နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者
သုဗောဓာလင်္ကာရော
易解修辞学读诵本
၁. ဒေါသာဝဗောဓ-ပဌမပရိစ္ဆေဒ
1. 过失辨析·第一章
ရတနတ္တယပ္ပဏာမ
三宝归敬
၁.
1.
မုနိန္ဒဝဒနမ္ဘောဇ, ဂဗ္ဘသမ္ဘဝသုန္ဒရီ;
သရဏံ ပါဏိနံ ဝါဏီ, မယှံ ပီဏယတံ မနံ.
从圣者之王的莲华面中诞生，那作为众生归依处的美妙言语，愿它令我心喜悦。
နိမိတ္တ
相
၂.
2.
ရာမ, သမ္မာ’ဒျ’လင်္ကာရာ, သန္တိ သန္တော ပုရာတနာ;
တထာပိ တု ဝဠဉ္ဇေန္တိ, သုဒ္ဓမာဂဓိကာ န တေ.
罗摩啊，古昔贤者虽有善美文饰，然彼等不习纯摩揭陀语。
အဘိဓာနာဒိကံ
名相等
၃.
3.
တေနာ’ပိ နာမ တောသေယျ, မေတေ လင်္ကာရဝဇ္ဇိတေ;
အနုရူပေနာ’လင်္ကာရေ, နေ’သ မေသော ပရိဿမော.
因此，亦当令不喜文饰者欢喜；以相应之美饰，此非难事。
၄.
4.
ယေသံ န သဉ္စိတာ ပညာ, နေကသတ္ထန္တရော’စိတာ;
သမ္မောဟ’ဗ္ဘာဟတာ ဝေ’တေ, နာဝဗုဇ္ဈန္တိ ကိဉ္စိပိ.
彼等未积多闻慧，实为愚痴所蔽障，于法一无所知晓。
၅.
5.
ကိံ တေဟိ ပါဒသုဿူသာ, ယေသံ နတ္ထိ ဂရူနိ’ဟ;
ယေ တပ္ပာဒရဇောကိဏ္ဏာ, တေ’ဝ သာဓူ ဝိဝေကိနော.
于此无师者，侍奉其足有何用？唯有为师足尘所染者，才是贤善、具辨识力之人。
၆.
6.
ကဗ္ဗ, နာဋကနိက္ခိတ္တ, နေတ္တစိတ္တာ ကဝိဇ္ဇနာ;
ယံကိဉ္စိ ရစယန္တေ’တံ, န ဝိမှယကရံ ပရံ.
诗人心思系于诗与戏剧，他们所作的一切，不足为奇。
၇.
7.
တေယေ’ဝ ပဋိဘာဝေန္တော, သော’ဝ ဗန္ဓော သဝိမှယော;
ယေန တောသေန္တိ ဝိညူ ယေ, တတ္ထ ပျ’ဝိဟိတာ’ဒရာ.
唯当他们才华横溢时，其作品才令人惊叹，智者因此而欢喜，纵使未曾留意亦为之倾心。
၈.
8.
ဗန္ဓော [Pg.156] စ နာမ သဒ္ဒ,တ္ထာ, သဟိတာ ဒေါသဝဇ္ဇိတာ;
ပဇ္ဇ ဂဇ္ဇ ဝိမိဿာနံ, ဘေဒေနာ’ယံ တိဓာ ဘဝေ.
所谓文体，即是声与义的结合，且无过失。此依韵文、散文及混合体之别，可分为三种。
၉.
9.
နိဗန္ဓော စာ’နိဗန္ဓော စ, ပုန ဒွိဓာ နိရုပ္ပတေ;
တံ တု ပါပေန္တျ’လင်္ကာရာ, ဝိန္ဒနီယတရတ္တနံ.
复次，可分为有韵律与无韵律二种。而文饰能使其更具可赏性。
၁၀.
10.
အနဝဇ္ဇံ မုခမ္ဘောဇ, မနဝဇ္ဇာ စ ဘာရတီ;
အလင်္ကတာ’ဝ သောဘန္တေ, ကိံ နု တေ နိရ’လင်္ကတာ?
无瑕的莲华面与无瑕的婆罗多之言，是唯有修饰时才显庄严，还是无修饰时亦然？
၁၁.
11.
ဝိနာ ဂရူပဒေသံ တံ, ဗာလော’လင်္ကတ္တု မိစ္ဆတိ;
သမ္ပာပုဏေ န ဝိညူဟိ, ဟဿဘာဝံ ကထံ နု သော?
愚人无师教而欲修饰其文，又怎能不为智者所耻笑呢？
၁၂.
12.
ဂန္ထောပိ ကဝိဝါစာန, မလင်္ကာရ’ပ္ပကာသကော;
ယာတိ တဗ္ဗစနီယတ္တံ, တ’ဗ္ဗောဟာရူ’ပစာရတော.
能彰显诗人言语之文饰的论著，依其转喻及惯例，亦被称为“文饰”。
၁၃.
13.
ဒွိပ္ပကာရာ အလင်္ကာရာ, တတ္ထ သဒ္ဒ, တ္ထဘေဒတော;
သဒ္ဒတ္ထာ ဗန္ဓနာမာ’ဝ, တံသဇ္ဇိတ တဒါဝလိ.
文饰有二种，依声与义而分；声与义即是所谓的“文体”，而这一系列文体则由文饰所庄严。
၁၄.
14.
ဂုဏာလင်္ကာရသံယုတ္တာ, အပိ ဒေါသလဝ’င်္ကိတာ;
ပသံသိယာ န ဝိညူဟိ, သာ ကညာ ဝိယ တာဒိသီ.
纵具功德与文饰，然若染有微瑕，亦不为智者所赞，犹如那样的少女。
၁၅.
15.
တေန ဒေါသနိရာသော’ဝ, မဟုဿာဟေန သာဓိယော;
နိဒ္ဒေါသာ သဗ္ဗထာ သာ’ယံ, သဂုဏာ န ဘဝေယျ ကိံ?
是故，当以大精进断除过失。此若全然无瑕，岂不具足功德？
၁၆.
16.
သာ’လင်္ကာရဝိယုတ္တာ’ပိ, ဂုဏယုတ္တာ မနောဟရာ;
နိဒ္ဒေါသာ ဒေါသရဟိတာ, ဂုဏယုတ္တာ ဝဓူ ဝိယ.
彼作纵无文饰，然具功德而悦人心，犹如无瑕、无过、具德的新妇。
၁၇.
17.
ပဒေ ဝါကျေ တဒတ္ထေ စ, ဒေါသာ ယေ ဝိဝိဓာ မတာ;
သော’ဒါဟရဏ မေတေသံ, လက္ခဏံ ကထယာမျ’ဟံ.
于词、于句及其义中，有种种过失；我今将举例说明彼等之相。
ပဒဒေါသ ဥဒ္ဒေသ
词语过失概述
၁၈.
18.
ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရာ, ဈတ္ထ, ကိလိဋ္ဌာနိ, ဝိရောဓိ စ;
နေယျံ, ဝိသေသနာပေက္ခံ, ဟီနတ္ထက မနတ္ထကံ.
意义相违、隐晦、晦涩、矛盾；需推导、需修饰、意义低劣、无义。
ဝါကျဒေါသ ဥဒ္ဒေသ
语句过失概述
၁၉.
19.
ဒေါသာ ပဒါန ဝါကျာန, မေကတ္ထံ ဘဂ္ဂရီတိကံ;
တထာ ဗျာကိဏ္ဏ ဂါမ္မာနိ, ယတိဟီနံ ကမစ္စုတံ;
အတိဝုတ္တ မပေတတ္ထံ, သဗန္ဓဖရုသံ တထာ.
词语与语句的过失有：意义重复、风格破碎、杂乱、粗俗、韵律不佳、次序颠倒、言过其实、偏离主旨，以及结构粗糙。
ဝါကျတ္ထဒေါသဥဒ္ဒေသ
句义过失概述
၂၀.
20.
အပက္ကမော’[Pg.157], စိတျဟီနံ, ဘဂ္ဂရီတိ, သသံသယံ;
ဂါမ္မံ ဒုဋ္ဌာလင်္ကတီတိ, ဒေါသာ ဝါကျတ္ထနိဿိတာ.
偏离主旨、不合时宜、风格破碎、意义含糊、粗俗、修饰不当：这些是与句义相关的过失。
ပဒဒေါသနိဒ္ဒေသ
词语过失的解释
၂၁.
21.
ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရံ တဉှိ, ယဿ’ညတ္ထော ဝိရုဇ္ဈတိ;
အဓိပ္ပေတေ ယထာ မေဃော, ဝိသဒေါ သုခယေ ဇနံ.
所谓“意义相违”，是指其意义与另一意义相矛盾。例如：“明净之云，愉悦众人。”
၂၂.
22.
ဝိသေသျ မဓိကံ ယေနာ, ဈတ္ထ မေတံ ဘဝေ ယထာ;
ဩဘာသိတာ’သေသဒိသော, ခဇ္ဇောတော’ယံ ဝိရာဇတေ.
若修饰语过甚，使被修饰者变得隐晦，此即为“隐晦”之过失。例如：“此萤火虫遍照诸方，光辉灿烂。”
၂၃.
23.
ယဿ’တ္ထာ’ဝဂမော ဒုက္ခော, ပကတျာ’ဒိဝိဘာဂတော;
ကိလိဋ္ဌံ တံ ယထာ တာယ, သော’ယ မာလိင်္ဂျတေ ပိယာ.
若因其构成等分析而义理难解，此即为“晦涩”之过失。例如：“他被她所拥抱，亲爱的。”
၂၄.
24.
ယံ ကိလိဋ္ဌပဒံ မန္ဒာ, ဘိဓေယျံ ယမကာဒိကံ;
ကိလိဋ္ဌပဒဒေါသေ’ဝ, တမ္ပိ အန္တော ကရီယတိ.
若有晦涩之词，如双关语等，其义令迟钝者难解，此亦归入“晦涩词语”之过失中。
၂၅.
25.
ပတီတသဒ္ဒရစိတံ, သိလိဋ္ဌပဒသန္ဓိကံ;
ပသာဒဂုဏသံယုတ္တံ, ယမကံ မတ မေဒိသံ.
由明晰的词语构成，词句连接流畅，且与澄净之德相应，这样的双关语方被认可。
၂၆.
26.
အဗျပေတံ ဗျပေတ’ည, မာဝုတ္တာ’နေကဝဏ္ဏဇံ;
ယမကံ တဉ္စ ပါဒါန, မာဒိ, မဇ္ဈ, န္တ, ဂေါစရံ.
双关有不离、相离等其他形式，由重复多个音节构成；它可出现于诗句的开头、中间或结尾。
အဗျပေတ ပဌမပါဒါဒိ ယမကံ
不离双关：在第一句开头
၂၇.
27.
သုဇနာ’သုဇနာ သဗ္ဗေ, ဂုဏေနာပိ ဝိဝေကိနော;
ဝိဝေကံ န သမာယန္တိ, အဝိဝေကိဇနန္တိကေ.
善人与不善人，皆因其品德而有辨识力；但在无辨识力的人面前，他们无法获得辨识。
အဗျပေတ ပဌမ ဒုတိယ ပါဒါဒိ ယမကံ
不离双关：在第一、第二句开头
၂၈.
28.
ကုသလာ’ကုသလာ သဗ္ဗေ, ပဗလာ’ပဗလာ ထဝါ;
နော ယာတာ ယာဝ’ဟောသိတ္တံ, သုခဒုက္ခပ္ပဒါ သိယုံ;
အဗျပေတ ပဌမ ဒုတိယ တတိယပါဒါဒိ ယမကံ.
一切善与不善、强与弱的（业），皆是稳固的；只要其果报尚未穷尽，便会带来苦乐。不离双关：在第一、第二、第三句开头。
၂၉.
29.
သာဒရံ သာ ဒရံ ဟန္တု, ဝိဟိတာ ဝိဟိတာ မယာ;
ဝန္ဒနာ ဝန္ဒနာမာန, ဘာဇနေ ရတနတ္တယေ.
我恭敬地礼敬，愿此礼敬能摧毁怖畏；我所作的礼敬，是向三宝——此值得尊敬之器而作。
အဗျပေတ စတုက္ကပါဒါဒိ ယမကံ
不离双关：在所有四句开头
၃၀.
30.
ကမလံ က’မလံ ကတ္တုံ, ဝနဒေါ ဝနဒေါ’မ္ဗရံ;
သုဂတော သုဂတော လောကံ, သဟိတံ သ ဟိတံ ကရံ.
莲花能使水（ka）无垢（amalaṃ），云能施雨于天空；善逝善导世间，为众生带来利益。
၃၁.
31.
အဗျပေတာဒိယမက[Pg.158], ဿေသော လေသော နိဒဿိတော;
ဉေယျာနိ’မာယေဝ ဒိသာ, ယ’ညာနိ ယမကာနိပိ.
关于“不离”等双关，于此仅略示一二；循此方法，其余各种双关也应可以了知。
၃၂.
32.
အစ္စန္တဗဟဝေါ တေသံ, ဘေဒါ သမ္ဘေဒယောနိယော;
တထာပိ ကေစိ သုကရာ, ကေစိ အစ္စန္တဒုက္ကရာ.
它们的种类极其繁多，源于各种组合。然而有些容易，有些则极其困难。
၃၃.
33.
ယမကံ တံ ပဟေလီ စ, နေကန္တမဓုရာနိ’တိ;
ဥပေက္ခိယန္တိ သဗ္ဗာနိ, သိဿခေဒဘယာ မယာ.
那些双关与谜语，并非全然甜美，因此，由于担心弟子们会感到疲倦和畏难，我将它们全部略过。
၃၄.
34.
ဒေသကာလကလာလောက, ဉာယာဂမဝိရောဓိ ယံ;
တံ ဝိရောဓိပဒံ စေ’တ, မုဒါဟရဏတော ဖုဋံ.
凡与地方、时间、技艺、世间、逻辑和圣典相矛盾的，即是“矛盾语”，这一点从例子中便可明了。
၃၅.
35.
ယ ဒပ္ပတီတ မာနီယ, ဝတ္တဗ္ဗံ နေယျ မာဟု တံ;
ယထာ သဗ္ဗာပိ ဓဝလာ, ဒိသာ ရောစန္တိ ရတ္တိယံ.
凡是需要推导一个不为人熟知的意义才能理解的言说，此即为“需推导”。例如：“所有方向在夜晚都洁白明亮。”
၃၆.
36.
နေဒိသံ ဗဟု မညန္တိ, သဗ္ဗေ သဗ္ဗတ္ထ ဝိညုနော;
ဒုလ္လဘာ’ဝဂတီ သဒ္ဒ, သာမတ္ထိယဝိလင်္ဃိနီ.
各地的智者都不看重此类言说，因为这种理解难以获得，它超越了词语本身的能力。
၃၇.
37.
သိယာ ဝိသေသနာပေက္ခံ, ယံ တံ ပတွာ ဝိသေသနံ;
သာတ္ထကံ တံ ယထာ တံ သော, ဘိယျော ပဿတိ စက္ခုနာ.
所谓“需修饰语”，是指某个表达在获得修饰语后才具有意义。例如：“他用眼睛看得更清楚。”
၃၈.
38.
ဟီနံ ကရေ ဝိသေသျံ ယံ, တံ ဟီနတ္ထံ ဘဝေ ယထာ;
နိပ္ပဘီ ကတ ခဇ္ဇောတော, သမုဒေတိ ဒိဝါကရော.
若修饰语使被修饰者显得低劣，此即为“意义低劣”之过失。例如：“太阳升起，令萤火虫黯然失色。”
၃၉.
39.
ပါဒပူရဏမတ္တံ ယံ, အနတ္ထမိတိ တံ မတံ;
ယထာ ဟိ ဝန္ဒေ ဗုဒ္ဓဿ, ပါဒပင်္ကေရုဟံ ပိ စ.
凡仅为凑足音节的词，即被认为是“无义”。例如：“我实（hi）礼敬佛陀的莲足，亦（pi）且（ca）。”
ဝါကျဒေါသ နိဒ္ဒေသ
言语过失的解释
၄၀.
40.
သဒ္ဒတော အတ္ထတော ဝုတ္တံ, ယတ္ထ ဘိယျောပိ ဝုစ္စတိ;
တ မေကတ္ထံ ယထာ’ဘာတိ, ဝါရိဒေါ ဝါရိဒေါ အယံ.
凡依词语与意义所说，而又被重复言说，即是同义反复。例如：“此云，此云。”
ယထာ စ
又如：
၄၁.
41.
တိတ္ထိယင်္ကုရဗီဇာနိ, ဇဟံ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ’ဟ;
ပသာဒေတိ ပသန္နေ’သော, မဟာမုနိ မဟာဇနေ.
这位大牟尼，于此舍弃了作为外道萌芽与种子的诸邪见，在众人中使已净信者更增净信。
၄၂.
42.
အာရဒ္ဓက္ကမဝိစ္ဆေဒါ, ဘဂ္ဂရီတိ ဘဝေ ယထာ;
ကာပိ ပညာ, ကောပိ ပဂုဏော, ပကတီပိ အဟော တဝ.
当已开始的顺序被中断时，即成“破格”。例如：“某种智慧，某种熟练，以及天性，哦！你的。”
၄၃.
43.
ပဒါနံ [Pg.159] ဒုဗ္ဗိနိက္ခေပါ, ဗျာမောဟော ယတ္ထ ဇာယတိ;
တံ ဗျာကိဏ္ဏန္တိ ဝိညေယျံ, တဒုဒါဟရဏံ ယထာ.
由词语的错误排列而产生混乱之处，当知其为“散乱”。其例如下：
၄၄.
44.
ဗဟုဂုဏေ ပဏမတိ, ဒုဇ္ဇနာနံ ပျယံ ဇနော;
ဟိတံ ပမုဒိတော နိစ္စံ, သုဂတံ သမနုဿရံ.
礼敬多德者，此人甚至对恶人；总是欢喜地利益，忆念善逝。
၄၅.
45.
ဝိသိဋ္ဌဝစနာ’ပေတံ, ဂါမ္မံ’တျ’ဘိမတံ ယထာ;
ကညေ ကာမယမာနံ မံ, န ကာမယသိ ကိံနွိ’ဒံ?
缺乏高雅言辞者，被认为是“粗俗”。例如：“少女啊，我欲求着你，你为何不欲求我？”
၄၆.
46.
ပဒသန္ဓာနတော ကိဉ္စိ, ဒုပ္ပတီတိကရံ ဘဝေ;
တမ္ပိ ဂါမ္မံ တျ’ဘိမတံ, ယထာ ယာဘဝတော ပိယာ.
由词语的连接，可能会产生某种引人误解的表达，那也被认为是“粗俗”。例如：“yābhavato piyā”（因连音而产生不雅的谐音）。
၄၇.
47.
ဝုတ္တေသု သူစိတေ ဋ္ဌာနေ, ပဒစ္ဆေဒေါ ဘဝေ ယတိ;
ယံ တာယ ဟီနံ တံ ဝုတ္တံ, ယတိဟီနန္တိ သာ ပန.
在格律所规定的位置，应有“休止”（yati），即词语的停顿。凡缺乏此休止者，即被称为“休止缺陷”（yatihīna）。
၄၈.
48.
ယတိ သဗ္ဗတ္ထပါဒန္တေ, ဝုတ္တဍ္ဎေ စ ဝိသေသတော;
ပုဗ္ဗာပရာနေကဝဏ္ဏ, ပဒမဇ္ဈေပိ ကတ္ထစိ.
