නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

සුත්තන්තපිටක

经藏

සංයුත්තනිකායෙ

相应部

සගාථාවග්ගපාළි

有偈品

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

结集的问答

පුච්ඡා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ [Pg.1] ආවුසො ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා පඨමං විනයපිටකං සංගායිත්වා තදනන්තරං සුත්තන්තපිටකං සංගායන්තා දීඝනිකායඤ්ච මජ්ඣිමනිකායඤ්ච සංගායිත්වා තදනන්තරං කිංනාම පාවචනං සංගායිංසු.

问：贤友，在第一次大结集时，以大迦叶(Mahākassapa)为首的法结集者、诸大上座长老、古结集师，先结集了律藏(Vinayapiṭaka)，然后结集经藏(Suttantapiṭaka)，在结集了长部(Dīghanikāya)和中部(Majjhimanikāya)之后，接下来结集了什么名称的圣典？

විස්සජ්ජනා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ භන්තෙ ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො පොරාණථෙරවරා පඨමං විනයපිටකං සංගායිත්වා තදනන්තරං සුත්තන්තපිටකං සංගායන්තා දීඝනිකායඤ්ච මජ්ඣිමනිකායඤ්ච සංගායිත්වා තදනන්තරං සත්තහි ච සුත්තසහස්සෙහි සත්තහි ච සුත්තසතෙහි ද්වාසට්ඨියා ච සුත්තෙහි පටිමණ්ඩිතං භාණවාරසතපරිමාණං සංයුත්තනිකායං නාම පාවචනං සංගායිංසු.

答：尊者，在第一次大结集时，以大迦叶为首的法结集者、诸古上座长老，首先结集了律藏，其后在结集经藏时，于结集长部和中部之后，接着结集了名为相应部(Saṃyuttanikāya)的圣典，此圣典由七千七百六十二部经所庄严，篇幅达一百诵品。

පුච්ඡා – සංයුත්තනිකායෙ [Pg.2] ච ආවුසො සගාථාවග්ගො නිදානවග්ගො ඛන්ධවග්ගො සළායතනවග්ගො මහාවග්ගොති පඤ්චසංයුත්තප්පකරණානි, තෙසු පඨමං කතරං සංයුත්තප්පකරණං තෙ සංගායිංසු.

问：贤友，相应部中有有偈品、因缘品、蕴品、六处品、大品这五个部分，他们最先结集的是这五个部分中的哪一个呢？

විස්සජ්ජනා – පඤ්චසු භන්තෙ සංයුත්තප්පකරණෙසු පඨමං සගාථාවග්ගසංයුත්තප්පකරණං සංගායිංසු.

答：尊者，在这五个部分中，他们首先结集了有偈品相应部。

පුච්ඡා – සගාථාවග්ගෙපි [Pg.3] ආවුසො දෙවතාසංයුත්තාදිවසෙන එකාදසසංයුත්තානි, තෙසු පඨමං කතරං සංයුත්තං තෙ සංගායිංසු.

问：贤友，有偈品中也有天相应等十一部相应，他们最先结集的是哪一部相应？

විස්සජ්ජනා – එකාදසසු භන්තෙ සංයුත්තෙසු පඨමං දෙවතාසංයුත්තං සංගායිංසු.

答：尊者，在十一部相应中，首先结集的是天相应。

පුච්ඡා – දෙවතාසංයුත්තෙපි ආවුසො නළවග්ගාදයො අට්ඨ වග්ගා, ඔඝතරණසුත්තාදීනි ච එකාසීති සුත්තානි, තෙසු පඨමං කතරං වග්ගං කතරඤ්ච සුත්තං සගායිංසු.

问：贤友，在天相应中，有芦苇品等八个品，以及渡瀑流经等八十一经。在这些品和经中，最初结集的是哪个品、哪部经？

විස්සජ්ජනා – අට්ඨසු භන්තෙ වග්ගෙසු පඨමං නළවග්ගං එකාසීතියා ච සුත්තෙසු පඨමං ඔඝතරණසුත්තං සංගායිංසු.

答：尊者，在八个品中首先结集了芦苇品，在八十一部经中首先结集了渡瀑流经。

සාධු [Pg.4] සාධු ආවුසො, මයම්පි දානි තතොයෙව පට්ඨාය සංගීතිපුබ්බඞ්ගමානි පුච්ඡනවිස්සජ්ජනකිච්චානි ආවහිතුං සමාරභාර.

善哉善哉，贤友！我们现在也要从这里开始，着手进行作为结集前导的问答事务了。

දෙවතාසංයුත්ත

诸天相应

ඔඝතරණසුත්ත

度暴流经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ඔඝතරණසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者世尊，在何处，为了谁，因为什么事，以什么方式宣说了《度暴流经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවතං ආරබ්භ භාසිතං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ දෙවතා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි, එකමන්තං ඨිතා ඛො සා දෙවතා භගවන්තං එතදවොච ‘‘කථං නු ත්වං මාරිස ඔඝමතරී’’ති,

答：尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)，针对某位天神所说的。尊者，某位天神在夜已深时，以超凡的光辉照亮整个祇陀林，然后来到世尊面前，顶礼世尊后，站在一旁。站在一旁的那位天神对世尊这样说道：“仁者，您是如何渡过暴流的？”

තස්මිං [Pg.5] භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අපතිට්ඨං ඛ්වාහං ආවුසො අනායූහං ඔඝමතරිං’’ති, එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊是就此事这样说的：“贤友，我的确不依止、不努力就渡过了暴流。”尊者，世尊就是这样说的。

අච්චෙන්තිසුත්ත

流逝经

පුච්ඡා – අච්චෙන්තිසුත්තං [Pg.8] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，为了谁，因为什么事，以什么方式宣说了《流逝经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවතං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරා භන්තෙ දෙවතා භගවන්තං එතදවොච–

答：尊者，在舍卫城，世尊是针对某位天神而说的。尊者，某位天神对世尊说了这样的话：

‘‘අච්චෙන්ති කාලා තරයන්ති රත්තියො,වයොගුණා අනුපුබ්බං ජහන්ති,එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො,පුඤ්ඤානි කයිරාථ සුඛාවහානී’’ති–

时光流逝，日夜飞逝，年华次第地舍弃。见此死之怖畏，应作引乐之福业。

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං –

尊者，世尊是就此事这样说的：

‘‘අච්චෙන්ති කාලා තරයන්ති රත්තියො,වයොගුණා අනුපුබ්බං ජහන්ති,එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො,ලොකාමිසං පජහෙ සන්තිපෙක්ඛො’’ති –

时光流逝，日夜飞逝，年华次第地舍弃。见此死之怖畏，寻求寂静者应舍弃世间利诱。

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

සත්තිසුත්ත

矛经

පුච්ඡා – සත්තිසුත්තං [Pg.10] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，为了谁，因为什么事，以什么方式宣说了《矛经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවතං ආරබ්භ භාසිතං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ දෙවතා භගවන්තං එතදවොච–

答：尊者，这段话是在舍卫城，针对某位天神而说的。尊者，某位天神对世尊说了这样一段话：

‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

කාමරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති–

如被利矛刺，如头被火烧，为断除欲贪，比丘应正念游方。

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，世尊是就此事这样说的：

සත්තියා [Pg.11] විය ඔමට්ඨො ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

සක්කායදිට්ඨිප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙති;

如被利矛刺，如头被火烧，为断除有身见，比丘应正念游方。

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

කාමරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ –

如被利矛刺，如头被火烧，为断除欲贪，比丘应正念游方。

සත්තියා [Pg.12] විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ,සක්කායදිට්ඨිප්පමානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ –

如被利矛刺，如头被火烧，为断除有身见，比丘应正念游方。

ජටාසුත්ත

结经

පුච්ඡා – ජටාසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《结经》，是在哪里、为了谁、关于什么事以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවතං ආරබ්භ භාසිතං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ දෙවතා භවගන්තං එතදවොච–

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对某位天神而说。尊者，某位天神对世尊说了这段话：

‘‘අන්තො ජටා බහිජටා, ජටාය ජටිතා පජා;

තං තං ගොතම පුච්ඡාමි, කො ඉමං විජටයෙ ජට’’න්ති–

“内结与外结，众生为结缚；乔达摩(Gotama)，我问你：谁能解此结？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං –

尊者，关于此事——

සීලෙ පතිට්ඨාය නරො සපඤ්ඤො, චිත්තං පඤ්ඤඤ්ච භාවයං;

ආතාපී නිපකො භික්ඛු, සො ඉමං විජටයෙ ජටං.

智者立足于戒(sīla)，修习心与慧；勇猛、审慎的比丘，他能解此结。

යෙසං [Pg.13] රාගො ච දොසො ච, අවිජ්ජා ච විරාජිතා;

ඛීණාසවා අරහන්තො, තෙසං විජටිතා ජටාති;

那些贪(rāga)、瞋(dosa)与痴(avijjā)已离，诸漏已尽的阿罗汉，他们的结已解开。

එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊说了这样一类的话。

සීලෙ [Pg.14] පතිට්ඨාය නරො සපඤ්ඤො, චිත්තං පඤ්ඤඤ්ච භාවයං;

ආතාපී නිපකො භික්ඛු, සො ඉමං විජටයෙ ජටං–

智者立足于戒，修习心与慧；勇猛、审慎的比丘，他能解此结。

යෙසං රාගො ච දොසො ච, අවිජ්ජා ච විරාජිතා;

ඛීණාසවා අරහන්තො, තෙසං විජටිතා ජටා–

那些贪、瞋与痴已离，诸漏已尽的阿罗汉，他们的结已解开。

යත්ථ [Pg.15] නාමඤ්ච රූපඤ්ච, අසෙසං උපරුජ්ඣති;

පටිඝං රූපසඤ්ඤා ච, එත්ථෙසා ඡිජ්ජතෙ ජටා.

于名(nāma)与色(rūpa)无余止息，有对(paṭigha)与色想(rūpasaññā)亦灭之处，此结即被斩断。

අච්ඡරාසුත්ත

天女经

පුච්ඡා – අච්ඡරාසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《天女经》，是在哪里、为了谁、关于什么事以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ දෙවපුත්තො භගවන්තං එතදවොච–

答：尊者，此经是在舍卫城，针对某位天子(devaputta)而说。尊者，某位天子对世尊说了这段话：

‘‘අච්ඡරාගණසඞ්ඝට්ඨං, පිසාච ගණසෙවිතං;

වනන්තං මොහනං නාම, කථං යාත්‍රා භවිස්සතී’’ති.

“天女群集喧嚣，毕舍遮(pisāca)群围绕；名为‘迷惑’的森林，如何能通行？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于此事——

‘‘උජුකො නාම සො මග්ගො, අභයා නාම සා දිසා,රථො අකූජනො නාම, ධම්මචක්කෙහි සංයුතො.

“那条路名为‘正直’，那方向名为‘无畏’，那车名为‘无声’，装配着法之轮(dhammacakka)。

හිරී [Pg.16] තස්ස අපාලම්බො, සත්‍යස්ස පරිවාරණං;

ධම්මාහං සාරථිං බ්‍රූමි, සම්මාදිට්ඨි පුරෙජවං.

惭(hirī)为它的靠背，念(sati)为它的护卫；我说法(Dhamma)是车夫，正见(sammādiṭṭhi)为先行者。

යස්ස එතාදිසං යානං, ඉත්ථියා පුරිසස්ස වා;

ස වෙ එතෙන යානෙන, නිබ්බානස්සෙව සන්තිකෙ’’ති.

无论男女，若有这样的乘具，他确实以此乘具，就在涅槃(nibbāna)的近处。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊确实是这样说的。

අච්ඡරාගණසඞ්ඝුට්ඨං[Pg.17], පිසාචගණසෙවිතං;

වනන්තං මොහනං නාම, කථං යාත්‍රා භවිස්සති–

“天女群集喧嚣，毕舍遮群围绕；名为‘迷惑’的森林，如何能通行？”

ජරාසුත්ත

老朽经

පුච්ඡා – ජරාසුත්තං [Pg.19] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊于何处、为谁、以何事、如何宣说《老朽经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං දෙවතං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරා භන්තෙ දෙවතා භගවන්තං එතදවොච–

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，为某位天人而说。尊者，某位天人对世尊说了此话：

‘‘කිං සු යාව ජරා සාධු, කිං සු සාධු පතිට්ඨිතං;

කිං සු නරානං රතනං, කිං සු චොරෙහි දූහර’’න්ති.

“何物善至老？何物善安立？何为人之宝？何物贼难夺？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于此事——

‘‘සීලං යාව ජරා සාධු, සද්ධා සාධු පතිට්ඨිතා;

පඤ්ඤා නරානං රතනං, පුඤ්ඤං චොරෙහි දූහර’’න්ති.

“戒善至老，信善安立；慧为人宝，福贼难夺。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊如是说。

කිං සු යාව ජරා සාධු.

何物善至老？

කිං සු සාධු පතිට්ඨිතං.

何物善安立？

කිං [Pg.20] සු නරානං රතනං.

何为人之宝？

කිං සු චොරෙහි දූහරං.

何物贼难夺？

දෙවපුත්තසංයුත්ත

天子相应

සුබ්‍රහ්මසුත්ත

善梵经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සුබ්‍රහ්මසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කතඤ්ච භාසිතං. කීදිසො ච තත්ථ ධම්මපටිග්ගාහකස්ස ධම්මස්සවනානිසංසො අධිගතො.

问：贤友，彼知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，于何处、为谁、以何事、如何宣说《善梵经》？于彼处，领法者获得何等闻法之利？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.21] භන්තෙ සුබ්‍රහ්මදෙවපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. සුබ්‍රහ්මා භන්තෙ දෙවපුත්තො මරණභයභීතො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච–

答：尊者，此经是在王舍城(Rājagaha)，为善梵天子(Subrahma devaputta)而说。尊者，善梵天子为死畏所惧，走近世尊，说了此话：

‘‘නිච්චං උත්‍රස්තමිදං චිත්තං, නිච්චං උබ්බිග්ගමිදං මනො;

අනුප්පන්නෙසු කිච්ඡෙසු, අථො උප්පතිතෙසු ච;

සචෙ අත්ථි අනුත්‍රස්තං, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’ති–

“此心常惊怖，此意常忧惧；于未生之苦，以及已生者；若有无畏处，应我问为说。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං.

尊者，关于此事——

‘‘නාඤ්ඤත්‍ර බොජ්ජා තපසා, නාඤ්ඤත්‍රින්ද්‍රියසංවරා;

නාඤ්ඤත්‍ර සබ්බනිස්සග්ගා, සොත්ථිං පස්සාමි පාණින’’න්ති.

“除了觉支与苦行，除了根律仪，除了舍弃一切，我未见众生有安稳。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං. දෙසනාපරියොසානෙ ච භන්තෙ සුබ්‍රහ්මස්ස දෙවපුත්තස්ස තස්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උදපාදි, ‘‘යංකිඤ්චි සමුදයධම්මං, සබ්බං තං නිරොධධම්ම’’න්ති.

尊者，世尊如是说。尊者，说法结束时，善梵天子即于其座，生起离尘、离垢之法眼：“凡是集法，皆是灭法。”

නිච්චං [Pg.22] උත්‍රස්තමිදං චිත්තං, නිච්චං උබ්බිග්ගමිදං මනො;

අනුප්පන්නෙසු කිච්ඡෙසු, අථො උප්පතිතෙසු ච;

සචෙ අත්ථි අනුත්‍රස්ත, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො-හු–

“此心常惊怖，此意常忧惧；于未生之苦，以及已生者；若有无畏处，应我问为说。”

නාඤ්ඤත්‍ර [Pg.23] බොජ්ජා තපසා, නාඤ්ඤත්‍රින්ද්‍රියසංවරා;

නාඤ්ඤත්‍ර සබ්බනිස්සග්ගා, සොත්ථිං පස්සාමි පාණිනං–

“除了觉支与苦行，除了根律仪，除了舍弃一切，我未见众生有安稳。”

රොහිතස්සසුත්ත

罗醯多娑经

පුච්ඡා – රොහිතස්සසුත්තං [Pg.24] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《罗醯多娑经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රොහිතස්සං දෙවපුත්තං ආරබ්භ භාසිතං. රොහිතස්සො භන්තෙ දෙවපුත්තො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යත්ථ නු ඛො භන්තෙ න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උපපජ්ජති, සක්කා නු ඛො සො භන්තෙ ගමනෙන ලොකස්ස අන්තො ඤාතුං වා දට්ඨුං වා පාපුණිතුං වා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යත්ථ ඛො ආවුසො න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උපපජ්ජති, නාහං තං ගමනෙන ලොකස්ස අන්තං ඤාතෙය්‍යං අට්ඨෙය්‍යං පත්තෙය්‍යන්ති වදාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，这是世尊在舍卫城(Sāvatthī)，针对罗醯多娑(Rohitassa)天子而说的。尊者，罗醯多娑天子对世尊说：“尊者，哪里没有出生、没有衰老、没有死亡、没有消逝、没有再生？尊者，是否有可能通过行走去了知、看见或到达世界的尽头？”尊者，针对此事，世尊说：“贤友，我说那没有出生、没有衰老、没有死亡、没有消逝、没有再生之处，是不可能通过行走去了知、看见或抵达的。”尊者，世尊便是如此宣说的。

කොසලසංයුත්ත

憍萨罗相应

දහරසුත්ත

年少经

පුච්ඡා – දහරසුත්තං [Pg.26] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《年少经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘භවම්පි නො ගොතමො ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පටිජානාතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යඤ්හි තං මහාරාජ සම්මා වදමානොවදෙය්‍ය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති[Pg.27], මමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，这是世尊在舍卫城(Sāvatthī)，针对憍萨罗(Kosala)国的波斯匿王(Pasenadi)而说的。尊者，憍萨罗国的波斯匿王前往世尊那里，抵达后与世尊互相问候，在一旁坐下后，尊者，憍萨罗国的波斯匿王对世尊说了这番话：“乔达摩(Gotama)尊者，您也自称已证得无上正等正觉吗？”尊者，针对此事，世尊说：“大王，若有人要正确地说‘已证得无上正等正觉’，那么他这样正确地说，就是在说我。”尊者，世尊便是如此宣说的。

තස්මා [Pg.29] හි පණ්ඩිතො පොසො, සම්පස්සං අත්ථමත්තනො;

භුජඞ්ගමං පාවකඤ්ච, ඛත්තියඤ්ච යසස්සිනං;

භික්ඛුඤ්ච සීලසම්පන්නං, සම්මදෙව සමාචරෙ–

是故，智者观己利，应对蛇、火、声名显赫的刹帝利，以及具戒的比丘，都正当地对待。

අත්තරක්ඛිතසුත්ත

自护经

පුච්ඡා – අත්තරක්ඛිතසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《自护经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ මය්හං භන්තෙ රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස [Pg.30] එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ එවමෙතං මහාරාජ එවමෙතං මහාරාජාති එවමාදිනා විභජිත්වා භාසිතං.

回答——尊者，这同样是世尊在舍卫城(Sāvatthī)，针对憍萨罗(Kosala)国的波斯匿王(Pasenadi)而说的。尊者，憍萨罗国的波斯匿王前往世尊那里，说了以“尊者，当我独处静坐时，心中生起了这样的思虑”等开头的这番话。尊者，世尊便以“大王，正是这样，大王，正是这样”等方式，分别解说。

කායෙන [Pg.32] සංවරො සාධු, සාධු වාචාය සංවරො;

මනසා සංවරො සාධු, සාධු, සබ්බත්ථ සංවරො;

සබ්බත්ථ සංවුතො ලජ්ජී, රක්ඛිතොති පවුච්චති.

身律仪为善，语律仪亦善，意律仪为善，一切处律仪善。于一切处有律仪、有惭者，被称为“已守护者”。

අප්පකසුත්ත

稀少经

පුච්ඡා – අප්පකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《稀少经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ මය්හං භන්තෙ රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි අප්පකා තෙ සත්තා ලොකස්මිං, යෙ උළාරෙ උළාරෙ භොගෙ ලභිත්වා න චෙව මජ්ජන්ති න ච පමජ්ජන්ති, න ච කාමෙසු ගෙධං ආපජ්ජන්තී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එවමෙතං මහාරාජ එවමෙතං මහාරාජා’’ති එවමාදිනා අප්පකසුත්තං භාසිතං.

回答——尊者，这是世尊在舍卫城(Sāvatthī)，针对憍萨罗(Kosala)国波斯匿王(Pasenadi)而说的。尊者，憍萨罗国波斯匿王前往世尊那里，说道：“尊者，我独自隐居时，心中生起这样的思绪：世间众生稀少，他们获得广大的财富后，既不沉醉，也不放逸，也不会对欲乐产生贪恋。”尊者，世尊以“大王，正是这样，大王，正是这样”等语宣说了《稀少经》。

මල්ලිකාසුත්ත

茉莉夫人经

පුච්ඡා – මල්ලිකාසුත්තං [Pg.34] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《茉莉夫人经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො මල්ලිකං දෙවිං එතදවොච ‘‘අත්ථි නු ඛො තෙ මල්ලිකෙ කොචඤ්ඤො අත්තනා පියතරො’’ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං සබ්බාදිසා අනුපරිගම්ම චෙතසාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，这是世尊在舍卫城，针对憍萨罗国波斯匿王而说的。尊者，憍萨罗国波斯匿王对茉莉夫人这样说：“茉莉，难道有谁比你自己更可爱吗？”尊者，世尊以此事为缘，宣说了以“以心遍观一切方向”等开头的教言。

සබ්බා [Pg.35] දිසා අනුපරිගම්ම චෙතසා, නෙවජ්ඣගා පියතරමත්තනා ක්වචි. එවං පියො පුථු අත්තා පරෙසං, තස්මා න හිංසෙ පරමත්තකාමො–

以心遍观一切方向，未曾发现有比自己更可爱者。他人对自己亦是如此珍爱，因此，珍爱自己者不应伤害他人。

සත්තජටිලසුත්ත

七结发者经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.36] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්තජටිලසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊……乃至……正自觉者在哪里、针对谁、基于什么事、以什么方式宣说了《七结发者经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො අචිරපක්කන්තෙසු සත්තසු ච ජටිලෙසු සත්තසු ච නිගණ්ඨෙසු සත්තසු ච අචෙලකෙසු සත්තසු ච එකසාටකෙසු සත්තසු ච පරිබ්බාජකෙසු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යෙ තෙ භන්තෙ ලොකෙ අරහන්තො වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා, එතෙ තෙසං අඤ්ඤතරා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘දුජ්ජානං ඛො එතං මහාරාජ තයා ගිහිනා කාමභොගිනා පුත්තසම්බාධසයනං අජ්ඣාවසන්තෙන කාසිණචන්දනං පච්චනුභොන්තෙන මාලාගන්ධවිලෙපනං ධාරයන්තෙන ජාතරූපරජතං සාදියන්තෙන ‘‘ඉමෙ වා අරහන්තො, ඉමෙ වා අරහත්තමග්ගං සමාපන්නා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，这是世尊在舍卫城，针对憍萨罗国波斯匿王而说的。尊者，在七位结发者(jaṭila)、七位尼乾子(nigaṇṭha)、七位无衣者(acelaka)、七位一衣者(ekasāṭaka)与七位游方者(paribbājaka)刚离开不久，憍萨罗国波斯匿王就去到世尊那里，顶礼世尊后，坐在一旁。尊者，坐在一旁的憍萨罗国波斯匿王对世尊说：“尊者，那些世间的阿罗汉(arahanta)或已证得阿罗汉道(arahattamagga)的人，他们是这些人中的一员吗？”尊者，就此事，世尊宣说了以此等开头的教言：“大王，你身为享受欲乐的在家人，住于妻儿拥挤的家中，受用迦尸(Kāsi)檀香，佩戴花环与涂香，接受金银，要了知‘这些人是阿罗汉，或这些人已证入阿罗汉道’，这是困难的。”

න [Pg.40] වණ්ණරූපෙන නරො සුජානො, න විස්සසෙ ඉත්තරදස්සනෙන;

සුසඤ්ඤතානඤ්හි වියඤ්ජනෙන, අසඤ්ඤතා ලොකමිමං චරන්ති.

不应以相貌识人，不应轻信于一见；伪装成善于防护者，不防护者行于世。

පතිරූපකො මත්තිකාකුණ්ඩලොව, ලොහඩ්ඪමාසොව සුවණ්ණඡන්නො;

චරන්ති ලොකෙ පරිවාරඡන්නා, අන්තො අසුද්ධා බහිසොභමානා-හූ

犹如陶制假耳环，亦如铜币外镀金；随从簇拥行于世，内里不净外光明。

පඤ්චරාජසුත්ත

五王经

පුච්ඡා – පඤ්චරාජසුත්තං [Pg.41] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处、为了谁、因为什么事、以什么方式说了这部《五王经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො භන්තෙ කාමානං අග්ග’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘මනාපපරියන්තං ඛ්වාහං මහාරාජ පඤ්චසු කාමගුණෙසු අග්ගන්ති වදාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经在舍卫城(Sāvatthī)，是针对憍萨罗国波斯匿王而说的。尊者，憍萨罗国波斯匿王对世尊说了这番话：“尊者，什么是诸欲之中最顶尖的呢？”尊者，关于这件事，世尊这样说：“大王，我说的五种欲乐，是以令人满意为极致的才是最顶尖的。”尊者，世尊就是这样说的。

ඉධ [Pg.42] භන්තෙ අම්හාකං පඤ්චන්නං රාජූනං පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතානං සමඞ්ගීභූතානං පරිචාරයමානානං අයමන්තරාකථා උදපාදිං ‘කිං නු ඛො කාමානං අග්ග’න්ති–

尊者，我们五位国王，具足并受用着五种欲乐，在此期间生起了这样的谈论：“到底什么是诸欲之中最顶尖的呢？”

පදුමං [Pg.43] යථා කොකනදං සුගන්ධං, පාතො සියා ඵුල්ලමවීතගන්ධං. අඞ්ගීරසං පස්ස විරොචමානං, තපන්තමාදිච්චමිවන්තලික්ඛෙ–

如同芬芳的红莲，清晨盛开，香气不散。观看光芒四射的安吉罗娑(Aṅgīrasa)，犹如太阳在空中照耀。

දුතියඅපුත්තකසුත්ත

第二无子者经

පුච්ඡා – දුතියඅපුත්තකසුත්තං [Pg.44] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处、为了谁、因为什么事、以什么方式说了这部《第二无子者经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ භන්තෙ සාවත්ථියං සෙට්ඨි ගහපති කාලඞ්කතො, තමහං අපුත්තකං සාපතෙය්‍යං රාජන්තෙපුරං අතිහරිත්වා ආගච්ඡාමී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එවමෙතං මහාරාජ, එවමෙතං මහාරාජ, භූතපුබ්බං සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති තග්ගරසිඛිං නාම පච්චෙකසම්බුද්ධං පිණ්ඩපාතෙන පටිපාදෙසී’’ති එවමාදිනා තස්ස සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස අතීතං වත්ථුං ආහරිත්වා පරියොසානෙ චතූහි ගාථාහි භාසිතං.

答：尊者，此经在舍卫城(Sāvatthī)，是针对憍萨罗国波斯匿王而说的。尊者，憍萨罗国波斯匿王拜访世尊后说道：“尊者，舍卫城有位长者、家主去世了，他没有儿子，我已将他的财产收归王宫。”他说了这样的话。尊者，世尊说：“大王，确实是这样，确实是这样。大王，过去这位长者、家主曾以一钵饭供养了一位名叫多伽罗尸弃(Taggarasikhi)的独觉佛。”世尊讲述了这位长者、家主过去的故事，最后说了四首偈颂。

ධඤ්ඤං [Pg.47] ධනං රජතං ජාතරූපං, පරිග්ගහං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි,දාසා කම්මකරා පෙස්සා, යෙ චස්ස අනුජීවිනො.

谷粮、财富、金银，以及任何所有物，奴婢、佣工、仆役，和一切依附他的人。

සබ්බං නාදාය ගන්තබ්බං, සබ්බං නික්ඛිප්පගාමිනං;

යඤ්ච කරොති කායෙන, වාචාය උදචෙතසා.

一切皆不能带走，一切皆需舍弃而行；凡以身、语或意所造作的，

තඤ්හි තස්ස සකං හොති, තංව ආදාය ගච්ඡති;

තංවස්ස අනුගං හොති, ඡායාව අනපායිනී.

那才是他自己的，他带着那个离去；它跟随着他，如影随形不离弃。

තස්මා කරෙය්‍ය කල්‍යාණං, නිචයං සම්පරායිකං;

පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං, පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනං –

是故当行善，积集来世粮；福德于他世，实为众生依。

මාරසංයුත්ත

魔相应

තපොකම්මසුත්ත

苦行经

පුච්ඡා – තපොකම්මසුත්තං [Pg.48] පනාවුසො භගවතා ජිනෙන කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊、胜者在何处、针对谁、于何事、以及如何宣说了《苦行经》？

විස්සජ්ජනා – උරුවෙලායං භන්තෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ගාථාය අජ්ඣභාසි.

答：尊者，此乃于优楼频螺(Uruvelā)，针对恶魔波旬而说。尊者，恶魔波旬走近世尊，以偈颂对世尊说：

‘‘තපොකම්මා අපක්කම්ම, යෙන සුජ්ඣන්ති මාණවා;

අසුද්ධො මඤ්ඤසි සුද්ධො, සුද්ධිමග්ගා අපරද්ධො’’ති.

“你已远离那令世人清净的苦行，不净者却自以为清净，你已偏离清净之道。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，于其事中——

‘‘අනත්තසංහිතං ඤත්වා, යං කිඤ්චි අමරං තපං;

සබ්බං නත්ථාවහං හොති, ඵියාරිත්තංව ධම්මනි;

සීලං සමාධි පඤ්ඤඤ්ච, මග්ගං බොධාය භාවයං;

පත්තොස්මි පරමං සුද්ධිං, නිහතො ත්වමසි අන්තකා’’ති.

“了知一切无益的苦行，所谓不死之修行，皆毫无益处，犹如陆地上的船桨。我修习戒、定、慧，此觉悟之道，已证得究竟清净。死神(Antaka)啊，你已被击败！”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා ජිනෙන භාසිතං.

尊者，世尊、胜者即如是说。

තපොකම්මා [Pg.49] අපක්කම්ම, යෙ න සුජ්ඣන්ති මාණවා;

අසුද්ධො මඤ්ඤසි සුද්ධො, සුද්ධිමග්ගා අපරද්ධො–

远离苦行，世人不得清净；不净者自以为清净，已偏离清净之道。

අනත්ථසංහිතං [Pg.50] උත්වා, යංකිඤ්චි අමරං තපං;

සබ්බං නත්ථාවහං හොති, ඵියාරිත්තංව ධම්මනි;

了知一切无益的苦行，所谓不死之修行，皆毫无益处，犹如陆地上的船桨；

හත්ථිරාජවණ්ණසුත්ත

象王色经

පුච්ඡා – හත්ථිරාජවණ්ණසුත්තං [Pg.51] පනාවුසො භවගතා ජිනෙන කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊、胜者在何处、针对谁、于何事、以及如何宣说了《象王色经》？

විස්සජ්ජනා – උරුවෙලායං භන්තෙ මාරකංයෙව පාපිමන්තං ආරබ්භ භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා භගවතො භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො මහන්තං හත්ථිරාජවණ්ණං අභිනිම්මිනිත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි.

答：尊者，此乃于优楼频螺，针对恶魔波旬而说。尊者，恶魔波旬欲令世尊生起怖畏、惊骇与毛骨悚然，便化作巨大的象王之形，走近世尊之处。

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，于其事中——

‘‘සංසරං දීඝමද්ධානං, වණ්ණං කත්වා සුභාසුභං;

අලං තෙ තෙන පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තකා’’ති.

“长时轮回中，化作美丑之形。恶魔，你够了！死神(Antaka)啊，你已被击败！”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා ජිනෙන භාසිතං.

尊者，世尊、胜者即如是说。

සංසරං [Pg.52] දීඝමද්ධානං, වණ්ණං කත්වා සුභාසුභං,අලං තෙ තෙන පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක –

长时轮回中，化作美丑之形。恶魔，你够了！死神(Antaka)啊，你已被击败。

භික්ඛුනීසංයුත්ත

比丘尼相应

ආළවිකාසුත්ත

阿拉维迦经

පුච්ඡා – ඉදානි ආවුසො භික්ඛුනී සංයුත්තං පුච්ඡාමි, යං තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස සාවිකාහි ථෙරීහි අත්තනො

问：贤友，现在我问《比丘尼相应》，此乃那位世尊、阿罗汉、正等觉者的声闻弟子——长老比丘尼们，为阐明自身……

ච [Pg.53] බුද්ධසාසනස්ස ච යථාභූතං ගුණං පකාසෙත්වා භාසිතං. තත්ථාවුසො පඨමං පොරාණකෙහි මහාකස්සපාදීහි ධම්මසංගාහකෙහි ථෙරවරෙහි සංගීතං ආළවිකාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

……与佛陀教法的真实功德而说。于此，贤友，首先，由古代大迦叶(Mahākassapa)等法合集者、上座长老们所合诵的《阿拉维迦经》，是在何处、针对谁、于何事、由谁、以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ ආළවිකාය භික්ඛුනියා භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා ආළවිකාය භික්ඛුනියා භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො විවෙකම්හා චාවෙතුකාමො ආළවිකං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，此乃于舍卫城(Sāvatthī)，由阿拉维迦比丘尼针对恶魔波旬而说。尊者，恶魔波旬欲令阿拉维迦比丘尼生起怖畏、惊骇与毛骨悚然，欲使她从独住中退转，便以偈颂对阿拉维迦比丘尼说：

‘‘නත්ථි නිස්සරණං ලොකෙ, කිං විවෙකෙන කාහසි;

භුඤ්ජස්ස කාමරතියො, මාහු පච්ඡානුතාපිනී’’ති.

“世间无出离，独住欲何为？当享诸欲乐，莫于日后悔。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，于其事中——

‘‘අත්ථි නිස්සරණං ලොකෙ, පඤ්ඤාය මෙ සුඵුස්සිතං;

පමත්තබන්ධු පාපිම, න ත්වං ජානාසි තං පදං;

සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;

යං ත්වං කාමරතිං බ්‍රූසි, අරහි මය්හ සා අහූ’’ති.

“世间有出离，我已以智慧善触。放逸者之友，恶魔啊，你不知彼。诸欲如矛槊，五蕴为刑具。汝所说欲乐，于我实无乐。”

එවං ඛො භන්තෙ ආළවිකාය භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，阿拉维迦比丘尼即如是说。

නත්ථි [Pg.54] නිස්සරණං ලොකෙ, කිං විවෙකෙන කාහසි;

භුඤ්ජස්සු කාමරතියො, මාහු පච්ඡානුතාපිනී-හු–

世间无出离，独住欲何为？当享诸欲乐，莫于日后悔。

අත්ථි [Pg.55] නිස්සරණං ලොකෙ, පඤ්ඤාය මෙ සුඵුස්සිතං;

පමත්තබන්ධු පාපිම, න ත්වං ජානාසි තං පදං.

世间有出离，我已以智慧善触。放逸者之友，恶魔啊，你不知彼。

සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;

යං ත්වං කාමරතිං බ්‍රූසි, අරති මය්හ සා අහු–

诸欲如矛槊，五蕴为刑具。汝所说欲乐，于我实无乐。

සොමාසුත්ත

苏摩经

පුච්ඡා – සොමාසුත්තං [Pg.56] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，《苏摩经》是在哪里、关于谁、在什么事中、由谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ අන්ධවනෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ සොමාය භික්ඛුනියා භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා සොමාය භික්ඛුනියා භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො සමාධිම්හා චාවෙතුකාමො සොමං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)的盲林(Andhavana)，这是关于恶魔波旬，由苏摩(Somā)比丘尼所说。尊者，恶魔波旬想要使苏摩比丘尼生起恐惧、惊慌、毛骨悚然，想要使她从禅定中退失，便以偈颂对苏摩比丘尼说道。

‘‘යං තං ඉසීහි පත්තබ්බං, ඨානං දුරභිසම්භවං;

න තං ද්වඞ්ගුලපඤ්ඤාය, සක්කා පප්පොතුමිත්ථියා’’ති.

“那为圣者所应达到、难以达到之境，女子以二指之慧是无法达到的。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

‘‘ඉත්ථිභාවො කිං කයිරා, චිත්තම්හි සුසමාහිතෙ;

ඤාණම්හි වත්තමානම්හි, සම්මා ධම්මං විපස්සතො;

යස්ස නූන සියා එවං, ඉත්ථාහං පුරිසොති වා;

කිඤ්චි වා පන අඤ්ඤස්මි, තං මාරො වත්තුමරහතී’’ති.

“女身复何为？于心善等持，于智续生时，正观于法者。若人作此想：‘我为女或男’，或‘我是其他’，魔罗方可说。”

එවං ඛො භන්තෙ සොමාය භික්ඛුනියා අරියසාවිකාය භාසිතං.

尊者，圣弟子苏摩比丘尼就是这样说的。

යං [Pg.57] තං ඉසීහි පත්තබ්බං, ඨානං දුරභිසම්භවං;

න තං ද්වඞ්ගුලපඤ්ඤාය, සක්කා පප්පොතුමිත්ථියා–

那为圣者所应达到、难以达到之境，女子以二指之慧是无法达到的。

ඉත්ථි [Pg.58] භාවො කිං කයිරා, චිත්තම්හි සුසමාහිතෙ;

ඤාණම්හි වත්ත මානම්හි, සම්මා ධම්මං විපස්සතො.

女身复何为？于心善等持，于智续生时，正观于法者。

යස්ස නූන සියා එවං, ඉත්ථාහං පුරිසොති වා;

කිඤ්චි වා පන අඤ්ඤස්මි, තං මාරො වත්තුමරහති.

