දාඨාවංසො

佛牙史

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

1.

1.

විසාරදං වාදපථාති වත්තිනං,තිලොකපජ්ජොතමසය්හසාහිනං;

අසෙස ඤෙය්‍යාවරණප්පහායිනං,නමාමි සත්ථාරමනන්තගොචරං.

我礼敬彼导师，其境界无穷，彼乃无畏者，超越论道，三界之明灯，无能胜伏者，已断尽一切所知障。

2.

2.

තිලොක නාථප්පභවං භයාපහං,විසුද්ධවිජ්ජාචරණෙහි සෙවිතං;

පපඤ්ච සංයොජනබන්ධනච්ඡිදං,නමාමි ධම්මං නිපුණං සුදුද්දසං.

我礼敬此微妙难见之法，它源于三界怙主，能除怖畏，为明行清净者所奉行，能斩断戏论与诸结的束缚。

3.

3.

පසාදමත්තෙන’පි යත්ථ පාණිනො,ඵූසන්ති දුක්ඛක්ඛයමච්චුතං පදං;

තමාහුණෙය්‍යං සුසමාහිතින්ද්‍රියං,නමාමි සඞ්ඝං මුනිරාජසාවකං.

我礼敬僧伽，牟尼王之声闻众，他们堪受供养，诸根善定；众生仅凭对他们的净信，即能触达苦尽、不死的境地。

4.

4.

විභුසයං කාළකනාගරන්ව යං,පරක්කමො කාරුණිකො චමූපති;

ගවෙසමානො ජිනසාසනස්ස යො,විරූළ්හිමත්ථඤ්ච ජනස්ස පත්ථයං.

那位勇武而慈悲的军主，庄严着迦罗迦城（Kāḷakanāgara），他寻求胜者教法的增长，并祈愿人民的福祉。

5.

5.

සුධාමයූඛාමල පණ්ඩුවංසජං,විරූළ්හසද්ධං මුනිරාජසාසනෙ;

පියං වදං නීතිපථානුවත්තිනිං,සදා පජානං ජනිකං’ව මාතරං.

她纯洁如月光，生于般度（Pāṇḍu）王族，在牟尼王教法中信心增长，言语慈爱，遵循正道，对子民恒如亲母。

6.

6.

පියං පරක්කන්තිභුජස්ස රාජිනො,මහෙසි මච්චුන්නතඛුද්ධිසම්පදං;

විධාය ලීලාවතිමිච්ඡිතත්ථදං,අසෙස ලඞ්කාතලරජ්ජලක්ඛියං.

国王波罗迦罗摩巴忽（Parakkantibhuja）任命了他所钟爱的、在世人中智慧卓越、乐善好施的莉拉瓦蒂（Līlāvatī）王后，执掌整个楞伽国（Laṅkā）的王权。

7.

7.

කුමාරමාරාධිතසාධුමන්තිනං,මහාදයං පණ්ඩුනරින්ද වංසජං;

විධාය සද්ධං මධුරින්දනාමකං,සුසික්ඛීතං පාවචනෙ කලාසු ච.

（他任命了）名为马杜林达（Madhurinda）的王子，他为贤臣所拥戴，具大悲心，出身于般度（Pāṇḍu）王族，富有信心，且善学圣言与诸艺。

8.

8.

නරින්දසුඤ්ඤං සුචිරං තිසීහළං,ඉතිප්පතීතං අයසං අපානුදි;

චිරං පණීතෙන ච චිවරාදිනා,සුසඤ්ඤතෙ සංයමිනො අතප්පයි.

三狮子国（Tisīhaḷa）长期无王，他消除了由此而来的恶名；并长期以精美的衣袍等供养，使善于自制的修行者们感到满足。

9.

9.

චිරට්ඨිතිං පාවචනස්ස ඉච්ඡතා,කතඤ්ඤුනා වික්කම බුද්දිසාලිනා;

සතීමතා චන්දිම බන්ධුකිත්තිනා,සගාරවං තෙන’භීයාචිතො අහං.

我受到他的恭敬请求，他希望圣教长存，知恩图报，英勇且富有智慧，具念，在亲友中的声誉皎洁如月。

10.

10.

සදෙස භාසාය කවීහි සීහළෙ,කතම්පි වංසං ජිනදන්තධාතුයා;

නිරුත්තියා මාගධිකාය වුද්ධියා,කරොමි දීපන්තරවාසිනං අපි.

虽然在狮子国（Sīhaḷa），已有诗人们用本国语言撰写了佛牙史，我如今仍用摩揭陀语（Māgadhikā）撰写，也是为了利益其他岛屿的居民。

11.

11.

ජීනො’යමිද්ධෙ අමරව්හයෙ පුරෙ,කදාචි හුත්වාන සුමෙධනාමකො;

සවෙදවෙදඞ්ගවිභාගකොවිදො,මහද්ධනෙ විප්පකුලම්හි මාණවො.

往昔，这位胜者曾是名为善慧（Sumedha）的青年，出生在繁荣的阿摩罗婆提城（Amaravatī）一个非常富有的婆罗门家庭，他精通吠陀及其诸分支。

12.

12.

අහඤ්හි ජාතිබ්‍යසනෙන පීළිතො,ජරාභිභුතො මරණෙන ඔත්ථටො;

සිවං පදං ජාතිජරාදිනිස්සටං,ගවෙසයිස්සං’ති රහො විචින්තිය.

他独自思惟：“我实为生之灾患所苦，为老所胜，为死所伏。我将去寻求那超越生、老等的安稳境地。”

13.

13.

අනෙකසඞ්ඛං ධනධඤ්ඤසම්පදං,පතිට්ඨපෙත්වා කපණෙසි දුච්චජං;

අනප්පකෙ පෙමභරානුබන්ධිනො,විහාය මිත්තෙ ච සුතෙච බන්ධවෙ.

他将难以舍弃的无数钱财谷物施予穷人，并舍弃了那些怀有深厚爱意的亲人、朋友与儿子。

14.

14.

පහාය කාමෙ නිඛිලෙ මනොරමෙ,ඝරාභිනික්ඛම්ම හිමාචලන්තිකෙ;

මහීධරං ධම්මිකනාම විස්සුතං,උපෙච්ච නානාතරුරාජිභුසිතං.

他舍弃一切悦意的欲乐，从家中出走，来到雪山（Himācala）附近，走近一座名为达弥迦（Dhammika）、为种种林木所庄严的著名山脉。

15.

15.

මනොනුකූලෙ සුරරාජනිම්මීතෙ,අසම්මිගානං අගතිම්හි අස්සමෙ;

නිවත්තචීරො අජිනක්ඛිපං වහං,ජටාධරො තාපස වෙසමග්ගහී.

在一处悦意的净修处，那是天帝所造，野兽罕至；他穿上树皮衣，披着羚羊皮，留着结发，取了苦行者的形相。

16.

16.

සුසඤ්ඤතත්තොපරිවාරි තින්ද්‍රියො,ඵලාඵලාදීහි පවත්තයං තනුං;

ගතො අභිඤ්ග්ඤාසු ච පාරමිං වසී,තහිං සමාපත්ති සුඛං අවින්දි සො.

他善于自制，守护诸根，以种种果实维持身体。他于诸神通（abhiññā）达到圆满自在，并在那里证得了等至之乐。

17.

17.

සුසජ්ජිතෙ රම්මපුරාධිවාසිනා,මහාජනෙන’ත්තමනෙන අඤ්ජසෙ;

පථප්පදෙසෙ අභියන්තමත්තනො,අනිට්ඨිතෙයෙව සුමෙධ තාපසො.

当时，悦人的罗摩城（Rammapura）居民正满心欢喜地庄严道路，而苦行者善慧自己负责的那段路尚未完成。

18.

18.

අගාධඤෙය්‍යොදධීපාරදස්සිනං,භවන්තගුං නිබ්බනථං විනායකං;

අනෙකඛීණාසවලක්ඛසෙවිතං,කදා චි දීපඞ්කරබුද්ධමද්දස.

那时，他看见了燃灯佛（Dīpaṅkara Buddha），他已见甚深所知海的彼岸，已达有之尽头，无有爱箭，是引导者，为数十万漏尽者所围绕。

19.

19.

තතො සසඞ්ඝස්ස තිලොකභත්තුනො,පරිච්චජිත්වාන තනුම්පි ජීවිතං;

පසාරයිත්වාන ජටාජිනාදිකං,විධාය සෙතුං තනුමෙව පල්ලලෙ.

于是，他为了三界所尊崇的世尊及其僧团，舍弃了自己的身体与生命，在泥泞中铺开自己的结发与鹿皮，并以己身为桥。

20.

20.

අනක්කමිත්වා කලලං මහාදයෙ,සභික්ඛුකො ගච්චතු පිට්ඨියා ඉති;

අධිට්ඨහිත්වාන නිපන්නකො තහිං,අනාථ මෙතං තිභවං සමෙක්ඛිය.

他观察到此三界无有怙主，于是下定决心，俯卧于地，心想：“愿大悲的世尊与比丘僧团，不要踩在泥上，从我的背上走过去。”

21.

21.

දයාය සඤ්චොදිතමානසො ජනෙ,භවණ්ණවා උද්ධරිතුං දුඛද්දිතෙ;

අකාසි සම්බොධිපදස්ස පත්තියා,මහාභිනීහාරමුදග්ගවික්කමො.

他心为慈悲所激励，为将苦难众生从存在之海中救拔出来，为证得圆满觉悟，以超凡的毅力立下了大愿。

22.

22.

අථො විදිත්වා වසිනො තමාසයං,අදාසි සො ව්‍යාකරණං මහාමුනි;

තතො පුරං තම්හි තථාගතෙ ගතෙ,සයංවසී සම්මසි පාරමිගුණෙ.

于是，自在的大牟尼（Mahāmuni）了知他的心愿后，便给予授记。其后，待如来进入城中，那位自制者便思惟诸波罗蜜的特质。

23.

23.

තතො ච කප්පානමලීනවික්කමො,අසංඛියෙ සො චතුරො සලක්ඛකෙ;

තහිං තහිං ජාතිසු බොධිපාචනෙ,විසුද්ධසම්භාරගුණෙ අපූරයි;

අථාභිජාතො තුසිතෙ මහායසො,විසුද්ධසම්බොධිපදොපලද්ධියා;

උදික්ඛමානො සමයං දයාධනො,චිරං විභුතිං අනුභොසි සබ්බසො.

此后，那位无瑕精进者，在四阿僧祇（asaṃkhiye）又十万劫中，于一次次的生世里，圆满了能令菩提成熟的清净资粮。之后，这位大名声者为了证得清净圆满觉悟，重生于兜率（Tusita）天。作为慈悲的富有者，他观察着时机，长久地享受着种种荣耀。

25.

25.

සහස්සසඞ්ඛා දසචක්කවාලතො,සමාගතානෙකසුරාධිපාදිහි;

උදග්ගුදග්ගෙහි ජිනත්තපත්තියා,සගාරවං සො අභිගම්ම යාචිතො.

来自一万个世界体系的无数天主等前来集会；他们为他将证得胜者果位而极度喜悦，恭敬地走近并祈请他。

26.

26.

තතො චවිත්වා කපිළව්හයෙ පුරෙ,සදා සතො සක්‍යකුලෙකකෙතුනො;

අහොසි සුද්ධොදනභුමිභත්තුනො,මහාදිමායාය මහෙසියා සුතො.

于是，他从那里去世后，在名为迦毗罗（Kapiḷa）的城里，成为净饭王的王后摩诃摩耶之子，作为释迦族的唯一旗帜，常具正念。

27.

27.

විජාතමත්තො’ව වසුන්ධරාය සො,පතිට්ඨහිත්වාන දිසා විලොකයී;

තදා අහෙසුං විවටඞ්ගනා දිසා,අපූජයුං තත්ථ ච දෙවමානුසා.

他一出生，就站立在大地上，环顾四方。那时，四方都变得开阔，天与人皆在那里礼敬他。

28.

28.

ආධාරයුං ආතපවාරණාදිකං,අදිස්සමානාව නභම්භි දෙවතා;

පදානි සො සත්ත ච උත්තරාමුඛො,උපෙච්ච නිච්ඡාරයි වාචමාසභිං.

诸天神在空中隐形，为他持着遮阳伞等物。他面朝北方，走了七步，然后发出如牛王般的吼声。

29.

29.

යථත්ථසිද්ධත්තකුමාරනාමකො,මහබ්බලො යොබ්බනහාරිවිග්ගහො;

උතුත්තයානුච්ඡවිකෙසු තීසු සො,නුභොසි පාසාදවරෙසු සම්පදං.

名为悉达多（Siddhattha）的王子，意为“义成就”，他体力强壮，身形英俊，正值青春年华。他在三座适合三时的优美宫殿中，享受着荣华富贵。

30.

30.

කදාචි උය්‍යානපථෙ ජරාහතං,තථාතුරං කාලකතඤ්ච සංයමිං;

කමෙන දිස්වාන විරත්තමානසො,භවෙසු සො පබ්බජිතුං අකාමයි.

有一次，在去往园林的路上，他依次看见一个老人、一个病人、一个死者和一个出家人。于是他心生厌离，渴望出家，脱离诸有。

31.

31.

සපුප්ඵදීපාදීකරෙහි රත්තියං,පුරක්ඛතො සො තිදිවාධිවාසිහි;

සඡන්නකො කන්තකවාජියානතො,තතො මහාකාරුණිකො’භිනික්ඛමි.

夜晚，天界的居民手持花、灯等物，前来护送他。于是，这位大悲者与车匿(Channa)一起，骑着犍陟(Kaṇṭhaka)马，出家远行。

32.

32.

කමෙන පත්වාන අනොමමාපගං,සුධොතමුත්තාඵලහාරිසෙකතෙ;

පතිට්ඨහිත්වා වරමොළිබන්ධනං,සිතාසිලූනං ගගනෙ සමුක්ඛිපී.

他渐渐来到阿诺玛(Anomā)河边，那里的沙滩洁净，犹如洗净的珍珠般迷人。他站在那里，用锋利的剑割下自己华丽的顶髻，并将它抛向空中。

33.

33.

පටිග්ගහෙත්වා තිදසානමිස්සරො,සුවණ්නචඞ්ගොටවරෙන තං තදා;

තියොජනං නීලමණීහි චෙතියං,අකාසි චූළාමණිමත්තනො පුරෙ.

那时，三十三天的天主(帝释)用一个精美的金匣接住了它。他在自己的天城里，用蓝宝石建造了一座三由旬高的塔，名为“朱拉玛尼”(Cūḷāmaṇi, 顶髻珠宝)。

34.

34.

තතො ඝටීකාරසරොජයොනිනා,සමාහටං ධාරයී චීවරාදිකං;

අථො සකං වත්ථයුගං නභත්ථලෙ,පසත්ථවෙසග්ගහණො සමුක්ඛිපී.

然后，他穿上了由陶师梵天(Ghaṭīkāra)带来的衣袍等物。接着，已换上值得称赞的沙门装束的他，将自己原来的那套衣服抛向空中。

35.

35.

පටිග්ගහෙත්වාන තමම්බුජාසනො,මහිද්ධිකො භත්තිභරෙන චොදිතො;

සකෙ භවෙ ද්වාදසයොජනං අකා,මණීහි නීලාදිහි දුස්සචෙතියං.

那位大威神力的莲座者(梵天)，出于虔诚之心，接过了那套衣服。他在自己的天界，用蓝宝石等珍宝，建造了一座十二由旬高的“布衣塔”(Dussacetiya)。

36.

36.

සුසඤ්ඤතත්තො සතිමා ජිතින්ද්‍රියො,විනීතවෙසො රසගෙධවජ්ජිතො;

ඡහායනානෙව අනොමවික්කමො,මහාපධානං පදහිත්ථ දුක්කරං.

他善于自制，具足正念，调伏诸根，仪表庄重，舍离对味的贪求。这位具有无上毅力者，在六年间，进行了伟大的、难行的精进修行。

37.

37.

විසාඛමාසස්සථ පුණ්ණමාසියං,උපෙච්ච මූලං සහජාය බොධියා;

තිණාසනෙ චුද්දසහත්ථසම්මිතෙ,අධිට්ඨහිත්වා වීරියං නිසජ්ජි සො.

然后，在毘舍佉(Visākha)月的月圆之日，他来到与他一同诞生的菩提树下。他在一个十四肘长的草座上坐下，发起了精进的决意。

38.

38.

අවත්ථරන්තිං වසුධංච අම්බරං,විරූපවෙසග්ගහණෙන භිංසනං;

පකම්පයන්තො සධරාධරං මහිං,ජිනො පදොසෙ’ජිනි මාරවාහිණිං.

在傍晚时分，胜者征服了魔罗(Māra)的军队，那魔军变现出种种丑恶恐怖的形相，遍满大地与天空，撼动着大地及其山脉。

39.

39.

සුරාසුරබ්‍රහ්මගණෙහි සජ්ජිතෙ,ජගත්තයෙ පුප්ඵමයගඝිකාදිනා;

පවත්තමානෙ සුරදුන්දුභිස්සරෙ,අබුජ්ඣිබොධිං රජනීපරික්ඛයෙ.

当三界被天、阿修罗与梵天众用花盖等物装饰，当天鼓之声响起时，他在夜晚的尽头，觉悟了菩提。

40.

40.

තදා පකම්පිංසු සසෙලකානනා,සහස්සසංඛා දසලොකධාතුයො;

අගඤ්ජි සො ලොණපයොධි සාධුතං,මහාවභාසො භුවනෙසු පත්ථරී.

那时，一万个世界体系连同其山林都震动了。咸海发出了赞许的轰鸣，一道巨大的光芒遍照诸界。

41.

41.

ලභිංසු අන්ධා විමලෙ විලොචනෙ,සුණිංසු සද්දෙ බධිරාපි ජාතියා;

ලපිංසු මූගා වචනෙන වග්ගුනා,චරිංසු ඛෙලං පදසා’ව පඞ්ගුලා.

盲者获得了清净的眼睛，天生的聋者也听到了声音。哑者能说出悦耳的言语，跛者能用双脚自由行走。

42.

42.

භවිංසු ඛුජ්ජා උජුසොම්මවිග්ගහා,සිඛී’පි නිබ්බායි අවීචිආදිසු;

අපාගමුං බන්ධනතො’පි ජන්තවො,ඛුදාදිකං පෙතභවා අපක්කමී.

驼背者身躯变得正直而优美，阿鼻(Avīci)地狱等处的火焰也熄灭了。众生脱离了束缚，饿鬼界的饥饿等痛苦也消失了。

43.

43.

සමිංසු රොගව්‍යසනානි පාණිනං,භයං තිරච්චානගතෙ න පීළයී;

ජනා අහෙසුං සඛිලා පියංවදා,පවත්තයුං කොඤ්චනදං මතඞ්ගජා.

众生的疾病与灾难平息了，恐惧不再侵扰畜生道的众生。人们变得友善，言语温和，大象发出了欢鸣。

44.

44.

හයා ච හෙසිංසු පහට්ඨමානසා,නදිංසු සබ්බා සයමෙව දුන්දුභී;

රවිංසු දෙහාභරණානි පාණිනං,දිසා පසීදිංසු සමා සමන්තතො.

马匹也心生欢喜而嘶鸣，所有的鼓都自行鸣响。众生身上的饰物发出了声响，四方变得清明而平静。

45.

45.

පවායි මන්දො සුඛසීතමාරුතො,පවස්සි මෙඝො’පි අකාලසම්බවො;

ජහිංසු ආකාසගතිං විහඞ්ගමා,මහිං සමුභිජ්ජජලං සමුට්ඨහී.

轻柔、怡人、凉爽的风吹起，非时节的云朵也降下了雨水。飞鸟停止了在空中的飞行，水从地里喷涌而出。

46.

46.

අසන්දමානා’ව ඨිතා සවන්තියො,නභෙ විරොචිංසු අසෙසජොතියො;

භවා අහෙසුං විවටා සමන්තතො,ජනස්ස නාසුං වචනූපපත්තියො.

流动的河川静止不流，天空中所有的星辰都大放光明。诸有(轮回的境界)四方敞开，人们之间没有了言语的争执。

47.

47.

සමෙක්ඛතං නාවරණා නගාදයො,පවායි ගන්ධො අපි දිබ්බසම්මතො;

දුමා අහෙසුං ඵලපුප්ඵ ධාරිනො,අහොසි ඡන්නො කමලෙහි අණ්ණවො.

对于观看者来说，山岳等不再是障碍；天界认可的香气也随风飘送。树木都结满了果实与花朵，海洋被莲花所覆盖。

48.

48.

ථලෙසු තොයෙසු ච පුප්ඵමානකා,විචිත්තපුප්ඵා විකසිංසු සබ්බථා;

නිරන්තරං පුප්ඵසුගන්ධවුට්ඨියා,අහොසි සබ්බං වසුධම්බරන්නරං.

陆地上和水中的各种奇花异卉，处处绽放。由于香花之雨持续不断地降下，整个大地、天空及中间的空间都充满了花朵。

49.

49.

නිසජ්ජ පල්ලඞ්කවරෙ තහිං ජිනො,සුඛං සමාපත්තිවිහාරසම්භවං;

තතො’නුභොන්තො සුචිරාභිපත්ථිතං,දිනානි සත්තෙව අතික්කමාපයී.

胜者于彼处结跏趺坐于殊胜座上，体验着由定住所生、长久以来所期盼的安乐，如是度过了七日。

50.

50.