休止应在每句诗的末尾，尤其是在半颂的中间；有时也在词语的中间，即当其前后有许多音节时。
တတ္ထောဒါဟရဏပစ္စုဒါဟရဏာနိ ယထာ
于此，其正例与反例如下：
၄၉.
49.
တံ နမေ သိရသာ စာမိ, ကရဝဏ္ဏံ တထာဂတံ;
သကလာပိ ဒိသာ သိဉ္စ, တိဝ သောဏ္ဏရသေဟိ ယော.
我以头顶礼敬彼金 | 色如来，他仿佛以金色甘露遍洒 | 于所有方向。
၅၀.
50.
သရော သန္ဓိမှိ ပုဗ္ဗန္တော, ဝိယ လောပေ ဝိဘတ္တိယာ;
အညထာ တွ’ညထာ တတ္ထ, ယာ’ဒေသာဒိ ပရာ’ဒိ’ဝ.
在连音中，前词的末尾元音，如同格尾的省略。然而在其他情况下则不同，例如替代等，或如同后词的开头。
၅၁.
51.
စာဒီ ပုဗ္ဗပဒန္တာ’ဝ, နိစ္စံ ပုဗ္ဗပဒဿိတာ;
ပါဒယော နိစ္စသမ္ဗန္ဓာ, ပရာဒီဝ ပရေန တု.
“ca”等（助词）如同前词的词尾，总是依附于前词。而“pa”等（前缀）总是相连，但它们如同后词的词首，与后词相连。
သဗ္ဗတ္ထောဒါဟရဏာနိ ယထာ
所有情况的示例如下：
၅၂.
52.
နမေ တံ သိရသာ သဗ္ဗော, ပမာ’တီတံ တထာဂတံ;
ယဿ လောကဂ္ဂတံ ပတ္တ, ဿော’ပမာ န ဟိ ယုဇ္ဇတိ.
我全然以头顶礼敬彼超越衡量的如来；对他这位已达世界顶峰者，实无比喻为宜。
၅၃.
53.
မုနိန္ဒံ တံ သဒါ ဝန္ဒာ, မျ’နန္တမတိ မုတ္တမံ;
ယဿ ပညာ စ မေတ္တာ စ, နိဿီမာတိ ဝိဇမ္ဘတိ.
我总是礼敬彼牟尼主，那无限智慧的至上者；他的智慧与慈爱，广阔无边。
စာဒိပါဒီသု ပစ္စုဒါဟရဏာနိ ယထာ
关于“ca”等（助词）与“pa”等（前缀）的反例如下：
၅၄.
54.
မဟာမေတ္တာ မဟာပညာ, စ ယတ္ထ ပရမောဒယာ;
ပဏမာမိ ဇိနံ တံ ပ, ဝရံ ဝရဂုဏာ’လယံ.
大慈与大慧，| 并且，在其中有至上兴盛；我礼敬彼胜者，卓 | 越者，殊胜功德之所依。
၅၅.
55.
ပဒတ္ထက္ကမတော မုတ္တံ, ကမစ္စုတ မိဒံ ယထာ;
ခေတ္တံ ဝါ ဒေဟိ ဂါမံ ဝါ, ဒေသံ ဝါ မမ သောဘနံ.
违背词义顺序者，即是“顺序错乱”。例如：“请给我田地，或村庄，或地区，美丽的。”
၅၆.
56.
လောကိယတ္ထ [Pg.160] မတိက္ကန္တံ, အတိဝုတ္တံ မတံ ယထာ;
အတိသမ္ဗာဓ မာကာသ, မေတိဿာ ထနဇမ္ဘနေ.
超越世俗意义者，被认为是“夸张”。例如：“在她乳房隆起时，不要让天空变得太拥挤。”
၅၇.
57.
သမုဒါယတ္ထတော’ပေတံ, တံ အပေတတ္ထကံ ယထာ;
ဂါဝိပုတ္တော ဗလိဗဒ္ဓေါ, တိဏံ ခါဒီ ပိဝီ ဇလံ.
缺乏整体意义者，被认为是“无意义”。例如：“牛犊是公牛，吃了草，喝了水。”
၅၈.
58.
ဗန္ဓေ ဖရုသတာ ယတ္ထ, တံ ဗန္ဓဖရုသံ ယထာ;
ခရာ ခိလာ ပရိက္ခီဏာ, ခေတ္တေ ခိတ္တံ ဖလတျ’လံ.
行文中存在刺耳处，即是“结构刺耳”。例如：“坚硬的荒地已清除，田中所播皆丰收。”
ဝါကျတ္ထဒေါသ နိဒ္ဒေသ
句义过失的解释
၅၉.
59.
ဉေယျံ လက္ခဏ မနွတ္ထ, ဝသေနာ’ပက္ကမာဒိနံ;
ဥဒါဟရဏ မေတေသံ, ဒါနိ သန္ဒဿယာမျ’ဟံ.
应知偏离等（过失）的特征与意义；我现在将展示这些的例子。
တတ္ထာ’ပက္ကမံ ယထာ
其中，偏离，例如：
၆၀.
60.
ဘာဝနာ, ဒါန, သီလာနိ, သမ္မာ သမ္ပာဒိတာနိ’ဟ;
ဘောဂ, သဂ္ဂါဒိ, နိဗ္ဗာန, သာဓနာနိ န သံသယော.
修习、布施、持戒，于此善加成就，无疑是财富、天界等，以及涅槃的成就之法。
ဩစိတျဟီနံ ယထာ
缺乏得体性，例如：
၆၁.
61.
ပူဇနီယတရော လောကေ, အဟ မေကော နိရန္တရံ;
မယေကသ္မိံ ဂုဏာ သဗ္ဗေ, ယတော သမုဒိတာ အဟုံ.
于此世间，最应受敬仰者，持续地唯我一人；因为所有功德，皆已汇集于我一身。
ယထာ စ
又如：
၆၂.
62.
ယာစိတော’ဟံ ကထံ နာမ, န ဒဇ္ဇာမျ’ပိ ဇီဝိတံ;
တထာပိ ပုတ္တဒါနေန, ဝေဓတေ ဟဒယံ မမ.
我既受人乞求，如何不施予，纵然是我的生命？然而因施子故，我心亦为之颤动。
ဘဂ္ဂရီတိ ယထာ
风格不协，例如：
၆၃.
63.
ဣတ္ထီနံ ဒုဇ္ဇနာနဉ္စ, ဝိဿာသော နောပပဇ္ဇတေ;
ဝိသေ သိင်္ဂိမှိ နဒိယံ, ရောဂေ ရာဇကုလမှိ စ.
于女人与恶人，不应生起信任；于毒药、有角兽、河流、疾病与王室，亦复如是。
သသံသယံ ယထာ
存疑，例如：
၆၄.
64.
မုနိန္ဒစန္ဒိမာ လောက, သရလောလဝိလောစနော;
ဇနော’ ဝက္ကန္တပန္ထော’ဝ, ဂေါပဒဿနပီဏိတော.
牟尼主之月，世间之人，眼目清澈而动人；犹如迷途之人，见牛迹而心喜。
၆၅.
65.
ဝါကျတ္ထတော ဒုပ္ပတီတိ, ကရံ ဂါမ္မံ မတံ ယထာ;
ပေါသော ဝီရိယဝါ သော’ယံ, ပရံ ဟန္တွာ န ဝိဿမီ.
句义令人难以理解者，被认为是粗俗的，例如：此人精力充沛，在击倒敌人后，我将不会休息。
၆၆.
66.
ဒုဋ္ဌာလင်္ကရဏံ တေတံ, ယတ္ထာ’လင်္ကာရဒူသနံ;
တဿာ’လင်္ကာရနိဒ္ဒေသေ, ရူပ မာဝိ ဘဝိဿတိ.
彼为拙劣的修辞，即修辞本身存在过失；当解释其修辞时，其形态便将显现。
၆၇.
67.
ကတော’တြ [Pg.161] သင်္ခေပနယာ မယာ’ယံ,ဒေါသာန မေသံ ပဝရော ဝိဘာဂေါ;
ဧသော’ဝ’လံ ဗောဓယိတုံ ကဝီနံ,တမတ္ထိ စေ ခေဒကရံ ပရမ္ပိ.
我于此以简要之法，对这些过失作了卓越的辨析；这足以启发诗人，即使尚有其他困扰之事。
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
如是，僧护大长老所著《善解饰论》中
ဒေါသာဝဗောဓော နာမ
名为“过失之理解”
ပဌမော ပရိစ္ဆေဒေါ.
第一章。
၂. ဒေါသပရိဟာရာဝဗောဓ-ဒုတိယပရိစ္ဆေဒ
2. 排除过失之理解——第二章
၆၈.
68.
ကဒါစိ ကဝိကောသလ္လာ, ဝိရောဓော သကလော ပျ’ယံ;
ဒေါသသင်္ချ မတိက္ကမ္မ, ဂုဏဝီထိံ ဝိဂါဟတေ.
有时，因诗人之善巧，所有此等矛盾，超越过失之数，而入优点之列。
၆၉.
69.
တေန ဝုတ္တဝိရောဓာန, မဝိရောဓော ယထာ သိယာ;
တထာ ဒေါသပရိဟာရာ, ဝဗောဓော ဒါနိ နီယတေ.
因此，为令所述矛盾不成矛盾，现阐述排除过失之理解。
တတ္ထ ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရဿ ပရိဟာရော ယထာ
其中，对矛盾义的排除，例如：
၇၀.
70.
ဝိန္ဒန္တံ ပါကသာလီနံ, သာလီနံ ဒဿနာ သုခံ;
တံ ကထံ နာမ မေဃော’ယံ, ဝိသဒေါ သုခယေ ဇနံ?
见到成熟的稻谷能带来喜悦；那么，这洁白的云彩又如何能使人喜悦呢？
ယထာ ဝါ
又如：
၇၁.
71.
ဝိနာယကောပိ နာဂေါ သိ, ဂေါတမောပိ မဟာမတိ;
ပဏီတောပိ ရသာ’ပေတော, စိတ္တာ မေ သာမိ တေ ဂတိ.
您是导师，亦是龙象；您是乔达摩，亦具大智慧；您虽卓越，却离诸味；我主，您的境界令我心悦。
အဈ’တ္ထဿ ယထာ
言外之意，例如：
၇၂.
72.
ကထံ တာဒိဂုဏာဘာဝေ, လောကံ တောသေတိ ဒုဇ္ဇနော?ဩဘာသိတာသေသဒိသော, ခဇ္ဇောတော နာမ ကိံ ဘဝေ?
恶人若无此等功德，如何能使世人满足？萤火虫岂能照亮所有方向？
၇၃.
73.
ပဟေလိကာယ မာရုဠှာ, န ဟိ ဒုဋ္ဌာ ကိလိဋ္ဌတာ;
ပိယာ သုခါ’လိင်္ဂိတံ က, မာလိင်္ဂတိ နု နော ဣတိ.
用于谜语时，晦涩并非过失。例如：“为爱与乐所拥抱者，谁不复拥抱我等？”
၇၄.
74.
ယမကေ နော ပယောဇေယျ, ကိလိဋ္ဌပဒ မိစ္ဆိတေ;
တတော ယမက မညံ တု, သဗ္ဗ မေတံမယံ ဝိယ.
于叠句中，不应使用晦涩之词；否则，叠句便如同“此皆我造”，显得矫揉造作。
ဒေသဝိရောဓိနော ယထာ
与地域相违，例如：
၇၅.
75.
ဗောဓိသတ္တပ္ပဘာဝေန[Pg.162], ထလေပိ ဇလဇာနျ’ဟုံ;
နုဒန္တာနိ’ဝ သုစိရာ, ဝါသက္လေသံ တဟိံ ဇလေ.
因菩萨之威力，陆地亦生水生植物；彼等仿佛驱除其水中长久居住之困顿。
ကာလဝိရောဓိနော ယထာ
如同与时相违者：
၇၆.
76.
မဟာနုဘာဝ ပိသုနော, မုနိနော မန္ဒ မာရုတော;
သဗ္ဗောတုကမယံ ဝါယိ, ဓုနန္တော ကုသုမံ သမံ.
牟尼之微风，具大威力而又酷烈；其均匀吹拂，摇落四季之花。
ကလာဝိရောဓိနော ယထာ
如同与技艺相违者：
၇၇.
77.
နိမုဂ္ဂမာနသော ဗုဒ္ဓ, ဂုဏေ ပဉ္စသိခဿပိ;
တန္တိဿရ ဝိရောဓော သော, န သမ္ပီဏေတိ ကံ ဇနံ?
佛陀之心亦沉浸于五髻(Pañcasikha)之妙技中；彼琴弦之音的相违，岂不悦人哉？
လောကဝိရောဓိနော ယထာ
如同与世间相违者：
၇၈.
78.
ဂဏယေ စက္ကဝါဠံ သော, စန္ဒနာယပိ သီတလံ;
သမ္ဗောဓိ သတ္တ ဟဒယော, ပဒိတ္တ’င်္ဂါရပူရိတံ.
具菩提心者，视轮围世界，乃至清凉之旃檀，亦为充满燃烧之炭火。
ဉာယဝိရောဓိနော ယထာ
如同与正理相违者：
၇၉.
79.
ပရိစ္စတ္တဘဝေါပိ တွ, မုပနီတဘဝေါ အသိ;
အစိန္တျဂုဏသာရာယ, နမော တေ မုနိပုင်္ဂဝ.
汝虽已舍有，却复引来有；具不思议功德精髓，礼敬汝，牟尼人中尊。
အာဂမဝိရောဓိနော ယထာ
如同与圣典相违者：
၈၀.
80.
နေဝါ’လပတိ ကေနာ’ပိ, ဝစီဝိညတ္တိတော ယတိ;
သမ္ပဇာနမုသာဝါဒါ, ဖုသေယျာ’ပတ္တိဒုက္ကဋံ.
行者不以言语表达与任何人交谈；若言说，则因故意妄语，当触犯恶作(dukkaṭa)罪。
နေယျဿ ယထာ
如同义须引导者：
၈၁.
81.
မရီစိစန္ဒနာ’လေပ, လာဘာ သီတမရီစိနော;
ဣမာ သဗ္ဗာပိ ဓဝလာ, ဒိသာ ရောစန္တိ နိဗ္ဘရံ.
因得冷光者(月亮)，世间涂上光线之旃檀；此等所有洁白方向，皆大放光明。
ယထာ ဝါ
又如：
၈၂.
82.
မနောနုရဉ္ဇနော မာရ, င်္ဂနာသိင်္ဂါရဝိဗ္ဘမော;
ဇိနေနာ’သမနုညာတော, မာရဿ ဟဒယာ’နလော.
悦人心意之魔女娇态，不为胜者所许，成魔罗心头之火。
ဝိသေသနာပေက္ခဿ ယထာ
如同须待限定者：
၈၃.
83.
အပယာတာ’ပရာဓမ္ပိ, အယံ ဝေရီ ဇနံ ဇနော;
ကောဓပါဋလဘူတေန, ဘိယျော ပဿတိ စက္ခုနာ.
此人以忿怒而赤红之眼，视彼无过之人亦为敌，且愈加如此看待。
ဟီနတ္ထဿ ယထာ
如同义有缺者：
၈၄.
84.
အပ္ပကာနမ္ပိ ပါပါနံ, ပဘာဝံ နာသယေ ဗုဓော;
အပိ နိပ္ပဘာတာ’နီတ, ခဇ္ဇောတော ဟောတိ ဘာဏုမာ.
智者应摧毁诸恶，虽微小亦然；纵是萤火，置于无光之处，亦能显赫。
အနတ္ထဿ ယထာ
如同无义者：
၈၅.
85.
န [Pg.163] ပါဒပူရဏတ္ထာယ, ပဒံ ယောဇေယျ ကတ္ထစိ,ယထာ ဝန္ဒေ မုနိန္ဒဿ, ပါဒပင်္ကေရုဟံ ဝရံ.
不应为凑足诗节于任何处使用词语。例如：“我礼敬牟尼主之殊胜莲足。”
၈၆.
86.
ဘယကောဓပသံသာဒိ, ဝိသေသော တာဒိသော ယဒိ;
ဝတ္တုံ ကာမီယတေ ဒေါသော, န တတ္ထေ’ကတ္ထတာကတော.
若有怖畏、忿怒、赞叹等如是差别，而意欲言说，则于彼处无同义反复之过。
ယထာ
例如：
၈၇.
87.
သပ္ပော သပ္ပော! အယံ ဟန္ဒ, နိဝတ္တတု ဘဝံ တတော,ယဒိ ဇီဝိတုကာမော’သိ, ကထံ တ မုပသပ္ပသိ?
蛇！蛇！请君速从彼处退回！若欲活命，何故近彼？
ဘဂ္ဂရီတိနော ယထာ
如同破格者：
၈၈.
88.
ယောကောစိ ရူပါ’တိသယော, ကန္တိ ကာပိ မနောဟရာ;
ဝိလာသာ’တိသယော ကောပိ,အဟော! ဗုဒ္ဓမဟော’ဒယော.
凡所有殊胜之色，凡所有悦意之辉，凡所有卓越之姿——善哉！佛陀之大兴于世！
၈၉.
89.
အဗျာမောဟကရံ ဗန္ဓံ, အဗျာကိဏ္ဏံ မနောဟရံ;
အဒူရပဒ ဝိနျာသံ, ပသံသန္တိ ကဝိဿရာ.
诸大诗人赞叹：结构不致迷惑、不杂乱而悦意，词语安排紧凑。
ယထာ
例如：
၉၀.
90.
နီလုပ္ပလာ’ဘံ နယနံ, ဗန္ဓုကရုစိရော’ဓရော;
နာသာ ဟေမ’င်္ကုသော တေန, ဇိနော’ယံ ပိယဒဿနော.
眼如青莲，唇艳如盘陀(bandhuka)花；鼻如金钩，是故此胜者为喜见(piyadassī)。
၉၁.
91.
သမတိက္ကန္တ ဂါမ္မတ္တံ, ကန္တ ဝါစာ’ဘိသင်္ခတံ;
ဗန္ဓနံ ရသဟေတုတ္တာ, ဂါမ္မတ္တံ အတိဝတ္တတိ.
由美妙言辞所成、已超越鄙俗之作品，因能引发情味，故超越鄙俗。
ယထာ
例如
၉၂.
92.
ဒုနောတိ ကာမစဏ္ဍာလော, သော မံ သဒယ နိဒ္ဒယော;
ဤဒိသံ ဗျသနာ’ပန္နံ, သုခီပိ ကိ မုပေက္ခသေ?
欲之贱民苦害我，慈悲者啊彼无情。我今身陷此灾厄，安乐的你岂漠视？
၉၃.
93.
ယတိဟီနပရိဟာရော, န ပုနေ’ဒါနိ နီယတေ;
ယတော န သဝနု’ဗ္ဗေဂံ, ဟေဋ္ဌာ ယေသံ ဝိစာရိတံ.
已舍离衰退的行者，今不再被牵引；因其已审察下界，故于听闻无有烦扰。
ကမစ္စုတဿ ယထာ
例如，已超越欲望者
၉၄.
94.
ဥဒါရစရိတော’သိ တွံ, တေနေ’ဝါ’ရာဓနာ တွယိ;
ဒေသံ ဝါ ဒေဟိ ဂါမံ ဝါ, ခေတ္တံ ဝါ မမ သောဘနံ.
你品行高尚，因此我向你请求；请给我美好的国土、村庄或田地。
အတိဝုတ္တဿ ယထာ
例如，夸张之言
၉၅.
95.