若人作此想：“我为女或男”，或“我是其他”，魔罗方可说。

කිසාගොතමීසුත්ත

瘦乔达弥经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.59] කිසාගොතමීසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那《瘦乔达弥经》是在哪里、关于谁、在什么事中、由谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ අන්ධවනෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ කිසාගොතමියා භික්ඛුනියා ථෙරියා භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා කිසාගොතමියා භික්ඛුනියා භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො සමාධිම්හා චාවෙතුකාමො කිසාගොතමිං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)的盲林(Andhavana)，这是关于恶魔波旬，由长老比丘尼瘦乔达弥(Kisāgotamī)所说。尊者，恶魔波旬想要使瘦乔达弥比丘尼生起恐惧、惊慌、毛骨悚然，想要使她从禅定中退失，便以偈颂对瘦乔达弥比丘尼说道：

‘‘කිං නු ත්වං මතපුත්තාව, එකමාසි රුදම්මුඛී;

වනමජ්ඣගතා එකා, පුරිසං නු ගවෙසසී’’ති.

“汝何故如丧子者，独坐泪满面？独自入于林深处，岂在寻觅男子汉？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

අච්චන්තං මතපුත්තාම්හි, පුරිසා එකදන්තිකා;

න සොචාමි න රොදාමි, න තං භායාමි ආවුසො.

“我已完全越丧子，世间男子缘已尽；我不忧愁不哭泣，贤友，我亦不惧你。”

සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොක්ඛන්ධො පදාලිතො;

ජෙත්වාන මච්චුනො සෙනං, විහරාමි අනාසවා’’ති.

“贪喜遍摧毁，无明蕴已破；战胜死神军，我住于无漏。”

එවං ඛො භන්තෙ කිසාගොතමියා භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，瘦乔达弥比丘尼就是这样说的。

කිං [Pg.60] නු ත්වං මතපුත්තාව, එකමාසි රුදම්මුඛී;

වනමජ්ඣගතා එකා, පුරිසං නු ගසෙසසි-හු–

你为何像丧子之人，独自一人，哭泣着脸；独自在林中，你在寻找男人吗？

අච්චන්තං මතපුත්තාම්හි, පුරිසා එතදන්තිකා;

න සොචාමි න රොදාමි, න තං භායාමි ආවුසො.

我已完全越丧子，世间男子缘已尽；我不忧愁不哭泣，贤友，我亦不惧你。

සබ්බත්ථ [Pg.61] විහතා නන්දී, තමොක්ඛන්ධො පදාලිතො;

ජෙත්වාන මච්චුනො සෙනං, විහරාමි අනාසවා.

贪喜遍摧毁，无明蕴已破；战胜死神军，我住于无漏。

උප්පලවණ්ණාසුත්ත

莲花色经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො පොරාණෙහි සංගීතිකාරමහාථෙරවරෙහි සංගීතං උප්පලවණ්ණසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，古代结集法藏的诸大长老所共同诵唱的《莲花色经》，是在哪里、关于什么人、关于什么事、由谁以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ අන්ධවනෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ උප්පලවණ්ණාය භික්ඛුනියා භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා උප්පලවණ්ණාය භික්ඛුනියා භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො සමාධිම්හා චාවෙතුකාමො උප්පලවණ්ණං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答复——尊者，就是在舍卫城(Sāvatthī)的盲林(Andhavana)中，这是关于恶魔波旬(Māra Pāpimā)的，由莲花色(Uppalavaṇṇā)比丘尼所说。尊者，恶魔波旬想要在莲花色比丘尼身上生起恐惧、惊慌、毛骨悚然，想要使她从禅定中退转，便用偈颂对莲花色比丘尼说：

‘‘සුපුප්ඵිතග්ගං [Pg.62] උපගම්ම භික්ඛුනි, එකා තුවං තිට්ඨසි සාලමූලෙ. න චත්ථි තෙ දුතියා වණ්ණධාතු, බාලෙ න ත්වං භායසි ධුත්තකාන’’න්ති.

“比丘尼，你来到那繁花盛开的树顶下，独自站在娑罗树下。你没有第二个同伴，愚人啊，你不害怕那些恶棍吗？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

‘‘සතං සහස්සානිපි ධුත්තකානං,ඉධාගතා තාදිසකා භවෙය්‍යුං;

ලොමං න ඉඤ්ජාමි න සන්තසාමි,න මාර භායාමි තමෙකිකාපි.

“纵然有十万恶棍，来到此处皆如是；我一毛不竖不惊恐，魔王，我独处亦不惧汝。

එසා අන්තරධායාමි, කුච්ඡිං වා පවිසාමි තෙ;

පඛුමන්තරිකායම්පි, තිට්ඨන්තිං මං න දක්ඛසි.

我将隐身不见，或进入你的腹中；即便立于你眼睫之间，你也无法看见我。

චිත්තස්මිං වසීභූතාම්හි, ඉද්ධිපාදා සුභාවිතා;

සබ්බබන්ධනමුත්තාම්හි, න තං භායාමි ආවුසො’’ති.

我于心已得自在，神足已善修习；我已解脱一切束缚，贤友，我不怕你。”

එවං ඛො භන්තෙ උප්පලවණ්ණාය භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，莲花色比丘尼确实是这样说的。

චාලාසුත්ත

查拉经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.64] චාලාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，《查拉经》是在哪里、关于谁、关于什么事、由谁以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අන්ධවනෙ මාරංයෙව පාපිමන්තං ආරබ්භ චාලාය භික්ඛුනියා අරියසාවිකාය භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා චාලං භික්ඛුනිං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘කිං නු ත්වං භික්ඛුනි න රොචෙසී’’ති. ජාතිං ඛ්වාහං ආවුසො න රොචෙමී’’ති.

答复——尊者，在舍卫城(Sāvatthī)的盲林(Andhavana)中，这是关于恶魔波旬的，由圣弟子查拉(Cālā)比丘尼所说。尊者，恶魔波旬走近查拉比丘尼，对她说了这番话：“比丘尼，你对什么不喜悦呢？”“贤友，我实不喜悦于‘生’。”

කිං නු ජාතිං න රොචෙසි, ජාතො කාමානි භුඤ්ජති;

කො නු තං ඉදමාදපයි, ජාතිං මා රොච භික්ඛුනීති.

“为何不喜悦于生？生者享受诸欲乐；是谁教你这个道理：‘比丘尼，莫喜悦于生’？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

ජාතස්ස මරණං හොති, ජාතො දුක්ඛානි ඵුස්සති;

බන්ධං වධං පරික්ලෙසං, තස්මා ජාතිං න රොචයෙ.

“生者必有死，生者触众苦，以及束缚、杀害、困恼；是故不喜生。

බුද්ධො ධම්මමදෙසෙසි, ජාතියා සමතික්කමං;

සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, සො මං සච්චෙ නිවෙසයි.

佛陀教导了超越生的法，为断尽一切苦，祂使我安住于真谛。

යෙ ච රූපූපගා සත්තා, යෙ ච අරූපට්ඨායිනො;

නිරොධං අප්පජානන්තා, ආගන්තාරො පුනබ්භවන්ති.

那些投生色界的有情，以及安住于无色界的有情，因不知晓灭尽，将再次投生。”

එවං ඛො භන්තෙ චාලාය භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，查拉比丘尼确实是这样说的。

කිං [Pg.65] නු ජාතිං න රොචෙසි, ජාතො කාමානි භුඤ්ජති;

කො නු තං ඉදමාදපයි, ජාතිං මා රොච භික්ඛුනී.

“为何不喜悦于生？生者享受诸欲乐；是谁教你这个道理：‘比丘尼，莫喜悦于生’？”

ජාතස්ස [Pg.66] මරණං හොති, ජාතො දුක්ඛානි ඵුස්සති;

බන්ධං වධං පරික්ලෙසං, තස්මා ජාතිං න රොචයෙ.

“生者必有死，生者触众苦，以及束缚、杀害、困恼；是故不喜生。

බුද්ධො ධම්මමදෙසෙසි, ජාතියා සමතික්කමං,සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, සො මං සච්චෙ නිවෙසයි.

佛陀教导了超越生的法，为断尽一切苦，祂使我安住于真谛。”

සෙලාසුත්ත

塞拉经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.67] සෙලාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，塞拉经是在哪里，为了谁，关于什么事，由谁以什么方式说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ මාරංයෙව පාපිමන්තං ආරබ්බ්භ සෙලාය භික්ඛුනියා අරියසාවිකාය භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා සෙලාය භික්ඛුනියා භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසං උප්පාදෙතුකාමො සමාධිම්හා චාවෙතුකාමො සෙලං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，这是关于恶魔波旬，由圣弟子塞拉(Selā)比丘尼所说。尊者，恶魔波旬想要使塞拉比丘尼生起恐惧、惊慌、毛骨悚然，想要使她从禅定中退转，便以偈颂对塞拉比丘尼说：

කෙනිදං පකතං බිම්බං, ක්වනු බිම්බස්ස කාරකො;

ක්වනු බිම්බං සමුප්පන්නං, ක්වනු බිම්බං නිරුජ්ඣතීති.

“此像由谁造，造者在何处？此像何处生，复于何处灭？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

නයිදං අත්තකතං බිම්බං, නයිදං පරකතං අඝං;

හෙතුං පටිච්ච සම්භූතං, හෙතුභඞ්ගා නිරුජ්ඣතීති.

“此像非自造，此患非他作；缘因而生起，因坏而息灭。”

එවමාදිනා භන්තෙ සෙලාය භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，塞拉比丘尼如是说等。

කෙනිදං [Pg.68] පකතං බිම්බං, ක්වනු බිම්බස්ස කාරකො;

ක්වනු බිම්බං සමුප්පන්නං, ක්වනු බිම්බං නිරුජ්ඣති-හු–

“此像由谁造，造者在何处？此像何处生，复于何处灭？”

නයිදං අත්තකතං බිම්බං, නයිදං පරකතං අඝං;

හෙතුං පටිච්ච සම්භූතං, හෙතුභඞ්ගා නිරුජ්ඣති.

“此像非自造，此患非他作；缘因而生起，因坏而息灭。”

වජිරාසුත්ත

跋耆罗经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.69] පොරාණකෙහි මහාකස්සපාදීහි ධම්මසංගාහකථෙරවරෙහි සංගීතං වජිරාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代大迦叶(Mahākassapa)等结集法藏的上座长老们所共同诵唱的《跋耆罗经》，是在哪里、针对谁、由谁、以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ මාරං පාපිමන්තං ආරබ්භ වජිරාය ථෙරියා භික්ඛුනියා භාසිතං. මාරො භන්තෙ පාපිමා පුරිමනයෙනෙව වජිරං භික්ඛුනිං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，由跋耆罗(Vajirā)长老比丘尼针对恶魔波旬所说。尊者，恶魔波旬像从前一样，以偈颂对跋耆罗比丘尼说道——

කෙනායං [Pg.70] පකතො සත්තො, කුවං සත්තස්ස කාරකො,කුවං සත්තො සමුප්පන්නො, කුවං සත්තො නිරුජ්ඣතීති.

“此有情谁造，造者在何处？有情何处生，复于何处灭？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事中——

කිං නු සත්තොති පච්චෙසි, මාරදිට්ඨිගතං නු තෙ;

සුද්ධසඞ්ඛාරපුඤ්ජොයං, නයිධ සත්තුපලබ්භති.

“魔罗，你为何执于‘众生’之见？这难道不是你的邪见吗？唯是纯粹诸行聚，于此众生不可得。

යථා හි අඞ්ගසම්භාරා, හොති සද්දො රථො ඉති;

එවං ඛන්ධෙසු සන්තෙසු, හොති සත්තොති සම්මුති.

譬如依部件组合，而有“车”之名；如是依诸蕴存在，而有“众生”之俗称。’

දුක්ඛමෙව හි සම්භොති, දුක්ඛං තිට්ඨති වෙති ච,නාඤ්ඤත්‍ර දුක්ඛා සම්භොති, නාඤ්ඤං දුක්ඛා නිරුජ්ඣතීති.

“实唯有苦生，苦住与苦灭。离苦无物生，离苦无物灭。”

එවං ඛො භන්තෙ වජිරාය භික්ඛුනියා භාසිතං.

尊者，跋耆罗比丘尼是这样说的。

කෙනායං පකතො සත්තො, කුවං සත්තස්සකාරකො;

කුවං සත්තො සමුප්පන්නො, කුවං සත්තො නිරුජ්ඣති-හු–

“此有情谁造，造者在何处？有情何处生，复于何处灭？”

කිං [Pg.71] නු සත්තොති පච්චෙසි, මාර දිට්ඨිගතං නු තෙ;

සුද්ධසඞ්ඛාරපුඤ්ජොයං, නයිධ සත්තුපලබ්භති.

“魔罗，你为何执于‘众生’之见？这难道不是你的邪见吗？唯是纯粹诸行聚，于此众生不可得。”

බ්‍රහ්මසංයුත්ත

梵天相应

ගාරවසුත්ත

敬重经

පුච්ඡා – බ්‍රහ්මසංයුත්තෙ [Pg.72] ආවුසො පොරාණෙහි මහාකස්සපථෙරාදීහි ධම්මසංගාහකථෙරවරෙහි දුතියං සංගීතං ගාරවසුත්තං කත්ථ කථඤ්ච සමුප්පන්නං.

提问——贤友，于《梵天相应》中，由大迦叶(Mahākassapa)长老等古代结集法的上座长老们第二次结集的《敬重经》，是在何处、如何生起的？

විස්සජ්ජනා – උරුවෙලායං භන්තෙ සමුප්පන්නං. භගවා භන්තෙ උරුවෙලායං විහරති නජ්ජා නෙරඤ්ජරාය තීරෙ අජපාලනිග්‍රොධමූලෙ පඨමාභිසම්බුද්ධො. අථ ඛො භගවතො රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි ‘‘දුක්ඛං ඛො අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, කං නු ඛ්වාහං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍ය’’න්ති.

答复——尊者，此事发生于优楼频螺(Uruvelā)。尊者，世尊初成正觉，住于优楼频螺的尼连禅河(Nerañjarā)畔、阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。尔时，世尊独居静处，心中生起如此思惟：“无所崇敬、无所依止而住，实为是苦。我当恭敬、尊重哪位沙门或婆罗门，依止他而住呢？”

අථ ඛො භන්තෙ භගවතො එතදහොසි ‘‘අපරිපුණ්ණස්ස ඛො සීලක්ඛන්ධස්ස පාරිපූරියා අඤ්ඤං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍යුං, න ඛො පනාහං පස්සාමි සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අත්තනා සීලසම්පන්නතරං අඤ්ඤං සමණං වා

那时，尊者，世尊心生此念：“为圆满未圆满之戒蕴，当恭敬、尊重、依止其他沙门或婆罗门而住。然我于此有天、有魔、有梵之世界，于有沙门婆罗门、天人之众生中，实不见有其他于戒比我更圆满之沙门或

බ්‍රාහ්මණං [Pg.73] වා, යමහං සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍යුං.

婆罗门，能令我恭敬、尊重、依止而住者。

අපරිපුණ්ණස්ස ඛො සමාධික්ඛන්ධස්ස;

අපරිපුණ්ණස්ස ඛො පඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස;

අපරිපුණ්ණස්ස ඛො විමුත්තික්ඛන්ධස්ස.

于定蕴、慧蕴、解脱蕴，亦复如是。

අපරිපුණ්ණස්ස ඛො විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධස්ස පාරිපූරියා අඤ්ඤං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිනිස්සාය විහරෙය්‍යං. න ඛො පනාහං පස්සාමි සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අත්තනා විමුත්තිඤාණදස්සනසම්පන්නතරං අඤ්ඤං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා, යමහං සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍යං. යංනූනාහං ය්වායං ධම්මො මයා අභිසම්බුද්ධො, තමෙව ධම්මං සක්කත්වා ගරුං කත්වා උපනිස්සාය විහරෙය්‍ය’’න්ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතො චෙතසො පරිවිතක්කවසෙන උප්පන්නං.

为圆满未圆满之解脱知见蕴，我当恭敬、尊重、依止其他沙门或婆罗门而住。然我于此有天、有魔、有梵之世界，于有沙门婆罗门、天人之众生中，实不见有其他于解脱知见比我更圆满之沙门或婆罗门，能令我恭敬、尊重、依止而住者。我何不恭敬、尊重、依止于我所正觉之法而住？”尊者，此乃世尊心中所生之思惟。

යෙ [Pg.75] ච අතීතා සම්බුද්ධා, යෙ ච බුද්ධා අනාගතා;

යො චෙතරහි සම්බුද්ධො, බහූනං සොකනාසනො;

සබ්බෙ සද්ධම්මගරුනො, විහංසු විහරන්ති ච;

තථාපි විහරිස්සන්ති, එසා බුද්ධාන ධම්මතා.

所有过去的诸佛，所有未来的诸佛，以及现在这位能灭除众生忧苦的正等觉者；他们都恭敬正法，过去曾如此安住，现在也如此安住；未来也将如此安住，这是诸佛的法性。

තස්මා හි අත්තකාමෙන, මහත්තමභිකඞ්ඛතා;

සද්ධම්මො ගරුකාතබ්බො, සරං බුද්ධාන සාසනං.

因此，若欲自利、希求伟大成就者，当恭敬正法，忆念诸佛的教法。

අඤ්ඤරතබ්‍රහ්මසුත්ත

某梵天经

පුච්ඡා- තත්ථාවුසො [Pg.76] පොරාණකෙහි මහාකස්සපාදීහි ධම්මසංගාහකථෙරවරෙහි පඨමං සංගීතං අඤ්ඤතරබ්‍රහ්මසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

请问——贤友，由大迦叶(Mahākassapa)等古代结集法的上座长老们第一次结集的《某梵天经》，是在哪里、缘于谁、关于什么事、由谁并以何方式所说？

විස්සජ්ජනා – බ්‍රහ්මලොකෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං බ්‍රහ්මානං ආරබ්භ ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන භාසිතං. අඤ්ඤතරස්ස භන්තෙ බ්‍රහ්මුනො එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හොති ‘‘නත්ථි සො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා, යො ඉධ ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

回答——尊者，是在梵天界，缘于某位梵天，由具寿大目犍连(Mahāmoggallāna)长老所说。尊者，某位梵天生起了如此的恶见：“没有沙门或婆罗门能来到这里。”尊者，关于那件事——

අජ්ජාපි තෙ ආවුසො සා දිට්ඨි, යා තෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු;

පස්සසි වීතිවත්තන්තං, බ්‍රහ්මලොකෙ පභස්සරන්ති;

එවං ඛො භන්තෙ ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන භාසිතං.

贤友，你如今还有那先前有的见解吗？你看见在梵天界中，光芒被超越了吗？尊者，具寿大目犍连长老就是这样说的。

අජ්ජාපි [Pg.78] තෙ ආවුසො සා දිට්ඨි, යා තෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු;

පස්සසි වීතිවත්තන්ත, බ්‍රහ්මලොකෙ පභස්සරං-හු–

贤友，你如今还有那先前有的见解吗？你看见在梵天界中，光芒被超越了吗？

න මෙ මාරිස සා දිට්ඨි, යා මෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු;

පස්සාමි වීතිවත්තන්තං, බ්‍රහ්මලොකෙ පභස්සරං;

ස්වාහං අජ්ජ කථං වජ්ජං, අහං නිච්චොම්හි සස්සතො හු–

贤友，我已没有那先前有的见解了；我看见在梵天界中，光芒被超越了。我今天怎能说：“我是常的、恒的”呢？

තෙවිජ්ජා [Pg.79] ඉද්ධිපත්තා ච, චෙතොපරියාය කොවිදා;

ඛීණාසවා අරහන්තො, බහූ බුද්ධස්ස සාවකා-හු–

具三明者、得神通者、善知他心者，漏尽阿罗汉，佛陀的声闻弟子众多。

අරුණවතීසුත්ත

阿鲁那瓦提经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.80] අරුණවතීසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

请问——贤友，世尊是在哪里、缘于谁、并以何方式宣说了《阿鲁那瓦提经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ රාජා අහොසි අරුණවා නාම. රඤ්ඤො ඛො පන භික්ඛවෙ අරුණවතො අරුණවතී නාම රාජධානී අහොසී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා අරුණවතී සුත්තං භාසිතං.

回答——尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊缘于众多比丘，以“诸比丘，往昔曾有一位国王，名为阿鲁那(Aruṇavā)。诸比丘，阿鲁那王的王都，名为阿鲁那瓦提(Aruṇavatī)。”等开篇，宣说了《阿鲁那瓦提经》。

ආරම්භථ [Pg.83] නික්කමථ, යුඤ්ජථ බුද්ධසාසනෙ;

ධුනාථ මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො;

යො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, අප්පමත්තො විහස්සති;

පහාය ජාති සංසාරං, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සති-හු–

你们当奋起、出离，致力于佛陀的教法！你们当摧破死魔军，如象摧毁芦苇屋。于此法律中，谁能不放逸而住，谁就能舍弃生死轮回，将苦蕴灭尽。

බ්‍රාහ්මණසංයුත්ත

婆罗门相应

ධනඤ්ජානීසුත්ත

檀那阇尼经

පුච්ඡා – බ්‍රාහ්මණසංයුත්තෙ [Pg.84] ආවුසො පඨමං සංගීතං ධනඤ්ජානීසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

请问——贤友，在《婆罗门相应》中，第一次结集的《檀那阇尼经》，是世尊在哪里、缘于谁、关于什么事、并以何方式所说？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ භාරද්වාජගොත්තං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. භාරද්වාජගොත්තො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ගාථාය අජ්ඣභාසි.

回答——尊者，此经是在王舍城(Rājagaha)，缘于一位巴罗多迦(Bhāradvāja)族的婆罗门而说。尊者，那位巴罗多迦族的婆罗门去到世尊那里，以偈颂问道：

‘‘කිං සු ඡෙත්වා සුඛං සෙති,කිං සු ඡෙත්වා න සොචති;

කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,වධං රොචෙසි ගොතමා’’ති–

“斩断何物得安乐眠，斩断何物无有忧愁？乔达摩，你悦可哪一法的杀戮？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

‘‘කොධං ඡෙත්වා සුඛං සෙති;

කොධං ඡෙත්වා න සොචති;

කොධස්ස විසමූලස්ස,මධුරග්ගස්ස බ්‍රාහ්මණ;

වධං අරියා පසංසන්ති,තඤ්හි ඡෙත්වා න සොචතී’’ති;

“斩断忿怒得安乐眠，斩断忿怒无有忧愁。婆罗门，忿怒是毒根蜜顶，圣者们赞叹将其杀戮，斩断它后实无忧愁。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

කිං [Pg.86] සු ඡෙත්වා සුඛංසෙති, කිං සු ඡෙත්වා න සොචති;

කිස්සස්සු එකධම්මස්ස, වධං රොචෙසි ගොතම–

“斩断何物得安乐眠，斩断何物无有忧愁？乔达摩，你悦可哪一法的杀戮？”

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.87] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි, කීවත්තකඤ්ච අත්ථං සම්පාදෙසි.

请问——贤友，听闻此说法后，那位巴罗多迦族的婆罗门于此法律中生起净信，他显现了何种净信之相，又成就了多大的义利？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො ‘‘අභික්කන්තං භො ගොතම, අභික්කන්තං භො ගොතම, සෙය්‍යථාපි භො ගොතම නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි. ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං උපසම්පදං යාචිත්වා අචිරූපසම්පන්නො යාව අරහත්තං සම්පාදෙසි.

回答——尊者，听闻此说法后，那位巴罗多迦族的婆罗门以“绝妙啊，乔达摩先生！绝妙啊，乔达摩先生！犹如扶正倒下之物，或揭开遮蔽之物，或为迷路者指示道路，或于暗中持油灯，令有眼者得见色。”等语，于此法律中生起净信，显现了净信之相。尊者，听闻此说法后，那位巴罗多迦族的婆罗门在世尊处请求出家、受具足戒，受具足戒后不久，便证得了阿罗汉位。

අක්කොසසුත්ත

诃骂经

පුච්ඡා – අක්කොසකභාරද්වාජසුත්තං [Pg.88] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊是在何处、针对何人、关于何事，以及如何宣说《诃骂巴罗多迦经》的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අක්කොසකභාරද්වාජං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. අක්කොසකභාරද්වාජො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා අසබ්භාහි ඵරුසාහි වාචාහි භගවන්තං අක්කොසති පරිභාසති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි බ්‍රාහ්මණ, අපි නුඛො තෙ ආගච්ඡන්ති මිත්තාමච්චා [Pg.89] ඤාතිසාලොහිතා අතිතියො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在王舍城(Rājagaha)，针对诃骂者巴罗多迦(Akkosakabhāradvāja)婆罗门而说。尊者，诃骂者巴罗多迦婆罗门去拜访世尊，用不善、粗恶的言语辱骂、毁谤世尊。尊者，在那件事上，世尊说了这样的话：“婆罗门，你认为如何？你的朋友、同伴、亲戚、族人、客人会来拜访你吗？”等等。

අක්කොධස්ස [Pg.91] කුතො කොධො,දන්තස්ස සමජීවිනො;

සම්මදඤ්ඤා විමුත්තස්ස,උපසන්තස්ස තාදිනො.

无嗔者何来嗔，已调御者平稳住；依正智而得解脱，寂静的如是之人。

තස්සෙව [Pg.92] තෙන පාපියො,යො කුද්ධං පටිකුජ්ඣති;

කුද්ධං අප්පටිකුජ්ඣන්තො,සඞ්ගාමං ජෙති දුජ්ජයං.

以怒还怒者，他因此更糟；不以怒还怒，能胜难胜之战。

උභින්නමත්ථං චරති,අත්තනො ච පරස්ස ච;

පරං සඞ්කුපිතං ඤත්වා,යො සතො උපසම්මති.

了知他人已愤怒，自己保持正念而平息，此人行自他双方之利。

උභින්නං තිකිච්ඡන්තානං,අත්තනො ච පරස්ස ච;

ජනා මඤ්ඤන්ති බාලොති,යෙ ධම්මස්ස අකොවිදා.

疗治自他双方者，不通达法之人，认为他是个愚人。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.93] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා අක්කොසකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි. කීවත්තකඤ්ච අත්ථං සම්පාදෙසි.

提问——贤友，听闻此说法后，那位诃骂者巴罗多迦婆罗门于此法与律生起净信，他展现了何种净信之相，又成就了多大的义利？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා අක්කොසකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො ‘‘අභික්කන්තං භො ගොතම, අභික්කන්තං භො ගොතමා’’ති එවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි. යාව අරහත්තා ච පන මහන්තං අත්ථං සම්පාදෙසි.

回答——尊者，听闻此说法后，那位诃骂者巴罗多迦婆罗门说道：“绝妙啊，乔达摩(Gotama)先生！绝妙啊，乔达摩先生！”他以此等方式，于此法与律生起净信，展现了净信之相。并且，他成就了巨大的义利，乃至证得阿罗汉果。

බහුධීතරසුත්ත

多女经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.95] භගවතා ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන බ්‍රාහ්මණසංයුත්තෙ බහුධීතරසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，那位世尊、知者……正自觉者，在《婆罗门相应》(Brāhmaṇasaṃyutta)的《多女经》中，是在何处、针对何人、关于何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ අඤ්ඤතරස්මිං වනසණ්ඩෙ අඤ්ඤතරං භාරද්වාජගොත්තං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො ගොණෙ නට්ඨෙ පරියෙසන්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමා ගාථායො අභාසි.

回答——尊者，在憍萨罗(Kosala)国的一处丛林里，此经是针对某位巴罗多迦(Bhāradvāja)种姓的婆罗门而说。尊者，某位巴罗多迦种姓的婆罗门在寻找丢失的牛时，来到世尊面前，说了这些偈颂：

‘‘න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, බලීබද්දා චතුද්දස;

අජ්ජසට්ඨිං න දිස්සන්ති, තෙනායං සමණො සුඛී;

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, තිලාඛෙත්තස්මි පාපකා;

එකපණ්ණා දුපණ්ණා ච, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门，无十四公牛，今日不见六十头，故此沙门乐悠悠。想必此沙门，芝麻田无恶苗，一叶二叶皆无有，故此沙门乐悠悠。”

(පෙය්‍යාල)

（中略）

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, පච්චූසම්හි ඉණායිකා;

දෙථ දෙථාති චොදෙන්ති, තෙනායං සමණො සුඛී’’ති.

“想必此沙门清晨没有债主，来催促说‘给！给！’，故此沙门是快乐的。”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，在那件事上——

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, බලීබද්දා චතුද්දස;

අජ්ජසට්ඨිං න දිස්සන්ති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී;

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, තිලාඛෙත්තස්මි පාපකා;

එකපණ්ණා දුපණ්ණා ච, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

“婆罗门，我无十四公牛，今日不见六十头，故我快乐，婆罗门。婆罗门，我无芝麻田恶苗，一叶二叶皆无有，故我快乐，婆罗门。”

(පෙය්‍යාල)

（中略）

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, පච්චූසම්හි ඉණායිකා;

දෙථ දෙථාති චොදෙන්ති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛීති.

“婆罗门，我清晨没有债主，来催促说‘给！给！’，故我快乐，婆罗门。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

(1)

(1)

න [Pg.96] හි නූනිමස්ස සමණස්ස, බලීබද්දා චතුද්දස;

අජ්ජසට්ඨිං න දිස්සන්ති, තෙනාහං සමණො සුඛී.

“想必此沙门无十四公牛，今日不见六十头，故我沙门乐无忧。”

(2)

(2)

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, තිලාඛෙත්තස්මි පාපකා;

එකපණ්ණා දුපණ්ණා ච, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门，芝麻田无恶苗，一叶二叶皆无有，故此沙门乐悠悠。”

(3)

(3)

න [Pg.97] හි නූනිමස්ස සමණස්ස, තුච්ඡකොට්ඨස්මි මූසිකා;

උස්සොළ්හිකාය නච්චන්ති, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门，空仓之中老鼠放肆地跳舞，故此沙门是快乐的。”

(4)

(4)

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, සන්ථාරො සත්තමාසිකො;

උප්පාටකෙහි සඤ්ඡන්නො, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门没有铺了七个月、长满臭虫的床垫，故此沙门是快乐的。”

(5)

(5)

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, විධවා සත්ත ධීතරො;

එකපුත්තා දුපුත්තා ච, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门没有七个寡妇女儿，或一子或二子，故此沙门是快乐的。”

(6)

(6)

න [Pg.98] හි නූනිමස්ස සමණස්ස, පිඞ්ගලා තිලකාහතා;

සොත්තං පාදෙන බොධෙති, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门没有一只黄狗，用脚把他从睡梦中弄醒，故此沙门是快乐的。”

(7)

(7)

න හි නූනිමස්ස සමණස්ස, පච්චූසමි ඉණායිකා;

දෙථ දෙථාති චොදෙන්ති, තෙනායං සමණො සුඛී.

“想必此沙门清晨没有债主，来催促说‘给！给！’，故此沙门是快乐的。”

(1)

(1)

න [Pg.99] හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, බලීබද්දා චතුද්දස;

අජ්ජසට්ඨිං න දිස්සන්ති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

“婆罗门，我无十四公牛，今日不见六十头，故我快乐，婆罗门。”

(2)

(2)

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, තිලාඛෙත්තස්මි පාපකා;

එකපණ්ණා දුපණ්ණා ච, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

“婆罗门，我无芝麻田恶苗，一叶二叶皆无有，故我快乐，婆罗门。”

(3)

(3)

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, තුච්ඡකොට්ඨස්මි මූසිකා;

උස්සොළ්හීකාය නච්චන්ති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

“婆罗门，我无老鼠在空仓中放肆地跳舞，故我快乐，婆罗门。”

(4)

(4)

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, සන්ථාරො සත්තමාසිකො;

උප්පාටකෙහි සඤ්ඡන්නො, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

婆罗门，我没有用了七个月而布满臭虫的铺垫；因此，婆罗门，我很快乐。

(5)

(5)

න [Pg.100] හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, විධවා සත්ත ධීතරො;

එකපුත්තා දුපුත්තා ච, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

婆罗门，我没有七个寡妇女儿，她们有的一个儿子，有的两个儿子；因此，婆罗门，我很快乐。

(6)

(6)

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, පිඞ්ගලා තිලකාහතා;

සොත්තං පාදෙන බොධෙති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

婆罗门，我没有一个用脚把我踢醒的、凶悍唠叨的妻子；因此，婆罗门，我很快乐。

(7)

(7)

න හි මය්හං බ්‍රාහ්මණ, පච්චූසම්හි ඉණායිකා;

දෙථ දෙථාති චොදෙන්ති, තෙනාහං බ්‍රාහ්මණා සුඛී.

婆罗门，我没有债主在黎明时催促说：“还钱！还钱！”；因此，婆罗门，我很快乐。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.101] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා සො භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි. කීව මහන්තඤ්ච ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අත්ථං සම්පාදෙසි.

问：贤友，听闻此法说后，那位巴罗多迦种姓的婆罗门，于此法与律中生起净信，他展现了怎样的净信之相？又在此法与律中，他成就了多大的利益？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා සො භාරද්වාජගොත්තො බ්‍රාහ්මණො ‘‘අභික්කන්තං භො ගොතම අභික්කන්තං භො ගොතම, සෙය්‍යථාපි භොගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය, චක්ඛුමන්තො රූපානි දුක්ඛන්තී’’ති එවමාදිනා ඉමස්මි ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි. භගවතො ච සන්තිකෙ ‘‘ලභෙය්‍යාහං භොතො ගොතමස්ස සන්තිකෙ පබ්බජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති එවමාදිනා පබ්බජ්ජං උපසම්පදං යාචිත්වා අචිරූපසම්පන්නො යාව අරහත්තා මහන්තං විසෙසං සම්පාදෙසි.

答：尊者，听闻此法说后，那位巴罗多迦种姓的婆罗门说：“好极了，乔达摩！好极了，乔达摩！犹如扶正倒下之物，或揭开遮蔽之物，或为迷路者指示道路，或在黑暗中持油灯，使有眼者能看见色。”他以这样的话语，于此法与律中生起净信，展现了净信之相。他在世尊面前请求：“愿我得以在尊者乔达摩座下出家，愿我得受具足戒。”像这样请求出家与受具足戒后，他受具足戒不久，便成就了直至阿罗汉果的巨大殊胜。

කසිභාරද්වාජසුත්ත

耕者巴罗多迦经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.104] එකාදසමං මහාකස්සපාදීහි පොරාණධම්මසංගාහකථෙරෙහි සංගීතං කසිභාරද්වාජසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，关于第十一经，即由大迦叶等结集古法的长老们所结诵的《耕者巴罗多迦经》，是世尊在何处、针对何人、因何事、以何方式宣说的？

විස්සජ්ජනා – මගධෙසු භන්තෙ දක්ඛිණාගිරිස්මිං එකනාළායං බ්‍රාහ්මණගාමෙ කසිභාරද්වාජං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. කසිභාරද්වාජො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි.

答：尊者，此经是在摩揭陀国的南山，一那罗婆罗门村，针对耕者巴罗多迦婆罗门而说。尊者，耕者巴罗多迦婆罗门以偈颂对世尊说。

‘‘කස්සකො [Pg.105] පටිජානාසි, න ච පස්සාමි තෙ කසිං. කස්සකො පුච්ඡිතො බ්‍රූහි, කථං ජානෙමු තං කසි’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

“你自称是农夫，但我未见你耕作。农夫，你既被问，请说，我们如何能知你的耕作？”尊者，关于此事—

‘‘සද්ධා බීජං තපො වුට්ඨි, පඤ්ඤා මෙ යුගනඞ්ගලං;

හිරී ඊසා මනො යොත්තං, සති මෙ ඵාලපාචනං.

信为种子，苦行为雨水，智慧是我的轭与犁；惭为犁杆，意为缰绳，念是我的犁头与刺棒。

කායගුත්තො වචීගුත්තො, ආහාරෙ උදරෙ යතො;

සච්චං කරොමි නිද්දානං, සොරච්චං මෙ පමොචනං.

身已守护，语已守护，于腹中饮食有节制；我以真实作除草，柔和是我的解脱。

වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

ගච්ඡති අනිවත්තන්තං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචති.

精进是我的负轭牲畜，载我至瑜伽安稳处。它前行而不退转，去到彼处则无忧。

එවමෙසා කසී කට්ඨා, සා හොති අමතප්ඵලා;

එතං කසිං කසිත්වාන, සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතී’’ති.

如是此耕作已成，它结出不死之果。耕作了此番耕耘，便从一切苦中解脱。

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊是这样说的。

කස්සකො [Pg.106] පටිජානාසි, න ච පස්සාමි තෙ කසිං;

කස්සකො පුච්ඡිතො බ්‍රූහි, කථං ජානෙමු තං කසිං.

你自称是农夫，但我未见你耕作。农夫，你既被问，请说，我们如何能知你的耕作？

සද්ධා [Pg.107] බීජං තපො වුට්ඨි, පඤ්ඤා මෙ යුගනඞ්ගලං;

හිරී ඊසා මනො යොත්තං, සති මෙ ඵාලපාචනං.

信为种子，苦行为雨水，智慧是我的轭与犁；惭为犁杆，意为缰绳，念是我的犁头与刺棒。

පුච්ඡා – ඉමඤ්ච [Pg.109] පනාවුසො ධම්මදෙසනං සුත්වා සො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො කීදිසං පසන්නාකාරමකාසි.

问：贤友，听闻此法说后，那位耕者巴罗多迦婆罗门，于此法与律中生起净信，他展现了怎样的净信之相？

විස්සජ්ජනා – ඉමඤ්ච පන භන්තෙ ධම්මදෙසනං සුත්වා කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො ‘‘අභික්කන්තං භො ගොතම, අභික්කන්තං භො ගොතමා’’තිඑවමාදිනා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පසන්නො පසන්නාකාරමකාසි.

答：尊者，听闻此法说后，耕者巴罗多迦婆罗门说：“好极了，乔达摩！好极了，乔达摩！”他以这样的话语，于此法与律中生起净信，展现了净信之相。

සෙය්‍යථාපි භො ගොතම උක්කුජ්ජිතං වා නික්කුජ්ජෙය්‍ය.

