නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

ນະໂມ ຕັສສະ ພະຄະວະໂຕ ອະຣະຫະໂຕ ສັມມາສັມພຸດທັສສະ.

අභිධම්මපිටකෙ

ພຣະອະພິທັມມະປິົກ

ධම්මසඞ්ගණීපාළි

ພຣະທັມມະສັງຄະນີປາລີ

මාතිකා

ມາຕິກາ

1. තිකමාතිකා

໑. ຕິກະມາຕິກາ

1. (ක) කුසලා [Pg.1] ධම්මා.

໑. (ກ) ທັມທີ່ເປັນກຸສົນ.

(ඛ) අකුසලා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເປັນອະກຸສົນ.

(ග) අබ්‍යාකතා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ເປັນອັພຍາກິດ.

2. (ක) සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා.

໒. (ກ) ທັມທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸຂະເວທະນາ.

(ඛ) දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາ.

(ග) අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ.

3. (ක) විපාකා ධම්මා.

໓. (ກ) ທັມທີ່ເປັນວິບາກ.

(ඛ) විපාකධම්මධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ມີວິບາກເປັນທັມມະດາ.

(ග) නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ເປັນວິບາກແລະບໍ່ມີວິບາກເປັນທັມມະດາ.

4. (ක) උපාදිණ්ණුපාදානියා ධම්මා.

໔. (ກ) ທັມທີ່ກັມອັນກິເລດຍຶດຖືແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງອຸປາດານ.

(ඛ) අනුපාදිණ්ණුපාදානියා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ກັມອັນກິເລດບໍ່ຍຶດຖືແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງອຸປາດານ.

(ග) අනුපාදිණ්ණඅනුපාදානියා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ກັມອັນກິເລດບໍ່ຍຶດຖືແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງອຸປາດານ.

5. (ක) සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා ධම්මා.

໕. (ກ) ທັມທີ່ເສົ້າໝອງແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ.

(ඛ) අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ບໍ່ເສົ້າໝອງແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ.

(ග) අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ເສົ້າໝອງແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ.

6. (ක) සවිතක්කසවිචාරා [Pg.2] ධම්මා.

໖. (ກ) ທັມທີ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານ.

(ඛ) අවිතක්කවිචාරමත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີພຽງແຕ່ວິຈານ.

(ග) අවිතක්කඅවිචාරා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານ.

7. (ක) පීතිසහගතා ධම්මා.

໗. (ກ) ທັມທີ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ.

(ඛ) සුඛසහගතා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກ.

(ග) උපෙක්ඛාසහගතා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເບກຂາ.

8. (ක) දස්සනෙන පහාතබ්බා ධම්මා.

໘. (ກ) ທັມທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

(ඛ) භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

(ග) නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

9. (ක) දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

໙. (ກ) ທັມທີ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

(ඛ) භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

(ග) නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

10. (ක) ආචයගාමිනො ධම්මා.

໑໐. (ກ) ທັມທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມ.

(ඛ) අපචයගාමිනො ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມປາສະຈາກຄວາມສັ່ງສົມ.

(ග) නෙවාචයගාමිනාපචයගාමිනො ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມແລະບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມປາສະຈາກຄວາມສັ່ງສົມ.

11. (ක) සෙක්ඛා ධම්මා.

໑໑. (ກ) ທັມທີ່ເປັນຂອງເສຂະບຸກຄົນ.

(ඛ) අසෙක්ඛා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເປັນຂອງອະເສຂະບຸກຄົນ.

(ග) නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ເປັນຂອງເສຂະບຸກຄົນແລະບໍ່ເປັນຂອງອະເສຂະບຸກຄົນ.

12. (ක) පරිත්තා ධම්මා.

໑໒. (ກ) ທັມທີ່ມີອານຸພາບນ้อย.

(ඛ) මහග්ගතා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເຖິງຄວາມເປັນໃຫຍ່.

(ග) අප්පමාණා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ມີປະມານບໍ່ໄດ້.

13. (ක) පරිත්තාරම්මණා ධම්මා.

໑໓. (ກ) ທັມທີ່ມີອາຣົມເປັນສ່ວນນ້ອຍ.

(ඛ) මහග්ගතාරම්මණා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ມີອາຣົມເຖິງຄວາມເປັນໃຫຍ່.

(ග) අප්පමාණාරම්මණා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້.

14. (ක) හීනා [Pg.3] ධම්මා.

໑໔. (ກ) ທັມຢ່າງຊົ່ວ.

(ඛ) මජ්ඣිමා ධම්මා.

(ຂ) ທັມຢ່າງກາງ.

(ග) පණීතා ධම්මා.

(ຄ) ທັມຢ່າງປະນີດ.

15. (ක) මිච්ඡත්තනියතා ධම්මා.

໑໕. (ກ) ທັມທີ່ມີສະພາວະຜິດແລະໃຫ້ຜົນແນ່ນອນ.

(ඛ) සම්මත්තනියතා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ມີສະພາວະຖືກແລະໃຫ້ຜົນແນ່ນອນ.

(ග) අනියතා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ບໍ່ແນ່ນອນ.

16. (ක) මග්ගාරම්මණා ධම්මා.

໑໖. (ກ) ທັມທີ່ມີມັກເປັນອາຣົມ.

(ඛ) මග්ගහෙතුකා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ມີມັກເປັນເຫດ.

(ග) මග්ගාධිපතිනො ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ມີມັກເປັນອະທິບໍດີ.

17. (ක) උප්පන්නා ධම්මා.

໑໗. (ກ) ທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ.

(ඛ) අනුප්පන්නා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

(ග) උප්පාදිනො ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ມີສະພາວະຈະເກີດຂຶ້ນ.

18. (ක) අතීතා ධම්මා.

໑໘. (ກ) ທັມທີ່ເປັນອະດີດ.

(ඛ) අනාගතා ධම්මා.

(ຂ) ທັມທີ່ເປັນອະນາຄົດ.

(ග) පච්චුප්පන්නා ධම්මා.

(ຄ) ທັມທີ່ເປັນປັດຈຸບັນ.

19. (ක) අතීතාරම්මණා ධම්මා.

໑໙. (ກ) ທັມທີ່ມີອະດີດເປັນອາຣົມ.

(ඛ) අනාගතාරම්මණා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ມີອະນາຄົດເປັນອາລົມ.

(ග) පච්චුප්පන්නාරම්මණා ධම්මා.

(ຄ) ທຳທີ່ມີປັດຈຸບັນເປັນອາລົມ.

20. (ක) අජ්ඣත්තා ධම්මා.

໒໐. (ກ) ທຳທີ່ເປັນພາຍໃນ.

(ඛ) බහිද්ධා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ເປັນພາຍນອກ.

(ග) අජ්ඣත්තබහිද්ධා ධම්මා.

(ຄ) ທຳທີ່ເປັນທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.

21. (ක) අජ්ඣත්තාරම්මණා ධම්මා.

໒໑. (ກ) ທຳທີ່ມີທຳພາຍໃນເປັນອາລົມ.

(ඛ) බහිද්ධාරම්මණා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ມີທຳພາຍນອກເປັນອາລົມ.

(ග) අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා ධම්මා.

(ຄ) ທຳທີ່ມີທັງທຳພາຍໃນແລະພາຍນອກເປັນອາລົມ.

22. (ක) සනිදස්සනසප්පටිඝා ධම්මා.

໒໒. (ກ) ທຳທີ່ມີການເຫັນໄດ້ແລະກະທົບໄດ້.

(ඛ) අනිදස්සනසප්පටිඝා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ແຕ່ກະທົບໄດ້.

(ග) අනිදස්සනඅප්පටිඝා ධම්මා.

(ຄ) ທຳທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ແລະກະທົບບໍ່ໄດ້.

තිකමාතිකා.

ຕິກະມາຕິກາ (ຈົບ).

2. දුකමාතිකා

໒. ທຸກະມາຕິກາ

හෙතුගොච්ඡකං

ເຫຕຸໂຄດຊະກະ

1. (ක) හෙතූ [Pg.4] ධම්මා.

໑. (ກ) ທຳທີ່ເປັນເຫດ.

(ඛ) න හෙතූ ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ.

2. (ක) සහෙතුකා ධම්මා.

໒. (ກ) ທຳທີ່ມີເຫດ.

(ඛ) අහෙතුකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດ.

3. (ක) හෙතුසම්පයුත්තා ධම්මා.

໓. (ກ) ທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ.

(ඛ) හෙතුවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ.

4. (ක) හෙතූ චෙව ධම්මා සහෙතුකා ච.

໔. (ກ) ທຳທີ່ເປັນເຫດແລະມີເຫດ.

(ඛ) සහෙතුකා චෙව ධම්මා න ච හෙතූ.

(ຂ) ທຳທີ່ມີເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ.

5. (ක) හෙතූ චෙව ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා ච.

໕. (ກ) ທຳທີ່ເປັນເຫດແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ.

(ඛ) හෙතුසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා න ච හෙතූ.

(ຂ) ທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ.

6. (ක) න හෙතූ ඛො පන ධම්මා සහෙතුකාපි.

໖. (ກ) ທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນເຫດແຕ່ມີເຫດ.

(ඛ) අහෙතුකාපි.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດ.

හෙතුගොච්ඡකං.

ເຫຕຸໂຄດຊະກະ (ຈົບ).

චූළන්තරදුකං

ຈູລັນຕະຣະທຸກກະ

7. (ක) සප්පච්චයා ධම්මා.

໗. (ກ) ທຳທີ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

(ඛ) අප්පච්චයා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

8. (ක) සඞ්ඛතා ධම්මා.

໘. (ກ) ທຳທີ່ຖືກປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

(ඛ) අසඞ්ඛතා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ຖືກປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

9. (ක) සනිදස්සනා ධම්මා.

໙. (ກ) ທຳທີ່ເຫັນໄດ້.

(ඛ) අනිදස්සනා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້.

10. (ක) සප්පටිඝා ධම්මා.

໑໐. (ກ) ທຳທີ່ກະທົບໄດ້.

(ඛ) අප්පටිඝා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ກະທົບບໍ່ໄດ້.

11. (ක) රූපිනො [Pg.5] ධම්මා.

໑໑. (ກ) ທຳທີ່ມີຮູບ.

(ඛ) අරූපිනො ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບ.

12. (ක) ලොකියා ධම්මා.

໑໒. (ກ) ທຳທີ່ເປັນໂລກີ.

(ඛ) ලොකුත්තරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ເປັນໂລກຸດຕະຣະ.

13. (ක) කෙනචි විඤ්ඤෙය්‍යා ධම්මා.

໑໓. (ກ) ທຳທີ່ວິນຍານບາງຢ່າງຮູ້ໄດ້.

(ඛ) කෙනචි න විඤ්ඤෙය්‍යා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ວິນຍານບາງຢ່າງຮູ້ບໍ່ໄດ້.

චූළන්තරදුකං.

ຈູລັນຕະຣະທຸກກະ (ຈົບ).

ආසවගොච්ඡකං

ອາສະວະໂຄດຊະກະ

14. (ක) ආසවා ධම්මා.

໑໔. (ກ) ທຳທີ່ເປັນອາສະວະ.

(ඛ) නො ආසවා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

15. (ක) සාසවා ධම්මා.

໑໕. (ກ) ທຳທີ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

(ඛ) අනාසවා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

16. (ක) ආසවසම්පයුත්තා ධම්මා.

໑໖. (ກ) ທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

(ඛ) ආසවවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

17. (ක) ආසවා චෙව ධම්මා සාසවා ච.

໑໗. (ກ) ທຳທີ່ເປັນອາສະວະແລະເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

(ඛ) සාසවා චෙව ධම්මා නො ච ආසවා.

(ຂ) ທຳທີ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

18. (ක) ආසවා චෙව ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා ච.

໑໘. (ກ) ທຳທີ່ເປັນອາສະວະແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

(ඛ) ආසවසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච ආසවා.

(ຂ) ທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

19. (ක) ආසවවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා සාසවාපි.

໑໙. (ກ) ທຳທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

(ඛ) අනාසවාපි.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

ආසවගොච්ඡකං.

ອາສະວະໂຄດຊະກະ (ຈົບ).

සංයොජනගොච්ඡකං

ສັງໂຍຊະນະໂຄດຊະກະ

20. (ක) සංයොජනා ධම්මා.

໒໐. (ກ) ທຳທີ່ເປັນສັງໂຍດ.

(ඛ) නො සංයොජනා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ.

21. (ක) සංයොජනියා [Pg.6] ධම්මා.

໒໑. (ກ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ.

(ඛ) අසංයොජනියා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ.

22. (ක) සංයොජනසම්පයුත්තා ධම්මා.

໒໒. (ກ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

(ඛ) සංයොජනවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

23. (ක) සංයොජනා චෙව ධම්මා සංයොජනියා ච.

໒໓. (ກ) ທຳອັນເປັນສັງໂຍດ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ.

(ඛ) සංයොජනියා චෙව ධම්මා නො ච සංයොජනා.

(ຂ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ.

24. (ක) සංයොජනා චෙව ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා ච.

໒໔. (ກ) ທຳອັນເປັນສັງໂຍດ ແລະປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

(ඛ) සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච සංයොජනා.

(ຂ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ.

25. (ක) සංයොජනවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා සංයොජනියාපි.

໒໕. (ກ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ.

(ඛ) අසංයොජනියාපි.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສັງໂຍດ.

සංයොජනගොච්ඡකං.

ສັງໂຍຊະນະໂຄດຊົກ.

ගන්ථගොච්ඡකං

ຄັນຖະໂຄດຊົກ

26. (ක) ගන්ථා ධම්මා.

໒໖. (ກ) ທຳອັນເປັນຄັນຖະ.

(ඛ) නො ගන්ථා ධම්මා.

(ຂ) ທຳບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

27. (ක) ගන්ථනියා ධම්මා.

໒໗. (ກ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ.

(ඛ) අගන්ථනියා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ.

28. (ක) ගන්ථසම්පයුත්තා ධම්මා.

໒໘. (ກ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

(ඛ) ගන්ථවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

29. (ක) ගන්ථා චෙව ධම්මා ගන්ථනියා ච.

໒໙. (ກ) ທຳອັນເປັນຄັນຖະ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ.

(ඛ) ගන්ථනියා චෙව ධම්මා නො ච ගන්ථා.

(ຂ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

30. (ක) ගන්ථා චෙව ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා ච.

໓໐. (ກ) ທຳອັນເປັນຄັນຖະ ແລະປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

(ඛ) ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච ගන්ථා.

(ຂ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

31. (ක) ගන්ථවිප්පයුත්තා [Pg.7] ඛො පන ධම්මා ගන්ථනියාපි.

໓໑. (ກ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ.

(ඛ) අගන්ථනියාපි.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄັນຖະ.

ගන්ථගොච්ඡකං.

ຄັນຖະໂຄດຊົກ.

ඔඝගොච්ඡකං

ໂອຄະໂຄດຊົກ

32. (ක) ඔඝා ධම්මා.

໓໒. (ກ) ທຳອັນເປັນໂອຄະ.

(ඛ) නො ඔඝා ධම්මා.

(ຂ) ທຳບໍ່ເປັນໂອຄະ.

33. (ක) ඔඝනියා ධම්මා.

໓໓. (ກ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ.

(ඛ) අනොඝනියා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ.

34. (ක) ඔඝසම්පයුත්තා ධම්මා.

໓໔. (ກ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍໂອຄະ.

(ඛ) ඔඝවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂອຄະ.

35. (ක) ඔඝා චෙව ධම්මා ඔඝනියා ච.

໓໕. (ກ) ທຳອັນເປັນໂອຄະ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ.

(ඛ) ඔඝනියා චෙව ධම්මා නො ච ඔඝා.

(ຂ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ ແຕ່ບໍ່ເປັນໂອຄະ.

36. (ක) ඔඝා චෙව ධම්මා ඔඝසම්පයුත්තා ච.

໓໖. (ກ) ທຳອັນເປັນໂອຄະ ແລະປະກອບດ້ວຍໂອຄະ.

(ඛ) ඔඝසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච ඔඝා.

(ຂ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍໂອຄະ ແຕ່ບໍ່ເປັນໂອຄະ.

37. (ක) ඔඝවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා ඔඝනියාපි.

໓໗. (ກ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂອຄະ ແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ.

(ඛ) අනොඝනියාපි.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂອຄະ ແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂອຄະ.

ඔඝගොච්ඡකං.

ໂອຄະໂຄດຊົກ.

යොගගොච්ඡකං

ໂຍຄະໂຄດຊົກ

38. (ක) යොගා ධම්මා.

໓໘. (ກ) ທຳອັນເປັນໂຍຄະ.

(ඛ) නො යොගා ධම්මා.

(ຂ) ທຳບໍ່ເປັນໂຍຄະ.

39. (ක) යොගනියා ධම්මා.

໓໙. (ກ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ.

(ඛ) අයොගනියා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ.

40. (ක) යොගසම්පයුත්තා ධම්මා.

໔໐. (ກ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ.

(ඛ) යොගවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ.

41. (ක) යොගා [Pg.8] චෙව ධම්මා යොගනියා ච.

໔໑. (ກ) ທຳອັນເປັນໂຍຄະ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ.

(ඛ) යොගනියා චෙව ධම්මා නො ච යොගා.

(ຂ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ ແຕ່ບໍ່ເປັນໂຍຄະ.

42. (ක) යොගා චෙව ධම්මා යොගසම්පයුත්තා ච.

໔໒. (ກ) ທຳອັນເປັນໂຍຄະ ແລະປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ.

(ඛ) යොගසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච යොගා.

(ຂ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ ແຕ່ບໍ່ເປັນໂຍຄະ.

43. (ක) යොගවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා යොගනියාපි.

໔໓. (ກ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ ແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ.

(ඛ) අයොගනියාපි.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ ແລະບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂຍຄະ.

යොගගොච්ඡකං.

ໂຍຄະໂຄດຊົກ.

නීවරණගොච්ඡකං

ນີວະຣະນະໂຄດຊົກ

44. (ක) නීවරණා ධම්මා.

໔໔. (ກ) ທຳອັນເປັນນີວອນ.

(ඛ) නො නීවරණා ධම්මා.

(ຂ) ທຳບໍ່ເປັນນີວອນ.

45. (ක) නීවරණියා ධම්මා.

໔໕. (ກ) ທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງນີວອນ.

(ඛ) අනීවරණියා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງນີວອນ.

46. (ක) නීවරණසම්පයුත්තා ධම්මා.

໔໖. (ກ) ທຳອັນປະກອບດ້ວຍນີວອນ.

(ඛ) නීවරණවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳອັນບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວອນ.

47. (ක) නීවරණා චෙව ධම්මා නීවරණියා ච.

໔໗. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນນີວອນດ້ວຍ ເປັນອາລົມຂອງນີວອນດ້ວຍ.

(ඛ) නීවරණියා චෙව ධම්මා නො ච නීවරණා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວອນ.

48. (ක) නීවරණා චෙව ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා ච.

໔໘. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນນີວອນດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວອນດ້ວຍ.

(ඛ) නීවරණසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච නීවරණා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍນີວອນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວອນ.

49. (ක) නීවරණවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා නීවරණියාපි.

໔໙. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ວິປະຍຸດຈາກນີວອນ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນກໍມີ.

(ඛ) අනීවරණියාපි.

(໒) ທີ່ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນກໍມີ.

නීවරණගොච්ඡකං.

ນີວໍຣະນະໂຄດສະກະ ຈົບ.

පරාමාසගොච්ඡකං

ປະຣາມາສະໂຄດສະກະ.

50. (ක) පරාමාසා [Pg.9] ධම්මා.

໕໐. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນປະຣາມາດ.

(ඛ) නො පරාමාසා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາດ.

51. (ක) පරාමට්ඨා ධම්මා.

໕໑. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນ.

(ඛ) අපරාමට්ඨා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນ.

52. (ක) පරාමාසසම්පයුත්තා ධම්මා.

໕໒. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາດ.

(ඛ) පරාමාසවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາດ.

53. (ක) පරාමාසා චෙව ධම්මා පරාමට්ඨා ච.

໕໓. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນປະຣາມາດດ້ວຍ ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນດ້ວຍ.

(ඛ) පරාමට්ඨා චෙව ධම්මා නො ච පරාමාසා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາດ.

54. (ක) පරාමාසවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා පරාමට්ඨාපි.

໕໔. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາດ ແຕ່ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນກໍມີ.

(ඛ) අපරාමට්ඨාපි.

(໒) ທີ່ບໍ່ຖືກປະຣາມາດຍຶດໝັ້ນກໍມີ.

පරාමාසගොච්ඡකං.

ປະຣາມາສະໂຄດສະກະ ຈົບ.

මහන්තරදුකං

ມະຫັນຕະຣະທຸກ.

55. (ක) සාරම්මණා ධම්මා.

໕໕. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ມີອາລົມ.

(ඛ) අනාරම්මණා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ມີອາລົມ.

56. (ක) චිත්තා ධම්මා.

໕໖. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນຈິດ.

(ඛ) නො චිත්තා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນຈິດ.

57. (ක) චෙතසිකා ධම්මා.

໕໗. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນເຈຕະສິກ.

(ඛ) අචෙතසිකා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ.

58. (ක) චිත්තසම්පයුත්තා ධම්මා.

໕໘. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍຈິດ.

(ඛ) චිත්තවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ວິປະຍຸດຈາກຈິດ.

59. (ක) චිත්තසංසට්ඨා ධම්මා.

໕໙. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ.

(ඛ) චිත්තවිසංසට්ඨා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ.

60. (ක) චිත්තසමුට්ඨානා ධම්මා.

໖໐. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

(ඛ) නො චිත්තසමුට්ඨානා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

61. (ක) චිත්තසහභුනො [Pg.10] ධම්මා.

໖໑. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

(ඛ) නො චිත්තසහභුනො ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

62. (ක) චිත්තානුපරිවත්තිනො ධම්මා.

໖໒. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ຄ້ອຍຕາມຈິດ.

(ඛ) නො චිත්තානුපරිවත්තිනො ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ຄ້ອຍຕາມຈິດ.

63. (ක) චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා ධම්මා.

໖໓. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

(ඛ) නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

64. (ක) චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො ධම්මා.

໖໔. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

(ඛ) නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

65. (ක) චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො ධම්මා.

໖໕. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະຄ້ອຍຕາມຈິດ.

(ඛ) නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະບໍ່ຄ້ອຍຕາມຈິດ.

66. (ක) අජ්ඣත්තිකා ධම්මා.

໖໖. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນພາຍໃນ.

(ඛ) බාහිරා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນພາຍນອກ.

67. (ක) උපාදා ධම්මා.

໖໗. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອຸປາດາ.

(ඛ) නො උපාදා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາ.

68. (ක) උපාදිණ්ණා ධම්මා.

໖໘. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ກຳຍຶດໝັ້ນ.

(ඛ) අනුපාදිණ්ණා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ກຳບໍ່ຍຶດໝັ້ນ.

මහන්තරදුකං.

ມະຫັນຕະຣະທຸກ ຈົບ.

උපාදානගොච්ඡකං

ອຸປາດານະໂຄດສະກະ.

69. (ක) උපාදානා ධම්මා.

໖໙. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອຸປາດານ.

(ඛ) නො උපාදානා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

70. (ක) උපාදානියා ධම්මා.

໗໐. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອາລົມຂອງອຸປາດານ.

(ඛ) අනුපාදානියා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອຸປາດານ.

71. (ක) උපාදානසම්පයුත්තා ධම්මා.

໗໑. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸປາດານ.

(ඛ) උපාදානවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ວິປະຍຸດຈາກອຸປາດານ.

72. (ක) උපාදානා චෙව ධම්මා උපාදානියා ච.

໗໒. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອຸປາດານດ້ວຍ ເປັນອາລົມຂອງອຸປາດານດ້ວຍ.

(ඛ) උපාදානියා චෙව ධම්මා නො ච උපාදානා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອາລົມຂອງອຸປາດານ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

73. (ක) උපාදානා [Pg.11] චෙව ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා ච.

໗໓. (໑) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອຸປາດານດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍອຸປາດານດ້ວຍ.

(ඛ) උපාදානසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච උපාදානා.

(໒) ທຳທັງຫຼາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸປາດານ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

74. (ක) උපාදානවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා උපාදානියාපි.

໗໔. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງອຸປະທານກໍມີ.

(ඛ) අනුපාදානියාපි.

(ຂ) ທີ່ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອຸປະທານກໍມີ.

උපාදානගොච්ඡකං.

ອຸປະທານະໂຄຈົກ ຈົບແລ້ວ.

කිලෙසගොච්ඡකං

ກິເລສະໂຄຈົກ

75. (ක) කිලෙසා ධම්මා.

໗໕. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກິເລດ.

(ඛ) නො කිලෙසා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

76. (ක) සංකිලෙසිකා ධම්මා.

໗໖. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ.

(ඛ) අසංකිලෙසිකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ.

77. (ක) සංකිලිට්ඨා ධම්මා.

໗໗. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເສົ້າໝອງແລ້ວ.

(ඛ) අසංකිලිට්ඨා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ເສົ້າໝອງ.

78. (ක) කිලෙසසම්පයුත්තා ධම්මා.

໗໘. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດ.

(ඛ) කිලෙසවිප්පයුත්තා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດ.

79. (ක) කිලෙසා චෙව ධම්මා සංකිලෙසිකා ච.

໗໙. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກິເລດ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງດ້ວຍ.

(ඛ) සංකිලෙසිකා චෙව ධම්මා නො ච කිලෙසා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

80. (ක) කිලෙසා චෙව ධම්මා සංකිලිට්ඨා ච.

໘໐. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກິເລດ ແລະເສົ້າໝອງແລ້ວດ້ວຍ.

(ඛ) සංකිලිට්ඨා චෙව ධම්මා නො ච කිලෙසා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເສົ້າໝອງແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

81. (ක) කිලෙසා චෙව ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා ච.

໘໑. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກິເລດ ແລະປະກອບດ້ວຍກິເລດດ້ວຍ.

(ඛ) කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව ධම්මා නො ච කිලෙසා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

82. (ක) කිලෙසවිප්පයුත්තා ඛො පන ධම්මා සංකිලෙසිකාපි.

໘໒. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດ ແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງກໍມີ.

(ඛ) අසංකිලෙසිකාපි.

(ຂ) ທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງກໍມີ.

කිලෙසගොච්ඡකං.

ກິເລສະໂຄຈົກ ຈົບແລ້ວ.

පිට්ඨිදුකං

ປິဋ္ဌິດຸກ

83. (ක) දස්සනෙන [Pg.12] පහාතබ්බා ධම්මා.

໘໓. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

(ඛ) න දස්සනෙන පහාතබ්බා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

84. (ක) භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා.

໘໔. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

(ඛ) න භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

85. (ක) දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

໘໕. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

(ඛ) න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

86. (ක) භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

໘໖. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

(ඛ) න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

87. (ක) සවිතක්කා ධම්මා.

໘໗. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີວິຕົກ.

(ඛ) අවිතක්කා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີວິຕົກ.

88. (ක) සවිචාරා ධම්මා.

໘໘. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີວິຈານ.

(ඛ) අවිචාරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີວິຈານ.

89. (ක) සප්පීතිකා ධම්මා.

໘໙. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີປີຕິ.

(ඛ) අප්පීතිකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີປີຕິ.

90. (ක) පීතිසහගතා ධම්මා.

໙໐. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ.

(ඛ) න පීතිසහගතා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ.

91. (ක) සුඛසහගතා ධම්මා.

໙໑. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸຂະ.

(ඛ) න සුඛසහගතා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸຂະ.

92. (ක) උපෙක්ඛාසහගතා ධම්මා.

໙໒. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາ.

(ඛ) න උපෙක්ඛාසහගතා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາ.

93. (ක) කාමාවචරා ධම්මා.

໙໓. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ.

(ඛ) න කාමාවචරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ແມ່ນກາມາວະຈອນ.

94. (ක) රූපාවචරා ධම්මා.

໙໔. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນຮູບາວະຈອນ.

(ඛ) න රූපාවචරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບາວະຈອນ.

95. (ක) අරූපාවචරා ධම්මා.

໙໕. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນອະຮູບາວະຈອນ.

(ඛ) න අරූපාවචරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ແມ່ນອະຮູບາວະຈອນ.

96. (ක) පරියාපන්නා [Pg.13] ධම්මා.

໙໖. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະທຸກ.

(ඛ) අපරියාපන්නා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະທຸກ.

97. (ක) නිය්‍යානිකා ධම්මා.

໙໗. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ.

(ඛ) අනිය්‍යානිකා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ.

98. (ක) නියතා ධම්මා.

໙໘. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ໃຫ້ຜົນແນ່ນອນ.

(ඛ) අනියතා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ໃຫ້ຜົນບໍ່ແນ່ນອນ.

99. (ක) සඋත්තරා ධම්මා.

໙໙. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີທຳອື່ນຍິ່ງກວ່າ.

(ඛ) අනුත්තරා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີທຳອື່ນຍິ່ງກວ່າ.

100. (ක) සරණා ධම්මා.

໑໐໐. (ກ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ມີກິເລດເປັນເຫດໃຫ້ຮ້ອງໄຫ້.

(ඛ) අරණා ධම්මා.

(ຂ) ທຳທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ມີກິເລດເປັນເຫດໃຫ້ຮ້ອງໄຫ້.

පිට්ඨිදුකං.

ປິဋ္ဌິດຸກ ຈົບແລ້ວ.

අභිධම්මදුකමාතිකා.

ອະພິທຳມະທຸກກະມາຕິກາ ຈົບແລ້ວ.

සුත්තන්තිකදුකමාතිකා

ສຸດຕັນຕິກະທຸກມາດຕິກາ

101. (ක) විජ්ජාභාගිනො ධම්මා.

໑໐໑. (໑) ທຳທີ່ມີສ່ວນແຫ່ງວິຊຊາ

(ඛ) අවිජ්ජාභාගිනො ධම්මා.

(໒) ທຳທີ່ມີສ່ວນແຫ່ງອະວິຊຊາ

102. (ක) විජ්ජූපමා ධම්මා.

໑໐໒. (໑) ທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍສາຍຟ້າແລບ

(ඛ) වජිරූපමා ධම්මා.

(໒) ທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍເພັດ

103. (ක) බාලා ධම්මා.

໑໐໓. (໑) ທຳຂອງຄົນພານ

(ඛ) පණ්ඩිතා ධම්මා.

(໒) ທຳຂອງບັນດິດ

104. (ක) කණ්හා ධම්මා.

໑໐໔. (໑) ທຳດຳ

(ඛ) සුක්කා ධම්මා.

(໒) ທຳຂາວ

105. (ක) තපනීයා ධම්මා.

໑໐໕. (໑) ທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ

(ඛ) අතපනීයා ධම්මා.

(໒) ທຳທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ

106. (ක) අධිවචනා ධම්මා.

໑໐໖. (໑) ທຳຄືອະທິວະຈະນະ (ຊື່)

(ඛ) අධිවචනපථා ධම්මා.

(໒) ທຳຄືທາງແຫ່ງອະທິວະຈະນະ (ທາງແຫ່ງຊື່)

107. (ක) නිරුත්ති [Pg.14] ධම්මා.

໑໐໗. (໑) ທຳຄືນິຣຸດຕິ (ພາສາ)

(ඛ) නිරුත්තිපථා ධම්මා.

(໒) ທຳຄືທາງແຫ່ງນິຣຸດຕິ (ທາງແຫ່ງພາສາ)

108. (ක) පඤ්ඤත්ති ධම්මා.

໑໐໘. (໑) ທຳຄືບັນຍັດ

(ඛ) පඤ්ඤත්තිපථා ධම්මා.

(໒) ທຳຄືທາງແຫ່ງບັນຍັດ

109. (ක) නාමඤ්ච.

໑໐໙. (໑) ນາມ

(ඛ) රූපඤ්ච.

(໒) ຮູບ

110. (ක) අවිජ්ජා ච.

໑໑໐. (໑) ອະວິຊຊາ

(ඛ) භවතණ්හා ච.

(໒) ພະວະຕັນຫາ

111. (ක) භවදිට්ඨි ච.

໑໑໑. (໑) ພະວະທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າຄົງຢູ່)

(ඛ) විභවදිට්ඨි ච.

(໒) ວິພະວະທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າຂາດສູນ)

112. (ක) සස්සතදිට්ඨි ච.

໑໑໒. (໑) ສັດສະຕະທິດຖິ (ความเห็นว่าเที่ยง -> ຄວາມເຫັນວ່າທ່ຽງ)

(ඛ) උච්ඡෙදදිට්ඨි ච.

(໒) ອຸດເຊທະທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າຂາດສູນ)

113. (ක) අන්තවා දිට්ඨි ච.

໑໑໓. (໑) ອັນຕະວາທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າມີທີ່ສຸດ)

(ඛ) අනන්තවා දිට්ඨි ච.

(໒) ອະນັນຕະວາທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າບໍ່ມີທີ່ສຸດ)

114. (ක) පුබ්බන්තානුදිට්ඨි ච.

໑໑໔. (໑) ປຸບພັນຕານຸທິດຖິ (ຄວາມເຫັນປາລົບສ່ວນອະດີດ)

(ඛ) අපරන්තානුදිට්ඨි ච.

(໒) ອະປະຣັນຕານຸທິດຖິ (ຄວາມເຫັນປາລົບສ່ວນອະນາຄົດ)

115. (ක) අහිරිකඤ්ච.

໑໑໕. (໑) ອະຫิຣິກະ (ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ບາບ)

(ඛ) අනොත්තප්පඤ්ච.

(໒) ອະໂນດຕັບປະ (ຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ)

116. (ක) හිරී ච.

໑໑໖. (໑) ຫິຣິ (ຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ)

(ඛ) ඔත්තප්පඤ්ච.

(໒) ໂອດຕັບປະ (ຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ)

117. (ක) දොවචස්සතා ච.

໑໑໗. (໑) ໂທວະຈັດສະຕາ (ຄວາມເປັນຜູ້ວ່າຍາກສອນຍາກ)

(ඛ) පාපමිත්තතා ච.

(໒) ປາປະມິດຕະຕາ (ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວ)

118. (ක) සොවචස්සතා ච.

໑໑໘. (໑) ໂສວະຈັດສະຕາ (ຄວາມເປັນຜູ້ວ່າງ່າຍສອນງ່າຍ)

(ඛ) කල්‍යාණමිත්තතා ච.

(໒) ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ (ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ)

119. (ක) ආපත්තිකුසලතා ච.

໑໑໙. (໑) ອາບັດຕິກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນອາບັດ)

(ඛ) ආපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච.

(໒) ອາບັດຕິວຸດຖານະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກອາບັດ)

120. (ක) සමාපත්තිකුසලතා ච.

໑໒໐. (໑) ສະມາບັດຕິກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນສະມາບັດ)

(ඛ) සමාපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච.

(໒) ສະມາບັດຕິວຸດຖານະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກສະມາບັດ)

121. (ක) ධාතුකුසලතා [Pg.15] ච.

໑໒໑. (໑) ທາຕຸກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນທາດ)

(ඛ) මනසිකාරකුසලතා ච.

(໒) ມະນະສິການະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນການມົນສິການ)

122. (ක) ආයතනකුසලතා ච.

໑໒໒. (໑) ອາຍະຕະນະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນອາຍະຕະນະ)

(ඛ) පටිච්චසමුප්පාදකුසලතා ච.

(໒) ປະຕິດຈະສະມຸບປາດະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນປະຕິດຈະສະມຸບປາດ)

123. (ක) ඨානකුසලතා ච.

໑໒໓. (໑) ຖານະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນຖານະ)

(ඛ) අට්ඨානකුසලතා ච.

(໒) ອະຖານະກຸສະລະຕາ (ຄວາມສະຫຼາດໃນອະຖານະ)

124. (ක) අජ්ජවො ච.

໑໒໔. (໑) ອັດຊະວະ (ຄວາມຊື່ຕົງ)

(ඛ) මද්දවො ච.

(໒) ມັດທະວະ (ຄວາມອ່ອນໂຍນ)

125. (ක) ඛන්ති ච.

໑໒໕. (໑) ຂັນຕິ (ຄວາມອົດທົນ)

(ඛ) සොරච්චඤ්ච.

(໒) ໂສຣັດຈະ (ຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ)

126. (ක) සාඛල්‍යඤ්ච.

໑໒໖. (໑) ສາຄັນລະຍະ (ຄວາມເປັນຜູ້ມີວາຈາອ່ອນຫວານ)

(ඛ) පටිසන්ථාරො ච.

(໒) ປະຕິສັນຖານ (ການຕ້ອນຮັບ)

127. (ක) ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරතා ච.

໑໒໗. (໑) ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຄຸ້ມຄອງທะວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ

(ඛ) භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුතා ච.

(໒) ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ

128. (ක) ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා ච.

໑໒໘. (໑) ຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ

(ඛ) භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා ච.

(໒) ຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ

129. (ක) මුට්ඨසච්චඤ්ච.

໑໒໙. (໑) ມຸດຖະສັດຈະ (ຄວາມຫຼົງລືມສະຕິ)

(ඛ) අසම්පජඤ්ඤඤ්ච.

(໒) ອະສຳປະຊັນຍະ (ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ)

130. (ක) සති ච.

໑໓໐. (໑) ສະຕິ

(ඛ) සම්පජඤ්ඤඤ්ච.

(ຂ) ແລະຄວາມຮູ້ຕົວທົ່ວພ້ອມ (ສຳປະຊັນຍະ).

131. (ක) පටිසඞ්ඛානබලඤ්ච.

໑໓໑. (ກ) ແລະກຳລັງຄືການພິຈາລະນາ (ປະຕິສັງຂານະພະລະ).

(ඛ) භාවනාබලඤ්ච.

(ຂ) ແລະກຳລັງຄືການຈະເລີນພາວະນາ (ພາວະນາພະລະ).

132. (ක) සමථො ච.

໑໓໒. (ກ) ແລະຄວາມສະຫງົບ (ສະມະຖະ).

(ඛ) විපස්සනා ච.

(ຂ) ແລະຄວາມເຫັນແຈ້ງ (ວິປັດສະນາ).

133. (ක) සමථනිමිත්තඤ්ච.

໑໓໓. (ກ) ແລະນິມິດແຫ່ງສະມະຖະ (ສະມະຖະນິມິດ).

(ඛ) පග්ගාහනිමිත්තඤ්ච.

(ຂ) ແລະນິມິດແຫ່ງການປະຄອງໄວ້ (ປັກຄາຫະນິມິດ).

134. (ක) පග්ගාහො [Pg.16] ච.

໑໓໔. (ກ) ແລະການປະຄອງໄວ້ (ປັກຄາຫະ).

(ඛ) අවික්ඛෙපො ච.

(ຂ) ແລະຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ (ອະວິກເຂປະ).

135. (ක) සීලවිපත්ති ච.

໑໓໕. (ກ) ແລະຄວາມວິບັດແຫ່ງສິນ (ສີລະວິບັດ).

(ඛ) දිට්ඨිවිපත්ති ච.

(ຂ) ແລະຄວາມວິບັດແຫ່ງທິດຖິ (ທິດຖິວິບັດ).

136. (ක) සීලසම්පදා ච.

໑໓໖. (ກ) ແລະຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ (ສີລະສຳປະທາ).

(ඛ) දිට්ඨිසම්පදා ච.

(ຂ) ແລະຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍທິດຖິ (ທິດຖິສຳປະທາ).

137. (ක) සීලවිසුද්ධි ච.

໑໓໗. (ກ) ແລະຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງສິນ (ສີລະວິສຸດທິ).

(ඛ) දිට්ඨිවිසුද්ධි ච.

(ຂ) ແລະຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງທິດຖິ (ທິດຖິວິສຸດທິ).

138. (ක) දිට්ඨිවිසුද්ධි ඛො පන.

໑໓໘. (ກ) ກໍແລ້ວຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງທິດຖິ.

(ඛ) යථාදිට්ඨිස්ස ච පධානං.

(ຂ) ແລະຄວາມພຽນຂອງຜູ້ມີທິດຖິຕາມທີ່ເຫັນແລ້ວ.

139. (ක) සංවෙගො ච සංවෙජනියෙසු ඨානෙසු.

໑໓໙. (ກ) ແລະຄວາມສັງເວດໃນສະຖານທີ່ອັນຄວນສັງເວດ.

(ඛ) සංවිග්ගස්ස ච යොනිසො පධානං.

(ຂ) ແລະຄວາມພຽນໂດຍແຍບຄາຍຂອງຜູ້ມີຄວາມສັງເວດ.

140. (ක) අසන්තුට්ඨිතා ච කුසලෙසු ධම්මෙසු.

໑໔໐. (ກ) ແລະຄວາມບໍ່ສັນໂດດໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ.

(ඛ) අප්පටිවානිතා ච පධානස්මිං.

(ຂ) ແລະຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍໃນການບຳເພັນພຽນ.

141. (ක) විජ්ජා ච.

໑໔໑. (ກ) ແລະວິຊາ.

(ඛ) විමුත්ති ච.

(ຂ) ແລະວິມຸດຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ).

142. (ක) ඛයෙ ඤාණං.

໑໔໒. (ກ) ຍານໃນຄວາມສິ້ນໄປ (ຂະຍະຍານ).

(ඛ) අනුප්පාදෙ ඤාණන්ති.

(ຂ) ຍານໃນຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນອີກ (ອນຸບປາທະຍານ).

සුත්තන්තිකදුකමාතිකා.

ຈົບ ສຸດຕັນຕິກະທຸກມາດຕິກາ.

මාතිකා නිට්ඨිතා.

ຈົບ ມາດຕິກາ.

1. චිත්තුප්පාදකණ්ඩං

໑. ຈິດຕຸບປາດກັນ

කාමාවචරකුසලං

ກາມາວະຈອນກຸສົນ

පදභාජනී

ບົດພາຊະນີ

1. කතමෙ [Pg.17] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාසඞ්කප්පො හොති, සම්මාවායාමො හොති, සම්මාසති හොති, සම්මාසමාධි හොති, සද්ධාබලං හොති, වීරියබලං හොති, සතිබලං හොති, සමාධිබලං හොති, පඤ්ඤාබලං හොති, හිරිබලං හොති, ඔත්තප්පබලං හොති, අලොභො හොති, අදොසො හොති, අමොහො හොති, අනභිජ්ඣා හොති, අබ්‍යාපාදො හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, හිරී හොති, ඔත්තප්පං හොති, කායපස්සද්ධි හොති, චිත්තපස්සද්ධි හොති, කායලහුතා හොති, චිත්තලහුතා හොති, කායමුදුතා හොති, චිත්තමුදුතා හොති, කායකම්මඤ්ඤතා හොති, චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති, කායපාගුඤ්ඤතා හොති, චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති, කායුජුකතා හොති, චිත්තුජුකතා හොති, සති හොති, සම්පජඤ්ඤං හොති, සමථො හොති, විපස්සනා හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ກຸສົນຈິດທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ ປະກອບດ້ວຍໂສມະນັດ ປະສານດ້ວຍຍານ ເກີດຂຶ້ນ ປາລົບອາລົມຄືຮູບ ຫຼືປາລົບອາລົມຄືສຽງ ຫຼືປາລົບອາລົມຄືກິ່ນ ຫຼືປາລົບອາລົມຄືລົດ ຫຼືປາລົບອາລົມຄືໂຜດຖັບພະ ຫຼືປາລົບອາລົມຄືທຳ ຫຼືປາລົບອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິດຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາສັງກັບປະຍ່ອມມີ, ສັມမາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ສັມມາສະຕიຍ່ອມມີ, ສັມມາສະມາທິຍ່ອມມີ, ສັດທາພະລະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະຕިພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ປັນຍາພະລະຍ່ອມມີ, ຫิຣິພະລະຍ່ອມມີ, ໂອດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂລພະຍ່ອມມີ, ອະໂທສະຍ່ອມມີ, ອະໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະນະພิຊຊາຍ່ອມມີ, ອະພະຍາປາທະຍ່ອມມີ, ສັມມາທິດຖິຍ່ອມມີ, ຫິຣິຍ່ອມມີ, ໂອດຕັບປະຍ່ອມມີ, ກາຍະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ກາຍະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະກຳມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ສະຕິຍ່ອມມີ, ສຳປະຊັນຍະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ວິປັດສະນາຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບ (ນາມທຳ) ເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

2. කතමො [Pg.18] තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໒. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ການຖືກຕ້ອງ, ການຖືກຕ້ອງຢ່າງຍິ່ງ, ພາວະທີ່ຖືກຕ້ອງໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ.

3. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໓. ເວດທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະບາຍທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈອັນສົມຄວນແກ່ເວດທະນານັ້ນ, ຄວາມສະຫວ່ານໃຈແລະຄວາມສຸກອັນສະເຫວີຍອາລົມ, ເວດທະນາອັນສະບາຍແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ເວດທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ.

4. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔. ສັນຍາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ, ການຈຳໄດ້, ພາວະທີ່ຈຳໄດ້ໃດ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈອັນສົມຄວນແກ່ສັນຍານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັນຍາໃນສະໄໝນັ້ນ.

5. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໕. ເຈດຕະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຈົງໃຈ, ພາວະທີ່ຈົງໃຈໃດ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈອັນສົມຄວນແກ່ເຈດຕະນານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ເຈດຕະນາໃນສະໄໝນັ້ນ.

6. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໖. ຈິດໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຈິດນັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຈິດໃນສະໄໝນັ້ນ.

7. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໗. ວິຕົກໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມຕຶກຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມດຳຣິ, ການແນບແໜ້ນ, ການແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ການຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ສັມມາສັງກັບປະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ວິຕົກໃນສະໄໝນັ້ນ.

8. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໘. ວິຈານໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະແຫວງຫາ, ຄວາມສະແຫວງຫາຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມໄຕ່ຕອງຢ່າງໃກ້ຊິດ, ຄວາມສືບພັນແຫ່ງຈິດ, ຄວາມເພັ່ງພິຈາລະນາໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ວິຈານໃນສະໄໝນັ້ນ.

9. කතමා තස්මිං සමයෙ පීති හොති? යා තස්මිං සමයෙ පීති පාමොජ්ජං ආමොදනා පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති ඔදග්‍යං අත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ පීති හොති.

໙. ປີຕິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປີຕິ, ປາໂມດ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຮ່າເຣີງ, ຄວາມຮ່າເຣີງຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມອີ່ມໃຈ, ຄວາມປຶ້ມໃຈ, ຄວາມມີໃຈແຊ່ມຊື່ນແຫ່ງຈິດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ປີຕິໃນສະໄໝນັ້ນ.

10. කතමං [Pg.19] තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໑໐. ສຸກໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະບາຍທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະຫວ່ານໃຈອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະຫວ່ານໃຈແລະຄວາມສຸກອັນສະເຫວີຍອາລົມ, ເວດທະນາອັນສະບາຍແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສຸກໃນສະໄໝນັ້ນ.

11. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໑໑. ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ, ພາວະທີ່ຈິດບໍ່ຊັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດໃນສະໄໝນັ້ນ.

12. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති.

໑໒. ສັດທິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສັດທາ, ຄວາມເຊື່ອ, ຄວາມປົງໃຈເຊື່ອ, ຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ, ສັດທາ, ສັດທິນຊີ, ສັດທາພະລະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັດທິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

13. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති.

໑໓. ວິຣິຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ການປາລົບຄວາມພຽນ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ความອຸດສາຫະ, ຄວາມແຂງກ້າ, ຄວາມຄົງທົນ, ຄວາມດຳຣົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມທຸລະ, ການປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ວິຣິຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

14. කතමං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති.

໑໔. ສະຕິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກໄດ້, ຄວາມລະລຶກໄດ້ສະເໝີ, ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກ, ຄວາມຊົງຈຳ, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສະຕິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

15. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති.

໑໕. ສະມາທິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ, ພາວະທີ່ຈິດບໍ່ຊັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສະມາທິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

16. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා [Pg.20] පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති.

໑໖. ປັນຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເໝີ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ (ພູຣີ), ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ (ເມທາ), ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສຳປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ (ອະໂມຫະ), ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ປັນຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

17. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໑໗. ມະນິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຈິດນັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ມະນິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

18. කතමං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති.

໑໘. ໂສມະນັດສິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະບາຍທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະຫວ່ານໃຈອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະຫວ່ານໃຈແລະຄວາມສຸກອັນສະເຫວີຍອາລົມ, ເວດທະນາອັນສະບາຍແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ໂສມະນັດສິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

19. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති.

໑໙. ຊີວິຕິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມຮັກສາໄວ້, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມທຳທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຊີວິຕິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

20. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති.

໒໐. ສັມມາທິດຖິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ความເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເໝີ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ (ພູຣີ), ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ (ເມທາ), ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສຳປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ (ອະໂມຫະ), ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັມມາທິດຖິໃນສະໄໝນັ້ນ.

21. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති.

໒໑. ສັມມາສັງກັບປະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມຕຶກຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມດຳຣິ, ການແນບແໜ້ນ, ການແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ການຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ສັມມາສັງກັບປະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັມມາສັງກັບປະໃນສະໄໝນັ້ນ.

22. කතමො [Pg.21] තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති.

໒໒. ສັມມາວາຍາມະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ການປາລົບຄວາມພຽນ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມແຂງກ້າ, ຄວາມຄົງທົນ, ຄວາມດຳຣົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມທຸລະ, ການປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັມມາວາຍາມະໃນສະໄໝນັ້ນ.

23. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති.

໒໓. ສັມມາສະຕິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກໄດ້, ความລະລຶກໄດ້ສະເໝີ, ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກ, ຄວາມຊົງຈຳ, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັມມາສະຕິໃນສະໄໝນັ້ນ.

24. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති.

໒໔. ສັມມາສະມາທິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ, ພາວະທີ່ຈິດບໍ່ຊັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັມມາສະມາທິໃນສະໄໝນັ້ນ.

25. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති.

໒໕. ສັດທາພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຊື່ອ, ກິລິຍາທີ່ເຊື່ອ, ຄວາມຢັ່ງລົງ, ຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ, ສັດທາ, ສັດທິນຊີ, ສັດທາພະລະ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສັດທາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

26. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති.

໒໖. ວິຣິຍະພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ການປາລົບຄວາມພຽນ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ความພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມແຂງກ້າ, ຄວາມຄົງໝັ້ນ, ຄວາມດຳລົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິຣິຍະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

27. කතමං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති.

໒໗. ສະຕິພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິຄືຄວາມລະນຶກ, ຄວາມຊົງຈຳ, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະຕິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

28. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති.

໒໘. ສະມາທິພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມດຳລົງຢູ່, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ແກວ່ງໄກ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ ແຫ່ງຈິດ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະມາທິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

29. කතමං [Pg.22] තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති.

໒໙. ປັນຍາພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຕຖິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ປັນຍາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

30. කතමං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ හිරීයති හිරියිතබ්බෙන හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති.

໓໐. ຫິຣິພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງທຳອັນເປັນບາບອະກຸສົນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຫິຣິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

31. කතමං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති.

໓໑. ໂອດຕັບປະພະລະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງທຳອັນເປັນບາບອະກຸສົນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ໂອດຕັບປະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

32. කතමො තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති.

໓໒. ອະໂລພະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂລບ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ໂລບ, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ກຳໜັດ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຍິ່ງ, ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢากໄດ້ຂອງຜູ້ນຶ່ນ, ອະໂລພະອັນເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະໂລພະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

33. කතමො තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති?

໓໓. ອະໂທສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມບໍ່ຄຽດແຄ້ນ, ຄວາມບໍ່ພະຍາບາດ, ຄວາມບໍ່ຄິດປອງຮ້າຍ, ອະໂທສະອັນເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະໂທສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

34. කතමො තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි අමොහො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති.

໓໔. ອະໂມຫະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຕຖິ, ອະໂມຫະອັນເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະໂມຫະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

35. කතමා [Pg.23] තස්මිං සමයෙ අනභිජ්ඣා හොති? යො තස්මිං සමයෙ අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අනභිජ්ඣා හොති.

໓໕. ອະນພິຊຊາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂລບ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ໂລບ, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ກຳໜັດ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຍິ່ງ, ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ຂອງຜູ້ນຶ່ນ, ອະໂລພະອັນເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະນພິຊຊາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

36. කතමො තස්මිං සමයෙ අබ්‍යාපාදො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අබ්‍යාපාදො හොති.

໓໖. ອະພະຍາບາດໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ກິລິຍາທີ່ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມບໍ່ຄຽດແຄ້ນ, ຄວາມບໍ່ພະຍາບາດ, ຄວາມບໍ່ຄິດປອງຮ້າຍ, ອະໂທສະອັນເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະພະຍາບາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

37. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති.

໓໗. ສັມມາທິຕຖິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ความເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຕຖິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສັມມາທິຕຖິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

38. කතමා තස්මිං සමයෙ හිරී හොති? යං තස්මිං සමයෙ හිරීයති හිරියිතබ්බෙන හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – අයං තස්මිං සමයෙ හිරී හොති.

໓໘. ຫິຣິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງທຳອັນເປັນບາບອະກຸສົນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຫິຣິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

39. කතමං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පං හොති? යං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පං හොති.

໓໙. ໂอดຕັບປະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງທຳອັນເປັນບາບອະກຸສົນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ໂอดຕັບປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

40. කතමා තස්මිං සමයෙ කායපස්සද්ධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස පස්සද්ධි පටිපස්සද්ධි පස්සම්භනා පටිපස්සම්භනා පටිපස්සම්භිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ කායපස්සද්ධි හොති.

໔໐. ກາຍະpັດສັດທິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມສະຫງົບລະງັບ, ກິລິຍາທີ່ສະຫງົບ, ກິລິຍາທີ່ສະຫງົບລະງັບ, ຄວາມເປັນທຳສະຫງົບລະງັບ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍະປັດສັດທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

41. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තපස්සද්ධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස පස්සද්ධි පටිපස්සද්ධි පස්සම්භනා පටිපස්සම්භනා පටිපස්සම්භිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තපස්සද්ධි හොති.

໔໑. ຈິດຕະປັດສັດທິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມສະຫງົບລະງັບ, ກິລິຍາທີ່ສະຫງົບ, ກິລິຍາທີ່ສະຫງົບລະງັບ, ຄວາມເປັນທຳສະຫງົບລະງັບ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕະປັດສັດທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

42. කතමා [Pg.24] තස්මිං සමයෙ කායලහුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායලහුතා හොති.

໔໒. ກາຍະລະຫຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເບົາ, ຄວາມໄວໃນການປ່ຽນແປງ, ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ, ຄວາມບໍ່ຕຶງຄຽດ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍະລະຫຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

43. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තලහුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තලහුතා හොති.

໔໓. ຈິດຕະລະຫຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເບົາ, ຄວາມໄວໃນການປ່ຽນແປງ, ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ, ຄວາມບໍ່ຕຶງຄຽດ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕະລະຫຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

44. කතමා තස්මිං සමයෙ කායමුදුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායමුදුතා හොති.

໔໔. ກາຍະມຸດຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ, ຄວາມສະຫຼວຍ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍະມຸດຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

45. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තමුදුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තමුදුතා හොති.

໔໕. ຈິດຕະມຸດຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ, ຄວາມສະຫຼວຍ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕະມຸດຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

46. කතමා තස්මිං සමයෙ කායකම්මඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ කායකම්මඤ්ඤතා හොති.

໔໖. ກາຍະກຳມັນຍະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເໝາະສົມແກ່ການງານ, ພາວະທີ່ຄວນແກ່ການງານ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍະກຳມັນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

47. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති.

໔໗. ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເໝາະສົມແກ່ການງານ, ພາວະທີ່ຄວນແກ່ການງານ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

48. කතමා තස්මිං සමයෙ කායපාගුඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස පගුණතා පගුණත්තං පගුණභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ කායපාගුඤ්ඤතා හොති.

໔໘. ກາຍະປາກຸນຍະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ, ຄວາມຊຳນານ, ພາວະທີ່ຄ່ອງແຄ່ວ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍະປາກຸນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

49. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස පගුණතා පගුණත්තං පගුණභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති.

໔໙. ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ, ຄວາມຊຳນານ, ພາວະທີ່ຄ່ອງແຄ່ວ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

50. කතමා තස්මිං සමයෙ කායුජුකතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස උජුතා උජුකතා අජිම්හතා අවඞ්කතා අකුටිලතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායුජුකතා හොති.

໕໐. ກາຍຸຊຸກຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຊື່, ຄວາມຊື່กົງ, ຄວາມບໍ່ຄົດ, ຄວາມບໍ່ງໍ, ຄວາມບໍ່ຄົດງໍ ແຫ່ງເວທະນາກັນ, ສັນຍາກັນ, ສັງຂາຣະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ກາຍຸຊຸກຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

51. කතමා [Pg.25] තස්මිං සමයෙ චිත්තුජුකතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස උජුතා උජුකතා අජිම්හතා අවඞ්කතා අකුටිලතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තුජුකතා හොති.

໕໑. ຈິດຕຸຊຸກຸຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຊື່, ຄວາມຊື່ກົງ, ຄວາມບໍ່ຄົດ, ຄວາມບໍ່ງໍ, ຄວາມບໍ່ຄົດງໍ ແຫ່ງວິນຍານະກັນ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດຕຸຊຸກຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

52. කතමා තස්මිං සමයෙ සති හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – අයං තස්මිං සමයෙ සති හොති.

໕໒. ສະຕິໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິຄືຄວາມລະນຶກ, ຄວາມຊົງຈຳ, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

53. කතමං තස්මිං සමයෙ සම්පජඤ්ඤං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සම්පජඤ්ඤං හොති.

໕໓. ສັມປະຊັນຍະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ่าง, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຕຖິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສັມປະຊັນຍະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

54. කතමො තස්මිං සමයෙ සමථො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ සමථො හොති.

໕໔. ສະມະຖະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມດຳລົງຢູ່, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ແກວ່ງໄກ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ ແຫ່ງຈິດ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະມະຖະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

55. කතමා තස්මිං සමයෙ විපස්සනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං තස්මිං සමයෙ විපස්සනා හොති.

໕໕. ວິປັດສະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ความສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ่าง, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຕຖິ ອັນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິປັດສະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

56. කතමො තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා [Pg.26] අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – අයං තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති.

໕໖. ຄວາມປະຄອງ (ປັກຄາຫະ) ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມພະຍາຍາມທາງໃຈ, ຄວາມອອກແຮງ, ຄວາມກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳລົງໝັ້ນ, ຄວາມພະຍາຍາມບໍ່ຢໍ້ຢ່ອນ, ຄວາມບໍ່ຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ຖິ້ມທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ທາງຈິດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມປະຄອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

57. කතමො තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති.

໕໗. Capsule: ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ (ອະວິກເຂປະ) ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມດຳລົງໝັ້ນ, ຄວາມແນ່ວແນ່, ຄວາມບໍ່ສັດສ່າຍ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ພາວະທີ່ຈິດບໍ່ສັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

ຫຼືວ່າ ນາມະທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

පදභාජනීයං.

ບົດພາຊະນີ.

පඨමභාණවාරො.

ປະຖົມມະພາລະວານ.

කොට්ඨාසවාරො

ໂກດຖາສະວານ.

58. තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති, පඤ්චඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති, එකා වෙදනා හොති, එකා සඤ්ඤා හොති, එකා චෙතනා හොති, එකං චිත්තං හොති, එකො වෙදනාක්ඛන්ධො හොති, එකො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති, එකො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති, එකො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති, එකං මනායතනං හොති, එකං මනින්ද්‍රියං හොති, එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໕໘. ກໍໃນສະໄໝນັ້ນແລ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ, ເວດທະນາ 1 ຍ່ອມມີ, ສັນຍາ 1 ຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາ 1 ຍ່ອມມີ, ຈິດ 1 ຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຂັນ 1 ຍ່ອມມີ, ສັນຍາຂັນ 1 ຍ່ອມມີ, ສັງຂານຂັນ 1 ຍ່ອມມີ, ວິນຍານຂັນ 1 ຍ່ອມມີ, ມະນາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີ 1 ຍ່ອມມີ, ມະໂນວິນຍານະທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ทັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

59. කතමෙ තස්මිං සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො.

໕໙. ຂັນ 4 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ເວດທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ, ວິນຍານຂັນ.

60. කතමො තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධො හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං [Pg.27] වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධො හොති.

໖໐. ເວດທະນາຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມອັນເປັນສຸກສຳລານທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວດທະນາອັນເປັນສຸກສຳລານທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເວດທະນາຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

61. කතමො තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති? යා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති.

໖໑. ສັນຍາຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ສັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຈຳໄດ້, ພາວະທີ່ຈຳໄດ້ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັນຍາຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

62. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං පඤ්ඤාබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අමොහො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො සම්මාදිට්ඨි හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සම්පජඤ්ඤං සමථො විපස්සනා පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති.

໖໒. ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິດຖິ, ສັມມາສັງກັບປະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ, ສັດທາພະລະ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະຕິພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ປັນຍາພະລະ, ຫິຣິພະລະ, ໂອຕຕັບປະພະລະ, ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ, ອະນະພິຊຊາ, ອະພະຍາບາດ, ສັມມາທິດຖິ, ຫິຣິ, ໂອຕຕັບປະ, ກາຍະປັດສັດທິ, ຈິດຕະປັດສັດທິ, ກາຍະລະຫຸຕາ, ຈິດຕະລະຫຸຕາ, ກາຍະມຸທຸຕາ, ຈິດຕະມຸທຸຕາ, ກາຍະກຳມັນຍະຕາ, ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ, ກາຍະປາກຸນຍະຕາ, ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ, ກາຍຸຊຸກະຕາ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາ, ສະຕິ, ສັມປະຊັນຍະ, ສະມະຖະ, ວິປັດສະນາ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍົກເວັ້ນເວດທະນາຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍາຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

63. කතමො තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – අයං තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති.

໖໓. ວິນຍານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ກັນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິນຍານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමෙ තස්මිං සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති.

ຂັນ 4 ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

64. කතමානි තස්මිං සමයෙ ද්වායතනානි හොන්ති? මනායතනං ධම්මායතනං.

໖໔. ອາຍະຕະນະ 2 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ມະນາຍະຕະນະ, ທັມມາຍະຕະນະ.

65. කතමං තස්මිං සමයෙ මනායතනං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනායතනං හොති.

໖໕. ມະນາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣะ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ກັນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

66. කතමං [Pg.28] තස්මිං සමයෙ ධම්මායතනං හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉදං තස්මිං සමයෙ ධම්මායතනං හොති.

໖໖. ທັມມາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ເວດທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທັມມາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමානි තස්මිං සමයෙ ද්වායතනානි හොන්ති.

ອາຍະຕະນະ 2 ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

67. කතමා තස්මිං සමයෙ ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති? මනොවිඤ්ඤාණධාතු, ධම්මධාතු.

໖໗. ທາດ 2 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ມະໂນວິນຍານະທາດ, ທັມມະທາດ.

68. කතමා තස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – අයං තස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති.

໖໘. ມະໂນວິນຍານະທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ກັນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະໂນວິນຍານະທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

69. කතමා තස්මිං සමයෙ ධම්මධාතු හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – අයං තස්මිං සමයෙ ධම්මධාතු හොති.

໖໙. ທັມມະທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ເວດທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທັມມະທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමා තස්මිං සමයෙ ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති.

ທາດ 2 ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

70. කතමෙ තස්මිං සමයෙ තයො ආහාරා හොන්ති? ඵස්සාහාරො, මනොසඤ්චෙතනාහාරො, විඤ්ඤාණාහාරො.

໗໐. ອາຫານ 3 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ຜັດສາຫານ, ມະໂນສັນເຈດຕະນາຫານ, ວິນຍານາຫານ.

71. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සාහාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සාහාරො හොති.

໗໑. ຜັດສາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຜັດສະ, ກິລິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ກິລິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງດີ, ພາວະທີ່ຖືກຕ້ອງ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

72. කතමො තස්මිං සමයෙ මනොසඤ්චෙතනාහාරො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ මනොසඤ්චෙතනාහාරො හොති.

໗໒. ມະໂນສັນເຈດຕະນາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຄິດອ່ານ, ພາວະທີ່ຄິດອ່ານ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະໂນສັນເຈດຕະນາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

73. කතමො තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණාහාරො හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – අයං තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණාහාරො හොති.

໗໓. ວິນຍານາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ກັນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິນຍານາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමෙ තස්මිං සමයෙ තයො ආහාරා හොන්ති.

ອາຫານ 3 ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

74. කතමානි [Pg.29] තස්මිං සමයෙ අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති? සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං.

໗໔. ອິນຊີ 8 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ມະນິນຊີ, ໂສມະນັດສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ.

75. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති.

໗໕. ສັດທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ສັດທາ, ຄວາມເຊື່ອ, ຄວາມຕົກລົງໃຈ, ຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ, ສັດທາ, ສັດທິນຊີ, ສັດທາພະລະ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັດທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

76. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති.

໗໖. ວິຣິຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມພະຍາຍາມທາງໃຈ, ຄວາມອອກແຮງ, ຄວາມກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳລົງໝັ້ນ, ຄວາມພະຍາຍາມບໍ່ຢໍ້ຢ່ອນ, ຄວາມບໍ່ຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ຖິ້ມທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ທາງຈິດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຣິຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

77. කතමං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති.

໗໗. ສະຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກໄດ້, ຄວາມຊົງຈຳ, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

78. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති.

໗໘. ສະມາທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມດຳລົງໝັ້ນ, ຄວາມແນ່ວແນ່, ຄວາມບໍ່ສັດສ່າຍ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ພາວະທີ່ຈິດບໍ່ສັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມາທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

79. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති.

໗໙. ປັນຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ປັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດໝາຍ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ສັມປະຊັນຍະ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປັນຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

80. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໘໐. ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ກັນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

81. කතමං [Pg.30] තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති.

໘໑. ໂsaved: ໂສມະນັດສິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມອັນເປັນສຸກສຳລານທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວດທະນາອັນເປັນສຸກສຳລານທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ໂສມະນັດສິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

82. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති.

໘໒. ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມດຳລົງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມໃຫ້ເປັນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເປັນໄປທົ່ວ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමානි තස්මිං සමයෙ අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති.

ອິນຊີ 8 ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

83. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති? විතක්කො, විචාරො, පීති, සුඛං, චිත්තස්සෙකග්ගතා.

໘໓. ຊານມີອົງ 5 ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄື ວິຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ສຸກ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ.

84. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໘໔. ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມຕຶກຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ສັມມາສັງກັບປະ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

85. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໘໕. ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມໄຕ່ຕອງຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມພິຈາລະນາເນືອງໆ, ຄວາມເຂົ້າໄປພິຈາລະນາ, ຄວາມປະຄອງຈິດໄວ້ເນືອງໆ, ຄວາມເພັ່ງເບິ່ງ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

86. කතමා තස්මිං සමයෙ පීති හොති? යා තස්මිං සමයෙ පීති පාමොජ්ජං ආමොදනා පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති ඔදග්‍යං අත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ පීති හොති.

໘໖. ປີຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນແນວໃດ? ປີຕິ, ຄວາມປາໂມດ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຮ່າເຣີງ, ຄວາມຮ່າເຣີງຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມອີ່ມໃຈ, ຄວາມປຶ້ມປິຕິ, ຄວາມມີໃຈຍິນດີແຫ່ງຈິດ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປີຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

87. කතමං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໘໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສຸກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຍິນດີທາງເຈດສິກ ຄວາມສຸກທາງເຈດສິກ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈ ເວທະນາອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

88. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໘໘. Inສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕະເສກັກຄະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມແນບແໜ້ນ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມບໍ່ສະທ້ານ ຄວາມມີໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ສະມະຖະ ສະມາທິນຊີ ສະມາທິພະລະ Sັມມາສະມາທິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະເສກັກຄະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති.

ນີ້ຄື ຊານມີອົງ ໕ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

89. කතමො [Pg.31] තස්මිං සමයෙ පඤ්චඞ්ගිකො මග්ගො හොති? සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි.

໘໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມັກມີອົງ ໕ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັມມາທິຕຖι ສັມມາສັງກັບປະ ສັມມາວາຍາມະ ສັມມາສະຕິ ສັມມາສະມາທິ.

90. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති.

໙໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາທິຕຖι ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຄວາມວິໄຈ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທັມ ຄວາມກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ ຄວາມເປັນບັນດິດ ຄວາມສະຫຼາດ ຄວາມລະອຽດ ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ ຄວາມຄິດ ຄວາມພິຈາລະນາ ປັນຍາແຜ່ໄປດັ່ງແຜ່ນດິນ ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດກິເລດ ປັນຍານຳທາງ ຄວາມເຫັນແຈ້ງ ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ ປັນຍາ ປັນຍິນຊີ ປັນຍາພະລະ ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ ປັນຍາດັ່ງປະສາດ ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ ປັນຍາດັ່ງລັງສີ ປັນຍາດັ່ງປະທີບ ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທັມ ສັມມາທິຕຖິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາທິຕຖິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

91. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති.

໙໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສັງກັບປະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ ຄວາມຕຶກຕອງ ຄວາມດຳລິ ຄວາມແນບແໜ້ນຂອງຈິດ ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງຂອງຈິດ ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ ສັມມາສັງກັບປະໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາສັງກັບປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

92. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති.

໙໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາວາຍາມະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ ຄວາມພະຍາຍາມ ຄວາມອອກແຮງ ຄວາມກ້າວໄປ ຄວາມບາກບັ່ນ ຄວາມອຸດສາຫະ ຄວາມຂະຫຍັນ ความເຂັ້ມແຂງ ຄວາມຄົງທົນ ຄວາມພະຍາຍາມບໍ່ຍໍ້ທໍ້ ຄວາມບໍ່ຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ ຄວາມບໍ່ຖິ້ມທຸລະ ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້ ວິຣິຍະ ວິຣິຍິນຊີ ວິຣິຍະພະລະ ສັມມາວາຍາມະໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາວາຍາມະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

93. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති.

໙໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສະຕິ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ ຄວາມລະນຶກສະເພາະ ສະຕິອັນເປັນເຄື່ອງລະນຶກ ຄວາມຊົງຈຳ ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ ສະຕິ ສະຕິນຊີ ສະຕິພະລະ ສັມມາສະຕິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາສະຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

94. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති.

໙໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສະມາທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມແນບແໜ້ນ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມບໍ່ສະທ້ານ ຄວາມມີໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ສະມະຖະ ສະມາທິນຊີ ສະມາທິພະລະ ສັມມາສະມາທິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາສະມາທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

අයං තස්මිං සමයෙ පඤ්චඞ්ගිකො මග්ගො හොති.

ນີ້ຄື ມັກມີອົງ ໕ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

95. කතමානි [Pg.32] තස්මිං සමයෙ සත්ත බලානි හොන්ති? සද්ධාබලං, වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං.

໙໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ພະລະ ໗ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາພະລະ ວິຣິຍະພະລະ ສະຕິພະລະ ສະມາທິພະລະ ປັນຍາພະລະ ຫິຣິພະລະ ໂອຕຕັບປະພະລະ.

96. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති.

໙໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັດທາພະລະ ເປັນແນວໃດ? ສັດທາ ຄວາມເຊື່ອ ຄວາມປົງໃຈເຊື່ອ ຄວາມເລື່ອມໃສຍິ່ງ ສັດທາ ສັດທິນຊີ ສັດທາພະລະໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັດທາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

97. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති.

໙໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຣິຍະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ ຄວາມພະຍາຍາມ ຄວາມອອກແຮງ ຄວາມກ້າວໄປ ຄວາມບາກບັ່ນ ຄວາມອຸດສາຫະ ຄວາມຂະຫຍັນ ຄວາມເຂັ້ມແຂງ ຄວາມຄົງທົນ ຄວາມພະຍາຍາມບໍ່ຍໍ້ທໍ້ ຄວາມບໍ່ຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ ຄວາມບໍ່ຖິ້ມທຸລະ ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້ ວິຣິຍະ ວິຣິຍິນຊີ ວິຣິຍະພະລະ ສັມມາວາຍາມະໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຣິຍະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

98. කතමං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති.

໙໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະຕິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ ຄວາມລະນຶກສະເພາະ ສະຕິອັນເປັນເຄື່ອງລະນຶກ ຄວາມຊົງຈຳ ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ ສະຕິ ສະຕິນຊີ ສະຕິພະລະ ສັມມາສະຕິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະຕິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

99. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති.

໙໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມແນບແໜ້ນ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມບໍ່ສະທ້ານ ຄວາມມີใจບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ສະມະຖະ ສະມາທິນຊີ ສະມາທิພະລະ ສັມມາສະມາທິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມາທິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

100. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති.

໑໐໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປັນຍາພະລະ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຄວາມວິໄຈ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທັມ ຄວາມກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ ຄວາມເປັນບັນດິດ ຄວາມສະຫຼາດ ຄວາມລະອຽດ ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ ຄວາມຄິດ ຄວາມພິຈາລະນາ ປັນຍາແຜ່ໄປດັ່ງແຜ່ນດິນ ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດກິເລດ ປັນຍານຳທາງ ຄວາມເຫັນແຈ້ງ ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ ປັນຍາດັ່ງປະຕັກ ປັນຍາ ປັນຍິນຊີ ປັນຍາພະລະ ປັນຍາດັ່ງສັດຕຣາ ປັນຍາດັ່ງປະສາດ ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ ປັນຍາດັ່ງລັງສີ ປັນຍາດັ່ງປະທີບ ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທັມ ສັມມາທິຕຖິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປັນຍາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

101. කතමං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ හිරීයති හිරියිතබ්බෙන හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති.

໑໐໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຫິຣິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອົກຸສົນທັມທັງຫຼາຍໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຫິຣິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

102. කතමං [Pg.33] තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති.

໑໐໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂອຕຕັບປະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອົກຸສົນທັມທັງຫຼາຍໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ໂອຕຕັບປະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමානි තස්මිං සමයෙ සත්ත බලානි හොන්ති.

ນີ້ຄື ພະລະ ໗ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

103. කතමෙ තස්මිං සමයෙ තයො හෙතූ හොන්ති? අලොභො, අදොසො, අමොහො.

໑໐໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ.

104. කතමො තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති.

໑໐໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອะໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂລບ ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້ ຄວາມບໍ່ມີສະພາບຢາກໄດ້ ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ ຄວາມບໍ່ມີສະພາບກຳໜັດ ຄວາມບໍ່ມີສະພາບກຳໜັດຍິ່ງ ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ ອະໂລພະອັນເປັນກຸສົນມູນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂລພະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

105. කතමො තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති.

໑໐໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂកດ ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມບໍ່ມີສະພາບປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມບໍ່ພະຍາບາດ ຄວາມບໍ່ຄິດປອງຮ້າຍ ອະໂທສະອັນເປັນกຸສົນມູນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂທສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

106. කතමො තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති.

໑໐໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂມຫะ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທັມ ສັມມາທິຕຖິໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂມຫะ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

ඉමෙ තස්මිං සමයෙ තයො හෙතූ හොන්ති.

ນີ້ຄື ເຫດ ໓ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

107. කතමො තස්මිං සමයෙ එකො ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ එකො ඵස්සො හොති.

໑໐໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ຄວາມຖືກຕ້ອງສະເພາະ ຄວາມມີສະພາບຖືກຕ້ອງໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

108. කතමා තස්මිං සමයෙ එකා වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ එකා වෙදනා හොති.

໑໐໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເวທະນາ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຍິນດີທາງເຈດສິກ ຄວາມສຸກທາງເຈດສິກ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈ ເວທະນາອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເวທະນາ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

109. කතමා තස්මිං සමයෙ එකා සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ එකා සඤ්ඤා හොති.

໑໐໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍາ ໑ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ ຄວາມຈຳໄດ້ ຄວາມມີສະພາບຈຳໄດ້ໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັນຍາ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

110. කතමා [Pg.34] තස්මිං සමයෙ එකා චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ එකා චෙතනා හොති.

໑໑໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ໑ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ ຄວາມຈົງໃຈ ຄວາມມີສະພາບຈົງໃຈໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເຈດຕະນາ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

111. කතමං තස්මිං සමයෙ එකං චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ එකං චිත්තං හොති.

໑໑໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ ມະໂန ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂန ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານັກຂັນ ມະໂနວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

112. කතමො තස්මිං සමයෙ එකො වෙදනාක්ඛන්ධො හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ එකො වෙදනාක්ඛන්ධො හොති.

໑໑໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນັກຂັນ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຍິນດີທາງເຈດສິກ ຄວາມສຸກທາງເຈດສິກ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈ ເວທະນາອັນເປັນທີ່ຍິນດີແລະເປັນສຸກອັນເກີດແຕ່ຜັດສະທາງໃຈໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເວທະນັກຂັນ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

113. කතමො තස්මිං සමයෙ එකො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති? යා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ එකො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති.

໑໑໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍັກຂັນ ໑ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ ຄວາມຈຳໄດ້ ຄວາມມີສະພາບຈຳໄດ້ໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັນຍັກຂັນ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

114. කතමො තස්මිං සමයෙ එකො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං පඤ්ඤාබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අමොහො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො සම්මාදිට්ඨි හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සම්පජඤ්ඤං සමථො විපස්සනා පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ එකො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති.

໑໑໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂານັກຂັນ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ປີຕິ ຈິດຕະເສກັກຄະຕາ ສັດທິນຊີ ວິຣິຍິນຊີ ສະຕິນຊີ ສະມາທິນຊີ ປັນຍິນຊີ ຊີວິຕິນຊີ ສັມມາທິຕຖິ ສັມມາສັງກັບປະ ສັມມາວາຍາມະ ສັມມາສະຕິ ສັມມາສະມາທິ ສັດທາພະລະ ວິຣິຍະພະລະ ສະຕິພະລະ ສະມາທິພະລະ ປັນຍາພະລະ ຫິຣິພະລະ ໂອຕຕັບປະພະລະ ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ ຄວາມບໍ່ຄິດປອງຮ້າຍ ສັມມາທິຕຖິ ຫິຣິ ໂອຕຕັບປະ ກາຍະປັດສັດທິ ຈິດຕະປັດສັດທິ ກາຍະລະຫຸຕາ ຈິດຕະລະຫຸຕາ ກາຍະມຸດຸຕາ ຈິດຕະມຸດຸຕາ ກາຍະກຳມັນຍະຕາ ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ ກາຍະປາກຸນຍະຕາ ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ ກາຍຸຊຸກາຕາ ຈິດຕຸຊຸກາຕາ ສະຕິ ສັມປະຊັນຍະ ສະມະຖະ ວິປັດສະນາ ປະຄອງ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືທັມທີ່ບໍ່ມີຮູບໃດໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂານັກຂັນ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

115. කතමො තස්මිං සමයෙ එකො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං [Pg.35] විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – අයං තස්මිං සමයෙ එකො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති.

໑໑໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິນຍານັກຂັນ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ ມະໂန ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂန ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານັກຂັນ ມະໂနວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິນຍານັກຂັນ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

116. කතමං තස්මිං සමයෙ එකං මනායතනං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ එකං මනායතනං හොති.

໑໑໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນາຍະຕະນະ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ ມະໂန ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂန ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານັກຂັນ ມະໂနວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນາຍະຕະນະ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

117. කතමං තස්මිං සමයෙ එකං මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ එකං මනින්ද්‍රියං හොති.

໑໑໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ໑ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ ມະໂန ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂန ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານັກຂັນ ມະໂနວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນິນຊີ ໑ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

118. කතමා තස්මිං සමයෙ එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – අයං තස්මිං සමයෙ එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති.

໑໑໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະໂນວິນຍານທາດໜຶ່ງ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນດະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ຈິດນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດມີຢູ່—ນີ້ຄື ມະໂນວິນຍານທາດໜຶ່ງ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

119. කතමං තස්මිං සමයෙ එකං ධම්මායතනං හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉදං තස්මිං සමයෙ එකං ධම්මායතනං හොති.

໑໑໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມມາຍະຕະນະໜຶ່ງ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ—ນີ້ຄື ທັມມາຍະຕະນະໜຶ່ງ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

120. කතමා තස්මිං සමයෙ එකා ධම්මධාතු හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – අයං තස්මිං සමයෙ එකා ධම්මධාතු හොති.

