နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

သုတ္တန္တနီတိ

经教箴言

၁.

1.

ပရာ [Pg.3] ဘဝန္တံ ပုရိသံ,မယံ ပုစ္ဆာမ ဂေါတမံ;

ဘဝန္တံ ပုဋ္ဌု မာဂမ္မ,ကိံ ပရာဘဝတော မုခံ.

关于败亡之人，我等请问乔达摩；既已前来请问您，何为败亡之门？

၂.

2.

သုဝိဇာနော [Pg.4] ဘဝံဟောတိ,ဒုဝိဇာနော ပရာဘဝေါ;

ဓမ္မကာမော ဘဝံ ဟောတိ,ဓမ္မဒေဿီ ပရာဘဝေါ.

兴盛易知，败亡难辨。爱法者兴盛，憎法者败亡。

၃.

3.

ဣတိဟေ [Pg.8] တံ ဝိဇာနာမ,ပထမော သော ပရာဘဝေါ;

ဒုတီယံ ဘဂဝါ ဗြူဟိ,ကိံ ပရာဘဝတော မုခံ.

我等已如是了知，此是第一种败亡。世尊，请宣说第二种，何为败亡之门？

၄.

4.

အသန္တဿ [Pg.9] ပိယော ဟောတိ,သန္တေ န ကုရုတေ ပိယံ;

အသတံ ဓမ္မံ ရောစေတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

亲近恶人，不亲近善人；喜爱恶法，此是败亡之门。

ကမ္မာပရာဓသတ္တာနံ[Pg.12],ဝိနာသေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ;

အနယော နယရူပေန,ဗုဒ္ဓိမာကမျ တိဋ္ဌတိ.

当造恶业者面临毁灭时，非理之事以合理之相出现，迷惑智者而立。

၅.

5.

နိဒ္ဒါသီလီ [Pg.13] သဘာသီလီ,အနုဋ္ဌာတာ စ ယော နရော;

အလသော ကောဓပညာဏော,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

贪睡、爱闲谈，不精进之人；懒惰且易怒，此是败亡之门。

၆.

6.

ယော [Pg.25] မာတရံ ပိတရံ ဝါ,ဇိဏ္ဏကံ ဂတယောဗ္ဗနံ;

ပဟုသန္တော န ဘရတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若人有能力却不赡养年迈、青春已逝的父母，此是败亡之门。

၇.

7.

ယော [Pg.30] ဗြာဟ္မဏံ သမဏံ ဝါ,အညံ ဝါပိ ဝဏိဗ္ဗကံ;

မုသာဝါဒေန ဝဉ္စေတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若人以妄语欺骗婆罗门、沙门或任何其他乞讨者，此是败亡之门。

၈.

8.

ပဟုတဝိတ္တော [Pg.33] ပုရိသော,သဟိရညော သဘောဇနော;

ဧကော ဘုဉ္ဇတိ သာဒူနိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若人资财丰饶，拥有金银和食物，却独自享用美味，此是败亡之门。

၉.

9.

ဇာတိထဒ္ဓေါ [Pg.36] ဓနထဒ္ဓေါ,ဂေါတ္တထဒ္ဓေါ စ ယော နရော;

သဉာတိံ အတိမညေတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若人因出身、财富或种姓而骄慢，轻蔑自己的亲眷，此是败亡之门。

၁၀.

10.

ဣတ္ထိဓုတ္တော [Pg.40] သုရာဓုတ္တော,အက္ခဓုတ္တော စ ယော နရော;

လဒ္ဓံလဒ္ဓံ ဝိနာသေတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若人沉溺于女色、饮酒和赌博，将所得之财挥霍殆尽，此是败亡之门。

န [Pg.44] ဗာဠှံ ဣတ္ထိံ ဂစ္ဆေယျ,သမ္ပဿံ တေဇသင်္ခယံ;

ကာသံ သာသံ ဒရံ ဗာလျံ,ခီဏမေဒေါ နိဂစ္ဆတိ.