မုနိန္ဒစန္ဒသမ္ဘူတ, ယသောရာသိမရီစိနံ;
သကလောပျ’ယ မာကာသော, နာ’ဝကာသော ဝိဇမ္ဘနေ.
由圣主之月所生的名望光辉，即便是整个虚空，也不足以让其伸展。
၉၆.
96.
ဝါကျံ [Pg.164] ဗျာပန္နစိတ္တာနံ, အပေတတ္ထံ အနိန္ဒိတံ;
တေနု’မ္မတ္တာဒိကာနံ တံ, ဝစနာ’ညတြ ဒုဿတိ.
心意败坏者的言语，无有意义且无可指责；因此，除了疯癫者等的言语，它是有过失的。
ယထာ
例如
၉၇.
97.
သမုဒ္ဒေါ ပီယတေ သော’ယ, မဟ’မဇ္ဇ ဇရာတုရော;
ဣမေ ဂဇ္ဇန္တိ ဇီမူတာ, သက္ကဿေ’ရာဝဏော ပိယော.
大海正被喝干，我今日老病缠身；这些云正在咆哮，帝释喜爱埃罗婆那(Erāvaṇa)。
၉၈.
98.
သုခုမာလာ’ဝိရောဓိတ္တ, ဒိတ္တဘာဝပ္ပဘာဝိတံ;
ဗန္ဓနံ ဗန္ဓဖရုသ, ဒေါသံ သံဒူသယေယျ တံ.
柔和不争的品性，源于卓越的天资，瞋恚会将其染污；那瞋恚是粗暴的束缚与捆绑。
ယထာ
例如
၉၉.
99.
ပဿန္တာ ရူပဝိဘဝံ, သုဏန္တာ မဓုရံ ဂိရံ;
စရန္တိ သာဓူ သမ္ဗုဒ္ဓ, ကာလေ ကေဠိပရမ္မုခါ.
见色之盛，闻语之甘，贤善的正觉者们游方，适时远离嬉戏。
အပက္ကမဿ ယထာ
例如，次第相违
၁၀၀.
100.
ဘာဝနာ, ဒါန, သီလာနိ, သမ္မာ သမ္ပာဒိတာနိ’ဟ;
နိဗ္ဗာန, ဘောဂ, သဂ္ဂါဒိ, သာဓနာနိ န သံသယော.
修习、布施与持戒，于此正确圆满；涅槃、财富、天界等，无疑是成就之法。
၁၀၁.
101.
ဥဒ္ဒိဋ္ဌဝိသယော ကောစိ, ဝိသေသော တာဒိသော ယဒိ;
အနု’ဒ္ဒိဋ္ဌေသု နေဝ’တ္ထိ, ဒေါသော ကမဝိလင်္ဃနေ.
如果在已指明的事项中有某种特定的区别，那么在未指明的事项中，颠倒顺序并无过失。
ယထာ
例如
၁၀၂.
102.
ကုသလာ’ကုသလံ အဗျာ, ကတ’မိစ္စေသု ပစ္ဆိမံ;
အဗျာကတံ ပါကဒံ န, ပါကဒံ ပဌမဒွယံ.
在善、不善、无记这三者中，最后者，即无记，是不生果报的；前两者是生果报的。
၁၀၃.
103.
သဂုဏာနာ’ဝိကရဏေ, ကာရဏေ သတိ တာဒိသေ;
ဩစိတျဟီနတာ’ပတ္တိ, နတ္ထိ ဘူတတ္ထသံသိနော.
若有如此因缘而不彰显其德，对如实语者而言，并无不合宜之过。
၁၀၄.
104.
ဩစိတျံ နာမ ဝိညေယျံ, လောကေ ဝိချာတ မာဒရာ;
တတ္ထော’ပဒေသပဘဝါ, သုဇနာ ကဝိပုင်္ဂဝါ.
所谓“合宜性”应当了知，它因恭敬而在世间闻名；于此，善人与卓越的诗人是教导的来源。
၁၀၅.
105.
ဝိညာတောစိတျဝိဘဝေါ, စိတျဟီနံ ပရိဟရေ;
တတော’စိတျဿ သမ္ပောသေ,ရသပေါသော သိယာ ကတေ.
了知合宜性之重要者，应避免不合宜之事。因此，通过滋养合宜性，其作品中的意趣也会得到滋养。
ယထာ
例如
၁၀၆.
106.
ယော မာရသေန မာသန္န, မာသန္နဝိဇယု’ဿဝေါ;
တိဏာယပိ န မညိတ္ထ, သော ဝေါ ဒေတု ဇယံ ဇိနော.
那位将逼近的魔军视若草芥者——胜利的庆典已近在眼前——愿那位胜利者赐予你们胜利。
၁၀၇.
107.
အာရဒ္ဓကတ္တုကမ္မာဒိ, ကမာ’တိက္ကမလင်္ဃနေ;
ဘဂ္ဂရီတိဝိရောဓော’ယံ, ဂတိံ န ကွာ’ပိ ဝိန္ဒတိ.
在已开始的行为等事上，若颠倒其顺序，此即是“破格”的矛盾，在任何地方都行不通。
ယထာ
例如
၁၀၈.
108.
သုဇန’ညာန မိတ္ထီနံ, [Pg.165] ဝိဿာသော နော’ပပဇ္ဇတေ;
ဝိသဿ သိင်္ဂိနော ရောဂ, နဒီရာဇကုလဿ စ.
善人应知，不应信任女人，也不应信任毒物、有角兽、疾病、河流与王族。
ယထာ
例如
၁၀၉.
109.
ဘေသဇ္ဇေ ဝိဟိတေ သုဒ္ဓ, ဗုဒ္ဓါဒိရတနတ္တယေ;
ပသာဒ မာစရေ နိစ္စံ, သဇ္ဇနေ သဂုဏေပိ စ.
啊，清净者！应当恒常对已开的药方、对佛陀等三宝，以及对有德的善人，生起净信。
သသံသယဿ ယထာ
例如，有疑者
၁၁၀.
110.
မုနိန္ဒစန္ဒိမာ’လောက, ရသ လောလ ဝိလောစနော;
ဇနော’ဝက္ကန္တပန္ထော’ဝ, ရံသိဒဿနပီဏိတော.
对于渴望法味、已入正道的人，因见到圣主明月之光的光辉而心生欢喜。
၁၁၁.
111.
သံသယာယေ’ဝ ယံကိဉ္စိ, ယဒိ ကီဠာဒိဟေတုနာ;
ပယုဇ္ဇတေ န ဒေါသော’ဝ, သသံသယသမပ္ပိတော.
若因戏谑等缘故，使用任何有疑虑者，则不成其为过失，犹如带着疑虑而施予。
ယထာ
例如：
၁၁၂.
112.
ယာတေ ဒုတိယံ နိလယံ, ဂရုမှိ သကဂေဟတော;
ပါပုဏေယျာမ နိယတံ, သုခ’မဇ္ဈယနာ’ဒိနာ.
当尊者从自家宅前往第二住处时，我们必将通过研习等获得安乐。
၁၁၃.
113.
သုဘဂါ ဘဂိနီ သာ’ယံ, ဧတဿိ’စ္စေဝမာဒိကံ;
န ‘ဂါမ္မ’မိတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ, ကဝီဟိ သကလေဟိပိ.
“此妹优雅”，以及如此等等，所有诗人都不认为这是鄙俗的。
၁၁၄.
114.
ဒုဋ္ဌာ’လင်္ကာရဝိဂမေ, သောဘနာ’လင်္ကတိက္ကမော;
အလင်္ကာရပရိစ္ဆေဒေ, အာဝိဘာဝံ ဂမိဿတိ.
当拙劣的修饰消失时，优美修饰的卓越性，将在《修饰章》中显现出来。
၁၁၅.
115.
ဒေါသေ ပရီဟရိတု မေသ ဝရော’ပဒေသော,သတ္ထန္တရာနုသရဏေန ကတော မယေဝံ;
ဝိညာယိ’မံ ဂရုဝရာန’ဓိက’ပ္ပသာဒါ,ဒေါသေ ပရံ ပရိဟရေယျ ယသောဘိလာသီ.
此乃我依循其他论典所作，为避免过失的殊胜教导。了知此理后，欲求名誉者，当以对诸大导师的极大净信，避免其他过失。
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
如是，于僧护大长老所著之《善解饰论》中
ဒေါသပရိဟာရာဝဗောဓော နာမ
名为“避免过失之阐明”
ဒုတိယော ပရိစ္ဆေဒေါ.
第二章。
၃. ဂုဏာဝဗောဓ-တတိယပရိစ္ဆေဒ
3. 第三章：优点之阐明
အနုသန္ဓိ
承接
၁၁၆.
116.
သမ္ဘဝန္တိ [Pg.166] ဂုဏာ ယသ္မာ, ဒေါသာနေ’ဝ’မတိက္ကမေ;
ဒဿေဿံ တေ တတော ဒါနိ, သဒ္ဒေ သမ္ဘူသယန္တိ ယေ.
因为优点正是在超越过失时生起，所以现在我将阐明那些能为言辞增色者。
သဒ္ဒါလင်္ကာရ ဥဒ္ဒေသ
音饰之概述
၁၁၇.
117.
ပသာဒေါ’ဇော, မဓုရတာ, သမတာ, သုခုမာလတာ;
သိလေသော’ဒရတာ, ကန္တိ, အတ္ထဗျတ္တိ, သမာဓယော.
明晰、雄健、甜美、平顺、纤柔、紧密、高雅、优美、义明、凝练。
သဒ္ဒါလင်္ကာရ ပယောဇန
音饰之功用
၁၁၈.
118.
ဂုဏေဟေ’တေဟိ သမ္ပန္နော, ဗန္ဓော ကဝိမနောဟရော;
သမ္ပာဒိယတိ ကတ္တူနံ, ကိတ္တိ မစ္စန္တနိမ္မလံ.
具足此等优点的作品，能令诗人欣悦，并为作者带来极其清净的名声。
သဒ္ဒါလင်္ကာရ နိဒ္ဒေသ
音饰的解释
၁၁၉.
119.
အဒူရာဟိတသမ္ဗန္ဓ, သုဘဂါ ယာ ပဒါ’ဝလိ;
သုပသိဒ္ဓါ’ဘိဓေယျာ’ယံ, ပသာဒံ ဇနယေ ယထာ.
词语的排列，其关联紧密，词句优美，其义广为人知，便能产生明晰之美。例如：
၁၂၀.
120.
အလင်္ကရောန္တာ ဝဒနံ, မုနိနော’ဓရရံသိယော;
သောဘန္တေ’ရုဏရံသီ’ဝ, သမ္ပတန္တာ’မ္ဗုဇော’ဒရေ.
牟尼唇间的光华，妆点着他的面容，熠熠生辉，犹如晨曦落入莲花的中心。
၁၂၁.
121.
ဩဇော သမာသဗာဟုလျ, မေသော ဂဇ္ဇဿ ဇီဝိတံ;
ပဇ္ဇေပျ’နာ’ကုလော သော’ယံ,ကန္တော ကာမီယတေ ယထာ.
雄健即是复合词的丰富，此乃散文的生命。即使在诗歌中，倘若不显杂乱，它也如爱人般为人所渴求。例如：
၁၂၂.
122.
မုနိန္ဒ မန္ဒ သဉ္ဇာတ, ဟာသ စန္ဒန လိမ္ပိတာ;
ပလ္လဝါ ဓဝလာ တဿေ, ဝေကော နာ’ဓရပလ္လဝေါ.
牟尼主洁白的牙齿，犹如涂上了他浅笑化作的檀香，它们并非是下唇的嫩芽。
၁၂၃.
123.
ပဒါ’ဘိဓေယျဝိသယံ, သမာသ ဗျာသ သမ္ဘဝံ;
ယံ ပါရိဏတျံ ဟောတီ’ဟ, သောပိ ဩဇော’ဝ တံ ယထာ.
在词语意义的范畴内，由复合与分析所产生的圆熟，那也是雄健。例如：
၁၂၄.
124.
ဇောတယိတွာန သဒ္ဓမ္မံ, သန္တာရေတွာ သဒေဝကေ;
ဇလိတွာ အဂ္ဂိခန္ဓော’ဝ, နိဗ္ဗုတော သော သသာဝကော.
他已照耀正法，度脱了天人众，如火聚炽燃后熄灭，与弟子们同入涅槃。
၁၂၅.
125.
မတ္ထကဋ္ဌီ မတဿာ’ပိ, ရဇောဘာဝံ ဝဇန္တု မေ;
ယတော ပုညေန တေ သေန္တု, ဇိန ပါဒ’မ္ဗုဇဒွယေ.
愿我之头骨，即使已死，亦化为尘土；藉此功德，愿彼等安住于胜者之双莲足。
၁၂၆.
126.
ဣစ္စတြ [Pg.167] နိစ္စပ္ပဏတိ, ဂေဓော သာဓု ပဒိဿတိ;
ဇာယတေ’ယံ ဂုဏော တိက္ခ, ပညာနမဘိယောဂတော.
在此，恒常的崇敬与强烈的渴慕善巧地显现；此优点由智慧敏锐者的精勤而生起。
၁၂၇.
127.
မဓုရတ္တံ ပဒါသတ္တိ, ရ’နုပ္ပာသဝသာ ဒွိဓာ;
သိယာ သမသုတိ ပုဗ္ဗာ, ဝဏ္ဏာ’ဝုတ္တိ ပရော ယထာ.
甜美有两种，源于词语的紧凑与音韵的反复：前一种是音的相似，后一种是音节的重复。例如：
၁၂၈.
128.
ယဒါ ဧသော’ဘိသမ္ဗောဓိံ, သမ္ပတ္တော မုနိပုင်္ဂဝေါ;
တဒါ ပဘုတိ ဓမ္မဿ, လောကေ ဇာတော မဟု’ဿဝေါ.
当此牟尼雄杰达到圆满正觉时，自那时起，世间便有了正法的大庆典。
၁၂၉.
129.
မုနိန္ဒမန္ဒဟာသာ တေ, ကုန္ဒ သန္ဒောဟဝိဗ္ဘမာ;
ဒိသန္တ မနုဓာဝန္တိ, ဟသန္တာ စန္ဒကန္တိယော.
牟尼主那温柔的微笑，有着素馨花簇般的魅力，向四方流溢，嘲笑着月亮的光华。
၁၃၀.
130.
သဗ္ဗကောမလဝဏ္ဏေဟိ, နာ’နုပ္ပာသော ပသံသိယော;
ယထာ’ယံ မာလတီမာလာ, လိန လောလာ’လိမာလိနီ.
并非所有柔和音节的重复都值得称赞，例如这句：“茉莉花环上，蜜蜂贪婪地依附成行。”
၁၃၁.
131.
မုဒူဟိ ဝါ ကေဝလေဟိ, ကေဝလေဟိ ဖုဋေဟိ ဝါ,မိဿေဟိ ဝါ တိဓာ ဟောတိ, ဝဏ္ဏေဟိ သမတာ ယထာ.
平顺有三种：或仅由柔和的音节构成，或仅由粗重的音节构成，或由两者混合构成。例如：
ကေဝလမုဒုသမတာ
纯然柔和之均等
၁၃၂.
132.
ကောကိလာ’လာပသံဝါဒီ, မုနိန္ဒာ’လာပဝိဗ္ဘမော;
ဟဒယင်္ဂမတံ ယာတိ, သတံ ဒေတိ စ နိဗ္ဗုတိံ.
与杜鹃鸟之鸣相应，牟尼主言语之魅力，能深入人心，并给予贤者们寂静。
ကေဝလဖုဋသမတာ
纯然粗厉之均等
၁၃၃.
133.
သမ္ဘာဝနီယသမ္ဘာဝံ, ဘဂဝန္တံ ဘဝန္တဂုံ;
ဘဝန္တသာဓနာ’ကင်္ခီ, ကော န သမ္ဘာဝယေ ဝိဘုံ.
希求达成“有”之终结者，谁不敬仰那具足可敬之德、已达“有”之尽头的世尊，那位遍主呢？
မိဿကသမတာ
混合之均等
၁၃၄.
134.
လဒ္ဓစန္ဒနသံသဂ္ဂ, သုဂန္ဓိ မလယာ’နိလော;
မန္ဒ မာယာတိ ဘီတော’ဝ, မုနိန္ဒမုခမာရုတာ.
接触了旃檀而芬芳的马拉雅(Malaya)之风，亦缓慢吹拂，仿佛畏惧于牟尼主口中的气息。
၁၃၅.
135.
အနိဋ္ဌုရ’က္ခရ’ပ္ပာယာ, သဗ္ဗကောမလ နိဿဋာ;
ကိစ္ဆမုစ္စာရဏာ’ပေတ, ဗျဉ္ဇနာ သုခုမာလတာ.
音节不粗恶，全然柔和而发；发音无碍，文句精妙细致。
၁၃၆.
136.
ပဿန္တာ ရူပဝိဘဝံ, သုဏန္တာ မဓုရံ ဂိရံ;
စရန္တိ သာဓူ သမ္ဗုဒ္ဓ, ကာလေ ကေဠိပရမ္မုခါ.
哦，正自觉者！善人们见到您色身的庄严，听到您甜美的言语，便在适当时机远离嬉戏而行。
၁၃၇.
137.
အလင်္ကာရဝိဟီနာ’ပိ, သတံ သမ္မုခတေ’ဒိသီ;
အာရောဟတိ ဝိသေသေန, ရမဏီယာ တ’ဒုဇ္ဇလာ.
即使没有装饰，（世尊）在贤者们面前的这种仪态，亦因其令人愉悦与灿烂光明而格外增辉。
၁၃၈.
138.
ရောမဉ္စ [Pg.168] ပိဉ္ဆ ရစနာ, သာဓု ဝါဒါဟိတဒ္ဓနီ;
လဠန္တိ’မေ မုနိမေဃု, မ္မဒါ သာဓု သိခါဝလာ.
面对牟尼之云，这些善良的孔雀因喜悦而嬉戏，它们因激动而展开羽屏，发出由“善哉”之声所引起的鸣叫。
၁၃၉.
139.
သုခုမာလတ္တ မတ္ထေ’ဝ, ပဒတ္ထဝိသယမ္ပိ စ;
ယထာ မတာဒိသဒ္ဒေသု, ကိတ္တိသေသာဒိကိတ္တနံ.
意义本身即为精妙，词义的范围亦然。譬如在“母”等词中，一词即赞颂了其余的美德等。
၁၄၀.
140.
သိလိဋ္ဌ ပဒ သံသဂ္ဂ, ရမဏီယ ဂုဏာ’လယော;
သဗန္ဓဂါရဝေါ သော’ယံ, သိလေသော နာမ တံ ယထာ.
词语的紧密结合，是愉悦品质的所在；因其关联而显厚重，此即名为双关(silesa)，譬如：
၁၄၁.
141.
ဗာလိ’န္ဒုဝိဗ္ဘမ’စ္ဆေဒိ, နခရာ’ဝလိ ကန္တိဘိ;
သာ မုနိန္ဒပဒ’မ္ဘောဇ, ကန္တိ ဝေါ ဝလိတာ’ဝတံ.
以其指甲行列的光辉截断新月幻景的，那牟尼主莲足的光辉，愿其围绕并守护你们。
၁၄၂.
142.
ဥက္ကံသဝန္တော ယောကောစိ, ဂုဏော ယဒိ ပတီယတေ;
ဥဒါရော’ယံ ဘဝေ တေန, သနာထာ ဗန္ဓပဒ္ဓတိ.
若有任何卓越的品质被感知，那么它（指作品）便因此而崇高，其结构便有了依托。
၁၄၃.