໑໒໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມມະທາດໜຶ່ງ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ—ນີ້ຄື ທັມມະທາດໜຶ່ງ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ—ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

කොට්ඨාසවාරො.

ໂກດຖາສະວາຣະ ຈົບ.

සුඤ්ඤතවාරො

ສຸນຍະຕະວາຣะ

121. තස්මිං ඛො පන සමයෙ ධම්මා හොන්ති, ඛන්ධා හොන්ති, ආයතනානි හොන්ති, ධාතුයො හොන්ති, ආහාරා හොන්ති, ඉන්ද්‍රියානි [Pg.36] හොන්ති, ඣානං හොති, මග්ගො හොති, බලානි හොන්ති, හෙතූ හොන්ති, ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, වෙදනාක්ඛන්ධො හොති, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති, මනායතනං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, ධම්මායතනං හොති, ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໒໑. ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ຂັນທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ທາດທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ອາຫານທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ອინຊີທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ຊານຍ່ອມມີ, ມັກຍ່ອມມີ, ພະລະທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ເຫດທັງຫຼາຍຍ່ອມມີ, ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ເວທະນັກຂັນຍ່ອມມີ, ສັນຍັກຂັນຍ່ອມມີ, ສັງຂາຣັກຂັນຍ່ອມມີ, ວິນຍານັກຂັນຍ່ອມມີ, ມະນາຍະຕະນະຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ມະໂນວິນຍານທາດຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ—ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

122. කතමෙ තස්මිං සමයෙ ධම්මා හොන්ති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ තස්මිං සමයෙ ධම්මා හොන්ති.

໑໒໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ—ນີ້ຄື ທັມທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

123. කතමෙ තස්මිං සමයෙ ඛන්ධා හොන්ති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ තස්මිං සමයෙ ඛන්ධා හොන්ති.

໑໒໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ—ນີ້ຄື ຂັນທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

124. කතමානි තස්මිං සමයෙ ආයතනානි හොන්ති? මනායතනං, ධම්මායතනං – ඉමානි තස්මිං සමයෙ ආයතනානි හොන්ති.

໑໒໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ມະນາຍະຕະນະ, ທັມມາຍະຕະນະ—ນີ້ຄື ອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

125. කතමා තස්මිං සමයෙ ධාතුයො හොන්ති? මනොවිඤ්ඤාණධාතු, ධම්මධාතු – ඉමා තස්මිං සමයෙ ධාතුයො හොන්ති.

໑໒໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ทາດທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ມະໂນວິນຍານທາດ, ทັມມະທາດ—ນີ້ຄື ທາດທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

126. කතමෙ තස්මිං සමයෙ ආහාරා හොන්ති? ඵස්සාහාරො, මනොසඤ්චෙතනාහාරො, විඤ්ඤාණාහාරො – ඉමෙ තස්මිං සමයෙ ආහාරා හොන්ති.

໑໒໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອາຫານທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສາຫານ, ມະໂນສັນເຈດະນາຫານ, ວິນຍານາຫານ—ນີ້ຄື ອາຫານທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

127. කතමානි තස්මිං සමයෙ ඉන්ද්‍රියානි හොන්ති? සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉමානි තස්මිං සමයෙ ඉන්ද්‍රියානි හොන්ති.

໑໒໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອინຊີທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ມະນິນຊີ, ໂສມະນັດສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ—ນີ້ຄື ອინຊີທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

128. කතමං තස්මිං සමයෙ ඣානං හොති? විතක්කො, විචාරො, පීති, සුඛං, චිත්තස්සෙකග්ගතා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඣානං හොති.

໑໒໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຊານ ເປັນແນວໃດ? ວິຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ສຸກ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ—ນີ້ຄື ຊານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

129. කතමො තස්මිං සමයෙ මග්ගො හොති? සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ මග්ගො හොති.

໑໒໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມັກ ເປັນແນວໃດ? ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາສັງກັບປະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ—ນີ້ຄື ມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

130. කතමානි [Pg.37] තස්මිං සමයෙ බලානි හොන්ති? සද්ධාබලං, වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං – ඉමානි තස්මිං සමයෙ බලානි හොන්ති.

໑໓໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ພະລະທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ສັດທາພະລະ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະຕິພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ປັນຍາພະລະ, ຫິຣິພະລະ, ໂອດຕັບປະພະລະ—ນີ້ຄື ພະລະທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

131. කතමෙ තස්මිං සමයෙ හෙතූ හොන්ති? අලොභො, අදොසො, අමොහො – ඉමෙ තස්මිං සමයෙ හෙතූ හොන්ති.

໑໓໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຫດທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ—ນີ້ຄື ເຫດທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

132. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໑໓໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

133. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໑໓໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນາ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

134. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໑໓໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍາ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

135. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති?

໑໓໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

136. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති…පෙ… ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໑໓໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

137. කතමො තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධො හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධො හොති.

໑໓໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ເວທະນັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

138. කතමො තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති.

໑໓໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ສັນຍັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

139. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති.

໑໓໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

140. කතමො තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති.

໑໔໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິນຍານັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ວິນຍານັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

141. කතමං තස්මිං සමයෙ මනායතනං හොති…පෙ… ඉදං තස්මිං සමයෙ මනායතනං හොති.

໑໔໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນາຍະຕະນະ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ມະນາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

142. කතමං [Pg.38] තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති…පෙ… ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໑໔໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

143. කතමා තස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති…පෙ… අයං තස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති.

໑໔໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະໂນວິນຍານທາດ ເປັນແນວໃດ? ...ຯລຯ... ນີ້ຄື ມະໂນວິນຍານທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

144. කතමං තස්මිං සමයෙ ධම්මායතනං හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉදං තස්මිං සමයෙ ධම්මායතනං හොති.

໑໔໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມມາຍະຕະນະ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ—ນີ້ຄື ທັມມາຍະຕະນະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

145. කතමා තස්මිං සමයෙ ධම්මධාතු හොති? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – අයං තස්මිං සමයෙ ධම්මධාතු හොති.

໑໔໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມມະທາດ ເປັນແນວໃດ? ເວທະນັກຂັນ, ສັນຍັກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ—ນີ້ຄື ທັມມະທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ—ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

සුඤ්ඤතවාරො.

ສຸນຍະຕະວາຣະ ຈົບ.

පඨමං චිත්තං.

ຈິດດວງທີໜຶ່ງ.

146. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໔໖. ທັມທັງຫຼາຍ ເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ກຸສົນຈິດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ ປະກອບດ້ວຍໂສມະນັດ ປະສານດ້ວຍປັນຍາ ມີສັງຂານຊັກນຳ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທັມມາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

දුතියං චිත්තං.

ຈິດດວງທີສອງ.

147. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති[Pg.39], මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාසඞ්කප්පො හොති, සම්මාවායාමො හොති, සම්මාසති හොති, සම්මාසමාධි හොති, සද්ධාබලං හොති, වීරියබලං හොති, සතිබලං හොති, සමාධිබලං හොති, හිරිබලං හොති, ඔත්තප්පබලං හොති, අලොභො හොති, අදොසො හොති, අනභිජ්ඣා හොති, අබ්‍යාපාදො හොති, හිරී හොති, ඔත්තප්පං හොති, කායපස්සද්ධි හොති, චිත්තපස්සද්ධි හොති, කායලහුතා හොති, චිත්තලහුතා හොති, කායමුදුතා හොති, චිත්තමුදුතා හොති, කායකම්මඤ්ඤතා හොති, චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති, කායපාගුඤ්ඤතා හොති, චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති, කායුජුකතා හොති, චිත්තුජුකතා හොති, සති හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໔໗. ທັມທັງຫຼາຍ ເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ກຸສົນຈິດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ ປະກອບດ້ວຍໂສມະນັດ ປາສະຈາກປັນຍາ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼືສັດທາຣົມ ຫຼືຄັນທາຣົມ ຫຼືຣະສາຣົມ ຫຼືໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼືທັມມາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາສັງກັບປະຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ສັມມາສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມມາສະມາທິຍ່ອມມີ, ສັດທາພະລະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະຕິພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ຫິຣິພະລະຍ່ອມມີ, ໂອດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂລພະຍ່ອມມີ, ອະໂທສະຍ່ອມມີ, ອະນະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະພະຍາປາດຍ່ອມມີ, ຫິຣິຍ່ອມມີ, ໂອດຕັບປະຍ່ອມມີ, ກາຍະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ກາຍະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະກຳມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ສະຕິຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ—ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, සත්තින්ද්‍රියානි හොන්ති, පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, ඡ බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນສີ່ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະສອງຍ່ອມມີ, ทາດສອງຍ່ອມມີ, ອາຫານສາມຍ່ອມມີ, ອინຊີເຈັດຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງຫ້າຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງສີ່ຍ່ອມມີ, ພະລະຫົກຍ່ອມມີ, ເຫດສອງຍ່ອມມີ, ຜັດສະໜຶ່ງຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະໜຶ່ງຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດໜຶ່ງຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ—ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ ...ຯລຯ...

148. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໔໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາສັງກັບປະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ, ສັດທາພະລະ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະຕິພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ຫິຣິພະລະ, ໂອດຕັບປະພະລະ, ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະນະພິຊຊາ, ອະພະຍາປາດ, ຫິຣິ, ໂອດຕັບປະ, ກາຍະປັດສັດທິ, ຈິດຕະປັດສັດທິ, ກາຍະລະຫຸຕາ, ຈິດຕະລະຫຸຕາ, ກາຍະມຸດຸຕາ, ຈິດຕະມຸດຸຕາ, ກາຍະກຳມັນຍະຕາ, ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາ, ກາຍຸຊຸກະຕາ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາ, ສະຕິ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມທັມອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ—ນີ້ຄື ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ...ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

තතියං චිත්තං.

ຈິດດວງທີສາມ.

149. කතමෙ [Pg.40] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໔໙. ທັມທັງຫຼາຍ ເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ກຸສົນຈິດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ ປະກອບດ້ວຍໂສມະນັດ ປາສະຈາກປັນຍາ ມີສັງຂານຊັກນຳ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທັມມາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

චතුත්ථං චිත්තං.

ຈິດດວງທີສີ່.

150. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාසඞ්කප්පො හොති, සම්මාවායාමො හොති, සම්මාසති හොති, සම්මාසමාධි හොති, සද්ධාබලං හොති, වීරියබලං හොති, සතිබලං හොති, සමාධිබලං හොති, පඤ්ඤාබලං හොති, හිරිබලං හොති, ඔත්තප්පබලං හොති, අලොභො හොති, අදොසො හොති, අමොහො හොති, අනභිජ්ඣා හොති, අබ්‍යාපාදො හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, හිරී හොති, ඔත්තප්පං හොති, කායපස්සද්ධි හොති, චිත්තපස්සද්ධි හොති, කායලහුතා හොති, චිත්තලහුතා හොති, කායමුදුතා හොති, චිත්තමුදුතා හොති, කායකම්මඤ්ඤතා හොති, චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති කායපාගුඤ්ඤතා හොති, චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති, කායුජුකතා හොති, චිත්තුජුකතා හොති, සති හොති, සම්පජඤ්ඤං හොති, සමථො හොති, විපස්සනා හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໕໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປະກອບດ້ວຍຍານ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບອາຣົມໃດໆ ຈະເປັນຮູບາຣົມ ຫຼືສັດທາຣົມ ຫຼືຄັນທາຣົມ ຫຼືຣະສາຣົມ ຫຼືໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼືທັມມາຣົມກໍດີ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, จິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາສັງກັປປະຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ສັມມາສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມມາສະມາທິຍ່ອມມີ, ສັດທາພະລະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະຕິພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ປັນຍາພະລະຍ່ອມມີ, ຫິຣິພະລະຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂລພະຍ່ອມມີ, ອະໂທສະຍ່ອມມີ, ອະໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະນະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະພະຍາປາດຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຖິຍ່ອມມີ, ຫິຣິຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະຍ່ອມມີ, ກາຍະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ກາຍະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະມຸທຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະມຸທຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມປະຊັນຍະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ວິປັດສະນາຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ - ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

151. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໑໕໑. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ຄວາມປະສົບ ຄວາມຖືກຕ້ອງດີ ອັນໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ.

152. කතමා [Pg.41] තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති…පෙ….

໑໕໒. ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນໃດ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສົມຄວນແກ່ເວທະນານັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ, ເວທະນາອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ... ຯລຯ...

153. කතමා තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති…පෙ….

໑໕໓. upekkhā ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນໃດ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ, ເວທະນາອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ອຸເປກຂາໃນສະໄໝນັ້ນ... ຯລຯ...

154. කතමං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໕໔. ອຸເປກຂິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນໃດ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ, ເວທະນາອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສັມຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ອຸເປກຂິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ... ຯລຯ... ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ - ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ... ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, පඤ්චඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອინຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ - ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ... ຯລຯ...

155. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං පඤ්ඤාබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අමොහො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො සම්මාදිට්ඨි හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සම්පජඤ්ඤං සමථො විපස්සනා පග්ගාහො අවික්ඛෙපො.

໑໕໕. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ, ສັມມາທິຖິ, ສັມມາສັງກັປປະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ, ສັດທາພະລະ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະຕິພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ປັນຍາພະລະ, ຫິຣິພະລະ, ໂອຕຕັບປະພະລະ, ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ, ອະນະພິຊຊາ, ອະພະຍາປາດ, ສັມມາທິຖິ, ຫິຣິ, ໂອຕຕັບປະ, ກາຍະປັດສັດທິ, ຈິດຕະປັດສັດທິ, ກາຍະລະຫຸຕາ, ຈິດຕະລະຫຸຕາ, ກາຍະມຸທຸຕາ, ຈິດຕະມຸທຸຕາ, ກາຍະກັມມັນຍະຕາ, จິດຕະກັມມັນຍະຕາ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາ, ກາຍຸຊຸກະຕາ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາ, ສະຕິ, ສັມປະຊັນຍະ, ສະມະຖະ, ວິປັດສະນາ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ.

යෙ [Pg.42] වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ... ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

පඤ්චමං චිත්තං.

ຈິດດວງທີຫ້າ.

156. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໕໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປະກອບດ້ວຍຍານ ເກີດຂຶ້ນໂດຍມີການຊັກຊວນ ປາຣົບອາຣົມໃດໆ ຈະເປັນຮູບາຣົມ... ຯລຯ... ຫຼືທັມມາຣົມກໍດີ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ඡට්ඨං චිත්තං.

ຈິດດວງທີຫົກ.

157. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාසඞ්කප්පො හොති, සම්මාවායාමො හොති, සම්මාසති හොති, සම්මාසමාධි හොති, සද්ධාබලං හොති, වීරියබලං හොති, සතිබලං හොති, සමාධිබලං හොති, හිරිබලං හොති, ඔත්තප්පබලං හොති, අලොභො හොති, අදොසො හොති, අනභිජ්ඣා හොති, අබ්‍යාපාදො හොති, හිරී හොති, ඔත්තප්පං හොති, කායපස්සද්ධි හොති, චිත්තපස්සද්ධි හොති, කායලහුතා හොති, චිත්තලහුතා හොති, කායමුදුතා හොති, චිත්තමුදුතා හොති, කායකම්මඤ්ඤතා හොති, චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති, කායපාගුඤ්ඤතා හොති, චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති, කායුජුකතා හොති, චිත්තුජුකතා හොති, සති හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො [Pg.43] හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໕໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບອາຣົມໃດໆ ຈະເປັນຮູບາຣົມ ຫຼືສັດທາຣົມ ຫຼືຄັນທາຣົມ ຫຼືຣະສາຣົມ ຫຼືໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼືທັມມາຣົມກໍດີ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາສັງກັປປະຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ສັມມາສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມມາສະມາທິຍ່ອມມີ, ສັດທາພະລະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະຕິພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ຫິຣິພະລະຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂລພະຍ່ອມມີ, ອະໂທສະຍ່ອມມີ, ອະນະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະພະຍາປາດຍ່ອມມີ, ຫິຣິຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະຍ່ອມມີ, ກາຍະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ກາຍະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະມຸທຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະມຸທຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ສະຕິຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ - ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ... ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, සත්තින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, ඡ බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ทາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອინຊີ 7 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 6 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ - ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ... ຯລຯ...

158. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො.

໑໕໘. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ, ສັມມາສັງກັປປະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ, ສັດທາພະລະ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະຕິພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ຫິຣິພະລະ, ໂອຕຕັບປະພະລະ, ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະນະພິຊຊາ, ອະພະຍາປາດ, ຫິຣິ, ໂອຕຕັບປະ, ກາຍະປັດສັດທິ, ຈິດຕະປັດສັດທິ, ກາຍະລະຫຸຕາ, ຈິດຕະລະຫຸຕາ, ກາຍະມຸທຸຕາ, ຈິດຕະມຸທຸຕາ, ກາຍະກັມມັນຍະຕາ, ຈິດຕະກັມມັນຍະຕາ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາ, ກາຍຸຊຸກະຕາ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາ, ສະຕິ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ.

යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັມເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ - ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ... ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

සත්තමං චිත්තං.

ຈິດດວງທີເຈັດ.

159. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໕໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ ເກີດຂຶ້ນໂດຍມີການຊັກຊວນ ປາຣົບອາຣົມໃດໆ ຈະເປັນຮູບາຣົມ... ຯລຯ... ຫຼືທັມມາຣົມກໍດີ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අට්ඨමං චිත්තං.

ຈິດດວງທີແປດ.

අට්ඨ කාමාවචරමහාකුසලචිත්තානි.

ມະຫາກຸສົນຈິດກາມາວະຈອນ 8 ດວງ.

දුතියභාණවාරො.

ພາລະວານທີສອງ.

රූපාවචරකුසලං

ຮູປາວະຈະຣະກຸສົນ

චතුක්කනයො

ຈະຕຸກກະໄນ

160. කතමෙ [Pg.44] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ ສະຫງັດແລ້ວຈາກອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີວິຕົກ ວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກອັນເກີດແຕ່ຄວາມສະຫງັດ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ແລ້ວແລຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

161. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໖໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກແລະວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ ເປັນຄວາມຜ່ອງໃສໃນພາຍໃນ ເປັນທຳເອກອຸບັດຂຶ້ນໃນໃຈ ບໍ່ມີວິຕົກ ບໍ່ມີວິຈານ ມີແຕ່ປີຕິແລະສຸກອັນເກີດຈາກສະມາທິ ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ ຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, තිවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

162. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා [Pg.45] වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໒. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ ໂດຍເວັ້ນເວດທະນັກຂັນ ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນເສຍ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

163. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໖໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດໃນປີຕິ ຈຶ່ງມີອຸເປກຂາ ມີສະຕິ ມີສຳປະຊັນຍະ ແລະສະເຫວີຍສຸກດ້ວຍນາມະກາຍ, ເຂົ້າເຖິງຕະຕິຍະຊານ ທີ່ພະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍສັນລະເສີນວ່າ 'ເປັນຜູ້ມີອຸເປກຂາ ມີສະຕິ ຢູ່ເປັນສຸກ' ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ ຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, දුවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 2 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

164. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໔. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ ໂດຍເວັ້ນເວດທະນັກຂັນ ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນເສຍ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

165. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං [Pg.46] උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໖໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະລະສຸກແລະລະທຸກໄດ້ ແລະເພາະໂສມະນັດແລະໂທມະນັດດັບໄປກ່ອນແລ້ວ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ບໍ່ມີທຸກບໍ່ມີສຸກ ມີສະຕິບໍລິສຸດເພາະອຸເປກຂາ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ ຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, දුවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 2 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

166. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໖. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ ໂດຍເວັ້ນເວດທະນັກຂັນ ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນເສຍ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චතුක්කනයො.

ຈະຕຸກກະໄນ ຈົບແລ້ວ.

පඤ්චකනයො

ປັນຈະກະໄນ.

167. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං [Pg.47] – තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່ — ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

168. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අවිතක්කං විචාරමත්තං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໖໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ບໍ່ມີວິຕົກ ມີພຽງວິຈານ ມີແຕ່ປີຕິແລະສຸກອັນເກີດຈາກສະມາທິ ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ ຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

169. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໖໙. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຈານ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ ໂດຍເວັ້ນເວດທະນັກຂັນ ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນເສຍ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

170. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති[Pg.48], සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໗໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກແລະວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງຕະຕິຍະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, จິດຕະຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປັກຄາຫະ ຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳອະຣູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, තිවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ໃນສະໄໝນັ້ນແລ້ວ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

171. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໑. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປະຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນາຂັນ, ເວັ້ນສັນຍາຂັນ, ເວັ້ນວິນຍານຂັນ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

172. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති පීතියා ච විරාගා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໗໒. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດໃນປີຕິ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປະຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං [Pg.49] ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, දුවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ໃນສະໄໝນັ້ນແລ້ວ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນシー 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 2 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

173. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໓. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປະຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນາຂັນ, ເວັ້ນສັນຍາຂັນ, ເວັ້ນວິນຍານຂັນ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

174. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාවායාමො හොති…පෙ… පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໗໔. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ເພາະລະສຸກ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ສັດທິນຊີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິຕຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ປະຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, අට්ඨින්ද්‍රියානි හොන්ති, දුවඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා [Pg.50] පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ໃນສະໄໝນັ້ນແລ້ວ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 8 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 2 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

175. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාවායාමො…පෙ… පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໕. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ສັດທິນຊີ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະຕິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ປັນຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາວາຍາມະ...ຯລຯ... ປະຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືກໍທັມມະທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນາຂັນ, ເວັ້ນສັນຍາຂັນ, ເວັ້ນວິນຍານຂັນ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

පඤ්චකනයො.

ປັນຈະກະໄນ.

චතස්සො පටිපදා

ປະຕິປະທາ 4.

176. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໖. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

177. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໗. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

178. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໗໘. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

179. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං [Pg.51] පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໑໗໙. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

180. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පථවීකසිණං – තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໐. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ...ຯລຯ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ...ຯລຯ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ...ຯລຯ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චතස්සො පටිපදා.

ປະຕິປະທາ 4.

චත්තාරි ආරම්මණානි

ອາຣົມ 4.

181. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໑. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

182. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං – තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໒. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

183. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໓. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ມີອານຸພາບຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາຣົມນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

184. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໔. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ມີອານຸພາບຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

185. කතමෙ [Pg.52] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໕. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມນ້ອຍ...ຯລຯ... ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້...ຯລຯ... ມີອານຸພາບຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາຣົມນ້ອຍ...ຯລຯ... ມີອານຸພາບຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චත්තාරි ආරම්මණානි.

ອາຣົມ 4.

සොළසක්ඛත්තුකං

ໂສລະສັກຂັດຕຸກະລັກຂະນະ.

186. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໖. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

187. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໗. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພູມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີອານຸພາບນ້ອຍ ມີອາຣົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

188. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

189. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໘໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

190. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං [Pg.53] පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

191. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි …පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, 在ສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

192. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

193. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

194. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

195. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

196. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

197. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං [Pg.54] අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

198. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໘. ທຳມະເຫຼົ่าໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

199. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໙໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

200. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

201. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

202. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං [Pg.55] පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං පථවීකසිණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං පථවීකසිණං – තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່ ຜູ້ມີປະຕິປະທາອັນລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳເລັກນ້ອຍ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີຄຸນທຳອັນປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມ - ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

සොළසක්ඛත්තුකං.

ໂសລະສັກຂັດຕຸກອນ (ວິທີມີ ໑໖ ເທື່ອ).

අට්ඨකසිණං සොළසක්ඛත්තුකං

ອັດຖະກະສິນ ໂສລະສັກຂັດຕຸກອນ (ວິທີມີ ໑໖ ເທື່ອ ແຫ່ງກະສິນ ໘ ປະການ).

203. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති ආපොකසිණං…පෙ… තෙජොකසිණං…පෙ… වායොකසිණං…පෙ… නීලකසිණං…පෙ… පීතකසිණං…පෙ… ලොහිතකසිණං…පෙ… ඔදාතකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີອາໂປກະສິນເປັນອາລົມ... ເຕໂຊກະສິນເປັນອາລົມ... ວາໂຍກະສິນເປັນອາລົມ... ນີລະກະສິນເປັນອາລົມ... ປີຕະກະສິນເປັນອາລົມ... ໂລຫິຕະກະສິນເປັນອາລົມ... ໂອທາຕະກະສິນເປັນອາລົມ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අට්ඨකසිණං සොළසක්ඛත්තුකං.

ອັດຖະກະສິນ ໂສລະສັກຂັດຕຸກອນ (ວິທີມີ ໑໖ ເທື່ອ ແຫ່ງກະສິນ ໘ ປະການ ຈົບແລ້ວ).

අභිභායතනානි පරිත්තානි

ອະພິພາຍະຕະນະອັນເລັກນ້ອຍ (ຊານທີ່ຄອບງຳອາລົມອັນເລັກນ້ອຍ)

204. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນເລັກນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

205. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං [Pg.56] …පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນເລັກນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චතස්සො පටිපදා

ປະຕິປະທາ ໔ ປະການ (ທາງປະຕິບັດ ໔ ຢ່າງ)

206. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນເລັກນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

207. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນເລັກນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

208. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໘. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

209. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໐໙. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

210. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති [Pg.57] දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං …පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໐. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චතස්සො පටිපදා.

ປະຕິປະທາ ໔ ປະການ.

ද්වෙ ආරම්මණානි

ອາລົມ ໒ ປະການ.

211. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໑. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

212. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໒. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

213. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໓. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານຢູ່ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ද්වෙ ආරම්මණානි.

ອາລົມ ໒ ປະການ.

අට්ඨක්ඛත්තුකං

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລິຍະ.

214. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය [Pg.58] ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໔. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

215. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໕. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

216. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໖. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອะພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

217. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໗. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

218. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໘. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

219. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໑໙. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

220. කතමෙ [Pg.59] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໐. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

221. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໑. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

222. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං පරිත්තාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං පරිත්තාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໒. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານຢູ່ ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາລຳບາກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຊັກຊ້າ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານມີປະມານນ້ອຍ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ... ເປັນຜູ້ມີປະຕິປະທາສະດວກ ມີອະພິນຍາຮວດໄວ ເປັນຊານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີອາລົມມີປະມານນ້ອຍ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අට්ඨක්ඛත්තුකං.

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລິຍະ.

ඉදම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລິຍະນີ້ຄືກັນ.

223. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໓. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

224. කතමෙ [Pg.60] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໔. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນມີປະມານນ້ອຍ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ඉදම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං.

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລິຍະນີ້ຄືກັນ.

අප්පමාණානි

ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້.

225. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໕. ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນະສິການວ່າ 'ເຮົາຍ່ອມຮູ້ ເຮົາຍ່ອມເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

226. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸຕະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

චතස්සො පටිපදා

ປະຕິປະທາ 4

227. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

228. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය [Pg.61] ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

229. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໒໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

230. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

231. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸຕະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ...ຯລຯ... ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

චතස්සො පටිපදා.

ປະຕິປະທາ 4.

ද්වෙ ආරම්මණානි

ອາລົມ 2

232. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

233. කතමෙ [Pg.62] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

234. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າPre-empting any potential issues, the translation is: ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸຕະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່ ອັນມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ...ຯລຯ... ອັນມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

ද්වෙ ආරම්මණානි.

ອາລົມ 2.

අපරම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລັກຂະນະ ອີກຢ່າງໜຶ່ງ

235. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

236. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

237. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති [Pg.63] දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

238. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

239. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໓໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

240. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມัก ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

241. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

242. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

243. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි, තානි අභිභුය්‍ය [Pg.64] ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං පරිත්තං අප්පමාණාරම්මණං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ [ມຸ່ງໝາຍວ່າ] 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸຕະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ແລ້ວຢູ່ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ...ຯລຯ... ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້...ຯລຯ... ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ...ຯລຯ... ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ...ຯລຯ... ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ມີອາລົມຫາປະມານບໍ່ໄດ້ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

අපරම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං.

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລັກຂະນະ ອີກຢ່າງໜຶ່ງ.

ඉදම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං

ອັດຖັກຂັດຕຸກະລັກຂະນະນີ້ ກໍຄືກັນ

244. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ແຕ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນັດສິການວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ (ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ) ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

245. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ແຕ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນັດສິການວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ລະ... ຕະຕິຍະຊານ...ລະ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ລະ... ປະຖົມມະຊານ...ລະ... ປັນຈະມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ඉදම්පි අට්ඨක්ඛත්තුකං.

ແມ່ນແຕ່ໄນນີ້ ກໍເປັນອັດຖັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໘ ຄັ້ງ) ເຊັ່ນດຽວກັນ.

246. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව [Pg.65] කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ແຕ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ອັນເປັນສີຂຽວ ມີວັນນະຂຽວ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີຂຽວ ມີແສງສະຫວ่างເປັນສີຂຽວ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນັດສິການວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

247. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි…පෙ… ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි…පෙ… ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි, තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමීති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ແຕ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ອັນເປັນສີເyellowງ (ສີເຫຼືອງ) ມີວັນນະເຫຼືອງ ມີສິ່ງປາກົດເປັນสີເຫຼືອງ ມີແສງສະຫວ่างເປັນສີເຫຼືອງ...ລະ... ອັນເປັນສີແດງ ມີວັນນະແດງ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີແດງ ມີແສງສະຫວ่างເປັນສີແດງ...ລະ... ອັນເປັນສີຂາວ ມີວັນນະຂາວ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີຂາວ ມີແສງສະຫວ่างເປັນສີຂາວ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີມະນັດສິການວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ' ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ඉමානිපි අභිභායතනානි සොළසක්ඛත්තුකානි.

ແມ່ນແຕ່ອະພິພາຍะຕະນະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ກໍເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ) ເຊັ່ນດຽວກັນ.

තීණි විමොක්ඛානි සොළසක්ඛත්තුකානි

ວິໂມກ ໓ ປະການ ເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

248. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති රූපී රූපානි පස්සති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ມີຮູບ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

249. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໔໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກเพื่อເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ແຕ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

250. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සුභන්ති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ນ້ອມໃຈໄປວ່າ 'ງາມ' ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

ඉමානිපි තීණි විමොක්ඛානි සොළසක්ඛත්තුකානි.

ແມ່ນແຕ່ໄນວິໂມກ ໓ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ກໍເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ) ເຊັ່ນດຽວກັນ.

චත්තාරි බ්‍රහ්මවිහාරඣානානි සොළසක්ඛත්තුකානි

ພົມມະວິຫານຊານ ໔ ປະການ ເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

251. කතමෙ [Pg.66] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

252. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

253. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති පීතියා ච විරාගා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດໃນປີຕິ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງຕະຕິຍະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

254. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

255. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති අවිතක්කං විචාරමත්තං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ ບໍ່ມີວິຕົກ ມີພຽງວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກອັນເກີດຈາກສະມາທິ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

256. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງຕະຕິຍະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

257. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති පීතියා ච විරාගා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මෙත්තාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດໃນປີຕິ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

258. කතමෙ [Pg.67] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති කරුණාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍກະລຸນາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

259. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති කරුණාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໕໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ລະ... ຕະຕິຍະຊານ...ລະ... ປະຖົມມະຊານ...ລະ... ຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍກະລຸນາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

260. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මුදිතාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍມຸທິຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

261. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති මුදිතාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ລະ... ຕະຕິຍະຊານ...ລະ... ປະຖົມມະຊານ...ລະ... ຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍມຸທິຕາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

262. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උපෙක්ඛාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະລະສຸກເສຍໄດ້...ລະ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චත්තාරි බ්‍රහ්මවිහාරඣානානි සොළසක්ඛත්තුකානි.

ພົມມະວິຫານຊານ ໔ ປະການ ເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

අසුභඣානං සොළසක්ඛත්තුකං

ອະສຸພະຊານ ເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

263. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උද්ධුමාතකසඤ්ඤාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອຸດທຸມາຕະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ຂຶ້ນອືດ) ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

264. කතමෙ [Pg.68] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති විනීලකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… විපුබ්බකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… විච්ඡිද්දකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… වික්ඛායිතකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… වික්ඛිත්තකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… හතවික්ඛිත්තකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… ලොහිතකසඤ්ඤාසහගතං…පෙ… පුළවකසඤ්ඤාසහගතං …පෙ… අට්ඨිකසඤ්ඤාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ລະ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍວິນີລະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ມີສີຂຽວຄ້ຳ)...ລະ... ວິປຸບພະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ມີນ້ຳເຫຼືອງໄຫຼເຍີ້ມ)...ລະ... ວິດສິດທະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ຂາດເຄິ່ງ)...ລະ... ວິກຂາຍິຕະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ຖືກສັດກັດແຫ້ນ)...ລະ... ວິກຂິດຕະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ກະຈັດກະຈາຍ)...ລະ... ຫະຕະວິກຂິດຕະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ຖືກຟັນແລະກະຈັດກະຈາຍ)...ລະ... ໂລຫິຕະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ມີເລືອດນອງ)...ລະ... ປຸລະວະກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຊາກສົບທີ່ມີໜອນຄານຢົວະເຢັ້ຍ)...ລະ... ອັດຖິກະສັນຍາ (ສັນຍາໃນຮ່າງກະດູກ) ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අසුභඣානං සොළසක්ඛත්තුකං.

ອະສຸພະຊານ ເປັນໂសລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

රූපාවචරකුසලං.

ຮູບາວະຈະຣະກຸສົນ (ຈົບ).

අරූපාවචරකුසලං

ອະຣູບາວະຈະຣະກຸສົນ.

චත්තාරි අරූපඣානානි සොළසක්ඛත්තුකානි

ອະຣູປະຊານ ໔ ປະການ ເປັນໂສລະສັກຂັດຕຸກະລິກ (ມີ ໑໖ ຄັ້ງ).

265. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උපෙක්ඛාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປະພົບ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງຮູບສັນຍາທັງຫຼາຍໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ມະນັດສິການເຊິ່ງນານັດຕະສັນຍາທັງຫຼາຍ, ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອາກາສານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາ ເພາະລະສຸກເສຍໄດ້...ລະ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

266. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උපෙක්ඛාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປະພົບ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ, ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍວິນຍານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາ ເພາະລະສຸກເສຍໄດ້...ລະ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

267. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උපෙක්ඛාසහගතං[Pg.69], තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປະພົບ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ, ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອຸເປກkhາ ເພາະລະສຸກເສຍໄດ້...ລະ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

268. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති උපෙක්ඛාසහගතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປະພົບ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ, ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາ ເພາະລະສຸກເສຍໄດ້...ລະ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ລະ... ອະວิกເຂປະ ຍ່ອມມີ...ລະ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චත්තාරි අරූපඣානානි සොළසක්ඛත්තුකානි.

ອະຣູປະຊານ ໔ ປະການ ມີ ໑໖ ຄັ້ງ.

අරූපාවචරකුසලං.

ອະຣູປາວະຈະຣະກຸສົນ.

තෙභූමකකුසලං

ເຕພູມະກະກຸສົນ.

කාමාවචරකුසලං

ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ.

269. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໖໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກາມາວະຈະຣະກຸສົນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ປະກອບດ້ວຍຍານ ເກີດຂຶ້ນ ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທิປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

270. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරං කුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… සොමනස්සසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං…පෙ… සොමනස්සසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතං ඤාණවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… [Pg.70] චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ຈິດອັນເປັນກາມາວະຈະຣະກຸສົນ ເກີດຂຶ້ນ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ປະກອບດ້ວຍຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ປາສະຈາກຍານ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ປາສະຈາກຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂา ປະກອບດ້ວຍຍານ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປະກອບດ້ວຍຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ...ເປ... ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

කාමාවචරකුසලං.

ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ.

රූපාවචරකුසලං

ຣູປາວະຈະຣະກຸສົນ.

271. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງຣູປພູມ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ເປ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

272. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກเพื่อເຂົ້າເຖິງຣູປພູມ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ເປ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ເປ... ຕະຕິຍະຊານ...ເປ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ເປ... ປະຖົມມະຊານ...ເປ... ປັນຈະມະຊານ ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມ ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທิປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... มีຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

රූපාවචරකුසලං.

ຣູປາວະຈະຣะກຸສົນ.

අරූපාවචරකුසලං

ອະຣູປາວະຈະຣະກຸສົນ.

273. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං [Pg.71] අමනසිකාරා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປພູມ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງຣູປະສັນຍາໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບໍ່ມົນສິການເຊິ່ງນານັດຕະສັນຍາ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກາສານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ເປ... ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

274. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປພູມ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນສະຫະຣະຄົດດ້ວຍວິນຍານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ເປ... ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

275. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປພູມ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ເປ... ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທิປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

276. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං…පෙ… ඡන්දාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… [Pg.72] වීරියාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං හීනං…පෙ… මජ්ඣිමං…පෙ… පණීතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປພູມ ເພາະລ່ວງເສຍເຊິ່ງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນສະຫະຣະຄົດດ້ວຍເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ເປ... ຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕ...ເປ... ມີຊັນທາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິຣິຍາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີຈິດຕາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ...ເປ... ມີວິມັງສາທິປະໄຕຢ່າງຊົ່ວ...ເປ... ຢ່າງກາງ...ເປ... ຢ່າງປະນີດ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ເປ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අරූපාවචරකුසලං.

ອະຣູປາວະຈະຣະກຸສົນ.

ලොකුත්තරකුසලං

ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນ.

සුද්ධිකපටිපදා

ສຸທທິກະປະຕິປະທາ.

277. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, සද්ධින්ද්‍රියං හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සතින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, සම්මාසඞ්කප්පො හොති, සම්මාවාචා හොති, සම්මාකම්මන්තො හොති, සම්මාආජීවො හොති, සම්මාවායාමො හොති, සම්මාසති හොති, සම්මාසමාධි හොති, සද්ධාබලං හොති, වීරියබලං හොති, සතිබලං හොති, සමාධිබලං හොති, පඤ්ඤාබලං හොති, හිරිබලං හොති, ඔත්තප්පබලං හොති, අලොභො හොති, අදොසො හොති, අමොහො හොති, අනභිජ්ඣා හොති, අබ්‍යාපාදො හොති, සම්මාදිට්ඨි හොති, හිරී හොති, ඔත්තප්පං හොති, කායපස්සද්ධි හොති, චිත්තපස්සද්ධි හොති, කායලහුතා හොති, චිත්තලහුතා හොති, කායමුදුතා හොති, චිත්තමුදුතා හොති, කායකම්මඤ්ඤතා හොති, චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති, කායපාගුඤ්ඤතා හොති, චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති, කායුජුකතා හොති, චිත්තුජුකතා හොති, සති හොති, සම්පජඤ්ඤං හොති, සමථො හොති, විපස්සනා හොති, පග්ගාහො [Pg.73] හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໒໗໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຍ່ອມຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກ ເປັນເຄື່ອງລົດລະ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີ ໑ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ເປ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ຢູ່ ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວດທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ສັດທິນທຣີຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນທຣີຍ່ອມມີ, ສະຕິນທຣີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນທຣີຍ່ອມມີ, ປັນຍິນທຣີຍ່ອມມີ, ມະນິນທຣີຍ່ອມມີ, ໂសມະນັດສິນທຣີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນທຣີຍ່ອມມີ, ອະນັນຍາຕັນຍັດສາມີຕິນທຣີຍ່ອມມີ, ສັມມາທິດຖິຍ່ອມມີ, ສັມມາສັງກັບປະຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຈາຍ່ອມມີ, ສັມມາກັມມັນຕະຍ່ອມມີ, ສັມມາອາຊີວະຍ່ອມມີ, ສັມມາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ສັມມາສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມມາສະມາທິຍ່ອມມີ, ສັດທາພະລະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະຕິພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ປັນຍາພະລະຍ່ອມມີ, ຫິຣິພະລະຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂລພະຍ່ອມມີ, ອະໂທສະຍ່ອມມີ, ອະໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະນະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະພະຍາປາທະຍ່ອມມີ, ສັມມາທິດຖິຍ່ອມມີ, ຫິຣິຍ່ອມມີ, ໂອຕຕັບປະຍ່ອມມີ, ກາຍະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປັດສັດທິຍ່ອມມີ, ກາຍະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະລະຫຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະມຸດຸຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະກັມມັນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະປາຄຸນຍະຕາຍ່ອມມີ, ກາຍຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ຈິດຕຸຊຸກະຕາຍ່ອມມີ, ສະຕິຍ່ອມມີ, ສັມປະຊັນຍະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ວິປັດສະນາຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍັງມີຢູ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

278. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໒໗໘. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ການກະທົບ ການກະທົບພ້ອມ ຄວາມເປັນຈິດກະທົບ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ເປັນຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ.

279. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໒໗໙. ເວດທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສຳລານທາງໃຈ ຄວາມສຸກທາງໃຈ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານะທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ເວດທະນານັ້ນ ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນສຸກເປັນທີ່ສຳລານ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕຜັດສະ ເວດທະນາອັນເປັນສຸກເປັນທີ່ສຳລານ ອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕຜັດສະ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ເປັນເວດທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ.

280. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໒໘໐. ສັນຍາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ ກິຣິຍາຈຳໄດ້ ຄວາມຈຳໄດ້ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານະທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ສັນຍານັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ເປັນສັນຍາໃນສະໄໝນັ້ນ.

281. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໒໘໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຈົງໃຈ, ຄວາມຄິດອ່ານ ອັນເກີດຈາກຜັດສະ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບມະໂນວິນຍານທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ເຈດຕະນານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

282. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໒໘໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ໃຈ, ມານັດ, ຫະໄທ, ຄວາມຜຸດຜ່ອງ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

283. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໒໘໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ความວິຕົກ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ຄວາມດຳຣິຊອບ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

284. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໒໘໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມວິຈານ, ຄວາມໄຕ່ຕອງເນືອງໆ, ຄວາມໄຕ່ຕອງຢ່າງໃກ້ຊິດ, ຄວາມສືບພັນແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຄອຍເພັ່ງເບິ່ງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

285. කතමා [Pg.74] තස්මිං සමයෙ පීති හොති? යා තස්මිං සමයෙ පීති පාමොජ්ජං ආමොදනා පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති ඔදග්‍යං අත්තමනතා චිත්තස්ස පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො – අයං තස්මිං සමයෙ පීති හොති.

໒໘໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມປີຕິ, ຄວາມປາໂມດ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມບັນເທີງ, ຄວາມຮ່າເຣີງ, ຄວາມລື່ນເລີງ, ຄວາມອີ່ມໃຈ, ຄວາມປຶ້ມປິຕິ, ຄວາມມີໃຈຍິນດີ, ປີຕິສັມໂພດຊົງ ອັນເປັນສ່ວນແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ປີຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

286. කතමං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໒໘໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສຸກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະေຫວີຍອາລົມທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ອັນເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ອັນເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

287. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໒໘໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ, ສະມາທິສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

288. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධින්ද්‍රියං හොති.

໒໘໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັດທິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຊື່ອ, ກິລິຍາທີ່ເຊື່ອ, ຄວາມຢັ່ງລົງ, ຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ, ສັດທາ, ສັດທິນຊີ, ສັດທາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັດທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

289. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති.

໒໘໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຣິຍິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມກ້າວໄປ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມວຸຍາມ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມແຂງຂັນ, ຄວາມມີກຳລັງ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມမາວາຍາມະ, ວິຣິຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ວິຣິຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

290. කතමං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກໄດ້, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ, ສະຕິສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສະຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

291. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා [Pg.75] සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ, ສະມາທິສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສະມາທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

292. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປັນຍິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຮູ້ຊັດ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາແຜ່ດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ຄວາມເຫັນແຈ້ງ, ຄວາມຮູ້ຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ทັມມະວິຈະຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ປັນຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

293. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ເປັນແນວໃດ? จິດ, ໃຈ, ມານັດ, ຫະໄທ, ຄວາມຜຸດຜ່ອງ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດ ອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

294. කතමං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂសມະນັດសິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາលົມທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ອັນເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ອັນເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ໂសມະນັດសິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

295. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຊີວິຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມປົກປັກຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

296. කතමං තස්මිං සමයෙ අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං හොති? යා තෙසං ධම්මානං අනඤ්ඤාතානං අදිට්ඨානං අප්පත්තානං අවිදිතානං අසච්ඡිකතානං සච්ඡිකිරියාය පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා [Pg.76] පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං හොති.

໒໙໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະນັນຍາຕັນຍັດສາມີຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຮູ້ຊັດ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາແຜ່ດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ຄວາມເຫັນແຈ້ງ, ຄວາມຮູ້ຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຍັງບໍ່ຮູ້, ທີ່ຍັງບໍ່ເຫັນ, ທີ່ຍັງບໍ່ເຖິງ, ທີ່ຍັງບໍ່ຊາບ, ທີ່ຍັງບໍ່ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ອະນັນຍາຕັນຍັດສາມີຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

297. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති.

໒໙໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາທິຖິ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຮູ້ຊັດ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ, ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມເປັນປາດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາແຜ່ດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ, ປັນຍານຳທາງ, ຄວາມເຫັນແຈ້ງ, ຄວາມຮູ້ຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ປັນຍາດັ່ງສັດຕາ, ປັນຍາດັ່ງປາສາດ, ປັນຍາດັ່ງແສງສະຫວ່າງ, ປັນຍາດັ່ງລັງສີ, ປັນຍາດັ່ງປະທີບ, ປັນຍາດັ່ງລັດຕະນະ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາທິຖິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

298. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා සම්මාසඞ්කප්පො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසඞ්කප්පො හොති.

໒໙໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສັງກັບ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມວິຕົກ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ຄວາມດຳຣິຊອບ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາສັງກັບ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

299. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාවාචා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චතූහි වචීදුච්චරිතෙහි ආරති විරති පටිවිරති වෙරමණී අකිරියා අකරණං අනජ්ඣාපත්ති වෙලාඅනතික්කමො සෙතුඝාතො සම්මාවාචා මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාවාචා හොති.

໒໙໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາວາຈາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມງົດ, ຄວາມເວັ້ນ, ຄວາມເວັ້ນສະເພາະ, ຄວາມງົດເວັ້ນ, ຄວາມບໍ່ກະທຳ, ຄວາມບໍ່ເຮັດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງຂอบເຂດ, ຄວາມທຳລາຍຂົວ (ແຫ່ງກິເລດ) ຈາກວະຈີທຸຈະລິດ 4 ປະການ, ສັມມາວາຈາ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາວາຈາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

300. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාකම්මන්තො හොති? යා තස්මිං සමයෙ තීහි කායදුච්චරිතෙහි ආරති විරති පටිවිරති වෙරමණී අකිරියා අකරණං අනජ්ඣාපත්ති වෙලාඅනතික්කමො සෙතුඝාතො සම්මාකම්මන්තො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාකම්මන්තො හොති.

໓໐໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາກັມມັນຕະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມງົດ, ຄວາມເວັ້ນ, ຄວາມເວັ້ນສະເພາະ, ຄວາມງົດເວັ້ນ, ຄວາມບໍ່ກະທຳ, ຄວາມບໍ່ເຮັດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງຂອບເຂດ, ຄວາມທຳລາຍຂົວ (ແຫ່ງກິເລດ) ຈາກກາຍະທຸຈະລິດ 3 ປະການ, ສັມມາກັມມັນຕະ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາກັມມັນຕະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

301. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාආජීවො හොති? යා තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාආජීවා ආරති විරති පටිවිරති වෙරමණී අකිරියා අකරණං අනජ්ඣාපත්ති වෙලාඅනතික්කමො සෙතුඝාතො සම්මාආජීවො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාආජීවො හොති.

໓໐໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາອາຊີວະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມງົດ, ຄວາມເວັ້ນ, ຄວາມເວັ້ນສະເພາະ, ຄວາມງົດເວັ້ນ, ຄວາມບໍ່ກະທຳ, ຄວາມບໍ່ເຮັດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງຂອບເຂດ, ຄວາມທຳລາຍຂົວ (ແຫ່ງກິເລດ) ຈາກມິດສາຊີວະ, ສັມມາອາຊີວະ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາອາຊີວະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

302. කතමො [Pg.77] තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාවායාමො හොති.

໓໐໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາວາຍາມະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມກ້າວໄປ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມວຸຍາມ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມແຂງຂັນ, ຄວາມມີກຳລັງ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະ, ວິຣິຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາວາຍາມະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

303. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසති හොති.

໓໐໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສະຕິ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກໄດ້, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ, ສະຕິສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາສະຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

304. කතමො තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාසමාධි හොති.

໓໐໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາສະມາທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ, ສະມາທິສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັມມາສະມາທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

305. කතමං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො සද්ධා සද්ධින්ද්‍රියං සද්ධාබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සද්ධාබලං හොති.

໓໐໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັດທາພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຊື່ອ, ກິລິຍາທີ່ເຊື່ອ, ຄວາມຢັ່ງລົງ, ຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ, ສັດທາ, ສັດທິນຊີ, ສັດທາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ສັດທາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

306. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති.

໓໐໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຣິຍະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມກ້າວໄປ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມວຸຍາມ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມແຂງຂັນ, ຄວາມມີກຳລັງ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ສັມມາວາຍາມະ, ວິຣິຍະສັມໂພດຊົງ, ອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີຢູ່. ນີ້ຄື ວິຣິຍະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

307. කතමං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො [Pg.78] මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සතිබලං හොති.

໓໐໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະຕິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະລຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ, ສະຕິສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະຕິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

308. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති.

໓໐໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມດຳລົງຢູ່, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ, ຄວາມມີຈິດບໍ່ຊັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ, ສະມາທິສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມາທິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

309. කතමං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤාබලං හොති.

໓໐໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປັນຍາພະລະ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມວິໄຈ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມກຳນົດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນບັນດິດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ความພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ອາວຸດຄືປັນຍາ, ປາສາດຄືປັນຍາ, ແສງສະຫວ່າງຄືປັນຍາ, ລັດສະໝີຄືປັນຍາ, ປະທີບຄືປັນຍາ, ດວງແກ້ວຄືປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປັນຍາພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

310. කතමං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ හිරීයති හිරියිතබ්බෙන හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ හිරිබලං හොති.

໓໑໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຮິຣິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງອົກຸສົນລະທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຮິຣິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

311. කතමං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පබලං හොති.

໓໑໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂอดຕັບປະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງອົກຸສົນລະທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ໂอดຕັບປະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

312. කතමො තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අලොභො හොති.

໓໑໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອะໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ອະໂລພະ, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້ສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຢ່າງຍິ່ງ, ອะນະພິຊຊາ, ອະໂລພະອັນເປັນກຸສົນມູນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂລພະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

313. කතමො තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අදොසො හොති.

໓໑໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ອະໂທສະ, ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍສະເພາະ, ອະພະຍາບາດ, ຄວາມບໍ່ບຽດບຽນ, ອະໂທສະອັນເປັນກຸສົນມູນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂທສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

314. කතමො [Pg.79] තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ අමොහො හොති.

໓໑໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂມຫະ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມວິໄຈ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມກຳນົດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນບັນດິດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ອາວຸດຄືປັນຍາ, ປາສາດຄືປັນຍາ, ແສງສະຫວ່າງຄືປັນຍາ, ລັດສະໝີຄືປັນຍາ, ປະທີບຄືປັນຍາ, ດວງແກ້ວຄືປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂມຫະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

315. කතමා තස්මිං සමයෙ අනභිජ්ඣා හොති? යො තස්මිං සමයෙ අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අනභිජ්ඣා හොති.

໓໑໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະນະພິຊຊາ ເປັນແນວໃດ? ອະໂລພະ, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້, ຄວາມບໍ່ຢາກໄດ້ສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຢ່າງຍິ່ງ, ອະນະພິຊຊາ, ອະໂລພະອັນເປັນກຸສົນມູນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະນະພິຊຊາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

316. කතමො තස්මිං සමයෙ අබ්‍යාපාදො හොති? යො තස්මිං සමයෙ අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අබ්‍යාපාදො හොති.

໓໑໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະພະຍາບາດ ເປັນແນວໃດ? ອະໂທສະ, ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍສະເພາະ, ອະພະຍາບາດ, ຄວາມບໍ່ບຽດບຽນ, ອະໂທສະອັນເປັນກຸສົນມູນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະພະຍາບາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

317. කතමා තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සම්මාදිට්ඨි හොති.

໓໑໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມມາທິຖິ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມວິໄຈ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມກຳນົດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນບັນດິດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ... ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ອາວຸດຄືປັນຍາ, ປາສາດຄືປັນຍາ, ແສງສະຫວ່າງຄືປັນຍາ, ລັດສະໝີຄືປັນຍາ, ປະທີບຄືປັນຍາ, ດວງແກ້ວຄືປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມມາທິຖິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

318. කතමා තස්මිං සමයෙ හිරී හොති? යං තස්මිං සමයෙ හිරීයති හිරියිතබ්බෙන හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – අයං තස්මිං සමයෙ හිරී හොති.

໓໑໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຮິຣິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງອົກຸສົນລະທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຮິຣິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

319. කතමං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පං හොති? යං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ ඔත්තප්පං හොති.

໓໑໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂอดຕັບປະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງອົກຸສົນລະທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ໂอดຕັບປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

320. කතමා [Pg.80] තස්මිං සමයෙ කායපස්සද්ධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස පස්සද්ධි පටිපස්සද්ධි පස්සම්භනා පටිපස්සම්භනා පටිපස්සම්භිතත්තං පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො – අයං තස්මිං සමයෙ කායපස්සද්ධි හොති.

໓໒໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍະປັດສັດທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມສະຫງົບລະງັບ, ຄວາມສະຫງົບສະເພາະ, ຄວາມສະຫງົບສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນທຳສະຫງົບລະງັບແຫ່ງເວທະນາຂัน, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ, ປັດສັດທິສັມໂພຊຊົງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍະປັດສັດທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

321. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තපස්සද්ධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස පස්සද්ධි පටිපස්සද්ධි පස්සම්භනා පටිපස්සම්භනා පටිපස්සම්භිතත්තං පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තපස්සද්ධි හොති.

໓໒໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕະປັດສັດທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມສະຫງົບລະງັບ, ຄວາມສະຫງົບສະເພາະ, ຄວາມສະຫງົບສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນທຳສະຫງົບລະງັບແຫ່ງວິນຍານະຂັນ, ປັດສັດທິສັມໂພຊຊົງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະປັດສັດທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

322. කතමා තස්මිං සමයෙ කායලහුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායලහුතා හොති.

໓໒໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍະລະຫຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເບົາ, ຄວາມເບົາບາງ, ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ, ຄວາມບໍ່ໜັກໜ່ວງ ແຫ່ງເວທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍະລະຫຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

323. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තලහුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තලහුතා හොති.

໓໒໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕະລະຫຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເບົາ, ຄວາມເບົາບາງ, ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ, ... ຄວາມບໍ່ໜັກໜ່ວງ ແຫ່ງວິນຍານະຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະລະຫຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

324. කතමා තස්මිං සමයෙ කායමුදුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායමුදුතා හොති.

໓໒໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍະມຸທຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ, ຄວາມລະມຸນລະໄມ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ແຫ່ງເວທະນາຂัน, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍະມຸທຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

325. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තමුදුතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තමුදුතා හොති.

໓໒໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ จິດຕະມຸທຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ, ຄວາມລະມຸນລະໄມ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ແຫ່ງວິນຍານະຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະມຸທຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

326. කතමා තස්මිං සමයෙ කායකම්මඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ කායකම්මඤ්ඤතා හොති.

໓໒໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍະກຳມັນຍະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເໝາະສົມແກ່ການງານ, ຄວາມເປັນທຳຄວນແກ່ການງານ ແຫ່ງເວທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍະກຳມັນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

327. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තකම්මඤ්ඤතා හොති.

໓໒໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເໝາະສົມແກ່ການງານ, ຄວາມເປັນທຳຄວນແກ່ການງານ ແຫ່ງວິນຍານະຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະກຳມັນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

328. කතමා [Pg.81] තස්මිං සමයෙ කායපාගුඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස පගුණතා පගුණත්තං පගුණභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ කායපාගුඤ්ඤතා හොති.

໓໒໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍະປາກຸນຍະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ, ຄວາມຊຳນານ, ຄວາມເປັນທຳຄ່ອງແຄ່ວ ແຫ່ງເວທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍະປາກຸນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

329. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස පගුණතා පගුණත්තං පගුණභාවො – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තපාගුඤ්ඤතා හොති.

໓໒໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ, ຄວາມຊຳນານ, ຄວາມເປັນທຳຄ່ອງແຄ່ວ ແຫ່ງວິນຍານະຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

330. කතමා තස්මිං සමයෙ කායුජුකතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ වෙදනාක්ඛන්ධස්ස සඤ්ඤාක්ඛන්ධස්ස සඞ්ඛාරක්ඛන්ධස්ස උජුතා උජුකතා අජිම්හතා අවඞ්කතා අකුටිලතා – අයං තස්මිං සමයෙ කායුජුකතා හොති.

໓໓໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ກາຍຸຊຸກຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຊື່, ຄວາມຊື່ກົງ, ຄວາມບໍ່ຄົດ, ຄວາມບໍ່ງໍ, ຄວາມບໍ່ຄົດງໍ ແຫ່ງເວທະນາຂັນ, ສັນຍາຂັນ, ສັງຂານຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາຍຸຊຸກຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

331. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තුජුකතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ විඤ්ඤාණක්ඛන්ධස්ස උජුතා උජුකතා අජිම්හතා අවඞ්කතා අකුටිලතා – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තුජුකතා හොති.

໓໓໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕຸຊຸກຸຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຊື່, ຄວາມຊື່ກົງ, ຄວາມບໍ່ຄົດ, ຄວາມບໍ່ງໍ, ຄວາມບໍ່ຄົດງໍ ແຫ່ງວິນຍານະຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕຸຊຸກຸຕາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

332. කතමා තස්මිං සමයෙ සති හොති? යා තස්මිං සමයෙ සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සති හොති.

໓໓໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະຕິ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະລຶກເນືອງໆ, ຄວາມລະລຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບໍ່ເລື່ອນລອຍ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິ, ສະຕິສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

333. කතමං තස්මිං සමයෙ සම්පජඤ්ඤං හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සම්පජඤ්ඤං හොති.

໓໓໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັມປະຊັນຍະ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມວິໄຈ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມກຳນົດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນບັນດິດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ອາວຸດຄືປັນຍາ, ປາສາດຄືປັນຍາ, แສງສະຫວ່າງຄືປັນຍາ, ລັດສະໝີຄືປັນຍາ, ປະທີບຄືປັນຍາ, ດວງແກ້ວຄືປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັມປະຊັນຍະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

334. කතමො තස්මිං සමයෙ සමථො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ සමථො හොති.

໓໓໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມະຖະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມດຳລົງຢູ່, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ, ຄວາມມີຈິດບໍ່ຊັດສ່າຍ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ສັມມາສະມາທິ, ສະມາທິສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມະຖະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

335. කතමා [Pg.82] තස්මිං සමයෙ විපස්සනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ විපස්සනා හොති.

໓໓໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິປັດສະນາ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ, ຄວາມວິໄຈ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ຄວາມກຳນົດ, ຄວາມກຳນົດສະເພາະ, ຄວາມກຳນົດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນບັນດິດ, ຄວາມສະຫຼາດ, ຄວາມລະອຽດ, ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດ, ປັນຍານຳທາງ, ວິປັດສະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ, ປັນຍາດັ່ງປະຕົດ, ປັນຍາ, ປັນຍິນຊີ, ປັນຍາພະລະ, ອາວຸດຄືປັນຍາ, ປາສາດຄືປັນຍາ, ແສງສະຫວ່າງຄືປັນຍາ, ລັດສະໝີຄືປັນຍາ, ປະທີບຄືປັນຍາ, ດວງແກ້ວຄືປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິຖິ, ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພຊຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ, ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິປັດສະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

336. කතමො තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං සම්මාවායාමො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති.

໓໓໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຄວາມປະຄອງ (ປັກຄາຫະ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພະຍາຍາມທາງໃຈ ຄວາມອອກແຮງ ຄວາມບາກບັ່ນ ຄວາມກ້າວໄປ ຄວາມວາຍາມະ ຄວາມອຸດສາຫະ ຄວາມຂະຫຍັນ ຄວາມເຂັ້ມແຂງ ຄວາມດຳລົງໝັ້ນ ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້ ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ ຄວາມບໍ່ປົງທຸລະ ความປະຄອງທຸລະໄວ້ ວິຣິຍະ ວິຣິຍິນຊີ ວິຣິຍະພະລະ ສັມມາວາຍາມະ ວິຣິຍະສັມໂພດຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມປະຄອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

337. කතමො තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໓໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ (ອະວິກເຂປະ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ສະເໝີ ຄວາມບໍ່ຊັດສ່າຍ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມມີໃຈບໍ່ຊັດສ່າຍ ສະມະຖະ ສະມາທິນຊີ ສະມາທິພະລະ ສັມມາສະມາທິ ສະມາທິສັມໂພດຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ໃນສະໄໝນັ້ນ. ກໍຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, නවින්ද්‍රියානි හොන්ති, පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති, අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො හොති, සත්ත බලානි හොන්ති, තයො හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති, එකා වෙදනා හොති, එකා සඤ්ඤා හොති, එකා චෙතනා හොති, එකං චිත්තං හොති, එකො වෙදනාක්ඛන්ධො හොති, එකො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො හොති, එකො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති, එකො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො හොති, එකං මනායතනං හොති, එකං මනින්ද්‍රියං හොති, එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນແລ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 9 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 8 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 7 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ, ເວດທະນາ 1 ຍ່ອມມີ, ສັນຍາ 1 ຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາ 1 ຍ່ອມມີ, ຈິດ 1 ຍ່ອມມີ, ເວດທະນາກັນ 1 ຍ່ອມມີ, ສັນຍາກັນ 1 ຍ່ອມມີ, ສັງຂາຣະກັນ 1 ຍ່ອມມີ, ວິນຍານະກັນ 1 ຍ່ອມມີ, ມະນາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີ 1 ຍ່ອມມີ, ມະໂນວິນຍານະທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ກໍຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

338. කතමො [Pg.83] තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා සද්ධින්ද්‍රියං වීරියින්ද්‍රියං සතින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං පඤ්ඤින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං සම්මාදිට්ඨි සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවාචා සම්මාකම්මන්තො සම්මාආජීවො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි සද්ධාබලං වීරියබලං සතිබලං සමාධිබලං පඤ්ඤාබලං හිරිබලං ඔත්තප්පබලං අලොභො අදොසො අමොහො අනභිජ්ඣා අබ්‍යාපාදො සම්මාදිට්ඨි හිරී ඔත්තප්පං කායපස්සද්ධි චිත්තපස්සද්ධි කායලහුතා චිත්තලහුතා කායමුදුතා චිත්තමුදුතා කායකම්මඤ්ඤතා චිත්තකම්මඤ්ඤතා කායපාගුඤ්ඤතා චිත්තපාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා සති සම්පජඤ්ඤං සමථො විපස්සනා පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໓໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣະກັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ປີຕິ ຄວາມມີຈິດເປັນໜຶ່ງດຽວ ສັດທິນຊີ ວິຣິຍິນຊີ ສະຕິນຊີ ສະມາທິນຊີ ປັນຍິນຊີ ຊີວິດິນຊີ ອະນັນຍາຕັນຍັດສາມີຕິນຊີ ສັມມາດິດຖິ ສັມມາສັງກັບປະ ສັມມາວາຈາ ສັມມາກັມມັນຕະ ສັມມາອາຊີວະ ສັມມາວາຍາມະ ສັມມາສະຕິ ສັມມາສະມາທິ ສັດທາພະລະ ວິຣິຍະພະລະ ສະຕິພະລະ ສະມາທິພະລະ ປັນຍາພະລະ ຫิຣິພະລະ ໂອຕຕັບປະພະລະ ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ ອະນະພິຊຊາ ອະພະຍາປາດ ສັມມາດິດຖິ ຫິຣິ ໂອຕຕັບປະ ກາຍະປັດສັດທິ ຈິດຕະປັດສັດທິ ກາຍະລະຫຸຕາ ຈິດຕະລະຫຸຕາ ກາຍະມຸດຸຕາ ຈິດຕະມຸດຸຕາ ກາຍະກັມມັນຍະຕາ ຈິດຕະກັມມັນຍະຕາ ກາຍະປາກຸນຍະຕາ ຈິດຕະປາກຸນຍະຕາ ກາຍຸຊຸກຸຕາ ຈິດຕຸຊຸກຸຕາ ສະຕິ ສັມປະຊັນຍະ ສະມະຖະ ວິປັດສະນາ ຄວາມປະຄອງ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ; ກໍຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໂດຍເວັ້ນເວດທະນາກັນ ເວັ້ນສັນຍາກັນ ເວັ້ນວິນຍານະກັນ—ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣະກັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

339. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໓໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

340. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

341. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານຢູ່ ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

342. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා [Pg.84] විතක්කවිචාරානං වූපසමා …පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລົງ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານຢູ່ ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ...ຯລຯ... ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ...ຯລຯ... ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ...ຯລຯ... ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

සුද්ධිකපටිපදා.

ສຸດທິກະປະຕິປະທາ.

සුඤ්ඤතං

ສຸນຍະຕະ

343. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

344. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລົງ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ອັນເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

සුඤ්ඤතං.

ສຸນຍະຕະ.

සුඤ්ඤතමූලකපටිපදා

ສຸນຍະຕະມູລະກະປະຕິປະທາ

345. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

346. කතමෙ [Pg.85] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

347. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

348. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

349. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໔໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລົງ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ...ຯລຯ... ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ...ຯລຯ... ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ...ຯລຯ... ເປັນສຸຂາປະຕິປະທາຂິບປາພິນຍາ ແລະເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

සුඤ්ඤතමූලකපටිපදා.

ສຸນຍະຕະມູລະກະປະຕິປະທາ.

අප්පණිහිතං

ອັບປະນິຫິຕະ

350. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං[Pg.86], තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

351. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລົງ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අප්පණිහිතං.

ອັບປະນິຫິຕະ.

අප්පණිහිතමූලකපටිපදා

ອັບປະນິຫິຕະມູລະກະປະຕິປະທາ

352. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນກຸສົນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາທັນທາພິນຍາ ແລະເປັນອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

353. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໓. ທັມທັງຫຼາຍ ເປັນກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ທີ່ເປັນທາງໄປສູ່ຄວາມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ເປັນທຸກຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

354. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໔. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣะຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູมທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ (ອັບປະນິຫິຕະ) ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

355. කතමෙ [Pg.87] ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໕. ທຳທັງຫຼາຍທີ່เป็นกຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລกຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ (ອັບປະນิຫິຕະ) ຢູ່ ในສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນกຸສົນ.

356. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໖. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນกຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກุตຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານລະງັບໄປ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງປາຖະໜາ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අප්පණිහිතමූලකපටිපදා.

ອັບປະນິຫິຕະມູລະກະປະຕິປະທາ.

වීසති මහානයා

ມະຫານັຍ ໒໐.

357. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං මග්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සතිපට්ඨානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සම්මප්පධානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉන්ද්‍රියං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බලං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සච්චං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සමථං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධම්මං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඛන්ධං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආයතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධාතුං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආහාරං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඵස්සං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං වෙදනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සඤ්ඤං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චෙතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චිත්තං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං [Pg.88] සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໗. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະມັກ... ຈະເລີນໂລกຸດຕະຣະສະຕິປະຖານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສຳມັບປະທານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິດທິບາດ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິນຊີ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະພະລະ... ຈະເລີນໂລກุตຕະຣະໂພດຊົງ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັດຈະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສະມະຖະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທຳ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຂັນ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອາຍະຕະນະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທາດ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອາຫານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຜັດສະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເວທະນາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັນຍາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເຈດຕະນາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຈິດ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເถິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

වීසති මහානයා.

ມະຫານັຍ ໒໐.

අධිපති

ອະທິປະຕິ.

358. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໘. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິຣິຍະເປັນອະທິປະຕິ... ມີຈິດເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິມັງສາເປັນອะທິປະຕິ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນกຸສົນ.

359. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං …පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໕໙. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກจากທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານລະງັບໄປ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິຣິຍະເປັນອະທິປະຕິ... ມີຈິດເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິມັງສາເປັນອະທິປະຕິ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

360. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං මග්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සතිපට්ඨානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සම්මප්පධානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉන්ද්‍රියං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බලං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සච්චං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සමථං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධම්මං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඛන්ධං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආයතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධාතුං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආහාරං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඵස්සං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං වෙදනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සඤ්ඤං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චෙතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චිත්තං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… [Pg.89] පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໖໐. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະມັກ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສະຕິປະຖານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສຳມັບປະທານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິດທິບາດ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິນຊີ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣะພະລະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະໂພດຊົງ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັດຈະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສະມະຖະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທຳ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຂัน... ຈະເລີນໂລກุตຕະຣະອາຍະຕະນະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທາດ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອາຫານ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຜັດສະ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເວທະນາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັນຍາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເຈດຕະນາ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຈິດ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະທິຖິທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທังຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິຣິຍะເປັນອະທິປະຕິ... ມີຈິດເປັນອະທິປະຕິ... ມີວິມັງສາເປັນອະທິປະຕິ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

අධිපති.

ອະທິປະຕິ.

පඨමො මග්ගො.

ມັກທີໜຶ່ງ.

361. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං කාමරාගබ්‍යාපාදානං තනුභාවාය දුතියාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໖໑. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ກາມະຣາຄະແລະພະຍາບາດເບົາບາງ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສອງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອັນຍິນຊີຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

දුතියො මග්ගො.

ມັກທີສອງ.

362. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං කාමරාගබ්‍යාපාදානං අනවසෙසප්පහානාය තතියාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໖໒. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງความສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະກາມະຣາຄะແລະພະຍາບາດໂດຍບໍ່ເຫຼືອ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສາມ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອັນຍິນຊີຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

තතියො මග්ගො.

ມັກທີສາມ.

363. කතමෙ ධම්මා කුසලා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං රූපරාගඅරූපරාගමානඋද්ධච්චඅවිජ්ජාය අනවසෙසප්පහානාය චතුත්ථාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො [Pg.90] හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා…පෙ….

໓໖໓. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລດ ເພື່ອລະຣູບະຣາຄະ ອະຣູບะຣາຄະ ມານะ ອຸດທັດຈະ ແລະອະວິຊາໂດຍບໍ່ເຫຼືອ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສີ່ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອັນຍິນຊີຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ...

364. කතමං තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති? යා තෙසං ධම්මානං ඤාතානං දිට්ඨානං පත්තානං විදිතානං සච්ඡිකතානං සච්ඡිකිරියාය පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං, ඉදං තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໓໖໔. ອັນຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄສ? ປັນຍາ ກິຣິຍາທີ່ຮູ້ຊັດ ຄວາມວິໄຈ ຄວາມເລືອກສັນ ຄວາມວິໄຈທຳ ຄວາມກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະ ຄວາມເປັນບັນດິດ ຄວາມເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ຄວາມເປັນຜູ້ມີປັນຍາເຄື່ອງຮັກສາ ຄວາມຈຳແນກ ຄວາມຄິດ ຄວາມໃຄ່ຄວນ ປັນຍາເໝືອນແຜ່ນດິນ ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ ປັນຍາເຄື່ອງນຳທາງ ວິປັດສະນາ ຄວາມຮູ້ຕົວ ປະຕັກຄືປັນຍາ ປັນຍາ ປັນຍິນຊີ ປັນຍາພະລະ ປັນຍາເໝືອນສັດຕຣາ ປັນຍາເໝືອນປາສາດ ປັນຍາຄືແສງສະຫວ່າງ ປັນຍາຄືແສງສະຫວ່າງຈ້າ ປັນຍາຄືປະທີບ ປັນຍາຄືຣັດຕະນະ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ ຄວາມວິໄຈທຳ ສັມມາທິຖິ ທັມມະວິຈະຍະສັມໂພດຊົງ ອັນເປັນອົງແຫ່ງມັກ ນັບເນື່ອງໃນມັກ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ຮູ້ແລ້ວ ເຫັນແລ້ວ ບັນລຸແລ້ວ ຊາບແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງແລ້ວ ນີ້ຊື່ວ່າອັນຍິນຊີມີໃນສະໄໝນັ້ນ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ຫຼືວ່າ ນາມທຳທີ່ບໍ່ມີຣູບຊະນິດອື່ນໃດທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

චතුත්ථො මග්ගො.

ມັກທີສີ່.

ලොකුත්තරං චිත්තං.

ໂລກຸດຕະຣະຈິດ.

ද්වාදස අකුසලානි

ອະກຸສົນຈິດ ໑໒.

365. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං දිට්ඨිගතසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, ලොභො හොති, මොහො හොති, අභිජ්ඣා හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි හොති, අහිරිකං හොති[Pg.91], අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໓໖໕. ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນໄສ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ ສັມປະຍຸດດ້ວຍທິຖິ ເກີດຂຶ້ນ ປາຣົບຣູບາຣົມ ຫຼືສັດທາຣົມ ຫຼືຄັນທາຣົມ ຫຼືຣະສາຣົມ ຫຼືໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼືທັມມາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເวທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂសມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ, ມິດສາທິຖິย່ອມມີ, ມິດສາສັງກັບປະຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະย່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອะໂນດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ໂລພະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ມິດສາທิຖິຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳທີ່ບໍ່ມີຣູບຊະນິດອື່ນໃດທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ຍ່ອມມີໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

366. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໓໖໖. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄສ? ຜັດສະ ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງດີ ຄວາມຖືກຕ້ອງດີທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຊື່ວ່າຜັດສະມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

367. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໓໖໗. ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄສ? ຄວາມສຳລານທາງຈິດ ຄວາມສຸກທາງຈິດ ອันເກີດແຕ່ສຳຜັດແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ເວທະນານັ້ນ ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນຄວາມສຳລານເປັນສຸກເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດ ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນຄວາມສຳລານເປັນສຸກເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຊື່ວ່າເວທະນາມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

368. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໓໖໘. ສັນຍາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄສ? ສັນຍາ ກິຣິຍາທີ່ຈຳໄດ້ ຄວາມຈຳໄດ້ ອັນເກີດແຕ່ສຳຜັດແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ສັນຍານັ້ນທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຊື່ວ່າສັນຍາມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

369. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໓໖໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຈົງໃຈ, ຄວາມຄິດອ່ານໃດ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນວິນຍານທາດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

370. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໓໗໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັດທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

371. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා මිච්ඡාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໓໗໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມຕິຕຶກ, ຄວາມດຳລິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ມິດສາສັງກັປປະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

372. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໓໗໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມໃຄ່ຄວນ, ຄວາມທ່ອງທ່ຽວ, ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ຄວາມສືບພັນແຫ່ງຈິດ, ຄວາມເພັ່ງເບິ່ງໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

373. කතමා [Pg.92] තස්මිං සමයෙ පීති හොති? යා තස්මිං සමයෙ පීති පාමොජ්ජං ආමොදනා පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති ඔදග්‍යං අත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ පීති හොති.

໓໗໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມອີ່ມໃຈ, ຄວາມປາໂມດ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມບັນເທີງ, ຄວາມຮ່າເຣີງ, ຄວາມເບີກບານ, ຄວາມປິ້ມປິ່ມ, ຄວາມຟູໃຈ, ຄວາມຊົມຊື່ນຍິນດີແຫ່ງຈິດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ປີຕິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

374. කතමං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໓໗໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສຸກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະບາຍທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະຫວັດດີພາບອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະບາຍແລະຄວາມສຸກອັນສະເຫວີຍອາລົມ, ເວທະນາອັນເປັນສຸກແລະສະບາຍອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

375. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໓໗໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, 1ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

376. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං මිච්ඡාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති.

໓໗໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຣິຍິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມກະຕືລືລົ້ນ, ຄວາມກ້າຫານ, 1ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳຣົງໝັ້ນ, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ມິດສາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິຣິຍິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

377. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති?

໓໗໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະມາທິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

378. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໓໗໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັດທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, 1ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

379. කතමං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති.

໓໗໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂສມະນັດສິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະບາຍທາງໃຈ, ຄວາມສຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະຫວັດດີພາບອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະບາຍແລະຄວາມສຸກອັນສະեຫວີຍອາລົມ, ເວທະນາອັນເປັນສຸກແລະສະບາຍອັນເກີດແຕ່ເຈໂຕສຳຜັດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ໂສມະນັດສິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

380. කතමං [Pg.93] තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති.

໓໘໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຊີວິຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມທ່ອງທ່ຽວ, ຄວາມໝູນໄປ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມະທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

381. කතමා තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාදිට්ඨි හොති.

໓໘໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມິດສາດິດຖີ ເປັນແນວໃດ? ທິດຖີ, ທິດຖີຄະຕະ, ທິດຖີຄະຫະນະ, ທິດຖີກັນຕາຣະ, ທິດຖີວິສູກາຍິກະ, ທິດຖີວິບຜັນທິຕະ, ທິດຖີສັງໂຍຊະນະ, ຄວາມຖືໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຊົ່ວ, ທາງຜິດ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ທ່າເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງລັດທິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມິດສາດິດຖີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

382. කතමො තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා මිච්ඡාසඞ්කප්පො – අයං තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති.

໓໘໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມິດສາສັງກັປປະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, 1ຄວາມຕິຕຶກ, ຄວາມດຳລິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ, ມິດສາສັງກັປປະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມິດສາສັງກັປປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

383. කතමො තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාවායාමො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං මිච්ඡාවායාමො – අයං තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාවායාමො හොති.

໓໘໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມິດສາວາຍາມະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມກະຕືລືລົ້ນ, ຄວາມກ້າຫານ, ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳຣົງໝັ້ນ, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ມິດສາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມິດສາວາຍາມະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

384. කතමො තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාසමාධි හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාසමාධි හොති.

໓໘໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມິດສາສະມາທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມິດສາສະມາທິ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

385. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං මිච්ඡාවායාමො – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියබලං හොති.

໓໘໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຣິຍະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມກະຕືລືລົ້ນ, ຄວາມກ້າຫານ, ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳຣົງໝັ້ນ, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ມິດສາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ວິຣິຍະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

386. කතමං [Pg.94] තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධිබලං හොති.

໓໘໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະມາທິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

387. කතමං තස්මිං සමයෙ අහිරිකබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ න හිරීයති හිරියිතබ්බෙන න හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ අහිරිකබලං හොති.

໓໘໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະຫິຣິກະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະຫິຣິກະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

388. කතමං තස්මිං සමයෙ අනොත්තප්පබලං හොති? යං තස්මිං සමයෙ න ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන න ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ අනොත්තප්පබලං හොති.

໓໘໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂນດຕັບປະພະລະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງຢ້ານຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງຢ້ານ, ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງຢ້ານຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະໂນດຕັບປະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

389. කතමො තස්මිං සමයෙ ලොභො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ලොභො ලුබ්භනා ලුබ්භිතත්තං සාරාගො සාරජ්ජනා සාරජ්ජිතත්තං අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ ලොභො හොති.

໓໘໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ໂລພະ, ຄວາມກຳໜັດ, ຄວາມກຳໜັດຍິ່ງ, ຄວາມຍຶດຕິດ, ຄວາມຍຶດຕິດຍິ່ງ, ຄວາມພົວພັນ, ອະພິຊຊາ, ໂລພະອັນເປັນອະກຸສົນມູນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ໂລພະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

390. කතමො තස්මිං සමයෙ මොහො හොති? යං තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛනා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ මොහො හොති.