සමුප්පතිත්වා ගගණඞ්ගනං තතො,පදස්සයිත්වා යමකං මහාමුනි;

සපාටිහීරං තිදිවාධිවාසිනං,ජිනත්තනෙ සංසයිතං නිරාකරි.

大牟尼从彼处升上虚空，示现双神变，以神通为天界诸神消除了他们对其胜者身份的疑虑。

51.

51.

අථොතරිත්වාන ජයාසනස්ස සො,ඨිතො’ව පුබ්බුත්තරකණ්ණනිස්සිතො;

දිනානි සත්තානිමිසෙන චක්ඛුනා,තමාසනං බොධිතරුංච’පූජයි.

然后他从胜利座下来，立于东北角；以不眨眼之目，七日供养彼座与菩提树。

52.

52.

අථ’න්තරාළෙ මණිචඞ්කමෙ ජිනො,ඨිතප්පදෙසස්ස ච ආසනස්ස ච;

මහාරහෙ දෙවවරාභිනිම්මිතෙ,දිනානි සත්තෙව අකාසි වඞ්කමං.

然后，胜者在他先前站立之处与座位之间，于由殊胜天神所造、极为贵重的宝珠经行处，经行了七日。

53.

53.

තතො දිසායං අපරාය බොධියා,උපාවිසිත්වා රතනාලයෙ ජිනො;

සමන්තපට්ඨානනයං විචින්තයං,දිනානි සත්තෙව සවීතිනාමයි.

然后，胜者在菩提树的西面，坐于宝屋(ratanālaya)中，思惟着《发趣论》之法，如是度过了七日。

54.

54.

විනිග්ගතො සත්ථුසරීරතො තදා,ජුතිප්පබන්ධො පටිබන්ධවජ්ජිතො;

පමාණසුඤ්ඤාසු ච ලොකධාතුසු,සමන්තතො උද්ධමධො ච පත්ථරී.

那时，从导师身体发出无碍之光芒连绵不绝，在无量世界中，于四方上下普照。

55.

55.

වටස්ස මූලෙ අජපාලසඤ්ඤිනො,සුඛං ඵුසන්තො පවිවෙකසම්භවං;

විනායකො සත්ත විහාසි වාසරෙ,අනන්තදස්සී සුරරාජපූජිතො.

在牧羊人榕树(Ajapāla-vaṭa)下，为天王所供养的无边见者——导师，体验着由远离而生的安乐，安住了七日。

56.

56.

විහාසි මූලෙ මුචලින්දසාඛිනො,නිසජ්ජ භොගාවලිමන්දිරොදරෙ;

විකිණ්ණපුප්ඵෙ මුචලින්දභොගිනො,සමාධිනා වාසරසත්තකං ජිනො.

胜者在目支邻陀(Mucalinda)树下安住，坐于目支邻陀龙王以其身躯盘绕而成的殿堂内，龙王在其龙身上撒满了花朵；胜者于此入定度过了七日。

57.

57.

දුමෙ’පි රාජායතනෙ සමාධිනා,විහාසි රත්තින්දිව සත්තකං මුනි;

සහස්සනෙත්තො අථ දන්තපොණකං,මුඛොදකඤ්චාපි අදාසි සත්ථුනො.

牟尼亦在罗阇耶那(Rājāyatana)树下，以禅定安住七昼夜；然后千眼天帝献上齿木与漱口水予导师。

58.

58.

තතො මහාරාජවරෙහි ආභතං,සිලාමයං පත්ත චතුක්කමෙකකං;

විධාය මත්ථං මධුපිණ්ඩිකං තහිං,පටිග්ගහෙත්වාන සවාණිජාහටා.

然后，佛陀将四大天王带来的四个石钵合为一钵，并用它接受了商人们所供养的蜜丸。

59.

59.

කතන්නකිච්චො සරණෙසු තෙ උභො,පතිට්ඨපෙත්වාන තපස්සුභල්ලිකෙ;

අදාසි තෙසං අභිපූජිතුං සකං,පරාමසිත්වාන සිරං සිරොරුහෙ.

用完餐后，佛陀让提婆须(Tapassu)和跋利迦(Bhallika)二人皈依三宝；然后他摸了摸头，将自己的头发给予他们供养。

60.

60.

වටස්සමුලෙ අජපාලසඤ්ඤිනො,සහම්පතීබ්‍රහ්මවරෙන යාචිතො;

ජනස්ස කාතුං වරධම්මසඞ්ගහං,අගඤ්ඡි බාරාණසිමෙකකො මුනි.

在牧羊人榕树下，应梵天娑婆主(Brahmā Sahampati)的恳请，为对众人作殊胜法之摄益，牟尼独自一人前往波罗奈(Bārāṇasī)。

61.

61.

ගන්ත්වා සො ධම්මරාජා වනමිසිපතනං සඤ්ඤතානං නිකෙතං,පල්ලඞ්කස්මිං නිසින්නො තහිමවිචලිතට්ඨානසම්පාදිතම්හි;

ආසාළ්හෙ පුණ්ණමායං සිතරුචිරුචියා ජොතිතෙ චක්කවාළෙ,දෙවබ්‍රහ්මාදිකානං දුරිතමලහරං වත්තයි ධම්මචක්කං.

彼法王前往持戒者之住处——仙人堕处(Isipatana)林，于彼处不动之座上坐下；于萨哈(Āsāḷha)月圆之日，当宇宙被洁白美丽之光辉照亮时，为诸天、梵天等转动了能除罪垢之法轮。

62.

62.

සුත්වා සද්ධම්මමග්ගං තිභූවනකුහරාභොගවිත්ථාරිකං තං,අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤනාමද්විජමුනිපමුඛාට්ඨාරසබ්‍රහ්මකොටී;

අඤ්ඤාසුං මග්ගධම්මං පරිමිතරහිතෙ චක්කවාළෙ උළාරො,ඔභාසො පාතුභුතො සපදි බහුවිධං ආසි අච්ඡෙරකඤ්ච.

听闻了那遍及三界广阔空间之正法道后，以婆罗门牟尼阿若憍陈如(Aññā Koṇḍañña)为首之十八俱胝(koṭi)梵天，证悟了道法。于无量宇宙中，当下出现了宏大光明，亦发生了种种奇迹。

පඨමො පරිච්ඡෙදො.

第一章。

63.

63.

තතො පට්ඨාය සො සත්ථා විනෙන්තො දෙවමානුසෙ,බොධිතො ඵුස්සමාසම්හි නවමෙ පුණ්ණමාසියං.

从那时起，导师持续调伏天人。于其觉悟后第九个月，即富沙(Phussa)月之月圆日，

64.

64.

ලඞ්කමාගම්ම ගඞ්ගාය තීරෙ යොජනවිත්ථතෙ,මහානාගවනුය්‍යානෙ ආයාමෙන තියොජනෙ.

他来到兰卡(Laṅkā)，到达(马哈威利)恒河岸边之大龙林苑(Mahānāgavanuyyāna)，此苑宽一由旬，长三由旬。

65.

65.

යක්ඛානං සමිතිං ගන්ත්වා ඨත්වාන ගගනෙ තහිං;

වාතන්ධකාරවුට්ඨිහි කත්වා යක්ඛෙ භයද්දිතෙ.

彼前往夜叉(yakkha)之集会处，立于彼处空中；以狂风、黑暗及暴雨，使诸夜叉心生怖畏。

66.

66.

ලද්ධාභයෙහි යක්ඛෙහි තෙහි දින්නාය භුමියා;

චම්මඛණ්ඩං පසාරෙත්වා නිසීදිත්වාන තඞ්ඛණෙ.

于彼等已得无畏之夜叉所献土地上，彼立刻铺开一片皮革坐下。

67.

67.

චම්මඛණ්ඩං පදිත්තග්ගි ජාලාමාලාසමාකුලං;

ඉද්ධියා වඩ්ඪයිත්වාන යාව සින්ධුං සමන්තතො.

彼以神通力扩展那片燃着熊熊烈火、布满火焰花环之皮革，使其遍及四方，远达大海。

68.

68.

ජවෙන සින්ධුවෙලාය රාසිභුතෙ නිසාචරෙ;

ගිරිදීපමිධානෙත්වා පතිට්ඨාපෙසි තෙ තහිං.

彼迅速将聚集于海边之夜叉带至山岛(Giridīpa)，并将彼等安置于彼处。

69.

69.

දෙසයිත්වා ජිනො ධම්මං තදා දෙවසමාගමෙ;

බහුන්නං පාණකොටීනං ධම්මාභිසමයං අකා.

那时，胜者于天神集会中开示法要，令无数俱胝(koṭi)之众生证悟法。

70.

70.

මහාසුමනදෙවස්ස සෙලෙ සුමනකූටකෙ;

දත්වා නමස්සිතුං කෙසෙ අගා ජෙතවනං ජිනො.

胜者于须摩那山峰(Sumanakūṭa)上，将头发授予大须摩那(Mahāsumana)天神供其礼拜，然后返回祇陀林。

71.

71.

පතිට්ඨපෙත්වා තෙ සත්ථු නිසින්නාසනභුමියං;

ඉන්දනීලමයං ථූපං කරිත්වා සො අපූජයි.

彼(大须摩那)将佛发供奉于导师曾坐之处，并建造一座蓝宝石塔用以供养。

72.

72.

නිස්සාය මණිපල්ලඞ්කං පබ්බතණ්ණවවාසිනො;

දිස්වා යුද්ධත්ථිකෙ නාගෙ චූළොදර මහොදරෙ.

佛陀见到为一张宝座而欲作战之二龙，其为居于山之小腹龙(Cūḷodara)与居于海之大腹龙(Mahodara)。

73.

73.

බොධිතො පඤ්චමෙ වස්සෙ චිත්තමාසෙ මහාමුනි;

උපොසථෙ කාලපක්ඛෙ නාගදීපමුපාගමී.

觉悟后第五年，质多(Citta)月黑分之布萨(uposatha)日，大牟尼前往龙岛(Nāgadīpa)。

74.

74.

තදා සමිද්ධිසුමනො දෙවො ජෙතවනෙ ඨිතං;

අත්තනො භවනංයෙව රාජායතනපාදපං.

那时，天神萨米提须摩那(Samiddhisumana)，将其于祇陀林中之住处——罗阇耶那(Rājāyatana)树，

75.

75.

ඉන්දනීලද්දිකූටං’ව ගහෙත්වාතුට්ඨමානසො;

ධාරයිත්වා සහාගඤ්ඡි ඡත්තං කත්වාන සත්ථුනො.

心怀欢喜，犹如手持蓝宝石山峰，将其作为导师之伞盖而持，随行而来。

76.

76.

උභින්නං නාගරාජූනං වත්තමානෙ මහාහවෙ;

නිසින්නො ගගනෙ නාථො මාපයිත්ථ මහාතමං.

于二龙王间大战发生时，导师坐于空中，示现大黑暗。

77.

77.

ආලොකං දස්සයිත්වාථ අස්සාසෙත්වාන භොගිනො;

සාමග්ගිකරණං ධම්මං අභාසි පුරිසාසභො.

然后示现光明，安慰诸龙；人中之牛王宣说和合之法。

78.

78.

අසීතිකොටියො නාගා අචලම්බුධිවාසිනො;

පතිට්ඨහිංසු මුදිතා සීලෙසු සරණෙසු ච.

八十俱胝之龙，居于不动之海中，欢喜地安住于戒与皈依中。

79.

79.

දත්වාන මණිපල්ලඞ්කං සත්ථුනො භුජගාධිපා;

තත්ථාසීනං මහාවීරං අන්නපානෙහි තප්පයුං.

诸龙王献宝座予导师；彼等以饮食供养坐于其上之大雄，使其满足。

80.

80.

පතිට්ඨපෙත්වා සො තත්ථ රාජායතනපාදපං;

පල්ලඞ්කං තඤ්ච නාගානං අදාසි අභිපූජිතුං.

彼于彼处安置了罗阇耶那树(rājāyatanapādapaṃ)，并将那宝座赐予龙族供养。

81.

81.

බොධිතො අට්ඨමෙ වස්සෙ වෙසාඛෙ පුණ්ණමාසියං;

මණිඅක්ඛිකනාමෙන නාගින්දෙන නිමන්තිතො.

觉悟后第八年，于卫塞(Vesākha)月之月圆日，彼应名为摩尼阿基迦(Maṇiakkhika)之龙王所请。

82.

82.

නාගරාජස්ස තස්සෙව භවනං සාධු සජ්ජීතං;

කල්‍යාණියං පඤ්චභික්ඛූ සතෙහි සහ ආගමි.

彼龙王之宫殿已妥善备好；彼与五百比丘一同来到迦利耶尼(Kalyāṇī)。

83.

83.

කල්‍යාණිචෙතියට්ඨානෙ කතෙ රතන මණ්ඩපෙ;

මහාරහම්හි පල්ලඞ්කෙ උපාවිසි නරාසභො.

于迦利耶尼佛塔处所建之宝珠亭中，人中牛王坐于珍贵之宝座上。

84.

84.

දිබ්බෙහි ඛජ්ජභොජ්ජෙහි සසඞ්ඝං ලොකනායකං;

සන්තප්පෙසි ඵණින්දො සො භුජඞ්ගෙහි පුරක්ඛතො.

彼为众蛇所围绕之蛇王，以天界食物供养世间导师及其僧伽，使其满足。

85.

85.

දෙසයිත්වාන සද්ධම්මං සග්ගමොක්ඛසුඛාවහං;

සො සත්ථා සුමනෙ කූටෙ දස්සෙසි පදලඤ්ඡනං.

彼导师宣说能带来天界与解脱之乐的正法后，于苏曼那(Sumana)山顶示现足印。

86.

86.

තතො පබ්බතපාදම්හි සසඞ්ඝො සො විනායකො;

දිවාවිහාරං කත්වාන දීඝවාපිං උපාගමි.

其后，彼导师与僧伽于山脚下作白日住，然后前往长池(Dīghavāpi)。

87.

87.

ථූපට්ඨානෙ තහිං බුද්ධො සසඞ්ඝො’භිනිසීදිය;

සමාපත්ති සමුබභුතං අවින්දි අසමං සුඛං.

于彼处佛塔之地，佛陀与僧伽一同坐下，体验由等至所生之无上安乐。

88.

88.

මහාබොධිතරුට්ඨානෙ සමාධිං අප්පයි ජිනො;

මහාථූපප්පදෙසෙ ච විහරිත්ථ සමාධිනා.

胜者于大菩提树处入于禅定，亦于大塔处以禅定安住。

89.

89.

ථූපාරාමම්හි ථූපස්ස ඨානෙ ඣානසුඛෙන සො;

සභික්ඛුසඞ්ඝො සම්බුද්ධො මුහුත්තං වීතිනාමයී.

于塔园寺(Thūpārāma)之佛塔处，彼正自觉者与比丘僧伽，以禅定之乐度过片刻。

90.

90.

සිලාථුපප්පදෙසම්හි ඨත්වාකාලාවිදූ මුනි;

දෙවෙ සමනුසාසිත්වා තතො ජෙතවනං අගා.

那位知时机的牟尼在石塔处站立，教导诸天后，便去了祇陀林。

91.

91.

අගිද්ධො ලාභසක්කාරෙ අසය්හමවමානනං;

සහන්තො කෙවලං සබ්බ ලොකනිත්ථරණත්ථිකො.

他不贪著利养与恭敬，忍受难忍之轻蔑，只为令一切世间解脱。

92.

92.

සංවච්ඡරානි ඨත්වාන චත්තාළීසඤ්ච පඤ්ච ච;

දෙසයිත්වාන සුත්තාදි නවඞ්ගං සත්ථුසාසනං.

住世四十五年，宣说了以经为首的九分导师教法。

93.

93.

තාරෙත්වා භවකන්තාරා ජනෙ සඞ්ඛ්‍යාතිවත්තිනො;

බුද්ධකිච්චානි සබ්බානි නිට්ඨාපෙත්වාන චක්ඛුමා.

具眼者度脱无数众生出离轮回旷野，完成了所有佛陀的事业。

94.

94.

කුසිනාරාපුරෙ රඤ්ඤං මල්ලානමුපවත්තනෙ;

සාලවනම්හි යමකසාලරුක්ඛානමන්තරෙ.

在古西那罗城，末罗王族的乌波瓦塔那(Upavattana)娑罗林中，双娑罗树之间。

95.

95.

මහාරහෙ සුපඤ්ඤත්තෙ මඤ්චෙ උත්තරසීසකං;

නිපන්නො සීහසෙය්‍යාය වෙසාඛෙ පුණ්ණමාසියං.

在铺设好的珍贵卧具上，头朝北，以狮子卧姿躺下，时值卫塞月月圆日。

96.

96.

දෙසෙත්වා පඨමෙ යාමෙ මල්ලානං ධම්මමුත්තමං;

සුභද්දං මජ්ඣිමෙ යාමෙ පාපෙත්වා අමතං පදං.

初夜为末罗族人宣说无上法，中夜令须跋陀(Subhadda)证得不死境。

97.

97.

භික්ඛු පච්ඡිමයාමම්හි ධම්මක්ඛන්ධෙ අසෙසකෙ;

සඞ්ගය්හ ඔවදිත්වාන අප්පමාද පදෙන ච.

后夜，总摄所有法蕴，并以不放逸之言教诫诸比丘。

98.

98.

පච්චුසසමයෙ ඣානසමාපත්තිවිහාරතො;

උට්ඨාය පරිනිබ්බායි සෙසොපාදිවිවජ්ජිතො.

拂晓时，从禅定等至住中起身，证入无余依般涅槃。

99.

99.

මහීකම්පාදයො ආසුං තදා අච්ඡරියාවහා;

පූජාවිසෙසා වත්තිංසු දෙවමානුසකා බහූ.

那时发生了地震等奇事，人天亦献上许多殊胜供养。

100.

100.

පරිනිබ්බාණසුත්තන්තෙ වුත්තානුක්කමතො පන;

පූජාවිසෙසො විඤ්ඤෙය්‍යො ඉච්ඡන්තෙහි අසෙසතො.

然而，欲求详知者，当依《大般涅槃经》所说次第，了知其殊胜供养。

101.

101.

අහතෙහි ච වත්ථෙහි වෙඨෙත්වා පඨමං ජිනං;

වෙඨයිත්වාන කප්පාසපිචුනා විහතෙන ච.

先以新净布包裹胜者，再以梳理过的棉絮包裹。

102.

102.

එවං පඤ්චසතක්ඛත්තුං වෙඨයිත්වාන සාධුකං;

පක්ඛිපිත්වා සුවණ්ණාය තෙලපුණ්ණාය දොණියා.

如此仔细包裹五百层后，放入装满油的金棺中。

103.

103.

වීසංහත්ථසතුබ්බෙධං ගන්ධදාරූහි සඞ්ඛතං;

ආරොපයිංසු චිතකං මල්ලානං පමුඛා තදා.

那时，末罗族的首领们用香木建起一百二十肘高的火葬柴堆。

104.

104.

මහාකස්සපථෙරෙන ධම්මරාජෙ අවන්දිතෙ;

චිතකං මා ජලිත්ථාති දෙවධිට්ඨානතො පන.

然而，因大迦叶(Mahākassapa)长老尚未礼敬法王，故因诸天决意，火葬柴堆没有燃烧。

105.

105.

පාමොක්ඛා මල්ලරාජූනං වායමන්තොප’නෙකධා;

චිතකං තං න සක්ඛිංසු ගාහාපෙතුං හුතාසනං.

末罗王族的首领们虽多方尝试，却无法点燃那火葬柴堆。

106.

106.

මහාකස්සපථෙරෙන අධිට්ඨානෙන අත්තනො;

වත්ථාදීනි මහාදොණිං චිතකඤ්ච මහාරහං.

大迦叶长老以自己的决意，使衣物、大棺木和珍贵的火葬柴堆……

107.

107.

ද්විධා කත්වාන නික්ඛම්ම සකසීසෙ පතිට්ඨිතා;

වන්දිතා සත්ථුනො පාදා යථාට්ඨානෙ පතිට්ඨිතා.

（世尊的）双足破棺而出，安住于他（大迦叶）的头上；在被礼敬后，世尊的双足又回到了原位。

108.

108.

තතො දෙවානුභාවෙන පජ්ජලිත්ථ චිතානලො;

න මසි සත්ථුදෙහස්ස දඩ්ඪස්සාසි න ඡාරිකා.

于是，因天神之力，火葬柴堆自行燃起；世尊的身体被焚烧后，没有留下烟尘，也没有留下灰烬。

109.

109.

ධාතුයො අවසිස්සිංසු මුත්තාභා කඤ්චනප්පභා;

අදිට්ඨානෙන බුද්ධස්ස විප්පකිණ්ණා අනෙකධා.

留下的舍利如同珍珠般光泽，如同黄金般闪耀；因佛陀的决意，它们被散布到许多地方。

110.

110.

උණ්හීසං අක්ඛකා ද්වෙ ච චතස්සො දන්තධාතුයො;

ඉච්චෙතා ධාතුයො සත්ත විප්පකිණ්ණා න සත්ථුනො.

顶髻骨、两根锁骨和四颗牙舍利——世尊的这七种舍利没有散落。

111.

111.

ආකාසතො පතිත්වාපි උග්ගන්ත්වාපි මහීතලා;

සමන්තා ජලධාරායො නිබ්බාපෙසුං චිතානලං.

从空中落下，也从地面涌出，四方的水流熄灭了火葬柴堆的火焰。

112.

112.

ථෙරස්ස සාරිපුත්තස්ස අන්තෙවාසි මහිද්ධිකො;

සරභුනාමකො ථෙරො පභින්න පටිසම්භිදො.