犹如，乔达摩，将倒下之物扶正。

උදයසුත්ත

优陀夷经

පුච්ඡා – උදයසුත්තං [Pg.110] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《优陀夷经》，是在何处、针对何人、因何事、以何方式宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ උදයං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. උදයො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච ‘‘පකට්ඨකොයං සමණො ගොතමො පුනප්පුනං ආගච්ඡතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对优陀夷(Udaya)婆罗门而说。尊者，优陀夷婆罗门对世尊说了这话：“这位沙门乔达摩是个纠缠不休的人，他一再前来。”尊者，关于此事——

පුනප්පුනඤ්චෙව වපන්ති බීජං, පුනප්පුනං වස්සති දෙවරාජා;

පුනප්පුනං ඛෙත්තං කසන්ති කස්සකා, පුනප්පුනං ධඤ්ඤමුපෙති රට්ඨං.

农夫一再播撒种子，天王一再降下雨水；农夫一再耕耘田地，国土一再获得谷物。

එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊说了以此为开头的偈颂。

පුනප්පුනං [Pg.111] චෙව වපන්ති බීජං, පුනප්පුනං වස්සති දෙව රාජා;

පුනප්පුනං ඛෙත්තං කසන්ති කස්සකා, පුනප්පුනං ධඤ්ඤමුපෙති රට්ඨං.

农夫一再播撒种子，天王一再降下雨水；农夫一再耕耘田地，国土一再获得谷物。

පුනප්පුනං [Pg.112] යාචකා යාචයන්ති, පුනප්පුනං දානපතී දදන්ති;

පුනප්පුනං දානපතී දදිත්වා, පුනප්පුනං සග්ගමුපෙති ඨානං.

乞求者一再乞求，布施主一再布施；布施主一再布施后，一再趣向天界。

පුනප්පුනං ඛීරනිකා දුහන්ති, පුනප්පුනං වච්ඡො උපෙති මාතරං;

පුනප්පුනං කිලමති ඵන්දති ච, පුනප්පුනං ගබ්භමුපෙති මන්දො.

挤奶者一再挤奶，牛犊一再走向母亲；一再疲惫与颤抖，愚人一再进入母胎。

පුනප්පුනං ජායති මීයති ච, පුනප්පුනං සිවථිකං හරන්ති;

මග්ගඤ්ච ලද්ධා අපුනබ්භවාය, න පුනප්පුනං ජායති භූරිපඤ්ඤො-හු–

一再出生与死亡，一再被抬到墓地；但已得不再生之道，广慧者不再出生。

මාතුපොසකසුත්ත

供养父母经

පුච්ඡා – මාතුපොසකසුත්තං [Pg.113] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《供养父母经》，是在何处、针对何人、因何事、以何方式宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ මාතුපොසකං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. මාතුපොසකො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච ‘‘අහඤ්හි භො ගොතම ධම්මෙන භික්ඛං පරියෙසාමි, ධම්මෙන භික්ඛං පරියෙසිත්වා මාතාපිතරො පොසෙමි, කච්චාහං භො ගොතම එවංකාරී කිච්චකාරී හොමී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තග්ඝ ත්වං බ්‍රාහ්මණ එවංකාරී කිච්චකාරී හොසි, යො ඛො බ්‍රාහ්මණ ධම්මෙන භික්ඛං පරියෙසති, ධම්මෙන භික්ඛං පරියෙසිත්වා මාතාපිතරො පොසෙති, බහුං සො පුඤ්ඤං පසවතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතා.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对供养母亲的婆罗门(Mātuposaka Brāhmaṇa)而说。尊者，那位供养母亲的婆罗门对世尊说了这话：“贤者乔达摩，我如法乞食，如法乞食后供养父母。贤者乔达摩，我这样做算是尽责吗？”尊者，关于此事，世尊说了：“诚然，婆罗门，你这样做是尽责的。婆罗门，凡是如法乞食，如法乞食后供养父母者，他能产生许多福德。”尊者，世尊说了以此为开头的偈颂。

යො [Pg.114] මාතරං වා පිතරං වා, මච්චො ධම්මෙන පොසති;

තාය නං පාරිචරියාය, මාතාපිතූසු පණ්ඩිතා;

ඉධෙව නං පසංසන්ති, පෙච්ච සග්ගෙ පමොදති–

凡人如法供养父母，因其对父母的奉事，智者于此世赞扬他，他死后在天界欢喜。

ඛොමදුස්සසුත්ත

拘摩突经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.115] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන බ්‍රාහ්මණසංයුත්තෙ ඛොමදුස්සසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊……乃至……正等觉者在《婆罗门相应》的《拘摩突经》中，是在哪里、为了谁、于什么事、以什么方式而说？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ ඛොමදුස්සෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ ඛොමදුස්සකෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙ ආරබ්භ භාසිත, ඛොමදුස්සකා භන්තෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං එතදවොචුං ‘‘කෙ ච මුණ්ඩකා සමණකා, කෙ ච සභාධම්මං ජානිස්සන්තී’’ති.

答：尊者，在释迦族一个名叫拘摩突的城镇，为了拘摩突的婆罗门、居士们而说。尊者，拘摩突的婆罗门、居士们对世尊说了这话：“这些剃头的小沙门算什么，他们怎么会知道议会之法呢？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

‘‘නෙසා සභා යත්ථ න සන්ති සන්තො,සන්තො න තෙ යෙ න වදන්ති ධම්මං;

රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං,ධම්මං වදන්තා ච භවන්ති සන්තො’’ති.

无善士处非集会，不说正法非善士；舍离贪欲与瞋恚、愚痴，说正法者方为善士。

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊是这样说的。

නෙසා [Pg.116] සභා යත්ථ නසන්ති සන්තො,සන්තො න තෙ යෙ න වදන්ති ධම්මං;

රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං,ධම්මං වදන්තා ච භවන්ති සන්තො–

无善士处非集会，不说正法非善士；舍离贪欲与瞋恚、愚痴，说正法者方为善士。

වඞ්ගීසසංයුත්ත

婆耆舍相应

ආනන්දසුත්ත

阿难经

පුච්ඡා – වඞ්ගීසසංයුත්තෙ [Pg.117] පනාවුසො චතුත්ථං සංඞ්ගීතං ආනන්දසුත්තං කත්ථකං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《婆耆舍相应》中，第四次结集的《阿难经》是在哪里、为了谁、于什么事、由谁、以什么方式而说？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං වඞ්ගීසත්ථෙරං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. ආයස්මතා භන්තෙ වඞ්ගීසො ආයස්මන්තං ආනන්දං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，为了具寿婆耆舍长老，由法藏主具寿阿难长老所说。尊者，具寿婆耆舍以偈颂对具寿阿难说：

‘‘කාමරාගෙන ඩය්හාමි, චිත්තං මෙ පරිඩය්හති;

සාධු නිබ්බාපනං බ්‍රූහි, අනුකම්පාය ගොතමා’’ති.

我为欲贪所焚烧，我心亦被燃灼；善哉，乔达摩，请慈悲为我说熄灭法。

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

‘‘සඤ්ඤාය විපරියෙසා, චිත්තං තෙ පරිඩය්හති;

නිමිත්තං පරිවජ්ජෙහි, සුභං රාගූපසංහිතං;

සඞ්ඛාරෙ පරතො පස්ස, දුක්ඛතො මා ච අත්තතො;

නිබ්බාපෙහි මහාරාගං, මා ඩය්හිත්ථො පුනප්පුනං;

අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදාබහුලො භව;

අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තො චරිස්සසී’’ති.

由想颠倒故，汝心被燃灼；当远离净相，彼与贪欲合。观诸行为他，是苦亦非我；熄灭大贪欲，勿令再再燃。于不净修心，一境善等持；身至念应立，多住于厌离。亦当修无相，舍弃慢随眠；由彻知我慢，寂静而游行。

එවං ඛො භන්තෙ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං.

尊者，法藏主具寿阿难长老是这样说的。

කාමරාගෙන [Pg.118] ඩය්හාමි, චිත්තං මෙ පරිඩය්හති;

සාධු නිබ්බාපනං බ්‍රූහි, අනුකම්පාය ගොතම–

我为欲贪所焚烧，我心亦被燃灼；善哉，乔达摩，请慈悲为我说熄灭法。

සඤ්ඤාය [Pg.119] විපරියෙසා, චිත්තං තෙ පරිඩය්හති;

නිමිත්තං පරිවජ්ජෙහි, සුභං රාගූපසංහිතං.

由想颠倒故，汝心被燃灼；当远离净相，彼与贪欲合。

සඞ්ඛාරෙ පරතොපස්ස, දුක්ඛතො මා ච අත්තතො;

නිබ්බාපෙහි මහාරාගං, මා ඩය්හිත්ථො පුනප්පුනං.

观诸行为他，是苦亦非我；熄灭大贪欲，勿令再再燃。

අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදාබහුලො භව.

于不净修心，一境善等持；身至念应立，多住于厌离。

අනිමිත්තඤ්ච [Pg.120] භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තො චරිස්සසි.

亦当修无相，舍弃慢随眠；由彻知我慢，寂静而游行。

වඞ්ගීසසුත්ත

婆耆舍经

පුච්ඡා – තත්ථ ආවුසො ද්වාදසමං වඞ්ගීසසුත්තං කත්ථ කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那第十二《婆耆舍经》是在哪里、由谁以及以什么方式宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මතා වඞ්ගීසත්ථෙරෙන අචිර අරහත්තප්පත්තෙන විමුත්තිසුඛපටිසංවෙදිනා–

答：尊者，这是在舍卫城(Sāvatthī)，由具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)长老所说，他刚证得阿罗汉果，正感受着解脱之乐：

‘‘කාවෙය්‍යමත්තා විචරිම්හ පුබ්බෙ, ගාමාගාමං පුරාපුරං,අථද්දසාම සම්බුද්ධං, සද්ධා නො උපපජ්ජථ;

සො මෙ ධම්ම මදෙසෙසි, ඛන්ධායතන ධාතුයො;

තස්සාහං ධම්මං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

බහුන්නං වත අත්ථාය, බොධිං අජ්ඣගමා මුනි;

භික්ඛූනං භික්ඛූනීනඤ්ච, යෙ නියාමගතද්දසා;

ස්වාගතං [Pg.121] වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

පුබ්බෙ නිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛුං විසොධිතං;

තෙවිජ්ජො ඉද්ධිපත්තොම්හි, චෙතොපරියාය කොවිදො.

往昔沉醉于诗艺，村村城城我漫游；后我得见正觉者，于彼净信油然生。彼为我开示正法：蕴、处以及诸界。我闻彼之正法后，出家而入无家。为利众多有情故，牟尼证得了菩提，为诸比丘、比丘尼，及见正道之行者。我来佛陀之跟前，对我实为善来哉！三明我已然证得，佛陀教法我已行。我知宿住天眼净，我得三明与神通，亦善了知他人心。

එවං ඛො භන්තෙ උදානවසෙන භාසිතං.

尊者，这是以自说语的形式所说。

කාවෙය්‍ය [Pg.124] මත්තා විචරිම්හ පුබ්බෙ;

ගාමාගාමංපුරාපුරං,අථද්දසාම සම්බුද්ධං, සද්ධා නො උපපජ්ජථ.

往昔沉醉于诗艺，村村城城我漫游；后我得见正觉者，于彼净信油然生。

සො [Pg.125] මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතන ධාතුයො;

තස්සාහං ධම්මං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

彼为我开示正法：蕴、处以及诸界。我闻彼之正法后，出家而入无家。

බහුන්නං වත අත්ථාය, බොධිං අජ්ඣගමා මුනි;

භික්ඛූනං භික්ඛුනී නඤ්ච, යෙ නියාමගතද්දසා.

为利众多有情故，牟尼证得了菩提，为诸比丘、比丘尼，及见正道之行者。

ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来佛陀之跟前，对我实为善来哉！三明我已然证得，佛陀教法我已行。

පුබ්බෙනිවාසං [Pg.126] ජානාමි;

දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

තෙවිජ්ජො ඉද්ධිපත්තොම්හි, චෙතොපරියායකොවිදො.

我知宿住天眼净，我得三明与神通，亦善了知他人心。

වනසංයුත්ත

森林相应

ආනන්දසුත්ත

阿难经

පුච්ඡා – වනසංයුත්තෙ පනාවුසො පඤ්චමං සංගීතං ආනන්දසුත්තං කදා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在《森林相应》中，第五经《阿难经》是何时、何地、针对谁、关于什么事、由谁以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ අඤ්ඤතරස්මිං වනසණ්ඩෙ අචිරපරිනිබ්බුතෙ භගවති ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ තස්මිං වනසණ්ඩෙ අධිවත්ථාය දෙවතාය භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො අචිරපරිනිබ්බුතෙ භගවති අතිවෙලං ගිහිසඤ්ඤත්තිබහුලො විහරති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

答——尊者，在憍萨罗(Kosala)国某处林苑，世尊般涅槃后不久，是针对具寿阿难，由一位住在该林苑的天神所说。尊者，世尊般涅槃后不久，具寿阿难与在家人交往过多而住。关于那件事——

‘‘රුක්ඛමූලගහනං පසක්කිය,නිබ්බානං හදයස්මිං ඔපිය;

ඣාය ගොතම මා පමාදො,කිං තෙ බිළිබිළිකා කරිස්සතී’’ති.

“已入树下密林中，将涅槃置于心中；乔达摩，当修禅，莫放逸，那喧闹对你何益？”

එවං [Pg.127] ඛො භන්තෙ වනසණ්ඩෙ අධිවත්ථාය දෙවතාය ආයස්මතො ආනන්දත්ථෙරස්ස අනුකම්පිකාය අත්ථකාමාය භාසිතං.

尊者，正是这样，住在该林苑的天神，出于对具寿阿难长老的怜悯与利益，说了这番话。

රුක්ඛමූල [Pg.128] ගහනං පසක්කිය, නිබ්බානං හදයස්මිං ඔපිය;

ඣාය ගොතම මා පමාදො, කිං තෙ බිළිබිළිකා කරිස්සති-හු–

“已入树下密林中，将涅槃置于心中；乔达摩，当修禅，莫放逸，那喧闹对你何益？”

යක්ඛසංයුත්ත

夜叉相应

ඉන්දකසුත්ත

因陀迦经

පුච්ඡා – යක්ඛසංයුත්තෙ [Pg.129] පනාවුසො පඨමං සංගීතං ඉන්දකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，在《夜叉相应》中，第一经《因陀迦经》是世尊在何处、针对谁、关于何事以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඉන්දකූටෙ පබ්බතෙ ඉන්දකස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ ඉන්දකං යක්ඛං ආරබ්භ භාසිතං. ඉන්දකො භන්තෙ යක්ඛො අත්තවාදො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ගාථාය අජ්ඣභාසි–

回答——尊者，在王舍城(Rājagaha)的因陀崛山(Indakūṭa)，因陀迦(Indaka)夜叉的住所，是针对因陀迦夜叉所说。尊者，因陀迦夜叉持有我见，他去到世尊那里，以偈颂请问——

‘‘රූපං න ජීවන්ති වදන්ති බුද්ධා,කථං න්වයං වින්දතිමං සරීරං;

කුතස්ස අට්ඨීයකපිණ්ඩමෙභි,කථං න්වයං සජ්ජති ගබ්භරස්මි’’න්ති.

“诸佛说色非生命，此身究竟如何形成？骨骸之聚从何而来，如何凝集于母胎？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

‘‘පඨමං කලලං හොති, කලලා හොති අබ්බුදං,අබ්බුදා ජායතෙ පෙසි, පෙසි නිබ්බත්තතී ඝනො;

ඝනා පසාඛා ජායන්ති, කෙසා ලොමා නඛාපිච;

යඤ්චස්ස භුඤ්ජතී මාතා, අන්නං පානඤ්ච භොජනං;

තෙන සො තත්ථ යාපෙති, මාතුකුච්ඡිගතොනරො’’ති.

“最初是羯罗蓝(kalala)，由羯罗蓝成安浮陀(abbuda)；由安浮陀生闭尸(pesi)，由闭尸生成伽那(ghana)；由伽那生出肢体，以及头发、体毛、指甲。母亲所食用的饭、饮、食物，在母胎中的人，即以此维生。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

ආළවකසුත්ත

阿拉瓦迦经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.132] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන යක්ඛසංයුත්තෙ ආළවකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，那位世尊……乃至……正自觉者，在《夜叉相应》中，是于何处、针对谁、关于何事以及如何宣说《阿拉瓦迦经》的？

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ ආළවකස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ ආළවකං යක්ඛං ආරබ්භ භාසිතං. ආළවකො භන්තෙ යක්ඛො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

回答——尊者，在阿拉威(Āḷavī)，阿拉瓦迦(Āḷavaka)夜叉的住所，是针对阿拉瓦迦夜叉所说。尊者，阿拉瓦迦夜叉以偈颂对世尊说——

කිං සූධවිත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං,කිං සු සුචිණ්ණං සුඛමාවහාති;

කිං සු හවෙ සාදුතරං රසානං,කථං ජීවිං ජීවිතාමාහු සෙට්ඨන්ති.

“于此，人之最上财富为何物？何种善行能带来安乐？诸味之中，何味最甘美？如何生活，被称为最上等的生活？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

සද්ධීච විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං,ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;

සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං,පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨන්ති.

“于此，信为人之最上财富，法善行能带来安乐；真实确为诸味中最甘美，依慧而活，被称为最上等的生活。”

එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊说了诸如此类的话。

න [Pg.134] ඛ්වාහං තං ආවුසො නික්ඛමිස්සාමි, යං තෙ කරණීයං, තං කරොහි,

贤友，我不会出去，你有什么要做的，就做吧。

පඤ්හං තං සමණ පුච්ඡිස්සාමි, සචෙ මෙ න බ්‍යාකරිස්සසි, චිත්තං වා තෙ ඛිපිස්සාමි, හදයං වා තෙ ඵාලෙස්සාමි, පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපිස්සාමි–

沙门，我要问你一个问题。如果你不为我解答，我将扰乱你的心，或劈开你的心脏，或抓住你的双脚，把你扔到恒河(Gaṅgā)对岸。

කිං [Pg.135] සූඛ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, කිං සු සුචිණ්ණං සුඛමාවහාති;

කිං සු හවෙ සාදුභරං රසානං, කථං ජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං–

“于此，人之最上财富为何物？何种善行能带来安乐？诸味之中，何味最甘美？如何生活，被称为最上等的生活？”

සද්ධීධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;

සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං, පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං;

“于此，信为人之最上财富，法善行能带来安乐；真实确为诸味中最甘美，依慧而活，被称为最上等的生活。”

කථංසු [Pg.136] තරති ඔඝං, කථංසු තරති අණ්ණවං;

කථංසු දුක්ඛ මච්චෙති, කථංසු පරිසුජ්ඣති.

“如何渡过暴流(ogha)？如何渡过海洋(aṇṇava)？如何超越痛苦？如何得以清净？”

සද්ධාය තරති ඔඝං, අප්පමාදෙන අණ්ණවං;

වීරියෙන දුක්ඛ මච්චෙති, පඤ්ඤාය පරිසුජ්ඣති–

“以信渡暴流，以不放逸渡海洋，以精进超越痛苦，以智慧得清净。”

කථංසු [Pg.137] ලභතෙ පඤ්ඤං, කථංසු වින්දතෙ ධනං;

කථංසු කිත්තිං පප්පොති, කථං මිත්තානි ගන්ථති;

අස්මා ලොකා පරං ලොකං, කථං පෙච්ච න සොචති–

“如何获得智慧？如何获得财富？如何获得声誉？如何维系朋友？从此世去到他世，如何死后不忧愁？”

සද්දහානො අරහතං, ධම්මං නිබ්බානපත්තියා;

සුස්සූසං ලභතෙ පඤ්ඤං, අප්පමත්තො විචක්ඛණො;

පතිරූපකාරී ධුරවා, උට්ඨාතා වින්දතෙ ධනං;

සච්චෙන [Pg.138] කිත්තිං පප්පොති, දදං මිත්තානි ගන්ථති;

අස්මා ලොකා පරං ලොකං, එවං පෙච්ච න සොචති;

යස්සෙතෙ චතුරො ධම්මා, සද්ධස්ස ඝරමෙසිනො;

සච්චං ධම්මො ධිති චාගො, ස වෙ පෙච්චන සොචති–

“信奉阿罗汉(arahat)导向涅槃(nibbāna)之法，乐于听闻、不放逸、有见识者，能得智慧。行事适宜、坚毅、勤奋者，能得财富。以真实获得声誉，以布施维系朋友。如此，从此世去到他世，死后即不忧愁。若有信心的在家者，具足此四法：真实、法、坚毅(dhiti)、舍离(cāga)，他确实死后不忧愁。”

සක්කසංයුත්ත

帝释相应

වතපදසුත්ත

誓愿经

පුච්ඡා – සක්කසංයුත්තෙ [Pg.139] පනාවුසො වතපදසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在帝释相应中，世尊是在哪里、针对谁，以及如何宣说了《誓愿经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ සක්කස්ස භික්ඛවෙ දෙවානමින්දස්ස පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස සත්ත වතපදානි සමත්තානි සමාදින්නානි අහෙසුං, යෙසං සමාදින්නත්තා සක්කො සක්කත්තං අජ්ඣගාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，天帝释过去为人时，曾圆满受持七项誓愿。因圆满受持此七项誓愿，帝释获得了帝释的地位”等语而说。尊者，世尊就是这样说的。

සක්කස්ස [Pg.141] භික්ඛවෙ දෙවානමින්දස්ස පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස ඉමානි සත්ත වතපදානි සමත්තානි සමාදින්නානි අහෙසුං.

诸比丘，天帝释过去为人时，曾圆满受持此七项誓愿。

මාතාපෙත්තිභරං ජන්තුං, කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනං;

සණ්හං සඛිලසම්භාසං, පෙසුණෙය්‍යප්පහායිනං;

මච්ඡෙරවිනයෙ යුත්තං, සච්චං කොධාභිභුං නරං;

තං වෙ දෙවා තාවතිංසා, ආහු ‘‘සප්පුරිසො’’ඉති.

孝养父母、尊敬族中长上、言语柔和友善、舍离两舌、致力于去除悭吝、真实、克服愤怒的人——忉利诸天(Tāvatiṃsa devā)确实称他为“善人”。

දලිද්දසුත්ත

贫穷者经

පුච්ඡා – දලිද්දසුත්තං පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං. විස්සජ්ජනා. රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ අඤ්ඤතරො පුරිසො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ මනුස්සදලිද්දො [Pg.142] අහොසි මනුස්සකපණො මනුස්සවරාකො, සො තථාගතප්පවෙදිතෙ ධම්මවිනයෙ සද්ධං සමාදියි, සීලං, සුතං, චාගං, පඤ්ඤං සමාදියී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

问：贤友，关于《贫穷者经》，是在哪里、针对谁，以及如何宣说的呢？答：尊者，在王舍城(Rājagaha)，世尊针对众多比丘说：“诸比丘，往昔，就在此王舍城，有某个人，是个穷人、贫困者、可怜人。他在如来所宣说的法与律中确立了信心、戒、所闻、舍离和智慧。”尊者，世尊就是这样说的。

යස්ස [Pg.144] සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා;

සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං.

于如来信不动摇，善立深根永不凋；持戒清净圣者喜，美德光辉世所褒。

යජමානසුත්ත

施主经

පුච්ඡා – යජමානසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，关于《施主经》，世尊是在何处、针对谁、基于什么事情，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.145] භන්තෙ සක්කං දෙවානමින්දං ආරබ්භ භාසිතං. සක්කො භන්තෙ දෙවානමින්දො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි–

答：尊者，此经是在王舍城，针对天帝释所说。尊者，当时天帝释以偈颂对世尊说：

‘‘යජමානානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං;

කරොතං ඔපධිකං පුඤ්ඤං, කත්ථ දින්නං මහප්ඵල’’න්ති.

“行布施的人们，希求福德的众生，造作有漏福业，于何处布施有大果报？”

තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–

尊者，关于那件事——

‘‘චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරොච ඵලෙ ඨිතා;

එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො;

යජමානානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං;

කරොතං ඔපධිකං පුඤ්ඤං, සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලං’’න්ති.

“四位行道者与四位住果者——此僧伽正直，具足智慧与戒律。对于行布施、求福德的人们，造作有漏福业者，布施于僧伽有大果报。”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

尊者，世尊就是这样说的。

යජමානානං [Pg.146] මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං,කරොතං ඔපධිතං පුඤ්ඤං, කත්ථ දින්නං මහප්ඵලං–

行布施的人们，希求福德的众生，造作有漏福业，于何处布施有大果报？

චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරො ච ඵලෙ ඨිතා;

එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො;

යජමානානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං;

කරොතං ඔපධිකං පුඤ්ඤං, සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලං–

四位行道者与四位住果者——此僧伽正直，具足智慧与戒律。对于行布施、求福德的人们，造作有漏福业者，布施于僧伽有大果报。

ගහට්ඨවන්දනාසුත්ත

在家者礼敬经

පුච්ඡා – ගහට්ඨවන්දනාසුත්තං [Pg.147] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，《在家者礼敬经》是世尊在何处、针对谁，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ සක්කො දෙවානමින්දො මාතලිං සඞ්ගාහකං ආමන්තෙසී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，往昔，天帝释对御者摩多梨(Mātali)说……”等语而说。尊者，世尊是这样说的。

තං [Pg.148] නමස්සන්ති තෙවිජ්ජා, සබ්බෙ භුම්මාච ඛත්තියා;

චත්තාරො ච මහාරාජා, තිදසාච යසස්සිනො;

අථකො නාම සො යක්ඛො, යං ත්වං සක්ක නමස්සසි–

具三明者礼敬他，地上所有刹帝利，四大王与光耀的三十三天神亦然。然则，帝释，你所礼敬的那个夜叉是谁？

අහඤ්ච [Pg.149] සීලසම්පන්නෙ, චිරරත්තසමාහිතෙ;

සම්මාපබ්බජිතෙ වන්දෙ, බ්‍රහ්මචරියපරායනෙ.

我礼敬具足戒行、长时安住于定、如法出家、以梵行为归宿者。

යෙ ගහට්ඨා පුඤ්ඤකරා, සීලවන්තො උපාසකා;

ධම්මෙන දාරං පොසෙන්ති, තෙ නමස්සාමි මාතලි.

那些行福德的在家者，具戒的优婆塞，如法养育妻儿，摩多梨，我亦礼敬他们。

නිදානවග්ගපාළි

因缘品

නිදානසංයුත්ත

因缘相应

පටිච්චසමුප්පාදසුත්ත

缘起经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.151] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන නිදානවග්ගසංයුත්තෙ පඨමං සංගීතං පටිච්චසමුප්පාදසුත්තං කත්ථ තං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那位世尊……乃至……正自觉者，在因缘相应中所结集的第一部经《缘起经》，是在哪里、针对谁、于何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්චසතෙ ජනපදවාසිනො භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. පඤ්චසතා භන්තෙ ජනපදවාසිනො භික්ඛූ සබ්බෙ උග්ඝාටිතඤ්ඤුනො ධුතඞ්ගධරා ආරද්ධවීරියා යුත්තයොගා විපස්සකා සණ්හං සුඛුමං සුඤ්ඤතං පච්චයාකාරධම්මදෙසනං පත්ථයමානා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසීදිංසු. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පටිච්චසමුප්පාදං වො භික්ඛවෙ දෙසෙස්සාමි, තං සුණාථ සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对五百位来自地方的比丘所说。尊者，那五百位来自地方的比丘，皆是速通达者、头陀行者、精进者、勤修者、内观者，他们渴望听闻关于微妙、深细、空性、缘起法的开示，在顶礼世尊后，围绕着他坐下。就此，世尊以“诸比丘，我将为你们宣说缘起。你们且听，善自作意，我将要说。”等语而说。尊者，世尊是这样说的。

කතමො [Pg.152] ච භික්ඛවෙ පටිච්චසමුප්පාදො. අවිජ්ජාපච්චයා භික්ඛවෙ සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං (පෙය්‍යාල) ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපාසා සම්භවන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ පටිච්චසමුප්පාදො.

诸比丘，什么是缘起？诸比丘，以无明为缘有行；以行为缘有识；……以生为缘，有老、死、愁、悲、苦、忧、恼生起。这样，这整个苦蕴就集起。诸比丘，这称为缘起。

අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධො සඞ්ඛාරනිරොධො (පෙය්‍යාල) ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති –

但因无明的无余离贪与灭而有行灭；……因生灭而有老、死、愁、悲、苦、忧、恼的灭尽。这样，这整个苦蕴就灭尽。

විභඞ්ගසුත්ත

分别经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.154] දුතියං සංගීතං විභඞ්ගසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里，为了谁，在什么事由下，以及如何宣说了第二部《分别经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්චසතෙ ජනපදවාසිනො විපඤ්චිතඤ්ඤුනො භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. පඤ්චසතා භන්තෙ ජනපදවාසිකා භික්ඛූ විපඤ්චිතඤ්ඤුනො ධුතඞ්ගධරා ආරද්ධවීරියා යුත්තයොගා විස්සකා සණ්හං සුඛුමං සුඤ්ඤතපටිසංයුත්තං පච්චයාකාරධම්මදෙසනං පත්ථයමානා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසීදිංසු. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පටිච්ච සමුප්පාදං වො භික්ඛවෙ දෙදෙස්සාමි විභජිස්සාමි, තං සුණාථ සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对五百位具详尽智慧的乡居比丘而说。尊者，有五百位具详尽智慧、持头陀行、已发起精进、勤于修行、自在的乡居比丘，渴望听闻寂静、微细、与空相应的缘起法开示，围绕着世尊坐下。在那个事由下，世尊以“诸比丘，我将为你们开示并分析缘起。你们且听，善作意，我将要说。”等语宣说。

පඤ්චවෙරභයසුත්ත

五怖畏怨经

පුච්ඡා – පඤ්චවෙරභයසුත්තං [Pg.156] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里，针对谁，以及如何宣说了这部《五怖畏怨经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං ආරබ්භ ‘‘යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, චතූහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අරියො චස්ස ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය ඛීණනිරයොමි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对给孤独长者而说。“居士，当一位圣弟子的五种怖畏与怨恨平息，具足四种入流支，并且此圣理已由智慧善见、善通达时，他若愿意，即可由自己对自己记说：‘我已尽除地狱，尽除畜生道，尽除饿鬼界，尽除苦趣、恶趣、险难处。我是入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。’”尊者，世尊就是这样说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසොතත්ථ [Pg.157] භගවතා අරියසාවකස්ස පඤ්චන්නං භයානං වෙරානං වූපසන්තතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何阐明圣弟子五种怖畏与怨恨的平息的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘කතමානි [Pg.158] පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. යං ගහපති පාණාතිපාතී පාණාතිපාතපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. පාණාතිපාතා ටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස පඤ්චන්නං භයානං වෙරානං වූපසන්තතා පකාසිතා.

答：“居士，是哪五种怖畏与怨恨已平息呢？居士，杀生者由于杀生的缘故，在现世会产生怖畏与怨恨，在来世也会产生怖畏与怨恨，还会感受到心的苦与忧。对于戒杀者，那样的怖畏与怨恨就平息了。”尊者，世尊就是以如此等等的方式，在那里阐明了圣弟子五种怖畏与怨恨的平息。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.159] තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何阐明圣弟子具足四种入流支的？

විස්සජ්ජනා – කතමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. ඉධ ගහපති අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති ‘‘ඉතිපිසො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරොපුරිසදම්මසාරථි සත්ථාදෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතතා පකාසිතා.

答：“具足了哪四种入流支呢？在此，居士，圣弟子对佛具足不坏净信：‘彼世尊是阿罗汉、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊。’”尊者，世尊就是以如此等等的方式，在那里阐明了圣弟子具足四种入流支。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.161] තත්ථ භගවතා අරියසාවකෙන අරියස්ස ඤායස්ස පඤ්ඤාය සුදිට්ඨතා සුප්පටිවිද්ධතා පකාසිතා.

问：贤友，世尊在那里是如何阐明圣理被圣弟子以智慧善见、善通达的？

විස්සජ්ජනා – කතමො චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො. ඉධ ගහපති අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදඤ්ඤෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති ‘‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති, යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා (පෙය්‍යාල) එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති, එවං ඛො භන්තෙ භගවතා තත්ථ අරියසාවකෙන අරියස්ස ඤායස්ස පඤ්ඤාය සුදිට්ඨතා සුප්පටිවිද්ධතා පකාසිතා.

答：“什么是那被他以智慧善见、善通达的圣理呢？在此，居士，圣弟子对缘起本身善加如理作意：‘有此则有彼；无此则无彼。此生则彼生；此灭则彼灭。即：以无明为缘……（乃至）……如是，此整个苦蕴得以灭尽。’”尊者，世尊就是这样在那里阐明了圣理被圣弟子以智慧善见、善通达。

යතො [Pg.162] ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. ඉමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. අයඤ්චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො–

居士，当一位圣弟子的这五种怖畏与怨恨平息，具足这四种入流支，并且此圣理已由智慧善见、善通达时——

දුක්ඛසුත්ත

苦经

පුච්ඡා – දුක්ඛසුත්තං [Pg.163] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里，针对谁，以及如何宣说了《苦经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘දුක්ඛස්ස භික්ඛවෙ සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙස්සාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘而说。世尊以“诸比丘，我将为你们开示苦的生起与灭尽。”等语开始宣说。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.164] තත්ථ භගවතා දුක්ඛසමුදයො පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何阐明苦的生起的？

විස්සජ්ජනා – කතමො ච භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයො. චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයො. සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච උප්පජ්ජති සොතවිඤ්ඤාණං…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච…පෙ… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච…පෙ… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයොති එවංඛො භන්තෙ තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස සමුදයො පකාසිතො.

答：“诸比丘，什么是苦的生起？缘于眼与色而生起眼识，三者和合是触；以触为缘有受，以受为缘有爱。诸比丘，这就是苦的生起。缘于耳与声而生起耳识……（乃至）……缘于意与法而生起意识，三者和合是触；以触为缘有受，以受为缘有爱。诸比丘，这就是苦的生起。”尊者，世尊在那里就是这样阐明了苦的生起。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.165] තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何阐明苦的灭尽的？

විස්සජ්ජනා – කතමො ච භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො. චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො උපාදානනිරොධා භවනිරොධො, භවනිරොධා ජාතිනිරොධො, ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො පකාසිතො.

答：“诸比丘，什么是苦的灭尽呢？缘于眼与色而生起眼识，三者和合是触；以触为缘有受，以受为缘有爱。因那爱的无余离贪、灭尽而有取的灭尽；因取的灭尽而有有的灭尽；因有的灭尽而有生的灭尽；因生的灭尽，老、死、愁、悲、苦、忧、恼得以灭尽。如是，此整个苦蕴得以灭尽。”尊者，世尊就是以如此等等的方式，在那里阐明了苦的灭尽。

පුත්තමංසූපමසුත්ත

子肉喻经

පුච්ඡා – පුත්තමංසූපමසුත්තං [Pg.166] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处、针对谁、于何事、以何方式宣说了《子肉喻经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ අධුනා පබ්බජිතෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. භගවතො ච භන්තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච මහාලාභසක්කාරො උදපාදි, එකච්චෙ ච භන්තෙ භික්ඛූ නවා අචිරපබ්බජිතා කුලපුත්තා ආහාරං අපච්චවෙක්ඛිත්වා පරිභුඤ්ජිංසු. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චත්තාරොමෙ භික්ඛවෙ ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා ඵස්සො දුතියො මනොසඤ්චෙතනා තතියා විඤ්ඤාණං චතුත්ථ’’න්ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城，针对众多新近出家的比丘而说。尊者，当时世尊与比丘僧团获得了极大的利养与恭敬。尊者，有些新近出家的良家子比丘，未加省察就食用食物。尊者，就此事，世尊如此说道：“诸比丘，有此四种食，能令已生众生住立，或扶助求生众生。是哪四种呢？或粗或细的抟食，触为第二，意思为第三，识为第四。”尊者，世尊是这样说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.168] තත්ථ කබළීකාරස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො භගවතා පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何开示抟食应作何观的？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ ද්වෙ ජායම්පතිකා පරිත්තං සම්බලං ආදාය කන්තාරමග්ගං පටිපජ්ජෙය්‍යුං. තෙසමස්ස එකපුත්තකො පියො මනාපොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා [Pg.169] කබළීකාරස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

答：“诸比丘，譬如一对夫妻带着少量资粮走上穿越荒野的道路。他们有一个可爱可意的独子。”尊者，世尊在那里便是以如此等等的方式，开示了看待抟食的方法。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.172] තත්ථ භගවතා ඵස්සාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何开示触食应作何观的？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ ගාවී නිච්චම්මා කුට්ටං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ කුට්ටනිස්සිතා පාණා, තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. රුක්ඛං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය. උදකං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය. ආකාසං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ ආකාසනිස්සිතා පාණා, තෙ නං ඛාදෙය්‍යුන්ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ඵස්සස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

答：“诸比丘，譬如一头被剥了皮的母牛，如果它倚靠墙壁而立，依附墙壁的生物就会啃咬它；如果它倚靠树木……如果它倚靠水……如果它倚靠空中，依附空中的生物就会啃咬它。”尊者，世尊在那里便是以如此等等的方式，详细开示了看待触食的方法。

එවමෙව [Pg.173] ඛ්වාහං භික්ඛවෙ ඵස්සාහාරො දට්ඨබ්බොති වදාමි.

诸比丘，我亦如是说，触食应如是观。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.174] තත්ථ භගවතා මනොසඤ්චෙතනාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何开示意思食应作何观的？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ අඞ්ගාරකාසු සාධිකපොරිසා පුණ්ණා අඞ්ගාරානං වීතච්චිකානං වීතධූමානං. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො සුඛ කාමො දුක්ඛප්පටිකූලොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා මනොසඤ්චෙතනාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො විත්ථාරෙන පකාසිතො.