໓໙໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂມຫະ ເປັນແນວໃດ? ອັນຍານ, ອະທັດສະນະ, ອະນະພິສະມະຍະ, ອະນະນຸໂພທະ, ອະສຳໂພທະ, ອັບປະຕິເວທະ, ອະສັງຄາຫະນະ, ອະປະຣິໂຍຄາຫະນະ, ອະສະມະເປັກຂະນະ, ອະປັດຈະເວກຂະນະ, ອະປັດຈັກຂະກຳມະ, ຄວາມເຂົາ, ຄວາມໂງ່, ອະສຳປະຊັນຍະ, ໂມຫະ, ປະໂມຫະ, ສຳໂມຫະ, ອະວິຊຊາ, ອະວິຊໂຊຄະ, ອະວິຊຊາໂຍຄະ, ອະວິຊຊານຸໄສ, ອະວິຊຊາປະຣິຍຸດຖານ, ອະວິຊຊາລັງຄີ, ໂມຫະອັນເປັນອະກຸສົນມູນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ໂມຫະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

391. කතමා තස්මිං සමයෙ අභිජ්ඣා හොති? යො තස්මිං සමයෙ ලොභො ලුබ්භනා ලුබ්භිතත්තං සාරාගො සාරජ්ජනා සාරජ්ජිතත්තං අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං – අයං තස්මිං සමයෙ අභිජ්ඣා හොති.

໓໙໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະພິຊຊາ ເປັນແນວໃດ? ໂລພະ, ຄວາມກຳໜັດ, ຄວາມກຳໜັດຍິ່ງ, ຄວາມຍຶດຕິດ, ຄວາມຍຶດຕິດຍິ່ງ, ຄວາມພົວພັນ, ອະພິຊຊາ, ໂລພະອັນເປັນອະກຸສົນມູນໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະພິຊຊາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

392. කතමා තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාදිට්ඨි හොති? යා තස්මිං සමයෙ දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො [Pg.95] මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං තස්මිං සමයෙ මිච්ඡාදිට්ඨි හොති.

໓໙໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມິດສາດິດຖີ ເປັນແນວໃດ? ทິດຖີ, ທິດຖີຄະຕະ, ທິດຖີຄະຫະນະ, ທິດຖີກັນຕາຣະ, ທິດຖີວິສູກາຍິກະ, ທິດຖີວິບຜັນທິຕະ, ທິດຖີສັງໂຍຊະນະ, ຄວາມຖືໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຊົ່ວ, ທາງຜິດ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ທ່າເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງລັດທິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ມິດສາດິດຖີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

393. කතමං තස්මිං සමයෙ අහිරිකං හොති? යං තස්මිං සමයෙ න හිරීයති හිරියිතබ්බෙන න හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ අහිරිකං හොති.

໓໙໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະຫິຣິກະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະຫິຣິກະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

394. කතමං තස්මිං සමයෙ අනොත්තප්පං හොති? යං තස්මිං සමයෙ න ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන න ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං තස්මිං සමයෙ අනොත්තප්පං හොති.

໓໙໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະໂນດຕັບປະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງຢ້ານຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງຢ້ານ, ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງຢ້ານຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະໂນດຕັບປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

395. කතමො තස්මිං සමයෙ සමථො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ සමථො හොති.

໓໙໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມະຖະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ສະມະຖະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

396. කතමො තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං මිච්ඡාවායාමො – අයං තස්මිං සමයෙ පග්ගාහො හොති.

໓໙໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປັກຄາຫະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມກ້າວອອກ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມຂະຫຍັນ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມກະຕືລືລົ້ນ, ຄວາມກ້າຫານ, ຄວາມແຂງແກ່ນ, ຄວາມດຳຣົງໝັ້ນ, ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ທໍ້, ຄວາມບໍ່ປົງຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມບໍ່ທອດທຸລະ, ຄວາມປະຄອງທຸລະໄວ້, ວິຣິຍະ, ວິຣິຍິນຊີ, ວິຣິຍະພະລະ, ມິດສາວາຍາມະໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ປັກຄາຫະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

397. කතමො තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං මිච්ඡාසමාධි – අයං තස්මිං සමයෙ අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໓໙໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອະວິກເຂປະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ, ຄວາມບໍ່ເຂວ, ຄວາມມີໃຈບໍ່ສະທ້ານ, ສະມະຖະ, ສະມາທິນຊີ, ສະມາທິພະລະ, ມິດສາສະມາທິໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄື ອະວິກເຂປະ ໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມະທຳອື່ນໃດອີກ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍັງມີນາມະທຳອື່ນໃດອີກ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

398. කතමො [Pg.96] තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාදිට්ඨි මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං ලොභො මොහො අභිජ්ඣා මිච්ඡාදිට්ඨි අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໓໙໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິດຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາທິຖິ, ມິດສາສັງກັປປະ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທິ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂນດຕັບປະພະລະ, ໂລພະ, ໂມຫະ, ອະພິຊຊາ, ມິດສາທິຖິ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເສຍ - ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

399. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං දිට්ඨිගතසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໓໙໙. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບໂສມະນັດ ປະກອບພ້ອມດ້ວຍທິຖິ ເປັນໄປກັບດ້ວຍສັງຂານ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

400. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, ලොභො හොති, මොහො හොති, අභිජ්ඣා හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

໔໐໐. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບໂສມະນັດ ປາສະຈາກທິຖິ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ, ສັດທາຣົມ, ຄັນທາຣົມ, ຣະສາຣົມ, ໂຜດທັບພາຣົມ ຫຼືທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິດຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັປປະຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ໂລພະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, පඤ්චඞ්ගිකං ඣානං හොති, තිවඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං [Pg.97] හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 5 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

401. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං ලොභො මොහො අභිජ්ඣා අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິດຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, จິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາສັງກັປປະ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທິ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂນດຕັບປະພະລະ, ໂລພະ, ໂມຫະ, ອະພິຊຊາ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ นາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເສຍ - ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

402. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති සොමනස්සසහගතං දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໒. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບໂສມະນັດ ປາສະຈາກທິຖິ ເປັນໄປກັບດ້ວຍສັງຂານ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

403. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං දිට්ඨිගතසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, ලොභො හොති, මොහො හොති, අභිජ්ඣා හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໓. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາ ປະກອບພ້ອມດ້ວຍທິຖິ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ, ສັດທາຣົມ, ຄັນທາຣົມ, ຣະສາຣົມ, ໂຜດທັບພາຣົມ ຫຼືທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິດຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ມິດສາທິຖິຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັປປະຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ໂລພະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ມິດສາທິຖິຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

404. කතමො [Pg.98] තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໐໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ ໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຄືຜັດສະ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

405. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති…පෙ….

໔໐໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະεຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສຳລານ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ສຳລານ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກສຳຜັດແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ເວທະນານັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຄືເວທະນາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

406. කතමා තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති…පෙ….

໔໐໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອຸເປກຂາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສຳລານ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ສຳລານ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະεຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຄືອຸເປກຂາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

407. කතමං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອຸເປກຂິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສຳລານ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ສຳລານ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ໃດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຄືອຸເປກຂິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, චතුරඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ทາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

408. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාදිට්ඨි මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං ලොභො මොහො අභිජ්ඣා මිච්ඡාදිට්ඨි අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິດຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາທິຖິ, ມິດສາສັງກັປປະ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທิ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂນດຕັບປະພະລະ, ໂລພະ, ໂມຫະ, ອະພິຊຊາ, ມິດສາທິຖິ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເສຍ - ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

409. කතමෙ [Pg.99] ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං දිට්ඨිගතසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໐໙. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາ ປະກອບພ້ອມດ້ວຍທິຖິ ເປັນໄປກັບດ້ວຍສັງຂານ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

410. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, ලොභො හොති, මොහො හොති, අභිජ්ඣා හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

໔໑໐. ທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາ ປາສະຈາກທິຖິ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ, ສັດທາຣົມ, ຄັນທາຣົມ, ຣະສາຣົມ, ໂຜດທັບພາຣົມ ຫຼືທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິດຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັປປະຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ໂລພະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະພິຊຊາຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂນດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, තිවඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

411. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං ලොභො මොහො අභිජ්ඣා අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං [Pg.100] ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໑໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາສັງກັບ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທິ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂနດຕັບປະພະລະ, ໂລພະ, ໂມຫະ, ອະພິຊຊາ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂနດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເຫຼົ່ານີ້ - ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

412. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໑໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ວິປະຍຸດຈາກທິດຖິ ເປັນສະສັງຂາຣິກ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

413. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති දොමනස්සසහගතං පටිඝසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, දුක්ඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, දොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, දොසො හොති, මොහො හොති, බ්‍යාපාදො හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໑໓. ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂທມະນັດ ສຳປະຍຸດດ້ວຍປະຕິຄະ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື ສັດທາຣົມ ຫຼື ຄັນທາຣົມ ຫຼື ຣະສາຣົມ ຫຼື ໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼື ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ທຸກຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊະຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊະຍ່ອມມີ, ມະນິນຊະຍ່ອມມີ, ໂທມະນັດສິນຊະຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊະຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັບຍ່ອມມີ, ມິດສາvາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ໂທສະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ພະຍາບາດຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

414. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໑໔. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ອາການທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ.

415. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං චෙතොසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති…පෙ….

໔໑໕. ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມທຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ ເຊິ່ງເກີດແຕ່ຜັດສະທີ່ສົມຄວນແກ່ມະໂນວິນຍານະທາດນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

416. කතමං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං චෙතොසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං [Pg.101] චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛං හොති…පෙ….

໔໑໖. ທຸກໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມທຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ທຸກໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

417. කතමං තස්මිං සමයෙ දොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං චෙතොසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ දොමනස්සින්ද්‍රියං හොති…පෙ….

໔໑໗. ...ໂທມະນັດສິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ສຳລານທາງໃຈ, ຄວາມທຸກທາງໃຈ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກ ອັນເກີດຈາກມະໂນສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ໂທມະນັດສິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

418. කතමො තස්මිං සමයෙ දොසො හොති? යො තස්මිං සමයෙ දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ දොසො හොති…පෙ….

໔໑໘. ໂທສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ໂທສະ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມຄິດປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມພະຍາບາດ, ຄວາມປອງຮ້າຍ, ຄວາມຄິດປອງຮ້າຍ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມຮ້າຍກາດ, ຄວາມເວົ້າບໍ່ດີ, ຄວາມບໍ່ຍິນດີແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ໂທສະໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

419. කතමො තස්මිං සමයෙ බ්‍යාපාදො හොති? යො තස්මිං සමයෙ දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ බ්‍යාපාදො හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໑໙. ພະຍາບາດໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ໂທສະ, 1ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມຄິດປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມພະຍາບາດ, ຄວາມປອງຮ້າຍ, ຄວາມຄິດປອງຮ້າຍ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມຮ້າຍກາດ, 1ຄວາມເວົ້າບໍ່ດີ, ຄວາມບໍ່ຍິນດີແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ພະຍາບາດໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, තිවඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, ද්වෙ හෙතූ හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 2 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

420. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං දොසො මොහො බ්‍යාපාදො අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາສັງກັບ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທິ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂနດຕັບປະພະລະ, ໂທສະ, ໂມຫະ, ພະຍາບາດ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂနດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເຫຼົ່ານີ້ - ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

421. කතමෙ [Pg.102] ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති දොමනස්සසහගතං පටිඝසම්පයුත්තං සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණං වා…පෙ… ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໑. ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂທມະນັດ ສຳປະຍຸດດ້ວຍປະຕິຄະ ເປັນສະສະງຂາຣິກ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

422. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං විචිකිච්ඡාසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා සද්දාරම්මණං වා ගන්ධාරම්මණං වා රසාරම්මණං වා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං වා ධම්මාරම්මණං වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, වීරියබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, විචිකිච්ඡා හොති, මොහො හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, පග්ගාහො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຈິກິດສາ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື ສັດທາຣົມ ຫຼື ຄັນທາຣົມ ຫຼື ຣະສາຣົມ ຫຼື ໂຜດຖັບພາຣົມ ຫຼື ທຳມາຣົມ ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, จິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊະຍ່ອມມີ, ມະນິນຊະຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊະຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊະຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັບຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ວິຈິກິດສາຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

423. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ….

໔໒໓. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ອາການທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

424. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති…පෙ….

໔໒໔. ຈິດຕັກຄະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດຕັກຄະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

425. කතමා තස්මිං සමයෙ විචිකිච්ඡා හොති? යා තස්මිං සමයෙ කඞ්ඛා කඞ්ඛායනා කඞ්ඛායිතත්තං විමති විචිකිච්ඡා ද්වෙළ්හකං ද්වෙධාපථො සංසයො අනෙකංසග්ගාහො ආසප්පනා පරිසප්පනා අපරියොගාහනා ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – අයං තස්මිං සමයෙ විචිකිච්ඡා හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໕. ວິຈິກິດສາໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສົງໄສ, ກິຣິຍາທີ່ສົງໄສ, ຄວາມເປັນຜູ້ສົງໄສ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ, ວິຈິກິດສາ, ຄວາມຕັດສິນໃຈບໍ່ໄດ້, ທາງສອງແພ່ງ, ຄວາມເຄືອບແຄງ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍບໍ່ແນ່ນອນ, ຄວາມຫຼົບຫຼີກ, ຄວາມຫຼົບຫຼີກໄປມາ, ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງ, ຄວາມແຂງກະດ້າງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຂີດຂຽນແຫ່ງໃຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, චත්තාරි ඉන්ද්‍රියානි හොන්ති[Pg.103], චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, දුවඞ්ගිකො මග්ගො හොති, තීණි බලානි හොන්ති, එකො හෙතු හොති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 4 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 2 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 3 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 1 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ...ຯລຯ...

426. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො වීරියබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං විචිකිච්ඡා මොහො අහිරිකං අනොත්තප්පං පග්ගාහො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັກຄະຕາ, ວິຣິຍິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາສັງກັບ, ມິດສາວາຍາມະ, ວິຣິຍະພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂနດຕັບປະພະລະ, ວິຈິກິດສາ, ໂມຫະ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂနດຕັບປະ, ປັກຄາຫະ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເຫຼົ່ານີ້ - ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

427. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? යස්මිං සමයෙ අකුසලං චිත්තං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං උද්ධච්චසම්පයුත්තං රූපාරම්මණං වා…පෙ… යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති, මිච්ඡාසඞ්කප්පො හොති, මිච්ඡාවායාමො හොති, මිච්ඡාසමාධි හොති, වීරියබලං හොති, සමාධිබලං හොති, අහිරිකබලං හොති, අනොත්තප්පබලං හොති, උද්ධච්චං හොති, මොහො හොති, අහිරිකං හොති, අනොත්තප්පං හොති, සමථො හොති, පග්ගාහො හොති, අවික්ඛෙපො හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໗. ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ອະກຸສົນຈິດທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ສຳປະຍຸດດ້ວຍອຸດທັດຈະ ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປາຣົບຮູບາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ຫຼືອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊະຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊະຍ່ອມມີ, ມະນິນຊະຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊະຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊະຍ່ອມມີ, ມິດສາສັງກັບຍ່ອມມີ, ມິດສາວາຍາມະຍ່ອມມີ, ມິດສາສະມາທິຍ່ອມມີ, ວິຣິຍະພະລະຍ່ອມມີ, ສະມາທິພະລະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະພະລະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະພະລະຍ່ອມມີ, ອຸດທັດຈະຍ່ອມມີ, ໂມຫະຍ່ອມມີ, ອະຫິຣິກະຍ່ອມມີ, ອະໂနດຕັບປະຍ່ອມມີ, ສະມະຖະຍ່ອມມີ, ປັກຄາຫະຍ່ອມມີ, ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ; ຫຼື ນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

428. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ….

໔໒໘. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ອາການທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ - ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

429. කතමං තස්මිං සමයෙ උද්ධච්චං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස උද්ධච්චං අවූපසමො චෙතසො වික්ඛෙපො භන්තත්තං චිත්තස්ස – ඉදං තස්මිං සමයෙ [Pg.104] උද්ධච්චං හොති …පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໒໙. ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານ (ອຸດທັດຈະ) ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານຂອງຈິດ ຄວາມບໍ່ສະຫງົບ ຄວາມຊັດສ່າຍແຫ່ງໃຈ ຄວາມຫວັ່ນໄຫວຂອງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ...ຯລຯ... ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະກຸສົນ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, චතුරඞ්ගිකං ඣානං හොති, තිවඞ්ගිකො මග්ගො හොති, චත්තාරි බලානි හොන්ති, එකො හෙතු හොති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຊານມີອົງ 4 ຍ່ອມມີ, ມັກມີອົງ 3 ຍ່ອມມີ, ພະລະ 4 ຍ່ອມມີ, ເຫດ 1 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະກຸສົນ ...ຯລຯ...

430. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසමාධි වීරියබලං සමාධිබලං අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං උද්ධච්චං මොහො අහිරිකං අනොත්තප්පං සමථො පග්ගාහො අවික්ඛෙපො; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໔໓໐. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ວິຣິຍິນຊີ, ສະມາທິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ມິດສາສັງກັປປະ, ມິດສາວາຍາມະ, ມິດສາສະມາທิ, ວິຣິຍະພະລະ, ສະມາທິພະລະ, ອະຫິຣິກະພະລະ, ອະໂນດຕັບປະພະລະ, ອຸດທັດຈະ, ໂມຫະ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ, ສະມະຖະ, ປັກຄາຫະ, ອະວິກເຂປະ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນາຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາຂัน ຍົກເວັ້ນວິນຍານະຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະກຸສົນ.

ද්වාදස අකුසලචිත්තානි.

ອະກຸສົນຈິດ 12 ດວງ (ຈົບແລ້ວ).

අබ්‍යාකතවිපාකො

ອັບຍາກະຕະວິບາກ

කුසලවිපාකපඤ්චවිඤ්ඤාණානි

ກຸສົນວິບາກປັນຈະວິນຍານ

431. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං රූපාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ຈັກຂຸວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະກົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບາຣົມເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະຄວາມທີ່ກຳອันເປັນກຸສົນເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ແລ້ວ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ.

432. කතමො [Pg.105] තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໓໒. ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ການຖືກຕ້ອງ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ກິຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

433. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාචක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໔໓໓. ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເປັນເຈຕະສິກ ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

434. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාචක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔໓໔. ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຈຳ ກິຣິຍາທີ່ຈຳ ຄວາມເປັນຜູ້ຈຳ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

435. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාචක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໔໓໕. ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຄິດ ກິຣິຍາທີ່ຄິດ ຄວາມເປັນຜູ້ຄິດ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

436. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාචක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໔໓໖. ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈິດ ມະໂນ ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂນ ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານະຂัน ຈັກຂຸວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

437. කතමා තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති.

໔໓໗. ອຸເປກຂາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເປັນເຈຕະສິກ ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງຈິດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸເປກຂາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

438. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໔໓໘. ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

439. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාචක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໔໓໙. ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? จິດ ມະໂນ ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂນ ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານະຂัน ຈັກຂຸວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

440. කතමං [Pg.106] තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති.

໔໔໐. ອຸເປກຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເປັນເຈຕະສິກ ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງຈິດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດອັນບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸເປກຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

441. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໔໑. ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາຍຸ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມດຳເນີນໄປ ຄວາມເປັນໄປ ຄວາມໝູນວຽນ ຄວາມລ້ຽງດູ ຊີວິດ ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ຈັກຂຸວິນຍານະທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ ...ຯລຯ...

442. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໔໒. ສັງຂາຣັກຂัน ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ຊີວິຕິນຊີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນາຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານະຂັນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັງຂາຣັກຂัน ໃນສະໄໝນັ້ນ ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ.

443. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං සොතවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං සද්දාරම්මණං…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ගන්ධාරම්මණං…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං රසාරම්මණං…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති සුඛසහගතං ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සුඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໔໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ໂສຕະວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະກົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີສັດທາຣົມເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະຄວາມທີ່ກຳອັນເປັນກຸສົນເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ແລ້ວ ...ຯລຯ... ຄານະວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະກົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຄັນທາຣົມເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນ ...ຯລຯ... ຊິວຫາວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະກົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຣະສາຣົມເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນ ...ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະກົດດ້ວຍສຸກ ມີໂຜດທັບພາຣົມເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ສຸຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ.

444. කතමො [Pg.107] තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໔໔. ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ການຖືກຕ້ອງ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ກิຣິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

445. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං කායිකං සාතං කායිකං සුඛං කායසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໔໔໕. ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສຳຜັດທາງກາຍອັນເປັນທີ່ສຳລານ ຄວາມສຸກທາງກາຍ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດອັນເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

446. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔໔໖. ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຈຳ ກິຣິຍາທີ່ຈຳ ຄວາມເປັນຜູ້ຈຳ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

447. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໔໔໗. ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຄິດ ກິຣິຍາທີ່ຄິດ ຄວາມເປັນຜູ້ຄິດ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເຈດຕະນາ 在ສະໄໝນັ້ນ.

448. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໔໔໘. ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈິດ ມະໂນ ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂນ ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານະຂัน ກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

449. කතමං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ කායිකං සාතං කායිකං සුඛං කායසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໔໔໙. ສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສຳຜັດທາງກາຍອັນເປັນທີ່ສຳລານ ຄວາມສຸກທາງກາຍ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດອັນເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

450. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໔໕໐. ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

451. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໔໕໑. ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈິດ ມະໂນ ມານັດ ຫະໄທ ປັດທະຣະ ມະໂນ ມະນາຍະຕະນະ ມະນິນຊີ ວິນຍານ ວິນຍານະຂัน ກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

452. කතමං [Pg.108] තස්මිං සමයෙ සුඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ කායිකං සාතං කායිකං සුඛං කායසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛින්ද්‍රියං හොති.

໔໕໒. ສຸຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສຳຜັດທາງກາຍອັນເປັນທີ່ສຳລານ ຄວາມສຸກທາງກາຍ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງກາຍະວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດອันເປັນທີ່ສຳລານແລະເປັນສຸກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສຸຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

453. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໕໓. ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາຍຸ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມດຳເນີນໄປ ຄວາມເປັນໄປ ຄວາມໝູນວຽນ ຄວາມລ້ຽງດູ ຊີວິດ ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ ມີຢູ່ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා කායවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ ...ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານະທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບຍາກົດ ...ຯລຯ...

454. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໕໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කුසලවිපාකානි පඤ්චවිඤ්ඤාණානි.

ປັນຈະວິນຍານ ທີ່ເປັນກຸສົນວິບາກ (ຈົບແລ້ວ).

කුසලවිපාකමනොධාතු

ກຸສົນວິບາກມະໂນທາດ

455. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොධාතු උප්පන්නා හොති උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ඵොට්ඨබ්බාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති[Pg.109], උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໕໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນທາດ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະຄວາມທີ່ກຳອັນເປັນກຸສົນ ເປັນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ໂດຍມີຮູບາຣົມເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ຫຼືມີໂຜດຖັບພາຣົມເປັນອາລົມ ຫຼືປາຣົບອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

456. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໕໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກิລິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຜັດສະ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

457. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໔໕໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນທາດນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືເວທະນາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

458. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔໕໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍາ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຈຳໄດ້, ຄວາມຈຳໄດ້ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນທາດນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືສັນຍາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

459. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໔໕໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຄິດອ່ານ, ຄວາມຈົງໃຈ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນທາດນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືເຈດຕະນາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

460. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໔໖໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ (ຄວາມຜ່ອງໃສ), ມະໂນ ທີ່ເປັນມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຈິດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

461. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໔໖໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ການຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືວິຕົກ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

462. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໔໖໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ຄວາມຕາມພິຈາລະນາ, ຄວາມເຂົ້າໄປພິຈາລະນາ, ຄວາມສືບພັນແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຄອຍເພັ່ງເບິ່ງ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືວິຈານ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

463. කතමා [Pg.110] තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති.

໔໖໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອຸເປກຂາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືອຸເປກຂາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

464. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໔໖໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

465. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໔໖໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ (ຄວາມຜ່ອງໃສ), ມະໂນ ທີ່ເປັນມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືມະນິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

466. කතමං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති.

໔໖໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ອຸເປກຂິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືອຸເປກຂິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

467. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໖໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຊີວິຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ความເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມລ້ຽງຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຊີວິຕິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

468. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං [Pg.111] ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໖໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ ຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຄືສັງຂາຣັກຂັນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කුසලවිපාකා මනොධාතු.

ກຸສົນວິບາກມະໂນທາດ (ຈົບແລ້ວ).

කුසලවිපාකමනොවිඤ්ඤාණධාතුසොමනස්සසහගතා

ກຸສົນວິບາກມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ

469. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති සොමනස්සසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໖໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານະທາດ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະຄວາມທີ່ກຳອັນເປັນກຸສົນ ເປັນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ໂດຍມີຮູບາຣົມເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ຫຼືມີທັມມາຣົມເປັນອາລົມ ຫຼືປາຣົບອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, จິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸກຍ່ອມມີ, ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

470. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໗໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິລິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຜັດສະ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

471. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໔໗໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເວທະນາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສຸກ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືເວທະນາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

472. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔໗໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັນຍາ ເປັນແນວໃດ? ສັນຍາ, ກິລິຍາທີ່ຈຳໄດ້, ຄວາມຈຳໄດ້ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນວິນຍານະທາດນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືສັນຍາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

473. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති. යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໔໗໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຈດຕະນາ ເປັນແນວໃດ? ເຈດຕະນາ, ຄວາມຄິດອ່ານ, ຄວາມຈົງໃຈ ທີ່ເກີດຈາກຜັດສະອັນສົມຄວນແກ່ມະໂນວິນຍານະທາດນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືເຈດຕະນາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

474. කතමං [Pg.112] තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໔໗໔. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດ ເປັນແນວໃດ? จິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ (ຄວາມຜ່ອງໃສ), ມະໂນ ທີ່ເປັນມະນາຍะຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຈິດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

475. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໔໗໕. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ການຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືວິຕົກ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

476. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໔໗໖. ໃນສະໄໝນັ້ນ ວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມໄຕ່ຕອງ, ຄວາມພິຈາລະນາ, ຄວາມຕາມພິຈາລະນາ, ຄວາມເຂົ້າໄປພິຈາລະນາ, ຄວາມສືບພັນແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຄອຍເພັ່ງເບິ່ງ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືວິຈານ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

477. කතමා තස්මිං සමයෙ පීති හොති? යා තස්මිං සමයෙ පීති පාමොජ්ජං ආමොදනා පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති ඔදග්‍යං අත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං තස්මිං සමයෙ පීති හොති.

໔໗໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ປີຕິ, ປາໂມດ, ຄວາມປິຕິຍິນດີ, ຄວາມປາໂມດຍິນດີ, ຄວາມຮ່າເຣີງ, ຄວາມບັນເທີງ, ຄວາມອີ່ມໃຈ, ຄວາມປຶ້ມໃຈ, ຄວາມມີໃຈຍິນດີແຫ່ງຈິດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືປີຕິ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

478. කතමං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සුඛං හොති.

໔໗໘. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສຸກ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສຸກ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືສຸກ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

479. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໔໗໙. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຈິດຕັດເສກັກຄະຕາ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

480. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໔໘໐. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມະນິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ (ຄວາມຜ່ອງໃສ), ມະໂນ ທີ່ເປັນມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານະທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືມະນິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

481. කතමං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතොසම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති.

໔໘໑. ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂສມະນັດສິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສຸກ ທີ່ເປັນເຈຕະສິກ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ເປັນຄວາມຍິນດີ ເປັນສຸກ ທີ່ເກີດຈາກເຈໂຕສຳຜັດ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືໂສມະນັດສິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ.

482. කතමං [Pg.113] තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໘໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ຊີວິຕິນຊີ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມລ້ຽງຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ແຫ່ງນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ຄືຊີວິຕິນຊີ ທີ່ມີໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ทາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນວິນຍານະທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືນາມະທຳອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສປັດໄຈ ທີ່ມີຢູ່ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

483. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໘໓. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ປີຕິ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ຊີວິຕິນຊີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຢ່າງອື່ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ເວັ້ນສັນຍັກຂັນ, ເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເສຍ—ນີ້ຄື ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කුසලවිපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු සොමනස්සසහගතා.

ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນກຸສົນວິບາກ ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ.

කුසලවිපාකමනොවිඤ්ඤාණධාතුඋපෙක්ඛාසහගතා

ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນກຸສົນວິບາກ ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

484. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໘໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນວິບາກ ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະກຳເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ໂດຍມີຮູບເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ຫຼືມີທຳເປັນອາລົມ ຫຼືປາຣົບອາລົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ, ເວທະນາ ຍ່ອມມີ, ສັນຍາ ຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາ ຍ່ອມມີ, ຈິດ ຍ່ອມມີ, ວິຕົກ ຍ່ອມມີ, ວິຈານ ຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາ ຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີ ຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີ ຍ່ອມມີ, ຊີວິຕິນຊີ ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຢ່າງອື່ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນໃນສະໄໝນັ້ນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

485. කතමො [Pg.114] තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໔໘໕. ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ການຖືກຕ້ອງ, ກິລິຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ອາການທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ຜັດສະ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

486. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති.

໔໘໖. ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ເວທະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

487. කතමා තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ජානනා සඤ්ජානිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ සඤ්ඤා හොති.

໔໘໗. ສັນຍາ 在ສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ການຈຳໄດ້, ກິລິຍາທີ່ຈຳໄດ້, ຄວາມຈຳໄດ້ ທີ່ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ສັນຍາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

488. කතමා තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති? යා තස්මිං සමයෙ තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජා චෙතනා සඤ්චෙතනා චෙතයිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ චෙතනා හොති.

໔໘໘. ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຄິດ, ກິລິຍາທີ່ຄິດ, ຄວາມຈຳນົງ ທີ່ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ເຈດຕະນາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

489. කතමං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ චිත්තං හොති.

໔໘໙. ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? จິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

490. කතමො තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති? යො තස්මිං සමයෙ තක්කො විතක්කො සඞ්කප්පො අප්පනා බ්‍යප්පනා චෙතසො අභිනිරොපනා – අයං තස්මිං සමයෙ විතක්කො හොති.

໔໙໐. ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕຶກ, ຄວາມດຳຣິ, ຄວາມແນບແໜ້ນ, ຄວາມແນບແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ອາລົມ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ວິຕົກ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

491. කතමො තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති? යො තස්මිං සමයෙ චාරො විචාරො අනුවිචාරො උපවිචාරො චිත්තස්ස අනුසන්ධානතා අනුපෙක්ඛනතා – අයං තස්මිං සමයෙ විචාරො හොති.

໔໙໑. ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕອງ, ຄວາມພิຈາລະນາ, ຄວາມຕາມພິຈາລະນາ, ຄວາມທ່ອງທ່ຽວໄປ, ຄວາມສະແຫວງຫາ, ຄວາມປະຄອງຈິດໄວ້ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ວິຈານ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

492. කතමා තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛා හොති.

໔໙໒. ອຸເປກຂາ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ອຸເປກຂາ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

493. කතමා [Pg.115] තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໔໙໓. ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

494. කතමං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්‍රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං තස්මිං සමයෙ මනින්ද්‍රියං හොති.

໔໙໔. ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈິດ, ມະໂນ, ມານັດ, ຫະໄທ, ປັນທະຣະ, ມະໂນ, ມະນາຍະຕະນະ, ມະນິນຊີ, ວິນຍານ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ມະນິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

495. කතමං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ චෙතසිකං නෙව සාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති.

໔໙໕. ອຸເປກຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນດີ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິນຮ້າຍ ເປັນເຈຕະສິກ ທີ່ເກີດແຕ່ຜັດສະແຫ່ງມະໂນວິນຍານທາດອັນສົມຄວນແກ່ຜັດສະນັ້ນ, ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ, ເວທະນາ ທີ່ບໍ່ແມ່ນທຸກ ບໍ່ແມ່ນສຸກ ທີ່ເກີດແຕ່ມະໂນສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ—ນີ້ຄື ອຸເປກຂິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ.

496. කතමං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති? යො තෙසං අරූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තස්මිං සමයෙ ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໙໖. ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມທ່ຽວໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ຂອງນາມະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ—ນີ້ຄື ຊີວິຕິນຊີ ໃນສະໄໝນັ້ນ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຢ່າງອື່ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນໃນສະໄໝນັ້ນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອინຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນວິນຍານທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທຳມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຢ່າງອື່ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນໃນສະໄໝນັ້ນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

497. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໙໗. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສັງຂາຣັກຂັນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ, ເຈດຕະນາ, ວິຕົກ, ວິຈານ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ, ຊີວິຕິນຊີ; ຫຼືວ່າ ນາມະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຢ່າງອື່ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍເວັ້ນເວທະນັກຂັນ, ເවັ້ນສັນຍັກຂັນ, ເවັ້ນວິນຍານັກຂັນ ເສຍ—ນີ້ຄື ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කුසලවිපාකා උපෙක්ඛාසහගතා මනොවිඤ්ඤාණධාතු.

ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນກຸສົນວິບາກ ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

අට්ඨමහාවිපාකා

ມະຫາວິບາກ 8

498. කතමෙ [Pg.116] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ කාමාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති සොමනස්සසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති …පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ… අලොභො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… අදොසො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໙໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່เป็นວິບາກ ເກີດຂຶ້ນ ເພາະກຳເປັນກຸສົນກາມາວະຈອນ ທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ (1) ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ສຳປະຍຸດດ້ວຍຍານ...ຯລຯ... (2) ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ສຳປະຍຸດດ້ວຍຍານ ສະສັງຂາຣິກ...ຯລຯ... (3) ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ຍານວິປະຍຸດ...ຯລຯ... (4) ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ ຍານວິປະຍຸດ ສະສັງຂາຣິກ...ຯລຯ... (5) ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ສຳປະຍຸດດ້ວຍຍານ...ຯລຯ... (6) ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ສຳປະຍຸດດ້ວຍຍານ ສະສັງຂາຣິກ...ຯລຯ... (7) ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ຍານວິປະຍຸດ...ຯລຯ... (8) ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ຍານວິປະຍຸດ ສະສັງຂາຣິກ ໂດຍມີຮູບເປັນອາលົມ...ຯລຯ... ຫຼືມີທຳເປັນອາលົມ ຫຼືປາຣົບອາលົມໃດໆ ກໍຕາມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ... ອະໂລພະ ເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ອະໂທສະ ເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අට්ඨමහාවිපාකා.

ມະຫາວິບາກ 8 (ຈົບແລ້ວ).

රූපාවචරවිපාකා

ຮູບາວະຈະຣະວິບາກ

499. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව රූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໔໙໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳເປັນກຸສົນຮູບາວະຈະຣະນັ້ນ ເປັນກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

500. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ රූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව රූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං [Pg.117] සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳເປັນກຸສົນຮູບາວະຈະຣະນັ້ນ ເປັນກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້, ວິບາກ ເພາະລະສຸກໄດ້...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາລົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

රූපාවචරවිපාකා.

ຮູບາວະຈະຣະວິບາກ (ຈົບແລ້ວ).

අරූපාවචරවිපාකා

ອະຮູບາວະຈະຣະວິບາກ

501. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව අරූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຮູບພົບ ເພາະລ່ວງພົ້ນຮູບສັນຍາທັງປວງໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບໍ່ໃສ່ໃຈໃນນານັດຕະສັນຍາ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອາກາສານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳເປັນກຸສົນອະຮູບາວະຈະຣະນັ້ນ ເປັນກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້, ວິບາກ ເພາະລ່ວງພົ້ນຮູບສັນຍາທັງປວງໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບໍ່ໃສ່ໃຈໃນນານັດຕະສັນຍາ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອາກາສານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

502. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව අරූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຮູບພົບ ເພາະລ່ວງພົ້ນອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍວິນຍານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳເປັນກຸສົນອະຮູບາວະຈະຣະນັ້ນ ເປັນກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້, ວິບາກ ເພາະລ່ວງພົ້ນອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍວິນຍານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກໄດ້...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

503. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව අරූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං [Pg.118] සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປູປະປັດຕິ ກ້າວລ່ວງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະລະສຸກ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳທີ່ເປັນອະຣູປາວະຈະຣະກຸສົນນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ເປັນວິບາກ ກ້າວລ່ວງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະລະສຸກ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

504. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපූපපත්තියා මග්ගං භාවෙති සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව අරූපාවචරස්ස කුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນມັກເພື່ອເຂົ້າເຖິງອະຣູປູປະປັດຕິ ກ້າວລ່ວງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະລະສຸກ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະກຳທີ່ເປັນອະຣູປາວະຈະຣະກຸສົນນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ເປັນວິບາກ ກ້າວລ່ວງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະລະສຸກ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අරූපාවචරවිපාකා.

ອະຣູປາວະຈະຣະວິບາກ.

ලොකුත්තරවිපාක-පඨමමග්ගවිපාකා

ໂລກຸດຕະຣະວິບາກ - ປະຖົມມະມັກຄະວິບາກ

සුද්ධිකපටිපදා

ສຸດທິກະປະຕິປະທາ

505. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອັນຍິນຊີມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

506. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා [Pg.119] කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄะຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອັນຍິນຊີມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

507. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອັນຍິນຊີມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

508. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

509. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං [Pg.120] ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

සුද්ධිකපටිපදා.

ສຸດທິກະປະຕິປະທາ.

සුද්ධිකසුඤ්ඤතං

ສຸດທິກະສູນຍະຕະ

510. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

511. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අනිමිත්තං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

512. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

513. කතමෙ [Pg.121] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… සුඤ්ඤතන්ති විපාකො…පෙ… සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… අප්පණිහිතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ... ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

සුද්ධිකසුඤ්ඤතං.

ສຸດທິກະສູນຍະຕະ.

සුඤ්ඤතපටිපදා

ສູນຍະຕະປະຕິປະທາ

514. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນເອງ ທີ່ບຸກຄົນໄດ້ເຮັດໄວ້ ໄດ້ຈະເລີນໄວ້ ເປັນວິບາກ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະມີ... ອະວິກເຂປະມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

515. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති …පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອันປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ทຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນกຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອະນິມິດຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

516. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා [Pg.122] විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂาປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

517. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ເພາະຄວາມລະງັບໄປແຫ່ງວິດຕົກແລະວິຈານ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອະນິມິດຕະ, ນີ້ເປັນວິບาก... ทຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

518. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං …පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍากັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ และສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂิບປາພິນຍາ ແລະອະນິມິດຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້เป็นກຸສົນ... ສຸຂາປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

සුඤ්ඤතපටිපදා.

ສຸຍຍະຕະປະຕິປະທາ.

සුද්ධිකඅප්පණිහිතං

ສຸດທິກະອັບປະນິຫິຕະ.

519. කතමෙ [Pg.123] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໑໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກุตຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

520. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අනිමිත්තං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກุตຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອະນິມິດຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

521. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍສຸຍຍະຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

522. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… අප්පණිහිතන්ති විපාකො…පෙ… අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… [Pg.124] අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… සුඤ්ඤතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ເພາະຄວາມລະງັບໄປແຫ່ງວິດຕົກແລະວິຈານ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ອະນິມິດຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນວິບาก, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

සුද්ධිකඅප්පණිහිතං.

ສຸດທິກະອັບປະນິຫິຕະ.

අප්පණිහිතපටිපදා

ອັບປະນິຫິຕະປະຕิປະທາ.

523. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ความເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳeຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫิຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

524. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອະນິມິດຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

525. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස [Pg.125] ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທิดຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທันທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນ ອັນຕົນໄດ້ກະທຳແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກອັນສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

526. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມສິ້ນກິເລດ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມຂັ້ນທຳອິດ ເພາະຄວາມລະງັບໄປແຫ່ງວິດຕົກແລະວິຈານ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ອັນປະກອບດ້ວຍທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະຢູ່, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພินຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອະນິມິດຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະອັບປະນິຫິຕະ, ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທຸກຂາປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ແລະສຸຍຍະຕະ, ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

527. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣะຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ບັນລຸປັນຈະມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ได้ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ນີ້ເປັນວິບาก ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

අප්පණිහිතපටිපදා.

ອັບປະນິຫິຕະປະຕິປະທາ.

වීසති මහානයා

...

528. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං මග්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සතිපට්ඨානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සම්මප්පධානං භාවෙති…පෙ… [Pg.126] ලොකුත්තරං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉන්ද්‍රියං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බලං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සච්චං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සමථං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධම්මං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඛන්ධං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආයතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධාතුං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආහාරං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඵස්සං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං වෙදනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සඤ්ඤං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චෙතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චිත්තං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති …පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… අනිමිත්තං …පෙ… අප්පණිහිතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍากິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະມັກ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະສະຕิປັດຖານ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະສຳມັບປະທານ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະອິດທິບາດ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະອอินຊີ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະພະລະ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະໂພດຊົງ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະສັດຈະ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະສະມະຖະ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະທຳ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຂັນ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະອາຍະຕະນະ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະທາດ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະອາຫານ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຜັດສະ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະເວທະນາ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະສັນຍາ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະເຈດຕະນາ... ຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຈິດ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນกຸສົນ ເພາະຄວາມທີ່ໂลກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳอັນຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ... ອັນເປັນອະນິມິດຕະ... ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

වීසති මහානයා.

ວິສະຕິມะຫານະຍະ.

ඡන්දාධිපතෙය්‍යසුද්ධිකපටිපදා

ສັນທາທິປະເຕີຍຍະສຸດທິກະປະຕິປະທາ

529. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໒໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ ເພາะความที่ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

530. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා [Pg.127] පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະกຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

531. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມมี... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

532. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານລະງັບໄປ... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ບັນລຸປັນຈະມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນกຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນี้ເປັນกຸສົນ... ປະຕິບັດລຳບาก ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

533. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං [Pg.128] ඛිප්පාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດລຳບາກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່... ທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖะຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ບັນລຸປັນຈະມະຊານຢູ່ ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ປະຕິບັດສະດວກ ຮູ້ໄດ້ໄວ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ນີ້ເປັນວິບาก ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

ඡන්දාධිපතෙය්‍යසුද්ධිකපටිපදා.

ສັນທາທິປະເຕີຍຍະສຸດທິກະປະຕິປະທາ.

ඡන්දාධිපතෙය්‍යසුද්ධිකසුඤ්ඤතා

ສັນທາທິປະເຕີຍຍະສຸດທິກະສູນຍະຕາ.

534. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊานນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳອันຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

535. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກິດ? ในສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ອັນເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ອັນເປັນສູນຍະຕະ ມີສันທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊานນັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນຕົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ເປັນວິບาก ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານຢູ່ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນໃຫຍ່ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ອະວิกເຂປະຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກິດ.

536. කතමෙ [Pg.129] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫงັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອะທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບາກອັນສະຫงັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນอັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ทຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

537. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ຢູ່, ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົน... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

ඡන්දාධිපතෙය්‍යසුද්ධිකසුඤ්ඤතා.

ສັນທາທິປະໄຕສຸດທິກະສຸຍຍະຕາ (ການປະຕິບັດທຳອັນເປັນສຸຍຍະຕະຢ່າງດຽວ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຈົບແລ້ວ).

538. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍากັດ? ในສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບາກອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

539. කතමෙ [Pg.130] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໓໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣะຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມะຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບากອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອันເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳeຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

540. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນกຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບากອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມะຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

541. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນเป็นເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມะຊານ ຢູ່, ທີ່ຊື່ວ່າ ທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ทຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ທຸກຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

542. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා [Pg.131] පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං …පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນທຸກຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ... ສຸຂະປະຕິປະທາ ທັນທາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ... ສຸຂะປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ຢູ່, ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຂະປະຕິປະທາ ຂິບປາພິນຍາ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍากັດ.

543. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖิงຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂลກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ้ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບากອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

544. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບากອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະย່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

545. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං [Pg.132] ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳeຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນນັ້ນແລ ອັນຕົນກະທຳແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ວິບากອັນສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນເປັນສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານย່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

546. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං …පෙ… අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບພະຍາກັດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂลກຸດຕະຣະຊານ ອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກໄປ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມເສື່ອມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະວິຕົກວິຈານສະຫງົບລະງັບໄປ... ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ... ຕະຕິຍະຊານ... ຈະຕຸດຖະຊານ... ປະຖົມມະຊານ... ປັນຈະມະຊານ ຢູ່, ທີ່ຊື່ວ່າ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອะທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก... ທີ່ຊື່ວ່າ ອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ... ທີ່ຊື່ວ່າ ສຸຍຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບาก, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ... ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານຍ່ອມມີ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບພະຍາກັດ.

547. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະชານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນບຸກຄົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

548. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං[Pg.133], තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກกາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນບຸກຄົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

549. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໔໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນບຸກຄົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນສຸນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອะວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

550. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນສຸນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

551. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං [Pg.134] ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අනිමිත්තං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති කුසලං…පෙ… සුඛපටිපදං ඛිප්පාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යන්ති විපාකො, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສิ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄะຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອະນິມິດຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນກຸສົນ...ຯລຯ... ທີ່ມີການປະຕິບັດສະດວກ ແລະຮູ້ໄດ້ໄວ ເປັນສຸນຍະຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ນີ້ເປັນວິບາກ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

552. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං මග්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සතිපට්ඨානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සම්මප්පධානං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඉන්ද්‍රියං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බලං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සච්චං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සමථං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධම්මං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඛන්ධං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආයතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ධාතුං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ආහාරං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං ඵස්සං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං වෙදනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං සඤ්ඤං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චෙතනං භාවෙති…පෙ… ලොකුත්තරං චිත්තං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං දිට්ඨිගතානං පහානාය පඨමාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං…පෙ… අනිමිත්තං…පෙ… අප්පණිහිතං ඡන්දාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීරියාධිපතෙය්‍යං…පෙ… චිත්තාධිපතෙය්‍යං…පෙ… වීමංසාධිපතෙය්‍යං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະມັກ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສະຕິປັດຖານ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສຳມັບປະທານ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິດທິບາດ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອິນຊີ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະພະລະ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະໂພດຊົງ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັດຈະ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສະມະຖະ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທຳ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຂັນ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະທາດ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະອາຫານ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຜັດສະ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເວທະນາ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະສັນຍາ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະເຈດຕະນາ...ຯລຯ... ຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຈິດ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອລະທິດຖິຄະຕະ ເພື່ອບັນລຸພູມທີໜຶ່ງ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນບຸກຄົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນສຸນຍະຕະ...ຯລຯ... ເປັນອະນິມິດຕະ...ຯລຯ... ເປັນອັບປະນິຫິຕະ ມີສັນທະເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ມີວິຣິຍະເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ມີຈິດເປັນອະທິບໍດີ...ຯລຯ... ມີວິມັງສາເປັນອະທິບໍດີ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

පඨමමග්ගවිපාකො.

ປະຖົມມະມັກຄະວິບາກ (ຈົບ).

දුතියාදිමග්ගවිපාකො

ທຸຕິຍາທິມັກຄະວິບາກ (ວິບາກແຫ່ງມັກເບື້ອງເທິງ ໓ ມີທຸຕິຍະມັກເປັນຕົ້ນ).

553. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ ලොකුත්තරං ඣානං භාවෙති නිය්‍යානිකං අපචයගාමිං කාමරාගබ්‍යාපාදානං [Pg.135] තනුභාවාය දුතියාය භූමියා පත්තියා…පෙ… කාමරා ගබ්‍යාපාදානං අනවසෙසප්පහානාය තතියාය භූමියා පත්තියා…පෙ… රූපරාගඅරූපරාගමානඋද්ධච්චඅවිජ්ජාය අනවසෙසප්පහානාය චතුත්ථාය භූමියා පත්තියා විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා කුසලා. තස්සෙව ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ඣානස්ස කතත්තා භාවිතත්තා විපාකං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති දුක්ඛපටිපදං දන්ධාභිඤ්ඤං සුඤ්ඤතං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນເປັນອັບຍາກົດ ເປັນໄນ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນໂລກຸດຕະຣະຊານ ທີ່ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເປັນເຄື່ອງເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ກາມະຣาຄະແລະພະຍາບາດເບົາບາງ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສອງ...ຯລຯ... ເພື່ອລະກາມະຣາຄະແລະພະຍາບາດໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສາມ...ຯລຯ... ເພື່ອລະຮູບະຣາຄະ ອະຮູບະຣາຄະ ມານະ ອຸດທັດຈະ ແລະອະວິຊາ ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສີ່ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອັນຍິນຊີ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ. ເພາະຄວາມທີ່ໂລກຸດຕະຣະກຸສົນຊານນັ້ນແລ ເປັນທຳອັນບຸກຄົນໄດ້ເຮັດແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ວິບາກ ທີ່ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີການປະຕິບັດລຳບາກ ແລະຮູ້ໄດ້ຊ້າ ເປັນສຸນຍະຕະ ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອັນຍາຕາວິນຊີ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະ ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ກໍຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳເຫຼົ່ານາມທຳອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເປັນອະຣູປະທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

554. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ….

໕໕໔. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນ? ຜັດສະ ການຖືກຕ້ອງ ການຖືກຕ້ອງດີ ຄວາມເປັນທຳຖືກຕ້ອງໃດ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ນີ້ເປັນຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

555. කතමං තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං හොති? යා තෙසං අඤ්ඤාතාවීනං ධම්මානං අඤ්ඤා පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – ඉදං තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໕. ອັນຍາຕາວິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນໄນ? ປັນຍາໃດ ຄວາມຮູ້ຊັດໃດ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນໃດ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທົ່ວໃດ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳໃດ ຄວາມກຳນົດໃດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດໃດ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດສະເພາະໃດ ຄວາມເປັນບັນດິດໃດ ຄວາມສະຫຼາດໃດ ຄວາມມີປັນຍາລະອຽດໃດ ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງໃດ ຄວາມຄິດໃດ ຄວາມພິຈາລະນາໃດ ປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນໃດ ປັນຍາເຄື່ອງກຳຈັດກິເລດໃດ ປັນຍານຳທາງໃດ ຄວາມເຫັນແຈ້ງໃດ ຄວາມຮູ້ຕົວທົ່ວພ້ອມໃດ ປັນຍາດັ່ງປະຕົດໃດ ປັນຍາໃດ ປັນຍິນຊີໃດ ປັນຍາພະລະໃດ ປັນຍາອາວຸດໃດ ປັນຍາປາສາດໃດ ປັນຍາແສງສະຫວ່າງໃດ ປັນຍາລັງສີໃດ ປັນຍາປະທີບໃດ ປັນຍາຣັດຕະນະໃດ ອະໂມຫະໃດ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳໃດ ສຳມາທິດຖິໃດ ທຳມະວິຈະຍະສຳໂພດຊົງໃດ ທີ່ເປັນອົງຄະແຫ່ງມັກ ທີ່ເນື່ອງໃນມັກ ແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຮູ້ແລ້ວເຫຼົ່ານັ້ນ — ນີ້ເປັນອັນຍາຕາວິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ກໍຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳເຫຼົ່ານາມທຳອື່ນໃດ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ເປັນອະຣູປະທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

දුතියාදිමග්ගවිපාකො.

ທຸຕິຍາທິມັກຄະວິບາກ (ຈົບ).

ලොකුත්තරවිපාකො.

ໂລກຸດຕະຣະວິບາກ (ຈົບ).

අකුසලවිපාකඅබ්‍යාකතං

ອະກຸສົນລະວິບາກອັບຍາກົດ

අකුසලවිපාකපඤ්චවිඤ්ඤාණානි

ອະກຸສົນລະວິບາກປັນຈະວິນຍານ

556. කතමෙ [Pg.136] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අකුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං රූපාරම්මණං…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං සද්දාරම්මණං…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං ගන්ධාරම්මණං …පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති උපෙක්ඛාසහගතං රසාරම්මණං…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පන්නං හොති දුක්ඛසහගතං ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, දුක්ඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, දුක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໕໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ຈັກຂຸວິນຍານ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນເພາະກຳມະທີ່ເປັນອະກຸສົນອັນຕົນໄດ້ເຮັດໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ໂສຕະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີສຽງເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ຄານະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີກິ່ນເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ຊິວຫາວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີລົດເປັນອາລົມ...ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນໄປກັບດ້ວຍທຸກຂ໌ ມີໂຜດຖັບພະເປັນອາລົມ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເවທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ທຸກຂ໌ຍ່ອມມີ, ຈິດຕະເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ທຸກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

557. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති.

໕໕໗. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ການຖືກຕ້ອງ ການກະທົບກະທັ່ງ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ.

558. කතමා තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති? යං තස්මිං සමයෙ තජ්ජාකායවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සජං කායිකං අසාතං කායිකං දුක්ඛං කායසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – අයං තස්මිං සමයෙ වෙදනා හොති…පෙ….

໕໕໘. ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານທາງກາຍ ຄວາມທຸກທາງກາຍ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ ອັນເກີດແຕ່ຜັດສະສະເພາະກາຍະວິນຍານທາດນັ້ນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ເວທະນາໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

559. කතමං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛං හොති? යං තස්මිං සමයෙ කායිකං අසාතං කායිකං දුක්ඛං කායසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛං හොති…පෙ….

໕໕໙. ທຸກຂ໌ໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຄວາມບໍ່ສຳລານທາງກາຍ ຄວາມທຸກທາງກາຍ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ທຸກຂ໌ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

560. කතමං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛින්ද්‍රියං හොති? යං තස්මිං සමයෙ කායිකං අසාතං කායිකං දුක්ඛං කායසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං කායසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා – ඉදං තස්මිං සමයෙ දුක්ඛින්ද්‍රියං හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໐. ທຸກຂິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຄວາມບໍ່ສຳລານທາງກາຍ ຄວາມທຸກທາງກາຍ ຄວາມສະເຫວີຍອາລົມທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່ກາຍະສຳຜັດ ເວທະນາທີ່ບໍ່ສຳລານເປັນທຸກອັນເກີດແຕ່กາຍະສຳຜັດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ທຸກຂິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං [Pg.137] ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා කායවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

561. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໑. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ຈິດຕະເອກັກຄະຕາ ຊີວິດິນຊີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນາກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අකුසලවිපාකපඤ්චවිඤ්ඤාණානි.

ອະກຸສົນວິບາກປັນຈະວິນຍານ ຈົບແລ້ວ.

අකුසලවිපාකමනොධාතු

ອະກຸສົນວິບາກມະໂນທາດ

562. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අකුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොධාතු උප්පන්නා හොති උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ඵොට්ඨබ්බාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

໕໖໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນທາດ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນເພາະກຳມະທີ່ເປັນອະກຸສົນອັນຕົນໄດ້ເຮັດໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບເປັນອາລົມກໍດີ...ຯລຯ... ມີໂຜດຖັບພະເປັນອາລົມກໍດີ ຫຼືປາລົບອາລົມໃດໆ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເවທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, จິດຕະເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

563. කතමො [Pg.138] තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໓. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ຈິດຕະເອກັກຄະຕາ ຊີວິດິນຊີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນາກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අකුසලවිපාකා මනොධාතු.

ອະກຸສົນວິບາກມະໂນທາດ ຈົບແລ້ວ.

අකුසලවිපාකමනොවිඤ්ඤාණධාතු

ອະກຸສົນວິບາກມະໂນວິນຍານທາດ

564. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අකුසලස්ස කම්මස්ස කතත්තා උපචිතත්තා විපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

໕໖໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນວິບາກ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນເພາະກຳມະທີ່ເປັນອະກຸສົນອັນຕົນໄດ້ເຮັດໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບເປັນອາລົມກໍດີ...ຯລຯ... ມີທັມມາລົມເປັນອາລົມກໍດີ ຫຼືປາລົບອາລົມໃດໆ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເවທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນວິນຍານທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

565. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා [Pg.139] සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໕. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ຈິດຕະເອກັກຄະຕາ ຊີວິດິນຊີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນາກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අකුසලවිපාකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු.

ອະກຸສົນວິບາກມະໂນວິນຍານທາດ ຈົບແລ້ວ.

විපාකා අබ්‍යාකතා.

ວິບາກອັບຍາກົດ ຈົບແລ້ວ.

අහෙතුකකිරියාඅබ්‍යාකතං

ອະເຫຕຸກາກິຣິຍາອັບຍາກົດ

කිරියාමනොධාතු

ກິຣິຍາມະໂນທາດ

566. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ මනොධාතු උප්පන්නා හොති කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ඵොට්ඨබ්බාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

໕໖໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນທາດ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນວິບາກແຫ່ງກຳ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບເປັນອາລົມກໍດີ...ຯລຯ... ມີໂຜດຖັບພະເປັນອາລົມກໍດີ ຫຼືປາລົບອາລົມໃດໆ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເවທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ຈິດຕະເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, තීණින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 3 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ 在ສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

567. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໗. ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ຈິດຕະເອກັກຄະຕາ ຊີວິດິນຊີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ ຍົກເວັ້ນເວທະນາກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍາກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කිරියා මනොධාතු.

ກິຣິຍາມະໂນທາດ ຈົບແລ້ວ.

කිරියාමනොවිඤ්ඤාණධාතුසොමනස්සසහගතා

ກິຣິຍາມະໂນວິນຍານທາດສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ

568. කතමෙ [Pg.140] ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා සොමනස්සසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, පීති හොති, සුඛං හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති, මනින්ද්‍රියං හොති, සොමනස්සින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໖໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ເກີດຂຶ້ນ ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນວິບາກແຫ່ງກຳ ເປັນໄປກັບດ້ວຍໂສມະນັດ ມີຮູບເປັນອາລົມກໍດີ...ຯລຯ... ມີທັມມາລົມເປັນອາລົມກໍດີ ຫຼືປາລົບອາລົມໃດໆ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເවທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, จິດຕະຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ປີຕິຍ່ອມມີ, ສຸຂະຍ່ອມມີ, ຈິດຕະເອກັກຄະຕາຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນຊີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນຊີຍ່ອມມີ, ມະນິນຊີຍ່ອມມີ, ໂສມະນັດສິນຊີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນຊີຍ່ອມມີ; ຫຼືວ່າ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທຳມະເຫຼົ່າອື່ນໃດ ເຊິ່ງບໍ່ມີຮູບ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ກໍຍັງມີຢູ່ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

569. කතමො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති? යො තස්මිං සමයෙ ඵස්සො ඵුසනා සංඵුසනා සංඵුසිතත්තං – අයං තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ….

໕໖໙. ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຜັດສະ ການຖືກຕ້ອງ ການກະທົບກະທັ່ງ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຜັດສະໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ...

570. කතමා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං – අයං තස්මිං සමයෙ චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති.

໕໗໐. ຈິດຕະເອກັກຄະຕາໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ສະເພາະ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມບໍ່ແກວ່ງໄກວ ຄວາມມີໃຈບໍ່ແພ່ສະພັດ ຄວາມສະຫງົບ ສະມາທິນຊີ ສະມາທິພະລະ ແຫ່ງຈິດ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ຈິດຕະເອກັກຄະຕາໃນສະໄໝນັ້ນ.

571. කතමං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති? යො තස්මිං සමයෙ චෙතසිකො වීරියාරම්භො නික්කමො පරක්කමො උය්‍යාමො වායාමො උස්සාහො උස්සොළ්හී ථාමො ධිති අසිථිලපරක්කමතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ධුරසම්පග්ගාහො වීරියං වීරියින්ද්‍රියං වීරියබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ වීරියින්ද්‍රියං හොති.

໕໗໑. ວິຣິຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນເປັນໄນ? ຄວາມພຽນທາງໃຈ ການປາລົບຄວາມພຽນ ຄວາມກ້າວອອກ ຄວາມບາກບັ່ນ ຄວາມຂະຫຍັນ ຄວາມພະຍາຍາມ ຄວາມອຸດສາຫະ ຄວາມແຂງຂັນ ຄວາມຄົງໝັ້ນ ຄວາມຊົງໄວ້ ຄວາມບາກບັ່ນບໍ່ຍໍ້ຫຍ້ອນ ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມຄວາມພໍໃຈ ຄວາມບໍ່ທອດຖິ້ມທຸລະ ການປະຄອງທຸລະໄວ້ ວິຣິຍະ ວິຣິຍິນຊີ ວິຣິຍະພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ອັນໃດ — ນີ້ຊື່ວ່າ ວິຣິຍິນຊີໃນສະໄໝນັ້ນ.

572. කතමං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති? යා තස්මිං සමයෙ චිත්තස්ස ඨිති සණ්ඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්‍රියං සමාධිබලං – ඉදං තස්මිං සමයෙ සමාධින්ද්‍රියං හොති…පෙ… යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໒. ໃນສະໄໝນັ້ນ ສະມາທິນທຣີ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີ ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ຄວາມບໍ່ສະທ້ານ ความບໍ່ແກວ່ງໄກວຂອງຈິດ ຄວາມສະຫງົບ ສະມາທິນທຣີ ສະມາທິພະລະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ນີ້ຊື່ວ່າ ສະມາທິນທຣີ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො [Pg.141] ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນວິນຍານທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

573. කතමො තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො පීති චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໓. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ປີຕິ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ວິຣິຍິນທຣີ ສະມາທິນທຣີ ຊີວິດິນທຣີ; ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ทຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කිරියා මනොවිඤ්ඤාණධාතු සොමනස්සසහගතා.

ກິຣິຍາມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ.

කිරියාමනොවිඤ්ඤාණධාතුඋපෙක්ඛාසහගතා

ກິຣິຍາມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

574. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා උපෙක්ඛාසහගතා රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති, වෙදනා හොති, සඤ්ඤා හොති, චෙතනා හොති, චිත්තං හොති, විතක්කො හොති, විචාරො හොති, උපෙක්ඛා හොති, චිත්තස්සෙකග්ගතා හොති, වීරියින්ද්‍රියං හොති, සමාධින්ද්‍රියං හොති මනින්ද්‍රියං හොති, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං හොති, ජීවිතින්ද්‍රියං හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

໕໗໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ມີຮູບເປັນອາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ມີທັມມະເປັນອາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ເກີດຂຶ້ນ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ, ເວທະນາຍ່ອມມີ, ສັນຍາຍ່ອມມີ, ເຈດຕະນາຍ່ອມມີ, ຈິດຍ່ອມມີ, ວິຕົກຍ່ອມມີ, ວິຈານຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂາຍ່ອມມີ, ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດຍ່ອມມີ, ວິຣິຍິນທຣີຍ່ອມມີ, ສະມາທິນທຣີຍ່ອມມີ, ມະນິນທຣີຍ່ອມມີ, ອຸເປກຂິນທຣີຍ່ອມມີ, ຊີວິດິນທຣີຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

තස්මිං ඛො පන සමයෙ චත්තාරො ඛන්ධා හොන්ති, ද්වායතනානි හොන්ති, ද්වෙ ධාතුයො හොන්ති, තයො ආහාරා හොන්ති, පඤ්චින්ද්‍රියානි හොන්ති, එකො ඵස්සො හොති…පෙ… එකා මනොවිඤ්ඤාණධාතු හොති, එකං ධම්මායතනං හොති, එකා ධම්මධාතු හොති; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ….

ກໍໃນສະໄໝນັ້ນ ຂັນ 4 ຍ່ອມມີ, ອາຍະຕະນະ 2 ຍ່ອມມີ, ທາດ 2 ຍ່ອມມີ, ອາຫານ 3 ຍ່ອມມີ, ອິນຊີ 5 ຍ່ອມມີ, ຜັດສະ 1 ຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ມະໂນວິນຍານທາດ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມາຍະຕະນະ 1 ຍ່ອມມີ, ທັມມະທາດ 1 ຍ່ອມມີ; ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ...

575. කතමො [Pg.142] තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති? ඵස්සො චෙතනා විතක්කො විචාරො චිත්තස්සෙකග්ගතා වීරියින්ද්‍රියං සමාධින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං; යෙ වා පන තස්මිං සමයෙ අඤ්ඤෙපි අත්ථි පටිච්චසමුප්පන්නා අරූපිනො ධම්මා ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා සඤ්ඤාක්ඛන්ධං ඨපෙත්වා විඤ්ඤාණක්ඛන්ධං – අයං තස්මිං සමයෙ සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໕. ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຜັດສະ ເຈດຕະນາ ວິຕົກ ວິຈານ ເອກັກຄະຕາແຫ່ງຈິດ ວິຣິຍິນທຣີ ສະມາທິນທຣີ ຊີວິດິນທຣີ; ຫຼືກໍທຳເຫຼົ່າອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ໃນສະໄໝນັ້ນ ໂດຍຍົກເວັ້ນເວທະນັກຂັນ ຍົກເວັ້ນສັນຍັກຂັນ ຍົກເວັ້ນວິນຍານັກຂັນ — ນີ້ຊື່ວ່າ ສັງຂາຣັກຂັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

කිරියා මනොවිඤ්ඤාණධාතු උපෙක්ඛාසහගතා.

ກິຣິຍາມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

අහෙතුකා කිරියා අබ්‍යාකතා.

ອະເຫຕຸກາກິຣິຍາອັບຍາກົດ.

සහෙතුකකාමාවචරකිරියා

ສະເຫຕຸກາກາມາວະຈະຣະກິຣິຍາ

576. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ මනොවිඤ්ඤාණධාතු උප්පන්නා හොති කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා සොමනස්සසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා…පෙ… සොමනස්සසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණසම්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතා ඤාණවිප්පයුත්තා සසඞ්ඛාරෙන රූපාරම්මණා වා…පෙ… ධම්මාරම්මණා වා යං යං වා පනාරබ්භ, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති …පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ… අලොභො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… අදොසො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ ປະກອບດ້ວຍຍານ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ ປະກອບດ້ວຍຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ ປາສະຈາກຍານ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍໂសມະນັດ ປາສະຈາກຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປະກອບດ້ວຍຍານ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປະກອບດ້ວຍຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ...ຯລຯ... ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ປາສະຈາກຍານ ມີສັງຂານຊັກນຳ ມີຮູບເປັນອາຣົມ ຫຼື...ຯລຯ... ມີທັມມະເປັນອາຣົມ ຫຼືປາຣົບອາຣົມໃດໆ ເກີດຂຶ້ນ, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ... ອະໂລພະເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ອະໂທສະເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

සහෙතුකා කාමාවචරකිරියා.

ສະເຫຕຸກາກາມາວະຈະຣະກິຣິຍາ.

රූපාවචරකිරියා

ຣູປາວະຈະຣະກິຣິຍາ

577. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ රූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං [Pg.143] සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

578. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ රූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං…පෙ… පඨමං ඣානං…පෙ… පඤ්චමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පථවීකසිණං, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕົກແລະວິຈານ...ຯລຯ... ເຂົ້າເຖິງທຸຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຕະຕິຍະຊານ...ຯລຯ... ຈະຕຸດຖະຊານ...ຯລຯ... ປະຖົມມະຊານ...ຯລຯ... ປັນຈະມະຊານ ທີ່ມີປະຖະວີກະສິນເປັນອາຣົມຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

රූපාවචරකිරියා.

ຣູປາວະຈະຣະກິຣິຍາ.

අරූපාවචරකිරියා

ອະຣູປາວະຈະຣະກິຣິຍາ

579. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໗໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນອະຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພາະກ້າວລ່ວງຣູປະສັນຍາທັງປວງໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບໍ່ໃສ່ໃຈໃນນານັດຕະສັນຍາ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກາສານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກ...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

580. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໘໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນອະຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພາະກ້າວລ່ວງອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍວິນຍານັນຈາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກ...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

581. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති[Pg.144], තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໘໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນອະຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພາະກ້າວລ່ວງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກ...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

582. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? යස්මිං සමයෙ අරූපාවචරං ඣානං භාවෙති කිරියං නෙව කුසලං නාකුසලං න ච කම්මවිපාකං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාසහගතං සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්මිං සමයෙ ඵස්සො හොති…පෙ… අවික්ඛෙපො හොති…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා…පෙ… අලොභො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… අදොසො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… අමොහො අබ්‍යාකතමූලං…පෙ… ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໘໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ໃນສະໄໝໃດ ບຸກຄົນຈະເລີນອະຣູປາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພາະກ້າວລ່ວງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ສະຫະຣະຄົດດ້ວຍເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະສັນຍາ ເພາະລະສຸກ...ຯລຯ... ຢູ່, ໃນສະໄໝນັ້ນ ຜັດສະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ອະວິກເຂປະຍ່ອມມີ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ...ຯລຯ... ອະໂລພະເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ອະໂທສະເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ອະໂມຫະເປັນອັບຍາກົດມູນ...ຯລຯ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

අරූපාවචරකිරියා.

ອະຣູປາວະຈະຣະກິຣິຍາ ຈົບ.

කිරියා අබ්‍යාකතා.

ກິຣິຍາອັບຍາກົດ ຈົບ.

චිත්තුප්පාදකණ්ඩං නිට්ඨිතං.

ຈິດຕຸບປາທະກັນ ຈົບແລ້ວ.

2. රූපකණ්ඩං

໒. ຣູປະກັນ

උද්දෙසො

ອຸເທດ

583. කතමෙ [Pg.145] ධම්මා අබ්‍යාකතා? කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා රූපාවචරා අරූපාවචරා අපරියාපන්නා වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໕໘໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ວິບາກແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນກຸສົນແລະອະກຸສົນ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈະຣະ ຣູປາວະຈະຣະ ອະຣູປາວະຈະຣະ ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື ເວທະນັກຂັນ ສັນຍັກຂັນ ສັງຂາຣັກຂັນ ວິນຍານັກຂັນ, ແລະທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກັມມະວິບາກ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

මාතිකා

ມາຕິກາ

එකකං

ເອກະກະ

584. තත්ථ කතමං සබ්බං රූපං? චත්තාරො ච මහාභූතා, චතුන්නඤ්ච මහාභූතානං උපාදාය රූපං – ඉදං වුච්චති සබ්බං රූපං. සබ්බං රූපං න හෙතු, අහෙතුකං, හෙතුවිප්පයුත්තං, සප්පච්චයං, සඞ්ඛතං, රූපං, ලොකියං, සාසවං, සංයොජනියං, ගන්ථනියං, ඔඝනියං, යොගනියං, නීවරණියං, පරාමට්ඨං, උපාදානියං, සංකිලෙසිකං, අබ්‍යාකතං, අනාරම්මණං, අචෙතසිකං, චිත්තවිප්පයුත්තං, නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මං, අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකං, න සවිතක්කසවිචාරං, න අවිතක්කවිචාරමත්තං, අවිතක්කඅවිචාරං, න පීතිසහගතං, න සුඛසහගතං, න උපෙක්ඛාසහගතං, නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බං, නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකං, නෙව ආචයගාමි න අපචයගාමි, නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛං, පරිත්තං, කාමාවචරං, න රූපාවචරං, න අරූපාවචරං, පරියාපන්නං, නො අපරියාපන්නං, අනියතං, අනිය්‍යානිකං, උප්පන්නං, ඡහි විඤ්ඤාණෙහි විඤ්ඤෙය්‍යං, අනිච්චං, ජරාභිභූතං.

໕໘໔. ໃນຄຳນັ້ນ ຮູບທັງປວງ ເປັນແນວໃດ? ມະຫາພູດ 4 ແລະຮູບທີ່ອາໄສມະຫາພູດ 4 — ນີ້ຊື່ວ່າ ຮູບທັງປວງ. ຮູບທັງປວງ ບໍ່ແມ່ນເຫດ, ບໍ່ມີເຫດ, ປາສະຈາກເຫດ, ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ, ຖືກປຸງແຕ່ງ, ເປັນຮູບ, ເປັນໂລກີ, ເປັນສາສະວະ, ເປັນສັງໂຍຊະນິຍະ, ເປັນຄັນຖະນິຍະ, ເປັນໂອຄະນິຍະ, ເປັນໂຍຄະນິຍະ, ເປັນນີວະຣະນິຍະ, ເປັນປາຣາມັດຖະ, ເປັນອຸປາດານິຍະ, ເປັນສັງກິເລສິກະ, ເປັນອັບຍາກົດ, ບໍ່ມີອາຣົມ, ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ, ປາສະຈາກຈິດ, ບໍ່ແມ່ນວິບາກແລະບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ມີສະພາວະໃຫ້ເກີດວິບາກ, ເປັນອະສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ, ບໍ່ແມ່ນສະວິຕົກກະສະວິຈານ, ບໍ່ແມ່ນອະວິຕົກກະວິຈາຣະມັດຕະ, ເປັນອະວິຕົກກະອະວິຈານ, ບໍ່ແມ່ນປີຕິສະຫະຣະຄົດ, ບໍ່ແມ່ນສຸຂະສະຫະຣະຄົດ, ບໍ່ແມ່ນອຸເປກຂາສະຫະຣະຄົດ, ບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະດ້ວຍພາວະນາ, ບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ມີເຫດທີ່ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະດ້ວຍພາວະນາ, ບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມແລະຄວາມເສື່ອມ, ບໍ່ແມ່ນເສກຂະແລະອະເສກຂະ, ເປັນປະຣິດຕະ, ເປັນກາມາວະຈະຣະ, ບໍ່ແມ່ນຣູປາວະຈະຣະ, ບໍ່ແມ່ນອະຣູປາວະຈະຣະ, ເປັນປະຣິຍາປັນນະ, ບໍ່ແມ່ນອະປະຣິຍາປັນນະ, ເປັນອະນິຍະຕະ, ບໍ່ແມ່ນອະນິຍານິກະ, ເປັນອຸປປັນນະ, ເປັນທຳທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍວິນຍານ 6, ບໍ່ທ່ຽງ, ຖືກຊະລາຄອບງຳ.

එවං එකවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍສ່ວນດຽວ ມີດ້ວຍປະການສະນີ້.

එකකං.

ເອກະກະ ຈົບ.

දුකං

ທຸກກະ

දුවිධෙන [Pg.146] රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍສ່ວນສອງ —

අත්ථි රූපං උපාදා, අත්ථි රූපං නො උපාදා.

ມີຮູບທີ່ເປັນອຸປາດາ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາ.

අත්ථි රූපං උපාදිණ්ණං, අත්ථි රූපං අනුපාදිණ්ණං.

ມີຮູບທີ່ກັມອັນຕັນຫາແລະທິຖິເຂົ້າໄປຍຶດຖືແລ້ວ, ມີຮູບທີ່ກັມອັນຕັນຫາແລະທິຖິບໍ່ເຂົ້າໄປຍຶດຖື.

අත්ථි රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, අත්ථි රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

ມີຮູບທີ່ກັມອັນຕັນຫາແລະທິຖິເຂົ້າໄປຍຶດຖືແລະເປັນອາຣົມແຫ່ງອຸປາດານ, ມີຮູບທີ່ກັມອັນຕັນຫາແລະທິຖິບໍ່ເຂົ້າໄປຍຶດຖືແຕ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງອຸປາດານ.

අත්ථි රූපං සනිදස්සනං, අත්ථි රූපං අනිදස්සනං.

ມີຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ມີຮູບທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້.

අත්ථි රූපං සප්පටිඝං, අත්ථි රූපං අප්පටිඝං.

ມີຮູບທີ່ກະທົບໄດ້, ມີຮູບທີ່ກະທົບບໍ່ໄດ້.

අත්ථි රූපං ඉන්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න ඉන්ද්‍රියං.

ມີຮູບທີ່ເປັນອິນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ.

අත්ථි රූපං මහාභූතං, අත්ථි රූපං න මහාභූතං.

ມີຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

අත්ථි රූපං විඤ්ඤත්ති, අත්ථි රූපං න විඤ්ඤත්ති.

ມີຮູບທີ່ເປັນວິນຍັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ.

අත්ථි රූපං චිත්තසමුට්ඨානං, අත්ථි රූපං න චිත්තසමුට්ඨානං.

ມີຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

අත්ථි රූපං චිත්තසහභු, අත්ථි රූපං න චිත්තසහභු.

ມີຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

අත්ථි රූපං චිත්තානුපරිවත්ති, අත්ථි රූපං න චිත්තානුපරිවත්ති.

มีฮูบที่ปะพึดค้อยตามจิด, มีฮูบที่บ่อปะพึดค้อยตามจิด.

අත්ථි රූපං අජ්ඣත්තිකං, අත්ථි රූපං බාහිරං.

ມີຮູບພາຍໃນ, ມີຮູບພາຍນອກ.

අත්ථි රූපං ඔළාරිකං, අත්ථි රූපං සුඛුමං.

ມີຮູບຫຍາບ, ມີຮູບລະອຽດ.

අත්ථි රූපං දූරෙ, අත්ථි රූපං සන්තිකෙ.

ມີຮູບໃນທີ່ໄກ, ມີຮູບໃນທີ່ໃກ້.

අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු, අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු. අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු, අත්ථි රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

ມີຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ. ມີຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ... ຂອງຈັກຂຸວິນຍານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸວິນຍານ.

අත්ථි රූපං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු, අත්ථි රූපං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු. අත්ථි රූපං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය …පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු, අත්ථි රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

ມີຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງໂសຕະສຳຜັດ... ຂອງຄານະສຳຜັດ... ຂອງຊິວຫາສຳຜັດ... ຂອງກາຍະສຳຜັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະສຳຜັດ. ມີຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ... ເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ... ຂອງກາຍະວິນຍານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະວິນຍານ.

අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං, අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. අත්ථි රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං, අත්ථි රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං.

ມີຮູບທີ່ເປັນອາລົມຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ. ມີຮູບທີ່ເປັນອາລົມຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ... ຂອງຈັກຂຸວິນຍານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງຈັກຂຸວິນຍານ.

අත්ථි රූපං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… [Pg.147] ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං, අත්ථි රූපං කායසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. අත්ථි රූපං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං, අත්ථි රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං.

ມີຮູບທີ່ເປັນອາລົມຂອງໂសຕະສຳຜັດ... ຂອງຄານະສຳຜັດ... ຂອງຊິວຫາສຳຜັດ... ຂອງກາຍະສຳຜັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມของກາຍະສຳຜັດ. ມີຮູບທີ່ເປັນອາລົມຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ... ຂອງກາຍະວິນຍານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງກາຍະວິນຍານ.

අත්ථි රූපං චක්ඛායතනං, අත්ථි රූපං න චක්ඛායතනං. අත්ථි රූපං සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං…පෙ… කායායතනං, අත්ථි රූපං න කායායතනං.

ມີຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ. ມີຮູບທີ່ເປັນໂសຕາຍະຕະນະ... ຄານາຍະຕະນະ... ຊິວຫາຍະຕະນະ... ກາຍາຍະຕະນະ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ.

අත්ථි රූපං රූපායතනං, අත්ථි රූපං න රූපායතනං. අත්ථි රූපං සද්දායතනං…පෙ… ගන්ධායතනං…පෙ… රසායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං, අත්ථි රූපං න ඵොට්ඨබ්බායතනං.

ມີຮູບທີ່ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ. ມີຮູບທີ່ເປັນສັດທາຍະຕະນະ... ຄັນທາຍະຕະນະ... ຣະສາຍະຕະນະ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ.

අත්ථි රූපං චක්ඛුධාතු, අත්ථි රූපං න චක්ඛුධාතු. අත්ථි රූපං සොතධාතු…පෙ… ඝානධාතු…පෙ… ජිව්හාධාතු…පෙ… කායධාතු, අත්ථි රූපං න කායධාතු.

ມີຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ. ມີຮູບທີ່ເປັນໂសຕະທາດ... ຄານະທາດ... ຊິວຫາທາດ... ກາຍະທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ.

අත්ථි රූපං රූපධාතු, අත්ථි රූපං න රූපධාතු. අත්ථි රූපං සද්දධාතු…පෙ… ගන්ධධාතු…පෙ… රසධාතු…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු, අත්ථි රූපං න ඵොට්ඨබ්බධාතු.