舍利弗长老的弟子，名为萨拉布的长老，具大神通，已证得无碍解。

113.

113.

ගීවාධාතුං ගහෙත්වාන චිතතො මහියඞ්ගණෙ;

පතිට්ඨපෙත්වා ථූපම්හි අකා කඤ්චුකචෙතියං.

他从火葬柴堆中取了颈骨舍利，在马希扬格纳(Mahiyaṅgaṇa)将其供奉于塔中，并建造了覆塔。

114.

114.

ඛෙමව්හයො කාරුණිකො ඛීණසංයොජනො මුනි;

චිතකා තො තතො වාමදාඨාධාතුං සමග්ගහි.

名为吉祥(Khema)的牟尼，具慈悲心，已断尽结缚，他从火葬柴堆中取了左犬牙舍利。

115.

115.

අට්ඨන්නමථ රාජුනං ධාතුඅත්ථාය සත්ථුනො;

උප්පන්නං විග්ගහං දොණො සමෙත්වාන ද්විජුත්තමො.

然后，婆罗门中的最上者多那(Doṇa)平息了八位国王为世尊舍利所发生的争执。

116.

116.

කත්වාන අට්ඨ කොට්ඨාසෙ භාජෙත්වා සෙසධාතුයො;

අදාසි අට්ඨරාජූනං තං තං නගරවාසිනං.

他将剩余的舍利分为八份，分配给了各自城市的八位国王。

117.

117.

හට්ඨතුට්ඨා ගහෙත්වාන ධාතුයො තා නරාධිපා;

ගන්ත්වා සකෙ සකෙ රට්ඨෙ චෙතියානි අකාරයුං.

那些国王们欢喜地领取了舍利，回到各自的国家，并建造了塔。

118.

118.

එකා දාඨා සුරින්දෙන එකා ගන්ධාරවාසිහි;

එකා භුජඞ්ගරාජූහි ආසි සක්කතපූජිතා.

一颗牙舍利由天帝供养，一颗由犍陀罗(Gandhāra)的居民供养，一颗由龙王们供养，皆受到恭敬礼拜。

119.

119.

දන්තධාතුං තතො ඛෙමො අත්තනා ගහිතං අදා;

දන්තපුරෙ කලිඞ්ගස්ස බ්‍රහ්මදත්තස්ස රාජිනො.

然后，吉祥(Khema)把自己取到的牙舍利，给了在齿城的羯陵伽(Kaliṅga)国王梵授。

120.

120.

දෙසයිත්වාන සො ධම්මං භෙත්වා සබ්බා කුදිට්ඨියො;

රාජානං තං පසාදෙසි අග්ගම්භී රතනත්තයෙ.

他宣说正法，破除一切邪见，令那位国王对三宝生起了无比的净信。

121.

121.

අජ්ඣොගාළ්හො මුනින්දස්ස ධම්මාමතමහණ්ණවං;

සො නරින්දොපවාහෙසි මලං මච්ඡරියාදිකං.

他深入牟尼之王的法甘露大海，那位人王洗涤了悭吝等垢秽。

122.

122.

පාවුස්සකො යථා මෙඝො නානා රතනවස්සතො;

දාළිද්දියනිදාඝං සො නිබ්බාපෙසි නරුත්තමො.

犹如雨季之云，降下种种宝物之雨，那位人中之最胜者熄灭了贫困之热。

123.

123.

සුවණ්ණඛචිතාලම්බ මුත්තාජාලෙහි සොභිතං;

කූටාගාරසතාකීණ්ණං තරුණාදිච්චසන්නිභං.

以金镶嵌的垂饰和珍珠网庄严，遍布数百座尖顶殿堂，犹如初升的太阳。

124.

124.

නානාරතනසොභාය දුදික්ඛං චක්ඛුමූසනං;

යානං සග්ගාපවග්ගස්ස පසාදාතිසයාවහං.

以种种珍宝的光辉，令人难以直视，眩惑人眼；是通往天界与解脱的乘具，带来极大的净信。

125.

125.

කාරයිත්වාන සො රාජා දාඨාධාතුනිවෙසනං;

ධාතුපීඨඤ්ච තත්ථෙව කාරෙත්වා රතනුජ්ජලං.

那位国王建造了佛牙舍利殿，并在那里建造了宝光闪耀的舍利座。

126.

126.

තහිං සමප්පයිත්වාන දාඨාධාතුං මහෙසිනො;

පූජාවත්ථූහි පූජෙසි රත්තින්දිවමතන්දිතො.

在那里安奉了大仙的佛牙舍利后，他昼夜不懈地以供养物供养。

127.

127.

ඉති සො සඤ්චිනිත්වාන පුඤ්ඤසම්භාර සම්පදං;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං සග්ගකායමලඞ්කරි.

如此，他积聚了圆满的福德资粮，舍弃了人身，庄严了天身。

128.

128.

අනුජාතො තතො තස්ස කාසිරාජව්හයො සුතො;

රජ්ජං ලද්ධා අමච්චානං සොකසල්ලමපානුදී.

此后，他的儿子迦尸王(Kāsirāja)继位；获得王权后，他消除了大臣们的悲伤之箭。

129.

129.

පුප්ඵගන්ධාදිනා දන්තධාතුං තමභිපූජිය;

නිච්චං මණිප්පදීපෙහි ජොතයි ධාතුමන්දිරං.

他以花、香等供养那颗佛牙舍利，并时常以宝灯照亮舍利殿。

130.

130.

ඉච්චෙවමාදිං සො රාජා කත්වා කුසලසඤ්චයං;

ජහිත්වාන නිජං දෙහං දෙවින්දපුරමජ්ඣගා.

如此，那位国王积累了善业，舍弃了自己的身体，到达了天帝之城。

131.

131.

සුනන්දො නාම රාජින්දො ආනන්දජනනො සතං;

තස්ස’ත්‍රජො තතො ආසි බුද්ධසාසනමාමකො.

此后，他的儿子，名为善喜的国王，令贤善者欢喜，他是佛陀教法的爱护者。

132.

132.

සම්මානෙත්වාන සො දන්තධාතුං ඤෙය්‍යන්තදස්සිනො;

මහතා භත්තියොගෙන අගා දෙවසහව්‍යතං.

他以极大的虔敬心恭敬了知见究竟者的佛牙舍利，命终后得生天界，与天神为伴。

133.

133.

තතො පරඤ්ච අඤ්ඤෙ’පි බහවො වසුධාධිපා;

දන්තධාතුං මුනින්දස්ස කමෙන අභිපූජයුං.

此后，还有许多其他的大地之主，次第供养牟尼之王的佛牙舍利。

134.

134.

ගුහසීවව්හයො රාජා දුරතික්කම සාසනො;

තතො රජ්ජසිරිං පත්වා අනුගණ්හි මහාජනං.

一位名叫瞿波尸瓦(Guhasīva)的国王，其教令难以逾越。他获得王权后，护佑了大众。

135.

135.

සපරත්ථානභිඤ්ඤෙ සො ලාභසක්කාරලොලුපෙ;

මායාවිනො අවිජ්ජන්ධෙ නිගන්ඨෙ සමුපට්ඨහි.

他亲近那些不知自他利益、贪求利养恭敬、虚伪、为无明所蒙蔽的尼乾子。

136.

136.

වස්සාරත්තෙ යථා චන්දො මොහක්ඛන්ධෙන ආවටො;

නාසක්ඛී ගුණරංසීහි ජලිතුං සො නරාසභො.

犹如雨季之月，为愚痴之蕴所遮蔽，那位人中之雄未能以功德之光辉照耀。

137.

137.

ධම්මමග්ගා අපෙතෙ’පි පවිට්ඨෙ දිට්ඨිකානනං;

තස්මිං සාධුපථං අඤ්ඤෙ නාතිවත්තිංසු පාණිනො

即使他偏离了正法之道，进入了邪见之林，其他众生也未曾违越善道。

138.

138.

හෙමතොරණමාලාහි ධජෙහි කදලිහි ච;

පුප්ඵගඝියෙහි’නෙකෙහි සජ්ජෙත්වා නාගරා පුරං

城中居民以金色的牌坊、花环、旗帜、芭蕉树以及各种花束装饰了城市。

139.

139.

මඞ්ගලත්ථුති ඝොසෙහි නච්චගීතාදිකෙහි ච;

හෙමරූපියපුප්ඵෙහි ගන්ධචුණ්ණාදිකෙහි ච.

以吉祥的赞颂声、歌舞等，以及金花与银花、香粉等。

140.

140.

පූජෙන්තා මුනිරාජස්ස දාඨාධාතුං කුදාචනං;

අකංසු එකනිග්ඝොසං සංවට්ටම්බුධිසන්නිභං.

当他们供养牟尼之王的佛牙舍利时，他们发出犹如劫末大海般的一致巨响。

141.

141.

උග්ඝාටෙත්වා නරින්දො සො පාසාදෙ සිහපඤ්ජරං;

පස්සන්තො ජනමද්දක්ඛී පූජාවිධිපරායණං.

那位人王打开了宫殿的狮子窗，他看到人们正专注于供养仪式。

142.

142.

අථාමච්චසභාමජෙත්ධ රාජා විම්භීත මානසො;

කොතුහලාකුලො හුත්වා ඉදං වචනමබ්‍රවී.

于是，国王在朝臣的集会中，心中惊异，充满好奇地说了这番话。

143.

143.

අච්ඡෙරකං කිමෙතන්නු කීදිසං පාටිහාරියං;

මමෙතං නගරං කස්මා ඡණනිස්සිතකං ඉති.

“这真是奇妙！这究竟是什么？是怎样的神变？为何我的城市如此热衷于节庆？”

144.

144.

තතො අමච්චො ආචික්ඛි මෙධාවී බුද්ධමාමකො;

රාජිනො තස්ස සම්බුද්ධානුභාවමවිජානතො.

于是，一位聪慧且信奉佛陀的大臣，向那位不了解正自觉者威力的国王解释道。

145.

145.

සබ්බාභිභුස්සබුද්දස්ස තන්හාසඞ්කයදස්සිනො;

එසා ධාතු මහාරාජ ඛෙමත්ථෙරෙන ආහටා.

“大王，这是由凯摩(Khema)长老带来的舍利，它属于那位遍胜一切、洞见渴爱灭尽的正自觉者。”

146.

146.

තං ධාතුං පූජයිත්වාන රාජානො පුබ්බකා ඉධ;

කල්‍යාණමිත්තෙ නිස්සාය දෙවකායමුපාගමුං.

昔日此地的国王们供养了那舍利后，依靠善友，他们往生天界。

147.

147.

නාගරාපි ඉමෙ සබ්බෙ සම්පරාය සුකත්ථිකා;

පූජයන්ති සමාගම්ම ධාතුං තං සත්ථුනො ඉති.

“所有这些城中居民，也都是为了来世的福乐，才聚集起来供养导师的这枚舍利。”

148.

148.

තස්සාමච්චස්ස සො රාජා සුත්වා ධම්මං සුභාසිතං;

දුල්ලද්ධීමලමුජ්ඣිත්වා පසීදි රතනත්තයෙ.

那位国王听了那位大臣的善说之法后，舍弃了邪见之垢，对三宝生起了净信。

149.

149.

ධාතුපූජං කරොන්තො සො රාජා අච්ඡරියා වහං;

තිත්ථියෙ දුම්මනෙ’කාසි සුමනෙ චෙතරෙ ජනෙ.

那位国王举行了带来奇迹的舍利供养，令外道们不悦，而令其他善心的人们欢喜。

150.

150.

ඉමෙ අහිරිකා සබ්බෙ සද්ධාදිගුණවජ්ජිතා;

ථද්ධා සඨා ච දුප්පඤ්ඤා සග්ගමොක්ඛවිබන්ධකා.

此等皆无惭，缺乏信心等功德，顽固、狡诈、愚痴，是天界与解脱的障碍。

151.

151.

ඉති සො චින්තයිත්වාන ගුහසීවො නරාධිපො;

පබ්බාජෙසි සකා රට්ඨා නිගණ්ඨෙ තෙ අසෙසකෙ.

如是思忖后，人王瞿波尸瓦(Guhasīva)便将所有尼乾子从自己的国家驱逐了出去。

152.

152.

තතො නිග්ණ්ඨා සබ්බෙ’පි ඝතසිත්තානලා යථා;

කොධග්ගිජලිතා’ගඤ්ඡුං පුරං පාටලිපුත්තකං.

于是，所有尼乾子皆如酥油浇火，为愤怒之火所燃，前往华氏城(Pāṭaliputta)。

153.

153.

තත්ථ රාජා මහාතෙජො ජම්බුදීපස්ස ඉස්සරො;

පණ්ඩුනාමො තදා ආසි අනන්තබලවාහණො.

当时于彼处，有一位名为般度(Paṇḍu)的国王，他是瞻部洲(Jambudīpa)之主，威德赫赫，拥有无尽的军队。

154.

154.

කොධන්ධාථ නිගණ්ඨා තෙ සබ්බෙ පෙසුඤ්ඤකාරකා;

උපසඞ්කම්ම රාජානං ඉදං වචනමබ්‍රවූං.

于是，所有那些被愤怒蒙蔽、惯行离间的尼乾子，走近国王，说了这番话：

155.

155.

සබ්බදෙවමනුස්සෙහි වන්දනීයෙ මහිද්ධිකෙ;

සිවබ්‍රහ්මාදයො දෙවෙ නිච්චං තුම්හෙ නමස්සථ.

“您恒常礼敬湿婆(Siva)、梵天(Brahmā)等诸天，彼等神通广大，应受一切天人礼敬。”

156.

156.

තුය්හං සාමන්තභුපාලො ගුහසීවො පනාධුනා;

නින්දන්නො තාදිසෙ දෙවෙ ඡවට්ඨිං වන්දතෙ ඉති.

“然而，您的藩王瞿波尸瓦，如今却诽谤彼等天神，而去礼拜一具尸骨。”

157.

157.

සුත්වාන වචනං තෙසං රාජා කොධවසානුගො;

සූරං සාමන්තභූපාලං චිත්තයානමථ’බ්‍රවී.

国王听了他们的话，为怒火所驱，于是对他的勇将，藩王吉塔亚那(Cittayāna)说道：

158.

158.

කලිඞ්ගරට්ඨං ගන්ත්වාන ගුහසීවමිධානය;

පූජිතං තං ඡවට්ඨිඤ්ච තෙන රත්තින්දිවං ඉති.

“你前往羯陵伽(Kaliṅga)国，把瞿波尸瓦和他日夜供奉的那具尸骨一同带到这里来。”

159.

159.

චිත්තයානො තතො රාජා මහතිං චතුරඞ්ගිනිං;

සන්නයහිත්වා සකං සෙනං පුරා තම්හාභිනික්ඛමි.

于是，吉塔亚那王便集结其庞大的四部军，从城中出发了。

160.

160.

ගන්ත්වාන සො මහීපාලො සෙනඞ්ගෙහි පුරක්ඛතො;

දන්තපුරස්සාවිදූරෙ ඛන්ධාවාරං නිවෙසයි.

那位国王率领军队前行，在离齿城(Dantapura)不远处扎下营寨。

161.

161.

සුත්වා ආගමනං තස්ස කලිඞ්ගො සො මහිපති;

ගජින්දපාභතාදිහි තං තොසෙසි නරාධිපං.

羯陵伽王听闻他已抵达，便以象王等贡品取悦那位君主。

162.

162.

හිතජ්ඣාසයතං ඤත්වා ගුහසීවස්ස රාජිනො;

දන්තපුරං චිත්තයානො සද්ධිං සෙනාය පාවිසි.

吉塔亚那了知瞿波尸瓦王心怀善意，便与军队一同进入了齿城。

163.

163.

පාකාරගොපුරට්ටාලපාසාදගඝිකචිත්තිතං;

දානසාලාහි සො රාජා සමිද්ධං පුරමද්දස.

那位国王(吉塔亚那)看到那座城市繁荣昌盛，城墙、门楼、望楼、宫殿与拱门装饰华美，且遍布布施堂。

164.

164.

තතො සො සුමනො ගන්ත්වා පවිට්ඨො රාජමන්දිරං;

ගුහසීවස්ස ආචික්ඛි පණ්ඩුරාජස්ස සාසනං.

于是，他(吉塔亚那)欣然前往，进入王宫，向瞿波尸瓦宣达了般度王(Paṇḍurājā)的命令。

165.

165.

සුත්වාන සාසනං තස්ස දාරුණං දුරතික්කමං;

පසන්නමුඛවණ්ණො’ව චිත්තයානං සමබ්‍රවී.

听闻那严酷而难以违抗的命令，他(瞿波尸瓦)却面色安详地对吉塔亚那说道：

166.

166.

සබ්බලොකහිතත්ථාය මංසනෙත්තාදිදානතො;

අනප්පකප්පෙ සම්භාරෙ සම්භරිත්වා අතන්දිතො.

“为利乐一切世间，（佛陀）布施血肉与眼睛等；于无数劫中，不懈怠地积聚资粮，

167.

167.

ජෙත්වා නමුචිනො සෙනං පත්වා සබ්බාසවක්ඛයං;

අනාවරණඤාණෙන සබ්බධම්මෙසු පාරගු.

战胜魔军，证得诸漏灭尽；以无碍智，于一切法达彼岸，

168.

168.

දිට්ඨධම්මසුකස්සාදං අගණෙත්වාන අත්තනො;

ධම්මනාවාය තාරෙසි ජනතං යො භවණ්ණවා.

不顾自身现法乐味，彼以法船，度众生越轮回之海。

169.

169.

දෙවාතිදෙවං තං බුද්ධං සරණං සබ්බපාණිනං;

ජනො හි අවජානන්තො අද්ධා සො වඤ්චිතො ඉති.

彼佛陀是天中之天，一切有情之皈依处；若有人轻慢，实乃自欺。”

170.

170.

ඉච්චෙවමාදිං සුත්වාන සො රාජා සත්ථුවණ්ණනං;

ආනන්දස්සුප්පබන්ධෙහි පවෙදෙසි පසන්නතං.

国王听闻对导师如此这般的赞颂，流下欢喜之泪，表达了自己的净信。

171.

171.

ගුහසීවො පසන්නං තං චිත්තයානං උදික්ඛිය;

තෙන සද්ධිං මහග්ඝං තං අගමා ධාතුමන්දිරං.

瞿波尸瓦见吉塔亚那心生净信，便与他一同前往那珍贵的舍利殿。

172.

172.

හරිචන්දනසම්භුතං ද්වාරබාහාදිකෙහි ච;

පවාළවාළමාලාහි ලම්බමුත්තාලතාහි ච.

（舍利殿）以黄檀木制成门框等，饰以珊瑚珠串与垂挂的珍珠璎珞，

173.

173.

ඉන්දනීලකවාටෙහි මණිකිඞ්කිණිකාහි ච;

සොවණ්ණකණ්ණමාලාහි සොභිතං මණිථූපිකං.

并以蓝宝石为门扉，饰有宝珠铃铛与金色花环，宝塔庄严，

174.

174.

උච්චං වෙලුරියුබ්භාසි ඡදනං මකරාකුලං;

ධාතුමන්දිරමද්දක්ඛි රතනුජ්ජල පීඨකං.

他看见那舍利殿，其屋顶高耸，琉璃闪耀，饰有摩竭鱼纹，台座为宝石所成，熠熠生辉。

175.

175.

තතො සෙතාතපත්තස්ස හෙට්ඨා රතනචිත්තිතං;

දිස්වා ධාතුකරන්ඩඤ්ච තුට්ඨො විම්භයමජ්ඣගා.

于是，他看到白伞下镶嵌宝石的舍利函，心生欢喜，充满惊叹。

176.

176.

තතො කලිඞ්ගනාථො සො විවරිත්වා කරණ්ඩකං;

මහීතලෙ නිහන්ත්වාන දක්ඛිණං ජානුමණ්ඩලං.

于是，那位羯陵伽王打开宝函，右膝着地，

177.

177.

අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන ගුණෙ දසබලාදිකෙ;

සරිත්වා බුද්ධසෙට්ඨස්ස අකාසි අභියාචනං.

合掌高举，忆念最胜佛陀的十力等功德，作了祈请。

178.

178.

ගණ්ඩම්බරුක්ඛමූලම්හි තයා තිත්ථීයමද්දනෙ;

යමකං දස්සයන්තෙන පාටිහාරියමබ්භුතං.

“于健榦(Gaṇḍamba)芒果树下，为摧伏外道，您示现了不可思议的双神变。

179.

179.

පුබ්බකායාදිනික්ඛන්තජලානලසමාකුලං;

චක්කවාළඞ්ගණං කත්වා ජනා සබ්බෙ පසාදිතා.

从您身体上部等处涌出水火，遍满轮围世界，令一切众生心生净信。”

180.

180.

දෙසෙත්වාන තයො මාසෙ අභිධම්මං සුධාසිනං;

නගරං ඔතරන්තෙන සඞ්කස්සං තාවතිංසතො.

您于三十三天宣说甘露般的阿毗达摩三个月后，从忉利天降临桑咖萨城。

181.

181.

ඡත්තවාමරසඞ්ඛාදිගාහකෙහි අනෙකධා;

බ්‍රහ්මදෙවාසුරාදීහි පූජිතෙන තයා පන.

您被诸梵天、天人、阿修罗等以伞盖、拂尘、海螺等多种方式供奉。

182.

182.

ඨත්වාන මණිසොපාණෙ විස්සකම්මාභිනිම්මිතෙ;

ලොකවිවරණං නාම දස්සිතං පාටිහාරියං.

