະຣັດຕະນະໄຕ ດ້ວຍການສ້າງສະຖູບ ແລະການສະຫຼອງວິຫານເປັນຕົ້ນ;

පරිච්චත්තධනානෙත්ථ-අනග්ඝානි විමුඤ්චිය,සෙසානි හොන්ති එකාය-ඌනා විසතිකොටියො;

’’

ຊັບສິນທີ່ບໍລິຈາກໃນການນີ້ ຫາກບໍ່ນັບສິ່ງຂອງທີ່ຫາຄ່າບໍ່ໄດ້ແລ້ວ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອກໍມີຈຳນວນເຖິງສິບເກົ້າໂກດ;”

එවං සපඤ්ඤො භිදූරෙ අසාරෙ,දෙහෙ ධනෙ සඞ්ගමතික්කමිත්වාකත්වාන පුඤ්ඤං සුඛසාදනත්ථං,සාරං ගහෙතුං සතතං යතෙය්‍යාති;

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອກ້າວລ່ວງຄວາມຂ້ອງຂັດໃນຮ່າງກາຍແລະຊັບສົມບັດ ອັນບໍ່ມີສາລະແລະແຕກສະຫຼາຍງ່າຍນີ້ແລ້ວ ໄດ້ເຮັດບຸນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການບັນລຸຄວາມສຸກ ຄວນພະຍາຍາມຢູ່ສະເໝີເພື່ອຖືເອົາແກ່ນສານ (ຄືບຸນກຸສົນ) ນັ້ນເທີ້ນ.

මරීචවට්ටි විහාරකථා

ເລື່ອງມະລີຈະວັດຕິວິຫານ

18. තතො රාජා චින්තෙසි මහාමහිණ්දත්ථෙරො කිර මම අය්‍යකස්ස දෙවානම්පියතිස්ස රඤ්ඤො එවමාහ. නත්තා තෙ මහාරාජ දුට්ඨගාමණි අභයො විසං හත්ථසතිකං සොවණ්ණමාලිං ථූපං කාරෙස්සති. සඞ්ඝස්ස ච උපොසථාගාරභූතං නවභූමකං ලොහපාසාදං කාරෙස්සතීති චින්තෙත්වා ච පන ඔලොකෙන්තො රාජගෙහෙ කරණ්ඩකෙ ඨපිතං සුවණ්ණපට්ටලෙඛං දිස්වා තං වාචෙසි. අනාගතෙ චත්තාලීසං වස්සසතං අතික්කම්ම කාකවණ්ණතිස්සස්ස පුත්තො දුට්ඨගාමණි අභයො ඉදඤ්චිදඤ්ච කාරෙස්සතීති සුත්වා හට්ඨො උදග්ගො අප්පොඨෙසි-අය්‍යෙන කිර වතම්හි දිට්ඨො මහා මහිණ්දෙනාති.

໑໘. ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ ‘ໄດ້ຍິນວ່າ ພະມະຫາມະຫິນທະເຖຣະ ໄດ້ກ່າວກັບພະອະຍິກາ (ປູ່) ຂອງເຮົາ ຄືພະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ໄວ້ດັ່ງນີ້ວ່າ: ມະຫາຣາດ! ຫຼານຊາຍຂອງພະອົງ ນາມວ່າ ທຸຕຖະຄາມະນີ ອະໄພ ຈະສ້າງສຸວັນນະມາລີສະຖູບ ສູງໜຶ່ງຮ້ອຍຊາວສອກ ແລະຈະສ້າງໂລຫະປະສາດເກົ້າຊັ້ນ ເພື່ອເປັນໂຮງອຸໂປສົດຂອງພິກຂຸສົງ.’ ຊົງດຳຣິດັ່ງນີ້ແລ້ວ ເມື່ອຊົງຊອກເບິ່ງ ກໍໄດ້ຊົງເຫັນແຜ່ນຄຳຈາລຶກອັກສອນ ທີ່ເກັບໄວ້ໃນຫີບໃນພະຣາຊະວັງ ຈຶ່ງໂຜດໃຫ້ອ່ານແຜ່ນຄຳນັ້ນ. ເມື່ອໄດ້ຊົງຟັງຂໍ້ຄວາມວ່າ ‘ໃນອະນາຄົດ ລ່ວງໄປໄດ້ໜຶ່ງຮ້ອຍສີ່ສິບປີ ພະຣາຊະໂອຣົດຂອງພະເຈົ້າກາກະວັນນະຕິສສະ ນາມວ່າ ທຸຕຖະຄາມະນີ ອະໄພ ຈະສ້າງສິ່ງນີ້ແລະສິ່ງນີ້’ ພະອົງກໍມີຄວາມຍິນດີແລະປິຕິຍິ່ງນັກ ຈຶ່ງຊົງຕົບພະຫັດ ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ ‘ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າມະຫາມະຫິນທະ ໄດ້ຊົງເຫັນເຮົາແລ້ວໜໍ!’

තතො පාතොව මහාමෙඝවනං ගන්ත්වා භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතෙත්වා එතදවොච? භන්තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස උපොසථාගාරං කත්වා දෙවවිමාන සදිසං පාසාදං කාරෙස්සාමි දෙවලොකං පෙසෙත්වා පටෙ විමානාකාරං ලිඛාපෙත්වා මෙ දෙථාති? සඞ්ඝො අට්ඨ ඛීණාසවෙ පෙසෙසි. තෙ තාවතිංසභවනං ගන්ත්වා ද්වාදසයොජනුබ්බෙධා අට්ඨචත්තාලීස යොජන පරික්ඛෙපං කූටාගාරං සහස්ස පතිමණ්ඩිතං නවභූමකං සහස්සගබ්භං ඛීරණ දෙවධීතාය පුඤ්ඤානුභාවනිබ්බත්තං ආකාසට්ඨං රතනපාසාදං ඔලොකෙත්වා හිඞ්ගුලකෙන පටෙ තදාකාරං ලිඛිත්වා ආනෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අදංසු සඞ්ඝො රඤ්ඤො පාහෙසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃນຕອນເຊົ້າຕຣູ່ ພະອົງໄດ້ສະເດັດໄປຍັງປ່າສວນມະຫາເມຄະວັນ ໄດ້ຊົງໃຫ້ປະຊຸມພິກຂຸສົງແລ້ວ ກ່າວຄຳນີ້ວ່າ: ‘ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາຈະສ້າງປະສາດອັນປານດັ່ງວິມານສະຫວັນ ເພື່ອເປັນໂຮງອຸໂປສົດຂອງພິກຂຸສົງ ຂໍພະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງສົ່ງພະເຖຣະໄປຍັງເທວະໂລກ ແລ້ວຂຽນຮູບຮ່າງຂອງວິມານລົງໃນຜືນຜ້າ ມາໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເທີ້ນ.’ ພະສົງຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງພະຂີນາສົບ (ພະອໍຣະຫັນ) ແປດອົງໄປ. ພະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ໄປຍັງສະຫວັນຊັ້ນດາວະດິງ ໄດ້ເຫັນລັດຕະນະປະສາດອັນຕັ້ງຢູ່ໃນອາກາດ ສູງສິບສອງໂຍດ ໂດຍຮອບສີ່ສິບແປດໂຍດ ປະດັບດ້ວຍຍອດໜຶ່ງພັນຍອດ ມີເກົ້າຊັ້ນ ມີຫ້ອງໜຶ່ງພັນຫ້ອງ ອັນເກີດຈາກອານຸພາບແຫ່ງບຸນຂອງນາງເທບທິດາຂີຣະນາ ແລ້ວໄດ້ຂຽນຮູບຮ່າງຂອງປະສາດນັ້ນດ້ວຍສີຊາດລົງໃນຜືນຜ້າ ນຳມາຖວາຍແກ່ພິກຂຸສົງ ພະສົງຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງຜ້າຜືນນັ້ນໄປຖວາຍແກ່ພະຣາຊາ.

තං දිස්වා රාජා තුට්ඨමානසො තදා තං ලෙඛතුල්‍යං ලොහපාසාදං කාරෙසි. කම්මන්තාරම්භ කාලෙ පන චතුසු ද්වාරෙසු අට්ඨසතසහස්සානි හිරඤ්ඤානි ඨපාපෙසි තදා චතුසු ද්වාරෙසු සහස්ස සහස්සං වත්ථපුටානි චෙව ගුළ-තෙල-සක්ඛර-මධුපුරා අනෙකසහස්සචාටියො ච ඨපාපෙසි. පාසාදෙ අමූලකෙන කම්මං න කාතබ්බන්ති භෙරිං චාරපෙත්වා අමූලකෙන කතකම්මං අග්ඝාපෙත්වා කාරකානං මූලං දාපෙසි. පාසාදො එකෙකෙන පස්සෙන හත්ථසත හත්ථසතප්පමාණො අහොසි තථා උබ්බෙධන, නවභූමායො චස්ස අහෙසුං එකෙකිස්සා භූමියා සතං සතං කූටාගාරානි, තානි සබ්බානිපි රතනඛචිතානි චෙව සුවණ්ණ කිඞ්කිණිකාපන්ති පරික්ඛිත්තානි ච අහෙසුං තෙසං කූටාගාරානි නානාරතන භූසිකා පවාළ වෙදිකා චෙව, තාසං පදුමානි ච නානාරතන විචිත්තානෙව අහෙසුං. තථා සහස්සගබ්භා ච නානාරතන ඛචිතා සීයපඤ්ජර විභූසිතා ච. වෙස්සවනස්ස නාරිවාභනයානං සුත්වා තදාකාරං මජ්ඣෙ රතන මණ්ඩපං කාරෙසි.

ເມື່ອໄດ້ຊົງເຫັນຜ້າຜືນນັ້ນ ພະຣາຊາກໍມີພະໄທຍິນດີ ໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງໂລຫະປະສາດຕາມແບບແຕ້ມນັ້ນ. ໃນເວລາເລີ່ມຕົ້ນການກໍ່ສ້າງ ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້vາງເງິນແປດແສນກาຫາປະນະໄວ້ທີ່ປະຕູທັງສີ່ ແລະໄດ້ໂຜດໃຫ້ວາງຫໍ່ຜ້າປະຕູລະໜຶ່ງພັນຫໍ່ ພ້ອມທັງໝໍ້ທີ່ເຕັມດ້ວຍນ້ຳອ້ອຍ, ນ້ຳມັນ, ນ້ຳຕານ ແລະນ້ຳເຜິ້ງ ຫຼາຍພັນໝໍ້ ໄວ້ທີ່ປະຕູທັງສີ່ນັ້ນດ້ວຍ. ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້ຕີກອງປະກາດວ່າ ‘ບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດເຮັດວຽກໃນປະສາດນີ້ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງ’ ແລ້ວຊົງໃຫ້ປະເມີນລາຄາວຽກທີ່ເຮັດ ແລະພະຣາຊະທານຄ່າຈ້າງແກ່ຄົນງານທັງຫຼາຍ. ໂລຫະປະສາດນັ້ນມີຄວາມກວ້າງດ້ານລະໜຶ່ງຮ້ອຍສອກ ແລະມີຄວາມສູງເທົ່າກັນ, ມີເກົ້າຊັ້ນ, ໃນແຕ່ລະຊັ້ນມີຍອດ (ມົນດົບ) ຊັ້ນລະໜຶ່ງຮ້ອຍຍອດ, ຍອດເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດປະດັບດ້ວຍແກ້ວປະເສີດ ແລະອ້ອມຮອບດ້ວຍແຖວກະດິ່ງຄຳ, ຍອດເຫຼົ່ານັ້ນປະດັບດ້ວຍແກ້ວປະເສີດຕ່າງໆ ແລະມີຮົ້ວລູກກົງທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະທຸມ (ປະວານ), ດອກບົວທີ່ປະດັບຢູ່ບ່ອນນັ້ນກໍວິຈິດງົດງາມດ້ວຍແກ້ວປະເສີດຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ. ທັງມີຫ້ອງໜຶ່ງພັນຫ້ອງ ທີ່ປະດັບດ້ວຍແກ້ວປະເສີດຕ່າງໆ ແລະຕົກແຕ່ງດ້ວຍປ່ອງຢ້ຽມ. ເມື່ອໄດ້ຊົງຟັງເລື່ອງລາຊະຣົດນານີວາຫະນະຂອງທ້າວເວດສຸວັນ ຈຶ່ງໂຜດໃຫ້ສ້າງລັດຕະນະມົນດົບໄວ້ໃນທ່າມກາງປະສາດຕາມແບບນັ້ນ.

සො අනෙකෙහි රතනත්ථම්භෙහි සීහව්‍යග්ඝාදි රූපෙහි දෙවතා රූපෙහි ච පතිමණ්ඩිතො සමන්තතො ඔලම්බක මුත්තා ජාලෙන ච පරික්ඛිත්තො අහොසි පවාළවෙදිකා චස්ස පුබ්බෙ වුත්තප්පකාරාව සත්තරතන විචිත්තමණ්ඩප මජ්ඣෙ පන එළිකමය භූමියා දන්තමය පල්ලඞ්කො අහොසි අපස්සෙනම්පි දන්තමයමෙව, සො සුවණ්ණසූරියමණ්ඩලෙහි රජත චණ්ද මණ්ඩලෙහි මුත්තාමය තාරකාහි ච විචිත්තො තත්ථ තත්ථ යථාරහං නානාරතනමය පදුමානි චෙව පසාද ජනකානි ච ජාතකානි අන්තරන්තරා සුවණ්ණලතායො ච කාරෙසි. තත්ථ මහග්ඝං පච්චත්ථරණං අත්ථරිත්වා මනුඤ්ඤං දන්ත විජනිං ඨපෙසි. පවාළමය පාදුකා කාරෙසි. තථා පල්ලඞ්කස්සොපරි එළිකභූමියා පතිට්ඨිතං රජතමයදණ්ඩං සෙතච්චත්තං කාරෙසි. තත්ථ සත්තරතනමයානි අට්ඨමඞ්ගලානි අන්තරන්තරා ච මණිමුත්තාමයා චතුප්පාද පන්තියො ච කාරෙසි. ඡත්තන්තෙ චස්ස රතනමය ඝණ්ටාපන්තියො ඔලම්බිංසු.

ມົນດົບນັ້ນປະດັບດ້ວຍເສົາແກ້ວຫຼາກຫຼາຍຕົ້ນ, ຮູບສິງ, ເສືອ ແລະຮູບເທວະດາຕ່າງໆ ແລະອ້ອມຮອບດ້ວຍຕາໜ່າງໄຂ່ມຸກທີ່ຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາ, ມີຮົ້ວລູກກົງແກ້ວປະທຸມດັ່ງທີ່ກ່າວມາແລ້ວ. ໃນທ່າມກາງມົນດົບອັນວິຈິດດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການນັ້ນ ມີບັນລັງທີ່ເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງ ຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນທີ່ປູດ້ວຍຂົນແກະ, ແມ່ນແຕ່ພະເຂນີ (ບ່ອນອີງ) ກໍເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງເຊັ່ນກັນ. ບັນລັງນັ້ນວິຈິດດ້ວຍຮູບດວງອາທິດຄຳ, ດວງຈັນເງິນ ແລະດວງດາວທີ່ເຮັດດ້ວຍໄຂ່ມຸກ, ໃນບ່ອນນັ້ນໆ ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງດອກບົວທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະເສີດຕ່າງໆ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ, ຮູບພາບຊາດົກອັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ແລະມີເຄືອວັນຄຳປະດັບຢູ່ລະຫວ່າງກາງ. ໃນບັນລັງນັ້ນ ໄດ້ປູລາດດ້ວຍຜ້າປູທີ່ມີຄ່າຫຼາຍ ແລະໄດ້ວາງພັດວີງາຊ້າງອັນງົດງາມໄວ້, ທັງໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງແທ່ນຮອງພະບາດທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະທຸມ. ແລະໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງສະເຫວດຕະສັດ (ຮົ່ມຂາວ) ທີ່ມີດອກຄັນເຮັດດ້ວຍເງິນ ຕັ້ງຢູ່ເໜືອບັນລັງນັ້ນ, ໃນສະເຫວດຕະສັດນັ້ນ ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້ສ້າງຮູບອັດຖະມຸງຄຸນທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການ ແລະມີແຖວຮູບສັດສີ່ຕີນທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີແລະໄຂ່ມຸກປະດັບຢູ່ລະຫວ່າງກາງ, ທີ່ຂອບຂອງສະເຫວດຕະສັດນັ້ນ ມີແຖວກະດິ່ງແກ້ວປະເສີດຫ້ອຍຍ້ອຍຢູ່.

පාසාදො ඡත්තං පල්ලඞ්කො මණ්ඩපො චාති චත්තාරො අනග්ඝා අහෙසුං මහග්ඝානි මඤ්චපීඨානි පඤ්ඤත්වො තත්ථ මහග්ඝානි කම්බලානි භුම්මත්ථරණානි අත්ථරාපෙසි ආවමන කුම්හි උළුඞ්කො ච සොවණ්ණමයායෙව අහෙසුං. සෙස පරිභොග භණ්ඩෙසු වත්තබ්බමෙව නත්ථි ද්වාරකොට්ඨකොපි මනොහර පාකාරෙන පරික්ඛිත්තො. තම්බලොහිට්ඨිකාභි පන ඡාදිතත්තා පාසාදස්ස ලොහපාසාදොති වොහාරො අහොසි.

ປະສາດ, ສະເຫວດຕະສັດ, ບັນລັງ ແລະມົນດົບ ທັງສີ່ສິ່ງນີ້ເປັນຂອງຫາຄ່າບໍ່ໄດ້. ຕຽງແລະຕັ່ງທີ່ມີລາຄາແພງໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງໄວ້, ໃນບ່ອນນັ້ນ ພະອົງໄດ້ໂຜດໃຫ້ປູລາດດ້ວຍຜ້າຫົ່ມຂົນສັດແລະຜ້າປູພື້ນທີ່ມີລາຄາແພງ. ໝໍ້ນ້ຳລ້າງພະຫັດແລະກະບວຍຕັກນ້ຳກໍເຮັດດ້ວຍຄຳແທ້ໆ, ສ່ວນເຄື່ອງໃຊ້ສອຍອື່ນໆ ທີ່ເຫຼືອກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງກ່າວເຖິງເລີຍ. ແມ່ນແຕ່ຊຸ້ມປະຕູກໍອ້ອມຮອບດ້ວຍກຳແພງອັນງົດງາມ. ແລະຍ້ອນວ່າປະສາດນີ້ມຸງດ້ວຍແຜ່ນກະເບື້ອງທອງແດງ ຈຶ່ງມີຊື່ຮຽກກັນວ່າ ‘ໂລຫະປະສາດ’.

එවං තාවතිංසභවනෙ දෙවසභා විය පාසාදං නිට්ඨාපෙත්වා සඞ්ඝං සන්නිපාතෙසි. මරිචවට්ටි විහාරමගෙ විය සඞ්ඝො සන්නිපති. පඨමභූමියං පුථුජ්ජනායෙව අට්ඨංසු දුතියභූමියා තෙපිටකා, තතියාදිසු තීසු භූමිසු කමෙන සොතාපන්න - සකදාගාමි - අනාගාමිනො, උපරි චතුසු භූමිසු ඛීණාසවායෙව අට්ඨංසු. එවං සඞ්ඝං සන්නිපාතෙත්වා සඞ්ඝස්ස පාසාදං දත්වා මරිචවට්ටි විහාරමහෙ විය සත්තාහං මහාදානමදාසීති.

ເມື່ອສ້າງປະສາດອັນປານດັ່ງເທວະສະພາໃນສະຫວັນຊັ້ນດາວະດິງສຳເລັດລົງດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພະອົງກໍໄດ້ຊົງໃຫ້ປະຊຸມພິກຂຸສົງ. ພະສົງໄດ້ມາປະຊຸມກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເເຊັ່ນດຽວກັນກັບໃນງານສະຫຼອງມະລີຈະວັດຕິວິຫານ. ຢູ່ຊັ້ນທີໜຶ່ງ ມີພຽງແຕ່ພະພຸທຸຊົນສະຖິດຢູ່, ຢູ່ຊັ້ນທີສອງ ມີພະໄຕປີດົກທອນ, ຢູ່ຊັ້ນທີສາມ, ສີ່ ແລະຫ້າ ມີພະໂສດາບັນ, ພະສະກິທາຄາມີ ແລະພະອະນາຄາມີ ຕາມລຳດັບ, ສ່ວນຢູ່ສີ່ຊັ້ນເທິງ ມີພຽງແຕ່ພະຂີນາສົບ (ພະອໍຣະຫັນ) ເທົ່ານັ້ນສະຖິດຢູ່. ເມື່ອໄດ້ຊົງໃຫ້ປະຊຸມພິກຂຸສົງດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍປະສາດນັ້ນແກ່ພະສົງ ແລະໄດ້ຖວາຍມະຫາທານຕະຫຼອດເຈັດວັນ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບໃນງານສະຫຼອງມະລີຈະວັດຕິວິຫານ.

‘‘පාසාදහෙතු චත්තානි-මහාචාගෙන රාජිනා,අනග්ඝානි ඨපෙත්වාන-අහෙසුං තිංසකොටියො;

’’

“ຊັບສິນທີ່ບໍລິຈາກເພື່ອປະສາດນີ້ ໂດຍພະຣາຊາຜູ້ມີມະຫາບໍລິຈາກ ຫາກບໍ່ນັບສິ່ງຂອງທີ່ຫາຄ່າບໍ່ໄດ້ແລ້ວ ກໍມີຈຳນວນເຖິງສາມສິບໂກດ;”

පහාය ගමනීයන්තං-දත්වාන ධනසඤ්චයං,අනුගාමිධනං දානං-එවං කුබ්බන්ති පණ්ඩිතා;

ບັນດິດທັງຫຼາຍ ເມື່ອລະຖິ້ມກອງຊັບສົມບັດອັນຈະຕ້ອງລະຖິ້ມໄປ (ໃນເວລາຕາຍ) ແລ້ວ ຍ່ອມໃຫ້ທານອັນເປັນຊັບທີ່ຈະຕິດຕາມຕົວໄປ ດັ່ງນີ້;

19. අථෙකදිවසං රාජා සතසහස්සං විස්සජ්ජෙත්වා මහාබොධි පූජං කාරෙත්වා නගරං පවිසන්තො ථූපට්ඨානෙ පතිට්ඨිතං සිලාථූපං දිස්වා මහිණ්දත්ථෙරෙන වුත්තවචනං අනුස්සරිත්වා මහාථූපං කාරෙස්සාමීති කතසන්නිට්ඨානො නගරං පවිසිත්වා මහංතලං ආරුය්හ සුභොජනං භුඤ්ජිත්වා සිරිසයනගතො එවං චින්තෙසි මයා දමිළෙ මද්දමානෙන අයං ලොකො අතිවිය පීළිතො, කෙන නු ඛො උපායෙන ලොකස්ස පිළනං අකත්වා ධම්මෙන සමෙන මහා චෙතියස්ස අනුච්ඡවිකං ඉට්ඨකා උප්පාදෙස්සාමීති තං චින්තිතං ඡත්තං අධිවත්ථා දෙවතා ජානිත්වා රාජා එවං චින්තෙසීති උග්ඝොසෙසි.

໑໙. ຢູ່ມາໃນມື້ໜຶ່ງ ພະຣາຊາຊົງບໍລິຈາກຊັບໜຶ່ງແສນກາຫາປະນະ ເພື່ອເຮັດການບູຊາພະມະຫາໂພທິ ເມື່ອສະເດັດກັບເຂົ້າສູ່ພະນຄອນ ໄດ້ຊົງເຫັນສະຖູບຫີນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງສະຖູບ ຈຶ່ງຊົງລະນຶກເຖິງຄຳເວົ້າຂອງພະມະຫາມະຫິນທະເຖຣະ ແລະຊົງຕັ້ງພະໄທຢ່າງແນ່ວແນ່ວ່າ ‘ເຮົາຈະສ້າງພະມະຫາສະຖູບ.’ ເມື່ອສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະນຄອນແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນສູ່ຊັ້ນເທິງ ຫຼັງຈາກສະເຫວີຍພະກະຢາຫານອັນປະນີດແລ້ວ ເມື່ອສະເດັດເຂົ້າສູ່ທີ່ບັນທົມ ກໍຊົງດຳຣິດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ເມື່ອເຮົາປາbປາມພວກທະມິນ ປະຊາຊົນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນເປັນຢ່າງຍິ່ງ ດ້ວຍອຸບາຍໃດໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະໄດ້ອິດທີ່ເໝາະສົມແກ່ການສ້າງພະມະຫາເຈດີ ໂດຍທຳແລະໂດຍສະເໝີພາບ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງບີບບັງຄັບປະຊາຊົນ?’ ເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ທີ່ສະເຫວດຕະສັດ ເມື່ອຊາbພະດຳຣິນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ປະກາດກ້ອງວ່າ ‘ພະຣາຊາຊົງດຳຣິດັ່ງນີ້!’

පරම්පරාය දෙවලොකෙපි කොලාහලමහොසි තං ඤත්වා සක්කො දෙවරාජං විස්සකම්මං ආමන්තෙත්වා’තාත! විස්ස කම්ම! දුට්ඨගාමණි අභය මහාරාජා මහා චෙතියස්ස ඉට්ඨකත්ථාය චින්තෙසි. ත්වං ගන්ත්වා උත්තරපස්සෙ නගරතො යොජනප්පමාණෙ ඨානෙ ගම්භිර නදියා තීරෙ ඉට්ඨකා මාපෙත්වා එහි’ති පෙසෙසි.

ສຽງເລົ່າລືນັ້ນໄດ້ດັງກ້ອງໄປຈົນເຖິງເທວະໂລກຕາມລຳດັບ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມໂກລາຫົນຂຶ້ນ. ພະອິນຜູ້ເປັນລາຊາແຫ່ງເທວະດາ ເມື່ອຊາບເລື່ອງນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງມີພະບັນຊາເອີ້ນພະວິສະນຸກຳມາແລ້ວຕຣັດວ່າ: ‘ແນ່ ວິສະນຸກຳຜູ້ຈະເລີນ! ພະເຈົ້າທຸຕຖະຄາມະນີ ອະໄພ ມະຫາຣາດ ຊົງດຳຣິເຖິງເລື່ອງອິດເພື່ອສ້າງພະມະຫາເຈດີ ທ່ານຈົ່ງໄປເນລະມິດອິດໄວ້ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄຳພີຣະ ທາງທິດເໜືອ ຫ່າງຈາກພະນຄອນປະມານໜຶ່ງໂຍດ ແລ້ວຈຶ່ງກັບມາ’ ດັ່ງນີ້ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງໄປ.

තං ඤත්වා විස්සකම්ම දෙවපුත්තො ආගන්ත්වා තත්ථෙව මහාචෙතියානුච්ඡවිකං ඉට්ඨකා මාපෙත්වා දෙවපුරමෙව ගතො. පුන දිවසෙ එකො සුනඛලුද්දො සුනඛෙ ගහෙත්වා අරඤ්ඤං ගන්ත්වා තත්ථ තත්ථ විචරන්තො තං ඨානං පත්වා ඉට්ඨකා අදිස්වා ච නික්ඛමි. තස්මිං ඛණෙ එකා භුම්මා දෙවතා තස්ස ඉට්ඨකා දස්සෙතුං මහන්තං ගොධාවණ්ණං ගහෙත්වා ලුද්දස්ස සුනඛානඤ්ච අත්තානං දස්සෙත්වා තෙහි අනුබද්ධො ඉට්ඨකාභිමුඛං අත්ත්වා අන්තරධායි.

ພະວິສະນຸກຳເທວະບຸດ ເມື່ອຊາບພະບັນຊານັ້ນແລ້ວ ກໍໄດ້ສະເດັດມາເນລະມິດອິດອັນເໝາະສົມແກ່ພະມະຫາເຈດີໄວ້ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ ແລ້ວສະເດັດກັບຄືນສູ່ເທວະນະຄອນທັນທີ. ໃນມື້ຕໍ່ມາ ນາຍພານລ່າເນື້ອຄົນໜຶ່ງໄດ້ພາໝາໄປຍັງປ່າ ທ່ຽວໄປໃນບ່ອນນັ້ນໆ ຈົນຮອດສະຖານທີ່ນັ້ນ ແຕ່ບໍ່ທັນໄດ້ເຫັນອິດ ແລະກຳລັງຈະເດີນທາງກັບ. ໃນຂະນະນັ້ນ ພູມມະເທວະດາອົງໜຶ່ງ ປາດຖະໜາຈະສະແດງອິດໃຫ້ລາວເຫັນ ຈຶ່ງແປງກາຍເປັນແລນໂຕໃຫຍ່ ປາກົດຕົວໃຫ້ພານປ່າແລະໝາເຫັນ ເມື່ອຖືກພວກມັນໄລ່ຕາມ ກໍແລ່ນມຸ່ງໜ້າໄປທາງກອງອິດ ແລ້ວກໍຫາຍຕົວໄປ.

සුනඛලුද්දො ඉට්ඨකා දිස්වා අම්හාකං රාජා ථූපං කාරෙතුකාමො, මහන්තො වත නො පණ්ණාකාරො ලද්ධොති හට්ඨමානසො පුන දිවසෙ පාතොච ආගන්ත්වා අත්තනා දිට්ඨං ඉට්ඨක පණ්ණාකාරං රඤ්ඤො නිවෙදෙසි. රාජා තං සාසනං සුත්වා අත්තමනො හුත්වා තස්ස මහන්තං සක්කාරං කාරෙත්වා තංයෙව ඉට්ඨක ගොපනං කාරෙසි. තතො රාජා අහමෙව ඉට්ඨකොලොකනත්ථාය ගච්ඡාමි - කුන්තං වඩ්ඪෙථාති ආහ.

ນາຍພານລ່າເນື້ອເມື່ອໄດ້ເຫັນອິດແລ້ວ ກໍມີຄວາມຍິນດີ ຄິດວ່າ ‘ພະຣາຊາຂອງພວກເຮົາປາດຖະໜາຈະສ້າງສະຖູບ ພວກເຮົາໄດ້ເຄື່ອງບັນນາການອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແລ້ວໜໍ’ ໃນມື້ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ເຂົ້າມາແຕ່ເຊົ້າຕຣູ່ ແລ້ວກາbທູນເລື່ອງອິດອັນເປັນເຄື່ອງບັນນາການທີ່ຕົນໄດ້ເຫັນແກ່ພະຣາຊາ. ພະຣາຊາເມື່ອໄດ້ຊົງຟັງຂ່າວນັ້ນແລ້ວ ກໍມີພະໄທຍິນດີ ໄດ້ໂຜດໃຫ້ເຮັດສັກກາລະຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ແກ່ລາວ ແລະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ລາວນັ້ນເອງເປັນຜູ້ເຝົ້າຮັກສາກອງອິດນັ້ນ. ຈາກນັ້ນ ພະຣາຊາໄດ້ຕຣັດວ່າ ‘ເຮົາເອງຈະໄປເບິ່ງອິດ ຈົ່ງກຽມພະແສງຫອກໄຊໄວ້ເຖີດ’.

තස්මිංයෙව ඛණෙ පුන අඤ්ඤං සාසනං ආහරිංසු. නගරතො තියොජනමත්ථකෙ ඨානෙ පුබ්බුත්තරකණ්ණෙ ආචාර විට්ඨිගාමෙ තියාමරත්තිං අභිප්පවට්ටෙ දෙවෙ සොළස කරීසප්පමාණෙ පදෙසෙ සුවණ්ණබීජානි උට්ඨහිංසු. තානි පමාණතො උක්කට්ඨානි විදත්ථිප්පමාණානි. ඔමකානි අට්ඨඞ්ගුලප්පමාණානි අහෙසුං, අථ විභාතාය රත්තියා ගාමවාසිනො සුවණ්ණබිජානි දිස්වා රාඡා’රහං වත භණ්ඩං උප්පන්නන්ති සමන්තතො ආරක්ඛා සංවිදහිත්වා සුවණ්ණබීජානි පාතියං පූරෙත්වා ආගන්ත්වා රඤ්ඤො දස්සෙසුං රාජා තෙසම්පි යථාරහං සක්කාරං කාරෙත්වා තෙයෙව සුවණ්ණ ගොපකෙ අකාසි.

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ກໍມີຜູ້ນຳຂ່າວອື່ນມາແຈ້ງອີກວ່າ: ຫ່າງຈາກພະນຄອນໄປສາມໂຍດ ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ໃນບ້ານອາຈາຣະວິດຖິ ເມື່ອຝົນຕົກຕະຫຼອດສາມຍາມໃນເວລາກາງຄືນ ໃນພື້ນທີ່ປະມານສິບຫົກກະຣີດ ໄດ້ມີເມັດຄຳຜຸດຂຶ້ນມາ. ເມັດຄຳຂະໜາດໃຫຍ່ມີຂະໜາດເທົ່າໜຶ່ງຄືບ ຂະໜາດນ້ອຍສຸດມີຂະໜາດແປດນິ້ວ. ຄັນຮຸ່ງເຊົ້າມາ ພວກຊາວບ້ານໄດ້ເຫັນເມັດຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄິດວ່າ ‘ສິ່ງຂອງອັນຄວນແກ່ພະຣາຊາໄດ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໜໍ’ ຈຶ່ງໄດ້ຈັດເວນຍາມຮັກສາໄວ້ໂດຍຮອບ ແລ້ວນຳເມັດຄຳໃສ່ຖາດຈົນເຕັມ ເຂົ້າມາຖວາຍໃຫ້ພະຣາຊາຊົງທອດພະເນດ. ພະຣາຊາໄດ້ໂຜດໃຫ້ເຮັດສັກກາລະແກ່ພວກເຂົາຕາມຄວາມເໝາະສົມ ແລະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ພວກເຂົານັ້ນເອງເປັນຜູ້ເຝົ້າຮັກສາຄຳນັ້ນ.

අථ තස්මිංයෙව ඛණෙ අඤ්ඤං සාසනං ආහරිංසු. නගරතො පාචීනපස්සෙ සත්තයොජන මත්ථකො ඨානෙ පාරගඞ්ගාය තම්බවිට්ඨි නාම ජනපදෙ තම්බලොහං උප්පජ්ජි. ගාමිකා පාතිං පූරෙත්වා තම්බලොහං ගහෙත්වා ආගන්ත්වා රඤ්ඤො දස්සෙසුං රාජා යථානුරූපං සක්කාරං තෙසම්පි කාරෙත්වා තෙයෙව ගොපකෙ අකාසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ກໍມີຜູ້ນຳຂ່າວອື່ນມາແຈ້ງອີກວ່າ: ຫ່າງຈາກພະນຄອນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກເຈັດໂຍດ ໃນເຂດແຄວ້ນຕຳບະວິດຖິ ຟາກແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ໄດ້ມີທອງແດງເກີດຂຶ້ນ. ພວກຊາວບ້ານໄດ້ນຳທອງແດງໃສ່ຖາດຈົນເຕັມ ເຂົ້າມາຖວາຍໃຫ້ພະຣາຊາຊົງທອດພະເນດ. ພະຣາຊາໄດ້ໂຜດໃຫ້ເຮັດສັກກາລະແກ່ພວກເຂົາຕາມຄວາມເໝາະສົມ ແລະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ພວກເຂົານັ້ນເອງເປັນຜູ້ເຝົ້າຮັກສາທອງແດງນັ້ນ.

තදනන්තරං අඤ්ඤං සාසනං ආහරිංසු. පුරතො චතුයොජනමත්ථකො ඨානෙ පුබ්බදක්ඛිණ කණ්ණෙ සුමනවාපිගාමෙ උප්පලකුරුවිණ්ද මිස්සකා බහූ මණයො උප්පජ්ජිංසු ගාමිකා පාතිං පූරෙත්වා ආගන්ත්වා මානයො රඤ්ඤො දස්සෙසුං. රාජා තෙසම්පි සක්කාරං කාරෙත්වා තෙයෙව ගොපකෙ අකාසි.

ຖັດຈາກນັ້ນມາ ກໍມີຜູ້ນຳຂ່າວອື່ນມາແຈ້ງອີກວ່າ: ຫ່າງຈາກພະນຄອນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ສີ່ໂຍດ ໃນບ້ານສຸມະນະວາປີ ໄດ້ມີແກ້ວມະນີຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ປົນກັບແກ້ວອຸບົນແລະແກ້ວທັບທິມຜຸດຂຶ້ນມາ. ພວກຊາວບ້ານໄດ້ນຳແກ້ວມະນີເຫຼົ່ານັ້ນໃສ່ຖາດຈົນເຕັມ ເຂົ້າມາຖວາຍໃຫ້ພະຣາຊາຊົງທອດພະເນດ. ພະຣາຊາໄດ້ໂຜດໃຫ້ເຮັດສັກກາລະແກ່ພວກເຂົາ ແລະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ພວກເຂົານັ້ນເອງເປັນຜູ້ເຝົ້າຮັກສາແກ້ວມະນີນັ້ນ.

තදනන්තරං අඤ්ඤම්පි සාසනං ආහරිංසු. නගරතො දක්ඛිණ පස්සෙ අට්ඨයොජන මත්ථකෙ ඨානෙ අම්බට්ඨකොල ජනපදෙ එකස්මිං ලෙණෙ රජතං උප්පජ්ජි තස්මිං සමයෙ නගරවාසිකො එකො වාණිජො බහූහි සකටෙහි හළිද්දි සිඞ්ගිවෙරාදීනමත්ථාය මලයං ගතො, ලෙණස්ස අවිදූරෙ සකටානි මුඤ්චිත්වා පතොදදාරුං පරියෙසන්තො තං පබ්බතං අභිරූළ්හො එකං පණසයට්ඨිං අද්දස.

ຖັດຈາກນັ້ນມາ ກໍມີຜູ້ນຳຂ່າວອື່ນມາແຈ້ງອີກວ່າ: ຫ່າງຈາກພະນຄອນໄປທາງທິດໃຕ້ແປດໂຍດ ໃນຖ້ຳແຫ່ງໜຶ່ງໃນເຂດແຄວ້ນອຳບັດຖະໂກລະ ໄດ້ມີເງິນເກີດຂຶ້ນ. ໃນເວລານັ້ນ ມີພໍ່ຄ້າຊາວເມືອງຄົນໜຶ່ງ ໄດ້ນຳກອງກວຽນຫຼາຍເລັ່ມໄປຍັງເຂດມາລະຍະ ເພື່ອຫາຊື້ຂີງແລະຂີ້ໝິ້ນເປັນຕົ້ນ ເມື່ອປົດກວຽນໄວ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ຫ່າງຈາກຖ້ຳນັ້ນ ລາວໄດ້ຂຶ້ນໄປເທິງພູເຂົານັ້ນເພື່ອຊອກຫາໄມ້ປະຕົດ ແລະໄດ້ເຫັນຕົ້ນໝາກມີ້ຕົ້ນໜຶ່ງ.

තස්ස මහන්තං චාටිප්පමාණං එකමෙව පණස ඵලං නරුණයට්ඨිං නාමෙත්වා හෙට්ඨා පාසාණපිට්ඨියං අට්ඨාසි. සො තං ඵලභාරෙන නමිතං දිස්වා උපගන්ත්වා හත්ථෙන පරාමසිත්වා පක්කභාවං ඤත්වා වණ්ටං ඡිණ්දි පණසයට්ඨි උග්ගන්ත්වා යටාට්ඨානං අට්ඨාසි වාණිජො අග්ගං දත්වා භුඤ්ජිස්සාමීති චින්තෙත්වා කාලං ඝොසෙසි. තදා චත්තාරො ඛීණාසව ආගන්ත්වා තස්ස පුරතො පාතුරහෙසුං. වාණිජො තෙ දිස්වා අත්තමනො පාදෙ වන්දිත්වා නිසීදාපෙත්වා තස්ස ඵලස්ස වණ්ටාසමන්තා වාසියා තච්ඡෙත්වා අපස්සයං ලුඤ්චිත්වා අපනාමෙසි. සමන්තතො යුසං ඔතරිත්වා අපස්සයානිතං ආවාටං පූරෙසි වාණිජො මනොසිලොදකවණ්ණ පණසයුසං පත්තෙ පූරෙත්වා අදාසි. තෙ ඛීණාසවා තස්ස පස්සන්තස්සෙව ආකාසමබ්භුග්ගන්ත්වා පක්කමිංසු.

ໝາກມີ້ໜ່ວຍໃຫຍ່ຂະໜາດເທົ່າໝໍ້ໃຫຍ່ພຽງໜ່ວຍດຽວຂອງຕົ້ນນັ້ນ ໄດ້ຖ່ວງກິ່ງອ່ອນໃຫ້ໂນ້ມລົງມາຕັ້ງຢູ່ເທິງແຜ່ນຫີນເບື້ອງລຸ່ມ. ພໍ່ຄ້າເມື່ອເຫັນກິ່ງໄມ້ໂນ້ມລົງມາຍ້ອນນ້ຳໜັກຂອງໝາກມີ້ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃກ້ ແລ້ວໃຊ້ມືລູບເບິ່ງ ເມື່ອຮູ້ວ່າໝາກມີ້ນັ້ນສຸກແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຂົ້ວຂອງມັນ ກິ່ງໝາກມີ້ກໍດີດກັບຄືນໄປຕັ້ງຢູ່ໃນບ່ອນເດີມ. ພໍ່ຄ້າຄິດວ່າ ‘ເຮົາຈະຖວາຍສ່ວນທຳອິດ (ແກ່ພະສົງ) ກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງຈະກິນ’ ຈຶ່ງໄດ້ຮ້ອງປະກາດເວລາຖວາຍທານ. ໃນຂະນະນັ້ນ ພະຂີນາສົບສີ່ອົງໄດ້ສະເດັດມາປາກົດຕົວຢູ່ຕໍ່ໜ້າລາວ. ພໍ່ຄ້າເມື່ອເຫັນພະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍມີຄວາມຍິນດີ ໄດ້ກາບໄຫວ້ແທບຕີນ ແລ້ວນິມົນໃຫ້ນັ່ງ ແລ້ວໃຊ້ມີດຖາກອ້ອມຂົ້ວໝາກມີ້ນັ້ນ ດຶງເອົາແກນກາງອອກ ນ້ຳໝາກມີ້ໄດ້ໄຫຼອອກມາຈາກຮອບໆ ຈົນເຕັມຮູແກນກາງທີ່ດຶງອອກນັ້ນ ພໍ່ຄ້າຈຶ່ງໄດ້ຕັກນ້ຳໝາກມີ້ອັນມີສີເຫຼືອງປານດັ່ງນ້ຳມະໂນສິລາ ໃສ່ບາດຈົນເຕັມແລ້ວຖວາຍ. ພະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອພໍ່ຄ້າກຳລັງເບິ່ງຢູ່ ກໍໄດ້ເຫາະຂຶ້ນສູ່ອາກາດແລ້ວຫຼີກໄປ.

සො පුන කාලංඝොසෙසි අඤ්ඤෙ චත්තරො ඛීණාසවා ආගමිංසු. තෙසම්පි හත්ථතො පත්තෙ ගහෙත්වා සුවණ්ණවණ්ණෙහි පන සමිඤ්ජෙහි පූරෙත්වා අදාසි තෙසු තයො ථෙරා ආකාසෙන පක්කමිංසු ඉතරො ඉණ්දගුත්තත්ථෙරො නාම ඛීණාසවො තස්ස තං රජතං දස්සෙතුකාමො උපරි පබ්බතා ඔතරිත්වා තස්ස ලෙණස්ස අවිදූරෙ නිසීදිත්වා පණස මිඤ්ජං පරිභුඤ්ජති උපාසකො ථෙරස්ස ගතකාලෙ අවසෙස මිඤ්ජං අත්තනාපි ඛාදිත්වා සෙසකං භණ්ඩිකං කත්වා ආදාය ගච්ඡන්තො ථෙරං දිස්වා උදකඤ්ච පත්තධොවනසාඛඤ්ච අදාසි.

ເພິ່ນ (ອຸປາສົກ) ໄດ້ປ່າວປະກາດບອກເວລາອີກເທື່ອໜຶ່ງ, ພຣະຂີນາສົບອື່ນອີກ ໔ ອົງກໍໄດ້ສະເດັດມາ. ອຸປາສົກໄດ້ຮັບບາດຈາກມືຂອງພຣະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວໃສ່ເນື້ອຂະໜຸນທີ່ມີສີເຫຼືອງດັ່ງຄຳໃຫ້ເຕັມ ແລ້ວຖວາຍ. ໃນພຣະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນ, ພຣະເຖຣະ ໓ ອົງໄດ້ເຫາະໄປທາງອາກາດ. ສ່ວນພຣະເຖຣະອີກອົງໜຶ່ງ ຊື່ວ່າ ອິນທະຄຸດຕະ ເປັນພຣະຂີນາສົບ ປາຖະໜາຈະສະແດງເງິນນັ້ນແກ່ອຸປາສົກນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດລົງມາຈາກຍອດພູເຂົາ ແລ້ວນັ່ງສັນເນື້ອຂະໜຸນຢູ່ທີ່ບໍ່ໄກຈາກຖ້ຳນັ້ນ. ເມື່ອພຣະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນຈາກໄປແລ້ວ, ອຸປາສົກກໍໄດ້ກິນເນື້ອຂະໜຸນທີ່ເຫຼືອດ້ວຍຕົນເອງ ແລ້ວຫໍ່ສ່ວນທີ່ເຫຼືອໄວ້ ຖືເດີນທາງໄປ ໄດ້ເຫັນພຣະເຖຣະ (ອິນທະຄຸດຕະ) ຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍນ້ຳ ແລະ ກິ່ງໄມ້ສຳລັບລ້າງບາດ.