ມີຮູບທີ່ເປັນຮູບະທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບະທາດ. ມີຮູບທີ່ເປັນສັດທະທາດ... ຄັນທະທາດ... ຣະສະທາດ... ໂຜດຖັບພະທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ.

අත්ථි රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න චක්ඛුන්ද්‍රියං. අත්ථි රූපං සොතින්ද්‍රියං…පෙ… ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න කායින්ද්‍රියං.

ມີຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນຊີ. ມີຮູບທີ່ເປັນໂសຕິນຊີ... ຄານິນຊີ... ຊິວຫິນຊີ... ກາຍິນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍິນຊີ.

අත්ථි රූපං ඉත්ථින්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න ඉත්ථින්ද්‍රියං.

ມີຮູບທີ່ເປັນອິດຖິນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນຊີ.

අත්ථි රූපං පුරිසින්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න පුරිසින්ද්‍රියං.

ມີຮູບທີ່ເປັນປຸຣິສິນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນຊີ.

අත්ථි රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං, අත්ථි රූපං න ජීවිතින්ද්‍රියං.

ມີຮູບທີ່ເປັນຊີວິຕິນຊີ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຊີວິຕິນຊີ.

අත්ථි රූපං කායවිඤ්ඤත්ති, අත්ථි රූපං න කායවිඤ්ඤත්ති.

ມີຮູບທີ່ເປັນກາຍະວິນຍັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະວິນຍັດ.

අත්ථි රූපං වචීවිඤ්ඤත්ති, අත්ථි රූපං න වචීවිඤ්ඤත්ති.

ມີຮູບທີ່ເປັນວະຈີວິນຍັດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ.

අත්ථි රූපං ආකාසධාතු, අත්ථි රූපං න ආකාසධාතු.

ມີຮູບທີ່ເປັນອາກາສະທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາກາສະທາດ.

අත්ථි රූපං ආපොධාතු, අත්ථි රූපං න ආපොධාතු.

ມີຮູບທີ່ເປັນອາໂປທາດ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස ලහුතා, අත්ථි රූපං රූපස්ස න ලහුතා.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස මුදුතා, අත්ථි රූපං රූපස්ස න මුදුතා.

ມີຮູບທີ່ເປັນความອ່ອນແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා, අත්ථි රූපං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස උපචයො, අත්ථි රූපං රූපස්ස න උපචයො.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස සන්තති, අත්ථි රූපං රූපස්ස න සන්තති.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි [Pg.148] රූපං රූපස්ස ජරතා, අත්ථි රූපං රූපස්ස න ජරතා.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං රූපස්ස අනිච්චතා, අත්ථි රූපං රූපස්ස න අනිච්චතා.

ມີຮູບທີ່ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

අත්ථි රූපං කබළීකාරො ආහාරො, අත්ථි රූපං න කබළීකාරො ආහාරො.

ມີຮູບທີ່ເປັນກະວະລິງກາຣາຫານ, ມີຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກະວະລິງກາຣາຫານ.

එවං දුවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍສ່ວນສອງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

දුකං.

ທຸກະ.

තිකං

ຕິກະ.

තිවිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍສ່ວນສາມ -

585. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං උපාදා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි උපාදා, අත්ථි නො උපාදා.

໕໘໕. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນອຸປາດາຍະຮູບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຍະຮູບ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං උපාදිණ්ණං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි උපාදිණ්ණං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນອຸປາດິນນະຮູບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං උපාදිණ්ණුපාදානියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි උපාදිණ්ණුපාදානියං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අනිදස්සනං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි සනිදස්සනං, අත්ථි අනිදස්සනං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນອະນິດັດສະນະຮູບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະຮູບ, ມີທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະຮູບ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං සප්පටිඝං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນສັບປະຕิຄະຮູບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං ඉන්ද්‍රියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ඉන්ද්‍රියං, අත්ථි න ඉන්ද්‍රියං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນອິນຊີ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອິນຊີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න මහාභූතං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນມະຫາພູດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න විඤ්ඤත්ති. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි විඤ්ඤත්ති, අත්ථි න විඤ්ඤත්ති.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນວິນຍັດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ.

යං [Pg.149] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න චිත්තසමුට්ඨානං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි චිත්තසමුට්ඨානං, අත්ථි න චිත්තසමුට්ඨානං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න චිත්තසහභු. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි චිත්තසහභු, අත්ථි න චිත්තසහභු.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න චිත්තානුපරිවත්ති. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි චිත්තානුපරිවත්ති, අත්ථි න චිත්තානුපරිවත්ති.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ປະພຶດຄ້ອຍຕາມຈິດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບທີ່ປະພຶດຄ້ອຍຕາມຈິດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ປະພຶດຄ້ອຍຕາມຈິດ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං ඔළාරිකං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນຮູບຫຍາບ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບຫຍາບ, ມີທີ່ເປັນຮູບລະອຽດ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං සන්තිකෙ. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນເປັນຮູບໃນທີ່ໃກ້. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບໃນທີ່ໄກ, ມີທີ່ເປັນຮູບໃນທີ່ໃກ້.

යං තං රූපං බාහිරං, තං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු, අත්ථි චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ.

යං තං රූපං බාහිරං, තං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු, අත්ථි චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ... ຂອງຈັກຂຸວິນຍານ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸວິນຍານ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງຈັກຂຸວິນຍານ.

යං තං රූපං බාහිරං, තං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු, අත්ථි කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු. යං තං රූපං බාහිරං, තං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු, අත්ථි කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງໂសຕະສຳຜັດ... ຂອງຄານະສຳຜັດ... ຂອງຊິວຫາສຳຜັດ... ຂອງກາຍະສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະສຳຜັດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ... ຂອງກາຍະວິນຍານ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະວິນຍານ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງກາຍະວິນຍານ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං, අත්ථි චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං, අත්ථි චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອາລົມຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງຈັກຂຸສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ... ຂອງຈັກຂຸວິນຍານ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອາລົມຂອງຈັກຂຸວິນຍານ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງຈັກຂຸວິນຍານ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං, අත්ථි කායසම්ඵස්සස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං[Pg.150], තං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං, අත්ථි කායවිඤ්ඤාණස්ස නාරම්මණං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງໂសຕະສຳຜັດ... ຂອງຄານະສຳຜັດ... ຂອງຊິວຫາສຳຜັດ... ຂອງກາຍະສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອາລົມຂອງກາຍະສຳຜັດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງກາຍະສຳຜັດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງເວທະນາ... ຂອງສັນຍາ... ຂອງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ... ຂອງກາຍະວິນຍານ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນອາລົມຂອງກາຍະວິນຍານ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລົມຂອງກາຍະວິນຍານ.

යං තං රූපං බාහිරං, තං න චක්ඛායතනං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි චක්ඛායතනං, අත්ථි න චක්ඛායතනං. යං තං රූපං බාහිරං, තං න සොතායතනං…පෙ… න ඝානායතනං…පෙ… න ජිව්හායතනං…පෙ… න කායායතනං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි කායායතනං, අත්ථි න කායායතනං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນໂសຕາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນຄານາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න රූපායතනං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපායතනං, අත්ථි න රූපායතනං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න සද්දායතනං…පෙ… න ගන්ධායතනං…පෙ… න රසායතනං…පෙ… න ඵොට්ඨබ්බායතනං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ඵොට්ඨබ්බායතනං, අත්ථි න ඵොට්ඨබ්බායතනං.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນສັດທາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນຄັນທາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນຣະສາຍະຕະນະ... ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ.

යං තං රූපං බාහිරං, තං න චක්ඛුධාතු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි චක්ඛුධාතු, අත්ථි න චක්ඛුධාතු. යං තං රූපං බාහිරං, තං න සොතධාතු…පෙ… න ඝානධාතු…පෙ… න ජිව්හාධාතු…පෙ… න කායධාතු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි කායධාතු, අත්ථි න කායධාතු.

ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນຈັກຂຸທາດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນບໍ່ແມ່ນໂសຕະທາດ... ບໍ່ແມ່ນຄານະທາດ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫາທາດ... ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ. ຮູບໃດເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນມີທີ່ເປັນກາຍະທາດ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න රූපධාතු. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපධාතු, අත්ථි න රූපධාතු. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න සද්දධාතු…පෙ… න ගන්ධධාතු…පෙ… න රසධාතු…පෙ… න ඵොට්ඨබ්බධාතු. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ඵොට්ඨබ්බධාතු, අත්ථි න ඵොට්ඨබ්බධාතු.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນຮູບທາດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນສັດທະທາດ... ບໍ່ແມ່ນຄັນທະທາດ... ບໍ່ແມ່ນຣະສະທາດ... ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂຜດຖັບພະທາດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດກໍມີ.

යං තං රූපං බාහිරං, තං න චක්ඛුන්ද්‍රියං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි චක්ඛුන්ද්‍රියං, අත්ථි න චක්ඛුන්ද්‍රියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං න සොතින්ද්‍රියං…පෙ… න ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… න ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… න කායින්ද්‍රියං. යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං අත්ථි කායින්ද්‍රියං, අත්ථි න කායින්ද්‍රියං.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນທຣີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນຈັກຂຸນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນທຣີກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນໂສຕິນທຣີ... ບໍ່ແມ່ນຄານິນທຣີ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫິນທຣີ... ບໍ່ແມ່ນກາຍິນທຣີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນກາຍິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍິນທຣີກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න ඉත්ථින්ද්‍රියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ඉත්ථින්ද්‍රියං, අත්ථි න ඉත්ථින්ද්‍රියං.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນທຣີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອິດຖິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນທຣີກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න පුරිසින්ද්‍රියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි පුරිසින්ද්‍රියං, අත්ථි න පුරිසින්ද්‍රියං.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນທຣີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນປຸຣິສິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນທຣີກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න ජීවිතින්ද්‍රියං. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ජීවිතින්ද්‍රියං, අත්ථි න ජීවිතින්ද්‍රියං.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຊີວິຕິນທຣີ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນຊີວິຕິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຊີວິຕິນທຣີກໍມີ.

යං [Pg.151] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න කායවිඤ්ඤත්ති. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි කායවිඤ්ඤත්ති, අත්ථි න කායවිඤ්ඤත්ති.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນກາຍະວິນຍັດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນກາຍະວິນຍັດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະວິນຍັດກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න වචීවිඤ්ඤත්ති. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි වචීවිඤ්ඤත්ති, අත්ථි න වචීවිඤ්ඤත්ති.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນວະຈີວິນຍັດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න ආකාසධාතු. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ආකාසධාතු, අත්ථි න ආකාසධාතු.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອາກາດທາດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න ආපොධාතු. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි ආපොධාතු, අත්ථි න ආපොධාතු.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອາໂປທາດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດกໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න ලහුතා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස ලහුතා, අත්ථි රූපස්ස න ලහුතා.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න මුදුතා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස මුදුතා, අත්ථි රූපස්ස න මුදුතා.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນມຸດຸຕາແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມຸດຸຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມຸດຸຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා, අත්ථි රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න උපචයො. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස උපචයො, අත්ථි රූපස්ස න උපචයො.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න සන්තති. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස සන්තති, අත්ථි රූපස්ස න සන්තති.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න ජරතා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස ජරතා, අත්ථි රූපස්ස න ජරතා.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං රූපස්ස න අනිච්චතා. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි රූපස්ස අනිච්චතා, අත්ථි රූපස්ස න අනිච්චතා.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ရှိທີ່ເປັນອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං, තං න කබළීකාරො ආහාරො. යං තං රූපං බාහිරං, තං අත්ථි කබළීකාරො ආහාරො, අත්ථි න කබළීකාරො ආහාරො.

ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍໃນ, ຮູບນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ. ຮູບໃດ ເປັນຮູບພາຍນອກ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນກະວະລີກາຣາຫານກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານກໍມີ.

එවං තිවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 3 ປະການ ດ້ວຍປະການສະນີ.

තිකං.

ຕິກະ (ໝວດ 3) ຈົບ.

චතුක්කං

ຈະຕຸກກະ (ໝວດ 4)

චතුබ්බිධෙන [Pg.152] රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 4 ປະການ ຄື -

586. යං තං රූපං උපාදා, තං අත්ථි උපාදිණ්ණං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණං. යං තං රූපං නො උපාදා, තං අත්ථි උපාදිණ්ණං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණං.

໕໘໖. ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදා, තං අත්ථි උපාදිණ්ණුපාදානියං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණුපාදානියං. යං තං රූපං නො උපාදා, තං අත්ථි උපාදිණ්ණුපාදානියං, අත්ථි අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານิຍະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදා, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං. යං තං රූපං නො උපාදා, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදා, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං. යං තං රූපං නො උපාදා, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදා, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ. යං තං රූපං නො උපාදා, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບ (ຮູບໄກ) ກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບ (ຮູບໃກ້) ກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණං, තං අත්ථි සනිදස්සනං, අත්ථි අනිදස්සනං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං, තං අත්ථි සනිදස්සනං, අත්ථි අනිදස්සනං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණං, තං අත්ථි සප්පටිඝං අත්ථි අප්පටිඝං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກะຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ.

යං [Pg.153] තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි සනිදස්සනං, අත්ථි අනිදස්සනං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි සනිදස්සනං, අත්ථි අනිදස්සනං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານicະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ. යං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດ ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං සප්පටිඝං, තං අත්ථි ඉන්ද්‍රියං, අත්ථි න ඉන්ද්‍රියං. යං තං රූපං අප්පටිඝං, තං අත්ථි ඉන්ද්‍රියං, අත්ථි න ඉන්ද්‍රියං.

ຮູບໃດ ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນທຣີກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນອິນທຣີກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນທຣີກໍມີ.

යං තං රූපං සප්පටිඝං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං. යං තං රූපං අප්පටිඝං, තං අත්ථි මහාභූතං, අත්ථි න මහාභූතං.

ຮູບໃດ ເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ. ຮູບໃດ ເປັນອັບປະຕິຄະຮູບ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນມະຫາພູດກໍມີ, ມີທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດກໍມີ.

යං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං. යං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດ ເປັນອິນທຣີ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອິນທຣີ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ. යං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດ ເປັນອິນທຣີ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນອິນທຣີ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං මහාභූතං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං. යං තං රූපං න මහාභූතං, තං අත්ථි ඔළාරිකං, අත්ථි සුඛුමං.

ຮູບໃດ ເປັນມະຫາພູດ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນໂອຣາຣິກະຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສຸຂຸມະຮູບກໍມີ.

යං තං රූපං මහාභූතං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ. යං තං රූපං න මහාභූතං, තං අත්ථි දූරෙ, අත්ථි සන්තිකෙ.

ຮູບໃດ ເປັນມະຫາພູດ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ. ຮູບໃດ ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ, ຮູບນັ້ນ ມີທີ່ເປັນທູເຣຮູບກໍມີ, ມີທີ່ເປັນສັນຕິເກຮູບກໍມີ.

දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං රූපං.

ຮູບທີ່ເຫັນແລ້ວ (ທິດຖະ), ຮູບທີ່ໄດ້ຍິນແລ້ວ (ສຸຕະ), ຮູບທີ່ຊາບແລ້ວ (ມຸຕະ), ຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ (ວິນຍາຕະ).

එවං චතුබ්බිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 4 ປະການ ດ້ວຍປະການສະນີ.

චතුක්කං.

ຈະຕຸກກະ (ໝວດ 4) ຈົບ.

පඤ්චකං

ປັນຈະກະ (ໝວດ 5)

පඤ්චවිධෙන [Pg.154] රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 5 ປະການ ຄື -

587. පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, යඤ්ච රූපං උපාදා.

໕໘໗. ປະຖະວີທາດ, ອາໂປທາດ, ເຕໂຊທາດ, ວາໂຍທາດ ແລະ ຮູບໃດທີ່ເປັນອຸປາດາຮູບ.

එවං පඤ්චවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 5 ປະການ ດ້ວຍປະການສະນີ.

පඤ්චකං.

ປັນຈະກະ (ໝວດ 5) ຈົບ.

ඡක්කං

ຊັກກະ (ໝວດ 6)

ඡබ්බිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 6 ປະການ ຄື -

588. චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, මනොවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໕໘໘. ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍມະໂນວິນຍານ.

එවං ඡබ්බිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 6 ປະການ ດ້ວຍປະການສະນີ.

ඡක්කං.

ຊັກກະ (ໝວດ 6) ຈົບ.

සත්තකං

ສັດຕະກະ (ໝວດ 7)

සත්තවිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 7 ປະການ ຄື -

589. චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, මනොධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, මනොවිඤ්ඤාණධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໕໘໙. ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍມະໂນທາດ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍມະໂນວິນຍານທາດ.

එවං සත්තවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 7 ປະການ ດ້ວຍປະການສະນີ.

සත්තකං.

ສັດຕະກະ (ໝວດ 7) ຈົບ.

අට්ඨකං

ໝວດແປດ

අට්ඨවිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໘ ຄື -

590. චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, අත්ථි සුඛසම්ඵස්සං, අත්ථි දුක්ඛසම්ඵස්සං, මනොධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, මනොවිඤ්ඤාණධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໕໙໐. ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍກາຍະວິນຍານ ອັນມີສຳຜັດເປັນສຸກ, ຮູບທີ່ມີສຳຜັດເປັນທຸກ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍມະໂນທາດ, ຮູບທີ່ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍມະໂນວິນຍານะທາດ.

එවං අට්ඨවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໘ ດ້ວຍປະການສະນີ.

අට්ඨකං.

ໝວດແປດ ຈົບ.

නවකං

ໝວດເກົ້າ

නවවිධෙන [Pg.155] රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໙ ຄື -

591. චක්ඛුන්ද්‍රියං, සොතින්ද්‍රියං, ඝානින්ද්‍රියං, ජිව්හින්ද්‍රියං කායින්ද්‍රියං, ඉත්ථින්ද්‍රියං, පුරිසින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං, යඤ්ච රූපං න ඉන්ද්‍රියං.

໕໙໑. ຈັກຂຸນຊີ, ໂສຕິນຊີ, คານິນຊີ, ຊິວຫິນຊີ, ກາຍິນຊີ, ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ ແລະຮູບໃດທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ.

එවං නවවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

GRານສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໙ ດ້ວຍປະການສະນີ.

නවකං.

ໝວດເກົ້າ ຈົບ.

දසකං

ໝວດສິບ

දසවිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໑໐ ຄື -

592. චක්ඛුන්ද්‍රියං, සොතින්ද්‍රියං, ඝානින්ද්‍රියං, ජිව්හින්ද්‍රියං කායින්ද්‍රියං, ඉත්ථින්ද්‍රියං, පුරිසින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං, න ඉන්ද්‍රියං රූපං අත්ථි සප්පටිඝං, අත්ථි අප්පටිඝං.

໕໙໒. ຈັກຂຸນຊີ, ໂສຕິນຊີ, ຄານິນຊີ, ຊິວຫິນຊີ, ກາຍິນຊີ, ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ ມີທັງຮູບທີ່ກະທົບໄດ້ ແລະຮູບທີ່ກະທົບບໍ່ໄດ້.

එවං දසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໑໐ ດ້ວຍປະການສະນີ.

දසකං.

ໝວດສິບ ຈົບ.

එකාදසකං

ໝວດສິບເອັດ

එකාදසවිධෙන රූපසඞ්ගහො –

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໑໑ ຄື -

593. චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, රූපායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනඅප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං.

໕໙໓. ຈັກຂາຍະຕະນະ, ໂສຕາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະຮູບໃດທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ.

එවං එකාදසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການ ໑໑ ດ້ວຍປະການສະນີ.

එකාදසකං.

ໝວດສິບເອັດ ຈົບ.

මාතිකා.

ມາຕິກາ ຈົບ.

රූපවිභත්ති

ຮູບວິພັງ

එකකනිද්දෙසො

ເອກະກະນິດເທດ

594. සබ්බං [Pg.156] රූපං න හෙතුමෙව, අහෙතුකමෙව, හෙතුවිප්පයුත්තමෙව, සප්පච්චයමෙව, සඞ්ඛතමෙව, රූපමෙව, ලොකියමෙව, සාසවමෙව, සංයොජනියමෙව, ගන්ථනියමෙව, ඔඝනියමෙව, යොගනියමෙව, නීවරණියමෙව, පරාමට්ඨමෙව, උපාදානියමෙව, සංකිලෙසිකමෙව, අබ්‍යාකතමෙව, අනාරම්මණමෙව, අචෙතසිකමෙව, චිත්තවිප්පයුත්තමෙව, නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මමෙව, අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකමෙව, න සවිතක්කසවිචාරමෙව, න අවිතක්කවිචාරමත්තමෙව, අවිතක්කඅවිචාරමෙව, න පීතිසහගතමෙව, න සුඛසහගතමෙව, න උපෙක්ඛාසහගතමෙව, නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බමෙව, නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකමෙව, නෙව ආචයගාමි න අපචයගාමිමෙව, නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛමෙව, පරිත්තමෙව, කාමාවචරමෙව, න රූපාවචරමෙව, න අරූපාවචරමෙව, පරියාපන්නමෙව, නො අපරියාපන්නමෙව, අනියතමෙව, අනිය්‍යානිකමෙව, උප්පන්නං ඡහි විඤ්ඤාණෙහි විඤ්ඤෙය්‍යමෙව, අනිච්චමෙව, ජරාභිභූතමෙව.

໕໙໔. ຮູບທັງປວງ ບໍ່ແມ່ນເຫດຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີເຫດຢ່າງດຽວ, ປາສະຈາກເຫດຢ່າງດຽວ, ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງຢ່າງດຽວ, ອັນປັດໄຈປຸງແຕ່ງຢ່າງດຽວ, ເປັນຮູບຢ່າງດຽວ, ເປັນໂລກີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນສາສະວະຢ່າງດຽວ, ເປັນສັງໂຍຊະນີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນຄັນຖະນີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນໂອຄະນີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນໂຍຄະນີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນນີວະຣະນີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນປາຣາມັດຖະຢ່າງດຽວ, ເປັນອຸປາດານີຍະຢ່າງດຽວ, ເປັນສັງກິເລສິກະຢ່າງດຽວ, ເປັນອັບພະຍາກົດຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີອາຣົມຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກຢ່າງດຽວ, ປາສະຈາກຈິດຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນວິບາກແລະບໍ່ແມ່ນທັມມະທີ່ໃຫ້ເກີດວິບາກຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເສົ້າໝອງແຕ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີວິຕົກແລະວິຈານຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນມີພຽງວິຈານບໍ່ມີວິຕົກຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເປກຂາຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີເຫດອັນເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ມີເຫດອັນເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອຄວາມສັ່ງສົມແລະບໍ່ເປັນໄປເພື່ອຄວາມຫຼຸດນ້ອຍຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນເສຂະແລະບໍ່ແມ່ນອະເສຂະຢ່າງດຽວ, ເປັນປະຣິດຕະຢ່າງດຽວ, ເປັນກາມາວະຈະຣະຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນຮູປາວະຈະຣະຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນອະຮູປາວະຈະຣະຢ່າງດຽວ, ເປັນປະຣິຍາປັນນະຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແມ່ນອະປະຣິຍາປັນນະຢ່າງດຽວ, ເປັນອະນິຍະຕະຢ່າງດຽວ, ບໍ່ເປັນນິຍານິກະຢ່າງດຽວ, ເປັນຮູບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວອັນວິນຍານທັງ ໖ ເພິ່ງຮູ້ໄດ້ຢ່າງດຽວ, ເປັນອະນິດຈະຢ່າງດຽວ, ອັນຊະລາຄອບງຳຢ່າງດຽວ.

එවං එකවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະການດຽວ ດ້ວຍປະການສະນີ.

එකකනිද්දෙසො.

ເອກະກະນິດເທດ ຈົບ.

දුකනිද්දෙසො

ທຸກະນິດເທດ

උපාදාභාජනීයං

ອຸປາດາພາຊະນີຍະ

595. කතමං තං රූපං උපාදා? චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, රූපායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඉත්ථින්ද්‍රියං, පුරිසින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති, ආකාසධාතු, රූපස්ස ලහුතා, රූපස්ස මුදුතා, රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා, රූපස්ස උපචයො, රූපස්ස සන්තති, රූපස්ස ජරතා, රූපස්ස අනිච්චතා, කබළීකාරො ආහාරො.

໕໙໕. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດ (ອຸປາດາຍະຮູບ) ນັ້ນ ເປັນໄນ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ, ໂສຕາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ອາກາສະທາດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ, ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ.

596. කතමං [Pg.157] තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යෙන චක්ඛුනා අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන රූපං සනිදස්සනං සප්පටිඝං පස්සි වා පස්සති වා පස්සිස්සති වා පස්සෙ වා, චක්ඛුං පෙතං චක්ඛායතනං පෙතං චක්ඛුධාතු පෙසා චක්ඛුන්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං නෙත්තං පෙතං නයනං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමොපෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໕໙໖. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງບຸກຄົນເຄີຍເຫັນແລ້ວ ເຫັນຢູ່ ຈະເຫັນ ຫຼືເພິ່ງເຫັນຮູບອັນເຫັນໄດ້ ກະທົບໄດ້ ດ້ວຍຈັກຂຸໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ, ຈັກຂຸນັ້ນ ເປັນທັງຈັກຂຸ, ເປັນທັງຈັກຂາຍະຕະນະ, ເປັນທັງຈັກຂຸທາດ, ເປັນທັງຈັກຂຸນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳທາງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳໄປ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ.

597. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි චක්ඛුම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි රූපං සනිදස්සනං සප්පටිඝං පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, චක්ඛුං පෙතං චක්ඛායතනං පෙතං චක්ඛුධාතු පෙසා චක්ඛුන්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං නෙත්තං පෙතං නයනං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໕໙໗. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງຮູບອັນເຫັນໄດ້ ກະທົບໄດ້ ກະທົບແລ້ວ ກະທົບຢູ່ ຈະກະທົບ ຫຼືເພິ່ງກະທົບ ໃນຈັກຂຸໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ, ຈັກຂຸນັ້ນ ເປັນທັງຈັກຂຸ, ເປັນທັງຈັກຂາຍະຕະນະ, ເປັນທັງຈັກຂຸທາດ, ເປັນທັງຈັກຂຸນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳທາງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳໄປ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ.

598. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං චක්ඛු අනිදස්සනං සප්පටිඝං රූපම්හි සනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, චක්ඛුං පෙතං චක්ඛායතනං පෙතං චක්ඛුධාතු පෙසා චක්ඛුන්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං නෙත්තං පෙතං නයනං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໕໙໘. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ຈັກຂຸໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ກະທົບແລ້ວ ກະທົບຢູ່ ຈະກະທົບ ຫຼືເພິ່ງກະທົບ ໃນຮູບອັນເຫັນໄດ້ ກະທົບໄດ້, ຈັກຂຸນັ້ນ ເປັນທັງຈັກຂຸ, ເປັນທັງຈັກຂາຍະຕະນະ, ເປັນທັງຈັກຂຸທາດ, ເປັນທັງຈັກຂຸນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂาวຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳທາງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳໄປ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ.

599. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං චක්ඛුං නිස්සාය රූපං ආරබ්භ චක්ඛුසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං චක්ඛුං නිස්සාය රූපං ආරබ්භ චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං චක්ඛුං නිස්සාය රූපාරම්මණො චක්ඛුසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං චක්ඛුං නිස්සාය රූපාරම්මණා චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණං [Pg.158] උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, චක්ඛුං පෙතං චක්ඛායතනං පෙතං චක්ඛුධාතු පෙසා චක්ඛුන්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං නෙත්තං පෙතං නයනං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໕໙໙. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ຈັກຂຸສຳຜັດເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຈັກຂຸໃດ ແລະປາຣົບຮູບໃດ... ລະ... ເວທະນາ... ລະ... ສັນຍາ... ລະ... ເຈດຕະນາ... ລະ... ຈັກຂຸວິນຍານ ອັນເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຈັກຂຸໃດ ແລະປາຣົບຮູບໃດ... ລະ... ຈັກຂຸສຳຜັດອັນມີຮູບເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຈັກຂຸໃດ... ລະ... ເວທະນາ... ລະ... ສັນຍາ... ລະ... ເຈດຕະນາ... ລະ... ຈັກຂຸວິນຍານ ອັນເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດອັນມີຮູບເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຈັກຂຸໃດ, ຈັກຂຸນັ້ນ ເປັນທັງຈັກຂຸ, ເປັນທັງຈັກຂາຍະຕະນະ, ເປັນທັງຈັກຂຸທາດ, ເປັນທັງຈັກຂຸນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳທາງ, ເປັນທັງຜູ້ນຳໄປ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະນັ້ນ.

600. කතමං තං රූපං සොතායතනං? යං සොතං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යෙන සොතෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන සද්දං අනිදස්සනං සප්පටිඝං සුණි වා සුණාති වා සුණිස්සති වා සුණෙ වා, සොතං පෙතං සොතායතනං පෙතං සොතධාතු පෙසා සොතින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං සොතායතනං.

໖໐໐. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ໂສຕະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງບຸກຄົນເຄີຍໄດ້ຍິນແລ້ວ ໄດ້ຍິນຢູ່ ຈະໄດ້ຍິນ ຫຼືເພິ່ງໄດ້ຍິນສຽງອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ ດ້ວຍໂສຕະໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ, ໂສຕະນັ້ນ ເປັນທັງໂສຕະ, ເປັນທັງໂສຕາຍະຕະນະ, ເປັນທັງໂສຕະທາດ, ເປັນທັງໂສຕິນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ.

601. කතමං තං රූපං සොතායතනං? යං සොතං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි සොතම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි සද්දො අනිදස්සනො සප්පටිඝො පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, සොතං පෙතං සොතායතනං පෙතං සොතධාතු පෙසා සොතින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං සොතායතනං.

໖໐໑. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ໂສຕະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງສຽງອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ ກະທົບແລ້ວ ກະທົບຢູ່ ຈະກະທົບ ຫຼືເພິ່ງກະທົບ ໃນໂສຕະໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ, ໂສຕະນັ້ນ ເປັນທັງໂສຕະ, ເປັນທັງໂສຕາຍະຕະນະ, ເປັນທັງໂສຕະທາດ, ເປັນທັງໂສຕິນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ.

602. කතමං තං රූපං සොතායතනං? යං සොතං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං සොතං අනිදස්සනං සප්පටිඝං සද්දම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, සොතං පෙතං සොතායතනං පෙතං සොතධාතු පෙසා සොතින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං සොතායතනං.

໖໐໒. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ໂສຕະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ໂສຕະໃດ ອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ກະທົບແລ້ວ ກະທົບຢູ່ ຈະກະທົບ ຫຼືເພິ່ງກະທົບ ໃນສຽງອັນເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ໂສຕະນັ້ນ ເປັນທັງໂສຕະ, ເປັນທັງໂສຕາຍະຕະນະ, ເປັນທັງໂສຕະທາດ, ເປັນທັງໂສຕິນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ.

603. කතමං තං රූපං සොතායතනං? යං සොතං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං සොතං නිස්සාය සද්දං ආරබ්භ සොතසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති [Pg.159] වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සොතං නිස්සාය සද්දං ආරබ්භ සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සොතං නිස්සාය සද්දාරම්මණො සොතසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සොතං නිස්සාය සද්දාරම්මණා සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, සොතං පෙතං සොතායතනං පෙතං සොතධාතු පෙසා සොතින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං සොතායතනං.

໖໐໓. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນໄນ? ໂສຕະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບທັງ ໔ ເປັນທຳມະຊາດໃສ (ປະສາດ) ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບໄດ້, ໂສຕະສຳຜັດເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສໂສຕະໃດ ແລະປາຣົບສຽງໃດ... ລະ... ເවທະນາ... ລະ... ສັນຍາ... ລະ... ເຈດຕະນາ... ລະ... ໂສຕະວິນຍານ ອັນເກີດຈາກໂສຕະສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສໂສຕະໃດ ແລະປາຣົບສຽງໃດ... ລະ... ໂສຕະສຳຜັດອັນມີສຽງເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສໂສຕະໃດ... ລະ... ເවທະນາ... ລະ... ສັນຍາ... ລະ... ເຈດຕະນາ... ລະ... ໂສຕະວິນຍານ ອັນເກີດຈາກໂສຕະສຳຜັດອັນມີສຽງເປັນອາຣົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຫຼືເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສໂສຕະໃດ, ໂສຕະນັ້ນ ເປັນທັງໂສຕະ, ເປັນທັງໂສຕາຍະຕະນະ, ເປັນທັງໂສຕະທາດ, ເປັນທັງໂສຕິນຊີ, ເປັນທັງໂລກ, ເປັນທັງປະຕູ, ເປັນທັງມະຫາສະໝຸດ, ເປັນທັງທຳມະຊາດຂາວຜ່ອງ, ເປັນທັງເນື້ອນາ, ເປັນທັງທີ່ຕັ້ງ, ເປັນທັງຝັ່ງນີ້, ເປັນທັງບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະນັ້ນ.

604. කතමං තං රූපං ඝානායතනං? යං ඝානං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යෙන ඝානෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන ගන්ධං අනිදස්සනං සප්පටිඝං ඝායි වා ඝායති වා ඝායිස්සති වා ඝායෙ වා, ඝානං පෙතං ඝානායතනං පෙතං ඝානධාතු පෙසා ඝානින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ඝානායතනං.

໖໐໔. ຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄານະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ບຸກຄົນດົມກິ່ນ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ດ້ວຍຄານະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ທີ່ໄດ້ດົມແລ້ວ ຫຼື ພວມດົມ ຫຼື ຈັກດົມ ຫຼື ຄວນດົມ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄານະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ້າງ ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ.

605. කතමං තං රූපං ඝානායතනං? යං ඝානං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි ඝානම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි ගන්ධො අනිදස්සනො සප්පටිඝො පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ඝානං පෙතං ඝානායතනං පෙතං ඝානධාතු පෙසා ඝානින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ඝානායතනං.

໖໐໕. ຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄານະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ກິ່ນອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນຄານະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄານະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ.

606. කතමං තං රූපං ඝානායතනං? යං ඝානං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං ඝානං අනිදස්සනං සප්පටිඝං ගන්ධම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ඝානං පෙතං ඝානායතනං පෙතං ඝානධාතු පෙසා ඝානින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො [Pg.160] පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමොපෙසො – ඉදං තං රූපං ඝානායතනං.

໖໐໖. ຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄານະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຄານະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນກິ່ນ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄານະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ.

607. කතමං තං රූපං ඝානායතනං? යං ඝානං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං ඝානං නිස්සාය ගන්ධං ආරබ්භ ඝානසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඝානං නිස්සාය ගන්ධං ආරබ්භ ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඝානං නිස්සාය ගන්ධාරම්මණො ඝානසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඝානං නිස්සාය ගන්ධාරම්මණා ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, ඝානං පෙතං ඝානායතනං පෙතං ඝානධාතු පෙසා ඝානින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ඝානායතනං.

໖໐໗. ຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄານະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຄານະສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຄານະປະສາດໃດ ປາລົບກິ່ນ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຄານະສຳຜັດ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ຄານະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຄານະປະສາດໃດ ປາລົບກິ່ນ... ຯລຯ... ຄານະສຳຜັດ ທີ່ມີກິ່ນເປັນອາລົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຄານະປະສາດໃດ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຄານະສຳຜັດ ທີ່ມີກິ່ນເປັນອາລົມ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ຄານະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຄານະປະສາດໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄານະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຄານິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄານາຍະຕະນະນັ້ນ.

608. කතමං තං රූපං ජිව්හායතනං? යා ජිව්හා චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යාය ජිව්හාය අනිදස්සනාය සප්පටිඝාය රසං අනිදස්සනං සප්පටිඝං සායි වා සායති වා සායිස්සති වා සායෙ වා, ජිව්හා පෙසා ජිව්හායතනං පෙතං ජිව්හාධාතු පෙසා ජිව්හින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ජිව්හායතනං.

໖໐໘. ຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຊິວຫາປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ບຸກຄົນລິ້ມລົດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ດ້ວຍຊິວຫາປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ທີ່ໄດ້ລິ້ມແລ້ວ ຫຼື ພວມລິ້ມ ຫຼື ຈັກລິ້ມ ຫຼື ຄວນລິ້ມ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ.

609. කතමං තං රූපං ජිව්හායතනං? යා ජිව්හා චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යාය ජිව්හාය අනිදස්සනාය සප්පටිඝාය රසො අනිදස්සනො සප්පටිඝො පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ජිව්හා පෙසා ජිව්හායතනං පෙතං ජිව්හාධාතු පෙසා ජිව්හින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ජිව්හායතනං.

໖໐໙. ຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຊິວຫາປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມะຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ລົດອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ດ້ວຍຊິວຫາປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ.

610. කතමං තං රූපං ජිව්හායතනං? යා ජිව්හා චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යා [Pg.161] ජිව්හා අනිදස්සනා සප්පටිඝා රසම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ජිව්හා පෙසා ජිව්හායතනං පෙතං ජිව්හාධාතු පෙසා ජිව්හින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ජිව්හායතනං.

໖໑໐. ຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຊິວຫາປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຊິວຫາປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນລົດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ.

611. කතමං තං රූපං ජිව්හායතනං? යා ජිව්හා චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං ජිව්හං නිස්සාය රසං ආරබ්භ ජිව්හාසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ජිව්හං නිස්සාය රසං ආරබ්භ ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ජිව්හං නිස්සාය රසාරම්මණො ජිව්හාසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ජිව්හං නිස්සාය රසාරම්මණා ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, ජිව්හා පෙසා ජිව්හායතනං පෙතං ජිව්හාධාතු පෙසා ජිව්හින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං ජිව්හායතනං.

໖໑໑. ຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຊິວຫາປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຊິວຫາສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຊິວຫາປະສາດໃດ ປາລົບລົດ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຊິວຫາສຳຜັດ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ຊິວຫາວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຊິວຫາປະສາດໃດ ປາລົບລົດ... ຯລຯ... ຊິວຫາສຳຜັດ ທີ່ມີລົດເປັນອາລົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຊິວຫາປະສາດໃດ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຊິວຫາສຳຜັດ ທີ່ມີລົດເປັນອາລົມ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ຊິວຫາວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສຊິວຫາປະສາດໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫາທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຊິວຫິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ້າງ ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊິວຫາຍະຕະນະນັ້ນ.

612. කතමං තං රූපං කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යෙන කායෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන ඵොට්ඨබ්බං අනිදස්සනසප්පටිඝං ඵුසි වා ඵුසති වා ඵුසිස්සති වා ඵුසෙ වා, කායො පෙසො කායායතනං පෙතං කායධාතු පෙසා කායින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායායතනං.

໖໑໒. ຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ກາຍະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ບຸກຄົນຖືກຕ້ອງໂຜດທັບພະ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ດ້ວຍກາຍະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ທີ່ໄດ້ຖືກຕ້ອງແລ້ວ ຫຼື ພວມຖືກຕ້ອງ ຫຼື ຈັກຖືກຕ້ອງ ຫຼື ຄວນຖືກຕ້ອງ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ກາຍ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ້າງ ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ.

613. කතමං තං රූපං කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි කායම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි ඵොට්ඨබ්බො අනිදස්සනො සප්පටිඝො පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, කායො පෙසො කායායතනං පෙතං කායධාතු පෙසා කායින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං [Pg.162] වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායායතනං.

໖໑໓. ຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ກາຍະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ໂຜດທັບພະ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນກາຍະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ກາຍ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ.

614. කතමං තං රූපං කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යො කායො අනිදස්සනො සප්පටිඝො ඵොට්ඨබ්බම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, කායො පෙසො කායායතනං පෙතං කායධාතු පෙසා කායින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායායතනං.

໖໑໔. ຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ກາຍະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ກາຍະປະສາດ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບໃດ ກະທົບແລ້ວ ຫຼື ພວມກະທົບ ຫຼື ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນໂຜດທັບພະ ອັນບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ກາຍ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ.

615. කතමං තං රූපං කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො අත්තභාවපරියාපන්නො අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං කායං නිස්සාය ඵොට්ඨබ්බං ආරබ්භ කායසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං කායං නිස්සාය ඵොට්ඨබ්බං ආරබ්භ කායසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං කායං නිස්සාය ඵොට්ඨබ්බාරම්මණො කායසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං කායං නිස්සාය ඵොට්ඨබ්බාරම්මණා කායසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, කායො පෙසො කායායතනං පෙතං කායධාතු පෙසා කායින්ද්‍රියං පෙතං ලොකො පෙසො ද්වාරා පෙසා සමුද්දො පෙසො පණ්ඩරං පෙතං ඛෙත්තං පෙතං වත්ථුං පෙතං ඔරිමං තීරං පෙතං සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායායතනං.

໖໑໕. ຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ກາຍະປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວ ເປັນຮູບໃສ ນັບເນື່ອງໃນອັດຕະພາບ ບໍ່ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມີການກະທົບ, ກາຍະສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສກາຍະປະສາດໃດ ປາລົບໂຜດທັບພະ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສກາຍະປະສາດໃດ ປາລົບໂຜດທັບພະ... ຯລຯ... ກາຍະສຳຜັດ ທີ່ມີໂຜດທັບພະເປັນອາລົມ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື offset ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສກາຍະປະສາດໃດ... ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ ທີ່ມີໂຜດທັບພະເປັນອາລົມ... ຯລຯ... ສັນຍາ... ຯລຯ... ເຈດຕະນາ... ຯລຯ... ກາຍະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຫຼື ພວມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະອາໄສກາຍະປະສາດໃດ, ຮູບນີ້ ເອີ້ນວ່າ ກາຍ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍາຍະຕະນະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍະທາດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ກາຍິນຊີ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ໂລກ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ທະວານ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ສະໝຸດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ປັນທະຣະ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ເຂດ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ວັດຖຸ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ຝັ່ງທາງນີ້ ກໍມີ, ເອີ້ນວ່າ ບ້ານຮ้าง ກໍມີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກາຍາຍະຕະນະນັ້ນ.

616. කතමං තං රූපං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං නීලං පීතකං ලොහිතකං ඔදාතං කාළකං මඤ්ජිට්ඨකං හරි හරිවණ්ණං අම්බඞ්කුරවණ්ණං දීඝං රස්සං අණුං ථූලං වට්ටං පරිමණ්ඩලං චතුරංසං ඡළංසං අට්ඨංසං සොළසංසං නින්නං ථලං ඡායා ආතපො ආලොකො අන්ධකාරො අබ්භා මහිකා ධූමො රජො චන්දමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා සූරියමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා තාරකරූපානං [Pg.163] වණ්ණනිභා ආදාසමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා මණිසඞ්ඛමුත්තාවෙළුරියස්ස වණ්ණනිභා ජාතරූපරජතස්ස වණ්ණනිභා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං, යං රූපං සනිදස්සනං සප්පටිඝං චක්ඛුනා අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන පස්සි වා පස්සති වා පස්සිස්සති වා පස්සෙ වා, රූපං පෙතං රූපායතනං පෙතං රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රූපායතනං.

໖໑໖. ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຮູບໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ຄື: ສີຂຽວຄ້ຳ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ, ສີດຳ, ສີແດງເຂັ້ມ, ສີເຫຼືອງເຂັ້ມ, ສີຂຽວໃບໄມ້, ສີຍອດມ່ວງ, ຮູບຍາວ, ຮູບສັ້ນ, ຮູບນ້ອຍ, ຮູບໃຫຍ່, ຮູບກົມ, ຮູບມົນ, ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ, ຮູບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບແປດຫຼ່ຽມ, ຮູບສິບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບລຸ່ມ, ຮູບດອນ, ເງົາ, ແດດ, ແສງສະຫວ່າງ, ຄວາມມືດ, ເມກ, ໝອກ, ຄວັນ, ລະອອງ, ວັນນະແຫ່ງດວງຈັນ, ວັນນະແຫ່ງດວງອາທິດ, ວັນນະແຫ່ງດວງດາວ, ວັນນະແຫ່ງແວ່ນກົມ, ວັນນະແຫ່ງແກ້ວມະນີ ແກ້ວສັງ ແກ້ວມຸກດາ ແລະແກ້ວໄພທູນ, ວັນນະແຫ່ງຄຳແລະເງິນ; ຫຼືວ່າ ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງຮູບໃດ ທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ບຸກຄົນໄດ້ເຫັນແລ້ວ, ເຫັນຢູ່, ຈັກເຫັນ ຫຼື ເຫັນ ດ້ວຍຈັກຂຸ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບທາດ. ນີ້ຄື ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

617. කතමං තං රූපං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං නීලං පීතකං ලොහිතකං ඔදාතං කාළකං මඤ්ජිට්ඨකං හරි හරිවණ්ණං අම්බඞ්කුරවණ්ණං දීඝං රස්සං අණුං ථූලං වට්ටං පරිමණ්ඩලං චතුරංසං ඡළංසං අට්ඨංසං සොළසංසං නින්නං ථලං ඡායා ආතපො ආලොකො අන්ධකාරො අබ්භා මහිකා ධූමො රජො චන්දමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා සූරියමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා තාරකරූපානං වණ්ණනිභා ආදාසමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා මණිසඞ්ඛමුත්තාවෙළුරියස්ස වණ්ණනිභා ජාතරූපරජතස්ස වණ්ණනිභා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං, යම්හි රූපම්හි සනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි චක්ඛුං අනිදස්සනං සප්පටිඝං පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, රූපං පෙතං රූපායතනං පෙතං රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රූපායතනං.

໖໑໗. ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຮູບໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ຄື: ສີຂຽວຄ້ຳ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ, ສີດຳ, ສີແດງເຂັ້ມ, ສີເຫຼືອງເຂັ້ມ, ສີຂຽວໃບໄມ້, ສີຍອດມ່ວງ, ຮູບຍາວ, ຮູບສັ້ນ, ຮູບນ້ອຍ, ຮູບໃຫຍ່, ຮູບກົມ, ຮູບມົນ, ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ, ຮູບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບແປດຫຼ່ຽມ, ຮູບສິບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບລຸ່ມ, ຮູບດອນ, ເງົາ, ແດດ, ແສງສະຫວ່າງ, ຄວາມມືດ, ເມກ, ໝອກ, ຄວັນ, ລະອອງ, ວັນນະແຫ່ງດວງຈັນ, ວັນນະແຫ່ງດວງອາທິດ, ວັນນະແຫ່ງດວງດາວ, ວັນນະແຫ່ງແວ່ນກົມ, ວັນນະແຫ່ງແກ້ວມະນີ ແກ້ວສັງ ແກ້ວມຸກດາ ແລະແກ້ວໄພທູນ, ວັນນະແຫ່ງຄຳແລະເງິນ; ຫຼືວ່າ ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງໃນຮູບໃດ ທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ຈັກຂຸ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ກະທົບແລ້ວ, ກະທົບຢູ່, ຈັກກະທົບ ຫຼື ກະທົບ; ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບທາດ. ນີ້ຄື ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

618. කතමං තං රූපං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං නීලං පීතකං ලොහිතකං ඔදාතං කාළකං මඤ්ජිට්ඨකං හරි හරිවණ්ණං අම්බඞ්කුරවණ්ණං දීඝං රස්සං අණුං ථූලං වට්ටං පරිමණ්ඩලං චතුරංසං ඡළංසං අට්ඨංසං සොළසංසං නින්නං ථලං ඡායා ආතපො ආලොකො අන්ධකාරො අබ්භා මහිකා ධූමො රජො චන්දමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා සූරියමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා තාරකරූපානං වණ්ණනිභා ආදාසමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා මණිසඞ්ඛමුත්තාවෙළුරියස්ස වණ්ණනිභා ජාතරූපරජතස්ස වණ්ණනිභා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං, යං රූපං සනිදස්සනං සප්පටිඝං චක්ඛුම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, රූපං පෙතං රූපායතනං පෙතං රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රූපායතනං.

໖໑໘. ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຮູບໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ แລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ຄື: ສີຂຽວຄ້ຳ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ, ສີດຳ, ສີແດງເຂັ້ມ, ສີເຫຼືອງເຂັ້ມ, ສີຂຽວໃບໄມ້, ສີຍອດມ່ວງ, ຮູບຍາວ, ຮູບສັ້ນ, ຮູບນ້ອຍ, ຮູບໃຫຍ່, ຮູບກົມ, ຮູບມົນ, ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ, ຮູບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບແປດຫຼ່ຽມ, ຮູບສິບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບລຸ່ມ, ຮູບດອນ, ເງົາ, ແດດ, ແສງສະຫວ່າງ, ຄວາມມືດ, ເມກ, ໝອກ, ຄວັນ, ລະອອງ, ວັນນະແຫ່ງດວງຈັນ, ວັນນະແຫ່ງດວງອາທິດ, ວັນນະແຫ່ງດວງດາວ, ວັນນະແຫ່ງແວ່ນກົມ, ວັນນະແຫ່ງແກ້ວມະນີ ແກ້ວສັງ ແກ້ວມຸກດາ ແລະແກ້ວໄພທູນ, ວັນນະແຫ່ງຄຳແລະເງິນ; ຫຼືວ່າ ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກะທົບໄດ້, ເຊິ່ງຮູບໃດ ທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ກະທົບແລ້ວ, ກະທົບຢູ່, ຈັກກະທົບ ຫຼື ກະທົບ ໃນຈັກຂຸ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບທາດ. ນີ້ຄື ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

619. කතමං [Pg.164] තං රූපං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං නීලං පීතකං ලොහිතකං ඔදාතං කාළකං මඤ්ජිට්ඨකං හරි හරිවණ්ණං අම්බඞ්කුරවණ්ණං දීඝං රස්සං අණුං ථූලං වට්ටං පරිමණ්ඩලං චතුරංසං ඡළංසං අට්ඨංසං සොළසංසං නින්නං ථලං ඡායා ආතපො ආලොකො අන්ධකාරො අබ්භා මහිකා ධූමො රජො චන්දමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා සූරියමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා තාරකරූපානං වණ්ණනිභා ආදාසමණ්ඩලස්ස වණ්ණනිභා මණිසඞ්ඛමුත්තාවෙළුරියස්ස වණ්ණනිභා ජාතරූපරජතස්ස වණ්ණනිභා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා සනිදස්සනං සප්පටිඝං, යං රූපං ආරබ්භ චක්ඛුං නිස්සාය චක්ඛුසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රූපං ආරබ්භ චක්ඛුං නිස්සාය චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රූපාරම්මණො චක්ඛුං නිස්සාය චක්ඛුසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රූපාරම්මණා චක්ඛුං නිස්සාය චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, රූපං පෙතං රූපායතනං පෙතං රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රූපායතනං.

໖໑໙. ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຮູບໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ຄື: ສີຂຽວຄ້ຳ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ, ສີດຳ, ສີແດງເຂັ້ມ, ສີເຫຼືອງເຂັ້ມ, ສີຂຽວໃບໄມ້, ສີຍອດມ່ວງ, ຮູບຍາວ, ຮູບສັ້ນ, ຮູບນ້ອຍ, ຮູບໃຫຍ່, ຮູບກົມ, ຮູບມົນ, ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ, ຮູບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບແປດຫຼ່ຽມ, ຮູບສິບຫົກຫຼ່ຽມ, ຮູບລຸ່ມ, ຮູບດອນ, ເງົາ, ແດດ, ແສງສະຫວ່າງ, ຄວາມມືດ, ເມກ, ໝອກ, ຄວັນ, ລະອອງ, ວັນນະແຫ່ງດວງຈັນ, ວັນນະແຫ່ງດວງອາທິດ, ວັນນະແຫ່ງດວງດາວ, ວັນນະແຫ່ງແວ່ນກົມ, ວັນນະແຫ່ງແກ້ວມະນີ ແກ້ວສັງ ແກ້ວມຸກດາ ແລະແກ້ວໄພທູນ, ວັນນະແຫ່ງຄຳແລະເງິນ; ຫຼືວ່າ ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວມີວັນນະປາກົດ, ເປັນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້, ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງຮູບໃດ ທີ່ປາລົບແລ້ວ ອາໄສຈັກຂຸ ຈັກຂຸສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ...ຯລຯ... ສັນຍາ...ຯລຯ... ເຈດຕະນາ...ຯລຯ... ຈັກຂຸວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ຈັກຂຸສຳຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີຮູບນັ້ນເປັນອາລົມ ອາໄສຈັກຂຸ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ...ຯລຯ... ສັນຍາ...ຯລຯ... ເຈດຕະນາ...ຯລຯ... ຈັກຂຸວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ; ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຮູບທາດ. ນີ້ຄື ຮູບາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

620. කතමං තං රූපං සද්දායතනං? යො සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො භෙරිසද්දො මුදිඞ්ගසද්දො සඞ්ඛසද්දො පණවසද්දො ගීතසද්දො වාදිතසද්දො සම්මසද්දො පාණිසද්දො සත්තානං නිග්ඝොසසද්දො ධාතූනං සන්නිඝාතසද්දො වාතසද්දො උදකසද්දො මනුස්සසද්දො අමනුස්සසද්දො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං සද්දං අනිදස්සනං සප්පටිඝං සොතෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන සුණි වා සුණාති වා සුණිස්සති වා සුණෙ වා, සද්දො පෙසො සද්දායතනං පෙතං සද්දධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං සද්දායතනං.

໖໒໐. ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສຽງໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄື: ສຽງກອງ, ສຽງຕະໂພນ, ສຽງຫອຍສັງ, ສຽງບັນເດาະ, ສຽງເພງ, ສຽງດົນຕີ, ສຽງມະໂຫຣະທຶກ, ສຽງຕົບມື, ສຽງຮ້ອງຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ສຽງກະທົບກັນແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ, ສຽງລົມ, ສຽງນ້ຳ, ສຽງມະນຸດ, ສຽງອະມະນຸດ; ຫຼືວ່າ ສຽງອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງສຽງໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ບຸກຄົນໄດ້ຍິນແລ້ວ, ຍິນຢູ່, ຈັກຍິນ ຫຼື ຍິນ ດ້ວຍໂសຕະ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງນີ້ ເປັນສຽງ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທະທາດ. ນີ້ຄື ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

621. කතමං තං රූපං සද්දායතනං? යො සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො භෙරිසද්දො මුදිඞ්ගසද්දො සඞ්ඛසද්දො පණවසද්දො ගීතසද්දො වාදිතසද්දො සම්මසද්දො පාණිසද්දො සත්තානං නිග්ඝොසසද්දො ධාතූනං සන්නිඝාතසද්දො වාතසද්දො උදකසද්දො මනුස්සසද්දො අමනුස්සසද්දො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං [Pg.165] උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි සද්දම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි සොතං අනිදස්සනං සප්පටිඝං පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, සද්දො පෙසො සද්දායතනං පෙතං සද්දධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං සද්දායතනං.

໖໒໑. ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສຽງໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄື: ສຽງກອງ, ສຽງຕະໂພນ, ສຽງຫອຍສັງ, ສຽງບັນເດາະ, ສຽງເພງ, ສຽງດົນຕີ, ສຽງມະໂຫຣະທຶກ, ສຽງຕົບມື, ສຽງຮ້ອງຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ສຽງກະທົບກັນແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ, ສຽງລົມ, ສຽງນ້ຳ, ສຽງມະນຸດ, ສຽງອະມະນຸດ; ຫຼືວ່າ ສຽງອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງໃນສຽງໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ໂសຕະ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ກະທົບແລ້ວ, ກະທົບຢູ່, ຈັກກະທົບ ຫຼື ກະທົບ; ສິ່ງນີ້ ເປັນສຽງ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທະທາດ. ນີ້ຄື ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

622. කතමං තං රූපං සද්දායතනං? යො සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො භෙරිසද්දො මුදිඞ්ගසද්දො සඞ්ඛසද්දො පණවසද්දො ගීතසද්දො වාදිතසද්දො සම්මසද්දො පාණිසද්දො සත්තානං නිග්ඝොසසද්දො ධාතූනං සන්නිඝාතසද්දො වාතසද්දො උදකසද්දො මනුස්සසද්දො අමනුස්සසද්දො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යො සද්දො අනිදස්සනො සප්පටිඝො සොතම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, සද්දො පෙසො සද්දායතනං පෙතං සද්දධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං සද්දායතනං.

໖໒໒. ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສຽງໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄື: ສຽງກອງ, ສຽງຕະໂພນ, ສຽງຫອຍສັງ, ສຽງບັນເດາະ, ສຽງເພງ, ສຽງດົນຕີ, ສຽງມະໂຫຣະທຶກ, ສຽງຕົບມື, ສຽງຮ້ອງຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ສຽງກະທົບກັນແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ, ສຽງລົມ, ສຽງນ້ຳ, ສຽງມະນຸດ, ສຽງອະມະນຸດ; ຫຼືວ່າ ສຽງອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງສຽງໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ກະທົບແລ້ວ, ກະທົບຢູ່, ຈັກກະທົບ ຫຼື ກະທົບ ໃນໂសຕະ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງນີ້ ເປັນສຽງ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທະທາດ. ນີ້ຄື ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

623. කතමං තං රූපං සද්දායතනං? යො සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො භෙරිසද්දො මුදිඞ්ගසද්දො සඞ්ඛසද්දො පණවසද්දො ගීතසද්දො වාදිතසද්දො සම්මසද්දො පාණිසද්දො සත්තානං නිග්ඝොසසද්දො ධාතූනං සන්නිඝාතසද්දො වාතසද්දො උදකසද්දො මනුස්සසද්දො අමනුස්සසද්දො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං සද්දං ආරබ්භ සොතං නිස්සාය සොතසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සද්දං ආරබ්භ සොතං නිස්සාය සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සද්දාරම්මණො සොතං නිස්සාය සොතසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං සද්දාරම්මණා සොතං නිස්සාය සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, සද්දො පෙසො සද්දායතනං පෙතං සද්දධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං සද්දායතනං.

໖໒໓. ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສຽງໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄື: ສຽງກອງ, ສຽງຕະໂພນ, ສຽງຫອຍສັງ, ສຽງບັນເດາະ, ສຽງເພງ, ສຽງດົນຕີ, ສຽງມະໂຫຣະທຶກ, ສຽງຕົບມື, ສຽງຮ້ອງຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ສຽງກະທົບກັນແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ, ສຽງລົມ, ສຽງນ້ຳ, ສຽງມະນຸດ, ສຽງອະມະນຸດ; ຫຼືວ່າ ສຽງອື່ນໃດgໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງສຽງໃດ ທີ່ປາລົບແລ້ວ ອາໄສໂສຕະ ໂສຕະສຳຜັດ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກໂສຕະສຳຜັດ...ຯລຯ... ສັນຍາ...ຯລຯ... ເຈດຕະນາ...ຯລຯ... ໂສຕະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ໂສຕະສຳຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີສຽງນັ້ນເປັນອາລົມ ອາໄສໂສຕະ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ...ຯລຯ... ເວທະນາ ທີ່ເກີດຈາກໂສຕະສຳຜັດ...ຯລຯ... ສັນຍາ...ຯລຯ... ເຈດຕະນາ...ຯລຯ... ໂສຕະວິນຍານ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນຢູ່, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນ; ສິ່ງນີ້ ເປັນສຽງ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນສັດທະທາດ. ນີ້ຄື ສັດທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

624. කතමං තං රූපං ගන්ධායතනං? යො ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලගන්ධො සාරගන්ධො තචගන්ධො පත්තගන්ධො පුප්ඵගන්ධො ඵලගන්ධො ආමකගන්ධො විස්සගන්ධො සුගන්ධො දුග්ගන්ධො[Pg.166], යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං ගන්ධං අනිදස්සනං සප්පටිඝං ඝානෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන ඝායි වා ඝායති වා ඝායිස්සති වා ඝායෙ වා, ගන්ධො පෙසො ගන්ධායතනං පෙතං ගන්ධධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ගන්ධායතනං.

໖໒໔. ຄັນທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ກິ່ນໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄື: ກິ່ນຮາກໄມ້, ກິ່ນແກ່ນໄມ້, ກິ່ນເປືອກໄມ້, ກິ່ນໃບໄມ້, ກິ່ນດອກໄມ້, ກິ່ນໝາກໄມ້, ກິ່ນດິບ, ກິ່ນຄາວ, ກິ່ນຫອມ, ກິ່ນເໝັນ; ຫຼືວ່າ ກິ່ນອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ເຊິ່ງກິ່ນໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ນັ້ນ ບຸກຄົນໄດ້ດົມແລ້ວ, ດົມຢູ່, ຈັກດົມ ຫຼື ດົມ ດ້ວຍຄານະ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງນີ້ ເປັນກິ່ນ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ, ສິ່ງນີ້ ເປັນຄັນທະທາດ. ນີ້ຄື ຄັນທາຍະຕະນະ ຄື ຮູບນັ້ນ.

625. කතමං තං රූපං ගන්ධායතනං? යො ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලගන්ධො සාරගන්ධො තචගන්ධො පත්තගන්ධො පුප්ඵගන්ධො ඵලගන්ධො ආමකගන්ධො විස්සගන්ධො සුගන්ධො දුග්ගන්ධො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි ගන්ධම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි ඝානං අනිදස්සනං සප්පටිඝං පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ගන්ධො පෙසො ගන්ධායතනං පෙතං ගන්ධධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ගන්ධායතනං.

໖໒໕. ຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ (ອາຍະຕະນະຄືກິ່ນ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກິ່ນໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ກິ່ນຮາກໄມ້, ກິ່ນແກ່ນໄມ້, ກິ່ນເປືອກໄມ້, ກິ່ນໃບໄມ້, ກິ່ນດອກໄມ້, ກິ່ນໝາກໄມ້, ກິ່ນດິບ, ກິ່ນຄາວ, ກິ່ນຫອມ, ກິ່ນເໝັນ, ຫຼືກິ່ນອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ປະສາດດັງ (ຄານະປະສາດ) ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຍ່ອມກະທົບ, ກໍາລັງກະທົບ, ຈັກກະທົບ ຫຼືຄວນກະທົບ ໃນກິ່ນໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ກິ່ນນີ້ກໍດີ, ຄັນທາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຄັນທະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ.

626. කතමං තං රූපං ගන්ධායතනං? යො ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලගන්ධො සාරගන්ධො තචගන්ධො පත්තගන්ධො පුප්ඵගන්ධො ඵලගන්ධො ආමකගන්ධො විස්සගන්ධො සුගන්ධො දුග්ගන්ධො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යො ගන්ධො අනිදස්සනො සප්පටිඝො ඝානම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ගන්ධො පෙසො ගන්ධායතනං පෙතං ගන්ධධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ගන්ධායතනං.

໖໒໖. ຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກິ່ນໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ກິ່ນຮາກໄມ້, ກິ່ນແກ່ນໄມ້, ກິ່ນເປືອກໄມ້, ກິ່ນໃບໄມ້, ກິ່ນດອກໄມ້, ກິ່ນໝາກໄມ້, ກິ່ນດິບ, ກິ່ນຄາວ, ກິ່ນຫອມ, ກິ່ນpreເໝັນ, ຫຼືກິ່ນອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ກິ່ນໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຍ່ອມກະທົບ, ກໍາລັງກະທົບ, ຈັກກະທົບ ຫຼືຄວນກະທົບ ໃນປະສາດດັງ (ຄານະປະສາດ) ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ກິ່ນນີ້ກໍດີ, ຄັນທາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຄັນທະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ.

627. කතමං තං රූපං ගන්ධායතනං? යො ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලගන්ධො සාරගන්ධො තචගන්ධො පත්තගන්ධො පුප්ඵගන්ධො ඵලගන්ධො ආමකගන්ධො විස්සගන්ධො සුගන්ධො දුග්ගන්ධො, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං ගන්ධං ආරබ්භ ඝානං නිස්සාය ඝානසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ගන්ධං ආරබ්භ ඝානං නිස්සාය ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ගන්ධාරම්මණො ඝානං නිස්සාය ඝානසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති [Pg.167] වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ගන්ධාරම්මණා ඝානං නිස්සාය ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, ගන්ධො පෙසො ගන්ධායතනං පෙතං ගන්ධධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ගන්ධායතනං.

໖໒໗. ຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກິ່ນໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ກິ່ນຮາກໄມ້, ກິ່ນແກ່ນໄມ້, ກິ່ນເປືອກໄມ້, ກິ່ນໃບໄມ້, ກິ່ນດອກໄມ້, ກິ່ນໝາກໄມ້, ກິ່ນດິບ, ກິ່ນຄາວ, ກິ່ນຫອມ, ກິ່ນເໝັນ, ຫຼືກິ່ນອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຄານະສໍາຜັດ (ການກະທົບທາງດັງ) ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະປາລົບກິ່ນໃດ ໂດຍອາໄສປະສາດດັງ... ລະ... ເວທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ຄານະວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກຄານະສໍາຜັດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະປາລົບກິ່ນໃດ ໂດຍອາໄສປະສາດດັງ... ລະ... ຄານະສໍາຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີກິ່ນໃດເປັນອາລົມ ໂດຍອາໄສປະສາດດັງ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ... ລະ... ເວທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ຄານະວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກຄານະສໍາຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີກິ່ນໃດເປັນອາລົມ ໂດຍອາໄສປະສາດດັງ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ, ກິ່ນນີ້ກໍດີ, ຄັນທາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຄັນທະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄັນທາຍະຕະນະ.

628. කතමං තං රූපං රසායතනං? යො රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො අම්බිලං මධුරං තිත්තකං කටුකං ලොණිකං ඛාරිකං ලම්බිලං කසාවො සාදු අසාදු, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං රසං අනිදස්සනං සප්පටිඝං ජිව්හාය අනිදස්සනාය සප්පටිඝාය සායි වා සායති වා සායිස්සති වා සායෙ වා, රසො පෙසො රසායතනං පෙතං රසධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රසායතනං.

໖໒໘. ຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ (ອາຍະຕະນະຄືລົດ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລົດໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ລົດຮາກໄມ້, ລົດລໍາຕົ້ນ, ລົດເປືອກໄມ້, ລົດໃບໄມ້, ລົດດອກໄມ້, ລົດໝາກໄມ້, ລົດສົ້ມ, ລົດຫວານ, ລົດຂົມ, ລົດເຜັດ, ລົດເຄັມ, ລົດເຄັມຝາດ, ລົດສົ້ມແກ່, ລົດຝາດ, ລົດອະລ່ອຍ (ລົດດີ), ລົດບໍ່ອະລ່ອຍ (ລົດບໍ່ດີ), ຫຼືລົດອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລີ້ນ (ຊິວຫາປະສາດ) ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຍ່ອມລິ້ມລົດ, ກໍາລັງລິ້ມລົດ, ຈັກລິ້ມລົດ ຫຼືຄວນລິ້ມລົດ ໃນລົດໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລົດນີ້ກໍດີ, ຣະສາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຣະສະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ.

629. කතමං තං රූපං රසායතනං? යො රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො අම්බිලං මධුරං තිත්තකං කටුකං ලොණිකං ඛාරිකං ලම්බිලං කසාවො සාදු අසාදු, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යම්හි රසම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි ජිව්හා අනිදස්සනා සප්පටිඝා පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, රසො පෙසො රසායතනං පෙතං රසධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රසායතනං.

໖໒໙. ຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລົດໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ລົດຮາກໄມ້, ລົດລໍາຕົ້ນ, ລົດເປືອກໄມ້, ລົດໃບໄມ້, ລົດດອກໄມ້, ລົດໝາກໄມ້, ລົດສົ້ມ, ລົດຫວານ, ລົດຂົມ, ລົດເຜັດ, ລົດເຄັມ, ລົດເຄັມຝາດ, ລົດສົ້ມແກ່, ລົດຝາດ, ລົດອະລ່ອຍ, ລົດບໍ່ອະລ່ອຍ, ຫຼືລົດອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລີ້ນ (ຊິວຫາປະສາດ) ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຍ່ອມກະທົບ, ກໍາລັງກະທົບ, ຈັກກະທົບ ຫຼືຄວນກະທົບ ໃນລົດໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລົດນີ້ກໍດີ, ຣະສາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຣະສະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ.

630. කතමං තං රූපං රසායතනං? යො රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො අම්බිලං මධුරං තිත්තකං කටුකං ලොණිකං ඛාරිකං ලම්බිලං කසාවො සාදු අසාදු, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යො රසො අනිදස්සනො සප්පටිඝො ජිව්හාය අනිදස්සනාය සප්පටිඝාය පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, රසො පෙසො රසායතනං පෙතං රසධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රසායතනං.

໖໓໐. ຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລົດໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ລົດຮາກໄມ້, ລົດລໍາຕົ້ນ, ລົດເປືອກໄມ້, ລົດໃບໄມ້, ລົດດອກໄມ້, ລົດໝາກໄມ້, ລົດສົ້ມ, ລົດຫວານ, ລົດຂົມ, ລົດເຜັດ, ລົດເຄັມ, ລົດເຄັມຝາດ, ລົດສົ້ມແກ່, ລົດຝາດ, ລົດອະລ່ອຍ, ລົດບໍ່ອະລ່ອຍ, ຫຼືລົດອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລົດໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຍ່ອມກະທົບ, ກໍາລັງກະທົບ, ຈັກກະທົບ ຫຼືຄວນກະທົບ ໃນລີ້ນ (ຊິວຫາປະສາດ) ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ລົດນີ້ກໍດີ, ຣະສາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຣະສະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ.

631. කතමං [Pg.168] තං රූපං රසායතනං? යො රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො අම්බිලං මධුරං තිත්තකං කටුකං ලොණිකං ඛාරිකං ලම්බිලං කසාවො සාදු අසාදු, යො වා පනඤ්ඤොපි අත්ථි රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො, යං රසං ආරබ්භ ජිව්හං නිස්සාය ජිව්හාසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රසං ආරබ්භ ජිව්හං නිස්සාය ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රසාරම්මණො ජිව්හං නිස්සාය ජිව්හාසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං රසාරම්මණා ජිව්හං නිස්සාය ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, රසො පෙසො රසායතනං පෙතං රසධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රසායතනං.

໖໓໑. ຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລົດໃດໆ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ຄື: ລົດຮາກໄມ້, ລົດລໍາຕົ້ນ, ລົດເປືອກໄມ້, ລົດໃບໄມ້, ລົດດອກໄມ້, ລົດໝາກໄມ້, ລົດສົ້ມ, ລົດຫວານ, ລົດຂົມ, ລົດເຜັດ, ລົດເຄັມ, ລົດເຄັມຝາດ, ລົດສົ້ມແກ່, ລົດຝາດ, ລົດອະລ່ອຍ, ລົດບໍ່ອະລ່ອຍ, ຫຼືລົດອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງສີ່ ແລ້ວເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຊິວຫາສໍາຜັດ (ການກະທົບທາງລີ້ນ) ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະປາລົບລົດໃດ ໂດຍອາໄສລີ້ນ... ລະ... ເවທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ຊິວຫາວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກຊິວຫາສໍາຜັດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ ເພາະປາລົບລົດໃດ ໂດຍອາໄສລີ້ນ... ລະ... ຊິວຫາສໍາຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີລົດໃດເປັນອາລົມ ໂດຍອາໄສລີ້ນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ... ລະ... ເවທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ຊິວຫາວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກຊິວຫາສໍາຜັດ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີລົດໃດເປັນອາລົມ ໂດຍອາໄສລີ້ນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼືຄວນເກີດຂຶ້ນ, ລົດນີ້ກໍດີ, ຣະສາຍະຕະນະນີ້ກໍດີ, ຣະສະທາດນີ້ກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຣະສາຍະຕະນະ.

632. කතමං තං රූපං ඉත්ථින්ද්‍රියං? යං ඉත්ථියා ඉත්ථිලිඞ්ගං ඉත්ථිනිමිත්තං ඉත්ථිකුත්තං ඉත්ථාකප්පො ඉත්ථත්තං ඉත්ථිභාවො – ඉදං තං රූපං ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໖໓໒. ຮູບທີ່ເປັນອິດຖິນຊີ (ຄວາມເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງເພດຍິງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລັກສະນະເພດຍິງ (ອິດຖີລິງ), ເຄື່ອງໝາຍເພດຍິງ (ອິດຖີນິມິດ), ກິລິຍາທ່າທາງຂອງຍິງ (ອິດຖີກຸດຕະ), ຄວາມປະພຶດຂອງຍິງ (ອິດຖາກັບປະ), ຄວາມເປັນຍິງ (ອິດຖັດຕະ), ພາວະແຫ່ງຍິງ (ອິດຖີພາວະ) ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອິດຖິນຊີ.

633. කතමං තං රූපං පුරිසින්ද්‍රියං? යං පුරිසස්ස පුරිසලිඞ්ගං පුරිසනිමිත්තං පුරිසකුත්තං පුරිසාකප්පො පුරිසත්තං පුරිසභාවො – ඉදං තං රූපං පුරිසින්ද්‍රියං.

໖໓໓. ຮູບທີ່ເປັນປຸຣິສິນຊີ (ຄວາມເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງເພດຊາຍ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ລັກສະນະເພດຊາຍ (ປຸຣິສະລິງ), ເຄື່ອງໝາຍເພດຊາຍ (ປຸຣິສານິມິດ), ກິລິຍາທ່າທາງຂອງຊາຍ (ປຸຣິສາກຸດຕະ), ຄວາມປະພຶດຂອງຊາຍ (ປຸຣິສາກັບປະ), ຄວາມເປັນຊາຍ (ປຸຣິສັດຕະ), ພາວະແຫ່ງຊາຍ (ປຸຣິສາພາວະ) ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນປຸຣິສິນຊີ.

634. කතමං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං? යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං.

໖໓໔. ຮູບທີ່ເປັນຊີວິຕິນຊີ (ຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນການຮັກສາຊີວິດ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດໍາເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, 2ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປຕໍ່ເນື່ອງ, ຄວາມຕາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ໃດໆ ແຫ່ງຮູບທໍາເຫຼົ່ານັ້ນ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊີວິຕິນຊີ.

635. කතමං තං රූපං කායවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා අභික්කමන්තස්ස වා පටික්කමන්තස්ස වා ආලොකෙන්තස්ස වා විලොකෙන්තස්ස වා සමිඤ්ජෙන්තස්ස වා පසාරෙන්තස්ස වා කායස්ස ථම්භනා සන්ථම්භනා සන්ථම්භිතත්තං විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤත්ති.

໖໓໕. ຮູບທີ່ເປັນກາຍະວິນຍັດ (ການສະແດງຄວາມໝາຍທາງກາຍ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຄໍ້າຈູນ, ຄວາມຄໍ້າຈູນຢ່າງແຮງ, ພາວະທີ່ກາຍຖືກຄໍ້າຈູນ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ, ການເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ, ພາວະທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ ແຫ່ງກາຍ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ກ້າວໄປ, ຖອຍກັບ, ແນມເbິ່ງ, ຫຼຽວເບິ່ງ, ຄູ້ເຂົ້າ ຫຼືຢຽດອອກ ດ້ວຍກຸສົນຈິດກໍດີ, ອະກຸສົນຈິດກໍດີ, ອັບຍາກະຕະຈິດກໍດີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກາຍະວິນຍັດ.

636. කතමං තං රූපං වචීවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා වාචා ගිරා බ්‍යප්පථො උදීරණං ඝොසො ඝොසකම්මං වාචා වචීභෙදො – අයං වුච්චති වාචා. යා තාය වාචාය විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං වචීවිඤ්ඤත්ති.

໖໓໖. ຮູບທີ່ເປັນວະຈີວິນຍັດ (ການສະແດງຄວາມໝາຍທາງວາຈາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ວາຈາ, ຄໍາເວົ້າ, ທາງແຫ່ງຖ້ອຍຄໍາ, ການເປັ່ງສຽງ, ສຽງ, ການເຮັດສຽງ, ວາຈາທີ່ເປັນການທໍາລາຍຄວາມງຽບ ຂອງບຸກຄົນຜູ້ມີກຸສົນຈິດກໍດີ, ອະກຸສົນຈິດກໍດີ, ອັບຍາກະຕະຈິດກໍດີ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວາຈາ. ຄວາມເຄື່ອນໄຫວທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ, ການເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ, ພາວະທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຄວາມໝາຍ ດ້ວຍວາຈານັ້ນ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວະຈີວິນຍັດ.

637. කතමං [Pg.169] තං රූපං ආකාසධාතු? යො ආකාසො ආකාසගතං අඝං අඝගතං විවරො විවරගතං අසම්ඵුට්ඨං චතූහි මහාභූතෙහි – ඉදං තං රූපං ආකාසධාතු.

໖໓໗. ຮູບທີ່ເປັນອາກາດທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາກາດ, ຄວາມເປັນອາກາດ, ຊ່ອງວ່າງ, ຄວາມເປັນຊ່ອງວ່າງ, ຊ່ອງ, ຄວາມເປັນຊ່ອງ, ສິ່ງທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງສໍາຜັດກັບມະຫາພູດທັງສີ່ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາກາດທາດ.

638. කතමං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා? යා රූපස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – ඉදං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා.

໖໓໘. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະລະຫຸຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມເບົາ, 2ຄວາມປ່ຽນແປງໄດ້ໄວ, ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ, ຄວາມບໍ່ໜັກແໜ້ນ (ຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ) ແຫ່ງຮູບ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ.

639. කතමං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා? යා රූපස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – ඉදං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා.

໖໓໙. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະມຸດຸຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ, ຄວາມອ່ອນສະຫຼວຍ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ແຫ່ງຮູບ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ.

640. කතමං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා? යා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා.

໖໔໐. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ພາວະທີ່ຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເປັນສະພາບຄວນແກ່ການງານ ແຫ່ງຮູບ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ.

641. කතමං තං රූපං රූපස්ස උපචයො? යො ආයතනානං ආචයො, සො රූපස්ස උපචයො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස උපචයො.

໖໔໑. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມກໍ່ຕົວຂຶ້ນແຫ່ງອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່, ນັ້ນຄືຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ.

642. කතමං තං රූපං රූපස්ස සන්තති? යො රූපස්ස උපචයො, සා රූපස්ස සන්තති – ඉදං තං රූපං රූපස්ස සන්තති.

໖໔໒. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະສັນຕະຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບໃດໆ ທີ່ມີຢູ່, ນັ້ນຄືຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ.

643. කතමං තං රූපං රූපස්ස ජරතා? යා රූපස්ස ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස ජරතා.

໖໔໓. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະຊະຣະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມແກ່, ຄວາມຊຸດໂຊມ, ຄວາມຫຼຸ້ຍຫ້ຽນ (ແຂ້ວຫຼັກ), ຄວາມຫງອກ (ຜົມຫງອກ), ຄວາມຫ່ຽວຍານ (ໜັງຫ່ຽວ), ຄວາມເສື່ອມຖອຍແຫ່ງອາຍຸ, ຄວາມແກ່ກ້າແຫ່ງອິນຊີທັງຫຼາຍ ແຫ່ງຮູບ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

644. කතමං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා? යො රූපස්ස ඛයො වයො භෙදො පරිභෙදො අනිච්චතා අන්තරධානං – ඉදං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා.

໖໔໔. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ (ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສິ້ນໄປ, ຄວາມເສື່ອມໄປ, ຄວາມແຕກທໍາລາຍ, ຄວາມແຕກສະຫຼາຍ, ຄວາມບໍ່ທ່ຽງ, ຄວາມອັນຕະຣະທານ (ຄວາມຫາຍໄປ) ແຫ່ງຮູບ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

645. කතමං තං රූපං කබළීකාරො ආහාරො? ඔදනො කුම්මාසො සත්තු මච්ඡො මංසං ඛීරං දධි සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං යම්හි යම්හි ජනපදෙ තෙසං තෙසං සත්තානං මුඛාසියං දන්තවිඛාදනං ගලජ්ඣොහරණීයං කුච්ඡිවිත්ථම්භනං, යාය ඔජාය සත්තා යාපෙන්ති – ඉදං තං රූපං කබළීකාරො ආහාරො.

໖໔໕. ຮູບທີ່ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ (ອາຫານຄືຄໍາເຂົ້າ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ເຂົ້າສຸກ, ເຂົ້າໜົມແປ້ງ, ເຂົ້າຕູ, ປາ, ຊີ້ນ, ນໍ້ານົມ, ນົມສົ້ມ, ເນີຍໃສ, ເນີຍຂຸ້ນ, ນໍ້າມັນ, ນໍ້າເຜິ້ງ, ນໍ້າອ້ອຍ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ເປັນຂອງຄວນກິນດ້ວຍປາກ, ຄວນຄ້ຽວດ້ວຍແຂ້ວ, ຄວນກືນລົງຄໍ, ຄວນເຮັດໃຫ້ທ້ອງເຕັມ ຂອງສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນຊົນນະບົດນັ້ນໆ, ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມດໍາລົງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍໂອຊາໃດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ.