您立于毗首羯磨(Vissakamma)天神所造的宝阶上，示现了名为“开显世间”的神变。

183.

183.

තථානෙකෙසු ඨානෙසු මුනිරාජ තයාපුන;

බහූනි පාටිහිරානි දස්සිතානි සයම්භුනා.

如是，牟尼王啊，您这位自觉者又在许多地方示现了众多神变。

184.

184.

පාටිහාරියමජ්ජාපි සග්ගමොක්ඛසුඛාවහං;

පස්සන්තානං මනුස්සානං දස්සනීයං තයා ඉති.

甚至在今日，也请您为见者们示现那能带来天界与解脱之乐的神变！

185.

185.

අබ්භුග්ගන්ත්වා ගගණ කුහරං චන්දලෙඛාභිරාමා,විස්සජ්ජෙන්ති රජත ධවලා රංසියො දන්තධාතු;

ධූපායන්ති සපදි බහුධා පජ්ජලන්තී මුහුත්තං,නිබ්බායන්තී නයනසුභගං පාටිහීරං අකාසි.

佛牙舍利腾入空际，如新月般美丽，放射出银白光芒；它时而多方冒烟，时而瞬间炽燃，时而熄灭，示现了悦目的神变。

186.

186.

අච්ඡෙරං තං පරම රුචිරං චිත්තයානො නරින්දො,දිස්වා හට්ඨො චිරපරිචිතං දිට්ඨිජාලං ජහිත්වා;

ගන්ත්වා බුද්ධං සරණමසමං සබ්බසෙණීහි සද්ධිං,අග්ගං පුඤ්ඤං පසවි බහුධා ධාතුසම්මානනාය.

质多耶那(Cittayāna)王见到那奇妙无比、庄严殊胜之景，心生欢喜，舍弃了久已熟悉的邪见之网；他率领所有军队，皈依无与伦比的佛陀，并为恭敬舍利而广修无上福德。

දුතියො පරිච්ඡෙදො

第二章

187.

187.

තතො කලිඞ්ගාධිපතිස්ස තස්සසොචිත්තයානොපරමප්පතීතො;

තං සාසනං පණ්ඩුනරාධිපස්ස ඤාපෙසි ධීරො දුරතික්කමං’ති.

于是，那位智者向对佛牙极为满意的迦陵伽王质多耶那传达了般度王那难以违逆的谕令。

188.

188.

රාජාතතො දන්තපුරං ධජෙහි පුප්ඵෙහි ධූපෙහි ච තොරණෙහි;

අලඞ්කරිත්වාන මහාවිතාන නිවාරිතාදිච්චමරීචිජාලං.

于是，国王以幡旗、鲜花、熏香和牌楼装饰齿城，并张设巨型华盖以遮蔽日光。

189.

189.

අස්සුප්පබන්ධාවුතලොචනෙහි පුරක්ඛතො නෙගම නාගරෙහි;

සමුබ්බහන්තො සිරසා නිජෙන මහාරහං ධාතුකරණ්ඩකං තං.

他被泪水涟涟的市民与镇民簇拥着，头顶着那珍贵的舍利函。

190.

190.

සමුස්සිතොදාර සිතාතපත්තං සඞ්ඛොදරොදාත තුරඞ්ගයුත්තං;

රථං නවාදිච්චසමානවණ්ණ මාරුය්හ චිත්තත්ථරණාභිරාමං.

他登上一辆战车，车上高举着华丽的白伞，驾着如海螺般洁白的骏马，车身如初升的太阳般光彩夺目，悦意的车饰令人心喜。

191.

191.

අනෙකසඞ්ඛෙහි බලෙහි සද්ධිං වෙලාතිවත්තම්බුධිසන්නිභෙහී;

නිවත්තමානස්ස බහුජ්ජනස්ස විනාපි දෙහං මනසානුයාතො

他与无数如溢岸之海般的军队同行，而那些转身离去的人们，虽身未随，心却紧随其后。

192.

192.

සුසන්ථතං සබ්බධිවාලුකාහි සුසජ්ජිතං පුණ්ණ ඝටාදිකෙහි;

පුප්ඵාභිකිණ්ණං පටිපජ්ජි දීඝං සුවිත්ථතං පාටලිපුත්තමග්ගං.

他走上那条通往华氏城的漫长而宽阔的道路，路上铺满细沙，以满瓶等物装饰，遍洒鲜花。

193.

193.

කලිඞ්ඝනාථො කුසුමාදිකෙහි නච්චෙහි ගීතෙහි ච වාදිතෙහි;

දිනෙ දිනෙ අද්ධනි දන්තධාතුං පූජෙසි සද්ධිං වනදෙවතාහි.

迦陵伽王日复一日地在路上以鲜花、舞蹈、歌唱和音乐供奉佛牙，林中诸天也一同礼敬。

194.

194.

සුදුග්ගමං සින්ධුමහීධරෙහි කමෙන මද්ධානමතික්කමිත්වා;

ආදාය ධාතුං මනුජාධිනාථො අගා පුරං පාටලි පුත්තනාමං.

人主带着舍利，逐渐越过那由江河山脉构成的险途，抵达了名为华氏城的城市。

195.

195.

රාජාධිරාජො’ථ සභාය මජ්ඣෙ දිස්වාන තං වීතභයං විසඞ්කං;

කලිඞ්ගරාජං පටිඝාභිභුතො අභාසි පෙසුඤ්ඤකරෙ නිගණ්ඨෙ

于是，这位万王之王在议事厅中，见到迦陵伽王(Kaliṅgarāja)无畏无惧，便被愤怒所吞噬，对那些进谗言的尼乾陀说：

196.

196.

දෙවෙ ජහිත්වාන නමස්සනීයෙ ඡවට්ඨිමෙතෙන නමස්සිතං’තං;

අඞ්ගාරරාසිම්හි සජොතිභූතෙ නික්ඛිප්ප ඛිප්පං දහථාධුනෙති.

“他舍弃了应受礼敬的天神，却礼拜这具尸骨；快将它投入炽燃的炭火堆中，立即焚烧！”

197.

197.

පහට්ඨචිත්තා’වතතො නිගණ්ඨාරාජඞ්ගණෙ තෙ මහතිං ගභීරං;

වීතච්චිකඞ්ගාරක රාසි පුණ්ණං අඞ්ගාරකාසුං අභිසඞ්ඛරිංසු.

那些心怀喜悦的尼乾陀在王宫庭院中造了一个巨大而深邃的炭火坑，里面堆满了炽热的炭火。

198.

198.

සමන්තතො පජ්ජලිතාය තාය සජොතියා රොරුවභෙරවාය;

මොහන්ධභුතා අථ තිත්ථියා තෙ තං දන්තධාතුං අභිනික්ඛිපිංසු.

在那四方炽燃、发出可怖吼声的光焰中，那些被愚痴蒙蔽的外道，将佛牙舍利投入其中。

199.

199.

තස්සානුභාවෙන තමග්ගීරාසිං හෙත්වා සරොජං රථචක්කමත්තං;

සමන්තතො උග්ගතරෙණුජාල මුට්ඨාසි කිඤ්ජක්ඛ භරාභිරාමං.

凭借其威力，那团火焰遂熄，一朵车轮般大的莲花升起，花蕊丰满，庄严美丽，花粉如网，从四面八方扬起。

200.

200.

තස්මිං ඛණෙ පඞ්කජ කණ්ණිකාය පතිට්ඨහිත්වා ජිනදන්තධාතු;

කුන්දාවදාතාහි පභාහි සබ්බා දිසා පභාසෙසි පභස්සරාහි.

刹那间，胜利者的佛牙舍利安住于莲台之上，以茉莉花般洁白明亮的光芒，照亮了四面八方。

201.

201.

දිස්වාන තං අච්ඡරියං මනුස්සා පසන්නචිත්තා රතනාදිකෙහි;

සම්පූජයිත්වා ජිනදන්තධාතුං සකං සකං දිට්ඨිමවොස්සජිංසු.

人们见到此等奇迹，心生净信，以珍宝等供养佛牙舍利，并舍弃了各自的邪见。

202.

202.

සො පණ්ඩුරාජා පන දිට්ඨිජාලං චිරානුබද්ධං අපරිච්චජන්තො;

පතිට්ඨපෙත්වා’ධිකරඤ්ඤමෙතං කුටෙන ඝාතාපයි දන්තධාතුං.

然而，般度王不舍弃其长久执持的邪见之网，将佛牙舍利置于铁砧之上，命人用铁锤击打。

203.

203.

තස්සං නිමුග්ගා’ධිකරඤ්ඤමෙසා උපඩ්ඪභාගෙ නච දිස්සමානා;

පුබ්බාචලට්ඨො’ව සුධාමරීචි ජොතෙසි රංසීහි දිසා සමන්තා.

佛牙舍利没入那铁砧之中，一半已不可见；但它犹如立于东山的月亮，以其光芒照亮了四面八方。

204.

204.

දිස්වානුභාවං ජිනදන්තධාතු යාපජ්ජි සො විම්භය මග්ගරාජා;

එකො’ථ ඉස්සාපසුතො නිගණ්ඨො තං රාජරාජානමිදං අවොච.

见到佛牙舍利的威力，那位大王心生惊叹。然而，一位心怀嫉妒的尼乾陀向这位万王之王进言道：

205.

205.

රාමාදයො දෙව ජනද්දනස්ස නානාවතාරා භුවනෙ අහෙසුං;

තස්සෙකදෙසො’ච ඉදං ඡවට්ඨිනොචෙ’නුභාවොකථමීදිසොති.

“大王啊，罗摩(Rāma)等是遍入天(Janārdana)在世间的种种化身。此(舍利)也是他身体的一部分；若它只是一具尸骨，其威力何以如此？”

206.

206.

අද්ධා මනුස්සත්තමුපාගතස්ස දෙවස්ස පච්ඡා තිදිවං ගතස්ස;

දෙහෙකදෙසො ඨපිතො හිතත්ථමෙතන්ති සච්චංවචනංභවෙය්‍ය.

“诚然，此乃一位天神化身为人，后又回归天界，为了利益世间而留下其身体的一部分——此言方为真实。”

207.

207.

සංවණ්ණයිත්වාන ගුණෙ පහූතෙ නාරායණස්ස’ස්සමහිද්ධිකස්ස;

නිමුග්ගමෙත්තා’ධිකරඤ්ඤමෙතංසම්පස්සතො මෙබහිනීහරිත්වා.

“我将赞颂大神通者那罗延(Nārāyaṇa)的无量功德，并以慈心观照，便能将这陷入铁砧的舍利取出。”

208.

208.

සම්පාදයිත්වාන මහාජනානං මුඛානි පඞ්කෙරුහසුන්දරානි;

යටිච්ඡිතං ගණ්හථ වත්ථුජාතං ඉච්චාහ රාජා මුඛරෙ නිගණ්ඨෙ.

国王对那些饶舌的尼乾陀说：“你们若能使大众的面容如莲花般美丽，那么你们想要什么东西就拿去吧！”

209.

209.

තෙ තිත්ථියා විණහුසුරං ගුණෙහි විචිත්ත රූපෙහි අභිත්ථවිත්වා;

තොයෙන සිඤ්චිංසු සඨා තථාපි ඨිතප්පදෙසා න චලිත්ථ ධාතු.

那些外道以琵琶之声和各种赞歌称颂后，又狡诈地以水浇洒，但舍利仍立于原处，纹丝不动。

210.

210.

ජිගුච්ඡමානො අථ තෙ නිගණ්ඨෙ සො ධාතුයානීහරණෙ උපායං;

අන්වෙසමානො වසුධාධිනාථො භෙරිං චරාපෙසි සකෙ පුරම්හි.

于是，那位大地主宰厌恶那些尼乾陀，为寻找取出舍利的方法，便在自己的城中命人击鼓宣告。

211.

211.

නිමුග්ගමෙත්ථා’ධිකරඤ්ඤමජ්ජි යො ධාතුමෙතං බහි නීහරෙය්‍ය;

ලද්ධාන සො ඉස්සරියං මහන්තං රඤ්ඤොසකාසාසුඛමෙස්සතීති

“若有人能将这沉入铁砧中央的舍利取出，他将获得巨大的权势，并从国王处得到安乐。”

212.

212.

සුත්වා න තං භෙරිරවංඋළාරංපුඤඤ්ඤත්ථිකොබුද්ධබලෙපසන්නො;

තස්මිං පුරෙ සෙට්ඨිසුතො සුභද්දො පාවෙක්ඛිරඤ්ඤො සමිතිං පගබ්භො.

听到那洪亮的鼓声，一位寻求福德、对佛陀之力具足信心的商主之子善贤(Subhadda)，无畏地进入了国王的集会。

213.

213.

තමග්ගරාජං අථ සො නමිත්වා සාමාජිකානං හදයඞ්ගමාය;

භාසාය සබ්බඤ්ඤුගුණප්පභාවං වණ්ණෙසි සාරජ්ජවිමුත්ත චිත්තො.

于是，他礼敬那位上首王，以令与会大众心悦的言语，怀着无畏之心，赞颂一切智者的功德与威力。

214.

214.

භුමිං කිණිත්වා මහතා ධනෙන මනොරමං ජෙතවනං විහාරං;

යො කාරයිත්වාන ජිනස්ස දත්වා උපට්ඨහි තං චතුපච්චයෙහි.

“他以巨资购地，建造了悦人的祇陀林(Jetavana)精舍，供养给胜利者，并以四事资具护持他。”

215.

215.

අනාථපිණ්ඩිප්පදසෙට්ඨිසෙට්ඨොසොදිට්ඨධම්මොපපිතාමහොමෙ;

තිලොකනාථෙ මම ධම්මරාජෙ තුම්හෙ’ධුනාපස්සථභත්තිභාරං.

“那位亲见正法的给孤独长者(Anāthapiṇḍika)是我的祖父；现在，你们将看到我对三界怙主、我的法王的虔诚。”

216.

216.

ඉත්ථං නදිත්වාන පහූතපඤෙඤ්ඤා කත්වාන එකංසමථුත්තරීයං;

මහීතලං දක්ඛිණජානුකෙන ආහච්ච බද්ධඤ්ජලිකො අවොච.

具大智慧者如此宣说后，他偏袒右肩，右膝触地，合掌说道：

217.

217.

ඡද්දන්තනාගො සවිසෙන විද්ධො සල්ලෙන යො ලොහිතමක්ඛි තඞ්ගො;

ඡබ්බණ්ණරංසීහි සමුජ්ජලන්තෙ ඡෙත්වාන ලුද්දාය අදාසි දන්තෙ.

“他曾为六牙象王，身被毒箭射中，血染其身；他割下自己闪耀着六色光芒的象牙，赠予猎人。”

218.

218.

සසො’පි හුත්වාන විසුද්ධසීලො අජ්ඣත්තදානාභිරතො ද්විජාය;

යො’දජ්ජිදෙහම්පි සකං නිපච්ච අඞ්ගාරරාසිම්හි බුභුක්ඛිතාය.

“他亦曾为兔，持守净戒，乐于内身布施；为了饥饿的婆罗门，他将自己的身体投入炽热的炭火堆中。”

219.

219.

යො බොධියා බාහිරවත්ථුදානා අතිත්තරූපො සිවිරාජ සෙට්ඨො;

අදාසි චක්ඛූනි පභස්සරානි ද්විජාය ජිණ්ණාය අචක්ඛුකාය.

“他曾为最胜的尸毗王(Sivirāja)，为求菩提，于外物布施永不满足；他将自己明亮的双眼施予一位年老失明的婆罗门。”

220.

220.

යොඛන්තිවාදී’පි කලාබුරාජෙ ඡෙදාපයන්තෙ’පි සහත්ථපාදං;

පරිප්ලුතඞ්ගොරුධිරෙ තිතික්ඛිමෙත්තායමානො යසදායකෙ’ව.

“他亦曾为忍辱仙人(Khantivādī)，即使被迦蓝浮王(Kalāburāja)下令砍断手足，身体浸染于鲜血中，他仍怀着慈心忍受，对待国王犹如对待施予他名誉者。”

221.

221.

යො ධම්මපාලො අපි සත්තමාස ජාතොපදුට්ඨෙ ජනකෙසකම්හි;

කාරාපයන්තෙ අසිමාලකම්මං චිත්තං න දූසෙසි පතාපරාජෙ.

“法护(Dhammapāla)，即使在七个月大时，当他那心怀恶意的父亲要对他执行剑刑时，他也没有污染自己的心，哦，威光赫赫的国王。”

222.

222.

සාඛාමිගො යො අසතා පුමෙන වනෙ පපාතා සයමුද්ධටෙන;

සිලාය භින්නෙ’පි සකෙ ලලාටෙ තං ඛෙමභුමිං අනයිත්ථමූළ්හං.

“那位猴王，从林中的深坑里救起了一个恶人；即使自己的额头被石头砸破，他仍将那个愚痴的人引向安全之地。”

223.

223.

රුට්ඨෙන මාරෙන’භිනිම්මිතම්පි අඞ්ගාරකාසුං ජලිතං විහිජ්ජ;

සමුට්ඨිතෙ සජ්ජුමහාරවින්දෙ ඨත්වාන යො සෙට්ඨි අදාසි දානං.

“那位长者（菩萨）避开了愤怒的魔罗(Māra)所变现的炽燃炭火坑，站在瞬间生起的大莲花上行了布施。”

224.

224.

මිගෙන යෙනාපෙවිජඤ්ඤමෙකං භීතංවධාමොචයිතුංකුරඞ්ගිං;

ආඝාතනෙ අත්තසිරංඨපෙත්වාපමොචිතා’ඤ්ඤ්ඤපිපාණිසඞ්ඝා.

“那位鹿王，为从屠杀中解救一只受惊的母鹿，将自己的头置于刑场上，从而也解救了其他众生。”

225.

225.

යො සත්තවස්සො විසිඛාය පංසු කීළාපරො සම්භවනාමකො’පි;

සබ්බඤ්ඤුලීළ්හාය නිගුළ්හපඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි සුචීරතෙන.

“名为善生(Sambhava)的菩萨，虽然年仅七岁，在街上玩着泥沙，但当被以一切智者的方式问及深奥的问题时，他以其清净的品行作出了阐释。”

226.

226.

හිත්වා නිකන්තිං සකජීවිතෙ’පි බද්ධාසකුච්ඡිම්හි ච වෙත්තවල්ලිං;

සාඛාමිගෙ නෙකසහස්සසඞ්ඛෙ වධාපමොචෙසි කපිස්සරොයො.

“那位猴王，舍弃了对自己生命的执着，将藤蔓系于腹部，从屠杀中解救了数千只猴子。”

227.

227.

සන්තප්පයං ධම්මසුධාරසෙන යො මානුසෙ තුණ්ඩිලසූකරො’පි;

ඉසී’ව කත්වා අථ ඤායගන්ථං නිජං පවත්තෙසි චිරාය ධම්මං.

“即使身为名为图迪拉(Tuṇḍila)的猪，他也以法的甘露之味满足了人们；他如同仙人一般，阐述了正理的论说，长久地弘扬自己的正法。”

228.

228.

පච්චත්ථිකං පුණ්ණකයක්ඛමුග්ගං මහිද්ධිකං කාමගුණෙසු ගිද්ධං;

යො තික්ඛපඤ්ඤොවිධුරාභිධානොදමෙසි කාළාගිරිමත්තකම්හි.

“名为维杜拉(Vidhura)的智者，降伏了那凶猛、大神通、贪恋欲乐的敌人——本那咖(Puṇṇaka)夜叉，如同调伏名为黑山(Kāḷāgiri)的发情大象。”

229.

229.

කුලාවසායි අවිරූළ්හපක්ඛො යො බුද්ධිමා වට්ටකපොතකො’පි;

සච්චෙන දාවග්ගිමභිජ්ජලන්තං වස්සෙන නිබ්බාපයි වාරිදො’ව.

“那只聪明的鹌鹑雏鸟，虽居于巢中，羽翼未丰，却以真实语的力量熄灭了炽燃的森林大火，如同云层降下雨水一般。”

230.

230.

යො මච්ඡරාජාපි අවුට්ඨිකාලෙදිස්වානමච්ඡෙ තසිතෙකිලන්තෙ;

සච්චෙනවාක්‍යෙනමහොඝපුණ්ණංමුහුත්තමත්තෙනඅකාසිරට්ඨං.

“那位鱼王，在干旱之时，见到鱼群因干渴而疲惫不堪，他以真实之语，顷刻间使整个区域洪水遍满。”

231.

231.

විචිත්තහත්ථස්ස රථාදිකානි වසුන්ධරා කම්පන කාරණානි;

පුත්තෙ’නුජාතෙ සදිසෙචදාරෙයො’දජ්ජිවෙස්සන්තරජාතියම්පි.

“在韦桑达拉(Vessantara)那一世，他布施了华丽的大象、车乘等能令大地颤动的物品，也布施了自己的儿女和妻子。”

232.

232.

බුද්ධො භවිත්වා අපි දිට්ඨධම්ම සුඛානපෙක්ඛො කරුණානුවත්තී;

සබ්බං සහන්තො අවමානනාදිං යොදුක්කරං ලොකහිතංඅකාසි.

“即使已成佛，他亦不求现世之乐，唯依循悲悯；他忍受一切轻蔑等事，行了利益世间的难行之事。”

233.

233.

බලෙන සද්ධිං චතුරඞ්ගිකෙන අභිද්දවන්තං අතිභිංසනෙන;

අජෙය්‍යසත්ථං පරමිද්ධිපත්තං දමෙසි යො ආලවකම්පී යක්ඛං.