ථෙරොපි ලෙණද්වාරෙන සකට සමීපගාමි මග්ගං මාපෙත්වා ඉමිනා මග්ගෙන ගච්ඡ උපාසකාති ආහ. සො ථෙරං වන්දිත්වා තෙන මග්ගෙන ගච්ඡන්තො ලෙණද්වාරං පත්වා සමන්තා ලෙණං ඔලොකෙන්තො තං රජතරාසිං දිස්වා රජතපිණ්ඩං ගහෙත්වා චාසියා ඡිණ්දිත්වා රජතභාවං ඤත්වා මහන්තං සජ්ඣපිණ්ඩං ගහෙත්වා සකට සන්තිකං ගන්ත්වා තිණොදක සම්පන්නෙ ඨානෙ සකටානි නිවෙසෙත්වා ලහුං අනුරාධපුරං ගන්ත්වා රඤ්ඤ්ඤො දස්සෙත්වා තමත්ථං නිවෙදෙසි රාජා තස්සාපි යථාරහං සක්කාරං කාරෙසි.

ພຣະເຖຣະກໍໄດ້ເນລະມິດຫົນທາງແຕ່ປາກຖ້ຳໄປຫາບ່ອນທີ່ກອງກວຽນຈອດຢູ່ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ດູກ່ອນອຸປາສົກ ທ່ານຈົ່ງໄປຕາມທາງນີ້ເຖີດ'. ອຸປາສົກນັ້ນໄຫວ້ພຣະເຖຣະແລ້ວ ເດີນທາງໄປຕາມທາງນັ້ນ ເມື່ອເຖິງປາກຖ້ຳ ໄດ້ຫຼຽວເບິ່ງໄປຮອບໆຖ້ຳ ໄດ້ເຫັນກອງເງິນນັ້ນ ແລ້ວຈັບເອົາກ້ອນເງິນມານຳໃຊ້ຂວານຕັດເບິ່ງ ເມື່ອຮູ້ວ່າເປັນເງິນແທ້ ຈຶ່ງໄດ້ຖືເອົາກ້ອນເງິນຂະໜາດໃຫຍ່ໄປຫາກອງກວຽນ ແລ້ວຈອດກວຽນໄວ້ໃນບ່ອນທີ່ມີຫຍ້າ ແລະ ນ້ຳອຸດົມສົມບູນ ຈາກນັ້ນກໍຟ້າວເດີນທາງໄປຍັງເມືອງອະນຸຣາທະປຸຣະ ເຂົ້າເຝົ້າພຣະຣາຊາເພື່ອສະແດງເງິນນັ້ນ ແລະ ກາບທູນເນື້ອຄວາມນັ້ນໃຫ້ຊົງຊາບ. ພຣະຣາຊາກໍໄດ້ຊົງເຮັດສັກກາຣະບູຊາແກ່ອຸປາສົກນັ້ນຕາມສົມຄວນ.

තදන්තරං අඤ්ඤම්පි සාසනං ආහරිංසු නගරතො පච්ඡිම දිසාභාගෙ පඤ්ච යොජන මත්ථකෙ ඨානෙ උරුවෙල පබ්බත මහාමලකමත්තා පචාළ මිස්සකා සට්ඨි සකටප්පමාණමුත්තා සමුද්දතො ථලමුග්ගමිංසු කෙවට්ටා දිස්වා රාජාරහං වත භණ්ඩං උප්පන්නන්ති රාසිං කත්වා ආරක්ඛං දත්වා පාතිං පූරෙත්වා ආගන්ත්වා රඤ්ඤො දස්සෙත්වා තමත්ථං නිවෙදෙසුං. රාජා තෙසම්පි යථාරහං සක්කාරං කාරෙසි.

ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ, ພວກເຂົາກໍໄດ້ນຳຂ່າວສານອື່ນມາຂາບທູນອີກວ່າ: ຢູ່ທີ່ທິດປະຈິມ (ທິດຕາເວັນຕົກ) ຫ່າງຈາກພຣະນະຄອນໄປປະມານ ໕ ໂຍດ, ທີ່ພູເຂົາອຸຣຸເວລາ, ມີໄຂ່ມຸກຂະໜາດເທົ່າໝາກຂາມປ້ອມໃຫຍ່ ປົນກັບປະວານ ມີປະລິມານປະມານ ໖໐ ກວຽນ ໄດ້ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກທະເລສູ່ບົກ. ພວກຊາວປະມົງໄດ້ເຫັນແລ້ວຄິດວ່າ 'ສິ່ງຂອງທີ່ຄູ່ຄວນແກ່ພຣະຣາຊາໄດ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໜໍ' ຈຶ່ງໄດ້ໂຮມກັນໄວ້ເປັນກອງ ແລ້ວຈັດຄົນເຝົ້າຮັກສາໄວ້ ຈາກນັ້ນໄດ້ຕັກໃສ່ຖາດຈົນເຕັມ ແລ້ວນຳມາເຂົ້າເຝົ້າພຣະຣາຊາເພື່ອສະແດງ ແລະ ກາບທູນເນື້ອຄວາມນັ້ນໃຫ້ຊົງຊາບ. ພຣະຣາຊາກໍໄດ້ຊົງເຮັດສັກກາຣະບູຊາແກ່ພວກເຂົາຕາມສົມຄວນ.

පුන අඤ්ඤං සාසනං ආහරිංසු නගරතො පච්ඡිමුත්තර කණ්ණෙ සත්තයොජන මත්ථකෙ ඨානෙ පෙළිවාපි ගාමස්ස වාපියා ඔතිණ්ණ කණ්දරෙ පුලින පුට්ඨෙ නිසදපොතප්පමාණ දීඝතො විදත්ථිචතුරඞ්ගුලා උම්මාපුප්ඵවණ්ණා චත්තාරො මහාමණි උප්පජ්ජිංසු. අථෙකො මත්තො නාම සුනඛලුද්දො සුනඛෙ ගහෙත්වා තත්ථ විචරන්තො තං ඨානං පත්වා දිස්වා රාජාරහං වත භණ්ඩන්ති වාලිකාහි පටිච්ඡාදෙත්වා ආගන්ත්වා රඤ්ඤො නිවෙදෙසි. රාජා තස්සාපි යථාරහං සක්කාරං කාරෙසි. එවං රාජා ථූපත්ථාය උප්පන්නානි ඉට්ඨකාදීනි තදහෙව අස්සොසි ඉට්ඨක රජතානං උප්පන්නට්ඨානං තෙනෙව නාමං ලභි.

ຕໍ່ມາ, ພວກເຂົາກໍໄດ້ນຳຂ່າວສານອື່ນມາຂາບທູນອີກວ່າ: ຢູ່ທີ່ທິດພາຍັບ (ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອ) ຫ່າງຈາກພຣະນະຄອນໄປປະມານ ໗ ໂຍດ, ໃນຊອກຫ້ວຍທີ່ລົງສູ່ອ່າງເກັບນ້ຳຂອງໝູ່ບ້ານເປລິວາປີ, ເທິງເນີນຊາຍ, ມີແກ້ວມະນີຂະໜາດໃຫຍ່ ໔ ດວງ ມີຂະໜາດເທົ່າກັບລູກຫີນບົດ ຍາວ ໑ ຄືບ ໔ ນິ້ວ ມີສີດັ່ງດອກອຸມມາ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ຄັ້ງນັ້ນ, ນາຍພານໝາຄົນໜຶ່ງ ຊື່ວ່າ ມັດຕະ ພາໝາທັງຫຼາຍທ່ຽວໄປໃນປ່າ ໄດ້ໄປຮອດບ່ອນນັ້ນ ແລະ ໄດ້ເຫັນແກ້ວມະນີນັ້ນ ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ສິ່ງຂອງທີ່ຄູ່ຄວນແກ່ພຣະຣາຊາໜໍ' ແລ້ວເອົາຊາຍປົກປິດໄວ້ ຈາກນັ້ນກໍມາເຂົ້າເຝົ້າກາບທູນແກ່ພຣະຣາຊາ. ພຣະຣາຊາກໍໄດ້ຊົງເຮັດສັກກາຣະບູຊາແກ່ນາຍພານນັ້ນຕາມສົມຄວນ. ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້, ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງສະດັບຂ່າວການເກີດຂຶ້ນຂອງດິນຈີ່ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະສະຖູບໃນວັນນັ້ນເອງ. ສະຖານທີ່ເກີດດິນຈີ່ ແລະ ເງິນ ກໍໄດ້ຊື່ຕາມສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນເອງ.

ථූපසාධන ලාභකථා

ເລື່ອງການໄດ້ມາເຊິ່ງອຸປະກອນການສ້າງພຣະສະຖູບ

20. අථ රාජා ථූපත්ථාය උප්පන්නානි සුවණ්ණාදීනි ආහරාපෙත්වා භණ්ඩාගාරෙසු රාසිං කාරෙසි තතො සබ්බසම්භාරෙ සමත්තෙ විසාඛ පුණ්ණමුපොසථදිවසෙ පත්ත විසාඛ නක්ඛත්තෙ මහාථූපකරණත්ථාය භූමිපරිකම්මං ආරභි. රාජා ථුපට්ඨානෙ පතිට්ඨාපිතං සිලාථූපං හරාපෙත්වා ථිරභාවත්ථාය සමන්තතො හත්ථිපාකාර පරියන්තං ගම්භීරතො සතරතනප්පමාණං භූමිං ඛනාපෙත්වා පංසුං අපනෙත්වා යොධෙහි ගුළපාසාණෙ අත්ථරාපෙත්වා කම්මාරකූටෙහි ආහනාපෙත්වා චුණ්ණවිචුණ්ණෙ කාරෙසි.

໒໐. ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຮວບຮວມເອົາຄຳ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະສະຖູບນັ້ນ ມາເກັບໄວ້ເປັນກອງໃນຄັງຫຼວງ. ຈາກນັ້ນ ເມື່ອອຸປະກອນທຸກຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ, ໃນວັນອຸໂປສົດເພັງເດືອນ ໖ (ວິສາຂະ) ປະກອບດ້ວຍວິສາຂະນັກຂັດຕະ, ຈຶ່ງໄດ້ຊົງເລີ່ມຕົ້ນການຕຽມພື້ນດິນເພື່ອສ້າງພຣະມະຫາສະຖູບ. ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຍ້າຍພຣະສิລາສະຖູບທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ບ່ອນສ້າງພຣະສະຖູບນັ້ນອອກໄປ, ແລະ ເພື່ອຄວາມໝັ້ນຄົງ ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຂຸດດິນໂດຍຮອບຈົນຮອດຂອບເຂດກຳແພງຊ້າງ ໃຫ້ເລິກລົງໄປ ໑໐໐ ສອກ, ແລ້ວໃຫ້ຂົນດິນອອກໄປ, ໃຫ້ພວກທະຫານປູຫີນກົມລົງໄປ, ແລ້ວໃຫ້ທຸບດ້ວຍຄ້ອນເຫຼັກຂອງຊ່າງຕີເຫຼັກໃຫ້ແຕກມຸ່ນລະອຽດ.

තතො චම්මවිනද්ධෙහි පාදෙහි මහා හත්ථීහි මද්දාපෙත්වා පාසාණකොට්ටිමස්සුපරි නවනීත මත්තිකං අත්ථරාපෙසි. ආකාස ගඞ්ගායහි තිපතිතට්ඨානෙ උදකබින්දූනි උග්ගන්ත්වා සමන්තා තිංස යොජනප්පමාණපදෙසෙ පතන්ති යත්ථ සයඤ්ජාතසාලී උප්පජ්ජත්ති තං ඨානං නිච්චමෙව තින්තත්තා නින්තසීසකොළං නාම ඡාතං. තත්ථ මත්තිකා සුඛුමුත්තා නවනීත මත්තිකාති වුච්චති.

ຈາກນັ້ນ, ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຝູງຊ້າງໃຫຍ່ທີ່ເອົາໜັງຫຸ້ມຕີນໄວ້ຢຽບຍ່ຳ, ແລ້ວໃຫ້ປູດິນໜຽວເນີຍຂຸ້ນລົງເທິງພື້ນຫີນທີ່ທຸບແລ້ວນັ້ນ. ໄດ້ຍິນວ່າ ໃນບ່ອນທີ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາສະຫວັນຕົກລົງມາ, ຢາດນ້ຳທັງຫຼາຍໄດ້ກະເຊັນຂຶ້ນ ແລ້ວຕົກລົງໃນບໍລິເວນໂດຍຮອບ ໓໐ ໂຍດ, ສະຖານທີ່ນັ້ນມີເຂົ້າສາລີທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງ ແລະ ຍ້ອນວ່າມັນປຽກຊຸ່ມຢູ່ສະເໝີ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ ນິນທະສີສະໂກລະ. ດິນໜຽວໃນບ່ອນນັ້ນມີຄວາມລະອຽດອ່ອນຫຼາຍ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ດິນໜຽວເນີຍຂຸ້ນ.

තං තතො ඛීණසවා සාමණෙරා ආහරන්ති තාය සබ්බත්ථ මත්තිකාකිච්චන්ති ඤාතබ්බං. මත්තිකොපරි ඉට්ඨකා අත්ථරාපෙසි. ඉට්ඨකොපරි ඛරසුකම්මං, තස්සොපරිකුරුවිණ්දපාසාණං, තස්සොපරිඅයොජාලං, තස්සොපරි ඛීණාසව සාමණෙරෙහි හිමවන්තතො ආහටං සුගණ්ධමාරුම්බං, තස්සොපරි ඛීරපාසාණං, තස්සොපරි එළිකපාසාණං, තස්සොපරි සීලං අත්ථරාපෙසි. සබ්බමත්තිකාකිච්චෙ නවනීතමත්තිකා එව අහොසි.

ພວກສາມະເນນຜູ້ເປັນພຣະຂີນາສົບໄດ້ນຳດິນໜຽວນັ້ນມາຈາກບ່ອນນັ້ນ, ພຶງຊາບວ່າ ວຽກງານທີ່ກ່ຽວກັບດິນໜຽວທັງໝົດແມ່ນໃຊ້ດິນໜຽວນັ້ນເອງ. ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ປູດິນຈີ່ລົງເທິງດິນໜຽວນັ້ນ. ປູປູນສຳລັບໂຄບລົງເທິງດິນຈີ່, ປູຫີນກຸຣຸວິນທະລົງເທິງປູນນັ້ນ, ປູຕາໜ່າງເຫຼັກລົງ透ຫີນນັ້ນ, ປູແຮ່ທີ່ມີກິ່ນຫອມທີ່ພວກສາມະເນນຂີນາສົບນຳມາຈາກປ່າຫິມະພານລົງເທິງຕາໜ່າງເຫຼັກນັ້ນ, ປູຫີນຂາວລົງເທິງແຮ່ນັ້ນ, ປູຫີນລາດລົງເທິງຫີນຂາວນັ້ນ, ແລ້ວປູແຜ່ນສິລາລົງເທິງຫີນລາດນັ້ນ. ໃນວຽກງານທີ່ກ່ຽວກັບດິນໜຽວທັງໝົດນັ້ນ ໄດ້ໃຊ້ແຕ່ດິນໜຽວເນີຍຂຸ້ນເທົ່ານັ້ນ.

සිලාසත්ථාරොපරි රසොදක සන්තින්තෙන කපිත්ථ නිය්‍යාසෙන අට්ඨඞ්ගුලබහලතම්බලොහපට්ටං, තස්සොපරි තිලතෙලයන්තින්තාය මනොසිලාය සත්තඞ්ගුල බහලං රජතපට්ටං අත්ථරාපෙසි එවං රාජා සබ්බාකාරෙන භූමිපරිකම්මං කාරාපෙත්වා ආසාළහි සුක්කපක්ඛස්ස චාතුද්දස දිවසෙ භික්ඛුසඞ්ඝා සන්නිපාතෙත්වා එවමාහ. ස්වෙ පුණ්ණමුපොසථදිවසෙ උත්තරාසාළ්හ නක්ඛත්තෙන මහාචෙතියෙ මඞ්ගලිට්ඨකං පතිට්ඨාපෙස්සාමි ස්වෙ ථූපූට්ඨානෙ සබ්බො සඞ්ඝො සන්තිපතතූති නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි මහාජනො උපොසථිකො හුත්වා ගණ්ධමාලාදීනි ගහෙත්වා ථූපට්ඨානෙ සන්නිපතතූති.

ເທິງແຜ່ນສິລານັ້ນ ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ປູແຜ່ນທອງແດງໜາ ໘ ນິ້ວ ທີ່ສະມານດ້ວຍຢາງໝາກຂວິດປະສົມນ້ຳລົດ, ເທິງແຜ່ນທອງແດງນັ້ນ ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ປູແຜ່ນເງິນໜາ ໗ ນິ້ວ ທີ່ສະມານດ້ວຍແຮ່ຫຣະດານປະສົມນ້ຳມັນງາ. ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ເຮັດການຕຽມພື້ນດິນດ້ວຍປະການທັງປວງດັ່ງນີ້ແລ້ວ, ໃນວັນຂຶ້ນ ໑໔ ຄ່ຳ ເດືອນ ໘ (ອາສາລະຫະ) ຈຶ່ງໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ປະຊຸມພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວກາບທູນຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ມື້ອື່ນນີ້ ເປັນວັນອຸໂປສົດເພັງ, ໂຍມຈະວາງສິລາກີກຂອງພຣະມະຫາເຈດີ ດ້ວຍອຸດຕະຣາສາລະຫະນັກຂັດຕະ, ຂໍພຣະສົງທັງປວງຈົ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ສ້າງພຣະສະຖູບໃນມື້ອື່ນນີ້ເຖີດ'. ແລະ ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຕີກອງປ່າວປະກາດໃນພຣະນະຄອນວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮັກສາອຸໂປສົດສິນ ຖືເອົາເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ມາປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ສ້າງພຣະສະຖູບໃນມື້ອື່ນນີ້ເຖີດ'.

තතො විසාඛසිරි දෙවනාමකෙ ද්වෙ අමච්චෙ ආණාපෙසි. තුම්හෙ ගන්ත්වා මහා චෙතියට්ඨානං අලඞ්කරොථාති. තෙ ගන්ත්වා සමන්තතො රජතපට්ටවණ්ණවාලුකං ඔකීරාපෙත්වා ලාජපඤ්චමකානි පුප්ඵානි විකිරිත්වා කදලිතොරණං උස්සාපෙත්වා පුණ්ණඝටෙ ඨපාපෙත්වා මණිවණ්ණෙ වෙළුම්හි පඤ්චපණ්ණධජං බණ්ධාපෙත්වා ගණ්ධසම්පන්නානි නානාවිධ කුසුමානිසණ්ථරාපෙත්වා නානාප්පකාරෙහි තං ඨානං අලඞ්කරිංසු.

ຈາກນັ້ນ, ໄດ້ຊົງມີພຣະຣາຊາໂອງການສັ່ງອຳມາດ ໒ ຄົນ ຊື່ວ່າ ວິສາຂະ ແລະ ສິຣິເທວະ ວ່າ: 'ພວກທ່ານຈົ່ງໄປຕົບແຕ່ງສະຖານທີ່ສ້າງພຣະມະຫາເຈດີເຖີດ'. ອຳມາດທັງສອງນັ້ນໄປແລ້ວ ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ໂຮຍຊາຍທີ່ມີສີດັ່ງແຜ່ນເງິນໂດຍຮອບ, ຫວ່ານດອກໄມ້ມີເຂົ້າຕອກເປັນທີ ໕, ຕັ້ງຊຸ້ມປະຕູກ້ວຍ, ຕັ້ງໝໍ້ນ້ຳເຕັມ, ຜຸ້ກທຸງ ໕ ສີ ໄວ້ທີ່ລຳໄມ້ໄຜ່ທີ່ມີສີດັ່ງແກ້ວມະນີ, ລາດດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີກິ່ນຫອມ, ແລະ ໄດ້ຕົບແຕ່ງສະຖານທີ່ນັ້ນດ້ວຍປະການຕ່າງໆ.

අථ රාජා සකලනගරඤ්ච විහාරගාමි මග්ගඤ්ච අලඞ්කාරාපෙසි පභාතාය රත්තියා නගරෙ චතුසු ද්වාරෙසු මස්සු කම්මත්ථාය නහාපිතෙ, නහාපනත්ථායනහාපනකෙ, අලඞ්කාරත්ථාය කප්පකෙව නානාවිරාග වත්ථ ගණ්ධමාලාදීනි ච සූපව්‍යඤ්ජන සම්පන්නානි මධුරභත්තානි ච ඨපාපෙත්වා සබ්බෙ නගරා ච ජානපදා ච යථාරුචිං මස්සූකම්මං කාරෙත්වා නහාත්වා භුඤ්ජිත්වා වත්ථාභරණාදීහි අලඞ්කරිත්වා මහාචෙතියට්ඨානං ආගච්ඡන්තූති ආයුත්තකෙහි ආරොචාපෙසි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຕົບແຕ່ງທົ່ວທັງພຣະນະຄອນ ແລະ ຫົນທາງທີ່ຈະໄປຍັງວິຫານ. ເມື່ອຮຸ່ງເຊົ້າ, ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຕັ້ງຊ່າງຕັດຜົມໄວ້ທີ່ປະຕູເມືອງທັງ ໔ ທິດ ເພື່ອໂກນໜວດໂກນເຄົາ, ຕັ້ງຊ່າງອາບນ້ຳໄວ້ເພື່ອອາບນ້ຳ, ຕັ້ງຊ່າງແຕ່ງກາຍໄວ້ເພື່ອຕົບແຕ່ງ, ແລະ ໄດ້ຈັດຕັ້ງຜ້າສີຕ່າງໆ, ເຄື່ອງຫອມ, ດອກໄມ້, ແກງ ແລະ ກັບເຂົ້າທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ພ້ອມທັງເຂົ້າປາອາຫານທີ່ມີລົດຊາດຫວານອະລ່ອຍໄວ້, ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ປະກາດແກ່ຊາວເມືອງ ແລະ ຊາວຊົນນະບົດທັງປວງວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ທຸກຄົນຈົ່ງໂກນໜວດໂກນເຄົາຕາມໃຈມັກ, ອາບນ້ຳ, ຮັບປະທານອາຫານ, ຕົບແຕ່ງຮ່າງກາຍດ້ວຍເສື້ອຜ້າ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ ແລ້ວມາສະຖານທີ່ສ້າງພຣະມະຫາເຈດີເຖີດ'.

සයම්පි සබ්බාභරණ විභූසිතො චත්තාලීස පුරිස සහස්සෙහි සද්ධිං උපොසකො හුත්වා අනෙකෙහි සුමණ්ඩිත පසාධිතෙහි අමච්චෙහි ගහිතාරක්ඛො අලඞ්කතාහි දෙවකඤ්ඤ පමාහි නාටකිත්ථිහි පරිවුතො අමරගණ පරිවුතො දෙවරාජා විය අත්තනො සිරිසම්පත්තිහා මහාජනං තොසයන්තො අනෙකෙහි තුරිය සඞ්ඝුට්ඨෙහි වත්තමානෙහි අපරණ්හෙ මහාථූපට්ඨානං උපගඤ්ජි. මහා චෙතියට්ඨාන මඞ්ගලත්ථාය පුටබද්ධානි වත්ථානි අට්ඨුත්තර සහස්සං ඨපාපෙසි. චතුසු පස්සෙසු වත්ථරාසිං කාරෙසි තෙල-මධු-සක්කර-ඵාණිතාදීනි ච ඨපාපෙසි.

ສ່ວນພຣະຣາຊາເອງກໍຊົງປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການທັງປວງ, ຊົງສະມາດານອຸໂປສົດສິນ ພ້ອມດ້ວຍບຸລຸດ ໔໐,໐໐໐ ຄົນ, ມີພວກອຳມາດເປັນອັນຫຼາຍທີ່ແຕ່ງກາຍຢ່າງງົດງາມຄອຍεຝົ້າຮັກສາຄວາມປອດໄພ, ແວດລ້ອມດ້ວຍນາງສະໜົມນັກຟ້ອນທີ່ຕົບແຕ່ງງົດງາມປານນາງຟ້າ, ປຽບເໝືອນທ້າວສັກກະເທວະລາດຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ເທວະດາ, ຊົງເຮັດໃຫ້ມະຫາຊົນຊື່ນຊົມຍິນດີດ້ວຍສິຣິສົມບັດຂອງພຣະອົງ, ພ້ອມດ້ວຍສຽງດົນຕີປະໂຄມດັງສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວ, ໄດ້ສະເດັດເຖິງສະຖານທີ່ສ້າງພຣະມະຫາສະຖູບໃນເວລາບ່າຍ. ໄດ້ຊົງໂປດໃຫ້ຕັ້ງຜ້າຫໍ່ ໑,໐໐໘ ຜືນ ເພື່ອຄວາມເປັນມຸງຄຸນແກ່ສະຖານທີ່ສ້າງພຣະມະຫາເຈດີ, ໃຫ້ກອງຜ້າໄວ້ໃນທັງ ໔ ທິດ, ແລະ ໃຫ້ຕັ້ງນ້ຳມັນ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳຕານຊາຍ, ແລະ ນ້ຳອ້ອຍຂຸ້ນໄວ້.

අථ නානාදෙසතො බහූ භික්ඛූ ආගමිංසු රාජගහා සමන්තා ඉණ්දිගුත්තත්ථෙරො නාම අසීති භික්ඛුසහස්සානි ගහෙත්වා ආකාසෙනාගඤ්ඡි තථා බාරාණසියං ඉසිපතනෙ මහා විහාරතො ධම්මසෙනත්ථෙරො නාම ද්වාදස භික්ඛුසහස්සානි. සාවත්ථියං ජෙතවන විහාරතො පියදස්සි නාම ථෙරො සට්ඨි භික්ඛු සහස්සානි වෙසාලියං මහා වනතො බුද්ධරක්ඛිතත්ථෙරො අට්ඨාරස භික්ඛු සහස්සානි, කොසම්බියං ඝොසිතාරාමතො මහාධම්මරක්ඛිතත්ථෙරො තිංස භික්ඛුසහස්සානි. උජ්ජෙනියං දක්ඛිණගිරි මහා විහාරතො ධම්මරක්ඛිතත්ථෙරො චත්තාලීස භික්ඛුසහස්සානි-පාටලිපුත්තෙ අසොකාරාමතො මිත්තිණ්ණත්ථෙරො භික්ඛූනං සතසහස්සානි සට්ඨිඤ්ච සහස්සානි ගණ්ධාර රට්ඨතො අත්තින්න ථෙරො නාම භික්ඛූනං ද්වෙ සතසහස්සානි අසීතිඤ්ච සහස්සානි. මහාපල්ලව භොගතො මහාදෙවත්ථෙරො භික්ඛූනං චත්තාරි සතසහස්සානි සට්ඨිඤ්ච සහස්සානි යොනකරට්ඨෙ අලසණ්දා නගරතො යොනක ධම්මරක්ඛිතත්ථෙරො තිංස භික්ඛු සහස්සානි. විඤ්ඣාටවිවත්තනිය සෙනාසනතො උත්තරත්ථෙරො අසීති භික්ඛුසහස්සානි. මහාබොධිමණ්ඩ විහාරතො චිත්තගුත්තත්ථෙරො තිංස භික්ඛුසහස්සානි වනවාසිභොගතො චණ්දගුත්තත්ථෙරො අසීති භික්ඛුසහස්සානි. කෙලාස මහාවිහාරතො සුරිභගුත්තත්ථෙරො ඡන්නවුති සහස්සානි ගහෙත්වා ආකාසෙනාගඤ්ඡි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະພິກຂຸເປັນຈຳນວນຫຼາຍຈາກຕ່າງແດນໄດ້ສະເດັດມາ: ພຣະອິນທະຄຸດຕະເຖຣะ ພາພຣະພິກຂຸ ໘໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກບໍລິເວນເມືອງຣາຊະຄຶ ເຫາະມາທາງອາກາດ; ພຣະທັມມະເສນາເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໑໒,໐໐໐ ອົງ ຈາກມະຫາວິຫານໃນປ່າອິສິປະຕະນະມະລຶຄະທາຍະວັນ ເມືອງພາຣານະສີ; ພຣະປິຍະທັດສີເຖຣະ ພາພຣະพິກຂຸ ໖໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກເຊຕະວັນມະຫາວິຫານ ເມືອງສາວັດຖີ; ພຣະພຸດທະຮັກຂิຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໑໘,໐໐໐ ອົງ ຈາກປ່າມະຫາວັນ ເມືອງເວສາລີ; ພຣະມະຫາທັມມະຮັກຂິຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໓໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກໂຄສິຕາຣາມ ເມືອງໂກສັມພີ; ພຣະທັມມະຮັກຂິຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໔໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກທັກຂິນະຄິຣິມະຫາວິຫານ ເມືອງອຸຊເຊນີ; ພຣະມິດຕິນນະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໑໖໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກອະໂសກາຣາມ ເມືອງປາຕະລີບຸດ; ພຣະອັດຕິນນະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໒໘໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກແຄວ້ນຄັນທາຣະ; ພຣະມະຫາເທວະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໔໖໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກມະຫາພັລລະວະໂພຄະ; ພຣະໂຍນະກະທັມມະຮັກຂິຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໓໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກເມືອງອະລາສັນທາ ແຄວ້ນໂຍນະກະ; ພຣະອຸດຕະຣະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໘໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກເສນາສະນະວິຊຊາຕິວະວັດຕະນີ; ພຣະຈິດຕະຄຸດຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໓໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກມະຫາໂພທິມົນທົນວິຫານ; ພຣະຈັນທະຄຸດຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໘໐,໐໐໐ ອົງ ຈາກວະນະວາສີໂພຄະ; ແລະ ພຣະສຸຣິພະຄຸດຕະເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸ ໙໖,໐໐໐ ອົງ ຈາກໄກລາດມະຫາວິຫານ ເຫາະມາທາງອາກາດ.

‘‘භික්ඛූනං දීපවාසීනං-ආගතානඤ්ච සබ්බසො,ගණනාය පරිච්ඡෙදො-පොරාණෙහි න භාසිතො;

“ການກຳນົດນັບຈຳນວນພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນເກາະ ແລະ ຜູ້ທີ່ສະເດັດມາຈາກທຸກສາລະທິດນັ້ນ, ພຣະໂບຮານາຈານທັງຫຼາຍບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້;

සමාගතානං භික්ඛූනං-සබ්බෙසං තං සමාගමෙ,වුත්තා ඛීණාසවායෙව-තෙ ඡන්නවුති කොටියො;

’’

ໃນການປະຊຸມນັ້ນ, ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍທີ່ມາປະຊຸມກັນທັງໝົດນັ້ນ, ສະເພາະພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ທ່ານກ່າວໄວ້ວ່າມີເຖິງ ໙໖ ໂກດ;”

අථ සඞ්ඝො පරික්ඛිත්ත පවාළවෙදිකා විය මජ්ඣෙ රඤ්ඤො ඔකාසෙ ඨපෙත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං අඝට්ටෙත්වා අට්ඨාසි. පාචිනපස්සෙ බුද්ධරක්ඛිතනාමකො ඛීණාසාවත්ථෙරො අත්තනාසදිසනාමකෙ පඤ්චසතඛීණාසවෙ ගහෙත්වා අට්ඨාසි. තථා දක්ඛිණපස්සෙ පච්ඡිමපස්සෙ උත්තරපස්සෙ ච ධම්මරක්ඛිත - සඞ්ඝරක්ඛිත - ආනණ්ද නාමකා ඛීණාසවත්ථෙරා අත්තනා සදිසනාමකෙ පඤ්චපඤ්චසත ඛීණාසවෙ ගහෙත්වා අට්ඨංසු පියදස්සි නාම ඛීණාසවත්ථෙරො මහාභික්ඛුසඞ්ඝං ගහෙත්වා පුබ්බුත්තර කණ්ණෙ අට්ඨාසි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະພິກຂຸສົງໄດ້ຢືນຢູ່ໂດຍບໍ່ບຽດບຽດກັນ, ປຽບເໝືອນຮົ້ວປະວານທີ່ອ້ອມຮອບ ໂດຍເວັ້ນບ່ອນຫວ່າງໄວ້ໃຫ້ພຣະຣາຊາຢູ່ເຄິ່ງກາງ. ຢູ່ທາງທິດບູຣະພາ, ພຣະພຸດທະຮັກຂິຕະເຖຣະ ຜູ້ເປັນພຣະຂີນາສົບ ພາພຣະຂີນາສົບ ໕໐໐ ອົງ ທີ່ມີຊື່ຄືກັນກັບຕົນ ຢືນຢູ່. ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ຢູ່ທາງທິດທັກສິນ, ທິດປະຈິມ ແລະ ທິດອຸດອນ, ພຣະຂີນາສົບເຖຣະທັງຫຼາຍ ມີຊື່ວ່າ ทັມມະຮັກຂິຕະ, ສັງຄະຮັກຂິຕະ ແລະ ອານົນ ພາພຣະຂີນາສົບຝ່າຍລະ ໕໐໐ ອົງ ທີ່ມີຊື່ຄືກັນກັບຕົນ ຢືນຢູ່. ສ່ວນພຣະປິຍະທັດສີເຖຣະ ຜູ້ເປັນພຣະຂີນາສົບ ພາພຣະພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ຢືນຢູ່ທາງທິດອິດສານ.

රාජා කිර සඞ්ඝමජ්ඣං පවිසන්තොයෙව සචෙ මයා කයිරමානං චෙතියකම්මං අනන්තරායෙන නිට්ඨං ගච්ඡති පාචින-දක්ඛිණ-පච්ඡිම-උත්තරපස්සෙසු බුද්ධරක්ඛිත-චම්මරක්ඛිත-සඞ්ඝරක්ඛිත-ආනණ්ද නාමකා ථෙරා අත්තනාසදිසනාමකෙ පඤ්චපඤ්චසතභික්ඛු ගහෙත්වා තිට්ඨන්තු පියදස්සි නාම ථෙරො පුබ්බුත්තරකණ්ණෙ භික්ඛුසඞ්ඝං ගහෙත්වා තිට්ඨතූති චින්තෙසි. ථෙරාපි රඤ්ඤො අධිප්පායං ඤත්වා තථා ඨිතාති වදන්තී සිද්ධත්ථෙරො පන මඞ්ගලො-සුමනො-පදුමො-සීවලි-චණ්දගුත්තො-සූරියගුත්තො-ඉණ්දගු- ත්තො-සාගරො-චිත්තසෙනො -ජයසෙනො-අචලොති ඉමෙහි එකාදසහි ථෙරෙහි පරිවුතො පුණ්ණඝටෙ පූරතො කත්වා පුරත්ථාභිමුඛො අට්ඨාසි.

ໄດ້ຍິນວ່າ ເມື່ອພຣະຣາຊາສະເດັດເຂົ້າໄປໃນທ່າມກາງພຣະສົງນັ້ນເອງ ໄດ້ຊົງດຳຣິວ່າ: 'ຫາກການສ້າງພຣະເຈດີທີ່ເຮົາກຳລັງເຮັດນີ້ ຈະສຳເລັດລົງໄດ້ໂດຍປາສະຈາກອຸປະສັກ, ຂໍໃຫ້ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍ ມີຊື່ວ່າ ພຸດທະຮັກຂິຕະ, ຈັມມະຮັກຂິຕະ, ສັງຄະຮັກຂິຕະ ແລະ ອານົນ ພາພຣະພິກຂຸຝ່າຍລະ ໕໐໐ ອົງ ທີ່ມີຊື່ຄືກັນກັບຕົນ ຢືນຢູ່ໃນທິດບູຣະພາ, ທັກສິນ, ປະຈິມ ແລະ ອຸດອນ, ແລະ ຂໍໃຫ້ພຣະປິຍະທັດສີເຖຣະ ພາພຣະພິກຂຸສົງ ຢືນຢູ່ໃນທິດອິດສານເຖີດ'. ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍຮູ້ພຣະຣາຊາທິບາຍແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຢືນຢູ່ຢ່າງນັ້ນ. ສ່ວນພຣະສິດທັດຖະເຖຣະ ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະເຖຣະ ໑໑ ອົງ ເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ມັງຄະລະ, ສຸມະນະ, ປະທຸມະ, ສີວະລີ, ຈັນທະຄຸດຕະ, ສຸຣິຍະຄຸດຕະ, ອິນທະຄຸດຕະ, ສາຄະຣະ, ຈິດຕະເສນະ, ຊະຍະເສນະ ແລະ ອະຈະລະ ໄດ້ຕັ້ງໝໍ້ນ້ຳເຕັມໄວ້ທາງໜ້າ ແລ້ວຢືນປິ່ນໜ້າໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ.

අථ රාජා තථා ඨිතං භික්ඛුසඞ්ඝං දිස්වා පසන්නචිත්තො ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා චතූසු ඨානෙසු වන්දිත්වා පුණ්ණසටට්ඨානං පවිසිත්වා සුයණ්ණඛීලෙ පටිමුක්කංරජතමයං පරිබ්භමන දණ්ඩං විජ්ජමානමාතාපිතූනං උභතො සුජාතෙන සුමණ්ඩිත පසාධිතෙන අභිමඞ්ගල සම්මතෙන අමච්චපුත්තෙන ගාහාපෙත්වා මහන්තං චෙතියාවට්ටං කාරෙතුං ආරභි. තථා කාරෙන්තං පන සිද්ධත්ථත්ථෙරො නිවාරෙසි. එවං කිරස්ස අහොසි - යදි මහාරාජා මහන්තං චෙතියං කරොති, අනිට්ඨිතෙයෙව මරිස්සති අනාගතෙ දුප්පරිහරියඤ්ච භවිස්සතීති. තස්මිං ඛණෙ භික්ඛුසඞ්ඝො මහා රාජ ථෙරො පාණ්ඩිතො, ථෙරස්ස වචනං කාතුං වට්ටතීති ආහ.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະຣາຊາໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະພິກຂຸສົງຢືນຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ກໍມີພຣະຣາຊາຫະລຶໄທເຫຼື້ອມໃສ ໄດ້ຊົງບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ, ຊົງເຮັດປະທັກສິນ ແລ້ວຊົງຂາບໄຫວ້ໃນສະຖານທີ່ທັງ ໔ ແຫ່ງ, ຈາກນັ້ນໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຍັງບ່ອນວາງຫຼັກໝາຍ ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ບຸດຂອງອຳມາດ ຜູ້ມີຕະກູນດີທັງສອງຝ່າຍ ແລະ ມີບິດາມານດາຍັງມີຊີວິດຢູ່ ຜູ້ແຕ່ງກາຍຢ່າງງົດງາມ ແລະ ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າເປັນມຸງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ, ຖືໄມ້ວັດແທກທີ່ເຮັດດ້ວຍເງິນເຊິ່ງຜູກຕິດກັບຫຼັກຄຳ ແລ້ວເລີ່ມຕົ້ນວັດແທກວົງຮອບຂອງພຣະເຈດີໃຫ້ມີຂະໜາດໃຫຍ່. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງກຳລັງເຮັດການວັດແທກຢູ່ນັ້ນ, ພຣະສິດທັດຖະເຖຣະໄດ້ຫ້າມໄວ້. ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະເຖຣະມີຄວາມດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ຫາກມະຫາຣາຊາຊົງສ້າງພຣະເຈດີຂະໜາດໃຫຍ່ເກີນໄປ, ພຣະອົງຈະສະຫວັນຄົດໃນຂະນະທີ່ຍັງສ້າງບໍ່ທັນສຳເລັດ, ແລະ ໃນອະນາຄົດກໍຈະຍາກແກ່ການບູຣະນະປະຕິສັງຂອນ'. ໃນຂະນະນັ້ນ, ພຣະພິກຂຸສົງຈຶ່ງໄດ້ກ່າວວ່າ: 'ມະຫາຣາຊາ! ພຣະເຖຣະເປັນຜູ້ສະຫຼາດຮອບຮູ້, ພຣະອົງຄວນເຮັດຕາມຄຳຂອງພຣະເຖຣະເຖີດ'.

රාජා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අධිප්පායං ඤත්වා ථෙරො කරොතීති මඤ්ඤමානො කීදිසං භන්තෙ පමාණං කරොමීති ආහ. ථෙරො මම ගතගතට්ඨානතො චෙතියාවට්ටං කරොහීති වත්වා උපදිසන්තො ආවිජ්ඣිත්වා අගමාසි. රාජා ථෙරස්ස වුත්තනයෙන චෙතියාවට්ටං කාරෙත්වා ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා නාමං පුච්ඡිත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා වම්බත්වා පරිවාරෙත්වා ඨිතෙ සෙස එකාදස ථෙරෙ ච උපසඞ්කමිත්වා පූජෙත්වා වන්දිත්වා තෙසං නාමානි ච පුච්ඡිත්වා පරිබ්භමන දණ්ඩගාහකස්ස අමච්ච පුත්තස්ස තාම පුච්ඡි.

ພະລາຊາຊົງຊາບພະປະສົງຂອງພະພິກຂຸສົງແລ້ວ ຊົງດຳລິວ່າ 'ພະເຖລະກຳລັງເຮັດຢູ່' ຈຶ່ງຕັດຖາມວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຄວນເຮັດຂະໜາດເທົ່າໃດ?' ພະເຖລະກ່າວວ່າ 'ມະຫາບໍພິດ ຈົ່ງເຮັດວົງຮອບເຈດີຕາມຮອຍທີ່ອາດຕະມາເດີນໄປແລ້ວ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວສະແດງໃຫ້ເຫັນ ໂດຍການເດີນອ້ອມໄປ. ພະລາຊາຊົງໃຫ້ເຮັດວົງຮອບເຈດີຕາມວິທີທີ່ພະເຖລະກ່າວໄວ້ແລ້ວ ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພະເຖລະ ຕັດຖາມນາມ ແລ້ວບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ຊົງໄຫວ້ແລ້ວ ຈຶ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພະເຖລະທີ່ເຫຼືອອີກ ໑໑ ອົງ ທີ່ຢືນແວດລ້ອມຢູ່ ບູຊາແລະໄຫວ້ແລ້ວ ຕັດຖາມນາມຂອງພະເຖລະເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະຕັດຖາມນາມຂອງບຸດອຳມາດຜູ້ຖືໄມ້ວັດແທກ.

අහං දෙව සුප්පතිට්ඨිත බ්‍රහ්මා නාමාති වුත්තෙ තව පිතා කිං නාමොති පුච්ඡිත්වාන නණ්දිසෙනො නාමාති වුත්තෙ මාතුනාමං පුච්ඡි. සුමනාදෙවී නාමාති වුත්තෙ සබ්බෙසං නාමානි අභිමඞ්ගලසම්මතානි, මයා කයරමානං චෙතියකම්මං අවස්සං නිට්ඨානං ගච්ඡතිති හට්ඨො අහොසි, තතො රාජා මජ්ඣෙ අට්ඨ සුවණ්ණඝටෙ රජතඝටෙ ච ඨපාපෙත්වා තෙ පරිවාරෙත්වා අට්ඨුත්තරසයස්ස පුණ්ණඝටෙ ඨපාපෙසි.

ເມື່ອບຸດອຳມາດກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ມະຫາລາຊາ ຂ້ານ້ອຍມີນາມວ່າ ສຸບປະຕິດຖິຕະພຣົມ' ພະລາຊາຕັດຖາມວ່າ 'ບິດາຂອງເຈົ້າມີນາມວ່າແນວໃດ?' ເມື່ອກາບທູນວ່າ 'ມີນາມວ່າ ນັນທິເສນະ' ຈຶ່ງຕັດຖາມນາມຂອງມານດາ ເມື່ອກາບທູນວ່າ 'ມີນາມວ່າ ສຸມະນາເທວີ' ພະລາຊາຊົງມີຄວາມປິຕິຍິນດີວ່າ 'ນາມຂອງທຸກຄົນລ້ວນແຕ່ເປັນມຸງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ງານກໍ່ສ້າງພະເຈດີທີ່ເຮົາກຳລັງເຮັດຢູ່ນີ້ ຈະຕ້ອງສຳເລັດລົງຢ່າງແນ່ນອນ' ຈາກນັ້ນ ພະລາຊາຊົງໂປດໃຫ້ວາງໝໍ້ນ້ຳຄຳ ໘ ໜ່ວຍ ແລະໝໍ້ນ້ຳເງິນ ໘ ໜ່ວຍ ໄວ້ໃນທ່າມກາງ ແລ້ວໃຫ້ວາງໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມ ໑໑໘ ໜ່ວຍ (໑໐໘ ໜ່ວຍ) ແວດລ້ອມໝໍ້ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ.

අථ අට්ඨ සුවණ්ණිට්ඨකා ඨපාපෙසි. තාසු එකෙකං පරිවාරෙත්වා අට්ඨුත්තරසත අට්ඨුත්තරසත රජතිට්ඨකායො. අට්ඨුත්තරසත අට්ඨුත්තරසත වත්ථානි ච ඨපාපෙසි. අථ සුප්පතිට්ඨිත බ්‍රහ්මනාමෙන අමච්චපුත්තෙන එකං සුවණ්ණිට්ඨකං ගාහාපෙත්වා තෙන සදිස නාමෙහි ච ජීවමානක මාතාපිතූහි සත්තහි අමච්චපුත්තෙහි සෙස සත්තිට්ඨකායො ගාහාපෙසි.