ඉදං තං රූපං උපාදා.

ຮູບທັງໝົດນີ້ ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ (ຮູບທີ່ອາໄສເກີດ).

උපාදාභාජනීයං.

ຈົບ ພາກຈໍາແນກອຸປາດາຍະຮູບ.

රූපකණ්ඩෙ පඨමභාණවාරො.

ຈົບ ປະຖົມມະພານະວານ (ການສູດຄັ້ງທໍາອິດ) ໃນຮູບະກັນ.

646. කතමං [Pg.170] තං රූපං නො උපාදා? ඵොට්ඨබ්බායතනං, ආපොධාතු.

໖໔໖. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ (ໂນອຸປາດາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ (ອາຍະຕະນະຄືສິ່ງກະທົບທາງກາຍ) ແລະ ອາໂປທາດ (ທາດນໍ້າ).

647. කතමං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු තෙජොධාතු වායොධාතු කක්ඛළං මුදුකං සණ්හං ඵරුසං සුඛසම්ඵස්සං දුක්ඛසම්ඵස්සං ගරුකං ලහුකං, යං ඵොට්ඨබ්බං අනිදස්සනං සප්පටිඝං කායෙන අනිදස්සනෙන සප්පටිඝෙන ඵුසි වා ඵුසති වා ඵුසිස්සති වා ඵුසෙ වා ඵොට්ඨබ්බො පෙසො ඵොට්ඨබ්බායතනං පෙතං ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໖໔໗. ຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ ເຕໂຊທາດ ວາໂຍທາດ ທີ່ແຂງ, ອ່ອນ, ມື່ນ, ຫຍາບ, ທີ່ໃຫ້ເກີດສຸຂະສຳຜັດ, ທີ່ໃຫ້ເກີດທຸກຂະສຳຜັດ, ທີ່ໜັກ, ທີ່ເບົາ; ໂຜດຖັບພະໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ທີ່ບຸກຄົນເຄີຍຖືກຕ້ອງແລ້ວ, ພວມຖືກຕ້ອງຢູ່, ຈັກຖືກຕ້ອງ ຫຼື ຄວນຖືກຕ້ອງ ດ້ວຍກາຍທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ.

648. කතමං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු තෙජොධාතු වායොධාතු කක්ඛළං මුදුකං සණ්හං ඵරුසං සුඛසම්ඵස්සං දුක්ඛසම්ඵස්සං ගරුකං ලහුකං, යම්හි ඵොට්ඨබ්බම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි කායො අනිදස්සනො සප්පටිඝො පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ඵොට්ඨබ්බො පෙසො ඵොට්ඨබ්බායතනං පෙතං ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໖໔໘. ຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ ເຕໂຊທາດ ວาໂຍທາດ ທີ່ແຂງ, ອ່ອນ, ມື່ນ, ຫຍາບ, ທີ່ໃຫ້ເກີດສຸຂະສຳຜັດ, ທີ່ໃຫ້ເກີດທຸກຂະສຳຜັດ, ທີ່ໜັກ, ທີ່ເບົາ; ໃນໂຜດຖັບພະໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ກາຍທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້ ເຄີຍກະທົບແລ້ວ, ພວມກະທົບຢູ່, ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ; ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ.

649. කතමං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු තෙජොධාතු වායොධාතු කක්ඛළං මුදුකං සණ්හං ඵරුසං සුඛසම්ඵස්සං දුක්ඛසම්ඵස්සං ගරුකං ලහුකං, යො ඵොට්ඨබ්බො අනිදස්සනො සප්පටිඝො කායම්හි අනිදස්සනම්හි සප්පටිඝම්හි පටිහඤ්ඤි වා පටිහඤ්ඤති වා පටිහඤ්ඤිස්සති වා පටිහඤ්ඤෙ වා, ඵොට්ඨබ්බො පෙසො ඵොට්ඨබ්බායතනං පෙතං ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໖໔໙. ຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ ເຕໂຊທາດ ວາໂຍທາດ ທີ່ແຂງ, ອ່ອນ, ມື່ນ, ຫຍາບ, ທີ່ໃຫ້ເກີດສຸຂະສຳຜັດ, ທີ່ໃຫ້ເກີດທຸກຂະສຳຜັດ, ທີ່ໜັກ, ທີ່ເບົາ; ໂຜດຖັບພະໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້, ຍ່ອມກະທົບ, ພວມກະທົບ, ຈັກກະທົບ ຫຼື ຄວນກະທົບ ໃນກາຍທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກະທົບໄດ້; ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ.

650. කතමං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු තෙජොධාතු වායොධාතු කක්ඛළං මුදුකං සණ්හං ඵරුසං සුඛසම්ඵස්සං දුක්ඛසම්ඵස්සං ගරුකං ලහුකං, යං ඵොට්ඨබ්බං ආරබ්භ කායං නිස්සාය කායසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඵොට්ඨබ්බං ආරබ්භ කායං නිස්සාය කායසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඵොට්ඨබ්බාරම්මණො කායං නිස්සාය කායසම්ඵස්සො උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා…පෙ… යං ඵොට්ඨබ්බාරම්මණා කායං නිස්සාය කායසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා…පෙ… චෙතනා…පෙ… කායවිඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි වා උප්පජ්ජති වා උප්පජ්ජිස්සති වා උප්පජ්ජෙ වා, ඵොට්ඨබ්බො පෙසො ඵොට්ඨබ්බායතනං පෙතං ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໖໕໐. ຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ ເຕໂຊທາດ ວາໂຍທາດ ທີ່ແຂງ, ອ່ອນ, ມື່ນ, ຫຍາບ, ທີ່ໃຫ້ເກີດສຸຂະສຳຜັດ, ທີ່ໃຫ້ເກີດທຸກຂະສຳຜັດ, ທີ່ໜັກ, ທີ່ເບົາ; ກາຍສຳຜັດ ທີ່ອາໄສກາຍ ປາລົບໂຜດຖັບພະໃດ ເຄີຍເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ພວມເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ... ເວທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ກາຍວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກກາຍສຳຜັດ ທີ່ອາໄສກາຍ ປາລົບໂຜດຖັບພະໃດ ເຄີຍເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ພວມເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ... ກາຍສຳຜັດ ທີ່ອາໄສກາຍ ມີໂຜດຖັບພະໃດເປັນອາລົມ ເຄີຍເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ພວມເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ... ເວທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ກາຍວິນຍານ ທີ່ເກີດຈາກກາຍສຳຜັດ ທີ່ອາໄສກາຍ ມີໂຜດຖັບພະໃດເປັນອາລົມ ເຄີຍເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ພວມເກີດຂຶ້ນ, ຈັກເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ຄວນເກີດຂຶ້ນ; ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍນີ້ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະນັ້ນ.

651. කතමං [Pg.171] තං රූපං ආපොධාතු? යං ආපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස – ඉදං තං රූපං ආපොධාතු.

໖໕໑. ຮູບທີ່ເປັນອາໂປທາດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສິ່ງໃດທີ່ເປັນນ້ຳ, ເປັນສະພາບຄ້າຍນ້ຳ, ເປັນຄວາມໜຽວ, ເປັນສະພາບຄ້າຍຄວາມໜຽວ, ຄວາມເກາະກຸມແຫ່ງຮູບ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາໂປທາດນັ້ນ.

ඉදං තං රූපං නො උපාදා.

ຮູບນີ້ ເປັນຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາ.

652. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං? චක්ඛායතනං සොතායතනං ඝානායතනං ජිව්හායතනං කායායතනං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං.

໖໕໒. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ, ໂສຕາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ອິດຖິນທຣີ, ປຸຣິສິນທຣີ, ຊີວິຕິນທຣີ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ເພາະເປັນສະພາບທີ່ກຳເຮັດໄວ້ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນະນັ້ນ.

653. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං.

໖໕໓. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບ, ມຸທຸຕາແຫ່ງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບ, ຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບ, ອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເກີດຈາກກຳ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະນັ້ນ.

654. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං.

໖໕໔. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິດຖິນທຣີ, ປຸຣິສິນທຣີ, ຊີວິຕິນທຣີ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ເພາະເປັນສະພາບທີ່ກຳເຮັດໄວ້ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະນັ້ນ.

655. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා, රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

໖໕໕. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບ, ມຸທຸຕາແຫ່ງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບ, ຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບ, ອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເກີດຈາກກຳ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍะຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະນັ້ນ.

656. කතමං තං රූපං සනිදස්සනං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං සනිදස්සනං.

໖໕໖. ຮູບທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສະນິດັດສະນະນັ້ນ.

657. කතමං [Pg.172] තං රූපං අනිදස්සනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනිදස්සනං.

໖໕໗. ຮູບທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະນັ້ນ.

658. කතමං තං රූපං සප්පටිඝං? චක්ඛායතනං සොතායතනං ඝානායතනං ජිව්හායතනං කායායතනං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං සප්පටිඝං.

໖໕໘. ຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ, ໂສຕາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະນັ້ນ.

659. කතමං තං රූපං අප්පටිඝං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අප්පටිඝං.

໖໕໙. ຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິດຖິນທຣີ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະນັ້ນ.

660. කතමං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං? චක්ඛුන්ද්‍රියං සොතින්ද්‍රියං ඝානින්ද්‍රියං ජිව්හින්ද්‍රියං කායින්ද්‍රියං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං.

໖໖໐. ຮູບທີ່ເປັນອިންທຣີນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂຸນທຣີ, ໂສຕິນທຣີ, ຄານິນທຣີ, ຊິວຫິນທຣີ, ກາຍິນທຣີ, ອິດຖິນທຣີ, ປຸຣິສິນທຣີ, ຊີວິຕິນທຣີ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອިންທຣີນັ້ນ.

661. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං.

໖໖໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອިންທຣີນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອިންທຣີນັ້ນ.

662. කතමං තං රූපං මහාභූතං? ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං මහාභූතං.

໖໖໒. ຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາໂປທາດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດນັ້ນ.

663. කතමං තං රූපං න මහාභූතං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න මහාභූතං.

໖໖໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ.

664. කතමං තං රූපං විඤ්ඤත්ති? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං විඤ්ඤත්ති.

໖໖໔. ຮູບທີ່ເປັນວິນຍັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວິນຍັດນັ້ນ.

665. කතමං තං රූපං න විඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න විඤ්ඤත්ති.

໖໖໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື จັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດນັ້ນ.

666. කතමං තං රූපං චිත්තසමුට්ඨානං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චිත්තජං චිත්තහෙතුකං චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං චිත්තසමුට්ඨානං.

໖໖໖. ຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ທີ່ເກີດຈາກຈິດ, ມີຈິດເປັນເຫດ, ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບ, ມຸທຸຕາແຫ່ງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານນັ້ນ.

667. කතමං තං රූපං න චිත්තසමුට්ඨානං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න චිත්තජං න චිත්තහෙතුකං න චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං [Pg.173] ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චිත්තසමුට්ඨානං.

໖໖໗. ຮູບທີ່ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິດຖິນທຣີ, ປຸຣິສິນທຣີ, ຊີວິຕິນທຣີ, ຊະຣະຕາແຫ່ງຮູບ, ອະນິດຈະຕາແຫ່ງຮູບ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກຈິດ, ບໍ່ມີຈິດເປັນເຫດ, ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ລະຫຸຕາແຫ່ງຮູບ, ມຸທຸຕາແຫ່ງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາແຫ່ງຮູບ, ອຸປະຈະຍະແຫ່ງຮູບ, ສັນຕະຕິແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານນັ້ນ.

668. කතමං තං රූපං චිත්තසහභු? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං චිත්තසහභු.

໖໖໘. ຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດນັ້ນ.

669. කතමං තං රූපං න චිත්තසහභු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චිත්තසහභු.

໖໖໙. ຮູບທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດນັ້ນ.

670. කතමං තං රූපං චිත්තානුපරිවත්ති? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං චිත්තානුපරිවත්ති.

໖໗໐. ຮູບທີ່ຄ້ອຍຕາມຈິດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ຄ້ອຍຕາມຈິດນັ້ນ.

671. කතමං තං රූපං න චිත්තානුපරිවත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චිත්තානුපරිවත්ති.

໖໗໑. ຮູບທີ່ບໍ່ຄ້ອຍຕາມຈິດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣาຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຄ້ອຍຕາມຈິດນັ້ນ.

672. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං.

໖໗໒. ຮູບທີ່ເປັນອັດຊັດຕິກະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກາຍາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັດຊັດຕິກະນັ້ນ.

673. කතමං තං රූපං බාහිරං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං.

໖໗໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຫິຣະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຫິຣະນັ້ນ.

674. කතමං තං රූපං ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං ඔළාරිකං.

໖໗໔. ຮູບທີ່ເປັນໂອລາຣິກະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂອລາຣິກະນັ້ນ.

675. කතමං තං රූපං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං සුඛුමං.

໖໗໕. ຮູບທີ່ເປັນສຸຂຸມະນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິດຖິນທຣີ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສຸຂຸມະນັ້ນ.

676. කතමං තං රූපං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං දූරෙ.

໖໗໖. ຮູບທີ່ເປັນທູເຣນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິດຖິນທຣີ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນທູເຣນັ້ນ.

677. කතමං තං රූපං සන්තිකෙ? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං සන්තිකෙ.

໖໗໗. ຮູບທີ່ເປັນສັນຕິເກນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັນຕິເກນັ້ນ.

678. කතමං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු.

໖໗໘. ຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດນັ້ນ.

679. කතමං [Pg.174] තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? සොතායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໖໗໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດນັ້ນ.

680. කතමං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය …පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු.

໖໘໐. ຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງເວທະນາ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ... ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ... ແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານນັ້ນ.

681. කතමං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? සොතායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

໖໘໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານນັ້ນ.

682. කතමං තං රූපං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු.

໖໘໒. ຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງໂសຕະສຳຜັດ... ຄານະສຳຜັດ... ຊິວຫາສຳຜັດ... ກາຍະສຳຜັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍາຍະຕະນະ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວັດຖຸແຫ່ງກາຍະສຳຜັດນັ້ນ.

683. කතමං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໖໘໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງກາຍະສຳຜັດນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ກະວະລີກາຣາຫານ; ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງກາຍະສຳຜັດນັ້ນ.

684. කතමං තං රූපං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු.

໖໘໔. ຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງ (ວັດຖຸ) ແຫ່ງກາຍະວິນຍານ, ແຫ່ງເວທະນາ... ລະ... ສັນຍາ... ເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສໍາຜັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍາຍະຕະນະ (ອາຍະຕະນະຄືກາຍ) — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ.

685. කතමං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

໖໘໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງກາຍວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງກາຍວິນຍານ ນັ້ນ.

686. කතමං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං.

໖໘໖. ຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

687. කතමං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໖໘໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື จັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

688. කතමං තං රූපං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං.

໖໘໘. ຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງເວທະນາ...เປ... ແຫ່ງສັນຍາ...ເປ... ແຫ່ງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ...ເປ... ແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

689. කතමං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໖໘໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

690. කතමං [Pg.175] තං රූපං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස …පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං.

໖໙໐. ຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງໂសຕະສຳຜັດ...ເປ... ແຫ່ງຄານະສຳຜັດ...ເປ... ແຫ່ງຊິວຫາສຳຜັດ...ເປ... ແຫ່ງກາຍສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງກາຍສຳຜັດ ນັ້ນ.

691. කතමං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໖໙໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງກາຍສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງກາຍສຳຜັດ ນັ້ນ.

692. කතමං තං රූපං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං.

໖໙໒. ຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງເວທະນາ...ເປ... ແຫ່ງສັນຍາ...ເປ... ແຫ່ງເຈດຕະນາ ທີ່ເກີດຈາກກາຍສຳຜັດ...ເປ... ແຫ່ງກາຍວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາຣົມແຫ່ງກາຍວິນຍານ ນັ້ນ.

693. කතමං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໖໙໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງກາຍວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເเป... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາຣົມແຫ່ງກາຍວິນຍານ นັ້ນ.

694. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໖໙໔. ຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ ໔ ແລ້ວ ເປັນທຳມະຊາດໃສ...ເປ... ນີ້ຊື່ວ່າ ບ້ານຮ້າງ, ນີ້ຄືຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

695. කතමං තං රූපං න චක්ඛායතනං? සොතායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චක්ඛායතනං.

໖໙໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

696. කතමං තං රූපං සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං…පෙ… කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායායතනං.

໖໙໖. ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ຄານາຍະຕະນະ...ເປ... ຊິວຫາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ ໔ ແລ້ວ ເປັນທຳມະຊາດໃສ...ເປ... ນີ້ຊື່ວ່າ ບ້ານຮ້າງ, ນີ້ຄືກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

697. කතමං තං රූපං න කායායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න කායායතනං.

໖໙໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

698. කතමං තං රූපං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා…පෙ… රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං රූපායතනං.

໖໙໘. ຮູປາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຮູບໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ ໔ ແລ້ວ ເປັນວັນນະ (ສີສັນ)...ເປ... ນີ້ຊື່ວ່າ ຮູບທາດ, ນີ້ຄືຮູປາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

699. කතමං තං රූපං න රූපායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න රූපායතනං.

໖໙໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູປາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູປາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

700. කතමං තං රූපං සද්දායතනං…පෙ… ගන්ධායතනං …පෙ… රසායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໗໐໐. ສັດທາຍະຕະນະ...ເປ... ຄັນທາຍະຕະນະ...ເປ... ຣະສາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ...ເປ... ນີ້ຊື່ວ່າ ໂຜດຖັບພະທາດ, ນີ້ຄືໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

701. කතමං තං රූපං න ඵොට්ඨබ්බායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໗໐໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

702. කතමං [Pg.176] තං රූපං චක්ඛුධාතු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං චක්ඛුධාතු.

໗໐໒. ຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ.

703. කතමං තං රූපං න චක්ඛුධාතු? සොතායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චක්ඛුධාතු.

໗໐໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ.

704. කතමං තං රූපං සොතධාතු…පෙ… ඝානධාතු…පෙ… ජිව්හාධාතු…පෙ… කායධාතු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං කායධාතු.

໗໐໔. ໂសຕະທາດ...ເປ... ຄານະທາດ...ເປ... ຊິວຫາທາດ...ເປ... ກາຍະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ກາຍາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືກາຍະທາດ ນັ້ນ.

705. කතමං තං රූපං න කායධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න කායධාතු.

໗໐໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ.

706. කතමං තං රූපං රූපධාතු? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං රූපධාතු.

໗໐໖. ຮູບະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືຮູບະທາດ ນັ້ນ.

707. කතමං තං රූපං න රූපධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න රූපධාතු.

໗໐໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຮູບະທາດ ນັ້ນ.

708. කතමං තං රූපං සද්දධාතු…පෙ… ගන්ධධාතු…පෙ… රසධාතු…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බධාතු.

໗໐໘. ສັດທະທາດ...ເປ... ຄັນທະທາດ...ເປ... ຣະສະທາດ...ເປ... ໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ນີ້ຄືໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ.

709. කතමං තං රූපං න ඵොට්ඨබ්බධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඵොට්ඨබ්බධාතු.

໗໐໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ.

710. කතමං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໗໑໐. ຈັກຂຸນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ ໔ ແລ້ວ ເປັນທຳມະຊາດໃສ...ເປ... ນີ້ຊື່ວ່າ ບ້ານຮ້າງ, ນີ້ຄືຈັກຂຸນທຣີ ນັ້ນ.

711. කතමං තං රූපං න චක්ඛුන්ද්‍රියං? සොතායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໗໑໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນທຣີ ນັ້ນ.

712. කතමං තං රූපං සොතින්ද්‍රියං…පෙ… ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං කායින්ද්‍රියං.

໗໑໒. ໂសຕິນທຣີ...ເປ... ຄານິນທຣີ...ເປ... ຊິວຫິນທຣີ...ເປ... ກາຍິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ ໔ ແລ້ວ ເປັນທຳມະຊາດໃສ...ເเป... ນີ້ຊື່ວ່າ ບ້ານຮ້າງ, ນີ້ຄືກາຍິນທຣີ ນັ້ນ.

713. කතමං තං රූපං න කායින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න කායින්ද්‍රියං.

໗໑໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍິນທຣີ ນັ້ນ.

714. කතමං තං රූපං ඉත්ථින්ද්‍රියං? යං ඉත්ථියා ඉත්ථිලිඞ්ගං ඉත්ථිනිමිත්තං ඉත්ථිකුත්තං ඉත්ථාකප්පො ඉත්ථත්තං ඉත්ථිභාවො – ඉදං තං රූපං ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໗໑໔. ອິດຖິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ເພດຍິງ, ນິມິດຍິງ, ອາການຍິງ, ກິລິຍາທ່າທາງຍິງ, ຄວາມເປັນຍິງ, ພາວະຍິງ ໃດ ຂອງຍິງ, ນີ້ຄືອິດຖິນທຣີ ນັ້ນ.

715. කතමං [Pg.177] තං රූපං න ඉත්ථින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໗໑໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນທຣີ ນັ້ນ.

716. කතමං තං රූපං පුරිසින්ද්‍රියං? යං පුරිසස්ස පුරිසලිඞ්ගං පුරිසනිමිත්තං පුරිසකුත්තං පුරිසාකප්පො පුරිසත්තං පුරිසභාවො – ඉදං තං රූපං පුරිසින්ද්‍රියං.

໗໑໖. ປຸຣິສິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ເພດຊາຍ, ນິມິດຊາຍ, ອາການຊາຍ, ກິລິຍາທ່າທາງຊາຍ, ຄວາມເປັນຊາຍ, ພາວະຊາຍ ໃດ ຂອງຊາຍ, ນີ້ຄືປຸຣິສິນທຣີ ນັ້ນ.

717. කතමං තං රූපං න පුරිසින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න පුරිසින්ද්‍රියං.

໗໑໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນທຣີ ນັ້ນ.

718. කතමං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං? යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං.

໗໑໘. ຊີວິຕິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມໝູນວຽນ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນທຣີ ໃດ ຂອງຮູບທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ນີ້ຄືຊີວິຕິນທຣີ ນັ້ນ.

719. කතමං තං රූපං න ජීවිතින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ජීවිතින්ද්‍රියං.

໗໑໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຊີວິຕິນທຣີ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຊີວິຕິນທຣີ ນັ້ນ.

720. කතමං තං රූපං කායවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා අභික්කමන්තස්ස වා පටික්කමන්තස්ස වා ආලොකෙන්තස්ස වා විලොකෙන්තස්ස වා සමිඤ්ජෙන්තස්ස වා පසාරෙන්තස්ස වා කායස්ස ථම්භනා සන්ථම්භනා සන්ථම්භිතත්තං විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං කායවිඤ්ඤත්ති.

໗໒໐. ກາຍະວິນຍັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຕຶງ, ຄວາມຕຶງດີ, ຄວາມເປັນຜູ້ຕຶງດີ, ຄວາມສະແດງໃຫ້ຮູ້, ຄວາມເຮັດໃຫ້ຮູ້, ຄວາມເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ຂອງກາຍ ຂອງຜູ້ກ້າວໄປ ຫຼື ຖອຍກັບ, ຜູ້ແລດູ ຫຼື ຫຼຽວເບິ່ງ, ຜູ້ຄູ້ ຫຼື ຢຽດ, ດ້ວຍກຸສົນຈິດ ຫຼື ອະກຸສົນຈິດ ຫຼື ອັບພະຍາກະຕະຈິດ, ນີ້ຄືກາຍະວິນຍັດ ນັ້ນ.

721. කතමං තං රූපං න කායවිඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න කායවිඤ්ඤත්ති.

໗໒໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະວິນຍັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກາຍະວິນຍັດ ນັ້ນ.

722. කතමං තං රූපං වචීවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා වාචා ගිරා බ්‍යප්පථො උදීරණං ඝොසො ඝොසකම්මං වාචා වචීභෙදො, අයං වුච්චති වාචා. යා තාය වාචාය විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං වචීවිඤ්ඤත්ති.

໗໒໒. ວະຈີວິນຍັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ວາຈາ, ຄຳເວົ້າ, ທາງວາຈາ, ການເປັ່ງສຽງ, ສຽງ, ການທຳສຽງ, ວາຈາ, ການເປັ່ງວາຈາ ໃດ ທີ່ເປັນໄປດ້ວຍກຸສົນຈິດ ຫຼື ອະກຸສົນຈິດ ຫຼື ອັບພະຍາກະຕະຈິດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ວາຈາ. ຄວາມສະແດງໃຫ້ຮູ້, ຄວາມເຮັດໃຫ້ຮູ້, ຄວາມເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ດ້ວຍວາຈານັ້ນ, ນີ້ຄືວະຈີວິນຍັດ ນັ້ນ.

723. කතමං තං රූපං න වචීවිඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න වචීවිඤ්ඤත්ති.

໗໒໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ ນັ້ນ.

724. කතමං තං රූපං ආකාසධාතු? යො ආකාසො ආකාසගතං අඝං අඝගතං විවරො විවරගතං අසම්ඵුට්ඨං චතූහි මහාභූතෙහි – ඉදං තං රූපං ආකාසධාතු.

໗໒໔. ອາກາສະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາກາດ, ຄວາມເປັນอາກາດ, ຊ່ອງວ່າງ, ຄວາມເປັນຊ່ອງວ່າງ, ຊ່ອງ, ຄວາມເປັນຊ່ອງ ໃດ ທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງດ້ວຍມະຫາພູດຮູບ ໔, ນີ້ຄືອາກາສະທາດ ນັ້ນ.

725. කතමං [Pg.178] තං රූපං න ආකාසධාතු? චක්ඛායතනං …පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ආකාසධාතු.

໗໒໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາກາສະທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາກາສະທາດ ນັ້ນ.

726. කතමං තං රූපං ආපොධාතු? යං ආපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස – ඉදං තං රූපං ආපොධාතු.

໗໒໖. ອາໂປທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ນ້ຳ, ຄວາມເປັນນ້ຳ, ຄວາມເອີບອາບ, ຄວາມເປັນຂອງເອີບອາບ, ຄວາມເກາະກຸມແຫ່ງຮູບ ໃດ, ນີ້ຄືອາໂປທາດ ນັ້ນ.

727. කතමං තං රූපං න ආපොධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ආපොධාතු.

໗໒໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ ນັ້ນ.

728. කතමං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා? යා රූපස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – ඉදං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා.

໗໒໘. ความເບົາແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມເບົາ, ຄວາມປ່ຽນແປງໄດ້ໄວ, ຄວາມບໍ່ເຊື່ອງຊ້າ, ຄວາມບໍ່ໜັກໜ່ວງແຫ່ງຮູບ ໃດ, ນີ້ຄືຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

729. කතමං තං රූපං රූපස්ස න ලහුතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න ලහුතා.

໗໒໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

730. කතමං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා? යා රූපස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – ඉදං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා.

໗໓໐. ຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມອ່ອນ, ຄວາມສະຫຼວຍ, ຄວາມບໍ່ຫຍາບ, ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງແຫ່ງຮູບ ໃດ, ນີ້ຄືຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

731. කතමං තං රූපං රූපස්ස න මුදුතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න මුදුතා.

໗໓໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

732. කතමං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා? යා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා.

໗໓໒. ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານ, ຄວາມເໝາະສົມແກ່ການງານ, ພາວະທີ່ຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ໃດ, ນີ້ຄືຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

733. කතමං තං රූපං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.

໗໓໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

734. කතමං තං රූපං රූපස්ස උපචයො? යො ආයතනානං ආචයො, සො රූපස්ස උපචයො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස උපචයො.

໗໓໔. ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍໃດ, ນັ້ນຄືຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ນີ້ຄືຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

735. කතමං තං රූපං රූපස්ස න උපචයො? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න උපචයො.

໗໓໕. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

736. කතමං තං රූපං රූපස්ස සන්තති? යො රූපස්ස උපචයො, සා රූපස්ස සන්තති – ඉදං තං රූපං රූපස්ස සන්තති.

໗໓໖. ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບໃດ, ນັ້ນຄືຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ນີ້ຄືຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

737. කතමං තං රූපං රූපස්ස න සන්තති? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න සන්තති.

໗໓໗. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣาຫານ, ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

738. කතමං [Pg.179] තං රූපං රූපස්ස ජරතා? යා රූපස්ස ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස ජරතා.

໗໓໘. ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມແກ່, ຄວາມຄ່ຳຄ່າ, ຄວາມຫຼົ່ນຫຼ້ຽນແຫ່ງແຂ້ວ, ຄວາມຫງອກແຫ່ງຜົມ, ຄວາມຫ່ຽວຍານແຫ່ງໜັງ, ຄວາມເສື່ອມຖອຍແຫ່ງອາຍຸ, ຄວາມແກ່ຮອບແຫ່ງອინທຣີທັງຫຼາຍໃດ ຂອງຮູບ, ນີ້ຄືຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ ນັ້ນ.

739. කතමං තං රූපං රූපස්ස න ජරතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න ජරතා.

໗໓໙. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ (ຮູປັສສະ ນະ ຊະຣະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

740. කතමං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා? යො රූපස්ස ඛයො වයො භෙදො පරිභෙදො අනිච්චතා අන්තරධානං – ඉදං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා.

໗໔໐. ຮູບທີ່ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ (ຮູປັສສະ ອະນິດຈະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສິ້ນໄປ ຄວາມເສື່ອມໄປ ຄວາມແຕກທຳລາຍ ຄວາມແຕກສະຫຼາຍ ຄວາມບໍ່ທ່ຽງ ຄວາມອັນຕະຣະທານ (ຫາຍໄປ) ແຫ່ງຮູບໃດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

741. කතමං තං රූපං රූපස්ස න අනිච්චතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං රූපස්ස න අනිච්චතා.

໗໔໑. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ (ຮູປັສສະ ນະ ອະນິດຈະຕາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

742. කතමං තං රූපං කබළීකාරො ආහාරො? ඔදනො කුම්මාසො සත්තු මච්ඡො මංසං ඛීරං දධි සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං යම්හි යම්හි ජනපදෙ තෙසං තෙසං සත්තානං මුඛාසියං දන්තවිඛාදනං ගලජ්ඣොහරණීයං කුච්ඡිවිත්ථම්භනං, යාය ඔජාය සත්තා යාපෙන්ති – ඉදං තං රූපං කබළීකාරො ආහාරො.

໗໔໒. ຮູບທີ່ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ (ອາຫານຄືຄຳເຂົ້າ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ເຂົ້າສຸກ, ເຂົ້າໜົມສົດ, ເຂົ້າຈີ່, ປາ, ຊີ້ນ, ນ້ຳນົມ, ນ້ຳສົ້ມ, ເນີຍໃສ, ເນີຍຂຸ້ນ, ນ້ຳມັນ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳອ້ອຍ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເປັນຂອງທີ່ສັດທັງຫຼາຍໃນຊົນນະບົດນັ້ນໆ ນຳເຂົ້າປາກ, ຄ້ຽວດ້ວຍແຂ້ວ, ກືນລົງຄໍ, ເຮັດໃຫ້ທ້ອງຕຶງ, ເຊິ່ງສັດທັງຫຼາຍຍັງຊີວິດໃຫ້ເປັນໄປດ້ວຍໂອຊາໃດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ.

743. කතමං තං රූපං න කබළීකාරො ආහාරො? චක්ඛායතනං…පෙ… රූපස්ස අනිච්චතා – ඉදං තං රූපං න කබළීකාරො ආහාරො.

໗໔໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ (ນະ ກະວະລີກາຣາຫານ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເเป... ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ.

එවං දුවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບໂດຍປະເພດ ໒ ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

දුකනිද්දෙසො.

ທຸກະນິດເທດ.

තිකනිද්දෙසො

ຕິກະນິດເທດ.

744. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදා.

໗໔໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດາຍະຮູບ (ອັດຊັດຕິກັງ ອຸປາດາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດາຍະຮູບ.

745. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදා.

໗໔໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດາຍະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອຸປາດາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດາຍະຮູບ.

746. කතමං තං රූපං බාහිරං නො උපාදා? ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං බාහිරං නො උපාදා.

໗໔໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຍະຮູບ (ພາຫິຣັງ ໂນ ອຸປາດາ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະ ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຍະຮູບ.

747. කතමං [Pg.180] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදිණ්ණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදිණ්ණං.

໗໔໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດິນນະຮູບ (ອັດຊັດຕິກັງ ອຸປາດິນນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດິນນະຮູບ.

748. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදිණ්ණං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදිණ්ණං.

໗໔໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດິນນະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອຸປາດິນນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນシー, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຈາກກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດິນນະຮູບ.

749. කතමං තං රූපං බාහිරං අනුපාදිණ්ණං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං අනුපාදිණ්ණං.

໗໔໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອະນຸປາດິນນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ, ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນຸປາດິນນະຮູບ.

750. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදිණ්ණුපාදානියං. චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදිණ්ණුපාදානියං.

໗໕໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດິນນຸປາດານิຍະຮູບ (ອັດຊັດຕິກັງ ອຸປາດິນນຸປາດານິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ.

751. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදිණ්ණුපාදානියං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදිණ්ණුපාදානියං.

໗໕໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອຸປາດິນນຸປາດານິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຈາກກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ความສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ.

752. කතමං තං රූපං බාහිරං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

໗໕໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ, ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະຮູບ.

753. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං අනිදස්සනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං අනිදස්සනං.

໗໕໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອະນິດທັດສະນະຮູບ (ອັດຊັດຕິກັງ ອະນິດທັດສະນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອະນິດທັດສະນະຮູບ.

754. කතමං තං රූපං බාහිරං සනිදස්සනං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං සනිදස්සනං.

໗໕໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນສະນິດທັດສະນະຮູບ (ພາຫິຣັງ ສະນິດທັດສະນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນສະນິດທັດສະນະຮູບ.

755. කතමං [Pg.181] තං රූපං බාහිරං අනිදස්සනං? සද්දායතනං …පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං අනිදස්සනං.

໗໕໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນິດທັດສະນະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອະນິດທັດສະນັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອະນິດທັດສະນະຮູບ.

756. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සප්පටිඝං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සප්පටිඝං.

໗໕໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ (ອັດຊັດຕິກັງ ສັບປະຕິຄັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ.

757. කතමං තං රූපං බාහිරං සප්පටිඝං? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං සප්පටිඝං.

໗໕໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ (ພາຫິຣັງ ສັບປະຕິຄັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນສັບປະຕິຄະຮູບ.

758. කතමං තං රූපං බාහිරං අප්පටිඝං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං අප්පටිඝං.

໗໕໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອັບປະຕິຄະຮູບ (ພາຫິຣັງ ອັບປະຕິຄັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອັບປະຕິຄະຮູບ.

759. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඉන්ද්‍රියං? චක්ඛුන්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඉන්ද්‍රියං.

໗໕໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອິນຊີ (ອັດຊັດຕິກັງ ອິນທະຣິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂຸນຊີ...ເປ... ກາຍິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນອິນຊີ.

760. කතමං තං රූපං බාහිරං ඉන්ද්‍රියං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං බාහිරං ඉන්ද්‍රියං.

໗໖໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອິນຊີ (ພາຫິຣັງ ອິນທະຣິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນອິນຊີ.

761. කතමං තං රූපං බාහිරං න ඉන්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ඉන්ද්‍රියං.

໗໖໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ (ພາຫິຣັງ ນະ ອິນທະຣິຍັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີ.

762. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න මහාභූතං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න මහාභූතං.

໗໖໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ (ອັດຊັດຕິກັງ ນະ ມະຫາພູຕັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

763. කතමං තං රූපං බාහිරං මහාභූතං? ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං බාහිරං මහාභූතං.

໗໖໓. ฮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນມະຫາພູດ (ພາຫິຣັງ ມະຫາພູຕັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະ ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນມະຫາພູດ.

764. කතමං තං රූපං බාහිරං න මහාභූතං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න මහාභූතං.

໗໖໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ (ພາຫິຣັງ ນະ ມະຫາພູຕັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເเป... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

765. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න විඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න විඤ්ඤත්ති?

໗໖໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ (ອັດຊັດຕິກັງ ນະ ວິນຍັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ.

766. කතමං තං රූපං බාහිරං විඤ්ඤත්ති? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං බාහිරං විඤ්ඤත්ති.

໗໖໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນວິນຍັດ (ພາຫິຣັງ ວິນຍັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ ແລະ ວະຈີວິນຍັດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນວິນຍັດ.

767. කතමං තං රූපං බාහිරං න විඤ්ඤත්ති? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න විඤ්ඤත්ති.

໗໖໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ (ພາຫິຣັງ ນະ ວິນຍັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນວິນຍັດ.

768. කතමං [Pg.182] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසමුට්ඨානං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසමුට්ඨානං.

໗໖໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ (ອັດຊັດຕິກັງ ນະ ຈິດຕະສະມຸດຖານັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

769. කතමං තං රූපං බාහිරං චිත්තසමුට්ඨානං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චිත්තජං චිත්තහෙතුකං චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං චිත්තසමුට්ඨානං.

໗໖໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ (ພາຫິຣັງ ຈິດຕະສະມຸດຖານັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງເກີດຈາກຈິດ ມີຈິດເປັນເຫດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

770. කතමං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසමුට්ඨානං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න චිත්තජං න චිත්තහෙතුකං න චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසමුට්ඨානං.

໗໗໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ (ພາຫິຣັງ ນະ ຈິດຕະສະມຸດຖານັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິດິນຊີ, ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ, ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ, ຫຼືຮູບໃດໆ ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກຈິດ ບໍ່ມີຈິດເປັນເຫດ ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

771. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසහභු? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසහභු.

໗໗໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ (ອັດຊັດຕິກັງ ນະ ຈິດຕະສະຫະພູ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

772. කතමං තං රූපං බාහිරං චිත්තසහභු? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං බාහිරං චිත්තසහභු.

໗໗໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ (ພາຫິຣັງ ຈິດຕະສະຫະພູ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ ແລະ ວະຈີວິນຍັດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

773. කතමං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසහභු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසහභු?

໗໗໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ (ພາຫິຣັງ ນະ ຈິດຕະສະຫະພູ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

774. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තානුපරිවත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තානුපරිවත්ති.

໗໗໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ (ອັດຊັດຕິກັງ ນະ ຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ.

775. කතමං තං රූපං බාහිරං චිත්තානුපරිවත්ති? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉදං තං රූපං බාහිරං චිත්තානුපරිවත්ති.

໗໗໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ (ພາຫິຣັງ ຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ ແລະ ວະຈີວິນຍັດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ.

776. කතමං තං රූපං බාහිරං න චිත්තානුපරිවත්ති? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චිත්තානුපරිවත්ති.

໗໗໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ (ພາຫິຣັງ ນະ ຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນຮູບທີ່ໝູນໄປຕາມຈິດ.

777. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං …පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඔළාරිකං.

໗໗໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນຮູບຫຍາບ (ອັດຊັດຕິກັງ ໂອຣາຣິກັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນຮູບຫຍາບ.

778. කතමං [Pg.183] තං රූපං බාහිරං ඔළාරිකං? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං ඔළාරිකං.

໗໗໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບຫຍາບ (ພາຫິຣັງ ໂອຣາຣິກັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບຫຍາບ.

779. කතමං තං රූපං බාහිරං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං සුඛුමං.

໗໗໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບລະອຽດ (ພາຫິຣັງ ສຸຂຸມັງ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບລະອຽດ.

780. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සන්තිකෙ? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සන්තිකෙ.

໗໘໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນຮູບໃກ້ (ອັດຊັດຕິກັງ ສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນຮູບໃກ້.

781. කතමං තං රූපං බාහිරං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං දූරෙ.

໗໘໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບໄກ (ພາຫິຣັງ ທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ອິດຖິນຊີ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບໄກ.

782. කතමං තං රූපං බාහිරං සන්තිකෙ? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං සන්තිකෙ.

໗໘໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບໃກ້ (ພາຫິຣັງ ສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແລະເປັນຮູບໃກ້.

783. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໗໘໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸ (ທີ່ຕັ້ງ) ແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ (ພາຫິຣັງ ຈັກຂຸສັມຜັສສັສສະ ນະ ວັດຖຸ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກແຕ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ.

784. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස වත්ථු.

໗໘໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນວັດຖຸ (ທີ່ຕັ້ງ) ແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ (ອັດຊັດຕິກັງ ຈັກຂຸສັມຜັສສັສສະ ວັດຖຸ) ນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນແລະເປັນວັດຖຸແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ.

785. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? සොතායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໗໘໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

786. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

໗໘໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງເວທະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເປ... ເຈດຕະນາ...ເປ... ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

787. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු.

໗໘໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

788. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? සොතායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු?

໗໘໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

789. කතමං තං රූපං බාහිරං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໗໘໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງໂសຕະສຳຜັດ...ເປ... ຄານະສຳຜັດ...ເປ... ຊິວຫາສຳຜັດ...ເປ... ກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

790. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සස්ස වත්ථු.

໗໙໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

791. කතමං [Pg.184] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු? චක්ඛායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සස්ස න වත්ථු.

໗໙໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ຊິວຫາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

792. කතමං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

໗໙໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງເວທະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເປ... ເຈດຕະນາ...ເປ... ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

793. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායවිඤ්ඤාණස්ස වත්ථු.

໗໙໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

794. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු? චක්ඛායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායවිඤ්ඤාණස්ස න වත්ථු.

໗໙໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ຊິວຫາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

795. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໗໙໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

796. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං.

໗໙໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

797. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? සද්දායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໗໙໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸສຳຜັດ ນັ້ນ.

798. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໗໙໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງເວທະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເປ... ເຈດຕະນາ...ເປ... ທີ່ເກີດຈາກຈັກຂຸສຳຜັດ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື จັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

799. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං.

໗໙໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

800. කතමං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? සද්දායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໘໐໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ...ເเป... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງຈັກຂຸວິນຍານ ນັ້ນ.

801. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සොතසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ඝානසම්ඵස්සස්ස…පෙ… ජිව්හාසම්ඵස්සස්ස…පෙ… කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… [Pg.185] කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໘໐໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງໂសຕະສຳຜັດ...ເປ... ຄານະສຳຜັດ...ເປ... ຊິວຫາສຳຜັດ...ເປ... ກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

802. කතමං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සස්ස ආරම්මණං.

໘໐໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

803. කතමං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායසම්ඵස්සස්ස න ආරම්මණං.

໘໐໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະສຳຜັດ ນັ້ນ.

804. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායසම්ඵස්සජාය වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය…පෙ… චෙතනාය…පෙ… කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໘໐໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງເວທະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເเป... ເຈດຕະນາ...ເປ... ທີ່ເກີດຈາກກາຍະສຳຜັດ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

805. කතමං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණං.

໘໐໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

806. කතමං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤාණස්ස න ආරම්මණං.

໘໐໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ເປັນອາລົມແຫ່ງກາຍະວິນຍານ ນັ້ນ.

807. කතමං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛායතනං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛායතනං.

໘໐໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

808. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛායතනං.

໘໐໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂຸໃດ ເປັນປະສາດຮູບ ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4...ເປ... ນີ້ຄືບ້ານຮ້າງ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

809. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛායතනං? සොතායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛායතනං.

໘໐໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂສຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

810. කතමං තං රූපං බාහිරං න සොතායතනං…පෙ… න ඝානායතනං…පෙ… න ජිව්හායතනං…පෙ… න කායායතනං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න කායායතනං.

໘໑໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂសຕາຍະຕະນະ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຄານາຍະຕະນະ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫາຍະຕະນະ...ເpe... ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

811. කතමං [Pg.186] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායායතනං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායායතනං.

໘໑໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍໃດ ເປັນປະສາດຮູບ ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4...ເປ... ນີ້ຄືບ້ານຮ້າງ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

812. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායායතනං.

໘໑໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ຊິວຫາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

813. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න රූපායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න රූපායතනං.

໘໑໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

814. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපායතනං? යං රූපං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය වණ්ණනිභා…පෙ… රූපධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපායතනං.

໘໑໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບໃດ ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ເປັນສີສັນວັນນະ...ເປ... ນີ້ຄືຮູບທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

815. කතමං තං රූපං බාහිරං න රූපායතනං? සද්දායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න රූපායතනං.

໘໑໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຮູບາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

816. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න සද්දායතනං…පෙ… න ගන්ධායතනං…පෙ… න රසායතනං…පෙ… න ඵොට්ඨබ්බායතනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໘໑໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນສັດທາຍະຕະນະ...ເpe... ບໍ່ແມ່ນຄັນທາຍະຕະນະ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຣະສາຍະຕະນະ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

817. කතමං තං රූපං බාහිරං ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං බාහිරං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໘໑໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ປະຖະວີທາດ...ເປ... ນີ້ຄືໂຜດຖັບພະທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

818. කතමං තං රූපං බාහිරං න ඵොට්ඨබ්බායතනං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໘໑໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ.

819. කතමං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛුධාතු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛුධාතු.

໘໑໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເpe... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ.

820. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුධාතු? චක්ඛායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුධාතු.

໘໒໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ.

821. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛුධාතු? සොතායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛුධාතු.

໘໒໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂສຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸທາດ ນັ້ນ.

822. කතමං තං රූපං බාහිරං න සොතධාතු…පෙ… න ඝානධාතු…පෙ… න ජිව්හාධාතු…පෙ… න කායධාතු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න කායධාතු.

໘໒໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂសຕະທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຄານະທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫາທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ.

823. කතමං [Pg.187] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායධාතු? කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායධාතු.

໘໒໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍະທາດ ນັ້ນ.

824. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායධාතු.

໘໒໔. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ຊິວຫາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍະທາດ ນັ້ນ.

825. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න රූපධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න රූපධාතු.

໘໒໕. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດ ນັ້ນ.

826. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපධාතු? රූපායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපධාතු.

໘໒໖. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຮູບທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຮູບທາດ ນັ້ນ.

827. කතමං තං රූපං බාහිරං න රූපධාතු? සද්දායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න රූපධාතු.

໘໒໗. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຮູບທາດ ນັ້ນ.

828. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න සද්දධාතු…පෙ… න ගන්ධධාතු…පෙ… න රසධාතු …පෙ… න ඵොට්ඨබ්බධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ඵොට්ඨබ්බධාතු.

໘໒໘. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນສັດທະທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຄັນທະທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນຣະສະທາດ...ເປ... ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ.

829. කතමං තං රූපං බාහිරං ඵොට්ඨබ්බධාතු? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං බාහිරං ඵොට්ඨබ්බධාතු.

໘໒໙. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ.

830. කතමං තං රූපං බාහිරං න ඵොට්ඨබ්බධාතු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ඵොට්ඨබ්බධාතු.

໘໓໐. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເpe... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂຜດຖັບພະທາດ ນັ້ນ.

831. කතමං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛුන්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໘໓໑. ຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ.

832. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුන්ද්‍රියං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໘໓໒. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂຸໃດ ເປັນປະສາດຮູບ ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4...ເປ... ນີ້ຄືບ້ານຮ້າງ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ.

833. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛුන්ද්‍රියං? සොතායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໘໓໓. ຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂສຕາຍະຕະນະ...ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ.

834. කතමං තං රූපං බාහිරං න සොතින්ද්‍රියං…පෙ… න ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… න ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… න කායින්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න කායින්ද්‍රියං.

໘໓໔. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນໂສຕິນຊີ...ຯລຯ... ບໍ່ແມ່ນຄານິນຊີ...ຯລຯ... ບໍ່ແມ່ນຊິວຫິນຊີ...ຯລຯ... ບໍ່ແມ່ນກາຍິນຊີ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກາຍິນຊີ.

835. කතමං [Pg.188] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායින්ද්‍රියං? යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං කායින්ද්‍රියං.

໘໓໕. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍິນຊີ? ກາຍປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບ 4 ແລ້ວໃສສະອາດ...ຯລຯ... ນີ້ຄືບ້ານຮ້າງ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ເປັນກາຍິນຊີ.

836. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායින්ද්‍රියං.

໘໓໖. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍິນຊີ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ຊິວຫາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍິນຊີ.

837. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ඉත්ථින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໘໓໗. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນຊີ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນຊີ.

838. කතමං තං රූපං බාහිරං ඉත්ථින්ද්‍රියං? යං ඉත්ථියා ඉත්ථිලිඞ්ගං ඉත්ථිනිමිත්තං ඉත්ථිකුත්තං ඉත්ථාකප්පො ඉත්ථත්තං ඉත්ථිභාවො – ඉදං තං රූපං බාහිරං ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໘໓໘. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອິດຖິນຊີ? ລັກສະນະເພດຍິງ ເຄື່ອງໝາຍເພດຍິງ ກິລິຍາທ່າທາງຂອງເພດຍິງ ແນວທາງການປະພຶດຂອງເພດຍິງ ຄວາມເປັນຍິງ ພາວະແຫ່ງຍິງ ໃດຂອງສະຕີ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອິດຖິນຊີ.

839. කතමං තං රූපං බාහිරං න ඉත්ථින්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ඉත්ථින්ද්‍රියං.

໘໓໙. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນຊີ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອິດຖິນຊີ.

840. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න පුරිසින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න පුරිසින්ද්‍රියං.

໘໔໐. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນຊີ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນຊີ.

841. කතමං තං රූපං බාහිරං පුරිසින්ද්‍රියං? යං පුරිසස්ස පුරිසලිඞ්ගං පුරිසනිමිත්තං පුරිසකුත්තං පුරිසාකප්පො පුරිසත්තං පුරිසභාවො – ඉදං තං රූපං බාහිරං පුරිසින්ද්‍රියං.

໘໔໑. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນປຸຣິສິນຊີ? ລັກສະນະເພດຊາຍ ເຄື່ອງໝາຍເພດຊາຍ ກິລິຍາທ່າທາງຂອງເພດຊາຍ ແນວທາງການປະພຶດຂອງເພດຊາຍ ຄວາມເປັນຊາຍ ພາວະແຫ່ງຊາຍ ໃດຂອງບຸລຸດ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນປຸຣິສິນຊີ.

842. කතමං තං රූපං බාහිරං න පුරිසින්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න පුරිසින්ද්‍රියං.

໘໔໒. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນຊີ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນປຸຣິສິນຊີ.

843. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ජීවිතින්ද්‍රියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ජීවිතින්ද්‍රියං.

໘໔໓. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດິນຊີ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດິນຊີ.

844. කතමං තං රූපං බාහිරං ජීවිතින්ද්‍රියං? යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං බාහිරං ජීවිතින්ද්‍රියං.

໘໔໔. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຊີວິດິນຊີ? ອາຍຸ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ความດຳເນີນໄປ ຄວາມໃຫ້ເປັນໄປ ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ ຄວາມເປັນໄປ ຄວາມຮັກສາ ຊີວິດ ຊີວິດິນຊີ ໃດຂອງຮູບທຳເຫຼົ່ານັ້ນ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຊີວິດິນຊີ.

845. කතමං තං රූපං බාහිරං න ජීවිතින්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ජීවිතින්ද්‍රියං.

໘໔໕. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດິນຊີ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດິນຊີ.

846. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායවිඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කායවිඤ්ඤත්ති.

໘໔໖. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍວິນຍັດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກາຍວິນຍັດ.

847. කතමං [Pg.189] තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා අභික්කමන්තස්ස වා පටික්කමන්තස්ස වා ආලොකෙන්තස්ස වා විලොකෙන්තස්ස වා සමිඤ්ජෙන්තස්ස වා පසාරෙන්තස්ස වා කායස්ස ථම්භනා සන්ථම්භනා සන්ථම්භිතත්තං විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං බාහිරං කායවිඤ්ඤත්ති.

໘໔໗. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນກາຍວິນຍັດ? ຄວາມຕຶງ ຄວາມຄ້ຳຈູນ ພາວະທີ່ຄ້ຳຈູນກາຍ ຂອງຜູ້ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ ຫຼື ຖອຍຫຼັງ ຫຼື ແນມເບິ່ງ ຫຼື ຫຼຽວເບິ່ງ ຫຼື ຄູ້ເຂົ້າ ຫຼື ຢຽດອອກ ດ້ວຍກຸສົນຈິດ ຫຼື ອະກຸສົນຈິດ ຫຼື ອັບຍາກະຕະຈິດ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ຄວາມເຮັດໃຫ້ຮູ້ ພາວະທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ໃດ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນກາຍວິນຍັດ.

848. කතමං තං රූපං බාහිරං න කායවිඤ්ඤත්ති? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න කායවිඤ්ඤත්ති.

໘໔໘. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກາຍວິນຍັດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກາຍວິນຍັດ.

849. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න වචීවිඤ්ඤත්ති? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න වචීවිඤ්ඤත්ති.

໘໔໙. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ.

850. කතමං තං රූපං බාහිරං වචීවිඤ්ඤත්ති? යා කුසලචිත්තස්ස වා අකුසලචිත්තස්ස වා අබ්‍යාකතචිත්තස්ස වා වාචා ගිරා බ්‍යප්පථො උදීරණං ධොසො ඝොසකම්මං වාචා වචීභෙදො, අයං වුච්චති වාචා. යා තාය වාචාය විඤ්ඤත්ති විඤ්ඤාපනා විඤ්ඤාපිතත්තං – ඉදං තං රූපං බාහිරං වචීවිඤ්ඤත්ති.

໘໕໐. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນວະຈີວິນຍັດ? ວາຈາ ຄຳເວົ້າ ທາງແຫ່ງຖ້ອຍຄຳ ການເປັ່ງສຽງ ສຽງ ການເປັ່ງສຽງງານ ວາຈາ ການທຳລາຍວາຈາ ໃດ ຂອງຜູ້ມີກຸສົນຈິດ ຫຼື ອະກຸສົນຈິດ ຫຼື ອັບຍາກະຕະຈິດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ວາຈາ. ຄວາມເຄື່ອນໄຫວທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ຄວາມເຮັດໃຫ້ຮູ້ ພາວະທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ ໃດ ດ້ວຍວາຈານັ້ນ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນວະຈີວິນຍັດ.

851. කතමං තං රූපං බාහිරං න වචීවිඤ්ඤත්ති? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න වචීවිඤ්ඤත්ති.

໘໕໑. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນວະຈີວິນຍັດ.

852. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ආකාසධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ආකාසධාතු.

໘໕໒. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດ.

853. කතමං තං රූපං බාහිරං ආකාසධාතු? යො ආකාසො ආකාසගතං අඝං අඝගතං විවරො විවරගතං අසම්ඵුට්ඨං චතූහි මහාභූතෙහි – ඉදං තං රූපං බාහිරං ආකාසධාතු.

໘໕໓. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາກາດທາດ? ອາກາດ ພາວະແຫ່ງອາກາດ ຄວາມວ່າງ ພາວະແຫ່ງຄວາມວ່າງ ຊ່ອງວ່າງ ພາວະແຫ່ງຊ່ອງວ່າງ ໃດ ທີ່ມະຫາພູດຮູບ 4 ບໍ່ຖືກຕ້ອງ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາກາດທາດ.

854. කතමං තං රූපං බාහිරං න ආකාසධාතු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ආකාසධාතු.

໘໕໔. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອາກາດທາດ.

855. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ආපොධාතු? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න ආපොධාතු.

໘໕໕. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ.

856. කතමං තං රූපං බාහිරං ආපොධාතු? යං ආපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස – ඉදං තං රූපං බාහිරං ආපොධාතු.

໘໕໖. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາໂປທາດ? ນ້ຳ ພາວະແຫ່ງນ້ຳ ຄວາມເອີບອາບ ພາວະແຫ່ງຄວາມເອີບອາບ ຄວາມເກາະກຸມແຫ່ງຮູບ ໃດ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນອາໂປທາດ.

857. කතමං තං රූපං බාහිරං න ආපොධාතු? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං න ආපොධාතු.

໘໕໗. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນອາໂປທາດ.

858. කතමං [Pg.190] තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න ලහුතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න ලහුතා.

໘໕໘. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ.

859. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස ලහුතා? යා රූපස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස ලහුතා.

໘໕໙. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ? ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ ຄວາມປ່ຽນແປງໄດ້ໄວ ຄວາມບໍ່ຊັກຊ້າ ຄວາມບໍ່ໜັກໜ່ວງ ໃດແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ.

860. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න ලහුතා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න ලහුතා.

໘໖໐. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ.

861. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න මුදුතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න මුදුතා.

໘໖໑. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ.

862. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස මුදුතා? යා රූපස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස මුදුතා.

໘໖໒. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ? ຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ ຄວາມອ່ອນໂຍນ ຄວາມບໍ່ຫຍາບຄາຍ ຄວາມບໍ່ແຂງກະດ້າງ ໃດແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ.

863. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න මුදුතා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න මුදුතා.

໘໖໓. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ.

864. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.

໘໖໔. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ.

865. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා? යා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා.

໘໖໕. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ? ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ ພາວະທີ່ຄວນແກ່ການງານ ຄວາມເປັນສະພາບຄວນແກ່ການງານ ໃດແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມຄວນແກ່การງານແຫ່ງຮູບ.

866. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.

໘໖໖. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ.

867. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න උපචයො? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න උපචයො.

໘໖໗. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ.

868. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස උපචයො? යො ආයතනානං ආචයො, සො රූපස්ස උපචයො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස උපචයො.

໘໖໘. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ? ຄວາມກໍ່ຕົວຂຶ້ນແຫ່ງອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍໃດ ນັ້ນຄືຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ.

869. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න උපචයො? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න උපචයො.

໘໖໙. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ.

870. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න සන්තති? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න සන්තති.

໘໗໐. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ.

871. කතමං [Pg.191] තං රූපං බාහිරං රූපස්ස සන්තති? යො රූපස්ස උපචයො, සා රූපස්ස සන්තති – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස සන්තති.

໘໗໑. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ? ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບໃດ ນັ້ນຄືความສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ.

872. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න සන්තති? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න සන්තති.

໘໗໒. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ.

873. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න ජරතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න ජරතා.

໘໗໓. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

874. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස ජරතා? යා රූපස්ස ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස ජරතා.

໘໗໔. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ? ຄວາມແກ່ ຄວາມຊຸດໂຊມ ຄວາມແຂ້ວຫຼຸ້ຍ ຄວາມຜົມຫງອກ ຄວາມໜັງຫ່ຽວ ຄວາມເສື່ອມຖອຍແຫ່ງອາຍຸ ຄວາມແກ່ຮອບແຫ່ງອິນຊີທັງຫຼາຍ ໃດແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

875. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න ජරතා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න ජරතා.

໘໗໕. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຮູບ.

876. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න අනිච්චතා? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං රූපස්ස න අනිච්චතා.

໘໗໖. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

877. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස අනිච්චතා? යො රූපස්ස ඛයො වයො භෙදො පරිභෙදො අනිච්චතා අන්තරධානං – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස අනිච්චතා.

໘໗໗. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ? ຄວາມສິ້ນໄປ ຄວາມເສື່ອມໄປ ຄວາມແຕກທຳລາຍ ຄວາມສະຫຼາຍໄປ ຄວາມບໍ່ທ່ຽງ ຄວາມອັນຕະຣະທານ ໃດແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

878. කතමං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න අනිච්චතා? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං බාහිරං රූපස්ස න අනිච්චතා.

໘໗໘. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ.

879. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කබළීකාරො ආහාරො? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං – ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න කබළීකාරො ආහාරො.

໘໗໙. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ກາຍາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ.

880. කතමං තං රූපං බාහිරං කබළීකාරො ආහාරො? ඔදනො කුම්මාසො සත්තු මච්ඡො මංසං ඛීරං දධි සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං යම්හි යම්හි ජනපදෙ තෙසං තෙසං සත්තානං මුඛාසියං දන්තවිඛාදනං ගලජ්ඣොහරණීයං කුච්ඡිවිත්ථම්භනං යාය ඔජාය සත්තා යාපෙන්ති – ඉදං තං රූපං බාහිරං කබළීකාරො ආහාරො.

໘໘໐. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ? ເຂົ້າສຸກ ເຂົ້າໜົມແປ້ງ ເຂົ້າຈີ່ ປາ ຊີ້ນ ນ້ຳນົມ ນ້ຳສົ້ມສົດ ເນີຍໃສ ເນີຍຂຸ້ນ ນ້ຳມັນ ນ້ຳເຜິ້ງ ນ້ຳອ້ອຍ, ຫຼື ຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ສັດທັງຫຼາຍໃນຊົນນະບົດນັ້ນໆ ກິນດ້ວຍປາກ ຄ້ຽວດ້ວຍແຂ້ວ ກືນລົງຄໍ ເຮັດໃຫ້ທ້ອງອີ່ມ ທີ່ສັດທັງຫຼາຍດຳລົງຊີວິດຢູ່ໄດ້ດ້ວຍໂອຊາໃດ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ເປັນກະວະລີກາຣາຫານ.

881. කතමං [Pg.192] තං රූපං බාහිරං න කබළීකාරො ආහාරො? රූපායතනං…පෙ… රූපස්ස අනිච්චතා – ඉදං තං රූපං බාහිරං න කබළීකාරො ආහාරො.

໘໘໑. ຮູບໃດ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ? ຄື ຮູບາຍະຕະນະ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ທ່ຽງແຫ່ງຮູບ — ນີ້ຄືຮູບ ທີ່ເປັນພາຍນອກ ບໍ່ແມ່ນກະວະລີກາຣາຫານ.

එවං තිවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍສ່ວນ 3 ດ້ວຍປະການສະນີ.

තිකනිද්දෙසො.

ຕິກະນິເທດ ຈົບແລ້ວ.

චතුක්කං

ຈະຕຸກກະນິເທດ

882. කතමං තං රූපං උපාදා උපාදිණ්ණං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා උපාදිණ්ණං.

໘໘໒. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະຖືກກຳຍຶດຄອງ (ອຸປາດາອຸປາດິນ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະຖືກກຳຍຶດຄອງ.

883. කතමං තං රූපං උපාදා අනුපාදිණ්ණං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා අනුපාදිණ්ණං.

໘໘໓. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ (ອຸປາດາອະນຸປາດິນ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາຂອງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ.

884. කතමං තං රූපං නො උපාදා උපාදිණ්ණං? කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා උපාදිණ්ණං.

໘໘໔. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ (固定ໂນອຸປາດາອຸປາດິນ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ.

885. කතමං තං රූපං නො උපාදා අනුපාදිණ්ණං? න කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා අනුපාදිණ්ණං.

໘໘໕. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ (ໂນອຸປາດາອະນຸປາດິນ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ.

886. කතමං තං රූපං උපාදා උපාදිණ්ණුපාදානියං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා උපාදිණ්ණුපාදානියං.

໘໘໖. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດ ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແລະເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ (ອຸປາດາ ອຸປາດິນນຸປາດານິຍະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດ ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແລະເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ.

887. කතමං තං රූපං උපාදා අනුපාදිණ්ණුපාදානියං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස [Pg.193] ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

໘໘໗. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດ ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ (ອຸປາດາ ອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາของຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດ ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ.

888. කතමං තං රූපං නො උපාදා උපාදිණ්ණුපාදානියං? කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා උපාදිණ්ණුපාදානියං.

໘໘໘. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດ ແຕ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແລະເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ (ໂນອຸປາດາ ອຸປາດິນນຸປາດານິຍະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດ ແຕ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແລະເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ.

889. කතමං තං රූපං නො උපාදා අනුපාදිණ්ණුපාදානියං? න කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා අනුපාදිණ්ණුපාදානියං.

໘໘໙. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດ ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ (ໂນອຸປາດາ ອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດ ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງອຸປາດານ.

890. කතමං තං රූපං උපාදා සප්පටිඝං? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදා සප්පටිඝං.

໘໙໐. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະມີການກະທົບ (ອຸປາດາ ສັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ຣະສາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະມີການກະທົບ.

891. කතමං තං රූපං උපාදා අප්පටිඝං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා අප්පටිඝං.

໘໙໑. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແຕ່ບໍ່ມີການກະທົບ (ອຸປາດາ ອັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອิຕຖິນຊີ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແຕ່ບໍ່ມີການກະທົບ.

892. කතමං තං රූපං නො උපාදා සප්පටිඝං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං නො උපාදා සප්පටිඝං.

໘໙໒. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ມີການກະທົບ (ໂນອຸປາດາ ສັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ມີການກະທົບ.

893. කතමං තං රූපං නො උපාදා අප්පටිඝං? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා අප්පටිඝං.

໘໙໓. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ມີການກະທົບ (ໂນອຸປາດາ ອັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແລະບໍ່ມີການກະທົບ.

894. කතමං තං රූපං උපාදා ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදා ඔළාරිකං.

໘໙໔. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະຫຍາບ (ອຸປາດາ ໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ຣະສາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະຫຍາບ.

895. කතමං තං රූපං උපාදා සුඛුමං ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා සුඛුමං.

໘໙໕. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະລະອຽດ (ອຸປາດາ ສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະລະອຽດ.

896. කතමං තං රූපං නො උපාදා ඔළාරිකං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං නො උපාදා ඔළාරිකං.

໘໙໖. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ຫຍາບ (ໂນອຸປາດາ ໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ຫຍາບ.

897. කතමං තං රූපං නො උපාදා සුඛුමං? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා සුඛුමං.

໘໙໗. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ລະອຽດ (ໂນອຸປາດາ ສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ລະອຽດ.

898. කතමං තං රූපං උපාදා දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා දූරෙ.

໘໙໘. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະໄກ (ອຸປາດາ ທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະໄກ.

899. කතමං [Pg.194] තං රූපං උපාදා සන්තිකෙ? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදා සන්තිකෙ.

໘໙໙. ຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະໃກ້ (ອຸປາດາ ສັນຕิເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ຣະສາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ອາໄສເກີດແລະໃກ້.

900. කතමං තං රූපං නො උපාදා දූරෙ? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං නො උපාදා දූරෙ.

໙໐໐. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ໄກ (ໂນອຸປາດາ ທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ໄກ.

901. කතමං තං රූපං නො උපාදා සන්තිකෙ? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං නො උපාදා සන්තිකෙ.

໙໐໑. ຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ໃກ້ (ໂນອຸປາດາ ສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ອາໄສເກີດແຕ່ໃກ້.

902. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං සනිදස්සනං? කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං සනිදස්සනං.

໙໐໒. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະເຫັນໄດ້ (ອຸປາດິນ ສະນິດັດສະນະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ ທີ່ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະເຫັນໄດ້.

903. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං අනිදස්සනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං අනිදස්සනං.

໙໐໓. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ (ອຸປາດິນ ອະນິດັດສະນະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເຫັນບໍ່ໄດ້.

904. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සනිදස්සනං? න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සනිදස්සනං.

໙໐໔. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເຫັນໄດ້ (ອະນຸປາດິນ ສະນິດັດສະນະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເຫັນໄດ້.

905. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං අනිදස්සනං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං අනිදස්සනං.

໙໐໕. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະເຫັນບໍ່ໄດ້ (ອະນຸປາດິນ ອະນິດັດສະນະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາຂອງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະ​ເຫັນ​ບໍ່​ໄດ້.

906. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං සප්පටිඝං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං සප්පටිඝං.

໙໐໖. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະມີການກະທົບ (ອຸປາດິນ ສະປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະມີການກະທົບ.

907. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං අප්පටිඝං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං අප්පටිඝං.

໙໐໗. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ບໍ່ມີການກະທົບ (ອຸປາດິນ ອັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ບໍ່ມີການກະທົບ.

908. කතමං [Pg.195] තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සප්පටිඝං? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සප්පටිඝං.

໙໐໘. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ມີການກະທົບ (ອະນຸປາດິນ ສະປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ມີການກະທົບ.

909. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං අප්පටිඝං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං අප්පටිඝං.

໙໐໙. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະບໍ່ມີການກະທົບ (ອະນຸປາດິນ ອັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາຂອງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະບໍ່ມີການກະທົບ.

910. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං මහාභූතං? කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං මහාභූතං.

໙໑໐. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະເປັນມະຫາພູດ (ອຸປາດິນ ມະຫາພູຕະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະເປັນມະຫາພູດ.

911. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං න මහාභූතං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං න මහාභූතං.

໙໑໑. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ (ອຸປາດິນ ນະມະຫາພູຕະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

912. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං මහාභූතං? න කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං මහාභූතං.

໙໑໒. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເປັນມະຫາພູດ (ອະນຸປາດິນ ມະຫາພູຕະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ແລະອາໂປທາດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ເປັນມະຫາພູດ.

913. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං න මහාභූතං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං න මහාභූතං.

໙໑໓. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ (ອະນຸປາດິນ ນະມະຫາພູຕະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາຂອງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດ.

914. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං ඔළාරිකං.

໙໑໔. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະຫຍາບ (ອຸປາດິນ ໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະຫຍາບ.

915. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස [Pg.196] උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං සුඛුමං.

໙໑໕. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ລະອຽດ (ອຸປາດິນ ສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ລະອຽດ.

916. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං ඔළාරිකං? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං ඔළාරිකං.

໙໑໖. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ຫຍາບ (ອະນຸປາດິນ ໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ຮູປາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ຫຍາບ.

917. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සුඛුමං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සුඛුමං.

໙໑໗. ຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະລະອຽດ (ອະນຸປາດິນ ສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ລະຫຸຕາຂອງຮູບ, ມຸທຸຕາຂອງຮູບ, ກຳມັນຍະຕາຂອງຮູບ, ຊະຣະຕາຂອງຮູບ, ອະນິດຈະຕາຂອງຮູບ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແລະລະອຽດ.

918. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං දූරෙ.

໙໑໘. ຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ໄກ (ອຸປາດິນ ທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ຄື ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ອຸປະຈະຍະຂອງຮູບ, ສັນຕະຕິຂອງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ຖືກກຳຍຶດຄອງແຕ່ໄກ.

919. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණං සන්තිකෙ? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණං සන්තිකෙ.

໙໑໙. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນະແລະສັນຕິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນະແລະສັນຕິກະນັ້ນ.

920. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං දූරෙ? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං දූරෙ.

໙໒໐. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະແລະທູເຣນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະແລະທູເຣນັ້ນ.

921. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සන්තිකෙ? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණං සන්තිකෙ.

໙໒໑. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະແລະສັນຕິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນະແລະສັນຕິກະນັ້ນ.

922. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සනිදස්සනං? කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සනිදස්සනං.

໙໒໒. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຮູບາຍະຕະນະ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສະນິດັດສະນະນັ້ນ.

923. කතමං [Pg.197] තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං අනිදස්සනං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං අනිදස්සනං.

໙໒໓. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອະນິດັດສະນະນັ້ນ.

924. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සනිදස්සනං? න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සනිදස්සනං.

໙໒໔. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຮູບາຍະຕະນະ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສະນິດັດສະນະນັ້ນ.

925. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං අනිදස්සනං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං අනිදස්සනං.

໙໒໕. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອະນິດັດສະນະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອະນິດັດສະນະນັ້ນ.

926. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සප්පටිඝං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සප්පටිඝං.

໙໒໖. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັບປະຕິຄະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັບປະຕິຄະນັ້ນ.

927. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං අප්පටිඝං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං අප්පටිඝං.

໙໒໗. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອັບປະຕິຄะນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອັບປະຕິຄະນັ້ນ.

928. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සප්පටිඝං? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සප්පටිඝං.

໙໒໘. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັບປະຕິຄະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣะສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັບປະຕິຄະນັ້ນ.

929. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං අප්පටිඝං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං අප්පටිඝං.

໙໒໙. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອັບປະຕິຄະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະອັບປະຕິຄະນັ້ນ.

930. කතමං [Pg.198] තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං මහාභූතං? කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං මහාභූතං.

໙໓໐. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາໂປທາດ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະມະຫາພູດນັ້ນ.

931. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං න මහාභූතං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං න මහාභූතං.

໙໓໑. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ.

932. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං මහාභූතං? න කම්මස්ස කතත්තා ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං මහාභූතං.

໙໓໒. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາໂປທາດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະມະຫາພູດນັ້ນ.

933. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං න මහාභූතං? සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ආකාසධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං න මහාභූතං.

໙໓໓. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ.

934. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං ඔළාරිකං.

໙໓໔. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະໂອຣາຣິກะນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ.

935. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සුඛුමං.

໙໓໕. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສຸຂຸມະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສຸຂຸມະນັ້ນ.

936. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං ඔළාරිකං? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං ඔළාරිකං.

໙໓໖. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະandໂອຣາຣິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ.

937. කතමං [Pg.199] තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සුඛුමං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සුඛුමං.

໙໓໗. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສຸຂຸມະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສຸຂຸມະນັ້ນ.

938. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං දූරෙ.

໙໓໘. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະທູເຣນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະທູເຣນັ້ນ.

939. කතමං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සන්තිකෙ චක්ඛායතනං…පෙ… කායායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං උපාදිණ්ණුපාදානියං සන්තිකෙ.

໙໓໙. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັນຕິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ກາຍາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັນຕິກະນັ້ນ.

940. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං දූරෙ? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං දූරෙ.

໙໔໐. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະທູເຣນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຮູບັດສະລະຫຸຕາ, ຮູບັດສະມຸດຸຕາ, ຮູບັດສະກຳມັນຍະຕາ, ຮູບັດສະຊະຣະຕາ, ຮູບັດສະອະນິດຈະຕາ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຮູບັດສະອຸປະຈະຍະ, ຮູບັດສະສັນຕະຕິ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະທູເຣນັ້ນ.

941. කතමං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සන්තිකෙ? සද්දායතනං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං අනුපාදිණ්ණුපාදානියං සන්තිකෙ.

໙໔໑. ຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັນຕິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ສັດທາຍະຕະນະ, ຫຼືວ່າຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເພາະກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານິຍະແລະສັນຕິກະນັ້ນ.

942. කතමං තං රූපං සප්පටිඝං ඉන්ද්‍රියං? චක්ඛුන්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං සප්පටිඝං ඉන්ද්‍රියං.

໙໔໒. ຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະອິນຊີນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂຸນຊີ... ເປ... ກາຍິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະອິນຊີ

943. කතමං තං රූපං සප්පටිඝං න ඉන්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං සප්පටිඝං න ඉන්ද්‍රියං.

໙໔໓. ຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນອິນຊີນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຮູບາຍະຕະນະ... ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນອິນຊີ

944. කතමං තං රූපං අප්පටිඝං ඉන්ද්‍රියං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං අප්පටිඝං ඉන්ද්‍රියං.

໙໔໔. ຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະອິນຊີນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະອິນຊີ

945. කතමං [Pg.200] තං රූපං අප්පටිඝං න ඉන්ද්‍රියං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අප්පටිඝං න ඉන්ද්‍රියං.

໙໔໕. ຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນອິນຊີນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນອິນຊີ

946. කතමං තං රූපං සප්පටිඝං මහාභූතං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං සප්පටිඝං මහාභූතං.

໙໔໖. ຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະມະຫາພູດນັ້ນ.

947. කතමං තං රූපං සප්පටිඝං න මහාභූතං? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං සප්පටිඝං න මහාභූතං.

໙໔໗. ຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ເປ... ຣະສາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນສັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ.

948. කතමං තං රූපං අප්පටිඝං මහාභූතං? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං අප්පටිඝං මහාභූතං.

໙໔໘. ຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອາໂປທາດ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະມະຫາພູດນັ້ນ.

949. කතමං තං රූපං අප්පටිඝං න මහාභූතං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අප්පටිඝං න මහාභූතං.

໙໔໙. ຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອັບປະຕິຄະແລະບໍ່ແມ່ນມະຫາພູດນັ້ນ.

950. කතමං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං ඔළාරිකං? චක්ඛුන්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං ඔළාරිකං.

໙໕໐. ຮູບທີ່ເປັນອິນຊີແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂຸນຊີ... ເປ... ກາຍິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອິນຊີແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ.

951. කතමං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං සුඛුමං.

໙໕໑. ຮູບທີ່ເປັນອິນຊີແລະສຸຂຸມະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ອິດຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຈີວິດິນຊີ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອິນຊີແລະສຸຂຸມະນັ້ນ.

952. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං ඔළාරිකං? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං ඔළාරිකං.

໙໕໒. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ ເປັນໄນໃດ? ຮູບາຍະຕະນະ... ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີແລະໂອຣາຣິກະນັ້ນ.

953. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සුඛුමං? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සුඛුමං.

໙໕໓. ຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີແລະລະອຽດ (ນະອິນທຣີຍະ ສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ... ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ແມ່ນອິນຊີແລະລະອຽດ.

954. කතමං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං පුරිසින්ද්‍රියං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං දූරෙ.

໙໕໔. ຮູບທີ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໄກ (ອິນທຣິຍະທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ, ປຸຣິສິນຊີ, ຊີວິຕິນຊີ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໄກ.

955. කතමං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං සන්තිකෙ? චක්ඛුන්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ඉන්ද්‍රියං සන්තිකෙ.

໙໕໕. ຮູບທີ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້ (ອິນທຣິຍະສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂຸນຊີ... ປ່ຽນ... ກາຍິນຊີ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້.

956. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං දූරෙ? කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං දූරෙ.

໙໕໖. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໄກ (ນະອິນທຣິຍະທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໄກ.

957. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සන්තිකෙ? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සන්තිකෙ.

໙໕໗. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້ (ນະອິນທຣິຍະສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້.

958. කතමං තං රූපං මහාභූතං ඔළාරිකං? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං මහාභූතං ඔළාරිකං.

໙໕໘. ฮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບຫຍາບ (ມະຫາພູຕະໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບຫຍາບ.

959. කතමං [Pg.201] තං රූපං මහාභූතං සුඛුමං? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං මහාභූතං සුඛුමං.

໙໕໙. ຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບລະອຽດ (ມະຫາພູຕະສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອາໂປທາດ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບລະອຽດ.

960. කතමං තං රූපං න මහාභූතං ඔළාරිකං? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං න මහාභූතං ඔළාරිකං.

໙໖໐. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບຫຍາບ (ນະມະຫາພູຕະໂອຣາຣິກະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຣະສາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບຫຍາບ.

961. කතමං තං රූපං න මහාභූතං සුඛුමං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න මහාභූතං සුඛුමං.

໙໖໑. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບລະອຽດ (ນະມະຫາພູຕະສຸຂຸມະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບລະອຽດ.

962. කතමං තං රූපං මහාභූතං දූරෙ? ආපොධාතු – ඉදං තං රූපං මහාභූතං දූරෙ.

໙໖໒. ຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໄກ (ມະຫາພູຕະທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອາໂປທາດ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໄກ.

963. කතමං තං රූපං මහාභූතං සන්තිකෙ? ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං මහාභූතං සන්තිකෙ.

໙໖໓. ຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້ (ມະຫາພູຕະສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້.

964. කතමං තං රූපං න මහාභූතං දූරෙ? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න මහාභූතං දූරෙ.

໙໖໔. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໄກ (ນະມະຫາພູຕະທູເຣ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໄກ.

965. කතමං තං රූපං න මහාභූතං සන්තිකෙ? චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං – ඉදං තං රූපං න මහාභූතං සන්තිකෙ.

໙໖໕. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້ (ນະມະຫາພູຕະສັນຕິເກ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຣະສາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນມະຫາພູດ ແລະ ເປັນຮູບໃກ້.

966. රූපායතනං දිට්ඨං, සද්දායතනං සුතං, ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං මුතං, සබ්බං රූපං මනසා විඤ්ඤාතං රූපං.

໙໖໖. ຮູປາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ເຫັນແລ້ວ (ທິດຖະ), ສັດທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ໄດ້ຍິນແລ້ວ (ສຸຕະ), ຄັນທາຍະຕະນະ ຣະສາຍະຕະນະ ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຖືກຕ້ອງແລ້ວ (มຸຕະ), ຮູບທັງປວງ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍໃຈ (ວິນຍາຕະ).

එවං චතුබ්බිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 4 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

චතුක්කං.

ຈຕຸກກະ (ໝວດ 4) ຈົບແລ້ວ.

පඤ්චකං

ປັນຈະກະ (ໝວດ 5)

967. කතමං තං රූපං පථවීධාතු? යං කක්ඛළං ඛරගතං කක්ඛළත්තං කක්ඛළභාවො අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා උපාදිණ්ණං වා අනුපාදිණ්ණං වා – ඉදං තං රූපං පථවීධාතු.