“他调伏了阿罗婆迦(Ālavaka)夜叉，那夜叉率领着极其恐怖的四支军队前来攻击，其武力不可战胜，且已达最高神通。”

234.

234.

දෙහාභිනික්ඛන්ත හුතාසනච්චි මාලාකුලං බ්‍රහ්මභවං කරිත්වා;

භෙත්වාන දිට්ඨිං සුචිරානුබද්ධං දමෙසි යො බ්‍රහ්මවරං මුනින්දො.

“牟尼之主，他使梵天界充满从自身发出的火焰光环，摧破了（梵天）长久执持的邪见，从而调伏了那位最胜的梵天。”

235.

235.

අච්චඞ්කුසං දානසුධොත ගණ්ඩං නිපාතිතට්ඨාලක ගොපුරාදිං;

ධාවන්තමග්ගෙ ධනපාලහත්ථිං දමෙසි යො දාරුණමන්තකං’ව.

“他调伏了护财(Dhanapāla)象，它不受象钩控制，双颊流淌着情液，曾推倒箭楼和城门，在路上狂奔，如同可怕的死神一般。”

236.

236.

මනුස්සරත්තාරුණපාණිපාදමුක්ඛිප්ප ඛග්ගං අනුබන්ධමානං;

මහාදයො දුප්පසහං පරෙහි දමෙසි යො අඞ්ගුලිමාලචොරං.

“大悲者调伏了难以被他人制服的指鬘(Aṅgulimāla)盗贼，当时那盗贼正高举着剑追来，其手足已被人的鲜血染红。”

237.

237.

යො ධම්මරාජා විජිතාරිසඞ්ඝො පවත්තයන්තො වරධම්මචක්කං;

සද්ධම්ම සඤ්ඤං රතනාකරඤ්ච ඔගාහයී සං පරිසං සමග්ගං.

“法王，他战胜了敌众，转动了殊胜的法轮；他令整个大众沉浸于名为正法的宝藏大海之中。”

238.

238.

තස්සෙව සද්ධම්ම වරාධිපස්සතථාගතස්ස’ප්පටිපුග්ගලස්ස;

අනන්තඤාණස්ස විසාරදස්ස එසා මහාකාරුණිකස්ස ධාතු.

“这便是那位正法之殊胜主宰、无与伦比的如来、拥有无边智慧且无所畏惧的大悲者的舍利。”

239.

239.

අනෙන සච්චෙන ජිනස්ස ධාතු ඛිප්පං සමාරුය්හ නභන්තරාළං;

සුධංසුලෙඛෙව සමුජ්ජලන්ති කඞ්ඛං විනොදෙතු මහාජනස්ස.

以此真实之力，愿胜利者之舍利疾速升入空中，如皎洁明月般闪耀，消除大众之疑虑。

240.

240.

තස්මිං ඛණෙ සා ජිනදන්තධාතු නභං සමුග්ගම්ම පභාසයන්තී;

සබ්බා දිසා ඔසධිතාරකා’ව ජනං පසාදෙසි ව්තිණ්ණකඞ්ඛං.

彼时，彼胜利者之牙舍利升入虚空，如药星般照耀所有方向，令已断除疑惑之人生起净信。

241.

241.

අථොතරිත්වා ගගනඞ්ගණම්හා සා මත්ථකෙ සෙට්ඨිසුතස්ස තස්ස;

පතිට්ඨහිත්වාන සුධාභිසිත්තගත්තං’ව තං පීණයි භත්තිතින්නං.

然后，彼舍利从天空庭院降下，安住于彼长者子之头顶；如同身体被甘露浇灌，令笃信虔诚的他充满喜悦。

242.

242.

දස්වාන තං අච්ඡරියං නිගණ්ඨා ඉච්චබ්‍රවුං පණ්ඩුනරාධිපං තං;

විජ්ජාබලං සෙට්ඨිසුතස්ස එතං න ධාතුයා දෙව අයම්පභාවො.

裸形外道们见到彼奇迹，对般度王(Pāṇḍu)如是说：“大王，此乃彼长者子之咒术之力，非此舍利之神威。”

243.

243.

නිසම්ම තෙසං වචනං නරින්දො ඉච්චබ්‍රවී සෙට්ඨිසුතං සුභද්දං;

යථා ච එතෙ අභිසද්දහෙය්‍යුං තථාවිධං දස්සය ඉද්ධිමඤ්ඤං.

国王听闻彼等之言，对名为善贤(Subhadda)的长者子说：“请再展示另一种神通，以令彼等信服。”

244.

244.

තතො සුභද්දො තපනීයපත්තෙ සුගන්ධිසීතොදකපූරිතම්හි;

වඩ්ඪෙසි ධාතුං මුනිපුඞ්ගවස්ස අනුස්සරන්තො චරිතබ්භුතානි.

于是，善贤忆念着牟尼尊之奇妙德行，于盛满芬芳凉水之金钵中，令彼舍利增长。

245.

245.

සා රාජහං සී’ව විධාවමානා සුගන්ධිතොයම්හි පදක්ඛිණෙන;

උම්මුජ්ජමානා ච නිමුජ්ජමානා ජනෙ පමොදස්සුධරෙ අකාසි.

彼舍利如王雁，于芬芳之水中右绕游行，时浮时沉，令众人流下喜悦之泪。

246.

246.

තතො ච කාසුං විසිඛායමජ්ඣෙ කත්වා තහිං ධාතුමභික්ඛිපිත්වා;

පංසූහි සම්මා අභිපූරයිත්වා බහූහි මද්දාපයි කුඤ්ජරෙහි.

然后，于街道中央掘一坑，将舍利投入其中，以尘土完全覆盖，并驱使众多大象践踏。

247.

247.

භෙත්වා මහිංඋට්ඨහි චක්කමත්තං විරාජමානං මණිකණ්ණිකාය;

පභස්සරං රූපියකෙසරෙහි සරොරුහං කඤ්චනපත්තපාළිං.

一朵莲花破土而出，大小如车轮，宝珠为蕊而闪耀，银丝为须，金瓣为缘，光辉灿烂。

248.

248.

පතිට්ඨභිත්වාන තහිං සරොජෙ මන්දානිලාවත්තිතරෙණු ජාලෙ;

ඔභාසයන්ති’ව දිසා පභාහි දිට්ඨා මුහුත්තෙන ජිනස්සධාතු.

胜利者之舍利安住于彼莲花之上，于微风吹拂之花粉网中，于片刻间被见，仿佛以其光芒照亮四方。

249.

249.

ඛිපිංසු වත්ථාභරණානි මච්චා පවස්සයුං පුප්ඵමයඤ්ච වස්සං;

උක්කුට්ඨිසද්දෙහි ච සධුකාරනාදෙහි පුණ්ණං නගරං අකංසු.

众人抛掷衣物与饰品，并降下花雨；以欢呼声与善哉声，彼等令全城充满响动。

250.

250.

තෙ තිත්ථියා තං අභිවඤ්චනං’ති රාජාධිරාජං අථ සඤ්ඤපෙත්වා;

ජිගුච්ඡනීයෙ කුණපාදිකෙහි ඛිපිංසු ධාතුං පරිඛාය පිට්ඨෙ.

于是，彼等外道说服万王之王，声称此乃欺诈；彼等将舍利与令人厌恶之尸体等物，一同抛于护城河后。

251.

251.

තස්මිං ඛණෙ පඤ්චවිධම්බුජෙහිසඤ්ඡාදිතාහංසගණොපභුත්තා;

මධුබ්බතාලී විරුතාභිරාමා අහොසි සා පොක්ඛරණී’ව නන්දා.

彼时，彼护城河被五种莲花覆盖，为雁群所享，因蜂群鸣唱而悦耳，变得如同难陀(Nandā)池一般。

252.

252.

ගජාධිපා කොඤ්ඤ්චරවං රවිංසු කරිංසු හෙසානිනදං තුරඞ්ගා;

උක්කුට්ඨිනාදං අකරිංසු මච්චා සුවාදිතා දුන්දුභිආදයො’පි.

象王发出长鸣，马匹发出嘶鸣；众人发出欢呼，战鼓等乐器亦被嘹亮奏响。

253.

253.

ථොමිංසු මච්චා ථුතිගීතකෙහි නච්චිංසු ඔත්තප්පවිභුසනා’පි;

වත්ථානි සීසෙ භමයිංසු මත්තා භුජානි පොඨෙසුමුදග්ගචිත්තා.

众人以赞歌赞美，乃至以惭愧为庄严者亦起舞；彼等欣喜若狂，于头顶挥舞衣物，心意高昂，拍打手臂。

254.

254.

ධූපෙහි කාලාගරුසම්භවෙහි ඝනාවනද්ධං’ව නභං අහොසි;

සමුස්සිතානෙකධජාවලීහි පුරං තදා වත්ථමයං’ව ආසි.

天空犹如被黑沉香所生之香烟密云覆盖；彼时，城市因无数高扬之旗幡，看似由布帛造成。

255.

255.

දිස්වා තමච්ඡෙරමචින්තනීයං ආමොදිතාමච්චගණා සමග්ගා;

අත්ථෙ නියොජෙතු මුපෙච්ච තස්ස වදිංසු පණ්ඩුස්ස නරාධිපස්ස.

见到彼稀有、不可思议之奇迹，全体大臣心生欢喜，一同来到般度王面前，为国王之利益而进言。

256.

256.

දිස්වාන යො ඊදිසකම්පි රාජ ඉද්ධානුභාවං මුනිපුඞ්ගවස්ස;

පසාදමත්තම්පි කරෙය්‍ය නොචෙ කිමත්ථියා තස්ස භවෙය්‍ය පඤ්ඤා.

大王，若有人见到牟尼尊主如此神通威力，却不生起丝毫净信，则其智慧有何用处？

257.

257.

පසාදනීයෙසු ගුණෙසු රාජ පසාදනං සාධුජනස්ස ධම්මො;

පුප්ඵන්ති සබ්බෙ සයමෙව වන්දෙ සමුග්ගතෙ කොමුදකානනානි.

大王，于能启发净信之功德而生净信，此乃善人之法；当明月升起时，所有白莲园皆自行绽放。

258.

258.

වාචාය තෙසං පන දුම්මතීනං මා සග්ගමග්ගං පජහිත්ථ රාජ;

අන්ධෙ ගහෙත්වා විචරෙය්‍ය කො හි අන්වෙසමානො සුපථං අමූළ්හො.

大王，切莫因彼等恶慧者之言而舍弃天界之道。寻求善道之不愚痴者，有谁会牵引盲人而行？

259.

259.

නරාධිපා කප්පිණ බිම්බිසාර සුද්ධොදනාදි අපි තෙජවන්තා;

තං ධම්මරාජං සරණං උපෙච්ච පිවිංසු ධම්මාමතමාදරෙන.

迦比那(Kappiṇa)、频婆娑罗、净饭(Suddhodana)等具大威德之国王，亦皆皈依彼法王，恭敬饮用法之甘露。

260.

260.

සහස්සනෙත්තො තිදසාධිපො’පි ඛීණායුකො ඛිණභවං මුනින්දං;

උපෙච්ච ධම්මං විමලං නිසම්ම අලත්ථ ආයුං අපි දිට්ඨධම්මො.

乃至千眼天主帝释天，于寿命将尽时，亦诣见已尽诸有之牟尼主，听闻无垢之法后，重获寿命，且现见了法。

261.

261.

තුවම්පි තස්මිං ජිතපඤ්චමාරෙ දෙවාතිදෙවෙ වරධම්මරාජෙ;

සග්ගාපවග්ගාධිගමාය ඛිප්පං චිත්තං පසාදෙහි නරාධිරාජ.

大王，您亦应为证得天界与解脱，速速对彼战胜五魔、天中之天、无上法王生起净信心。

262.

262.

සුත්වානතෙසං වචනං නරින්දො විකිණ්ණකඞ්ඛො රතනත්තයම්හි;

සෙනාපතිං අත්ථවරං අවොච පහට්ඨභාවො පරිසාය මජ්ඣෙ.

国王听闻彼等之言，于三宝之疑虑烟消云散；于众人之中，心生欢喜，对阿塔瓦拉(Atthavara)将军说道：

263.

263.

අසද්දහානො රතනත්තයස්ස ගුණෙ භවච්ඡෙදනකාරණස්ස;

චිරාය දුල්ලද්ධිපථෙ චරන්තො ඨිතො සරජ්ජෙ අපි වඤ්චිතොහං.

我不信三宝斩断轮回之功德，长久行于邪见之道，虽身居王位，我亦实为受骗。

264.

264.

මොහෙන ඛජ්ජොපනකං ධමෙසිං සීතද්දිතො ධුමසිඛෙ ජලන්තෙ;

පිපාසිතො සින්ධුජලං පහාය පිවිං පමාදෙන මරීචිතොයං.

我因愚痴而吹萤火，如畏寒者吹冒烟之火；我于干渴时舍弃江河之水，却因放逸而饮阳焰之水。

265.

265.

පරිච්චජිත්වා අමතං චිරාය ජිවත්ථිකො තික්ඛවිසං අඛාදිං;

විහාය’හං චම්පකපුප්ඵදාමං අධාරයිං ජත්තුසු නාගභාරං.

我长久舍弃甘露，为求活命反食剧毒；我舍弃瞻波(campaka)花鬘，反将眼镜蛇之重负披于双肩。

266.

266.

ගන්ත්වාන ඛිප්පං පරිඛා සමීපං ආරාධයිත්වා ජිනදන්තධාතුං;

ආනෙහි පූජාවිධිනා කරිස්සං පුඤ්ඤානි සබ්බත්ථ සුඛාවහානි.

“速去护城河边，祈请胜利者之牙舍利，以供养仪轨将其迎来。我将造作能在一切处带来安乐之福德。”

267.

267.

ගන්ත්වාතතෙසොපරිඛාසමීපං සෙනාධිනාථො පරමප්පතීතො;

ධාතුං මුනින්දස්ස නමස්සමානො අජ්ඣෙසි රඤ්ඤො හිතමා චරන්තො

于是，彼将军极为欣喜，前往护城河边，遵行国王之意旨，顶礼牟尼主之舍利并祈请道：

268.

268.

චිරාගතං දිට්ඨිමලං පහාය අලත්ථ සද්ධං සුගතෙ නරින්දො;

පාසාදමාගම්ම පසාදමස්ස වඩ්ඪෙහි රඤ්ඤො රතනත්තයම්හි.

“国王已舍弃长久之邪见垢，于善逝生起信心。请您移步宫殿，增进国王于三宝之净信！”

269.

269.

තස්මිං ඛණෙ පොක්ඛරණී විචිත්තා ඵුල්ලෙහි සොවණ්ණසරොරුහෙහි;

අලඞ්කරොන්තී ගගනං අහොසි මන්දාකිනීවාභිනවාවතාරා.

尔时，彼莲池因盛开之金色莲花而绚丽多彩，庄严天空，犹如新降临之曼达基尼天河。

270.

270.

හංසඞ්ගණෙවාථ මුනින්දධාතු සා පඞ්කජා පඞ්කජමොක්කමන්ති;

කුන්දාවදාතාහි පභාහි සබ්බං ඛිරොදකුච්ඡිං’ව පුරං අකාසි.

于是，牟尼主之舍利犹如天鹅群，从一莲花移至另一莲花；其以茉莉花般洁白之光，使整座城市宛如乳海。

271.

271.

තතො සුරත්තඤ්ජලිපඞ්කජම්හි පතිට්ඨහිත්වාන චමුපතිස්ස;

සන්දිස්සමානා මහතා ජනෙන මහප්ඵලං මානුසකං අකත්ථ.

然后，舍利安住于将军鲜红如莲之合掌中，为大众所见，为人类成就了巨大果报。

272.

272.

සුත්වාන වුත්තන්තමිමං නරින්දො පහට්ඨභාවොපදසා’ව ගන්ත්වා;

සංසූචයන්තො දිගුණං පසාදං සුවිම්හිතොපඤ්ජලිකොඅවොච.

国王听闻此事，心生欢喜，步行前往；其极为惊奇，合掌示敬，显露出加倍之净信，然后说道：

273.

273.

වොහාරදක්ඛා මනුජා මුනින්ද සඞ්ඝට්ටයිත්වා නිකසොපලම්හි;

කරොන්තිඅග්ඝං වරකඤ්චනස්ස එසොහි ධම්මො චරිතොපුරාණො.

牟尼主啊，善于交易之人，于试金石上摩擦后，方确定上等黄金之价值；此诚为古来之法。

274.

274.

මණිං පසත්ථාකරසම්භවම්පි හුතාසකම්මෙහභීසඞ්ඛරිත්වා;

පාපෙන්තිරාජඤ්ඤකිරීටකොටිං විභුසනත්තං විදුනොමනුස්සා.

纵然是产自著名矿山之宝珠，亦需经火加工，有智慧之人方将其置于国王王冠之顶以为庄严。

275.

275.

වීමංසනත්ථාය තවාධුනාපි මයා කතං සබ්බමිදං මුනින්ද;

ආගුං මහන්තං ඛම භුරිපඤ්ඤ ඛිප්පං මමාලඞ්කුරු උත්තමඞ්ගං.

牟尼主啊，我方才所做一切，皆为考验于您；大慧者啊，请宽恕我此巨大过失，并速严饰我之头顶。

276.

276.

පතිට්ඨිතා තස්ස තතො කිරීටෙ මණිප්පභා භාසිනි දන්තධාතු;

අමුඤ්චි රංසී ධවලා පජාසු සිනෙහජාතා ඉව ඛීරධාරා.

然后，佛牙舍利安住于其宝光闪耀之王冠上；向众人放射出洁白光芒，犹如慈爱所生之乳流。

277.

277.

සො දන්තධාතුං සිරසාවහන්තො පදක්ඛිණංතංනගරං කරිත්වා;

සම්පූජයන්තො කුසුමාදිකෙහි සුසජ්ජිතන්තෙ පුරමාහරිත්ථ.

彼顶戴佛牙舍利，右绕彼城，以鲜花等物供养，将其迎入装饰华美之内城。

278.

278.

සමුස්සිතොදාරසිතාතපත්තෙ පල්ලඞ්කසෙට්ඨෙ රතනුජ්ජලම්හි;

පතිට්ඨපෙත්වාන ජිනස්ස ධාතුං පූජෙසි රාජා රතනාදිකෙහි.

国王于竖立高大白伞盖、宝光闪耀之殊胜宝座上，安奉胜利者之舍利，并以宝物等供养。

279.

279.

බුද්ධාදිවත්ථුත්තයමෙව රාජා ආපාණකොටිං සරණං උපෙච්ච;

හිත්වා විහිංසං කරුණාධිවාසො ආරාධයී සබ්බජනං ගුණෙහි.

国王终其一生皈依佛等三宝；舍弃恼害，安住慈悲，以诸功德令一切人欢喜。

280.

280.

කාරෙසි නානාරතනප්පභාහි සහස්සරංසීං’ව විරොචමානං;

නරාධිපො භත්තිභරානුරූපං සුචිත්තිතං ධාතුනිවෙසනම්පි.

人主亦建造一座舍利殿，其装饰精美，与其虔诚信仰相称，以种种宝光闪耀，犹如千光者般辉煌。

281.

281.

වඩ්ඪෙසි සො ධාතුඝරම්හි ධාතුං අලඞ්කරිත්වා සකලං පුරම්පි;

සෙසෙන පූජාවිධිනා අතිත්තො පූජෙසි රට්ඨං සධනං සභොග්ගං.

彼于舍利殿中供奉舍利，并庄严全城；因对其余供养方式不满足，遂以整个国家及其财富资具作供养。

282.

282.

ආමන්තයිත්වා ගුහසීවරාජං සම්මානිතං අත්තසමං කරිත්වා;

දානාදිකං පුඤ්ඤමනෙකරූපං සද්ධාධනො සඤ්චිණිරාජසෙට්ඨො.

信财具足之贤善国王，邀请古哈西瓦王(Guhasīva)，待之如己，恭敬有加，并积累布施等种种福德。

283.

283.

තතො සො භුපාලො කුමතිජනසංසග්ගමනයං,නිරාකත්වා මග්ගෙ සුගතවචනුජ්ජොතසුගමෙ;

පධාවන්තො සම්මා සපරහිතසම්පත්තිචතුරො,පසත්ථං ලොකත්ථං අචරි චරිතාවජ්ජිතජනො.

于是，彼国王舍弃与恶人交往之非道，于善逝言教所照亮之善道上，如理精进。其善巧于自他二利，行为无过，行持世所称赞之利他行。

තතියො පරිච්ඡෙදො.

第三章。

284.

284.

චරති ධරණි පාලෙ රාජධම්මෙසු තස්මිං,සමරචතුරසෙනො ඛීරධාරො නරින්දො;

නිජභුජබලලීලා’රාතිදප්පප්පමාථී,විභවජනිතමානො යුද්ධසජ්ජො’භිගඤ්ඡි.

彼护地之王行持王法时，有奇拉达罗王(Khīradhāra)，其军善战，以其臂力之戏摧毁敌慢，因财富而生我慢，遂全副武装，前来作战。

285.

285.

කරිවරමථ දිස්වා සො ගුහාද්වාරයාතං,පටිභයරහිතත්තො සීහරාජා’ව රාජා;

නිජනගරසමීපායාතමෙතං නරින්දං,අමිතබලමමහොඝෙනොත්ථරන්තා’භියායි.

尔时，彼王见彼巨象行至城门，心无畏惧，犹如狮王，以无量兵力，如大洪流，迎战彼来犯都城之王。

286.

286.