ຄັ້ງນັ້ນ ພະລາຊາຊົງໂປດໃຫ້ວາງອິດຄຳ ໘ ແຜ່ນ. ແລ້ວໃຫ້ວາງອິດເງິນ ໑໐໘ ແຜ່ນ ແວດລ້ອມອິດຄຳແຕ່ລະແຜ່ນນັ້ນ ແລະໃຫ້ວາງຜ້າ ໑໐໘ ຜືນ ແວດລ້ອມໄວ້ເຊັ່ນກັນ. ຈາກນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ບຸດອຳມາດຊື່ວ່າ ສຸບປະຕິດຖິຕະພຣົມ ຖືເອົາອິດຄຳແຜ່ນໜຶ່ງ ແລະໃຫ້ບຸດອຳມາດອີກ ໗ ຄົນ ຜູ້ມີຊື່ເປັນມຸງຄຸນຄ້າຍຄືກັນ ແລະມີບິດາມານດາທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ຖືເອົາອິດຄຳທີ່ເຫຼືອອີກ ໗ ແຜ່ນ.

තස්මිං ඛණෙ මිත්තත්ථෙරො නාම පුරත්ථිම දිසාභාගෙ පරිබ්භමිත ලෙඛාය භූමියං ගණ්ධපිණ්ඩං ඨපෙසි. ජයසෙනත්ථෙරො නාම උදකං ආසිඤ්චිත්වා සන්තින්තෙත්වා සමං අකාසි. සුප්පතිට්ඨිතබ්‍රහ්මා භද්ද නක්ඛත්තෙන එවං නානාවිධ මඞ්ගලානිසඞ්ඛටට්ඨානෙ පඨමං මඞ්ගලිකට්ඨකං පතිට්ඨාපෙසි. සුමනත්ථෙරොනාම ජාතිසුමනපුප්ඵෙහි තං පූජෙසි. තස්මිං ඛණෙ උදකපරියන්තං කත්වා මහාපථවි කම්පො අහොසි. එතෙනෙව නයෙන සෙස සත්තිට්ඨකායොපි පතිට්ඨාපෙසුං.

ໃນຂະນະນັ້ນ ພະເຖລະນາມວ່າ ມິດຕະ ໄດ້ວາງກ້ອນເຄື່ອງຫອມລົງເທິງພື້ນດິນຕາມເສັ້ນທີ່ຂີດໄວ້ທາງທິດບູຮະພາ. ພະເຖລະນາມວ່າ ຊະຍะເສນະ ໄດ້ຫົດນ້ຳ ແລ້ວປັບພື້ນດິນໃຫ້ລຽບສະເໝີກັນ. ສຸບປະຕິດຖິຕະພຣົມ ໄດ້ວາງອິດມຸງຄຸນແຜ່ນທຳອິດລົງໃນສະຖານທີ່ທີ່ຈັດຕຽມດ້ວຍສິ່ງມຸງຄຸນຕ່າງໆ ພາຍໃຕ້ພູມມະໂນມຸງຄຸນ. ພະເຖລະນາມວ່າ ສຸມະນະ ໄດ້ບູຊາອິດນັ້ນດ້ວຍດອກມະລິ. ໃນຂະນະນັ້ນ ແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍມີນ້ຳເປັນຂອບເຂດ. ໂດຍທຳນອງດຽວກັນນີ້ ພວກເຂົາກໍໄດ້ວາງອິດທີ່ເຫຼືອອີກ ໗ ແຜ່ນ.

තතො රාජා රජතිට්ඨකායොපි පතිට්ඨාපෙත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා මඞ්ගලවිධානං නිට්ඨාපෙත්වා සුවණ්ණපෙලායපුප්ඵානි ගාහාපෙත්වා පාචීනපස්සෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පුරතො ඨිතං මහා බුද්ධරක්ඛිතත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා වන්දිත්වා ථෙරස්ස පරිවාරෙත්වා ඨිත භික්ඛූනඤ්ච නාමානි පුච්ඡිත්වා තතො දක්ඛිණපස්සෙ ඨිතං මහාධම්මරක්ඛිතත්ථෙරං පච්ඡිමපස්සෙ ඨිතං මහාසඞ්ඝරක්ඛිතත්ථෙරං උත්තරපස්සෙ ඨිතං ආනණ්දත්ථෙරඤ්ච උපසඞ්කමිත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දිත්වා තථෙව නාමානි පුච්ඡිත්වා පුබ්බුත්තර කණ්ණං ගන්ත්වා තත්ථ ඨිතං පියදස්සි මහාථෙරං වන්දිත්වා පූජෙත්වා නාමානි පුච්ඡිත්වා සන්තිකෙ අට්ඨාසි.

ຈາກນັ້ນ ພະລາຊາຊົງໂປດໃຫ້ວາງອິດເງິນທັງຫຼາຍນຳອີກ ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວຊົງເຮັດພິທີມຸງຄຸນໃຫ້ສຳເລັດລົງ ຊົງໂປດໃຫ້ຖືເອົາດອກໄມ້ຄຳໃນອົບຄຳ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພະມະຫາພຸດທະຮັກຂິຕະເຖລະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທາງທິດບູຮະພາ ຕໍ່ໜ້າພະພິກຂຸສົງ ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ໄຫວ້ແລ້ວ ຕັດຖາມນາມຂອງພະພິກຂຸທັງຫຼາຍທີ່ຢືນແວດລ້ອມພະເຖລະນັ້ນ ຈາກນັ້ນ ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພະມະຫາດຳມະຮັກຂິຕະເຖລະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທາງທິດໃຕ້, ພະມະຫາສັງຄະຮັກຂິຕະເຖລະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກ, ແລະພະອານັນທะເຖລະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທາງທິດເໜືອ ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ໄຫວ້ດ້ວຍການອົບນົບເບນຈະປະດິດ ແລ້ວຕັດຖາມນາມໃນທຳນອງດຽວກັນນັ້ນ ແລ້ວສະເດັດໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ໄຫວ້ແລະບູຊາພະປິຍະທັດສີມະຫາເຖລະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຕັດຖາມນາມ ແລ້ວຢືນຢູ່ໃກ້ໆ.

ථෙරො මඞ්ගලං වඩ්ඪෙන්තො රඤ්ඤො ධම්මං දෙසෙසි. මඞ්ගලපරියොසානෙ සම්පත්ත ගිහිපරිසාසු චත්තාලීස සහස්සානි අරහන්තො පතිට්ඨහිංසු. චත්තාලීස සහස්සානි සොතාපත්තිඵලො සහස්සං සකදාගාමිඵලෙ, සහස්සං අනාගාමිඵලෙ, භික්ඛූනං පන අට්ඨාරසසහස්සානි අරහත්තං පාපුණිංසු. භික්ඛුනීනං චතුද්දස සහස්සානීති.

ພະເຖລະເມື່ອຈະຈະເລີນມຸງຄຸນ ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງທຳແກ່ພະລາຊາ. ໃນເວລາຈົບພິທີມຸງຄຸນ ໃນບັນດາຄະລຶຫັດທີ່ມາປະຊຸມກັນນັ້ນ ມີຜູ້ບັນລຸເປັນພະອໍຣະຫັນ ໔໐,໐໐໐ ຄົນ, ບັນລຸໂສດາປັດຕິຜົນ ໔໐,໐໐໐ ຄົນ, ບັນລຸສະກິດາຄາມິຜົນ ໑,໐໐໐ ຄົນ, ບັນລຸອານາຄາມິຜົນ ໑,໐໐໐ ຄົນ. ສ່ວນພະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໑໘,໐໐໐ ອົງ ໄດ້ບັນລຸພະອໍຣະຫັນ, ແລະພະພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ ໑໔,໐໐໐ ອົງ ກໍໄດ້ບັນລຸພະອໍຣະຫັນເຊັ່ນກັນ.

ථූපාරම්හ කථා

ເລື່ອງການເລີ່ມຕົ້ນສ້າງພະສະຕູບ

21. තතො රාජා භික්ඛුසඞ්ඝං වන්දිත්වා යාච මහාචෙතියං නිට්ඨාතිනාව මෙ භික්ඛුසඞ්ඝො භික්ඛං ගණ්හාතූති ආහ. භික්ඛූ නාධිවාසෙසු, අනුපුබ්බෙන යාචන්තො උපල්ලභික්ඛූනං සත්තාහං අධිවාසනං ලභිත්වා ථූපට්ඨානස්ස සමන්තතො අට්ඨාරසසු ඨානෙසු මණ්ඩපෙ කාරයිත්වා භික්ඛුසඞ්ඝං නිසීදාපෙත්වා සත්තාහං මහාදානං දත්වා සබ්බෙසංයෙව තෙල-මධු-පාණිතාදි භෙසජ්ජං දත්වා භික්ඛුසඞ්ඝං විස්සජ්ජෙසි තතො නගරෙ භෙරිංචාරාපෙත්වා සබ්බෙ ඉට්ඨක වඩ්ඪකි සන්තිපාතෙසි. තෙ පඤ්චසතමත්තා අහෙසුං.

໒໑. ຈາກນັ້ນ ພະລາຊາຊົງໄຫວ້ພະພິກຂຸສົງແລ້ວ ຈຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂໍພະພິກຂຸສົງຈົ່ງຮັບບິນທະບາດຂອງຂ້ານ້ອຍ ຈົນກວ່າພະມະຫາເຈດີຈະສຳເລັດເຖີດ' ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍບໍ່ຮັບນิມົນ. ພະລາຊາຊົງອ້ອນວອນໂດຍລຳດັບ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຮັບນິມົນຈາກພະພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນເວລາ ໗ ວັນ. ຊົງໂປດໃຫ້ປຸກມົນດົບຂຶ້ນໃນ ໑໘ ແຫ່ງ ໂດຍຮອບສະຖານທີ່ສ້າງພະສະຕູບ ໃຫ້ພະພິກຂຸສົງນັ່ງ ແລ້ວຖວາຍມະຫາທານຕະຫຼອດ ໗ ວັນ ຖວາຍເພສັດມີນ້ຳມັນ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳອ້ອຍ ເປັນຕົ້ນ ແກ່ພະພິກຂຸທຸກອົງ ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງພະພິກຂຸສົງກັບຄືນ. ຈາກນັ້ນ ຊົງໂປດໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວທົ່ວເມືອງ ເພື່ອໃຫ້ຊ່າງກໍ່ອິດທັງຫຼາຍມາປະຊຸມກັນ ຊ່າງເຫຼົ່ານັ້ນມີຈຳນວນປະມານ ໕໐໐ ຄົນ.

තෙසු එකො අහං රඤ්ඤො චිත්තං ආරාධෙත්වා මහාචෙතියං කාතුං සක්කොමීති රාජානං පස්සි රාජා කථං කරොසීති පුච්ඡි. අහං දෙව පෙසිකානං සතං ගහෙත්වා එකාහං එකං පංසුසකටං ඛෙපෙත්වා කම්මං කරොමීති ආහ. රාජා එවං සති පංසුරාසිකං භවිස්සති. තිණරුක්ඛාදීනි උප්පජ්ජිස්සන්ති අද්ධානං නප්පවත්තතීති තං පටිබාහි.

ໃນບັນດາຊ່າງເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຊ່າງຄົນໜຶ່ງຄິດວ່າ 'ເຮົາສາມາດສ້າງພະມະຫາເຈດີໃຫ້ຖືກພະລາຊະຫະລຶໄທຂອງພະລາຊາໄດ້' ຈຶ່ງເຂົ້າεຝົ້າພະລາຊາ. ພະລາຊາຕັດຖາມວ່າ 'ເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດ?' ເຂົາກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ມະຫາລາຊາ ຂ້ານ້ອຍຈະພາຄົນງານ ໑໐໐ ຄົນ ເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ດິນຊາຍ ໑ ລໍ້ກວຽນໃຫ້ໝົດໄປໃນ ໑ ວັນ' ພະລາຊາຕັດວ່າ 'ຖ້າເຮັດແນວນັ້ນ ມັນກໍຈະກາຍເປັນກອງດິນຊາຍ ຫຍ້າແລະຕົ້ນໄມ້ເປັນຕົ້ນກໍຈະເກີດຂຶ້ນ ມັນຈະບໍ່ຄົງທົນຖາວອນ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວຊົງປະຕິເສດເຂົາ.

අඤ්ඤො අහං පුරිසසතං ගහෙත්වා එකාහං එකං පංසුගුම්බං ඛෙපෙත්වා කම්මං කරොමීති ආහ.

ຊ່າງອີກຄົນໜຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍຈະພາຄົນງານ ໑໐໐ ຄົນ ເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ກອງດິນຊາຍ ໑ ກອງໃຫ້ໝົດໄປໃນ ໑ ວັນ'.

අඤ්ඤො පංසූනං පඤ්චම්මණානි ඛෙපෙත්වා කම්මං කරොමීති ආහ.

ຊ່າງອີກຄົນໜຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍຈະເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ດິນຊາຍ ໕ ອຳມະນະໃຫ້ໝົດໄປໃນ ໑ ວັນ'.

අඤ්ඤො ද්වෙ අම්මණානි ඛෙපෙත්වා කම්මං කරොමීති ආහ. තෙපි රාජා පටිබාහියෙව.

ຊ່າງອີກຄົນໜຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍຈະເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ດິນຊາຍ ໒ ອຳມະນະໃຫ້ໝົດໄປໃນ ໑ ວັນ'. ພະລາຊາກໍຊົງປະຕິເສດຊ່າງເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດເຊັ່ນກັນ.

අථ අඤ්ඤො පණ්ඩිතො ඉට්ඨක වඩ්ඪකී අහං දෙව උදුක්ඛලෙ කොට්ටෙත්වා සුප්පෙහි වට්ටෙත්වා නිසදෙපිංසිත්වා පංසූනං එකම්මණං එකාහෙනෙව ඛෙපෙත්වා පෙසිකානං සතං ගහෙත්වා කම්මං කරොමීති ආහ.

ຄັ້ງນັ້ນ ຊ່າງກໍ່ອິດຜູ້ສະຫຼາດອີກຄົນໜຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ມະຫາລາຊາ ຂ້ານ້ອຍຈະຕຳດິນຊາຍໃນຄົກ ແລ້ວຝັດດ້ວຍກະດົງ ແລະບົດເທິງຫີນບົດ ໃຫ້ເຫຼືອດິນຊາຍພຽງ ໑ ອຳມະນະ ແລ້ວພາຄົນງານ ໑໐໐ ຄົນ ເຮັດວຽກໃຫ້ໝົດໄປໃນ ໑ ວັນ'.

රාජා එවං සති මහාචෙතියෙ තිණාදීනි න භවිස්සන්ති චිරට්ඨිතිකඤ්ච භවිස්සතිති සම්පටිච්ඡිත්වා පුන පුච්ඡි-කිං සණ්ඨානං පන කරිස්සසීති.

ພະລາຊາຊົງດຳລິວ່າ 'ຖ້າເຮັດແນວນັ້ນ ຫຍ້າເປັນຕົ້ນກໍຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນເທິງພະມະຫາເຈດີ ແລະຈະມີຄວາມຄົງທົນຖາວອນຍາວນານ' ຈຶ່ງຊົງຮັບເອົາ ແລ້ວຕັດຖາມອີກວ່າ 'ແລ້ວເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ມີຮູບຊົງແນວໃດ?'

තස්මිං ඛණෙ විස්සකම්ම දෙවපුත්තො වඩ්ඪකිස්ස සරීරෙ අධිමුච්චි. වඩ්ඪකී සුවණ්ණපාතිං පූරෙත්වා උදකමාහරාපෙත්වා පාණිනා උදකං ගහෙත්වා උදකපිට්ඨියං ආහනි. එළිකඝට සදිසං මහන්තං උදකබුබ්බුලං උඨ්ඨාසි. දෙව ඊදිසං කරොමීති ආහ.

ໃນຂະນະນັ້ນ ວິສະວະກຳເທວະບຸດ ໄດ້ເຂົ້າສິງຮ່າງກາຍຂອງຊ່າງກໍ່ອິດ. ຊ່າງກໍ່ອິດຈຶ່ງໃຫ້ຕັກນ້ຳມາໃສ່ຖາດຄຳໃຫ້ເຕັມ ແລ້ວເອົາມືວັກນ້ຳຂຶ້ນມາຟາດລົງເທິງຜິວນ້ຳ. ຟອງນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ຄ້າຍຄືກັບໝໍ້ນ້ຳກໍຟູຂຶ້ນມາ. ເຂົາຈຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ມະຫາລາຊາ ຂ້ານ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ເປັນຮູບຊົງແບບນີ້'.

රාජා සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා තස්ස සහස්සග්ඝනකං සාටක යුගලං, සහස්සග්ඝනකංයෙව පුණ්ණකං නාම සුවණ්ණාලඞ්කාරං සහස්සග්ඝනකා පාදුකා, ද්වාදස කහාපන සහස්සානි ච දත්වා අනුරූපට්ඨානෙ ගෙහඤ්ච ඛෙත්තඤ්ච දාපෙසි.

ພະລາຊາຊົງຮັບສັ່ງວ່າ 'ດີແທ້' ແລ້ວພະລາຊະທານຜ້າຄູ່ໜຶ່ງທີ່ມີມູນຄ່າ ໑,໐໐໐ ກະຫາປະນະ, ເຄື່ອງປະດັບຄຳຊື່ວ່າ ປຸນນະກະ ທີ່ມີມູນຄ່າ ໑,໐໐໐ ກະຫາປະນະ, ເກີບທີ່ມີມູນຄ່າ ໑,໐໐໐ ກະຫາປະນະ, ແລະເງິນອີກ ໑໒,໐໐໐ ກະຫາປະນະ, ທັງຊົງໂປດໃຫ້ມອບເຮືອນແລະທົ່ງນາໃນສະຖານທີ່ອັນເໝາະສົມແກ່ເຂົາອີກດ້ວຍ.

තතො රාජාරත්තිභාගෙ චින්තෙසි කථං නාම මනුස්සෙ අපීලෙත්වා ඉට්ඨකා ආහරාපෙය්‍යන්ති දෙවතා රඤ්ඤො චිත්තං ඤත්වා චෙතියස්ස චතුසු ද්වාරෙසු එකෙකදිවසප්පහොණකං කත්වා තස්සායෙව රත්තියා ඉට්ඨකාරාසිං අකංසු විහාතාය රත්තියා මනුස්සා දිස්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසුං. රාජා තුස්සිත්වා වඩ්ඪකිං කම්මෙ පට්ඨපෙසි. දෙවතා එතෙනෙව නයෙන යාව මහාචෙතියස්ස නිට්ඨානං තාව එකෙකස්ස දිවසස්ස පහොණකං කත්වා ඉට්ඨකා ආහරිංසු. සකලදිවසභාගෙ කම්මං කතට්ඨානෙ මත්තිකා ඉට්ඨක චුණ්ණං වාපි න පඤ්ඤායති. රත්තියං දෙවතා අන්තරධාපෙන්ති.

ຈາກນັ້ນ ໃນເວລາຄ່ຳຄືນ ພະລາຊາຊົງດຳລິວ່າ 'ເຮົາຈະໃຫ້ຂົນອິດມາໂດຍບໍ່ບີບບັງຄັບປະຊາຊົນໄດ້ແນວໃດ?' ເທວະດາທັງຫຼາຍຊາບພະລາຊະຫະລຶໄທຂອງພະລາຊາແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ເນລະມິດກອງອິດໄວ້ທີ່ປະຕູທັງ ໔ ດ້ານຂອງພະເຈດີ ໃຫ້ພຽງພໍສຳລັບການໃຊ້ງານໃນແຕ່ລະວັນ ໃນຄືນນັ້ນເອງ. ເມື່ອຮຸ່ງເຊົ້າ ປະຊາຊົນເຫັນແລ້ວຈຶ່ງນຳຄວາມໄປກາບທູນພະລາຊາ. ພະລາຊາຊົງຍິນດີແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງມອບໝາຍໃຫ້ຊ່າງເລີ່ມເຮັດວຽກ. ເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ຂົນອິດມາໃຫ້ພຽງພໍໃນແຕ່ລະວັນ ໂດຍທຳນອງດຽວກັນນີ້ ຈົນກວ່າພະມະຫາເຈດີຈະສຳເລັດ. ຕະຫຼອດເວລາກາງເວັນ ໃນສະຖານທີ່ເຮັດວຽກນັ້ນ ບໍ່ມີແມ່ນແຕ່ດິນໜຽວ ຫຼືຝຸ່ນອິດປາກົດໃຫ້ເຫັນເລີຍ. ໃນເວລາກາງຄືນ ເທວະດາທັງຫຼາຍກໍເຮັດໃຫ້ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນຫາຍໄປ.

අථ රාජා මහාචෙතියෙකම්මකාරායචතුපරිසායහත්ථ කම්මමූලත්ථංචතුසු ද්වාරෙසු එකෙකස්මිං ද්වාරෙ සොළස කහාපන සහස්සානි වත්ථාලඞ්කාර-ගන්ධ-මාල-තෙල-මධු-ඵාණිත-පඤ්චකටුක භෙසජ්ජානි නානාවිධ සූපව්‍යඤ්ජන සංයුත්තං භත්තං යාගුඛජ්ජකාදීනි අට්ඨවිධ කප්පියය පානකානි පඤ්චවිධ මුඛවාස සහිත තාම්බූලානි ච ඨපාපෙත්වා මහාචෙතියෙ කම්මං කරොන්තාගහට්ඨා වා පබ්බජිතා වා යථාජ්ඣාසයං ගණ්හන්තු මුලං අගහෙත්වා කම්මං කරොන්තානං කාතුං න දෙථාති ආණාපෙසි.

ຄັ້ງນັ້ນ ພະລາຊາເພື່ອຈະພະລາຊະທານຄ່າຈ້າງແກ່ບໍລິສັດທັງ ໔ ທີ່ມາເຮັດວຽກກໍ່ສ້າງພະມະຫາເຈດີ ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ວາງເງິນ ໑໖,໐໐໐ ກະຫາປະນະ ໄວ້ທີ່ປະຕູແຕ່ລະດ້ານໃນປະຕູທັງ ໔ ດ້ານ ພ້ອມທັງເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງຫອມ, ດອກໄມ້, ນ້ຳມັນ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳອ້ອຍ, ຢາເຜັດຮ້ອນ ໕ ຢ່າງ ເຂົ້າປາອາຫານທີ່ປະກອບດ້ວຍແກງແລະກັບເຂົ້າຕ່າງໆ, ເຂົ້າຕົ້ມ, ຂອງຂົບຄ້ຽວເປັນຕົ້ນ, ນ້ຳປານະອັນຄວນ ໘ ຢ່າງ, ແລະໝາກພູພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງອົບປາກ ໕ ຢ່າງ ແລ້ວມີພະລາຊະໂອງການສັ່ງວ່າ 'ຂໍໃຫ້ຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກໃນພະມະຫາເຈດີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄະລາວາດ ຫຼືບັນພະຊິດ ຈົ່ງຮັບເອົາສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຕາມຄວາມພໍໃຈເຖີດ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ຜູ້ໃດເຮັດວຽກໂດຍບໍ່ຮັບຄ່າຈ້າງເລີຍ'.

අථෙකො ථෙරො චෙතියකම්මෙ සහාය භාවං ඉච්ඡන්තො කම්මකරණට්ඨානෙ මත්තිකා සදිසං කත්වා අත්තානං අභිසඞ්ඛටං මත්තිකා පිණ්ඩං එකෙන හත්ථෙන ගහෙත්වා අඤ්ඤෙන මාලා ගහෙත්වා මහාචෙතියඞ්ගණං ආරුය්හ රාජකම්මිකෙ වඤ්චෙත්වා වඩ්ඪකිස්ස අදාසි. සො ගණ්හන්තොව පකතිමත්ති කා නා භවතීති ඤත්වා ථෙරස්ස මුඛං ඔලොකෙසි තස්සාකාරං ඤත්වා තත්ථ කොලාහල මහොසි අනුක්කමෙන රාජා සුත්වා ආගන්ත්වා වඩ්ඪකිං පුච්ඡි-තුය්හං කිර භණෙ එකො භික්ඛු අමූලක මත්තිකාපිණ්ඩං අදාසීති.

ຄັ້ງນັ້ນ ມີພະεຖລະອົງໜຶ່ງ ປາດຖະໜາຈະມີສ່ວນຮ່ວມໃນງານກໍ່ສ້າງພະເຈດີ ຈຶ່ງໄດ້ປັ້ນກ້ອນດິນໜຽວຂຶ້ນມາເອງໃຫ້ຄ້າຍຄືກັບດິນໜຽວໃນສະຖານທີ່ເຮັດວຽກ ມືເບື້ອງໜຶ່ງຖືດິນໜຽວນັ້ນ ອີກເບື້ອງໜຶ່ງຖືດອກໄມ້ ຂຶ້ນໄປເທິງລານພະມະຫາເຈດີ ຫຼົບຫຼີກເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງຫຼວງ ແລ້ວມອບໃຫ້ແກ່ຊ່າງກໍ່ອິດ. ຊ່າງກໍ່ອິດນັ້ນ ເມື່ອຮັບເອົາກໍຮູ້ທັນທີວ່າ 'ນີ້ບໍ່ແມ່ນດິນໜຽວທຳມະດา' ຈຶ່ງແນມເບິ່ງໜ້າພະεຖລະ ເມື່ອຊາບອາການຂອງພະεຖລະແລ້ວ ກໍເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍຂຶ້ນໃນທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາ ພະລາຊາຊົງຊາບເລື່ອງ ຈຶ່ງສະເດັດມາຕັດຖາມຊ່າງກໍ່ອິດວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ມີພະພິກຂຸອົງໜຶ່ງມອບກ້ອນດິນໜຽວໃຫ້ແກ່ເຈົ້າໂດຍບໍ່ຮັບຄ່າຈ້າງ ແມ່ນແທ້ບໍ?'

සො එවමාහ-යෙභුය්‍යෙන අය්‍යා එකෙන හත්ථෙන පුප්ඵං එකෙන මත්තිකාපිණ්ඩෙ ගහෙත්වා ආහරිත්වා දෙන්ති තෙනාහං අජානිත්වා කම්මෙ උපනෙසිං ‘‘අයං පන ආගන්තුකො, අයං නෙවාසිකොති එත්තකං ජානාමීති.‘‘තෙන හි තං ථෙරං ඉමස්ස දස්සෙහීති එකං මහල්ලක බලත්ථං වඩ්ඪකිස්ස සන්තිකෙ ඨපෙසි වඩ්ඪකී පුන ආගතකාලෙ තං ථෙරං බලත්ථස්ස දස්සෙසි සො තං සඤ්ජානිත්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසි.

ຊ່າງກໍ່ອິດກາບທູນວ່າ 'ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວ ພະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈະຖືດອກໄມ້ດ້ວຍມືເບື້ອງໜຶ່ງ ແລະຖືດິນໜຽວດ້ວຍມືອີກເບື້ອງໜຶ່ງມາຖວາຍ ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ແລະໄດ້ນຳໄປໃຊ້ໃນງານ ແຕ່ຂ້ານ້ອຍຮູ້ພຽງເທົ່ານີ້ວ່າ "ພະອົງນີ້ເປັນພະອາຄັນຕຸກາ ຫຼືພະເຈົ້າຖິ່ນ"'. ພະລາຊາຕັດວ່າ 'ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ຈົ່ງຊີ້ບອກພະເຖລະອົງນັ້ນໃຫ້ແກ່ຄົນຜູ້ຫຼວງນີ້ເຖີດ' ແລ້ວຊົງໂປດໃຫ້ລາຊະບຸລຸດຜູ້ເຖົ້າຄົນໜຶ່ງ ໄປຄອຍຢູ່ໃກ້ຊ່າງກໍ່ອິດ. ເມື່ອພະເຖລະອົງນັ້ນສະເດັດມາອີກ ຊ່າງກໍ່ອິດຈຶ່ງຊີ້ໃຫ້ລາຊະບຸລຸດເບິ່ງ ລາຊະບຸລຸດຈື່ພະເຖລະໄດ້ແລ້ວ ຈຶ່ງນຳຄວາມໄປກາບທູນພະລາຊາ.

රාජා තස්ස සඤ්ඤං අදාසි. තො ත්වං තයො ජාතිසුමන මකුලකුම්භෙ මහාබොධි අඞ්ගණෙ රාසිං කත්වා ගණ්ධඤ්ච ඨපෙත්වා මහාබොධි අඞ්ගණං ගත කාලෙ ආගන්තුකස්ස ථෙරස්ස පූජනත්ථාය රඤ්ඤො දාපිතං ගණ්ධමාලාන්ති වත්වා දෙහීති. බලත්ථො රඤ්ඤො වුත්තනයෙනෙව තස්ස බොධි අඞ්ගණං ගත කාලෙ තං ගණ්ධමාලං අදාසි.

ພະລາຊາຊົງໃຫ້ສັນຍານແກ່ລາຊະບຸລຸດນັ້ນວ່າ 'ເຈົ້າຈົ່ງນຳເອົາໝໍ້ດອກມະລິຕູມ ໓ ໝໍ້ ໄປວາງໄວ້ເປັນກອງ ທີ່ລານພະສີມະຫາໂພ ພ້ອມທັງວາງເຄື່ອງຫອມໄວ້ ເມື່ອພະເຖລະອາຄັນຕຸກາອົງນັ້ນສະເດັດໄປທີ່ລານພະສີມະຫາໂພ ເຈົ້າຈົ່ງຖວາຍແກ່ເພິ່ນ ໂດຍກ່າວວ່າ "ນີ້ແມ່ນເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ທີ່ພະລາຊາຊົງຖວາຍເພື່ອບູຊາພະເຖລະອາຄັນຕຸກາ"'. ລາຊະບຸລຸດກໍໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ນັ້ນແກ່ພະເຖລະ ເມື່ອເພິ່ນສະເດັດໄປທີ່ລານພະໂພ ຕາມວິທີທີ່ພະລາຊາຕັດໄວ້ທຸກປະການ.

සොපි සොමනස්සප්පත්තො හුත්වා සෙලසණ්ථරං ධොවිත්වා ගණ්ධෙන පරිභණ්ඩං කත්වා සිලාසන්ථරං කත්වා පුප්ඵං පූජෙත්වා චතුසු ඨානෙසු වන්දිත්වා පාචීනද්වාරෙ අඤ්ජලිං පග්ගය්හ පීතිං උප්පාදෙත්වා පුප්ඵ පූජං ඔලොකෙන්තො අට්ඨාසි.

ພະເຖລະອົງນັ້ນກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງໄດ້ລ້າງແຜ່ນຫີນປູພື້ນ ລູບໄລ້ດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ ແລ້ວຈັດວາງດອກໄມ້ບູຊາ ໄຫວ້ໃນສະຖານທີ່ທັງ ໔ ແຫ່ງ ແລ້ວປະນົມມືຂຶ້ນທີ່ປະຕູທິດບູຮະພາ ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ ຢືນແນມເບິ່ງດອກໄມ້ທີ່ບູຊານັ້ນຢູ່.

බලත්ථො තස්මිං කාලෙ තං ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා එවමාහ. භන්තෙ තුම්හාකං චෙතියකම්මෙ සහායභාවත්ථාය දින්නස්ස අමූලක මත්තිකාපිණ්ඩස්ස මූලං දින්නභාවං රාජා ජානාපෙති අත්තනො වන්දනෙන වන්දාපෙතීති. තං සුත්වා ථෙරො අනත්තමනො අහොසි. බලත්ථො තිට්ඨන්තු භන්තෙ තයො සුමන මකුල කුම්භාතත්තකානෙව සුවණ්ණපුප්ඵානිපි එතං මත්තිකපිණ්ඩං නාග්ඝන්ති. චිත්තං පසාදෙථ භන්තෙති පක්කාමි.

ໃນເວລານັ້ນ ລາຊະບຸລຸດໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພະເຖລະ ໄຫວ້ແລ້ວກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະລາຊາຊົງໃຫ້ມາກາບທູນວ່າ ພະລາຊາໄດ້ຖວາຍຄ່າຈ້າງສຳລັບກ້ອນດິນໜຽວທີ່ທ່ານຖວາຍໂດຍບໍ່ຮັບຄ່າຈ້າງ ເພື່ອມີສ່ວນຮ່ວມໃນງານກໍ່ສ້າງພະເຈດີແລ້ວ ແລະຊົງຝາກຄວາມເຄົາລົບມານະມັດສະການທ່ານດ້ວຍ' ເມື່ອພະເຖລະໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ກໍເກີດຄວາມບໍ່ສະບາຍໃຈ. ລາຊະບຸລຸດຈຶ່ງກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຍົກໄວ້ກ່ອນເຖີດ ແມ້ແຕ່ດອກໄມ້ຄຳທີ່ມີຂະໜາດເທົ່າກັບໝໍ້ດອກມະລິຕູມ ໓ ໝໍ້ນັ້ນ ກໍຍັງບໍ່ມີຄ່າເທົ່າກັບກ້ອນດິນໜຽວຂອງທ່ານເລີຍ ຂໍທ່ານຈົ່ງເຮັດຈິດໃຈໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສເຖີດ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວກໍຫຼີກໄປ.

තදා කොට්ඨිවාලජනපදෙ පියඞ්ගල්ල විහාරවාසී එකො ථෙරො ඉට්ඨකවඩ්ඪකිස්ස ඤාතකො අහොසි. සො ආගන්ත්වා වඩ්ඪකිනා සද්ධිං මන්තෙත්වා දීඝ බහල කිරියතො ඉට්ඨකප්පමාණං ජානිත්වා ගන්ත්වා සහත්ථෙනෙව සක්කච්චං මත්තිකං මද්දිත්වා ඉට්ඨකං කත්වා පචිත්වා පත්තත්ථවිකාය පක්ඛිපිත්වා පච්චාගන්ත්වා එකෙන හත්ථෙන රඤ්ඤො ඉට්ඨකං එකෙන පුප්ඵං ගහෙත්වා අත්තනො ඉට්ඨකාස සද්ධිං රඤ්ඤො ඉට්ඨකං අදාසි. වඩ්ඪකී ගහෙත්වා කම්මෙ උපනෙසි.

ໃນເວລານັ້ນ ມີພະເຖລະອົງໜຶ່ງ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນປິຍັງກັນລະວິຫານ ໃນໂກດຖິວາລະຊົນນະບົດ ເປັນຍາດຕິພີ່ນ້ອງຂອງຊ່າງກໍ່ອິດ. ພະເຖລະອົງນັ້ນສະເດັດມາແລ້ວ ປຶກສາກັບຊ່າງກໍ່ອິດ ຈົນຊາບຂະໜາດຄວາມຍາວແລະຄວາມໜາຂອງອິດ ແລ້ວສະເດັດກັບໄປ ນວດດິນໜຽວດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງຢ່າງປານີດ ເຮັດເປັນແຜ່ນອິດ ເຜົາໃຫ້ສຸກ ແລ້ວໃສ່ໄວ້ໃນຖົງບາດ ສະເດັດກັບມາ ມືເບື້ອງໜຶ່ງຖືອິດຂອງຫຼວງ ອີກເບື້ອງໜຶ່ງຖືດອກໄມ້ ແລ້ວຖວາຍອິດຂອງຕົນເອງປົນໄປກັບອິດຂອງຫຼວງ. ຊ່າງກໍ່ອິດຮັບເອົາແລ້ວກໍນຳໄປໃຊ້ໃນງານກໍ່ສ້າງ.

ථෙරො සඤ්ජාත පීති සොමනස්සො මහාචෙතියෙ කම්මං කරොන්තො ඉට්ඨ කසාලපරිවෙණෙ වසති තස්ස තං කම්මං පාකටං අහොසි. රාජා වඩ්ඪකිං පුච්ඡි-භණෙ එකෙන කිර අය්‍යෙන අමූලික ඉට්ඨකා දින්නාති. සච්චං දෙව, එකෙන අය්‍යෙන දින්න ඉට්ඨකා අම්හාකං ඉට්ඨකාය සදිසාති කම්මෙ උපනෙසින්ති ආහ. පුන තං ඉට්ඨකං සඤ්ජානාසීති රඤ්ඤා වුත්තෙ ඤාතකානුග්ගහෙන න ජානාමීති ආහ.

ພະເຖລະມີຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ເຮັດວຽກໃນພະມະຫາເຈດີ ແລະພັກອາໄສຢູ່ໃນອິດຖະກະສາລະປະລິເວນ ການກະທຳຂອງເພິ່ນນັ້ນກໍໄດ້ປາກົດເລື່ອງຂຶ້ນມາ. ພະລາຊາຕັດຖາມຊ່າງກໍ່ອິດວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ມີພະຄຸນເຈົ້າອົງໜຶ່ງມອບອິດໃຫ້ແກ່ເຈົ້າໂດຍບໍ່ຮັບຄ່າຈ້າງ ແມ່ນແທ້ບໍ?' ຊ່າງກໍ່ອິດກາບທູນວ່າ 'ແມ່ນແທ້ ຂ້າແດ່ມະຫາລາຊາ ອິດທີ່ພະຄຸນເຈົ້າອົງໜຶ່ງຖວາຍນັ້ນມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບອິດຂອງພວກເຮົາ ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງໄດ້ນຳໄປໃຊ້ໃນງານແລ້ວ' ເມື່ອພະລາຊາຕັດຖາມອີກວ່າ 'ເຈົ້າຈື່ແຜ່ນອິດນັ້ນໄດ້ບໍ?' ຊ່າງກໍ່ອິດກາບທູນວ່າ 'ເພາະຕ້ອງການອະນຸເຄາະຍາດ ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ພະເຈົ້າຂ້າ'.

රාජා යදි එවං තං ඉමස්ස දන්නෙහීති බලත්ථං ඨපෙසි සො තං පුබ්බෙ විය බලත්ථස්ස දස්සෙසි. බලත්ථො පරිවෙණං ගන්ත්වා සන්තිකෙ නිසීදිත්වා පටිසණ්ථාරං කත්වා භන්තෙ තුම්හෙ ආගන්තුකා නෙවාසිකාති පුච්ඡි. ආගන්තුකොම්හී උපාසකාති. කතර රට්ඨවාසිකො භන්තෙති කොට්ඨිවාලජනපදෙ පියඞ්ගල්ල විහාරවාසිම්හි උපාසකාති ඉධෙව වසථ ගච්ඡථාති. ඉධ න වසාම අසුකදිවසෙ ගච්ඡාමාති ආහ. බලත්ථොපි අහම්පි තුම්හෙහි සද්ධිං ආගමිස්සාමි. මය්හම්පි ගාමො එතස්මිංයෙව ජනපදෙ අසුක ගාමො නාමාති ආහ. ථෙරො සාධූති සම්පටිච්ඡි. බලත්ථො තං පවත්තිං රඤ්ඤො නිවෙදෙසි.

ພະລາຊາຊົງດຳລິວ່າ 'ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ຈົ່ງມອບສິ່ງນີ້ໃຫ້ແກ່ຜູ້ນີ້' ຈຶ່ງຊົງຕັ້ງລາຊະບຸລຸດໄວ້. ລາຊະບຸລຸດນັ້ນໄດ້ສະແດງຕົນແກ່ພະເຖລະເໝືອນດັ່ງແຕ່ກ່ອນ. ລາຊະບຸລຸດນັ້ນໄປສູ່ບໍລິເວນວິຫານ ແລ້ວນັ່ງໃກ້ໆ ກະທຳການປະຕິສັນຖານແລ້ວ ຖາມວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພວກທ່ານເປັນພະອາຄັນຕຸກະລືເປັນພະຖິ່ນ?' ພະເຖລະຕອບວ່າ 'ອາຕະມາເປັນອາຄັນຕຸກະ ອຸປາສົກ'. ລາຊະບຸລຸດຖາມວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານເປັນຊາວແວ່ນແຄວ້ນໃດ?' ພະເຖລະຕອບວ່າ 'ອຸປາສົກ ອາຕະມາເປັນຜູ້ຢູ່ປິຍັງຄະລະວິຫານ ໃນໂກດຖິວາລະຊົນນະບົດ'. ລາຊະບຸລຸດຖາມວ່າ 'ພວກທ່ານຈະຢູ່ທີ່ນີ້ ຫຼື ຈະໄປ?' ພະເຖລະກ່າວວ່າ 'ອາຕະມາບໍ່ຢູ່ທີ່ນີ້ດອກ ຈະໄປໃນວັນນັ້ນ'. ລາຊະບຸລຸດກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແມ້ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈັກໄປກັບພວກທ່ານ, ບ້ານຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍຢູ່ໃນຊົນນະບົດນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າບ້ານນັ້ນ'. ພະເຖລະຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ'. ລາຊະບຸລຸດຈຶ່ງນຳຄວາມນັ້ນໄປກາບທູນແດ່ພະລາຊາ.

රාජා බලත්ථස්ස සහස්සග්ඝනකං වත්ථයුගලං මහග්ඝං රත්තකම්බලං උපාහනයුගං සුගණ්ධතෙලනාළිං අඤ්ඤ්ච බහුං සමණපරික්ඛාරං ථෙරස්ස දෙහීති දාපෙසි සොපි පරික්ඛාරං ගහෙත්වා පරිවෙණං ගන්ත්වා ථෙරෙන සද්ධිං රත්තිං වසිත්වා පාතො සද්ධිංයෙව නික්ඛමිත්වා අනුපුබ්බෙන ගන්ත්වා පියඞ්ගල්ල විහාරස්ස දිස්සමානෙ ඨානෙ සීතච්ඡායාය ථෙරං නිසීදාපෙත්වා පාදෙ ධොවිත්වා ගණ්ධතෙලෙන මක්ඛෙත්වා ගුළොදකං පායෙත්වා උපාහනං පටිමුඤ්චිත්වා ඉදං මෙ පරික්ඛාරං කුලූපගථෙරස්සත්ථාය ගහිතං, ඉදානි තුම්හාකං දම්මි, ඉදං පන සාටකයුගං මම පුත්තස්ස මඞ්ගලත්ථාය ගහිතං, තුම්හෙ චීවරං කත්වා පාරුපථාති වත්වා ථෙරස්ස පාදමූලෙ ඨපෙසි.

ພະລາຊາຊົງຮັບສັ່ງໃຫ້ມອບຜ້າຄູ່ໜຶ່ງມີຄ່າພັນກາຫາປະນະ, ຜ້າກຳພົນສີແດງມີຄ່າມາກ, ເກີບຄູ່ໜຶ່ງ, ທະນານນ້ຳມັນຫອມ ແລະ ສະມະນະບໍລິຂານອື່ນໆ ເປັນອັນມາກ ແກ່ລາຊະບຸລຸດ ແລ້ວຮັບສັ່ງວ່າ 'ຈົ່ງຖວາຍແກ່ພະເຖລະ'. ລາຊະບຸລຸດນັ້ນຮັບເອົາບໍລິຂານແລ້ວ ໄປສູ່ບໍລິເວນວິຫານ ພັກຢູ່ຮ່ວມກັບພະເຖລະຕະຫຼອດຄືນ, ໃນເວລາເຊົ້າ ກໍອອກເດີນທາງໄປພ້ອມກັບພະເຖລະ ເດີນທາງໄປໂດຍລຳດັບ ເຖິງສະຖານທີ່ທີ່ແນມເຫັນປິຍັງຄະລະວິຫານ ໄດ້ນິມົນພະເຖລະໃຫ້ນັ່ງໃນຮົ່ມໄມ້ທີ່ເຢັນສະບາຍ, ລ້າງຕີນທັງສອງ, ທານ້ຳມັນຫອມ, ຖວາຍນ້ຳອ້ອຍໃຫ້ດື່ມ, ສວມເກີບໃຫ້ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບໍລິຂານນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຮັບມາເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະເຖລະຜູ້ຄຸ້ນເຄີຍກັບຕະກູນ, ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖວາຍແກ່ທ່ານ, ສ່ວນຜ້າຄູ່ໜຶ່ງນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຮັບມາເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ມຸງຄຸນຂອງລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຂໍທ່ານຈົ່ງເຮັດເປັນຈີວອນແລ້ວຫົ່ມເຖີດ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວວາງໄວ້ທີ່ໃກ້ຕີນຂອງພະເຖລະ.

ථෙරො සාටකයුගං පත්තත්ථවිකාය පක්ඛිපිත්වා සෙසපරික්ඛාරං භණ්ඩිකං කත්වා උපාහනං ආරුය්හං කත්තයට්ඨිං ගහෙත්වා මග්ගං පට්පජ්ජි. බලත්ථො තෙන සද්ධිං ථොකං ගන්ත්වා ‘‘තිට්ඨථ භන්තෙ, මය්හං අයං මග්ගො‘‘ති වත්වා පුබ්බෙ වුත්තනයෙනෙව රඤ්ඤො සාසනං ථෙරස්ස ආරොචෙසි

ພະเຖລະໃສ່ຜ້າຄູ່ນັ້ນລົງໃນຖົງບາດ, ເຮັດບໍລິຂານທີ່ເຫຼືອໃຫ້ເປັນຫໍ່, ສວມເກີບ, ຖືໄມ້ເທົ້າ ແລ້ວອອກເດີນທາງ. ລາຊະບຸລຸດເດີນທາງໄປກັບພະເຖລະນັ້ນໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍຈົ່ງຢຸດກ່ອນ, ນີ້ແມ່ນທາງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ' ແລ້ວໄດ້ກາບທູນຂ່າວສານຂອງພະລາຊາແກ່ພະເຖລະ ໂດຍທຳນອງທີ່ກ່າວມາແລ້ວໃນຫົນຫຼັງ.