໙໖໗. ຮູບທີ່ເປັນປະຖະວີທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະໃດ ທີ່ແຂງ, ທີ່ຫຍາບ, ຄວາມເປັນຂອງແຂງ, ສະພາວະທີ່ແຂງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາຍໃນ (ອັດຊັດຕະ) ຫຼື ພາຍນອກ (ພະຫິດທາ), ທີ່ກຳຍຶດຄອງ (ອຸປາດິນນະ) ຫຼື ທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຄອງ (ອະນຸປາດິນນະ) ມີຢູ່ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນປະຖະວີທາດ.

968. කතමං තං රූපං ආපොධාතු? යං ආපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා උපාදිණ්ණං වා අනුපාදිණ්ණං වා – ඉදං තං රූපං ආපොධාතු.

໙໖໘. ຮູບທີ່ເປັນອາໂປທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະໃດ ທີ່ເປັນນ້ຳ, ທີ່ເຖິງຄວາມເປັນນ້ຳ, ຄວາມເອີບບາງ (ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ), ທີ່ເຖິງຄວາມເອີບບາງ, ຄວາມເກາະກຸມແຫ່ງຮູບ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາຍໃນ ຫຼື ພາຍນອກ, ທີ່ກຳຍຶດຄອງ ຫຼື ທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຄອງ ມີຢູ່ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອາໂປທາດ.

969. කතමං [Pg.202] තං රූපං තෙජොධාතු? යං තෙජො තෙජොගතං උස්මා උස්මාගතං උසුමං උසුමගතං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා උපාදිණ්ණං වා අනුපාදිණ්ණං වා – ඉදං තං රූපං තෙජොධාතු.

໙໖໙. ຮູບທີ່ເປັນເຕໂຊທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະໃດ ທີ່ເປັນໄຟ, ທີ່ເຖິງຄວາມເປັນໄຟ, ຄວາມຮ້ອນ, ທີ່ເຖິງຄວາມຮ້ອນ, ຄວາມອົບອຸ່ນ, ທີ່ເຖິງຄວາມອົບອຸ່ນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາຍໃນ ຫຼື ພາຍນອກ, ທີ່ກຳຍຶດຄອງ ຫຼື ທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຄອງ ມີຢູ່ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນເຕໂຊທາດ.

970. කතමං තං රූපං වායොධාතු? යං වායො වායොගතං ථම්භිතත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා උපාදිණ්ණං වා අනුපාදිණ්ණං වා – ඉදං තං රූපං වායොධාතු.

໙໗໐. ຮູບທີ່ເປັນວາໂຍທາດ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະໃດ ທີ່ເປັນລົມ, ທີ່ເຖິງຄວາມເປັນລົມ, ຄວາມຄ້ຳຈຸນ (ຄວາມຕຶງ) ແຫ່ງຮູບ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາຍໃນ ຫຼື ພາຍນອກ, ທີ່ກຳຍຶດຄອງ ຫຼື ທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຄອງ ມີຢູ່ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນວາໂຍທາດ.

971. කතමං තං රූපං උපාදා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං උපාදා.

໙໗໑. ຮູບທີ່ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຈັກຂາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ.

එවං පඤ්චවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 5 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

පඤ්චකං.

ປັນຈະກະ (ໝວດ 5) ຈົບແລ້ວ.

ඡක්කං

ສັກກະ (ໝວດ 6)

972. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සද්දායතනං සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ගන්ධායතනං ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, රසායතනං ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සබ්බං රූපං මනොවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໙໗໒. ຮູປາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ສັດທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຄັນທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຣະສາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ຮູບທັງປວງ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍມະໂນວິນຍານ.

එවං ඡබ්බිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 6 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

ඡක්කං.

ສັກກະ (ໝວດ 6) ຈົບແລ້ວ.

සත්තකං

ສັດຕະກະ (ໝວດ 7)

973. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සද්දායතනං සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ගන්ධායතනං ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, රසායතනං ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං මනොධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සබ්බං රූපං මනොවිඤ්ඤාණධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໙໗໓. ຮູປາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ສັດທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຄັນທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຣະສາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ຮູປາຍະຕະນະ ສັດທາຍະຕະນະ ຄັນທາຍະຕະນະ ຣະສາຍະຕະນະ ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍມະໂນທາດ, ຮູບທັງປວງ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍມະໂນວິນຍານະທາດ.

එවං සත්තවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

การສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 7 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

සත්තකං.

ສັດຕະກະ (ໝວດ 7) ຈົບແລ້ວ.

අට්ඨකං

ອັດຖະກະ (ໝວດ 8)

974. රූපායතනං [Pg.203] චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සද්දායතනං සොතවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, ගන්ධායතනං ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, රසායතනං ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, මනාපියො ඵොට්ඨබ්බො සුඛසම්ඵස්සො කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, අමනාපියො ඵොට්ඨබ්බො දුක්ඛසම්ඵස්සො කායවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං මනොධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං, සබ්බං රූපං මනොවිඤ්ඤාණධාතුවිඤ්ඤෙය්‍යං රූපං.

໙໗໔. ຮູປາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸວິນຍານ, ສັດທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍໂສຕະວິນຍານ, ຄັນທາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຄານະວິນຍານ, ຣະສາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາວິນຍານ, ໂຜດຖັບພະທີ່ໜ້າພໍໃຈ ມີສຳຜັດເປັນສຸກ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ໂຜດຖັບພະທີ່ບໍ່ໜ້າພໍໃຈ ມີສຳຜັດເປັນທຸກ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍະວິນຍານ, ຮູປາຍະຕະນະ ສັດທາຍະຕະນະ ຄັນທາຍະຕະນະ ຣະສາຍະຕະນະ ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍມະໂນທາດ, ຮູບທັງປວງ ເປັນຮູບທີ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍມະໂນວິນຍານະທາດ.

එවං අට්ඨවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 8 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

අට්ඨකං.

ອັດຖະກະ (ໝວດ 8) ຈົບແລ້ວ.

නවකං

ນະວະກະ (ໝວດ 9)

975. කතමං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໙໗໕. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງ 4 ແລ້ວ ເປັນຄວາມໃສ... ປ່ຽນ... ປຽບເໝືອນບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸນຊີ.

976. කතමං තං රූපං සොතින්ද්‍රියං…පෙ… ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං …පෙ… ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… පුරිසින්ද්‍රියං…පෙ… ජීවිතින්ද්‍රියං? යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං.

໙໗໖. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕິນຊີ... ປ່ຽນ... ຄານິນຊີ... ປ່ຽນ... ຊິວຫິນຊີ... ປ່ຽນ... ກາຍິນຊີ... ປ່ຽນ... ອິຕຖິນຊີ... ປ່ຽນ... ປຸຣິສິນຊີ... ປ່ຽນ... ຊີວິຕິນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປສະເໝີ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ໃດ ແຫ່ງຮູບທຳເຫຼົ່ານັ້ນ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊີວິຕິນຊີ.

977. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං? රූපායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං.

໙໗໗. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ.

එවං නවවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 9 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

නවකං.

ນະວະກະ (ໝວດ 9) ຈົບແລ້ວ.

දසකං

ທະສະກະ (ໝວດ 10)

978. කතමං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛුන්ද්‍රියං.

໙໗໘. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງ 4 ແລ້ວ ເປັນຄວາມໃສ... ປ່ຽນ... ປຽບເໝືອນບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂຸນຊີ.

979. කතමං තං රූපං සොතින්ද්‍රියං…පෙ… ඝානින්ද්‍රියං…පෙ… ජිව්හින්ද්‍රියං…පෙ… කායින්ද්‍රියං…පෙ… ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… පුරිසින්ද්‍රියං…පෙ… ජීවිතින්ද්‍රියං? යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං [Pg.204] ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරියනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්‍රියං – ඉදං තං රූපං ජීවිතින්ද්‍රියං.

໙໗໙. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕິນຊີ... ປ່ຽນ... ຄານິນຊີ... ປ່ຽນ... ຊິວຫິນຊີ... ປ່ຽນ... ກາຍິນຊີ... ປ່ຽນ... ອິຕຖິນຊີ... ປ່ຽນ... ປຸຣິສິນຊີ... ປ່ຽນ... ຊີວິຕິນຊີ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ອາຍຸ, ຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມດຳເນີນໄປ, ຄວາມເປັນໄປ, ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ, ຄວາມເປັນໄປສະເໝີ, ຄວາມຮັກສາ, ຊີວິດ, ຊີວິຕິນຊີ ໃດ ແຫ່ງຮູບທຳເຫຼົ່ານັ້ນ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຊີວິຕິນຊີ.

980. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සප්පටිඝං? රූපායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං සප්පටිඝං.

໙໘໐. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແຕ່ເປັນຮູບມີການກະທົບ (ນະອິນທຣິຍະສັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຮູປາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແຕ່ເປັນຮູບມີການກະທົບ.

981. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං අප්පටිඝං? කායවිඤ්ඤත්ති…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්‍රියං අප්පටිඝං.

໙໘໑. ຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບບໍ່ມີການກະທົບ (ນະອິນທຣິຍະອັບປະຕິຄະ) ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກາຍະວິນຍັດ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ເປັນອິນຊີ ແລະ ເປັນຮູບບໍ່ມີການກະທົບ.

එවං දසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 10 ຢ່າງ ດ້ວຍປະการສະນີ.

දසකං.

ທະສະກະ (ໝວດ 10) ຈົບແລ້ວ.

එකාදසකං

ເອກາທະສະກະ (ໝວດ 11)

982. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං? යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො…පෙ… සුඤ්ඤො ගාමො පෙසො – ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.

໙໘໒. ຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຈັກຂຸປະສາດໃດ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງ 4 ແລ້ວ ເປັນຄວາມໃສ... ປ່ຽນ... ປຽບເໝືອນບ້ານຮ້າງ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນຈັກຂາຍະຕະນະ.

983. කතමං තං රූපං සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං…පෙ… කායායතනං…පෙ… රූපායතනං…පෙ… සද්දායතනං…පෙ… ගන්ධායතනං…පෙ… රසායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං? පථවීධාතු…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු පෙසා – ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.

໙໘໓. ຮູບທີ່ເປັນໂສຕາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຄານາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຊິວຫາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ກາຍາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຮູປາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ສັດທາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຄັນທາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ຣະສາຍະຕະນະ... ປ່ຽນ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ປະຖະວີທາດ... ປ່ຽນ... ໂຜດຖັບພະທາດ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ເປັນໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ.

984. කතමං තං රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං? ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉදං තං රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං.

໙໘໔. ຮູບທີ່ບໍ່ມີການເຫັນ (ອະນິດທັດສະນະ) ບໍ່ມີການກະທົບ (ອັບປະຕິຄະ) ແລະ ນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອິຕຖິນຊີ... ປ່ຽນ... ກະວະລີກາຣາຫານ - ນີ້ຄືຮູບທີ່ບໍ່ມີການເຫັນ ບໍ່ມີການກະທົບ ແລະ ນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ.

එවං එකාදසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.

ການສົງເຄາະຮູບ ໂດຍປະເພດ 11 ຢ່າງ ດ້ວຍປະການສະນີ.

එකාදසකං.

ເອກາທະສະກະ (ໝວດ 11) ຈົບແລ້ວ.

අට්ඨමභාණවාරො.

ອັດຖະມະພານະວານ (ວາລະການສູດເທດສະໜາຄັ້ງທີ 8).

රූපවිභත්ති.

ຣູບະວິພັດຕິ (ການຈຳແນກຮູບ).

රූපකණ්ඩං නිට්ඨිතං.

ຣູບະກັນ (ໝວດຮູບ) ຈົບແລ້ວ.

3. නික්ඛෙපකණ්ඩං

໓. ນິກເຂປະທັນ (ໝວດສະແດງການຈຳແນກທຳ).

තිකනික්ඛෙපං

ຕິກະນິກເຂປະ (ການຈຳແນກທຳໂດຍໝວດ 3).

985. කතමෙ [Pg.205] ධම්මා කුසලා? තීණි කුසලමූලානි – අලොභො, අදොසො, අමොහො; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໙໘໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກຸສົນ? ຄື ກຸສົນມູນ 3 ຢ່າງ - ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ; ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກຸສົນມູນນັ້ນ; ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີກຸສົນມູນນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ - ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກຸສົນ.

986. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໙໘໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະກຸສົນ? ອະກຸສົນມູນ 3 ຄື: ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບອະກຸສົນມູນນັ້ນ; ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະກຸສົນມູນນັ້ນ; ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

987. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໙໘໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະບຍາກະຕະ? ວິບາກຂອງກຸສົນແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື: ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ; ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ເປັນທັງກຸສົນ ບໍ່ເປັນທັງອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກຳມະວິບາກ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະບຍາກະຕະ.

988. කතමෙ ධම්මා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? සුඛභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, සුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා.

໙໘໘. ທຳເຫຼົ່າໃດສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸຂະເວທະນາ? ໃນສຸຂະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນສຸຂະເວທະນາເສຍ; ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸຂະເວທະນານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸຂະເວທະນາ.

989. කතමෙ ධම්මා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? දුක්ඛභූමියං කාමාවචරෙ, දුක්ඛං වෙදනං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා.

໙໘໙. ທຳເຫຼົ່າໃດສຳປະຍຸດດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາ? ໃນທຸກຂະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຍົກເວັ້ນທຸກຂະເວທະນາເສຍ; ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຸກຂະເວທະນານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາ.

990. කතමෙ ධම්මා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? අදුක්ඛමසුඛභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා.

໙໙໐. ທຳເຫຼົ່າໃດສຳປະຍຸດດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ? ໃນອະທຸກຂະມະສຸຂະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາເສຍ; ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ.

991. කතමෙ [Pg.206] ධම්මා විපාකා? කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා විපාකා.

໙໙໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນວິບາກ? ວິບາກຂອງກຸສົນແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນວິບາກ.

992. කතමෙ ධම්මා විපාකධම්මධම්මා? කුසලාකුසලා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා විපාකධම්මධම්මා.

໙໙໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນວິບາກະທຳມະທຳ? ກຸສົນແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອะຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນວິບາກະທຳມະທຳ.

993. කතමෙ ධම්මා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා? යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා.

໙໙໓. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນທັງວິບາກແລະບໍ່ເປັນທັງວິບາກະທຳມະທຳ? ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ເປັນທັງກຸສົນ ບໍ່ເປັນທັງອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກຳມະວິບາກ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນທັງວິບາກແລະບໍ່ເປັນທັງວິບາກະທຳມະທຳ.

994. කතමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණුපාදානියා? සාසවා කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණුපාදානියා.

໙໙໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອຸປາດິນນຸປາດານιຍະ? ວິບາກຂອງກຸສົນແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ເປັນສາສະວະ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບໃດທີ່ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອຸປາດິນນຸປາດານιຍະ.

995. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණුපාදානියා? සාසවා කුසලාකුසලා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා; යඤ්ච රූපං න කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණුපාදානියා.

໙໙໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານιຍະ? ກຸສົນແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ເປັນສາສະວະ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເเป... ວິນຍານັກຂັນ; ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ເປັນທັງກຸສົນ ບໍ່ເປັນທັງອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນກຳມະວິບາກ; ແລະຮູບໃດທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນຸປາດິນນຸປາດານιຍະ.

996. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණඅනුපාදානියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණඅනුපාදානියා.

໙໙໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນຸປາດິນນະອະນຸປາດານιຍະ? ມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ແລະມັກຄະຜົນທັງຫຼາຍ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນຸປາດິນນະອະນຸປາດານιຍະ.

997. කතමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා.

໙໙໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ? ອະກຸສົນມູນ 3 ຄື: ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບອະກຸສົນມູນນັ້ນ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະກຸສົນມູນນັ້ນ; ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ.

998. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා? සාසවා කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො, වෙදනාක්ඛන්ධො[Pg.207], සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා.

໙໙໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະສັງກິລິຕຖະສັງກิເລສິກະ? ກຸສົນແລະອະບຍາກະຕະທຳ ທີ່ເປັນສາສະວະ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ ຄື: ຮູປັກຂັນ, ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, สັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ.

999. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා.

໙໙໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະສັງກິລິຕຖະອະສັງກິເລສິກະ? ມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ແລະມັກຄະຜົນທັງຫຼາຍ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະສັງກິລິຕຖະອະສັງກິເລສິກະ.

1000. කතමෙ ධම්මා සවිතක්කසවිචාරා? සවිතක්කසවිචාරභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, විතක්කවිචාරෙ ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සවිතක්කසවිචාරා.

໑໐໐໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສະວິຕົກສະວິຈານ? ໃນສະວິຕົກສະວິຈາຣະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນວິຕົກແລະວິຈານເສຍ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຕົກແລະວິຈານນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສະວິຕົກສະວິຈານ.

1001. කතමෙ ධම්මා අවිතක්කවිචාරමත්තා? අවිතක්කවිචාරමත්තභූමියං රූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, විචාරං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කවිචාරමත්තා.

໑໐໐໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະວິຕົກວິຈາຣະມັດຕະ? ໃນອະວິຕົກວິຈາຣະມັດຕະພູມ ທີ່ເປັນຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນວິຈານເສຍ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຈານນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະວິຕົກວິຈາຣະມັດຕະ.

1002. කතමෙ ධම්මා අවිතක්කඅවිචාරා? අවිතක්කඅවිචාරභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කඅවිචාරා.

໑໐໐໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະວິຕົກອະວິຈານ? ໃນອະວິຕົກອະວິຈາຣະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະວິຕົກອະວິຈານ.

1003. කතමෙ ධම්මා පීතිසහගතා? පීතිභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, පීතිං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පීතිසහගතා.

໑໐໐໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປີຕິສະຫະຄະຕະ? ໃນປີຕິພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນປີຕິເສຍ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍປີຕິນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປີຕິສະຫະຄະຕະ.

1004. කතමෙ ධම්මා සුඛසහගතා? සුඛභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, සුඛං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සුඛසහගතා.

໑໐໐໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສຸຂະສະຫະຄະຕະ? ໃນສຸຂະພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນສຸຂະເສຍ; ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸຂະນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສຸຂະສະຫະຄະຕະ.

1005. කතමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා? උපෙක්ඛාභූමියං කාමාවචරෙ, රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ, අපරියාපන්නෙ, උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා.

໑໐໐໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອຸເປກຂาສະຫະຄະຕະ? ໃນອຸເປກຂາພູມ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນອຸເປກຂາເສຍ; ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອຸເປກຂານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອຸເປກຂາສະຫະຄະຕະ.

1006. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා? තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໐໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ສັງໂຍດ 3 ຄື: ສັກກາຍະທິຕຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາດ.

1007. තත්ථ [Pg.208] කතමා සක්කායදිට්ඨි? ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං අත්තතො සමනුපස්සති, වෙදනාවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා වෙදනං, වෙදනාය වා අත්තානං. සඤ්ඤං අත්තතො සමනුපස්සති, සඤ්ඤාවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා සඤ්ඤං, සඤ්ඤාය වා අත්තානං. සඞ්ඛාරෙ අත්තතො සමනුපස්සති, සඞ්ඛාරවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා සඞ්ඛාරෙ, සඞ්ඛාරෙසු වා අත්තානං. විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පටිග්ගාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සක්කායදිට්ඨි.

໑໐໐໗. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສັກກາຍະທິຕຖິ ເປັນແນວໃດ? ປຸຖຸຊົນໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບໍ່ໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ ບໍ່ໄດ້ເຫັນພຣະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ບໍ່ສະຫຼາດໃນອະລິຍະທຳ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນອະລິຍະທຳ ບໍ່ໄດ້ເຫັນສັດບຸຣຸດທັງຫຼາຍ ບໍ່ສະຫຼາດໃນສັດປຸຣິສະທຳ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນສັດປຸຣິສະທຳ ຍ່ອມເຫັນຮູບໂດຍຄວາມເປັນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາວ່າມີຮູບ ຫຼືເຫັນຮູບໃນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາໃນຮູບ. ຍ່ອມເຫັນເວທະນາໂດຍຄວາມເປັນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາວ່າມີເວທະນາ ຫຼືເຫັນເວທະນາໃນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາໃນເວທະນາ. ຍ່ອມເຫັນສັນຍາໂດຍຄວາມເປັນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາວ່າມີສັນຍາ ຫຼືເຫັນສັນຍາໃນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາໃນສັນຍາ. ຍ່ອມເຫັນສັງຂານທັງຫຼາຍໂດຍຄວາມເປັນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາວ່າມີສັງຂານ ຫຼືເຫັນສັງຂານໃນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາໃນສັງຂານ. ຍ່ອມເຫັນວິນຍານໂດຍຄວາມເປັນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາວ່າມີວິນຍານ ຫຼືເຫັນວິນຍານໃນອັດຕາ ຫຼືເຫັນອັດຕາໃນວິນຍານ. ທິດຖິທີ່ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້, ຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຕະ), ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ (ທິດຖິຄະຫະນະ), ກັນດານຄືທິດຖິ (ທິດຖິກັນຕາຣະ), ຄວາມເຫັນຂັດແຍ້ງ (ທິດຖິວິສູກາຍິກະ), ຄວາມເຫັນກວ່າຍແກວ່ງ (ທິດຖິວິບຜັນທິຕະ), ສັງໂຍດຄືທິດຖິ (ທິດຖິສັງໂຍຊະນະ), ຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ຄາຫະ), ຄວາມຍຶດຖືຜິດ (ປະຕິກຄາຫະ), ຄວາມຝັງໃຈຜິດ (ອະພິນິເວສະ), ຄວາມລູບຄຳຜິດ (ປາຣາມາສະ), ທາງຜິດ (ຄຸມມັກຄະ), ທາງຊົ່ວ (ມິດສາປະຖະ), ຄວາມເປັນມິດສາ (ມິດສັດຕະ), ທ່າແຫ່ງລັດທິ (ຕິດຖາຍະຕະນະ), ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ (ວິປະຣິຍາສັກຄາຫະ) ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັກກາຍະທິຕຖິ.

1008. තත්ථ කතමා විචිකිච්ඡා? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, අපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තාපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති. යා එවරූපා කඞ්ඛා කඞ්ඛායනා කඞ්ඛායිතත්තං විමති විචිකිච්ඡා ද්වෙළ්හකං ද්වෙධාපථො සංසයො අනෙකංසග්ගාහො ආසප්පනා පරිසප්පනා අපරියොගාහනා ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – අයං වුච්චති විචිකිච්ඡා.

໑໐໐໘. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ວິຈິກິດສາ ເປັນແນວໃດ? ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສາດສະດາ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະທຳ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສົງ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສິກຂາ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະດີດ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຍ່ອມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນທຳທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມປັດໄຈ. ຄວາມສົງໄສ (ກັງຂາ), ກິຣິຍາທີ່ສົງໄສ (ກັງຂາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ສົງໄສ (ກັງຂາຍິຕັດຕະ), ຄວາມເຫັນບໍ່ແນ່ນອນ (ວິມະຕິ), ຄວາມເຄືອບແຄງ (ວິຈິກິດສາ), ຄວາມຕັດສິນໃຈບໍ່ໄດ້ (ທະເວລະຫະກະ), ທາງສອງແພ່ງ (ທະເວທາປະຖະ), ຄວາມລັງເລ (ສັງສະຍະ), ຄວາມຖືເອົາໂດຍບໍ່ແນ່ນອນ (ອະເນກັງສັກຄາຫະ), ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ອາສັບປະນາ), ຄວາມຊັດເຊ (ປະຣິສັບປະນາ), ຄວາມຢັ່ງບໍ່ເຖິງ (ອະປະຣິໂຍຄາຫະນະ), ຄວາມກະດ້າງແຫ່ງຈິດ (ຖັມພິຕັດຕັງ ຈິດຕັດສະ), ຄວາມຂີດຂຽນໃນໃຈ (ມະໂນວິເລຂະ) ທີ່ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາ.

1009. තත්ථ කතමො සීලබ්බතපරාමාසො? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං ‘සීලෙන සුද්ධි, වතෙන සුද්ධි, සීලබ්බතෙන සුද්ධී’ති යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පටිග්ගාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໐໐໙. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນຂອງສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍພາຍນອກພຣະສາດສະດານີ້ວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍສິນ, ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍວັດ, ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍສິນແລະວັດ' ດັ່ງນີ້. ທິດຖິທີ່ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້, ຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ, ກັນດານຄືທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຂັດແຍ້ງ, ຄວາມເຫັນກວ່າຍແກວ່ງ, ສັງໂຍດຄືທິດຖິ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມຍຶດຖືຜິດ, ຄວາມຝັງໃຈຜິດ, ຄວາມລູບຄຳຜິດ, ທາງຜິດ, ທາງຊົ່ວ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ທ່າແຫ່ງລັດທິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປາຣາມາດ.

1010. ඉමානි [Pg.209] තීණි සංයොජනානි; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං වචීකම්මං මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໐໑໐. ສັງໂຍດ 3 ເຫຼົ່ານີ້; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດນັ້ນ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສັງໂຍດນັ້ນ; ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີສັງໂຍດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

1011. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා? අවසෙසො ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໐໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາ? ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ ທີ່ເຫຼືອ; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ; ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1012. කතමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා? කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໐໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາ? ກຸສົນແລະອະບຍາກະຕະທຳ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຮູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື: ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະແລະບໍ່ເພິ່ງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1013. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໐໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດມີເຫດອັນເພິ່ງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ສັງໂຍດ 3 ຄື: ສັກກາຍະທິຕຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາດ.

1014. තත්ථ කතමා සක්කායදිට්ඨි…පෙ… අයං වුච්චති සක්කායදිට්ඨි.

໑໐໑໔. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສັກກາຍະທິຕຖິ ເປັນແນວໃດ?...ເປ... ນີ້ຮຽກວ່າ ສັກກາຍະທິຕຖິ.

1015. තත්ථ කතමා විචිකිච්ඡා…පෙ… අයං වුච්චති විචිකිච්ඡා.

໑໐໑໕. ໃນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ວິຈິກິດສາ ເປັນແນວໃດ? ...ລະ... ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາ.

1016. තත්ථ කතමො සීලබ්බතපරාමාසො…පෙ… අයං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໐໑໖. ໃນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລັບພະຕະປຣາມາດ ເປັນແນວໃດ? ...ລະ... ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປຣາມາດ.

1017. ඉමානි තීණි සංයොජනානි; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා. තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා. තදෙකට්ඨො ලොභො, දොසො, මොහො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතූ. තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໐໑໗. ສັງໂຍດ ໓ ປະການເຫຼົ່ານີ້, ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີເຫດອັນທັດສະນະພຶງລະ. ສັງໂຍດ ໓ ປະການ ຄື ສັກກາຍະທิຕຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປຣາມາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ. ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ. ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີເຫດອັນທັດສະນະພຶງລະ.

1018. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? අවසෙසො ලොභො, දොසො, මොහො – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතූ. තදෙකට්ඨා [Pg.210] ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໐໑໘. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີເຫດອันພາວະນາພຶງລະ? ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ. ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບໂລພະເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍໂລພະເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີໂລພະເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1019. කතමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໐໑໙. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີເຫດອັນທັດສະນະກໍບໍ່ພຶງລະ ພາວະນາກໍບໍ່ພຶງລະ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີເຫດອັນທັດສະນະກໍບໍ່ພຶງລະ ພາວະນາກໍບໍ່ພຶງລະ.

1020. කතමෙ ධම්මා ආචයගාමිනො? සාසවා කුසලාකුසලා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ආචයගාමිනො.

໑໐໒໐. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນແລະອະກຸສົນ ອັນເປັນສະອາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມ.

1021. කතමෙ ධම්මා අපචයගාමිනො? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා අපචයගාමිනො.

໑໐໒໑. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມຫຼຸດຖອນ? ມັກ ໔ ອັນເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ເຖິງຄວາມຫຼຸດຖອນ.

1022. කතමෙ ධම්මා නෙව ආචයගාමි න අපචයගාමිනො? කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නෙව ආචයගාමි න අපචයගාමිනො.

໑໐໒໒. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ບໍ່ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມແລະບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼຸດຖອນ? ວິບາກແຫ່ງທຳທີ່ເປັນກຸສົນແລະອະກຸສົນ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກິຣິຍາ ອັນບໍ່ເປັນກຸສົນ ບໍ່ເປັນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ເປັນກຳມະວິບາກ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນເຫດໃຫ້ບໍ່ເຖິງຄວາມສັ່ງສົມແລະບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼຸດຖອນ.

1023. කතමෙ ධම්මා සෙක්ඛා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, හෙට්ඨිමානි ච තීණි සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා සෙක්ඛා.

໑໐໒໓. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເសກຂະ? ມັກ ໔ ອັນເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະສາມັນຍະຜົນເບື້ອງຕ່ຳ ໓ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເសກຂະ.

1024. කතමෙ ධම්මා අසෙක්ඛා? උපරිට්ඨිමං අරහත්තඵලං – ඉමෙ ධම්මා අසෙක්ඛා.

໑໐໒໔. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ອະເສກຂະ? ອະຣະຫັດຕະຜົນເບື້ອງບົນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ອະເສກຂະ.

1025. කතමෙ ධම්මා නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා, අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා.

໑໐໒໕. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເນວະເສກຂະນາເສກຂະ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເນວະເສກຂະນາເສກຂະ.

1026. කතමෙ [Pg.211] ධම්මා පරිත්තා? සබ්බෙව කාමාවචරා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරිත්තා.

໑໐໒໖. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ປະຣິດຕະ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທັງປວງ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ປະຣິດຕະ.

1027. කතමෙ ධම්මා මහග්ගතා? රූපාවචරා, අරූපාවචරා, කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මහග්ගතා.

໑໐໒໗. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມະຫັກຄະຕະ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນແລະອັບຍາກົດ ເຊິ່ງເປັນຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມະຫັກຄະຕະ.

1028. කතමෙ ධම්මා අප්පමාණා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අප්පමාණා.

໑໐໒໘. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ອັບປະມานະ? ມັກແລະມັກຄະຜົນ ອັນເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ອັບປະມານະ.

1029. කතමෙ ධම්මා පරිත්තාරම්මණා? පරිත්තෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා පරිත්තාරම්මණා.

໑໐໒໙. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີປະຣິດຕະທຳເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບປະຣິດຕະທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີປະຣິດຕະທຳເປັນອາລົມ.

1030. කතමෙ ධම්මා මහග්ගතාරම්මණා? මහග්ගතෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා මහග්ගතාරම්මණා.

໑໐໓໐. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີມະຫັກຄະຕະທຳເປັນອາລົມ? จິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບມະຫັກຄະຕະທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມະຫັກຄະຕະທຳເປັນອາລົມ.

1031. කතමෙ ධම්මා අප්පමාණාරම්මණා? අප්පමාණෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අප්පමාණාරම්මණා.

໑໐໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີອັບປະມານະທຳເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບອັບປະມານະທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີອັບປະມານະທຳເປັນອາລົມ.

1032. කතමෙ ධම්මා හීනා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා හීනා.

໑໐໓໒. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເລວ? ອະກຸສົນມູນ ໓ ຄື ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ; ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບອະກຸສົນມູນເຫຼົ່ານັ້ນ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະກຸສົນມູນເຫຼົ່ານັ້ນ; ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີອະກຸສົນມູນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເລວ.

1033. කතමෙ ධම්මා මජ්ඣිමා? සාසවා කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මජ්ඣිමා.

໑໐໓໓. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ປານກາງ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນແລະອັບຍາກົດ ອັນເປັນສະອາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ປານກາງ.

1034. කතමෙ ධම්මා පණීතා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා පණීතා.

໑໐໓໔. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ປະນີດ? ມັກແລະມັກຄະຜົນ ອັນເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ປະນີດ.

1035. කතමෙ ධම්මා මිච්ඡත්තනියතා? පඤ්ච කම්මානි ආනන්තරිකානි, යා ච මිච්ඡාදිට්ඨිනියතා – ඉමෙ ධම්මා මිච්ඡත්තනියතා.

໑໐໓໕. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມິດສາຕະນິຍົດ? ອະນັນຕະຣິຍະກຳ ໕ ປະການ ແລະມິດສາທິຕຖິອັນແນ່ນອນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມິດສາຕະນິຍົດ.

1036. කතමෙ ධම්මා සම්මත්තනියතා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා සම්මත්තනියතා.

໑໐໓໖. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ສັມມັດຕະນິຍົດ? ມັກ ໔ ອັນເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ສັມມັດຕະນິຍົດ.

1037. කතමෙ [Pg.212] ධම්මා අනියතා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා, අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනියතා.

໑໐໓໗. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ອະນິຍົດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ອະນິຍົດ.

1038. කතමෙ ධම්මා මග්ගාරම්මණා? අරියමග්ගං ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා මග්ගාරම්මණා.

໑໐໓໘. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບອະລິຍະມັກ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນອາລົມ.

1039. කතමෙ ධම්මා මග්ගහෙතුකා? අරියමග්ගසමඞ්ගිස්ස මග්ගඞ්ගානි ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මග්ගහෙතුකා. අරියමග්ගසමඞ්ගිස්ස සම්මාදිට්ඨි මග්ගො චෙව හෙතු ච, සම්මාදිට්ඨිං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මග්ගහෙතුකා. අරියමග්ගසමඞ්ගිස්ස අලොභො, අදොසො, අමොහො – ඉමෙ ධම්මා මග්ගහෙතූ. තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මග්ගහෙතුකා.

໑໐໓໙. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນເຫດ? ຍົກເວັ້ນມັກຄົງຂອງຜູ້ພ້ອມພູນດ້ວຍອະລິຍະມັກເສຍ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍມັກຄົງທີ່ເຫຼືອນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນເຫດ. ສັມມາທິຕຖິຂອງຜູ້ພ້ອມພູນດ້ວຍອະລິຍະມັກ ເປັນທັງມັກແລະເປັນທັງເຫດ, ຍົកເວັ້ນສັມມາທິຕຖິເສຍ, ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສັມມາທິຕຖິນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນເຫດ. ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ ຂອງຜູ້ພ້ອມພູນດ້ວຍອະລິຍະມັກ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນມັກຄະເຫດ. ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍានັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍມັກຄະເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນເຫດ.

1040. කතමෙ ධම්මා මග්ගාධිපතිනො? අරියමග්ගං අධිපතිං කරිත්වා යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා මග්ගාධිපතිනො. අරියමග්ගසමඞ්ගිස්ස වීමංසාධිපතෙය්‍යං මග්ගං භාවයන්තස්ස වීමංසං ඨපෙත්වා; තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා මග්ගාධිපතිනො.

໑໐໔໐. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນอະທິບໍດີ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍກະທຳອະລິຍະມັກໃຫ້ເປັນอະທິບໍດີ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນອະທິບໍດີ. ຍົກເວັ້ນວິມັງສາຂອງຜູ້ພ້ອມພູນດ້ວຍອະລິຍະມັກ ຜູ້ຈະເລີນມັກທີ່ມີວິມັງສາທິປະໄຕເສຍ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິມັງສານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີມັກເປັນອະທິບໍດີ.

1041. කතමෙ ධම්මා උප්පන්නා? යෙ ධම්මා ජාතා භූතා සඤ්ජාතා නිබ්බත්තා අභිනිබ්බත්තා පාතුභූතා උප්පන්නා සමුප්පන්නා උට්ඨිතා සමුට්ඨිතා උප්පන්නා උප්පන්නංසෙන සඞ්ගහිතා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා උප්පන්නා.

໑໐໔໑. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ? ทຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເກີດແລ້ວ, ເປັນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ບັງເກີດແລ້ວ, ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງຍິ່ງແລ້ວ, ປາກົດແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ຕັ້ງຂຶ້ນແລ້ວ, ຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ອັນສົງເຄາະເຂົ້າໃນສ່ວນແຫ່ງທຳທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ.

1042. කතමෙ ධම්මා අනුප්පන්නා? යෙ ධම්මා අජාතා අභූතා අසඤ්ජාතා අනිබ්බත්තා අනභිනිබ්බත්තා අපාතුභූතා අනුප්පන්නා අසමුප්පන්නා අනුට්ඨිතා අසමුට්ඨිතා අනුප්පන්නා අනුප්පන්නංසෙන සඞ්ගහිතා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා අනුප්පන්නා.

໑໐໔໒. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ? ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ, ຍັງບໍ່ເປັນ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ບັງເກີດ, ຍັງບໍ່ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຍັງບໍ່ປາກົດ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນ, ຍັງບໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ອັນສົງເຄາະເຂົ້າໃນສ່ວນແຫ່ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

1043. කතමෙ ධම්මා උප්පාදිනො? කුසලාකුසලානං ධම්මානං අවිපක්කවිපාකානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා උප්පජ්ජිස්සති – ඉමෙ ධම්මා උප්පාදිනො.

໑໐໔໓. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ຈັກເກີດຂຶ້ນ? ວິບາກແຫ່ງທຳທີ່ເປັນກຸສົນແລະອະກຸສົນ ທີ່ຍັງບໍ່ໃຫ້ຜົນ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ລະ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບໃດທີ່ຈັກເກີດຂຶ້ນເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ຈັກເກີດຂຶ້ນ.

1044. කතමෙ [Pg.213] ධම්මා අතීතා? යෙ ධම්මා අතීතා නිරුද්ධා විගතා විපරිණතා අත්ථඞ්ගතා අබ්භත්ථඞ්ගතා උප්පජ්ජිත්වා විගතා අතීතා අතීතංසෙන සඞ්ගහිතා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා අතීතා.

໑໐໔໔. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນອະດີດ? ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ລ່ວງໄປແລ້ວ, ດັບແລ້ວ, ປາສະຈາກແລ້ວ, ແປປວນແລ້ວ, ເຖິງຄວາມຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄດ້ແລ້ວ, ເຖິງຄວາມຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄດ້ໂດຍປະການທັງປວງແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນແລ້ວປາສະຈາກໄປແລ້ວ, ລ່ວງໄປແລ້ວ ອັນສົງເຄາະເຂົ້າໃນສ່ວນແຫ່ງອະດີດ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນອະດີດ.

1045. කතමෙ ධම්මා අනාගතා? යෙ ධම්මා අජාතා අභූතා අසඤ්ජාතා අනිබ්බත්තා අනභිනිබ්බත්තා අපාතුභූතා අනුප්පන්නා අසමුප්පන්නා අනුට්ඨිතා අසමුට්ඨිතා අනාගතා අනාගතංසෙන සඞ්ගහිතා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා අනාගතා.

໑໐໔໕. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນອະນາຄົດ? ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ, ຍັງບໍ່ເປັນ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ບັງເກີດ, ຍັງບໍ່ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງຍິ່ງ, ຍັງບໍ່ປາກົດ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນ, ຍັງບໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມ, ຍັງບໍ່ມາເຖິງ ອັນສົງເຄາະເຂົ້າໃນສ່ວນແຫ່ງອະນາຄົດ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນອະນາຄົດ.

1046. කතමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නා? යෙ ධම්මා ජාතා භූතා සඤ්ජාතා නිබ්බත්තා අභිනිබ්බත්තා පාතුභූතා උප්පන්නා සමුප්පන්නා උට්ඨිතා සමුට්ඨිතා පච්චුප්පන්නා පච්චුප්පන්නංසෙන සඞ්ගහිතා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නා.

໑໐໔໖. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນປັດຈຸບັນ? ທຳເຫຼົ່າໃດທີ່ເກີດແລ້ວ, ເປັນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ບັງເກີດແລ້ວ, ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງຍິ່ງແລ້ວ, ປາກົດແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ຕັ້ງຂຶ້ນແລ້ວ, ຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມແລ້ວ, ເກີດຂຶ້ນສະເພາະໜ້າ ອັນສົງເຄາະເຂົ້າໃນສ່ວນແຫ່ງປັດຈຸບັນ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນປັດຈຸບັນ.

1047. කතමෙ ධම්මා අතීතාරම්මණා? අතීතෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අතීතාරම්මණා.

໑໐໔໗. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີອະດີດທຳເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບອະດີດທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີອະດີດທຳເປັນອາລົມ.

1048. කතමෙ ධම්මා අනාගතාරම්මණා? අනාගතෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අනාගතාරම්මණා.

໑໐໔໘. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີອະນາຄົດທຳເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບອະນາຄົດທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີອະນາຄົດທຳເປັນອາລົມ.

1049. කතමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නාරම්මණා? පච්චුප්පන්නෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නාරම්මණා.

໑໐໔໙. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີປັດຈຸບັນທຳເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບປັດຈຸບັນທຳ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີປັດຈຸບັນທຳເປັນອາລົມ.

1050. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තා? යෙ ධම්මා තෙසං තෙසං සත්තානං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං නියතා පාටිපුග්ගලිකා උපාදිණ්ණා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තා.

໑໐໕໐. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນພາຍໃນ? ທຳເຫຼົ່າໃດຂອງສັດນັ້ນໆ ທີ່ເປັນພາຍໃນ, ສະເພາະຕົນ, ມີຢູ່ໃນຕົນ, ເປັນຂອງສະເພາະບຸກຄົນ, ອັນຍຶດໝັ້ນໄວ້ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນພາຍໃນ.

1051. කතමෙ ධම්මා බහිද්ධා? යෙ ධම්මා තෙසං තෙසං පරසත්තානං පරපුග්ගලානං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං නියතා පාටිපුග්ගලිකා උපාදිණ්ණා, රූපං, වෙදනා, සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා, විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා බහිද්ධා.

໑໐໕໑. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນພາຍນອກ? ທຳເຫຼົ່າໃດຂອງສັດອື່ນ ບຸກຄົນອື່ນນັ້ນໆ ທີ່ເປັນພາຍໃນ, ສະເພາະຕົນ, ມີຢູ່ໃນຕົນ, ເປັນຂອງສະເພາະບຸກຄົນ, ອັນຍຶດໝັ້ນໄວ້ ຄື ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນພາຍນອກ.

1052. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තබහිද්ධා? තදුභයං – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තබහිද්ධා.

໑໐໕໒. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ເປັນທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ? ທຳທັງສອງປະການນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ເປັນທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.

1053. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තාරම්මණා? අජ්ඣත්තෙ ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තාරම්මණා.

໑໐໕໓. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີພາຍໃນເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບທຳພາຍໃນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີພາຍໃນເປັນອາລົມ.

1054. කතමෙ [Pg.214] ධම්මා බහිද්ධාරම්මණා? බහිද්ධා ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා බහිද්ධාරම්මණා.

໑໐໕໔. ທຳເຫຼົ່າໃດຊື່ວ່າ ມີພາຍນອກເປັນອາລົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບທຳພາຍນອກ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ຊື່ວ່າ ມີພາຍນອກເປັນອາລົມ.

1055. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා? අජ්ඣත්තබහිද්ධා ධම්මෙ ආරබ්භ යෙ උප්පජ්ජන්ති චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා.

໑໐໕໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອັດຊັດຕະພະຫິດທາຣົມ? ຈິດແລະເຈຕະສິກະທຳເຫຼົ່າໃດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບທຳພາຍໃນແລະພາຍນອກ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັດຊັດຕະພະຫິດທາຣົມ.

1056. කතමෙ ධම්මා සනිදස්සනසප්පටිඝා? රූපායතනං – ඉමෙ ධම්මා සනිදස්සනසප්පටිඝා.

໑໐໕໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ? ຮູບາຍະຕະນະ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ.

1057. කතමෙ ධම්මා අනිදස්සනසප්පටිඝා? චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනසප්පටිඝා.

໑໐໕໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ? ຈັກຂາຍະຕະນະ, ໂສຕາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ.

1058. කතමෙ ධම්මා අනිදස්සනඅප්පටිඝා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං; අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනඅප්පටිඝා.

໑໐໕໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນິດັດສະນະອັບປະຕິຄະ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບໃດທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ; ແລະອະສັງຂະຕະທາດ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະນິດັດສະນະອັບປະຕິຄະ.

තිකං.

ຕິກະ (ໝວດສາມ).

දුකනික්ඛෙපං

ທຸກະນິກເຂປະ (ການຈຳແນກໝວດສອງ)

හෙතුගොච්ඡකං

ເຫຕຸໂຄດຈະກະ (ໝວດເຫດ)

1059. කතමෙ ධම්මා හෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ, නව කාමාවචරහෙතූ ඡ රූපාවචරහෙතූ, ඡ අරූපාවචරහෙතූ, ඡ අපරියාපන්නහෙතූ.

໑໐໕໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນເຫດ? ກຸສົນເຫດ ໓, ອະກຸສົນເຫດ ໓, ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓, ກາມາວະຈະຣະເຫດ ໙, ຮູປາວະຈະຣະເຫດ ໖, ອະຣູປາວະຈະຣະເຫດ ໖, ອະປະຣິຍາປັນນະເຫດ ໖.

1060. තත්ථ කතමෙ තයො කුසලහෙතූ? අලොභො, අදොසො, අමොහො.

໑໐໖໐. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ກຸສົນເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ.

1061. තත්ථ කතමො අලොභො? යො අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං වුච්චති අලොභො.

໑໐໖໑. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂລບ ຄວາມບໍ່ຕິດໃຈ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດໃຈ ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຍິນດີ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ກຳໜັດຍິນດີ ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ ອະໂລພະທີ່ເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂລພະ.

1062. තත්ථ [Pg.215] කතමො අදොසො? යො අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං මෙත්ති මෙත්තායනා මෙත්තායිතත්තං අනුද්දා අනුද්දායනා අනුදායිතත්තං හිතෙසිතා අනුකම්පා අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං වුච්චති අදොසො.

໑໐໖໒. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂກດ ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມຮັກ ກິລິຍາທີ່ຮັກ ความເປັນຜູ້ມີຄວາມຮັກ ຄວາມເອັນດູ ກິລິຍາທີ່ເອັນດູ ຄວາມເປັນຜູ້ມີຄວາມເອັນດູ ຄວາມສະແຫວງຫາປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ຄວາມອະນຸເຄາະ ຄວາມບໍ່ພະຍາບາດ ຄວາມບໍ່ບຽດບຽນ ອະໂທສະທີ່ເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂທສະ.

1063. තත්ථ කතමො අමොහො? දුක්ඛෙ ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං, පුබ්බන්තෙ ඤාණං, අපරන්තෙ ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු ඤාණං, යා එවරූපා පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති අමොහො.

໑໐໖໓. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂມຫະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມຮູ້ในທຸກສະມຸໄທ, ຄວາມຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດ, ຄວາມຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະອະນາຄົດ, ຄວາມຮູ້ໃນທຳທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບບາດ, ປັນຍາໃດທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ຄື ຄວາມຮູ້ຊັດ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ ຄວາມກຳນົດໝາຍ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດໝາຍ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດໝາຍສະເພາະ ຄວາມເປັນບັນດິດ ຄວາມສະຫຼາດ ຄວາມລະອຽດອ່ອນ ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ ຄວາມຄິດ ຄວາມພິຈາລະນາ ປັນຍາສະເໝີດ້ວຍແຜ່ນດິນ ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ ປັນຍານຳທາງ ວິປັດສະນາ ສຳປະຊັນຍະ ປັນຍາເໝືອນປະຕັກ ປັນຍາ ປັນຍິນຊີ ປັນຍາພະລະ ປັນຍາເໝືອນສັດຕາ ປັນຍາເໝືອນປາສາດ ປັນຍາເໝືອນແສງສະຫວ່າງ ປັນຍາເໝືອນແສງລັງສີ ປັນຍາເໝືອນປະທີບ ປັນຍາເໝືອນຣັດຕະນະ ອະໂມຫະ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ ສັມມາທິດຖິ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂມຫະ.

ඉමෙ තයො කුසලහෙතූ.

ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກຸສົນເຫດ ໓.

1064. තත්ථ කතමෙ තයො අකුසලහෙතූ? ලොභො, දොසො, මොහො.

໑໐໖໔. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ອະກຸສົນເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ຄື ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ.

1065. තත්ථ කතමො ලොභො? යො රාගො සාරාගො අනුනයො අනුරොධො නන්දී නන්දීරාගො චිත්තස්ස සාරාගො ඉච්ඡා මුච්ඡා අජ්ඣොසානං ගෙධො පලිගෙධො සඞ්ගො පඞ්කො එජා මායා ජනිකා සඤ්ජනනී සිබ්බිනී ජාලිනී සරිතා විසත්තිකා සුත්තං විසටා ආයූහිනී දුතියා පණිධි භවනෙත්ති වනං වනථො සන්ථවො සිනෙහො අපෙක්ඛා පටිබන්ධු ආසා ආසිසනා ආසිසිතත්තං රූපාසා සද්දාසා ගන්ධාසා රසාසා ඵොට්ඨබ්බාසා ලාභාසා ධනාසා පුත්තාසා ජීවිතාසා ජප්පා පජප්පා අභිජප්පා ජප්පා ජප්පනා ජප්පිතත්තං ලොලුප්පං ලොලුප්පායනා ලොලුප්පායිතත්තං පුච්ඡඤ්ජිකතා සාධුකම්‍යතා අධම්මරාගො විසමලොභො නිකන්ති නිකාමනා පත්ථනා පිහනා සම්පත්ථනා කාමතණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා රූපතණ්හා අරූපතණ්හා නිරොධතණ්හා රූපතණ්හා සද්දතණ්හා ගන්ධතණ්හා [Pg.216] රසතණ්හා ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ධම්මතණ්හා ඔඝො යොගො ගන්ථො උපාදානං ආවරණං නීවරණං ඡාදනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො අනුසයො පරියුට්ඨානං ලතා වෙවිච්ඡං දුක්ඛමූලං දුක්ඛනිදානං දුක්ඛප්පභවො මාරපාසො මාරබළිසං මාරවිසයො තණ්හානදී තණ්හාජාලං තණ්හාගද්දුලං තණ්හාසමුද්දො අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති ලොභො.

໑໐໖໕. ໃນອະກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ຣາຄະ ຄວາມກຳໜັດຍິນດີ ຄວາມຄ້ອຍຕາມ ຄວາມຍິນດີຄ້ອຍຕາມ ຄວາມເພີດເພີນ ຄວາມກຳໜັດດ້ວຍຄວາມເພີດເພີນ ຄວາມກຳໜັດຍິນດີແຫ່ງຈິດ ຄວາມຢາກ ຄວາມມົວເມົາ ຄວາມສະຫຍົບມົວເມົາຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມຢາກໄດ້ ຄວາມຢາກໄດ້ຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມຕິດຂ້ອງ ເປືອກຕົມ ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ມາຍາ ທຳເຄື່ອງກໍ່ໃຫ້ເກີດ ທຳເຄື່ອງໃຫ້ເກີດພ້ອມ ທຳເຄື່ອງຫຍິບແສ່ວ ຂ່າຍ ແມ່ນ້ຳ ຕັນຫາແຜ່ຊ່ານ ດ້າຍ ຕັນຫາແຜ່ຊ່ານໄປ ຕັນຫາເຄື່ອງນຳມາ ຕັນຫາຄືເພື່ອນສອງ ຄວາມປາດຖະໜາ ຕັນຫາເຄື່ອງນຳໄປສູ່ພົບ ປ່າ ປ່າຊັດ ຄວາມສະໜິດສະໜົມ ຄວາມສິເນຫາ ຄວາມຫ່ວງໃຍ ຄວາມຜູກພັນ ຄວາມຫວັງ ຄວາມມຸ່ງຫວັງ ຄວາມເປັນຜູ້ມຸ່ງຫວັງ ຄວາມຫວັງໃນຮູບ ຄວາມຫວັງໃນສຽງ ຄວາມຫວັງໃນກິ່ນ ຄວາມຫວັງໃນລົດ ຄວາມຫວັງໃນໂຜດຖັບພະ ຄວາມຫວັງໃນລາບ ຄວາມຫວັງໃນຊັບ ຄວາມຫວັງໃນບຸດ ຄວາມຫວັງໃນຊີວິດ ຄວາມກະຊິບ ຄວາມກະຊິບຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມກະຊິບສະເພາະ ຄວາມກະຊິບ ກິລິຍາທີ່ກະຊິບ ຄວາມເປັນຜູ້ກະຊິບ ຄວາມໂລບ ກິລິຍາທີ່ໂລບ ຄວາມເປັນຜູ້ໂລບ ຄວາມສະແດງຄວາມປະຈົບ ຄວາມຢາກໄດ້ຂອງດີ ຄວາມກຳໜັດທີ່ບໍ່ເປັນທຳ ຄວາມໂລບຢ່າງຮ້າຍແຮງ ຄວາມຍິນດີ ກິລິຍາທີ່ຍິນດີ ຄວາມປາດຖະໜา ຄວາມຮັກໃຄ່ ຄວາມປາດຖະໜาຢ່າງຍິ່ງ ກາມະຕັນຫາ ບะວະຕັນຫາ ວິບະວະຕັນຫາ ຮູບະຕັນຫາ ອະຮູບະຕັນຫາ ນิໂຣທະຕັນຫາ ຮູບະຕັນຫາ (ໃນຮູບາຣົມ) ສັດທະຕັນຫາ ຄັນທະຕັນຫາ ຣະສະຕັນຫາ ໂຜດຖັບພະຕັນຫາ ທັມມະຕັນຫາ ໂອຄະ ໂຍຄະ ຄັນຖະ ອຸປາດານ ເຄື່ອງກັ້ນ ນີວໍຣະນະ ເຄື່ອງມຸງບັງ ເຄື່ອງຜူກມັດ ອຸປະກິເລດ ອະນຸໄສ ປະຣິຍຸດຖານ ເຄືອເຂົາ ຄວາມຢາກໄດ້ຂອງຕ່າງໆ ມູນເຫດແຫ່ງທຸກ ເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ ແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງທຸກ ບ້ວງແຫ່ງມານ ເບັດແຫ່ງມານ ແດນແຫ່ງມານ ແມ່ນ້ຳຄືຕັນຫາ ຂ່າຍຄືຕັນຫາ ເເຊືອກຜູກຄືຕັນຫາ ມະຫາສະໝຸດຄືຕັນຫາ ອະພິຊາ ໂລພະທີ່ເປັນອະກຸສົນມູນ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ໂລພະ.

1066. තත්ථ කතමො දොසො? අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති. යො එවරූපො චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො පටිඝං පටිවිරොධො කොපො පකොපො සම්පකොපො දොසො පදොසො සම්පදොසො චිත්තස්ස බ්‍යාපත්ති මනොපදොසො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං වුච්චති දොසො.

໑໐໖໖. ໃນອະກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາແລ້ວ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ກຳລັງທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ' ...ເປ... 'ກຳລັງທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ...' ...ເປ... 'ຈັກທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ...', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ທຳສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ' ...ເປ... 'ກຳລັງທຳສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ...' ...ເປ... 'ຈັກທຳສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ...', ຫຼືຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນໂກດ. ຄວາມຜູກໂກດແຫ່ງຈິດ ຄວາມກະທົບກະທັ່ງ ຄວາມຂັດເຄືອງ ຄວາມຂັດແຍ້ງ ຄວາມໂກດ ຄວາມໂກດຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມໂກດຢ່າງຮ້າຍແຮງ ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງຮ້າຍແຮງ ຄວາມປອງຮ້າຍແຫ່ງຈິດ ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍແຫ່ງໃຈ ຄວາມໂກດ ກິລິຍາທີ່ໂກດ ຄວາມເປັນຜູ້ໂກດ ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ ກິລິຍາທີ່ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມເປັນຜູ້ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມປອງຮ້າຍ ກິລິຍາທີ່ປອງຮ້າຍ ຄວາມເປັນຜູ້ປອງຮ້າຍ ຄວາມຂັດແຍ້ງ ຄວາມຂັດແຍ້ງຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມດຸຮ້າຍ ຄວາມບໍ່ພໍໃຈ ຄວາມບໍ່ມີໃຈຍິນດີແຫ່ງຈິດ ອັນໃດທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້, ນີ້ຮຽກວ່າ ໂທສະ.

1067. තත්ථ කතමො මොහො? දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං, අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණං, යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛණා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති මොහො.

໑໐໖໗. In อกุศลเหตุ ๓ นั้น โมหะ เป็นไฉน? ความไม่รู้ในทุกข์, ความไม่รู้ในทุกขสมุทัย, ความไม่รู้ในทุกขนิโรธ, ความไม่รู้ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา, ความไม่รู้ในส่วนอดีต, ความไม่รู้ในส่วนอนาคต, ความไม่รู้ทั้งในส่วนอดีตและอนาคต, ความไม่รู้ในธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้นตามหลักอิทัปปัจจยตาปฏิจจสมุปบาท, ความไม่รู้ใดที่มีลักษณะเช่นนี้ คือ ความไม่เห็น ความไม่ตรัสรู้ ความไม่รู้ตาม ความไม่รู้พร้อม ความไม่แทงตลอด ความไม่ถือเอาโดยชอบ ความไม่หยั่งลงโดยชอบ ความไม่เพ่งพิจารณาโดยเสมอ ความไม่พิจารณา ความไม่ทำให้แจ้ง ความเป็นคนเขลา ความเป็นคนพาล ความไม่มีสัมปชัญญะ ความหลง ความหลงอย่างยิ่ง ความหลงอย่างร้ายแรง อวิชชา อวิชโชฆะ อวิชชาโยคะ อวิชชานุสัย อวิชชาปริยุฏฐาน อวิชชาคือลิ่มสลัก โมหะที่เป็นอกุศลมูล อันใด, นี้เรียกว่า โมหะ.

ඉමෙ තයො අකුසලහෙතූ.

ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອະກຸສົນເຫດ ໓.

1068. තත්ථ කතමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ? කුසලානං වා ධම්මානං විපාකතො කිරියාබ්‍යාකතෙසු වා ධම්මෙසු අලොභො අදොසො අමොහො – ඉමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ.

໑໐໖໘. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ ທີ່ເປັນວິບາກແຫ່ງກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ຫຼືໃນກິຣິຍາອັບພະຍາກະຕະທຳທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓.

1069. තත්ථ [Pg.217] කතමෙ නව කාමාවචරහෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ – ඉමෙ නව කාමාවචරහෙතූ.

໑໐໖໙. In เหตุเหล่านั้น กามาวจรเหตุ ๙ เป็นไฉน? คือ กุศลเหตุ ๓, อกุศลเหตุ ๓, อพยากตเหตุ ๓, เหล่านี้ คือ กามาวจรเหตุ ๙.

1070. තත්ථ කතමෙ ඡ රූපාවචරහෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ – ඉමෙ ඡ රූපාවචරහෙතූ.

໑໐໗໐. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ຮູປາວະຈະຣະເຫດ ໖ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກຸສົນເຫດ ໓, ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓, ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຮູປາວະຈະຣະເຫດ ໖.

1071. තත්ථ කතමෙ ඡ අරූපාවචරහෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ – ඉමෙ ඡ අරූපාවචරහෙතූ.

໑໐໗໑. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ອະຣູປາວະຈະຣະເຫດ ໖ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກຸສົນເຫດ ໓, ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓, ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອະຣູປາວະຈະຣະເຫດ ໖.

1072. තත්ථ කතමෙ ඡ අපරියාපන්නහෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ – ඉමෙ ඡ අපරියාපන්නහෙතූ.

໑໐໗໒. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ອະປະຣິຍາປັນນະເຫດ ໖ ເປັນແນວໃດ? ຄື ກຸສົນເຫດ ໓, ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓, ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອະປະຣິຍາປັນນະເຫດ ໖.

1073. තත්ථ කතමෙ තයො කුසලහෙතූ? අලොභො, අදොසො, අමොහො.

໑໐໗໓. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ກຸສົນເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ຄື ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ.

1074. තත්ථ කතමො අලොභො? යො අලොභො අලුබ්භනා අලුබ්භිතත්තං අසාරාගො අසාරජ්ජනා අසාරජ්ජිතත්තං අනභිජ්ඣා අලොභො කුසලමූලං – අයං වුච්චති අලොභො.

໑໐໗໔. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂລບ ຄວາມບໍ່ຕິດໃຈ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດໃຈ ຄວາມບໍ່ກຳໜັດ ຄວາມບໍ່ກຳໜັດຍິນດີ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ກຳໜັດຍິນດີ ຄວາມບໍ່ເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ ອະໂລພະທີ່ເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂລພະ.

1075. තත්ථ කතමො අදොසො? යො අදොසො අදුස්සනා අදුස්සිතත්තං…පෙ… අබ්‍යාපාදො අබ්‍යාපජ්ජො අදොසො කුසලමූලං – අයං වුච්චති අදොසො.

໑໐໗໕. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ໂກດ ຄວາມບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ...ເປ... ຄວາມບໍ່ພະຍາບາດ ຄວາມບໍ່ບຽດບຽນ ອະໂທສະທີ່ເປັນກຸສົນມູນ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂທສະ.

1076. තත්ථ කතමො අමොහො? දුක්ඛෙ ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං, පුබ්බන්තෙ ඤාණං, අපරන්තෙ ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු ඤාණං, යා එවරූපා පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභබ්‍යා චින්තා උපපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්‍රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නං – අයං වුච්චති අමොහො.

໑໐໗໖. ໃນກຸສົນເຫດ ໓ ນັ້ນ ອະໂມຫະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມຮູ້ໃນທຸກສະມຸໄທ, ຄວາມຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດ, ຄວາມຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະອະນາຄົດ, ຄວາມຮູ້ໃນທຳທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບບາດ, ປັນຍາໃດທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ຄື ຄວາມຮູ້ຊັດ ຄວາມເລືอกເຟັ້ນ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນຢ່າງຍິ່ງ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ ຄວາມກຳນົດໝາຍ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດໝາຍ ຄວາມເຂົ້າໄປກຳນົດໝາຍສະເພาະ ຄວາມເປັນບັນດິດ ຄວາມສະຫຼາດ ຄວາມລະອຽດອ່ອນ ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ ຄວາມຄິດ ຄວາມພິຈາລະນາ ປັນຍາສະເໝີດ້ວຍແຜ່ນດິນ ປັນຍາເຄື່ອງທຳລາຍກິເລດ ປັນຍານຳທາງ ວິປັດສະນາ ສຳປະຊັນຍະ ປັນຍาເໝືອນປະຕັກ ປັນຍາ ປັນຍິນຊີ ປັນຍາພະລະ ປັນຍາເໝືອນສັດຕາ ປັນຍາເໝືອນປາສາດ ປັນຍາເໝືອນແສງສະຫວ່າງ ປັນຍາເໝືອນແສງລັງສີ ປັນຍາເໝືອນປະທີບ ປັນຍາເໝືອນຣັດຕະນະ ອະໂມຫະ ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ ສັມມາທິດຖິ ທຳມະວິໄຈສັມໂພດຊົງ ອົງມັກ ອັນນັບເນື່ອງໃນມັກ ອັນໃດ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂມຫະ.

ඉමෙ තයො කුසලහෙතූ.

ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກຸສົນເຫດ ໓.

1077. තත්ථ [Pg.218] කතමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ? කුසලානං ධම්මානං විපාකතො අලොභො අදොසො අමොහො – ඉමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. ඉමෙ ඡ අපරියාපන්නහෙතූ – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ.

໑໐໗໗. ໃນເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓ ເປັນແນວໃດ? ອະໂລພະ, ອະໂທສະ, ອະໂມຫະ ທີ່ເປັນວິບາກແຫ່ງກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອັບພະຍາກະຕະເຫດ ໓. ເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອະປະຣິຍາປັນນະເຫດ ໖, ธรรมເຫຼົ່ານີ້ ເປັນເຫດ.

1078. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා, අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ.

໑໐໗໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນເຫດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ກຸສົນທຳ ອະກຸສົນທຳ ແລະອັບພະຍາກະຕະທຳ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈະຣະ, ຮູປາວະຈະຣະ, ອະຣູປາວະຈະຣະ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນເຫດ.

1079. කතමෙ ධම්මා සහෙතුකා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සහෙතුකා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සහෙතුකා.

໑໐໗໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ມີເຫດ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ມີເຫດດ້ວຍເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ມີເຫດ.

1080. කතමෙ ධම්මා අහෙතුකා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා අහෙතුකා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අහෙතුකා.

໑໐໘໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ມີເຫດ? ทຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ມີເຫດດ້ວຍເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ມີເຫດ.

1081. කතමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා.

໑໐໘໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ສັມປະຍຸດດ້ວຍເຫດ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ສັມປະຍຸດດ້ວຍເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ສັມປະຍຸດດ້ວຍເຫດ.

1082. කතමෙ ධම්මා හෙතුවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා හෙතුවිප්පයුත්තා.

໑໐໘໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ວິບປະຍຸດຈາກເຫດ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ວິບປະຍຸດຈາກເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂัน; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ວິບປະຍຸດຈາກເຫດ.

1083. කතමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච? ලොභො මොහෙන හෙතු චෙව සහෙතුකො ච, මොහො ලොභෙන හෙතු චෙව සහෙතුකො ච, දොසො මොහෙන හෙතු චෙව සහෙතුකො ච, මොහො දොසෙන හෙතු චෙව සහෙතුකො ච; අලොභො අදොසො අමොහො, තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච.

໑໐໘໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ? ໂລພະ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ ເພາะໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ ເພາະໂລພະ, ໂທສະ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ ເພາະໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ ເພາະໂທສະ; ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ, ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ ເຊິ່ງກັນແລະກັນ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນເຫດດ້ວຍມີເຫດດ້ວຍ.

1084. කතමෙ ධම්මා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සහෙතුකා තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා, වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ.

໑໐໘໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ມີເຫດແຕ່ບໍ່ເປັນເຫດ? ຍົກເວັ້ນເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳເຫຼົ່າໃດ ມີເຫດດ້ວຍເຫດທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ມີເຫດແຕ່ບໍ່ເປັນເຫດ.

1085. කතමෙ [Pg.219] ධම්මා හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච? ලොභො මොහෙන හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච, මොහො ලොභෙන හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච, දොසො මොහෙන හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච, මොහො දොසෙන හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච; අලොභො අදොසො අමොහො, තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච.

໑໐໘໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ? ໂລພະ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເພາະໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເພາະໂລພະ, ໂທສະ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເພາະໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເພາະໂທສະ; ອະໂລພະ ອະໂທສະ ອະໂມຫະ ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເຊິ່ງກັນແລະກັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທັງເຫດ ແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ.

1086. කතමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා, වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ.

໑໐໘໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍເຫດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືເຫດ), ຍົກເວັ້ນທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືເຫດ) ເສຍ, ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍເຫດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ.

1087. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ සහෙතුකා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා න හෙතූ සහෙතුකා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ සහෙතුකා.

໑໐໘໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແຕ່ມີເຫດ? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແຕ່ມີເຫດ ດ້ວຍທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືເຫດ) ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແຕ່ມີເຫດ.

1088. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ අහෙතුකා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා න හෙතූ අහෙතුකා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ අහෙතුකා.

໑໐໘໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແລະບໍ່ມີເຫດ? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແລະບໍ່ມີເຫດ ດ້ວຍທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືເຫດ) ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນເຫດ ແລະບໍ່ມີເຫດ.

චූළන්තරදුකං

ຈູລັນຕະຣະທຸກ

1089. කතමෙ ධම්මා සප්පච්චයා? පඤ්චක්ඛන්ධා – රූපක්ඛන්ධො, වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සප්පච්චයා.

໑໐໘໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັບປັດຈະຍະ (ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ)? ຂັນ ໕ ຄື ຮູບັກຂັນ, ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັບປັດຈະຍະ.

1090. කතමෙ ධම්මා අප්පච්චයා? අසඞ්ඛතා ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අප්පච්චයා.

໑໐໙໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອັບປັດຈະຍະ (ບໍ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ)? ອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບປັດຈະຍະ.

1091. කතමෙ ධම්මා සඞ්ඛතා? යෙව තෙ ධම්මා සප්පච්චයා, තෙව තෙ ධම්මා සඞ්ඛතා.

໑໐໙໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງຂະຕະ (ອັນປັດໄຈປຸງແຕ່ງ)? ທຳມະເຫຼົ່າໃດນັ້ນເອງ ທີ່ເປັນສັບປັດຈະຍະ, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ເປັນສັງຂະຕະ.

1092. කතමෙ ධම්මා අසඞ්ඛතා? යො එව සො ධම්මො අප්පච්චයො, සො එව සො ධම්මො අසඞ්ඛතො.

໑໐໙໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະສັງຂະຕະ (ອັນປັດໄຈບໍ່ໄດ້ປຸງແຕ່ງ)? ທຳມະໃດນັ້ນເອງ ທີ່ເປັນອັບປັດຈະຍະ, ທຳມະນັ້ນເອງ ເປັນອະສັງຂະຕະ.

1093. කතමෙ ධම්මා සනිදස්සනා? රූපායතනං – ඉමෙ ධම්මා සනිදස්සනා.

໑໐໙໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນສະນິດັດສະນະ (ເຫັນໄດ້)? ຮູບາຍະຕະນະ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສະນິດັດສະນະ.

1094. කතමෙ [Pg.220] ධම්මා අනිදස්සනා? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං, වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනා.

໑໐໙໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນິດັດສະນະ (ເຫັນບໍ່ໄດ້)? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະຮູບໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ບໍ່ມີການກະທົບ ເເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທຳມາຍະຕະນະ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະນິດັດສະນະ.

1095. කතමෙ ධම්මා සප්පටිඝා? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉමෙ ධම්මා සප්පටිඝා.

໑໐໙໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັບປະຕິຄະ (ມີການກະທົບ)? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັບປະຕິຄະ.

1096. කතමෙ ධම්මා අප්පටිඝා? වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අප්පටිඝා.

໑໐໙໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອັບປະຕິຄະ (ບໍ່ມີການກະທົບ)? ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະຮູບໃດ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ບໍ່ມີການກະທົບ ເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທຳມາຍະຕະນະ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອັບປະຕິຄະ.

1097. කතමෙ ධම්මා රූපිනො? චත්තාරො ච මහාභූතා චතුන්නඤ්ච මහාභූතානං උපාදාය රූපං – ඉමෙ ධම්මා රූපිනො.

໑໐໙໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນຮູບີ (ມີຮູບ)? ມະຫາພູດ ໔ ແລະອຸປາດາຍະຮູບ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດ ໔ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຮູບີ.

1098. කතමෙ ධම්මා අරූපිනො? වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අරූපිනො.

໑໐໙໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະຮູບີ (ບໍ່ມີຮູບ)? ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະຮູບີ.

1099. කතමෙ ධම්මා ලොකියා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ලොකියා.

໑໐໙໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນໂລກີຍະ? ທຳມະທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ຄື ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນໂລກີຍະ.

1100. කතමෙ ධම්මා ලොකුත්තරා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා ලොකුත්තරා.

໑໑໐໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນໂລກຸດຕະຣະ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະສາມ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນໂລກຸດຕະຣະ.

1101. කතමෙ ධම්මා කෙනචි විඤ්ඤෙය්‍යා, කෙනචි න විඤ්ඤෙය්‍යා? යෙ තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා [Pg.221] ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා. යෙ තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා; යෙ වා පන තෙ ධම්මා ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා, න තෙ ධම්මා කායවිඤ්ඤෙය්‍යා. ඉමෙ ධම්මා කෙනචි විඤ්ඤෙය්‍යා කෙනචි න විඤ්ඤෙය්‍යා.

໑໑໐໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ວິນຍານບາງດວງຮູ້ໄດ້ ວິນຍານບາງດວງຮູ້ບໍ່ໄດ້? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຈັກຂຸວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ໂສຕະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ໂສຕະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄານະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຄານະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ກາຍະວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້; ຫຼືວ່າ ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຊິວຫາວິນຍານຮູ້ໄດ້, ທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ກາຍະວິນຍານຮູ້ບໍ່ໄດ້ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ວິນຍານບາງດວງຮູ້ໄດ້ ວິນຍານບາງດວງຮູ້ບໍ່ໄດ້.

ආසවගොච්ඡකං

ອາສະວະໂຄດສັກ

1102. කතමෙ ධම්මා ආසවා? චත්තාරො ආසවා – කාමාසවො, භවාසවො, දිට්ඨාසවො, අවිජ්ජාසවො.

໑໑໐໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາສະວະ? ອາສະວະ ໔ ຄື ກາມາສະວະ, ພະວາສະວະ, ທິດຖາສະວະ, ອະວິຊຊາສະວະ.

1103. තත්ථ [Pg.222] කතමො කාමාසවො? යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දී කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපරිළාහො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං – අයං වුච්චති කාමාසවො.

໑໑໐໓. ໃນອາສະວະ ໔ ນັ້ນ, ກາມາສະວະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນກາມ (ກາມະສັນທະ), ຄວາມກຳໜັດໃນກາມ (ກາມະຣາຄະ), ຄວາມເພີດເພີນໃນກາມ (ກາມະນັນທີ), ຄວາມທະຍານຢາກໃນກາມ (ກາມະຕັນຫາ), ຄວາມຮັກໃນກາມ (ກາມະສິເນຫະ), ຄວາມຮຸ່ມຮ້ອນໃນກາມ (ກາມະປະຣິລາຫະ), ຄວາມສະຫຍົບໃນກາມ (ກາມະມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈໃນກາມ (ກາມັດໂຊສານະ) ໃດ ທີ່ມີຢູ່ໃນກາມທັງຫຼາຍ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາມາສະວະ.

1104. තත්ථ කතමො භවාසවො? යො භවෙසු භවඡන්දො භවරාගො භවනන්දී භවතණ්හා භවසිනෙහො භවපරිළාහො භවමුච්ඡා භවජ්ඣොසානං – අයං වුච්චති භවාසවො.

໑໑໐໔. ໃນອາສະວະ ໔ ນັ້ນ, ພະວາສະວະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນພົບ (ພະວະສັນທະ), ຄວາມກຳໜັດໃນພົບ (ພະວະຣາຄະ), ຄວາມເພີດເພີນໃນພົບ (ພະວະນັນທີ), ຄວາມທະຍານຢາກໃນພົບ (ພະວະຕັນຫາ), ความຮັກໃນພົບ (ພະວະສິເນຫະ), ຄວາມຮຸ່ມຮ້ອນໃນພົບ (ພະວະປະຣິລາຫະ), ຄວາມສະຫຍົບໃນພົບ (ພະວະມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈໃນພົບ (ພະວັດໂຊສານະ) ໃດ ທີ່ມີຢູ່ໃນພົບທັງຫຼາຍ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະວາສະວະ.

1105. තත්ථ කතමො දිට්ඨාසවො? සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා, අන්තවා ලොකොති වා, අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා; යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පටිග්ගාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති දිට්ඨාසවො. සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨාසවො.

໑໑໐໕. ໃນອາສະວະ ໔ ນັ້ນ, ທິດຖາສະວະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ໂລກທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ຊີວະກັບຮ່າງກາຍເປັນສິ່ງດຽວກັນ' ກໍດີ, 'ຊີວະກັບຮ່າງກາຍເປັນຄົນລະສິ່ງກັນ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວຍັງມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວບໍ່ມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວມີຢູ່ກໍມີ ບໍ່ມີຢູ່ກໍມີ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ ບໍ່ມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ' ກໍດີ; ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຕະ), ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ (ທິດຖິຄະຫະນະ), ກັນດານຄືທິດຖິ (ທິດຖິກັນຕາຣະ), ຄວາມເຫັນທີ່ຂັດແຍ້ງ (ທິດຖິວິສູກາຍິກະ), ຄວາມດິ້ນຮົນຄືທິດຖິ (ທິດຖິວິບຜັນທິຕະ), ສັງໂຍດຄືທິດຖິ (ທິດຖິສັງໂຍຊະນະ), ຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ຄາຫະ), ຄວາມຍຶດໝັ້ນຜິດ (ປະຕິກຄາຫະ), ຄວາມປັກໃຈເຊື່ອ (ອະພິນ信ເວສະ), ຄວາມລູບຄຳ (ປະຣາມາສະ), ທາງຜິດ (ຄຸມມັກຄະ), ຫົນທາງຜິດ (ມິດສາປະຖະ), ຄວາມເປັນມິດສາ (ມິດສັດຕະ), ທ່າແຫ່ງລັດທິ (ຕິດຖາຍະຕະນະ), ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ (ວິປະຣິຍາສັກຄາຫະ) ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖາສະວະ. ມິດສາດິດຖິທັງປວງ ກໍຈັດເປັນທິດຖາສະວະ.

1106. තත්ථ කතමො අවිජ්ජාසවො? දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං, අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණංः යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛණා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති අවිජ්ජාසවො.

໑໑໐໖. ໃນອາສະວະ ໔ ນັ້ນ, ອະວິຊຊາສະວະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກສະມຸໄທ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນิໂຣດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຳມະທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບບາດ; ຄວາມບໍ່ຮູ້ (ອັນຍານະ), ຄວາມບໍ່ເຫັນ (ອະທັດສະນະ), ຄວາມບໍ່ຕັດສະຮູ້ (ອະນະພິສະມະຍະ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕາມ (ອະນານຸໂພທະ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ (ອະສຳໂພທະ), ຄວາມບໍ່ແທງຕະຫຼອດ (ອັບປະຕິເວທະ), ຄວາມບໍ່ຖືເອົາໂດຍຖືກຕ້ອງ (ອະສັງຄາຫະນາ), ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງເລິກ (ອະປະຣິໂຍຄາຫະນາ), ຄວາມບໍ່ເພັ່ງພິນິດໂດຍສະເໝີ (ອະສະມະເປັກຂະນາ), ຄວາມບໍ່ພິຈາລະນາ (ອະປັດຈະເວກຂະນາ), ຄວາມບໍ່ເຮັດໃຫ້ປະຈັກ (ອະປັດຈະຂະກຳມະ), ຄວາມໂງ່ເຂົາ (ທຸມເມດຊະ), ຄວາມຫຼົງ (ບາລະຍະ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ (ອະສຳປະຊັນຍະ), ຄວາມຫຼົງໄຫຼ (ໂມຫະ), ຄວາມຫຼົງໄຫຼຍິ່ງ (ປະໂມຫະ), ຄວາມຫຼົງໄຫຼທົ່ວ (ສຳໂມຫະ), ອະວິຊຊາ, ຫ້ວງນ້ຳຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊໂຊຄະ), ແອກຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາໂຍຄະ), ສັງໂຍດຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊານຸສາຍະ), ຄວາມກຸ້ມລຸມຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາປະຣິຍຸດຖານະ), ລິ່ມສະຫຼັກຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາລັງຄີ), ໂມຫະອັນເປັນອະກຸສົນມູນ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະວິຊຊາສະວະ.

ඉමෙ ධම්මා ආසවා.

ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາສະວະ.

1107. කතමෙ ධම්මා නො ආසවා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා [Pg.223] වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො ආසවා.

໑໑໐໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ? ຍົກເວັ້ນທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືອາສະວະ) ເສຍ, ທຳມະທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ໂໂລກຸດຕະຣະ ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

1108. කතමෙ ධම්මා සාසවා? කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සාසවා.

໑໑໐໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນສາສະວະ (ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ)? ທຳມະທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ຄື ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສາສະວະ.

1109. කතමෙ ධම්මා අනාසවා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනාසවා.

໑໑໐໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນາສະວະ (ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ)? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະສາມ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະນາສະວະ.

1110. කතමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා.

໑໑໑໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືອາສະວະ) ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

1111. කතමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා.

໑໑໑໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປາສະຈາກອາສະວະ (ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ)? ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ປາສະຈາກທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄືອາສະວະ) ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ປາສະຈາກອາສະວະ.

1112. කතමෙ ධම්මා ආසවා චෙව සාසවා ච? තෙයෙව ආසවා ආසවා චෙව සාසවා ච.

໑໑໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ (ສາສະວະ)? ອາສະວະເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

1113. කතමෙ ධම්මා සාසවා චෙව නො ච ආසවා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සාසවා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සාසවා චෙව නො ච ආසවා.

໑໑໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ? ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອາລົມຂອງອາສະວະດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳທີ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ ທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ຄື ຮູບັກຂັນ...ເเป... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

1114. කතමෙ ධම්මා ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා ච? කාමාසවො අවිජ්ජාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච, අවිජ්ජාසවො කාමාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච, භවාසවො අවිජ්ජාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච, අවිජ්ජාසවො භවාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච, දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච, අවිජ්ජාසවො දිට්ඨාසවෙන ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච – ඉමෙ ධම්මා ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා ච.