143.
ပါဒမ္ဘောဇ ရဇော လိတ္တ, ဂတ္တာ ယေ တဝ ဂေါတမ;
အဟော! တေ ဇန္တဝေါ ယန္တိ, သဗ္ဗထာ နိရဇတ္တနံ.
乔达摩(Gotama)，那些身体被你莲足之尘所涂染的众生，啊！他们完全达到了无尘(niraja)之境。
၁၄၄.
144.
ဧဝံ ဇိနာ’နုဘာဝဿ, သမုက္ကံသော’တြ ဒိဿတိ;
ပညဝါ ဝိဓိနာ’နေန, စိန္တယေ ပရ မီဒိသံ.
如此，于此可见胜者威力的卓越。有智慧者应以此方法，思惟其他类似之事。
၁၄၅.
145.
ဥဒါရော သောပိ ဝိညေယျော, ယံ ပသတ္ထ ဝိသေသနံ;
ယထာ ကီဠာသရော လီလာ, ဟာသော ဟေမင်္ဂဒါ’ဒယော.
任何受赞扬的特质，也应被知为“崇高”。譬如“嬉戏之湖”、“优雅”、“欢笑”、“金臂钏”等。
၁၄၆.
146.
လောကိယ’တ္ထာ’န’တိက္ကန္တာ, ကန္တာ သဗ္ဗဇနာနပိ;
ကန္တိ နာမာ’တိဝုတ္တဿ, ဝုတ္တာ သာ ပရိဟာရတော.
不超越世间之义，且为众人所喜爱，此即名为“魅力”(kanti)；它是通过避免夸张之词而说的。
ယထာ မုနိန္ဒ ဣစ္စာဒိ.
譬如“牟尼主”等。
၁၄၇.
147.
အတ္ထဗျတ္တာ’ဘိဓေယျဿာ,နေယျတာ သဒ္ဒတော’တ္ထတော;
သာ’ယံ တဒုဘယာ နေယျ, ပရိဟာရေ ပဒဿိတာ;
ယထာ မရီစိစ္စာဒိ စ, မနောနုရဉ္ဇနောစ္စာဒိ.
所指称者意义清晰，即为“可推知性”(neyyatā)，可从词语推知，也可从意义推知。此可推知性亦可从词与义两者推知，并于省略中展现。譬如“阳焰”等，以及“悦意”等。
ပုန အတ္ထေန ယထာ
再者，从意义而言，譬如：
၁၄၈.
148.
သဘာဝါ’မလတာ ဓီရ, မုဓာ ပါဒနခေသု တေ;
ယတော တေ’ဝနတာ’နန္တ, မောဠိစ္ဆာယာ ဇဟန္တိ နော.
智者啊！你足甲的自然净洁是徒然的，因为无量（天人）向你俯首，其顶冠的影子总不离去。
၁၄၉.
149.
‘ဗန္ဓသာရော’တိ မညန္တိ, ယံ သမဂ္ဂါပိ ဝိညုနော;
ဒဿနာ’ဝသရံ ပတ္တော, သမာဓိ နာမ’ယံ ဂုဏော.
即使所有智者齐集，也认为它是“结构之精华”；当获得见解的机缘时，此品质即名为“等持”(samādhi)。
၁၅၀.
150.
အညဓမ္မော တတော’ညတ္ထ, လောကသီမာ’နုရောဓတော;
သမ္မာ အာဓီယတေ’စ္စေ’သော, ‘သမာဓီ’တိ နိရုစ္စတိ.
当一法之属性，依循世间常规，从一处被恰当地安置于另一处，此即被称为“等持”(samādhi)。
သမာဓိ ဥဒ္ဒေသ
定之纲要
၁၅၁.
151.
အပါဏေ [Pg.169] ပါဏီနံ ဓမ္မော, သမ္မာ အာဓီယတေ ကွစိ,;
နိရူပေ ရူပယုတ္တဿ, နိရသေ သရသဿ, စ.
于无生命者中，有生命者之法，有时被正确地安置；于无色者中，有具色者；于无味者中，有具味者。
၁၅၂.
152.
အဒြဝေ ဒြဝယုတ္တဿ, အကတ္တရိပိ ကတ္တုတာ,;
ကဌိနဿာ’သရီရေ,ပိ, ရူပံ တေသံ ကမာ သိယာ.
于无实体者中，有具实体者；于非作者中，亦有作者性；即使于无身的迦絺那，其形态亦依序而有。
သမာဓိနိဒ္ဒေသ
定的解释
အပါဏေ ပါဏီနံ ဓမ္မော
于无生命者中，有生命者之法
၁၅၃.
153.
ဥဏ္ဏာ ပုဏ္ဏိ’န္ဒုနာ နာထ! ဒိဝါပိ သဟ သင်္ဂမာ;
ဝိနိဒ္ဒါ သမ္ပမောဒန္တိ, မညေ ကုမုဒိနီ တဝ.
圣主！您的眉间白毫犹如满月；我想，您的睡莲即使在白日里相遇，也已苏醒，欢喜雀跃。
နိရုပေ ရူပယုတ္တဿ
于无色者中，有具色者
၁၅၄.
154.
ဒယာရသေသု မုဇ္ဇန္တာ, ဇနာ’မတရသေသွိ’ဝ;
သုခိတာ ဟတဒေါသာ တေ, နာထ! ပါဒ’မ္ဗုဇာ’နတာ.
圣主！众人沉浸于慈悲之味，犹如沉浸于甘露之味；他们除去过失，向您的莲足顶礼，而得安乐。
နိရသေ သရသဿ
于无味者中，有具味者
၁၅၅.
155.
မဓုရေပိ ဂုဏေ ဓီရ, န’ပ္ပသီဒန္တိ ယေ တဝ;
ကီဒိသီ မနသောဝုတ္တိ, တေသံ ခါရဂုဏာန ဘော’.
智者啊！对于您甜美的功德，那些不生净信者——噢，那些具足苦涩品性的人！——他们的心境是怎样的呢？
အဒြဝေ ဒြဝယုတ္တဿ
于无实体者中，有具实体者
၁၅၆.
156.
သဗ္ဗတ္ထသိဒ္ဓ! စူဠက, ပုဋပေယျာ မဟာဂုဏာ;
ဒိသာ သမန္တာ ဓာဝန္တိ, ကုန္ဒသောဘာ သ လက္ခဏာ.
一切处成就者(Sabbatthasiddha)！楚拉迦(Cūḷaka)！您的大功德，具足相好，美如茉莉，传遍四方，当以杯饮。
အကတ္တရိပိ ကတ္တုတာ
于非作者中，亦有作者性
၁၅၇.
157.
မာရာ’ရိဗလဝိဿဋ္ဌာ, ကုဏ္ဌာ နာနာဝိဓာ’ယုဓာ;
လဇ္ဇမာနာ’ညဝေသေန, ဇိန! ပါဒါ’နတာ တဝ.
胜者啊！敌魔罗军所释放的种种武器，皆已摧折；他们羞愧地改换形貌，向您的双足俯首。
ကဌိနဿာ သရီရေ
于迦絺那身中
၁၅၈.
158.
မုနိန္ဒဘာဏုမာ ကာလော,ဒိတော ဗောဓော’ဒယာ’စလေ;
သဒ္ဓမ္မရံသိနာ ဘာတိ, ဘိန္ဒ မန္ဒတမံ ပရံ.
牟尼主之日，已于觉悟之晨山升起；以正法之光，照耀并破除无上、深重之黑暗。
၁၅၉.
159.
ဝမနု’ဂ္ဂိရနာဒျေ’တံ, ဂုဏဝုတျ’ပရိစ္စုတံ;
အတိသုန္ဒရ မညံ တု, ကာမံ ဝိန္ဒတိ ဂါမ္မတံ.
此所谓“呕吐”、“喷出”等修辞，并未偏离功德之增长；然而，若自以为其极美，则随意间便落入粗俗。
၁၆၀.
160.
ကန္တီနံ ဝမနဗျာဇာ, မုနိပါဒနခါ’ဝလီ;
စန္ဒကန္တီ ပိဝန္တီ’ဝ, နိပ္ပဘံ တံ ကရောန္တိယော.
牟尼足甲之行列，借口呕吐出光辉，犹如饮尽了月光，使明月黯然失色。
၁၆၁.
161.
အစိတ္တကတ္တုကံ [Pg.170] ရုစျ, မိစ္စေဝံ ဂုဏကမ္မတံ;
သစိတ္တကတ္တုကံ ပေ’တံ, ဂုဏကမ္မံ ယဒု’တ္တမံ.
由无心者所为，亦是悦意，故可谓功德之业；然此功德之业，若由有心者所为，则为至上。
၁၆၂.
162.
ဥဂ္ဂိရန္တော’ဝ သသ္နေဟ, ရသံ ဇိနဝရော ဇနေ;
ဘာသန္တော မဓုရံ ဓမ္မံ, ကံ န သပ္ပီဏယေ ဇနံ.
最胜者于众人间，宣说甜美之法，犹如喷吐慈爱之甘露，有谁能不心生欢喜呢？
၁၆၃.
163.
ယော သဒ္ဒသတ္ထကုသလော ကုသလော နိဃဏ္ဍု,ဆန္ဒောအလင်္ကတိသု နိစ္စကတာ’ဘိယောဂေါ;
သော’ယံ ကဝိတ္တဝိကလောပိ ကဝီသု သင်္ချ,မောဂ္ဂယှ ဝိန္ဒတိ ဟိ ကိတ္တိ’ မမန္ဒရူပံ.
若人善巧于声明之学，又通晓词汇，于韵律及庄严论恒常勤勉；此人即便缺乏诗才，亦得位列诗人之中，确实能获得极大的名声。
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
僧护大长老所著《善解饰论》中
ဂုဏာဝဗောဓော နာမ
名为功德觉悟品
တတိယော ပရိစ္ဆေဒေါ.
第三章。
၄. အတ္ထာလင်္ကာရာဝဗောဓ-စတုတ္ထပရိစ္ဆေဒ
4. 义饰觉悟，第四章
၁၆၄.
164.
အတ္ထာလင်္ကာရသဟိတာ, သဂုဏာ ဗန္ဓပဒ္ဓတိ;
အစ္စန္တကန္တာ ကန္တာ ဝ ဝုစ္စန္တေ တေ တတော’ဓုနာ.
文体具足义饰与功德，犹如至爱之佳人，悦意非常；是故，如今当说彼等。
၁၆၅.
165.
သဘာဝ, ဝင်္ကဝုတ္တီနံ, ဘေဒါ ဒွိဓာ အလံကြိယာ;
ပဌမာ တတ္ထ ဝတ္ထူနံ, နာနာဝတ္ထာ’ဝိဘာဝိနီ.
庄严分二种：自性说与曲说。其中，第一种显现事物的种种状态。
ယထာ
例如：
၁၆၆.
166.
လီလာ ဝိကန္တိ သုဘဂေါ, ဒိသာ ထိရ ဝိလောကနော;
ဗောဓိသတ္တင်္ကုရော ဘာသံ, ဝိရောစိ ဝါစ မာသဘိံ.
菩萨之苗，仪态优雅，容颜俊美，目光坚定地遍览四方；他光芒四射，言辞庄严，灿烂辉煌。
၁၆၇.
167.
ဝုတ္တိ ဝတ္ထုသဘာဝဿ, ယာ’ညထာ သာ’ပရာ ဘဝေ;
တဿာ’နန္တဝိကပ္ပတ္တာ, ဟောတိ ဗီဇော’ပဒဿနံ.
对事物自性的描述，若非如是直说，则为另一种（曲说）。因其变化无穷，故仅示其端绪。
ဝင်္ကဝုတ္တိ အတ္ထာလင်္ကာရ
曲说义饰
ဥဒ္ဒေသ
总说
၁၆၈.
168.
တတ္ထာ’တိသယ, ဥပမာ, ရူပကာ, ဝုတ္တိ, ဒီပကံ,;
အက္ခေပေါ, တ္ထန္တရနျာသော, ဗျတိရေကော, ဝိဘာဝနာ.
其中有：增上、譬喻、喻象、直陈、显明、反诘、义理引证、差别、异因。
၁၆၉.
169.
ဟေတု[Pg.171], က္ကမော, ပိယတရံ, သမာသ, ပရိကပ္ပနာ;
သမာဟိတံ, ပရိယာယ, ဝုတ္တိ, ဗျာဇောပဝဏ္ဏနံ.
因、次第、更可喜、简说、设想、巧合、转说、假托赞美。
၁၇၀.
170.
ဝိသေသ, ရုဠှာဟင်္ကာရာ, သိလေသော, တုလျယောဂိတာ;
နိဒဿနံ, မဟန္တတ္တံ, ဝဉ္စနာ, ပ္ပကတတ္ထုတိ,.
特异、习用夸饰、双关、同等连结、例证、崇高、隐否、间接赞美。
၁၇၁.
171.
ဧကာဝလိ, အညမညံ, သဟဝုတ္တိ, ဝိရောဓိတာ;
ပရိဝုတ္တိ, ဗ္ဘမော, ဘာဝေါ, မိဿ, မာသီ, ရသီ, ဣတိ.
连环、相互、共存、对立、转换、错觉、情态、混合、祝愿、情味，如是。
၁၇၂.
172.
ဧတေ ဘေဒါ သမုဒ္ဒိဋ္ဌာ, ဘာဝေါ ဇီဝိတ မုစ္စတေ;
ဝင်္ကဝုတ္တီသု ပေါသေသိ, သိလေသော တု သိရိံ ပရံ.
这些种类已总说。情态被称为（修辞的）生命。它滋养着曲说，而双关则是最上之光辉。
နိဒ္ဒေသ
解释
၁၇၃.
173.
ပကာသကာ ဝိသေသဿ, သိယာ’တိသယဝုတ္တိ ယာ;
လောကာ’တိက္ကန္တဝိသယာ, လောကိယာ,တိ စ သာ ဒွိဓာ.
显现特异的表达，即是增上语。它又分二种：超世间与世间。
၁၇၄.
174.
လောကိယာတိသယဿေ’တေ,ဘေဒါ ယေ ဇာတိအာဒယော;
ပဋိပါဒီယတေ တွ’ဇ္ဇ, လောကာတိက္ကန္တဂေါစရာ.
世间增上语的这些种类，如生等，今日将阐述超世间之境界。
၁၇၅.
175.
ပိဝန္တိ ဒေဟကန္တီ ယေ, နေတ္တဉ္ဇလိပုဋေန တေ;
နာ’လံ ဟန္တုံ ဇိနေ’သံ တွံ, တဏှံ တဏှာဟရောပိ ကိံ?
那些以眼为掌，汲饮你身光者，哦，胜者（jina），你难道不能摧毁他们的贪爱吗，即使你是贪爱的摧毁者？
၁၇၆.
176.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, သဓမ္မတ္တံ သိယော’ပမာ;
သဒ္ဒ, တ္ထဂမ္မာ, ဝါကျတ္ထ, ဝိသယာ,တိ စ သာ ဘိဓာ.
喻体与被喻体之间的同等法性，即是譬喻。它又分三种：声喻、义喻与句义喻。
၁၇၇.
177.
သမာသ, ပစ္စယေ, ဝါ’ဒီ, သဒ္ဒါ တေသံ ဝသာ တိဓာ;
သဒ္ဒဂမ္မာ သမာသေန, မုနိန္ဒော စန္ဒိမာ’နနော.
声喻依复合词、词缀及“如”等词而有三种。通过复合词的例子是：“圣者之王月面”。
၁၇၈.
178.
အာယာဒီ ပစ္စယာ တေဟိ, ဝဒနံ ပင်္ကဇာယတေ;
မုနိန္ဒနယန ဒွန္ဒံ, နီလုပ္ပလဒလီယတိ.
通过“āya”等词缀，面容如莲花般。圣者之王双眼如青莲花瓣。
၁၇၉.
179.
ဣဝါဒီ ဣဝ, ဝါ, တုလျ, သမာန, နိဘ, သန္နိဘာ;
ယထာ, သင်္ကာသ, တုလိတ, ပ္ပကာသ, ပတိရူပကာ.
“如”等词有：如、或如、相等、相同、相似、类似、譬如、好像、堪比、显如、相称。
၁၈၀.
180.
သရီ, သရိက္ခ, သံဝါဒီ, ဝိရောဓိ, သဒိသာ, ဝိယ;
ပဋိပက္ခ, ပစ္စနီကာ, သပက္ခော, ပမိတော, ပမာ.
相似、类似、相应、对立、相似、如、敌对、对抗、同党、被衡量、衡量。
၁၈၁.
181.
ပဋိဗိမ္ဗ, ပဋိစ္ဆန္န, သရူပ, သမ, သမိတာ;
သဝဏ္ဏာ, ဘာ, ပဋိနိဓိ, သဓမ္မာ, ဒိ သလက္ခဏာ.
影像、映影、同形、等同、平等、同色、光辉、代表、同法性、等特征。
၁၈၂.
182.
ဇယတျ[Pg.172], က္ကောသတိ, ဟသတိ, ပတိဂဇ္ဇတိ, ဒူဘတိ;
ဥသူယတျ, ဝဇာနာတိ, နိန္ဒတိ, ဿတိ, ရုန္ဓတိ.
战胜、辱骂、笑、反驳、伤害、嫉妒、轻视、责备、高傲、阻碍。
၁၈၃.
183.
တဿ စောရေတိ သောဘဂ္ဂံ, တဿ ကန္တိံ ဝိလုမ္ပတိ;
တေန သဒ္ဓိံ ဝိဝဒတိ, တုလျံ တေနာ’ဓိရောဟတိ.
盗取其美貌，掠夺其光辉；与他争论，与他等同。
၁၈၄.
184.
ကစ္ဆံ ဝိဂါဟတေ, တဿ, တ မနွေတျ, နုဗန္ဓတိ;
တံသီလံ, တံနိသေဓေတိ, တဿ စာ’နုကရောတိ, မေ.
与他匹敌，跟随他，追随他；（具有）其性情，阻止他，以及模仿他。
၁၈၅.
185.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, သဓမ္မတ္တံ ဝိဘာဝိဘိ;
ဣမေဟိ ဥပမာဘေဒါ, ကေစိ နိယျန္တိ သမ္ပတိ.
喻体与被喻体之间的同等法性，由此等词语显现。如今将阐述一些譬喻的种类。
၁၈၆.
186.
ဝိကာသိပဒုမံ’ဝါ’တိ, သုန္ဒရံ သုဂတာ’နနံ;
ဣတိ ဓမ္မောပမာ နာမ, တုလျဓမ္မနိဒဿနာ.
“善逝之面容美好，如盛开之莲花”。此即名为法喻，是同等法性的例证。
၁၈၇.
187.
ဓမ္မဟီနာ ‘‘မုခ’မ္ဘောဇ, သဒိသံ မုနိနော’’ဣတိ;
ဝိပရီတော’ပမာ ‘‘တုလျ, မာနနေန’မ္ဗုဇံ တဝ’’.
缺法喻是：“圣者之面容如莲花”。倒转喻是：“你的莲花堪比你的脸”。
၁၈၈.
188.
တဝါ’နန’မိဝ’မ္ဘောဇံ, အမ္ဘောဇ’မိဝ တေ မုခံ;
အညမညောပမာ သာ’ယံ, အညမညောပမာနတော.
你的脸如莲花，莲花如你的脸；此即相互譬喻，因其相互比较。
၁၈၉.
189.
‘‘ယဒိ ကိဉ္စိ ဘဝေ’မ္ဘောဇံ, လောစန’ဗ္ဘမုဝိဗ္ဘမံ;
ဓာရေတုံ မုခသောဘံ တံ, တဝေ’’တိ အဗ္ဘုတောပမာ.