ථෙරො තං සුත්වා මහන්තෙන පරක්කමෙන කතකම්මං අකතං විය ජාතන්ති දොමනස්සප්පත්තො හුත්වා අස්සුධාරං පවත්තෙත්වා’උපාසක තව පරික්ඛාරං ත්වමෙව ගණ්හාහී‘‘ති ඨිතකොව සබ්බාපරික්ඛාරං ඡඩ්ඩෙසි බලත්ථො කිං නාම භන්තෙ වදථ එස රාජා තුය්හං භවග්ගප්පමාණං කත්වා පච්චයං දෙන්තොපි තව ඉට්ඨකානුරූපං කාතුං න සක්කොති. කෙවලං පන මහාචෙතියෙ කම්මං අඤ්ඤෙසං අපත්තකං කත්වා කරොමීති අධිප්පායෙන එවං කාරෙති තුම්හෙ පන භන්තෙ අත්තනා ලද්ධපරික්ඛාරං ගහෙත්වා චිත්තං පසාදෙථාති වත්වා ථෙරං සඤ්ඤාපෙත්වා පක්කාමි. ඉමස්මිං පන චෙතියෙ භතියා කම්මං කත්වා චිත්තං පසාදෙත්වා සග්ගෙ නිබ්බත්ත සත්තානං පමාණං නත්ථි.

ພະເຖລະໄດ້ຟັງຄຳນັ້ນແລ້ວ ກໍເຖິງຄວາມໂທມະນັດວ່າ 'ງານທີ່ເຮົາເຮັດດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ກັບກາຍເປັນເໝືອນບໍ່ໄດ້ເຮັດເລີຍ' ຈຶ່ງຫຼັ່ງນ້ຳຕາໄຫຼອອກມາ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ອຸປາສົກ ບໍລິຂານຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າຈົ່ງເອົາໄປເອງເຖີດ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວຢືນຢູ່ບ່ອນນັ້ນເອງ ຖິ້ມບໍລິຂານທັງໝົດ. ລາຊະບຸລຸດກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນັ້ນ? ພະລາຊາພະອົງນັ້ນ ແມ້ຈະຖວາຍປັດໄຈເຮັດໃຫ້ມີປະມານເທົ່າກັບຍອດແຫ່ງພົບ ກໍບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ສົມຄວນແກ່ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານໄດ້. ແຕ່ພະອົງຊົງເຮັດຢ່າງນີ້ ດ້ວຍຄວາມຕັ້ງພະລາຊະຫະລືໄທວ່າ 'ເຮົາຈະເຮັດການສະຫຼອງໃນມະຫາເຈດີ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ເປັນໜີ້ແກ່ຜູ້ນ້ອຍຄົນອື່ນເລີຍ', ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍທ່ານຈົ່ງຮັບເອົາບໍລິຂານທີ່ຕົນໄດ້ແລ້ວ ເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສເຖີດ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ພະເຖລະເຂົ້າໃຈ ແລ້ວຫຼີກໄປ. ກໍໃນເຈດີນີ້ ບໍ່ມີປະມານແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຮັດການງານດ້ວຍຄ່າຈ້າງ ແລ້ວເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສ ໄປບັງເກີດໃນສະຫວັນ.

තාවතිංස භවනෙ කිර නිබ්බත්ත දෙවධීතරො අත්තනො සම්පත්තිං ඔලොකෙත්වා කෙන නු කො කම්මෙන ඉමං සම්පත්තිං ලභිම්හාති ආවජ්ජමානා මහාචෙතියෙ භතියා කම්මං කත්වා ලද්ධභාවං ඤත්වා භතියා කතකම්මස්සාපි ඵලං ඊදිසං, අත්තනො සන්තකෙන කම්මඵලං සද්දහිත්වා කතකම්මස්ස ඵලං කීදිසං භවිස්සතීති චින්තෙත්වා දිබ්බගණ්ධමාලං ආදාය රත්තිභාගෙ ආගන්ත්වා පූජෙත්වා චෙතියං වන්දන්ති.

ໄດ້ຍິນວ່າ ພວກເທບທິດາຜູ້ບັງເກີດໃນພົບດາວະດຶງ ຫຼຽວເບິ່ງສົມບັດຂອງຕົນ ແລ້ວໃຄ່ຄວນວ່າ 'ພວກເຮົາໄດ້ສົມບັດນີ້ ເພາະກຳອັນໃດໜໍ?' ເມື່ອຮູ້ວ່າໄດ້ເພາະເຮັດການງານດ້ວຍຄ່າຈ້າງໃນມະຫາເຈດີ ຈຶ່ງຄິດວ່າ 'ຜົນແຫ່ງກຳທີ່ເຮັດດ້ວຍຄ່າຈ้าง ຍັງເປັນເຖິງປານນີ້, ຜົນແຫ່ງກຳທີ່ບຸກຄົນເຊື່ອຜົນແຫ່ງກຳ ແລ້ວເຮັດດ້ວຍສິ່ງຂອງອັນເປັນຂອງຕົນເອງ ຈະເປັນຢ່າງໃດໜໍ?' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວຖືເອົາເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ທິບ ມາໃນເວລາຄ່ຳຄືນ ບູຊາ ແລະ ໄຫວ້ພະເຈດີ.

තස්මිං ඛණෙ භාතිවඞ්කවාසී මහාසීවත්ථෙරො නාම චෙතියං වන්දනත්ථාය ගතො, තා වන්දන්තියො දිස්වා මහාසත්තපණ්ණිරුක්ඛසමීපෙ ඨිතො තාසං යථාරුචිං වන්දිත්වා ගමනකාලෙ පුච්ඡි? තුම්හාකං සරීරාලොකෙන සකලතම්බපණ්ණිදිපො එකාලොකො, කිං කම්මං කරිත්ථාති භන්තෙ අම්හාකං සන්තකෙ කතකම්මං නාම නත්ථි ඉමස්මිං චෙතියෙ මනං පසාදෙත්වා භතියා කම්මං කරිම්හාති ආහංසු එවං බුද්ධසාසනෙ පසන්නචිත්තෙන භතියා කතකම්මම්පි මහප්ඵලං හොති. තස්මා-

ໃນຂະນະນັ້ນ ພະມະຫາສີວະເຖລະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນພາຕິວັງກະ ໄດ້ໄປເພື່ອໄຫວ້ພະເຈດີ ເຫັນເທບທິດາເຫຼົ່ານັ້ນກຳລັງໄຫວ້ຢູ່ ຈຶ່ງຢືນຢູ່ໃກ້ຕົ້ນສັດຕະບັນ ເມື່ອພວກນາງໄຫວ້ຕາມຄວາມພໍໃຈແລ້ວ ໃນເວລາຈະກັບ ຈຶ່ງຖາມວ່າ 'ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງແຫ່ງສະລີລະຂອງພວກທ່ານ ເຮັດໃຫ້ເກາະຕຳພະປັນນິທັງໝົດມີແສງສະຫວ່າງເປັນອັນດຽວກັນ, ພວກທ່ານໄດ້ເຮັດກຳອັນໃດໄວ້?' ພວກເທບທິດາກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກຳທີ່ເຮັດດ້ວຍສິ່ງຂອງອັນເປັນຂອງຕົນເອງຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ມີເລີຍ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພະເຈດີນີ້ ແລ້ວເຮັດການງານດ້ວຍຄ່າຈ້າງ'. ແມ້ກຳທີ່ເຮັດດ້ວຍຄ່າຈ້າງ ດ້ວຍຈິດທີ່ເຫຼື້ອມໃສໃນພະພຸດທະສາສະໜາ ຢ່າງນີ້ ກໍຍັງມີຜົນມາກ. ເພາະເຫດນັ້ນ-

‘‘චිත්තප්පසාදමත්තෙන-සුගතෙ ගති උත්තමා,ලබ්භතීති විදිත්වාන-ථූපපූජං කරෙ බුද්ධො’’ති;

'(ນັກປາດ) ຮູ້ວ່າ 'ສຸຄະຕິພົບອັນປະເສີດ ຍ່ອມໄດ້ດ້ວຍພຽງຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພະສຸຄົດ' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຄວນເຮັດການບູຊາພະສະຖູບ'.

එවං රාජා චෙතියකම්මං කාරාපෙන්තො පුප්ඵධානත්තයං නිට්ඨාපෙසි. තං ඛීණාසව ථිරභාවත්ථාය භූමිසමං කත්වා ඔසීදාපෙසුං, එවං නවවාරෙ චිතං චිතං ඔසීදාපෙසුං. රාජා කාරණං අජානන්තො අනත්තමනො හුත්වා භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතෙසි. අසීති භික්ඛුසහස්සානි සන්නිපතිංසු රාජා භික්ඛුසඞ්ඝං ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා වන්දිත්වා පුච්ඡි’භන්තෙ මහාචෙතියෙ පුප්ඵධානත්තයං නවවාරෙ න ජානාමී’ති භික්ඛුසඞ්ඝො ආහ මහාරාජ තුය්හං කම්මස්ස වා ජීවිතස්ස වා අන්තරායො නත්ථි. අනාගතෙ ථිරභාවත්ථාය ඉද්ධිමන්තෙහි ඔසීදාපිතං, ඉතො පට්ඨාය න ඔසීදාපෙස්සන්ති. ත්වං අඤ්ඤථත්තං අකත්වා මහාථූපං සමාපෙහීති. තං සුත්වා හට්ඨො රාජා ථූපකම්මං කාරෙසි.

ເມື່ອພະລາຊາຊົງໃຫ້ເຮັດການງານໃນພະເຈດີຢ່າງນີ້ ໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງຖານດອກໄມ້ສາມຊັ້ນສຳເລັດແລ້ວ. ພະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ສະເໝີດ້ວຍແຜ່ນດິນ ແລ້ວໃຫ້ຊຸດລົງໄປ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ພວກທ່ານໃຫ້ຊຸດລົງໄປຢ່າງນີ້ເຖິງເກົ້າຄັ້ງ ທີ່ກໍ່ແລ້ວໆ. ພະລາຊາບໍ່ຊົງຮູ້ເຫດຜົນ ກໍຊົງບໍ່ພໍພະລາຊະຫະລືໄທ ຈຶ່ງຊົງໃຫ້ປະຊຸມພິກຂຸສົງ. ພິກຂຸແປດໝື່ນຮູບໄດ້ປະຊຸມກັນ ພະລາຊາຊົງບູຊາພິກຂຸສົງດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວຖວາຍອະພິວາດ ຖາມວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ເຫດທີ່ຖານດອກໄມ້ສາມຊັ້ນໃນມະຫາເຈດີ ຊຸດລົງໄປເຖິງເກົ້າຄັ້ງ'. ພິກຂຸສົງຖວາຍພະພອນວ່າ 'ມະຫາລາຊະ ອັນຕະລາຍແກ່ກຳ ຫຼື ແກ່ຊີວິດຂອງມະຫາລາຊະ ບໍ່ມີເລີຍ. ພະຂີນາສົບຜູ້ມີລິດ ໃຫ້ຊຸດລົງໄປ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນອະນາຄົດ, ຕັ້ງແຕ່ນີ້ໄປ ພວກທ່ານຈັກບໍ່ໃຫ້ຊຸດລົງໄປອີກ. ມະຫາລາຊະ ຂໍພະອົງຢ່າຊົງຄິດເປັນຢ່າງອື່ນເລີຍ ຈົ່ງສ້າງມະຫາສະຖູບໃຫ້ສຳເລັດເຖີດ'. ພະລາຊາຊົງຟັງຄຳນັ້ນແລ້ວ ກໍຊົງຍິນດີ ຊົງໃຫ້ເຮັດການງານໃນພະສະຖູບຕໍ່ໄປ.

දසපුප්ඵධානානි දසහි ඉට්ඨකාකොටීහි නිට්ඨනං ගමිංසු පුන පුප්ඵධානත්තයෙ නිට්ඨිතෙ භික්ඛුසඞ්ඝො උත්තර-සුමන නාමකෙ ද්වෙ ඛීණාසව සාමණෙරෙ ආණාපෙසි. තුම්හෙ සමචතුරස්සං අට්ඨරතන බහලං එකෙක පස්සතො අසීති අසිති හත්ථප්පමාණං ඡමෙදක වණ්ණපාසාණෙ ආහරථාති. තෙ සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා උත්තරකුරුං ගන්ත්වා චුත්තප්පකාරප්පමාණෙ භණ්ඩිපුප්ඵනිහෙඡ මෙදවණ්ණපාසාණෙ ආහරිත්වා එකං පාසාණං ධාතුගබ්භස්ස භූමියං අත්ථරිත්වා චත්තාරො පාසාණෙ චතුසු පස්සෙසු සංවිධාය අපරං ධාතුගබ්භං පිදහනත්ථාය පාචීන දිසාභාගෙ වාලුක පාකාර සමීපෙ අදිස්සමානං කත්වා ඨපෙසුං.

ຖານດອກໄມ້ສິບຊັ້ນ ໄດ້ເຖິງຄວາມສຳເລັດດ້ວຍອິດສິບໂກດ. ເມື່ອຖານດອກໄມ້ສາມຊັ້ນສຳເລັດແລ້ວອີກ ພິກຂຸສົງໄດ້ສັ່ງສາມະເນນຜູ້ເປັນພະຂີນາສົບສອງຮູບ ຊື່ວ່າ ອຸດຕະຣะ ແລະ ສຸມະນະ ວ່າ 'ພວກເຈົ້າຈົ່ງນຳແຜ່ນຫີນມີສີເຫຼືອງເໝືອນໄຂມັນສັດ ມີຂະໜາດຈະຕຸລັດ ໜາແປດສອກ ແຕ່ລະດ້ານຍາວແປດສິບສອກມາ'. ສາມະເນນທັງສອງຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ' ແລ້ວໄປສູ່ອຸດຕະຣະກຸຣຸທະວີບ ນຳແຜ່ນຫີນມີສີເຫຼືອງເໝືອນໄຂມັນສັດ ມີຂະໜາດຕາມທີ່ກ່າວແລ້ວ ມາປູແຜ່ນຫີນແຜ່ນໜຶ່ງໄວ້ທີ່ພື້ນແຫ່ງຫ້ອງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ, ຈັດແຈງແຜ່ນຫີນສີ່ແຜ່ນໄວ້ໃນສີ່ດ້ານ, ສ່ວນອີກແຜ່ນໜຶ່ງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການປິດຫ້ອງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ບໍ່ປາກົດ ວາງໄວ້ໃກ້ກຳແພງຊາຍ ທາງທິດບູຮະພາ.

22. තතො රාජා ධාතුගබ්භස්ස මජ්ඣෙ සබ්බරතනමයං සබ්බාකාරසම්පන්නං මනොහරං බොධිරුක්ඛං කාරෙසි සො හි ඉණ්දනීලමණිභූමියං පතිට්ඨිතො, තස්සමූලානි පචාළමයානි, ඛණ්ධො සිරිවච්ඡාදීහි අට්ඨමඞ්ගලිකෙහි පුප්ඵපන්ති ලතාපන්ති චතුප්පද හංසපන්තිහි ච විචිත්තො අට්ඨාරස හත්ථුබ්බෙධො රජතමයො අහොසි.

໒໒. ລຳດັບນັ້ນ ພະລາຊາຊົງໃຫ້ສ້າງຕົ້ນໂພອັນເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງ ປະກອບດ້ວຍລັກສະນະທັງປວງ ອັນເປັນທີ່ຈັບໃຈ ໄວ້ໃນທ່າມກາງຫ້ອງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ. ຕົ້ນໂພນັ້ນ ຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນແຜ່ນຫີນອິນທະນິນ, ຮາກຂອງຕົ້ນໂພນັ້ນເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະວານ, ລຳຕົ້ນເຮັດດ້ວຍເງິນ ສູງສິບແປດສອກ ວິຈິດດ້ວຍມຸງຄຸນແປດປະການ ມີສີຣິວັດສະເປັນຕົ້ນ ແລະ ດ້ວຍແຖວດອກໄມ້, ແຖວເຄືອໄມ້, ແຖວສັດສີ່ຕີນ ແລະ ແຖວຫົງ.

පඤ්චමහාසාඛාපි අට්ඨාරසහත්ථාච, පත්තාපි මණිමයානි, පණ්ඩුපත්තානි, හෙමමයානි, ඵලා පවාළමයානි. තථා අඞ්කුරොපරි චෙලවිතානං බණ්ධාපෙසි. තස්ස අන්තෙ සමන්නතො මුත්තමය කිඞ්කිණිකජාලං ඔලම්බති. ස්වණ්ණඝණ්ටාපන්ති ච සුවණ්ණදාමානි ච තහිං තහිං ඔලම්බන්ති විතානස්ස චතුසු කණ්ණෙසු නවසතසහස්සග්ඝනකො එකෙකො මුත්තාකලාපො ඔලම්බති. තත්ථ යථානුරූපං නානාරතන කතානෙව චණ්ද-සූරිය-තාරකාරූපානි පදුමානි ච අප්පිතානි අහෙසුං. මහග්ඝානි අනෙකවණ්ණානි අට්ඨුත්තර සහස්සානි වත්ථානි ඔලම්බිංසු.

ແມ້ກິ່ງໃຫຍ່ທັງຫ້າ ກໍຍາວສິບແປດສອກ, ໃບເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີ, ໃບອ່ອນເຮັດດ້ວຍຄຳ, ໝາກເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະວານ. ແລະ ຊົງໃຫ້ຜູກເພດານຜ້າໄວ້ເໜືອຍອດ. ທີ່ສຸດແຫ່ງເພດານນັ້ນ ໂດຍຮອບ ມີຕາໜ່າງກະດິ່ງເຮັດດ້ວຍແກ້ວມຸກດາຫ້ອຍຢູ່. ແລະ ແຖວກະດິ່ງຄຳ ກັບສາຍສ້ອຍຄຳ ກໍຫ້ອຍຢູ່ທີ່ນັ້ນໆ, ທີ່ມຸມທັງສີ່ແຫ່ງເພດານ ມີພວງແກ້ວມຸກດາພວງໜຶ່ງໆ ມີຄ່າເກົ້າແສນຫ້ອຍຢູ່. ໃນເພດານນັ້ນ ມີຮູບພະຈັນ, ພະອາທິດ, ດາວ ແລະ ດອກບົວ ອັນເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະຕ່າງໆ ຕາມສົມຄວນ ຕິດໄວ້ແລ້ວ. ມີຜ້າລາຄາແພງ ມີສີຕ່າງໆ ພັນແປດຜືນ ຫ້ອຍຢູ່.

තතො බොධිරුක්ඛස්ස සමන්තතො සත්ත රතනමය වෙදිකා කාරෙත්වා මහාමලක මුත්තා අත්ථරාපෙසි මුත්තා වෙදිකානං අන්තරෙ ගණ්ධොදක පුණ්ණ සත්තරතනමය පුණ්ණඝට පන්තියො ඨපාපෙසි. තාසු සුවණ්ණඝටෙ පවාළමයානි පුප්ඵානි අහෙසුං. පවාළඝටෙ සුවණ්ණමයානි පුප්ඵානි. මණිඝටෙ රජතමයානි පුප්ඵානි රජතඝටෙ මණිමයානිපුප්ඵාති. සත්තරතනඝටෙ සත්තරතනමයානි පුප්ඵානි අහෙසුං.

ລຳດັບນັ້ນ ຊົງໃຫ້ສ້າງຮົ້ວເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະເຈັດປະການ ໂດຍຮອບຕົ້ນໂພ ແລ້ວໃຫ້ປູລາດດ້ວຍແກ້ວມຸກດາຂະໜາດໃຫຍ່ເທົ່າໝາກຂາມປ້ອມ, ໃນລະຫວ່າງຮົ້ວແກ້ວມຸກດາ ຊົງໃຫ້ຕັ້ງແຖວໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຫອມ ເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະເຈັດປະການ. ໃນໝໍ້ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນໝໍ້ຄຳ ມີດອກໄມ້ເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະວານ. ໃນໝໍ້ແກ້ວປະວານ ມີດອກໄມ້ເຮັດດ້ວຍຄຳ. ໃນໝໍ້ແກ້ວມະນີ ມີດອກໄມ້ເຮັດດ້ວຍເງິນ, ໃນໝໍ້ເງິນ ມີດອກໄມ້ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີ. ໃນໝໍ້ລັດຕະນະເຈັດປະການ ມີດອກໄມ້ເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະເຈັດປະການ.

බොධිරුක්ඛස්ස පාචීන දිසාභාගෙ රතනමයෙ කොටිඅග්ඝනකෙ පල්ලඞ්කෙ ඝනකොට්ටිම සුවණ්ණමයං බුද්ධපටිමං නිසීදාපෙසි. තස්සා පටිමාය වීසති නඛා අක්ඛිනං සෙතට්ඨානානි ච ඵළකමයානි. හත්ථතල පාදතල දන්තාවරණානි අක්ඛීනං රත්තට්ඨාතානි ච පවාළමයානි කෙස භමුකානි අක්ඛිනං කාළකට්ඨානානි ච ඉණ්දනීල මණිමයානි උණ්ණාලොමං පනං රජතමයං අහොසි. තතො සහම්පති මහා බ්‍රහ්මානං රජතච්ඡත්තං ධාරෙත්වා ඨිනං කාරෙසි. තතා ද්වීසු දෙවලොකෙසු දෙවතාහි සද්ධිං විජයුත්තරසඞ්ඛං ගහෙත්වා අභිසෙකං දදමානං සක්කං දෙවරාජානං පඤ්චසිඛ දෙවපුත්තං බෙළුව පණ්ඩු වීණමාදාය ගණ්ධබ්බං කුරුමානං. මහාකාළ නාගරාජානං නාගකඤ්ඤාපරිවුතං නානාවිධෙනථුතිඝොසෙන තථාගතං වණ්ණෙන්තං කාරෙසි.

ທາງທິດບູຮະພາແຫ່ງຕົ້ນໂພ ຊົງໃຫ້ປະດິດສະຖານພະພຸດທະຮູບອັນເຮັດດ້ວຍຄຳແທ້ ປັ້ນຫຼໍ່ຢ່າງໜາ ແທ່ນບັນລັງເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະ ມີຄ່າໜຶ່ງໂກດ. ພະນັກທັງຊາວ ແລະ ສ່ວນຕາຂາວຂອງພະພຸດທະຮູບນັ້ນ ເຮັດດ້ວຍແກ້ວຜລຶກ. ຝາມື, ຝາຕີນ, ຮີມສົບ ແລະ ສ່ວນຕາແດງ ເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະວານ. ພະເກສາ, ພະຂະໜົງ ແລະ ສ່ວນຕາດຳ ເຮັດດ້ວຍແກ້ວອິນທະນິນ, ສ່ວນພະອຸນນາໂລມ ເຮັດດ້ວຍເງິນ. ລຳດັບນັ້ນ ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບທ້າວສະຫຳບໍດີພົມ ຢືນກັ້ນສະເຫວດຕະສັດເງິນ. ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຜູ້ກຳລັງຫຼັ່ງນ້ຳອະພິເສກ ພ້ອມດ້ວຍເທວະດາໃນເທວະໂລກທັງສອງ ຖືຫອຍສັງວິຊະຍຸດຕະຣະ. ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບປັນຈະສິຂະເທວະບຸດ ຖືພິນສີເຫຼືອງເໝືອນໝາກຕູມ ກະທຳການຂັບຮ້ອງ. ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບພະຍາມະຫາກາລະນາຄະລາດ ຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍນາງອັກຄະລະນາຄີ ກະທຳການສັນລະເສີນພະຕາຖາຄົດ ດ້ວຍສຽງສັນລະເສີນຕ່າງໆ.

වසවත්තිමාරම්පන බාහුසහස්සං මාපෙත්වා තිසූල මුග්ගරාදි නානාවුධානි ගහෙත්වා සහස්සකුම්භං ගිරිමෙඛල හත්ථික්ඛණ්ධ මාරුය්හ මාරබලං පරිවාරෙත්වා බොධිමණ්ඩං ආගන්ත්වා අනෙක භිංසනකං කුරුමානං කාරෙසි. සෙසාසු දිසාසු පාචීන දිසාභාගෙ පල්ලඞ්කසදිසෙ කොටි කොටි අග්ඝනකෙ තයො පල්ලඞ්කෙ අත්ථරාපෙත්වා දන්තමයං දණ්ඩං පවාළවීජනිං ඨපාපෙසි. බොධික්ඛණ්ධං උස්සීසකෙ කත්වා නානාරතනං මණ්ඩිතං කොටිඅග්ඝනකං රජත සයනං අත්ථරාපෙසි.

ສ່ວນທ້າວວະສະວັດຕີມານ ຊົງໃຫ້ເນລະມິດແຂນພັນເບື້ອງ ຖືອາວຸດຕ່າງໆ ມີຫອກສາມງ່າມ ແລະ ຄ້ອນຕະບອງເປັນຕົ້ນ ຂີ່ຄໍຊ້າງຄີຣີເມຂະລາ ສູງພັນສອກ ແວດລ້ອມດ້ວຍເສນາໝູ່ມານ ເດີນທາງມາສູ່ໂພທິມົນທົນ ກະທຳການອັນໜ້າສະຢ້ານກົວຕ່າງໆ. ໃນທິດທີ່ເຫຼືອ ຊົງໃຫ້ປູລາດບັນລັງສາມແທ່ນ ມີຄ່າແທ່ນລະໂກດໆ ເໝືອນບັນລັງໃນທິດບູຮະພາ ແລ້ວໃຫ້ຕັ້ງພັດວີຊະນີເຮັດດ້ວຍແກ້ວປະວານ ມີດອກເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງ. ຊົງໃຫ້ປູລາດຕຽງເງິນ ມີຄ່າໜຶ່ງໂກດ ປະດັບດ້ວຍລັດຕະນະຕ່າງໆ ໂດຍເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໂພຢູ່ທາງຫົວ.

දසබලස්ස අභිසම්බොධිම්පත්වා අනිමිසෙන චක්ඛුනා බොධිපල්ලඞ්කං ඔලොකිතට්ඨානං සත්තාහමෙව රතනචඞ්කමෙ චඞ්කමිතට්ඨානං ඔලොකිතට්ඨානං සත්තාහමෙව රතනචඞ්කමෙ චඞ්කමිතට්ඨානං රතනඝරං පවිසිත්වා ධම්මසම්මසිතට්ඨානං මුචලිණ්දමූලං ගන්ත්වා නිසින්නස්ස මුචලිණ්දෙන නාගෙන සත්තක්ඛත්තුං භොගෙහි පරික්ඛිපිත්වා උපරි ඵණං කත්වා ඨිතට්ඨානං, තතො අජපාල නිග්‍රොධ මූලං ගන්ත්වා නිසින්නට්ඨානං, තතො රාජායතනං භොජනෙ උපනීතෙ චතුමහාරාජෙහි උපනීත පත්තපටිග්ගහණං කාරෙසි.

ชົງໃຫ້ສ້າງຮູບສະແດງສະຖານທີ່ທີ່ພະທົດສະພົນຊົງບັນລຸພະອະນຸດຕະຣະສຳມາສຳໂພທິຍານ ແລ້ວຊົງຫຼຽວເບິ່ງໂພທິບັນລັງດ້ວຍພະເນດບໍ່ກະພິບ, ສະຖານທີ່ຊົງຈົງກົມທີ່ລັດຕະນະຈົງກົມຕະຫຼອດເຈັດວັນ, ສະຖານທີ່ຊົງສະເດັດເຂົ້າສູ່ເຮືອນແກ້ວ ແລ້ວຊົງພິຈາລະນາພະທຳ, ສະຖານທີ່ຊົງສະເດັດໄປສູ່ຄົນໄມ້ມຸຈະລິນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ຖືກພະຍາມຸຈະລິນທະນາຄະລາດຂົດຂະໜົດອ້ອມຮອບເຈັດຮອບ ແລ້ວແຜ່ພັງພານໄວ້ເໜືອພະສຽນ, ຈາກນັ້ນ ສະຖານທີ່ຊົງສະເດັດໄປນັ່ງຢູ່ກົ້ນໄມ້ອະຊະປາລະນິໂຄດ, ຈາກນັ້ນ ສະຖານທີ່ຊົງສະເດັດໄປກົ້ນໄມ້ລາຊາຍະຕະນະ ເມື່ອມີຜູ້ນຳອາຫານມາຖວາຍ ກໍຊົງຮັບບາດທີ່ທ້າວຈະຕຸມະຫາລາດທັງສີ່ນຳມາຖວາຍ.

තතො බ්‍රහ්මායාචනං ධම්මචක්කප්පවත්තනං සසපබ්බජ්ජං, භද්දවග්ගිය පබ්බජ්ජං, තෙභාතික ජටිල දමනං, ලට්ඨිවනුය්‍යානෙ බිම්බිසාරොපගමණං, රාජගහප්පවෙසනං, වෙළුවන පටිග්ගහණං අසීති මහාසාවකෙ ච කාරෙසි තතො කපිලවත්ථුගමනං රතනචඞ්කමෙ ඨතට්ඨානං, රාහුලපබ්බජ්ජං, නණ්ද්‍රපබ්බජ්ජං ජෙතවනපටිග්ගහණං, ගණ්ඩම්බමූලෙ යමක පාටිහාරිකං දෙවලොකෙ.

ລຳດັບນັ້ນ ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບສະແດງການອາຣາດທະນາຂອງທ້າວສະຫຳບໍດີພົມ, ການສະແດງທຳມະຈັກກັປປະວັດຕະນະສູດ, ການບວດແຫ່ງຍະສະກຸນລະບຸດ, ການບວດແຫ່ງພັດທະວັກຄີ, ການທໍລະມານຊະດິນສາມພີ່ນ້ອງ, ການສະເດັດໄປຫາພະເຈົ້າພິມພິສານໃນລັດຖິວັນອຸດທະຍານ, ການສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງລາຊະຄຶ, ການຮັບຖວາຍເວລຸວັນມະຫາວິຫານ ແລະ ພະມະຫາສາວົກແປດສິບຮູບ. ຈາກນັ້ນ ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບສະແດງການສະເດັດໄປສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ, ສະຖານທີ່ຢືນຢູ່ເທິງລັດຕະນະຈົງກົມ, ການບວດແຫ່ງພະລາຫຸນ, การບວດແຫ່ງພະນັນທະ, ການຮັບຖວາຍເຊຕະວັນມະຫາວິຫານ, ການສະແດງຍົມມະກະປະຕິຫານທີ່ກົ້ນໄມ້ຄັນທາມະ ແລະ ໃນເທວະໂລກ.

‘‘නිසින්නෙ’’ති කත්ථචි.

ໃນບາງຄຳພີມີຄຳວ່າ 'ນັ່ງຢູ່'.

අභිධම්ම දෙසනා දෙවොරොහණ පාටීහීරං ථෙරපඤ්හ සමාගමඤ්ච කාරෙසි.

ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບສະແດງການສະແດງພະອະພິທຳ, ເທໂວໂຣຫະນະປະຕິຫານ ແລະ ການປະຊຸມຕອບບັນຫາຂອງພະເຖລະ.

තථා මහාසමයසුත්ත-රාහුලොවාද සුත්ත-මඞ්ගසුත්තපාරායන සුත්ත සමාගමං ධනපාල-ආළවක-අඞ්ගුලිමාල-අපලාල දමනං ආයුසඞ්ඛාර වොස්සජ්ජනං සූකරමද්දව පරිග්ගහණං සිඞ්ගිවණ්ණ වත්ථයුග පටිග්ගහණං පසන්නොදකපානං පරිනිබ්බානං දෙවමනුස්ස පරිදෙවනං මහාකස්සපත්ථෙරස්සභගවතොපාදවණ්දනං සරීර ඞහනං අග්ගිනිබ්බානං ආළාහනසක්කාරං දෙණෙන බ්‍රාහ්මණෙන කතධාතු විභාගඤ්ච කාරෙසි.

ແລະ ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບສະແດງການປະຊຸມສະແດງມະຫາສະມະຍະສູດ, ລາຫຸໂລວາດະສູດ, ມັງຄະລະສູດ ແລະ ປາຣາຍະນະສູດ, ການທໍລະມານຊ້າງທະນະປາລະ, ອາລະວະກະຍັກ, ອັງຄຸລິມານ ແລະ ອະປະລານະນາຄະລາດ, ການປົງອາຍຸສັງຂານ, ການຮັບຖວາຍສູກະຣະມັດທະວະ, ການຮັບຖວາຍຜ້າຄູ່ມີສີເຫຼືອງເໝືອນທອງ, ການດື່ມນ້ຳອັນໃສສະອາດ, ການສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານ, ການຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຂອງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ, ການຖວາຍອະພິວາດພະບາດຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໂດຍພະມະຫາກັດສະປະເຖລະ, ການຖວາຍພະເພີງພະສະລີລະ, ການດັບແຫ່ງໄຟ, ການບູຊາໃນສະຖານທີ່ຖວາຍພະເພີງ ແລະ ການແບ່ງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ໂດຍໂທນະພາມ.

තථා අද්ධච්ඡට්ඨානි ජාතකසතානි කාරෙසි. වෙස්සන්තරජාතකං පන කාරෙන්තො සඤ්ජය මහාරාජං ඵුසතීදෙවිං මද්දිදෙවිං ජාලිය කුමාරං කණ්හාජිනඤ්ච කාරෙසි. තතො පණ්ඩව හත්ථිදානං සත්ත සතක මහාදානං නගර විලොකනං සින්ධවදානං දෙවතාහි රොහිතථ වණ්ණෙන රථස්ස වහනං රථදානං සයමෙවොණත දුමතො ඵලං ගහෙත්වා දාරකානං මධුමංස දින්න නෙසාදස්ස සුවණ්ණ සූචිදානං වඞ්කපබ්බතකුච්ඡිම්හි පබ්බජ්ජාවෙසෙන වසිතට්ඨානං පූජකස්ස දාරකදානං සක්කබ්‍රාහ්මණස්ස භරියංදානං පූජකස්ස දෙවතානුභාවෙක දාරකෙ ගහෙත්වා ගන්ත්වා සඤ්ජය නරිණ්දස්ස පුරතො ගතට්ඨානං තතො වඞ්කපබ්බතකුච්ඡියං ඡන්නං ඛත්තියානං සමාගමං වෙස්සන්තරස්ස මද්දියා ච අභිසෙකං පත්තට්ඨානං නකරම්පවිට්ඨෙ සත්තරතනවස්සං වස්සිතට්ඨානං තතො චවිත්වා තුසිතපුරෙ නිබ්බත්තට්ඨානඤ්ච සබ්බං විත්ථාරෙන කාරෙසි.

ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພາບຊາດົກ ໕໕໐ ຊາດ (ຫ້າຮ້ອຍຫ້າສິບຊາດ). ເມື່ອຊົງສ້າງຮູບພາບເວດສັນດອນຊາດົກ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພະເຈົ້າສັນຊະຍະມະຫາລາດ, ພະນາງຜຸດສະດີເທວີ, ພະນາງມັດທິເທວີ, ຊາລີກຸມານ ແລະ ກັນຫາຊິນາ. ຈາກນັ້ນ, ໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພາບການໃຫ້ທານຊ້າງປັ່ນທະວະຫັດຖີ, ມະຫາທານສັດຕະສະດົກ (ທານຢ່າງລະ 700), ການຫຼຽວເບິ່ງພະນຄອນ, การໃຫ້ທານມ້າສິນທົບ, ການທີ່ເທວະດາແປງກາຍເປັນລະມັ່ງສີແດງມາລາກລົດມ້າ, ການໃຫ້ທານລົດມ້າ, ການທີ່ຕົ້ນໄມ້ນ້ອມກິ່ງລົງມາເອງເພື່ອໃຫ້ເກັບໝາກໄມ້ໃຫ້ແກ່ພະກຸມານທັງສອງ, ການໃຫ້ທານນໍ້າເຜິ້ງແລະຊີ້ນແກ່ພານເຈດ, ການໃຫ້ທານເຂັມຄໍາ, ການສະຖິດຢູ່ດ້ວຍເພດບັນພະຊິດໃນຫຼືບເຂົາວົງກົດ, ການໃຫ້ທານພະກຸມານທັງສອງແກ່ຊູຊົກ, ການໃຫ້ທານພະມະເຫສີແກ່ພະອິນທີ່ແປງກາຍເປັນພາມ, ການທີ່ຊູຊົກນໍາພະກຸມານທັງສອງໄປສະເພາະພະພັກຂອງພະເຈົ້າສັນຊະຍະລາດດ້ວຍອານຸພາບຂອງເທວະດາ, ຈາກນັ້ນແມ່ນການພົບກັນຂອງກະສັດທັງຫົກພະອົງໃນຫຼືບເຂົາວົງກົດ, ສະຖານທີ່ທີ່ພະເວດສັນດອນແລະພະນາງມັດທິຊົງຮັບອະພິເສກ, ສະຖານທີ່ທີ່ມີຝົນແກ້ວເຈັດປະການຕົກລົງມາເມື່ອສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະນຄອນ, ແລະສະຖານທີ່ທີ່ຈຸຕິຈາກຊາດນັ້ນແລ້ວໄປບັງເກີດໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງທັງໝົດນັ້ນໂດຍລະອຽດ.

තතො දස සහස්ස චක්කවාළදෙවතාහි බුද්ධ භාවාය ආයාචිතට්ඨානං අපුනරාවත්තනං මාතුකුච්ඡිඔක්කමනං මහාමායාදෙවිං සුද්ධොදන මහාරාජං ලුම්බිනීවනෙ ජාතට්ඨානං අන්තලික්ඛතො ද්වින්නං උදකධාරානං පතනං උත්තරාභිමුඛං සත්තපදවීතිහාර ගමනං කාළදෙවළස්ස ජටාමත්ථකෙ මහාපුරිසස්ස පාදපතිට්ඨාන අනතිවත්තමානාය ජම්බුච්ඡායාය ධාතීනං පමාදං දිස්වා සිරිසයනෙ පල්ලඞ්කෙ නිසීදිත්වා ඣානසමාපන්නට්ඨානඤ්ච කාරෙසි.

ຈາກນັ້ນ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພາບສະຖານທີ່ທີ່ເທວະດາໃນໝື່ນຈັກກະວານທູນອັນເຊີນເພື່ອຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ການຈຸຕິ (ການບໍ່ກັບຄືນມາອີກ), การສະເດັດລົງສູ່ພະຄັນຂອງພະມານດາ, ພະນາງມະຫາມາຍາເທວີ, ພະເຈົ້າສຸດໂທທະນະມະຫາລາດ, ສະຖານທີ່ປະສູດໃນລຸມພິນີວັນ, ການຕົກລົງມາຂອງທໍ່ນໍ້າສອງສາຍຈາກທ້ອງຟ້າ, ການສະເດັດດໍາເນີນໄປເຈັດກ້າວຜິນພະພັກໄປທາງທິດເໜືອ, ການປະດິດສະຖານພະບາດຂອງມະຫາບຸລຸດເທິງມວຍຜົມຂອງກາລະເທວິນດາບົດ, ແລະສະຖານທີ່ທີ່ຊົງເຫັນຄວາມປະໝາດຂອງພວກແມ່ນົມ ແລ້ວສະເດັດປະທັບນັ່ງຂັດສະໝາດເທິງແທ່ນພະບັນທົມພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ຫວ້າທີ່ບໍ່ຄ້ອຍຕ້ອຍຕາມຕາເວັນ ແລ້ວຊົງເຂົ້າຊານສະມາບັດ.

තතො රාහුල මාතරං රාහුල භද්දකඤ්ච කාරෙසි තතො එකූන තිංසවස්සකාලෙ උය්‍යානෙ කීළතත්ථාය ගමන සමයෙ ජිණ්ණ ව්‍යාධිත මත සඞ්ඛ්‍යාතෙ තයො දෙවදූතෙ දිස්වා නිවත්තනට්ඨානං චතුත්ථවාරෙ පබ්බජිතරූපං දිස්වා සාධුපබ්බජ්ජාති චිත්තං උප්පාදෙත්වා උය්‍යානං ගන්ත්වා උය්‍යානසිරිං අනුභවිත්වා සායණ්හ සමයෙ නහාත්වා මඞ්ගල සිලාපට්ටෙ නිසින්නමත්ත විස්සකට්ඨානා අලඞ්කරණට්ඨාණං තතො මජ්ඣිමරත්තියං නාටකානං විප්පකාරං දිස්වා කණ්ථක හය වරමාරුය්හ) මහාභිනික්ඛමණං නික්ඛමිතට්ඨානං දස සහස්ස) චක්කවාළ දෙවතාහි කත පූජාවිධිං කණ්ථකනිවත්තන චෙතියට්ඨානං අනොමා නදීතීරෙ පබ්බජ්ජං රාජගහප්පවෙසනං පණ්ඩව පබ්බතච්ඡ යාය රඤ්ඤො බිම්බිසාරම්ම රජ්ජකරණත්ථාය ආයාචනං සුජාතාය දින්න ඛීරපායාස පටිග්ගහණං නෙරඤ්ජරාය නදියා තීරෙ පායාස පරිභොගං නදියා පාතිවිස්සට්ඨං පාටිහාරියං සාලවනෙ දිවාවිහාර ගතට්ඨානං සොත්ථියෙන දින්න කුසතිණපටිග්ගහණං බොධිමණ්ඩං ආරුය්හ නිසින්නට්ඨානඤ්ච සබ්බං විත්ථාරෙන කාරෙසි.

ຈາກນັ້ນ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພະມານດາຂອງພະລາຫຸນ ແລະ ພະລາຫຸນກຸມານຜູ້ຈະເລີນ. ຈາກນັ້ນ, ໃນເວລາທີ່ມີພະຊົນມາຍຸ ໒໙ ປີ, ໃນຄາວສະເດັດໄປປະພາດສວນອຸດທະຍານ, ຊົງເຫັນເທວະທູດທັງສາມ ຄື ຄົນແກ່, ຄົນເຈັບ ແລະ ຄົນຕາຍ ແລ້ວສະເດັດກັບຄືນ, ໃນຄັ້ງທີສີ່ ຊົງເຫັນບັນພະຊິດ ແລ້ວຊົງເກີດພະທັຍວ່າມັກໃນການບວດ, ສະເດັດໄປສູ່ສວນອຸດທະຍານ, ຊົງສະເຫວີຍສິລິສົມບັດໃນສວນອຸດທະຍານ, ໃນເວລາແລງ ຊົງສົງສະໜານ ແລ້ວປະທັບນັ່ງເທິງແຜ່ນສิລາມົງຄົນ ໂດຍມີພະວິສະນຸກຳມາຕົບແຕ່ງພະອົງໃຫ້, ຈາກນັ້ນ ໃນເວລາທ່ຽງຄືນ ຊົງເຫັນຄວາມວິປະການຂອງພວກນາງສະໜົມນັກຟ້ອນ ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນຊົງມ້າກັນທະກະ ມຸ່ງສູ່ມະຫາພິນິດສະກົມ, ພິທີບູຊາທີ່ເທວະດາໃນໝື່ນຈັກກະວານຈັດຖວາຍ, ສະຖານທີ່ສ້າງເຈດີກັນທະກະນິວັດຕະນະ, ການບວດທີ່ຝັ່ງແມ່ນໍ້າອະໂນມາ, ການສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງລາຊະຄຶ, ການທີ່ພະເຈົ້າພິມພິສານທູນເຊີນໃຫ້ຄອງລາຊະສົມບັດພາຍໃຕ້ຮົ່ມເຂົາປັດທະວະ, ການຮັບຂ້າມະທຸປາຍາດທີ່ນາງສຸຊາດາຖວາຍ, ການສະເຫວີຍຂ້າມະທຸປາຍາດທີ່ຝັ່ງແມ່ນໍ້າເນລັນຊະລາ, ປາຕິຫານການລອຍຖາດທວນນໍ້າໃນແມ່ນໍ້າ, ສະຖານທີ່ສະເດັດພັກກາງເວັນໃນປ່າໄມ້ຮັງ, ການຮັບຫຍ້າຄາທີ່ໂສດຖິຍະພາມຖວາຍ, ແລະສະຖານທີ່ສະເດັດຂຶ້ນປະທັບນັ່ງເທິງໂພທິບັນລັງ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງທັງໝົດນັ້ນໂດຍລະອຽດ.