不应过度亲近女人，当观其精力耗尽；咳嗽、气喘、痛苦、愚痴，脂膏耗尽而衰败。

(က)

（甲）

မာယာစေတာ [Pg.45] မရီစီ စ,သောကော ရောဂေါ ဥပဒ္ဒဝေါ;

ခရာ စ ဗန္ဓနာစေတာ,မစ္စုပါသော ဂုဟာသယော.

是幻，是阳焰，是愁，是病，是灾殃；是严酷，是系缚，是潜藏的死亡之网。

(ခ)

（乙）

ဗလဝန္တော ဒုဗ္ဗလာ ဟောန္တိ,ထာမဝန္တောပိ ဟာယရေ;

စက္ခုမာ အန္ဓကာ ဟောန္တိ,မာတုဂါမဝသံဂတာ.

强者变得羸弱，有力者也衰退；有眼者变得盲目，因受女人支配。

(ဂ)

（丙）

ဂုဏဝန္တော [Pg.46] နိဂ္ဂုဏာ ဟောန္တိ,ပညဝန္တောပိ ဟာယရေ;

ပမုတ္တာ ဗန္ဓနာ သေန္တိ,မာတုဂါမဝသံဂတာ.

具德者变得无德，有慧者也衰退；已解脱者却被束缚，因受女人支配。

(ဃ)

（丁）

ယသံ [Pg.47] ကိတ္တိံ ဓိတိံ သူရံ;

ဗာဟုဿစ္စံ ပဇာနနံ;

ဟာပယန္တိ ပမတ္တဿ;

ကဋ္ဌပုဉ္စံဝ ပါဝကော.

（女人）令放逸者，失其名誉、声望、坚毅、勇气、多闻与智慧，犹如大火焚木堆。

၁၁.

11.

သေဟိ [Pg.51] ဒါရေဟိ သန္တုဋ္ဌော,ဝေသိယာသု ပဒုဿတိ;

ဒုဿတိ ပရဒါရေသု,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

不满足于自己的妻子，却对妓女放荡，或与他人妻子通奸，此是败亡之门。

(က)

（甲）

မယဉ္စ [Pg.60] ဘရိယံ နာတိက္ကမာမ,အမှေစ ဘရိယာ နာတိက္ကမန္တိ;

အညတြ တာဟိ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမ,တသ္မာ ဟိ အမှံ ဒဟရာ န မိယျရေ.

我等不逾越妻子，妻子亦不逾越我等；除彼女等外，我等修持梵行，是故我等子弟不夭折。

(ခ)

（乙）

ဧတာသု [Pg.63] ဇာယရေ သုတ္တမာသု,မေဓာဝိနော ဟောန္တိ ပဟုတပညာ;

ဗဟုဿုတာ ထေရဂုဏာ စ ဟောန္တိ,တသ္မာ ဟိ အမှံ ဒဟရာ န မိယျရေ.

于此等（妻子）中生出最上之子，聪慧而有广大的智慧；彼等多闻且具长老之德，是故我等子弟不夭折。

၁၂.

12.

အတီတယောဗ္ဗနော [Pg.65] ပေါသော,အာနေတိ တိမ္ဗရုတ္ထနိံ;

တဿ ဣဿာ န သုပတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

一个青春已逝的男人，娶了年轻的妻子；他因嫉妒而无法安睡，此是败亡之门。

(က)

（甲）

န [Pg.69] ဒုက္ခံ အဟိနာ ဒဋ္ဌံ,န ဒုက္ခံ သတ္တိယာ ဟတံ;

တဉ္စ ဒုက္ခဉ္စ တိဗ္ဗဉ္စ,ယံ ပဿေ ဇိဏ္ဏကံ ပတိံ.