“若有莲花，能具无云晴空般的眼之媚态，方能承载你面容之美”——此即奇妙譬喻。
၁၉၀.
190.
‘‘သုဂန္ဓိ သောဘာ သမ္ဗန္ဓီ, သိသိရံ’သု ဝိရောဓိ စ;
မုခံ တဝ’မ္ဗုဇံဝေ’တိ’’, သာ သိလေသောပမာ မတာ.
“你的脸实是莲花：芬芳、美丽，且与冷光者（月亮）相敌”——此被认为是双关譬喻。
၁၉၁.
191.
သရူပသဒ္ဒဝါစ္စတ္တာ, သာ သန္တာနောပမာ ယထာ;
ဗာလာ’ဝု’ယျာနမာလာ’ယံ, သာ’လကာ’နနသောဘိနီ.
因其由同形之词表达，故为连环譬喻，例如：“这位少女是园中的花鬘，她以发卷（或：娑罗花）美化着面容”。
၁၉၂.
192.
ခယီ စန္ဒော, ဗဟုရဇံ, ပဒုမံ, တေဟိ တေ မုခံ;
သမာနမ္ပိ သမုက္ကံသိ, တျ’ယံ နိန္ဒောပမာ မတာ.
月亮在消逝，莲花满是尘埃；你的面容，虽与它们相似，却超越它们——此即名为讥讽譬喻。
၁၉၃.
193.
အသမတ္ထော မုခေနိ’န္ဒု, ဇိန! တေ ပဋိဂဇ္ဇိတုံ;
ဇဠော ကလင်္ကီ’တိ အယံ, ပဋိသေဓောပမာ သိယာ.
哦，胜者！月亮无法与你的面容争辉！它愚钝且有污点——此即驳斥譬喻。
၁၉၄.
194.
‘‘ကစ္ဆံ စန္ဒာရဝိန္ဒာနံ, အတိက္ကမ္မ မုခံ တဝ;
အတ္တနာ’ဝ သမံ ဇာတ’’, မိတျ’သာဓာရဏောပမာ.
“你的面容，超越了月莲之丛，变得与自身等同”——此即独特譬喻。
၁၉၅.
195.
‘‘သဗ္ဗ’မ္ဘောဇ’ပ္ပဘာသာရော, ရာသိဘူတော’ဝ ကတ္ထစိ;
တဝါ’နနံ ဝိဘာတီ’’တိ, ဟောတာ’ဘူတောပမာ အယံ.
“所有莲花的精华光辉，仿佛汇于一处，你的面容如此灿烂”——此即非实譬喻。
၁၉၆.
196.
ပတီယတေ’တ္ထဂမ္မာ တု, သဒ္ဒသာမတ္ထိယာ ကွစိ;
သမာသ, ပ္ပစ္စယေ, ဝါဒိ, သဒ္ဒယောဂံ ဝိနာ အပိ.
然而，义喻有时仅凭词语本身的力量即可被理解，即使没有复合词、词缀等词语的组合。
၁၉၇.
197.
ဘိင်္ဂါနေ’မာနိ [Pg.173] စက္ခူနိ, နာ’မ္ဗုဇံ မုခ’မေဝိ’ဒံ;
သုဗျတ္တသဒိသတ္တေန, သာ သရူပေါပမာ မတာ.
“此双眼是蜂，此面非莲”——因其清晰的相似性，此被认为是形态譬喻(sarūpopamā)。
၁၉၈.
198.
‘‘မယေ’ဝ မုခသောဘာ’ဿေ, တျလ’မိန္ဒု! ဝိကတ္ထနာ;
ယတော’မ္ဗုဇေပိ သာ’တ္ထီတိ’’, ပရိကပ္ပောပမာ အယံ.
“月亮啊！我面容的光华，足以让你停止自夸；因为那份美丽，莲花中也有。”——此即假想譬喻(parikappopamā)。
၁၉၉.
199.
‘‘ကိံ ဝါ’မ္ဗုဇ’န္တောဘန္တာလိ, ကိံ လောလနယနံ မုခံ;
မမ ဒေါလာယတေ စိတ္တ’’, မိစ္စ’ယံ သံသယောပမာ.
“是莲中游蜂，抑或眸光流转之面？令我心神不定”，此即疑惑譬喻(saṃsayopamā)。
၂၀၀.
200.
ကိဉ္စိ ဝတ္ထုံ ပဒဿေတွာ, သဓမ္မဿာ’ဘိဓာနတော;
သာမျပ္ပတီတိသဗ္ဘာဝါ, ပတိဝတ္ထုပမာ ယထာ.
呈现某一事物，并说明其自身的特性，由于相似性得以被感知，此即对物譬喻(pativatthupamā)，如下所示。
၂၀၁.
201.
ဇနေသု ဇာယမာနေသု, နေ’ကောပိ ဇိနသာဒိသော;
ဒုတိယော နနု နတ္ထေ’ဝ, ပါရိဇာတဿ ပါဒပေါ.
在芸芸众生中，无一能与胜者(Jina)相比；诚然，也没有第二棵波利阇多树(pārijāta)。
၂၀၂.
202.
ဝါကျတ္ထေနေ’ဝ ဝါကျတ္ထော, ယဒိ ကောစူ’ပမီယတေ;
ဣဝယုတ္တာ, ဝိယုတ္တတ္တာ, သာ ဝါကျတ္ထောပမာ ဒွိဓာ.
若以一句之义譬喻另一句之义，则根据是否使用“如”之类的词语，此句义譬喻(vākyatthopamā)分为两种。
ဣဝယုတ္တာ
与“如”字连用
၂၀၃.
203.
ဇိနော သံက္လေသတတ္တာနံ, အာဝိဘူတော ဇနာန’ယံ;
ဃမ္မသန္တာပတတ္တာနံ, ဃမ္မကာလေ’မ္ဗုဒေါ ဝိယ.
这位胜者为烦恼所折磨的众生而出现，犹如酷暑时节，为炎热所苦恼者出现的云朵。
ဣဝဝိယုတ္တာ
不与“如”字连用
၂၀၄.
204.
မုနိန္ဒာနန မာဘာတိ, ဝိလာသေကမနောဟရံ;
ဥဒ္ဓံ သမုဂ္ဂတဿာ’ပိ, ကိံ တေ စန္ဒ ဝိဇမ္ဘနာ.
牟尼主(Muninda)的面容以其独有的优雅照耀，令人心醉；月亮啊，你纵然高升，又有何可炫耀？
၂၀၅.
205.
သမုဗ္ဗေဇေတိ ဓီမန္တံ, ဘိန္နလိင်္ဂါဒိကံ တု ယံ;
ဥပမာဒူသနာယာ’လ, မေတံ ကတ္ထစိ တံ ယထာ.
然而，凡有性别等不一致之处，都会令智者不安；这足以败坏譬喻，有时可见如下例子。
၂၀၆.
206.
ဟံသီ’ဝါ’ယံ သသီ ဘိန္န, လိင်္ဂါ, ကာသံ သရာနိ’ဝ;
ဝိဇာတိ ဝစနာ, ဟီနာ, သာ’ဝ ဘတ္တော ဘဋော’ဓိပေ.
“此月（阳性）如雌鹅（阴性）”，是性别不符；“迦奢草（单数）如众湖（复数）”，是数目不符；“她之于主君犹如仆役”，是低劣譬喻。
၂၀၇.
207.
‘‘ခဇ္ဇောတော ဘာဏုမာလီ’ဝ, ဝိဘာတိ’’တျဓိကောပမာ;
အဖုဋ္ဌတ္ထာ ‘‘ဗလမ္ဗောဓိ, သာဂရော ဝိယ သံခုဘိ.’’
“萤火虫如太阳般闪耀”，是过度譬喻；“军队的海洋如大海般动荡”，是赘余譬喻。
၂၀၈.
208.
‘‘စန္ဒေ ကလင်္ကော ဘိင်္ဂေါ’ဝေ’, တျု’ပမာပေက္ခိနီ အယံ;
ခဏ္ဍိတာ ကေရဝါ’ကာရော, သကလင်္ကော နိသာကရော.
“月亮上的斑点如蜜蜂”，此乃期待譬喻；有斑点的月亮，形如残缺的白睡莲。
၂၀၉.
209.
ဣစ္စေဝမာဒိရူပေသု, ဘဝန္တိ ဝိဂတာ’ဒရာ;
ကရောန္တိ စာ’ဒရံ ဓီရာ, ပယောဂေ ကွစိ ဒေ’ဝ တု.
对于此类形式，智者不予重视；然而，在某些用法上，智者们确实会予以重视。
၂၁၀.
210.
ဣတ္ထီယံ’ဝါ’ဇနော ယာတိ, ဝဒတျေ’သာ ပုမာ ဝိယ;
ပိယော ပါဏာ ဣဝါ’ယံ မေ, ဝိဇ္ဇာ ဓန’မိဝ’စ္စိတာ.
“此妇人行止如男子，言语亦如男子”；“此人于我，珍爱如生命”；“知识受敬，犹如财富”。
၂၁၁.
211.
ဘဝံ [Pg.174] ဝိယ မဟီပါလ, ဒေဝရာဇာ ဝိရောစတေ;
အလ’မံသုမတော ကစ္ဆံ, တေဇသာ ရောဟိတုံ အယံ.
君王啊，你如天帝般光辉灿烂；此威光足以媲美太阳的领域。
၂၁၂.
212.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, အဘေဒဿ နိရူပနာ;
ဥပမာ’ဝ တိရောဘူတ, ဘေဒါ ရူပက မုစ္စတေ.
将喻体与被喻体描述为无二无别，当譬喻本身隐没了其间的差异时，即称为隐喻(rūpaka)。
၂၁၃.
213.
အသေသ ဝတ္ထု ဝိသယံ, ဧကဒေသ ဝိဝုတ္တိ, စ;
တံ ဒွိဓာ ပုန ပစ္စေကံ, သမာသာဒိဝသာ တိဓာ.
（隐喻）有两种：遍及整体事物，以及表述局部。此二者又各自依复合词等方式分为三种。
အသေသဝတ္ထုဝိသယသမာသ
遍及一切事的复合式
၂၁၄.
214.
အင်္ဂုလိဒလ သံသောဘိံ, နခဒီဓိတိ ကေသရံ;
သိရသာ န ပိလန္ဓန္တိ, ကေ မုနိန္ဒ ပဒ’မ္ဗုဇံ.
以趾为瓣而庄严，以甲光为蕊；谁不将圣主(muninda)的莲足顶戴于头？
အသေသဝတ္ထုဝိသယအသမာသ
遍及一切事的非复合式
၂၁၅.
215.
ရတနာနိ ဂုဏာ ဘူရီ, ကရုဏာ သီတလံ ဇလံ;
ဂမ္ဘီရတ္တ မဂါဓတ္တံ, ပစ္စက္ခော’ယံ ဇိနော’မ္ဗုဓိ.
功德是无量珍宝，慈悲是清凉之水，其性深邃而不可测度；此胜者(jino)是亲见之大海。
အသေသဝတ္ထုဝိသယမိဿက
遍及一切事的混合式
၂၁၆.
216.
စန္ဒိကာ မန္ဒဟာသာ တေ, မုနိန္ဒ! ဝဒနိ’န္ဒုနော;
ပဗောဓယတျ’ယံ သာဓု, မနော ကုမုဒ ကာနနံ.
圣主(muninda)啊！您月面的柔和微笑即是月光；它善巧地唤醒了心意的睡莲林。
၂၁၇.
217.
အသေသဝတ္ထုဝိသယေ, ပဘေဒေါ ရူပကေ အယံ;
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမှိ, ဘေဒေါ ဒါနိ ပဝုစ္စတိ.
关于遍及一切事的隐喻，此分类已述；如今，将解说局部表达的分类。
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိသမာသ
局部表达的复合式
၂၁၈.
218.
ဝိလာသ ဟာသ ကုသုမံ, ရုစိရာ’ဓရ ပလ္လဝံ;
သုခံ ကေ ဝါ န ဝိန္ဒန္တိ, ပဿန္တာ မုနိနော မုခံ.
以优雅微笑为花，以秀美嘴唇为嫩芽；见圣者之面，谁能不感安乐？
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိအသမာသ
局部表达的非复合式
၂၁၉.
219.
ပါဒဒွန္ဒံ မုနိန္ဒဿ, ဒဒါတု ဝိဇယံ တဝ;
နခရံသီ ပရံ ကန္တာ, ယဿ ပါပဇယဒ္ဓဇာ.
愿圣主的双足赐予你胜利；其甲光无比可爱，是战胜邪恶的胜利旗帜。
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမိဿက
局部表达的混合式
၂၂၀.
220.
သုနိမ္မလကပေါလဿ, မုနိန္ဒ ဝဒနိ’န္ဒုနော;
သာဓု’ပ္ပဗုဒ္ဓ ဟဒယံ, ဇာတံ ကေရဝ ကာနနံ.
圣主的月面双颊清净无瑕；善妙觉醒的心，已化为白莲林。
၂၂၁.
221.
ရူပကာနိ [Pg.175] ဗဟူနျေ’ဝ, ယုတ္တာ, ယုတ္တာဒိဘေဒတော;
ဝိသုံ န တာနိ ဝုတ္တာနိ, ဧတ္ထေ’ဝ’န္တောဂဓာနိ’တိ.
隐喻确实众多，依连接、非连接等而有分别；它们不在此单独解说，因已包含于此中。
၂၂၂.
222.
‘‘စန္ဒိမာ’ကာသပဒုမ’’, မိစ္စေတံ ခဏ္ဍရူပကံ;
ဒုဋ္ဌ, ‘‘မမ္ဗောရုဟဝနံ, နေတ္တာနိ’စ္စာ’’ဒိ သုန္ဒရံ.
“月亮是天空的莲花”，此为残缺隐喻；“眼睛是莲花林”等喻，虽美而有缺陷。
၂၂၃.
223.
ပရိယန္တော ဝိကပ္ပာနံ, ရူပကဿော’ပမာယ စ;
နတ္ထိ ယံ တေန ဝိညေယျံ, အဝုတ္တ မနုမာနတော.
构想(vikappānaṃ)、隐喻与譬喻是没有穷尽的；因此，未言说者，当由推论而知。
၂၂၄.
224.
ပုနပ္ပုန မုစ္စာရဏံ, ယမတ္ထဿ, ပဒဿ စ;
ဥဘယေသဉ္စ ဝိညေယျာ, သာ’ယ’မာဝုတ္တိ နာမတော.
对义、对词以及对二者的反复阐述，当知其名为复述(āvutti)。
အတ္ထာဝုတ္တိ
义复述
၂၂၅.
225.
မနော ဟရတိ သဗ္ဗေသံ, အာဒဒါတိ ဒိသာ ဒသ;
ဂဏှာတိ နိမ္မလတ္တဉ္စ, ယသောရာသိ ဇိနဿ’ယံ.
此胜者(jinassa)的无量声誉，摄受一切众生之心，遍及十方，亦含摄清净。
ပဒါဝုတ္တိ
词复述
၂၂၆.
226.
ဝိဘာသေန္တိ ဒိသာ သဗ္ဗာ, မုနိနော ဒေဟကန္တိယော;
ဝိဘာ သေန္တိ စ သဗ္ဗာပိ, စန္ဒာဒီနံ ဟတာ ဝိယ.
圣者的身光，照亮一切方向；一切方向亦皆辉耀，犹如日月等已黯然失色。
ဥဘယာဝုတ္တိ
二者复述
၂၂၇.
227.
ဇိတွာ ဝိဟရတိ က္လေသ, ရိပုံ လောကေ ဇိနော အယံ;
ဝိဟရတျ’ရိဝဂ္ဂေါ’ယံ, ရာသိဘူတော’ဝ ဒုဇ္ဇနေ.
此胜者(jino)已战胜烦恼之敌，安住于世间；而彼敌群则被摧毁，犹如堆积于恶人之上。
၂၂၈.
228.
ဧကတ္ထ ဝတ္တမာနမ္ပိ, သဗ္ဗဝါကျော’ပကာရကံ;
ဒီပကံ နာမ တံ စာဒိ, မဇ္ဈ, န္တဝိသယံ တိဓာ.
虽处于一处，却利益于全句；此法名为“灯喻”(dīpaka)，依其在句首、句中、句末而分三种。
အာဒိ ဒီပက
前置灯喻
၂၂၉.
229.
အကာသိ ဗုဒ္ဓေါ ဝေနေယျ, ဗန္ဓူန မမိတော’ဒယံ;
သဗ္ဗပါပေဟိ စ သမံ, နေကတိတ္ထိယမဒ္ဒနံ.
佛陀为应受教化者与亲族带来了无量的利益；同时摧伏了一切恶与众多外道。
မဇ္ဈေ ဒီပက
中置灯喻
၂၃၀.
230.
ဒဿနံ မုနိနော သာဓု, ဇနာနံ ဇာယတေ’မတံ;
တဒ’ညေသံ တု ဇန္တူနံ, ဝိသံ နိစ္စော’ပတာပနံ.
见到牟尼是好事，为人们带来不死；但对其他众生，却成了恒常折磨的毒药。
အန္တဒီပက
后置灯喻
၂၃၁.
231.
အစ္စန္တ [Pg.176] ကန္တ လာဝဏျ, စန္ဒာ’တပ မနောဟရော;
ဇိနာ’နနိ’န္ဒု ဣန္ဒု စ, ကဿ နာ’နန္ဒကော ဘဝေ.
极为可爱美丽，如月光般怡人，胜者的月脸与天上的月亮，谁能不为之欣喜呢？
မာလာဒီပက
鬘灯喻
၂၃၂.
232.
ဟောတာ’ဝိပ္ပဋိသာရာယ, သီလံ, ပါမောဇ္ဇဟေတု သော;
တံ ပီတိဟေတု, သာ စာ’ယံ, ပဿဒ္ဓျာ’ဒိ ပသိဒ္ဓိယာ.
戒是为了不后悔，不后悔是喜悦的因；喜悦是喜的因，而此喜是为了成就轻安等法。
၂၃၃.
233.
ဣစ္စာ’ဒိဒီပကတ္တေပိ, ပုဗ္ဗံ ပုဗ္ဗ မပေက္ခိနီ;
ဝါကျမာလာ ပဝတ္တာတိ, တံ မာလာဒီပကံ မတံ.
如是，由于一句句前后相依，延续不断，形成句鬘，因此即使它属于前置灯喻等，也被认为是鬘灯喻。
၂၃၄.
234.
အနေနေ’ဝ’ပ္ပကာရေန, သေသာန မပိ ဒီပကေ;
ဝိကပ္ပာနံ ဝိဓာတဗ္ဗာ, နုဂတိ သုဒ္ဓဗုဒ္ဓိဘိ.
有清净智慧者，应以同样的方式，将其中的各种变化应用于其余的灯喻。
၂၃၅.
235.
ဝိသေသ ဝစနိ’စ္ဆာယံ, နိသေဓဝစနံ တု ယံ;
အက္ခေပေါ နာမ သောယဉ္စ, တိဓာ ကာလပ္ပဘေဒတော.
当欲表达特殊意义时，所用的否定性言辞，即名为呵责法(akkhepa)；它依时间的区别而分为三种。
၂၃၆.
236.
ဧကာကီ’ နေကသေနံ တံ, မာရံ သ ဝိဇယီ ဇိနော;
ကထံ တ မထဝါ တဿ, ပါရမီဗလ မီဒိသံ.