໑໑໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ? ກາມາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍອະວິຊຊາສະວະ, ອະວິຊຊາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍກາມາສະວະ, ພະວາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍອະວິຊຊາສະວະ, ອະວິຊຊາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍພະວາສະວະ, ທິດຖາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍອະວິຊຊາສະວະ, ອະວິຊຊາສະວະ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ດ້ວຍທິດຖາສະວະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທັງອາສະວະ ແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

1115. කතමෙ [Pg.224] ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවා.

໑໑໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ? ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ເວທະນັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

1116. කතමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා සාසවා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා සාසවා.

໑໑໑໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ? ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ ທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ຄື ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

1117. කතමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවා.

໑໑໑໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ (ອະນາສະວະ)? ມັກ ຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ.

නික්ඛෙපකණ්ඩෙ පඨමභාණවාරො.

ປະຖົມມະພາລະວານ ໃນນິກເຂປະທັນ ຈົບແລ້ວ.

සංයොජනගොච්ඡකං

ສັງໂຍຊະນະໂຄດສະກະ

1118. කතමෙ ධම්මා සංයොජනා? දස සංයොජනානි – කාමරාගසංයොජනං, පටිඝසංයොජනං, මානසංයොජනං, දිට්ඨිසංයොජනං, විචිකිච්ඡාසංයොජනං, සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං, භවරාගසංයොජනං, ඉස්සාසංයොජනං, මච්ඡරියසංයොජනං, අවිජ්ජාසංයොජනං.

໑໑໑໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງໂຍດ? ສັງໂຍດ ໑໐ ປະການ ຄື: ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ, ປະຕິຄະສັງໂຍດ, ມານະສັງໂຍດ, ທິດຖິສັງໂຍດ, ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດ, ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ, ອິດສາສັງໂຍດ, ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ.

1119. තත්ථ කතමං කාමරාගසංයොජනං? යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දී කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපරිළාහො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං – ඉදං වුච්චති කාමරාගසංයොජනං.

໑໑໑໙. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນກາມ (ກາມະສັນທະ), ຄວາມກຳໜັດໃນກາມ (ກາມະຣາຄະ), ຄວາມເພີດເພີນໃນກາມ (ກາມະນັນທິ), ຄວາມທະຍານຢາກໃນກາມ (ກາມະຕັນຫາ), ຄວາມເຍື່ອໄຍໃນກາມ (ກາມະສິເນຫະ), ຄວາມຮ້ອນຮົນໃນກາມ (ກາມະປະຣິലാຫະ), ຄວາມສະຫຍົບໃນກາມ (ກາມະມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈໃນກາມ (ກາມັດໂຊສານ) ໃດ ໃນກາມທັງຫຼາຍ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ.

1120. තත්ථ කතමං පටිඝසංයොජනං? අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො [Pg.225] ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති. යො එවරූපො චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො පටිඝං පටිවිරොධො කොපො පකොපො සම්පකොපො දොසො පදොසො සම්පදොසො චිත්තස්ස බ්‍යාපත්ති මනොපදොසො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති පටිඝසංයොජනං.

໑໑໒໐. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ປະຕິຄະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຜູກໂກດ (ອາຄາດ) ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາແລ້ວ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ພວມເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ຊອບໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ'...ເປ... 'ພວມເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ'...ເປ... 'ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກບໍ່ເປັນທີ່ຊອບໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ'...ເປ... 'ພວມເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ'...ເเป... 'ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ', ຫຼືຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນໂກດ. ຄວາມຜູກໂກດ (ອາຄາດ), ຄວາມກະທົບກະທັ່ງ (ປະຕິຄາດ), ຄວາມຂັດເຄືອງ (ປະຕິຄະ), ຄວາມຂັດຂ້ອງ (ປະຕິວິໂຣດ), ຄວາມໂກດ (ໂກປະ), ຄວາມຂຸ່ນເຄືອງ (ປະໂກປະ), ຄວາມຂຸ່ນເຄືອງຢ່າງຍິ່ງ (ສຳປະໂກປະ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ (ໂທສະ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງແຮງ (ປະໂທສະ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ (ສຳປະໂທສະ), ຄວາມຄິດປອງຮ້າຍແຫ່ງຈິດ (ຈິດຕັດສະພະຍາປັດຕິ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍໃນໃຈ (ມະໂນປະໂທສະ), ຄວາມໂກດ (ໂຄທະ), ຄວາມຮ້າຍ (ກຸດຊະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຮ້າຍ (ກຸດຊິຕັດຕະ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ (ໂທສະ), ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ (ທຸດສະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ປະທຸສະຮ້າຍ (ທຸດສິຕັດຕະ), ความຄິດປອງຮ້າຍ (ພະຍາປັດຕິ), ຄວາມຄິດປອງຮ້າຍ (ພະຍາປັດຊະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຄິດປອງຮ້າຍ (ພະຍາປັດຊິຕັດຕະ), ຄວາມຂັດແຍ້ງ (ວິໂຣດ), ຄວາມຂັດແຍ້ງເນືອງໆ (ປະຕິວິໂຣດ), ຄວາມຮ້າຍກາດ (ຈັນດິກກະ), ຄວາມບໍ່ເວົ້າດີ (ອະສຸໂຣປະ), ຄວາມບໍ່ຊື່ນຊົມແຫ່ງຈິດ (ອະນັດຕະມະນັດຕາ ຈິດຕັດສະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປະຕິຄະສັງໂຍດ.

1121. තත්ථ කතමං මානසංයොජනං? සෙය්‍යොහමස්මීති මානො, සදිසොහමස්මීති මානො, හීනොහමස්මීති මානො. යො එවරූපො මානො මඤ්ඤනා මඤ්ඤිතත්තං උන්නති උන්නමො ධජො සම්පග්ගාහො කෙතුකම්‍යතා චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති මානසංයොජනං.

໑໑໒໑. In ສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ມານະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຖືຕົວວ່າ 'ເຮົາເປັນຜູ້ປະເສີດກວ່າ', ຄວາມຖືຕົວວ່າ 'ເຮົາເປັນຜູ້ສະເໝີກັນ', ຄວາມຖືຕົວວ່າ 'ເຮົາເປັນຜູ້ເລວທາມກວ່າ'. ຄວາມຖືຕົວ (ມານະ), ຄວາມສຳຄັນຕົວ (ມັນຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຖືຕົວ (ມັນຍິຕັດຕະ), ຄວາມເຍີ້ງຍໍ (ອຸນນະຕິ), ຄວາມຍົກຕົວ (ອຸນນະໂມ), ຄວາມເປັນດັ່ງທຸງ (ທະຊະ), ຄວາມປະຄອງຈິດໄວ້ (ສຳປັກຄາຫະ), ຄວາມມີຈິດປາດຖະໜາເປັນດັ່ງຍອດທຸງ (ເກຕຸກຳຍະຕາ ຈິດຕັດສະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມານະສັງໂຍດ.

1122. තත්ථ කතමං දිට්ඨිසංයොජනං? සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා, අන්තවා ලොකොති වා, අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා; යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පටිග්ගාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති දිට්ඨිසංයොජනං. ඨපෙත්වා සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨිසංයොජනං.

໑໑໒໒. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ທິດຖິສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ໂລກທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ຊີວະກໍອັນນັ້ນ ຮ່າງກາຍກໍອັນນັ້ນ' ກໍດີ, 'ຊີວະກໍອັນອື່ນ ຮ່າງກາຍກໍອັນອື່ນ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຕາຍໄປແລ້ວຍັງມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຕາຍໄປແລ້ວບໍ່ມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຕາຍໄປແລ້ວຍັງມີຢູ່ກໍມີ ບໍ່ມີຢູ່ກໍມີ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດຕາຍໄປແລ້ວ ຈະວ່າ ມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ ບໍ່ມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ' ກໍດີ. ຄວາມເຫັນ (ທິດຖິ), ຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຕະ), ປ່າຊົກຊັດຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຫະນະ), ທາງກັນດານຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິກັນຕາຣະ), ຄວາມເຫັນຜິດເປັນຂ້າສຶກແກ່ຄວາມເຫັນຖືກ (ທິດຖິວິສູກາຍິກະ), ຄວາມເຫັນຜິດເປັນຄວາມກວ່ານແກວ່ງ (ທິດຖິວິບຜັນທິຕະ), ສັງໂຍດຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິສັງໂຍດ), ຄວາມຍຶດຖື (ຄາຫະ), ຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ປະຕິຄາຫະ), ຄວາມປັກໃຈເຊື່ອ (ອະພິນິເວສະ), ຄວາມລູບຄຳ (ປະຣາມາສະ), ທາງຊົ່ວ (ກຸມມັກຄະ), ທາງຜິດ (ມິດສາປະຖະ), ຄວາມເຫັນຜິດ (ມິດສັດຕະ), ທ່າເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເຫັນຜິດ (ຕິດຖາຍະຕະນະ), ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະຣິດ (ວິປະຣິຍາສັກຄາຫະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖິສັງໂຍດ. ຍົກເວັ້ນສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດເສຍ ມິດສາທິດຖິທັງໝົດ ກໍຈັດເປັນທິດຖິສັງໂຍດ.

1123. තත්ථ කතමං විචිකිච්ඡාසංයොජනං? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, අපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තාපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡතිः යා එවරූපා කඞ්ඛා කඞ්ඛායනා කඞ්ඛායිතත්තං විමති විචිකිච්ඡා ද්වෙළ්හකං ද්වෙධාපථො සංසයො අනෙකංසග්ගාහො ආසප්පනා පරිසප්පනා අපරියොගාහනා ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – ඉදං වුච්චති විචිකිච්ඡාසංයොජනං.

໑໑໒໓. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສາດສະດา, ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະທັມ, ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສົງ, ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສິກຂາ, ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະດີດ (ປຸບພັນຕະ), ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະນາຄົດ (ອະປະຣັນຕະ), ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບປາດ. ຄວາມສົງໄສ (ກັງຂາ), ກິລິຍາທີ່ສົງໄສ (ກັງຂາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ສົງໄສ (ກັງຂາຍິຕັດຕະ), ຄວາມເຫັນບໍ່ແນ່ຊັດ (ວິມະຕິ), ຄວາມເຄືອບແຄງ (ວິຈິກິດສາ), ຄວາມຕັດສິນໃຈບໍ່ໄດ້ (ທະເວລະຫະກະ), ທາງສອງແພ່ງ (ທະເວທາປະຖະ), ຄວາມສົງໄສ (ສັງສະຍະ), ຄວາມຍຶດຖືບໍ່ແນ່ນອນ (ອະເນກັງສັກຄາຫະ), ຄວາມຖອຍຫຼັງ (ອາສັບປະນາ), ຄວາມຫຼົບຫຼີກ (ປະຣິສັບປະນາ), ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງ (ອະປະຣິໂຍຄາຫະນາ), ຄວາມແຂງທຶ້ແຫ່ງຈິດ (ຖຳພິຕັດຕະ ຈິດຕັດສະ), ຄວາມຂີດຂຽນໃນໃຈ (ມະໂນວິເລຂະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ.

1124. තත්ථ [Pg.226] කතමං සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි වතෙන සුද්ධි සීලබ්බතෙන සුද්ධීති; යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං.

໑໑໒໔. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສີລ (ຂໍ້ປະຕິບັດ), ດ້ວຍພົດ (ຂໍ້ວັດ), ດ້ວຍສີລແລະພົດ ຂອງສະມະນະພຣາມພາຍນອກພຣະສາດສະດານີ້'. ຄວາມເຫັນ (ທິດຖິ), ຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຕະ), ປ່າຊົກຊັດຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຫະນະ), ທາງກັນດານຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິກັນຕາຣະ), ຄວາມເຫັນຜິດເປັນຂ້າສຶກແກ່ຄວາມເຫັນຖືກ (ທິດຖິວິສູກາຍິກະ), ຄວາມເຫັນຜິດເປັນຄວາມກວ່ານແກວ່ງ (ທິດຖິວິບຜันທິຕະ), ສັງໂຍດຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິສັງໂຍດ), ຄວາມຍຶດຖື (ຄາຫະ), ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ (ປະຕິດຖາຫະ), ຄວາມປັກໃຈເຊື່ອ (ອະພິນິເວສະ), ຄວາມລູບຄຳ (ປະຣາມາສະ), ທາງຊົ່ວ (ກຸມມັກຄະ), ທາງຜິດ (ມິດສາປະຖະ), ຄວາມເຫັນຜິດ (ມິດສັດຕະ), ท່າເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເຫັນຜິດ (ຕິດຖາຍະຕະນະ), ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະຣິດ (ວິປະຣິຍາສັກຄາຫະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດ.

1125. තත්ථ කතමං භවරාගසංයොජනං? යො භවෙසු භවඡන්දො භවරාගො භවනන්දී භවතණ්හා භවසිනෙහො භවපරිළාහො භවමුච්ඡා භවජ්ඣොසානං – ඉදං වුච්චති භවරාගසංයොජනං.

໑໑໒໕. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນພົບ (ພະວະສັນທະ), ຄວາມກຳໜັດໃນພົບ (ພະວະຣາຄະ), ຄວາມເພີດເພີນໃນພົບ (ພະວະນັນທິ), ຄວາມທະຍານຢາກໃນພົບ (ພະວະຕັນຫາ), ຄວາມເຍື່ອໄຍໃນພົບ (ພະວະສิເນຫະ), ຄວາມຮ້ອນຮົນໃນພົບ (ພະວະປະຣິລາຫະ), ຄວາມສະຫຍົບໃນພົບ (ພະວະມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈໃນພົບ (ພະວັດໂຊສານ) ໃດ ໃນພົບທັງຫຼາຍ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ.

1126. තත්ථ කතමං ඉස්සාසංයොජනං? යා පරලාභසක්කාරගරුකාරමානනවන්දනපූජනාසු ඉස්සා ඉස්සායනා ඉස්සායිතත්තං උසූයා උසූයනා උසූයිතත්තං – ඉදං වුච්චති ඉස්සාසංයොජනං.

໑໑໒໖. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ອິດສາສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມອິດສາ (ອິດສາ), ກິລິຍາທີ່ອິດສາ (ອິດສາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ອິດສາ (ອິດສາຍິຕັດຕະ), ຄວາມມຸ້ງຮ້າຍ (ອຸສູຍາ), ກິລິຍາທີ່ມຸ້ງຮ້າຍ (ອຸສູຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ມຸ້ງຮ້າຍ (ອຸສູຍິຕັດຕະ) ໃນລາບ, ສັກກາລະ, ຄວາມເຄົາລົບ, ຄວາມນັບຖື, ຄວາມກາບໄຫວ້ ແລະຄວາມບູຊາ ຂອງຄົນອື່ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອິດສາສັງໂຍດ.

1127. තත්ථ කතමං මච්ඡරියසංයොජනං? පඤ්ච මච්ඡරියානි – ආවාසමච්ඡරියං, කුලමච්ඡරියං, ලාභමච්ඡරියං, වණ්ණමච්ඡරියං, ධම්මමච්ඡරියං. යං එවරූපං මච්ඡෙරං මච්ඡරායනා මච්ඡරායිතත්තං වෙවිච්ඡං කදරියං කටුකඤ්චුකතා අග්ගහිතත්තං චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති මච්ඡරියසංයොජනං.

໑໑໒໗. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມຕະໜີ່ (ມັດຊະຣິຍະ) ໕ ປະການ ຄື: ຄວາມຕະໜີ່ທີ່ຢູ່ອາໄສ (ອາວາສະມັດຊະຣິຍະ), ຄວາມຕະໜີ່ຕະກູນ (ກຸລະມັດຊະຣິຍະ), ຄວາມຕະໜີ່ລາບ (ລາພະມັດຊະຣິຍະ), ຄວາມຕະໜີ່ວັນນະ (ວັນນະມັດຊະຣິຍະ), ຄວາມຕະໜີ່ທັມ (ທັມມະມັດຊະຣິຍະ). ຄວາມຕະໜີ່ (ມັດເຊຣະ), ກິລິຍາທີ່ຕະໜີ່ (ມັດຊະຣາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຕະໜີ່ (ມັດຊະຣາຍິຕັດຕະ), ຄວາມແຕກແຍກ (ເວວິດຊະ), ຄວາມຄັບແຄບ (ກະທະຣິຍະ), ຄວາມຫົດຫູ່ແຫ່ງຈິດ (ກະຕະກັນຈຸກາຕາ), ຄວາມຍຶດຖືໄວ້ແໜ້ນແຫ່ງຈິດ (ອັກຄະຫິຕັດຕະ ຈິດຕັດສະ) ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ.

1128. තත්ථ කතමං අවිජ්ජාසංයොජනං? දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං, අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණංः යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛණා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – ඉදං වුච්චති අවිජ්ජාසංයොජනං.

໑໑໒໘. ໃນສັງໂຍດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນໄນໃດ? ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກສະມຸໄທ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບປາດ. ຄວາມບໍ່ຮູ້ (ອັນຍານະ), ຄວາມບໍ່ເຫັນ (ອະທັດສະນະ), ຄວາມບໍ່ຕື່ນຕົວ (ອະນາພິສະມະໂຍ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ (ອະນານຸໂພໂທ), ຄວາມບໍ່ຕັດສະຮູ້ (ອະສຳໂພໂທ), ຄວາມບໍ່ແທງຕະຫຼອດ (ອັບປະຕິເວໂທ), ຄວາມບໍ່ກຳນົດຖື (ອະສັງຄາຫະນາ), ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງ (ອະປະຣິໂຍຄາຫະນາ), ຄວາມບໍ່ເພັ່ງພິນິດ (ອະສະມະເປັກຂະນາ), ຄວາມບໍ່ພິຈາລະນາ (ອະປັດຈະເວກຂະນາ), ຄວາມບໍ່ເຮັດໃຫ້ປະຈັກ (ອະປັດຈະຂະກຳມະ), ຄວາມໂງ່ເຂົາ (ທຸມເມດຊະ), ຄວາມເປັນຄົນພານ (ບາລະຍະ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ (ອະສຳປະຊັນຍະ), ຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ), ຄວາມຫຼົງໃຫຍ่ (ປະໂມຫະ), ຄວາມຫຼົງສະຫຍົບ (ສຳໂມຫະ), ອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາ), ຫ້ວງນ້ຳຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊໂຊຄະ), ແອກຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາໂຍຄະ), ອະນຸໄສຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊານຸສະໂຍ), ກິເລດເຄື່ອງກຸ້ມລຸມຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາປະຣິຍຸດຖານະ), ລິ້ມຄືອະວິຊຊາ (ອະວິຊຊາລັງຄີ), ໂມຫະທີ່ເປັນອະກຸສົນມູນ ອັນມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະວິຊຊາສັງໂຍດ.

ඉමෙ ධම්මා සංයොජනා.

ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງໂຍດ.

1129. කතමෙ [Pg.227] ධම්මා නො සංයොජනා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො සංයොජනා.

໑໑໒໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ແລະອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື ເວທະນັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ.

1130. කතමෙ ධම්මා සංයොජනියා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනියා.

໑໑໓໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ (ສັງໂຍຊະນິຍະ)? ທຳທີ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ (ສາສະວະ) ທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ຄື ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ.

1131. කතමෙ ධම්මා අසංයොජනියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අසංයොජනියා.

໑໑໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ (ອະສັງໂຍຊະນິຍະ)? ມັກ ຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ.

1132. කතමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා.

໑໑໓໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ? ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

1133. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා.

໑໑໓໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ? ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

1134. කතමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනියා ච? තානෙව සංයොජනානි සංයොජනා චෙව සංයොජනියා ච.

໑໑໓໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງສັງໂຍດ ແລະເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ? ສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງສັງໂຍດ ແລະເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ.

1135. කතමෙ ධම්මා සංයොජනියා චෙව නො ච සංයොජනා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සංයොජනියා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනියා චෙව නො ච සංයොජනා.

໑໑໓໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ? ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳທີ່ເປັນອາລົມຂອງອາສະວະ (ສາສະວະ) ທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ຄື ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາລົມຂອງສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ.

1136. කතමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනසම්පයුත්තා ච? කාමරාගසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං කාමරාගසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, පටිඝසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං පටිඝසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව [Pg.228] සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, මානසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං මානසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, දිට්ඨිසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං දිට්ඨිසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡාසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං විචිකිච්ඡාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, භවරාගසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං භවරාගසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, ඉස්සාසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං ඉස්සාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, මච්ඡරියසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජාසංයොජනං මච්ඡරියසංයොජනෙන සංයොජනඤ්චෙව සංයොජනසම්පයුත්තඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනසම්පයුත්තා ච.

໑໑໓໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ (ສັງໂຍຊະນະສຳປະຍຸດ) ເປັນໄສ? ຄື: ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະກາມະຣາຄະສັງໂຍດ; ປະຕິຄະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະປະຕິຄະສັງໂຍດ; ມານະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ และ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະມານະສັງໂຍດ; ທິດຖິສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະທິດຖິສັງໂຍດ; ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະວິຈິກິດສາສັງໂຍດ; ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະສີລັບພະຕະປາຣາມາສະສັງໂຍດ; ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະພະວະຣາຄະສັງໂຍດ; ອິດສາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອິດສາສັງໂຍດ; ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະອະວິຊຊາສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ເພາະມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງໂຍດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

1137. කතමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සංයොජනා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සංයොජනා.

໑໑໓໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ ເປັນໄສ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ເວທະນາກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນສັງໂຍດ.

1138. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා සංයොජනියා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා සංයොජනියා.

໑໑໓໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ (ສັງໂຍຊະນິຍະ) ເປັນໄສ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ (ສາສະວະ) ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະ ອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຣູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຄື ຣູປະກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

1139. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා අසංයොජනියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා අසංයොජනියා.

໑໑໓໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແລະ ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ (ອະສັງໂຍຊະນິຍະ) ເປັນໄສ? ມັກ ແລະ ຜົນຂອງມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ (ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນສາມພົບ) ແລະ ອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ແລະ ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

ගන්ථගොච්ඡකං

ຄັນຖະໂຄດຊະກະ (ໝວດຄັນຖະ)

1140. කතමෙ [Pg.229] ධම්මා ගන්ථා? චත්තාරො ගන්ථා – අභිජ්ඣා කායගන්ථො, බ්‍යාපාදො කායගන්ථො, සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො, ඉදං සච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො.

໑໑໔໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຄັນຖະ (ເຄື່ອງຜູກມັດ) ເປັນໄສ? ຄື: ຄັນຖະ 4 ຢ່າງ — ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ (ເຄື່ອງຜູກມັດກາຍຄືອະພິດຊາ), ພະຍາປາດະກາຍະຄັນຖະ (ເຄື່ອງຜູກມັດກາຍຄືພະຍາບາດ), ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ (ເຄື່ອງຜູກມັດກາຍຄືສີລັບພະຕະປາຣາມາດ), ອິທັງສັດຈາພინิເວສະກາຍະຄັນຖະ (ເຄື່ອງຜູກມັດກາຍຄືຄວາມຍຶດໝັ້ນວ່າສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ).

1141. තත්ථ කතමො අභිජ්ඣා කායගන්ථො? යො රාගො සාරාගො අනුනයො අනුරොධො නන්දී නන්දීරාගො චිත්තස්ස සාරාගො ඉච්ඡා මුච්ඡා අජ්ඣොසානං ගෙධො පලිගෙධො සඞ්ගො පඞ්කො එජා මායා ජනිකා සඤ්ජනනී සිබ්බිනී ජාලිනී සරිතා විසත්තිකා සුත්තං විසටා ආයූහිනී දුතියා පණිධි භවනෙත්ති වනං වනථො සන්ථවො සිනෙහො අපෙක්ඛා පටිබන්ධු ආසා ආසිසනා ආසිසිතත්තං රූපාසා සද්දාසා ගන්ධාසා රසාසා ඵොට්ඨබ්බාසා ලාභාසා ධනාසා පුත්තාසා ජීවිතාසා ජප්පා පජප්පා අභිජප්පා ජප්පා ජප්පනා ජප්පිතත්තං ලොලුප්පං ලොලුප්පායනා ලොලුප්පායිතත්තං පුච්ඡඤ්ජිකතා සාධුකම්‍යතා අධම්මරාගො විසමලොභො නිකන්ති නිකාමනා පත්ථනා පිහනා සම්පත්ථනා කාමතණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා රූපතණ්හා අරූපතණ්හා නිරොධතණ්හා රූපතණ්හා සද්දතණ්හා ගන්ධතණ්හා රසතණ්හා ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ධම්මතණ්හා ඔඝො යොගො ගන්ථො උපාදානං ආවරණං නීවරණං ඡාදනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො අනුසයො පරියුට්ඨානං ලතා වෙවිච්ඡං දුක්ඛමූලං දුක්ඛනිදානං දුක්ඛප්පභවො මාරපාසො මාරබළිසං මාරවිසයො තණ්හානදී තණ්හාජාලං තණ්හාගද්දුලං තණ්හාසමුද්දො අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති අභිජ්ඣා කායගන්ථො.

໑໑໔໑. ໃນຄັນຖະ 4 ຢ່າງນັ້ນ, ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ ເປັນໄສ? ຄວາມກຳໜັດ, ຄວາມກຳໜັດແຮງ, ຄວາມຄ້ອຍຕາມ, ຄວາມຍິນດີຕາມ, ຄວາມເພີດເພີນ, ຄວາມເພີດເພີນແລະກຳໜັດ, ຄວາມກຳໜັດແຮງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຢາກ, ຄວາມສະຫຍົບ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມຢາກໄດ້, ຄວາມຢາກໄດ້ຮອບ, ຄວາມຂ້ອງ, ຄວາມຕົກຫຼົ່ມ, ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ຄວາມມາຍາ, ຄວາມເຮັດໃຫ້ເກີດ, ຄວາມເຮັດໃຫ້ເກີດພ້ອມ, ຄວາມຫຍິບ, ຄວາມມີຂ່າຍ, ຄວາມໄຫຼ, ຄວາມຊ່ານ, ຄວາມຜູກພັນ, ຄວາມເປັນເພື່ອນສອງ, ຄວາມປາດຖະໜา, ຄວາມນຳໄປສູ່ພົບ, ປ່າ, ປ່າຊັດ, ຄວາມສະໜິດສະໜົມ, ຄວາມຮັກ, ຄວາມຫວັງ, ຄວາມຜູກພັນ, ຄວາມຫວັງ, ຄວາມຫວັງຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຫວັງ, ຄວາມຫວັງໃນຮູບ, ຄວາມຫວັງໃນສຽງ, ຄວາມຫວັງໃນກິ່ນ, ຄວາມຫວັງໃນລົດ, ຄວາມຫວັງໃນໂຜດຖັບພະ, ຄວາມຫວັງໃນລາບ, ความຫວັງໃນຊັບ, ຄວາມຫວັງໃນບຸດ, ຄວາມຫວັງໃນຊີວິດ, ຄວາມຢາກ, ຄວາມຢາກຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຢາກຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຢາກ, ຄວາມຢາກ, ຄວາມເປັນຜູ້ຢາກ, ຄວາມໂລບ, ຄວາມໂລບຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມເປັນຜູ້ໂລບຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມກະດິກຫາງ (ຄືໝາກະດິກຫາງ), ຄວາມໃຄ່ໃນສິ່ງທີ່ດີ, ຄວາມກຳໜັດໃນທຳທີ່ບໍ່ຄວນ, ຄວາມໂລບບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຍິນດີຍິ່ງ, ຄວາມປາດຖະໜา, ຄວາມຮັກ, ຄວາມປາດຖະໜาຢ່າງຍິ່ງ, ກາມະຕັນຫາ, ພະວະຕັນຫາ, ວິພະວະຕັນຫາ, ຣູປະຕັນຫາ, ອະຣູປະຕັນຫາ, ນิໂຣທະຕັນຫາ, ຣູປະຕັນຫາ, ສັດທະຕັນຫາ, ຄັນທະຕັນຫາ, ຣະສະຕັນຫາ, ໂຜດຖັບພະຕັນຫາ, ທຳມະຕັນຫາ, ໂອຄະ, ໂຍຄະ, ຄັນຖະ, ອຸປາດານ, ອາວໍຣົນ, ນີວໍຣົນ, ເຄື່ອງມຸງ, ເຄື່ອງຜູກ, ອຸປະກິເລດ, ອະນຸໄສ, ປະຍຸດຖານ, ເຄືອເຂົາ, ຄວາມປາດຖະໜາຕ່າງໆ, ມູນແຫ່ງທຸກ, ເຫດແຫ່ງທຸກ, ແດນເກີດແຫ່ງທຸກ, ບ້ວງແຫ່ງມານ, ເບັດແຫ່ງມານ, ວິໄສແຫ່ງມານ, ແມ່ນ້ຳຄືຕັນຫາ, ຂ່າຍຄືຕັນຫາ, ເຊືອກຜູກຄືຕັນຫາ, ສະໝຸດຄືຕັນຫາ, ອະພິດຊາ, ໂລພະ ອັນເປັນອະກຸສົນມູນ ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ.

1142. තත්ථ කතමො බ්‍යාපාදො කායගන්ථො? අනත්ථං මෙ අචරී ති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති. යො එවරූපො චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො පටිඝං පටිවිරොධො කොපො පකොපො සම්පකොපො දොසො පදොසො සම්පදොසො චිත්තස්ස බ්‍යාපත්ති මනොපදොසො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං දොසො දුස්සනා [Pg.230] දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං වුච්චති බ්‍යාපාදො කායගන්ථො.

໑໑໔໒. ໃນຄັນຖະ 4 ຢ່າງນັ້ນ, ພະຍາປາດะກາຍະຄັນຖະ ເປັນໄສ? ຄວາມຜູກໂກດ (ອາຄາດ) ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາແລ້ວ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ'; ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ' ...ເປ... 'ກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ' ...ເປ... 'ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ'; ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາແລ້ວ' ...ເປ... 'ກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ' ...ເປ... 'ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ'; ຫຼືຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນໂກດ. ຄວາມຜູກໂກດ, ຄວາມກະທົບກະທັ່ງ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມໂກດແຮງ, ຄວາມໂກດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍແຮງ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມປ່ຽນແປງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍແຫ່ງໃຈ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມຮ້າຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ໂກດ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມພະຍາບາດ, ຄວາມພະຍາບາດ, ຄວາມເປັນຜູ້ພະຍາບາດ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງຮອບ, ຄວາມຮ້າຍກາດ, ຄວາມບໍ່ເວົ້າດີ, ຄວາມບໍ່ຊື່ນຊົມແຫ່ງຈິດ ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະຍາປາດະກາຍະຄັນຖະ.

1143. තත්ථ කතමො සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි, වතෙන සුද්ධි, සීලබ්බතෙන සුද්ධීතිः යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො.

໑໑໔໓. ໃນຄັນຖະ 4 ຢ່າງນັ້ນ, ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ ເປັນໄສ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສີລ (ຂໍ້ວັດປະຕິບັດ), ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ด้วยວັດ (ຂໍ້ປະຕິບັດ), ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສີລແລະວັດ ຂອງສະມະນະພາມພາຍນອກພະສາສະນານີ້' ຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມເຂົ້າໄປໃນຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊັດຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ທາງກັນດານຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມເຫັນຜິດອັນເປັນຂ້າສຶກ, ຄວາມຫວັ່ນໄຫວຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ສັງໂຍດຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຍຶດຖື, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຊົ່ວ, ຄວາມເຫັນຜິດ, ທ່າອັນເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະຣິດ ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ.

1144. තත්ථ කතමො ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො? සස්සතො ලොකො, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; අසස්සතො ලොකො, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; අන්තවා ලොකො, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; අනන්තවා ලොකො, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; තං ජීවං තං සරීරං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වා; නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති වාः යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො. ඨපෙත්වා සීලබ්බතපරාමාසං කායගන්ථං සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො.

໑໑໔໔. ໃນຄັນຖະ 4 ຢ່າງນັ້ນ, ອິທັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ ເປັນໄສ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ໂລກທ່ຽງ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ໂລກບໍ່ທ່ຽງ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ໂລກມີທີ່ສຸດ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ໂລກບໍ່ມີທີ່ສຸດ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຊີວະກໍອັນນັ້ນ ຮ່າງກາຍກໍອັນນັ້ນ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຊີວະກໍຢ່າງອື່ນ ຮ່າງກາຍກໍຢ່າງອື່ນ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍແລ້ວຍ່ອມເກີດອີກ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍແລ້ວຍ່ອມບໍ່ເກີດອີກ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍແລ້ວຍ່ອມເກີດອີກກໍມີ ບໍ່ເກີດອີກກໍມີ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຫຼືວ່າ 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍແລ້ວຍ່ອມເກີດອີກກໍບໍ່ແມ່ນ ບໍ່ເກີດອີກກໍບໍ່ແມ່ນ, ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ ສິ່ງອື່ນເປັນໂມຄະ' ຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມເຂົ້າໄປໃນຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊັດຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ທາງກັນດານຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມເຫັນຜິດອັນເປັນຂ້າສຶກ, ຄວາມຫວັ່ນໄຫວຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ສັງໂຍດຄືຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຍຶດຖື, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຊົ່ວ, ຄວາມເຫັນຜິດ, ທ່າອັນເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເຫັນຜິດ, ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະຣິດ ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອິທັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ. ຍົກເວັ້ນສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະເສຍ ແລ້ວ ມິດສາທິດຖິທັງໝົດ ກໍຈັດເປັນ ອິທັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ.

ඉමෙ ධම්මා ගන්ථා.

ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຄັນຖະ.

1145. කතමෙ ධම්මා නො ගන්ථා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො ගන්ථා.

໑໑໔໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ ເປັນໄສ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ທຳທີ່ເຫຼືອ ອันເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະ ອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຣູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ ແລະ ອະປະຣິຍາປັນນະ; ຄື ເວທະນາກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ; ແລະ ຣູບທັງປວງ, ອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ.

1146. කතමෙ [Pg.231] ධම්මා ගන්ථනියා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථනියා.

໑໑໔໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ (ຄັນຖະນິຍະ) ເປັນໄສ? ທຳທີ່ເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ (ສາສະວະ) ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະ ອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຣູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຄື ຣູປະກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1147. කතමෙ ධම්මා අගන්ථනියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අගන්ථනියා.

໑໑໔໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ (ອະຄັນຖະນິຍະ) ເປັນໄສ? ມັກ ແລະ ຜົນຂອງມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະ ອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1148. කතමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා.

໑໑໔໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ (ຄັນຖະສຳປະຍຸດ) ເປັນໄສ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

1149. කතමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා.

໑໑໔໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ (ຄັນຖະວິປະຍຸດ) ເປັນໄສ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ; ແລະ ຣູບທັງປວງ, ອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

1150. කතමෙ ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථනියා ච? තෙව ගන්ථා ගන්ථා චෙව ගන්ථනියා ච.

໑໑໕໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ (ຄັນຖະນіຍະ) ເປັນໄສ? ຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1151. කතමෙ ධම්මා ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා ගන්ථනියා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථා.

໑໑໕໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ ເປັນໄສ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ທຳທີ່ເຫຼືອ ອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ (ສາສະວະ) ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະ ອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຣູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຄື ຣູປະກັນ ...ເປ... ວິນຍານາກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ.

1152. කතමෙ ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා ච? සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො අභිජ්ඣාකායගන්ථෙන ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තො ච, අභිජ්ඣාකායගන්ථො සීලබ්බතපරාමාසෙන කායගන්ථෙන ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තො ච, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො අභිජ්ඣාකායගන්ථෙන ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තො ච, අභිජ්ඣාකායගන්ථො ඉදංසච්චාභිනිවෙසෙන කායගන්ථෙන ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තො ච – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා ච.

໑໑໕໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ (ຄັນຖະສຳປະຍຸດ) ເປັນໄສ? ຄື: ສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ເພາະອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ, ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ເພາະສີລັບພະຕະປາຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ; ອິທັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ເພາະອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ, ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ເພາະອິທັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຄັນຖະ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

1153. කතමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථා.

໑໑໕໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຖະ.

1154. කතමෙ [Pg.232] ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා ගන්ථනියා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා ගන්ථනියා.

໑໑໕໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງຄັນຖະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນທຳມີອາສະວະ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງຄັນຖະ.

1155. කතමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා අගන්ථනියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා අගන්ථනියා.

໑໑໕໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງຄັນຖະ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະລິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງຄັນຖະ.

ඔඝගොච්ඡකං

ໂອຄະໂຄດສະກະ

1156. කතමෙ ධම්මා ඔඝා? චත්තාරො ඔඝා…පෙ… ඉමෙ ධම්මා ඔඝවිප්පයුත්තා ඔඝනියා.

໑໑໕໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນໂອຄະ? ໂອຄະ 4 ປະການ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂອຄະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງໂອຄະ.

යොගගොච්ඡකං

ໂຍຄະໂຄດສະກະ

1157. කතමෙ ධම්මා යොගා? චත්තාරො යොගා…පෙ… ඉමෙ ධම්මා යොගවිප්පයුත්තා යොගනියා.

໑໑໕໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນໂຍຄະ? ໂຍຄະ 4 ປະການ...ເປ... ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍໂຍຄະ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງໂຍຄະ.

නීවරණගොච්ඡකං

ນີວໍລະນະໂຄດສະກະ

1158. කතමෙ ධම්මා නීවරණා? ඡ නීවරණා – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං, අවිජ්ජානීවරණං.

໑໑໕໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນນີວໍລະນະ? ນີວໍລະນະ 6 ປະການ ຄື: ກາມະສັນທະນີວໍລະນະ, ພະຍາປາທະນີວໍລະນະ, ຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ, ອຸດທັດຈະກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ, ວິຈິກິດສານີວໍລະນະ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ.

1159. තත්ථ කතමං කාමච්ඡන්දනීවරණං? යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දී කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපරිළාහො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං – ඉදං වුච්චති කාමච්ඡන්දනීවරණං.

໑໑໕໙. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາມະສັນທະນີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນກາມ, ຄວາມກຳໜັດໃນກາມ, ຄວາມເພີດເພີນໃນກາມ, ຄວາມທະຍານຢາກໃນກາມ, ຄວາມສະເໜ່ຫາໃນກາມ, ຄວາມຮ້ອນຮົນໃນກາມ, ຄວາມສະຫຍົບໃນກາມ, ຄວາມສະຫຍົບມົວເມົາໃນກາມ ໃດໆ ໃນກາມທັງຫຼາຍ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກາມະສັນທະນີວໍລະນະ.

1160. තත්ථ කතමං බ්‍යාපාදනීවරණං? අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති; අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති; පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස [Pg.233] මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති. යො එවරූපො චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො පටිඝං පටිවිරොධො කොපො පකොපො සම්පකොපො දොසො පදොසො සම්පදොසො චිත්තස්ස බ්‍යාපත්ති මනොපදොසො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති බ්‍යාපාදනීවරණං.

໑໑໖໐. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະຍາປາທະນີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ'; ຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ເພິ່ງພໍໃຈຂອງເຮົາ'...ເປ... ກຳລັງເຮັດ...ເປ... ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ; ຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກບໍ່ເປັນທີ່ເພິ່ງພໍໃຈຂອງເຮົາ'...ເປ... ກຳລັງເຮັດ...ເປ... ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ, ຫຼືຄວາມຜູກເວນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນເກີດ. ຄວາມຜູກເວນ, ຄວາມກະທົບກະທັ່ງ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມຂຸ່ນເຄືອງ, ຄວາມຂຸ່ນເຄືອງຢ່າງແຮງ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມມຸ່ງຮ້າຍ, ຄວາມມຸ່ງຮ້າຍຢ່າງແຮງ, ຄວາມຊຸດໂຊມແຫ່ງຈິດ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍແຫ່ງໃຈ, ຄວາມໂກດ, ກິລິຍາທີ່ໂກດ, ຄວາມເປັນຜູ້ໂກດ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ກິລິຍາທີ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ความເປັົນຜູ້ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມພະຍາບາດ, ກິລິຍາທີ່ພະຍາບາດ, ຄວາມເປັນຜູ້ພະຍາບາດ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຮ້າຍກາດ, ຄວາມເວົ້າບໍ່ດີ, ຄວາມບໍ່ຊື່ນຊົມແຫ່ງຈິດ ທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະຍາປາທະນີວໍລະນະ.

1161. තත්ථ කතමං ථිනමිද්ධනීවරණං? අත්ථි ථිනං, අත්ථි මිද්ධං.

໑໑໖໑. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ມີຖິນະ (ຄວາມຫົດຫູ່ແຫ່ງຈິດ) ແລະມີມິດທະ (ຄວາມງ້ວງຊຶມແຫ່ງເຈດຕະສິກ).

1162. තත්ථ කතමං ථිනං? යා චිත්තස්ස අකල්ලතා අකම්මඤ්ඤතා ඔලීයනා සල්ලීයනා ලීනං ලීයනා ලීයිතත්තං ථිනං ථියනා ථියිතත්තං චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති ථිනං.

໑໑໖໒. ໃນຖິນະແລະມິດທະເຫຼົ່ານັ້ນ, ຖິນະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຈິດ, ຄວາມບໍ່ເໝາະແກ່ການງານແຫ່ງຈິດ, ຄວາມທໍ້ຖອຍ, ຄວາມຫົດຫູ່, ຄວາມຫົດຫູ່ແຫ່ງຈິດ, ກິລິຍາທີ່ຫົດຫູ່, ຄວາມເປັນຜູ້ຫົດຫູ່, ຄວາມເຫງົານອນ, ກິລິຍາທີ່ເຫງົານອນ, ຄວາມເປັນຜູ້ເຫງົານອນແຫ່ງຈິດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຖິນະ.

1163. තත්ථ කතමං මිද්ධං? යා කායස්ස අකල්ලතා අකම්මඤ්ඤතා ඔනාහො පරියොනාහො අන්තොසමොරොධො මිද්ධං සොප්පං පචලායිකා සොප්පං සුපනා සුපිතත්තං – ඉදං වුච්චති මිද්ධං. ඉති ඉදඤ්ච ථිනං, ඉදඤ්ච මිද්ධං – ඉදං වුච්චති ථිනමිද්ධනීවරණං.

໑໑໖໓. ໃນຖິນະແລະມິດທະເຫຼົ່ານັ້ນ, ມິດທະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຄວນແກ່ການງານແຫ່ງກາຍ, ຄວາມບໍ່ເໝາະແກ່ການງານແຫ່ງກາຍ, ຄວາມຄຸມໄວ້, ຄວາມຄຸມໄວ້ຮອບ, ຄວາມປິດກັ້ນໄວ້ໃນພາຍໃນ, ຄວາມງ້ວງຊຶມ, ຄວາມຫຼັບ, ຄວາມເງືອບງ່ຽງ, ຄວາມຫຼັບ, ກິລິຍາທີ່ຫຼັບ, ຄວາມເປັນຜູ້ຫຼັບ — ນີ້ຮຽກວ່າ ມິດທະ. ຖິນະນີ້ດ້ວຍ ມິດທະນີ້ດ້ວຍ ດັ່ງນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ.

1164. තත්ථ කතමං උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං? අත්ථි උද්ධච්චං, අත්ථි කුක්කුච්චං.

໑໑໖໔. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ອຸດທັດຈະກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ມີອຸດທັດຈະ (ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານ) ແລະມີກຸກກຸດຈະ (ຄວາມຮ້ອນໃຈ).

1165. තත්ථ කතමං උද්ධච්චං? යං චිත්තස්ස උද්ධච්චං අවූපසමො චෙතසො වික්ඛෙපො භන්තත්තං චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති උද්ධච්චං.

໑໑໖໕. ໃນອຸດທັດຈະແລະກຸກກຸດຈະເຫຼົ່ານັ້ນ, ອຸດທັດຈະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານແຫ່ງຈິດ, ຄວາມບໍ່ສະຫງົບແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຊັດສ່າຍແຫ່ງໃຈ, ຄວາມກວ່ານແກວ່ງແຫ່ງຈິດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸດທັດຈະ.

1166. තත්ථ කතමං කුක්කුච්චං? අකප්පියෙ කප්පියසඤ්ඤිතා, කප්පියෙ අකප්පියසඤ්ඤිතා, අවජ්ජෙ වජ්ජසඤ්ඤිතා, වජ්ජෙ අවජ්ජසඤ්ඤිතා. යං එවරූපං කුක්කුච්චං කුක්කුච්චායනා කුක්කුච්චායිතත්තං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො – ඉදං වුච්චති කුක්කුච්චං. ඉති ඉදඤ්ච උද්ධච්චං, ඉදඤ්ච කුක්කුච්චං – ඉදං වුච්චති උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං.

໑໑໖໖. ໃນອຸດທັດຈະແລະກຸກກຸດຈະເຫຼົ່ານັ້ນ, ກຸກກຸດຈະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສຳຄັນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນວ່າຄວນ, ຄວາມສຳຄັນໃນສິ່ງທີ່ຄວນວ່າບໍ່ຄວນ, ຄວາມສຳຄັນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີໂທດວ່າໂທດ, ຄວາມສຳຄັນໃນສິ່ງທີ່ມີໂທດວ່າບໍ່ມີໂທດ. ຄວາມເດືອດຮ້ອນໃຈ, ກິລິຍາທີ່ເດືອດຮ້ອນໃຈ, ຄວາມເປັນຜູ້ເດືອດຮ້ອນໃຈ, ຄວາມກິນແໜງແຫ່ງໃຈ, ຄວາມຂີດຂຽນແຫ່ງໃຈ ທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ກຸກກຸດຈະ. ອຸດທັດຈະນີ້ດ້ວຍ ກຸກກຸດຈະນີ້ດ້ວຍ ດັ່ງນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸດທັດຈະກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ.

1167. තත්ථ කතමං විචිකිච්ඡානීවරණං? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, අපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තාපරන්තෙ [Pg.234] කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති. යා එවරූපා කඞ්ඛා කඞ්ඛායනා කඞ්ඛායිතත්තං විමති විචිකිච්ඡා ද්වෙළ්හකං ද්වෙධාපථො සංසයො අනෙකංසග්ගාහො ආසප්පනා පරිසප්පනා අපරියොගාහනා ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – ඉදං වුච්චති විචිකිච්ඡානීවරණං.

໑໑໖໗. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ວິຈິກິດສານີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສາດສະດา, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະທັມ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນພຣະສົງ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສິກຂາ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະດີດ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ສົງໄສ ເຄືອບແຄງໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາ. ຄວາມສົງໄສ, ກິລິຍາທີ່ສົງໄສ, ຄວາມເປັນຜູ້ສົງໄສ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ແນ່, ຄວາມລັງເລໃຈ, ຄວາມແຕກເປັນສອງທາງ, ທາງສອງແພ່ງ, ຄວາມເຄືອບແຄງ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍບໍ່ແນ່ນອນ, ຄວາມຫຼົບຫຼີກ, ຄວາມຫຼົບຫຼີກໄປຮອບ, ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງໄດ້, ຄວາມແຂງກະດ້າງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຂີດຂຽນແຫ່ງໃຈ ທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສານີວໍລະນະ.

1168. තත්ථ කතමං අවිජ්ජානීවරණං? දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං, අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණංः යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛණා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – ඉදං වුච්චති අවිජ්ජානීවරණං.

໑໑໖໘. ໃນນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກສະມຸໄທ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນิໂຣດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກນິໂຣດຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາ. ຄວາມບໍ່ຮູ້, ຄວາມບໍ່ເຫັນ, ຄວາມບໍ່ຕັດສະຮູ້, ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕາມ, ความບໍ່ຮູ້ທົ່ວເຖິງ, ຄວາມບໍ່ແທງຕະຫຼອດ, ຄວາມບໍ່ກຳນົດຖື, ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງ, ຄວາມບໍ່ເພັ່ງພິນິດ, ຄວາມບໍ່ພິຈາລະນາ, ຄວາມບໍ່ເຮັດໃຫ້ປະຈັກ, ຄວາມຊົ່ວຊ້າ, ຄວາມໂງ່ເຂົາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ສຶກຕົວ, ຄວາມຫຼົງ, ຄວາມຫຼົງຍິ່ງ, ຄວາມຫຼົງທົ່ວ, ອະວິຊຊາ, ຫ້ວງນ້ຳຄືອະວິຊຊາ, ແອກຄືອະວິຊຊາ, ອະນຸໄສຄືອະວິຊຊາ, ຄວາມກຸ້ມລຸມຄືອະວິຊຊາ, ລິ່ມສະລັກຄືອະວິຊຊາ, ໂມຫະອະກຸສົນມູນ ທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ອະວິຊຊານີວໍລະນະ.

ඉමෙ ධම්මා නීවරණා.

ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນນີວໍລະນະ.

1169. කතමෙ ධම්මා නො නීවරණා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො නීවරණා.

໑໑໖໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນນີວໍລະນະ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ ແລະອະປະລິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນນີວໍລະນະ.

1170. කතමෙ ධම්මා නීවරණියා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා නීවරණියා.

໑໑໗໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ມີອາສະວະ ເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວະຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ...ເเป... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ.

1171. කතමෙ ධම්මා අනීවරණියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනීවරණියා.

໑໑໗໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະລິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ.

1172. කතමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා.

໑໑໗໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະ.

1173. කතමෙ [Pg.235] ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා.

໑໑໗໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະ.

1174. කතමෙ ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණියා ච? තානෙව නීවරණානි නීවරණා චෙව නීවරණියා ච.

໑໑໗໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະດ້ວຍ? ນີວໍລະນະເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະດ້ວຍ.

1175. කතමෙ ධම්මා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා නීවරණියා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා.

໑໑໗໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍລະນະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລ້ວ ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເຫຼືອ ທີ່ມີອາສະວະ ເປັນກາມາວະຈອນ ຮູບາວะຈອນ ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອາລົມຂອງນີວໍລະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍລະນະ.

1176. කතමෙ ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච? කාමච්ඡන්දනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං කාමච්ඡන්දනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, බ්‍යාපාදනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං බ්‍යාපාදනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, ථිනමිද්ධනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං ථිනමිද්ධනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, කුක්කුච්චනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං කුක්කුච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡානීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං විචිකිච්ඡානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, කාමච්ඡන්දනීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං කාමච්ඡන්දනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, බ්‍යාපාදනීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං බ්‍යාපාදනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, ථිනමිද්ධනීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං ථිනමිද්ධනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, කුක්කුච්චනීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං කුක්කුච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡානීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව [Pg.236] නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං විචිකිච්ඡානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, අවිජ්ජානීවරණං උද්ධච්චනීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චනීවරණං අවිජ්ජානීවරණෙන නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච.

໑໑໗໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ? ກາມະສັນທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍກາມະສັນທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ພະຍາປາທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍພະຍາປາທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ວິຈິກິດສານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍວິຈິກິດສານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ກາມະສັນທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍກາມະສັນທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ພະຍາປາທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍພະຍາປາທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍຖິນະມິດທະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍກຸກກຸດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ວິຈິກິດສານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍວິຈິກິດສານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອະວິຊຊານີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ, ອຸດທັດຈະນີວໍລະນະ ປະກອບດ້ວຍອະວິຊຊານີວໍລະນະ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນນີວໍລະນະດ້ວຍ ປະກອບດ້ວຍນີວໍລະນະດ້ວຍ.

1177. කතමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා.

໑໑໗໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍນີວອນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວອນ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍນີວອນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວອນ.

1178. කතමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා නීවරණියා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා නීවරණියා.

໑໑໗໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກນີວອນ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ວິປະຍຸດຈາກທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນທຳມີອາສະວະ ເປັນກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກນີວອນ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນ.

1179. කතමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා අනීවරණියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා අනීවරණියා.

໑໑໗໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກນີວອນ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກນີວອນ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງນີວອນ.

පරාමාසගොච්ඡකං

ປະຣາມາສະໂຄດສະກະ

1180. කතමෙ ධම්මා පරාමාසා? දිට්ඨිපරාමාසො.

໑໑໘໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນປະຣາມາສະ? ທິດຖິປະຣາມາສະ.

1181. තත්ථ කතමො දිට්ඨිපරාමාසො? සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා, අන්තවා ලොකොති වා, අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණාති වාः යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති දිට්ඨිපරාමාසො. සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨිපරාමාසො.

໑໑໘໑. ໃນທິດຖິປະຣາມາສະນັ້ນ, ທິດຖິປະຣາມາສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ໂລກທ່ຽງ' ກໍດີ, ວ່າ 'ໂລກບໍ່ທ່ຽງ' ກໍດີ, ວ່າ 'ໂລກມີທີ່ສຸດ' ກໍດີ, ວ່າ 'ໂລກບໍ່ມີທີ່ສຸດ' ກໍດີ, ວ່າ 'ຊີວະກໍອັນນັ້ນ ສະຣີຣະກໍອັນນັ້ນ' ກໍດີ, ວ່າ 'ຊີວະເປັນຢ່າງອື່ນ ສະຣີຣະເປັນຢ່າງອື່ນ' ກໍດີ, ວ່າ 'ຕະຖາຄົດເບື້ອງໜ້າແຕ່ຕາຍໄປຍັງມີຢູ່' ກໍດີ, ວ່າ 'ຕະຖາຄົດເບື້ອງໜ້າແຕ່ຕາຍໄປບໍ່ມີຢູ່' ກໍດີ, ວ່າ 'ຕະຖາຄົດເບື້ອງໜ້າແຕ່ຕາຍໄປມີຢູ່ກໍມີ ບໍ່ມີຢູ່ກໍມີ' ກໍດີ, ວ່າ 'ຕະຖາຄົດເບື້ອງໜ້າແຕ່ຕາຍໄປມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ ບໍ່ມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ' ກໍດີ; ຄວາມເຫັນທີ່ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້, ຄວາມເຂົ້າໄປສູ່ທິດຖິ, ປ່າຮົກຊັດຄືທິດຖິ, ທາງກັນດານຄືທິດຖິ, ສ້ຽນໜາມຄືທິດຖິ, ຄວາມດິ້ນຮົນຄືທິດຖິ, ສັງໂຍດຄືທິດຖິ, ຄວາມຍຶດຖື, ຄວາມປັກໃຈ, ຄວາມຝັງໃຈ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຫຼົງ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ລັດທິເປັນດັ່ງທ່ານ້ຳ, ความຍຶດຖືໂດຍວິປະຣາດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖິປະຣາມາສະ. ແມ່ນແຕ່ມິດສາດິດຖິທັງໝົດ ກໍເປັນທິດຖິປະຣາມາສະ.

ඉමෙ ධම්මා පරාමාසා.

ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນປະຣາມາສະ.

1182. කතමෙ [Pg.237] ධම්මා නො පරාමාසා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො පරාමාසා.

໑໑໘໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເຫຼືອ ເປັນກຸສົນ, ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ.

1183. කතමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා.

໑໑໘໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນປະຣາມັດຖະ? ທຳທີ່ມີອາສະວະ ເປັນກຸສົນ, ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນປະຣາມັດຖະ.

1184. කතමෙ ධම්මා අපරාමට්ඨා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අපරාමට්ඨා.

໑໑໘໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະປະຣາມັດຖະ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະປະຣາມັດຖະ.

1185. කතමෙ ධම්මා පරාමාසසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසසම්පයුත්තා.

໑໑໘໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍປະຣາມາສະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍປະຣາມາສະ.

1186. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා.

໑໑໘໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ວິປະຍຸດຈາກທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ເเป... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ.

1187. කතමෙ ධම්මා පරාමාසා චෙව පරාමට්ඨා ච? ස්වෙව පරාමාසො පරාමාසො චෙව පරාමට්ඨො ච.

໑໑໘໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງປະຣາມາສະ ແລະເປັນປະຣາມັດຖະ? ປະຣາມາສະນັ້ນເອງ ເປັນທັງປະຣາມາສະ ແລະເປັນປະຣາມັດຖະ.

1188. කතමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා පරාමට්ඨා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසා.

໑໑໘໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນປະຣາມັດຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເປັນປະຣາມັດຖະດ້ວຍທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເຫຼືອ ເປັນທຳມີອາສະວະ ເປັນກຸສົນ, ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນປະຣາມັດຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ.

1189. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා පරාමට්ඨා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා පරාමට්ඨා.

໑໑໘໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ ແຕ່ເປັນປະຣາມັດຖະ? ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ວິປະຍຸດຈາກທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນທຳມີອາສະວະ ເປັນກຸສົນ, ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບavuຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ ແຕ່ເປັນປະຣາມັດຖະ.

1190. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා අපරාමට්ඨා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා අපරාමට්ඨා.

໑໑໙໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ ແລະເປັນອະປະຣາມັດຖະ? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກປະຣາມາສະ ແລະເປັນອະປະຣາມັດຖະ.

මහන්තරදුකං

ມະຫັນຕະຣະທຸກກະ

1191. කතමෙ [Pg.238] ධම්මා සාරම්මණා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සාරම්මණා.

໑໑໙໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມີອາລົມ? ເວທະນາກຂັນ, สັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມີອາລົມ.

1192. කතමෙ ධම්මා අනාරම්මණා? සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනාරම්මණා.

໑໑໙໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳບໍ່ມີອາລົມ? ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ມີອາລົມ.

1193. කතමෙ ධම්මා චිත්තා? චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, සොතවිඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණං, මනොධාතු, මනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉමෙ ධම්මා චිත්තා.

໑໑໙໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນຈິດ? ຈັກຂຸວິນຍານ, ໂសຕະວິນຍານ, ຄານະວິນຍານ, ຊິວຫາວິນຍານ, ກາຍະວິນຍານ, ມະໂນທາດ, ມະໂນວິນຍານະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຈິດ.

1194. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තා.

໑໑໙໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນຈິດ.

1195. කතමෙ ධම්මා චෙතසිකා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චෙතසිකා.

໑໑໙໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນເຈຕະສິກ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນເຈຕະສິກ.

1196. කතමෙ ධම්මා අචෙතසිකා? චිත්තඤ්ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අචෙතසිකා.

໑໑໙໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ? ຈິດ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ.

1197. කතමෙ ධම්මා චිත්තසම්පයුත්තා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසම්පයුත්තා.

໑໑໙໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳສຳປະຍຸດດ້ວຍຈິດ.

1198. කතමෙ ධම්මා චිත්තවිප්පයුත්තා? සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා චිත්තවිප්පයුත්තා. චිත්තං න වත්තබ්බං – චිත්තෙන සම්පයුත්තන්තිපි, චිත්තෙන විප්පයුත්තන්තිපි.

໑໑໙໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກຈິດ? ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳວິປະຍຸດຈາກຈິດ. ສ່ວນຈິດນັ້ນ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ສຳປະຍຸດດ້ວຍຈິດ ຫຼືວິປະຍຸດຈາກຈິດ.

1199. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨා.

໑໑໙໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ.

1200. කතමෙ ධම්මා චිත්තවිසංසට්ඨා? සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා චිත්තවිසංසට්ඨා. චිත්තං න වත්තබ්බං – චිත්තෙන සංසට්ඨන්තිපි, චිත්තෙන විසංසට්ඨන්තිපි.

໑໒໐໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ? ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ. ສ່ວນຈິດນັ້ນ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ລະຄົນດ້ວຍຈິດ ຫຼືບໍ່ລະຄົນດ້ວຍຈິດ.

1201. කතමෙ [Pg.239] ධම්මා චිත්තසමුට්ඨානා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො; කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති; යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චිත්තජං චිත්තහෙතුකං චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසමුට්ඨානා.

໑໒໐໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ; ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ; ຫຼືຮູບອື່ນໃດກໍຕາມ ທີ່ເກີດຈາກຈິດ, ມີຈິດເປັນເຫດ, ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ຄື: ຮູບາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນໂຍນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

1202. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසමුට්ඨානා? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසමුට්ඨානා.

໑໒໐໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ? ຈິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

1203. කතමෙ ධම්මා චිත්තසහභුනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසහභුනො.

໑໒໐໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

1204. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසහභුනො? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසහභුනො.

໑໒໐໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ? ຈິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

1205. කතමෙ ධම්මා චිත්තානුපරිවත්තිනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉමෙ ධම්මා චිත්තානුපරිවත්තිනො.

໑໒໐໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນໄປຕາມຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນໄປຕາມຈິດ.

1206. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තානුපරිවත්තිනො? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තානුපරිවත්තිනො.

໑໒໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນໄປຕາມຈິດ? จິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນໄປຕາມຈິດ.

1207. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා.

໑໒໐໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

1208. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා? චිත්තඤ්ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා.

໑໒໐໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ? ຈິດ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ແລະມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

1209. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො.

໑໒໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເກີດຮ່ວມກັບຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

1210. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො? චිත්තඤ්ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො.

໑໒໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເກີດຮ່ວມກັບຈິດ? ຈິດ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເກີດຮ່ວມກັບຈິດ.

1211. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො.

໑໒໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເປັນໄປຕາມຈິດ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເປັນໄປຕາມຈິດ.

1212. කතමෙ [Pg.240] ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො? චිත්තඤ්ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො.

໑໒໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເປັນໄປຕາມຈິດ? ຈິດ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນທຳລະຄົນດ້ວຍຈິດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ ແລະເປັນໄປຕາມຈິດ.

1213. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තිකා? චක්ඛායතනං…පෙ… මනායතනං – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තිකා.

໑໒໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳພາຍໃນ? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເเป... ມະນາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳພາຍໃນ.

1214. කතමෙ ධම්මා බාහිරා? රූපායතනං…පෙ… ධම්මායතනං – ඉමෙ ධම්මා බාහිරා.

໑໒໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳພາຍນອກ? ຮູບາຍະຕະນະ...ເປ... ທັມມາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳພາຍນອກ.

1215. කතමෙ ධම්මා උපාදා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉමෙ ධම්මා උපාදා.

໑໒໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອຸປາດາຍະຮູບ.

1216. කතමෙ ධම්මා නො උපාදා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, චත්තාරො ච මහාභූතා, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො උපාදා.

໑໒໑໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຍະຮູບ? ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ, ມະຫາພູດຮູບ 4 ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຍະຮູບ.

1217. කතමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණා? සාසවා කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණා.

໑໒໑໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳທີ່ກຳຍຶດຖືໄວ້? ວິບາກແຫ່ງກຸສົນທຳ ແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ມີອາສະວະ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບໃດກໍຕາມ ທີ່ເກີດຈາກກຳທີ່ທຳໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ກຳຍຶດຖືໄວ້.

1218. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණා? සාසවා කුසලාකුසලා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා, යඤ්ච රූපං න කම්මස්ස කතත්තා, අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණා.

໑໒໑໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຖືໄວ້? ກຸສົນທຳ ແລະອະກຸສົນທຳ ທີ່ມີອາສະວະ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ເວທະນາກຂັນ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເປັນກິຣິຍາ ບໍ່ແມ່ນກຸສົນ ບໍ່ແມ່ນອະກຸສົນ ແລະບໍ່ແມ່ນວິບາກແຫ່ງກຳ; ຮູບໃດກໍຕາມ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກກຳທີ່ທຳໄວ້; ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ກຳບໍ່ຍຶດຖືໄວ້.

උපාදානගොච්ඡකං

ອຸປາດານະໂຄດສະກະ

1219. කතමෙ ධම්මා උපාදානා? චත්තාරි උපාදානානි – කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං.

໑໒໑໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານ? ອຸປາດານ 4 ຄື: ກາມຸປາດານ, ທິດຖຸປາດານ, ສີລັບພະຕຸປາດານ, ອັດຕະວາທຸປາດານ.

1220. තත්ථ [Pg.241] කතමං කාමුපාදානං? යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දී කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපරිළාහො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං – ඉදං වුච්චති කාමුපාදානං.

໑໒໒໐. ໃນອຸປະທານເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາມຸປະທານ (ຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນກາມ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມພໍໃຈໃນກາມ (ກາມະສັນທະ), ຄວາມກຳໜັດໃນກາມ (ກາມະຣາຄະ), ຄວາມເພີດເພີນໃນກາມ (ກາມະນັນທີ), ຄວາມທະຍານຢາກໃນກາມ (ກາມະຕັນຫາ), ຄວາມຢຶດໜ່ຽວໃນກາມ (ກາມະສิເນຫະ), ຄວາມຮ້ອນຮົນເພາະກາມ (ກາມະປະຣິລາຫະ), ຄວາມສະຫຍົບໃນກາມ (ກາມະມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈໃນກາມ (ກາມັດໂຊສານະ) ໃດໆ ໃນກາມທັງຫຼາຍ—ນີ້ຮຽກວ່າ ກາມຸປະທານ.

1221. තත්ථ කතමං දිට්ඨුපාදානං? නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා, යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තීති – යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති දිට්ඨුපාදානං. ඨපෙත්වා සීලබ්බතුපාදානඤ්ච අත්තවාදුපාදානඤ්ච සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨුපාදානං.

໑໒໒໑. ໃນອຸປະທານເຫຼົ່ານັ້ນ, ທິຕຖຸປະທານ (ຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນທິດຖິ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວບໍ່ມີຜົນ, ການບູຊາບໍ່ມີຜົນ, ການເຊັ່ນຊວງບໍ່ມີຜົນ, ຜົນວິບາກຂອງກຳທີ່ເຮັດດີແລະເຮັດຊົ່ວບໍ່ມີ, ໂລກນີ້ບໍ່ມີ, ໂລກໜ້າບໍ່ມີ, ຄຸນຂອງມານດາບໍ່ມີ, ຄຸນຂອງບິດາບໍ່ມີ, ສັດທີ່ເປັນອຸປະປາຕິກະບໍ່ມີ, ສະມະນະພຣາມຜູ້ດຳເນີນໄປໂດຍຊອບ ປະຕິບັດຊອບ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງແລ້ວປະກາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮູ້ ບໍ່ມີໃນໂລກ' ດັ່ງນີ້. ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ, ກັນດານຄືທິດຖິ, ສ້ຽນໜາມຄືທິດຖິ, ຄວາມຜັນແປຄືທິດຖິ, ສັງໂຍດຄືທິດຖິ, ຄວາມຖືໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຝັງຕົວ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຫຼົງ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ແຫຼ່ງມິດສາທິດຖິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ທິຕຖຸປະທານ. ຍົກເວັ້ນສີລັບພະຕຸປະທານແລະອັດຕະວາທຸປະທານເສຍ, ມິດສາທິດຖິທັງໝົດກໍຈັດເປັນ ທິຕຖຸປະທານ.

1222. තත්ථ කතමං සීලබ්බතුපාදානං? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි, වතෙන සුද්ධි, සීලබ්බතෙන සුද්ධීති – යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති සීලබ්බතුපාදානං.

໑໒໒໒. ໃນອຸປະທານເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລັບພະຕຸປະທານ (ຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນສິນແລະພົດ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍສິນ, ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍພົດ, ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍສິນແລະພົດ ຂອງສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍພາຍນອກພຣະສາສະໜານີ້' ດັ່ງນີ້. ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ, ກັນດານຄືທິດຖິ, ສ້ຽນໜາມຄືທິດຖິ, ຄວາມຜັນແປຄືທິດຖິ, ສັງໂຍດຄືທິດຖິ, ຄວາມຖືໝັ້ນ, ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຝັງຕົວ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຫຼົງ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ແຫຼ່ງມິດສາທິດຖິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕຸປະທານ.

1223. තත්ථ කතමං අත්තවාදුපාදානං? ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං…පෙ… සඤ්ඤං…පෙ… සඞ්ඛාරෙ…පෙ… විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති අත්තවාදුපාදානං.

໑໒໒໓. ໃນອຸປະທານເຫຼົ່ານັ້ນ, ອັດຕະວາທຸປະທານ (ຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນວາທະວ່າຕົວຕົນ) ເປັນແນວໃດ? ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບໃນໂລກນີ້ ບໍ່ໄດ້ເຫັນພຣະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ບໍ່ສະຫຼາດໃນອະລິຍະທຳ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນອະລິຍະທຳ ບໍ່ໄດ້ເຫັນສັດບຸຣຸດທັງຫຼາຍ ບໍ່ສະຫຼາດໃນສັດບຸຣຸດທຳ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນສັດບຸຣຸດທຳ ຍ່ອມເຫັນຮູບໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນວ່າ ມີຮູບ, ຫຼືເຫັນຮູບໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນຮູບ. ຍ່ອມເຫັນເວທະນາ... ສັນຍາ... ສັງຂານ... ຍ່ອມເຫັນວິນຍານໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນວ່າ ມີວິນຍານ, ຫຼືເຫັນວິນຍານໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນວິນຍານ. ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ, ປ່າຊົກຊັດຄືທິດຖິ, ກັນດານຄືທິດຖິ, ສ້ຽນໜາມຄືທິດຖິ, ຄວາມຜັນແປຄືທິດຖິ, ສັງໂຍດຄືທິດຖິ, ຄວາມຖືໝັ້ນ,

ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ, ຄວາມຝັງຕົວ, ຄວາມລູບຄຳ, ທາງຜິດ, ທາງຫຼົງ, ຄວາມເປັນມິດສາ, ແຫຼ່ງມິດສາທິດຖິ, ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣິດ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ອັດຕະວາທຸປະທານ.

ඉමෙ ධම්මා උපාදානා.

ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ອຸປະທານ.

1224. කතමෙ [Pg.242] ධම්මා නො උපාදානා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො උපාදානා.

໑໒໒໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ ເປັນແນວໃດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບພະຍາກິດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ.

1225. කතමෙ ධම්මා උපාදානියා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපාදානියා.

໑໒໒໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນອຸປະທານິຍະ (ເປັນອາຣົມຂອງອຸປະທານ) ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບພະຍາກິດ ທີ່ເປັນສາສະວະ (ຍັງມີອາສະວະ) ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ອຸປະທານິຍະ.

1226. කතමෙ ධම්මා අනුපාදානියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදානියා.

໑໒໒໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນອະນຸປະທານິຍະ (ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງອຸປະທານ) ເປັນແນວໃດ? ມັກແລະຜົນຂອງມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ອະນຸປະທານິຍະ.

1227. කතමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා.

໑໒໒໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເປັນແນວໃດ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ (ອຸປະທານ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ.

1228. කතමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා.

໑໒໒໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານ (ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ) ເປັນແນວໃດ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວິປະຍຸດຈາກທຳ (ອຸປະທານ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານ.

1229. කතමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානියා ච? තානෙව උපාදානානි උපාදානා චෙව උපාදානියා ච.

໑໒໒໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນທັງອຸປະທານແລະເປັນອຸປະທານicະ ເປັນແນວໃດ? ອຸປະທານເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ທີ່ເປັນທັງອຸປະທານແລະເປັນອຸປະທານິຍະ.

1230. කතමෙ ධම්මා උපාදානියා චෙව නො ච උපාදානා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා උපාදානියා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපාදානියා චෙව නො ච උපාදානා.

໑໒໓໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນອຸປະທານິຍະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ ເປັນແນວໃດ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນອຸປະທານິຍະດ້ວຍທຳ (ອຸປະທານ) ເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບພະຍາກິດ ທີ່ເປັນສາສະວະ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ເປັນອຸປະທານິຍະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ.

1231. කතමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානසම්පයුත්තා ච? දිට්ඨුපාදානං කාමුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච, කාමුපාදානං දිට්ඨුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච, සීලබ්බතුපාදානං කාමුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච, කාමුපාදානං සීලබ්බතුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච[Pg.243], අත්තවාදුපාදානං කාමුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච, කාමුපාදානං අත්තවාදුපාදානෙන උපාදානඤ්චෙව උපාදානසම්පයුත්තඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානසම්පයුත්තා ච.

໑໒໓໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເປັນແນວໃດ? ທິຕຖຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະກາມຸປະທານ, ກາມຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະທິຕຖຸປະທານ; ສີລັບພະຕຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະກາມຸປະທານ, ກາມຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະສີລັບພະຕຸປະທານ; ອັດຕະວາທຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະກາມຸປະທານ, ກາມຸປະທານ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ ເພາະອັດຕະວາທຸປະທານ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ເປັນທັງອຸປະທານແລະປະກອບດ້ວຍອຸປະທານ.

1232. කතමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා චෙව නො ච උපාදානා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා චෙව නො ච උපාදානා.

໑໒໓໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ ເປັນແນວໃດ? ทຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ (ອຸປະທານ) ເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ຄື ເວທະນາກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ປະກອບດ້ວຍອຸປະທານແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປະທານ.

1233. කතමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා උපාදානියා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා උපාදානියා.

໑໒໓໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານແຕ່ເປັນອຸປະທານicະ ເປັນແນວໃດ? ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວິປະຍຸດຈາກທຳ (ອຸປະທານ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນສາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບພະຍາກິດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ... ວິນຍານັກຂັນ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານແຕ່ເປັນອຸປະທານິຍະ.

1234. කතමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා අනුපාදානියා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා අනුපාදානියා.

໑໒໓໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານແລະເປັນອະນຸປະທານິຍະ ເປັນແນວໃດ? ມັກແລະຜົນຂອງມັກ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ—ທຳເຫຼົ່ານີ້ຮຽກວ່າ ວິປະຍຸດຈາກອຸປະທານແລະເປັນອະນຸປະທານິຍະ.

නික්ඛෙපකණ්ඩෙ දුතියභාණවාරො.

ທຸຕິຍະພາລະວານ ໃນນິກເຂປະທັນ.

කිලෙසගොච්ඡකං

ກິເລສະໂຄດສະກະ

1235. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා? දස කිලෙසවත්ථූනි – ලොභො, දොසො, මොහො, මානො, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, ථිනං, උද්ධච්චං, අහිරීකං, අනොත්තප්පං.

໑໒໓໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເປັນກິເລດ ເປັນແນວໃດ? ກິເລສວັດຖຸ ໑໐ ປະການ ຄື ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ, ມານะ, ທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ, ຖິນະ, ອຸດທັດຈະ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂနຕຕັບປະ.

1236. තත්ථ කතමො ලොභො? යො රාගො සාරාගො අනුනයො අනුරොධො නන්දී නන්දීරාගො චිත්තස්ස සාරාගො ඉච්ඡා මුච්ඡා අජ්ඣොසානං ගෙධො පලිගෙධො සඞ්ගො පඞ්කො එජා මායා ජනිකා සඤ්ජනනී සිබ්බිනී ජාලිනී සරිතා විසත්තිකා සුත්තං විසටා ආයූහිනී දුතියා පණිධි භවනෙත්ති වනං වනථො සන්ථවො සිනෙහො අපෙක්ඛා පටිබන්ධු ආසා ආසිසනා ආසිසිතත්තං රූපාසා සද්දාසා ගන්ධාසා රසාසා [Pg.244] ඵොට්ඨබ්බාසා ලාභාසා ධනාසා පුත්තාසා ජීවිතාසා ජප්පා පජප්පා අභිජප්පා ජප්පා ජප්පනා ජප්පිතත්තං ලොලුප්පං ලොලුප්පායනා ලොලුප්පායිතත්තං පුච්ඡඤ්ජිකතා සාධුකම්‍යතා අධම්මරාගො විසමලොභො නිකන්ති නිකාමනා පත්ථනා පිහනා සම්පත්ථනා කාමතණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා රූපතණ්හා අරූපතණ්හා නිරොධතණ්හා රූපතණ්හා සද්දතණ්හා ගන්ධතණ්හා රසතණ්හා ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ධම්මතණ්හා ඔඝො යොගො ගන්ථො උපාදානං ආවරණං නීවරණං ඡාදනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො අනුසයො පරියුට්ඨානං ලතා වෙවිච්ඡං දුක්ඛමූලං දුක්ඛනිදානං දුක්ඛප්පභවො මාරපාසො මාරබළිසං මාරවිසයො තණ්හානදී තණ්හාජාලං තණ්හාගද්දුලං තණ්හාසමුද්දො අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති ලොභො.

໑໒໓໖. ໃນກິເລດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ໂລພະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມກຳໜັດ (ຣາຄະ), ຄວາມກຳໜັດຍິ່ງ (ສາຣາຄະ), ຄວາມຄ້ອຍຕາມ (ອະນຸນະຍະ), ຄວາມຍິນດີຕາມ (ອະນຸໂຣທະ), ຄວາມເພີດເພີນ (ນັນທີ), ຄວາມເພີດເພີນແລະກຳໜັດ (ນັນທີຣາຄະ), ຄວາມກຳໜັດຍິ່ງແຫ່ງຈິດ (ຈິດຕັສສະ ສาຣາຄະ), ຄວາມຢາກ (ອິດສາ), ຄວາມສະຫຍົບ (ມຸດສາ), ຄວາມຝັງໃຈ (ອັດໂຊສານະ), ຄວາມຢາກໄດ້ (ເຄທະ), ຄວາມຢາກໄດ້ຍິ່ງ (ປະລິເຄທະ), ຄວາມຂ້ອງ (ສັງຄະ), ຄວາມຕົມ (ປັງກະ), ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ເອຊາ), ຄວາມລໍ້ລວງ (ມາຍາ), ທຳຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ (ຊະນິກາ), ທຳຜູ້ໃຫ້ເກີດພ້ອມ (ສັນຊະນະລີ), ທຳຜູ້ຫຍິບສຽບ (ສິບພິນີ), ທຳຜູ້ມີຂ່າຍ (ຊາລິນີ), ທຳຜູ້ໄຫຼໄປຄືແມ່ນ້ຳ (ສະຣິຕາ), ທຳຜູ້ຊ່ານໄປ (ວິສັດຕິກາ), ທຳຜູ້ຜູກພັນຄືເສັ້ນດ້າຍ (ສຸຕຕະ), ທຳຜູ້ແຜ່ຂະຫຍາຍ (ວິສະຕາ), ທຳຜູ້ສະສົມ (ອາຍູຫິນີ), ທຳຜູ້ເປັນເພື່ອນສອງ (ທຸຕິຍາ), ຄວາມປາດຖະໜາ (ປະນິທິ), ທຳຜູ້ດຶງດູດໄປສູ່ພົບ (ພະວະເນດຕິ), ທຳຄືປ່າ (ວະນະ), ທຳຄືປ່າຊົກຊັດ (ວະນັດຖະ), ຄວາມສະໜິດສະໜົມ (ສັນຖະວະ), ຄວາມຮັກໃຄ່ (ສิເນຫະ), ຄວາມຫວັງ (ອະເປກຂา), ຄວາມຜູກພັນ (ປະຕິພັນທຸ), ຄວາມຢາກ (ອາສາ), ຄວາມມຸ່ງຫວັງ (ອາສີສະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ມຸ່ງຫວັງ (ອາສີສິຕັດຕະ), ຄວາມຢາກໃນຮູບ (ຮູປາສາ), ຄວາມຢາກໃນສຽງ (ສັດທາສາ), ຄວາມຢາກໃນກິ່ນ (ຄັນທາສາ), ຄວາມຢາກໃນລົດ (ຣະສາສາ), ຄວາມຢາກໃນໂຜດຖັບພະ (ໂຜດຖັບພາສາ), ຄວາມຢາກໃນລາບ (ລາພາສາ), ຄວາມຢາກໃນຊັບ (ທະນາສາ), ຄວາມຢາກໃນບຸດ (ປຸດຕາສາ), ຄວາມຢາກໃນຊີວິດ (ຊີວິຕາສາ), ຄວາມຢາກໄດ້ (ຊັບປາ), ຄວາມຢາກໄດ້ຍິ່ງ (ປະຊັບປາ), ຄວາມຢາກໄດ້ຢ່າງຍິ່ງ (ອະພິຊັບປາ), ຄວາມຢາກໄດ້ (ຊັບປາ), ຄວາມຢາກໄດ້ (ຊັບປະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຢາກໄດ້ (ຊັບປິຕັດຕະ), ຄວາມໂລບມາກ (ໂລລຸບປະ), ຄວາມໂລບມາກ (ໂລລຸບປາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ໂລບມາກ (ໂລລຸບປາຍິຕັດຕະ), ຄວາມກະວົນກະວາຍຄືໝາກະດິກຫາງ (ປຸດສັນຊິກະຕາ), ຄວາມຢາກໄດ້ຂອງດີ (ສາທຸກຳຍະຕາ), ຄວາມກຳໜັດໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນ (ອະທັມມະຣາຄະ), ຄວາມໂລບບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ (ວິສະມະໂລພະ), ຄວາມຍິນດີ (ນິກັນຕິ), ຄວາມຍິນດີຍິ່ງ (ນິກາມະນາ), ຄວາມປາດຖະໜາ (ປັດຖະນາ), ຄວາມຮັກໃຄ່ (ປິຫະນາ), ຄວາມປາດຖະໜາຢ່າງຍິ່ງ (ສັມປັດຖະນາ), ກາມະຕັນຫາ, ພະວະຕັນຫາ, ວິພະວະຕັນຫາ, ຮູປະຕັນຫາ, อະຣູປະຕັນຫາ, ນິໂຣທະຕັນຫາ, ຮູປະຕັນຫາ (ໃນຮູບ), ສັດທາຕັນຫາ, ຄັນທາຕັນຫາ, ຣະສາຕັນຫາ, ໂຜດຖັບພະຕັນຫາ, ທັມມະຕັນຫາ, ໂອຄະ, ໂຍຄະ, ຄັນຖະ, ອຸປະທານ, ອາວະຣະນະ, ນີວະຣະນະ, ເຄື່ອງມຸງບັງ (ຊາດະນະ), ເຄື່ອງຜູກມັດ (ພັນທະນະ), ອຸປະກິເລດ, ອະນຸໄສ, ປະຣິຍຸດຖານ, ທຳຄືເຄືອເຂົາ (ລະຕາ), ຄວາມປາດຖະໜາໃນວັດຖຸຕ່າງໆ (ເວວິດສະ), ຮາກເຫງົ້າແຫ່ງທຸກ (ທຸກຂະມູລະ), ເຫດແຫ່ງທຸກ (ທຸກຂະນິທານະ), ແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງທຸກ (ທຸກຂັບປະພະວະ), ບ້ວງແຫ່ງມານ (ມາຣະປາສະ), ເບັດແຫ່ງມານ (ມາຣະພະຣິສະ), ແດນແຫ່ງມານ (ມາຣະວິສະຍະ), ແມ່ນ້ຳຄືຕັນຫາ (ຕັນຫານະທີ), ຂ່າຍຄືຕັນຫາ (ຕັນຫາຊາລະ), ປອກຄືຕັນຫາ (ຕັນຫາກັດທຸລະ), ມະຫາສະໝຸດຄືຕັນຫາ (ຕັນຫາສະມຸດທະ), ອະພິຊຊາ, ໂລພະອະກຸສົນມູນ ໃດໆ—ນີ້ຮຽກວ່າ ໂລພະ.