උදිතබහළධූලීපාළිරුද්ධන්තළික්ඛො,සමදවිවිධයොධාරාවසංරම්භභීමෙ;

නිසිතසරසතාලීවස්සධාරාකරාළෙ,අජිනි මහති යුද්ධෙ පණ්ඩුකො ඛීරධාරං.

于彼大战中，尘土弥天，狂暴战士，怒而可畏，锐利箭矢，如雨倾泻；般度王(Paṇḍu)击败奇拉达罗王。

287.

287.

අථ නරපතිසෙට්ඨො සඞ්ගහෙත්වාන රට්ඨං,නිජ තනුජ වරස්මිං රජ්ජභාරං නිධාය;

සුගත දසන ධාතුං සම්පටිච්ඡාපයිත්වා,පහිණි ච ගුහසීවං සක්කරිත්වා සරට්ඨං.

于是，彼贤善国王统理其国，将王位传予其贤子；彼领受善逝之牙舍利，并恭敬地将古哈西瓦王送回其国。

288.

288.

සුවිරමවනීපාලො සඤ්ඤමං අජ්ඣුපෙතො,විවිධ විභව දානායාචකෙ තප්පයිත්වා;

තිදසපුර සමාජං දෙහභෙදා පයාතො,කුසල ඵලමනප්පං පත්ථිතං පච්චලත්ථ.

彼英勇护国之王，持守戒律，以种种财富布施，令乞求者满足；身坏命终后，往生天神之城，获得其所希求之无量善果。

289.

289.

නරපති ගුහසීවො තං මුනින්දස්ස ධාතුං,සකපුරමුපනෙත්වා සාධු සම්මානයන්තො;

සුගති ගමන මග්ගෙ පාණිනො යොජයන්තො,සුචරිත මභිරූපං සඤ්චිණන්තො විහාසි.

人王古哈西瓦将彼牟尼主之舍利带回己城，善加恭敬供养；彼令众生趣向善道，积累美妙善行而住。

290.

290.

අගණිතමහිමස්සුජ්ජෙ නිරඤ්ඤො තනූජො,පුරිම වයසි යෙවාරද්ධසද්ධාභියොගො;

දසබල තනුධාතුං පූජිතුං තස්ස රඤ්ඤො,පුරවර මුපායාතො දන්තනාමො කුමාරො.

优禅尼(Ujjeni)国之具无量威德国王有子，名丹塔(Danta)王子，其于早年即已发起虔诚精进之心。为供养十力世尊之身舍利，彼来到古哈西瓦王之都城。

291.

291.

ගුණජනිත පසාදං තං කලිඞ්ගාධිනාථං,නිඛිල ගුණ නිවාසො සො කුමාරො කරිත්වා;

විවිධ මහවිධානං සාධුසම්පාදයන්තො,අවසි සුගතධාතුං අන්වහං වන්දමානො.

彼王子乃一切功德之所依，令羯陵伽(Kaliṅga)国主因其德行而生净信。彼善行种种盛大供养，每日礼拜善逝舍利而住。

292.

292.

අභවි ච ගුහසීවස්සාවනීසස්ස ධිතා,විකච කුවලයක්ඛී හංසකන්තාභියාතා;

වදන ජිත සරොජා හාරිධම්මිල්ලභාරා,කුචභරනමිතඞ්ගි හෙම මාලාභිධානා.

古哈西瓦王有一女，名曰金鬘(Hemamālā)。其眼如盛开之青莲，步态优雅如天鹅，容颜胜过莲花，发髻迷人，身姿因胸部丰满而微倾。

293.

293.

අඛිලගුණනිධානං බන්ධුභාවානුරූපං,සුවිමලකුලජාතං තං කුමාරං විදිත්වා;

නරපති ගුහසීවො අත්තනො ධීතරං තං,අදදි සබහුමානං රාජපුත්තස්ස තස්ස.

人王古哈西瓦得知彼王子乃一切功德之宝藏，出身清净高贵之族，堪为姻亲，遂满怀敬意，将己女嫁与彼王子。

294.

294.

මනුජපති කුමාරං ධාතුරක්ඛාධිකාරෙ,පචුරපරිජනං තං සබ්බථා යොජයිත්වා;

ගව මහිස සහස්සාදීහි සම්පීණයිත්වා,සක විභව සරික්ඛෙ ඉස්සරත්තෙ ඨපෙසි.

人主将彼拥有众多随从之王子，全权委以守护舍利之职；并以数千牛、水牛等物使其满足，赐其与自己财富相当之权位。

295.

295.

සමරභුවි විනට්ඨෙ ඛීරධාරෙ නරින්දෙ,මලයවනමුපෙතා භාගිනෙය්‍යා කුමාරා;

පබල මති මහන්තං සංහරිත්වා බලග්ගං,උපපුරමුපගඤ්ඡුං ධාතුයා ගණ්හනත්ථං.

奇拉达罗王(Khīradhāra)于战场败亡后，其外甥王子们前往马拉雅(Malaya)森林，集结一支强大精锐之师，来到城郊，意图夺取舍利。

296.

296.

අථ නගරසමීපෙ තෙ නිවෙසං කරිත්වා,සවණකටුකමෙතං සාසනං පෙසයිංසු;

සුගතදසනධාතුං දෙහි වා ඛිප්පමම්හං,යසසිරිජනනිං වා කීළ සඞ්ගාමකෙළිං.

于是，彼等于城池附近安营扎寨，并送去此刺耳讯息：“速将善逝之牙舍利交与我等，或与我等一战，以决荣耀！”

297.

297.

සපදි ධරණිපාලො සාසනං තං සුණිත්වා,අවදි රහසි වාචං රාජපුත්තස්ස තස්ස;

නහි සති මම දෙහෙ ධාතුමඤ්ඤස්ස දස්සං,අහමපි යදි ජෙතුං නෙව තෙ සක්කුණෙය්‍යං.

护地之王闻此讯息，立即私下对王子言道：“只要我身尚存，纵使不能胜彼，亦决不将舍利交予他人。”

298.

298.

සුරනර නමිතං තං දන්තධාතුං ගහෙත්වා,ගහිත දිජවිලාසො සීහළං යාහි දීපං;

ඉති වචනමුදාරං මාතුලස්සාථ සුත්වා,තමවච ගුහසීවං දන්තනාමො කුමාරො.

听闻舅父此番高尚之言：“请带着这枚受天人礼敬的佛牙舍利，乔装为婆罗门，前往狮子岛(Sīhaḷa)吧！”，丹塔(Danta)王子对瞿诃西瓦(Guhasīva)说道：

299.

299.

තවච මමච කො වා සීහළෙ බන්ධුභූතො,ජිනවරණසරොජෙ භත්තියුත්තො ච කොවා;

ජලනීධිපරතීරෙ සීහළං ඛුද්දදෙසං,කථමහමතිනෙස්සං දන්තධාතුං ජිනස්ස.

“在狮子岛，谁是你的亲戚，谁又是我的亲戚？谁又对最胜者的莲足具足虔信？我如何能将佛陀的佛牙舍利带到海洋彼岸的狮子岛那个小国呢？”

300.

300.

තමවදි ගුහසීවො භාගිනෙය්‍යං කුමාරං,දසබලතනුධාතු සණ්ඨිතා සීහළස්මිං;

භවභයහතිදක්ඛො වත්තතෙ සත්ථුධම්මො,ගණනපථමතීතා භික්ඛවො චාවසිංසු.

瞿诃西瓦对他的外甥王子说：“十力世尊的身舍利安住于狮子岛；善于摧毁轮回之怖畏的导师之法在那里流传；还有数不胜数的比丘也住在那里。”

301.

301.

මම ච පියසහායො සො මහාසෙන රාජා,ජිනචරණසරොජද්වන්දසෙවාභියුත්තො;

සලිලමපි ච ඵුට්ඨං ධාතුයා පත්ථයන්තො,විවිධරතනජාතං පාභතං පෙසයිත්ථ.

“我的挚友大军(Mahāsena)王，他精勤于侍奉最胜者的双莲足，甚至渴求触及舍利的净水，为此他曾送来种种宝物作为礼物。”

302.

302.

පභවති මනුජින්දො සබ්බදා බුද්ධිමා සො,සුගතදසනධාතුං පූජිතුං පූජනෙය්‍යං;

පරිචිතවිසයම්හා විප්පවුත්ථං භවන්තං,විවිධවිභවදානා සාධු සඞ්ගණ්හිතුඤ්ච.

“那位具足智慧的人主总是能够供养那值得供养的善逝佛牙舍利，也能够以种种财富布施，妥善地接待远离故土的你。”

303.

303.

නිජ දුහිතුපතිං තං ඉත්ථමාරාධයිත්වා,නරපති ගුහසීවො සඞ්ගහෙත්වාන සෙනං;

රණධරණිමුපෙතො සො කුමාරෙහි සද්ධිං,මරණපරවසත්තං අජ්ඣගා යුජ්ඣමානො.

如此说服了自己的女婿后，人主瞿诃西瓦集结军队，与王子们一同奔赴战场，在战斗中不幸阵亡。

304.

304.

අථ නරපති පුත්තො දන්තනාමො සුණිත්වා,සවණ කටුකමෙතං මාතුලස්සප්පවත්තිං;

ගහිත දිජවිලාසො දන්තධාතුං ගහෙත්වා,තුරිත තුරිත භූතො සො පුරම්හා පළායි.

于是，名为丹塔的人王之子，听闻了关于舅父的这则刺耳消息，便乔装为婆罗门，带着佛牙舍利，匆匆忙忙地逃离了城池。

305.

305.

සරභස මුපගන්ත්වා දක්ඛිණං චාථ දෙසං,අවිචලිතසභාවො ඉද්ධියා දෙවතානං;

නදිමතිමහතිං සො උත්තරිත්වාන පුණ්ණං,නිදහි දසනධාතුං වාලුකාරාසිමජ්ඣෙ.

他匆忙赶往南方地区，因天神们的威神力，他心意坚定，渡过一条波涛汹涌的大河，将佛牙舍利埋藏在一处沙堆之中。

306.

306.

පුන පුරමුපගන්ත්වා තං ගහීතඤ්ඤවෙසං,භරියමපි ගහෙත්වා ආගතො තත්ථ ඛිප්පං;

සුගතදසනධාතුං වාලුකාථුපකුච්ඡිං,ඨපිතමුපචරන්තො අච්ඡි ගුම්බන්තරස්මිං.

他以另一种装束再次回到城里，带上妻子，迅速回到那地方；他待在灌木丛中，守护着安放在沙塔腹中的善逝佛牙舍利。

307.

307.

සපදි නභසි ථෙරො ගච්ඡමානො පනෙකො,විවිධකිරණජාලං වාලුකාරාසිථූපා;

අවිරළිතමුදෙන්තං ධාතුයා තාය දිස්වා,පණමි සුගතධාතුං ඔතරිත්වාන තත්ථ.

这时，有一位长老正在空中飞行，他看见那座沙堆佛塔因舍利的缘故，不断地放射出种种光网，于是他降落到那里，礼拜善逝的舍利。

308.

308.

මුනිසුතමථ දිස්වා ජම්පතී තෙ පතීතා,නිජගමනවිධානං සබ්බමාරොචයිංසු;

දසබලතනුජො සො ධාතුරක්ඛා නියුත්තො,පරහිතනිරතත්තො තෙ උභො අජ්ඣභාසි.

那对夫妇见到那位牟尼之子后，心生欢喜，将他们此行的全部经过都告知了他。那位被任命守护舍利、专致于利他的十力世尊之子，对他们二人说道：

309.

309.

දසබලතනුධාතුං සීහළං නෙථ තුම්හෙ,අගණිත තනුඛෙදා වීතසාරජ්ජමෙතං;

අපි ච ගමනමග්ගෙ ජාතමත්තෙ විඝාතෙ,සරථ මමමනෙකොපද්දවච්ඡෙදදක්ඛං.

“你们要将十力世尊的身舍利带到狮子岛去。不要顾虑身体的疲惫，也无须畏怯。如果在路途中刚一出现任何障碍，就要忆念我，我善于断除种种灾厄。”

310.

310.

ඉති සුගතනනූජො ජම්පතීනං කථෙත්වා,පුන’පි තදනුරූපං දෙසයිත්වාන ධම්මං;

පුථුතරමපනෙත්වා සොකසල්ලඤ්ච ගාළ්හං,සකවසතිමුපෙතො අන්තලික්ඛෙන ධීරො.

善逝之子如此对那对夫妇说完，又为他们宣说了相应的法，彻底拔除了他们深重的忧悲之箭，然后那位智者便通过虚空回到了自己的住处。

311.

311.

භුජගභවනවාසී නින්නගායාථ තස්සා,භුජගපති මහිද්ධි පණ්ඩුහාරාභිධානො;

සකපුරපවරම්හා නික්ඛමිත්වා චරන්තො,සමුපගමි තදා තං ඨානමිච්ඡාවසෙන.

那时，有一位居住在那条河的龙宫(Bhujagabhavana)中、具大神通的龙王(Bhujagapati)，名为般度哈拉(Paṇḍuhāra)。他从自己殊胜的城中出来游行，随意地来到了那个地方。

312.

312.

විමලපුලිනථූපා සො සමුග්ගච්ඡමානං,සසිරුචිරමරීචිජ්ජාලමාලොකයිත්වා;

ඨිතමථ මුනිධාතුං වාලුකාරසිගබ්භෙ,කිමිදමිති සකඞ්ඛං පෙක්ඛමානො අවෙදි.

他看见从洁净的沙塔中，升起一团月亮般美丽的光网，于是带着“这是什么？”的疑惑，注视着安住于沙堆胎藏中的牟尼舍利，随即了悟。

313.

313.

සපදි සබහුමානො සො අසන්දිස්සමානො,රතනමයකරණ්ඩං ධාතුයුත්තං ගිලිත්වා;

විතතපුථුලදෙහො භොගමාලාහි තුඞ්ගං,කණකසිඛරිරාජං වෙඨයිත්වා සයිත්ථ.

他立刻满怀敬意地隐去身形，吞下了装有舍利的宝匣。然后，他展开巨大宽广的身体，用他环环相绕的蛇身盘住高耸的金顶山王，卧于其上。

314.

314.

සලිලනිධිසමීපං ජම්පතී ගන්තුකාමා,පුලිනතලගතං තං දන්තධාතුං අදිස්වා;

නයනසලිලධාරං සොකජාතං කිරන්තා,සුගතසුතවරං තං තඞ්ඛණෙ’නුස්සරිංසු.

那对夫妇想要前往海边，却没有看到沙滩上的佛牙舍利；他们因悲伤而泪流满面，立刻忆念起那位殊胜的善逝之子。

315.

315.

අථ සුගතසුතො සො චින්තිතං සංවිදිත්වා,අගමි සවිධමෙසං සොකදිනානනානං;

අසුණි ච ජිනධාතුං වාලුකාරාසිමජ්ඣෙ,නීහිතමපි අදිට්ඨං පූජිතං ජම්පතීහි.

于是那位善逝之子知道了他们的心念，来到那些因悲伤而面容憔悴的人身边；他听闻佛陀的舍利虽由那对夫妇供养并埋藏在沙堆中，但却不见了。

316.

316.

සයිතමථ යතීසො දිබ්බචක්ඛුප්පභාවා,රතනගිරිනිකුඤ්ජෙ නාගරාජං අපස්සි;

විහගපතිසරීරං මාපයි තම්මුහුත්තෙ,විතතපුථුලපක්ඛෙන’න්තළික්ඛං ථකෙන්තං.

于是那位修行主以天眼的力量，在宝山的山谷中看见了卧躺的龙王；他立刻化现出鸟王之身，以其巨大宽广的翅膀遮蔽了天空。

317.

317.

ජලධිමතිගභීරං තං ද්විධා සො කරිත්වා,පබලපවනවෙගෙන’ත්තනො පක්ඛජෙන;

සරභස මහිධාවං භීමසංරම්භයොගා,අභිගමි භුජගින්දං මෙරුපාදෙ නිපන්නං.

他以自己翅膀产生的强风之力，将那深邃的大海一分为二，带着可怕的怒火，迅猛地冲向躺卧在须弥山(Meru)脚下的那位蛇王。

318.

318.

ජහිතභුජගවෙසො තඞ්ඛණෙ සො ඵණින්දො,පටිභයචකිතත්තො සංඛිපිත්වාන භොගෙ;

සරභස මුපගන්ත්වා තස්ස පාදෙ නමිත්වා,විනයමධුරමිත්ථං තං මුනීසං අවොච.

于是，那位龙王在那一刻舍弃了蛇的威猛之相，因恐惧而惊慌失措，收敛起自己的身体，迅速上前，向那位圣者之主足下礼拜，以谦恭、甜美的言辞如此说道：

319.

319.

සකලජනහිතත්ථං එව ජායන්ති බුද්ධා,භවති ජනහිතත්ථං ධාතුමත්තස්ස පූජා;

අහමපි ජිනධාතුං පූජයිත්වා මහග්ඝං,කුසලඵලමනප්පං සඤ්චිණිස්සං’ති ගණ්හිං.

“诸佛出世，实为一切众生之利益，供养舍利亦为众生之利益。我取此珍贵的胜者舍利，亦是心想：‘我将供养此舍利，积累无量善果。’”

320.

320.

අථ මනුජගණානං සච්චබොධාරහානං,වසතිභවනමෙසා නීය්‍යතෙ සීහළං තං;

මුනිවරතනුධාතුං තෙන දෙහීති වුත්තො,භුජගපති කරණ්ඩං ධාතුගබ්භං අදජ්ජි.

（圣者说道：）“此舍利正被带往狮子岛，那里是堪能觉悟真理之人的居所。因此，请交出这位最上牟尼的身舍利！”听闻此言，龙王便交出了装有舍利的宝函。

321.

321.

විහගපතිතනුං තං සංහරිත්වාන ථෙරො,ජලචරසතභීමා අණ්ණවා උප්පතිත්වා;

සකලපථවිචක්කෙ රජ්ජලක්ඛිං’ව ධාතුං,නරපතිතනුජානං ජම්පතීනං අදාසි.

长老收起了鸟王之身，从令众水族恐惧的大海中升起，将那犹如整个大地之吉祥的舍利，赐予了国王的子女——那对夫妇。

322.

322.

ඉති කතබහුකාරෙ සංයමින්දෙ පයාතෙ,සුගතදසනධාතුං මුද්ධනා උබ්බහන්තා;

මහති විපිනදෙවාදීහි මග්ගෙ පයුත්තෙ,විවිධමහවිධානෙ තෙ තතො නික්ඛමිංසු.

就这样，当那位施予诸多助益的克制之主离去后，他们头顶着善逝的佛牙舍利，在伟大的林神等所准备的道路上，伴随着各种盛大的仪式，从那里出发了。

323.

323.

මුදුසුරභීසමීරො කණ්ටකාදිව්‍යපෙතො,විමලපුලිනහාරී ආසී සබ්බත්ථ මග්ගො;

අයනමුපගතෙ තෙ දන්තධාතුප්පභාවා,නිගමනගරවාසී සාධු සම්මානයිංසු.

他们所行经的道路，处处都有柔和芬芳的微风，没有荆棘等物，并且铺着洁净悦意的细沙。当他们因佛牙舍利的威力而前行时，城镇的居民都对他们善加礼敬。

324.

324.

කුසුමසුරභිචුණ්ණාකිණ්ණහත්ථාහි නිච්චා,සකුතුකමනුයාතා කානනෙ දෙවතාහී;

අචලගහණදුග්ගං ඛෙපයිත්වාන මග්ගං,අගමුමතුරිතා තෙ පට්ටනං තාමලිත්තිං.

在森林中，他们常被天女们好奇地跟随着，那些天女手中撒满芬芳的花粉。他们不慌不忙地走完了山林险阻的路途，抵达了多摩梨帝港（Tāmalitti）。

325.

325.

අචලපදරබද්ධං සුට්ඨිතොදාරකූපං,උදිතපුථුලකාරං දක්ඛනීයාමකඤ්ච;

සයමභිමතලඞ්කාගාමිනිං නාවමෙතෙ,සපදි සමුපරූළ්හං අද්දසුං වාණිජෙහි.

他们看见一艘已被商人们登上的船。那船牢固地停泊着，有着高大优良的船桅，船身宽大宏伟，样貌悦意，正是他们所期望的、要开往兰卡（Laṅkā）的船。

326.

326.

අථ දිජපවරා තෙ සීහළං ගන්තුමිච්ඡං,සරභස මුපගන්ත්වා නාවිකස්සාවදිංසු;

සුතිසුඛවචසා සො සාධුවුත්තෙන චෙසං,පමුදිතහදයො තෙ නාවමාරොපයිත්ථ.

于是，那些尊贵的贤者渴望前往狮子国，便迅速上前告知船主。船主听了他们悦耳的话语，又因他们言辞得体，心生欢喜，便让他们登上了船。

327.

327.

ජලනිධිමභිරූළ්හෙස්වෙසු ආදාය ධාතුං,සමභවුමුපසන්නා ලොලකල්ලොලමාලා;

සමසුරභිමනුඤ්ඤො උත්තරො වායි වාතො,විමලරුචිරසොභා සබ්බථා’සුං දිසා’පි.

当他们带着舍利登上大船出海时，翻滚的波浪平息下来；柔和、芬芳、悦意的北风吹拂，四方也变得全然清净明亮。

328.

328.

නභසි අසිතසොභෙ වෙනතෙය්‍යො’ව නාවා,පබලපවනවෙගා සත්තතං ධාවමානා;

නයනවිසයභාවාතීතතීරාචලාදිං,පවිසි ජලධිමජ්ඣං ඵෙණපුප්ඵාභිකිණ්ණං.