那位胜者独自一人战胜了拥有大军的魔罗。这怎么可能呢？不，这是因为他的波罗蜜之力就是如此。
အတီတက္ခေပေါ.
过去时呵责。
၂၃၇.
237.
ကိံ စိတ္တေ’ဇာသမုဂ္ဃာတံ, အပတ္တော’သ္မီတိ ခိဇ္ဇသေ;
ပဏာမော နနု သော ယေ’ဝ, သကိမ္ပိ သုဂတေ ဂတော.
“我尚未根除内心的烦恼”，你为何为此苦恼呢？要知道，即使只是对善逝的一次顶礼，也已经足够了。
ဝတ္တမာနက္ခေပေါ.
现在时呵责。
၂၃၈.
238.
သစ္စံ န တေ ဂမိဿန္တိ, သိဝံ သုဇနဂေါစရံ;
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပရိက္ကန္တ, မာနသာ ယေ သုဒုဇ္ဇနာ.
确实，那些心被邪见所占据的恶人，将无法去到善人们的安稳去处。
အနာဂတက္ခေပေါ.
未来时呵责。
၂၃၉.
239.
ဉေယျော အတ္ထန္တရနျာသော, ယော, ညဝါကျတ္ထသာဓနော;
သဗ္ဗဗျာပီ ဝိသေသဋ္ဌော, ဟိဝိသိဋ္ဌ’ဿ ဘေဒတော.
应知义转置(atthantaranyāsa)是用来证实另一句意义的方法。它分为普遍义和特殊义，又根据是否带有“hi”而有所区别。
ဟိ ရဟိတ သဗ္ဗဗျာပီ
不带“hi”的普遍义
၂၄၀.
240.
တေပိ လောကဟိတာ သတ္တာ, သူရိယော စန္ဒိမာ အပိ;
အတ္ထံ ပဿ ဂမိဿန္တိ, နိယမော ကေန လင်္ဃျတေ.
看，即使是太阳和月亮这些利益世间的存在，也终将消逝。谁又能逾越这法则呢？
ဟိ သဟိတ သဗ္ဗဗျာပီ
带“hi”的普遍义
၂၄၁.
241.
သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ, ဝသီ သောပိ မုနိဿရော;
ဂတော’ဝ နိဗ္ဗုတိံ သဗ္ဗေ, သင်္ခါရာ န ဟိ သဿတာ.
天人导师、自在者、圣者之主，连他也已入涅槃。诚然，一切行皆非永恒。
ဟိ ရဟိတ ဝိသေသဋ္ဌ
不带“hi”的特殊义
၂၄၂.
242.
ဇိနော [Pg.177] သံသာရကန္တာရာ, ဇနံ ပါပေတိ နိဗ္ဗုတိံ;
နနု ယုတ္တာ ဂတိ သာ’ယံ, ဝေသာရဇ္ဇ သမင်္ဂိနံ.
胜者引导人们出离轮回的旷野，抵达涅槃。对具足无畏者而言，这确实是理所当然的道路。
ဟိ သဟိတ ဝိသေသဋ္ဌ
带“hi”的特殊义
၂၄၃.
243.
သုရတ္တံ တေ’ဓရဖုဋံ, ဇိန! ရဉ္ဇေတိ မာနသံ;
သယံ ရာဂပရီတာ ဟိ, ပရေ ရဉ္ဇေန္တိ သင်္ဂတေ.
胜者啊！您那鲜红的嘴唇愉悦人心。诚然，自身有“染色”者，在相遇时也能“染”悦他人。
၂၄၄.
244.
ဝါစ္စေ ဂမ္မေ ထ ဝတ္ထူနံ, သဒိသတ္တေ ပဘေဒနံ;
ဗျတိရေကော’ယ’မပျေ’ကော, ဘယဘေဒါ စတုဗ္ဗိဓော.
对于可言说和可理解的事物，在它们相似之处所作的区分，即是别异(byatireka)。此法虽为一种，但因对两者作出区分而有四种。
ဝါစ္စဧကဗျတိရေက
言说一类区别
၂၄၅.
245.
ဂမ္ဘီရတ္တ မဟတ္တာဒိ, ဂုဏာ ဇလဓိနာ ဇိန!;
တုလျော တွ မသိ ဘေဒေါ တု, သရီရေနေ’ဒိသေန တေ.
胜者！于深邃、伟大等德行，你与海洋相等；然区别在于，你有如是之身。
ဝါစ္စ ဥဘယဗျတိရေက
言说两者区别
၂၄၆.
246.
မဟာသတ္တာ’တိဂမ္ဘီရာ, သာဂရော သုဂတောပိ စ;
သာဂရော’ဉ္ဇနသင်္ကာသော, ဇိနော စာမီကရဇ္ဇုတိ.
大士甚深，善逝与海亦然；海如眼墨色，胜者如金辉。
ဂမ္မ ဧကဗျတိရေက
可解一类区别
၂၄၇.
247.
န သန္တာပါပဟံ နေဝိ, စ္ဆိတဒံ မိဂလောစနံ;
မုနိန္ဒ! နယနဒွန္ဒံ, တဝ တဂ္ဂုဏ ဘူသိတံ.
牟尼尊！鹿眼既不除苦恼，亦不予所求；而汝之双眸，则为彼等功德所庄严。
ဂမ္မဥဘယဗျတိရေက
可解两者区别
၂၄၈.
248.
မုနိန္ဒာနန မမ္ဘောဇ, မေသံ နာနတ္တ မီဒိသံ;
သုဝုတ္တာ’မတသန္ဒာယီ, ဝဒနံ နေ’ဒိသ’မ္ဗုဇံ.
牟尼尊颜与莲华，二者差别乃如是：圣颜善说施甘露，莲华岂有此功德。
၂၄၉.
249.
ပသိဒ္ဓံ ကာရဏံ ယတ္ထ, နိဝတ္တေတွာ’ ဉာကာရဏံ;
သာဘာဝိကတ္တ မထဝါ, ဝိဘာဗျံ သာ ဝိဘာဝနာ.
于此处，否定了众所周知的原因后，彰显出另一原因，或者彰显其为自性使然，此即“显明”。
ကာရဏန္တရဝိဘာဝနာ
他因之显明
၂၅၀.
250.
အနဉ္ဇိတာ’သိတံ နေတ္တံ, အဓရော ရဉ္ဇိတာ’ရုဏော;
သမာနတာ ဘမု စာ’ယံ, ဇိနာ’နာဝဉ္စိတာ တဝ.
妙目乌黑未曾染，绛唇天然色赤红；双眉齐整不修饰，胜者之容本天成。
သာဘာဝိက ဝိဘာဝနာ
自性显明
၂၅၁.
251.
န ဟောတိ ခလု ဒုဇ္ဇနျ, မပိ ဒုဇ္ဇနသင်္ဂမေ;
သဘာဝနိမ္မလတရေ, သာဓုဇန္တူန စေတသိ.
于善士本性极清净心中，纵然与恶人交往，亦绝不生起邪恶。
၂၅၂.
252.
ဇနကော[Pg.178], ဉာပကော စေတိ, ဒုဝိဓာ ဟေတဝေါ သိယုံ;
ပဋိသင်္ခရဏံ တေသံ, အလင်္ကာရတာယော’ဒိတံ.
因有能生与能知二种；对此二因之修饰，说为一种庄严。
၂၅၃.
253.
ဘာဝါ’ဘာဝ ကိစ္စဝသာ, စိတ္တဟေတုဝသာပိ စ;
ဘေဒါ’နန္တာ ဣဒံ တေသံ, မုခမတ္တ နိဒဿနံ.
依有无作用，亦依心之因，其差别无尽，此仅示其端。
၂၅၄.
254.
ပရမတ္ထပကာသေ’က, ရသာ သဗ္ဗမနောဟရာ;
မုနိနော ဒေသနာ’ယံ မေ, ကာမံ တောသေတိ မာနသံ.
牟尼的此一教法，阐明究竟真理，具足一味，悦一切心，令我心意满足。
ဘာဝကိစ္စော ကာရကဟေတု.
有作用之能作因
၂၅၅.
255.
ဓီရေဟိ သဟ သံဝါသာ, သဒ္ဓမ္မဿာ’ဘိယောဂတော;
နိဂ္ဂဟေနိ’န္ဒြိယာနဉ္စ, ဒုက္ခဿု’ပသမော သိယာ.
与智者共住，勤修正法故，并调伏诸根，苦乃得止息。
အဘာဝကိစ္စော ကာရကဟေတု.
无作用之能作因
၂၅၆.
256.
မုနိန္ဒ’စန္ဒ သံဝါဒိ, ကန္တဘာဝေါ’ပသောဘိနာ;
မုခေနေ’ဝ သုဗောဓံ တေ, မနံ ပါပါ’ဘိနိဿဋံ.
尊容美如月，仪态甚可爱；由此即易知，汝心离诸恶。
ဘာဝကိစ္စော ဉာပကဟေတု.
有作用之能知因
၂၅၇.
257.
သာဓုဟတ္ထာ’ရဝိန္ဒာနိ, သင်္ကောစယတိ တေ ကထံ;
မုနိန္ဒ! စရဏဒွန္ဒ, ရာဂဗာလာ’တပေါ ဖုသံ?
牟尼尊！汝之双足，犹如赤色晨曦，当其碰触之时，如何能令善士之莲手合拢？
အယုတ္တကာရီ စိတ္တဟေတု.
行不当之心因
၂၅၈.
258.
သင်္ကောစယန္တိ ဇန္တူနံ, ပါဏိပင်္ကေရုဟာနိ’ဟ;
မုနိန္ဒ! စရဏဒွန္ဒ, နခ စန္ဒာန’ မံသဝေါ.
牟尼尊！在此，是汝双足趾甲之月所发光芒，令众生之莲手合拢。
ယုတ္တကာရီ စိတ္တဟေတု.
行正当之心因
၂၅၉.
259.
ဥဒ္ဒိဋ္ဌာနံ ပဒတ္ထာနံ, အနုဒ္ဒေသော ယထာက္ကမံ;
‘သင်္ချာန’မိတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ, ယထာသင်္ချံ ကမောပိ စ.
对于已先行陈述的事物，再依序逐一说明，此即所谓“列举”（Saṅkhyāna），亦称“依序”（yathāsaṅkhya）或“顺序”（kama）。
၂၆၀.
260.
အာလာပ ဟာသ လီဠာဟိ, မုနိန္ဒ! ဝိဇယာ တဝ;
ကောကိလာ ကုမုဒါနိ စော, ပသေဝန္တေ ဝနံ ဇလံ.
牟尼尊！汝以言谈、欢笑、优雅而取胜；犹如杜鹃栖于林，白莲生于水。
၂၆၁.
261.
သိယာ ပိယတရံ နာမ, အတ္ထရူပဿ ကဿစိ;
ပိယဿာ’တိသယေနေ’တံ, ယံ ဟောတိ ပဋိပါဒနံ.
由于对某事物或形象的极度喜爱，而称之以更可爱之名，此即所谓“更可爱”庄严。
၂၆၂.
262.
ပီတိယာ မေ သမုပ္ပန္နာ, သန္တ! သန္ဒဿနာ တဝ;
ကာလေနာ’ယံ ဘဝေ ပီတိ, တဝေ’ဝ ပုန ဒဿနာ.
圣者！因得见您，我心生喜。愿于未来，此喜悦从再见您而生。
၂၆၃.
263.
ဝဏ္ဏိတေနော’ပမာနေန, ဝုတျာ’ဓိပ္ပေတ ဝတ္ထုနော;
သမာသဝုတ္တိ နာမာ’ယံ, အတ္ထ သင်္ခေပ ရူပတော.
以所描述之譬喻，言说所意欲之事；此名“简说”，其形式为义理之浓缩。
၂၆၄.
264.
သာ’ယံ [Pg.179] ဝိသေသျမတ္တေန, ဘိန္နာ’ဘိန္နဝိသေသနာ;
အတ္ထေ’ဝ အပရာ ပျ’တ္ထိ, ဘိန္နာ’ဘိန္နဝိသေသနာ.
此即，仅就所饰词而言，有相异与不相异之饰词；于义理上，亦另有相异与不相异之饰词。
အဘိန္နဝိသေသန
不相异饰词
၂၆၅.
265.
ဝိသုဒ္ဓါ’မတသန္ဒာယီ, ပသတ္ထရတနာ’လယော;
ဂမ္ဘီရော စာ’ယ’ မမ္ဗောဓိ, ပုညေနာ’ပါဒိတော မယာ.
清净甘露之源泉，殊胜珍宝之库藏；此甚深大海，是我以福德所成办。
ဘိန္နာဘိန္နဝိသေသန
相异与不相异饰词
၂၆၆.
266.
ဣစ္ဆိတ’တ္ထပဒေါ သာရော, ဖလပုပ္ဖော’ပသောဘိတော;
သစ္ဆာယော’ယ’မပုဗ္ဗောဝ ကပ္ပရုက္ခော သမုဋ္ဌိတော.
施予所欲之利，精华所萃，花果庄严；此具佳荫之劫树(kapparukkha)，前所未有而生起。
၂၆၇.
267.
သာဂရတ္တေန သဒ္ဓမ္မော, ရုက္ခတ္တေနော’ဒိတော ဇိနော;
သဗ္ဗေ သာဓာရဏာ ဓမ္မာ, ပုဗ္ဗတြာ’ညတြ တု’တ္တယံ.
正法以海洋为喻，胜者以树木为称；于前者，诸法皆共通，于后者则有不同。
၂၆၈.
268.
ဝတ္ထုနော’ညပ္ပကာရေန, ဌိတာ ဝုတ္တိ တဒ’ညထာ;
ပရိကပ္ပီယတေ ယတ္ထ, သာ ဟောတိ ပရိကပ္ပနာ.
事物之存在为一方式，然其表述为另一方式；于何处作如是构想，彼即是“构想”(parikappanā)。
၂၆၉.
269.
ဥပမာ’ဗ္ဘန္တရတ္တေန, ကိရိယာဒိဝသေန စ;
ကမေနော’ဒါဟရိဿာမိ, ဝိဝိဓာ ပရိကပ္ပနာ.
我将以内在譬喻及行为等方式，依次举例说明种种“构想”。
ဥပမာဗ္ဘန္တရပရိကပ္ပနာ
内在譬喻构想
၂၇၀.
270.
ဣစ္ဆာဘင်္ဂါ’တုရာ’သီနာ, တာ’တိနိစ္စလ မစ္ဆရာ;
ဝသံ နေန္တိ’ဝ ဓီရံ တံ, တဒါ ယောဂါ’ဘိယောဂတော.
彼时，因其致力于修行，彼等因欲望受挫而苦恼、极为固执嫉妒之（魔女），仿佛要将彼智者置于其控制之下。
ကြိယာပရိကပ္ပနာ
行为构想
၂၇၁.
271.
ဂဇံ မာရော သမာရုဠှော, ယုဒ္ဓါယ’စ္စန္တ’မုန္နတံ;
မဂ္ဂ မနွေသတီ နူန, ဇိနဘီတော ပလာယိတုံ.
魔罗(Māra)为战骑上高象，气势昂扬；实则畏惧胜者，正寻求逃亡之路。
ဂုဏပရိကပ္ပနာ
特质构想
၂၇၂.
272.
မုနိန္ဒ! ပါဒဒွန္ဒေ တေ, စာရု ရာဇိဝ သုန္ဒရေ;
မညေ ပါပါ’ဘိ’သမ္မဒ္ဒ, ဇာတသောဏေန သောဏိမာ.
牟尼尊主(Muninda)！于您那美丽如莲之双足，我思其赤色，乃因碾碎诸恶而生。
၂၇၃.
273.
မညေ, သင်္ကေ, ဓုဝံ, နူန, မိဝ, မိစ္စေဝ မာဒိဟိ;
သာ’ယံ ဗျဉ္ဇီယတေ ကွာ’ပိ, ကွာ’ပိ ဝါကျေန ဂမျတေ.
此构想，有时以“我思”(maññe)、“我疑”(saṅke)、“确定”(dhuvaṃ)、“确实”(nūna)、“如”(iva)、“诚然”(iti eva)等词表达，有时则由句义领会。
ဂမ္မပရိကပ္ပနာ
可意会之构想
၂၇၄.
274.
ဒယာ သဉ္ဇာတ သရသာ, ဒေဟာ နိက္ခန္တကန္တိယော;
ပီဏေန္တာ ဇိန! တေ သာဓု, ဇနံ သရသတံ နယုံ.
胜者(Jina)！由慈悲所生之妙趣，及由尊身所出之光辉，善能愉悦众人，引其入于喜乐之境。
၂၇၅.
275.
အာရဗ္ဘန္တဿ [Pg.180] ယံကိဉ္စိ, ကတ္တုံ ပုညဝသာ ပုန;
သာဓန’န္တရလာဘော ယော, တံ ဝဒန္တိ သမာဟိတံ.
为作某事而始勤，复因福德之力，得另一助成之缘，智者称此为“等引”(samāhita)。
၂၇၆.
276.
မာရာ’ရိဘင်္ဂါ’ဘိမုခ, မာနသော တဿ သတ္ထုနော;
မဟာမဟီ မဟာရဝံ, ရဝီ’ယ’မုပကာရိကာ.
彼导师心向摧破敌魔罗，此大地作为助益者，发出巨大轰鸣。
၂၇၇.
277.
အဝတွာ’ဘိမတံ တဿ, သိဒ္ဓိယာ ဒဿန’ညထာ;
ဝဒန္တိ တံ ‘ပရိယာယ, ဝုတ္တီ’တိ သုစိဗုဒ္ဓယော.
不直言其意，为成就故，以他法示之；净慧者称此为“委婉语”(pariyāyavutti)。
၂၇၈.
278.
ဝိဝဋ’င်္ဂဏနိက္ခိတ္တံ, ဓန’မာရက္ခ ဝဇ္ဇိတံ;
ဓနကာမ! ယထာကာမံ, တုဝံ ဂစ္ဆ ယဒိစ္ဆသိ.
财富置于敞开庭院，无人看守；求财者！你可随心所欲，取汝所欲。
၂၇၉.
279.
ထုတိံ ကရောတိ နိန္ဒန္တော, ဝိယ တံ ဗျာဇဝဏ္ဏနံ;
ဒေါသာ’ဘာသာ ဂုဏာ ဧဝ, ယန္တိ သန္နိဓိ မတြ ဟိ.
看似谴责而实为赞美，此即“伪赞”(byājavaṇṇanaṃ)；于此，功德实以过失之相显现。
၂၈၀.
280.
သဉ္စာလေတု မလံ တွံ’သိ, ဘုသံ ကုဝလယာ’ခိလံ;
ဝိသေသံ တာဝတာ နာထ!, ဂုဏာနံ တေ ဝဒါမ ကိံ?
您能搅动整个大地之尘垢；主公！仅凭此，我们该如何言说您功德之殊胜？
၂၈၁.
281.
ဝိသေသိ’စ္ဆာယံ ဒဗ္ဗဿ, ကြိယာ, ဇာတိ, ဂုဏဿ စ;
ဝေကလ္လဒဿနံ ယတြ, ဝိသေသော နာမ ယံ ဘဝေ.
为显事物、行为、种类或特质之卓越，而示其所依之阙如，此即名为“殊胜”(visesa)。
၂၈၂.
282.
န ရထာ, န စ မာတင်္ဂါ, န ဟယာ, န ပဒါတယော;
ဇိတော မာရာရိ မုနိနာ, သမ္ဘာရာဝဇ္ဇနေန ဟိ.