答：“诸比丘，譬如有一个深过一人、充满无焰无烟炽炭的火坑。这时来了一个想活命不想死、想求乐厌离苦的人……”尊者，世尊在那里便是以如此等等的方式，详细开示了看待意思食的方法。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.176] තත්ථ භගවතා විඤ්ඤාණාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何开示识食应作何观的？

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ චොරං ආගුචාරිං ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙය්‍යුං ‘‘අයං තෙ දෙවචොරො ආගුචාරී, ඉමස්ස යං ඉච්ඡසි, තං දණ්ඩං පණෙහී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා විඤ්ඤාණාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

答：“诸比丘，譬如他们抓到一名罪犯，将他带到国王面前说：‘大王，此人是罪犯。请对他处以您所希望的惩罚。’”尊者，世尊在那里便是以如此等等的方式，开示了看待识食的方法。

සුසිමපරිබ්බාජකසුත්ත

须深摩游行者经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.179] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සුසිමපරිබ්බාජක සුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……正自觉者所说的《须深摩游行者经》，是在何处、针对谁、于何事、以何方式宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං සුසිමං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ සුසිමො යාවතකො භික්ඛූහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපො, තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පුබ්බෙ ඛො සුසිම ධම්මට්ඨිතිඤාණං, පච්ඡා නිබ්බානෙ ඤාණ’’න්ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在王舍城，针对具寿须深摩而说。尊者，具寿须深摩将他与比丘们的所有谈话，全部禀告了世尊。就此事，世尊如此说道：“须深摩，先有法住智，后有涅槃智。”尊者，世尊便是以如此等等的方式宣说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.184] තත්ථ භගවා ආයස්මතො සුසිමත්ථෙරස්ස සම්පතිඅරහත්තපත්තස්ස අනුයොගවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා පටිපුච්ඡිත්වා උත්තරි ධම්මදෙසනං විත්ථාරෙත්වා දෙසෙසි.

问：贤友，世尊在那里是如何通过反复诘问，为当时已证得阿罗汉果的具寿须深摩长老详细开示更高深的法的？

විස්සජ්ජනා – ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති සුසිම පස්සසීති. එවං භන්තෙ. භවපච්චයා ජාතීති සුසිම පස්සසීති. එවං භන්තෙති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා තත්ථ ආයස්මතො සුසිමස්ස සම්පතිඅරහත්තපත්තස්ස උත්තරිපි අනුයොගවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා පටිපුච්ඡිත්වා විත්ථාරතො ධම්මං දෙසෙසි.

答：“须深摩，你是否见到‘缘生有老死’？”“是的，尊者。”“须深摩，你是否见到‘缘有有生’？”“是的，尊者。”尊者，世尊在那里便是以如此等等的方式，通过进一步的反复诘问，为当时已证得阿罗汉果的具寿须深摩详细开示了法。

තස්ස [Pg.186] මෙ භන්තෙ භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිංසංවරාය–

尊者，愿世尊接受我的过失为过失，以便我未来能防护。

අභිසමයසංයුත්ත

现观相应

නඛසිඛාසුත්ත

指甲尖经

පුච්ඡා – අභිසමයසංයුත්තෙ [Pg.187] පනාවුසො පඨමං සංගීතං නඛසිඛාසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《现观相应》中，第一部被结集的《指甲尖经》，是世尊在何处、针对何人、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යො වායං මයා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසුආරොපිතො, අයං වා මහාපථවී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘，世尊如此宣说：“诸比丘，你们认为如何？是我用指甲尖挑起的少量尘土多，还是这大地多？”等等。

ධාතුසංයුත්ත

界相应

චඞ්කමසුත්ත

经行经

පුච්ඡා – ධාතුසංයුත්තෙ [Pg.189] පනාවුසො චඞ්කමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《界相应》中，《经行经》是世尊在何处、针对何人、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ධාතුසොව භික්ඛවෙ සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති, හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在王舍城，针对众多比丘，世尊如此宣说：“诸比丘，众生依界而聚集、会合。卑劣意乐者与卑劣意乐者聚集、会合；良善意乐者与良善意乐者聚集、会合。”等等。

අස්සද්ධසංසන්දනසුත්ත

不信者交往经

පුච්ඡා – අස්සද්ධසංසන්දනසුත්තං [Pg.192] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，《不信者交往经》是世尊在何处、针对何人、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ධාතුසොව භික්ඛවෙ සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති, අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, අනොත්තප්පිනො. අප්පස්සුතා. කුසීතා. මුට්ඨස්සතිනො. දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊如此宣说：“诸比丘，众生依界而聚集、会合。不信者与不信者聚集、会合；无惭者与无惭者聚集、会合；无愧者与无愧者聚集、会合；少闻者与少闻者聚集、会合；懈怠者与懈怠者聚集、会合；失念者与失念者聚集、会合；劣慧者与劣慧者聚集、会合。”等等。

අනමතග්ගසංයුත්ත

无始相应

පථවීසුත්ත

地经

පුච්ඡා – අනමතග්ගසංයුත්තෙ [Pg.194] ආවුසො දුතියං සංගීතං පථවීසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《无始相应》中，第二部被结集的《地经》，是在何处、针对何人、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ පුරිසො ඉමං මහාපථවිං කොලට්ඨිමත්තං කොලට්ඨිමත්තං මත්තිකාගුළිකං කරිත්වා නික්ඛිපෙය්‍ය ‘අයං මෙ පියා, තස්ස මෙ පිතු අයං පිතා’ති. අපරියාදින්නාව භික්ඛවෙ තස්ස පුරිසස්ස පිතුපිතරො අස්සු. අථායං මහාපථවී පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය. තං කිස්සහෙතු, අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හා සංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං’’ එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，针对众多比丘，世尊如此宣说：“诸比丘，此轮回无始，被无明所障、被渴爱所缚的众生，不断流转轮回，其开端不可知。诸比丘，譬如有人将此大地作成枣核大小的泥丸，每置一丸便说：‘这是我的父亲，这是我父亲的父亲。’诸比丘，此人的父祖尚未穷尽，而此大地已先耗尽。是何缘故？诸比丘，因为此轮回无始，被无明所障、被渴爱所缚的众生，不断流转轮回，其开端不可知。”等等。

එවං [Pg.195] දීඝරත්තං වො භික්ඛවෙ දුක්ඛං පච්චනුභූතං තිබ්බං පච්චනුභූතං බ්‍යසනං පච්චනුභූතං කටසී වඩ්ඪිතා.

诸比丘，你们长久以来体验了痛苦，体验了剧烈的痛苦，体验了灾难，积累的骨骸堆积如山。

අලමෙව [Pg.196] සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං,අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතුං,

足以对一切行感到厌离，足以离染，足以解脱。

අස්සුසුත්ත

泪经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො තතියං සංගීතං අස්සුසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在那里，第三次结集所收的《泪经》，是世尊在何处、针对何人、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙයෙව භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, යං වා චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城，世尊针对众多比丘如此宣说：“诸比丘，你们认为如何？是你们在此长途的流转轮回中，因与不悦意者结合、与悦意者分离，而悲泣哭号所流下的泪水多，还是四大海中的水多？”等等。

සාසපසුත්ත

芥子经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.198] ඡට්ඨං සංගීතං සාසපසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，于彼处，第六所诵的《芥子经》，是世尊在何处、针对何人、就何事、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච ‘‘කීවදීඝො නු ඛො භන්තෙ කප්පො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘දීඝො ඛො භික්ඛු කප්පො, සො න සුකරො සඞ්ඛාතුං එත්තකානි වස්සානි ඉතිවා, (පෙය්‍යාල) එත්තකානි වස්සසතසහස්සානි ඉතිවාති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对某位比丘宣说的。尊者，有位比丘对世尊说：“尊者，一劫到底有多长？”就此事，世尊如此宣说：“比丘，一劫确实漫长，不容易计算它为若干年……乃至若干十万年。”等等。

ගඞ්ගාසුත්ත

恒河经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… [Pg.200] සම්මාසම්බුද්ධෙන අනමතග්ගසංයුත්තෙ ගඞ්ගාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友……（省略）……正自觉者在何处、针对谁、就何事，以及如何宣说了《无始相应》中的《恒河经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං බ්‍රාහ්මණං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කීව-

答：尊者，此经是在王舍城(Rājagaha)，针对某位婆罗门宣说的。尊者，某位婆罗门对世尊说了这话：“多么……”

බහුකා [Pg.201] නු ඛො භො ගොතම කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘බහුකා ඛො බ්‍රාහ්මණ කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා, තෙ න සුකරා සඞ්ඛාතුං ‘එත්තකා කප්පා’ ඉති වා ‘එත්තකානි කප්පසතානි’ ඉති වා ‘එත්තකානි කප්පසහස්සානි’ ඉතිවා ‘එත්තකානි කප්පසතසහස්සානි’ ඉති වා’’ති එව මාදිනා භගවතා භාසිතං.

“乔达摩贤者，已经过去了多少劫呢？”就此事，尊者，世尊如此宣说：“婆罗门，确实已有很多劫过去了，它们不容易计算为‘若干劫’，或‘若干百劫’，或‘若干千劫’，或‘若干百千劫’。”等等。

පුග්ගලසුත්ත

人经

පුච්ඡා – පුග්ගලසුත්තං [Pg.203] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：又，贤友，《人经》是世尊在何处、针对谁、如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බාකොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජා නීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. එකපුග්ගලස්ස භික්ඛවෙ කප්පං සන්ධාවතො සංසරතො සියා එවං මහා අට්ඨිකඞ්කලො අට්ඨිපුඤ්ජො අට්ඨිරාසි, යථා යං වෙපුල්ලො පබ්බතො. සචෙ සංහාරකො අස්ස, සම්භතඤ්ච න විනස්සෙත්‍යා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在王舍城(Rājagaha)，世尊针对众多比丘宣说：“诸比丘，这轮回是无始的，为无明所盖、渴爱所系而流转轮回的众生，其开端不可知。诸比丘，一个人生死流转一劫，其骨骸堆积起来，会像这毗富罗山(Vepulla)一样巨大——假如有收集者，而所收集之物不毁坏的话。”等等，世尊如是宣说。

දුග්ගතසුත්ත, සුඛිතසුත්ත

不幸者经与幸福者经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.204] දුග්ගතසුත්තඤ්ච සුඛිතසුත්තඤ්ච භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，针对谁，以及如何宣说了《不幸者经》与《幸福者经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. යං භික්ඛවෙ පස්සෙය්‍යාථ දුග්ගතං දුරූපෙතං, නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බං ‘අම්හෙහිපි එවරූපං පච්චනුභූතං ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා’ති, යං භික්ඛවෙ පස්සෙය්‍යාථ සුඛිතං සුසජ්ජිතං,

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊对众多比丘说：“诸比丘，这轮回是无始的，为无明所盖、渴爱所系而流转轮回的众生，其开端不可知。诸比丘，如果你们看到有人贫困潦倒，应当这样想：‘我们也曾在这漫长的轮回中经历过这样的遭遇。’诸比丘，如果你们看到有人快乐富足，

නිට්ඨමෙත්ථ [Pg.205] ගන්තබ්බං, ‘‘අම්හෙහිපි පච්චනුභූතං ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

也应当这样想：“我们也曾在这漫长的轮回中经历过这样的遭遇。”’世尊如此这般地说了。

තිංසමත්තසුත්ත

三十比丘经

පුච්ඡා – තිංසමත්තසුත්තං [Pg.206] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，针对谁，以及如何宣说了《三十比丘经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ තිංසමත්තෙ පාවෙය්‍යකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බාකොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, යං වා චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති එවමාදිනා භවගතා භාසිතං.

答：尊者，在王舍城(Rājagaha)，针对大约三十位帕维亚(Pāveyyaka)比丘，世尊说道：“诸比丘，这轮回是无始的，为无明所盖、渴爱所系而流转轮回的众生，其开端不可知。诸比丘，你们怎么想？是你们在这漫漫长途中流转轮回，被斩首时所流出的血更多，还是四大海洋中的水更多呢？”世尊如此这般地说了。

මාතුසුත්ත

母亲经

පුච්ඡා – මාතුසුත්තාදීනි [Pg.209] පනාවුසො ඡසුත්තානි භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊在何处，针对谁，以及如何宣说了《母亲经》等六部经？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ සංසාරො, පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. න සො භික්ඛවෙ සත්තො සුලභරූපො, යො න මාතාභූතපුබ්බො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා. යො න පිතාභූතපුබ්බො. යො න භාතාභූතපුබ්බො. යො න භගිනිභූතපුබ්බො. යො න පුත්තභූතපුබ්බො. යො න ධීතාභූතපුබ්බො [Pg.210] ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘说道：“诸比丘，这轮回是无始的，为无明所盖、渴爱所系而流转轮回的众生，其开端不可知。诸比丘，在这漫漫长途中，不容易找到一个众生，未曾做过母亲，未曾做过父亲，未曾做过兄弟，未曾做过姐妹，未曾做过儿子，未曾做过女儿。”尊者，世尊如此这般地说了。

කස්සපසංයුත්ත

迦叶相应

චන්දූපමසුත්ත

月喻经

පුච්ඡා – කස්සපසංයුත්තෙ [Pg.211] පනාවුසො චන්දූපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《迦叶相应》中，世尊在何处，针对谁，以及如何宣说了《月喻经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘චන්දූපමා භික්ඛවෙ කුලානි උපසඞ්කමථ අපකස්සෙව කායං අපකස්ස චිත්තං නිච්චනවකා කුලෙසු අප්පගබ්භා. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ පුරිසො ජරුදපානං වා ඔලොකෙය්‍ය පබ්බතවිසමං වා නදීවිදුග්ගං වා අපකස්සෙව කායං අපකස්ස චිත්තං. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ චන්දූපමා කුලානි උපසඞ්කමථ අපකස්සෙව කායං අපකස්ස චිත්තං නිච්චනවකා කුලෙසු අප්පගබ්භා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘说：“诸比丘，你们要像月亮一样去拜访俗家，收敛身行，收摄内心，在俗家中常如新人，不失谦逊。诸比丘，譬如有人看深井、山崖或险渡时，会收敛身行，收摄内心。正是如此，诸比丘，你们要像月亮一样去拜访俗家，收敛身行，收摄内心，在俗家中常如新人，不失谦逊。”世尊如此这般地说了。

තං [Pg.213] කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කථං රූපා භික්ඛු අරහති කුලානි උපසඞ්කමිතුං.

诸比丘，你们怎么想？什么样的比丘才适合去拜访俗家？

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.214] තත්ථ භගවතා පරිසුද්ධාපරිසුද්ධ ධම්මදෙසනං දස්සෙත්වා භික්ඛූනං ඔවාදො දින්නො.

问：贤友，世尊当时是如何开示清净与不清净之法，并给予比丘们教诫的？

විස්සජ්ජනා – ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කථං රූපස්ස භික්ඛුනො අපරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා හොති, කථං රූපස්ස භික්ඛුනො පරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා [Pg.215] හොතී’’ති එවමාදිනා පරිසුද්ධාපරිසුද්ධධම්මදෙසනා විත්ථාරතො දස්සෙත්වා ‘‘කස්සපෙන වා හි වො භික්ඛවෙ ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො, ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බ’’න්ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතො භික්ඛූනං ඔවාදො දින්නො.

答：“诸比丘，你们怎么想？什么样的比丘说法是不清净的？什么样的比丘说法是清净的？”如此这般详细开示了清净与不清净之法后，（世尊说）： “诸比丘，我将由迦叶或像迦叶那样的人来教诫你们，你们受教诫后，应当如是修行。”尊者，世尊就是这样给予比丘们教诫的。

යො [Pg.216] හි කොචි භික්ඛවෙ භික්ඛු එවංචිත්තො පරෙසං ධම්මං දෙසෙති ‘‘අහො වත මෙ ධම්මං සුණෙය්‍යුං, සුත්වා ච පන ධම්මං පසීදෙය්‍යුං, පසන්නා ච මෙ පසන්නාකාරං කරෙය්‍යුං–

诸比丘，若有比丘怀着这样的心为他人说法：“啊，但愿他们听闻我的法，听闻法后能生净信，生净信后能对我表示信顺——

ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහි පස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහි–

法是世尊善说的，是自见的、不待时的、来见的、引导的，智者各自能知的。

කස්සපෙන [Pg.217] වා හි වො භික්ඛවෙ ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො, ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බං–

诸比丘，我将由迦叶或像迦叶那样的人来教诫你们，你们受教诫后，应当如是修行。

කුලූපකසුත්ත

亲近居家者经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.218] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන කස්සපසංයුත්තෙ චතුත්ථං කුලූපකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……正等觉者于迦叶相应中，在何处、针对谁、以何方式宣说了第四《亲近居家者经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කථං රූපො භික්ඛු අරහති කුලූපකො හොතුං, කථං රූපො භික්ඛු න අරහති කුලූපකො හොතු’’න්ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，汝等意下如何？何等比丘适合为亲近居家者？何等比丘不适合为亲近居家者？”等语宣说。

කස්සපෙන [Pg.222] වා හි වො භික්ඛවෙ ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො, ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බං.

诸比丘，或由我，或由迦叶，或由与迦叶相似者教诫汝等。既受教诫，汝等即应如是行道。

දුතිය ඔවාදසුත්ත

第二教诫经

පුච්ඡා – තත්ථෙවාවුසො [Pg.223] භගවතා දුතිය ඔවාදසුත්තං කත්ථ කෙන සද්ධිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，即于彼处，世尊在何处、与谁、以何方式宣说了第二《教诫经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මතා මහාකස්සපෙන සද්ධිං ‘‘ඔවද කස්සප භික්ඛූ, කරොහි කස්සප භික්ඛූනං ධම්මිං කථං, අහං වා කස්සප භික්ඛූ ඔවදෙය්‍යං ත්වං වා, අහං වා භික්ඛූනං ධම්මිං කථං කරෙය්‍යං ත්වං වා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在王舍城(Rājagaha)，世尊与具寿摩诃迦叶(Mahākassapa)一起时，以“迦叶，教诫诸比丘！迦叶，为诸比丘作法谈！迦叶，或由我，或由你教诫诸比丘；或由我，或由你为诸比丘作法谈”等语宣说。

යස්ස [Pg.224] කස්සචි භන්තෙ සද්ධා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, හිරී නත්ථි. ඔත්තප්පං නත්ථි. වීරියං නත්ථි. පඤ්ඤා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු.

尊者，任何人于诸善法无信、无惭、无愧、无精进、无慧。

තතිය ඔවාදසුත්ත

第三教诫经

පුච්ඡා – තත්ථෙවාවුසො [Pg.227] භගවතා තතියඔවාදසුත්තං කත්ථ කෙන සද්ධිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，即于彼处，世尊在何处、与谁、以何方式宣说了第三《教诫经》？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මතායෙව මහාකස්සපෙන සද්ධිං ‘‘ඔවද කස්සප භික්ඛූ. කරොහි කස්සප භික්ඛූනං ධම්මිං කථං, අහං වා කස්සප භික්ඛූ ඔවදෙය්‍යං ත්වං වා. අහං වා භික්ඛූනං ධම්මං කථං කරෙය්‍යං ත්වං වා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在王舍城，世尊正是与具寿摩诃迦叶一起时，以“迦叶，教诫诸比丘！迦叶，为诸比丘作法谈！迦叶，或由我，或由你教诫诸比丘；或由我，或由你为诸比丘作法谈”等语宣说。

දුබ්බචා [Pg.228] ඛො භන්තෙ එතරහි භික්ඛූ දොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා අක්ඛමා අප්පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනිං–

世尊，如今的比丘实为恶言者，具足了令人恶言之法，无有堪忍，不善领受教诫。

සද්ධම්මප්පතිරූපකසුත්ත

相似正法经

පුච්ඡා – තත්ථෙවාවුසො [Pg.231] භගවතා පරියොසානං සද්ධම්මප්පතිරූපකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，即于彼处，世尊在何处、针对谁、于何事、以何方式宣说了作为结尾的《相似正法经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තංයෙව මහාකස්සපං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මහාකස්සපො භගවන්තං එතදෙවොච ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙන පුබ්බෙ අප්පතරානි චෙව සික්ඛාපදානි අහෙසුං, බහුතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහිංසු. කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙනෙතරහි බහුතරානි චෙව සක්ඛාපදානි අප්පතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘එවඤ්චෙතං කස්සප හොති සත්තෙසු හායමානෙසු සද්ධම්මෙ අන්තරධායමානෙ බහුතරානිචෙව සික්ඛාපදානි [Pg.232] හොන්ති, අප්පතරාච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහන්තී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城，正是针对具寿摩诃迦叶而宣说。尊者，具寿摩诃迦叶对世尊说了此事：“尊者，是何因何缘，往昔学处较少，而有更多比丘住于证智？复是何因何缘，如今学处较多，而住于证智的比丘却较少？”尊者，就此事，世尊以“迦叶，此事诚然：当诸有情衰退、正法隐没时，学处即会增多，而住于证智的比丘则会减少”等语宣说。

ලාභසක්කාරසංයුත්ත

利得与恭敬相应

මීළ්හකසුත්ත

粪甲虫经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… [Pg.235] සම්මාසම්බුද්ධෙන ලාභසක්කාරංයුත්තෙ පඤ්චමං සංගීතං මීළ්හකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……正自觉者在利得与恭敬相应中，于何处，针对谁，以何方式宣说了第五《粪甲虫经》？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘දාරුණො භික්ඛවෙ ලාභසක්කාරසිලොකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ මීළ්හකා ගූථාදී ගූථපූරා පුණ්ණා ගූථස්ස, පුරතො චස්ස මහාගූථපුඤ්ජො, සා තෙන අඤ්ඤා මීළ්හකා අතිමඤ්ඤෙය්‍ය ‘‘අහම්හි ගූථාදී ගූථපූරා පුණ්ණා ගූථස්ස, පුරතො ච ම්‍යායං මහාගූථපුඤ්ජො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，利得、恭敬与名声是严酷的、粗暴的，是证得无上瑜伽安稳的障碍。诸比丘，譬如一只吃粪、满是粪、充满粪的粪甲虫，它面前还有一大堆粪。它因此而轻视其他粪甲虫，心想：‘我吃粪、满是粪、充满粪，我面前还有这一大堆粪。’”等语宣说。

තං [Pg.237] හි තස්ස භික්ඛවෙ මොඝපුරිසස්ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය.

诸比丘，那将给那个愚人带来长久的不利与痛苦。

එවං දාරුණො ඛො භික්ඛවෙ ලාභසක්කාරසිලොකො.

诸比丘，利得、恭敬与名声确实是如此严酷。

තස්මාතිහ [Pg.238] භික්ඛවෙ එවං සික්ඛිතබ්බං, ‘‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසි ලොකං පජහිස්සාම, න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සභී’’ති, එවඤ්හි ඛො භික්ඛවෙ සික්ඛිතබ්බං.

因此，诸比丘，你们应当这样修学：“我们将舍断已生起的利得、恭敬与名声，不让已生起的利得、恭敬与名声占据我们的心。”诸比丘，你们确实应当这样修学。

එකපුත්තකසුත්ත

独子经

පුච්ඡා – තත්ථො ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකෙහි සංගීතං එකපුත්තකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代的法合诵者所合诵的《独子经》，是在哪里，针对谁，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘දාරුණො භික්ඛවෙ ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය, සද්ධා භික්ඛවෙ උපාසිකා එකපුත්තකං පියං මනාපං එවං සම්මාආයාචමානා [Pg.239] ආයාචෙය්‍ය තාදිසො තාත භවාහි, යාදිසො චිත්තො ච ගහපති හත්ථකො ච ආළවකො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，宣说了以如下文句为开头的经文：“诸比丘，利得、恭敬、名声是严酷的、苦涩的、粗暴的，是证得无上瑜伽安稳的障碍。诸比丘，有信心的优婆夷，若要正当地祈求她那唯一的、亲爱的、合意的儿子，她会这样祈求：‘孩子，你要成为像质多(Citta)居士和诃多迦(Hatthaka)阿拉威人那样的人。’”

එසා [Pg.240] භික්ඛවෙ තුලා එතං පමාණං මම සාවකානං උපාසකානං යදිදං චිත්තො ච ගහපති හත්ථකො ච ආළවකො.

诸比丘，这是我的优婆塞弟子们的准绳与标准，也就是质多居士和诃多迦阿拉威人。

සචෙ ඛො ත්වං තාත අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජසි, තාදිසො තාත භවාහි, යාදිසා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා.

孩子，如果你从在家出家，过无家生活，那么，孩子，你就要像舍利弗和目犍连那样。

මා ච ඛො ත්වං තාත සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාතු–

孩子，愿利得、恭敬与名声不要临到你这尚未达到目标的学人身上。

එවං [Pg.241] දාරුණො භික්ඛවෙ ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය.

诸比丘，利得、恭敬与名声就是如此严酷、苦涩、粗暴，是证得无上瑜伽安稳的障碍。

එකවීතුසුත්ත

独女经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.242] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගායකෙහි සංගීතං එකධීතුසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

提问：贤友，古代的法合诵者所合诵的《独女经》，世尊是在哪里，针对谁，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘දාරුණො භික්ඛවෙ ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. සද්ධා භික්ඛවෙ උපාසිකා එකං ධීතරං පියං මනාපං එවං සම්මා ආයාචමානා ආයාචෙය්‍ය ‘තාදිසා අය්‍යෙ භවාහි, යාදිසා ඛුජ්ජුත්තරා ච උපාසිකා වෙළුකණ්ඩකියා ච නන්දමාතා’ති. එසා භික්ඛවෙ තුලා එතං පමාණං මම සාවිකානං උපාසිකානං, යදිදං ඛුජ්ජුත්තරා ච උපාසිකා වෙළුකණ්ඩකියා ච නන්දමාතා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答复：尊者，在舍卫城，针对众多比丘，世尊宣说了以如下文句为开头的经文：“诸比丘，利得、恭敬、名声是残酷的、苦涩的、粗暴的，是证得无上解脱安稳的障碍。诸比丘，有信心的优婆夷，若要正当地祈求她那唯一的、亲爱的、合意的女儿，她会这样祈求：‘贤女，你要成为像库竹达拉优婆夷和韦卢根达（Veḷukaṇḍakiyā）的难陀母那样的人。’诸比丘，这是我的优婆夷弟子们的准绳与标准，也就是库竹达拉优婆夷和韦卢根达的难陀母。”

සචෙ [Pg.243] ඛො ත්වං අය්‍යෙ අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජසි, භාදිසා අය්‍යෙ භවාහි, යාදිසා ඛෙමා ච භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා ච–

贤女，如果你从在家出家，过无家生活，那么，贤女，你就要成为像翅摩（Khemā）比丘尼和莲花色比丘尼那样的人。

තස්මාතිහ [Pg.244] භික්ඛවෙ එවං සික්ඛිතබ්බං.

因此，诸比丘，你们应当这样学习。

රාහුලසංයුත්ත

罗睺罗相应

පුච්ඡා – රාහුලසංයුත්තං [Pg.245] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问：贤友，世尊所宣说的《罗睺罗相应》，是在哪里，针对谁，就什么事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං රාහුලං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ රාහුලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා සංඛිත්තෙන ධම්මං දෙසෙතු, යමහං භගවතො ධම්මං සුත්වා එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරෙය්‍ය’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි රාහුල, චක්ඛුනිච්චං වා අනිච්චං වාති. අනිච්චං භන්තෙ. යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛං වාති. දුක්ඛං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං ‘එතං මම, එසො හමස්මි, එසො මෙ අත්තා’ති. නො හෙතං භන්තෙ’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答复：尊者，此相应是在舍卫城，针对具寿罗睺罗而宣说的。尊者，具寿罗睺罗对世尊说：“尊者，请世尊为我简略说法，我听闻世尊的法后，可以独自远离，不放逸，热忱，自我策励而住，那就太好了！”尊者，就此事，世尊宣说了以如下文句为开头的经文：“罗睺罗，你认为如何？眼是常还是无常？”“无常，尊者。”“凡无常者，是苦还是乐？”“是苦，尊者。”“凡无常、苦、变易之法，适合这样看待它吗：‘这是我的，我是此，这是我的我’？”“不，尊者。”

ලක්ඛණසංයුත්ත

勒叉那相应

අට්ඨිසුත්ත

骨骸经

පුච්ඡා – ලක්ඛණසංයුත්තෙ [Pg.247] පනාවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකත්ථෙරෙහි පඨමං සංගීතං අට්ඨිසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问：贤友，在《勒叉那相应》中，古代的法合诵者长老们所合诵的第一部经《骨骸经》，世尊是在哪里，针对谁，就什么事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තඤ්ච ලක්ඛණං ආයස්මන්තඤ්ච මහාමොග්ගල්ලානං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ලක්ඛණො භගවතා සම්මුඛෙ ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං එතදවොච [Pg.248] ‘‘ඉධායස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි, කො නු ඛො ආවුසො මොග්ගල්ලාන හෙතු, කො පච්චයො සිතස්ස පාතුකම්මායා’’ති. ආයස්මා ච භන්තෙ මහාමොග්ගල්ලානො ‘‘ඉධාහං ආවුසො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං අට්ඨිකසඞ්ඛලිකං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං’’ති එවමාදිනා ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චක්ඛුභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, ඤාණභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, යත්‍රහි නාම සාවකො එවරූපං ඤස්සති වා දක්ඛති වා සක්ඛිං වා කරිස්සතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答复：尊者，此经是在王舍城，针对具寿勒叉那和具寿大目犍连而宣说的。尊者，具寿勒叉那在世尊面前对具寿大目犍连说：“贤友目犍连，你从鹫峰山下来时，在某个地方微笑了。微笑是出于什么因、什么缘呢？”具寿大目犍连以如下文句为开头禀告道：“贤友，我从鹫峰山下来时，看见一具骨锁在空中行进。”尊者，就此事，世尊宣说了以如下文句为开头的经文：“诸比丘，弟子们已成为眼而住，已成为智而住，弟子竟然能知道、看见或亲证这样的形态！”

අච්ඡරියං [Pg.250] වත භො, අබ්භුතං වත භො;

එවරූපොපි නාම සත්තො භවිස්සති.

真是稀有啊，诸位！真是未曾有啊，诸位！竟然会有这样的众生存在。

පිණ්ඩසුත්ත

肉团经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.251] ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ලක්ඛණසංයුත්තෙ තතියං සංගීතං පිණ්ඩසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那知者……乃至……正自觉者，在《勒叉那相应》(Lakkhaṇasaṃyutta)中结集的第三部《肉团经》，是在何处，针对谁，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තඤ්ච ලක්ඛණං ආයස්මන්තඤ්ච මහාමොග්ගල්ලානං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ලක්ඛණො භග්ගවතො සම්මුඛෙ ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං එතදවොච ‘‘ඉධායස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි[Pg.252], කො නුඛො ආවුසො මොග්ගල්ලානහෙතු, කො පච්චයො සිතස්ස පාතුකම්මායා’’ති. ආයස්මා ච භන්තෙ මහාමොග්ගල්ලානො ‘‘ඉධාහං ආවුසො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං මංසපිණ්ඩං වෙහාසං ගච්ඡන්තං, තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොතී’’ති එවමාදිනා ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චක්ඛුභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, ඤාණභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, යත්‍රහි නාම සාවකො එවරූපං ඤස්සති වා දක්ඛති වා සක්ඛිං වා කරිස්සතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，这是在王舍城，针对具寿勒叉那(Lakkhaṇa)和具寿大目犍连而说的。尊者，具寿勒叉那在世尊面前对具寿大目犍连说了这番话：“贤友大目犍连，你从鹫峰山下来时，在某个地方微笑了。贤友目犍连，你微笑是什么原因，是什么缘由呢？”尊者，具寿大目犍连报告说：“贤友，我从鹫峰山下来时，看见一个肉团在空中飞行，秃鹫、乌鸦和鹰隼追逐着它，不断地啄食、撕扯。它发出痛苦的叫声。”尊者，世尊就此事说道：“比丘们，弟子们确实是具眼而住，弟子们确实是具智而住，弟子竟然能知道、看见或亲证这样的事。”

අසිලොමසුත්ත

剑毛经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.255] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකෙහි මහාථෙරෙහි සංගීතං අසිලොමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，由古时结集法的大长老们所结集的《剑毛经》，是世尊在何处，针对谁，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තඤ්ච ලක්ඛණං ආයස්මන්තඤ්ච මහාමොග්ගල්ලානං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ලක්ඛණො භගවතො සම්මුඛෙ ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං [Pg.256] එතදවොච ‘‘කො නු ඛො ආවුසො මොග්ගල්ලාන හෙතු, කො පච්චයො සිතස්ස පාතුකම්මායා’’ති. ආයස්මා ච භන්තෙ මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො ‘‘ඉධාහං ආවුසො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං අසිලොමං වෙහාසං ගච්ඡන්තං’’ති එවමාදිනා ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං චක්ඛුභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, ඤාණභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති. (පෙය්‍යාල) එසො භික්ඛවෙ සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සූකරිකො අහොසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，这是在王舍城，针对具寿勒叉那(Lakkhaṇa)和具寿大目犍连而说的。尊者，具寿勒叉那在世尊面前对具寿大目犍连说了这番话：“贤友目犍连，你微笑是什么原因，是什么缘由呢？”尊者，具寿大目犍连长老报告说：“贤友，我从鹫峰山下来时，看见一个长着剑毛的众生在空中飞行。”尊者，世尊就此事如此说道：“比丘们，弟子们确实是具眼而住，弟子们确实是具智而住。（略）比丘们，这个众生就在这王舍城曾是个屠猪夫。”

සූචිලොමසුත්ත

针毛经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.258] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතං සූචිලොමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，由古时结集法的大长老们所结集的《针毛经》，是世尊在何处，针对谁，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ රාජගහෙ ආයස්මන්තඤ්ච ලක්ඛණං ආයස්මන්තඤ්ච මහාමොග්ගල්ලානං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ලක්ඛණො භගවතො සම්මුඛෙ තථෙව අවොච.

答：尊者，就在那王舍城(Rājagaha)，是针对具寿勒叉那(Lakkhaṇa)和具寿大目犍连而说的。尊者，具寿勒叉那在世尊面前也如是说。

ආයස්මා [Pg.259] ච භන්තෙ මහාමොග්ගල්ලානො තථෙව ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චක්ඛුභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, ඤාණභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති, (පෙය්‍යාල) එසො භික්ඛවෙ සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සූතො අහොසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතා.

尊者，具寿大目犍连也同样作了报告。尊者，世尊就此事说道：“比丘们，弟子们确实是具眼而住，弟子们确实是具智而住。(略)比丘们，这个众生就在这王舍城曾是个告密者。”世尊如是宣说。

පාපභික්ඛුසුත්ත

恶比丘经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.261] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතානි පාපභික්ඛුසුත්තාදීනි පඤ්චසුත්තානි භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතානි.

问：贤友，由古时结集法的大长老们所结集的《恶比丘经》等五部经，是世尊在何处，针对谁，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ ආයස්මන්තඤ්ච ලක්ඛණං ආයස්මන්තඤ්ච මහාමොග්ගල්ලානං ආරබ්භ භාසිතානි. ආයස්මා භන්තෙ ලක්ඛණො භගවතො සම්මුඛෙ පුබ්බෙ වුත්තනයෙනෙව ආරොචෙසි. ආයස්මා ච භන්තෙ මහාමොග්ගල්ලානො ‘‘ඉධාහං ආවුසො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං භික්ඛුං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. අද්දසං භික්ඛුනිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. අද්දසං සික්ඛමානං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. අද්දසං සාමණෙරං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. අද්දසං සාමණෙරිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තස්සා සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා සම්පජ්ජලිතා සජොතිභූතා, පත්තොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො, කායබන්ධනම්පි ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං[Pg.262], කායොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො, සා සුදං අට්ටස්සරං කරොතී’’ති එවමාදිනා ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චක්ඛුභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති ඤාණභූතා වත භික්ඛවෙ සාවකා විහරන්ති. (පෙය්‍යාල). එසො භික්ඛවෙ භික්ඛු කස්සපස්සසම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපභික්ඛු අහොසි. එසා භික්ඛවෙ භික්ඛුනී කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපභික්ඛුනී අහොසි. එසා භික්ඛවෙ සික්ඛමානා කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපසික්ඛමානා අහොසි. එසො භික්ඛවෙ සාමණෙරො කස්සපස්සසම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපසාමණෙරො අහොසි. එසා භික්ඛවෙ සාමණෙරී කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපසාමණෙරී අහොසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතානි.

答：这些经是在王舍城，针对具寿勒叉那和具寿大目犍连而说的。尊者，具寿勒叉那在世尊面前，以上述方式作了报告。尊者，具寿大目犍连报告说：“贤友，我从鹫峰山(Gijjhakūṭa)下来时，看见一个比丘在空中飞行，看见一个比丘尼在空中飞行，看见一个在学尼在空中飞行，看见一个沙弥在空中飞行，看见一个沙弥尼在空中飞行。他们的僧伽梨、钵、腰带和身体都在燃烧、炽燃、起焰，他们发出痛苦的叫声。”他如是报告。尊者，世尊就此事说道：“比丘们，弟子们确实是具眼而住，确实是具智而住。(略)比丘们，这比丘曾是迦叶(Kassapa)正自觉者教法中的恶比丘。这比丘尼曾是迦叶正自觉者教法中的恶比丘尼。这在学尼曾是迦叶正自觉者教法中的恶在学尼。这沙弥曾是迦叶正自觉者教法中的恶沙弥。这沙弥尼曾是迦叶正自觉者教法中的恶沙弥尼。”世尊如是宣说诸经。

ඔපම්මසංයුත්ත

譬喻相应

නඛසිඛසුත්ත

指甲端经

පුච්ඡා – ඔපම්මසංයුත්තෙ [Pg.264] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතං නඛසිඛසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《譬喻相应》中，古代结集法的大长老们所合诵的《指甲端经》，是由世尊在何处、针对何人、以何方式宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යො චායං මයා පරිත්තො [Pg.265] නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො, යා චායං මහාපථවී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是世尊住在舍卫城时，针对众多比丘而说的：“诸比丘，你们怎么认为？是我用指甲尖端挑起的这点尘土多，还是这大地更多？”世尊如此宣说。

තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං.