船只犹如金翅鸟（venateyya）在蔚蓝的天空翱翔，凭借强劲的风力持续航行，越过了视线所及的海岸与山脉，进入了点缀着浪花的海洋中央。

329.

329.

අථ අභවි සමුද්දො භීමසංවට්ටවාතා,භීහතසිඛරිකූටාකාරවීචිප්පබන්ධො;

සවනභිදුරඝොරාරාවරුන්ධන්තලික්ඛො,භයචකිතමනුස්සක්කන්දිතො සබ්බරත්තිං.

于是，大海掀起了可怕的坏灭之风，连绵的波涛形如被击倒的山峰；震耳欲聋的恐怖巨响充斥天空，受惊的人们整夜哭号。

330.

330.

උදයසිඛරිසීසං නූතනාදිච්චබිම්බෙ,උපගතවති තස්සා රත්තියා අච්චයම්හි;

සලිලනිධිජලං තං සන්තකල්ලොලමාලං,අසිතමණිවිචිත්තං කොට්ටිමං’වාවභාසි.

当新升的日轮抵达东方山顶，长夜过去之后，那大海之水波浪平息，犹如铺着黑宝石的地面般闪耀。

331.

331.

අථ විතතඵණාලී භිංසනා කෙචි නාගා,සුරභිකුසුමහත්ථා කෙචි දිබ්බත්තභාවා;

රුචිරමණිපදීපෙ කෙචි සන්ධාරයන්තා,නිජසිරසි කරොන්තා කෙචි කණ්ඩුප්පලානී.

继而一些龙王展开恐怖的蛇冠；一些化为天人身相，手持芬芳鲜花；一些手持美丽的宝石灯；一些则将白莲（kaṇḍuppala）置于自己头上。

332.

332.

ඵුටකුමුදකලාපෙ ජත්තුනෙකෙ වහන්තා,කණකකලසමාලා උක්ඛිපත්තා ච කෙචි;

පවනචලිතකෙතුග්ගාහකා කෙචි එකෙ,රුචිර කණක චුණ්ණාපුණ්ණචඞ්ගොටහත්ථා.

一些在肩上扛着盛开的睡莲花束；一些举起一串串金瓶；一些手持随风飘扬的旗帜；还有一些则手持装满美丽金粉的宝盒。

333.

333.

සලළිතරමණියං කෙචි නච්චං කරොන්තා,සලයමධුරගීතං ගායමානා’ව කෙචි;

පචුරතුරියභණ්ඩෙ ආහනන්තා’ව එකෙ,මුනිවරතනුධාතුං පූජිතුං උට්ඨහිංසු.

一些人跳着优雅迷人的舞蹈，一些人唱着富有节奏的甜美歌曲，一些人敲击着各种乐器；他们起身供养最胜牟尼的身舍利。

334.

334.

රුචිරකචකලාපා රාජකඤ්ඤාය තස්සා,මුනිවරදසනං තං නිග්ගතෙවින්දුලෙඛා;

උජුරජතසලාකා සන්නිභෙ මුඤ්චි රංසී.

那最胜牟尼的牙舍利，在那位公主美丽的秀发中，放射出犹如一弯新月和笔直银棒般的光芒。

335.

335.

අතුලිතමනුභාවං ධාතුයා පෙක්ඛතං තං,පමුදිතහදයානං තඞ්ඛණෙ පන්නගානං;

පටිරවහරිතානං සාධුවාදාදිකානං,ගගනමපරියන්තං’වාසි විත්ථාරිතානං.

当那些龙族（pannaga）看到舍利无与伦比的威力时，他们的心当下充满欢喜；他们发出的“善哉”等赞叹声回响着，遍满无边的虚空。

336.

336.

පවිසි සුගත දාඨාධාතු සා මොළිගබ්භං,පුන ගගනතලම්හා ඔතරිත්වාන තස්සා;

ඵණධරනිවහා තෙ තං තරිං වාරයිත්වා,මහමකරුමුදාරං සත්තරත්තින්දිවංහි.

那善逝的牙舍利再次从空中降下，进入她的发髻之中。那些龙族拦住了那艘船，举行为期七天七夜的盛大供养。

337.

337.

අචලමිව විමානං අන්තලික්ඛම්හි නාවං,ගතිවිරහිතමම්හොරාසිමජ්ඣම්හි දිස්වා;

භයවිලුලිතචිත්තා ජම්පතී තෙ සමග්ගා,දසබලතනුජං තං ඉද්ධිමන්තං සරිංසු.

当他们看见船只在广阔的海洋中央，犹如一座不动的天宫悬于空中，纹丝不动时，那对夫妇内心因恐惧而颤栗，一同忆念起那位具足神通的十力者之子。

338.

338.

සපදි මුනිසුතො සො චිත්තමෙසං විදිත්වා,නභසි ජලධරාලී මද්දමානො’භිගන්ත්වා;

විහගපතිසරීරං මාපයිත්වා මහන්තං,භයචකිතභුජඞ්ගෙ තෙ පළාපෙසි ඛිප්පං.

那位牟尼之子立刻了知他们的心意，在空中犹如碾过云层般前来，化现出巨大的金翅鸟（Garuḍa）之身，迅速驱散了那些惊恐的蛇。

339.

339.

ඉත්ථං බුද්ධිසුතෙ භුජඞ්ගජනිතං භීතිං සමෙත්වා ගතෙ,සා නාවා පවනා පකම්පිතධජා තුඞ්ගං තරඞ්ගාවලිං;

භීන්දන්තී ගතිවෙගසා පුථුතරං මෙඝාවලීසන්නිභං,ලඞ්කාපට්ටනමොතරිත්ථ සහසා ථෙරස්ස තස්සිද්ධියා.

就这样，佛陀之子平息了由蛇引起的恐惧而离去后，那艘船的旗帜在风中飘扬，它以飞快的速度冲开高大的波浪，犹如一大片云朵，凭借那位长老的神通力，迅速抵达了兰卡（Laṅkā）港。

චතුත්ථො පරිච්ඡෙදො.

第四章。

340.

340.

සංවච්ඡරම්හි නවමම්හි මහාදිසෙන,පුත්තස්ස කිත්තිසිරිමෙඝනරාධිපස්ස;

තෙ ජම්පතී තමථ පට්ටනමොතරිත්වා,දෙවාලයෙ පටිවසිංසු මනොභිරාමෙ.

在摩诃舍那（Mahāsena）王之子基提西利美伽（Kittisirimegha）王在位的第九年，那对夫妇抵达了那个港口，住进了一座令人愉悦的天神庙。

341.

341.

දිස්වාන තෙ ද්විජවරො පථිකෙ නිසායං,සන්තප්පයිත්ථ මධුරාසනපානකෙහි;

රත්තික්ඛයෙ ච අනුරාධපුරස්ස මග්ගං,ඡායාපතීනමථ සො අභිවෙදයිත්ථ.

那位最胜的婆罗门在夜晚看到他们这些旅人，便以甜美的饮食让他们满足；夜尽时，他为那对夫妇指明了前往阿努拉德普勒的道路。

342.

342.

ආදාය තෙ දසනධාතුවරං ජිනස්ස,සම්මානිතා ද්විජවරෙන’ථ පට්ටනම්හා;

නික්ඛම්ම දූරතරමග්ගමතික්කමිත්වා,පද්වාරගාමමනුරාධපුරස්ස’ගඤ්ඡුං.

他们奉持着征服者殊胜的牙舍利，受到那位最胜婆罗门的款待后，便从港口出发，走过遥远的路途，来到了阿努拉德普勒的城门村。

343.

343.

යං ධම්මිකං නරවරං අභිතක්කයිත්වා,ජායාපතී විසයමෙතමුපාගමිංසු;

තං ව්‍යාධිනා සමුදිතෙන මහාදිසෙන,ලඞ්කිස්සරංසුචිරකාලකතං සුණිංසු.

那对夫妇来到这个国度，他们本以为那位如法的统治者还在，却听说兰卡之主摩诃舍那（Mahāsena）已因病去世很久了。

344.

344.

සොකෙන තෙ සිඛරිනෙව සමුග්ගතෙන,අජ්ඣොත්ථටා බහුතරං විලපීංසු මුළ්හා;

කායිංසු තෙසමථ මුච්ඡිතමානසානං,සබ්බා දිසා ච විදිසා ච ඝනන්ධකාරා

他们被如山峰般升起的悲伤所淹没，茫然地大声悲叹；那时他们心神昏沉，四方八隅都化为一片浓重的黑暗。

345.

345.

සුත්වාන කිත්තිසිරිමෙඝනරාධිපස්ස,රජ්ජෙඨිතස්ස රතනත්තයමාමකත්තං;

වස්සෙන නිබ්බුතමහාදහනා’ව කච්ඡා,තෙ ජම්පතී සමභවුං හතසොකතාපා.

当他们听说基提西利美伽（Kittisirimegha）王在位，以及他对三宝的虔诚时，那对夫妇的悲伤与苦恼便消失了，犹如林中大火被雨水浇灭一般。

346.

346.

සුත්වාන මෙඝගිරිනාමමහාවිහාරෙ,භික්ඛුස්ස කස්සචි නරාධිපවල්ලභත්තං;

තස්ස’න්තිකං සමුපගම්ම කතාතිථෙය්‍යා,ධාතුප්පවත්තිමවදිංසු උභො සමෙච්ච.

当他们听说在名为云山（Meghagiri）的大寺中，有某位比丘深受国王宠信时，便前去拜见他。他们受到款待后，两人一同讲述了牙舍利的来历。

347.

347.

සුත්වාන සො මුනිවරො දසනප්පවත්තිං,හට්ඨො යථාමතරසෙන’හිසිත්තගත්තො;

ගෙහෙ සකෙ සපදි පට්ටවිතානකෙහි,වඩ්ඪෙසි ධාතුමමලං සමලඞ්කතම්හි.

那位长老听闻牙舍利的来历后，满心欢喜，身体犹如被甘露遍洒。他立刻将那无垢的舍利供奉在自己装饰华美的家中，并以布幔和华盖庄严。

348.

348.

තෙසඤ්ච ජානිපතිකානමුභින්නමෙසො,කත්වාන සඞ්ගහමුළාරතරං යථිච්ඡං;

වුත්තන්තමෙතමභිවෙදයිතුං පසත්ථං,ලඞ්කාධිපස්ස සවිධං පහිණිත්ථ භික්ඛුං.

他对那对夫妇两人随其所愿地给予了慷慨的帮助；为了向兰卡之主报告这件值得称赞的事情，他派遣了一位比丘到兰卡之主那里。

349.

349.

රාජා වසන්තසමයෙ සහ කාමිනීහි,උය්‍යානකෙළිසුඛ මෙකදිනෙ’නුභොන්තො;

ආගච්ඡමානමථ තත්ථ සුදුරතො’ච,තං විප්පසන්නමුඛවණ්ණමපස්සි භික්ඛුං.

一日，国王正在春季与嫔妃们在园林中享受嬉游之乐，那时他看到一位比丘从远处走来，面容极为清净。

350.

350.

සො සංයමි සමුපගම්ම නරාධිපං තං,වුත්තන්තමෙතමභිවෙදයි තුට්ඨචිත්තො;

සුත්වාන තං පරමපීතිභරං වහන්තො,සම්පත්තචක්කරතනො’ව අහොසි රාජා.

那位克制者走近国王，满心欢喜地报告了这件事。国王听后，心中充满无上喜悦，犹如获得了轮宝一般。

351.

351.

ලඞ්කිස්සරො ද්විජවරා ජිනදන්තධාතු,මාදාය ජානිපතයො උභයෙ සමෙච්ච;

එස්සන්ති ලඞ්කමචිරෙන ඉතීරිතං තං,නෙමිත්තිකස්ස වචනඤ්ච තථං අමඤ්ඤි.

兰卡之主认为占卜师的话是真实的，那话是：“一对最胜的婆罗门夫妇，将一同带着征服者的牙舍利，不久后便会来到兰卡。”

352.

352.

රාජා තතො මහතියා පරිසාය සද්ධිං,තස්සානුරාධනගරස්ස පුරුත්තරාය;

ආසාය තං සපදි මෙඝගිරිං විහාරං,සද්ධො අගඤ්ඡි පදසා’ව පසන්නචිත්තො.

于是国王心怀虔信，意念清净，与大批随从一起，从阿努拉德普勒(Anurādhapura)城的东北方，徒步迅速前往那座云山(Meghagiri)寺。

353.

353.

දිස්වා තතො සුගතධාතුමලබ්භනෙය්‍යං,ආනන්දජස්සුනිවහෙහි ච තාරහාරං;

සිඤ්චං විධාය පණිධිං බහුමානපුබ්බං,රොමඤ්චකඤ්චුකධරො ඉති චින්තයිත්ථ.

见到那难得的善逝舍利，他以喜悦的泪珠如珍珠项链般洒下，怀着极大的敬意发愿，汗毛竖立，如此思忖：

354.

354.

සො’හං අනෙකරතනුජ්ජලමොළිධාරිං,පූජෙය්‍යමජ්ජ යදි දුච්චජමුත්තමඞ්ගං;

ලොකත්තයෙකසරණස්ස තථාගතස්ස,නො ධාතුයා මහමනුච්ඡවිකං කරෙය්‍යං.

“我，佩戴着无数珠宝、光芒闪耀的王冠，如果今天供养这难以舍弃的头颅，也无法对三界唯一皈依处如来的舍利作出相称的盛大供养。

355.

355.

එතං පහූතරතනං සධනං සභොග්ගං,සම්පූජයං අපි ධරාවලයං අසෙසං;

පූජං කරොමි තදනුච්ඡවිකං අහං’ති,චින්තෙය්‍ය කොහි භුවනෙසු අමූළ්හතිත්තො.

即使供养这整个大地——连同其丰富的珍宝、财富与享乐——谁又能心不愚痴地想：“我作了相称的供养”呢？

356.

356.

ලඞ්කාධිපච්චමිදමප්පතරං මමාසි,බුද්ධො ගුණෙහි විවිධෙහි පමාණ සුඤ්ඤො;

සො’හං පරිත්තවිභවො තිභවෙකනාථං,තං තාදිසං දසබලං කථමච්චයිස්සං.

“这兰卡(Laṅkā)的王权于我而言微不足道，而佛陀的种种功德不可限量。我如此微末，如何能供养那三界唯一的依怙，那样的十力者呢？”

357.

357.

ඉත්ථං පුනප්පුන තදෙව විචින්තයන්තො,ආපජ්ජි සො ධිතියුතො’පි විසඤ්ඤිභාවං;

සංවීජිතො සපදි චාමරමාරුතෙන,ඛින්නෙන සෙවකජනෙන අලත්ථ සඤ්ඤං.

如是再三思虑此事，他虽有毅力，也陷入了昏迷。被忧心的侍者用拂尘扇风后，他立即恢复了知觉。

358.

358.

ථොකම්පි බීජමථ වා අභිරොපයන්තා,මෙධාවිනො මහතියා’පි මසුන්ධරාය;

කාලෙන පත්ත තව පුප්ඵඵලදිකානි,වින්දන්ති පත්ථිතඵලානි අනප්පකානි.

智者即使在广阔的大地上播下微小的种子，待时节成熟，便会开花结果，获得所期望的丰硕收成。

359.

359.

එවං ගුණෙහි විවිධෙහි’පි අප්පමෙය්‍ය,ධම්මිස්සරම්හි මහමප්පතරම්පි කත්වා;

කාලච්චයෙන පරිණාම විසෙසරම්මං,සග්ගාපවග්ගසුඛමප්පටිමං ලභිස්සං.

同样地，我对这位功德无量的法主(Dhammissara)作此微小供养，待时节成熟，我将获得殊胜美妙的果报——那无与伦比的天界与解脱之乐。

360.

360.

ඉත්ථං විචින්තිය පමොදභරාතිරෙක,සම්පුණ්ණචන්දිමසරික්ඛමුඛො නරින්දො;

සබ්බඤ්ඤුනො දසනධාතුවරස්ස තස්ස,පූජෙසි සබ්බමපි සීහළදීපමෙතං.

如是思惟后，人王满心喜悦，面如圆月，将这整个狮子岛(Sīhaḷadīpa)供养给了那位一切知者的殊胜牙舍利。

361.

361.

භික්ඛූ’පි තෙපිටක ජාතකභාණකාදි,තක්කගමාදි කුසලා අපි බුද්ධිමන්තො;

වත්ථුත්තයෙකසරණා අපි පොරවග්ගා,කොතුහලා සපදි සන්නිපතිංසු තත්ථ.

那些智慧的比丘们——通晓三藏者、本生(Jātaka)的念诵者、精通逻辑与圣典者——以及那些以三宝为唯一皈依的城中长老和民众，都出于好奇，立即聚集到那里。

362.

362.

රාජා තතො මහතිය පරිසාය මජ්ඣෙ,ඉච්චබ්‍රුවී මුනිවරො හි සුසුක්කදාඨො;

දාඨා ජිනස්ස යදි ඔසධිතාරකා’ව,සෙතා භවෙය්‍ය කිමයං මලිනාවභාසා.

那时，国王在大众之中说道：“牟尼之尊的牙齿确实极为洁白。如果胜者(Jina)的牙舍利洁白如启明星，为何此颗却色泽暗淡？”

363.

363.

තස්මිං ඛණෙ දසනධාතු මුනිස්සරස්ස,පක්ඛෙ පසාරිය දුවෙ විය රාජහංසී;

විත්ථාරිතං’සුනි වහා ගගනඞ්ගනම්හි,ආවට්ටතො ඡවි ජවෙන මුහුත්තමත්තං.

就在那时，牟尼之主的牙舍利犹如一只展开双翼的王鹅，在天空的庭院中放射出广阔的光芒，其光华在瞬间迅速旋转。

364.

364.

පච්චග්ඝමත්ථරණකං සිතමත්ථරිත්වා,භද්දාසනම්හි විනිධාය මුනින්දධාතුං;

තං ජාතිපුප්ඵනිකරෙන ථකෙසි රාජා,වස්සච්චයම්බුධරකූටසමප්පභෙන.

国王在吉祥宝座上铺设了贵重的白垫，安奉好牟尼王(Muninda)的舍利，然后用一堆茉莉花将其覆盖，那花堆的光泽宛如雨季末的云峰。

365.

365.

උග්ගම්ම ඛිප්පමථ ධාතු මුනිස්සරස්ස,සා පුප්ඵරාසිසිඛරම්හි පතිට්ඨහිත්වා;

රංසීහි දුද්ධධවලෙහි විරොචමානා,සම්පස්සතං අනිමිසෙ නයනෙ අකාසි.

随后，牟尼之主的舍利迅速升起，立于花堆之顶，放射出乳白色的光芒，令观者目不转睛。

366.

366.

තං ධාතුමාසනගතම්හි පතිට්ඨපෙත්වා,ඛීරොදඑණෙපටලප්පටිමෙ දුකුළෙ;

ඡාදෙසි සාටකසතෙහි මහාරහෙහි,භිය්‍යො’පි සො උපපරික්ඛිතුකාමතාය.

他将安坐于宝座上的舍利，先用一件媲美乳海泡沫的细绢覆盖，再用数百件贵重的衣物包裹，因为他想再次考验其神变。

367.

367.

අබ්භුග්ගතා සපදි වත්ථසතානි භෙත්වා,සෙතම්බුදොදරවිනිග්ගතචන්දිමා’ව;

ඨත්වාන සා උපරි තෙසමභාසයිත්ථ,රංසීහි කුන්දවිසදෙහි දිසා සමන්තා

舍利立即穿透数百层布料升起，宛如明月出自白云之腹。它立于布料之上，以纯如素馨花的光芒，照亮了四方。

368.

368.

තස්මිං ඛණෙ වසුමතී සහ භූධරෙහි,ගජ්ජිත්ථ සාධුවචනං’ව සමුග්ගිරන්තී;

තං අබ්භූතං විය සමෙක්ඛිතුමම්බුරාසි,සො නිච්චලො අභවි සන්තතරඞ්ගබාහු.

彼时，大地与群山一同轰鸣，仿佛在发出“善哉”的赞叹。大海也仿佛为瞻仰此奇迹，平息了波涛手臂，变得寂静不动。

369.

369.

මත්තෙභකම්පිතසුපුපඵිතසාලතො’ව,භස්සිංසු දිබ්බකුසුමානි’පි අන්තළික්ඛා;

නච්චෙසු චාතුරියයමච්ඡරියං ජනස්ස,සන්දස්සයිංසු ගගනෙ සුරසුන්දරී’පි.

犹如狂象摇动繁花盛开的娑罗树，天花也从空中飘落。天界的仙女们也在空中起舞，向人们展示着她们奇妙的舞技。

370.

370.

ආනන්දසඤ්ජනිතතාරරවාභිරාමං,ගායිංසු ගීතමමතාසනගායකා’පි;

මුඤ්චිංසු දිබ්බතුරියානි’පි වාදිතානි,ගම්භීරමුච්චමධුරං ද්විගුණං නිනාදං.

以甘露为食的天界歌者也唱起了悦耳的歌曲，其音清亮，由喜悦而生。天界的乐器也被奏响，发出深沉、高亢、甜美而加倍的乐音。

371.

371.

සංසිබ්බිතං රජතරජ්ජුසතානුකාරී,ධාරාසතෙහි වසුධම්බරමම්බුදෙන;

සබ්බා දිසා ජලදකුටමහගඝියෙසු,දිත්තාචිරජ්ජුතිපදීපසතාවභාසා.