被蛇咬不是痛苦，被矛刺也不是痛苦；那才是剧烈之苦，当看到年迈的丈夫。

(ခ)

（乙）

နတ္ထိ [Pg.70] ခိဋ္ဋာ နတ္ထိ ရတိ,ဇိဏ္ဏေန ပတိနာ သဟ;

နတ္ထိ အလ္လာပသလ္လာပေါ,ဇဂ္ဃိတုံပိ န သောဘတိ.

与年迈的丈夫在一起，没有嬉戏，没有欢喜；没有交谈，甚至笑也不合适。

(ဂ)

（三）

ယဒါ စ ဒဟရော ဒဟရီ,မန္တယိံသု ရဟောဂတာ;

သဗ္ဗေ သောကာ ဝိနဿန္တိ,ယေကေစိ ဟဒယဿိတာ.

当少年和少女私下交谈时，所有忧愁都消失，凡是心中所依附的。

၁၃.

13.

ဣတ္ထိံ [Pg.75] သောဏ္ဍိံ ဝိကိရဏိံ,ပုရိသံ ဝါပိ တာဒိသံ;

ဣဿရိယသ္မိံ ထပေတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

若将嗜酒、挥霍的女人，或同样嗜酒、挥霍的男人，置于权力之位，此是败亡之门。

၁၄.

14.

အပ္ပဘောဂေါ [Pg.76] မဟာတဏှော,ခတ္တိယေ ဇာယတေ ကုလေ;

သော စ ရဇ္ဇံ ပတ္ထယတိ,တံ ပရာဘဝတော မုခံ.

一个财富微薄却贪欲巨大的人，出生在刹帝利家族，却渴望王位，此是败亡之门。

‘‘သုဝိဇာနော [Pg.81] ဘဝံဟောတိ,ဒုဝိဇာနော ပရာဘဝေါ’’;

အပ္ပဘောဂေါ မဟာတဏှော.

“兴盛易知，败亡难辨”；财富微薄却贪欲巨大。

၁၅.

15.

ဧတေ [Pg.82] ပရာဘဝေ လောကေ,ပဏ္ဍိတော သမဝေက္ခိယ;

အရိယော ဒဿနသမ္ပန္နော,သ လောကံ ဘဇတေ သိဝံ.

智者观察世间这些败亡，具足正见的圣者，他趋向吉祥的世界。

ဝသလသုတ္တ

贱民经

၁.

1.

ကောဓနော [Pg.87] ဥပနာဟီစ,ပါပမက္ခီ စ ယော နရော;

ဝိပန္နဒိဋ္ဌီ မာယာဝီ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人易怒、怀恨、恶毒轻蔑、具足邪见且狡诈，当知彼为贱民。

၂.

2.

ဧကဇံ [Pg.89] ဝါ ဒွိဇံ ဝါပိ,ယောဓ ပါဏံ ဝိဟိံသတိ;

ယဿ ပါဏေ ဒယာ နတ္ထိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人于此世伤害众生，对生命毫无慈悲，当知彼为贱民。

၃.

3.

ယော [Pg.91] ဟန္တိ ဥပရုန္ဓတိ,ဂါမာနိ နိဂမာနိ စ;

နိဂ္ဂါဟကော သမညာတော,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人毁坏围困村庄与城镇，以压迫者而闻名，当知彼为贱民。

၄.

4.

ဂါမေ [Pg.92] ဝါ ယဒိ ဝါ ရညေ,ယံ ပရေသံ မမာယိတံ;

ထေယျာ အဒိန္နံ အာဒေတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

无论在村庄或林野，若人以偷盗之心，取他人未予之物，当知彼为贱民。

၅.

5.

ယော [Pg.94] ဟဝေ ဣဏမာဒါယ,ဝုစ္စမာနော ပလာယတိ;

န ဟိ တေ ဣဏမတ္ထီတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人负债后，被追讨时逃遁，并说：“我不欠你债”，当知彼为贱民。

၆.

6.