诸比丘，你们怎么认为，哪个更多呢？

තස්මාතිහ [Pg.266] භික්ඛවෙ එවං සික්ඛිතබ්බං.

因此，诸比丘，你们应当如此学习。

ආණිසුත්ත

楔子经

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතං ආණිසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，就在那里，古代结集法的大长老们所合诵的《楔子经》，是由世尊在何处、针对何人、以何方式宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ දසාරහානං ආනකො නාම මුදිඞ්ගො අහොසි, තස්ස දසාරහා ආනකෙ ඝටිතෙ අඤ්ඤං ආණිං ඔදහිංසු, අහු ඛො සො භික්ඛවෙ සමයො යං ආනකස්ස මුදිඞ්ගස්ස පොරාණං පොක්ඛරඵලකං අන්තරධායි[Pg.267], ආණිසඞ්ඝාටොව අවසිස්සී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经同样是在舍卫城，世尊针对众多比丘而说的：“诸比丘，往昔，陀舍罗诃人(Dasārahā)有一个名叫阿难迦(Ānaka)的鼓。当阿难迦鼓破裂时，陀舍罗诃人就钉入另一枚楔子。诸比丘，曾有某个时候，阿难迦鼓原来的鼓面消失了，只剩下一堆楔子。”世尊如此宣说。

භික්ඛුසංයුත්ත

比丘相应

නවසුත්ත

新经

පුච්ඡා – භික්ඛුසංයුත්තෙ [Pg.269] ආවුසො භගවතා නවසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《比丘相应》中，世尊所说的《新经》是在何处、针对何人、以何方式宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං නවං භික්ඛුං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ නවො භික්ඛු පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො විහාරං පවිසිත්වා අප්පොසුක්කො තුණ්හීභූතො සඞ්කසායභි, න භික්ඛූනං වෙය්‍යාවච්චං කරොති චීවරකාරසමයෙ තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘මා ඛො තුම්හෙ භික්ඛවෙ එතස්ස භික්ඛුනො උජ්ඣායිත්ථා එසො ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු චතුන්නං ඣානානං ආභිචෙතසිකානං දිට්ඨධම්ම සුඛවිහාරානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是世尊在舍卫城，针对某位新比丘而说的。尊者，某位新比丘饭后从托钵归来，进入精舍后，不勤奋，默然，看似畏缩，在缝制衣的季节也不为比丘们服务。尊者，关于此事，世尊说：“诸比丘，你们不要抱怨这位比丘。诸比丘，这位比丘是四种增上心、现法乐住的禅那的欲得者、易得者、不难得者。”世尊如此宣说。

අහම්පි [Pg.270] ඛො භන්තෙ සකං කිච්චං කරොමි,

尊者，我也做我自己的事，

එසො [Pg.271] ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු චතුන්නං ඣානානං ආභිචෙතසිකානං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී –

诸比丘，这位比丘是四种增上心、现法乐住的禅那的欲得者、易得者、不难得者。

නයිදං සිථිලමාරබ්භ, නයිදං අප්පෙන ථාමසා;

නිබ්බානං අධිගන්තබ්බං, සබ්බදුක්ඛප්පමොචනං;

අයඤ්ච දහරො භික්ඛු, අයමුත්තමපුරිසො;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනිං–

不应以懈怠，不应以微力，证得于涅槃，解脱一切苦。此青年比丘，此无上之人，已降伏魔罗及其军，故持最后身。

ඛන්ධවග්ගසංයුත්තපාළි

蕴品相应巴利

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

结集的问答

නකුලපිතුසුත්ත

那拘罗父经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.1] භගවතා ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ඛන්ධවග්ගසංයුත්තෙ පඨමං නකුලපිතුසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那位知者、见者……（乃至）……正自觉者的世尊，在《蕴品相应》中，第一部《那拘罗父经》是在何处、针对何人、于何事、以何方式宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – භග්ගෙසු භන්තෙ සුසුමාරගිරෙ භෙසකළාවනෙ මිගදායෙ නකුලපිතරං ගහපතිං ආරබ්භ භාසිතං. නකුලපිතා භන්තෙ ගහපති භගවන්තං ‘‘අහමස්මි භන්තෙ ජිණ්ණො වුඩ්ඪො මහල්ලකො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො ආතුරකායො අභික්ඛණාතඞ්කො, අනිච්චදස්සාවී ඛො පනාහං භන්තෙ භගවතො මනොභාවනීයානඤ්ච භික්ඛූනං, ඔවදතු මං භන්තෙ භගවා, අනුසාසතු මං භන්තෙ භගවා, යං මමස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘එවමෙතං ගහපති, එවමෙතං ගහපති, ආතුරො හායං ගහපති කායො අණ්ඩභූතො පරියොනද්ධො, යො හි ගහපති ඉමං කායං පරිහරන්තො මුහුත්තම්පි ආරොග්‍යං පටිජානෙය්‍ය, කිමඤ්ඤත්‍ර බාල්‍යා. තස්මාතිහ තෙ ගහපති එවං සික්ඛිතබ්බං ‘ආතුරකායස්ස මෙ සතො චිත්තං අනාතුරං භවිස්සතී’ති. එවඤ්හි තෙ ගහපති සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是世尊在跋伽国(Bhagga)鳄鱼山(Susumāragira)毕沙迦罗林(Bhesakaḷāvana)的鹿野苑，针对那拘罗父居士而说的。尊者，那拘罗父居士对世尊说：“世尊，我已年老、耆旧、高龄，来日无多，年寿已尽，身体病弱，疾病缠身。世尊，我已难得见到世尊与可意的比丘们。请世尊教导我，请世尊训示我，那将为我带来长久的利益与安乐。”尊者，关于此事，世尊说：“正是这样，居士，正是这样！居士，此身是病弱的，如蛋一般脆弱，并被包覆着。居士，凡是带着此身而宣称哪怕片刻健康者，除了愚痴外，还能是什么呢？因此，居士，你应当如此学习：‘我身虽病，心不应病。’居士，你应当如此学习。”尊者，世尊正是如此宣说的。

තස්මාතිහ [Pg.3] තෙ ගහපති එවං සික්ඛිතබ්බං.

因此，居士，你应当如此学习。

පුච්ඡා – තඤ්චාවුසො [Pg.4] භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතං විත්ථාරෙන කෙන කථඤ්ච විභත්තං.

问：贤友，世尊简略宣说的法，是由谁、以何方式详细解说的呢？

විස්සජ්ජනා – තං ඛො භන්තෙ භගවතා සංඛිත්තෙන දෙසිතං ‘‘කථඤ්ච ගහපති ආතුරකායො චෙව හොති ආතුරචිත්තො ච. ඉධ ගහපති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො, සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං, ‘‘අහං රූපං මම රූප’’න්ති පරියුට්ඨට්ඨායී හොති. තස්ස ‘‘අහං රූපං මම රූප’’න්ති පරියුට්ඨට්ඨායිනො තං රූපං විපරිණමති අඤ්ඤථා හොති. තස්ස රූපවිපරිණාමඤ්ඤථාභාවා උප්පජ්ජන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනා විත්ථාරෙන විභත්තං.

答：尊者，世尊简略开示的法，法将具寿舍利弗(Sāriputta)以“居士，如何是身病心也病呢？在此，居士，无闻凡夫不见圣者，不善于圣法，未于圣法中受教；不见善人，不善于善人法，未于善人法中受教。他视色为我，或视我拥有色，或视色在我中，或视我在色中。他执持于‘我是色，色是我的’之见。当他执持‘我是色，色是我的’时，那色就变易、变异。由于色的变易、变异，他生起愁、悲、苦、忧、恼。”等文句作了详细解说。

අනිච්චසුත්ත

无常经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.9] ආවුසො දුතියවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං අනිච්චසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，就在那第二品中，古代结集法的诸大长老所初次结集的《无常经》，是由世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘රූපං භික්ඛවෙඅනිච්චං, වෙදනා අනිච්චා, සඤ්ඤා අනිච්චා, සඞ්ඛාරා අනිච්චා, විඤ්ඤාණං අනිච්චං. එවං පස්සං භික්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති, නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං ‘විමුත්ත’මිති ඤාණං හොතී’’ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊说：“诸比丘，色无常，受无常，想无常，诸行无常，识无常。诸比丘，如是见的有闻圣弟子，于色厌离，于受厌离，于想厌离，于诸行厌离，于识厌离。因厌离而离染，因离染而解脱，于解脱时，生起‘已解脱’之智。”尊者，世尊是这样说的。

දුක්ඛඅනත්තසුත්ත

苦无我经

පුච්ඡා – දුක්ඛඅනත්තසුත්තානි [Pg.10] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතානි.

问：然而，贤友，诸《苦无我经》是由世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘රූපං භික්ඛවෙ දුක්ඛං, වෙදනා දුක්ඛා, සඤ්ඤා දුක්ඛා, සඞ්ඛාරා දුක්ඛා, විඤ්ඤාණං දුක්ඛං. රූපං භික්ඛවෙ අනත්තා, වෙදනා අනත්තා, සඤ්ඤා අනත්තා, සඞ්ඛාරා අනත්තා, විඤ්ඤාණං අනත්තා. එවං පස්සං භික්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති, නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං ‘විමුත්ත’මිති ඤාණං හොති, ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

答：尊者，正是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊说：“诸比丘，色是苦，受是苦，想是苦，诸行是苦，识是苦。诸比丘，色是无我，受是无我，想是无我，诸行是无我，识是无我。诸比丘，如是见的有闻圣弟子，于色厌离，于受厌离，于想厌离，于诸行厌离，于识厌离。因厌离而离染，因离染而解脱，于解脱时，生起‘已解脱’之智，他了知：‘我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”尊者，诸经是世尊这样说的。

භාරසුත්ත

重担经

පුච්ඡා – භාරසුත්තං [Pg.11] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：然而，贤友，《重担经》是由世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භාරඤ්ච වො භික්ඛවෙ දෙසෙස්සාමි භාරහාරඤ්ච භාරාදානඤ්ච භාරනික්ඛෙපනඤ්ච, තං සුණාථ. කතමො ච භික්ඛවෙභාරො, ‘පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා’ තිස්ස වචනීයං. කතමෙ පඤ්ච, රූපුපාදානක්ඛන්ධො වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භාරො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，正是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊以如是等方式说：“诸比丘，我将为你们解说重担、荷担者、取担与舍担。你们且听。诸比丘，什么是重担呢？应说是五取蕴。哪五个呢？色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘，这被称为重担。”

භාරා [Pg.13] හවෙ පඤ්චක්ඛන්ධා, භාරහාරො ච පුග්ගලො;

භාරාදානං දුඛං ලොකෙ, භාරනික්ඛෙපනං සුඛං;

නික්ඛිපිත්වා ගරුං භාරං, අඤ්ඤං භාරං අනාදිය;

සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ, නිච්ඡාතො පරිනිබ්බුතො.

五蕴实为重担，人是荷担者；取担是世间苦，舍担是安乐。放下沉重担，不再取他担；根除其渴爱，无欲而圆寂。

නතුම්හාකසුත්ත

非汝所经

පුච්ඡා – න තුම්හාකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：然而，贤友，《非汝所经》是由世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛු ආරබ්භ ‘‘යං භික්ඛවෙ නතුම්හාකං තං පජහථ, තං වො පහීනං හිතාය සුඛායභවිස්සතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，正是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊以如是等方式说：“诸比丘，凡非你们所有，你们当舍弃。你们舍弃它，将为你们带来长久的利益与安乐。”

අනත්තලක්ඛණසුත්ත

无我相经

පුච්ඡා – අනත්තලක්ඛණසුත්තං [Pg.15] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：然而，贤友，《无我相经》是由世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ ඉසිපතනෙ මිගදායෙ පඤ්චවග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘රූපං භික්ඛවෙ අනත්තා, රූපඤ්ච හිදං භික්ඛවෙ අත්තා අභවිස්ස, නයිදං රූපං ආබාධාය සංවත්තෙය්‍ය, ලබ්භෙථ ච රූපෙ එවං මෙ රූපං හොතු, එවං මෙ රූපං මා අහොසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处鹿野苑(Migadāya)，针对五比丘，世尊以如是等方式说：“诸比丘，色是无我。诸比丘，如果此色是我，此色就不会导向苦恼，并且对色可以行使意愿：‘让我的色如此，让我的色不如此。’”

යමකසුත්ත

焰摩迦经

පුච්ඡා – ථෙරවග්ගෙ පනාවුසො තතියං සංගීතං යමකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：然而，贤友，在长老品中，第三部所结集的《焰摩迦经》，是在何处，针对谁，于何事，由谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං යමකත්ථෙරං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ආයස්මතො භන්තෙ යමකත්ථෙරස්ස එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හොති ‘‘තථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, යථා ඛීණාසවො භික්ඛු කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති, න හොති පරංමරණා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි ආවුසො යමක, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，由法将具寿舍利弗长老针对具寿焰摩迦长老所说。尊者，具寿焰摩迦长老生起如此恶见：“我理解世尊所教导的法，是说漏尽比丘身坏之后，便断灭、消失，死后不复存在。”尊者，就此事，法将具寿舍利弗长老以如是等方式说：“贤友焰摩迦，你认为如何？色是常还是无常？”

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.18] තත්ථ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ආයස්මතො යමකත්ථෙරස්ස පටිවිද්ධසච්චස්ස දිට්ඨිසම්පන්නස්ස අනුයොගවත්තඣාපනවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා උත්තරි ධම්මදෙසනං විත්ථාරෙන දෙසෙසි.

问：贤友，当时法将具寿舍利弗长老，是如何通过反复诘问，以劝导启发的方式，为已通达真理、具足正见的具寿焰摩迦长老详尽地宣说更深法义的呢？

විස්සජ්ජනා – තං කිං මඤ්ඤසි ආවුසො යමක, රූපං ‘තථාගතො’ති සමනුපස්සසීති. ‘නො හෙතං ආවුසො’. වෙදනං. සඤ්ඤං. සඞ්ඛාරෙ. විඤ්ඤාණං ‘තථාගතො’ති සමනුපස්සසීති. ‘නො හෙතං ආවුසො’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මා සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ආයස්මතො යමකත්ථෙරස්ස අනුයොගවත්තඣාපනවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා පටිපුච්ඡිත්වා උත්තරි ධම්මදෙසනං පවත්තෙසි.

答：“贤友焰摩迦，你认为如何？你是否视色为如来？”“不，贤友。”“（你是否视）受……想……诸行……识为如来？”“不，贤友。”尊者，法将具寿舍利弗长老以如是等方式，通过反复诘问，以劝导启发的方式，为具寿焰摩迦长老展开了更深的法义开示。

තං [Pg.20] කිං මඤ්ඤසි ආවුසො යමක, රූපං, වෙදනං, සඤ්ඤං, සඞ්ඛාරෙ, විඤ්ඤාණං ‘තථාගතො’ති සමනුපස්සසි–

贤友焰摩迦，你认为如何？你是否视色、受、想、诸行、识为如来？

වක්කලිසුත්ත

瓦咖利经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.22] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ඛන්ධවග්ගසංයුත්තෙ ථෙරවග්ගෙ පඤ්චමං වක්කලිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问：贤友，世尊……正等觉者在蕴相应的长老品中，第五《瓦咖利经》，是于何处、以何人为缘、以何事为缘、如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං වක්කලිං ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ වක්කලිථෙරො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො භගවන්තං එතදවොච ‘‘චිරපටිකාහං භන්තෙ භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමිතුකාමො, නත්ථි ච මෙ කායස්මිං තාවතිකා බලමත්තා, යාවතාහං භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අලං වක්කලි, කිං තෙ ඉමිනා පූතිකායෙන දිට්ඨෙන, යො ඛො වක්කලි ධම්මං පස්සති, සො මං පස්සති, යො මං පස්සති, සො ධම්මං පස්සති. ධම්මඤ්හි වක්කලි පස්සන්තො මං පස්සති, මං පස්සන්තො ධම්මං පස්සති. තං කිං මඤ්ඤසි වක්කලි[Pg.23], රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答复——尊者，此经是在王舍城，针对具寿瓦咖利长老而说。具寿瓦咖利长老生病、痛苦、身患重病，他对世尊说：“世尊，我渴望前来拜见世尊已经很久了，但我的身体没有足够的力气前来拜见世尊。”缘于此事，世尊说：“够了，瓦咖利！看这腐朽的身体有什么用？瓦咖利，见法者即见我，见我者即见法。诚然，瓦咖利，见法即是见我，见我即是见法。瓦咖利，你认为如何？色是常还是无常？”尊者，世尊以此为始而说。

‘‘අහං [Pg.26] වක්කලි, කිං තෙ ඉමිනා පූතිකායෙන දිට්ඨෙන’’ –

“够了，瓦咖利！看这腐朽的身体有什么用？”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි වක්කලි, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ –

“瓦咖利，你认为如何？色是常还是无常？”

අනිච්චං භන්තෙ.

尊者，是无常的。

‘‘යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’–

“凡无常者，是苦还是乐？”

දුක්ඛං භන්තෙ.

尊者，是苦。

යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං ‘‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’–

“凡是无常、是苦、是变易之法，是否适合观察为：‘这是我的，这是我，这是我的自我’？”

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.27] පුනපි භගවා භික්ඛූ පෙසෙත්වා ආයස්මතො වක්කලිත්ථෙරස්ස පග්ගහවචනං ආරොචාපෙසි. සොපි කථං අත්තනො පවත්තිං භගවතො පච්චාරොචාපෙසි. කථඤ්චස්ස අභිසම්පරායො අහොසි.

提问：贤友，世尊又是如何再次派遣比丘们，向具寿瓦咖利长老传达鼓励的话语？他又是如何让人将自己的情况回报给世尊？他命终之后如何？

විස්සජ්ජනා – සුණාවුසො ත්වං වක්කලි භගවතො වචනං ද්වින්නඤ්ච දෙවතානං, ඉමං ආවුසො රත්තිං ද්වෙ දෙවතායො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං ඔභාසෙත්වා යෙන

答复——贤友，请听世尊对瓦咖利所说的话，以及两位天神的话。贤友，今夜，在深夜时分，有两位天神以其超绝的光彩照亮了整座鹫峰山，

භගවා [Pg.28] තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු, එකමන්තං ඨිතා ඛො ආවුසො එකා දෙවතා භගවන්තං එතදවොච ‘වක්කලි භන්තෙ භික්ඛු විමොක්ඛාය චෙතෙතී’ති. අපරා දෙවතා භගවන්තං එතදවොච ‘සො හි නූන භන්තෙ සුවිමුත්තො විමුච්චිස්සතී’ති. භගවා ච තං ආවුසො වක්කලි එවමාහ ‘මා භායි වක්කලි, මා භායි වක්කලි, අපාපකං තෙ මරණං භවිස්සති, අපාපිකා කාලකිරියා’ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවා පුනපි භික්ඛූ පෙසෙත්වා ආයස්මතො වක්කලිත්ථෙරස්ස පග්ගහවචනං ආරොචාපෙසි. සොපි භන්තෙ ආයස්මා තෙනහාවුසො මම වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දථ ‘‘වක්කලි භන්තෙ භික්ඛු ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො, සො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතී’’ති, එවඤ්ච වදෙථ ‘‘රූපං අනිච්චං, තාහං භන්තෙ න කඞ්ඛාමි, යදනිච්චං තං දුක්ඛන්ති නවිචිකිච්ඡාමි, යදනිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, නත්ථි මෙ තත්ථ ඡන්දො වා රාගො වා පෙමංවාති න විචිකිච්ඡාමී’’ති එවමාදිනා භගවතො අත්තනො පවත්තිං පච්චාරොචාපෙසි. සො හි භන්තෙ ආයස්මා අචිරපක්කන්තෙසු තෙසු භික්ඛූසු සත්ථං ආහරිත්වා වෙදනං වික්ඛම්භෙත්වා මූලකම්මට්ඨානං ආදාය සම්පජානො අරහත්තං සච්ඡිකත්වා කාලමකාසි. එවං ඛො භන්තෙ තස්ස ආයස්මතො අභිසම්පරායො අහොසි.

来到世尊那里，走近后向世尊顶礼，然后站在一旁。贤友，站在一旁时，一位天神对世尊说：“尊者，瓦咖利比丘正意求解脱。”另一位天神对世尊说：“尊者，他确实将得到善解脱。”贤友，世尊对那瓦咖利这样说：“不要害怕，瓦咖利！不要害怕，瓦咖利！你的死亡不会是恶的，你的命终不会是恶的。”尊者，世尊就是这样再次派遣比丘们，去向具寿瓦咖利长老传达鼓励的话。尊者，那位具寿者也说：“那么，贤友们，请用我的话，以头顶礼世尊双足，并且说：‘尊者，比丘瓦咖利生病、痛苦、身患重病，他以头顶礼世尊双足。’并且这样说：‘尊者，色是无常的，对此我没有怀疑；凡无常者即是苦，对此我没有困惑；凡无常、苦、是变易之法，我对它没有欲、没有贪、没有爱，对此我没有困惑。’”他以此为始，让人将自己的情况回报给世尊。尊者，那位具寿者在那些比丘们离开后不久，便拿起刀，在抑制了感受之后，提起根本业处，以正知证得阿罗汉果，然后命终。尊者，那位具寿者的最终归宿就是这样。

අස්සජිසුත්ත

阿说示经

පුච්ඡා – අස්සජිසුත්තං [Pg.33] පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊所说的《阿说示经》，是在何处，针对何人，缘于何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං අස්සජිං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ අස්සජි ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො භගවන්තං එතදවොච ‘‘පුබ්බෙ ඛ්වාහං භන්තෙ ගෙලඤ්ඤෙ පස්සම්භෙත්වා පස්සම්භෙත්වා කායසඞ්ඛාරෙ විහරාමි, සොහං සමාධිං නප්පටිලභාමි. තස්ස මය්හං භන්තෙ තං සමාධිං අප්පටිලභතො එවං හොති නො චස්සාහං පරිහායාමී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යෙ තෙ අස්සජි සමණබ්‍රාහ්මණා සමාධිසාරකා සමාධිසාමඤ්ඤා, තෙසං තං සමාධිං අප්පටිලභතං එවං හොති ‘නො චස්සු මයං පරිහායාමා’ති. තං කිං මඤ්ඤසි අස්සජි, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在王舍城，针对具寿阿说示而说。具寿阿说示生病、痛苦、身患重病，他对世尊说：“世尊，以前我生病时，我曾安住于一再平息身行，但我现在得不到那样的定。尊者，由于我得不到那定，我便这样想：‘我该不会在退失吧？’”尊者，缘于此事，世尊对阿说示说：“阿说示，那些以定为精髓、以定为沙门性的沙门、婆罗门，当他们得不到那定的时候，也会这样想：‘我们该不会在退失吧？’阿说示，你认为如何？色是常还是无常？”尊者，世尊以此为始而说。

ඛෙමකසුත්ත

安稳经

පුච්ඡා – ඛෙමකසුත්තං [Pg.36] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，安稳经是在哪里，针对谁，关于什么事，由谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ සම්බහුලෙ ථෙරෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා ඛෙමකත්ථෙරෙන භාසිතං. සම්බහුලා භන්තෙ ථෙරා භික්ඛූ ආයස්මන්තං දාසකං පෙසෙත්වා චතුක්ඛත්තුං ආයස්මන්තං ඛෙමකං ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං ගෙලඤ්ඤකාරණඤ්ච ධම්මඤ්ච පුච්ඡිංසු[Pg.37], තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘පඤ්චිමෙ ආවුසො උපාදානක්ඛන්ධා වුත්තා භගවතා. සෙය්‍යථිදං, රූපුපාදානක්ඛන්ධො වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො, ඉමෙසු ඛ්වාහං ආවුසො පඤ්චසු උපාදානක්ඛන්ධෙසු න කිඤ්චි අත්තං වා අත්තනියං වා සමනුපස්සාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා ඛෙමකත්ථෙරෙන භාසිතං.

答：尊者，此经是在憍赏弥，针对众多长老比丘，由具寿安稳长老所说。尊者，众多长老比丘派遣具寿达萨卡(Dāsaka)，四次前去探问患病、痛苦、重病的具寿安稳，询问他的病情与法。尊者，缘于此事，具寿安稳长老以此为始而说：“贤友们，世尊说了这五种取蕴，即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。贤友们，我于此五取蕴中，不见任何我或我所。”

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.40] තත්ථ ආයස්මා ඛෙමකො උත්තරි ධම්මදෙසනං පවඩ්ඪෙත්වා විත්ථාරෙන ථෙරානං භික්ඛූනං දෙසෙසි. කීදිසො ච නෙසං ධම්මදෙසකධම්මප්පටිග්ගාහකානං ධම්මදෙසනාය ආනිසංසො අධිගතො.

问：贤友，具寿安稳当时是如何进一步阐述法，为长老比丘们详细开示的？那些说法者和听法者，通过这次说法获得了什么样的利益？

විස්සජ්ජනා – චතුත්ථෙ භන්තෙ වාරෙ ආයස්මා ඛෙමකො ‘‘අලං ආවුසො දාසක කිං ඉමාය සන්ධාවනිකාය, ආහරාවුසො දණ්ඩං, අහමෙව ථෙරානං සන්තිකං ගමිස්සාමී’’ති දණ්ඩමොලුබ්භ ආයස්මා ඛෙමකො යෙන ථෙරා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ථෙරෙහි භික්ඛූහි පුච්ඡිතො ‘‘නඛ්වාහං ආවුසො රූපං අස්මීති වදාමි, නපි අඤ්ඤත්‍ර රූපා අස්මීති වදාමි. න ඛ්වාහං ආවුසො වෙදනං අස්මීති වදාමි, නපි අඤ්ඤත්‍ර වෙදනා අස්මීති වදාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මා ඛෙමකො උත්තරිපි ධම්මදෙසනං පවඩ්ඪෙත්වා විත්ථාරෙන දෙසෙසි. ඉමස්මිඤ්ච පන භන්තෙ වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ සට්ඨිමත්තානං ථෙරානං භික්ඛූනං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තානි විමුච්චිංසු ආයස්මතොච ඛෙමකස්ස. එවං ඛො භන්තෙ තෙසං ථෙරානං ධම්මදෙසකධම්මප්පටිග්ගාහකානං ධම්මාභිසමයො අහොසි.

答：尊者，在第四次时，具寿安稳对具寿达萨卡说：“够了，贤友达萨卡，何必如此奔波？贤友，拿拐杖来，我自己去长老们那里。”于是具寿安稳拄着拐杖，前往长老比丘们之处。抵达后，他回答长老比丘们所问，进一步阐述法，详细开示道：“贤友，我并不说‘我是色’，也不说‘我在色之外’；贤友，我并不说‘我是受’，也不说‘我在受之外’……”尊者，当此解说被宣说时，约六十位长老比丘的心，以及具寿安稳的心，都无所执取而从诸漏中解脱了。尊者，就这样，那些说法者与听法者的长老们通达了法。

ඡන්නසුත්ත

阐那经

පුච්ඡා – ඡන්නසුත්තං [Pg.44] පනාවුසො කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，阐那经是在哪里，针对谁，关于什么事，由谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නත්ථෙරො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘ඔවදතු මං ආයස්මා ආනන්දො, අනුසාසතු මං ආයස්මා ආනන්දො, කරොතු මෙ ආයස්මා ආනන්දො ධම්මිං කථං, යථාහං ධම්මං පස්සෙය්‍ය’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සම්මුඛා මෙ තං ආවුසො ඡන්න භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං කච්චානගොත්තං භික්ඛුං ඔවදන්තස්ස, ද්වයනිස්සිතො ඛ්වායං කච්චාන ලොකො යෙභුය්‍යෙන අත්ථිතඤ්චෙව නත්ථිතඤ්ච, ලොකසමුදයං ඛො කච්චාන යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතො යා ලොකෙ නත්ථිතා, සා න හොතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං.

答：尊者，此经是在憍赏弥(Kosambī)，针对具寿阐那长老所说。尊者，具寿阐那长老对具寿阿难说：“请具寿阿难教诫我，请具寿阿难训示我，请具寿阿难为我说法，使我得以见法。”尊者，关于此事，法藏守护者具寿阿难长老以如下之语说道：“贤友阐那，我曾从世尊面前亲闻、亲受此教，当时他正在教诫迦旃延(Kaccānagotta)族姓的比丘：‘迦旃延，这个世界大都依赖于两端：有与无。迦旃延，以正慧如实观世间集者，则无世间之无。’”

ඔවදතු [Pg.46] මං ආයස්මා ආනන්දො, අනුසාසතු මං ආයස්මා ආනන්දො.

请具寿阿难教诫我，请具寿阿难训示我。

පුප්ඵසුත්ත

花经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… [Pg.47] සම්මාසම්බුද්ධෙන ඛන්ධවග්ගසංයුත්තෙ පුප්ඵවග්ගෙ පුප්ඵසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那部由正自觉者在蕴相应·花品中所说的《花经》，是在哪里，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘නාහං භික්ඛවෙ ලොකෙන විවදාමි, ලොකොව මයා විවදති, න භික්ඛවෙ ධම්මවාදී [Pg.48] කෙනචි ලොකස්මිං විවදති, යං භික්ඛවෙ නත්ථි සම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, අහම්පිතං ‘‘නත්ථී’’ති වදාමි, යං භික්ඛවෙ අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, අහම්පිතං ‘‘අත්ථී’’ති වදාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以如下之语说道：“诸比丘，我不与世间争论，是世间与我争论。诸比丘，说法者不与世间的任何人争论。诸比丘，凡世间智者所公认为无者，我也说‘无’；凡世间智者所公认为有者，我也说‘有’。”此经由世尊如是宣说。

නාහං භික්ඛවෙ ලොකෙන විවදාමි.

诸比丘，我不与世间争论。

න භික්ඛවෙ ධම්මවාදී කෙනචි ලොකස්මිං විවදති.

诸比丘，说法者不与世间的任何人争论。

ඵෙණපිණ්ඩූපමසුත්ත

泡沫本行

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.51] ආවුසො ඵෙණපිණ්ඩූපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊是在哪里，针对谁，以及如何宣说那部《泡沫《本行》》的呢？

විස්සජ්ජනා – අයුජ්ඣායං භන්තෙ ගඞ්ගාය නදියා තීරෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ අයං ගඞ්ගා නදී මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩං ආවහෙය්‍ය, තමෙනං චක්ඛුමා පුරිසො පස්සෙය්‍ය නිජ්ඣායෙය්‍ය යොනිසො උපපරික්ඛෙය්‍ය, තස්ස තං පස්සතො නිජ්ඣායතො යොනිසො උපපරික්ඛතො රිත්තකඤ්ඤෙව ඛායෙය්‍ය, තුච්ඡකඤ්ඤෙව ඛායෙය්‍ය, අසාරකඤ්ඤෙව ඛායෙය්‍ය, කිං සියා භික්ඛවෙ ඵෙණපිණ්ඩෙ සාරො. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ යං කිඤ්චි රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තංවා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, තං භික්ඛු පස්සති නිජ්ඣායති යොනිසො උපපරික්ඛති, තස්ස තං පස්සතො නිජ්ඣායතො යොනිසො උපපරික්ඛතො රිත්තකඤ්ඤෙව ඛායති, තුච්ඡකඤ්ඤෙව ඛායති, අසාරකඤ්ඤෙව ඛායති, කිඤ්හි සියා භික්ඛවෙ රූපෙ සාරො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在阿踰陀(Ayojjhā)的恒河岸边，世尊针对众多比丘，以如下之语说道：“诸比丘，譬如恒河带来一大团泡沫，一个有眼之人看见它、审视它、如理省察它。当他看见、审视、如理省察它时，它对他显现为空、为虚、为无实。诸比丘，泡沫中能有什么实质呢？同样地，诸比丘，任何色，无论是过去、未来或现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近，比丘看见它、审视它、如理省察它。当他看见、审视、如理省察它时，它对他显现为空、为虚、为无实。诸比丘，色中能有什么实质呢？”此经由世尊如是宣说。

ඵෙණපිණ්ඩූපමං [Pg.54] රූපං, වෙදනා පුබ්බුළුපමා;

මරීචිකූපමා සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා කදලූපමා;

මායූපමඤ්ච විඤ්ඤාණං, දෙසිතාදිච්චබන්ධුනා;

色蕴如沫聚，受蕴似泡生；想蕴如阳焰，行蕴似芭蕉；识蕴同幻术，日亲如是说。

යථා යථා නිජ්ඣායති, යොනිසො උපපරික්ඛති;

රිත්තකං තුච්ඡකං හොති, යො නං පස්සති යොනිසො.

如是审视之，如理省察之；彼若如理观，则见其空虚。

ඉමඤ්ච [Pg.55] කායං ආරබ්භ, භූරිපඤ්ඤෙන දෙසිතං;

පහානං තිණ්ණං ධම්මානං, රූපං පස්සථ ඡඩ්ඩිතං.

广慧者宣说，针对此色身：当三法舍离，当观色已弃。

ආයු උස්මාච විඤ්ඤාණං, යදා කායං ජහන්තිමං;

අපවිද්ධො තදා සෙති, පරභත්තං අචෙතනං.

寿、暖与识，一旦离此身，此身即被弃，无心成他食。

එතාදිසායං සන්තානො, මායායං බාලලාපිනී;

වධකො එස අක්ඛාතො, සාරො එත්ථ න විජ්ජති.

如是此相续，愚人所迷幻。此乃一杀手，其中无实质。

එවං ඛන්ධෙ අවෙක්ඛෙය්‍ය, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො;

දිවා වා යදි වා රත්තිං, සම්පජානො පටිස්සතො.

比丘勤精进，昼夜常观照；正念与正知，五蕴明了照。

ජහෙය්‍ය සබ්බසංයොගං, කරෙය්‍ය සරණත්තනො;

චරෙය්‍යාදිත්තසීසොව, පත්ථයං අච්චුතං පදං.

应舍一切缚，当自为依怙；如头燃急行，希求不动境。

දුතියධම්මකතිකසුත්ත

第二说法者经

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො ධම්මකථිකවග්ගෙ දුතියධම්මකථිකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在说法者品中的《第二说法者经》，是由世尊在何处、针对何人、就何事由、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතමො භන්තෙ භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච ‘‘ධම්මකථිකො ධම්මකථිකොති භන්තෙ වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ ධම්මකථිකො හොති, කිත්තාවතා ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො හොති, කිත්තාවතා දිට්ඨධම්මනිබ්බානප්පත්තො හොතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘රූපස්ස චෙ භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය ධම්මං දෙසෙති, ‘ධම්මකථිකො භික්ඛූ’ති අලං වචනායා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对某位比丘而宣说的。尊者，某位比丘对世尊这样说：“尊者，人们说‘说法者，说法者’，那么，尊者，在何种程度上他是一位说法者？在何种程度上他是随法而行者？在何种程度上他是现法涅槃的证得者？”尊者，就此事由，世尊以“比丘，若为色的厌离、离贪、灭尽而说法，则足以被称为‘说法比丘’”等语而宣说。

සීලවන්තසුත්ත, සුතවන්තසුත්ත

持戒者经，多闻者经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.57] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතං සීලවන්තසුත්තඤ්ච සුතවන්තසුත්තඤ්ච කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那部由古代结集法的诸大长老所结诵的《持戒者经》与《多闻者经》，是在何处、针对何人、就何事由、由谁、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං [Pg.58] භන්තෙ ආයස්මන්තං මහාකොට්ඨිකං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මහාකොට්ඨිකො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච ‘‘සීලවතාවුසො සාරිපුත්ත භික්ඛුනා කතමෙ ධම්මා යොනිසො මනසිකාතබ්බා. සුතාවතාවුසො සාරිපුත්ත භික්ඛුනා කතමෙ ධම්මා යොනිසො මනසිකාතබ්බා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සීලවතාවුසො කොට්ඨික භික්ඛුනා, සුතාවතාවුසො කොට්ඨික භික්ඛුනා පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා අනිච්චතො දුක්ඛතො රොගතො ගණ්ඩතො සල්ලතො අඝතො ආබාධතො පරතො පලොකතො සුඤ්ඤතො අනත්තතො යොනිසො මනසිකාතබ්බා’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，是在波罗奈(Bārāṇasī)，由法将具寿舍利弗长老针对具寿大拘絺罗(Mahākoṭṭhika)而宣说的。尊者，具寿大拘絺罗在傍晚时分从独坐禅修中起身，前往具寿舍利弗之处，抵达后对具寿舍利弗这样说：“舍利弗贤友，具戒的比丘应如理作意哪些法？多闻的比丘应如理作意哪些法？”尊者，就此事由，法将具寿舍利弗长老以“拘絺罗贤友，具戒的比丘与多闻的比丘，皆应如理作意五取蕴为无常、苦、病、痈、箭、祸、疾、他物、败坏、空、无我”等语而宣说。

රාධසංයුත්ත

罗陀相应

සත්තසුත්ත

有情经

පුච්ඡා – රාධසංයුත්තෙ [Pg.61] පනාවුසො දුතියං සත්තසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《罗陀相应》中，第二《有情经》是由世尊在何处、针对何人、就何事、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං රාධත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ රාධත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සත්තො සත්තොති භන්තෙ වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ සත්තොති වුච්චතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘රූපෙ ඛො රාධ යො ඡන්දො යො රාගො යා නන්දී යා තණ්හා, තත්‍ර සත්තො තත්‍ර විසත්තො, තස්මා සත්තොති වුච්චතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对具寿罗陀长老(Rādhatthera)而宣说的。具寿罗陀长老对世尊这样说：“尊者，人们说‘有情，有情’，那么，尊者，在何种程度上被称为‘有情’呢？”就此事，世尊以“罗陀，凡于色有欲、有贪、有喜、有爱，于彼执著，于彼深著，因此被称为‘有情’。”等语而宣说的。

දිට්ඨිසංයුත්ත

见相应

සොඅත්තාසුත්ත

有我经

පුච්ඡා – දිට්ඨිසංයුත්තෙ [Pg.63] පනාවුසො තතියං සංගීතං සොඅත්තා සුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《见相应》中，第三所结诵的《有我经》是由世尊在何处、针对何人、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘කිස්මිං නු ඛො භික්ඛවෙ සති කිං උපාදාය කිං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති සො අත්තා සො ලොකො සො පෙච්ච භවිස්සාමි නිච්චො ධුවො සස්සතො අවිපරිණාමධම්මො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城，是针对众多比丘，世尊以“诸比丘，于何者存在时，执取何者，依止何者，而生起‘彼即是我，彼即是世间；我死后将成为常、恒、久、不变坏法’这样的见解呢？”等语而宣说的。

නත්ථිදින්නසුත්ත

无所施经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.65] ආවුසො පඤ්චමං නත්ථිදින්නසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，就在那里，第五《无所施经》是由世尊在何处、针对何人、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘කිස්මිං නු ඛො භික්ඛවෙ සති කිං උපාදාය කිං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，就在舍卫城，是针对众多比丘，世尊以“诸比丘，于何者存在时，执取何者，依止何者，而生起‘无所施，无所供，无所献，无善作、恶作业之果报’这样的见解呢？”等语而宣说的。

ඔක්කන්තසංයුත්ත

入流相应

චක්ඛුසුත්ත

眼经

පුච්ඡා – ඔක්කන්තසංයුත්තෙ [Pg.66] පනාවුසො පඨමං චක්ඛුසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《入流相应》中，第一《眼经》是由世尊在何处、针对何人、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.67] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘චක්ඛුං භික්ඛවෙ අනිච්චං විපරිණාමි අඤ්ඤථාභාවි. සොතං. ඝානං. ජිව්හං. කායො. මනො අනිච්චො විපරිණාමී අඤ්ඤථාභාවී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城，是针对众多比丘，世尊以“诸比丘，眼是无常的、变易的、会变异的。耳、鼻、舌、身、意也是无常的、变易的、会变异的。”等语而宣说的。

සාරිපුත්තසංයුත්ත

舍利弗相应

සුචිමුඛීසුත්ත

苏支目经

පුච්ඡා – සාරිපුත්තසංයුත්තෙ [Pg.68] පනාවුසො දසමං සුචිමුඛීසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在舍利弗相应中的第十《苏支目经》，是在哪里、针对谁、关于什么事、由谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සුචිමුඛිං පරිබ්බාජිකං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. සුචිමුඛී භන්තෙ පරිබ්බාජිකා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො සමණ අධොමුඛො භුඤ්ජසී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘න ඛ්වාහං භගිනි අධොමුඛො භුඤ්ජාමී’’ති එවමාදිනා පටික්ඛිපිත්වා ‘‘යෙ හි කෙචි භගිනි සමණබ්‍රාහ්මණා වත්ථුවිජ්ජා තිරච්ඡානවිජ්ජාය මිච්ඡාජීවෙන ජීවිකං කප්පෙන්ති, ඉමෙ වුච්චන්ති භගිනි සමණබ්‍රාහ්මණා අධොමුඛා භුඤ්ජන්තී’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，是在王舍城(Rājagaha)，由法将具寿舍利弗长老，针对游方女苏支目(Sucimukhī Paribbājikā)而说。尊者，游方女苏支目对具寿舍利弗说此言：“沙门，你为何低头而食？”尊者，于此事，具寿舍利弗长老先如是反驳：“姐妹，我并非低头而食。”然后，法将具寿舍利弗长老如是说：“姐妹，凡有任何沙门、婆罗门以相地术(vatthuvijjā)、畜生明(tiracchānavijjā)等邪命维生，此等沙门、婆罗门，方被称为低头而食。”

කිං [Pg.69] නු ඛො සමණ අධො මුඛො භුඤ්ජසි.