තතො මහිණ්දත්ථෙර පමුඛෙ සත්ත සහ ආගතෙ ච කාරාපෙසි. චතුසු දිසාසු ඛග්ගහත්ථෙ චත්තාරො මහාරාජානො කාරෙසි තතො ද්වත්තිංස දෙවපුත්තෙ තතො සුවණ්ණ දණ්ඩ දීපකධාරා ද්වත්තිංස දෙවකුමාරියො තතො අට්ඨවීසති යක්ඛසෙනාපතිනො තතො අඤ්ජලිං පග්ගය්හ ඨිත දෙවතායො තතො රතනමය පුප්පකලාපෙ ගහෙත්වා ඨිත දෙවතායො තතො සුවණ්ණඝටෙ ගහෙත්වා ඨිති දෙවතායො තතො නච්චනක දෙවතායො තතො තුරියවාදක දෙවතායො තතො පච්චෙක සතසහස්සග්ඝනකෙ දසහත්ථප්පමාණෙ ආදාසෙ ගහෙත්වා ඨිත දෙවතායො තතො තථෙව සතසහස්සග්ඝනක පුප්ඵ සාඛායො ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො තතො චණ්දමණ්ඩලෙ ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො සූරියමණ්ඩලෙ ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො තතො පදුමානි ගහෙත්වා ඨිත දෙවතායො තතො ඡත්තානි ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො තතො විචිත්තවෙසධරෙ මල්ලදෙවපුත්තෙ තතො දුස්සපොඨන දෙවතායො තතො රතනග්ඝිකෙ ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො තතො ධම්මචක්කාකි ගහෙත්වා ඨිතදෙවතායො තතො ඛග්ගධරා දෙවතායො තතො පඤ්චහත්ථප්පමාණ ගණ්ධිතෙලපූරිතා දුකූලවට්ටියං පජ්ජලිත දීපකඤ්චනන පාතියො සීසෙහි ධාරෙත්වා ඨිතදෙවතායො ච කාරාපෙසි.

ຈາກນັ້ນ, ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພະມະຫິນທະເຖລະເປັນປະທານ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ທີ່ເດີນທາງມາຮ່ວມກັນທັງເຈັດ. ໄດ້ຊົງສ້າງຮູບທ້າວຈະຕຸໂລກກະບານທັງສີ່ຖືດາບໃນສີ່ທິດ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະບຸດ ໓໒ ອົງ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະກຸມານີ ໓໒ ນາງ ຜູ້ຖືປະທີບດອກໄຟດອກຄໍາ, ຈາກນັ້ນແມ່ນຍັກເສນາບໍດີ ໒໘ ຕົນ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນປະນົມມື, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືຊໍ່ດອກໄມ້ແກ້ວ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືໝໍ້ນໍ້າຄໍາ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຟ້ອນລຳ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາບັນເລງດົນຕີ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືແວ່ນແຍງສູງ ໑໐ ສອກ ເຊິ່ງແຕ່ລະບານມີມູນຄ່າໜຶ່ງແສນ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືກິ່ງດອກໄມ້ທີ່ມີມູນຄ່າໜຶ່ງແສນເຊັ່ນດຽວກັນ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືດວງຈັນ, ເທວະດາຢືນຖືດວງຕາເວັນ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືດອກບົວ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືສະຕັດ, ຈາກນັ້ນແມ່ນມັລລະເທວະບຸດຜູ້ແຕ່ງກາຍງົດງາມຕ່າງໆ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາໂບກສະບັດຜ້າ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືຊຸ້ມແກ້ວ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນຖືທຳມະຈັກ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຖືດາບ, ແລະຈາກນັ້ນແມ່ນເທວະດາຢືນທູນຖາດຄຳໃສ່ນໍ້າມັນຫອມເຕັມ ສູງ ໕ ສອກ ທີ່ມີໄສ້ຜ້າດຸກູນຈຸດໄຟຮຸ່ງເຮືອງໄວ້ເທິງຫົວ.

තතො චතුසුකණ්ණෙසුඵළිකමයඅග්ඝිය මත්ථකෙ චත්තාරොමහාමණ ඨපාපෙසි චතුසු කණ්ණෙසු සුවණ්ණ-මණි-මුත්ත-වජිරානං චත්තාරො රාසියො කාරෙසි තතො මෙඝවණ්ණ පාසාණභිත්තියං විජ්ජුල්ලතා කාරෙසි තතො රතන ලතායො තතො චාළවිජතියො තතො නිලුප්පලෙ ගහෙත්වා ඨිත නාගමණවිකායො කාරෙසි.

ຈາກນັ້ນ, ຢູ່ທີ່ມຸມທັງສີ່ ເທິງຍອດຊຸ້ມແກ້ວຜຶກ, ພະອົງໄດ້ຊົງໃຫ້ປະດິດສະຖານມະນີດວງໃຫຍ່ສີ່ດວງ. ຢູ່ທີ່ມຸມທັງສີ່ ໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງກອງຄຳ, ກອງແກ້ວມະນີ, ກອງໄຂ່ມຸກ ແລະ ກອງເພັດ ສີ່ກອງ. ຈາກນັ້ນ, ເທິງຝາຫີນສີເມກ, ໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບສາຍຟ້າແມບ, ຈາກນັ້ນແມ່ນເຄືອວັນແກ້ວ, ຈາກນັ້ນແມ່ນແສ້ຈາມະລີ, ແລະຈາກນັ້ນແມ່ນຮູບບຸດສະດີພະຍານາກຢືນຖືດອກບົວຂຽວ.

රාජා එක්තිකානි රූපකානි ඝනකොට්ටිම සුවණ්ණෙහෙව කාරෙසි. අවසෙසම්පි පූජාවිධිං සත්තරතනෙහෙව කාරෙසීති. එත්ථ ච වුත්තප්පකාරම්පන පූජනීයභණ්ඩං අනන්තමපරිමාණං හොති තථා හි අම්බපාසානවාසී චිත්තගුත්තත්ථෙරොනාම හෙට්ඨා ලොහපාසාදෙ සන්නිපතිතානං ද්වාදසන්නං භික්ඛුසහස්සානං ධම්මං කථෙන්තො රථවිනීතසුත්තං ආරභිත්වා මහා ධාතුනිධානං වණ්ණෙන්තො එකච්චෙ න සද්දහිස්සන්තීති මඤ්ඤමානො ඔසක්කිත්වා කථෙසි. තස්මිං ඛණෙ කොටපබ්බතවාසී මහාතිස්සත්ථෙරො නාම ඛීණාසවො අවිදූරෙ නිසීදිත්වා ධම්මං සුණන්තො ආවුසො ධම්මකථික තව කථාතො පරිහීනම්පි අත්ථි. අපච්චො සකකිත්වා විත්ථාරෙන කථෙහීති ආහ. අථ ඉමස්මිංයෙව දීපෙ භාතිය මහාරාජා නාම සද්දො පසන්නො අහොසි සො සායං පාතං මහචෙතියං වන්දිත්වාව භුඤ්ජති. එකදිවසං විනිච්ඡයෙ නිසීදිත්ව දුබ්බීනිච්ඡිතං අට්ටං විනිච්ඡිනන්තො අතිසායං වුට්ඨිතො ථූපවණ්දනං විස්සරිත්වා භොජනෙ උපනීතෙ හත්ථං ඔතාරෙත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡිඅජ්ජ මයා අය්‍යකො වන්දිතො න වන්දිතොති. පොරාණක රාජානො හි සත්ථාරං අය්‍යකොති වදන්ති. මනුස්සා න වන්දිතො දෙවාති ආහංසු.

ພະເຈົ້າມະຫາລາດໄດ້ຊົງສ້າງຮູບພາບເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍຄຳແທ່ງທີ່ຕີໃຫ້ໜາແໜ້ນ. ສ່ວນເຄື່ອງບູຊາທີ່ເຫຼືອ ພະອົງກໍໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການ. ແລະໃນເລື່ອງນີ້, ເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາຕາມປະເພດທີ່ກ່າວມານັ້ນ ມີຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍຫາປະມານບໍ່ໄດ້. ດັ່ງມີເລື່ອງເລົ່າມາວ່າ ພະຈິດຕະຄຸດຕະເຖລະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ທີ່ອຳພະປາສານະ ເມື່ອສະແດງທຳແກ່ພະພິກຂຸສົງ ໑໒,000 ອົງ ທີ່ປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ໂລຫະປາສາດຊັ້ນລຸ່ມ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍລົດຖະວິນີຕະສູດ ແລະພັນລະນາເຖິງການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີລິກະທາດຄັ້ງໃຫຍ່, ທ່ານຄິດວ່າ "ບາງຄົນຈະບໍ່ເຊື່ອ" ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງທຳດ້ວຍຄວາມລັງເລ. ໃນຂະນະນັ້ນ, ພະມະຫາຕິດສະເຖລະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ທີ່ໂກຕະບັນພົດ ເຊິ່ງເປັນພະອໍຣະຫັນ ນັ່ງຟັງທຳຢູ່ບໍ່ໄກ ໄດ້ກ່າວວ່າ: "ອາວຸໂສ ພະທຳມະກະຖຶກ ເລື່ອງທີ່ຍັງຕົກຫຼົ່ນໄປຈາກຄຳເວົ້າຂອງທ່ານກໍຍັງມີຢູ່. ທ່ານຢ່າລັງເລເລີຍ ຈົ່ງສະແດງໂດຍລະອຽດເຖີດ." ຕໍ່ມາ, ໃນເກາະນີ້ເອງ ມີພະເຈົ້າມະຫາລາດພະອົງໜຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ ພະເຈົ້າພາຕິຍະລາດ ຊົງມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ ພະອົງຈະສະເຫວີຍພັດກໍຕໍ່ເມື່ອໄດ້ໄຫວ້ພະມະຫາເຈດີທັງເຊົ້າແລະແລງແລ້ວເທົ່ານັ້ນ. ມື້ໜຶ່ງ, ພະອົງປະທັບນັ່ງຢູ່ໃນສານຕັດສິນ ຊົງພິຈາລະນາຄະດີຄວາມທີ່ຕັດສິນໄດ້ຍາກ ຈົນສະເດັດລຸກຂຶ້ນໃນເວລາຄໍ່າຫຼາຍ ແລ້ວຊົງຫຼົງລືມການໄຫວ້ພະສະຖູບ. ເມື່ອເຂົາຈັດຕັ້ງພັດຕາຫານຖວາຍ ພະອົງຊົງຢືດພະຫັດລົງໄປ ແລ້ວຊົງຖາມພວກມະຫາອຳມາດວ່າ: "ມື້ນີ້ ເຮົາໄດ້ໄຫວ້ພະໄອຍະກາແລ້ວຫຼືຍັງ?" ເພາະວ່າພະເຈົ້າແຜ່ນດິນໃນປາງກ່ອນມັກຮຽກພະສາດສະດາວ່າ "ພະໄອຍະກາ". ພວກມະນຸດທັງຫຼາຍກາບທູນວ່າ: "ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໄຫວ້ເທື່ອ, ຂ້ານ້ອຍ."

තස්මිං ඛණෙ රාජා හත්ථෙන ගහිත භත්තපිණ්ඩං පාතියං පාතෙත්වා උට්ඨාය දක්ඛිණද්වාරං විවරාපෙත්වා ආගන්ත්වා පාචීන ද්වාරෙන මහාචෙතියඞ්ගණං ආරුය්හ වන්දන්තො අන්තො ධාතුගබ්භෙ ඛීණාසවානං ධම්මං ඔසාරණසද්දං සුත්වා දක්ඛිණද්වාරෙති මඤ්ඤමානො තත්ථ ගන්ත්වා අදිස්වා එතෙනෙව නයෙන ඉතරානිපි ද්වාරානි ගන්ත්වා තත්ථාපි අදිස්වා අය්‍යා ධම්මං ඔසාරෙන්තො විචරන්තීති මඤ්ඤමානො ඔලොකනත්ථාය චතුසු ද්වාරෙසු මනුස්සෙ ඨපෙත්වා සයං පුන විචරිත්වා අපස්සන්තො මනුස්සෙ පුච්ඡිත්වා බහිද්ධා නත්ථි භාවං ඤත්වා අන්තො ධාතුගබ්භෙ භවිස්සතිති සන්නිට්ඨානං කත්වා පාචීනද්වාරෙ ආසන්නතරෙ මහා චෙතියාභිමුඛො හත්ථපාදෙ පසාරෙත්වා ජීවිතුං පරිච්චජිත්වා දළ්හසමාදානං කත්වා නිපජ්ජි. සචෙ මා අය්‍යා ධාතුගබ්භං න ඔලොකාපෙන්ති-සත්තාහං නිරාහාරො හුත්වා සුස්සමානො භූසමුට්ඨි විය විප්පකිරියමානොපි න උට්ඨහිස්සාමීති. තස්ස ගුණානුභාවෙන සක්කස්ස භවනං උණ්හාකාරං දස්සෙසි.

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຊົງວາງປັ້ນເຂົ້າທີ່ກຳໄວ້ໃນພະຫັດລົງໃນຖາດ, ສະເດັດລຸກຂຶ້ນ, ຊົງໃຫ້ເປີດປະຕູທິດໃຕ້, ສະເດັດມາທາງປະຕູທິດຕາເວັນອອກ ຂຶ້ນສູ່ລານພະມະຫາເຈດີ. ເມື່ອຊົງກາບໄຫວ້ຢູ່ ໄດ້ຍິນສຽງພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍກຳລັງສາທະຍາຍທຳຢູ່ພາຍໃນຫ້ອງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີລິກະທາດ, ຊົງດຳລິວ່າ "ຄົງຈະຢູ່ທີ່ປະຕູທິດໃຕ້" ຈຶ່ງສະເດັດໄປທີ່ນັ້ນແຕ່ບໍ່ເຫັນ, ໂດຍທຳນອງດຽວກັນນັ້ນ ໄດ້ສະເດັດໄປຍັງປະຕູອື່ນໆ ແຕ່ກໍບໍ່ເຫັນຢູ່ທີ່ນັ້ນເຊັ່ນກັນ. ຊົງດຳລິວ່າ "ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍຄົງຈະທ່ຽວສາທະຍາຍທຳຢູ່" ຈຶ່ງຊົງຕັ້ງຄົນໄວ້ທີ່ປະຕູທັງສີ່ເພື່ອຄອຍເບິ່ງ, ສ່ວນພະອົງເອງກໍສະເດັດທ່ຽວຊອກຫາອີກ ແຕ່ກໍບໍ່ພົບ. ເມື່ອຊົງຖາມພວກຄົນເຝົ້າປະຕູ ແລະຊົງຊາບວ່າບໍ່ໄດ້ຢູ່ພາຍນອກ, ຈຶ່ງຊົງຕົກລົງພະທັຍວ່າ "ຄົງຈະຢູ່ພາຍໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດເປັນແນ່". ພະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປໃກ້ປະຕູທິດຕາເວັນອອກ ຜິນພະພັກໄປທາງພະມະຫາເຈດີ, ຊົງຢຽດພະຫັດແລະພະບາດອອກ, ຊົງສະຫຼະຊີວິດ ແລະຕັ້ງສັດຈະອະທິຖານຢ່າງແຮງກ້າ ແລ້ວນອນລົງ ໂດຍຊົງດຳລິວ່າ: "ຫາກພະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍບໍ່ໃຫ້ຂ້ານ້ອຍເບິ່ງຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ, ເຖິງແມ່ນຂ້ານ້ອຍຈະຕ້ອງອົດອາຫານຕະຫຼອດເຈັດວັນ ຈົນຮ່າງກາຍຫ່ຽວແຫ້ງ ແລະແຕກສະຫຼາຍໄປຄືກັບຂີ້ຝຸ່ນກຳມືໜຶ່ງກໍຕາມ, ຂ້ານ້ອຍກໍຈະບໍ່ຍອມລຸກຂຶ້ນເລີຍ." ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີຂອງພະອົງ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແທ່ນບັນທົມຂອງພະອິນສະແດງອາການຮ້ອນຮົນຂຶ້ນມາ.

සක්කො ආවජ්ජන්තො තං කාරණං ඤත්වා අගන්ත්වා ධම්මං ඔසාරෙන්තානං ථෙරානං එවමාහ. අයං භන්තෙ රාජා ධම්මිකො බුද්ධසාසනෙ පසන්නො ඉමස්මිං ඨානෙ සජ්ඣායන සද්දං සුත්වා ධාතුගබ්භං අපස්සිත්වා න උට්ඨහිස්සාමීති දළ්හසමාදානං කත්වා නිපන්නො සචෙ ධාතුගබ්භං න පස්සති තත්ථෙව මරිස්සති. තං පවෙසෙත්වා ධාතු ගබ්භං ඔලොකාපෙථාති. ථෙරාපි තස්ස අනුකම්පාය ධාතුගබ්භං දස්සෙතුං එකං ථෙරං ආණාපෙසුං රාජානං ආනෙත්වා ධාතුගබ්භා ඔලොකාපෙත්වා පෙසෙහීති. සො රඤ්ඤො හත්ථෙ ගහෙත්වා ධාතුගබ්භං පවෙසෙත්වා යථාරුචිං වන්දාපෙත්වා සබ්බං සල්ලක්ඛිතකාලෙ පෙසෙසි රාජා නගරං ගන්ත්වා අපරෙන සමයෙන ධාතුගබ්භෙ අත්තනා දිට්ඨරූපකෙසු එකදෙසානි සුවණ්ණඛචිතානි කාරෙත්වා රාජඞ්ගණෙ මහන්තං මණ්ඩපං කාරෙත්වා තස්මිං මණ්ඩපෙ තානි රූපකානි සංවිදහාපෙත්වා නගරෙ සන්නිපාතෙත්වා ධාතුගබ්භෙ මයා දිට්ඨානි සුවණ්ණරූපකානි ඊදිසානි ආහ. තෙසං රූපකානං නියාමෙන කතත්තා නියාමක රූපකානි නාම ජාතානි.

ພະອິນຊົງຄຳນຶງເຖິງກໍຊົງຊາບເຫດການນັ້ນ, ຈຶ່ງສະເດັດມາແລ້ວກາບທູນພະເຖລະທັງຫຼາຍຜູ້ກຳລັງສາທະຍາຍທຳຢູ່ຢ່າງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນພະອົງນີ້ຊົງຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ ຊົງເຫຼື້ອມໃສໃນພະພຸດທະສາດສະໜາ, ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງສາທະຍາຍທຳໃນສະຖານທີ່ນີ້ ແລ້ວຊົງດຳລິວ່າ 'ຫາກບໍ່ໄດ້ເຫັນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ກໍຈະບໍ່ຍອມລຸກຂຶ້ນ' ຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງສັດຈະອະທິຖານຢ່າງແຮງກ້ານອນລົງ, ຫາກພະອົງບໍ່ໄດ້ເຫັນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ກໍຈະສິ້ນພະຊົນຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ. ຂໍພະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງນຳພະອົງເຂົ້າໄປ ແລະໃຫ້ເບິ່ງຫ້ອງບັນຈຸພະທາດດ້ວຍເຖີດ." ພະເຖລະທັງຫຼາຍມີຄວາມອີ່ດູຕົນແກ່ພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ສັ່ງພະເຖລະອົງໜຶ່ງເພື່ອໃຫ້ສະແດງຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ໂດຍກ່າວວ່າ: "ຈົ່ງນຳພະເຈົ້າແຜ່ນດິນມາ, ໃຫ້ເພິ່ນເບິ່ງຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງກັບຄືນ." ພະເຖລະອົງນັ້ນຈຶ່ງຈັບພະຫັດຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນ ແລ້ວນຳເຂົ້າສູ່ຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ, ໃຫ້ຊົງກາບໄຫວ້ຕາມພະທັຍ, ເມື່ອພະອົງຊົງກຳນົດຈົດຈຳທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງໄດ້ແລ້ວ ຈຶ່ງສົ່ງສະເດັດກັບ. ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະນຄອນ, ໃນເວລາຕໍ່ມາ ໄດ້ຊົງໃຫ້ສ້າງຮູບຈຳລອງບາງສ່ວນຕາມທີ່ພະອົງໄດ້ເຫັນໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ໂດຍເຄືອບດ້ວຍຄຳ, ຊົງໃຫ້ສ້າງມົນທົບຫຼັງໃຫຍ່ຂຶ້ນທີ່ລານພະລາຊະວັງ, ຊົງໃຫ້ຈັດຕັ້ງຮູບຈຳລອງເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ໃນມົນທົບ, ຊົງໃຫ້ປະຊາຊົນໃນພະນຄອນມາປະຊຸມກັນ ແລ້ວຊົງມີພະລາຊະດຳລັດວ່າ: "ຮູບຄຳທີ່ເຮົາໄດ້ເຫັນໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດມີລັກສະນະເປັນແບບນີ້." ເພາະເຫດທີ່ຮູບເຫຼົ່ານັ້ນຖືກສ້າງຂຶ້ນຕາມແບບຢ່າງຂອງຮູບຈິງ, ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ "ຮູບຈຳລອງຕາມແບບຢ່າງ".

රාජා සංවච්ඡරෙ සංවච්ඡරෙ තානි රූපකානි නීහරාපෙත්වා නාගරානං දස්සෙසි පඨමං දස්සිතකාලෙ නාගරා පසීදිත්වා එකෙක කුලතො එකෙකං දාරකං නීහරිත්වා පබ්බාජෙසුං. පුන රාජා අය්‍යා එතං පකාරං අජානනකා බහූ තෙසම්පි ආරොචෙස්සාමීති විහාරං ගන්ත්වා හෙට්ඨා ලොහපාසාදෙ භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතෙත්වා සයං ධම්මාසනගතො තියාම රත්තිං ධාතුගබ්භෙ අධිකාරං කථෙත්වා පරියොසාපෙතුමසක්කාන්තොසෙව උට්ඨාසි. තත්ථෙකො භික්ඛු රාජානං පුච්ඡි-මහාරාජ ත්වං පාතරාසභත්තං භූත්වා ආගතොසි. තියාම රත්තිං වණ්ණෙන්තො ධාතුගබ්භෙ පූජාවිධිම්පි පරියොසාපෙතුං නාසක්ඛි අඤ්ඤම්පි බහුං අත්ථිති.

ໃນແຕ່ລະປີ, ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຊົງໃຫ້ນຳຮູບຈຳລອງເຫຼົ່ານັ້ນອອກມາສະແດງແກ່ຊາວເມືອງ. ໃນຄັ້ງທຳອິດທີ່ນຳອອກມາສະແດງ, ຊາວເມືອງເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ຈຶ່ງໄດ້ນຳບຸດຊາຍຈາກແຕ່ລະຄອບຄົວ ຄອບຄົວລະຄົນ ອອກມາບວດ. ຕໍ່ມາ, ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຊົງດຳລິວ່າ "ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍທີ່ຍັງບໍ່ຮູ້ເລື່ອງນີ້ກໍມີຢູ່ຫຼາຍ, ເຮົາຈະບອກແກ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນນຳ" ຈຶ່ງສະເດັດໄປຍັງພະວິຫານ, ຊົງໃຫ້ພະພິກຂຸສົງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ໂລຫະປາສາດຊັ້ນລຸ່ມ, ພະອົງເອງປະທັບນັ່ງເທິງທຳມາດ ແລ້ວຊົງສະແດງເລື່ອງລາວໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດຕະຫຼອດສາມຍາມແຫ່ງລາຕີ, ແຕ່ກໍສະເດັດລຸກຂຶ້ນໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ສາມາດກ່າວໃຫ້ຈົບສິ້ນໄດ້. ໃນທີ່ນັ້ນ, ມີພະພິກຂຸອົງໜຶ່ງໄດ້ທູນຖາມພະເຈົ້າແຜ່ນດິນວ່າ: "ມະຫາລາດ, ມະຫາບໍພິດສະເດັດມາຫຼັງຈາກສະເຫວີຍພັດເຊົ້າແລ້ວ. ຊົງພັນລະນາຕະຫຼອດສາມຍາມແຫ່ງລາຕີ ກໍຍັງບໍ່ສາມາດພັນລະນາພິທີບູຊາໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດໃຫ້ຈົບສິ້ນໄດ້, ເລື່ອງອື່ນໆ ຍັງມີອີກຫຼາຍຢູ່ບໍ?"

රාජා කිං කථෙත භන්තෙ, තුම්හාකං මයා කථිතං දසභාගෙසු එකභාගම්පි නප්පහොති. අහම්පන මයා සල්ලක්ඛිත මත්තමෙව කථෙසිං. අනන්තං භන්තෙ ධාතුගබ්භෙ පූජාවිධානන්ති ආහ එවං අනන්තං පූජනීයභණ්ඩං සමචතුරස්සෙ එකෙක පස්සතො අසීති අසීති හත්ථප්පමාණෙ ධාතුගබ්භෙ නිරන්තරං කත්වා පුරෙතුම්පි න සුකරං, පගෙව යථාරහං සංවිධාතු තිට්ඨතු තාව ධාතුගබ්භො යාව මහාචෙතියෙ වාලුක පාකාර පරිච්ඡෙදා නිරන්තරං පුරෙතුම්පි න සක්කා. තස්මා තං සබ්බං පූජනීයභණ්ඩං තත්ථ කථං ගණ්හීති යදෙත්ථ වත්තබ්බං පොරාණෙහි වුත්තමෙව.

ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນມີພະລາຊະດຳລັດວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຈະກ່າວໄປໃຍ, ເລື່ອງທີ່ຂ້ານ້ອຍກ່າວແກ່ພວກທ່ານນັ້ນ ບໍ່ເຖິງແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນສິບສ່ວນເລີຍ. ຂ້ານ້ອຍກ່າວສະເພາະແຕ່ສ່ວນທີ່ຂ້ານ້ອຍກຳນົດຈົດຈຳໄດ້ເທົ່ານັ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພິທີບູຊາໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດນັ້ນມີຫຼວງຫຼາຍຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້." ດ້ວຍເຫດນີ້, ເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ເຖິງແມ່ນຈະນຳມາໃສ່ໃຫ້ເຕັມໂດຍບໍ່ມີຊ່ອງຫວ່າງໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດທີ່ມີຮູບຈະຕຸລັດ ກວ້າງດ້ານລະ ໘໐ ສອກ ກໍຍັງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງການຈັດວາງໃຫ້ເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຕາມສົມຄວນ. ຍົກເວັ້ນແຕ່ຫ້ອງບັນຈຸພະທາດໄວ້ກ່ອນ, ເຖິງແມ່ນຈະນຳມາໃສ່ໃຫ້ເຕັມໂດຍບໍ່ມີຊ່ອງຫວ່າງຕະຫຼອດຮອດຂອບເຂດກຳແພງຊາຍຂອງພະມະຫາເຈດີ ກໍຍັງບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ, ເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາທັງໝົດນັ້ນບັນຈຸຢູ່ໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດນັ້ນໄດ້ແນວໃດ? ເລື່ອງທີ່ຄວນກ່າວໃນທີ່ນີ້ ພະໂບຮານາຈານທັງຫຼາຍກໍໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ.

නිග්‍රො ධපිට්ඨි තෙපිටක මහාසීවත්ථෙරො කිර රාජගෙහෙ නිසිදිත්වා රඤ්ඤො දසබල සීහනාදසුතතං කථෙන්තො ධාතුනිධානං වණ්ණෙත්වා සුත්තන්තං විනිවට්ටෙසි. රාජා ථෙරස්ස එවමාහ-අයං භන්තෙ ධාතුගබ්භා සමචතුරස්සො, එකෙකපස්සතො අසීති අසීති හත්ථප්පමාණෙ එත්තකානි පූජනීය භණ්ඩානි එත්ථ ට්ඨිතානීති කො සද්දහෙස්සතිති. ථෙරො ආහ. ඉණ්දසාලගුහාකිත්තකප්පමාණාති තයා සුතපුබ්බාති. රාජා ඛුද්දක මඤ්චකප්පමාණා භන්තෙති ආහ. තතො ථෙරො ආහ, මහාරාජ අම්හාකං සත්ථාරා සක්කසස සක්ක පඤ්හසුත්තන්තං කථනදිවසෙ ගුහාය කිත්තකා පරිසා ඔසටාති සුතපුබ්බාති. රාජා ද්වීසු භන්තෙ දෙවලොකෙසු දෙවතාති ආහ. එවං සන්තෙ තම්පි අසද්දහෙය්‍යං නු මහාරාජාති ථෙරෙන වුත්තෙ රාජා තං පන දෙවානං දෙවිද්ධියා අහොසි දෙවිද්ධි නාම අචින්තෙය්‍යා භන්තෙති ආහ.

ໄດ້ຍິນວ່າ ພະມະຫາສີວະເຖລະ ຜູ້ຊົງພະໄຕປິດົກ ອາໄສຢູ່ທີ່ນິໂຄຣທະປິດຖິ ເມື່ອປະທັບນັ່ງຢູ່ໃນພະລາຊະວັງ ສະແດງທຳເລື່ອງທະສະພະລະສີຫະນາດະສູດແກ່ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນ, ທ່ານໄດ້ພັນລະນາເຖິງການບັນຈຸພະທາດ ແລ້ວຈົບພະສູດລົງ. ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນໄດ້ກ່າວແກ່ພະເຖລະວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຫ້ອງບັນຈຸພະທາດນີ້ມີຮູບຈະຕຸລັດ ກວ້າງດ້ານລະ ໘໐ ສອກ, ໃຜຈະເຊື່ອວ່າເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາຫຼວງຫຼາຍປານນີ້ຈະບັນຈຸຢູ່ທີ່ນີ້ໄດ້?" ພະເຖລະກ່າວວ່າ: "ມະຫາບໍພິດເຄີຍໄດ້ຍິນມາບໍວ່າ ຖໍ້າອິນທະສາລະມີຂະໜາດເທົ່າໃດ?" ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນກາບທູນວ່າ: "ມີຂະໜາດເທົ່າຕຽງນ້ອຍໆ ເທົ່ານັ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ." ຈາກນັ້ນ ພະເຖລະກ່າວວ່າ: "ມະຫາລາດ, ມະຫາບໍພິດເຄີຍໄດ້ຍິນມາບໍວ່າ ໃນວັນທີ່ພະສາດສະດາຂອງພວກເຮົາສະແດງສັກກະປັນຫະສູດແກ່ພະອິນ, ມີບໍລິສັດເຂົ້າໄປຢູ່ໃນຖໍ້ານັ້ນຫຼາຍປານໃດ?" ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນກາບທູນວ່າ: "ມີເທວະດາຈາກສະຫວັນສອງຊັ້ນຟ້າ, ຂ້ານ້ອຍ." ພະເຖລະກ່າວວ່າ: "ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນ, ເລື່ອງນັ້ນກໍບໍ່ຄວນເຊື່ອຄືກັນບໍ, ມະຫາລາດ?" ເມື່ອພະເຖລະgກ່າວຢ່າງນີ້, ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຈຶ່ງກາບທູນວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ແຕ່ເລື່ອງນັ້ນເປັນໄປດ້ວຍລິດເດດຂອງເທວະດາ, ຂຶ້ນຊື່ວ່າລິດເດດຂອງເທວະດານັ້ນ ເປັນສິ່ງອະຈິນໄຕແທ້ໆ, ຂ້ານ້ອຍ."

තතො ථෙරො මහාරාජ තං එකායයෙව දෙවිද්ධියා අහොසි. ඉදං පන රඤ්ඤො රාජිද්ධියා දෙවානං දෙවිද්ධියා අරියානං අරියිද්ධියාති ඉමාහි තීහි ඉද්ධීහි ජාතන්ති අවොච. රාජා ථෙරස්ස වචනං සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා ථෙරං සෙතච්ඡත්තෙන පූජෙත්වා මත්ථකෙ ඡත්තං ධාරෙන්තො මහා විහාරං ආනෙත්වා පුන මහාචෙතියස්ස සත්තාහං ඡත්තං දත්වා ජාති සුමනපුප්ඵ පූජං අකාසීති. එතස්සත්ථස්ස සාධනත්ථමෙව අඤ්ඤානිපි බහූනි වත්ථූනි දස්සිතානි තානි කින්තෙහීති අම්හෙ උපෙක්ඛිතානි එත්ථ ච රාජා මහෙසක්ඛො මහානුභාවො පූරිතපාරමි කතාභිනීහාරොති තස්සවසෙන රාජිද්ධිවෙදිතබ්බා සක්කෙන ආණත්තෙන විස්සකම්මුනා දෙවපුත්තෙන ආදිතො පට්ඨාය ආවිසිත්වා කතත්තා තස්ස වසෙන දෙවිදධි වෙදිතබ්බා, කම්මාධිට්ඨායක ඉණ්දගුත්තත්ථෙරො ඛුද්දානුඛුද්දකං කම්මං අනුවිධායන්තො කාරෙසි න කෙවලංථෙරොයෙව, සබ්බෙපි අරියා අත්තනා අත්තනා කත්තබ්බ කිච්චෙසු උස්සුක්කමාපන්නායෙව අහෙසුන්ති ඉමාහි තීහි ඉද්ධීහි කතන්ති වෙදිතබ්බං.

ລຳດັບນັ້ນ ພະເຖລະໄດ້ກ່າວວ່າ “ມະຫາບໍພິດ ການທີ່ສິ່ງນັ້ນໄດ້ເປັນໄປຢ່າງດຽວກັນນັ້ນ ກໍດ້ວຍເທວິດທິ. ແຕ່ການທີ່ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນ ກໍດ້ວຍອິດທິລິດ ໓ ປະການ ຄື ຣາຊິດທິ, ເທວິດທິ ແລະ ອະລິຍິດທິ”. ພະລາຊາຊົງຮັບຄຳຂອງພະເຖລະວ່າ “ດີລະ” ແລ້ວ ບູຊາພະເຖລະດ້ວຍສະເຫວດຕະສັດ ຊົງຖືຈ້ອງກັ້ນໄວ້ເໜືອສີສະຂອງພະເຖລະ ນຳສະເດັດສູ່ມະຫາວິຫານ ແລ້ວຖວາຍຈ້ອງແກ່ມະຫາເຈດີອີກ ໗ ວັນ ແລະ ໄດ້ຊົງເຮັດການບູຊາດ້ວຍດອກມະລິ. ເພື່ອຈະສະແດງເນື້ອຄວາມນີ້ໃຫ້ຈະແຈ້ງ ຈຶ່ງມີເລື່ອງລາວອື່ນໆ ອີກຫຼາຍເລື່ອງທີ່ສະແດງໄວ້ ແຕ່ເລື່ອງເຫຼົ່ານັ້ນມີປະໂຫຍດຫຍັງ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງລະເວັ້ນເສຍ. ໃນເລື່ອງນີ້ ພະລາຊາຊົງເປັນຜູ້ມີສັກໃຫຍ່ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ຊົງບຳເພັນບາລະມີ ແລະ ຊົງຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາໄວ້ແລ້ວ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຶງຊາບວ່າເປັນ “ຣາຊິດທິ”. ການທີ່ທ້າວສັກກະຊົງບັນຊາໃຫ້ວິສະວະກຳເທວະບຸດມາເຂົ້າສິງແລ້ວເຮັດສິ່ງຕ່າງໆ ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນມາ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຶງຊາບວ່າເປັນ “ເທວິດທິ”. ພະອິນທະຄຸດຕະເຖລະ ຜູ້ເປັນນາຍງານ ໄດ້ຄວບຄຸມການເຮັດວຽກງານນ້ອຍໃຫຍ່ທັງປວງ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ພະເຖລະຮູບດຽວເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ພະອະລິຍະເຈົ້າທັງປວງຕ່າງກໍມີຄວາມຂະຫຍັນຂັນແຂງໃນກິດຈະກຳທີ່ຕົນເອງຕ້ອງເຮັດ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຶງຊາບວ່າເປັນສິ່ງທີ່ເຮັດຂຶ້ນດ້ວຍອິດທິລິດ ໓ ປະການນີ້.

වුත්තඤ්හෙතං මහාවංසො.

ສົມຈິງດັ່ງຄຳທີ່ກ່າວໄວ້ໃນຄຳພີມະຫາວົງວ່າ:

ඉණ්දගුත්ත මහාථෙරො-ඡළභිඤ්ඤො මහාමති,කම්මාධිට්ඨායකො එත්ථ-සබ්බං සංවිදහි ඉමං;

සබ්බං රාජිද්ධියා එතං දෙවතානඤ්ච ඉද්ධියා;

ඉද්ධියා අරියානඤ්ච-අසම්බාධා පතිට්ඨිත’’න්ති;

“ພະອິນທະຄຸດຕະມະຫາເຖລະ ຜູ້ໄດ້ອະພິນຍາ ໖ ມີປັນຍາຫຼາຍ ເປັນຜູ້ອຳນວຍການງານໃນການກໍ່ສ້າງນີ້ ໄດ້ຈັດແຈງທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງນີ້ໄວ້. ສິ່ງທັງປວງນີ້ ປະດິດສະຖານຢູ່ໄດ້ໂດຍປາສະຈາກອຸປະສັກ ກໍດ້ວຍຣາຊິດທິ ດ້ວຍເທວິດທິ ແລະ ດ້ວຍອະລິຍິດທິ” ດັ່ງນີ້.

ධාතුගබ්බ රූපවණ්ණනාකථා

ຄຳພັນລະນາລັກສະນະຂອງຫ້ອງບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ

23. එවං රාජා ධාතුගබ්භෙ කත්තබ්බ කම්මං නිට්ඨාපෙත්වා චාතුද්දසි දිවසෙ විහාරං ගන්ත්වා භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතෙසි, සන්නිපත්ති භික්ඛූ තිංස සහස්සානි අහෙසුං රාජා භික්ඛුසඞ්ඝං වන්දිත්වා එවමාහ. ධාතුගබ්භෙ මයා කත්තබ්බකම්මං නිට්ඨාපිතං, ස්වෙ ආසාළභිමුපොසථ දිවසෙ උත්තරසාළ්හ නක්ඛත්තෙන ධාතුනිධානං භවිස්සති ධාතුයො ජනාථ භන්තෙති භික්ඛුසඞ්ඝස්ස භාරං කත්වා නගරමෙවාගඤ්ජි.

໒໓. ເມື່ອພະລາຊາຊົງເຮັດວຽກງານທີ່ຄວນເຮັດໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດສຳເລັດລົງຢ່າງນີ້ແລ້ວ ໃນວັນ ໑໔ ຄ່ຳ ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ພະວິຫານ ແລ້ວຊົງໃຫ້ພິກຂຸສົງປະຊຸມກັນ ພິກຂຸທີ່ມາປະຊຸມກັນມີຈຳນວນ ໓໐,໐໐໐ ຮູບ. ພະລາຊາຊົງຂາບໄຫວ້ພິກຂຸສົງແລ້ວ ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ງານທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດໃນຫ້ອງບັນຈຸພະທາດນັ້ນ ສຳເລັດແລ້ວ ມື້ອື່ນນີ້ ເຊິ່ງເປັນວັນອຸໂປສົດເດືອນ ໘ ຈັກມີການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ດ້ວຍອຸດຕະຣາສາລະຫະນັກຂັດ ຂໍພະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງຊາບເລື່ອງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດເຖີດ” ຊົງມອບພາລະໃຫ້ແກ່ພິກຂຸສົງແລ້ວ ກໍສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນ.

අථ භික්ඛුසඞ්ඝො ධාතු ආහරණකං භික්ඛුං ගවෙසන්තො පූජා පරිවෙණ වාසිකං සොළස වස්සුද්දෙසිකං ඡළභිඤ්ඤං සොණුත්තරං නාම සාමණෙරං දිස්වා තං පක්කොසාපෙත්වා ආවුසො සොණුත්තර රාජා ධාතුගබ්භං නිට්ඨාපෙත්වා ධාතු ආභරණං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස භාරමකාසි. තස්මා තයා ධාතුයො ආහරිතබ්බාති ආහරාමි භන්තෙ ධාතුයො කුතො ලච්ඡාමීති පුච්ඡි තස්ස භික්ඛුසඞ්ඝො එවමාහ. ආවුසො සොණුත්තර තතාගතො මරණමඤ්චෙ නිපන්නො සක්කං දෙවරාජානං ආමන්තෙත්වා මය්හං අට්ඨදොණප්පමාණෙසු සාරීරික ධාතුසු එකං දොණං කොළියරාජුහි සක්කතං, අනාගතෙ තම්බපණ්ණි දීපෙ මහාචෙතියෙ පතිට්ඨහිස්සතීති ආහ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພິກຂຸສົງເມື່ອສະແຫວງຫາພິກຂຸຜູ້ຈະໄປນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາ ໄດ້ເຫັນສາມະເນນຊື່ວ່າ ໂສນຸດຕະຣະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນປູຊາບໍລິເວນ ມີອາຍຸ ໑໖ ປີ ຜູ້ໄດ້ອະພິນຍາ ໖ ຈຶ່ງໃຫ້ເອີ້ນສາມະເນນນັ້ນມາແລ້ວກ່າວວ່າ “ອາວຸໂສ ໂສນຸດຕະຣະ ພະລາຊາຊົງສ້າງຫ້ອງບັນຈຸພະທາດສຳເລັດແລ້ວ ໄດ້ຊົງມອບພາລະໃນການນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາໃຫ້ແກ່ພິກຂຸສົງ ເພາະສະນັ້ນ ທ່ານຄວນໄປນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາ”. ສາມະເນນຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳມາ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາຈາກໃສ?”. ພິກຂຸສົງຈຶ່ງກ່າວກັບສາມະເນນນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ອາວຸໂສ ໂສນຸດຕະຣະ ພະຕຖາຄົດເຈົ້າ ເມື່ອຊົງບັນທົມເໜືອຕຽງປໍຣິນິບພານ ໄດ້ມີພະດຳລັດກັບທ້າວສັກກະເທວະລາດວ່າ ‘ໃນບັນດາພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ໘ ທະນານຂອງເຮົາ ພະທາດ ໑ ທະນານ ທີ່ພວກໂກລິຍະລາດບູຊາແລ້ວ ໃນອະນາຄົດຈັກປະດິດສະຖານຢູ່ໃນມະຫາເຈດີ ໃນຕຳພະປັນນິທະວີບ’”.

අථ භගවති පරිනිබ්බුතෙ දොණ බ්‍රාහ්මණො ධාතුයො අට්ඨ කොට්ඨාසෙ කත්වා අට්ඨන්නං නගරවාසීනං අදාසි තෙ අත්තනො අත්තනො නගරෙ චෙතියං කාරෙත්වා පරිහරිංසු තෙසු රාමගාමෙ කොළියෙහි කතචෙතියෙ මහොඝෙන භින්නෙ ධාතුකරණ්ඩකො සමුද්දං පවිසිත්වා රතනවාලුකා පිට්ඨෙ ඡබ්බණ්ණරංසි සමාකිණ්ණො අට්ඨාසි.

ຄັ້ງເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດປໍຣິນິບພານແລ້ວ ໂທນະພຣາມໄດ້ແບ່ງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດອອກເປັນ ໘ ສ່ວນ ແລ້ວມອບໃຫ້ແກ່ຊາວເມືອງທັງ ໘ ພວກເຂົາຕ່າງກໍສ້າງສະຖູບໄວ້ໃນເມືອງຂອງຕົນໆ ແລ້ວເຮັດການບູຊາ. ໃນບັນດາສະຖູບເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອສະຖູບທີ່ພວກໂກລິຍະສ້າງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາມະຄາມ ຖືກກະແສນ້ຳໃຫຍ່ພັດພັງທະລາຍລົງ ໂກດບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໄດ້ໄຫຼລົງສູ່ມະຫາສະໝຸດ ແລ້ວປະດິດສະຖານຢູ່ເໜືອພື້ນຊາຍແກ້ວ ມີພະສັດພັນນະຣັງສີແຜ່ຊ່ານອອກໄປ.

නාගා දිස්වා මඤ්ජෙරික නාග භවනං ගන්ත්වා මහාකාළ නාග රඤ්ඤො ආරොචෙසුං සො දසකොටි නාග සහස්ස පරිවුතො ආගන්ත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා සුවණ්ණ-පවාළ-මිණි-රජතධජෙ උස්සාපෙත්වා පඤ්චඞ්ගික තුරිය පග්ගහීත නානාවිධ නාග නාටකානං මජ්ඣහතො ධාකුකරණ්ඩං මණිචඞ්ගොටකෙ ඨපෙත්වා සීසෙනාදාය මහාසක්කාර සම්මානං කරොන්තො නාගභවනං නෙත්වා ඡන්නවුති කොටිධනෙ පූජෙත්වා සබ්බරතනෙහි චෙතියඤ්ච චෙතියඝරඤ්ච මාපෙත්වා ධාතුයො පරිහරති. මහාකස්සපත්ථෙරො අජාතසත්තුනො ධාතුනිධානං කරොන්තො රාමගාමෙ ධාතුයො ඨපෙත්වා සෙස ධාතුයො ආහරිත්වා අදාසි රාජා රාමගාමෙ ධාතුයො කස්මා නාහටාති පුච්ඡි.

ພວກພະຍານາກເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງໄປສູ່ມັນເຊຣິກະນາກພิພົບ ແລ້ວກາບທູນແກ່ພະຍາມະຫາກາລະນາກຣາດ. ພະຍານາກນັ້ນມີນາກ ໑໐ ໂກດເປັນບໍລິວານ ແຫ່ແຫນມາບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ຍົກທຸງຄຳ ທຸງປະດັບປະກາລັງ ທຸງແກ້ວມະນີ ແລະທຸງເງິນ ໄດ້ອັນເຊີນໂກດພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ວາງໄວ້ໃນຕະຫຼົບແກ້ວມະນີ ທູນໄວ້ເໜືອສີສະ ທຳການສັກກາລະບູຊາຢ່າງມະໂຫລານ ທ່າມກາງການປະໂຄມດົນຕີ ໕ ປະການ ແລະການຟ້ອນລຳຂອງນາງນາກທັງຫຼາຍ ນຳໄປສູ່ພິພົບນາກ ແລ້ວບູຊາດ້ວຍຊັບ ໙໖ ໂກດ ທັງສ້າງພະເຈດີ ແລະເຮືອນເຈດີດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໄວ້. ພະມະຫາກັດສະປະເຖລະ ເມື່ອຈະເຮັດການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ຖວາຍແກ່ພະຍາອະຊາດຕະສັດຕູ ໄດ້ເວັ້ນພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ທີ່ເມືອງຣາມະຄາມໄວ້ ແລ້ວນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດສ່ວນທີ່ເຫຼືອມາຖວາຍ. ພະຍາອະຊາດຕະສັດຕູຊົງຖາມວ່າ “ເພາະເຫດໃດ ຈຶ່ງບໍ່ນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ທີ່ເມືອງຣາມະຄາມມາ?”.

ථෙරො මහාරාජ තාසං අන්තරායො නත්ථි අනාගතෙ තම්බපණ්ණිදීපෙ මහාචෙතියෙ පතිට්ඨහිස්සන්තීති ආහ. අසොකො ධම්මරාජාපි ධාතුනිධානං උග්ඝාටෙත්වා ඔලොකෙන්තො අට්ඨමං ධාතුදොණං අදිස්වා අපරං ධාතුං දොණං කත්ථ භන්තෙති පුච්ඡි මහාරාජ තං කොළියෙහි ගඞ්ගාතීරෙ කත චෙතියෙ පතිට්ඨිතං, මහොඝෙන චෙතියෙ භින්නෙ මහාසමුද්දං පාවිසි.

ພະເຖລະຖວາຍພະພອນວ່າ “ມະຫາບໍພິດ ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນ ຈະບໍ່ມີອັນຕະລາຍໃດໆ ໃນອະນາຄົດຈັກປະດິດສະຖານຢູ່ໃນມະຫາເຈດີ ໃນຕຳພະປັນນິທະວີບ”. ແມ່ນແຕ່ພະຍາສີທຳມາໂສກະລາດ ເມື່ອຊົງເປີດບ່ອນບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດອອກເບິ່ງ ແລ້ວບໍ່ເຫັນພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດສ່ວນທີ ໘ ຈຶ່ງຊົງຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດອີກ ໑ ທະນານນັ້ນ ຢູ່ໃສ?”. ພະຂີນາສົບທັງຫຼາຍຖວາຍພະພອນວ່າ “ມະຫາບໍພິດ ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດນັ້ນ ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນເຈດີ ທີ່ພວກໂກລິຍະສ້າງໄວ້ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເມື່ອເຈດີນັ້ນຖືກກະແສນ້ຳໃຫຍ່ພັດພັງທະລາຍລົງ ກໍໄດ້ໄຫຼເຂົ້າສູ່ມະຫາສະໝຸດ.

තං නාගා දිස්වා අත්තනො නාගභවනං නෙත්වා පරිහරන්තීති ඛීණාසවා ආහංසු රාජා නාගභවනං නාම මම ආණාපවත්තනට්ඨානං, තම්පි ආහරාමි භන්තෙති ආහ. මහාරාජ තා ධාතුයො අනාගතෙ තම්බපණ්ණිදීපෙ මහාචෙතියෙ පතිට්ඨහිස්සන්තිති නිවාරෙසුං. තස්මා ත්වං මඤ්ඡෙරික නාග භවනං ගන්ත්වා තං පවත්තිං නාග රඤ්ඤො නිවෙදෙත්වා ධාතුයො ආහර, ස්වෙ ධාතු නිධානං භවිස්සතීති. සොණුත්තරො සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා අත්තනො පරිවෙණං අගමාසි.

ພວກພະຍານາກເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງນຳໄປສູ່ພິພົບນາກຂອງຕົນແລ້ວບູຊາຮັກສາໄວ້”. ພະລາຊາຊົງກ່າວວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂຶ້ນຊື່ວ່າພิພົບນາກ ກໍເປັນສະຖານທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດນັ້ນມາເອງ”. ພະຂີນາສົບທັງຫຼາຍຊົງຫ້າມວ່າ “ມະຫາບໍພິດ ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກປະດິດສະຖານຢູ່ໃນມະຫາເຈດີ ໃນຕຳພະປັນນິທະວີບ ໃນອະນາຄົດ”. ເພາະສະນັ້ນ ທ່ານຈົ່ງໄປສູ່ມັນເຊຣິກະນາກພິພົບ ແລ້ວແຈ້ງເລື່ອງລາວນັ້ນແກ່ພະຍານາກ ແລ້ວນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາ ມື້ອື່ນນີ້ຈັກມີການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ”. ສາມະເນນໂສນຸດຕະຣະຮັບຄຳວ່າ “ດີລະ” ແລ້ວ ກໍກັບຄືນສູ່ບໍລິເວນກຸຕິຂອງຕົນ.

රාජාපි නගරං අන්ත්වා නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි- ස්වෙ ධාතුනිධානං භවිස්සති නාගරා අත්තනො අත්තනො විභවානුරූපෙන අලඞ්කරිත්වා ගණ්ධමාලාදීනි ගහෙත්වා මහාචෙතියඞ්ගණං ඔතරන්තුති. සක්කොපි විස්සකම්මං ආණාපෙසි-ස්වෙ මහාචෙතියෙ ධාතුනිධානං භවිස්සති. සකල තම්පපණ්ණිදීපං අලඞ්කරොහීති. සො පුනදිවසෙ එකූනයොජනසතිකං තම්බපණ්ණිදීපං කසීණමණ්ඩලං විය සමං කත්වා රජතපට්ටසදිසං වාලුකාකිණ්ණංපඤ්චවණ්ණපුප්ඵසමාකූලං කත්වා සමන්තතො පුණ්ණඝටපන්තියො ඨපාපෙත්වා සාණීහි පරික්ඛිපිත්වා උපරි චෙලවිතානං බණ්ධිත්වා පථවිතලෙ ථලපදුමානි ආකාසෙ ඔලම්බක පදුමානි දස්සෙත්වා අලඞ්කත දෙවසභං විය සජ්ජෙසි. මහාසමුද්දඤ්ච සන්නිසින්නං පඤ්චවිධ පදුමසඤ්චන්නං අකාසි.

ຝ່າຍພະລາຊາ ເມື່ອສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນແລ້ວ ກໍຊົງໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວທົ່ວເມືອງວ່າ “ມື້ອື່ນນີ້ ຈັກມີການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ຂໍໃຫ້ຊາວເມືອງທັງຫຼາຍຈົ່ງຕົບແຕ່ງຮ່າງກາຍຕາມກຳລັງຊັບຂອງຕົນ ແລ້ວຖືເອົາຂອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ລົງສູ່ລານມະຫາເຈດີເຖີດ”. ແມ່ນແຕ່ທ້າວສັກກະກໍຊົງບັນຊາແກ່ວິສະວະກຳເທວະບຸດວ່າ “ມື້ອື່ນນີ້ ຈັກມີການບັນຈຸພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໃນມະຫາເຈດີ ທ່ານຈົ່ງຕົບແຕ່ງຕຳພະປັນນິທະວີບທັງໝົດເຖີດ”. ໃນວັນຕໍ່ມາ ວິສະວະກຳເທວະບຸດນັ້ນ ໄດ້ເຮັດຕຳພະປັນນິທະວີບ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ ໙໙ ໂຍດ ໃຫ້ຮາບພຽງສະເໝີກັນ ຄືກັບວົງກະສິນ ເຮັດໃຫ້ດາດດາດ້ວຍຊາຍຂາວຄືກັບແຜ່ນເງິນ ເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ ໕ ສີ ໃຫ້ຕັ້ງແຖວໝໍ້ຄຳທີ່ເຕັມດ້ວຍນ້ຳໄວ້ໂດຍຮອບ ກັ້ນດ້ວຍມ່ານ ດ້ານເທິງຂຶ້ນເພດານຜ້າ ໃຫ້ມີດອກບົວບົກປາກົດຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ແລະມີດອກບົວຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາຈາກທ້ອງຟ້າ ຕົບແຕ່ງໃຫ້ງົດງາມຄືກັບເທວະສະພາ ທີ່ໄດ້ຮັບການຕົບແຕ່ງແລ້ວ. ແລະໄດ້ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະໝຸດທີ່ສະຫງົບນິ້ງ ເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວ ໕ ຊະນິດ.

ධාතු ආනුභාවෙන සකල චක්කවාළං ගබ්භොක්කමනාභිසම්බොධිකාලාදිසු විය සජ්ජිතං අහොසි නාගරාප නගර වීථියො සම්මජ්ජිත්වා මුත්තාඵල සදිසං වාලුකං ඔකිරිත්වා ලාජපඤ්චමක පුප්ඵානි සමොකිරිත්වා නානාවිරාග ධජපටාකායො උස්සාපෙත්වා සුවණ්ණඝට කදලිතොරණ මාලගඝිකාදීහි අලඞ්කරිත්වා නගරං සජ්ජෙසු. රාජා නගරස්ස චතුසු ද්වාරෙසු අනාථානං මනුස්සානං පරිභොත්ථාය නානාප්පකාර ඛාදනීය භොජනීය ගණ්ධමාල වත්ථාභරණ පඤ්චවිධි මුධවාස සහිත තාම්බුලානි ච ඨපාපෙසි.

ດ້ວຍອານຸພາບຂອງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດ ທົ່ວທັງຈັກກະວານຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຕົບແຕ່ງ ປະດັບປະດາ ຄືກັບໃນສະໄໝທີ່ພະໂພທິສັດສະເດັດລົງສູ່ພະຄັນ ແລະສະໄໝຕັດສະຮູ້ເປັນຕົ້ນ. ຝ່າຍຊາວເມືອງກໍໄດ້ປັດກວາດຖະໜົນຫົນທາງໃນເມືອງ ໂຮຍຊາຍຂາວທີ່ງົດງາມຄືກັບເມັດໄຂ່ມຸກ ໂຮຍດອກໄມ້ມີເຂົ້າຕອກເປັນທີ ໕ ຍົກທຸງທິວແລະແຜ່ນຜ້າສີຕ່າງໆ ຕົບແຕ່ງເມືອງດ້ວຍໝໍ້ຄຳ ຊຸ້ມປະຕູກ້ວຍ ແລະພວງດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ. ພະລາຊາຊົງໃຫ້ຕັ້ງອາຫານຄາວຫວານຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ຂອງຫອມ ດອກໄມ້ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ເຄື່ອງປະດັບ ແລະໝາກພູທີ່ປະສົມດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ ໕ ປະການ ໄວ້ທີ່ປະຕູທັງ ໔ ດ້ານຂອງພະນະຄອນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄົນອານາຖາທັງຫຼາຍ.

අථ රාජා සබ්බාභරණ විභූසිතො කුමුද පන්නවණ්ණ චතුසිණ්ධවයුත්ත රථවරමාරුය්හ අලඞ්කතං කණ්ඩුලං හත්ථිං පුරතො කත්වා සුවණ්ණචඞ්ගොටකං සීසෙ කත්වා සෙතච්ඡත්තස්ස හෙට්ඨා අට්ඨාසි. තස්මිං ඛණෙ සක්කං දෙවරාජානං දෙවච්ඡරා විය නානාභරණවිභූසිතා දෙවකඤ්ඤුපමා අනෙක සහස්ස නාටකිත්ථියො චෙව දසමහායොධා ච චතුරඞ්ගිනී සෙනා ච රාජානං පරිවාරෙසුං.

ລຳດັບນັ້ນ ພະລາຊາຊົງປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການທັງປວງ ສະເດັດຂຶ້ນຊົງລາຊະຣົດຄັນປະເສີດ ທີ່ທຽມດ້ວຍມ້າສິນທົບ ໔ ໂຕ ມີສີຂາວຄືກັບດອກບົວຂາວ ຊົງໃຫ້ຊ້າງກັນທຸລະທີ່ຕົບແຕ່ງແລ້ວເດີນໄປທາງໜ້າ ຊົງອັນເຊີນຕະຫຼົບຄຳໄວ້ເໜືອສີສະ ປະທັບຢືນຢູ່ພາຍໃຕ້ສະເຫວດຕະສັດ. ໃນຂະນະນັ້ນ ນາງສະໜົມນັກຟ້ອນຫຼາຍພັນນາງ ຜູ້ປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ ປຽບເໝືອນນາງອັກສອນສະຫວັນ ທີ່ແວດລ້ອມທ້າວສັກກະເທວະລາດ ທັງທະຫານເອກ ໑໐ ນາຍ ແລະກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າ ຕ່າງກໍແວດລ້ອມພະລາຊາ.

තථා අට්ඨුත්තර සහස්ස ඉත්ථියො ච පුණ්ණඝටෙ ගරහත්වා පරිවාරෙසුං. අට්ඨුත්තර සහස්ස අට්ඨුත්තර සරස්සප්පමාණෙයෙව පුරිසා චෙව ඉත්ථියො ච පුප්ඵසමුග්ගානි දණ්ඩදීපිකා නානාවණ්ණ ධජෙ ච ගහෙත්වා පරිවාරෙසුං. එවං රාජා මහන්තෙන රාජානුභාවෙන නණ්දනවනං නික්ඛන්ත දෙවරාජා විය නික්ඛමි. තදා නානාවිධ තුරිය ඝොසෙහි චෙව හත්ථස්ස රථ සද්දෙහි ච මහාපථවිභිජ්ජනාකාරප්පත්තා විය අහොසි.

ທັງຍັງມີສະຕີ ໑,໐໘໘ ນາງ ອຸ້ມໝໍ້ຄຳທີ່ເຕັມດ້ວຍນ້ຳແວດລ້ອມຢູ່. ມີບຸລຸດ ແລະສະຕີ ຢ່າງລະ ໑,໐໘໘ ຄົນ ຖືອົບດອກໄມ້ ໄຕ້ໄຟດອກໄມ້ ແລະທຸງສີຕ່າງໆ ແວດລ້ອມຢູ່. ພະລາຊາສະເດັດອອກໄປດ້ວຍພະລາຊາອານຸພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ປຽບເໝືອນທ້າວສັກກະເທວະລາດ ສະເດັດອອກຈາກສວນນັນທະວັນ. ໃນເວລານັ້ນ ດ້ວຍສຽງປະໂຄມດົນຕີຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລະສຽງຊ້າງ ສຽງລົດ ຜືນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຈຶ່ງປຽບເໝືອນຈະສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວແຕກທະລາຍລົງ.

තස්මිං ඛණෙ සොණුත්තරො අත්තනො පරිවෙණෙයෙව නිසින්නො තුරිය ඝොසෙන රඤ්ඤො නික්ඛන්තභාවං ඤත්වා අභිඤ්ඤාපාදකං චතුත්ථජ්ඣානං සමාපජ්ජිත්වා අධිට්ඨයා පථවියං නිමුජ්ජිත්වා මඤ්ජෙරික නාගභවනෙ මහාකාළානාගරඤ්ඤො පුරතො පාතුරහොසි. නාගරාජා සොණුත්තරං දිස්වා උට්ඨායාසනා අභිවාදෙත්වා ගණ්ධොදකෙන පාදෙ ධොවිත්වා වණ්ණ ගණ්ධ සම්පන්න කුසුමෙහි පූජෙත්වා එකාමන්තං නිසීදිත්වා කුතො ආගතත්ථ භන්තෙති පුච්ඡි තම්බපණ්ණි දීපතො ආගතම්හාහි වුත්තෙ කිමත්ථායාති පුච්ඡි.

ໃນຂະນະນັ້ນ ສາມະເນນໂສນຸດຕະຣະນັ່ງຢູ່ໃນບໍລິເວນກຸຕິຂອງຕົນ ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງປະໂຄມດົນຕີ ກໍຊາບວ່າພະລາຊາສະເດັດອອກມາແລ້ວ ຈຶ່ງເຂົ້າຈະຕຸດຖະຊານ ອັນເປັນບາດຖານແຫ່ງອະພິນຍາ ແລ້ວອະທິຖານດຳດິນລົງໄປ ໄປປາກົດຕົວຢູ່ຕໍ່ໜ້າພະຍາມະຫາກາລະນាកຣາດ ໃນມັນເຊຣິກະນາກພິພົບ. ພະຍານາກເຫັນສາມະເນນໂສນຸດຕະຣະແລ້ວ ກໍລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຂາບໄຫວ້ ແລ້ວລ້າງຕີນດ້ວຍນ້ຳຫອມ ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ສົມບູນດ້ວຍສີແລະກິ່ນຫອມ ນັ່ງຢູ່ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ ແລ້ວຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານມາຈາກໃສ?”. ເມື່ອສາມະເນນຕອບວ່າ “ມາຈາກຕຳພະປັນນິທະວີບ” ຈຶ່ງຖາມວ່າ “ມາເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ?”.

මහාරාජ තම්බපණ්ණිදීපෙ දුට්ඨගාමණි අභය මහාරාජා මහා චෙතියං කාරෙන්තො ධාතුයො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස භාරමකාසි. මහාවිහාරෙ තිංසමත්තානි භික්ඛුසහස්සානි සන්නිපතිත්වා මහාථූපත්ථාය ඨපිතධාතුයො මහාකාළ නාග රඤ්ඤො සන්තිකෙ ඨිතා, තස්ස තං පවත්තිං කථෙත්වා ධාතුයො ආහරාති මං පෙසෙසුං, තස්මා ඉධාගතොම්හීති ආහ.

ສາມະເນນກ່າວວ່າ “ມະຫາບໍພິດ ໃນຕຳພະປັນນິທະວີບ ພະຍາທຸດທະຄາມະນີອະໄພ ຜູ້ເປັນມະຫາລາຊາ ເມື່ອຊົງສ້າງມະຫາເຈດີ ໄດ້ຊົງມອບພາລະເລື່ອງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໃຫ້ແກ່ພິກຂຸສົງ. ພິກຂຸສົງປະມານ ໓໐,໐໐໐ ຮູບ ໄດ້ປະຊຸມກັນໃນມະຫາວິຫານ ແລ້ວສົ່ງຂ້າພະເຈົ້າມາໂດຍກ່າວວ່າ ‘ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດທີ່ເກັບຮັກສາໄວ້ເພື່ອມະຫາສະຖູບນັ້ນ ປະດິດສະຖານຢູ່ກັບພະຍາມະຫາກາລະນາກຣາດ ທ່ານຈົ່ງໄປບອກເລື່ອງລາວນັ້ນແກ່ພະຍານາກ ແລ້ວນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດມາ’ ເພາະສະນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາທີ່ນີ້”.

තං සුත්වා නාගරාජා පබ්බතෙන විය අජ්ඣොත්ථටො මහන්තෙන මදාමනස්සෙන අභිභූතො එවං චින්තෙසි මයං පන ඉමා ධාතුයො පූජෙත්වා අපායතො මුඤ්චිත්වා සග්ගෙ නිබ්බත්තිස්සමාති අමඤ්ඤිම්හ. අයං පන භික්ඛු මහිද්ධිකො මහානුභාවො, සචෙ ඉමා ධාතුයො ඉමස්මිං ඨානෙ ඨිතො භවෙය්‍යුං, අම්හෙ අභිභවිත්වාපි ගණ්හිතුං සක්කුණෙය්‍ය. ධාතුයො අපනෙතුං වට්ටතීති චින්තෙත්වා පරිසං ඔලොකෙන්තො පරිස පරියන්තෙ ඨිතං වාසුලදත්තං නාම අත්තනො භාගිනෙය්‍යං දිස්වා තස්ස සඤ්ඤමදාසි සො මාතුලස්ස අධිප්පායං ඤත්වා චෙතියඝරං ගන්ත්වා ධාතුකරණ්ඩකං ආදාය ගිලිත්වා සිනෙරුපබ්බත පාදමූලං ගන්ත්වා-

ເມື່ອພະຍານາກໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນແລ້ວ ກໍຮູ້ສຶກຄືກັບຖືກພູເຂົາທັບໄວ້ ຖືກຄວາມໂທມະນັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຄອບງຳ ຈຶ່ງຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ “ພວກຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ຈະບູຊາພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດເຫຼົ່ານີ້ ເພື່ອໃຫ້ພົ້ນຈາກອະບາຍພູມ ແລ້ວໄປເກີດໃນສະຫວັນ. ແຕ່ພິກຂຸຮູບນີ້ມີອິດທິລິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ຫາກພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດເຫຼົ່ານີ້ຍັງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ທ່ານກໍຄົງຈະຂົ່ມເຫັງພວກຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວເອົາໄປຈົນໄດ້. ການນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໄປເສຍບ່ອນອື່ນຈຶ່ງເປັນການສົມຄວນ” ຄິດດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຫຼຽວເບິ່ງບໍລິວານ ໄດ້ເຫັນຫຼານຊາຍຂອງຕົນຊື່ວ່າ ວາສຸລະທັດຕະ ຢືນຢູ່ທີ່ປາຍແຖວບໍລິວານ ຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງສັນຍານໃຫ້. ຫຼານຊາຍນັ້ນຮູ້ຄວາມປະສົງຂອງລຸງແລ້ວ ຈຶ່ງໄປສູ່ເຮືອນເຈດີ ຖືເອົາໂກດພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດກືນລົງໄປ ແລ້ວໄປສູ່ເຊີງເຂົາສิເນຣຸ-

යොජනසතාමාවට්ටං දීඝං තිසත යොජනං,ඵණානෙකසහස්සානි-මාපිසිත්වා මහිද්ධිකො,සිනෙරු පාදමූලම්හි-ධුමායන්තො ච පජ්ජලං,ආභුජිත්වාන සො භොගෙ-නිපජ්ජි වාලුකාතලෙ;

“ນາກຜູ້ມີອິດທິລິດຫຼາຍນັ້ນ ໄດ້ເນລະມິດຕົນໃຫ້ມີຂະໜາດໃຫຍ່ອ້ອມຮອບໄດ້ ໑໐໐ ໂຍດ ຍາວ ໓໐໐ ໂຍດ ມີພັງພານຫຼາຍພັນພັງພານ ພົ່ນຄວັນແລະປ່ອຍໄຟຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ທີ່ເຊີງເຂົາສິເນຣຸ ຂົດຂະໜົງນອນຢູ່ເໜືອພື້ນຊາຍ;”

‘‘අනෙකානි සහස්සානි-අත්තනා සදිසෙ අහි,මාපයිත්වා සයාපෙසි-සමන්තා පරිවාරිතෙ,බහූ දෙවා ච නාගා ච-ඔසරිංසු තහිං තදා,යුද්ධං උභින්නං නාගානං-සස්සිස්සාම මයං ඉති;

’’

“ທັງໄດ້ເນລະມິດຕົວງູທີ່ຄ້າຍຄືກັບຕົນເອງຫຼາຍພັນຕົວ ໃຫ້ນອນແວດລ້ອມຢູ່ໂດຍຮອບ. ໃນເວລານັ້ນ ເທວະດາແລະນາກເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຕ່າງກໍພາກັນມາຊຸມນຸມກັນຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ດ້ວຍຄິດວ່າ ‘ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈັກເບິ່ງການຕໍ່ສູ້ຂອງນາກທັງສອງ’;”

තතො නාගරාජා භාගිනෙය්‍යෙන ධාතුයො අපනීතභාවං ඤත්වා එවමාහ- මම සන්තිකෙ ධාතුයො නත්ථි, තුම්හෙ ඉධ පපඤ්ච අකත්වා සීඝං ගන්ත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස තං පවත්තිං ආරොචෙථ භික්ඛුසඞ්ඝො අඤ්ඤතො ධාතුං පරියෙසිස්සතීති සාමණෙරො ආදිතෙ පට්ඨාය ධාතු ආගමනං වත්වා ධාතුයො තව සන්තිකෙයෙව, පපඤ්චං අකත්වා දෙහීති චොදෙසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພະຍານາກເມື່ອຮູ້ວ່າຫຼານຊາຍນຳພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໄປແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ “ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດບໍ່ໄດ້ຢູ່ກັບຂ້າພະເຈົ້າ ທ່ານຢ່າໄດ້ຊັກຊ້າຢູ່ທີ່ນີ້ເລີຍ ຈົ່ງຮີບໄປບອກເລື່ອງລາວນັ້ນແກ່ພິກຂຸສົງເຖີດ ພິກຂຸສົງຈັກໄດ້ສະແຫວງຫາພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດຈາກບ່ອນອື່ນ”. ສາມະເນນໄດ້ກ່າວເຖິງການມາຂອງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ ແລ້ວຕັກເຕືອນວ່າ “ພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດກໍຢູ່ກັບທ່ານນັ້ນເອງ ຢ່າໄດ້ຊັກຊ້າເລີຍ ຈົ່ງມອບໃຫ້ເຖີດ”.

තතො නාගරාජා සාමණෙරෙන මූලම්හි ගහිතභාවං ඤත්වා යෙන කෙනචි පරියායෙන ධාතුයො අදත්වාව පෙසිතුං වට්ටතීති චින්තෙත්වා සාමණෙරං ධාතුඝරං නෙත්වා චෙතියඤ්ච චෙතියඝරඤ්ච දස්සෙසි. තං පන චෙතියඤ්ච චෙතියඝරඤ්ච සබ්බරතනමයමෙව අහොසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພະຍານາກເມື່ອຮູ້ວ່າສາມະເນນຮູ້ເລື່ອງລາວທັງໝົດແລ້ວ ຈຶ່ງຄິດວ່າ “ການສົ່ງສາມະເນນນີ້ກັບໄປ ໂດຍບໍ່ມອບພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດໃຫ້ ດ້ວຍອຸບາຍຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ຈຶ່ງເປັນການສົມຄວນ” ຈຶ່ງນຳສາມະເນນໄປສູ່ຫ້ອງບັນຈຸພະທາດ ແລ້ວສະແດງພະເຈດີ ແລະເຮືອນເຈດີໃຫ້ເບິ່ງ. ກໍພະເຈດີ ແລະເຮືອນເຈດີນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງ.

වුත්තඤ්හෙතං මහාවංසෙ

ສົມຈິງດັ່ງຄຳທີ່ກ່າວໄວ້ໃນຄຳພີມະຫາວົງວ່າ:

‘‘අනෙකධා අනෙකෙහි රතනෙහි සුසඞ්ඛතං,චෙතියං චෙතියඝරං-පස්ස භික්ඛු සුනිම්මිත’’න්ති;

“ທ່ານຈົ່ງເບິ່ງພະເຈດີ ແລະເຮືອນເຈດີ ທີ່ຕົບແຕ່ງຢ່າງງົດງາມ ດ້ວຍລັດຕະນະຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ຢ່າງປານີດເຖີດ ພິກຂຸ” ດັ່ງນີ້.

දස්සෙත්වා ච පන චෙතියඝරතො ඔරුය්හ අද්ධචණ්දකපාසාණෙ පවාළපදුමම්හි ඨත්වා ඉමස්ස චෙතියස්ස චෙතියඝරස්ස ච අග්ඝං කරොහි භන්තෙති ආහ සාමණෙරො න සක්කොම මහාරාජ අග්ඝං කාතුං, සකලෙපි තම්භපණ්ණිදීපෙ රතනානි ඉමං අද්ධචණ්දක පාසාණං නාග්ඝතීති ආහ.

ເມື່ອສະແດງແລ້ວ ຈຶ່ງລົງຈາກເຮືອນເຈດີ ໄປຢືນຢູ່ເທິງດອກບົວປະກາລັງ ທີ່ແຜ່ນຫີນເຄິ່ງວົງເດືອນ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍທ່ານຈົ່ງຕີລາຄາຂອງພະເຈດີ ແລະເຮືອນເຈດີນີ້ເຖີດ'. ສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສາມາດຈະຕີລາຄາໄດ້ເລີຍ, ເຖິງແມ່ນວ່າແກ້ວແຫວນເງິນຄຳທັງໝົດໃນເກາະຕຳພະປັນນິ ກໍຍັງບໍ່ມີຄ່າເທົ່າກັບແຜ່ນຫີນເຄິ່ງວົງເດືອນນີ້'.

නාගරාජා එවං සන්තෙ මහාසක්කාරට්ඨානතො අප්පසක්කාරට්ඨානං ධාතූනං නයනං අයුත්තං නනු භික්ඛූති ආහ. සාමණෙරො එවමාහමහාරාජ බුද්ධා නාම ධම්මගරුකා, න ආමිස ගරුකං, තුම්හෙසු චක්කවාළප්පමාණං රතනඝරං මාපෙත්වා සබ්බරතනස්ස පූරෙත්වා ධාතුයො පරිහරන්තෙසුපි එකනාගොපි ධම්මාභිසමයං කාතුං සමත්ථො නාම නත්ථි යස්මා-

ພະຍານາກກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ພິກຂຸ ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ການນຳພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຈາກສະຖານທີ່ທີ່ມີການສັກກາລະບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ໄປສູ່ສະຖານທີ່ທີ່ມີການສັກກາລະບູຊາອັນນ້ອຍນິດ ນັ້ນບໍ່ຄວນເລີຍແມ່ນບໍ?'. ສາມະເນນກ່າວຕອບວ່າ 'ມະຫາຣາດ ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງໜັກໃນທຳ ບໍ່ໄດ້ຊົງໜັກໃນອາມິດ, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກທ່ານຈະເນລະມິດເຮືອນແກ້ວອັນມີປະມານເທົ່າກັບຈັກກະວານ ເຕັມໄປດ້ວຍລັດຕະນະທັງປວງ ແລ້ວບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍ, ແຕ່ກໍບໍ່ມີພະຍານາກແມ່ນແຕ່ຕົນດຽວທີ່ຈະສາມາດບັນລຸທຳໄດ້ ເພາະເຫດໃດ? —'

‘‘සච්චාභිසමයො නාග-තුම්හාකම්පි න විජ්ජති. සච්චාභිසමයට්ඨානං-නෙතුං යුත්තඤ්හි ධාතුයො. සංසාරදුක්ඛමොක්ඛාය-උප්පජ්ජන්ත තථාගතා, බුද්ධස්ස වෙත්ථාදීප්පායො-තෙන නෙස්සාමි ධාතුයො. ධාතුනිධානං අජ්ජෙව-සො හි රාජා කරිස්සති.

“ດູກ່ອນນາກ, ການຕັດສະຮູ້ອະລິຍະສັດຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພວກທ່ານ. ການນຳພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນເປັນທີ່ບັນລຸອະລິຍະສັດ ຈຶ່ງເປັນການສົມຄວນ. ພະຕາຖາຄົດທັງຫຼາຍຊົງອຸບັດຂຶ້ນມາ ເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກໃນສັງສາຣະວັດ, ອາຕະມາຮູ້ເຖິງພະປະສົງຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ເພາະເຫດນັ້ນ ອາຕະມາຈຶ່ງຈະນຳພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍໄປ. ເພາະວ່າໃນມື້ນີ້ເອງ ພະລາຊາພະອົງນັ້ນຈຶ່ງຈະຊົງກະທຳການບັນຈຸພະສາຣີຣິກະທາດ.”

තස්මා පපඤ්චමකරිත්වා-ලහුං මෙ දෙහි ධාතුයෙ’’ති-ආහ. එවං වුත්තෙ නාගරාජා අප්පටිහානො යුත්වා අත්තනො භාගිනෙය්‍යෙන ධාතුයො ගොපිතොති මඤ්ඤමානො එවමාහ. තුම්හෙ භන්තෙ චෙතියෙ ධාතූනං අත්ථිභාවං වා නත්ථිභාවං වා අජානන්තා දෙහි දෙහීති වදථ. අහං නත්ථීති වදාමි. සචෙ පස්සථ ගහෙත්වා ගච්ඡථාති. ගණ්හාමි මහාරාජාති, ගණ්හ භික්ඛූති. ගණ්හාමි මහාරාජාති, ගණ්හ භික්ඛූති තික්ඛත්තුං පටිඤ්ඤං ගහෙත්වා.

ເພາະສະນັ້ນ ທ່ານຢ່າໄດ້ເນັ່ນນານເລີຍ ຈົ່ງຮີບມອບພະສາຣີຣິກະທາດໃຫ້ແກ່ອາຕະມາໂດຍໄວເຖີດ'. ເມື່ອສາມະເນນກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພະຍານາກບໍ່ມີທາງຫຼີກລ່ຽງໄດ້ ແຕ່ຄິດວ່າພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຖືກປົກປັກຮັກສາໄວ້ໂດຍຫຼານຊາຍຂອງຕົນ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພວກທ່ານບໍ່ຮູ້ວ່າພະສາຣີຣິກະທາດມີຢູ່ ຫຼື ບໍ່ມີຢູ່ໃນເຈດີ ແຕ່ກໍຍັງກ່າວວ່າ ຈົ່ງໃຫ້ ຈົ່ງໃຫ້. ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າກ່າວວ່າ ບໍ່ມີ. ຖ້າພວກທ່ານເຫັນ ກໍຈົ່ງຖືເອົາໄປເຖີດ'. ສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ອາຕະມາຈະຖືເອົາ ມະຫາຣາດ', ພະຍານາກກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງຖືເອົາເຖີດ ທ່ານພິກຂຸ'. ສາມະເນນກ່າວວ່າ 'ອາຕະມາຈະຖືເອົາ ມະຫາຣາດ', ພະຍານາກກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງຖືເອົາເຖີດ ທ່ານພິກຂຸ' ດັ່ງນີ້ ໂດຍໄດ້ຮັບຄຳປະຕິຍານເຖິງສາມຄັ້ງ.

‘‘සුඛුමං කරං මාපයිත්වා-ථික්ඛූ තත්‍ර ඨිතොච සො,භාගිනෙය්‍යස්ස වදනෙ-හත්ථම්පක්ඛිප්ප තාවදෙ,ධාතුකරණ්ඩමදාය-තිට්ඨ නාගාති භාසිහ,නිමුජ්ජිත්වා පථවියං-පරිවෙණම්හි උට්ඨහි;

’’

“ສາມະເນນຜູ້ເປັນພິກຂຸຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ເນລະມິດມືໃຫ້ລະອຽດອ່ອນ ແລ້ວແຍ່ມືເຂົ້າໄປໃນປາກຂອງຫຼານຊາຍພະຍານາກໃນທັນໃດນັ້ນ, ຖືເອົາອົບພະສາຣີຣິກະທາດແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງຢຸດຢູ່ກ່ອນ ພະຍານາກ', ແລ້ວດຳດິນໄປຜຸດຂຶ້ນທີ່ບໍລິເວນວັດ;”

තදා සාමණෙරස්ස නාගෙන සද්ධිං යුද්ධං පස්සිස්සාමාති සමාගතා දෙව-නාග පරිසාප භික්ඛුනාගස්ස විජයං දිස්වා හට්ඨා පමොදිතො ධාතුයො පූජයන්තාව තෙනෙව සහ ආගමුං, නාගරාජා සාමණෙරස්ස ගත කාලෙ භික්ඛුං වඤ්චෙත්වා පෙසිතොම්හීති හට්ඨතුට්ඨො ධාතුයො ගහෙත්වා ආගමත්ථාය භාගිනෙය්‍යස්ස සාසනං පෙසෙසි.

ໃນເວລານັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາ ແລະພະຍານາກທີ່ມາປະຊຸມກັນດ້ວຍຫວັງວ່າ 'ຈະເບິ່ງການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງສາມະເນນກັບພະຍານາກ' ເມື່ອໄດ້ເຫັນໄຊຊະນະຂອງພິກຂຸໜຸ່ມ ຕ່າງກໍມີຄວາມຍິນດີປິຕິໂສມະນັດ ໄດ້ບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍ ແລະຕິດຕາມໄປພ້ອມກັບສາມະເນນນັ້ນ. ສ່ວນພະຍານາກລາຊາ ເມື່ອສາມະເນນກັບໄປແລ້ວ ກໍມີຄວາມຍິນດີປິຕິປາໂມດດ້ວຍຄິດວ່າ 'ເຮົາໄດ້ຫຼອກລວງພິກຂຸນັ້ນແລ້ວສົ່ງກັບໄປ' ຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງຂ່າວສານໄປຫາຫຼານຊາຍ ເພື່ອໃຫ້ນຳພະສາຣີຣິກະທາດກັບຄືນມາ.

‘‘භාගිනෙය්‍යො’ථ කුච්ඡිම්හි-අපස්සිත්වා කරණ්ඩකං,පරිදෙවමානො ආගන්ත්වා-මාතුලස්ස නිවෙදයි;

තදා සො නාගරාජාපි-වඤ්චිතම්හ මයං ඉති,පරිදෙවි නාගා සබ්බෙපි-පරිදෙවිංසු පිණ්ඩිතා;

’’

“ຫຼານຊາຍເມື່ອບໍ່ເຫັນອົບພະສາຣີຣິກະທາດໃນທ້ອງຂອງຕົນ ຈຶ່ງຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນມາແຈ້ງແກ່ຜູ້ເປັນລຸງ. ໃນເວລານັ້ນ ພະຍານາກລາຊາກໍຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນວ່າ 'ພວກ ເຮົາຖືກຫຼອກລວງແລ້ວ', ເຫຼົ່າພະຍານາກທັງປວງກໍພາກັນຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນຮ່ວມກັນ;”

තතො නාගභවනෙ සබ්බෙ නාගා සමාගන්ත්වා කෙසෙ මුඤ්චිත්වා උභොහි හත්ථෙහි හදයෙ ගහෙත්වා නීලුප්පල සදිසෙහි නෙත්තෙහි විලීන සොකමිව අස්සුධාරං පවත්තයමානා-

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເຫຼົ່າພະຍານາກທັງໝົດໃນພິພົບນາກໄດ້ມາປະຊຸມກັນ ຕ່າງກໍສັຍຜົມ ເອົາມືທັງສອງກຸມເອິກ ໃຫ້ນ້ຳຕາໄຫຼອອກມາຈາກດວງຕາອັນປຽບເໝືອນດອກບົວຂຽວ ຄ້າຍຄືກັບວ່າຄວາມໂສກເສົ້າໄດ້ລະລາຍອອກມາ —

‘‘පරිදෙවමානා ආගන්ත්වා-නාගා සඞ්ඝස්ස සන්තිකෙ,බහුධා පරිදෙවිංස-ධාතාහරණ දුක්ඛිතා’’ති;

“ເຫຼົ່າພະຍານາກຕ່າງພາກັນຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນ ເຂົ້າໄປຫາພະສົງ ແລ້ວຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນເປັນອັນຫຼາຍ ເພາະຄວາມທຸກໂທມະນັດໃນການສູນເສຍພະສາຣີຣິກະທາດ;”

පරිදෙවිත්වා ච භික්ඛුසඞ්ඝස්ස එවමාහංසු- භන්තෙ කස්සචි පීළං අකත්වා අම්හාකං පුඤ්ඤානුභාවෙන ලභිත්වා චීරපරිහට ධාතුයො කස්මා අනවසෙසං කත්වා අහරාපෙථ අම්හාකං සග්ගමොක්ඛන්තරායං කරොථාති.

ຄັ້ງຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວແກ່ພະພິກຂຸສົງວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍທີ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນຂອງຕົນ ໂດຍບໍ່ໄດ້ບີດບຽນໃຜ ແລະໄດ້ບູຊາຮັກສາໄວ້ເປັນເວລາດົນນານ ເປັນຫຍັງພວກທ່ານຈຶ່ງນຳໄປຈົນໝົດສິ້ນບໍ່ໃຫ້ເຫຼືອເລີຍ? ພວກທ່ານກຳລັງກະທຳອັນຕະລາຍແກ່ສະຫວັນ ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ'.

’තෙසං සඞ්ඝො’නුකම්පාය-ථොකං ධාතුමදාපයි,තෙ තෙන තුට්ඨා ගන්ත්වාන-පූජාභණ්ඩානි ආහරුං;

“ພະສົງມີຄວາມອະນຸເຄາະແກ່ພວກເຂົາ ຈຶ່ງໄດ້ມອບພະສາຣີຣິກະທາດໃຫ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ. ພວກເຂົາມີຄວາມຍິນດີດ້ວຍພະສາຣີຣິກະທາດນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ກັບໄປນຳເອົາເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາມາ;”

තතො සක්කො දෙවානමිණ්දො විස්සකම්මං ආමන්තෙත්වා සාමණෙරස්ස උට්ඨිතට්ඨානෙ සත්තරතනමයං මණ්ඩපං මාපෙහීති ආහ. සො තස්මියෙව ඛණෙ මණ්ඩපං මාපෙසි අථ සක්කො ද්වීසු දෙවලොකෙසු දෙවපරිසාය පරිවුතො සුවණ්ණචඞ්ගොටකෙන සද්ධිං රතන පල්ලඞ්කමාදාය ආගන්ත්වා තස්මිං මණ්ඩපෙ පතිට්ඨාපෙත්වා සාමණෙරස්ස හත්ථතො ධාතුකරණ්ඩකං ගහෙත්වා තස්මිං පල්ලඞ්කෙ පතිට්ඨාපෙසි. තදා-

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຊົງຮຽກທ້າວວິດສະນຸກຳມາ ແລ້ວຕຳລັດວ່າ 'ຈົ່ງເນລະມິດມົນທົບອັນເຮັດດ້ວຍລັດຕະນະ 7 ປະການ ໄວ້ໃນບ່ອນທີ່ສາມະເນນຜຸດຂຶ້ນມາ'. ທ້າວວິດສະນຸກຳກໍໄດ້ເນລະມິດມົນທົບຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນເອງ. ລຳດັບນັ້ນ ທ້າວສັກກະແວດລ້ອມດ້ວຍບໍລິວານເທວະດາໃນເທວະໂລກທັງສອງຊັ້ນ ຊົງຖືເອົາຕັ່ງບັນລັງແກ້ວພ້ອມດ້ວຍຜອບຄຳ ສະເດັດມາປະດິດສະຖານໄວ້ໃນມົນທົບນັ້ນ ແລ້ວຊົງຮັບເອົາອົບພະສາຣີຣິກະທາດຈາກມືຂອງສາມະເນນ ໄປປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງບັນລັງນັ້ນ. ໃນເວລານັ້ນ —

’බ්‍රහ්මා ඡත්තමධාරෙසි-සන්තුසිතො වාලවිජනිං,මණිතාලවණ්ටං සුයාමො-සක්කො සඞ්ඛන්තු සොදකං;

“ທ້າວມະຫາພົມຊົງກັ້ນສະເຫວດຕະສັດ, ທ້າວສັນດຸສິດຊົງວີພັດວານ, ທ້າວສຸຍາມະຊົງຖືພັດໃບຕານປະດັບແກ້ວມະນີ, ທ້າວສັກກະຊົງເປົ່າສັງອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳ;”

චත්තාරො තු මහාරාජ-අට්ඨංසු ඛග්ගපාණිනො,සමුග්ගහත්ථා ද්වත්තිංසා-දෙවපුත්තා මහිද්ධිකා;

“ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່ຊົງຖືພະຂັນຢືນຢູ່, ເທວະບຸດຜູ້ມີລິດເດດຫຼາຍ 32 ຕົນ ຖືຜອບຢືນຢູ່;”

පාරිච්ඡත්තක පුප්ඵෙහි පූජයන්තා තහිං ඨිතා,කුමාරියොපි ද්වත්තිංසා-දණ්ඩිදීපධරා ඨිතා;

“ຢືນບູຊາຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍດອກໄມ້ປາຣິຊາດ, ເທບທິດາ 32 ນາງ ກໍຢືນຖືປະທີບດອກໄມ້;”

පලාපෙත්වා දුට්ඨයක්ඛෙ-යක්ඛසෙනාපති පනඅට්ඨවීසති අට්ඨංසු-ආරක්ඛං කුරුමානකා;

“ສ່ວນເສນາບໍດີຍັກ 28 ຕົນ ໄດ້ຂັບໄລ່ພວກຍັກຮ້າຍທັງຫຼາຍອອກໄປ ແລ້ວຢືນຮັກສາຄວາມປອດໄພຢູ່;”

වීණං වාදයමානොව-අට්ඨා පඤ්චසිඛො තහිං,රඞ්ගභූමිං මාපයිත්වා-තිම්බරූ තුරියඝොසවා;

“ທ້າວປັນຈະສິຂະກໍຢືນດີດພິນຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ທ້າວຕິມພະຣຸ ກໍເນລະມິດເວທີສະແດງ ແລ້ວບັນເລງດົນຕີ;”

අනෙකා දෙවපුත්තා ච-සාධුගීතප්පයොජකා,මහාකාලො නාගරාජා-ථූයමානො අනෙකධා;

“ເທວະບຸດເປັນອັນຫຼາຍຕ່າງກໍຂັບຮ້ອງເພງສັນລະເສີນ, ພະຍານາກມະຫາກາລະ ກໍໄດ້ກ່າວສັນລະເສີນດ້ວຍປະການຕ່າງໆ;”

දිබ්බතුරියානි වජ්ජන්ති-දිබ්බසඞ්ගිති වත්තති,දිබ්බගණ්ධා ච වස්සානි-වස්සාපෙන්ති ච දෙවතා;

“ດົນຕີທິບກໍບັນເລງຂຶ້ນ, ການຂັບຮ້ອງທິບກໍດຳເນີນໄປ, ແລະເຫຼົ່າເທວະດາກໍບັນດານໃຫ້ຝົນຂອງຫອມທິບຕົກລົງມາ;”

තදා ඉණ්දගුත්තත්ථෙරො මාරස්ස පටිබාහනත්ථාය චක්කවාළපරියන්තං කත්වා ආකාසෙ ලොහඡත්තං මාපෙසි. පඤ්චනිකායික ථෙරා ධාතුයො පරිවාරෙත්වා පඤ්චසු ඨානෙසු නිසීදිත්වා ගණසජ්ඣායමකංසු. තස්මිං කාලෙ රාජා තං ඨනං ආගන්ත්වා සිසතො සුවණ්ණ චඞ්ගොටකං ඔතාරෙත්වා ධාතු චඞ්ගොටකං අත්තනො චඞ්ගොටකෙ ඨපෙත්වා පල්ලඞ්කෙ පතිට්ඨාපෙත්වා ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දිත්වා සිරසි අඤ්ජලිං පග්ගය්හ අක්ඛීනි උම්මීලෙත්වා ඔලොකෙන්තො අට්ඨාසි. තස්මිං ඛණෙ ධාතුමත්ථකෙ සෙතච්ඡත්තං දිස්සති ඡත්තගාහක බ්‍රහ්මා න දිස්සති. තථා තාලවණ්ට විජනි ආදයො දිස්සන්ති ගාහකා න දිස්සන්ති දිබ්බතුරියඝොස සඞ්ගිතියො සුය්‍යන්ති ගණ්ධබ්බ දෙවතා න දිස්සන්ති. රාජා එතං අච්ඡරියං දිස්වා ඉණ්දගුත්තත්ථෙරං එවමාහ-දෙවතා දිබ්බඡත්තෙන පූජෙසුං අහං මානුස කච්ඡත්තෙන පූජෙමි භන්නෙති. ථෙරො යුත්තං මහාරාජාති ආහ. රාජා අත්තනො සුවණ්ණපිණ්ඩිකෙ සෙතච්ඡත්තෙන පූජෙත්වා සුවණ්ණභිංකාරං ගහෙත්වා අභිසෙකොදකං දත්වා තං දිවසං සකලතම්බපණ්ණි දීපෙ රජ්ජං අදාසි.