云朵降下百千雨丝，仿佛以百千银索将天地缝合。四方上下，在云峰的深壑中，百千道闪电如明灯闪耀。

372.

372.

ආධුයමාන මලයාවල කානනන්තො,සමථුල්ල පුප්ඵජ පරාගහරාභිහාරි;

සෙදොද බින්දුගණ සංහරණප්පවීණො,මන්දං අවාසි සිසිරො අපි ගන්ධවාහො.

凉爽的香风也徐徐吹来，它摇曳着马拉雅(Malaya)山脉的丛林，带来盛开花朵的花粉，并善于拂去人们的汗珠。

373.

373.

රාජා තමබ්භුතමවෙක්ඛිය පාටිහීරං,ලොකුස්සවං බහුතරඤ්ච අදිට්ඨපුබ්බං;

චිප්ඵාරිතක්ඛියුගලො පරමප්පමොදා,පූජං කරිත්ථ මහතිං රතනාදිකෙහි.

国王见到这前所未见的奇特神变，这世间盛大的庆典，他双目圆睁，心中充满无上喜悦，以珍宝等物作了广大供养。

374.

374.

සො ධාතුමත්තසිරසා’ථ සමුබ්බහන්තො,ඨත්වා සමුස්සිත සිතාතපවාරණම්හි;

චිත්තත්ථරෙ රථවරෙ සිතවාජියුත්තෙ,ලක්ඛිනිධානනුරාධපුරං පවෙක්ඛි.

于是，他头顶舍利，立于高举的白色华盖之下，乘坐着装饰精美、由白马牵引的殊胜宝车，进入了吉祥之都阿努拉德普勒(Anurādhapura)。

375.

375.

දෙවින්ද මන්දිර සමෙ සමලඞ්කතම්හි,රාජා සකම්හි භවනෙ අතුලානුභාවො;

සීහාසනෙ පටික කොජව සන්ථතම්හි,ධාතුං ඨපෙසි මුනිනො සසිතාතපත්තෙ.

国王在他那装饰得如同帝释天宫般、威势无与伦比的宫殿里，将牟尼舍利安奉于铺有柔软毛毯的狮子座上，并置于白色华盖之下。

376.

376.

අන්තො’ව භුමිපති ධාතුඝරං මහග්ඝං,කත්වාන තත්ථ විනිධාය මුනින්දධාතුං;

සම්පූජයිත්ථ විවිධෙහි උපායනෙහි,රත්තීන්දිවං තිදිවමොක්ඛ සුඛාභිකඞ්ඛී.

国王在宫内建造了一座珍贵的舍利殿，将牟尼王舍利安奉其中；他昼夜以各种供品供养，期盼获得天界与解脱之乐。

377.

377.

තෙසඤ්ච ජානිපතිකානමුභින්නමෙව,තුට්ඨො බහූනි රතනාභරණාදිකානි;

ගාමෙච ඉස්සරකුලෙක නීවාසභුතෙ,දත්වාන සඞ්ගහමකාසි තිසීහළින්දො.

锡兰国王心生欢喜，对彼夫妇二人，赐予众多珍宝、饰品等，以及一处作为贵族居所的村庄，以此施予恩惠。

378.

378.

සඞ්ගම්ම ජානපද නෙගම නාගරාදී,උක්කණ්ඨිතා සුගතධාතුමපස්සමානා;

ලොකුත්තමස්ස චරිතානි අභිත්ථවන්තා,උග්ඝොසයිංසු ධරණීපතිසන්නිධානි;

ධම්මිස්සරො සකලලොකහිතාය ලොකෙ,ජායිත්ථ සබ්බජනතාහිතමාචරිත්ථ;

විත්ථාරිතා බහුජනස්ස හිතාය ධාතු,ඉච්ඡාම ධාතුමභිපූජයිතුං මයම්පි.

来自乡村、城镇、城市等地的民众聚集起来，因未能得见善逝舍利而心生渴望，于是赞颂世间至尊之行谊，于国王面前高声呼吁：“法王为利益一切世间而生于世，为利益一切众生而行；舍利为利益大众而广布，我等亦欲供养舍利。”

380.

380.

සො සන්නිපාතිය මහීපති භික්ඛුසඞ්ඝ,මාරාමවාසිමනුරාධපුරොපකණ්ඨෙ;

අජ්ඣාසයං තමභිවෙදයි සත්ථුධාතු,පූජාය සන්නිපතිතස්ස මහාජනස්ස.

于是，国王召集了居住在阿努拉德普勒(Anurādhapura)城郊寺院的比丘僧团，向他们传达了为供养导师舍利而聚集之大众的心愿。

381.

381.

ථෙරො තහිං මහති භික්ඛුගණෙ පනෙකො,මෙධාබලෙන අසමො කරුණාධිවාසො;

එවං තිසීහළපතිස්ස මහාමතිස්ස,ලොකත්ථචාරචතුරස්ස නිවෙදයිත්ථ.

于彼庞大比丘僧团中，有一长老，智慧之力无与伦比，乃慈悲所居；彼向善于为世间谋福利之锡兰国王，如是禀告。

382.

382.

යො ආචරෙය්‍ය අනුජීවිජනස්ස අත්ථං,එසො භවෙ’නුචරිතො මහතං සභාවො;

ධාතුං වසන්තසමයෙ බහි නීහරිත්වා,දස්සෙහි පුඤ්ඤමභිපත්ථයතං ජනානං.

“若为随从之众谋福利，此乃伟人之天性，相承之行。请于春季时节，取出舍利，展示予希求福德之民众。”

383.

383.

සුත්වාන සංයමිවරස්ස සුභාසිතානි,පුච්ඡිත්ථ සො නරවරො පුන භික්ඛුසඞ්ඝං;

ධාතුං නමස්සිතුමනෙන මහාජනෙන,ඨානං කිමෙත්ථ රමණීයතරං සියා’ති.

听闻彼最上克己者之善说后，彼人中之杰再次询问比丘僧团：“此大众欲礼敬舍利，于此何处最为美妙？”

384.

384.

සබ්බෙ’පි තෙ අථ නිකාය නිවාසි භික්ඛූ,ඨානං සකං සකම වණ්ණයුමාදරෙන;

අඤ්ඤොඤ්ඤභින්නවචනෙසු ච තෙසු රාජා,නෙවාභිනන්දි න පටික්ඛිපි කිඤ්චිවාක්‍යං.

于是，所有居住于各部派的比丘，皆恭敬地称扬各自之处所；对于彼等彼此相异之言，国王未赞许亦未驳斥任何一语。

385.

385.

මජ්ඣත්තතානුගතමානසතාය කින්තු,රාජා අවො ච පුන භික්ඛුගණස්ස මජ්ඣෙ;

අත්තානුරූපමයමෙව මුනින්දධාතු,ඨානං ඛණෙන සයමෙව ගමිස්සතීති.

然国王因心怀中正，复于比丘僧团中言：“牟尼主之舍利，将于刹那间，自行前往与之相应之处所。”

386.

386.

රාජා තතො භවනමෙව සකං උපෙච්ච,ධාතුප්පණාමමභිපත්ථයතං ජනානං;

ඛිප්පංමුඛම්බුජවනානී විකාසයන්තො,සජ්ජෙතුමාහ නගරඤ්ච විහාරමග්ගං.

其后，国王返回自己之宫殿，为令希求礼敬舍利之民众莲面迅速绽放，下令整治城邦及通往寺院之路。

387.

387.

සම්මජ්ජිතා සලිල සෙවන සන්තධූලී,රච්ඡා තදා’සි පුලිනත්ථරණාභිරාමා;

උස්සාපිතානි කණකාදිවිචිත්තිතානි,ව්‍යග්ඝාදි රූපඛචිතානි ච තොරණානි.

彼时街道，清扫已毕，洒水息尘，铺沙悦目；竖立起以黄金等物多彩装饰、镶嵌虎豹等形象之牌坊。

388.

388.

ඡායා නිවාරිත විරොචන රංසිතාපා,නච්චං’ව දස්සයති වාතධූතා ධජාලි;

වීථි වසන්තවනරාජි සමානවණ්ණා,ජාතා සුජාතකදලීතරුමාලිකාහි.

树荫遮蔽烈日之炎，风拂旗列宛然起舞；街道两旁佳种芭蕉成行，其色恰如春日林苑。

389.

389.

සංසූචයන්ති ච සතං නවපුණ්ණකුම්භා,සග්ගාපවග්ගසුඛමිච්ඡිතමිජ්ඣතීති;

කප්පුරසාරතගරාගරුසම්භවෙහි,ධූපෙහි දුද්දිනමථො සුදිනං අහොසි.

百数崭新之满瓶昭示：所愿天界与解脱之乐必将成就。由樟脑、白檀、多伽罗、沉香所出之熏香，令阴晦之日亦成晴明。

390.

390.

ඔලම්බමානසිතමුත්තකජාලකානි,සජ්ජාපිතානි විවිධානි ච මණ්ඩපානි;

සම්පාදිතානි ච තහිං කුසුමගඝිකානි,ආමොද ලුද්ධ මධුපාවලි කුජිතානි.

备妥各式亭台，悬挂洁白珍珠之网；彼处亦备妥花鬘，贪恋其香之蜂群正嗡鸣其上。

391.

391.

ගච්ඡිංසු කෙචි ගහිතුස්සව වෙසසොභා,එකෙ සමුග්ගපරිපුරිතපුප්ඵහත්ථා;

අඤ්ඤෙ ජනා සුරභිචුණ්ණභරං වහන්තා,තත්ථෙතරෙ ධතවිචිත්තමහාතපත්තා.

或有人等，身着节庆盛装，光彩照人而行；或有人等，手捧满匣鲜花；另有众人，携带芬芳香末；更有余者，执持多彩大伞。

392.

392.

ලඞ්කිස්සරො’ථ සසිපණ්ඩරවාජියුත්තෙ,උජ්ජොතිතෙ රථවරෙ රතනප්පභාහි;

ධාතුං තිලොකතිලකස්ස පතිට්ඨපෙත්වා,එතං අවොච වචනං පණිපාතපුබ්බං.

于是，兰卡之主(Laṅkissaro)将三界之庄严者舍利，安奉于以月白骏马所驾、为宝光所照耀之胜车上，先行顶礼，而后说此言辞。

393.

393.

සම්බොධියා ඉව මුනිස්සර බොධිමණ්ඩං,ගණ්ඩම්බරුක්ඛමිව තිත්ථියමද්දනාය;

ධම්මඤ්ච සංවිභජිතුං මිගදායමජ්ජ,පූජානුරූපමුපගච්ඡ සයං පදෙසං.

“犹如牟尼主为求正觉而至菩提道场，为摧伏外道而至犍度庵罗树(Gaṇḍambarukkha)，为分施正法而至鹿野苑；今日亦请您自行前往适合供养之处所。”

394.

394.

රාජා තතො සමුචිතාචරණෙසු දක්ඛො,විස්සජ්ජි ඵුස්සරථමට්ඨිතසාරථිං තං;

පච්ඡා සයං මහතියා පරිසාය සද්ධිං,පූජාවිසෙසමසමං අගමා කරොන්තො.

于是，善于合宜行事之国王，遣彼有御者伫立之富娑车(Phussaratha)先行；其后，彼亲率庞大随从，行无与伦比之殊胜供养。

395.

395.

උක්කුට්ඨිනාදවිසරෙන මහාජනස්ස,හෙසාරවෙන විසටෙන තුරඞ්ගමානං;

භෙරීරවෙන මහතා කරි ගජ්ජිතෙන,උද්දාමසාගර සමං නගරං අහොසි.

因大众之欢呼声广传，骏马之嘶鸣声远播，大鼓之声雄浑，巨象之吼震天，城邦一时如汹涌之大海。

396.

396.

ආමොදිතා උභයවීථිගතා කුලිත්ථි,වාතායනෙහි කනකාභරණෙ ඛිපිංසු;

සබ්බත්ථකං කුසුමවස්සමවස්සයිංසු,චෙලානිචෙව භමයිංසුනිජුත්තමඞ්ගෙ.

街道两旁之贵妇，心生欢喜，从窗中抛洒黄金饰品；她们处处降下花雨，并挥舞自身之上衣。

397.

397.

පාචීනගොපුරසමීපමුපාගතම්හි,තස්මිං රථෙ ජලධිපිට්ඨිගතෙ’ව පොතෙ;

තුට්ඨා තහිං යතිගණා මනුජා ච සබ්බෙ,සම්පුජයිංසු විවිධෙහි උපායනෙහි.

当彼宝车驶近东门，犹如航船行至海面；彼处所有僧众与人民，皆心生欢喜，以种种供品而作供养。

398.

398.

කත්වා පදක්ඛිණමථො පුරමුත්තරෙන,ද්වාරෙන සො රථවරො බහි නික්ඛමිත්වා;

ඨානෙ මහින්දමිනුධම්මකථාපවිත්තෙ,අට්ඨාසි තිත්ථගමිතා ඉව භණ්ඩනාවා.

于是，彼胜车右绕城邦，从北门而出，停于因摩哂陀(Mahinda)贤者开示正法而清净之处，犹如抵达渡口之商船。

399.

399.

ඨානෙ තහිං දසනධාතුවරං ජිනස්ස,ලඞ්කිස්සරො රතනවිත්තකරණ්ඩගබ්භා;

සඤ්ඣාඝනා ඉව විධුං බහිනීහරිත්වා,දස්සෙසි ජානපද නෙගම නාගරානං.

于彼处，兰卡之主(Laṅkissaro)从珍宝所成之匣中，取出胜利者之殊胜牙舍利，犹如从暮云中取出明月，展示予乡村、市镇、城市之民众。

400.

400.

තස්මිං ජනෙ සපදි ආභරණාදිවස්ස,මච්චන්තපීතිභරිතෙ අභිවස්සයන්තෙ;

සානන්දිවන්දිජනමඞ්ගලගීතකෙහි,සම්පාදිතෙසු මුඛරෙසු දිසාමුඛෙසු.

彼时众人，满怀无量欢喜，顿时降下饰品等雨；喜悦之赞颂者所唱吉祥之歌，响彻四方之际，

401.

401.

හත්ථාරවින්දනිවහෙසු මහාජනස්ස,චන්දොදයෙ’ච මුකුලත්තනමාගතෙසු;

බ්‍රහ්මාමරාදිජනිතාමිත සාධුවාදෙ,තාරාපථම්හි භුවනොදර මොත්ථරන්තෙ.

大众之莲手，犹如月升时莲花合拢成蕾，当梵天(Brahmā)、天神等所发无量善哉之声，遍满星空与世界之际，

402.

402.

සාදන්තධාතු සසිඛණ්ඩ සමානවණ්ණා,රංසීහි කුන්ද නවචන්දන පණ්ඩරෙහි;

පාසාද ගොපුර සිලුච්චය පාදපාදිං,නිද්ධොත රූපියමයං’ව අකා ඛණෙන.

彼牙舍利，色如新月，以其净白如素馨、新檀之光，于刹那间，令宫殿、城门、山岩、树木等，皆如洗净之白银。

403.

403.

තං පාටිහාරිය මචින්තිය මච්චුළාරං,දිස්වාන කෙ තහීමහෙසු මහට්ඨලොමා;

කෙවා’නයුං සකසකාභරණානි ගෙහං,කෙවා න අත්තපටිලාභමවණ්ණයිංසු.

见彼不可思议、至为宏伟之神变，于彼处，有谁不毛发耸立？有谁会将自身饰品带回家中？又有谁不称颂自身所得之善果？

404.

404.

කෙ නොජහිංසු සකදිට්ඨිමලානුබද්ධං,කෙ වා න බුද්ධමහිමං අභිපත්ථයිංසු;

කෙ නාම මච්ඡරියපාසවසා අහෙසුං,වත්ථුත්තයඤ්ච සරණං නගමිංසු කෙවා.

有谁不舍离与垢染相连之己见？有谁不欣求佛陀之威德？何人仍为悭吝之索所缚？又有谁不皈依于三宝？

405.

405.

ලඞ්කිස්සරො’පි නවලක්ඛ පරිබ්බයෙන,සබ්බඤ්ඤුධාතුමතුලං අභිපූජයිත්වා;

තං දන්තධාතුභවනං පුන වඩ්ඪයිත්වා,අන්තෙපුරම්හි පටිවාසරමච්චයිත්ථ.

兰卡之主亦以九十万金为费，供养无与伦比之遍知者舍利；彼复增建牙舍利殿，于内宫中日日供奉。

406.

406.

ධාතුං විහාරමහයුත්තරමෙව නෙත්වා,පූජං විධාතුමනුවච්ඡරමෙවරූපං;

රාජා’ථ කිත්තිසිරිමෙඝසමව්හයො සො,වාරිත්තලෙඛ මභිලෙඛයි සච්චසන්ධො.

为迎舍利至最上寺院，且为年年举行如是供养，彼信守承诺、名为吉提西利梅伽(Kittisirimegha)之国王，遂下令刻写此规约。

407.

407.

වාරිත්තමෙතමිතරෙ’පි පවත්තයන්තා,තෙ බුද්ධදාසපමුඛා වසුධාධිනාථා;

සද්ධාදයාධිකගුණාභරණාභිරාමා,තං සක්කරිංසු බහුධා ජිනදන්තධාතුං.

其他君主亦延续此规约，彼等以佛陀达娑(Buddhadāsa)为首之大地之主，以信、悲等卓越功德为庄严，以多种方式恭敬供养彼胜者之牙舍利。

408.

408.

සත්ථාරා සම්භතත්ථං පුරිමතරභවෙ සම්පජානං පජානං,සම්බොධිං තස්ස සබ්බාසවවිගමකරිං සද්දහන්තො’දහන්තො;

සොතං තස්ස’ග්ගධම්මෙ නිපුණමති සතං සඞ්ගමෙසඞ්ගමෙසං,නිබ්බාණං සන්තමිච්ඡෙ තිභවභයපරිච්චාගහෙතුං ගහෙතුං.

了知导师为众生故，于往昔诸有中所积累之义利，并深信其能灭尽一切漏之圆满觉悟，我恒常将敏锐之心智沉浸于彼最上之法流中，愿能证得寂静涅槃，作为舍离三有怖畏之因。

පඤ්චමො පරිච්ඡෙදො.

第五章

409.

409.

යො චන්දගොමි රචිතෙවරසද්දසත්ථෙ,ටීකං පසත්ථමකරිත්ථ ච පඤ්චිකාය;

බුද්ධප්පභාවජන නිංච අකා සමන්ත,පාසාදිකාය විනයට්ඨකථාය ටීකං.

他为月官(Candagomin)所著之卓越声论及《五集》(Pañcikā)作了备受赞誉的复注；又为《善见》(Samantapāsādikā)这部令人喜悦的《律藏义注》作了一部能生佛陀光辉的复注。

410.

410.

අඞ්ගුත්තරාගමවරට්ඨකථාය ටීකං,සම්මොභවිබ්භම විඝාතකරිං අකාසි;

අත්ථාය සංයමිගණස්ස පධානිකස්ස,ගන්ථං අකා විනයසඞ්ගහනාමධෙය්‍යං.

他为《增支部》之殊胜义注作了能摧破愚痴与错乱的复注；为了精进修行之僧众的利益，他撰写了名为《戒律摄要》的著作。

411.

411.

සන්තින්ද්‍රියස්සපටිපත්ති පරායණස්ස,සල්ලෙඛ වුත්ති නිරතස්ස සමාහිතස්ස;

අප්පිච්ඡතාදි ගුණයොග විභුසනස්ස,සම්බුද්ධසාසනමහොදයකාරණස්ස.

（此人）诸根寂静，以修行实践为依归，乐于过简朴的生活，内心安住于定；以少欲等功德为庄严，是圆满觉悟者教法得以广大兴盛之因。

412.

412.

සබ්බෙසුආචරියතං පරමං ගතස්ස,සත්ථෙසු සබ්බසමයන්තර කොවිදස්ස;

සිස්සෙනසාරිතනුජස්ස මහාදිසාමි.

（此人）于一切阿阇黎中已达最上之位，善巧一切论典及其他宗派之学说；为弟子萨利塔努阇(Sāritanuja)之大导师。

413.

413.

සුද්ධන්වයෙන කරුණාදිගුණොදයෙන,තක්කාගමාදි කුසලෙන විසාරදෙන;

සබ්බත්ථ පත්ථට සුධාකරරංසිජාල,සඞ්කාසකිත්තිවිසරෙන පරික්ඛකෙන.

（此书乃）由一位出身清净、具足慈悲等功德、善巧且精通逻辑与圣典、其名声犹如遍布四方的月光之网的考查者(parikkhaka)所促成。

414.

414.

සද්ධාධනෙන සඛිලෙන ච ධම්මකිත්ති,නාමෙන රාජගරුනා චරියෙන එසො;

සොතුප්පසාදජනනො ජිනදන්තධාතු,වංසො කතො නිඛිලදස්සිපභාවදීපො.

这位名为法誉(Dhammakitti)的导师，以信为财富，友善待人，是国王的师尊；他撰写了这部《佛牙舍利史》，能令闻者生起净信，犹如遍照一切的光明之灯。

415.

415.

ධම්මො පවත්තතු චිරාය මුනිස්සරස්ස,ධම්මෙ ඨිතා වසුමතීපතයො භවන්තු;

කාලෙ පවස්සතු ඝනො නිඛිලා පජා’පි,අඤ්ඤොඤ්ඤමෙත්තිපටිලාභසුඛං ලභන්තු.

愿人中尊之正法久住世间；愿大地之主们安住于法；愿天及时降雨，一切众生皆能获得相互慈爱之乐。