沙门，你为何低头而食？

න ඛ්වාහං භගිනි අධොමුඛො භුඤ්ජාමි.

姐妹，我并非低头而食。

තෙන හි සමණ උබ්භමුඛො භුඤ්ජසි.

那么，沙门，你是仰头而食吗？

න ඛ්වාහං භගිනි උබ්භමුඛො භුඤ්ජාමි.

姐妹，我并非仰头而食。

සළායතනවග්ගසංයුත්තපාළි

六处品相应

අජ්ඣත්තානිච්චසුත්ත, බාහිරසුත්ත

内无常经，外无常经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.73] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සළායතනවග්ගසංයුත්තෙ පඨමං අජ්ඣත්තානිච්චසුත්තඤ්ච චතුත්ථං බාහිරානිච්චසුත්තඤ්ච කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那位世尊……正自觉者在六处品相应中，第一《内无常经》与第四《外无常经》，是在哪里、针对谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘චක්ඛුං භික්ඛවෙ අනිච්චං, යදනිච්චං තං දුක්ඛං, යං දුක්ඛං තදනත්තා, යදනත්තා තං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බ’’න්ති එවමාදිනාච. ‘‘රූපා භික්ඛවෙ අනිච්චා. යදනිච්චං තං දුක්ඛං, යං දුක්ඛං තදනත්තා, යදනත්තා තං නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’’ති ච එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘，以如是等方式宣说：“诸比丘，眼是无常的。凡无常者即是苦，凡是苦者即是无我。凡无我者，当以正慧如其本然地看待：‘此非我所，我非此，此非我之我。’”以及：“诸比丘，色是无常的。凡无常者即是苦，凡是苦者即是无我。凡无我者，即应看待为：‘此非我所，我非此，此非我之我。’”

සබ්බවග්ග

一切品

ආදිත්තසුත්ත

燃烧经

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො [Pg.74] සබ්බවග්ගෙ ඡට්ඨං ආදිත්තසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在一切品中的第六《燃烧经》，世尊是在哪里、针对谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – ගයායං [Pg.75] භන්තෙ ගයාසීසෙ පුරාණජටිලං භික්ඛුසහස්සං ආරබ්භ ‘‘සබ්බං භික්ඛවෙ ආදිත්තං, කිඤ්ච භික්ඛවෙ සබ්බං ආදිත්තං. චක්ඛු භික්ඛවෙ ආදිත්තං, රූපා ආදිත්තා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණං ආදිත්තං, චක්ඛුසම්ඵස්සො ආදිත්තො, යම්පිදං චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති, වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛංවා, තම්පි ආදිත්තං. කෙන ආදිත්තං. රාගග්ගිනා දොසග්ගිනා මොහග්ගිනා ආදිත්තං, ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි ආදිත්තන්ති වදාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在伽耶(Gayā)的象头山(Gayāsīsa)，世尊针对一千名曾为结发外道的比丘而说：“诸比丘，一切都在燃烧。然则，诸比丘，什么是‘一切都在燃烧’？诸比丘，眼在燃烧，色在燃烧，眼识在燃烧，眼触在燃烧，凡以眼触为缘而生起的感受——无论是乐、是苦、或是不苦不乐——那也在燃烧。以何而燃？我说，它以贪之火、瞋之火、痴之火而燃；以生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼而燃。”世尊如是宣说。

මිගජාලවග්ග

弥伽迦罗品

පඨම මිගජාලසුත්ත

初弥伽迦罗经

පුච්ඡා – මිගජාලවග්ගෙ [Pg.76] ආවුසො පඨමමිගජාලසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在弥伽迦罗品中的《初弥伽迦罗经》，世尊是在哪里、针对谁、关于何事以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.77] භන්තෙ ආයස්මන්තං මිගජාලත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මිගජාලත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘එකවිහාරී එකවිහාරීති භන්තෙ වුච්චති, කිත්තාවතානුඛො භන්තෙ එකවිහාරී හොති, කිත්තාවතාච පන සදුතියවිහාරී හොතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සන්ති ඛො මිගජාල චක්ඛුවිඤ්ඤෙයා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා, තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති, තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො උප්පජ්ජති නන්දී, නන්දියා සති සාරාගො හොති, සාරාගෙ සති සංයොගො හොති, නන්දිසංයොජනසංයුත්තො ඛො මිගජාල භික්ඛු සදුතියවිහාරීති වුච්චතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对具寿弥伽迦罗长老(Migajāla Thera)所说。尊者，具寿弥伽迦罗长老对世尊说：“尊者，人们说‘独住者，独住者’，那么，尊者，怎样是独住者，又怎样是与同伴共住者呢？”关于此事，世尊说：“弥伽迦罗，有眼所识之色，为所欲、所爱、所喜、悦意、引欲、可染。若有比丘乐于此、称赞此、执取而住，当他乐于此、称赞此、执取而住时，喜即生起。有喜则有染，有染则有结。弥伽迦罗，与喜结相应的比丘，即被称为与同伴共住者。”世尊如此宣说。

පඨම ඡඵස්සායතනසුත්ත

初六触处经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.79] නවමං සංගීතං පඨමඡඵස්සායතනසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：此中第九经，即《初六触处经》，世尊是在哪里、针对谁以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘යො හි කොචි වික්ඛවෙ භික්ඛු ඡන්නං ඵස්සායතනානං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානාති, අවුසිතං තෙන බ්‍රහ්මචරියං, ආරකා සො ඉමස්මා ධම්මවිනයා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在王舍城(Rājagaha)，世尊针对众多比丘说：“诸比丘，若有比丘不如实了知六触处的集、灭、味、患、离，则其梵行未立，远离此法与律。”世尊如此宣说。

අහං [Pg.80] හි භන්තෙ ඡන්නං ඵස්සායතනානං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානාමි.

尊者，我的确不如实了知六触处的集、灭、味、患、离。

චක්ඛුං [Pg.81] එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තාති සමනුපස්සසි.

你是否认为“此眼是我所，我是此，此是我之我”？

නො හෙතං භන්තෙ.

不，尊者。

එත්ථ ච තෙ භික්ඛු චක්ඛු නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තාති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං භවිස්සති, එසෙවන්තො දුක්ඛස්ස.

比丘，于此，若你以正慧善见“此眼非我所，我非此，此非我之我”，这便是苦的终结。

ගිලානවග්ග

疾病品

පඨම ගිලානසුත්ත

病经第一

පුච්ඡා – ගිලානවග්ගෙ [Pg.82] පනාවුසො පඨමං ගිලානසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，疾病品中的病经第一，是世尊在何处、针对何人、因何事以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං නවං භික්ඛුං ගිලානං ආබාධිතං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු ගිලානො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො භගවන්තං එතදවොච ‘‘නඛ්වාහං භන්තෙ සීලවිසුද්ධත්ථං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං තං භික්ඛුං පටිපුච්ඡිත්වා තස්ස ච වචනං සාධුකාරං දත්වා ‘‘රාගවිරාගත්ථො හි භික්ඛු මයා ධම්මො දෙසිතො, තං කිං මඤ්ඤසි භික්ඛු, චක්ඛු නිච්චං වා අනිච්චං වාති. අනිච්චං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වාති, දුක්ඛං භන්තෙ’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对一位生病、患病、痛苦、重病的新比丘而说的。尊者，一位生病、患病、痛苦、重病的比丘对世尊说了这番话：“尊者，我实在不了解世尊为戒清净而开示的法。”尊者，就此事，世尊询问了那位比丘，并对他的话语表示认可后说道：“比丘，我所开示的法是为了离贪。比丘，你认为如何？眼是常还是无常？”“尊者，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“尊者，是苦。”世尊就这样开示了。

න [Pg.84] මෙ භන්තෙ ඛමනීයං.

尊者，我感觉不适。

සාධු [Pg.85] ඛො ත්වං භික්ඛු රාගවිරාගත්ථං මයා ධම්මං දෙසිතං ආජානාසි,

善哉，比丘，你了解我所开示的法是为了离贪。

ඡන්නවග්ග

阐那品

පුණ්ණසුත්ත

富楼那经

පුච්ඡා – ඡන්නවග්ගෙ [Pg.87] පනාවුසො පඤ්චමං සංගීතං පුණ්ණසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，阐那品中的第五《富楼那经》，是世尊在何处、针对何人、因何事以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං පුණ්ණත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං, ආයස්මා භන්තෙ පුණ්ණත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා සංඛිත්තෙන ධම්මං දෙසෙතු, යමහං භගවතො ධම්මං සුත්වා එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරෙය්‍ය’’න්ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘සන්ති ඛො පුණ්ණ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා, තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති, තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො උප්පජ්ජති නන්දී, නන්දී සමුදයො දුක්ඛසමුදයො පුණ්ණාති වදාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对具寿富楼那长老而说的。具寿富楼那长老对世尊说了这番话：“善哉，尊者！愿世尊为我简略地开示法，我听闻世尊的法后，可以独自远离，不放逸、热忱、自我策励而住。”就此事，世尊说道：“富楼那，有为眼所识知的色，是可意、可爱、可悦、喜爱之色，引生欲欲，能予染著。如果比丘乐于此，称赞此，持续执取此，当他乐于此、称赞此、持续执取此，喜便生起。富楼那，我说，喜的生起就是苦的生起。”尊者，世尊就这样开示了。

පුච්ඡා – එවඤ්චාවුසො [Pg.89] භගවා ආයස්මතො පුණ්ණත්ථෙරස්ස සංඛිත්තෙන ඔවාදං දත්වා කථඤ්ච නං පටිපුච්ඡි, කථඤ්ච සො භගවතො ආරොචෙසි, කථඤ්චස්සායස්මතො පුණ්ණත්ථෙරස්ස අභිසම්පරායො අහොසි.

问：贤友，世尊如此对具寿富楼那长老作了简要教诫后，是如何反问他的？他又是如何向世尊禀报的？以及具寿富楼那长老最终的归宿是怎样的？

විස්සජ්ජනා – එවං ඛො භන්තෙ භගවා ආයස්මතො පුණ්ණත්ථෙරස්ස සංඛිත්තෙන ඔවාදං දත්වා ‘‘ඉමිනා ත්වං පුණ්ණ මයා සංඛිත්තෙන ඔවාදෙන ඔවදිතො කතමස්මිං ජනපදෙ විහරිස්සසී’’ති තං ආයස්මන්තං පුණ්ණත්ථෙරං පටිපුච්ඡි. සො ච භන්තෙ ආයස්මා ‘‘අත්ථි භන්තෙ සුනාපරන්තො නාම ජනපදො, තත්ථාහං විහරිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භගවතො ආරොචෙසි. සො හි භන්තෙ ආයස්මා සුනාපරන්තෙ ජනපදෙ වසිත්වා තෙනෙව අන්තරවස්සෙන තිස්සො විජ්ජා සච්ඡාකාසි. තෙනෙව අන්තරවස්සෙන පරිනිබ්බායි. එවං ඛො භන්තෙ තස්ස ආයස්මතො අභිසම්පරායො අහොසි.

答：尊者，世尊如此对具寿富楼那长老作了简要教诫后，反问具寿富楼那长老说：“富楼那，你受我此简要教诫后，将要到哪个地方去住？”尊者，那位具寿回答说：“尊者，有个名叫苏那巴兰达(Sunāparanta)的地方，我将去那里住。”尊者，那位具寿住在苏那巴兰达地方，就在那个雨安居期间，他证得了三明，也在那个雨安居期间般涅槃了。尊者，这就是那位具寿最终的归宿。

සන්ති [Pg.92] ඛො තස්ස භගවතො සාවකා කායෙන ච ජීවිතෙන ච අට්ටීයමානා හරායමානා ජිගුච්ඡමානා සත්ථහාරකං පරියෙසන්ති.

确实，有世尊的弟子，因对身体和生命感到苦恼、羞耻、厌恶，而寻找持刀者。

සක්ඛිස්සසි ඛො ත්වං පුණ්ණ ඉමිනා දමූපසමෙන සමන්නාගතො සුනාපරසන්තස්මිං ජනපදෙ වත්ථුං.

富楼那，你具备了这样的调伏与寂静，能住在苏那巴兰达国吗？

සළවග්ග

六处品

මාලුක්‍යපුත්තසුත්ත

摩罗迦子经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.93] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සළවග්ගෙ දුතියං මාලුක්‍යපුත්තසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……乃至……正自觉者，于六处品中的第二《摩罗迦子经》，是在何处、针对何人、因何事以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.94] භන්තෙ ආයස්මන්තං මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා සංඛිත්තෙන ධම්මං දෙසෙතු, යමහං භගවතො ධම්මං සුත්වා එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරෙය්‍ය’’න්ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘එත්ථ දානි මාලුක්‍යපුත්ත කිං දහරෙ භික්ඛූ වක්ඛාමාති’’ආදිනා ථෙරං අපසාදෙත්වා චෙව උස්සාදෙත්වා ච ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි මාලුක්‍යපුත්ත, යෙ තෙ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා අදිට්ඨා අදිට්ඨපුබ්බා, න ච පස්සසි, න ච තෙ හොති පස්සෙය්‍යන්ති, අත්ථි තෙ තත්ථ ඡන්දො වා රාගො වා එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)，是针对具寿摩罗迦子长老而说的。具寿摩罗迦子长老对世尊说了这番话：“善哉，尊者！愿世尊为我简略地开示法，我听闻世尊的法后，可以独自远离，不放逸、热忱、自我策励而住。”就此事，世尊先以“摩罗迦子，我如今该对年轻的比丘们说什么呢？”等语，既贬抑又激励长老，然后说道：“摩罗迦子，你认为如何？对于那些你未曾见、昔所未见、现在不见、亦无见想的，为眼所识知的色，你对它们会有欲或贪吗？”尊者，世尊就这样开示了。

පුච්ඡා – ඉමස්මිං [Pg.97] ච ඛො පනාවුසො භගවතා ඔවාදෙ සංඛිත්තෙන භාසිතෙ සො ආයස්මා මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරො භගවන්තං කිං අවොච කථඤ්චස්ස භගවා අනුඤ්ඤාසි. කීදිසො චස්සායස්මතො මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

问：贤友，当世尊作此简略教诫后，具寿摩罗迦子长老对世尊说了什么？世尊又是如何认可他的？具寿摩罗迦子长老又有了怎样的法通达？

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං ඛො භන්තෙ ඔවාදෙ භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතෙ ආයස්මා මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘ඉමස්ස ඛ්වාහං භන්තෙ භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාමි.

答：尊者，当世尊作此简略教诫后，具寿摩罗迦子长老对世尊说了这番话：“尊者，对于世尊所作的这个简略开示，我已了知其详细的义理。”

රූපං දිස්වා මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස තිට්ඨති.

见色而失念，作意于爱相；心染而感受，于彼住执取。

තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා රූපසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවං ආචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති;

彼诸受增长，种种由色生；贪求与恼害，毁坏彼之心。如是积集苦，说名远涅槃。

පෙය්‍යාල

（中略）

න සො රජ්ජති ධම්මෙසු, ධම්මං ඤත්වා පටිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස තිට්ඨති.

于诸法不染，以正念知法；心已离染而感受，亦不执取而住。

යථාස්ස ජානතො ධම්මං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චතීති.

如是知法者，亦体验感受，（烦恼）渐消不积聚，彼正念而行。如是减损苦，说为近涅槃。

ඉමස්ස ඛ්වාහං භන්තෙ භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස එවං විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාමීති. භගවා ච භන්තෙ ‘‘සාධු සාධු මාලුක්‍යපුත්ත, සාධු ඛො ත්වං මාලුක්‍යපුත්ත මයා සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාසී’’ති සාධුකාරං දත්වා–

“尊者，对于世尊所略说的，我如此详细地理解其义理。”世尊称善道：“善哉，善哉，摩罗迦子！你很好地详细理解了我所略说的义理。”

‘‘රූපං දිස්වා සති මුට්ඨො, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස තිට්ඨතී’’ති–

见色而失念，作意于爱相；心染而感受，于彼住执取。

ආදිනා

等等

ථෙරස්ස වචනං සමනුඤ්ඤාසි. සො ච භන්තෙ ආයස්මා මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො [Pg.98] විහරන්තො නචිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි, ‘‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරොච පනායස්මා මාලුක්‍යපුත්තො අරහතං අහොසි. එවං ඛො භන්තෙ තස්ස ආයස්මතො අභිසම්පරායො අහොසි.

他认可了长老的话。尊者，具寿摩罗迦子长老独处、隐居、不放逸、热忱、精进而住，不久，便为那良家子正从家出家、趣向无家的目标，即无上梵行的终极，于当生中，亲身以证智作证、体达、安住，他了知：“生已尽，梵行已立，应作已作，再无后有。”具寿摩罗迦子成为众阿罗汉之一。尊者，这就是那位具寿的最终成就。

රූපං [Pg.100] දිස්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස තිට්ඨති.

见色而失念，作意于爱相；心染而感受，于彼住执取。

පමාදවිහාරීසුත්ත

放逸住经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.101] ආවුසො චතුත්ථං පමාදවිහාරීසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

问：贤友，第四部《放逸住经》，是世尊在何处，针对谁而说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘පමාදවිහාරිඤ්ච වො භික්ඛවෙ දෙසෙස්සාමි අප්පමාදවිහාරිඤ්ච, තං සුණාථ. කථඤ්ච භික්ඛවෙ පමාදවිහාරී හොති. චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතස්ස භික්ඛවෙ විහරතො චිත්තං බ්‍යාසිඤ්චති චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යෙසු රූපෙසු, තස්ස බ්‍යාසිත්තචිත්තස්ස පාමොජ්ජං න හොති, පාමොජ්ජෙ අසති පීති න හොති, පීතියා පස්සද්ධි න හොති, පස්සද්ධියා අසති දුක්ඛං හොති, දුක්ඛිනො චිත්තං න සමාධියති, අසමාහි තෙ චිත්තෙ ධම්මා න පාතුභවන්ති, ධම්මානං අපාතුභාවා පමාදවිහාරීත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城，针对众多比丘，世尊如此宣说：“诸比丘，我将为你们宣说放逸住与不放逸住，你们仔细听。诸比丘，如何是放逸住呢？诸比丘，当一个人不守护眼根而住，心便会染著于眼所识知的诸色。当心染著时，便没有欣悦；没有欣悦，便没有喜；没有喜，便没有轻安；没有轻安，便有苦；有苦者，心便不得定；心不入定，诸法便不显现；因诸法不显现，他就算为‘放逸住’。”尊者，世尊以如是等方式宣说。

ලොකකාමගුණවග්ග

世间欲乐品

රාහුලොවාදසුත්ත

罗睺罗教诫经

පුච්ඡා – ලොකකාමගුණවග්ගෙ [Pg.104] ආවුසො අට්ඨමං රාහුලොවාදසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在世间欲乐品中的第八部《罗睺罗教诫经》，是世尊在何处，针对谁，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ ආයස්මන්තං රාහුලං ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි රාහුල, චක්ඛු නිච්චං වා අනිච්චං වාති. අනිච්චං භන්තෙ. යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛංවාති. දුක්ඛං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’ති. නො හෙතං භන්තෙ’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城，针对具寿罗睺罗而说。“罗睺罗，你认为如何？眼是常还是无常？”“无常，尊者。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“是苦，尊者。”“凡是无常、苦、变易之法，是否适合看作‘这是我的，我是此，这是我的我’？”“不，尊者。”尊者，世尊以如是等方式宣说。

යංනූනාහං [Pg.105] රාහුලං උත්තරිං ආසවානං ඛයෙ විනෙය්‍යං.

我何不进一步在诸漏的灭尽上教导罗睺罗。

ගණ්හාහි රාහුල නිසීදනං.

罗睺罗，取坐具来。

ගහපතිවග්ග

居士品

භාරද්වාජසුත්ත

巴罗多迦经

පුච්ඡා – ගහපතිවග්ගෙ [Pg.107] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි චතුත්ථං සංගීතං භාරද්වාජසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在居士品中，被古代的持法大长老们结集为第四经的《巴罗多迦经》，是在何处，针对谁，于何事，由谁，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ රාජානං උදෙනං ආරබ්භ ආයස්මතා පිණ්ඩොලභාරද්වාජත්ථෙරෙන භාසිතං. රාජා භන්තෙ උදෙනො ආයස්මන්තං පිණ්ඩොලභාරද්වාජං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භො භාරද්වාජ හෙතු කො පච්චයො, යෙනිමෙ දහරා භික්ඛූ සුසූ කාළකෙසා භද්‍රෙන යොබ්බනෙන සමන්නාගතා පඨමෙන වයසා අනිකීළිතාවිනො කාමෙසු යාවජීවං පරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං චරන්ති, අද්ධානඤ්ච ආපාදෙන්තී’’ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘වුත්තං ඛො

答：尊者，在憍赏弥，是针对优填王，由具寿宾头卢颇罗堕长老所说。尊者，优填王对具寿宾头卢颇罗堕说：“尊贵的巴罗多迦，是何因何缘，使得这些年轻的比丘，尚在年少，黑发，具足美好的青春，处于人生的第一阶段，未曾享乐于诸欲，却能终生行持圆满、清净的梵行，并使之长久持续呢？”关于此事，（世尊）曾说：

එතං [Pg.108] මහාරාජ තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එථ තුම්හෙ භික්ඛවෙ මාතුමත්තීසු මාතුචිත්තං උපට්ඨපෙථ. භගනිමත්තීසු භගිනිචිත්තං උපට්ඨපෙථ, ධීතුමත්තීසු ධීතුචිත්තං උපට්ඨපෙථා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා පිණ්ඩොල භාරද්වාජත්ථෙරෙන භාසිතං.

“大王，这是由那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者的世尊所说：‘来，比丘们，你们对于母亲辈的女性，应建立起母亲之心；对于姐妹辈的女性，应建立起姐妹之心；对于女儿辈的女性，应建立起女儿之心。’”尊者，具寿宾头卢颇罗堕长老以如是等方式宣说。

වෙරහච්චානිසුත්ත

维拉哈迦尼经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.112] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං වෙරහච්චානිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，古代持法的诸大长老所结集的第十经《维拉哈迦尼经》，是在哪里，针对谁，关于什么事，由谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කාමණ්ඩායං භන්තෙ වෙරහච්චානිගොත්තං බ්‍රාහ්මණිං ආරබ්භ ආයස්මතා උදායිත්ථෙරෙන භාසිතං. වෙරහච්චානීගොත්තා භන්තෙ බ්‍රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිත්ථෙරං එතදවොච ‘‘කිස්මිං නු ඛො භන්තෙ සති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, කිස්මිං අසති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤපෙන්තී’’ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘චක්ඛුස්මිං ඛො භගිනි සති [Pg.113] අරහන්තො සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, චක්ඛුස්මිං අසති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤපෙන්තී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා උදායිත්ථෙරෙන භාසිතං.

回答——尊者，此经是在迦摩陀(Kāmaṇḍāya)，针对维拉哈迦尼族的婆罗门女，由具寿优陀夷长老所说。尊者，维拉哈迦尼族的婆罗门女对具寿优陀夷长老说了这番话：“尊者，在什么存在时，阿罗汉们施设苦乐？在什么不存在时，阿罗汉们不施设苦乐？”关于此事，尊者，具寿优陀夷长老以“姐妹，当眼存在时，阿罗汉们施设苦乐；当眼不存在时，阿罗汉们不施设苦乐。”等方式宣说。

දෙවදහවග්ග

提婆达诃品

ඛණසුත්ත

刹那经

පුච්ඡා – දෙවදහවග්ගෙ [Pg.115] ආවුසො ඛණසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，世尊在提婆达诃品中的《刹那经》，是在哪里，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ දෙවදහෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ලාභා වො භික්ඛවෙ, සුලද්ධං වො භික්ඛවෙ, ඛණො වො පටිලද්ධො බ්‍රහ්මචරියවාසායා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在释迦族中，一个名叫提婆达诃的市镇，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，此乃你们之收获！诸比丘，此乃你们之善得！你们已获得修梵行的时机。”等方式所说。

සමුද්දවග්ග

海品

බාළිසිකොපමසුත්ත

钓钩本行

පුච්ඡා – සමුද්දවග්ගෙ [Pg.117] පනාවුසො තතියං බාළිසිකොපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ භාසිතං.

提问——贤友，世尊在海品中说的第三《钓钩《本行》》，是在哪里，针对谁而说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.118] භන්තෙ ජීවකම්බවනෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ බාළිසිකො ආමිසගතබළිසං ගම්භීරෙ උදකරහදෙ පක්ඛිපෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在王舍城的耆婆芒果园，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，譬如渔夫将带饵的钓钩投入深水池中。”等方式所说。

ආදිත්තපරියායසුත්ත

燃烧教示经

පුච්ඡා – සළායතනවග්ගසංයුත්තෙ [Pg.120] සමුද්දවග්ගෙ පනාවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සංගීතං අට්ඨමං ආදිත්තපරියායසුත්තං භගවතා කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，在《六处相应》的《海品》中，由古代持法的诸大长老所结集的第八经《燃烧教示经》，世尊是针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ආදිත්තපරියායං වො භික්ඛවෙ ධම්මපරියායං දෙසෙස්සාමි, තං සුණාථ. කතමො ච භික්ඛවෙ ආදිත්තපරියායො ධම්මපරියායො. වරං භික්ඛවෙ තත්තාය අයොසලාකාය ආදිත්තාය සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය චක්ඛුන්ද්‍රියං සම්පලිමට්ඨං, නත්වෙව චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යෙසු රූපෙසු අනුබ්‍යඤ්ජනසො නිමිත්තග්ගාහො’’තිආදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是世尊针对众多比丘，以“诸比丘，我将为你们宣说燃烧的法门教示，且谛听。诸比丘，何为燃烧的法门教示？诸比丘，宁可以烧热、炽燃、发光、灼热的铁签摩擦眼根，亦不应于眼所识知的诸色中，执取其相与随相。”等方式所说。

ආසීවිසවග්ග

毒蛇品

පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්ත

第一木块本行

පුච්ඡා – ආසීවිසවග්ගෙ [Pg.126] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි චතුත්ථං සංගීතං පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，在毒蛇品中，由古代持法的诸大长老所结集的第四经《第一木块《本行》》，世尊是在哪里，针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ගඞ්ගාය නදියා තීරෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ භික්ඛවෙ අම්හං මහන්තං දාරුක්ඛන්ධං ගඞ්ගාය නදියා සොතෙන වුය්හමාන’’න්ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතා.

回答——尊者，此经是在憍赏弥的恒河岸边，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，你们看见那个被恒河水流冲走的大木块了吗？”等方式所说。

උපචාරවචනං

譬喻语

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.129] තත්ථ භගවතා ඔරිමතීරාදීනං උපචාරවචනානං අත්ථො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතො.

提问——贤友，世尊在那里是如何详细分别解说“此岸”等譬喻语的含义的？

විස්සජ්ජනා – ඔරිමං තීරන්ති ඛො භික්ඛු ඡන්නෙතං අජ්ඣත්තිකානං ආයතනානං අධිවචනං. පාරිමං තීරන්ති ඛො භික්ඛු ඡන්නෙතං බාහිරානං ආයතනානං අධිවචනං. මජ්ඣෙ සංසීදොති ඛො භික්ඛු නන්දිරාගස්සෙතං අධිවචනං. ථලෙ උස්සාදොති ඛො භික්ඛු අස්මිමානස්සෙතං අධිවචනන්ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ ඔරිමතීරාදීනං උපචාරවචනානං අත්ථො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතො.

回答——比丘，“此岸”是内六处的同义词。比丘，“彼岸”是外六处的同义词。比丘，“在中间沉没”是喜贪的同义词。比丘，“在陆地上隆起”是我慢的同义词。尊者，世尊在那里就是这样详细地分别解说了“此岸”等譬喻语的含义。

පුච්ඡා – ඉමස්මිං [Pg.131] ඛො පන ආවුසො සුත්තෙ භගවතා භාසිතෙ විසෙසතො කස්ස කීදිසො අත්ථො කථඤ්ච පටිලද්ධො.

提问——贤友，于世尊所说的这部经中，其殊胜义是为谁而有？是何等义？又是如何证得的呢？

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං භන්තෙ සුත්තෙ භගවතා භාසිතෙ විසෙසතො නන්දස්ස ගොපාලකස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච යාව අරහත්තාච විසෙසතො අත්ථො අධිගතො.

回答——尊者，于世尊所说的这部经中，证得了殊胜义，特别是关于牧牛者难陀的出家、受具足戒，乃至证得阿罗汉果。

ලභෙය්‍යාහං [Pg.132] භන්තෙ භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පදං.

尊者，愿我得于世尊座下出家，愿我得受具足戒。

තෙන හි ත්වං නන්ද සාමිකානං ගාවො නිය්‍යාතෙහි.

那么，难陀，你先把牛还给主人们。

ගමිස්සන්ති [Pg.133] භන්තෙ ගාවො වච්ඡගිද්ධිනියො.

尊者，母牛们恋着小牛，它们会自己回去的。

කිංසුකොපමසුත්ත

甄叔迦树本行

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.134] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි අට්ඨමං සංගීතං කිංසුකොපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，关于古代持法大长老们所结集的第八经《甄叔迦树《本行》》，世尊是在何处，针对何人，因何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ අඤ්ඤතරං කාරකං භික්ඛුං ආරබ්භ භාසිතං. අඤ්ඤතරො භන්තෙ කාරකො භික්ඛු චත්තාරො ඛාණාසවෙ භික්ඛූ ඤාණදස්සනවිසුද්ධං පුච්ඡිත්වා අසන්තුට්ඨො තෙසං භික්ඛූනං පඤ්හාවෙය්‍යාකරණෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච ‘‘කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ භික්ඛුනො දස්සනං සුවිසුද්ධං හොතී’’ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘සෙය්‍යථාපි භික්ඛු පුරිසස්ස කිංසුකො අදිට්ඨපුබ්බො අස්ස, සො යෙනඤ්ඤතරො පුරිසො කිංසුකස්ස දස්සාවී තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在释迦族的迦毗罗卫尼拘律园，针对某位做事比丘而宣说的。尊者，有某位做事比丘，向四位漏尽比丘请教关于智见清净的问题，但他对那些比丘的解答不满意，于是便去见世尊。他走近世尊后，这样说道：“尊者，比丘的知见到何种程度才算完全清净呢？”尊者，关于此事，世尊以“比丘，譬如有人从未见过甄叔迦树……”等语开始宣说。

ඡප්පාණකොපමසුත්ත

六兽本行

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.140] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං ඡප්පාණකොපමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，关于古代持法大长老们所结集的第十经《六兽《本行》》，世尊是在何处，针对何人，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසුයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ පුරිසො අරුගත්තො පක්කගත්තො සරවනං පවිසෙය්‍යා’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族中，针对众多比丘，世尊以“诸比丘，譬如有人身有疮痍，身体溃烂，进入芦苇丛……”等语开始宣说的。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.141] තත්ථ භගවතා අසංවරො විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何详细分别解说“不防护”的？

විස්සජ්ජනා – කථඤ්ච භික්ඛවෙ අසංවරො හොති, ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපෙ රූපෙ අධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ රූපෙ බ්‍යාපජ්ජති, අනුපට්ඨිතකායස්සති ච විහරති පරිත්තචෙතසො. තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං නප්පජානාති, යත්ථස්ස තෙ උප්පන්නා පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසෙසා නිරුජ්ඣන්තීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ අසංවරො විත්ථාරෙන විභජිත්වා දෙසිතො.

答：“诸比丘，如何是不防护呢？于此，诸比丘，比丘以眼见色后，对可喜之色沉迷，对不可喜之色瞋恚，住于身念不现前，心狭隘。他不如实了知那心解脱、慧解脱，于其中，他那些已生起的邪恶不善法得以无余息灭。”尊者，世尊在那里便是如此详细分别解说了不防护。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.143] තත්ථ භගවතා සංවරො විභජිත්වා විත්ථාරෙන දෙසිතො.

问：贤友，世尊在那里是如何详细分别解说“防护”的呢？

විස්සජ්ජනා – කථඤ්ච භික්ඛවෙ සංවරො හොති, ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපෙ රූපෙ නාධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ රූපෙ න බ්‍යාපජ්ජතීති, එවමාදිනා [Pg.144] භන්තෙ භගවතා තත්ථ සංවරො විභජිත්වා විත්ථාරෙන දෙසිතො.

答：“诸比丘，如何是防护呢？于此，诸比丘，比丘以眼见色后，不沉迷于可喜之色，不瞋恚于不可喜之色。”尊者，世尊在那里便是如此详细分别解说了防护。

වෙදනාසංයුත්ත

受相应

දට්ඨබ්බසුත්ත

应知经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.147] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන වෙදනාසංයුත්තෙ පඤ්චමං දට්ඨබ්බසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，那位世尊……乃至……正自觉者在《受相应》中所宣说的第五经《应知经》，是在何处，针对何人，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තිස්සො ඉමා භික්ඛවෙ වෙදනා. කතමා තිස්සො, සුඛා වෙදනා දුක්ඛාවෙදනා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. සුඛා භික්ඛවෙ වෙදනා දුක්ඛතො දට්ඨබ්බා, දුක්ඛා වෙදනා සල්ලතො දට්ඨබ්බා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා අනිච්චතො දට්ඨබ්බා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族的迦毗罗卫尼拘律园，针对众多比丘，世尊以“诸比丘，有此三受。是哪三者？乐受、苦受、不苦不乐受。诸比丘，乐受应被视为苦，苦受应被视为箭，不苦不乐受应被视为无常。”等语宣说的。

සුඛා [Pg.148] භික්ඛවෙ වෙදනා දුක්ඛතො දට්ඨබ්බා.

诸比丘，乐受应被视为苦。

යො සුඛං දුක්ඛතො අද්දස, දුක්ඛමද්දක්ඛි සල්ලතො;

අදුක්ඛමසුඛං සන්තං, අද්දක්ඛිනං අනිච්චතො.

若人视乐为苦，视苦为箭，视平静之不苦不乐为无常。

ස වෙ සම්මද්දසො භික්ඛු, පරිජානාති වෙදනා;

සො වෙදනා පරිඤ්ඤාය, දිට්ඨෙ ධම්මෙ අනාසවො;

කායස්ස භෙදා ධම්මට්ඨො, සඞ්ඛ්‍යං නොපෙති වෙදගූ.