ໃນເວລານັ້ນ ພະອິນທະຄຸດຕະເຖລະ ເພື່ອປ້ອງກັນພະຍາມານ ຈຶ່ງໄດ້ເນລະມິດສະເຫວດຕະສັດເຫຼັກກັ້ນທົ່ວທ້ອງຟ້າຈົນສຸດຂອບຈັກກະວານ. ພະເຖລະຜູ້ຊົງນິກາຍທັງຫ້າໄດ້ນັ່ງລ້ອມພະສາຣີຣິກະທາດໃນສະຖານທີ່ 5 ແຫ່ງ ແລ້ວຮ່ວມກັນສູດສາທະຍາຍທຳ. ໃນເວລານັ້ນ ພະລາຊາໄດ້ສະເດັດມາຍັງສະຖານທີ່ນັ້ນ ຊົງປົດອົບຄຳອອກຈາກພະສຽນ ແລ້ວນຳອົບພະສາຣີຣິກະທາດມາປະດິດສະຖານໄວ້ໃນອົບຂອງພະອົງ ແລ້ວຕັ້ງໄວ້ເທິງບັນລັງ ຊົງບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ຊົງກາບໄຫວ້ດ້ວຍເບນຈະຄະປະດິດ ຊົງປະນົມມືໄວ້ເໜືອພະສຽນ ແລ້ວເປີດພະເນດຢືນທອດພະເນດຢູ່. ໃນຂະນະນັ້ນ ສະເຫວດຕະສັດປາກົດຢູ່ເໜືອພະສາຣີຣິກະທາດ ແຕ່ບໍ່ປາກົດພົມຜູ້ຖືສະເຫວດຕະສັດ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ພັດໃບຕານ ແລະວີເປັນຕົ້ນປາກົດຢູ່ ແຕ່ບໍ່ປາກົດຜູ້ຖື, ສຽງດົນຕີທິບ ແລະການຂັບຮ້ອງດັງຂຶ້ນ ແຕ່ບໍ່ປາກົດເຫຼົ່າເທວະດາຄັນທັບ. ພະລາຊາຊົງເຫັນສິ່ງອັດສະຈັນນັ້ນ ຈຶ່ງກ່າວແກ່ພະອິນທະຄຸດຕະເຖລະວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ບູຊາດ້ວຍສະເຫວດຕະສັດທິບ ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າຈະບູຊາດ້ວຍສະເຫວດຕະສັດຂອງມະນຸດ'. ພະເຖລະກ່າວວ່າ 'ສົມຄວນແລ້ວ ມະຫາຣາດ'. ພະລາຊາຊົງບູຊາດ້ວຍສະເຫວດຕະສັດເໜືອອົບຄຳຂອງພະອົງ ແລ້ວຊົງຖືຄົນໂທຄຳຫຼັ່ງນ້ຳອະພິເສກ ຖວາຍລາຊະສົມບັດໃນເກາະຕຳພະປັນນິທັງໝົດໃນວັນນັ້ນ.

තතො සබ්බතුරියානි පග්ගණ්හිංසු, ගණ්ධමාලාදීහි පූජෙත්ව මහන්තං සක්කාරමකංසු පුන රාජා ථෙරං පුච්ඡි - අම්හාකං සත්ථා දිබ්බමානුසකානි ද්වෙ ඡත්තානි ධාරෙසි භන්තෙ. න ද්වෙ ඡත්තානි තීණි ඡත්තානි මහාරාජාති. අඤ්ඤං ඡත්තං නපස්සාමි භන්නෙති. සීලපතිට්ඨං සමාධිදණ්ඩකං ඉණ්ද්‍රියසලාකං බලමාලං මග්ගඵලපත්ත සඤ්ඡන්නං විමුත්තිවරසෙතච්ඡත්තං උස්සාපෙත්වා ඤාණාභිසෙකම්පත්තො ධම්මරතන චක්කං පවත්තෙත්වා දසසහස්ස චක්කවාළෙසු බුද්ධරජ්ජං හත්ථගතං කත්වා රජ්ජං කාරෙසීති රාජා තීණිච්ඡත්ත ධාරකස්ස සත්ථුනො තික්ඛත්තුං රජ්ජං දම්මීති තික්ඛත්තුං ධාතුයො රජ්ජෙන පූජෙසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເຄື່ອງດົນຕີທັງປວງກໍບັນເລງຂຶ້ນ, ພວກເຂົາໄດ້ບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ແລະກະທຳການສັກກາລະບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພະລາຊາຊົງຖາມພະເຖລະອີກວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສາດສະດາຂອງພວກ ເຮົາຊົງກັ້ນສະເຫວດຕະສັດສອງຊັ້ນ ຄື ທິບ ແລະມະນຸດ ແມ່ນບໍ?'. ພະເຖລະຕອບວ່າ 'ບໍ່ແມ່ນສອງຊັ້ນ ມະຫາຣາດ ແຕ່ແມ່ນສາມຊັ້ນ'. ພະລາຊາກ່າວວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນສະເຫວດຕະສັດອີກຊັ້ນໜຶ່ງເລີຍ'. ພະເຖລະກ່າວວ່າ 'ພະອົງຊົງຍົກສະເຫວດຕະສັດອັນປະເສີດ ຄື ວິມຸດຕິ ອັນມີສີລະເປັນທີ່ຕັ້ງ ມີສະມາທິເປັນດອກ ມີອິນຊີເປັນກ້ານ ມີພະລັງເປັນລະບຽບ ແລະມຸງດ້ວຍໃບ ຄື ມັກແລະຜົນ, ຊົງບັນລຸຍານາພິເສກ ແລ້ວຊົງໝູນພະທຳມະຈັກອັນເປັນລັດຕະນະ ຊົງຄອບຄອງພຸດທະລາຊະອານາຈັກໃນໝື່ນໂລກທາດ'. ພະລາຊາຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາຈະຖວາຍລາຊະສົມບັດສາມຄັ້ງ ແກ່ພະສາດສະດາຜູ້ຊົງກັ້ນສະເຫວດຕະສັດສາມຊັ້ນ' ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດດ້ວຍລາຊະສົມບັດເຖິງສາມຄັ້ງ.

තතො රාජා දෙවමනුස්සෙසු දිබ්බගණ්ධමාලාදීහි පූජෙන්තෙසු අනෙකෙසු තුරියඝොස සඞ්ගිතෙසු වත්තමානෙසු ධාතුකරණ්ඩකං සීසෙනාදාය රතනමණ්ඩපතො නික්ඛමිත්වා භික්ඛුසඞ්ඝ පරිවුතො මහාචෙතියං පදක්ඛිණං කත්වා පාචීනද්වාරෙනාරුය්හ ධාතුගබ්භං ඔතරි. තතො මහාචෙතියං පරිවාරෙත්වා ඡන්නවුති කොටිප්පමාණ අරහන්තො අට්ඨංසු.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອເທວະດາ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍກຳລັງບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະດອກໄມ້ທິບເປັນຕົ້ນ ແລະໃນຂະນະທີ່ສຽງດົນຕີ ແລະການຂັບຮ້ອງເປັນອັນຫຼາຍກຳລັງດຳເນີນຢູ່, ພະລາຊາຊົງທູນອົບພະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ເໜືອພະສຽນ ສະເດັດອອກຈາກມົນທົບແກ້ວ ແວດລ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງ ຊົງກະທຳປະທັກສິນຮອບມະຫາເຈດີ ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນທາງປະຕູທິດຕາເວັນອອກ ລົງສູ່ຫ້ອງບັນຈຸພະສາຣີຣິກະທາດ. ໃນເວລານັ້ນ ພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍມີປະມານ 96 ໂກດ ໄດ້ຢືນລ້ອມມະຫາເຈດີໄວ້.

රාජා සීසතො ධාතුකරණ්ඩකං ඔතාරෙත්වා මහාරහෙ සයනපිට්ඨෙ ඨපෙස්සාමීති චින්තෙසි තස්මිං ඛණෙ ධාතුකරණ්ඩකො රඤ්ඤො සීසතො සත්ත තාලප්පමාණෙ ඨානෙ ගන්ත්වා සයමෙව විචරි ධාතුයො ආකාසමුග්ගන්ත්වා ද්වත්තිංස මහා පුරිසලක්ඛණ අසිති අනුබ්‍යඤ්ජනා බ්‍යාමප්පභා පතිමණ්ඩිතං කෙතුමාලොප සොභිතං නිල-පීත-ලොහිතාදි භෙද විචිත්‍ර රංසිජාලා සමුජ්ජලං බුද්ධවෙසං ගහෙත්වා ගණ්ඩම්බමූලෙ යමක පාටිහාරියං සදිස යමක පාටිහාරියං අකංසු. තං ධාතුපාටිහාරියං දිස්වා පසීදිත්වා අරහත්තම්පත්තා දෙවමනුස්සා ද්වාදසකොටියො අහෙසුං. සෙසඵලත්තයං පත්තා ගණනපථමතීතා අහෙසුං. එවං ධාතුයො අනෙකධා පාටිහාරියං දස්සෙත්වා බුද්ධවෙසං විස්සජ්ජෙත්වා කරණ්ඩකං පවිසිත්වා තෙන සද්ධිං ඔතරිත්වා රඤ්ඤො සීසෙ පතිට්ඨහිංසු.

ພະລາຊາຊົງປົດອົບພະສາຣີຣິກະທາດລົງຈາກພະສຽນ ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາຈະປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງແທ່ນບັນທົມອັນມີຄ່າຫຼາຍ'. ໃນຂະນະນັ້ນ ອົບພະສາຣີຣິກະທາດໄດ້ລອຍຂຶ້ນຈາກພະສຽນຂອງພະລາຊາ ໄປສູ່ເວຫາສູງປະມານ 7 ຊົ່ວຕົ້ນຕານ ແລ້ວສະແດງປາຕິຫານດ້ວຍຕົນເອງ. ພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ລອຍຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ ປະກົດເປັນພະພຸດທະຮູບອັນປະດັບດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະ 32 ປະການ, ອະນຸພະຍັນຊະນະ 80 ປະການ, ແວດລ້ອມດ້ວຍລັດສະໝີວາໜຶ່ງ, ງົດງາມດ້ວຍເກດຕຸມາລາ, ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍລັງສີສະຫວ່າງສະໄຫວມີສີຂຽວ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ ເປັນຕົ້ນ ຕ່າງໆນາໆ, ຊົງສະແດງຍົມມະກະປາຕິຫານ ຄ້າຍຄືກັບຍົມມະກະປາຕິຫານທີ່ໂຄນຕົ້ນມ່ວງຄັນທາມະ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນພະທາດປາຕິຫານນັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາ ແລະມະນຸດທີ່ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສແລ້ວໄດ້ບັນລຸພະອໍຣະຫັນມີເຖິງ 12 ໂກດ. ສ່ວນຜູ້ທີ່ບັນລຸອະລິຍະຜົນສາມຂັ້ນເບື້ອງຕົ້ນນັ້ນ ມີຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍຈົນນັບບໍ່ຖ້ວນ. ເມື່ອພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍໄດ້ສະແດງປາຕິຫານຕ່າງໆ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ກໍລະລາຍພະພຸດທະຮູບນັ້ນ ກັບຄືນເຂົ້າສູ່ອົບ ແລ້ວລອຍລົງມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງພະສຽນຂອງພະລາຊາຕາມເດີມ.

රාජා අමතෙන විය අභිසිත්තො සඵලං මනුස්සත්ත පටිලාභං මඤ්ඤමානො උභොහි හත්ථෙහි ධාතුකරණ්ඩකං ගහෙත්වා නාටක පරිවුතො අලඞ්කත සයන සමීපං ගන්ත්වා ධාතුචඞ්ගොටකං රතනපල්ලඞ්කෙ ඨපෙත්වා ගණ්ධවාසිතොදකෙන හත්ථෙ ධොවිත්වා වතුජාතිය ගණ්ධෙන උබ්බට්ටෙත්වා රතනකරණ්ඩකං විචරිත්වා ධාතුයො ගහෙත්වා එවං චින්තෙසි.

ພະລາຊາຊົງຮູ້ສຶກຄືກັບວ່າໄດ້ຮັບການຫົດສົງດ້ວຍນ້ຳອຳມະລິດ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ການໄດ້ອັດຕະພາບເປັນມະນຸດຂອງເຮົາ ມີຜົນສຳເລັດແລ້ວ' ຈຶ່ງຊົງປະນົມມືທັງສອງຮັບເອົາອົບພະສາຣີຣິກະທາດ ແວດລ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່ານາງສະໜົມນັກຟ້ອນ ສະເດັດເຂົ້າໄປໃກ້ແທ່ນບັນທົມອັນປະດັບປະດາແລ້ວ ຊົງວາງອົບພະສາຣີຣິກະທາດໄວ້ເທິງບັນລັງແກ້ວ ຊົງລ້າງພະຫັດດ້ວຍນ້ຳອົບຂອງຫອມ ຊົງທาດ້ວຍເຄື່ອງຫອມອັນເຮັດດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລ້ວຊົງເປີດອົບແກ້ວ ອັນເຊີນພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຂຶ້ນມາ ແລ້ວຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ:

‘‘අනාකුලා කෙහිචිපි යදි හෙස්සස්ති ධාතුයො,ජනස්ස සරණං හුත්වා යදි ඨස්සන්ති ධාතුයො;

“ຫາກວ່າພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຈະບໍ່ຖືກຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງລົບກວນ, ແລະຫາກວ່າພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຈະປະດິດສະຖານຢູ່ ເພື່ອເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງປະຊາຊົນ;”

සත්ථුනිපන්නා කාරෙන පරිනිබ්බාන මඤ්චකෙ,නිපජ්ජන්තු සුපඤ්ඤත්තෙ-සයනම්හි මහාරහෙ’’ති;

“ກໍຂໍໃຫ້ພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍ ຈົ່ງປະດິດສະຖານເທິງແທ່ນບັນທົມອັນມີຄ່າຫຼາຍ ທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້ເປັນຢ່າງດີນີ້ ດ້ວຍພະອາການຄ້າຍຄືກັບພະສາດສະດາເມື່ອຄັ້ງສະເດັດບັນທົມເທິງແທ່ນປໍຣິນິບພານເຖີດ;”

එවං චින්තෙත්වා පන වරසයනපිට්ඨෙ ධාතුයො ඨපෙසි තස්මිං ඛණෙ ධාතුයො රඤ්ඤා චින්තිත නියාමෙනෙව මහාරහෙ සයනෙ බුද්ධවෙසෙන සයිංසු.

ເມື່ອຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງວາງພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍໄວ້ເທິງແທ່ນບັນທົມອັນປະເສີດ. ໃນຂະນະນັ້ນ ພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍກໍໄດ້ປະດິດສະຖານເທິງແທ່ນບັນທົມອັນມີຄ່າຫຼາຍ ດ້ວຍພະອາການແຫ່ງພະພຸດທະຮູບ ຕາມທີ່ພະລາຊາຊົງດຳຣິໄວ້ທຸກປະການ.

‘‘ආසාළහි සුක්කපක්ඛස්ස පන්නරස උපොසථෙ,උත්තරාසාළ්හ නක්ඛත්තෙ එවං ධාතු පතිට්ඨිතා;

“ພະສາຣີຣິກະທາດໄດ້ຖືກປະດິດສະຖານໄວ້ຢ່າງນີ້ ໃນວັນອຸໂປສົດ 15 ຄ່ຳ ເດືອນອາສາລະຫະ ພາຍໃຕ້ລຶກອຸດຕະຣາສາລະຫະ;”

සහ ධාතු පතිට්ඨානා අකම්පිත්ථ මහාමහී, පාටිහීරානි නෙකානි පවත්තිංසු අනෙකධා.’’

“ພ້ອມກັບການປະດິດສະຖານພະສາຣີຣິກະທາດນັ້ນ ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ກໍຫວັ່ນໄຫວ, ແລະປາຕິຫານອັນຫຼາກຫຼາຍກໍໄດ້ປາກົດຂຶ້ນເປັນອັນຫຼາຍ;”

තදහි උදකපරියන්තං කත්වා අයං මහාපථවී සඞ්කම්පි සම්පකම්පි සම්පවෙධි, මහාසමුද්දො සඞ්ඛූභි, ආකාසෙ විජ්ජුල්ලතා නිච්ඡරිංසු. ඛණිකවස්සං වස්සි, ඡ දෙවලොකා එකකොලාහල මහොසි රාජා එතං අච්ඡරියං දිස්වා පසන්නො අත්තනො කඤ්චන මාලික සෙතච්ඡත්තෙන ධාතුයො පූජෙත්වා තම්බපණ්ණිදිපෙ රජ්ජං සත්තාහං දත්වා තිංස සතසහස්සග්ඝනකං අලඞ්කාර භණ්ඩං ඔමුඤ්චිත්වා පූජෙසි. තථා සබ්බාපි නාටකිත්ථියො අමච්චා සෙස මහාජනො දෙවා ච සබ්බාභරණානි පූජෙසුං තස්මා-

ໃນວັນນັ້ນ ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້ຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະទេືອນ ສະທ້ານໄປຈົນສຸດຂອບນ້ຳ, ມະຫາສະໝຸດກໍປັ່ນປ່ວນ, ສາຍຟ້າແລບປາກົດຂຶ້ນໃນທ້ອງຟ້າ. ຝົນຕົກລົງມາຊົ່ວຂະນະ, ເກີດສຽງດັງສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວເປັນອັນດຽວກັນໃນເທວະໂລກທັງ 6 ຊັ້ນ. ພະລາຊາຊົງເຫັນສິ່ງອັດສະຈັນນັ້ນແລ້ວມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ຊົງບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດด้วยສະເຫວດຕະສັດປະດັບດອກໄມ້ຄຳຂອງພະອົງ ແລ້ວຊົງຖວາຍລາຊະສົມບັດໃນເກາະຕຳພະປັນນິເປັນເວລາ 7 ວັນ, ຊົງປົດເຄື່ອງປະດັບອັນມີຄ່າເຖິງສາມແສນອອກບູຊາ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ເຫຼົ່ານາງສະໜົມນັກຟ້ອນທັງປວງ, ເຫຼົ່າອຳມາດ, ປະຊາຊົນທີ່ເຫຼືອ ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍ ກໍໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງປະດັບທັງປວງບູຊາ ເພາະເຫດນັ້ນ —

තිට්ඨන්තං සුගතං තිලොකමහිතං යො පූජයෙ සාදරං,යො වා සාසප බීජමත්තම්පි තං ධාතුං නරො පූජයෙ;

“ບຸກຄົນໃດພຶງບູຊາພະສຸຄົດຜູ້ຊົງພະຊົນຢູ່ ອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງໂລກທັງສາມ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບກໍດີ, ຫຼື ບຸກຄົນໃດພຶງບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດຂອງພະອົງ ເຖິງແມ່ນວ່າມີປະມານເທົ່າເມັດຜັກກາດກໍດີ;”

තෙසං පුඤ්ඤඵලං සමානමීති තං චිත්තප්පසාදෙ සමෙ,ඤත්වා තං පරිනිබ්බුතෙපි සුගතෙ ධාතුං බුධො පූජයෙ’ති;

“ຜົນບຸນຂອງພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມສະເໝີກັນ ເມື່ອຈິດເຫຼື້ອມໃສສະເໝີກັນ. ບັນດິດເມື່ອຮູ້ເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ ເຖິງແມ່ນວ່າພະສຸຄົດຈະສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານໄປແລ້ວ ກໍຄວນບູຊາພະສາຣີຣິກະທາດເຖີດ;”

තතො රාජා චීවරවත්ථානි චෙව ගුළ-සප්පි ආදි භෙසජ්ජානි ච සඞ්ඝස්ස දත්වා සබ්බරත්තිං ගණසජ්ඣායං කාරෙසි පුන දිවසෙ නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි මහාජනො ඉමං සත්තාහං ගණ්ධමාලාදීනි ආදිය ගන්ත්වා ධාතුයො වන්දතූති ඉණ්දගුත්තත්ථෙරොපි සකල තම්බපණ්ණි දීපෙ මනුස්සා ධාතුයො වන්දිතුකාමා, තං ඛණංයෙව ආගන්ත්වා වන්දිත්වා යථාට්ඨානං ගච්ඡන්තූති අධිට්ඨාසි.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະລາຊາຊົງຖວາຍຜ້າຈີວອນ ແລະຢາຮັກສາໂລກມີນ້ຳອ້ອຍ ແລະເນີຍໃສເປັນຕົ້ນ ແກ່ພະສົງ ແລ້ວໂຜດໃຫ້ມີການຮ່ວມກັນສູດສາທະຍາຍທຳຕະຫຼອດທັງຄືນ. ໃນວັນຕໍ່ມາ ຊົງໂຜດໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໃນພະນຄອນວ່າ 'ຂໍໃຫ້ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຖືເອົາຂອງຫອມ ແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ໄປກາບໄຫວ້ພະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຕະຫຼອດ 7 ວັນນີ້ເຖີດ'. ພະອິນທະຄຸດຕະເຖລະກໍໄດ້ອະທິຖານວ່າ 'ຂໍໃຫ້ມະນຸດທັງຫຼາຍໃນເກາະຕຳພະປັນນິທັງໝົດ ຜູ້ປາດຖະໜາຈະກາບໄຫວ້ພະສາຣີຣິກະທາດ จົ່ງເດີນທາງມາຮອດໃນຂະນະນັ້ນເອງ ແລ້ວກາບໄຫວ້ແລ້ວກັບຄືນສູ່ສະຖານທີ່ຂອງຕົນເຖີດ'.

තෙ තථෙව ධාතුයො වන්දිත්වා ගමිංසු රාජා සත්තාහං සඞ්ඝස්ස මහාදානං පවත්තෙත්වා සත්තාහස්ස අච්චයෙන ධාතුගබ්භෙ මයා කත්තබ්බකිච්චං නිට්ඨාපිතං, ධාතුගබ්භං පිදහථ භන්තෙති සඞ්ඝස්ස ආරොචෙසි. සඞ්ඝො උත්තරසුමන සාමණෙරෙ ආමන්තෙත්වා තුම්හෙහි පුබ්බෙ ආහට මෙදවණ්ණ පාසාණෙන ධාතු ගබ්භං පිදහථාති ආහ. තෙ සාධූති සම්පටිච්ඡිත්වා ධාතුගබ්භං පිදහිංසු.

ຄົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນໄຫວ້ພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍຢ່າງນັ້ນແລ້ວກໍຫຼີກໄປ. ພຣະຣາຊາຊົງຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະສົງຕະຫຼອດເຈັດວັນ, ເມື່ອລ່ວງເຈັດວັນໄປແລ້ວ ຈຶ່ງກາບທູນພຣະສົງວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກິດຈະກຳທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດໃນຫ້ອງພຣະທາດ ສຳເລັດແລ້ວ ຂໍພຣະຄຸນເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງປິດຫ້ອງພຣະທາດເຖີ້ນ'. ພຣະສົງຈຶ່ງຮຽກສາມະເນຣອຸຕຕະຣະ ແລະ ສາມະເນຣສຸມະນະມາແລ້ວກ່າວວ່າ 'ພວກເຈົ້າຈົ່ງປິດຫ້ອງພຣະທາດດ້ວຍແຜ່ນຫີນສີມັນສະໝອງ ທີ່ພວກເຈົ້ານຳມາແລ້ວໃນກ່ອນນັ້ນເຖີ້ນ'. ສາມະເນຣທັງສອງຮັບຄຳວ່າ 'ດີລະ' ແລ້ວ ກໍປິດຫ້ອງພຣະທາດ.

තතො ඛීණාසවා ධාතුගබ්භෙ ගණ්ධා මා සුසන්තු මාලා මා මිලායන්තු. දීපා මා නිබ්බායන්තු රතනානි මා විවණ්ණානි හොන්තු පූජනීයභණ්ඩානි මා නස්සන්තු. මෙදවණ්ණ පාසාණා සන්ධීයන්තු, පච්චත්ථිකානං ඔකාසො මා හොතූති අධිට්ඨහිංසු.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍໄດ້ອະທິຖານວ່າ 'ຂໍເຄື່ອງຫອມທັງຫຼາຍໃນຫ້ອງພຣະທາດຢ່າໄດ້ແຫ້ງແລ້ງ ຂໍດອກໄມ້ທັງຫຼາຍຢ່າໄດ້ຫ່ຽວແຫ້ງ, ຂໍປະທີບທັງຫຼາຍຢ່າໄດ້ດັບ ຂໍຣັດຕະນະທັງຫຼາຍຢ່າໄດ້ໝອງສີ ຂໍເຄື່ອງສັກກາຣະບູຊາທັງຫຼາຍຢ່າໄດ້ເສື່ອມສະຫຼາຍ, ຂໍແຜ່ນຫີນສີມັນສະໝອງຈົ່ງເຊື່ອມປະສານກັນເປັນເນື້ອດຽວ ຂໍຢ່າໃຫ້ມີຊ່ອງຫວ່າງແກ່ພວກສັດຕູເລີຍ'.

එවං රාජා ධාතු නිධාපෙත්වා පුන නගරෙ භෙරිං චරාපෙසි මහා චෙතියෙ ධාතුං නිධාපෙත්වා ධාතුං ආහරිත්වා නිධානං කරොන්තූති. මහාජනො අත්තනො අත්තනො බලානුරූපෙන සුවණ්ණ රජතාදි කරණ්ඩෙ කාරාපෙත්වා තත්ථ ධාතුයො පතිට්ඨාපෙත්වා ධාතුනිධානස්සුපරි මෙදවණ්ණ පාසාණ පිට්ඨියං නිදහිංසු. සබ්බෙහි සන්නිහිත ධාතුයො සහස්සමත්තා අහෙසුන්ති.

ເມື່ອພຣະຣາຊາຊົງບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໄປໃນພຣະນະຄອນອີກວ່າ 'ເມື່ອມີການບັນຈຸພຣະທາດໃນມະຫາເຈດີ ຂໍປະຊາຊົນຈົ່ງນຳພຣະທາດມາຮ່ວມບັນຈຸເຖີ້ນ'. ມະຫາຊົນທັງຫຼາຍຕ່າງກໍໃຫ້ເຮັດຜອບຄຳ ຜອບເງິນ ເປັນຕົ້ນ ຕາມກຳລັງຂອງຕົນໆ ແລ້ວອັນເຊີນພຣະທາດປະດິດສະຖານໄວ້ໃນຜອບນັ້ນ ແລ້ວນຳໄປບັນຈຸໄວ້ເທິງຫຼັງແຜ່ນຫີນສີມັນສະໝອງ ເໜືອຫ້ອງບັນຈຸພຣະທາດ. ພຣະທາດທັງຫຼາຍທີ່ທຸກຄົນນຳມາຮ່ວມບັນຈຸໄວ້ນັ້ນ ມີປະມານໜຶ່ງພັນອົງ.

ඉති සාධුජන මනොපසාදනත්ථාය කතෙ ථූපවංසෙ ධාතුනිධාන කථා නිට්ඨිතා.

ເລື່ອງລາວການບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດ ໃນຄຳພີຖູປະວົງ ທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມເຫຼື້ອມໃສແຫ່ງຈິດຂອງສາທຸຊົນທັງຫຼາຍ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

24. තතො රාජා තං සබ්බං පිදහෙත්වා චෙතියං කරොන්තො උදරෙන සද්ධිං චතුරස්ස කොට්ඨකං නිට්ඨාපෙසි අථ ඡත්තකම්මෙ සුධාකම්මෙ ච අනිට්ඨිතෙයෙව මාරණන්තික රොගෙන ගිලානො හුත්වා දීඝවාපිතො කනිට්ඨභාතරං පක්කොසාපෙත්වා චෙතියෙ අනිට්ඨිතං ඡත්තකම්මං සුධාකම්මඤ්ච සීඝං නිට්ඨාපෙත්වා මං තොසෙහි තාතාති ආහ. සො රඤ්ඤො දුබ්බලභාවං ඤත්වා අන්තරෙ අනිට්ඨිතකම්මං කාතුං න සක්කාති සුද්ධවත්ථෙහි කඤ්චුකං කාරෙත්වා චෙතියෙ පටිමුඤ්චාපෙත්වා චිත්තකාරෙහි කඤ්චුක මත්ථකෙ වෙදිකා ච පුණ්ණඝට පඤ්චඞ්ගුලි පන්තියො ච කාරාපෙසි.

໒໔. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະຣາຊາຊົງປິດສິ່ງທັງປວງນັ້ນແລ້ວ ເມື່ອชົງສ້າງພຣະເຈດີ ກໍໄດ້ສ້າງສ່ວນອົງລະຄັງພ້ອມທັງບັນລັງສີ່ຫຼ່ຽມຈົນສຳເລັດ. ຄັນເມື່ອການເຮັດສັດຕະປັດ ແລະ ງານປູນສີຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດເທື່ອ ພຣະອົງກໍຊົງປະຊວນດ້ວຍໂຣກທີ່ຈະເຖິງແກ່ຄວາມຕາຍ ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ຮຽກພຣະອະນຸຊາຈາກເມືອງທີຄະວາປີມາ ແລ້ວຕຣັດວ່າ 'ແນ່ພໍ່! ເຈົ້າຈົ່ງຮີບເຮັດງານສັດຕະປັດ ແລະ ງານປູນສີທີ່ຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດໃນພຣະເຈດີໃຫ້ສຳເລັດໂດຍໄວ ເພື່ອໃຫ້ເຮົາເບີກບານໃຈເຖີ້ນ'. ພຣະອະນຸຊານັ້ນຊົງຊາບຄວາມອ່ອນເພຍຂອງພຣະຣາຊາ ແລະ ຊົງດຳຣິວ່າ ບໍ່ອາດຈະເຮັດວຽກງານທີ່ຍັງຄ້າງຄາໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ໃນລະຫວ່າງນີ້ ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ເຮັດຜ້າຄຸມດ້ວຍຜ້າຂາວບໍລິສຸດ ແລ້ວໃຫ້ຄຸມພຣະເຈດີໄວ້ ແລະ ໃຫ້ພວກຊ່າງແຕ້ມແຕ້ມຮູບຮົ້ວ, ໝໍ້ນ້ຳເຕັມ ແລະ ຮູບຮອຍມືຫ້າຮິ້ວ ໄວ້ເທິງຜ້າຄຸມນັ້ນ.

නළකාරෙහි වෙළුමය ඡත්තං කාරෙත්වා ඛරපත්තමයෙ චණ්දසූරියමණ්ඩලෙ මුද්ධනි වෙදිකා කාරෙත්වා ලාඛාකුකුට්ඨකෙහි තං විචිත්තං කත්වා ථූපකම්මං නිට්ඨිතන්ති රඤ්ඤො අරොචෙසි රාජා තෙන හි මං මහාචෙතියං දස්සෙහීති වත්වා සිවිකාය නිපජ්ජිත්වා චෙතියා පදක්ඛිණං කත්වා දක්ඛිණද්වාරෙ භූමිසයනං පඤ්ඤාපෙත්වා තත්ථ නිපන්නො දක්ඛිණෙන පස්සෙන සයිත්වා මහාථූපං වාමපස්සෙන සයිත්වා ලොහපාසාදං ඔලොකෙන්තො පසන්න චිත්තො අහොසි. තදා රඤ්ඤො සාසනස්ස බහූපකාරභාවං සල්ලක්ඛෙත්වා ගිලාන පුච්ඡනත්ථාය තතො තතො ආගතා භික්ඛු ඡන්නවුති කොටියො රාජානං පරිවාරෙත්වා අට්ඨංසු. තතො සඞ්ඝො වග්ග වග්ගා හුත්වා ගණසජ්ඣායං අකාසි.

ພຣະອະນຸຊາໂປດໃຫ້ພວກຊ່າງສານເຮັດສັດຕະປັດດ້ວຍໄມ້ໄຜ່ ແລະ ເຮັດຮູບດວງຈັນດວງອາທິດດ້ວຍໃບຕານແຫ້ງ ແລະ ເຮັດຮົ້ວໄວ້ເທິງຍອດ ແລ້ວຕົກແຕ່ງໃຫ້ວິຈິດງົດງາມດ້ວຍຄັ່ງ ແລະ ສີຕ່າງໆ ແລ້ວກາບທູນພຣະຣາຊາວ່າ 'ງານສ້າງພຣະສະຖູບສຳເລັດແລ້ວ ພຣະເຈົ້າຂ້າ'. ພຣະຣາຊາຕຣັດວ່າ 'ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຈົ້າຈົ່ງສະແດງມະຫາເຈດີແກ່ເຮົາເຖີ້ນ' ແລ້ວຊົງບັນທົມເທິງວໍ ສະເດັດປະທັກສິນພຣະເຈດີ ແລ້ວໂປດໃຫ້ປູລາດທີ່ນອນເທິງພື້ນດິນທີ່ປະຕູທິດໃຕ້ ບັນທົມຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍນອນຕະແຄງຂວາຫຼຽວເບິ່ງມະຫາສະຖູບ ແລະ ນອນຕະແຄງຊ້າຍຫຼຽວເບິ່ງໂລຫະປະສາດ ມີພຣະໄທເຫຼື້ອມໃສຍິ່ງນັກ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະພິກຂຸສົງເກົ້າສิບຫົກໂກດ ຜູ້ພິຈາຣະນາເຫັນຄວາມເປັນຜູ້ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍຕໍ່ພຣະສາສະໜາຂອງພຣະຣາຊາ ຈຶ່ງໄດ້ເດີນທາງມາຈາກທິດທາງຕ່າງໆ ເພື່ອຢ້ຽມຢາມພຣະອາການປະຊວນ ແລ້ວຢືນແວດລ້ອມພຣະຣາຊາຢູ່. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະສົງໄດ້ແບ່ງກັນເປັນກຸ່ມໆ ແລ້ວຮ່ວມກັນສູດສາທະຍາຍທັມ.

රාජා තස්මිං සමාගමෙ ථෙරපුත්තාභයත්ථෙරං අදිස්වා එවං චින්තෙසි. සො මයි දමිළෙහි සද්ධිං අට්ඨවීසති මහායුද්ධෙ කයිරමාසෙ අපච්චොසකකිත්වා ඉදානි මරණයුද්ධෙ වත්තමාණෙ මය්හං පරාජයං දිස්වා මඤ්ඤෙ නාගච්ඡතීති. තදා ථෙරො කරිණ්ද නදී සීසෙ පජ්ජලිත පබ්බතෙ වසන්තො රඤ්ඤො පරිවිතක්කං ඤත්වා පඤ්චසත ඛීණාසව පරිවුසෙතා ආකාසෙනාගන්ත්වා රඤ්ඤො පුරතො පාතුරහොසි.

ພຣະຣາຊາເມື່ອບໍ່ຊົງເຫັນພຣະເທຣະປຸດຕາພະຍະເຖຣະໃນສະມາຄົມນັ້ນ ຈຶ່ງຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ເມື່ອເຮົາເຮັດມະຫາສົງຄາມກັບພວກທະມິນຊາວແປດຄັ້ງ ທ່ານບໍ່ເຄີຍຖອຍຫຼັງເລີຍ ແຕ່ບັດນີ້ ເມື່ອສົງຄາມຄືຄວາມຕາຍກຳລັງດຳເນີນຢູ່ ທ່ານຄົງຈະເຫັນຄວາມພ່າຍແພ້ຂອງເຮົາ ຈຶ່ງບໍ່ມາເປັນແນ່ແທ້'. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະເຖຣະເຊິ່ງອາໄສຢູ່ທີ່ພູເຂົາປັນຈະລິດ ໃກ້ຕົ້ນນ້ຳກະລິນທະ ຊາບວາລະຈິດຂອງພຣະຣາຊາແລ້ວ ຈຶ່ງແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະຂີນາສົບຫ້າຮ້ອຍຮູບ ເຫາະມາທາງອາກາດ ແລ້ວມາປາກົດຕົວຢູ່ຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຣາຊາ.

රාජා ථෙරං දිස්වා අත්තනො පුරතො නිසීදාපෙත්වා එවමාහ භන්තෙ තුම්හෙහි සද්ධිං දසමහා යොධෙ ගහෙත්වා දමිළෙහි සද්ධි යුජ්ඣිං. ඉදානි එකකොව මච්චූනා සද්ධිං යුජ්ඣිතුං ආරභිං. මච්චු සත්තුම්පන පරාජෙතුං න සක්කොමීති. තතො-

ພຣະຣາຊາທອດພຣະເນດເຫັນພຣະເຖຣະແລ້ວ ຈຶ່ງນິມົນໃຫ້ນັ່ງຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ ແລ້ວຕຣັດວ່າ: 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍພາພວກທະຫານເອກທັງສິບຄົນຮ່ວມກັບທ່ານ ເຮັດສົງຄາມກັບພວກທະມິນ. ແຕ່ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງເລີ່ມເຮັດສົງຄາມກັບຄວາມຕາຍພຽງລຳພັງຄົນດຽວ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຈະເອົາຊະນະສັດຕູຄືຄວາມຕາຍໄດ້ເລີຍ'. ຈາກນັ້ນ-

ථෙරපුත්තාභයත්ථෙරො මා භායි මනුජාධිප,කිලෙස සත්තුං අජිනිත්වා අජෙය්‍යො මච්චූසත්තුකො;

ພຣະເທຣະປຸດຕາພະຍະເຖຣະກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ມະນຸດ ຂໍຢ່າໄດ້ຊົງຢ້ານກົວເລີຍ, ຫາກຍັງບໍ່ທັນຊະນະສັດຕູຄືກິເລດ ກໍຍັງບໍ່ອາດຊະນະສັດຕູຄືຄວາມຕາຍໄດ້'.

ඉති වත්වා එවං අනුසාසි. මහාරාජ සබ්බොයෙව ලොක සන්නිවාසෙ ජාතියා අනුගතො, ජරාය අනුසටො, ව්‍යාධිනා අභිභූතො, මරණෙන අබ්භාහතො. තෙතාහ-

ພຣະເຖຣະກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ໂປດສັ່ງສອນຕໍ່ໄປວ່າ: 'ມະຫາຣາຊາ ເປັນຄວາມຈິງທີ່ວ່າ ສັດທັງປວງໃນໂລກສັນນιວາດນີ້ ລ້ວນແຕ່ຖືກຄວາມເກີດຕິດຕາມ ຖືກຄວາມແກ່ໄລ່ຕ້ອນ ຖືກຄວາມເຈັບໄຂ້ຄອບງຳ ແລະ ຖືກຄວາມຕາຍບີບຄັ້ນ. ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັດໄວ້ວ່າ-'

‘‘යථාපි සෙලා විපුලා-නහං ආහච්ච පබ්බතා,සමන්තා අනුපරියෙය්‍යුං-නිප්පොථෙන්තා චතුද්දිසං;

'ພູເຂົາຫີນໃຫຍ່ໂຕມະໂຫລານ ສູງຈົດທ້ອງຟ້າ ກິ້ງບົດຂະຢີ້ສັດທັງຫຼາຍເຂົ້າມາໂດຍຮອບທັງສີ່ທິດ ຢ່າງໃດກໍດີ;'

එවං ජරා ච මච්චු ච-අධිවත්තන්ති පාණිනො,ඛත්තියො බ්‍රාහ්මණෙ වෙස්සෙ සුද්දෙ චණ්ඩාල පුක්කුසෙ,න කිඤ්චි පරිවජ්ජෙති-සබ්බමෙවාභිමද්දති;

'ຄວາມແກ່ແລະຄວາມຕາຍກໍຍ່ອມຄອບງຳສັດທັງຫຼາຍ ຢ່າງນັ້ນເໝືອນກັນ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນກະສັດ, ພຣາມ, ເພດ, ສູດ, ຄົນຈັນທານ ຫຼື ຄົນເທຂີ້ເຫຍື້ອ, ຄວາມແກ່ແລະຄວາມຕາຍນັ້ນຍ່ອມບໍ່ລະເວັ້ນໃຜເລີຍ ຍ່ອມຢຽບຢ່ຳບົດຂะຢີ້ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ;'

න තත්ථ හත්ථිනං භූමි-න රථානං න පත්තියා,න චාපි මන්තයුද්ධෙන-සක්කා ජෙතුං ධනෙන වා’’ති;

'ໃນສະໜາມຮົບກັບຄວາມຕາຍນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນພື້ນທີ່ຂອງກອງທັບຊ້າງ ກອງທັບລົດ ຫຼື ກອງທັບຮາບ, ແລະ ບໍ່ອາດຈະເອົາຊະນະໄດ້ດ້ວຍການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍມົນ ຫຼື ດ້ວຍຊັບສິນເງິນທອງເລີຍ'.

තස්මා ඉදං මරණං නාම මහායසානං මහාසම්මතාදීනං මහා පුඤ්ඤානං ජොතියාදීනං මහාථාමානං බලදෙවාදීනං ඉද්ධිමන්තානං මහාමොග්ගල්ලානාදීනං පඤ්ඤාවන්තානං සාරිපුත්තාදීනං සයම්භූඤාණෙන අධිගත සච්චානං, පච්චෙකබුද්ධානං සබ්බගුණසමන්නාගතානං සම්මාසම්බුද්ධානම්පි උපරි නිරාසඞ්කමෙව පතති කිමඞ්ගපනඤ්ඤෙසු සත්තෙසු.

ເພາະເຫດນັ້ນ ຄວາມຕາຍນີ້ຍ່ອມຕົກໃສ່ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ ເທິງຍອດແຫ່ງບຸກຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຍົດໃຫຍ່ ມີພຣະເຈົ້າມະຫາສົມມຸດເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ມີບຸນໃຫຍ່ ມີໂຊຕິຍະເສດຖີເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍ ມີພຣະພະລาເທບເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ມີລິດຫຼາຍ ມີພຣະມະຫາມົກຄັນລານະເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ມີປັນຍາຫຼາຍ ມີພຣະສາຣີບຸດເປັນຕົ້ນ, ພຣະປັດເຈກະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຜູ້ບັນລຸສັດຈະທັມດ້ວຍພຣະສາຍັມພູຍານ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄຸນທັງປວງ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງສັດອື່ນໆ ທີ່ເຫຼືອນັ້ນເລົ່າ.