无战车，无大象，无骏马，亦无步兵；牟尼之所以战胜敌魔罗，实乃凭借舍离诸资具。
ဒဗ္ဗဝိသေသဝုတ္တိ.
事物殊胜之表达。
၂၈၃.
283.
န ဗဒ္ဓါ ဘူကုဋိ, နေဝ, ဖုရိတော ဒသနစ္ဆဒေါ;
မာရာရိဘင်္ဂံ စာ’ကာသိ, မုနိ ဝီရော ဝရော သယံ.
未曾皱眉，嘴唇亦未颤动；牟尼、英雄、卓越者，独自摧破敌魔罗。
ကြိယာဝိသေသဝုတ္တိ.
行为殊胜之表达。
၂၈၄.
284.
န ဒိသာသု ဗျာတ္တာ ရံသိ,နာ’လောကော လောကပတ္ထဋော;
တထာပျ’န္ဓတမဟရံ, ပရံ သာဓုသုဘာသိတံ.
光芒未遍布四方，光明未普照世间；然最胜之善说，能除极暗。
ဇာတိဝိသေသဝုတ္တိ.
种类殊胜之表达。
၂၈၅.
285.
န ခရံ, န ဟိ ဝါ ထဒ္ဓံ, မုနိန္ဒ! ဝစနံ တဝ;
တထာပိ ဂါဠှံ ခဏတိ, နိမ္မူလံ ဇနတာမဒံ.
牟尼之主！您的言语非粗糙，亦非僵硬；然而，它能深入挖掘，根除众生的憍慢。
ဂုဏဝိသေသဝုတ္တိ
殊胜功德的表述。
၂၈၆.
286.
ဒဿီယတေ’တိရိတ္တံ [Pg.181] တု, သူရဝီရတ္တနံ ယဟိံ;
ဝဒန္တိ ဝိညူဝစနံ, ရုဠှာဟင်္ကာရ မီဒိသံ.
凡英雄气概过度展现之处，智者称此等言语为增长的傲慢。
၂၈၇.
287.
ဒမေ နန္ဒောပနန္ဒဿ, ကိံ မေ ဗျာပါရဒဿနာ?ပုတ္တာ မေ ပါဒသမ္ဘတ္တာ, သဇ္ဇာ သန္တေ’ဝ တာဒိသေ.
在调伏难陀与优波难陀(Nandopananda)方面，我何须展现作为？我的弟子们，我足下的奉献者，对于此类(对手)已然准备就绪。
၂၈၈.
288.
သိလေသော ဝစနာ’နေကာ, ဘိဓေယျေ’ကပဒါယုတံ;
အဘိန္နပဒဝါကျာဒိ, ဝသာ တေဓာ’ယ မီရိတော.
双关语(silesa)为一词多义之言说；依词句不可分等，此法被说为三种。
၂၈၉.
289.
အန္ဓတမဟရော ဟာရီ, သမာရုဠှော မဟောဒယံ;
ရာဇတေ ရံသိမာလီ’ယံ, ဘဂဝါ ဗောဓယံ ဇနေ.
驱除大暗，带来喜悦，登上大兴盛；此具光鬘者(raṃsimālī)、世尊闪耀光芒，觉悟众生。
အဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
词句不可分双关语。
၂၉၀.
290.
သာရဒါ’မလကာ’ဘာသော, သမာနီတ ပရိက္ခယော;
ကုမုဒါ’ကရသမ္ဗောဓော, ပီဏေတိ ဇနတံ သုဓီ.
其光辉澄净如秋，已尽诸损耗；其觉悟开启喜悦之藏，此贤者令众生欣悦。
ဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
词句可分双关语。
၂၉၁.
291.
သမာဟိတ’တ္တဝိနယော, အဟီန မဒ မဒ္ဒနော;
သုဂတော ဝိသဒံ ပါတု, ပါဏိနံ သော ဝိနာယကော.
心已入定，调伏自我，摧伏龙王及不劣之慢；善逝、引导者，愿彼清净地守护众生。
ဘိန္နာဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
词句可分不可分双关语。
၂၉၂.
292.
ဝိရုဒ္ဓါ, ဝိရုဒ္ဓါ, ဘိန္န, ကမ္မာ, နိယမဝါ, ပရော;
နိယမ’က္ခေပဝစနော, အဝိရောဓိ, ဝိရောဓျ’ပိ.
相违、不相违、异业、有定、其他；破定之言、不相违、以及相违。
၂၉၃.
293.
ဩစိတျ သမ္ပောသကာဒိ, သိလေသော, ပဒဇာ’ဒိ ပိ;
ဧသံ နိဒဿနေသွေ’ဝ, ရူပ မာဝိ ဘဝိဿတိ.
适切、滋养等双关语，以及由词语等产生的双关语；其形式将在这些例子中得以显现。
ဝိရုဒ္ဓကမ္မသိလေသ
相违业双关语
၂၉၄.
294.
သဝသေ ဝတ္တယံ လောကံ, အခိလံ ကလ္လဝိဂ္ဂဟော;
ပရာဘဝတိ မာရာရိ, ဓမ္မရာဇာ ဝိဇမ္ဘတေ.
令整个世界随其意志运转，身形健美；魔罗之敌被击败，法王大显神威。
အဝိရုဒ္ဓကမ္မသိလေသ
不相违业双关语
၂၉၅.
295.
သဘာဝမဓုရံ ပုည ဝိသေသော’ဒယ သမ္ဘဝံ;
သုဏန္တိ ဝါစံ မုနိနော, ဇနာ ပဿန္တိ စာ’မတံ.
人们听闻牟尼之语，其言自性甘甜，由殊胜功德之生起而生；亦得见甘露(amataṃ)不死。
အဘိန္နကမ္မသိလေသ
不分业双关语
၂၉၆.
296.
အန္ဓကာရာ’ပဟာရာယ[Pg.182], သဘာဝ မဓုရာယ စ;
မနော ပီဏေတိ ဇန္တူနံ, ဇိနော ဝါစာယ ဘာယ စ.
为驱除黑暗，亦为自性甘甜；胜者以言语和光芒，悦乐众生之心。
နိယမဝန္တသိလေသ
有定双关语
၂၉၇.
297.
ကေသ’က္ခီနံ’ဝ ကဏှတ္တံ, ဘမူနံယေဝ ဝင်္ကတာ;
ပါဏိပါဒါ’ဓရာနံ’ဝ, မုနိန္ဒဿာ’ဘိရတ္တတာ.
牟尼之主的黑，仅在发与眼；其弯曲，仅在双眉；其深红，仅在手、足、唇。
နိယမက္ခေပသိလေသ
破定双关语
၂၉၈.
298.
ပါဏိပါဒါ’ဓရေသွေ’ဝ, သာရာဂေါ တဝ ဒိဿတိ;
ဒိဿတေ သော’ယ မထဝါ, နာထ! သာဓုဂုဏေသွ’ပိ.
在手、足、唇上，你的爱染(或红润)可见；世尊！它亦可见于您的善德之中。
အဝိရောဓိသိလေသ
不相违双关语
၂၉၉.
299.
သလက္ခဏော’တိသုဘဂေါ, တေဇဿီ နိယတော’ဒယော;
လောကေသော ဇိတသံက္လေသော,ဝိဘာတိ သမဏိဿရော.
具足相好(salakkhaṇo)，极为祥瑞，具足威力，其兴起有定；世间主、已胜烦恼、沙门之主，闪耀光芒。
ဝိရောဓိသိလေသ
相违双关语
၃၀၀.
300.
အသမောပိ သမော လောကေ,လောကေသောပိ နရုတ္တမော;
သဒယော ပျ’ဒယော ပါပေ, စိတ္တာ’ယံ မုနိနော ဂတိ.
世间无等亦平等，世间主亦人中尊；于恶有慈悲亦无慈悲，此乃牟尼奇妙之行境。
ဩစိတျသမ္ပောသကပဒသိလေသ
顺适词语双关语
၃၀၁.
301.
သံသာရဒုက္ခော’ပဟတာ, ဝနတာ ဇနတာ တွယိ;
သုခ မိစ္ဆိတ မစ္စန္တံ, အမတန္ဒဒ! ဝိန္ဒတိ.
为轮回之苦所恼害、心怀欲望的众生，在你之处，哦，甘露施予者！获得了所希求的究竟之乐。
၃၀၂.
302.
ဂုဏယုတ္တေဟိ ဝတ္ထူဟိ, သမံ ကတွာန ကဿစိ;
သံကိတ္တနံ ဘဝတိ ယံ, သာ မတာ တုလျယောဂိတာ.
将某人与具德之物等同称扬，此即所谓的“平等相应”。
၃၀၃.
303.
သမ္ပတ္တသမ္မဒေါ လောကော, သမ္ပတ္တာ’လောကသမ္ပဒေါ;
ဥဘောဟိ ရံသိမာလီ စ, ဘဂဝါ စ တမောနုဒေါ.
世间获得大喜悦，亦得圆满之光明；太阳与世尊，二者皆为黑暗驱除者。
၃၀၄.
304.
အတ္ထန္တရံ သာဓယတာ, ကိဉ္စိ တံ သဒိသံ ဖလံ;
ဒဿီယတေ အသန္တံ ဝါ, သန္တံ ဝါ တံ နိဒဿနံ.
为确立另一义理，而展示某个相似的结果，无论其存在与否，此即所谓的“例证”。
အသန္တဖလနိဒဿန
非实果例证
၃၀၅.
305.
ဥဒယာ [Pg.183] သမဏိန္ဒဿ, ယန္တိ ပါပါ ပရာဘဝံ;
ဓမ္မရာဇဝိရုဒ္ဓါနံ, သူစယန္တာ ဒုရ’န္တတံ.
沙门之主兴起，诸恶走向败亡，仿佛预示着违逆法王者将有悲惨的结局。
သန္တဖလနိဒဿန
真实果例证
၃၀၆.
306.
သိရော နိက္ခိတ္တ စရဏော, စ္ဆရိယာန’မ္ဗုဇာန’ယံ;
ပရမ’ဗ္ဘုတတံ လောကေ, ဝိညာပေတ’တ္တနော ဇိနော.
这位胜者将其如奇妙莲花般的双足置于（诸天）头顶，向世间昭示了自身至上的稀有。
၃၀၇.
307.
ဝိဘူတိယာ မဟန္တတ္တံ, အဓိပ္ပာယဿ ဝါ သိယာ;
ပရမုက္ကံသတံ ယာတံ, တံ မဟန္တတ္တ မီရိတံ.
威势的伟大或意向的伟大，当其达到至高卓越的境地，即被称为“伟大”。
ဝိဘူတိမဟန္တတ္တ
威势之伟大
၃၀၈.
308.
ကိရီဋ ရတန’စ္ဆာယာ, နုဝိဒ္ဓါ’တပ ဝါရဏော;
ပုရာ ပရံ သိရိံ ဝိန္ဒိ, ဗောဓိသတ္တော’ ဘိနိက္ခမာ.
昔日，菩萨获得至上荣光，其华盖与宝冠宝石的光辉交织；而后他出家了。
အဓိပ္ပာယမဟန္တတ္တ
意向之伟大
၃၀၉.
309.
သတ္တော သမ္ဗောဓိယံ ဗောဓိ, သတ္တော သတ္တဟိတာယ သော;
ဟိတွာ သ္နေဟရသာဗန္ဓ, မပိ ရာဟုလမာတရံ.
为求菩提，菩萨专念于正等觉；为利有情，他亦致力于众生福祉；舍弃了爱染滋味的束缚，乃至罗睺罗的母亲。
၃၁၀.
310.
ဂေါပေတွာ ဝဏ္ဏနီယံ ယံ, ကိဉ္စိ ဒဿီယတေ ပရံ;
အသမံ ဝါ သမံ တဿ, ယဒိ သာ ဝဉ္စနာ မတာ.
隐藏应赞叹之事，而展示他物，无论后者与前者相等或不相等，此即所谓的“欺瞒”。
အသမဝဉ္စနာ
不等欺瞒
၃၁၁.
311.
ပုရတော န သဟဿေသု, န ပဉ္စေသု စ တာဒိနော;
မာရော ပရေသု တဿေ’သံ, သဟဿံ ဒသဝဍ္ဎိတံ.
在如来面前，魔罗的十千之众，算不上千，也算不上五百。
သမဝဉ္စနာ
平等欺瞒
၃၁၂.
312.
ဝိဝါဒ မနုယုဉ္ဇန္တော, မုနိန္ဒဝဒနိ’န္ဒုနာ;
သမ္ပုဏ္ဏော စန္ဒိမာ နာ’ယံ, ဆတ္တ မေတံ မနောဘုနော.
与牟尼之主的月脸争辩者说：“此非圆满之月，此乃心生者（魔罗）之伞盖。”
၃၁၃.
313.
ပရာနုဝတ္တနာဒီဟိ, နိဗ္ဗိန္ဒေနိ’ဟ ယာ ကတာ;
ထုတိ ရ’ပ္ပကတေ သာ’ယံ, သိယာ အပ္ပကတတ္ထုတိ.
此处，由随从他人等而心生厌离者，对微小之事所作的赞叹，即是“微事赞”。
၃၁၄.
314.
သုခံ ဇီဝန္တိ ဟရိဏာ, ဝနေသွ’ပရသေဝိနော;
အနာယာသော ပလာဘေဟိ, ဇလဒဗ္ဘင်္ကုရာဒိဘိ.
鹿群在林中安乐地生活，不侍奉他人；它们毫不费力地以水、吉祥草、嫩芽等为食。
၃၁၅.
315.
ဥတ္တရံ ဥတ္တရံ ယတ္ထ, ပုဗ္ဗပုဗ္ဗဝိသေသနံ;
သိယာ ဧကာဝလိ သာ’ယံ, ဒွိဓာ ဝိဓိ, နိသေဓတော.
凡以后一者为前一者的修饰，如此层层相续，此即“串珠”（ekāvali）。它依肯定和否定而分为两种。
ဝိဓိဧကာဝလိ
肯定之链
၃၁၆.
316.
ပါဒါ [Pg.184] နခါလိ ရုစိရာ, နခါလိ ရံသိ ဘာသုရာ;
ရံသီတမောပဟာနေ’က, ရသာ သောဘန္တိ သတ္ထုနော.
导师之足甲行甚美，其甲光辉耀；此光于驱暗中独一无二，因导师之德而庄严。
နိသေဓဧကာဝလိ
否定之链
၃၁၇.
317.
အသန္တုဋ္ဌော ယတိ နေဝ,သန္တောသော နာ’လယာဟတော;
နာ’လယော ယော သ ဇန္တူနံ, နာ’နန္တ ဗျသနာ ဝဟော.
不满足的行者永不得安；知足者不为执着所害；彼不执着于众生，不带来无尽之灾厄。
၃၁၈.
318.
ယဟိံ ဘူသိယ ဘူသတ္တံ, အညမညံ တု ဝတ္ထုနံ;
ဝိနာ’ဝ သဒိသတ္တံ တံ, အညမညဝိဘူသနံ.
诸事物彼此互相庄严，纵然没有相似之处，此即是“互相庄严”。
၃၁၉.
319.
ဗျာမံ’သု မဏ္ဍလံ တေန, မုနိနာ လောကဗန္ဓုနာ;
မဟန္တိံ ဝိန္ဒတီ ကန္တိံ, သောပိ တေနေဝ တာဒိသိံ.
由世间之友的牟尼，其一寻光圈获得巨大光辉；彼亦因此而同样辉耀。
၃၂၀.
320.
ကထနံ သဟဘာဝဿ, ကြိယာယ စ, ဂုဏဿ စ;
‘သဟဝုတ္တီ’တိ ဝိညေယျံ, တ’ဒုဒါဟရဏံ ယထာ.
对行动与功德的共同存在状态的描述，当知是为“共现”；其示例如下。
ကြိယာသဟဝုတ္တိ
行动共现
၃၂၁.
321.
ဇလန္တိ စန္ဒရံသီဟိ, သမံ သတ္ထု နခံ သဝေါ;
ဝိဇမ္ဘတိ စ စန္ဒေန, သမံ တမ္မုခစန္ဒိမာ.
导师指甲之光，与月光一同闪耀；其面月亦与明月一同绽放。
ဂုဏသဟဝုတ္တိ
功德共现
၃၂၂.
322.
ဇိနော’ဒယေန မလီနံ, သဟ ဒုဇ္ဇန စေတသာ;
ပါပံ ဒိသာ သုဝိမလာ, သဟ သဇ္ဇန စေတသာ.
胜者出世，污垢与恶人之心一同消逝；罪恶匿迹，诸方与善人之心一同变得极为清净。
၃၂၃.
323.
ဝိရောဓီနံ ပဒ’တ္ထာနံ, ယတ္ထ သံသဂ္ဂဒဿနံ;
သမုက္ကံသာ’ဘိဓာနတ္ထံ, မတာ သာ’ယံ ဝိရောဓိတာ.
于矛盾词义处，若见其关联，为表达卓越之义，此即是“矛盾法”。
၃၂၄.
324.
ဂုဏာ သဘာဝ မဓုရာ, အပိ လောကေ’က ဗန္ဓုနော;
သေဝိတာ ပါပ သေဝီနံ, သမ္ပဒူသေန္တိ မာနသံ.
世间唯一之友（佛陀）的功德，其性本甜美，然若为恶行者所习，反倒染污其心。
၃၂၅.
325.
ယဿ ကဿ စိ ဒါနေန, ယဿ ကဿ စိ ဝတ္ထုနော;
ဝိသိဋ္ဌဿ ယ မာဒါနံ, ‘ပရိဝုတ္တီ’တိ သာ မတာ.
通过布施任何事物，而获得另一殊胜之物，此即是“交换”。
၃၂၆.
326.
ပုရာ ပရေသံ ဒတွာန, မနုညံ နယနာဒိကံ;
မုနိနာ သမနုပ္ပတ္တာ, ဒါနိ သဗ္ဗညုတာသိရီ.
往昔，牟尼曾施予他人眼等悦意之物；如今，彼已证得一切智之荣耀。
၃၂၇.
327.
ကိဉ္စိ [Pg.185] ဒိသွာန ဝိညာတာ, ပဋိပဇ္ဇတိ တံသမံ;
သံသယာ’ပဂတံ ဝတ္ထုံ, ယတ္ထ သော’ယံ ဘမော မတော.
见者于无疑之事，见一物已，却认作相似之他物，此即是“错认”。
၃၂၈.
328.
သမံ ဒိသာသု’ဇ္ဇလာသု, ဇိန ပါဒ နခံ’သုနာ;
ပဿန္တာ အဘိနန္ဒန္တိ, စန္ဒာ’တပ မနာ ဇနာ.
胜者足甲之光，平等照耀于光明诸方；见者心生欢喜，误以为是月光。
၃၂၉.
329.
ပဝုစ္စတေ ယံ နာမာဒိ, ကဝီနံ ဘာဝဗောဓနံ;
ယေန ကေနစိ ဝဏ္ဏေန, ဘာဝေါ နာမာ’ယ မီရိတော.
诗人以任何言辞，表达其所悟之情状，此即名为“情状”。
၃၃၀.
330.
နနု တေယေ’ဝ သန္တာနော, သာဂရာ န ကုလာစလာ;
မနမ္ပိ မရိယာဒံ ယေ, သံဝဋ္ဋေပိ ဇဟန္တိ နော.
诚然，彼等之相续，如海洋而非山脉；纵于坏劫，亦不弃心之界限。
၃၃၁.
331.
အင်္ဂင်္ဂိ ဘာဝါ သဒိသ, ဗလဘာဝါ စ ဗန္ဓနေ;
သံသဂ္ဂေါ’လင်္ကတီနံ ယော, တံ ‘မိဿ’န္တိ ပဝုစ္စတိ.