那具足正见的比丘，了知诸受。他因遍知诸受，故于现法中无漏。身坏之后，他安住于法，这位通达者不再落入名数。

සල්ලසුත්ත

箭经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.149] ආවුසො ඡට්ඨං සල්ලසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊是在何处，针对何人，以及如何宣说第六《箭经》的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘අස්සුතවා භික්ඛවෙ පුථුජ්ජනො සුඛම්පි වෙදනං වෙදයති, දුක්ඛම්පි වෙදනං වෙදයති, අදුක්ඛමසුඛම්පි වෙදනං වෙදයති. සුතවා භික්ඛවෙ අරියසාවකො සුඛම්පි වෙදනං වෙදයති, දුක්ඛම්පි වෙදනං වෙදයති, අදුක්ඛමසුඛම්පි වෙදනං වෙදයති. තත්‍ර භික්ඛවෙ කො විසෙසො, කො අධිප්පයාසො, කිං නානාකරණං සුතවතො අරියභාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙනා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族的迦毗罗卫(Kapilavatthu)尼拘律园(Nigrodhārāma)，针对众多比丘，世尊以“诸比丘，未曾听闻的凡夫感受乐受，感受苦受，也感受不苦不乐受。已听闻的圣弟子也感受乐受，感受苦受，也感受不苦不乐受。那么，诸比丘，已听闻的圣弟子与未曾听闻的凡夫，于此有何殊胜，有何差别，有何不同呢？”等语宣说的。

ජම්බුඛාදකසංයුත්ත

瞻部喀达咖相应

නිබ්බානපඤ්හාසුත්ත

涅槃问经

පුච්ඡා – ජම්බුඛාදකසංයුත්තෙ [Pg.154] ආවුසො පඨමං නිබ්බානපඤ්හාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在瞻部喀达咖相应中，第一《涅槃问经》是在哪里、关于谁、在什么事上、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – මගධෙසු භන්තෙ නාලකගාමකෙ ජම්බුඛාදකං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ජම්බුඛාදකො භන්තෙ පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච ‘‘නිබ්බානං නිබ්බානන්ති ආවුසො සාරිපුත්ත වුච්චති, කතමං නුඛො ආවුසො නිබ්බාන’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යො [Pg.155] ඛො ආවුසො රාගක්ඛයො දොසක්ඛයො මොහක්ඛයො, ඉදං වුච්චති නිබ්බාන’’න්ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，在摩揭陀(Magadha)的纳拉咖(Nālaka)村，法将具寿舍利弗长老针对游行者瞻部喀达咖(Jambukhādaka)说了此经。尊者，游行者瞻部喀达咖对具寿舍利弗这样说：“舍利弗贤友，人们说‘涅槃，涅槃’，贤友，什么是涅槃呢？”尊者，关于这事，法将具寿舍利弗长老以“贤友，凡是贪的灭尽、瞋的灭尽、痴的灭尽，这被称为涅槃”等语作答。

ධම්මවාදීපඤ්හාසුත්ත

说法者问经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.157] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි තතියං සංගීතං ධම්මවාදීපඤ්හාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代结集圣典的大长老们所结集的第三《说法者问经》，是在哪里、关于谁、在什么事上、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – මගධෙසුයෙව භන්තෙ නාලකගාමෙ ජම්බුඛාදකං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ජම්බුඛාදකො භන්තෙ පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච ‘‘කෙ නු ඛො ආවුසො සාරිපුත්ත ලොකෙ ධම්මවාදිනො, කෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා, කෙ ලොකෙ සුගතා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යෙ ඛො ආවුසො රාගප්පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසප්පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහප්පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති. තෙ ලොකෙ ධම්මවාදිනො’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，就在摩揭陀(Magadha)的纳拉咖(Nālaka)村，法将具寿舍利弗长老针对游行者瞻部喀达咖(Jambukhādaka)说了此经。尊者，游行者瞻部喀达咖对具寿舍利弗这样说：“舍利弗贤友，世间谁是说法者？世间谁是善行道者？世间谁是善逝？”尊者，关于这事，法将具寿舍利弗长老以“贤友，凡是为了断除贪而说法，为了断除瞋而说法，为了断除痴而说法的人，他们就是世间的说法者”等语作答。

කෙ [Pg.158] ලොකෙ සුප්පටිපන්නා.

世间谁是善行道者？

කෙ ලොකෙ සුගතා.

世间谁是善逝？

දුක්කරපඤ්හාසුත්ත

难行问经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.161] පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි පරියොසානසුත්තභාවෙන සංගීතං දුක්කරපඤ්හාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：在此，古代结集圣典的大长老们作为结尾经而结集的《难行问经》，是在哪里、关于谁、在什么事上、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – මගධෙසුයෙව නාලකගාමෙ ජම්බුඛාදකං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං. ජම්බුඛාදකො භන්තෙ පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො ආවුසො සාරිපුත්ත ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ දුක්කර’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘පබ්බජ්ජා ඛො ආවුසො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ දුක්කරා’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：就在摩揭陀的纳拉咖村，法将具寿舍利弗长老针对游行者瞻部喀达咖说了此经。尊者，游行者瞻部喀达咖对具寿舍利弗这样说：“舍利弗贤友，于此法律中，什么是难行的呢？”尊者，关于此事，法将具寿舍利弗长老以“贤友，于此法律中，出家是难行的”等语作答。

මොග්ගල්ලානසංයුත්ත

目犍连相应

සක්කසුත්ත

帝释经

පුච්ඡා – මොග්ගල්ලානසංයුත්තෙ [Pg.163] ආවුසො දසමං සංගීතං සක්කසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在目犍连相应中，第十部被结集的《帝释经》是在哪里、关于谁、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – දෙවෙසු භන්තෙ තාවතිංසෙසු සක්කං දෙවානමින්දං ආරබ්භ ‘‘සාධු ඛො දෙවානමින්ද බුද්ධසරණගමනං හොති, බුද්ධසරණගමනහෙතු ඛො දෙවානමින්ද [Pg.164] එවමිධෙකච්චෙ සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්තී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන භාසිතං.

答：尊者，在三十三天中，具寿大目犍连长老针对天帝释，以“善哉，天帝！皈依佛是善的。天帝，正是因为皈依佛，有些有情在身体分解、死后，投生到善趣、天界”等语说了此经。

චිත්තසංයුත්ත

质多相应

නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්ත

尼乾陀若提子经

පුච්ඡා – චිත්තසංයුත්තෙ [Pg.168] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි අට්ඨමං සංගීතං නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在质多相应中，古代结集圣典的大长老们所结集的第八部《尼乾陀若提子经》，是在哪里、关于谁、在什么事上、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – මච්ඡිකාසණ්ඩෙ භන්තෙ නිගණ්ඨං නාටපුත්තං ආරබ්භ චිත්තෙන ගහපතිනා භාසිතං. නිගණ්ඨො භන්තෙ නාටපුත්තො චිත්තං ගහපතිං එතදවොච ‘‘සද්දහසි ත්වං ගහපති සමණස්ස ගොතමස්ස අත්ථි අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි, අත්ථි විතක්කවිචාරානං නිරොධො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘න ඛ්වාහං එත්ථ භන්තෙ භගවතො සද්ධාය ගච්ඡාමි, අත්ථි අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි, අත්ථි විතක්කවිචාරානං නිරොධො’’ති එවමාදිනා චිත්තෙන ගහපතිනා භාසිතං.

答：尊者，在马奇咖三答，此经是家主质多针对尼乾陀若提子所说。尊者，尼乾陀若提子对家主质多这样说：“家主，你是否相信沙门乔达摩有无寻无伺的定，有寻与伺的止息？”尊者，关于此事，家主质多以“尊者，于此，我并非出于对世尊的信而接受，确实有无寻无伺的定，有寻与伺的止息”等语作答。

ඉදං [Pg.169] භවන්තො පස්සන්තු.

诸位贤者，请看此。

යාව උජුකො චායං චිත්තො ගහපති.

这位家主质多是多么正直啊！

‘‘අහං [Pg.170] ඛො භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි, විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි’’ –

“尊者，只要我愿意，我便离于欲，离于不善法，进入并安住于由远离而生、有寻有伺、具足喜乐的初禅。”

ඉදං [Pg.171] භවන්තො පස්සන්තු.

诸位贤者，请看此。

අචෙලකස්සපසුත්ත

裸体迦叶经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.172] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි නවමං සංගීතං අචෙලකස්සපසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，古代的持法大长老们所诵出的第九部《裸体迦叶经》，是在何处，缘于何人，关于何事，由谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ මච්ඡිකාසණ්ඩෙ අචෙලං කස්සපං ආරබ්භ චිත්තෙන ගහපතිනා භාසිතං. අචෙලො භන්තෙ කස්සපො චිත්තං ගහපතිං එතදවොච ‘‘ඉමෙහි පන තෙ ගහපති තිංසමත්තෙහි වස්සෙහි අත්ථි කොචි උත්තරිමනුස්සධම්මො අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො අධිගතො ඵාසුවිහාරො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘ගිහිනොපි සියා භන්තෙ අහඤ්හි භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි, විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමී’’ති එවමාදිනා චිත්තෙන ගහපතිනා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在马奇咖三答(Macchikāsaṇḍa)，以裸体迦叶为缘，由居士质多(Citta)所说。尊者，裸体迦叶对居士质多说：“居士，你在这三十年左右的时间里，可曾证得任何超人法，即圣智见的殊胜，并证得安乐住？”尊者，就此事，居士质多说了这样的话：“尊者，在家人也可能。尊者，只要我意愿，就能远离诸欲，远离不善法，进入并安住于有寻、有伺、离生喜乐的初禅。”如此等等，由居士质多所说。

ගාමණිසංයුත්ත

村长相应

චණ්ඩසුත්ත

暴恶经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.175] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ගාමණිසංයුත්තෙ පඨමං චණ්ඩසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，彼世尊……乃至……正自觉者，在《村长相应》中所宣说的第一《暴恶经》，是在何处，缘于何人，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.176] භන්තෙ චණ්ඩං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. චණ්ඩො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චො චණ්ඩො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චො සොරතො සොරතොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘ඉධ ගාමණි එකච්චස්ස රාගො අප්පහීනො හොති, රාගස්ස අප්පහීනත්තා පරෙ කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං පාතුකරොති, සො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，以旃陀(Caṇḍa)村长为缘而说。尊者，旃陀村长对世尊说：“世尊，是什么因、什么缘，使得有的人被称为暴戾者？又是什么因、什么缘，使得有的人被称为温和者？”尊者，就此事，世尊说：“村长，于此，有人的贪欲没有断除。因为贪欲没有断除，他人激怒他；被他人激怒时，他就显露出愤怒，因此被称为暴戾者。”如此等等，由世尊所说。

ඛෙත්තූපමසුත්ත

田地本行

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.178] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සත්තමං සංගීතං ඛෙත්තූපමසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，古代的持法大长老们所诵出的第七部《田地《本行》》，是在何处，缘于何人，关于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – නාළන්දායං භන්තෙ පාවාරිකම්බවනෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. අසිබන්ධකපුත්තො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘නනු භන්තෙ භගවා සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරතීති. එවං ගාමණි තථාගතො සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරතීති. අථ කිඤ්චරහි භන්තෙ භගවා එකච්චානං සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙති, එකච්චානං නො තථා [Pg.179] සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තෙන හි ගාමණි තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය, තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在那烂陀(Nāḷandā)的跋瓦瑞咖(Pāvārika)芒果园，以阿西班达卡普塔(Asibandhakaputta)村长为缘而说。尊者，阿西班达卡普塔村长对世尊说：“尊者，难道世尊不是对一切有情众生怀着利益与悲悯而安住吗？”“是的，村长，如来对一切有情众生怀着利益与悲悯而安住。”“那么，尊者，为何世尊对一些人殷勤说法，对另一些人却不那么殷勤说法呢？”尊者，就此事，世尊说：“那么，村长，我将就此反问你，你随自己的意思回答。”如此等等，由世尊所说。

සඞ්ඛධමසුත්ත

吹螺者经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.183] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි අට්ඨමං සංගීතං සඞ්ඛධමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，关于古代持法大长老们所结集的第八部《吹螺者经》，世尊是在何处、以何人为缘、以何事、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – නාළන්දායංයෙව භන්තෙ පාවාරිකම්බවනෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං නිගණ්ඨසාවකං ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං නිගණ්ඨසාවකං එතදවොච ‘‘කථං නු ඛො ගාමණි නිගණ්ඨො නාටපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙතී’’ති. එවං ඛො භන්තෙ නිගණ්ඨො නාටපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙති ‘‘යො කොචි පාණං අතිපාතෙති, සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො. (පෙය්‍යාල) යංබහුලං යංබහුලං විහරති, තෙන තෙන නීයතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යංබහුලං යංබහුලඤ්ච ගාමණි විහරති, තෙන තෙන නීයති, එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති, යථා නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස වචන’’න්ති එවං ඛො භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතං.

回答——尊者，就在那烂陀(Nāḷandā)的跋瓦瑞咖(pāvārika)芒果园，此经是以尼乾陀的弟子阿西班达卡普塔(Asibandhakaputta)村长为缘而说。尊者，世尊对尼乾陀的弟子阿西班达卡普塔村长说：“村长，尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputto)是如何教导他的弟子的？”（村长答：）“尊者，尼乾陀·若提子这样教导他的弟子：‘凡杀生者，皆堕恶趣、地狱……（乃至）……人多安住于何处，即被引至何处。’”尊者，就此事，世尊简要地说了：“村长，若‘人多安住于何处，即被引至何处’，果真如此，则依尼乾陀·若提子之言，将无人堕于恶趣、地狱。”

යං බහුලවාද

多住论

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.185] තත්ථ භගවතා යංබහුලවාදෙ දොසො පකාසිතො.

提问——贤友，世尊在那里是如何开示多住论的过失的？

විස්සජ්ජනා – තං කිං මඤ්ඤසි ගාමණි, යො සො පුරිසො පාණාතිපාතී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය කතමො බහුතරො සමයො යං වාසො පාණමතිපාතෙති. යං වා සො පාණං නාතිපාතෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අසිබන්ධකං නිගණ්ඨනාටපුත්තස්ස සාවකං ගාමණිං පුච්ඡිත්වා පුච්ඡිත්වා යංබහුලවාදෙ දොසො පකාසිතො.

回答——“村长，你认为如何？一个杀生的人，算上白天和黑夜，是他杀生的时间多，还是他不杀生的时间多？”尊者，世尊就是这样，通过反复诘问尼乾陀·若提子的弟子阿西班达卡普塔村长，开示了多住论的过失。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.188] තත්ථ භගවතා අනෙකංස විපාකකම්මස්ස එකං සවිපාකවාදෙ දොසො පකාසිතො.

提问——贤友，世尊在那里是如何开示，对于果报不定的业，主张其有确定果报之论的过失？

විස්සජ්ජනා – ඉධ ගාමණි එකච්චො සත්ථා එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි යො කොචි පාණමතිපාතෙති, සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අනෙකංස කම්මවිපාකස්ස එකංසවිපාකවාදෙ දොසො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

回答——“村长，于此，有某位导师持如是说、如是见：凡杀生者，皆堕恶趣、地狱。”尊者，世尊就是如此这般，在那里详细地开示了，对于果报不定的业，主张其有确定果报之论的过失。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.189] තත්ථ භගවතා යථාධම්මසාසනෙ ගුණොවිභජිත්වා පකාසිතො.

提问——贤友，世尊在那里是如何在如法教导中，分别并开示其功德的？

විස්සජ්ජනා – ඉධ [Pg.190] පන ගාමණි තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරොපුරිස දම්මසාරථි සත්ථාදෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා, සො අනෙකපරියායෙන පාණාතිපාතං ගරහති විගරහති. ‘‘පාණාතිපාතා විරමථා’’ති චාහාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ යථාධම්මසාසනෙ ගුණො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

回答——再者，村长，如来出现于世间，是阿罗汉、正等觉者、明行具足者、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊。他以多种方式呵责、谴责杀生，并且说：“你们应当远离杀生。”尊者，世尊就是这样，在如法的教导中，详细开示了（不杀生的）功德。

භද්‍රකසුත්ත

跋陀罗迦经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.193] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි එකාදසමං සංගීතං භද්‍රකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代结集法藏的大长老们所结集的第十一经《跋陀罗迦经》，是世尊在何处、针对谁、以何事由、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – මල්ලෙසු භන්තෙ උරුවෙලකප්පෙනාම මල්ලානං නිගමෙ භද්‍රකං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. භද්‍රකො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා දුක්ඛස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙතූ’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අහඤ්චෙ තෙ ගාමණි අතීතමද්ධානං ආරබ්භ දුක්ඛස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙය්‍යං ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති. තත්‍ර තෙ සියා කඞ්ඛා සියා විමතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在末罗国一个名叫优楼频螺劫波(Uruvelakappa)的末罗人市镇，此经是针对跋陀罗迦(Bhadraka)村长而说的。尊者，跋陀罗迦村长对世尊这样说：“尊者，善哉！愿世尊为我开示苦的生起与息灭。”尊者，关于此事，世尊是这样开始说的：“村长，如果我为你解说关于过去的苦的生起与息灭，说：‘过去曾是这样’，你对此可能会有困惑，可能会有疑虑。”

සාධු [Pg.194] මෙ භන්තෙ භගවා දුක්ඛස්සසමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙතු–

尊者，善哉！愿世尊为我开示苦的生起与息灭。

‘‘තං [Pg.195] කිං මඤ්ඤසි ගාමණි, අත්ථි උරුවෙලකප්පෙ මනුස්සා’’ –

“村长，你认为如何？在优楼频螺劫波有人吗？”

රාසියසුත්ත

罗希耶经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.199] භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ගාමණිසංයුත්තෙ ද්වාදසමං සංගීතං රාසියසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，世尊、阿罗汉、正等觉者在《村长相应》中结集的第十二经《罗希耶经》，是在何处、针对谁、以何事由、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – මල්ලෙසු භන්තෙ උරුවෙලකප්පෙනාම මල්ලානං නිගමෙ රාසියං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. රාසියො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදදොච [Pg.200] ‘‘සුතං මෙ භන්තෙ ‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තමස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති. යෙ තෙ භන්තෙ එවමාහංසු ‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තපස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති. කච්චි තෙ භන්තෙ භගවතො වුත්තවාදිනො, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං යෙ තෙ ගාමණි එවමාහංසු ‘‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තපස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在末罗国一个名叫优楼频螺劫波(Uruvelakappa)的末罗人市镇，此经是针对罗希耶(Rāsiya)村长而说的。尊者，罗希耶村长前来拜见世尊，说了这番话：“尊者，我听说：‘沙门乔达摩谴责一切苦行，完全贬低、呵斥所有过着粗陋生活的苦行者。’那些如此说的人，他们是否如实转述了世尊的话，没有以不实之词诽谤世尊，并且如法地解释法呢？”尊者，关于此事，世尊是这样开始对村长说的：“村长，那些说‘沙门乔达摩谴责一切苦行……’的人……”

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.202] තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා කාමභොගිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，在那里，世尊是如何详细分别开示那些应受谴责与不应受谴责的耽于欲乐者？

විස්සජ්ජනා – තයො ඛො මෙ ගාමණි කාමභොගිනො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො. ඉධ ගාමණි එකච්චො කාමභොගී අධම්මෙන [Pg.203] භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන, අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති, න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා කාමභොගිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

答：“村长，世间确实存在三种耽于欲乐的人。是哪三种呢？村长，在此，有一种耽于欲乐者，他以非法、暴力的方式寻求财富；在以非法、暴力的方式寻求到财富后，他既不令自己快乐满足，也不与人分享，也不行善积德。”尊者，世尊正是像这样开始详细地分别、开示了那些应受谴责与不应受谴责的耽于欲乐者。

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො [Pg.207] තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා තපස්සිනො ලූඛජීවිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

问：贤友，在那里，世尊是如何详细分别开示那些应受谴责与不应受谴责的、过着粗陋生活的苦行者？

විස්සජ්ජනා – තයො මෙ ගාමණි තපස්සිනො ලූඛජීවිනො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො. ඉධ ගාමණී එකච්චො තපස්සී ලූඛජීවී සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො හොති ‘‘අප්පෙව නාම කුසලං ධම්මං අධිගච්ඡෙය්‍යං, අප්පෙව නාම උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසං සච්ඡිකරෙය්‍ය’’න්ති, සො අත්තානං ආතාපෙති පරිතාපෙති, කුසලඤ්ච ධම්මං නාධිගච්ඡති, උත්තරි ච මනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසං න සච්ඡිකරොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා තපස්සිනො ලූඛජීවිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

答：“村长，世间确实存在三种过着粗陋生活的苦行者。是哪三种呢？村长，在此，有一种过着粗陋生活的苦行者，他出于信心，从在家出家，过无家生活，心想：‘愿我能证得善法，愿我能亲证超乎常人的、圣者的知见之殊胜境。’但他折磨、煎熬自己，却未能证得善法，也未能亲证超乎常人的、圣者的知见之殊胜境。”尊者，世尊正是像这样开始详细地分别、开示了那些应受谴责与不应受谴责的、过着粗陋生活的苦行者。

අබ්‍යාකතසංයුත්ත

无记相应

ඛෙමාසුත්ත

翅摩经

පුච්ඡා – අබ්‍යාකතසංයුත්තෙ [Pg.209] පනාවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං ඛෙමාසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං. කථඤ්ච තං භගවතාපි පුන භාසිතං.

问：贤友，在《无记相应》中，古代结集法藏的大长老们所结集的第一经《翅摩经》，是在何处、针对谁、以何事由、由谁以及如何宣说的？此经后来又如何由世尊再次宣说？

විස්සජ්ජනා – අන්තරා ච භන්තෙ සාවත්ථිං අන්තරා ච සාකෙතං තොරණවත්ථුස්මිං පදෙසෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ ඛෙමාය භික්ඛුනියා භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො යෙන ඛෙමා භික්ඛුනී තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ රාජා පසෙනදිකොසලො ඛෙමං භික්ඛුනිං එතදවොච ‘‘කිං නුඛො අය්‍යෙ හොති තථාගතො පරංමරණා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අබ්‍යාකතං ඛො එතං මහාරාජ භගවතා හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති එවමාදිනා ඛෙමාය භික්ඛුනියා භාසිතං. භගවතා ච භන්තෙ අපරෙන සමයෙන රඤ්ඤා පසෙනදිකොසලෙන පුට්ඨෙන එවමෙව පුන භාසිතං.

答：尊者，在舍卫城(Sāvatthī)与娑枳多(Sāketa)之间一个叫多罗那瓦睹(Toraṇavatthu)的地方，此经是翅摩(Khemā)比丘尼针对憍萨罗国的波斯匿王而说的。尊者，憍萨罗国的波斯匿王前去拜见翅摩比丘尼，顶礼后，坐在一旁。尊者，坐在一旁的憍萨罗国波斯匿王对翅摩比丘尼说：“尊者，如来死后存在吗？”尊者，关于此事，翅摩比丘尼是这样开始回答的：“大王，此点世尊未曾记说：如来死后存在。”尊者，后来，当憍萨罗国波斯匿王提问时，世尊也同样再次如此宣说。

කිං [Pg.211] පනය්‍යෙ නහොති තථාගතො පරං මරණා.

“那么，尊者，如来死后不存在吗？”

කුතූහලසාලාසුත්ත

集会所经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.215] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි නවමං සංගීතං කුතූහලසාලාසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代结集法的大长老们所结集的第九经《集会所经》，是世尊在何处、针对谁、以何事由、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ වච්ඡගොත්තං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. වච්ඡගොත්තො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘පුරිමානි භො ගොතම දිවසානි පුරිමතරානි සම්බහුලානං නානාතිත්ථියානං සමණබ්‍රාහ්මණානං පරිබ්බාජකානං කුතූහලසාලායං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරකථා උදපාදී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අලඤ්හි තෙ වච්ඡ කඞ්ඛිතුං, අලං විචිකිච්ඡිතුං. කඞ්ඛනීයෙ ච පන තෙ ඨානෙ විචිකිච්ඡා උප්පන්නා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，这是在毗舍离(Vesālī)，针对游方者瓦差种所说的。尊者，游方者瓦差种前来拜见世尊说：“乔达摩先生，前些日子，许多不同外道的沙门、婆罗门、游方者聚集在集会所，坐在一起时，生起了这样的谈话……”他说了这样的话。尊者，关于此事，世尊是这样开始宣说的：“瓦差，你理当存疑，理当困惑。因为在你该困惑之处，生起了困惑。”

මහාවග්ගසංයුත්තපාළි

大品相应

අවිජ්ජාවග්ග

无明品

උපඩ්ඪසුත්ත

半经

පුච්ඡා – මහාවග්ගසංයුත්තෙ [Pg.219] පනාවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දුතියං සංගීතං උපඩ්ඪසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，于《大品相应》中，古代的法结集者大长老们所结集的第二经《半经》，是世尊在何处、针对何人、缘于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ සක්කරෙ නාම සක්‍යානං නිගමෙ ආයස්මන්තං ආනන්දත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දත්ථෙරො භගවන්තං එතදවොච ‘‘උපඩ්ඪමිදං භන්තෙ බ්‍රහ්මචරියං යදිදං කල්‍යාණමිත්තතා කල්‍යාණසහායතා කල්‍යාණසම්පවඞ්කතා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘මා හෙවං ආනන්ද, මා හෙවං ආනන්ද, සකලමෙවිදං ආනන්ද බ්‍රහ්මචරියං යදිදං කල්‍යාණමිත්තතා කල්‍යාණසහායතා කල්‍යාණසම්පවඞ්කතා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在释迦国一个名叫萨迦罗(Sakkara)的释迦族市镇，针对具寿阿难长老而说。尊者，具寿阿难长老对世尊这样说：“尊者，这善友谊、善伴侣、善随从，是梵行的一半。”尊者，缘于此事，世尊以“阿难，不要这样说！阿难，不要这样说！阿难，这善友谊、善伴侣、善随从，是整个梵行。”等语宣说。

මමං [Pg.220] හි ආනන්ද කල්‍යාණමිත්තං ආගම්ම ජාතිධම්මා සත්තා ජාතියා පරිමුච්චන්ති.

阿难，众生以我为善友，有生法者，得以从生中解脱。

බොජ්ඣඞ්ගසංයුත්ත

觉支相应

කුණ්ඩලියසුත්ත

衮达利亚经

පුච්ඡා – බොජ්ඣඞ්ගසංයුත්තෙ [Pg.221] පනාවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි ඡට්ඨං සංගීතං කුණ්ඩලියසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，于《觉支相应》中，古代的法结集者大长老们所结集的第六经《衮达利亚经》，是世尊在何处、针对何人、缘于何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාකෙතෙ භන්තෙ අඤ්ජනවනෙ මිගදායෙ කුණ්ඩලියං පරිබ්බාජකං ආරබ්භ භාසිතං. කුණ්ඩලියො භන්තෙ පරිබ්බාජකො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘අහමස්මි භො ගොතම ආරාමනිස්සයී පරිසාවචරො, තස්ස මය්හං භො ගොතම පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසස්ස අයමාචාරො හොති ආරාමෙන ආරාමං උය්‍යානෙන උය්‍යානං අනුචඞ්කමාමි අනුවිචරාමි, සො තත්ථ පස්සාමි එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණෙ ඉතිවාදප්පමොක්ඛානිසංසඤ්චෙව කථං කථන්තෙ උපාරම්භානිසංසඤ්ච, භවං පන ගොතමො කිමානිසංසො විහරතී’’ති එතං වචනං අවොච. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘විජ්ජාවිමුත්තිඵලානිසංසො [Pg.222] ඛො කුණ්ඩලිය තථාගතො විහරතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，是在娑枳多(Sāketa)安阇那林(Añjanavana)的鹿野苑，针对游方者衮达利亚而说。尊者，游方者衮达利亚前来拜见世尊，说了这番话：“贤者乔达摩，我是一个依靠园林、出入大众的人。贤者乔达摩，我用过早餐后，习惯于从一园林到另一园林，从一苑囿到另一苑囿，经行、漫游。在那里，我见到一些沙门、婆罗门，谈论着‘如此说’能解脱的利益以及诘难的利益。那么，乔达摩尊者，您是为着什么利益而安住呢？”尊者，缘于此事，世尊以“衮达利亚，如来是为明与解脱之果的利益而安住。”等语宣说。

පඨම ගිලානසුත්ත

第一病经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො [Pg.224] භගව්වතා ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන බොජ්ඣඞ්ගසංයුත්තෙ දුතියෙ ගිලානවග්ගෙ පඨමගිලානසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，那知者、见者……正自觉者的世尊，在觉支相应的第二病品中，是在何处，针对何人，缘于何事，以及如何宣说了《第一病经》呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පිප්පලිගුහායං ආයස්මන්තං මහාකස්සපත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ මහාකස්සපත්ථෙරො පිප්පලිගුහායං විහරති ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. අථ ඛො භන්තෙ භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි, නිසජ්ජ ඛො භගවා ආයස්මන්තං මහාකස්සපං [Pg.225] එතදවොච– ‘‘කච්චි තෙ කස්සප ඛමනීයං, කච්චි යාපනීයං, කච්චි දුක්ඛා වෙදනා පටික්කමන්ති නො අභික්කමන්ති, පටික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො අභික්කමොති. න මෙ භන්තෙ ඛමනීයං න යාපනීයං, බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සත්තිමෙ කස්සප බොජ්ඣඞ්ගා මයා සම්මදක්ඛාතා භාවිතා බහුලීකතා අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තන්තී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，在王舍城(Rājagaha)的毕巴离洞窟(Pippaliguhā)，这是针对具寿大迦叶(Mahākassapa)长老所说的。尊者，具寿大迦叶长老住在毕巴离洞窟，生病、痛苦、病重。当时，尊者，世尊在傍晚时分从静居处起身，前往具寿大迦叶长老所在之处。抵达后，在已备好的座位上坐下。坐下后，世尊对具寿大迦叶长老说：“迦叶，你还好吗？还能忍受吗？痛苦的感受是减轻了还是加重了？是显示减轻而非加重吗？”“尊者，我不好，不能忍受。我剧烈的痛苦感受正在加重而非减轻，显示的是加重而非减轻。”尊者，关于此事，世尊以“迦叶，这七觉支是我善说的，若加以修习、多修习，则导向亲证、正觉、涅槃”等为开端而作了开示。

උදායිසුත්ත

优陀夷经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.227] ආවුසො තතියෙ උදායිවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං උදායිසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，在第三优陀夷品中，由古代结集法的大长老们所结集的第十《优陀夷经》，是世尊在何处、针对谁、就何事以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – සුම්භෙසු භන්තෙ සෙතකෙනාම සුම්භානං නිගමෙ ආයස්මන්තං උදායිත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ උදායිත්ථෙරො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යාව බහුකතඤ්ච මෙ භන්තෙ භගවති පෙමඤ්ච ගාරවො ච හිරී ච ඔත්තප්පඤ්චාති එවමාදිකං වචනං අවොච. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සාධු සාධු උදායි එසො හි තෙ උදායි මග්ගො පටිලද්ධො. යො තෙ භාවිතො බහුලීකතො, තථා තථා විහරන්තං තථත්තාය උපනෙස්සති, යථා ත්වං ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානිස්සතී’’ති. එවං ඛො භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，是在孙婆(Sumbha)国一个名叫瑟德迦(Setaka)的市镇，针对具寿优陀夷(Udāyī)长老而开示的。尊者，具寿优陀夷长老去到世尊那里，说道：“尊者，真是稀有！尊者，真是未曾有！尊者，我对世尊有如此多的爱、敬、惭与愧！”尊者，就此事，世尊说道：“善哉，善哉，优陀夷！优陀夷，你已获得此道。你已修习、多修习它，如此安住，它将会引领你达到实证，以致你将了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”世尊是这样开示的。

සතිපට්ඨානසංයුත්ත

念处相应

සතිසුත්ත

念经

පුච්ඡා – සතිපට්ඨානසංයුත්තෙ [Pg.230] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි දුතියං සංගීතං සතිසුත්තං භගවතා කත්ථ කං කාරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在念处相应中，由古代结集法的大长老们所结集的第二《念经》，是世尊在何处、针对谁以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ අම්බපාලිවනෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘සතො භික්ඛවෙ භික්ඛු විහරෙය්‍ය සම්පජානො අයං වො අම්හාකං අනුසාසනී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，是在毗舍离的庵婆波利园(Ambapālivana)，针对众多比丘，世尊以“比丘们，比丘应当具念、正知而住，这是我们对你们的教诫。”等话语开示的。

සාලසුත්ත

萨罗经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.232] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි චතුත්ථං සංගීතං සාලසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在那里，由古代结集法的大长老们所结集的第四《萨罗经》，是世尊在何处、针对谁以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ සාලායනාම කෙසලානං බ්‍රාහ්මණගාමෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘යෙ තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ නවා අචිරපබ්බජිතා අධුනාගතා ඉමං ධම්මවිනයං, තෙ වො භික්ඛවෙ භික්ඛූ චතුන්නං සතිපට්ඨානානං භාවනාය සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答——尊者，是在憍萨罗一个名叫萨罗(Sālā)的婆罗门村，针对众多比丘，世尊以“比丘们，那些新出家、不久前才来到此法与律的比丘，你们应当劝导、引导、确立他们修习四念处。”等话语开示的。

සකුණග්ඝිසුත්ත

鹰隼经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.234] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි ඡට්ඨං සංගීතං සකුණග්ඝිසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在那里，由古代结集法的大长老们所结集的第六《鹰隼经》，是世尊在何处、针对谁以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ සකුණග්ඝි ලාපං සකුණං සහසා අජ්ඣප්පත්තා අග්ගහෙසි. අථ ඛො භික්ඛවෙ ලාපො සකුණො සකුණග්ඝියා හරියමානො එවං පරිදෙවසි මයමෙවම්හ අලක්ඛිකා, මයං අප්පපුඤ්ඤා, යෙ මයං අගොචරෙ චරිම්හ පරවිසයෙ, සචෙජ්ජ මයං ගොචරෙ චරෙය්‍යාම සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ, න ම්‍යාහං සකුණග්ඝි අලං අභවිස්ස යදිදං යුද්ධායා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘，世尊以“比丘们，往昔，一只鹰隼突然猛扑并抓住了一只鹌鹑。比丘们，那只鹌鹑被鹰隼抓走时，如此悲叹：‘我们真是不幸，我们真是少福，因为我们到非行处、他人的领域去觅食。假如今天我们在自己的行处、自己祖先的领域觅食，这只鹰隼就不会是我的对手，也就是说，在战斗上。’”等话语开示的。

මයමෙවම්හ [Pg.235] අලක්ඛිකා, මයං අප්පපුඤ්ඤා.

我们真是不幸，我们真是少福。

කො පන තෙ ලාප ගොචරො සකො පෙත්තිකො විසයො.

鹌鹑啊，那什么是你的行处，你祖先的领域呢？

යදිදං නඞ්ගලකට්ඨකරණං ලෙඩ්ඩුට්ඨානං.

那就是犁过的田地，土块遍布之处。

එහි [Pg.236] ඛො දානි මෙ සකුණග්ඝි, එහි ඛො දානි මෙ සකුණග්ඝි,

来吧，鹰隼！来吧，鹰隼！

(දාරුගුළොවිය විනිවත්තිත්වා තස්සෙව ලෙඩ්ඩුස්ස අන්තරෙ පච්චුපාදි. අට්ඨකථා)

（它）像木球一样转身，降落在那个土块中间。（义注）

එවඤ්හි තං භික්ඛවෙ හොති යො අගොචරෙ චරති පරවිසයෙ.

比丘们，凡是到非行处、他人领域游荡者，就会如此。

තස්මාතිහ [Pg.237] භික්ඛවෙ මා අගොචරෙ චරිත්ථ පරවිසයෙ.

因此，比丘们，你们不要到非行处、他人的领域去游荡。

ගොචරෙ භික්ඛවෙ චරථ සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ.

比丘们，你们当在自己的行处，即祖先的领域游行。

ගොචරෙ භික්ඛවෙ චරතං සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ න ලච්ඡති මාරො ඔතාරං, න ලච්ඡති මාරො ආරම්මණං.

比丘们，在自己的行处，即祖先的领域游行者，魔罗(Māra)得不到机会，魔罗得不到所缘。

භික්ඛුනුපස්සයසුත්ත

比丘尼住处经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.238] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං භික්ඛුනුපස්සයසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在那里，由古代结集法的大长老们所结集的第十《比丘尼住处经》，是世尊在何处、针对谁、就何事以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ආනන්දත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො යාවත්තකො අහොසි භික්ඛුනීහි සද්ධිං කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘එවමෙතං ආනන්ද, එවමෙතං ආනන්ද, යොහි කොචි ආනන්ද භික්ඛු වා භික්ඛුනී වා චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තො විහරති, තස්සෙතං පාටිකඞ්ඛං උළාරං පුබ්බෙනාපරං විසෙසං සඤ්ජානිස්සතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，是在舍卫城，针对具寿阿难长老而开示的。尊者，具寿阿难将他与比丘尼们的所有谈话，都禀告了世尊。尊者，就此事，世尊以“阿难，正是这样！阿难，正是这样！阿难，任何比丘或比丘尼，若安住于心善立于四念处，即可期待他了知次第增上的殊胜境界。”等话语开示的。

චුන්දසුත්ත

纯陀经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.242] ආවුසො දුතියෙ නාලන්දවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි තතියං සංගීතං චුන්දසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在那第二那烂陀品中，由古代结集法的大长老们所结集的第三《纯陀经》，是世尊在何处、针对谁、就何事以及如何开示的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තංයෙව ආනන්දත්ථෙරං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දත්ථෙරො චුන්දෙන සමණුද්දෙසෙන සද්ධිං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච ‘‘අයං භන්තෙ චුන්දො සමණුද්දෙසො එවමාහ ‘ආයස්මා භන්තෙ සාරිපුත්තො පරිනිබ්බුතො, ඉදමස්ස පත්තචීවර’න්ති. අපි ච මෙ භන්තෙ මධුරකජාතො විය කායො, දිසාපි මෙ න පක්ඛායන්ති, ධම්මාපි මං නප්පටිභන්ති ‘ආයස්මා සාරිපුත්තො පරිනිබ්බුතො’ති සුත්වා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘කිං නු ඛො තෙ ආනන්ද සාරිපුත්තො සීලක්ඛන්ධං වා ආදාය පරිනිබ්බුතො, සමාධික්ඛන්ධං වා, පඤ්ඤාක්ඛන්ධංවා, විමුත්තික්ඛන්ධංවා, විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධං වා ආදාය පරිනිබ්බුතො’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，是在舍卫城，针对具寿阿难长老而开示的。尊者，具寿阿难长老与沙弥纯陀一同前往世尊之处。他上前顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊说：“尊者，这位沙弥纯陀这样说：‘具寿舍利弗已般涅槃，这是他的衣钵。’尊者，我听闻‘具寿舍利弗已般涅槃’后，身体犹如麻木，方向不明，法也不再显现于心。”尊者，就此事，世尊以“阿难，舍利弗难道是带着戒蕴、或定蕴、或慧蕴、或解脱蕴、或解脱知见蕴而般涅槃的吗？”等话语开示的。

අයං [Pg.243] භන්තෙ චුන්දොසමණුද්දෙසො එවමාහ.