තස්මා-

ເພາະເຫດນັ້ນ-

මහායසා රාජවරා ගතා තෙ සබ්බෙ මහාසම්මත ආදයොපි,අනිච්චභාවං බලදෙව ආදි මහාබලා චෙව තථා ගමිංසු;

'ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ມີຍົດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ ມີພຣະເຈົ້າມະຫາສົມມຸດເປັນຕົ້ນ ຕ່າງກໍໄດ້ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ, ແລະ ຜູ້ມີກຳລັງມະຫາສານ ມີພຣະພະລາເທບເປັນຕົ້ນ ກໍໄດ້ເຖິງແກ່ຄວາມບໍ່ທ່ຽງຢ່າງນັ້ນເໝືອນກັນ;'

යෙ පුඤ්ඤවන්තානි ගතා පසිද්ධිං මහද්ධනං ජොතියමෙණ්ඩකාදී,උපාවිසිං වච්චුමුඛං සභොගා සබ්බෙපි තෙ රාහුමුඛං සසීව;

'ບຸກຄົນທັງຫຼາຍຜູ້ມີບຸນ ປາກົດຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ ມີຊັບສົມບັດມະຫາສານ ມີໂຊຕິຍະເສດຖີ ແລະ ເມນທະກະເສດຖີເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງໂພຄະສົມບັດທັງໝົດຂອງພວກເຂົາ ຕ່າງກໍເຂົ້າສູ່ປາກແຫ່ງຄວາມຕາຍ ເໝືອນດັ່ງດວງຈັນເຂົ້າສູ່ປາກຣາຫູ;'

යො ඉද්ධිමන්තෙසු තථාගතස්ස පුත්තෙසුසෙට්ඨො ඉති විස්සුතොපි,ථෙරො මහාරාජසහෙව ඉද්ධිබලෙන සො මච්චුමුඛං පවිට්ඨො;

'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ພຣະເຖຣະຜູ້ປາກົດຊື່ສຽງວ່າເປັນຍອດແຫ່ງພຣະສາວົກຜູ້ມີລິດຂອງພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າ ທ່ານກໍຍັງຕ້ອງເຂົ້າສູ່ປາກແຫ່ງຄວາມຕາຍ ພ້ອມກັບລິດເດດຂອງພຣະເຖຣະນັ້ນເອງ;'

සබ්බෙසු සත්තෙසු ජිනං ඨපෙත්වා නෙවත්ථි පඤ්ඤාය සමොපි යෙන,සො ධම්මසෙනාපති සාවකොපි ගතො මහාරාජ අනිච්චතං’ච;

'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ພຣະທັມມະເສນາບໍດີຜູ້ເປັນພຣະສາວົກ ເຊິ່ງຫາກຍົກເວັ້ນພຣະຊິນະເຈົ້າແລ້ວ ກໍບໍ່ມີສັດໃດສະເໝີດ້ວຍປັນຍາເລີຍ ທ່ານກໍຍັງເຖິງແກ່ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແລ້ວ;'

සයම්භූඤාණස්ස බලෙන සන්තිං ගතා මහාරාජ සයම්භූනොපි,සබ්බෙපි තෙ ඤාණබලූප පන්නා අනිච්චතං නෙව අතික්කමිංසු;

'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ແມ່ນແຕ່ພຣະປັດເຈກະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຖິງຄວາມສະຫງົບດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງພຣະສາຍັມພູຍານ ທ່ານທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງຍານ ກໍບໍ່ອາດລ່ວງພົ້ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງໄປໄດ້ເລີຍ;'

තිලොකනාථො පුරිසුත්තමො සො අනිච්චභාවං සමතික්කමිත්වා,නාසක්ඛි ගන්තුං සුගතොපි රාජ අඤ්ඤෙසු සත්තෙසු කථාව නත්ථි;

'ຂ້າແດ່ພຣະຣາຊາ ພຣະສຸຄົດເຈົ້າ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງແຫ່ງໄຕໂລກ ຜູ້ເປັນບຸຣຸດອັນປະເສີດສຸດ ພຣະອົງກໍຍັງບໍ່ອາດກ້າວລ່ວງຄວາມບໍ່ທ່ຽງໄປໄດ້ ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງສັດອື່ນໆ ທີ່ເຫຼືອນັ້ນເລົ່າ;'

තස්මා මහාරාජ භවෙසු සත්තා සබ්බෙපි නාසුං මරණා විමුත්තා,සබ්බම්පි සඞ්ඛාරගතං අනිච්චං දූක්ඛං අනත්තාති විචින්තයස්සු;

'ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ສັດທັງຫຼາຍໃນພົບທັງປວງ ບໍ່ມີໃຜເລີຍທີ່ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຕາຍໄດ້, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງພິຈາຣະນາເຖີ້ນວ່າ ສັງຂານທັງປວງບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກ ເປັນອະນັດຕາ;'

‘‘දුතියෙ අත්තභාවෙපි ධම්මච්ඡණ්දො මහා හි තෙ,උපට්ඨිතෙ දෙවලොකෙ හිත්වා දිබ්බසුඛං තුවං;

'ແມ່ນແຕ່ໃນອັດຕະພາບທີສອງ ຄວາມພໍໃຈໃນທັມຂອງພຣະອົງກໍມີຫຼາຍຍິ່ງນັກ, ເມື່ອເທວະໂລກປາກົດຢູ່ ພຣະອົງກໍຊົງລະຖິ້ມສຸຂະອັນເປັນທິບ;'

ඉධාගම්ම බහුං පුඤ්ඤං අකාසි ච අනෙකධා,කරණම්පෙක රජ්ජස්ස සාසනජ්ජොතනාය තෙ;

'ແລ້ວສະເດັດມາໃນໂລກນີ້ ຊົງບຳເພັນບຸນກຸສົນເປັນອັນຫຼາຍໂດຍປະການຕ່າງໆ, ການຄອງຣາຊະສົມບັດຂອງພຣະອົງ ກໍເພື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງພຣະສາສະໜາເທົ່ານັ້ນ;'

මහා රාජ කතං පුඤ්ඤං යාවජ්ජ දිවසා තයා,සබ්බං අනුස්සරෙථෙව සුඛං සජ්ජු භවිස්සති;

'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ບຸນກຸສົນໃດໆ ທີ່ພຣະອົງຊົງບຳເພັນແລ້ວ ຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນເຖິງວັນນີ້, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງລະນຶກເຖິງບຸນທັງປວງນັ້ນເຖີ້ນ ຄວາມສຸກຈະບັງເກີດມີແກ່ພຣະອົງໃນທັນທີ'.

තං සුත්වා තුට්ඨමානසො රාජා භන්තෙ තුම්හෙ මච්චුයුද්ධෙපි අපස්සයාති වත්වා ලද්ධස්සාසො පුඤ්ඤපොත්ථකං වාචෙතුං ආණාපෙසි ලෙඛකො පුඤ්ඤපොත්ථකං එවං වාචෙසි.

ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳນັ້ນແລ້ວ ມີພຣະໄທຍິນດີ ຕຣັດວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແມ່ນແຕ່ໃນສົງຄາມກັບຄວາມຕາຍ ທ່ານກໍຍັງເປັນທີ່ພຶ່ງແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ' ແລ້ວຊົງໄດ້ຮັບຄວາມເບົາພຣະໄທ ຈຶ່ງມີພຣະຣາຊາໂອງການໂປດໃຫ້ອ່ານບັນຊີບຸນ. ອາລັກຈຶ່ງໄດ້ອ່ານບັນຊີບຸນຢ່າງນີ້ວ່າ:

‘‘එකූනසතවිහාරා මහාරාජෙන කාරිතා,එකූනසතකොටීහි විහාරො මරිචට්ටි ච;

'ພຣະມະຫາຣາຊາຊົງສ້າງວິຫານເກົ້າສິບເກົ້າແຫ່ງ, ແລະ ຊົງສ້າງມະລິຈະວັດຕິວິຫານດ້ວຍຊັບເກົ້າສິບເກົ້າໂກດ;'

උත්තමො ලොහපාසාදො තිංසකොටීහි කාරිතො,මහාථූපෙ අනග්ඝානි කාරිතා චතුවීසති;

'ຊົງສ້າງໂລຫະປະສາດອັນປະເສີດສຸດດ້ວຍຊັບສາມສິບໂກດ, ແລະ ຊົງສ້າງເຄື່ອງບູຊາອັນຫາຄ່າບໍ່ໄດ້ຊາວສີ່ຢ່າງໃນມະຫາສະຖູບ;'

මහාථූපම්හි සෙසානි කරිතානි සුබුද්ධිනා,කොටිසහස්සං අග්ඝන්ති මහාරාජ තයා පුන;

'ຂ້າແດ່ມະຫາຣາຊາ ສິ່ງຂອງທີ່ເຫຼືອອື່ນໆ ໃນມະຫາສະຖູບ ທີ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນດີຊົງສ້າງໄວ້ນັ້ນ ມີມູນຄ່າເຖິງໜຶ່ງພັນໂກດ;'

කොළම්බ නාම මලෙය අක්ඛක්ඛායික ඡාතකෙ,කුණ්ඩලානි මහග්ඝානි දුවෙ දත්වාන ගණ්හිය;

'ໃນຄາວເກີດໄພພິບັດອຶດຢາກຊື່ວ່າ ອັກຂັກຂາຍິກະ ທີ່ເຂດມາເລຍະ ຊື່ວ່າ ໂກລຳພະ, ພຣະອົງຊົງສະຫຼະຕຸ້ມຫູມີຄ່າຫຼາຍສອງຂ້າງເພື່ອແລກເອົາອາຫານ;'

ඛීණාසවානං පඤ්චන්නං මහාථෙරානමුත්තමො,දින්නො පසන්නචිත්තෙන කඞ්ගු අම්බිල පිණ්ඩකො;

'ແລ້ວຊົງມີພຣະໄທເຫຼື້ອມໃສ ຖວາຍອາຫານຄືເຂົ້າຟ່າງສົ້ມອັນປະເສີດສຸດ ແກ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນພຣະຂີນາສົບຫ້າຮູບ;'

චූළඞ්ගණිය යුද්ධම්හි පරජ්ඣිත්වා පලායතා,කාලං ඝොසාපයිත්වාන ආගතස්ස විහායසා;

'ໃນຄາວທີ່ພຣະອົງຊົງພ່າຍແພ້ໃນສົງຄາມທີ່ຈູລັງຄະນιຍະ ແລ້ວຫຼົບໜີໄປ, ພຣະອົງຊົງໃຫ້ປະກາດເວລາຖວາຍທານ ແກ່ພຣະເຖຣະຜູ້ເຫາະມາທາງອາກາດ;'

ඛීණාසවස්ස යතිනො අත්තානමනපෙක්ඛිය,දින්නං සරක භත්තන්ති පුඤ්ඤපොත්ථං අවාචයි;

'ແລ້ວຊົງຖວາຍອາຫານທີ່ຕັກໃສ່ຖາດ ແກ່ພຣະຂີນາສົບຜູ້ບຳເພັນພຽນ ໂດຍບໍ່ຊົງຫ່ວງໃຍໃນຊີວິດຂອງພຣະອົງເອງ' ອາລັກໄດ້ອ່ານບັນຊີບຸນດັ່ງນີ້.

25. තං සුත්වා රාජා තුස්සිත්වා ඨපෙහි ඨපෙහි භණෙති වත්වා එවමාහ. මරිචවට්ටි විහාරමහසත්තාහෙ ථූපාරම්හසත්තාහෙ ච චාතුද්දිස උභතො සඞ්ඝස්ස මහාරහං මහාදානං පවත්තෙසිං. චතුවීසති මහාවිසාඛපූජා කාරෙසිං තම්බපණ්ණිදීපෙ මහාභික්ඛුසඞ්ඝස්ස තික්ඛත්තුං චීවරමදාසිං සත්ත සත්ත දීනානි ලඞ්කා රජ්ජං සාසනස්ස පඤ්චක්ඛත්තුං අදාසිං සප්පි සන්නිත්ත සුපරිසුද්ධ වට්ටියා ද්වාදසඨානෙසු, සත්තං දීපසහස්සං ජාලෙසිං අට්ඨාරස්සු ඨානෙසු ගිලානානං වෙජ්ජෙහි භෙසජ්ජඤ්ච භත්තඤ්ච නිච්චං දාපෙසි. චතුචත්තාලීස ඨානෙසු තෙලුල්ලොපකඤ්ච අදාසිං. තත්තකෙසුයෙව ඨානෙසු ඝතපක්කජාලපූවෙ භත්තෙන සද්ධිං නිච්චං දාපෙසිං.

໒໕. ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳນັ້ນແລ້ວ ມີພຣະໄທຍິນດີ ຕຣັດວ່າ 'ພໍແລ້ວ ພໍແລ້ວ ພໍ່ເອີຍ' ແລ້ວຕຣັດຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ໃນງານສະຫຼອງມະລິຈະວັດຕິວິຫານເຈັດວັນ ແລະ ງານສະຫຼອງຖູປາຣາມເຈັດວັນ ເຮົາໄດ້ຖວາຍມະຫາທານອັນມີຄ່າຫຼາຍແກ່ພຣະพິກຂຸສົງ ແລະ ພິກຂຸນີສົງ ຜູ້ມາຈາກທິດທັງສີ່. ເຮົາໄດ້ຈັດງານວິສາຂະບູຊາໃຫຍ່ຊາວສີ່ຄັ້ງ, ໄດ້ຖວາຍສະບົງຈີວອນແກ່ພຣະພິກຂຸສົງໃນເກາະຕຳພະປັນນິສາມຄັ້ງ, ໄດ້ຖວາຍຣາຊະສົມບັດໃນເກາະລັງກາແກ່ພຣະສາສະໜາຫ້າຄັ້ງ ຄັ້ງລະເຈັດວັນ, ໄດ້ຈຸດປະທີບພັນດວງ ດ້ວຍໄສ້ຕະກຽງອັນບໍລິສຸດຊຸ່ມດ້ວຍນ້ຳມັນເບີ ໃນສະຖານທີ່ສິບສອງແຫ່ງ, ໄດ້ໂປດໃຫ້ແພດຖວາຍຢາ ແລະ ອາຫານບຳລຸງແກ່ພຣະພິກຂຸໄຂ້ ໃນສະຖານທີ່ສິບແປດແຫ່ງເປັນປະຈຳ, ໄດ້ຖວາຍນ້ຳມັນທາຕີນໃນສະຖານທີ່ສີ່ສິບສີ່ແຫ່ງ, ແລະ ໄດ້ຖວາຍເຂົ້າໜົມທອດດ້ວຍນ້ຳມັນເບີພ້ອມທັງອາຫານໃນສະຖານທີ່ຈຳນວນເທົ່ານັ້ນເປັນປະຈຳ.'

මාසෙ මාසෙ අට්ඨසු උපොසථදිවසෙසු ලඞ්කාදීපෙ සබ්බවිහාරෙසු දීපතෙලං දාපෙසිං. ආමිස දානතො ධම්මදානං මහන්තන්ති සුත්වා හෙට්ඨං ලොහපාසාදෙ ධම්මාසනෙ නිසීදිත්වා මඞ්ගල සුත්තං ඔසාරෙතුං ආරභිත්වාපි සඞ්ඝ ගාරවෙන ඔසාරෙතුං නාසක්ඛිං. තතො පට්ඨාය ධම්මදෙසකෙ සක්කරිත්වා සබ්බවිහාරෙසු ධම්මකථං කථාපෙසිං එකෙකස්ස ධම්මකථිකස්ස නාළ නාළිප්පමාණානි සප්පිඵාණිත සක්ඛරානි චතුරඞ්ගුල මුට්ඨිප්පමාණං යට්ඨිමධුකං සාටකද්වයඤ්ච මාසස්ස අට්ඨසු උපොසථ දිසෙසු දාපෙසිං. එතං සබ්බම්පි ඉස්සරියෙ ඨත්වා දින්නත්තා මම චිත්තං ස ආරාධෙති. ජීවිතං පන අනපෙක්ඛිත්වා දුග්ගතෙන මයා දින්නදානද්වයමෙව ආරාධෙතීති.

'ເຮົາໄດ້ຖວາຍນ້ຳມັນຕະກຽງແກ່ວິຫານທຸກແຫ່ງໃນເກາະລັງກາ ໃນວັນອຸໂປສົດທັງແປດວັນທຸກໆ ເດືອນ. ເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ການຖວາຍທັມມະທານຍ່ອມປະເສີດກວ່າອາມິສະທານ ຈຶ່ງໄດ້ນັ່ງເທິງທັມມາດໃນໂລຫະປະສາດຊັ້ນລຸ່ມ ເພື່ອຈະສະແດງມຸງຄຸນສູດ ແຕ່ເພາະຄວາມເຄົາລົບໃນພຣະສົງ ເຮົາຈຶ່ງບໍ່ອາດສະແດງຈົນຈົບໄດ້. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ເຮົາໄດ້ສັກກາຣະບູຊາພຣະທັມມະເທສະໜາ ແລະ ໂປດໃຫ້ສະແດງທັມມະເທສະໜາໃນວິຫານທຸກແຫ່ງ, ໄດ້ຖວາຍນ້ຳມັນເບີ, ນ້ຳອ້ອຍ, ນ້ຳຕານ ຢ່າງລະທະນານ, ຊະເອມເທດຍາວສີ່ນິ້ວມືກຳ ແລະ ຜ້າຄູ່ໜຶ່ງ ແກ່ພຣະທັມມະກະຖຶກແຕ່ລະຮູບ ໃນວັນອຸໂປສົດທັງແປດວັນທຸກໆ ເດືອນ. ທານທັງປວງນັ້ນ ເຮົາຖວາຍໃນຄາວທີ່ດຳຣົງຢູ່ໃນຄວາມເປັນໃຫຍ່ ຈຶ່ງຍັງບໍ່ເຮັດໃຫ້ໃຈຂອງເຮົາຍິນດີຢ່າງເຕັມທີ່. ແຕ່ທານສອງຄັ້ງທີ່ເຮົາຜູ້ຍາກຈົນໄດ້ຖວາຍ ໂດຍບໍ່ຫ່ວງໃຍໃນຊີວິດນັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ໃຈຂອງເຮົາຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ'.

තං සුත්වා අභයත්ථෙරො මහාරාජ පසාදනීයට්ඨානෙයෙව පසාදං අකාසි තං පන පිණ්ඩපාතද්වයං පරිස්ස පීළං අකත්වා ලද්ධ ධම්මික පච්චයත්තා අත්තානං අනවලොකෙත්වා අසජ්ජමානෙන දින්නත්තා පටිග්ගාහකානං යාවදත්ථං කත්වා දින්නත්තා පීතිපාමොජ්ජංජනයිත්වා බලව සද්ධාය දින්නත්තා දෙය්‍යධම්මස්ස නිරවසෙසං පරිභොගං ගතත්තාති ඉමෙහි පඤ්චහි කාරණෙහි මහන්තත්ති වත්වා මහාරාජ කඞ්ගු අම්බිලි පිණ්ඩගාහකත්ථෙරෙසු මලියමහාදෙවත්ථෙරො සමන්තකූටෙ පඤ්චන්නං භික්ඛුසතානං දත්වා පරිභුඤ්ජි පථවි චාලනක ධම්මගුත්තත්ථෙරො කල්‍යාණීය විහාරෙ පඤ්චන්නං භික්ඛුසතානං දත්වා පරිභුඤ්ජි.

ພຣະອະພະຍະເຖຣະໄດ້ຟັງຄຳນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ມະຫາຣາຊາ ພຣະອົງຊົງເຮັດຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນສະຖານທີ່ອັນຄວນເຫຼື້ອມໃສແທ້ໆ, ກໍບິນທະບາດທັງສອງຄັ້ງນັ້ນ ເປັນທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ດ້ວຍເຫດຫ້າປະການຄື: ໑. ເປັນຂອງທີ່ໄດ້ມາໂດຍທັມ ບໍ່ໄດ້ບີບຄັ້ນບຸກຄົນອື່ນ, ໒. ເປັນຂອງທີ່ຖວາຍໂດຍບໍ່ຫ່ວງໃຍໃນຕົນເອງ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມຕະໜີ່, ໓. ເປັນຂອງທີ່ຖວາຍແກ່ຜູ້ຮັບເພື່ອໃຫ້ໄດ້ໃຊ້ສອຍຕາມຄວາມຕ້ອງການ, ໔. ເປັນຂອງທີ່ຖວາຍດ້ວຍຄວາມເຊື່ອອັນແຮງກ້າ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມປີຕິຍິນດີ, ໕. ເປັນໄທຍະທັມທີ່ຜູ້ຮັບໄດ້ບໍລິໂພກຈົນໝົດສі້ນ ບໍ່ມີເຫຼືອ. ມະຫາຣາຊາ ໃນບັນດາພຣະເຖຣະຜູ້ຮັບບິນທະບາດເຂົ້າຟ່າງສົ້ມນັ້ນ, ພຣະມະລິຍະມະຫາເທວະເຖຣະໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບ ທີ່ຍອດເຂົາສະມັນຕະກຸດ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ; ພຣະທັມມະຄຸດຕະເຖຣະ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນໄຫວ ໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບ ທີ່ກັນຍານີວິຫານ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ.

තලඞ්ගරවාසී ධම්මගුත්තත්ථෙරොපි පියඞ්ගුදීපෙ ද්වාදසන්නං භික්ඛුසහස්සානං දත්වා පරිභුඤ්ජි. මඞ්ගණවාසී චුළතිස්සත්ථෙරො කෙලාසකූටෙ විහාරෙ සට්ඨිසහස්සානං භික්ඛූනං දත්වා පරිභුඤ්ජි මහාභග්ගත්ථෙරොපි උක්කානගර විහාරෙ සත්තසතානං භික්ඛූනං දත්වා පරිභුඤ්ජි සරක භත්තගාහකත්ථෙරො පන පියඞ්ගුදීපෙ ද්වාදසන්නං භික්ඛුසහස්සානං දත්වා පරිභොගමකාසීති වත්වා රඤ්ඤො චිත්තං හාසෙසි.

ພຣະທັມມະຄຸດຕະເຖຣະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ທີ່ຕະລັງຄະຣະ ກໍໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສິບສອງພັນຮູບ ທີ່ປິຍັງຄຸທິບ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ; ພຣະຈູລະຕິສສະເຖຣະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ທີ່ມັງຄະນະ ໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸຫົກສິບພັນຮູບ ທີ່ວິຫານຍອດເຂົາເຄລາດ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ; ພຣະມະຫາພັກຄະເຖຣະ ກໍໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸເຈັດຮ້ອຍຮູບ ທີ່ວິຫານອຸກການະຄອນ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ; ສ່ວນພຣະເຖຣະຜູ້ຮັບອາຫານໃນຖາດນັ້ນ ກໍໄດ້ນຳໄປແຈກຢາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສິບສອງພັນຮູບ ທີ່ປິຍັງຄຸທິບ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກ' ພຣະເຖຣະກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ພຣະໄທຂອງພຣະຣາຊາເບີກບານຍິ່ງນັກ.

රාජා චිත්තං පසාදෙත්වා එවමාහ-අහම්භන්තෙ චතුවීසති වස්සානි රජ්ජං කාරෙන්තො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පහූපකාරො අහොසිං. කායොපි මෙ සඞ්ඝස්ස උපකාරකො හොතු සඞ්ඝදාසස්ස මෙ සරීරං මහාචෙතියස්ස දස්සනට්ඨානෙ සඞ්ඝස්ස කම්මමාලකෙ ඣාපෙථාති. තතො කනිට්ඨං ආමන්තෙත්වා’තාත! තිස්ස! මහාථූපෙ අනිට්ඨිතං කම්මං සාධුකං නිට්ඨාපෙසි. සායං පාතො ච මහාථූපෙ පුප්ඵපූජං කාරෙත්වා තික්ඛත්තුං උපහාරං කාරෙහි. මයා ඨපිතං දානවට්ටං සබ්බං අපරිහාපෙත්වා සඞ්ඝස්ස කත්තබ්බකිච්චෙසු සදා අප්පමත්තො හොහී’ති අනුසායිත්වා තුණ්හි අහොසි.

ພຣະຣາຊາຊົງມີພຣະໄທເຫຼື້ອມໃສແລ້ວ ຕຣັດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ข້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າຄອງຣາຊະສົມບັດຕະຫຼອດຊາວສີ່ປີ ໄດ້ເປັນຜູ້ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ. ຂໍໃຫ້ແມ່ນແຕ່ຮ່າງກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ກໍຈົ່ງເປັນປະໂຫຍດແກ່ພຣະສົງເຖີ້ນ, ຂໍຈົ່ງຊາປະນະກິດສົບຮ່າງກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ເປັນທາດຂອງພຣະສົງ ໃນລານກິດຈະກຳຂອງພຣະສົງ ໃນສະຖານທີ່ຫຼຽວເບິ່ງເຫັນມະຫາເຈດີເຖີ້ນ'. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຊົງຮຽກພຣະອະນຸຊາມາແລ້ວຕຣັດວ່າ 'ແນ່ພໍ່ຕິສສະ! ເຈົ້າຈົ່ງເຮັດວຽກງານທີ່ຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດໃນມະຫາສະຖູບໃຫ້ສຳເລັດຮຽບຮ້ອຍດີເຖີ້ນ. ຈົ່ງບູຊາດອກໄມ້ທີ່ມະຫາສະຖູບທັງເຊົ້າແລະແລງ ແລະ ຈົ່ງເຮັດການສັກກາຣະບູຊາສາມຄັ້ງ. ຈົ່ງຢ່າໃຫ້ທານວັດທັງປວງທີ່ເຮົາຕັ້ງໄວ້ເສື່ອມຖອຍເລີຍ, ແລະ ຈົ່ງເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດໃນກິດຈະກຳທີ່ຄວນເຮັດແກ່ພຣະສົງຕະຫຼອດໄປເຖີ້ນ' ຊົງໂອວາດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ກໍຊົງດຸສນີພາບໄປ.

තස්මිං ඛණෙ භික්ඛු ගණසජ්ඣායං ආරභිංසු දෙවතා පන ඡදෙව ලොකතො ඡ රථෙ ගහෙත්වා ආදාය පටිපාටියා ඨපෙත්වා මහාරාජ අම්හාකං දෙවලොකො රමණීයො, අම්හාකං දෙවලොකො රමණීයොති වත්වා අත්තනො අත්තනො දෙවලොකං ආගමනත්ථාය යාචිංසු රාජා තෙසං වචනං සුත්වා යාවාහං ධම්මං සුණාමි- තාව අධිවාසෙථාති තෙ හත්ථසඤ්ඤාය නිවාරෙසි සඞ්ඝො ගණසජ්ඣායං නිවාරෙසීති මඤ්ඤිත්වා සජ්ඣායං ඨපාපෙසි.

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການສູດສາທະຍາຍຮ່ວມກັນ. ສ່ວນເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ນຳເອົາຣົດ 6 ຄັນ ຈາກເທວະໂລກທັງ 6 ຊັ້ນ ມາຈອດລຽງກັນໄວ້ຕາມລຳດັບ ແລ້ວກ່າວວ່າ “ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ເທວະໂລກຂອງພວກຂ້ານ້ອຍເປັນທີ່ລື່ນລົມ ເທວະໂລກຂອງພວກຂ້ານ້ອຍເປັນທີ່ລື່ນລົມ” ດັ່ງນີ້ ແລ້ວໄດ້ທູນເຊີນໃຫ້ສະເດັດໄປສູ່ເທວະໂລກຂອງຕົນໆ. ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳຂອງເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງຫ້າມດ້ວຍສັນຍານພຣະຫັດວ່າ “ຂໍພວກທ່ານຈົ່ງລໍຖ້າກ່ອນ ຕາບໃດທີ່ເຮົາຍັງຟັງທັມຢູ່” ພຣະສົງສັງຄະຄິດວ່າ ພຣະຣາຊາຊົງຫ້າມການສູດສາທະຍາຍ ຈຶ່ງໄດ້ຢຸດການສູດສາທະຍາຍນັ້ນ.

රාජා කස්මා භන්තෙ ගණසජ්ඣායං ඨපෙථාති ආහ. මහාරාජ තයා හත්ථසඤ්ඤාය නිවාරිතත්තාති. භන්තෙ තුම්හාකං සඤ්ඤං නාදාසිං. දෙවතා ඡදෙවලොකතො ඡ රථෙ ආනෙත්වා අත්තනො අත්තනො දෙවලොකං ගන්තුං යාචන්ති තස්මා තෙසං යාවාහං ධම්මං සුණාමි තාව ආගමෙථාති සඤ්ඤං අදාසින්ති තං සුත්වා කෙචි අයං රාජා මරණභයභිතො විප්පලපති, මරණතො අභායනක සත්තො නාම නත්ථීති මඤ්ඤිංසු.

ພຣະຣາຊາຕຣັສຖາມວ່າ “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຢຸດການສູດສາທະຍາຍ?” ພຣະສົງທູນວ່າ “ມະຫາຣາດ ເພາະມະຫາຣາດຊົງຫ້າມດ້ວຍສັນຍານພຣະຫັດ”. ພຣະຣາຊາຕຣັສວ່າ “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ໃຫ້ສັນຍານແກ່ພວກທ່ານເລີຍ. ເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ນຳເອົາຣົດ 6 ຄັນ ຈາກເທວະໂລກທັງ 6 ຊັ້ນ ມາແລ້ວທູນເຊີນໃຫ້ໄປສູ່ເທວະໂລກຂອງຕົນໆ ເພາະສະນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ໃຫ້ສັນຍານແກ່ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ ‘ຂໍພວກທ່ານຈົ່ງລໍຖ້າກ່ອນ ຕາບໃດທີ່ເຮົາຍັງຟັງທັມຢູ່’”. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ຄົນບາງພວກຄິດວ່າ “ພຣະຣາຊາອົງນີ້ຊົງຢ້ານຄວາມຕາຍ ຈຶ່ງຊົງເພີ້ຝັນໄປ ດ້ວຍວ່າສັດທີ່ບໍ່ຢ້ານຄວາມຕາຍນັ້ນບໍ່ມີເລີຍ”.

තතො අභයත්ථෙරො ආහ කථං මහාරාජ සද්දහිතුං සක්කා ඡ දෙවලොකතො ඡ රථා ආනීතාති තං සුත්වා රාජා ආකාසෙ පුප්ඵදාමානි ඛිපාපෙසි. තානි ගන්ත්වා විසුං රථධුරෙ ඔලම්බිංසු මහාජනො ආකාසෙ ඔලම්බන්තානි පුප්ඵදාමානි දිස්වා නික්කඞ්ඛො අහොසි.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະອະພະຍະເຖຣະຈຶ່ງຖາມວ່າ “ມະຫາຣາດ ຈະເຊື່ອໄດ້ແນວໃດວ່າ ຣົດ 6 ຄັນ ຖືກນຳມາຈາກເທວະໂລກທັງ 6 ຊັ້ນ?” ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ໂຍນພວງດອກໄມ້ຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ. ພວງດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ລອຍໄປຄ້ອງຢູ່ທີ່ແອກຣົດແຕ່ລະຄັນ. ມະຫາຊົນເຫັນພວງດອກໄມ້ຫ້ອຍຢູ່ກາງອາກາດ ກໍໝົດຄວາມສົງໄສ.

තතො රාජා ථෙරං පුච්ඡි-කතමො පන භන්තෙ දෙවලොකො රමණීයොති. තුසිතභවනං පන මහාරාජ රමණීයං, බුද්ධභාවාය සමයං ඔලොකෙන්තො මෙත්තෙය්‍යො බොධිසත්තොපි තස්මිංයෙව වසතීති ආහ.

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາຊາຊົງຖາມພຣະເຖຣະວ່າ “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເທວະໂລກຊັ້ນໃດໜ້າລື່ນລົມກວ່າກັນ?” ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ “ມະຫາຣາດ ສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດນັ້ນແລເປັນທີ່ລື່ນລົມ, ແມ່ນແຕ່ພຣະເມດໄຕຍໂພທິສັດ ຜູ້ຊົງກວດເບິ່ງເວລາເພື່ອຈະຕຣັສຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ກໍຊົງປະທັບຢູ່ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນຄືກັນ”.

තං සුත්වා රාජා තස්මිං ආලයං කත්වා මහාථූපං ඔලොකෙන්තො නිපන්නොව චවිත්වා සුත්තප්පබුද්ධො විය තුසිත භවනතො ආහට. රථෙ නිබ්බත්තිත්වා අත්තනො කතපුඤ්ඤස්ස ථලං මහාජනස්ස පාකටං කාතුං රථෙයෙව ඨත්වා දිබ්බාභරණ විභූසිතො මහාජනස්ස පස්සන්තස්සෙව තික්ඛත්තුං මහාථූපං පදක්ඛිණං කත්වා භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච වන්දිත්වා තුසිතභවනං අගමාසි.

ພຣະຣາຊາຊົງສະດັບຄຳນັ້ນແລ້ວ ຊົງມີຄວາມປາດຖະໜາໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ, ຂະນະທີ່ຊົງບັນທົມທອດພຣະເນດເບິ່ງພຣະມະຫາສະຖູບຢູ່ນັ້ນ ກໍໄດ້ສະຫວັນຄົດ ແລ້ວໄປບັງເກີດໃນຣົດທີ່ນຳມາຈາກສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ ເໝືອນດັ່ງຄົນທີ່ຫຼັບແລ້ວຕື່ນຂຶ້ນ. ເພື່ອຈະສະແດງຜົນແຫ່ງບຸນທີ່ຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວໃຫ້ປາກົດແກ່ມະຫາຊົນ ພຣະອົງຈຶ່ງປະທັບຢືນຢູ່ເທິງຣົດນັ້ນເອງ ຊົງປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການອັນເປັນທิບ, ໃນຂະນະທີ່ມະຫາຊົນກຳລັງເບິ່ງຢູ່ນັ້ນເອງ ໄດ້ຊົງກະທຳປະທັກສິນອ້ອມພຣະມະຫາສະຖູບ 3 ຮອບ ແລ້ວຊົງໄвованоພຣະພິກຂຸສົງ ກ່ອນຈະສະເດັດໄປສູ່ສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ.

එවං අසාරෙ නිචයෙ ධනානං අනිච්චසඞ්ඝං සත්තං සපඤ්ඤා,කත්වන චාගං රතනත්තයමහි ආදාය සාරං සුගතිං වජන්ති;

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ເມື່ອເຫັນວ່າກອງຊັບທັງຫຼາຍບໍ່ມີສາຣະ ແລະ ສັງຂານທັງຫຼາຍບໍ່ທ່ຽງ, ຈຶ່ງໄດ້ກະທຳການບໍລິຈາກ ແລະ ບູຊາໃນພຣະຣັດຕະນະໄຕ ຖືເອົາສາຣະປະໂຫຍດແລ້ວ ຍ່ອມໄປສູ່ສຸຄະຕິ.

රඤ්ඤො නාටකත්ථියො මතභාවං ඤත්වා යත්ථ ඨිතා මකුළං මොචයිංසු තත්ථං ඨානෙ කතසාලා මකුළමුත්තසාලානාමජාතා. රඤ්ඤො සරීරස්මිං චිතකං ආරොපිතෙ යත්ථ මහාජනො හත්ථෙ පග්ගහෙත්වා විරචි. තත්ථ කතසාලා විරචිත්ථසාලා නාම ජාතා. රඤ්ඤො සරීරං යත්ථ ඣාපෙසුං - සො සීමාමාලකො රාජමාලකො නාම ජාතො. අථ රඤ්ඤො කනිට්ඨභාතා සද්ධාතිස්සමහාරාජා නාම හුත්වා චෙතියෙ අනිට්ඨතං ජත්තකම්මං සුධාකම්මඤ්ච නිට්ඨාපෙත්වා ථූපමකාසීති

ພວກສະຕຣີນາງຟ້ອນຂອງພຣະຣາຊາ ເມື່ອຮູ້ວ່າພຣະຣາຊາສະຫວັນຄົດແລ້ວ ໄດ້ຢືນປົດມວຍຜົມຢູ່ ນະ ທີ່ໃດ, ສາລາທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ “ມະກຸລະມຸດຕະສາລາ”. ເມື່ອພຣະສົບຂອງພຣະຣາຊາຖືກອັນເຊີນຂຶ້ນສູ່ຈິດຕະກາທານ ມະຫາຊົນໄດ້ປະນົມມືຄ່ຳຄວນຢູ່ ນະ ທີ່ໃດ, ສາລາທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ “ວິຣະຈິດຕະສາລາ”. ສະຖານທີ່ຖວາຍພຣະເພີງພຣະສົບຂອງພຣະຣາຊານັ້ນ ໄດ້ກາຍເປັນລານສີມາ ທີ່ຊື່ວ່າ “ຣາຊະມາລະກະ”. ຕໍ່ມາ ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະຣາຊາ ໄດ້ຊົງຂຶ້ນຄອງຣາດເປັນ “ສັດທາຕິດສະມະຫາຣາດ” ໄດ້ຊົງປະຕິສັງຂອນງານປູນປັ້ນ ແລະ ງານທາສີປູນຂາວ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນແລ້ວເສັດຢູ່ທີ່ພຣະເຈດີໃຫ້ສຳເລັດຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ໄດ້ຊົງສ້າງພຣະສະຖູບຈົນສຳເລັດ.

ඉති සාධුජන මනොපසාදනත්ථාය කතෙ ථූපවංසෙ මහාචෙතියෙ කතා නිට්ඨිතා.

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ເລື່ອງລາວການສ້າງພຣະມະຫາເຈດີ ໃນຄຳພີຖູປະວົງ ທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມເຫຼື້ອມໃສແຫ່ງຈິດຂອງສາທຸຊົນທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

26. එතරහි දුට්ඨගාමණි අභය මහාරාජස්ස පිතා කාකවණ්ණතිස්ස රාජා මෙත්තෙය්‍යස්ස භගවතො පිතා භවිස්සති. විහාරමහාදෙවී මාතා භවිස්සති. දුට්ඨගාමිණි අභයො අග්ගසාවකො භවිස්සති. කනිට්ඨො දුතිය සාවකො භවිසසති. රඤ්ඤො පිතුච්ඡා අනුළාදෙවී අග්ගමහෙසී භවිස්සති. රඤ්ඤො පුත්තො සාලි රාජකුමාරො පුත්තො භවිස්සති. භණ්ඩාගාරික සඞ්ඝාමච්චො අග්ගුපට්ඨාකො භවිස්සති තස්සාමච්චස්ස ධීතා අග්ගුපට්ඨායිකා භවිස්සතීති එවං සබ්බෙපි කතාධිකාරා හෙතු සම්පන්නා තස්ස භගවතො ධම්මං සුත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිත්වා අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායිස්සන්තීති.

໒໖. ໃນອະນາຄົດ ພຣະຣາຊາກາກະວັນນະຕິດສະ ຜູ້ເປັນພຣະບິດາຂອງພຣະເຈົ້າທຸດທະຄາມິນີອະພະຍະມະຫາຣາດໃນບັດນີ້ ຈະໄດ້ເປັນພຣະບິດາຂອງພຣະເມດໄຕຍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ພຣະນາງວິຫາຣະມະຫາເທວີ ຈະໄດ້ເປັນພຣະມານດາ. ພຣະເຈົ້າທຸດທະຄາມິນີອະພະຍະ ຈະໄດ້ເປັນພຣະອັກຄະສາວົກ. ພຣະອະນຸຊາ ຈະໄດ້ເປັນພຣະສາວົກອົງທີສອງ. ພຣະນາງອະນຸລາເທວີ ຜູ້ເປັນພຣະປິຕຸດສາຂອງພຣະຣາຊາ ຈະໄດ້ເປັນພຣະອັກຄະມະເຫສີ. ພຣະຣາຊະກຸມານສາລິ ຜູ້ເປັນພຣະຣາຊະໂອຣົດຂອງພຣະຣາຊາ ຈະໄດ້ເປັນພຣະໂອຣົດ. ສັງຄະອຳມາດ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງ ຈະໄດ້ເປັນອຸປະຖາກຜູ້ເລີດ, ລູກສາວຂອງອຳມາດຜູ້ນັ້ນ ຈະໄດ້ເປັນອຸປະຖາກິກາຜູ້ເລີດ. ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ທຸກໆທ່ານຜູ້ໄດ້ກະທຳຄວາມດີໄວ້ແລ້ວ ແລະ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍεຫດປັດໄຈ ເມື່ອໄດ້ຟັງທັມມະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນແລ້ວ ຈະໄດ້ກະທຳທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ ແລະ ສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສານິບພານທາດ ເທີ້ນ.

එත්තාවතා ච

ແລະ ດ້ວຍເຫດພຽງເທົ່ານີ້

27.

໒໗.

මහිණ්දසෙන නාමම්හි වසන්තො පරිවෙණකෙ,පත්තචීවරපාදො? යො පිටකත්තය පාරගො;

ພຣະເຖຣະອົງໃດ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນບໍລິເວນວັດທີ່ຊື່ວ່າ ມະຫິນທະເສນະ, ຜູ້ມີບາດ ແລະ ຈີວອນເປັນເຄື່ອງບໍລິຂານ, ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພຣະໄຕປິດົກ,

සද්ධාසිලගුණුපෙතො සබ්බසත්තහිතෙ රතො,තෙන සාධු සමජ්ඣිට්ඨො යමහං කාතුමාරභිං;

ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄຸນນະທັມຄືສັດທາ ແລະ ສີລ, ຜູ້ຍິນດີໃນປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງປວງ, ພຣະເຖຣະອົງນັ້ນໄດ້ອາຣາດທະນາຢ່າງດີແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນແຕ່ງຄຳພີນີ້;

සොදානි නිට්ඨං සම්පත්තො ථූපවංසො අනාකුලො,පරිපුණ්ණො සඞ්ඛථා සාධු පණ්ඩිතෙහි පසංසිතො;

ບັດນີ້ ຄຳພີຖູປະວົງອັນບໍ່ມີຄວາມສັບສົນວຸ່ນວາຍນັ້ນ ໄດ້ເຖິງຄວາມສຳເລັດແລ້ວ, ເປັນຄຳພີທີ່ສົມບູນ ປະກອບດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນດີ ທີ່ບັນດາທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍໄດ້ສັນເສີນແລ້ວ;

යං පත්තං කුසලං කම්මං කරොන්තෙන ඉමං මයං,තෙන එතෙන පුඤ්ඤෙන සත්තා ගච්ඡන්තු නිබ්බුතිං;

ບຸນກຸສົນໃດທີ່ข້າພະເຈົ້າໄດ້ບຳເພັນແລ້ວ ໃນການແຕ່ງຄຳພີນີ້, ດ້ວຍຜົນບຸນນັ້ນ ຂໍສັດທັງຫຼາຍຈົ່ງເຖິງເຊິ່ງຄວາມດັບທຸກ (ພຣະນິບພານ) ເທີ້ນ;

අනන්තරායෙන යථා ච සිද්ධිංමූපාගතො ථූපවරස්ස වංසො,තථෙව සද්ධම්මසිතා ජනානංමනො රථා සීඝමුපෙන්තු සිද්ධිං;

ຄຳພີປະຫວັດແຫ່ງພຣະສະຖູບອັນປະເສີດນີ້ ໄດ້ເຖິງຄວາມສຳເລັດໂດຍປາສະຈາກອຸປະສັກສັນໃດ, ຂໍຄວາມປາດຖະໜາແຫ່ງຈິດຂອງປະຊາຊົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນພຣະສັດທັມ ຈົ່ງເຖິງຄວາມສຳເລັດໂດຍພັນຕາສັນນັ້ນເທີ້ນ;

පරිසම්භිදාමග්ගස්ස යෙන ලීලත්ථ දීපනිටීකා විරචිතා සාධු සද්ධම්මොදය කාමිනා;

ໂດຍພຣະເຖຣະອົງໃດ ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງພຣະສັດທັມ ໄດ້ແຕ່ງຄຳພີດີກາອະທິບາຍເນື້ອຄວາມອັນເລິກເຊິ່ງແຫ່ງຄຳພີປະຕິສັມພິທາມັກ ຢ່າງດີແລ້ວ;

තථා පකරණෙ සච්චසඞ්ඛෙපෙ අත්ථදීපනා,ධීමතා සුකතා යෙන සුට්ඨු සීහළ භාසතො

ແລະ ໄດ້ແຕ່ງຄຳພີອັດຖະທີປະນີໃນຄຳພີສັດຈະສັງເຂບ ໂດຍພຣະເຖຣະຜູ້ມີປັນຍາອົງນັ້ນ ຜູ້ໄດ້ແຕ່ງໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ຈາກພາສາສິງຫົນ;

විසුද්ධිමග්ග සඞ්ඛෙපෙ යෙන අත්ථප්පකාසනා,යොගී නමුපකාරාය කතා සීහළභාසතො;

...ແລະ ໄດ້ແຕ່ງຄຳພີອະທິບາຍເນື້ອຄວາມຫຍໍ້ແຫ່ງຄຳພີວິສຸດທິມັກ ເພື່ອເປັນອຸປະການແກ່ຜູ້ບຳເພັນໂຍຄະກັມ ຈາກພາສາສິງຫົນ;

පරක්කම නරිණ්දස්ස සබ්බභූපාන කෙතුනො,ධම්මාගාරෙ නියුත්තො යො පිටකත්තය පාරගො;

ຜູ້ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃນໂຮງທັມຂອງພຣະເຈົ້າປະຣັກກະມະພາຫຸ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງພຣະຣາຊາທັງປວງ, ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພຣະໄຕປິດົກ;

සාසනං සුට්ඨිතං යස්ස අන්තෙවාසික භික්ඛුසු,තෙන වාචිස්සරත්ථෙර පාදෙන ලිඛිතො අයන්ති;

ພຣະສາສະໜາຕັ້ງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງດີແລ້ວ ໃນໝູ່ພຣະພິກຂຸຜູ້ເປັນສິດຍານຸສິດຂອງພຣະເຖຣະອົງໃດ, ຄຳພີນີ້ ຖືກແຕ່ງຂຶ້ນໂດຍພຣະວາຈິດສະຣະເຖຣະ ຜູ້ເປັນທີ່ເຄົາຣົບອົງນັ້ນ.

ථූපවංසො නිට්ඨිතො.

ຄຳພີຖູປະວົງ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.