诸庄严饰之结合，于构成中或有主从关系，或有均等关系，此即名为“混合”。
အင်္ဂင်္ဂီဘာဝမိဿ
主从混合
၃၃၂.
332.
ပသတ္ထာ မုနိနော ပါဒ, နခ ရံသိ မဟာနဒီ;
အဟော! ဂါဠှံ နိမုဂ္ဂေပိ, သုခယတျေ’ဝ တေ ဇနေ.
牟尼足甲光所成之大河，值得赞叹！啊！纵使深陷其中，亦能令彼等众生安乐。
သဒိသ ဗလ ဘာဝ မိဿ
均势情感的混合
၃၃၃.
333.
ဝေသော သဘာဝ မဓုရော, ရူပံ နေတ္တ ရသာယနံ;
မဓူ’ဝ မုနိနော ဝါစာ, န သမ္ပီဏေတိ ကံ ဇနံ.
其姿态自然甜美，其形色是眼之甘露；圣者的言语如蜜，有谁不被其满足呢？
၃၃၄.
334.
အာသီ နာမ သိယာ’တ္ထဿ, ဣဋ္ဌဿာ’သီသနံ ယထာ;
တိလောကေ’ကဂတိ နာထော,ပါတု လောက မပါယတော.
名为“祝福”(Āsī)，即如对所欲之事的祈愿；三界唯一的依怙，愿他护佑世间免于恶趣。
၃၃၅.
335.
ရသ’ပ္ပတီတိ ဇနကံ, ဇာယတေ ယံ ဝိဘူသနံ;
‘ရသဝန္တ’န္တိ တံ ဉေယျံ, ရသဝန္တ ဝိဓာနတော.
那能生起情味(rasa)体验，并作为庄严而生起者；应知其为“具味者”(Rasavanta)，乃依具味之法而成就。
၃၃၆.
336.
ရာဂါ’နတ’ဗ္ဘုတ သရောဇ မုခံ ဓရာယ,ပါဒါ တိလောကဂရုနော’ဓိက ဗန္ဓရာဂါ;
အာဒါယ နိစ္စသရသေန ကရေန ဂါဠှံ,သဉ္စုမ္ဗယန္တိ သတတာ’ဟိတ သမ္ဘမေန.
大地以其奇妙的莲花面容，因爱恋而低垂；（信众们）以恒常喜悦之手，紧紧握住三界导师那激起无限爱恋的双足，并以持续的崇敬亲吻着。
၃၃၇.
337.
ဣစ္စာ’နုဂမ္မ [Pg.186] ပုရိမာစရိယာ’နုဘာဝံ,သင်္ခေပတော နိဂဒိတော’ယ မလင်္ကတီနံ;
ဘေဒေါ’ပရူပရိ ကဝီဟိ ဝိကပ္ပိယာနံ,ကော နာမ ပဿိတု မလံ ခလု တာသ မန္တံ.
如此，遵循前代导师之威德，这些庄严的分类已被简要阐述；它们被诗人们不断地构想，谁又能真正看尽其究竟呢？
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိ ဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
如是，于僧护大长老所著《善解庄严论》中，
အတ္ထာလင်္ကာရာဝဗောဓော နာမ
名为“义庄严之领悟”。
စတုတ္ထော ပရိစ္ဆေဒေါ.
第四章。
၅. ဘာဝါဝဗောဓ-ပဉ္စမပရိစ္ဆေဒ
5. 情态领悟：第五章
၃၃၈.
338.
ပဋိဘာနဝတာ လောက, ဝေါဟာရ’မနုသာရိနာ;
တတော’စိတျ သမုလ္လာသ, ဝေဒိနာ ကဝိနာ ပရံ.
其次，由具足才智、遵循世间惯例、并通晓适宜性之展现的诗人（当知）。
၃၃၉.
339.
ဌာယိသမ္ဗန္ဓိနော ဘာဝ, ဝိဘာဝါ သာ’နုဘာဝကာ;
သမ္ဗဇ္ဈန္တိ နိဗန္ဓာ တေ, ရသ’ဿာဒါယ သာဓုနံ.
常住情态(ṭhāyībhāva)、激发因素(vibhāva)与相应表现(anubhāva)，它们在作品中相互关联，以令善者品味其情味(rasa)。
ဘာဝအဓိပ္ပာယ
情态之意
၃၄၀.
340.
စိတ္တ ဝုတ္တိ ဝိသေသာ တု, ဘာဝယန္တိ ရသေ ယတော;
ရတျာဒယော တတော ဘာဝ, သဒ္ဒေန ပရိကိတ္တိတာ.
心识活动的特殊状态，因其能生起诸情味(rasa)，故喜爱(rati)等，即以“情态”(bhāva)之名而宣说。
ဌာယီဘာဝအဓိပ္ပာယ
常住情态之意
၃၄၁.
341.
ဝိရောဓိနာ’ညဘာဝေန, ယော ဘာဝေါ န တိရောဟိတော;
သီလေန တိဋ္ဌတိ’စ္စေသော, ‘ဌာယီဘာဝေါ’တိ သဒ္ဒိတော.
不被对立之他法所遮蔽，以其自性而安住者，此即名为“常住情态”。
ဌာယီဘာဝပ္ပဘေဒဥဒ္ဒေသ
常住情态之种类概要
၃၄၂.
342.
ရတိ, ဟဿော, စ သောကော, စ,ကောဓု, ဿာဟာ, ဘယံ,ပိ စ;
ဇိဂုစ္ဆာ, ဝိမှယော, စေဝ, သမော စ နဝ ဌာယိနော.
爱欲、欢笑、忧伤、愤怒、热忱、恐惧、厌恶、惊奇，以及平静，此九种为常住情态。
ဗျဘိစာရီဘာဝအဓိပ္ပာယ
变异情态之意
၃၄၃.
343.
တိရောဘာဝါ, ဝိဘာဝါ’ဒိ, ဝိသေသနာ’ဘိမုချတော;
ယေ တေ စရန္တိ သီလေန, တေ ဟောန္တိ ဗျဘိစာရိနော.
因其（随情境）显现与隐没，并朝向于（根本情感的）特定状态，那些依其自性而流转者，即是“变异情态”。
ဗျဘိစာရိဘာဝပဘေဒ
变异情态之种类
၃၄၄.
344.
နိဗ္ဗေဒေါ[Pg.187], တက္က, သင်္ကာ, သမ,ဓိတိ, ဇဠတာ, ဒီနတု, ဂ္ဂါ, လသတ္တံ,သုတ္တံ, တာသော, ဂိလာနု, ဿုက, ဟရိသ,သတိ, ဿာ, ဝိသာဒါ, ဗဟိတ္ထာ ;
စိန္တာ, ဂဗ္ဗာ, ပမာရော, မရိသ, မဒ,မတု, မ္မာဒ, မောဟာ, ဝိဗောဓော,နိဒ္ဒါ, ဝေဂါ, သဗိလံ, မရဏ,စပလတာ, ဗျာဓိ, တေတ္တိံသ မေတေ.
厌离、推测、疑虑、疲劳、坚毅、呆滞、悲惨、暴烈、怠惰、昏沉、惊怖、病、渴望、喜悦、忆念、嫉妒、绝望、隐瞒、思虑、骄傲、怠慢、不耐、迷醉、智慧、狂乱、愚痴、觉醒、睡眠、冲动、羞愧、死亡、轻佻、疾病，此三十三种。
သတ္တိကဘာဝအဓိပ္ပာယ
自性情态之意
၃၄၅.
345.
သမာဟိတ’တ္တ’ပ္ပဘဝံ, သတ္တံ တေနော’ပပါဒိတာ;
သတ္တိကာ ပျ’နုဘာဝတ္တေ, ဝိသုံ ဘာဝါ ဘဝန္တိ တေ.
由专注之心所生，自性由此而产生；自性情态亦因其为随现情态，而成为各别之情态。
သတ္တိကဘာဝပ္ပဘေဒ
自性情态之种类
၃၄၆.
346.
ထမ္ဘော, ပဠယ, ရောမဉ္စာ, တထာ သေဒ, ဿု, ဝေပထု;
ဝေဝဏ္ဏိယံ, ဝိသရတာ, ဘာဝါ’ဋ္ဌေ’တေ တု သတ္တိကာ.
僵直、昏厥、毛发竖立，以及汗流、泪水、颤抖、变色、失声，此八种为自性情态。
၃၄၇.
347.
ယဒါ ရတျာဒယော ဘာဝါ, ဌိတိသီလာ န ဟောန္တိ စေ;
တဒါ သဗ္ဗေပိ တေ ဘာဝါ, ဘဝန္တိ ဗျဘိစာရိနော.
若爱欲等情态不具常住之性，则彼时所有情态皆成为变异情态。
၃၄၈.
348.
ဝိဘာဝေါ ကာရဏံ တေသု, ပ္ပတ္တိယု’ဒ္ဒီပနေ တထာ;
ယော သိယာ ဗောဓကော တေသံ,အနုဘာဝေါ’ယ မီရိတော.
引发情态(vibhāva)是那些情态的原因，也是其生起与激发的原因；而那能令它们被了知者，则被称为随现情态(anubhāva)。
၃၄၉.
349.
နေကဟေတုံ မနောဝုတ္တိ, ဝိသေသဉ္စ ဝိဘာဝိတုံ;
ဘာဝံ ဝိဘာဝါ’နုဘာဝါ, ဝဏ္ဏိယာ ဗန္ဓနေ ဖုဋံ.
为显现多因之心行与特殊性，情态、引发情态与随现情态，应在作品中清晰地描述。
၃၅၀.
350.
သဝိဘာဝါ’နုဘာဝေဟိ, ဘာဝါ တေ တေ ယထာရဟံ;
ဝဏ္ဏနီယာ ယထော’စိတျံ, လောကရူပါ’နုဂါမိနာ.
那些情态，连同其引发情态与随现情态，应依其适切性，并随顺世间之形相而描述。
၃၅၁.
351.
စိတ္တ [Pg.188] ဝုတ္တိ ဝိသေသတ္တာ, မာနသာ သတ္တိကာ’င်္ဂတော;
ဗဟိ နိဿဋ သေဒါဒိ, အနုဘာဝေဟိ ဝဏ္ဏိယာ.
因心行之特殊，且自性情态为意生成分，故应以汗流等外显的随现情态来描述。
ရသအဓိပ္ပာယ
味之意
၃၅၂.
352.
သာမာဇိကာန မာနန္ဒော, ယော ဗန္ဓတ္ထာ’နုသာရိနံ;
ရသီယတီတိ တညူဟိ, ရသော နာမာ’ယ’မီရိတော.
观众之喜悦，随顺作品之义；因其能被知者品味，故此名为“味”。
ရသပ္ပဘေဒ
味之种类
၃၅၃.
353.
သဝိဘာဝါ, နုဘာဝေဟိ, သတ္တိက,ဗျဘိစာရိဘိ;
အဿာဒိယတ္တ မာနီယ, မာနော ဌာယေ’ဝ သော ရသော.
由引发情态、随现情态、自性情态与变异情态，被带至可品味之境，彼常住情态即是味。
၃၅၄.
354.
သိင်္ဂါရ,ဟဿ,ကရုဏာ, ရုဒ္ဒ,ဝီရ,ဘယာနကာ;
ဗီဘစ္ဆ,ဗ္ဘုတ,သန္တာ, စ, ရသာ ဌာယီန နုက္ကမာ.
爱欲、欢笑、悲悯、忿怒、勇猛、怖畏、厌恶、惊奇及平静，此诸味依常住情态之次第而列。
၃၅၅.
355.
ဒုက္ခရူပေ’ယ’ မာနန္ဒော, ကထံ နု ကရုဏာဒိကေ?သိယာ သောတူနမာနန္ဒော,သောကော ဝေဿန္တရဿ ဟိ.
在悲悯等苦相中，如何会有喜悦呢？听者或有喜悦，因为悲伤实属韦桑达拉(Vessantara)。
ဌာယီဘာဝ နိဒ္ဒေသ ရတိဋ္ဌာယီဘာဝ
常住情态的解释：爱欲常住情态
၃၅၆.
356.
ရမ္မ,ဒေသ, ကလာ, ကာလ, ဝေသာဒိ, ပဋိသေဝနာ;
ယုဝါန’ညောညရတ္တာနံ, ပမောဒေါ ရတိ ရုစ္စတေ.
对宜人之地、艺术、时节、服饰等的享用，以及互相爱恋的年轻人之喜悦，即名为“爱欲”(rati)。
၃၅၇.
357.
ယုတျာ ဘာဝါနုဘာဝါ တေ, နိဗန္ဓာ ပေါသယန္တိ နံ;
သောပျ’ယောဂ, ဝိပ္ပယောဂ, သမ္ဘောဂါနံ ဝသာ တိဓာ.
那些情态与随现情态，通过在作品中的联结而滋养它；它又因未合、分离和结合之故而有三种。
ဟဿဋ္ဌာယီဘာဝ
欢笑常住情态
၃၅၈.
358.
ဝိကာရာ’ကတိအာဒီဟိ, အတ္တနော ထ ပရဿ ဝါ;
ဟဿော နိဒ္ဒါ, သမာ’လသျ, မုစ္ဆာဒိ,ဗျဘိစာရိဘိ;
ပရိပေါသေ သိယာ ဟဿော, ဘိယျော’တ္ထိပဘုတီနံ သော.
欢笑(此常住情态)由自身或他人的形貌变化等而生起。它可由昏沉、懈怠、昏厥等变异情态(byabhicāribhāva)所滋养。对于骨骼突出等人，此情态会更加强烈。
ဟဿပ္ပဘေဒ
欢笑之种类
၃၅၉.
359.
သိတ မိဟ ဝိကာသိ နယနံ,ကိဉ္စာ’လက္ခိယ ဒိဇံ တု တံ ဟသိတံ;
မဓုရဿရံ ဝိဟသိတံ, အံသသိရောကမ္ပမုပဟသိတံ.
微笑(sita)时眼睛微开，轻笑(hasita)时牙齿微露；欢笑(vihasita)时声音甜美，大笑(upahasita)时耸肩摇头。
၃၆၀.
360.
အပဟသိတံ [Pg.189] သဇလ’က္ခိ, ဝိက္ခိတ္တင်္ဂံ ဘဝတျ’တိဟသိတံ;
ဒွေ ဒွေ ကထိတာ စေ’သံ,ဇေဋ္ဌေ မဇ္ဈေ’ဓမေ စ ကမသော.
狂笑(apahasita)时泪眼，极笑(atihasita)时肢体散乱。这六种笑，每两种为一组，依次属于上等、中等和下等之人。
ကရုဏဋ္ဌာယီဘာဝ
悲之住立情态
၃၆၁.
361.
သောကရူပေါ တု ကရုဏော, နိဋ္ဌပ္ပတ္တိ’ဋ္ဌ နာသတော;
တတ္ထာ’နုဘာဝါ ရုဒိတ, ပဠယ,တ္ထမ္ဘကာဒယော;
ဝိသာဒါ,လသျ,မရဏ, စိန္တာ’ဒီ ဗျဘိစာရိနော.
悲味(karuṇa)的本质是悲伤，由所爱之物的毁灭而生。其随感(anubhāva)是哭泣、昏厥、僵硬等；沮丧、懈怠、死亡、忧虑等是其变异情态(byabhicārin)。
ရုဒ္ဒဋ္ဌာယီဘာဝ
暴怒之住立情态
၃၆၂.
362.
ကောဓော မစ္ဆရိယာ’ဒီဟိ, ပေါသေ တာသ, မဒါဒိဘိ;
နယနာ’ရုဏတာဒီဟိ, ရုဒ္ဒေါ နာမ ရသော ဘဝေ.
愤怒(krodha)由悭吝、怖畏、骄慢等而得以滋养；名为暴怒(rudda)的味(rasa)由眼睛发红等而生起。
ဝီရဋ္ဌာယီဘာဝ
勇之住立情态
၃၆၃.
363.
ပတာပ, ဝိက္ကမာ’ဒီဟု, ဿာဟော ‘ဝီရော’တိ သညိတော;
ရဏ,ဒါန,ဒယာယောဂါ, ဝီရော’ယံ တိဝိဓော ဘဝေ;
တေဝါ’နုဘာဝါ ဓိတိ,မ, တျာ’ဒယော ဗျဘိစာရိနော.
与威势、勇武等相关的精进(ussāha)，被称为勇味(vīra)。此勇味有三种：战斗之勇、布施之勇与慈悲之勇。坚毅、决心、布施等是其变异情态(byabhicārin)。
ဘယဋ္ဌာယီဘာဝ
怖畏之住立情态
၃၆၄.
364.
ဝိကာရာ,သနိ,သတ္တာ’ဒိ, ဘယု’က္ကံသော ဘယာနကော;
သေဒါ’ဒယော နုဘာဝေ’တ္ထ, တာသာ’ဒီ ဗျဘိစာရိနော.
由形变、雷电、恶趣众生等引起的极度恐惧，是为怖畏味(bhayānaka)。其随感(anubhāva)是出汗等，其变异情态(byabhicārin)是惊恐等。
ဇိဂုစ္ဆာဋ္ဌာယီဘာဝ
厌恶之住立情态
၃၆၅.
365.
ဇိဂုစ္ဆာ ရုဓိရာ’ဒီဟိ, ပူတျာ’ဒီဟိ ဝိရာဂတော;
ဗီဘစ္ဆော ခေါဘနု’ဗ္ဗေဂီ, ကမေန ကရုဏာယုတော;
နာသာ ဝိကူဏနာဒီဟိ, သင်္ကာဒီဟိ’ဿ ပေါသနံ.
厌恶(jigucchā)由对血液、腐烂物等的厌离而生。厌恶味(bībhaccha)是搅动人心、令人不安的，并逐渐伴有悲悯。它由皱鼻等以及怀疑等而得以滋养。
ဝိမှယဋ္ဌာယီဘာဝ
惊奇之住立情态
၃၆၆.
366.
အတိ လောက ပဒတ္ထေဟိ, ဝိမှယော’ယံ ရသော’ဗ္ဘုတော;
တဿာ’နုဘာဝါ သေဒ,ဿု, သာဓုဝါဒါ’ဒယော သိယုံ;
တာသာ,ဝေဂ,ဓိတိ,ပ္ပညာ, ဟောန္တေ’တ္ထ ဗျဘိစာရိနော.
由超世间的事物所生起的惊奇(vimhaya)，是为奇妙味(abbhuta)。其随感(anubhāva)是出汗、流泪、称赞“善哉”等。此处的变异情态(byabhicārin)是惊恐、激动、坚毅、智慧等。
သမဋ္ဌာယီဘာဝ
寂静之住立情态
၃၆၇.
367.
ဌာယီဘာဝေါ သမော မေတ္တာ, ဒယာ,မောဒါ’ဒိ သမ္ဘဝေါ;
ဘာဝါဒီဟိ တ’ဒုက္ကံသော, သန္တော သန္တ နိသေဝိတော.
名为“寂静”(sama)的住立情态(ṭhāyībhāva)由慈、悲、喜等而生。其极致是寂静味(santa)，为寂静者所习行。
ဣတိ သံဃရက္ခိတ မဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
僧护大长老所著《善解庄严论》，
ရသဘာဝါ’ဝဗောဓော နာမ
名为“味与情态之理解”，
ပဉ္စမော ပရိစ္ဆေဒေါ.
第五章终。
သုဗောဓာလင်္ကာရော သမတ္တော.
《善解庄严论》终。