ယောဓ ကိဉ္စိက္ခကမျတာ,ပထသ္မိံ ဝဇတံ ဇနံ;

ဟန္တွာ ကိဉ္စိက္ခ မာဒေတိ;

တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人因贪图微物，在路上杀害行人并夺取其物，当知他是一个贱民。

၇.

7.

ယော [Pg.98] အတ္တဟေတု ပရဟေတု,ဓနဟေတု စ ယော နရော;

သက္ခိပုဋ္ဌော မုသာဗြူတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人为了自己、他人或财富，被询问作证时说谎，当知他是一个贱民。

၈.

8.

ယော [Pg.102] ဉာတီနံ သခီနံ ဝါ,ဒါရေသု ပဋိဒိဿတိ;

သဟသာ သမ္ပိယေန ဝါ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人以暴力或诱惑，侵犯亲友的妻子，当知他是一个贱民。

၉.

9.

ယော [Pg.10]၄ မာတရံ ပိတရံ ဝါ,ဇိဏ္ဏကံ ဂတယောဗ္ဗနံ;

ပဟုသန္တော န ဘရတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人有能力却不供养年迈、青春已逝的父母，当知他是一个贱民。

၁၀.

10.

ယော [Pg.105] မာတရံ ပိတရံ ဝါ,ဘာတရံ ဘဂိနိံ သဿုံ;

ဟန္တိ ရောသေတိ ဝါစာယ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人殴打或以言语辱骂母亲、父亲、兄弟、姐妹或岳母，当知他是一个贱民。

၁၁.

11.

ယော [Pg.107] အတ္ထံ ပုစ္ဆိတော သန္တော,အနတ္ထ မနုသာသတိ;

ပဋိစ္ဆန္နေန မန္တေတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人被问及有益之事，却教以无益之法，并怀着隐秘的意图出谋划策，当知他是一个贱民。

၁၂.

12.

ယော [Pg.111] ကတွာ ပါပကံ ကမ္မံ,မာမံ ဇညာတိ ဣစ္ဆတိ;

ယော ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人造作恶业后，希望别人不知道，他是一个隐蔽其行为的人，当知他是一个贱民。

၁၃.

13.

ယော [Pg.114] ဝေ ပရကုလံ ဂန္တွာ,ဘုတွာန သုစိဘောဇနံ;

အာဂတံ နပ္ပဋိပူဇေတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人去到他人家中，享用洁净的食物后，却不尊敬来者，当知他是一个贱民。

၁၄.

14.

ယော [Pg.117] သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ,အညံ ဝါပိ ဝဏိဗ္ဗကံ;

မုသာဝါဒေန ဝဉ္စေတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人以妄语欺骗沙门、婆罗门或任何其他行乞者，当知彼为贱民。

၁၅.

15.

ယော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ,ဘတ္တကာလေ ဥပဋ္ဌိတံ;

ရောသေတိ ဝါ န စ ဒေတိ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人对在用餐时前来（乞食）的沙门或婆罗门，加以辱骂或不予施予，当知他是一个贱民。

၁၆.

16.

အသန္တံ [Pg.120] ယောဓ ပဗြူတိ,မောဟေန ပလိဂုဏ္ဌိတော;

ကိဉ္စနံ နိဇိဂီသာနော,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人在此处说不真实之语，被愚痴所蒙蔽，并贪图微利，当知他是一个贱民。

၁၇.

17.

ယောစတ္တာနံ [Pg.122] သမုက္ကံသေ,ပရေစ မဝဇာနာတိ;

နိဟီနော သေန မာနေန,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人自高自大，轻蔑他人，因其傲慢而卑劣，当知他是一个贱民。

၁၈.

18.

ရောသကော [Pg.124] ကဒရီယော စ,ပါပိစ္ဆော မစ္ဆရီ သဌော;

အဟိရီကော အနောတ္တပ္ပီ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人易怒、悭吝、怀有恶愿、嫉妒、狡诈、无惭无愧，当知他是一个贱民。

၁၉.

19.