尊者，这位纯陀沙弥这样说。

තස්මාතිහානන්ද [Pg.245] අත්තදීපා විහරථ අත්තසරණා අනඤ්ඤසරණා ධම්මදීපා ධම්මසරණා අනඤ්ඤසරණා.

因此，阿难，你们应当以自己为明灯而住，以自己为皈依，不以他人为皈依；以法为明灯，以法为皈依，不以其他为皈依。

බාහියසුත්ත

跋希亚经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.246] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඤ්චමං සංගීතං බාහියසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，关于由古代结集法的大长老们所结集的第五经《跋希亚经》，世尊是在何处，针对何人，以何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං බාහියං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ බාහියො භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා සංඛිත්තෙන ධම්මං දෙසෙතු, යමහං භගවතො ධම්මං සුත්වා එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරෙය්‍ය’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තස්මාතිහ ත්වං බාහිය ආදිමෙව විසොධෙහි කුසලෙසු ධම්මෙසු. කො චාදිකුසලානං ධම්මානං, සීලඤ්ච සුවිසුද්ධං දිට්ඨිච උජුකා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对具寿跋希亚而说的。具寿跋希亚对世尊说：“尊者，请世尊为我简略地宣说佛法，以便我听闻世尊的教法后，能够独自隐退，不放逸、有热忱、坚定意志地安住。”尊者，正是在此事上，世尊以“因此，跋希亚，你应当首先在善法上进行净化。什么是善法的开端呢？就是非常清净的戒和正直的见。”等语说道。

සීලට්ඨිතිවග්ග

戒住品

චිරට්ඨිතිසුත්ත

久住经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.248] ආවුසො තතියෙ සීලට්ඨිතිවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දුතියං සංගීතං චිරට්ඨිතිසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，关于在那第三戒住品中，由古代结集法的大长老们所结集的第二经《久住经》，是在何处，针对何人，以何事，由谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – පාටලිපුත්තෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං භද්දං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ භද්දො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො ආවුසො ආනන්ද හෙතු කො පච්චයො, යෙන තථාගතෙ පරිනිබ්බුතෙ සද්ධම්මො න චිරට්ඨිතිකො හොති, කො පනාවුසො ආනන්ද හෙතු කො පච්චයො, යෙන තථාගතෙ පරිනිබ්බුතෙ සද්ධම්මො චිරට්ඨිතිකො හොතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සාධු සාධු ආවුසො භද්ද, භද්දකො ඛො තෙ ආවුසො භද්ද උම්මඞ්ගො’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං.

答——尊者，此经是在华氏城(Pāṭaliputta)，由法藏守护者具寿阿难长老，针对具寿跋陀而说的。尊者，具寿跋陀于傍晚时分从独住中起身，前往具寿阿难之处，抵达后对具寿阿难说：“阿难贤友，是何因何缘，于如来般涅槃后，正法不能久住？又是何因何缘，于如来般涅槃后，正法能够久住？”尊者，关于此事，法藏守护者具寿阿难长老以“善哉，善哉，贤友跋陀！贤友跋陀，你的提问很好！”等语说道。

භද්දකො [Pg.249] තෙ ආවුසො භද්ද උම්මඞ්ගො.

贤友跋陀，你的提问很好。

‘‘චතුන්නං [Pg.250] ඛො ආවුසො සතිපට්ඨානානං අභාවිතත්තා අබහුලීකතත්තා තථාගතෙ පරිනිබ්බුතෙ සද්ධම්මො න චිරට්ඨිතිකො හොතී’’ –

“贤友，正是由于对四念处不修习、不多修，如来般涅槃后正法才不能久住。”

සිරිවඩ්ඪසුත්ත

吉祥增经

පුච්ඡා – තස්සාවුසො භගවතා අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනසමුදයභූතාය මහාවග්ගපාළියා සතිපට්ඨානසංයුත්තෙ සීලට්ඨිතිවග්ගෙ නවමං සිරිවඩ්ඪසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，关于世尊、阿罗汉、正自觉者教言总集之《大品》的念处相应部《戒住品》中，第九部《吉祥增经》，是在何处，针对何人，以何事由，由谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සිරිවඩ්ඪං ගහපතිං ආරබ්භ ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං. සිරිවඩ්ඪො භන්තෙ ගහපති ආබාධිකො හොති දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. අථඛො භන්තෙ ආයස්මා ආනන්දො යෙනසිරිවඩ්ඪස්ස ගහපතිස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි[Pg.251]. නිසජ්ජ ඛො ආයස්මා ආනන්දො සිරිවඩ්ඪං ගහපතිං එතදවොච ‘‘කච්චි තෙ ගහපති ඛමනීයං, කච්චි යාපනීයං, කච්චි දුක්ඛා වෙදනා පටික්කමන්ති නො අභික්කමන්ති, පටික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො අභික්කමො’’ති. න මෙ භන්තෙ ඛමනීයං, න යාපනීයං, බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තස්මාතිහ තෙ ගහපති එවං සික්ඛිතබ්බං ‘කායෙ කායානුපස්සී විහරිස්සාමි ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්සං. වෙදනාසු. චිත්තෙ. ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරිස්සාමි ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්ස’න්ති. එවඤ්හි තෙ ගහපති සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. එවං ඛො ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන ධම්මභණ්ඩාගාරිකෙන භාසිතං.

回答——尊者，此经是在王舍城，由法藏守护者具寿阿难长老，针对吉祥增居士而说的。尊者，吉祥增居士生病、痛苦、病重。于是，具寿阿难前往吉祥增居士的住所，抵达后在铺设好的座位上坐下。坐下后，具寿阿难对吉祥增居士说：“居士，您是否还能忍受？是否还能维持？痛苦的感受是在消退还是在加剧？能看到其消退而非加剧吗？”“尊者，我不能忍受，不能维持。我剧烈的痛苦感受在加剧而非消退，能看到其加剧而非消退。”尊者，关于此事，法藏守护者具寿阿难长老说：“因此，居士，您应当这样学习：‘我将安住于身随观身，精勤、正知、具念，调伏世间的贪与忧；于诸受随观受……于心随观心……于诸法随观法，精勤、正知、具念，调伏世间的贪与忧。’居士，您应当这样学习。”此经即是如此由法藏守护者具寿阿难长老所说。

ඉද්ධිපාදසංයුත්ත

神足相应

මොග්ගල්ලානසුත්ත

目犍连经

පුච්ඡා – ඉද්ධිපාදසංයුත්තෙ [Pg.254] ආවුසො චතුත්ථං මොග්ගල්ලානසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

提问——贤友，在《神足相应》中，第四《目犍连经》是世尊在何处，针对何人，以何事由，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ හෙට්ඨාමිගාරමාතුපාසාදෙ විහරන්ති උද්ධතා උන්නළා චපලා මුඛරා විකිණ්ණවාචා මුට්ඨස්සතිනො අසම්පජානා අසමාහිතා භන්තචිත්තා පාකතින්ද්‍රියා. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං තෙ භික්ඛූ සංවෙජෙත්වා ‘‘කිං නු තුම්හෙ භික්ඛවෙ සංවිග්ගා ලොමහට්ඨජාතා එකමන්තං ඨිතා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

回答——尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对众多比丘所说。尊者，当时众多比丘住在鹿母讲堂下层，他们是轻浮、骄慢、轻率、多话、言语杂乱、失念、不正知、不专注、心意散乱、放纵诸根的比丘。尊者，关于此事，具寿大目犍连警醒了那些比丘，世尊便以“诸比丘，你们为何惊恐、汗毛竖立地站立一旁？”等语说了此经。

අච්ඡරියං [Pg.256] වත භො, අබ්භුතං වත භො.

真是稀有啊，真是未曾有啊。

නිවාතඤ්ච වත.

谦逊恭敬。

අයඤ්ච මිගාරමාතුපාසාදො ගම්භීරනෙමො.

这座鹿母讲堂的地基非常深。

තුම්හෙව [Pg.257] ඛො භික්ඛවෙ සංවෙජෙතුකාමෙන මොග්ගල්ලානෙන භික්ඛුනා පාදඞ්ගුට්ඨකෙන මිගාරමාතුපාසාදො සඞ්කම්පිතො සම්පකම්පිතො සම්පධාලිතො.

诸比丘，目犍连比丘为了警醒你们，用脚趾使鹿母讲堂震动、摇动、剧烈摇动。

තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමෙසං ධම්මානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා මොග්ගල්ලානො භික්ඛු එවං මහිද්ධිකො එවං මහානුභාවො.

诸比丘，你们怎么认为？目犍连比丘是由于修习什么法、多修习什么法，而有如此大的神通力、如此大的威力呢？

අනුරුද්ධසංයුත්ත

阿那律相应

බාළ්හගිලානසුත්ත

重病经

පුච්ඡා – අනුරුද්ධසංයුත්තෙ [Pg.259] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං බාළ්හගිනානසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在阿那律相应中，古代结集法的大长老们所结集的第十《重病经》，是在哪里、针对谁、关于什么事、由谁以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආයස්මතා අනුරුද්ධත්ථෙරෙන භාසිතං. සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මන්තං අනුරුද්ධං ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං එතදවොචුං ‘‘කතමෙනායස්මතො අනුරුද්ධස්ස විහාරෙන විහරතො උප්පන්නා සාරීරිකා දුක්ඛා වෙදනා චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චතූසු ඛො මෙ ආවුසො සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තස්ස විහරතො උප්පන්නා සාරීරිකා දුක්ඛා වෙදනා චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨන්තී’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා අනුරුද්ධත්ථෙරෙන භාසිතං.

答：大德，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，由具寿阿那律长老针对众多比丘所说。大德，众多比丘对生病、痛苦、病得很重的具寿阿那律说：“具寿阿那律以何种安住而住时，生起的身体上的痛苦感受才不占据他的心？”大德，因为这件事，具寿阿那律长老以“贤友们，当我心善安住于四念处而住时，生起的身体上的痛苦感受不占据我的心。”等语说了此经。

ආනාපානසංයුත්ත

入出息相应

මහාකප්පිනසුත්ත

摩诃劫宾那经

පුච්ඡා – ආනාපානසංයුත්තෙ [Pg.261] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සත්තමං සංගීතං මහාකප්පිනසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在入出息相应中，古代结集法的大长老们所结集的第七《摩诃劫宾那经》，是世尊在哪里、针对谁、以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ භික්ඛවෙ එතස්ස භික්ඛුනො කායස්ස ඉඤ්ජිතත්තං වා ඵන්දිතබ්බං වා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：大德，此经是世尊在舍卫城，针对众多比丘，以“诸比丘，你们是否看见这位比丘身体的动摇或颤动？”等语所说。

ඉච්ඡානඞ්ගලසුත්ත

伊车能伽罗经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.263] ආවුසො දුතියවග්ගෙ පඨමං ඉච්ඡානඞ්ගලසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，就在那相应中，第二品的第一《伊车能伽罗经》，是世尊在哪里、针对谁、以及如何说的？

විස්සජ්ජනා – ඉච්ඡානඞ්ගලෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘සචෙ ඛො භික්ඛවෙ අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං ‘කතමෙ නාවුසො විහාරෙන සමණො ගොතමො වස්සාවාසං බහුලං විහාසී’ති. එවං පුට්ඨා තුම්හෙ භික්ඛවෙ තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං බ්‍යාකරෙය්‍යාථ ආනාපානස්සතිසමාධිනා ඛො ආවුසො භගවා වස්සාවාසං බහුලං විහාසී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：大德，在伊车能伽罗(Icchānaṅgala)，世尊针对众多比丘，以“诸比丘，如果有其他外道游行者这样问：‘贤友，沙门乔达摩主要以何种住度过雨安居？’诸比丘，被这样问时，你们应当对那些外道游行者这样回答：‘贤友，世尊主要以入出息念定度过雨安居。’”等语说了此经。

සොතාපත්තිසංයුත්ත

入流相应

චක්කවත්තිරාජසුත්ත

转轮王经

පුච්ඡා – සොතාපත්තිසංයුත්තෙ [Pg.266] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං චක්කවත්තිරාජසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，在《入流相应》中，古代结集法的大长老们所合诵的第一《转轮王经》，是世尊在哪里、为了谁、以及以什么方式说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘කිඤ්චාපි භික්ඛවෙ රාජා චක්කවත්තී චතුන්නං දීපානං ඉස්සරියාධිපච්චං රජ්ජං කාරෙත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති දෙවානං තාවතිංසානං සහබ්‍යතං, සො තත්ථ නන්දනෙ වනෙ අච්ඡරාසඞ්ඝපරිවුතො දිබ්බෙහි ච පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙති සො චතූහි ධම්මෙහි අසමන්නාගතො, අථ ඛො සො අපරිමුත්තොව නිරයා, අපරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා, අපරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා, අපරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答：大德，此经是世尊在舍卫城(Sāvatthī)针对众多比丘所说：“诸比丘，即使转轮王统治四大洲，身坏命终后投生到善趣天界，与三十三天众为伴，他在那里的欢喜园(Nandanavana)中被天女群围绕，具足并享受着五种天界的欲乐，但如果他不具备四种法，就仍然没有从地狱解脱，没有从畜生道解脱，没有从饿鬼界解脱，没有从恶趣、苦处、堕处解脱。”大德，世尊以如是语等说了此经。

දීඝාවු උපාසකසුත්ත

长寿优婆塞经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.268] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි තතියං සංගීතං දීඝාවුඋපාසකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代结集法的大长老们所合诵的第三部《长寿优婆塞经》，是世尊在何处、为了谁、在什么事上、以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.269] භන්තෙ දීඝාවුං උපාසකං ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ දීඝාවුං උපාසකං ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං එතදවොච ‘‘කච්චි තෙ දීඝාවු ඛමනීයං, කච්චි යාපනීයං, කච්චි දුක්ඛා වෙදනා පටික්කමන්ති නො අභික්කමන්ති, පටික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො අභික්කමො’’ති. න මෙ භන්තෙ ඛමනීයං, න යාපනීයං බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමොති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තස්මාතිහ තෙ දීඝාවු එවං සික්ඛිතබ්බං බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො භවිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：大德，此经是在王舍城(Rājagaha)，针对长寿(Dīghāvu)优婆塞所说。大德，世尊对患病、痛苦、病得很重的长寿优婆塞说了这些话：“长寿，你还能忍受吗？还能支撑吗？你的痛苦感受是在消退还是在加重？能看出是在消退还是在加重吗？”“大德，我不能忍受，不能支撑。我剧烈的痛苦感受在加重而非消退，能看出是在加重而非消退。”大德，就这件事，世尊以“因此，长寿，你应当这样学习：‘我将具备对佛陀不动的信心’”等话语说了此经。

යානිමානි [Pg.271] භන්තෙ භගවතා චත්තාරි සොතාපත්තියඞ්ගානි දෙසිතානි, සංවිජ්ජන්තෙ තෙ ධම්මා මයි–

大德，世尊所教导的这四种入流支，这些法在我身上是存在的——

තස්මාතිහ ත්වං දීඝාවු ඉමෙසු චතූසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු පතිට්ඨාය ඡ විජ්ජාභාගියෙ ධම්මෙ උත්තරි භාවෙය්‍යාසි–

因此，长寿，你应当安立于这四种入流支中，更进一步修习六种明分法——

මා [Pg.272] ත්වං තාත දීඝාවු එවං මනසාකාසි.

我儿长寿，你不要这样作意。

ඉඞ්ඝ ත්වං තාත දීඝාවු යදෙව තෙ භගවා ආහ, තදෙව ත්වං සාධුකං මනසිකරොහි.

来，我儿长寿，对于世尊对你所说的，你当善加作意。

පණ්ඩිතො [Pg.273] භික්ඛවෙ දීඝාවු උපාසකො.

诸比丘，长寿优婆塞是位智者。

පච්චපාදි ධම්මස්සානුධම්මං.

他实践了法随法。

න [Pg.274] ච මං ධම්මාධිකරණං විහෙඨෙසි.

他也没有因法义之事来烦扰我。

දීඝාවු භික්ඛවෙ උපාසකො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා.

诸比丘，长寿优婆塞由于断尽五下分结，成为化生者，将在那里般涅槃，不再从那个世界返回。

වෙළුද්වාරෙය්‍යසුත්ත

竹门经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සොතාපත්තිසංයුත්තෙ සත්තමං සංගීතං වෙළුද්වාරෙය්‍යසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，彼世尊……乃至……正自觉者，于《入流相应》中所结集的第七《竹门经》，是在何处，针对何人，因何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – කොසලෙසු භන්තෙ වෙළුද්වාරෙ නාම කොසලානං බ්‍රාහ්මණ ගාමෙ වෙළුද්වාරෙය්‍යකෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙ ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，在憍萨罗(Kosala)国一个名为竹门(Veḷudvāra)的婆罗门村中，是针对竹门的婆罗门居家者们而说的。

වෙළුද්වාරෙය්‍යකා [Pg.275] භන්තෙ බ්‍රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං එතදවොචුං ‘‘මයං භො ගොතම එවංකාමා එවංඡන්දා එවංඅධිප්පායා පුත්තසම්බාධසයනං අජ්ඣාවසෙය්‍යාම…පෙ… ජාතරූපරජතං සාදියෙය්‍යාම, කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්‍යාම, තෙසං නො භවං ගොතමො අම්හාකං එවංකාමානං එවංඡන්දානං එවංඅධිප්පායානං තථා දම්මං දෙසෙතු, යථා මයං පුත්තසම්බාධසයනං අජ්ඣාවසෙය්‍යාම…පෙ… කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්‍යාමා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අත්තූපනායිකං වො ගහපතයො ධම්මපරියායං දෙසෙස්සාමි, තං සුණාථ සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

尊者，竹门的婆罗门居家者们对世尊这样说：“乔达摩尊者，我们有这样的愿望、这样的意乐、这样的意图，希望住于儿女成群的家中……乃至……享用金银，身坏命终之后能够投生善趣、天界。乔达摩尊者，请您为我们这些有如此愿望、意乐和意图的人宣说正法，使我们能够住于儿女成群的家中……乃至……身坏命终之后能够投生善趣、天界。”尊者，就此事，世尊说：“居家者们，我将为你们宣说一种可应用于自身的法门，你们仔细听，善加作意，我将要说了。”如此等等，由世尊所说。

සරණානිවග්ග

皈依品

පඨම මහානාමසුත්ත

初摩诃男经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.280] ආවුසො තතියෙ සරණානිවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං පඨමමහානාමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，就在那第三皈依品中，由古代结集法的诸大长老们所结集的第一部经《初摩诃男经》，世尊是在何处，针对何人，因何事，以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු [Pg.281] භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ මහානාමං සක්කං ආරබ්භ භාසිතං. මහානාමො භන්තෙ සක්කො භගවන්තං එතදවොච ‘‘ඉදං භන්තෙ කපිලවත්ථු ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච බාහුජඤ්ඤං ආකිණ්ණමනුස්සං සම්බාධබ්‍යූහං, සො ඛ්වාහං භන්තෙ භගවන්තං වා පයිරුපාසිත්වා මනොභාවනීයෙ වා භික්ඛූ සායන්හසමයං කපිලවත්ථුං පවිසන්තො භන්තෙනපි හත්ථිනා සමාගච්ඡාමි, භන්තෙනපි අස්සෙන සමාගච්ඡාමි, භන්තෙනපි රථෙන සමාගච්ඡාමි, භන්තෙනපි සකටෙන සමාගච්ඡාමි, භන්තෙනපි පුරිසෙන සමාගච්ඡාමි, තස්ස මය්හං භන්තෙ තස්මිං සමයෙ මුස්සතෙව භගවන්තං ආරබ්භ සති, මුස්සති ධම්මං ආරබ්භ සති, මුස්සති සඞ්ඝං ආරබ්භ සති, තස්ස මය්හං භන්තෙ එවං හොති ඉමම්හි චාහං සමයෙ කාලං කරෙය්‍යං, කා මය්හං ගති, කො අභිසම්පරායො’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘මා භායි මහානාම, මා භායි මහානාම, අපාපකං තෙ මරණං භවිස්සති අපාපිකා කාලං කිරියා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，这是在释迦族的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，于尼拘律园(Nigrodhārāma)，针对释迦族人摩诃男所说。尊者，释迦族人摩诃男对世尊说：“世尊，这迦毗罗卫城既繁荣又富庶，人口众多，拥挤不堪。世尊，我有时去拜访世尊，有时去拜访可意的比丘们，傍晚时分进入迦毗罗卫城时，会遇到狂奔的大象，会遇到狂奔的马，会遇到狂奔的马车，会遇到狂奔的牛车，会遇到狂奔的人。世尊，在那种时候，我对世尊的忆念就会失念，对法的忆念就会失念，对僧的忆念就会失念。世尊，我便这样想：‘如果我在这时死去，我的去处为何？我的来世会怎样？’”尊者，就此事，世尊说：“摩诃男，不要害怕！摩诃男，不要害怕！你的死亡不会是恶的，你的命终也不会是恶的。”如此等等，由世尊所说。

දුතිය සරණානිසක්කසුත්ත

第二萨罗尼释迦经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.284] ආවුසො ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඤ්චමං සංගීතං දුතියසරණානිසක්කසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，诸结集法的大长老所诵出的第五经，即世尊所说的《第二萨罗尼释迦经》，是在何处，针对何人，以何事，如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ මහානාමංයෙව සක්කං ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是世尊在释迦族的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，于尼拘律园中，对释迦族人摩诃男所说。

මහානාමො භන්තෙ සක්කො භගවන්තං එතදවොච ‘‘ඉධ භන්තෙ සරණානි සක්කො කාලඞ්කතො, සො භගවතා බ්‍යාකතො ‘සොතාපන්නො අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති. තත්‍ර සුදං භන්තෙ සම්බහුලා සක්කා සඞ්ගම්ම සමාගම්ම උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති ‘අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත

尊者，释迦族人摩诃男对世尊这么说：“尊者，释迦族人萨罗尼(Saraṇāni)去世了，世尊曾为他记说：‘他是入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。’尊者，当时有许多释迦族人聚集在一起，抱怨、不满、批评说：‘真是稀有啊，真是神奇啊，

භො[Pg.285], එත්ථ දානි කො න සොතාපන්නො භවිස්සති, යත්‍ර හි නාම සරණානි සක්කො කාලඞ්කතො, සො භගවතා බ්‍යාකතො ‘සොතාපන්නො අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති, සරණානි සක්කො සික්ඛාය අපරිපූරකාරී අහොසී’’ති තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යො සො මහානාම දීඝරත්තං උපාසකො බුද්ධං සරණං ගතො, ධම්මං සරණං ගතො, සඞ්ඝං සරණං ගතො, සො කථං විනිපාතං ගච්ඡෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

诸位，如今谁不会是入流者呢？既然萨罗尼释迦去世时，世尊曾为他记说：“他是入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。”而萨罗尼释迦在学处上是未能圆满的。”尊者，关于此事，世尊如此这般地宣说了：“摩诃男，一位长期作为优婆塞，已皈依佛、皈依法、皈依僧的人，他怎么会堕入恶趣呢？”

පඨම අනාථපිණ්ඩිකසුත්ත

第一给孤独经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.289] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි ඡට්ඨං සංගීතං පඨමඅනාථපිණ්ඩිකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කෙන කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，古代诸结集法的大长老所诵出的第六经，即《第一给孤独经》，是在何处，针对何人，以何事，由谁，如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං ආරබ්භ ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

答：尊者，此经是在舍卫城(Sāvatthī)，针对给孤独居士，由法将具寿舍利弗长老所说。

ආයස්මා භන්තෙ සාරිපුත්තත්ථෙරො ආයස්මතා ආනන්දත්ථෙරෙන පච්ඡාසමණෙන සද්ධිං යෙන අනාථපිණ්ඩිකස්ස ගහපතිස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි, නිසජ්ජ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං එතදවොච ‘‘කච්චි තෙ ගහපති ඛමනීයං කච්චි යාපනීයං, කච්චි දුක්ඛා වෙදනා පටික්කමන්ති, නො අභික්කමන්ති, පටික්කමොසානං පඤ්ඤායති, නො අභික්කමො’’ති, න මෙ භන්තෙ ඛමනීයං, න යාපනීයං, බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති, නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති, නො පටික්කමොති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යථා රූපෙන ඛො ගහපති බුද්ධෙ අප්පසාදෙන සමන්නාගතො අස්සුතවා පුථුජ්ජනො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නියරං උපපජ්ජති තථාරූපො තෙ බුද්ධෙ අප්පසාදො නත්ථි, අත්ථි ච ඛො තෙ ගහපති බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදො ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො…පෙ… භගවා’ති තඤ්ච පන තෙ බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදං අත්තනි සමනුපස්සතො ඨානසො වෙදනා පටිප්පස්සම්භෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා ආයස්මතා සාරිපුත්තත්ථෙරෙන ධම්මසෙනාපතිනා භාසිතං.

尊者，具寿舍利弗长老与具寿阿难长老作为其随从沙门，一同前往给孤独居士的住所。抵达后，在铺设好的座位上坐下。坐下后，具寿舍利弗对病苦、剧病的给孤独居士说：“居士，你尚能忍耐吗？尚能维持吗？你的苦受是减轻还是加重？是显示减轻还是加重呢？”“尊者，我不能忍耐，不能维持。我剧烈的苦受正在加重，而非减轻；显示的是加重，而非减轻。”“居士，譬如未曾听闻教导的凡夫，对佛陀没有净信，他身坏命终之后，会投生于苦趣、恶趣、险难处、地狱。但你对佛陀没有那样的不净信。居士，你对佛陀有不坏净信：‘彼世尊是阿罗汉、正等觉者……世尊。’当你于自身中看到这不坏净信时，你的苦受当下就会平息。”法将具寿舍利弗长老如此这般地宣说了。

යස්ස [Pg.293] සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා;

සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං.

于如来有信心，不动而善建立；其戒行亦贤善，为圣者所爱乐、所赞叹。

සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි, උජුභූතඤ්ච දස්සනං;

අදලිද්දොති තං ආහු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං.

于僧伽有净信，其见解已正直；他们说彼不贫，其生命不空过。

තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං;

අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධානසාසනං.

是故有智者，忆念诸佛教，当勤修信心、戒行、净信与法见。

පුඤ්ඤාභිසන්දවග්ග

福流品

මහානාමසුත්ත

摩诃男经

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පුඤ්ඤාභිසන්දවග්ගො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සත්තමං සංගීතං මහානාමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，福流品中的第七部经，即由古代结集法的诸大长老所诵出的《摩诃男经》，是世尊在何处，针对何人，以何事，如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු [Pg.294] භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං මහානාමං සක්කං ආරබ්භ භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族中，在迦毗罗卫，对释迦族人摩诃男所说。

මහානාමො භන්තෙ සක්කො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ උපාසකො හොතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යතො ඛො මහානාම බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

尊者，释迦族人摩诃男对世尊说了这番话：“尊者，怎样才算是一位优婆塞呢？”尊者，关于此事，世尊如此这般地宣说了：“摩诃男，当一个人已皈依佛，已皈依法，已皈依僧时……”

කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ උපාසකො හොති.

尊者，怎样才算是一位优婆塞呢？

කාළිගොධසුත්ත

咖丽果达经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.297] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි නවමං සංගීතං කාළිගොධසුත්තං භගවතා කත්ථ කං කාරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，由古代结集法的诸大长老所诵出的第九部经《咖丽果达经》，是世尊在何处，针对何人，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කාළිගොධං නාම සාකියානිං ආරබ්භ ‘‘චතූහි ඛො ගොධෙ ධම්මෙහි සමන්නාගතා අරියසාවිකා සොතාපන්නා හොති අවිනිපාතධම්මා නියතා සම්බොධිපරායණා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，在释迦族中，世尊针对一位名叫咖丽果达（Kāḷigodhā）的释迦族女，如此这般地宣说了：“果达，具足四法的女圣弟子是入流者，不堕恶趣法，决定，趣向正觉。”

ලාභා [Pg.300] තෙ ගොධෙ, සුලද්ධං තෙ ගොධෙ, සොතාපත්තිඵලං තයා ගොධෙ –

果达，你已得利！果达，你已善得！果达，你已证得入流果！

නන්දියසක්කසුත්ත

南迪亚释迦经

පුච්ඡා – තෙනාවුසො ජානතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සොතාපත්තිසංයුත්තෙ පුඤ්ඤාභිසන්දවග්ගෙ දසමං නන්දියසක්කසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

问：贤友，由知者……乃至……正自觉者所说，在入流相应福流品中的第十部经《南迪亚释迦经》，是在何处，针对何人，就何事，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ නන්දියං සක්කං ආරබ්භ භාසිතං. නන්දියො භන්තෙ සක්කො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යස්සෙව නු ඛො භන්තෙ අරියසාවකස්ස චත්තාරි සොතාපත්තියඞ්ගානි සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථාසබ්බං නත්ථි, ස්වෙව නු ඛො භන්තෙ අරියසාවකො පමාදවිහාරී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යස්ස ඛො නන්දිය චත්තාරි සොතාපත්තියඞ්ගානි සබ්බෙනසබ්බං සබ්බථාසබ්බං නත්ථි, තමහං බාහිරො පුථුජ්ජනපක්ඛෙ ඨිතොති වදාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答：尊者，此经是在释迦族中，在迦毗罗卫的尼拘律园，针对释迦族人南迪亚（Nandiya）而说的。尊者，释迦族人南迪亚对世尊这么说：“尊者，若一位圣弟子完全、彻底、全然不具足四入流支，尊者，那位圣弟子是否就是住于放逸呢？”尊者，就此事，世尊如此这般地宣说了：“南迪亚，若有人完全、彻底、全然不具足四入流支，我说他是局外人，站在凡夫一边。”

සච්චසංයුත්ත

谛相应

තිරච්ඡානකථාසුත්ත

畜生论经

පුච්ඡා – සච්චසංයුත්තෙ [Pg.304] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගායකමහාථෙරෙහි දසමං සංගීතං තිරච්ඡානකථාසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在谛相应中，古代结集法的大长老们结集的第十部《畜生论经》，世尊是在何处、针对谁、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ මා භික්ඛවෙ අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙය්‍යාථ. සෙය්‍යථිදං, රාජකථං චොරකථං මහාමත්තකථං සෙනාකථං භයකථං යුද්ධකථං අන්නකථං පානකථං වත්ථකථං සයනකථං එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

答——大德，在舍卫城(Sāvatthī)，世尊针对众多比丘宣说了：“诸比丘，你们不要说各种畜生论。也就是：王论、贼论、大臣论、军队论、怖畏论、战争论、食物论、饮料论、衣服论、卧具论等。”大德，世尊如是宣说。

ඉදං [Pg.305] දුක්ඛන්ති කථෙය්‍යාථ.

你们应当说：“此是苦”。

තස්මාතිහ [Pg.306] භික්ඛවෙ ඉදං දුක්ඛන්ති යොගො කරණීයො…පෙ… අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති යොගො කරණීයො.

是故，诸比丘，你们于此应当努力：“此是苦”……乃至……“此是导向苦灭之道”，应当努力。

ධම්මචක්කපවත්තනසුත්ත

转法轮经

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො ධම්මචක්කප්පවත්තනවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං ධම්මචක්කපවත්තනසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在转法轮品中，古代结集法的大长老们最初结集的《转法轮经》，世尊是在何处、针对谁、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ ඉසිපතනෙ මිගදායෙ පඤ්චවග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ද්වෙ මෙ භික්ඛවෙ අන්තා පබ්බජිතෙන නසෙවිතබ්බා. කතමෙ ද්වෙ, යො චායං කාමෙසු කාමසුඛල්ලිකානුයොගො හීනො ගම්මො පොථුජ්ජනිකො අනරියො අනත්ථසංහිතො, යො චායං අත්තකිලමථානුයොගො [Pg.307] දුක්ඛො අනරියො අනත්ථසංහිතො, එතෙ ඛො භික්ඛවෙ උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣිමාපටිපදා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——大德，在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)，世尊针对五比丘宣说了：“诸比丘，出家人不应行此二边。是哪二者呢？于诸欲中沉溺于欲乐之行，是低劣的、村俗的、凡夫的、非圣的、无益的；以及自我折磨之行，是痛苦的、非圣的、无益的。诸比丘，如来不近此二边，现等觉了中道。”等等，世尊如是宣说。

ආසවක්ඛයසුත්ත

漏尽经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.308] ආවුසො කොටිගාමවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඤ්චමං සංගීතං ආසවක්ඛයසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在边际村品中，古代结集法的大长老们结集的第五部《漏尽经》，世尊是在何处、针对谁、以及如何宣说的？

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘ජානතොහං භික්ඛවෙ පස්සතො ආසවානං ඛයං වදාමි, නො අජානතො අපස්සතො. කිඤ්ච භික්ඛවෙ ජානතො පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති, ඉදං දුක්ඛන්ති භික්ඛවෙ ජානතො පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති, අයං දුක්ඛසමුදයොති, අයං දුක්ඛනිරොධොති, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදාති ජානතො පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති. එවං ඛො භික්ඛවෙ ජානතො එවං පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති. තස්මාතිහ භික්ඛවෙ ‘‘ඉදං දුක්ඛ’’න්ති යොගො කරණීයො, අයං දුක්ඛසමුදයොති, අයං දුක්ඛනිරොධොති, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදාති යොගො කරණීයො’’ති එවං ඛො භගවතා භාසිතං.

答——大德，在舍卫城，世尊针对众多比丘宣说了：“诸比丘，我说知者、见者有诸漏的灭尽，而非不知者、不见者。诸比丘，知什么、见什么而有诸漏的灭尽呢？知、见‘此是苦’者，有诸漏的灭尽；知、见‘此是苦集’，有诸漏的灭尽；知、见‘此是苦灭’，有诸漏的灭尽；知、见‘此是导向苦灭之道’，有诸漏的灭尽。诸比丘，如是知、如是见者，有诸漏的灭尽。是故，诸比丘，你们于此应当努力：‘此是苦’、‘此是苦集’、‘此是苦灭’、‘此是导向苦灭之道’。”世尊如是宣说。

සීසපාවනසුත්ත

尸舍婆林经

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.309] ආවුසො සීසපාවනවග්ගෙ පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පඨමං සංගීතං සීසපාවනසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

问——贤友，在那尸舍婆林品中，古代的结集法大长老们最初结集的《尸舍婆林经》，是世尊在哪里、针对谁、以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං [Pg.310] භන්තෙ සීසපාවනෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නුඛො බහුතරං යානි වා මයා පරිත්තානි සීසපාපණ්ණානි පාණිනා ගහිතානි යදිදං උපරි සීසපාවනෙ’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

答——尊者，世尊在憍赏弥(Kosambī)的尸舍婆林，针对众多比丘，以“诸比丘，你们认为如何？是我用手抓取的这少量尸舍婆树叶多呢，还是这上方尸舍婆林中的树叶多呢？”等语宣说。

පඤ්චගතිපෙය්‍යාලවග්ග

五趣广说品

පුච්ඡා – තත්ථෙව [Pg.312] ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි පරියොසානභාවෙන සංගීතො පඤ්චගතිපෙය්‍යාලවග්ගෙ, භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතො.

问——贤友，古代的结集法大长老们作为结尾而结集的《五趣广说品》，是世尊在何处、针对谁，以及如何宣说的呢？

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යො වායං මයා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො, අයං වා මහාපථවී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතො.

答——尊者，世尊在毗舍离(Vesālī)，针对众多比丘，以“诸比丘，你们认为如何？是我指甲尖上所取的少量尘土多呢，还是这大地多呢？”等语宣说。

පුච්ඡා – කෙ [Pg.315] ආවුසො සික්ඛන්ති.

问——贤友，谁在学习？

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛා ච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකා ච සික්ඛන්ති.

答——尊者，有学(sekkhā)和善凡夫(puthujjanakalyāṇakā)都在学习。

පුච්ඡා – කෙ [Pg.316] ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

问——贤友，谁是已学者(sikkhitasikkhā)？

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

答——尊者，阿罗汉是已学者。

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

问——贤友，立于何处？

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

答——尊者，立于对学习的希求。

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

问——贤友，谁在受持？

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

答——尊者，奉行的人就在受持。

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.317] ආවුසො වචනං.

问——贤友，这是谁的言教？

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

答——尊者，是世尊、阿罗汉、正等觉者的言教。

පුච්ඡා – කෙන ආවුසො ආභතං.

问——贤友，这是由谁传来的？

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

答——尊者，这是通过师资传承而来的。