ယော [Pg.127] ဗုဒ္ဓံ ပရိဘာသတိ,အထဝါ တဿ သာဝကံ;

ပရိဗ္ဗဇံ ဂဟဋ္ဌံ ဝါ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人诽谤佛陀，或诽谤他的声闻弟子，无论是出家者还是在家者，当知他是一个贱民。

အဋ္ဌဟိ [Pg.129] ဘိက္ခဝေ အင်္ဂေဟိ သမ္ပန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ ပတ္တော နိကုဇ္ဇိတဗ္ဗော. ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အနာဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဘိက္ခူဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ဣမေဟိ အဋ္ဌဟိ အင်္ဂေဟိ သမ္ပန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ ပတ္တံ နိကုဇ္ဇိတုံ.

比丘们，具备八种特性的优婆塞，他的钵应该被倒扣。他努力使比丘们得不到供养，他努力使比丘们遭受损害，他努力使比丘们没有住处，他辱骂诽谤比丘们，他离间比丘与比丘，他说佛的坏话，他说法的坏话，他说僧团的坏话。比丘们，我允许你们对具备这八种特性的优婆塞倒扣他的钵。

၂၀.

20.

ယော [Pg.132] အနရဟံ သန္တော,အရဟာတိ ပဋိဇာနာတိ;

စောရော သဗြဟ္မကေ လောကေ,တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ.

若人并非阿罗汉，却自称阿罗汉，他是这有梵天世间的盗贼，当知他是一个贱民。

၂၁.

21.

ဧတေ [Pg.135] ခေါ ဝသလာ ဝုတ္တာ,မယာ ယေ တေ ပကာသိတာ;

န ဇစ္စာ ဝသလော ဟောတိ,န ဇစ္စာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော.

这些就是我所宣说的贱民，我已向你们揭示。并非因出身而成为贱民，也并非因出身而成为婆罗门。

၂၂.

22.

ကမ္မုနာ ဝသလော ဟောတိ,ကမ္မုနာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော.

由业而为贱民，由业而为婆罗门。

၂၃.

23.

တဒမိနာပိ [Pg.136] ဇာနာထ,ယထာဟေတံ နိဒဿနံ;

စဏ္ဍာလပုတ္တော သောပါကော,မာတင်္ဂေါ ဣတိ ဝိဿုတော.

你们亦应由此例得知：旃陀罗(Caṇḍāla)之子索帕卡(Sopāka)，以摩登伽(Mātaṅga)之名而闻名。

၂၄.

24.

သော [Pg.137] ယသံ ပရမံ ပတ္တော,မာတင်္ဂေါ ယံ သုဒုလ္လဘံ;

အာဂစ္ဆုံ တဿုပဋ္ဌာနံ,ခတ္တိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဗဟူ.

彼摩登伽(Mātaṅga)获得极其难得之至高声誉，众多刹帝利与婆罗门前来侍奉于他。

၂၅.

25.

သော [Pg.138] ဒေဝယာနံ အဘိရုယှ,ဝိရဇံ သော မဟာပထံ;

ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ,ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟု.

他登上天界之车，行于无尘之大道，离欲贪后，得生梵天界。

ဂိရိံ [Pg.166] နခေန ခဏသိ,အယော ဒန္တေဘိ ခါဒသိ;

ဇာတဝေဒံ ပဒဟသိ,ယော ဣသိံ ပရိဘာသတိ.အာဝေလိတံ [Pg.167] ပိဋ္ဌိတော ဥတ္တမင်္ဂံ,ဗာဟုံ ပသာရေတိ အကမ္ပဏေယျံ;

သေတာနိ အက္ခီနိ ယထာ မတဿ,ကော မေ ဣမံ ပုတ္တမကာသိ ဧဝံ.

辱骂圣者(isi)，如以指甲挖山，以牙齿啃铁，欲焚烧火焰。其头向后扭转，手臂僵直不动，双眼翻白如死者，是谁将我儿变成这样？