1237. තත්ථ කතමො දොසො? අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති. යො එවරූපො චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො පටිඝං පටිවිරොධො කොපො පකොපො සම්පකොපො දොසො පදොසො සම්පදොසො චිත්තස්ස බ්‍යාපත්ති මනොපදොසො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං බ්‍යාපත්ති බ්‍යාපජ්ජනා බ්‍යාපජ්ජිතත්තං විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං වුච්චති දොසො.

໑໒໓໗. ໃນກິເລດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ໂທສະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາແລ້ວ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ', ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຮົາ'; ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາ... ກຳລັງເຮັດ... ຈັກເຮັດ'; ຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງເຮົາ... ກຳລັງເຮັດ... ຈັກເຮັດ'; ຫຼືຄວາມຜູກໂກດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນໂກດ. ຄວາມຜູກໂກດແຫ່ງຈິດ, ຄວາມກະທົບກະທັ່ງ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມໂກດຍິ່ງ, ຄວາມໂກດຢ່າງຍິ່ງ, ໂທສະ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມປ່ຽນແປງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍແຫ່ງໃຈ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມຂຸ້ງເຄືອງ, ຄວາມເປັນຜູ້ຂຸ້ງເຄືອງ, ໂທສະ, ຄວາມປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວາມປອງຮ້າຍ, ຄວາມປອງຮ້າຍຍິ່ງ, ຄວາມເປັນຜູ້ປອງຮ້າຍ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງຍິ່ງ, ຄວາມດຸຮ້າຍ, ຄວາມເວົ້າບໍ່ດີ, ຄວາມບໍ່ພໍໃຈແຫ່ງຈິດ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ໂທສະ.

1238. තත්ථ කතමො මොහො? දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං, අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණං. යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසංගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛණා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්‍යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්මොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති මොහො.

໑໒໓໘. ໃນກິເລດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ໂມຫະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກຂະສະມຸໄທ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກຂະນິໂຣທະ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກຂະນິໂຣທະຄາມິນີປະຕິປະທາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະດີດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຳທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນເພາະປັດໄຈນີ້. ຄວາມບໍ່ຮູ້, ຄວາມບໍ່ເຫັນ, ความບໍ່ຕັດສະຮູ້, ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕາມ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ພ້ອມ, ຄວາມບໍ່ແທງຕະຫຼອດ, ຄວາມບໍ່ກຳນົດຖື, ຄວາມບໍ່ຢັ່ງລົງ, ຄວາມບໍ່ເພັ່ງພິນິດ, ຄວາມບໍ່ພິຈາລະນາ, ຄວາມບໍ່ເຮັດໃຫ້ປະຈັກ, ຄວາມຊົ່ວຊ້າ, ຄວາມຂາດປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ, ໂມຫະ, ຄວາມຫຼົງຍິ່ງ, ຄວາມຫຼົງຢ່າງຍິ່ງ, ອະວິຊຊາ, ໂອຄະຄືອະວິຊຊາ, ໂຍຄະຄືອະວິຊຊາ, ອະນຸໄສຄືອະວິຊຊາ, ປະຣິຍຸດຖານຄືອະວິຊຊາ, ລິ່ມຄືອະວິຊຊາ, ໂມຫະອະກຸສົນມູນ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ໂມຫະ.

1239. තත්ථ [Pg.245] කතමො මානො? සෙය්‍යොහමස්මීති මානො, සදිසොහමස්මීති මානො, හීනොහමස්මීති මානො; යො එවරූපො මානො මඤ්ඤනා මඤ්ඤිතත්තං උන්නති උන්නමො ධජො සම්පග්ගාහො කෙතුකම්‍යතා චිත්තස්ස – අයං වුච්චති මානො.

໑໒໓໙. ໃນກິເລດ ໑໐ ປະການນັ້ນ, ມານະ ເປັນແນວໃດ? ມານະວ່າ 'ເຮົາປະເສີດກວ່າ', ມານະວ່າ 'ເຮົາສະເໝີກັນ', ມານະວ່າ 'ເຮົາເລວກວ່າ'; ມານະ, ຄວາມຖືຕົວ, ຄວາມເປັນຜູ້ຖືຕົວ, ຄວາມເຍີ້ງຍໍ, ຄວາມຍົກຕົວ, ຄວາມຊູທຸງ, ຄວາມປະຄອງຈິດໄວ້, ຄວາມທີ່ຈິດໃຄ່ຈະເປັນດັ່ງທຸງ ມີລັກສະນະປານນີ້ໃດ—ນີ້ຮຽກວ່າ ມານະ.

1240. තත්ථ කතමා දිට්ඨි? සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා, අන්තවා ලොකොති වා, අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණාති වාः යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහනං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති දිට්ඨි. සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨි.

໑໒໔໐. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ທິດຖິ (ຄວາມເຫັນຜິດ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ໂລກທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ທ່ຽງ' ກໍດີ, 'ໂລກມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ໂລກບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ກໍດີ, 'ຊີວະນັ້ນກໍຄືຮ່າງກາຍນັ້ນ' ກໍດີ, 'ຊີວະເປັນຢ່າງອື່ນ ຮ່າງກາຍກໍເປັນຢ່າງອື່ນ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍໄປແລ້ວຍັງມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍໄປແລ້ວບໍ່ມີຢູ່' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍໄປແລ້ວມີຢູ່ກໍມີ ບໍ່ມີຢູ່ກໍມີ' ກໍດີ, 'ຕະຖາຄົດພາຍຫຼັງຕາຍໄປແລ້ວມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ ບໍ່ມີຢູ່ກໍບໍ່ແມ່ນ' ກໍດີ; ຄວາມເຫັນຜິດທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້, ຄວາມເຂົ້າໄປສູ່ຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຕະ), ປ່າຊຶບຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິຄະຫະນະ), ທາງກັນດານຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິກັນຕາລະ), ຄວາມເຫັນຜິດທີ່ເປັນຂ້າສຶກແກ່ຄວາມເຫັນຖືກ (ທິດຖິວິສູກາຍິກະ), ຄວາມເຫັນຜິດທີ່ເປັນຄວາມກວ່ານແກວ່ງ (ທິດຖິວິບຜັນທິຕະ), ສັງໂຍດຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ທິດຖິສັງໂຍຊະນະ), ຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ຄາຫະ), ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ (ປະຕິດຖາຫະ), ຄວາມເຂົ້າໄປຍຶດຖື (ອະພິນິເວສະ), ຄວາມລູບຄຳ (ປາຣາມāສະ), ທາງຜິດ (ກຸມມັກຄະ), ທາງຫຼົງ (ມິດສາປະຖະ), ຄວາມເຫັນຜິດ (ມິດສັດຕະ), ທ່າຄືຄວາມເຫັນຜິດ (ຕິດຖາຍະຕະນະ), ຄວາມຍຶດຖືໂດຍຄວາມວິປະລາດ (ວິປະຣິຍາສັກຄາຫະ) ນີ້ໃດ; ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖິ. ແມ່ນແຕ່ມິດສາທິດຖິທັງໝົດ ກໍຮຽກວ່າ ທິດຖິ.

1241. තත්ථ කතමා විචිකිච්ඡා? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, අපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, පුබ්බන්තාපරන්තෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති, ඉදප්පච්චයතා පටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡතිः යා එවරූපා කඞ්ඛා කඞ්ඛායනා කඞ්ඛායිතත්තං විමති විචිකිච්ඡා ද්වෙළ්හකං ද්වෙධාපථො සංසයො, අනෙකංසග්ගාහො ආසප්පනා පරිසප්පනා අපරියොගාහනා ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – අයං වුච්චති විචිකිච්ඡා.

໑໒໔໑. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ວິຈິກິດສາ (ຄວາມລັງເລສົງໄສ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສົງໄສ ລັງເລໃນພຣະສາດສະດາ, ສົງໄສ ລັງເລໃນພຣະທັມ, ສົງໄສ ລັງເລໃນພຣະສົງ, ສົງໄສ ລັງເລໃນສິກຂາ, ສົງໄສ ລັງເລໃນສ່ວນອະດີດ, ສົງໄສ ລັງເລໃນສ່ວນອະນາຄົດ, ສົງໄສ ລັງເລທັງໃນສ່ວນອະດີດແລະສ່ວນອະນາຄົດ, ສົງໄສ ລັງເລໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນຕາມຫຼັກອິດັບປັດຈະຍະຕາປະຕິດຈະສະມຸບປາດ; ຄວາມສົງໄສ (ກັງຂາ), ອາການສົງໄສ (ກັງຂາຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ສົງໄສ (ກັງຂາຍິຕັດຕະ), ຄວາມບໍ່ຮູ້ແນ່ (ວິມະຕິ), ຄວາມລັງເລສົງໄສ (ວິຈິກິດສາ), ຄວາມຕັດສິນໃຈບໍ່ໄດ້ເປັນສອງຝ່າຍ (ທະເວລະຫະກະ), ທາງສອງແພ່ງ (ທະເວທາປະຖະ), ຄວາມເຄືອບແຄງ (ສັງສະຍະ), ຄວາມຍຶດຖືໂດຍບໍ່ແນ່ນອນ (ອະເນກັງສັກຄາຫະ), ຄວາມຖອຍຫຼັງ (ອາສັບປະນາ), ຄວາມວົນວຽນ (ປະຣິສັບປະນາ), ຄວາມບໍ່ອາດຢັ່ງລົງໄດ້ (ອະປະຣິໂຍຄາຫະນາ), ຄວາມແຂງກະດ້າງຂອງຈິດ (ຖັມພິຕັດຕະ ແຫ່ງຈິດ), ຄວາມຂີດຂຽນໃນໃຈ (ມະໂນວິເລຂະ) ທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ໃດ; ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາ.

1242. තත්ථ කතමං ථිනං? යා චිත්තස්ස අකල්ලතා අකම්මඤ්ඤතා ඔලීයනා සල්ලීයනා ලීනං ලීයනා ලීයිතත්තං ථිනං ථියනා ථියිතත්තං චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති ථිනං.

໑໒໔໒. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ຖີນະ (ຄວາມຫົດຫູ່) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຄວນແກ່ການງານຂອງຈິດ (ອະກັນລະຕາ), ຄວາມບໍ່ເໝາະແກ່ການງານຂອງຈິດ (ອະກຳມັກຍະຕາ), ຄວາມທໍ້ຖອຍ (ໂອລີຍະນາ), ຄວາມຫົດຫູ່ (ສັນລີຍະນາ), ຄວາມຫົດຫູ່ (ລີນະ), ອາການຫົດຫູ່ (ລີຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ຫົດຫູ່ (ລີຍິຕັດຕະ), ຄວາມເຊື່ອງຊຶມ (ຖີນະ), ອາການເຊື່ອງຊຶມ (ຖີຍະນາ), ຄວາມເປັນຜູ້ເຊື່ອງຊຶມ (ຖີຍິຕັດຕະ) ແຫ່ງຈິດໃດ; ນີ້ຮຽກວ່າ ຖີນະ.

1243. තත්ථ කතමං උද්ධච්චං? යං චිත්තස්ස උද්ධච්චං අවූපසමො චෙතසො වික්ඛෙපො භන්තත්තං චිත්තස්ස – ඉදං වුච්චති උද්ධච්චං.

໑໒໔໓. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ອຸດທັດຈະ (ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານ) ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານແຫ່ງຈິດ (ອຸດທັດຈະ ແຫ່ງຈິດ), ຄວາມບໍ່ສະຫງົບ (ອະວູປະສະມະ), ຄວາມຊັດສ່າຍແຫ່ງໃຈ (ເຈຕະໂສ ວິກເຂປະ), ຄວາມກວ່ານແກວ່ງແຫ່ງຈິດ (ພັນທັດຕະ ແຫ່ງຈິດ) ໃດ; ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸດທັດຈະ.

1244. තත්ථ කතමං අහිරිකං? යං න හිරීයති හිරියිතබ්බෙන, න හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං වුච්චති අහිරිකං.

໑໒໔໔. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ອະຫิຣິກະ (ความບໍ່ລະອາຍແກ່ບາບ) ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະທັມໃດ ບໍ່ລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ບໍ່ລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ; ນີ້ຮຽກວ່າ ອະຫิຣິກະ.

1245. තත්ථ [Pg.246] කතමං අනොත්තප්පං? යං න ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන, න ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං වුච්චති අනොත්තප්පං.

໑໒໔໕. ໃນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ອະໂນດຕັບປະ (ຄວາມບໍ່ເກງກົວຕໍ່ບາບ) ເປັນແນວໃດ? ສະພາວະທັມໃດ ບໍ່ເກງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນເກງກົວ, ບໍ່ເກງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ; ນີ້ຮຽກວ່າ ອະໂນດຕັບປະ.

ඉමෙ ධම්මා කිලෙසා.

ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ຮຽກວ່າ ກິເລດ.

1246. කතමෙ ධම්මා නො කිලෙසා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො …පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා නො කිලෙසා.

໑໒໔໖. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ສະພາວະທັມທີ່ເຫຼືອ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ ແລະອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1247. කතමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා.

໑໒໔໗. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິເລສິກະ (ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ)? ສະພາວະທັມທີ່ເປັນສາສະວະ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງກິເລສິກະ.

1248. කතමෙ ධම්මා අසංකිලෙසිකා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලෙසිකා.

໑໒໔໘. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະສັງກິເລສິກະ (ບໍ່ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ)? ມັກທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ມັກຄະຜົນທັງຫຼາຍ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະສັງກິເລສິກະ.

1249. කතමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා.

໑໒໔໙. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິລິຕຖະ (ຖືກກິເລດເຮັດໃຫ້ເສົ້າໝອງ)? ອະກຸສົນມູນ ໓ ຄື ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບອະກຸສົນມູນນັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດນັ້ນ, ກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງກິລິຕຖະ.

1250. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨා? කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨා.

໑໒໕໐. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະສັງກິລິຕຖະ (ບໍ່ຖືກກິເລດເຮັດໃຫ້ເສົ້າໝອງ)? ສະພາວະທັມທີ່ເປັນກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ ແລະອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະສັງກິລິຕຖະ.

1251. කතමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා.

໑໒໕໑. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດ (ປະກອບດ້ວຍກິເລດ)? ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດ.

1252. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා.

໑໒໕໒. ສະພາວະທັมເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະວິບປະຍຸດ (ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດ)? ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກິເລສະວິບປະຍຸດ.

1253. කතමෙ [Pg.247] ධම්මා කිලෙසා චෙව සංකිලෙසිකා ච? තෙව කිලෙසා කිලෙසා චෙව සංකිලෙසිකා ච.

໑໒໕໓. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດແລະເປັນສັງກິເລສິກະ? ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງກິເລດແລະເປັນສັງກິເລສິກະ.

1254. කතමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා චෙව නො ච කිලෙසා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා චෙව නො ච කිලෙසා.

໑໒໕໔. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິເລສິກະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນສັງກິເລສິກະດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ສະພາວະທັມທີ່ເຫຼືອ ເປັນສາສະວະ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູປາວະຈອນ, ອະຣູປາວະຈອນ; ຮູປັກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງກິເລສິກະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1255. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව සංකිලිට්ඨා ච? තෙව කිලෙසා කිලෙසා චෙව සංකිලිට්ඨා ච.

໑໒໕໕. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດແລະເປັນສັງກິລິຕຖະ? ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງກິເລດແລະເປັນສັງກິລິຕຖະ.

1256. කතමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා චෙව නො ච කිලෙසා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා, තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා චෙව නො ච කිලෙසා.

໑໒໕໖. ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິລິຕຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ສະພາວະທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນສັງກິລິຕຖະດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ເວທະນາກຂັນ ...ເປ... ວິນຍານັກຂັນ; ສະພາວະທັມເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສັງກິລິຕຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1257. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච? ලොභො මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, මොහො ලොභෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, දොසො මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, මොහො දොසෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, මානො මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, මොහො මානෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, දිට්ඨි මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, මොහො දිට්ඨියා කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, විචිකිච්ඡා මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, මොහො විචිකිච්ඡාය කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, ථිනං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො ථිනෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, උද්ධච්චං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අහිරිකං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අනොත්තප්පං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, ලොභො උද්ධච්චෙන [Pg.248] කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, උද්ධච්චං ලොභෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, දොසො උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, උද්ධච්චං දොසෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, උද්ධච්චං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මානො උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, උද්ධච්චං මානෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, දිට්ඨි උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, උද්ධච්චං දිට්ඨියා කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡා උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, උද්ධච්චං විචිකිච්ඡාය කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, ථිනං උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චං ථිනෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අහිරිකං උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චං අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අනොත්තප්පං උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චං අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, ලොභො අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අහිරිකං ලොභෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, දොසො අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අහිරිකං දොසෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අහිරිකං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මානො අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අහිරිකං මානෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, දිට්ඨි අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, අහිරිකං දිට්ඨියා කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡා අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, අහිරිකං විචිකිච්ඡාය කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, ථිනං අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අහිරිකං ථිනෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චං අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අහිරිකං උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අනොත්තප්පං අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අහිරිකං අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, ලොභො අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අනොත්තප්පං ලොභෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච[Pg.249], දොසො අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අනොත්තප්පං දොසෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මොහො අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අනොත්තප්පං මොහෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, මානො අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තො ච, අනොත්තප්පං මානෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, දිට්ඨි අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, අනොත්තප්පං දිට්ඨියා කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, විචිකිච්ඡා අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච, අනොත්තප්පං විචිකිච්ඡාය කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, ථිනං අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අනොත්තප්පං ථිනෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, උද්ධච්චං අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අනොත්තප්පං උද්ධච්චෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අහිරිකං අනොත්තප්පෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච, අනොත්තප්පං අහිරිකෙන කිලෙසො චෙව කිලෙසසම්පයුත්තඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච.

໑໒໕໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ? ໂລພະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂລພະ, ໂທສະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂທສະ, ມານະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບມານະ, ທິດຖິ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບວິຈິກິດສາ, ຖິນະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບຖິນະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ໂລພະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂລພະ, ໂທສະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂທສະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ມານະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບມານະ, ທິດຖິ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບວິຈິກິດສາ, ຖິນະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບຖິນະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ໂລພະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂລພະ, ໂທສະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂທສະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ມານະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບມານະ, ທິດຖິ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກะ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບວິຈິກິດສາ, ຖິນະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບຖິນະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ໂລພະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂລພະ, ໂທສະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂທສະ, ໂມຫະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບໂມຫະ, ມານະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບມານະ, ທິດຖິ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບວິຈິກິດສາ, ຖິນະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບຖິນະ, ອຸດທັດຈະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອຸດທັດຈະ, ອະຫິຣິກະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະໂນດຕັບປະ, ອະໂນດຕັບປະ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ເພາະປະກອບກັບອະຫິຣິກະ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທັງກິເລດ ແລະທັງສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ.

1258. කතමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව නො ච කිලෙසා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා සම්පයුත්තා තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව නො ච කිලෙසා.

໑໒໕໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳມະເຫຼົ່າໃດທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ ຄື ເວດະນາກັນ...ເเป... ວິນຍານະກັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມະສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1259. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා සංකිලෙසිකා? තෙහි ධම්මෙහි යෙ ධම්මා විප්පයුත්තා සාසවා කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා සංකිලෙසිකා.

໑໒໕໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະວິປະຍຸດຈາກກິເລດ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ (ສັງກິເລສິກະ)? ທຳມະເຫຼົ່າໃດທີ່ວິປະຍຸດຈາກກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນສອາສະວະ ເປັນກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ ຄື ຮູບະກັນ...ເປ... ວິນຍານະກັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມະວິປະຍຸດຈາກກິເລດ ແຕ່ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ.

1260. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා අසංකිලෙසිකා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා අසංකිලෙසිකා.

໑໒໖໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະວິປະຍຸດຈາກກິເລດ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ (ອະສັງກິເລສິກະ)? ມັກ ແລະມັກຄະຜົນ ເຊິ່ງເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມະວິປະຍຸດຈາກກິເລດ ແລະບໍ່ເປັນອາລົມຂອງກິເລດ.

පිට්ඨිදුකං

ປິດຖິດຸກກະ

1261. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා? තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໒໖໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍທັດສະນະ? ສັງໂຍດ 3 ຄື ສັກກາຍະທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປະຣາມາດ.

1262. තත්ථ [Pg.250] කතමා සක්කායදිට්ඨි? ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං…පෙ… සඤ්ඤං…පෙ… සඞ්ඛාරෙ…පෙ… විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සක්කායදිට්ඨි.

໑໒໖໒. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສັກກາຍະທິດຖິ ເປັນແນວໃດ? ປຸຖຸຊົນໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ, ບໍ່ໄດ້ເຫັນພະອະລິຍະເຈົ້າ, ບໍ່ສະຫຼາດໃນອະລິຍະທຳ, ບໍ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມໃນອະລິຍະທຳ, ບໍ່ໄດ້ເຫັນສັດບຸລຸດ, ບໍ່ສະຫຼາດໃນສັດປຸຣິສະທຳ, ບໍ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມໃນສັດປຸຣິສະທຳ ຍ່ອມເຫັນຮູບໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນມີຮູບ, ຫຼືເຫັນຮູບໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນຮູບ. ຍ່ອມເຫັນເວດະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເປ... ສັງຂານ...ເປ... ວິນຍານໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນມີວິນຍານ, ຫຼືເຫັນວິນຍານໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນວິນຍານ. ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ...ເเป... ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະລາດ ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັກກາຍະທິດຖິ.

1263. තත්ථ කතමා විචිකිච්ඡා? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – අයං වුච්චති විචිකිච්ඡා.

໑໒໖໓. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ວິຈິກິດສາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສົງໄສ, ຄວາມເຄືອບແຄງໃນພະສາດສະດາ...ເປ... ຄວາມກະດ້າງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຂີດຂຽນແຫ່ງໃຈ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາ.

1264. තත්ථ කතමො සීලබ්බතපරාමාසො? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි වතෙන සුද්ධි සීලබ්බතෙන සුද්ධීති – යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසො. ඉමානි තීණි සංයොජනානි, තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං වචීකම්මං මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໒໖໔. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສີລັບພະຕະປະຣາມາດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສີລ, ດ້ວຍວັດ, ດ້ວຍສີລແລະວັດ ຂອງສະມະນະພາມພາຍນອກພະສາດສະໜານີ້' ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ...ເປ... ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະລາດ ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປະຣາມາດ. ສັງໂຍດ 3 ປະການນີ້, ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວດະນາກັນ...ເປ... ວິນຍານະກັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍທັດສະນະ.

1265. කතමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໒໖໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍທັດສະນະ? ຍົກເວັ້ນທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳມະທີ່ເຫຼືອ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື ເວດະນາກັນ...ເປ... ວິນຍານະກັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍທັດສະນະ.

1266. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා? අවසෙසො ලොභො දොසො මොහො, තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໒໖໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍພາວະນາ? ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ທີ່ເຫຼືອ, ກິເລດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວດະນາກັນ...ເປ... ວິນຍານະກັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍພາວະນາ.

1267. කතමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො …පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໒໖໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍພາວະນາ? ຍົກເວັ້ນທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ທຳມະທີ່ເຫຼືອ ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກົດ ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ ຄື ເວດະນາກັນ...ເປ... ວິນຍານະກັນ, ຮູບທັງປວງ ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນທຳມະທີ່ເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍພາວະນາ.

1268. කතමෙ [Pg.251] ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

໑໒໖໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳມະທີ່ມີເຫດອັນເພິ່ງລະເສຍດ້ວຍທັດສະນະ? ສັງໂຍດ 3 ຄື ສັກກາຍະທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປະຣາມາດ.

1269. තත්ථ කතමා සක්කායදිට්ඨි? ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං…පෙ… සඤ්ඤං…පෙ… සඞ්ඛාරෙ…පෙ… විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සක්කායදිට්ඨි.

໑໒໖໙. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ສັກກາຍະທິດຖິ ເປັນແນວໃດ? ປຸຖຸຊົນໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ, ບໍ່ໄດ້ເຫັນພະອະລິຍະເຈົ້າ, ບໍ່ສະຫຼາດໃນອະລິຍະທຳ, ບໍ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມໃນອະລິຍະທຳ, ບໍ່ໄດ້ເຫັນສັດບຸລຸດ, ບໍ່ສະຫຼາດໃນສັດປຸຣິສະທຳ, ບໍ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມໃນສັດປຸຣິສະທຳ ຍ່ອມເຫັນຮູບໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນມີຮູບ, ຫຼືເຫັນຮູບໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນຮູບ. ຍ່ອມເຫັນເວດະນາ...ເປ... ສັນຍາ...ເປ... ສັງຂານ...ເປ... ວິນຍານໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນມີວິນຍານ, ຫຼືເຫັນວິນຍານໃນຕົວຕົນ, ຫຼືເຫັນຕົວຕົນໃນວິນຍານ. ທິດຖິ, ຄວາມເຫັນຜິດ...ເປ... ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະລາດ ມີລັກສະນະอย่างນີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສັກກາຍະທິດຖິ.

1270. තත්ථ කතමා විචිකිච්ඡා? සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… ථම්භිතත්තං චිත්තස්ස මනොවිලෙඛො – අයං වුච්චති විචිකිච්ඡා.

໑໒໗໐. ໃນສັງໂຍດ 3 ນັ້ນ, ວິຈິກິດສາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມສົງໄສ, ຄວາມເຄືອບແຄງໃນພະສາດສະດາ...ເປ... ຄວາມກະດ້າງແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຂີດຂຽນແຫ່ງໃຈ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິຈິກິດສາ.

1271. තත්ථ කතමො සීලබ්බතපරාමාසො? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි වතෙන සුද්ධි සීලබ්බතෙන සුද්ධීති – යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සීලබ්බතපරාමාසො. ඉමානි තීණි සංයොජනානි, තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා. තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා. තදෙකට්ඨො ලොභො දොසො මොහො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතූ. තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໒໗໑. ໃນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລັບພະຕະປຣາມາດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນ, ຄວາມເຂົ້າໄປຖືໝັ້ນໃນຄວາມເຫັນ...ຯລຯ... ຄວາມຍຶດຖືໂດຍວິປະລາດ ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສິນ, ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍວັດ, ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍສິນແລະວັດ' ຂອງສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍ ພາຍນອກພຣະສາສະໜານີ້ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລັບພະຕະປຣາມາດ. ສັງໂຍດ 3 ເຫຼົ່ານີ້, ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດນັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນໂສດາປັດຕິມັກ (ທັດສະນະ) ພຶງລະ. ສັງໂຍດ 3 ຄື: ສັກກາຍະທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ, ສີລັບພະຕະປຣາມາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳອັນໂສດາປັດຕິມັກພຶງລະ. ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນເຫດອັນໂສດາປັດຕິມັກພຶງລະ. ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບໂລພະເປັນຕົ້ນນັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດນັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນໂສດາປັດຕິມັກພຶງລະ.

1272. කතමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໒໗໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນໂສດາປັດຕິມັກພຶງລະ ເປັນແນວໃດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນໂສດາປັດຕິມັກພຶງລະ.

1273. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? අවසෙසො ලොභො දොසො මොහො – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතූ. තදෙකට්ඨා [Pg.252] ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໒໗໓. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນມັກເບື້ອງເທິງ 3 (ພາວະນາ) ພຶງລະ ເປັນແນວໃດ? ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນເຫດອັນມັກເບື້ອງເທິງ 3 ພຶງລະ. ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບໂລພະເປັນຕົ້ນນັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດນັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນມັກເບື້ອງເທິງ 3 ພຶງລະ.

1274. කතමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໒໗໔. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນມັກເບື້ອງເທິງ 3 ພຶງລະ ເປັນແນວໃດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບavuຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນມັກເບື້ອງເທິງ 3 ພຶງລະ.

1275. කතමෙ ධම්මා සවිතක්කා? සවිතක්කභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, විතක්කං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සවිතක්කා.

໑໒໗໕. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະວິຕົກກະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນວິຕົກເສຍ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຕົກນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຕົກ.

1276. කතමෙ ධම්මා අවිතක්කා? අවිතක්කභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; විතක්කො ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කා.

໑໒໗໖. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຕົກ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະວິຕົກກະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະວິຕົກ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຕົກ.

1277. කතමෙ ධම්මා සවිචාරා? සවිචාරභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, විචාරං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සවිචාරා.

໑໒໗໗. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະວິຈາຣະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນວິຈານເສຍ, ເວທະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຈານນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຈານ.

1278. කතමෙ ධම්මා අවිචාරා? අවිචාරභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; විචාරො ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අවිචාරා.

໑໒໗໘. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຈານ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະວິຈາຣະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະວິຈານ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຈານ.

1279. කතමෙ ධම්මා සප්පීතිකා? සප්පීතිකභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, පීතිං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සප්පීතිකා.

໑໒໗໙. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ໃນສະປີຕິກະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນປີຕິເສຍ, ເວທະນາກkhັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍປີຕິນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີປີຕິ.

1280. කතමෙ ධම්මා අප්පීතිකා? අප්පීතිකභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; පීති ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අප්පීතිකා.

໑໒໘໐. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະປີຕິກະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະປີຕິ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີປີຕິ.

1281. කතමෙ ධම්මා පීතිසහගතා? පීතිභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, පීතිං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පීතිසහගතා.

໑໒໘໑. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ໃນປີຕິພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນປີຕິເສຍ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍປີຕິນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ.

1282. කතමෙ [Pg.253] ධම්මා න පීතිසහගතා? න පීතිභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; පීති ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න පීතිසහගතා.

໑໒໘໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະປີຕິພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະປີຕິ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບປີຕິ.

1283. කතමෙ ධම්මා සුඛසහගතා? සුඛභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, සුඛං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සුඛසහගතා.

໑໒໘໓. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກ ເປັນແນວໃດ? ໃນສຸກຂະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນສຸກເສຍ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍສຸກນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກ.

1284. කතමෙ ධම්මා න සුඛසහගතා? න සුඛභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො; සුඛඤ්ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න සුඛසහගතා.

໑໒໘໔. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະສຸກຂະພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະສຸກ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບສຸກ.

1285. කතමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා? උපෙක්ඛාභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා, තංසම්පයුත්තො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා.

໑໒໘໕. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເບກຂາ ເປັນແນວໃດ? ໃນອຸເບກຂາພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ, ຍົກເວັ້ນອຸເບກຂາເສຍ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອຸເບກຂານັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເບກຂາ.

1286. කතමෙ ධම්මා න උපෙක්ඛාසහගතා? න උපෙක්ඛාභූමියං කාමාවචරෙ රූපාවචරෙ අපරියාපන්නෙ, වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, උපෙක්ඛා ච, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා න උපෙක්ඛාසහගතා.

໑໒໘໖. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເບກຂາ ເປັນແນວໃດ? ໃນອະອຸເບກຂາພູມ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ; ແລະອຸເບກຂາ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸເບກຂາ.

1287. කතමෙ ධම්මා කාමාවචරා? හෙට්ඨතො අවිචිනිරයං පරියන්තං කරිත්වා, උපරිතො පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවෙ අන්තො කරිත්වා, යං එතස්මිං අන්තරෙ එත්ථාවචරා එත්ථ පරියාපන්නා ඛන්ධධාතු ආයතනා, රූපං වෙදනා සඤ්ඤා සඞ්ඛාරා විඤ්ඤාණං – ඉමෙ ධම්මා කාමාවචරා.

໑໒໘໗. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ຂັນ, ທາດ, ອາຍະຕະນະ, ຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ ໃດໆ ທີ່ທ່ອງທ່ຽວຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້, ທີ່ນັບເນື່ອງຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້ ຄື: ເບື້ອງຕ່ຳກຳນົດເອົາອະເວຈີມະຫານະລົກເປັນຂອບເຂດ, ເບື້ອງເທິງກຳນົດເອົາເທວະດາຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີເຂົ້າໄປໃນພາຍໃນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ.

1288. කතමෙ ධම්මා න කාමාවචරා? රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න කාමාවචරා.

໑໒໘໘. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນກາມາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນກາມາວະຈອນ.

1289. කතමෙ ධම්මා රූපාවචරා? හෙට්ඨතො බ්‍රහ්මලොකං පරියන්තං කරිත්වා, උපරිතො අකනිට්ඨෙ දෙවෙ අන්තො කරිත්වා, යං එතස්මිං අන්තරෙ එත්ථාවචරා එත්ථ පරියාපන්නා සමාපන්නස්ස වා උපපන්නස්ස වා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරිස්ස වා චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා රූපාවචරා.

໑໒໘໙. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນຮູບາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ຂອງຜູ້ເຂົ້າສະມາບັດກໍດີ, ຂອງຜູ້ເກີດ (ໃນພູມນັ້ນ) ກໍດີ, ຂອງຜູ້ຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນກໍດີ ໃດໆ ທີ່ທ່ອງທ່ຽວຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້, ທີ່ນັບເນື່ອງຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້ ຄື: ເບື້ອງຕ່ຳກຳນົດເອົາພຣົມມະໂລກເປັນຂອບເຂດ, ເບື້ອງເທິງກຳນົດເອົາເທວະດາຊັ້ນອະກະນິດຖະເຂົ້າໄປໃນພາຍໃນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນຮູບາວະຈອນ.

1290. කතමෙ [Pg.254] ධම්මා න රූපාවචරා? කාමාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න රූපාවචරා.

໑໒໙໐. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນຮູບາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນຮູບາວະຈອນ.

1291. කතමෙ ධම්මා අරූපාවචරා? හෙට්ඨතො ආකාසානඤ්චායතනුපගෙ දෙවෙ පරියන්තං කරිත්වා, උපරිතො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනුපගෙ දෙවෙ අන්තො කරිත්වා, යං එතස්මිං අන්තරෙ එත්ථාවචරා එත්ථ පරියාපන්නා සමාපන්නස්ස වා උපපන්නස්ස වා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරිස්ස වා චිත්තචෙතසිකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අරූපාවචරා.

໑໒໙໑. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະຮູບາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ຈິດແລະເຈຕະສິກທັງຫຼາຍ ຂອງຜູ້ເຂົ້າສະມາບັດກໍດີ, ຂອງຜູ້ເກີດ (ໃນພູມນັ້ນ) ກໍດີ, ຂອງຜູ້ຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນກໍດີ ໃດໆ ທີ່ທ່ອງທ່ຽວຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້, ທີ່ນັບເນື່ອງຢູ່ໃນລະຫວ່າງນີ້ ຄື: ເບື້ອງຕ່ຳກຳນົດເອົາເທວະດາຜູ້ເຂົ້າເຖິງຊັ້ນອາກາສານັນຈາຍະຕະນະເປັນຂອບເຂດ, ເບື້ອງເທິງກຳນົດເອົາເທວະດາຜູ້ເຂົ້າເຖິງຊັ້ນເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະເຂົ້າໄປໃນພາຍໃນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະຮູບາວະຈອນ.

1292. කතමෙ ධම්මා න අරූපාවචරා? කාමාවචරා, රූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න අරූපාවචරා.

໑໒໙໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນອະຮູບາວະຈອນ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ເປັນອະຮູບາວະຈອນ.

1293. කතමෙ ධම්මා පරියාපන්නා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා පරියාපන්නා.

໑໒໙໓. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນປະຣິຍາປັນນະ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ມີອາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນປະຣິຍາປັນນະ.

1294. කතමෙ ධම්මා අපරියාපන්නා? මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අපරියාපන්නා.

໑໒໙໔. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ເປັນແນວໃດ? ມັກທັງຫຼາຍດ້ວຍ, ມັກຄະຜົນທັງຫຼາຍດ້ວຍ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດດ້ວຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ.

1295. කතමෙ ධම්මා නිය්‍යානිකා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා නිය්‍යානිකා.

໑໒໙໕. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນນິຍານິກະ ເປັນແນວໃດ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນນິຍານິກະ.

1296. කතමෙ ධම්මා අනිය්‍යානිකා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනිය්‍යානිකා.

໑໒໙໖. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນິຍານິກະ ເປັນແນວໃດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນິຍານິກະ.

1297. කතමෙ ධම්මා නියතා? පඤ්ච කම්මානි ආනන්තරිකානි, යා ච මිච්ඡාදිට්ඨි නියතා, චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා නියතා.

໑໒໙໗. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນນິຍະຕະ ເປັນແນວໃດ? ອະນັນຕະຣິຍະກຳ 5, ແລະມິດສາທິດຖິອັນທ່ຽງແທ້, ແລະມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນນິຍະຕະ.

1298. කතමෙ ධම්මා අනියතා? තෙ ධම්මෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනියතා.

໑໒໙໘. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນິຍະຕະ ເປັນແນວໃດ? ຍົກເວັ້ນທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ເຫຼືອ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນິຍະຕະ.

1299. කතමෙ [Pg.255] ධම්මා සඋත්තරා? සාසවා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා; රූපක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා සඋත්තරා.

໑໒໙໙. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນສະອຸດຕະຣະ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ອະກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ທີ່ມີອາສະວະ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ; ຮູບັກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນສະອຸດຕະຣະ.

1300. කතමෙ ධම්මා අනුත්තරා? අපරියාපන්නා මග්ගා ච, මග්ගඵලානි ච, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අනුත්තරා.

໑໓໐໐. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນຸດຕະຣະ ເປັນແນວໃດ? ມັກທັງຫຼາຍທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະດ້ວຍ, ມັກຄະຜົນທັງຫຼາຍດ້ວຍ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດດ້ວຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະນຸດຕະຣະ.

1301. කතමෙ ධම්මා සරණා? තීණි අකුසලමූලානි ලොභො, දොසො, මොහො; තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා, තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං, වචීකම්මං, මනොකම්මං – ඉමෙ ධම්මා සරණා.

໑໓໐໑. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນສະຣະນະ ເປັນແນວໃດ? ອະກຸສົນມູນ 3 ຄື: ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ; ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບອະກຸສົນມູນນັ້ນ, ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ ທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍກິເລດນັ້ນ, ກາຍະກຳ ວະຈີກຳ ມະໂນກຳ ທີ່ມີກິເລດນັ້ນເປັນສະມຸດຖານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນສະຣະນະ.

1302. කතමෙ ධම්මා අරණා? කුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා කාමාවචරා, රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා; වෙදනාක්ඛන්ධො…පෙ… විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, සබ්බඤ්ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉමෙ ධම්මා අරණා.

໑໓໐໒. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະຣະນະ ເປັນແນວໃດ? ທຳທີ່ເປັນກຸສົນ ແລະອັບຍາກິດ ເຊິ່ງເປັນກາມາວະຈອນ, ຮູບາວະຈອນ, ອະຮູບາວະຈອນ, ອະປະຣິຍາປັນນະ; ເວທະນາກຂັນ...ຯລຯ... ວິນຍານັກຂັນ, ແລະຮູບທັງປວງ, ແລະອະສັງຂະຕະທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະຣະນະ.

අභිධම්මදුකං.

ອະພິທຳມະທຸກກະ (ຈົບແລ້ວ).

සුත්තන්තිකදුකනික්ඛෙපං

ສຸຕຕັນຕິກະທຸກກະນິກເຂປະ

1303. කතමෙ ධම්මා විජ්ජාභාගිනො? විජ්ජාය සම්පයුත්තකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා විජ්ජාභාගිනො.

໑໓໐໓. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນວິຊຊາພາກີ ເປັນແນວໃດ? ທຳທັງຫຼາຍທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍວິຊຊາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນວິຊຊາພາກີ.

1304. කතමෙ ධම්මා අවිජ්ජාභාගිනො? අවිජ්ජාය සම්පයුත්තකා ධම්මා – ඉමෙ ධම්මා අවිජ්ජාභාගිනො.

໑໓໐໔. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະວິຊຊາພາກີ ເປັນແນວໃດ? ທຳທັງຫຼາຍທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍອະວິຊຊາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ເປັນອະວິຊຊາພາກີ.

1305. කතමෙ ධම්මා විජ්ජූපමා? හෙට්ඨිමෙසු තීසු අරියමග්ගෙසු පඤ්ඤා – ඉමෙ ධම්මා විජ්ජූපමා.

໑໓໐໕. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍສາຍຟ້າແລບ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາໃນອະລິຍະມັກເບື້ອງຕ່ຳ 3 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍສາຍຟ້າແລບ.

1306. කතමෙ ධම්මා වජිරූපමා? උපරිට්ඨිමෙ අරහත්තමග්ගෙ පඤ්ඤා – ඉමෙ ධම්මා වජිරූපමා.

໑໓໐໖. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍວະຊິຣະ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາໃນອະຣະຫັດຕະມັກເບື້ອງເທິງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີອຸປະມາດ້ວຍວະຊິຣະ.

1307. කතමෙ ධම්මා බාලා? අහිරීකඤ්ච අනොත්තප්පඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා බාලා. සබ්බෙපි අකුසලා ධම්මා බාලා.

໑໓໐໗. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳຂອງຄົນພານ ເປັນແນວໃດ? ອະຫິຣິກະດ້ວຍ, ອະໂນດຕັບປະດ້ວຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳຂອງຄົນພານ. ເຖິງແມ່ນທຳທີ່ເປັນອະກຸສົນທັງປວງ ກໍເປັນທຳຂອງຄົນພານ.

1308. කතමෙ [Pg.256] ධම්මා පණ්ඩිතා? හිරී ච ඔත්තප්පඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා පණ්ඩිතා. සබ්බෙපි කුසලා ධම්මා පණ්ඩිතා.

໑໓໐໘. ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳຂອງບັນດິດ ເປັນແນວໃດ? ຫິຣິດ້ວຍ, ໂອດຕັບປະດ້ວຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳຂອງບັນດິດ. ເຖິງແມ່ນທຳທີ່ເປັນກຸສົນທັງປວງ ກໍເປັນທຳຂອງບັນດິດ.

1309. කතමෙ ධම්මා කණ්හා? අහිරීකඤ්ච අනොත්තප්පඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා කණ්හා. සබ්බෙපි අකුසලා ධම්මා කණ්හා.

໑໓໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທຳດຳ (ກັນຫະທຳ)? ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ບາບ (ອະຫິຣິກະ) ແລະ ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງກົວຕໍ່ບາບ (ອະໂນດຕັບປະ) — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ທຳດຳ. ແມ່ນແຕ່ອະກຸສົນທຳທັງປວງ ກໍເປັນທຳດຳ.

1310. කතමෙ ධම්මා සුක්කා? හිරී ච ඔත්තප්පඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා සුක්කා? සබ්බෙපි කුසලා ධම්මා සුක්කා.

໑໓໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທຳຂາວ (ສຸກກະທຳ)? ຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ (ຫິຣິ) ແລະ ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ບາບ (ໂອດຕັບປະ) — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ທຳຂາວ. ແມ່ນແຕ່ກຸສົນທຳທັງປວງ ກໍເປັນທຳຂາວ.

1311. කතමෙ ධම්මා තපනීයා? කායදුච්චරිතං, වචීදුච්චරිතං, මනොදුච්චරිතං – ඉමෙ ධම්මා තපනීයා. සබ්බෙපි අකුසලා ධම්මා තපනීයා.

໑໓໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ (ຕະປະນີຍະທຳ)? ກາຍທຸຈະລິດ, ວະຈີທຸຈະລິດ, ມະໂນທຸຈະລິດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ. ແມ່ນແຕ່ອະກຸສົນທຳທັງປວງ ກໍເປັນທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ.

1312. කතමෙ ධම්මා අතපනීයා? කායසුචරිතං, වචීසුචරිතං, මනොසුචරිතං – ඉමෙ ධම්මා අතපනීයා. සබ්බෙපි කුසලා ධම්මා අතපනීයා.

໑໓໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທຳທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ (ອະຕະປະນີຍະທຳ)? ກາຍສຸຈະລິດ, ວະຈີສຸຈະລິດ, ມະໂນສຸຈະລິດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ທຳທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ. ແມ່ນແຕ່ກຸສົນທຳທັງປວງ ກໍເປັນທຳທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຮ້ອນໃຈ.

1313. කතමෙ ධම්මා අධිවචනා? යා තෙසං තෙසං ධම්මානං සඞ්ඛා සමඤ්ඤා පඤ්ඤත්ති වොහාරො නාමං නාමකම්මං නාමධෙය්‍යං නිරුත්ති බ්‍යඤ්ජනං අභිලාපො – ඉමෙ ධම්මා අධිවචනා. සබ්බෙව ධම්මා අධිවචනපථා.

໑໓໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະທິວະຈະນະ (ຊື່, ຄຳເອີ້ນ)? ການກ່າວຂານ (ສັງຂາ), ຄວາມໝາຍຮູ້ (ສະມັນຍາ), ບັນຍັດ (ປັນຍັດຕິ), ໂວຫານ (ໂວຫາໂຣ), ນາມ (ນາມັງ), ການຕັ້ງຊື່ (ນາມະກຳມັງ), ຊື່ທີ່ຕັ້ງໄວ້ (ນາມະເທຍຍັງ), ນิຣຸດຕິ (ນິຣຸດຕິ), ພະຍັນຊະນະ (ພະຍັນຊະນັງ), ຄຳກ່າວອະພິລາບ (ອະພິລາໂປ) ຂອງທຳນັ້ນໆ ໃດໆ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະທິວະຈະນະ. ແມ່ນແຕ່ທຳທັງປວງ ກໍເປັນທາງແຫ່ງອະທິວະຈະນະ (ອະທິວະຈະນະປະຖາ).

1314. කතමෙ ධම්මා නිරුත්ති? යා තෙසං තෙසං ධම්මානං සඞ්ඛා සමඤ්ඤා පඤ්ඤත්ති වොහාරො නාමං නාමකම්මං නාමධෙය්‍යං නිරුත්ති බ්‍යඤ්ජනං අභිලාපො – ඉමෙ ධම්මා නිරුත්ති. සබ්බෙව ධම්මා නිරුත්තිපථා.

໑໓໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນນິຣຸດຕິ (ພາສາ, ຄຳເວົ້າ)? ການກ່າວຂານ (ສັງຂາ), ຄວາມໝາຍຮູ້ (ສະມັນຍາ), ບັນຍັດ (ປັນຍັດຕິ), ໂວຫານ (ໂວຫາໂຣ), ນາມ (ນາມັງ), ການຕັ້ງຊື່ (ນາມະກຳມັງ), ຊື່ທີ່ຕັ້ງໄວ້ (ນາມະເທຍຍັງ), ນິຣຸດຕິ (ນິຣຸດຕິ), ພະຍັນຊະນະ (ພະຍັນຊະນັງ), ຄຳກ່າວອະພິລາບ (ອະພິລາໂປ) ຂອງທຳນັ້ນໆ ໃດໆ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ນິຣຸດຕິ. ແມ່ນແຕ່ທຳທັງປວງ ກໍເປັນທາງແຫ່ງນິຣຸດຕິ (ນິຣຸດຕິປະຖາ).

1315. කතමෙ ධම්මා පඤ්ඤත්ති? යා තෙසං තෙසං ධම්මානං සඞ්ඛා සමඤ්ඤා පඤ්ඤත්ති වොහාරො නාමං නාමකම්මං නාමධෙය්‍යං නිරුත්ති බ්‍යඤ්ජනං අභිලාපො – ඉමෙ ධම්මා පඤ්ඤත්ති. සබ්බෙව ධම්මා පඤ්ඤත්තිපථා.

໑໓໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປັນຍັດຕິ (ບັນຍັດ)? ການກ່າວຂານ (ສັງຂາ), ຄວາມໝາຍຮູ້ (ສະມັນຍາ), ບັນຍັດ (ປັນຍັດຕິ), ໂວຫານ (ໂວຫາໂຣ), ນາມ (ນາມັງ), ການຕັ້ງຊື່ (ນາມະກຳມັງ), ຊື່ທີ່ຕັ້ງໄວ້ (ນາມະເທຍຍັງ), ນິຣຸດຕິ (ນິຣຸດຕິ), ພະຍັນຊະນະ (ພະຍັນຊະນັງ), ຄຳກ່າວອະພິລາບ (ອະພິລາໂປ) ຂອງທຳນັ້ນໆ ໃດໆ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ປັນຍັດຕິ. ແມ່ນແຕ່ທຳທັງປວງ ກໍເປັນທາງແຫ່ງປັນຍັດຕິ (ປັນຍັດຕິປະຖາ).

1316. තත්ථ කතමං නාමං? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, අසඞ්ඛතා ච ධාතු – ඉදං වුච්චති නාමං.

໑໓໑໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ນາມ ຄືຫຍັງ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ວິນຍານັກຂັນ ແລະ ອະສັງຂະຕະທາດ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ນາມ.

1317. තත්ථ කතමං රූපං? චත්තාරො ච මහාභූතා, චතුන්නඤ්ච මහාභූතානං උපාදාය රූපං – ඉදං වුච්චති රූපං.

໑໓໑໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຮູບ ຄືຫຍັງ? ມະຫາພູດທັງ 4 ແລະ ອຸປາດາຍະຮູບ ທີ່ອາໄສມະຫາພູດທັງ 4 ນັ້ນ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຮູບ.

1318. තත්ථ කතමා අවිජ්ජා? යං අඤ්ඤාණං අදස්සනං…පෙ… අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – අයං වුච්චති අවිජ්ජා.

໑໓໑໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອະວິຊາ ຄືຫຍັງ? ຄວາມບໍ່ຮູ້ (ອັນຍານັງ), ຄວາມບໍ່ເຫັນ (ອະທັດສະນັງ)...ຯລຯ... ລິ່ມສະຫລັກຄືອະວິຊາ, ໂມຫະ, ອະກຸສົນມູນ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະວິຊາ.

1319. තත්ථ [Pg.257] කතමා භවතණ්හා? යො භවෙසු භවඡන්දො…පෙ… භවජ්ඣොසානං – අයං වුච්චති භවතණ්හා.

໑໓໑໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ພະວະຕັນຫາ ຄືຫຍັງ? ຄວາມພໍໃຈໃນພົບ (ພະວະສັນໂທ) ໃນພົບທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ຄວາມສະຫຍົບມົວເມົາໃນພົບ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ພະວະຕັນຫາ.

1320. තත්ථ කතමා භවදිට්ඨි? භවිස්සති අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති භවදිට්ඨි.

໑໓໒໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ພະວະທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກຈັກມີຢູ່' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ພະວະທິຖິ.

1321. තත්ථ කතමා විභවදිට්ඨි? න භවිස්සති අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති විභවදිට්ඨි.

໑໓໒໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ວິພະວະທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກຈັກບໍ່ມີຢູ່' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ວິພະວະທິຖິ.

1322. තත්ථ කතමා සස්සතදිට්ඨි? සස්සතො අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති සස්සතදිට්ඨි.

໑໓໒໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ສັດສະຕະທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກທ່ຽງແທ້' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ສັດສະຕະທິຖິ.

1323. තත්ථ කතමා උච්ඡෙදදිට්ඨි? උච්ඡිජ්ජිස්සති අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති උච්ඡෙදදිට්ඨි.

໑໓໒໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອຸດເຊທະທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກຈັກຂາດສູນ' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອຸດເຊທະທິຖິ.

1324. තත්ථ කතමා අන්තවා දිට්ඨි? අන්තවා අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති අන්තවා දිට්ඨි.

໑໓໒໔. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອັນຕະວາທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອັນຕະວາທິຖິ.

1325. තත්ථ කතමා අනන්තවා දිට්ඨි? අනන්තවා අත්තා ච ලොකො චාති, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති අනන්තවා දිට්ඨි.

໑໓໒໕. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອະນັນຕະວາທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ອັດຕາແລະໂລກບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ' ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ ທີ່ມີສະພາບຢ່າງນີ້ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະນັນຕະວາທິຖິ.

1326. තත්ථ කතමා පුබ්බන්තානුදිට්ඨි? පුබ්බන්තං ආරබ්භ යා උප්පජ්ජති දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති පුබ්බන්තානුදිට්ඨි.

໑໓໒໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ປຸບພັນຕານຸທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ) ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບສ່ວນອະດີດ (ປຸບfancy) (ປຸບພັນຕັງ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ປຸບພັນຕານຸທິຖິ.

1327. තත්ථ කතමා අපරන්තානුදිට්ඨි? අපරන්තං ආරබ්භ යා උප්පජ්ජති දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති අපරන්තානුදිට්ඨි.

໑໓໒໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອະປະຣັນຕານຸທິຖິ ຄືຫຍັງ? ຄວາມເຫັນ (ທິຖິ) ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາຣົບສ່ວນອະນາຄົດ (ອະປະຣັນຕັງ), ຄວາມເນື່ອງດ້ວຍທິຖິ (ທິຖິຄະຕັງ)...ຯລຯ... ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະລາດ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະປະຣັນຕານຸທິຖິ.

1328. තත්ථ කතමං අහිරිකං? යං න හිරීයති හිරියිතබ්බෙන, න හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං වුච්චති අහිරිකං.

໑໓໒໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອະຫิຣິກະ ຄືຫຍັງ? ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະຫິຣິກະ.

1329. තත්ථ කතමං අනොත්තප්පං? යං න ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන, න ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං වුච්චති අනොත්තප්පං.

໑໓໒໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ອະໂນດຕັບປະ ຄືຫຍັງ? ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອະໂນດຕັບປະ.

1330. තත්ථ [Pg.258] කතමා හිරී? යං හිරීයති හිරියිතබ්බෙන, හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – අයං වුච්චති හිරී.

໑໓໓໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຫິຣິ ຄືຫຍັງ? ความລະອາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນລະອາຍ, ຄວາມລະອາຍຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຫິຣິ.

1331. තත්ථ කතමං ඔත්තප්පං? යං ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන, ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා – ඉදං වුච්චති ඔත්තප්පං.

໑໓໓໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ໂອດຕັບປະ ຄືຫຍັງ? ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ສິ່ງທີ່ຄວນສະດຸ້ງກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ໂອດຕັບປະ.

1332. තත්ථ කතමා දොවචස්සතා? සහධම්මිකෙ වුච්චමානෙ දොවචස්සායං දොවචස්සියං දොවචස්සතා විප්පටිකූලග්ගාහිතා විපච්චනීකසාතතා අනාදරියං අනාදරතා අගාරවතා අප්පටිස්සවතා – අයං වුච්චති දොවචස්සතා.

໑໓໓໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ (ໂທວະຈັດສະຕາ) ຄືຫຍັງ? ເມື່ອເພື່ອນສະພົມມະຈາລີກ່າວຕັກເຕືອນໂດຍທຳ, ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ (ໂທວະຈັດສາຍັງ), ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ (ໂທວະຈັດສิຍັງ), ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ (ໂທວະຈັດສະຕາ), ຄວາມມັກຖືເອົາສິ່ງທີ່ຂັດແຍ້ງ (ວິບປະຕິກູລັກຄາຫິຕາ), ຄວາມຍິນດີໃນການໂຕ້ແຍ້ງ (ວິປັດຈະນີກະສາດະຕາ), ຄວາມບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ (ອະນາດະຣິຍັງ), ຄວາມບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ (ອະນາດະຣະຕາ), ຄວາມບໍ່ເຄົາລົບ (ອະຄາຣะວະຕາ), ຄວາມບໍ່ເຊື່ອຟັງ (ອັບປະຕິດສະວະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ.

1333. තත්ථ කතමා පාපමිත්තතා? යෙ තෙ පුග්ගලා අස්සද්ධා දුස්සීලා අප්පස්සුතා මච්ඡරිනො දුප්පඤ්ඤා, යා තෙසං සෙවනා නිසෙවනා සංසෙවනා භජනා සම්භජනා භත්ති සම්භත්ති තංසම්පවඞ්කතා – අයං වුච්චති පාපමිත්තතා.

໑໓໓໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວ (ປາປະມິດຕະຕາ) ຄືຫຍັງ? ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ບໍ່ມີສິນ, ມີການສະດັບໜ້ອຍ, ມີຄວາມຕະໜີ່, ບໍ່ມີປັນຍາ; ການຄົບຫາ (ເສວະນາ), ການຄົບຫາສະເໝີ (ນິເສວະນາ), ການຄົບຫາຢ່າງຍິ່ງ (ສັງເສວະນາ), ການເຂົ້າໄປຫາ (ພະຊະນາ), ການເຂົ້າໄປຫາສະເໝີ (ສັມພະຊະນາ), ຄວາມພັກດີ (ພັດຕິ), ຄວາມພັກດີສະເໝີ (ສັມພັດຕິ), ຄວາມໂນ້ມອຽງໄປຕາມບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ (ຕັງສັມປະວັງກະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວ.

1334. තත්ථ කතමා සොවචස්සතා? සහධම්මිකෙ වුච්චමානෙ සොවචස්සායං සොවචස්සියං සොවචස්සතා අප්පටිකූලග්ගාහිතා අවිපච්චනීකසාතතා සගාරවතා සාදරියං සාදරතා සප්පටිස්සවතා – අයං වුච්චති සොවචස්සතා.

໑໓໓໔. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າງ່າຍ (ໂສວະຈັດສະຕາ) ຄືຫຍັງ? ເມື່ອເພື່ອນສະພົມມະຈາລີກ່າວຕັກເຕືອນໂດຍທຳ, ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າງ່າຍ (ໂສວະຈັດສາຍັງ), ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າງ່າຍ (ໂສວະຈັດສິຍັງ), ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າງ່າຍ (ໂສວະຈັດສະຕາ), ຄວາມບໍ່ມັກຖືເອົາສິ່ງທີ່ຂັດແຍ້ງ (ອັບປະຕິກູລັກຄາຫິຕາ), ຄວາມບໍ່ຍິນດີໃນການໂຕ້ແຍ້ງ (ອະວິປັດຈະນີກະສາດະຕາ), ຄວາມເຄົາລົບ (ສະຄາຣະວະຕາ), ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ (ສາດະຣິຍັງ), ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ (ສາດະຣະຕາ), ຄວາມເຊື່ອຟັງ (ສັບປະຕິດສະວະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ເວົ້າງ່າຍ.

1335. තත්ථ කතමා කල්‍යාණමිත්තතා? යෙ තෙ පුග්ගලා සද්ධා සීලවන්තො බහුස්සුතා චාගවන්තො පඤ්ඤවන්තො, යා තෙසං සෙවනා නිසෙවනා සංසෙවනා භජනා සම්භජනා භත්ති සම්භත්ති තංසම්පවඞ්කතා – අයං වුච්චති කල්‍යාණමිත්තතා.

໑໓໓໕. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ (ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ) ຄືຫຍັງ? ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ມີສິນ, ມີການສະດັບຫຼາຍ, ມີການເສຍສະຫຼະ, ມີປັນຍາ; ການຄົບຫາ (ເສວະນາ), ການຄົບຫາສະເໝີ (ນິເສວະນາ), ການຄົບຫາຢ່າງຍິ່ງ (ສັງເສວະນາ), ການເຂົ້າໄປຫາ (ພະຊະນາ), การເຂົ້າໄປຫາສະເໝີ (ສັມພະຊະນາ), ຄວາມພັກດີ (ພັດຕິ), ຄວາມພັກດີສະເໝີ (ສັມພັດຕິ), ຄວາມໂນ້ມອຽງໄປຕາມບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ (ຕັງສັມປະວັງກະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ.

1336. තත්ථ කතමා ආපත්තිකුසලතා? පඤ්චපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තියො, සත්තපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තියො. යා තාසං ආපත්තීනං ආපත්තිකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති ආපත්තිකුසලතා.

໑໓໓໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນອາບັດ (ອາປັດຕິກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ກອງອາບັດ 5 ກໍເປັນອາບັດ, ກອງອາບັດ 7 ກໍເປັນອາບັດ. ຄວາມສະຫຼາດໃນອາບັດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນອາບັດ.

1337. තත්ථ කතමා ආපත්තිවුට්ඨානකුසලතා? යා තාහි ආපත්තීහි වුට්ඨානකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති ආපත්තිවුට්ඨානකුසලතා.

໑໓໓໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກອາບັດ (ອາປັດຕິວຸດຖານະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກອາບັດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກອາບັດ.

1338. තත්ථ [Pg.259] කතමා සමාපත්තිකුසලතා? අත්ථි සවිතක්කසවිචාරා සමාපත්ති, අත්ථි අවිතක්කවිචාරමත්තා සමාපත්ති, අත්ථි අවිතක්කඅවිචාරා සමාපත්ති. යා තාසං සමාපත්තීනං සමාපත්තිකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති සමාපත්තිකුසලතා.

໑໓໓໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນສະມາບັດ (ສະມາປັດຕິກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ສະມາບັດທີ່ມີວິຕົກມີວິຈານກໍມີ, ສະມາບັດທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີແຕ່ສະເພາະວິຈານກໍມີ, ສະມາບັດທີ່ບໍ່ມີວິຕົກບໍ່ມີວິຈານກໍມີ. ຄວາມສະຫຼາດໃນສະມາບັດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນສະມາບັດ.

1339. තත්ථ කතමා සමාපත්තිවුට්ඨානකුසලතා? යා තාහි සමාපත්තීහි වුට්ඨානකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති සමාපත්තිවුට්ඨානකුසලතා.

໑໓໓໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກສະມາບັດ (ສະມາປັດຕິວຸດຖານະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກສະມາບັດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນການອອກຈາກສະມາບັດ.

1340. තත්ථ කතමා ධාතුකුසලතා? අට්ඨාරස ධාතුයො චක්ඛුධාතු රූපධාතු චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු, සොතධාතු සද්දධාතු සොතවිඤ්ඤාණධාතු, ඝානධාතු ගන්ධධාතු ඝානවිඤ්ඤාණධාතු, ජිව්හාධාතු රසධාතු ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු, කායධාතු ඵොට්ඨබ්බධාතු කායවිඤ්ඤාණධාතු, මනොධාතු ධම්මධාතු මනොවිඤ්ඤාණධාතු. යා තාසං ධාතූනං ධාතුකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති ධාතුකුසලතා.

໑໓໔໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນທາດ (ທາຕຸກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ທາດ 18 ຄື: ຈັກຂຸທາດ, ຮູບທາດ, ຈັກຂຸວິນຍານທາດ; ໂសຕະທາດ, ສັດທະທາດ, ໂសຕະວິນຍານທາດ; ຄານະທາດ, ຄັນທະທາດ, ຄານະວິນຍານທາດ; ຊິວຫາທາດ, ຣົດສະທາດ, ຊິວຫາວິນຍານທາດ; ກາຍະທາດ, ໂຜດຖັບພະທາດ, ກາຍະວິນຍານທາດ; ມະໂນທາດ, ທັມມະທາດ, ມະໂນວິນຍານທາດ. ຄວາມສະຫຼາດໃນທາດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນທາດ.

1341. තත්ථ කතමා මනසිකාරකුසලතා? යා තාසං ධාතූනං මනසිකාරකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති මනසිකාරකුසලතා.

໑໓໔໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນມະນະສິການ (ມະນະສິການະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມສະຫຼາດໃນການມະນະສິການທາດເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນມະນະສິການ.

1342. තත්ථ කතමා ආයතනකුසලතා? ද්වාදසායතනානි – චක්ඛායතනං, රූපායතනං, සොතායතනං, සද්දායතනං, ඝානායතනං, ගන්ධායතනං, ජිව්හායතනං, රසායතනං, කායායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං, මනායතනං, ධම්මායතනං. යා තෙසං ආයතනානං ආයතනකුසලතා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති ආයතනකුසලතා.

໑໓໔໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນອາຍະຕະນະ (ອາຍະຕະນະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ອາຍະຕະນະ 12 ຄື: ຈັກຂາຍະຕະນະ, ຮູບາຍະຕະນະ, ໂសຕາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄານາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຊິວຫາຍະຕະນະ, ຣົດສາຍະຕະນະ, ກາຍາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ມະນາຍະຕະນະ, ທັມມາຍະຕະນະ. ຄວາມສະຫຼາດໃນອາຍະຕະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນອາຍະຕະນະ.

1343. තත්ථ කතමා පටිච්චසමුප්පාදකුසලතා? අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවො, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති; එවමෙතස්ස [Pg.260] කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොතීති. යා තත්ථ පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති පටිච්චසමුප්පාදකුසලතා.

໑໓໔໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນປະຕິດຈະສະມຸບປາດ (ປະຕິດຈະສະມຸບປາດະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ເພາະອະວິຊາເປັນປັດໄຈ ສັງຂານທັງຫຼາຍຈຶ່ງມີ, ເພາະສັງຂານເປັນປັດໄຈ ວິນຍານຈຶ່ງມີ, ເພາະວິນຍານເປັນປັດໄຈ ນາມຮູບຈຶ່ງມີ, ເພາະນາມຮູບເປັນປັດໄຈ ສະລາຍະຕະນະຈຶ່ງມີ, ເພາະສະລາຍະຕະນະເປັນປັດໄຈ ຜັດສະຈຶ່ງມີ, ເພາະຜັດສະເປັນປັດໄຈ ເວດະນາຈຶ່ງມີ, ເພາະເວດະນາເປັນປັດໄຈ ຕັນຫາຈຶ່ງມີ, ເພາະຕັນຫາເປັນປັດໄຈ ອຸປາດານຈຶ່ງມີ, ເພາະອຸປາດານເປັນປັດໄຈ ພົບຈຶ່ງມີ, ເພາະພົບເປັນປັດໄຈ ຊາດຈຶ່ງມີ, ເພາະຊາດເປັນປັດໄຈ ຊະລາມໍລະນະ ໂសກະ ປະຣິເທວະ ທຸກ ໂທມະນັດ ອຸປາຍາດ ທັງຫຼາຍຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ; ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງກອງທຸກທັງປວງນີ້ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້. ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ ໃນປະຕິດຈະສະມຸບປາດນັ້ນ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນປະຕິດຈະສະມຸບປາດ.

1344. තත්ථ කතමා ඨානකුසලතා? යෙ යෙ ධම්මා යෙසං යෙසං ධම්මානං හෙතූ පච්චයා උප්පාදාය තං තං ඨානන්ති, යා තත්ථ පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති ඨානකුසලතා.

໑໓໔໔. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນຖານະ (ຖານະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ທຳເຫຼົ່າໃດໆ ເປັນເຫດ ເປັນປັດໄຈ ເພື່ອຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຳເຫຼົ່າໃດໆ, ນັ້ນເປັນຖານະ. ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ ໃນຖານະນັ້ນ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນຖານະ.

1345. තත්ථ කතමා අට්ඨානකුසලතා? යෙ යෙ ධම්මා යෙසං යෙසං ධම්මානං න හෙතූ න පච්චයා උප්පාදාය තං තං අට්ඨානන්ති, යා තත්ථ පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති අට්ඨානකුසලතා.

໑໓໔໕. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນອະຖານະ (ອະຖານະກຸສະລະຕາ) ຄືຫຍັງ? ທຳເຫຼົ່າໃດໆ ບໍ່ເປັນເຫດ ບໍ່ເປັນປັດໄຈ ເພື່ອຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຳເຫຼົ່າໃດໆ, ນັ້ນເປັນອະຖານະ. ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ...ຯລຯ... ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມວິໄຈທຳ, ສັມມາທິຖິ ໃນອະຖານະນັ້ນ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫຼາດໃນອະຖານະ.

1346. තත්ථ කතමො අජ්ජවො? යා අජ්ජවතා අජිම්හතා අවඞ්කතා අකුටිලතා – අයං වුච්චති අජ්ජවො.

໑໓໔໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມຊື່ກົງ (ອັດຊະໂວ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມເປັນຜູ້ຊື່ກົງ (ອັດຊະວະຕາ), ຄວາມບໍ່ຄົດ (ອະຊິມຫະຕາ), ຄວາມບໍ່ໂຄ້ງ (ອະວັງກະຕາ), ຄວາມບໍ່ງໍ (ອະກຸຕິລະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມຊື່ກົງ.

1347. තත්ථ කතමො මද්දවො? යා මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකථිනතා නීචචිත්තතා – අයං වුච්චති මද්දවො.

໑໓໔໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມອ່ອນໂຍນ (ມັດທະໂວ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມອ່ອນໂຍນ (ມຸດຸຕາ), ຄວາມອ່ອນໂຍນ (ມັດທະວະຕາ), ຄວາມບໍ່ກະດ້າງ (ອະກັກຂະລະຕາ), ຄວາມບໍ່ຫຍາບຊ້າ (ອະຄະຖິນະຕາ), ຄວາມມີຈິດໃຈຕໍ່າຕ້ອຍ (ນີຈະຈິດຕະຕາ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມອ່ອນໂຍນ.

1348. තත්ථ කතමා ඛන්ති? යා ඛන්ති ඛමනතා අධිවාසනතා අචණ්ඩික්කං අනසුරොපො අත්තමනතා චිත්තස්ස – අයං වුච්චති ඛන්ති.

໑໓໔໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມອົດທົນ (ຂັນຕິ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມອົດທົນ (ຂັນຕິ), ຄວາມອົດກັ້ນ (ຂະມະນະຕາ), ຄວາມຍອມຮັບ (ອະທິວາສະນະຕາ), ຄວາມບໍ່ດຸຮ້າຍ (ອະຈັນດິກກັງ), ຄວາມບໍ່ກ່າວຮ້າຍ (ອະນະສຸໂຣໂປ), ຄວາມມີຈິດໃຈຍິນດີ (ອັດຕະມະນະຕາ ຈິດຕັດສະ) — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມອົດທົນ.

1349. තත්ථ කතමං සොරච්චං? යො කායිකො අවීතික්කමො, වාචසිකො අවීතික්කමො, කායිකවාචසිකො අවීතික්කමො – ඉදං වුච්චති සොරච්චං. සබ්බොපි සීලසංවරො සොරච්චං.

໑໓໔໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ (ໂសຣັດຈັງ) ຄືຫຍັງ? ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງວາຈາ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍແລະວາຈາ — ນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ. ແມ່ນແຕ່ຄວາມສຳລວມໃນສິນທັງປວງ ກໍເປັນຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ.

1350. තත්ථ කතමං සාඛල්‍යං? යා සා වාචා අණ්ඩකා කක්කසා පරකටුකා පරාභිසජ්ජනී කොධසාමන්තා අසමාධිසංවත්තනිකා, තථාරූපිං වාචං පහාය යා සා වාචා නෙළා කණ්ණසුඛා පෙමනීයා හදයඞ්ගමා පොරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා තථාරූපිං වාචං භාසිතා හොති; යා තත්ථ සණ්හවාචතා සඛිලවාචතා අඵරුසවාචතා – ඉදං වුච්චති සාඛල්‍යං.

໑໓໕໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສາຂັລຍະ (ຄວາມເປັນຜູ້ມີວາຈາອ່ອນຫວານ) ເປັນແນວໃດ? ວາຈາໃດ ທີ່ເປັນວາຈາຫຍາບຊ້າ, ແຂງກະດ້າງ, ເຜັດຮ້ອນແກ່ຜູ້ອື່ນ, ກະທົບກະທັ່ງຜູ້ອື່ນ, ໃກ້ຕໍ່ຄວາມໂກດ, ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອສະມາທິ; ບຸກຄົນລະວາຈາທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນເສຍແລ້ວ ຍ່ອມກ່າວວາຈາໃດ ທີ່ບໍ່ມີໂທດ, ສະບາຍຫູ, ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຮັກ, ຈັບໃຈ, ເປັນວາຈາຂອງຊາວເມືອງ, ເປັນທີ່ຮັກໃຄ່ຂອງຄົນເປັນອັນມາກ, ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງຄົນເປັນອັນມາກ; ຄວາມເປັນຜູ້ມີວາຈາອ່ອນໂຍນ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີວາຈາອ່ອນຫວານ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີວາຈາບໍ່ຫຍາບຊ້າ ໃນວາຈານັ້ນ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສາຂັລຍະ.

1351. තත්ථ [Pg.261] කතමො පටිසන්ථාරො? ද්වෙ පටිසන්ථාරා – ආමිසපටිසන්ථාරො ච ධම්මපටිසන්ථාරො ච. ඉධෙකච්චො පටිසන්ථාරකො හොති ආමිසපටිසන්ථාරෙන වා ධම්මපටිසන්ථාරෙන වා – අයං වුච්චති පටිසන්ථාරො.

໑໓໕໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ປະຕິສັນຖາຣະ ເປັນແນວໃດ? ປະຕິສັນຖາຣະ ມີ ໒ ຢ່າງ ຄື: ອາມິສະປະຕິສັນຖາຣະ ແລະ ທັມມະປະຕິສັນຖາຣະ. ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມເປັນຜູ້ເຮັດການຕ້ອນຮັບ ດ້ວຍອາມິສະປະຕິສັນຖາຣະ ຫຼື ດ້ວຍທັມມະປະຕິສັນຖາຣະ — ນີ້ຮຽກວ່າ ປະຕິສັນຖາຣະ.

1352. තත්ථ කතමා ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරතා? ඉධෙකච්චො චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නිමිත්තග්ගාහී හොති අනුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය න පටිපජ්ජති, න රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ න සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා…පෙ… ජිව්හාය රසං සායිත්වා…පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නිමිත්තග්ගාහී හොති අනුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය න පටිපජ්ජති, න රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ න සංවරං ආපජ්ජති. යා ඉමෙසං ඡන්නං ඉන්ද්‍රියානං අගුත්ති අගොපනා අනාරක්ඛො අසංවරො – අයං වුච්චති ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරතා.

໑໓໕໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເຫັນຮູບດ້ວຍຕາແລ້ວ ຍ່ອມຖືເອົານິມິດ ຖືເອົາອະນຸພະຍັນຊະນະ. ເພາະເຫດທີ່ບໍ່ສຳລວມຈັກຂຸນຊີນີ້ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໂດຍບໍ່ສຳລວມແລ້ວ ຍ່ອມຖືກອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າຄອບງຳ, ຍ່ອມບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມສຳລວມຈັກຂຸນຊີນັ້ນ, ບໍ່ຮັກສາຈັກຂຸນຊີ, ບໍ່ເຖິງຄວາມສຳລວມໃນຈັກຂຸນຊີ. ໄດ້ຍິນສຽງດ້ວຍຫູ ຯລຯ ດົມກິ່ນດ້ວຍດັງ ຯລຯ ລິ້ມລົດດ້ວຍລີ້ນ ຯລຯ ຖືກຕ້ອງໂຜດຖັບພະດ້ວຍກາຍ ຯລຯ ຮູ້ແຈ້ງທັມມາຣົມດ້ວຍໃຈແລ້ວ ຍ່ອມຖືເອົານິມິດ ຖືເອົາອະນຸພະຍັນຊະນະ. ເພາະເຫດທີ່ບໍ່ສຳລວມມະນິນຊີນີ້ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໂດຍບໍ່ສຳລວມແລ້ວ ຍ່ອມຖືກອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າຄອບງຳ, ຍ່ອມບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມສຳລວມມະນິນຊີນັ້ນ, ບໍ່ຮັກສາມະນິນຊີ, ບໍ່ເຖິງຄວາມສຳລວມໃນມະນິນຊີ. ຄວາມບໍ່ຄຸ້ມຄອງ, ຄວາມບໍ່ປົກປັກຮັກສາ, ຄວາມບໍ່ຮັກສາ, ຄວາມບໍ່ສຳລວມ ແຫ່ງອິນຊີທັງ ໖ ເຫຼົ່ານີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ.

1353. තත්ථ කතමා භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුතා? ඉධෙකච්චො අප්පටිසඞ්ඛා අයොනිසො ආහාරං ආහාරෙති දවාය මදාය මණ්ඩනාය විභූසනාය. යා තත්ථ අසන්තුට්ඨිතා අමත්තඤ්ඤුතා අප්පටිසඞ්ඛා භොජනෙ – අයං වුච්චති භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුතා.

໑໓໕໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ ເປັນແນວໃດ? ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ບໍ່ພິຈາລະນາໂດຍແຍບຄາຍ ຍ່ອມບໍລິໂພກອາຫານ ເພື່ອຫຼິ້ນ, ເພື່ອມົວເມົາ, ເພື່ອປະດັບ, ເພື່ອຕົກແຕ່ງ. ຄວາມບໍ່ຍິນດີ, ความບໍ່ຮູ້ປະມານ, ຄວາມບໍ່ພິຈາລະນາໃນການບໍລິໂພກອາຫານນັ້ນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ.

1354. තත්ථ කතමා ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා? ඉධෙකච්චො චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හොති න අනුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා…පෙ… ජිව්හාය රසං සායිත්වා…පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. යා ඉමෙසං ඡන්නං ඉන්ද්‍රියානං ගුත්ති ගොපනා ආරක්ඛො සංවරො – අයං වුච්චති ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා.

໑໓໕໔. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ ເປັນແນວໃດ? ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເຫັນຮູບດ້ວຍຕາແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົານິມິດ ບໍ່ຖືເອົາອະນຸພະຍັນຊະນະ. ເພາະເຫດທີ່ບໍ່ສຳລວມຈັກຂຸນຊີນີ້ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໂດຍບໍ່ສຳລວມແລ້ວ ຍ່ອມຖືກອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າຄອບງຳ, ຍ່ອມປະຕິບັດເພື່ອຄວາມສຳລວມຈັກຂຸນຊີນັ້ນ, ຮັກສາຈັກຂຸນຊີ, ເຖິງຄວາມສຳລວມໃນຈັກຂຸນຊີ. ໄດ້ຍິນສຽງດ້ວຍຫູ ຯລຯ ດົມກິ່ນດ້ວຍດັງ ຯລຯ ລິ້ມລົດດ້ວຍລີ້ນ ຯລຯ ຖືກຕ້ອງໂຜດຖັບພະດ້ວຍກາຍ ຯລຯ ຮູ້ແຈ້ງທັມມາຣົມດ້ວຍໃຈແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົານິມິດ ບໍ່ຖືເອົາອະນຸພະຍັນຊະນະ. ເພາະເຫດທີ່ບໍ່ສຳລວມມະນິນຊີນີ້ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໂດຍບໍ່ສຳລວມແລ້ວ ຍ່ອມຖືກອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າຄອບງຳ, ຍ່ອມປະຕິບັດເພື່ອຄວາມສຳລວມມະນິນຊີນັ້ນ, ຮັກສາມະນິນຊີ, ເຖິງຄວາມສຳລວມໃນມະນິນຊີ. ຄວາມຄຸ້ມຄອງ, ຄວາມປົກປັກຮັກສາ, ຄວາມຮັກສາ, ຄວາມສຳລວມ ແຫ່ງອິນຊີທັງ ໖ ເຫຼົ່ານີ້ໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ.

1355. තත්ථ [Pg.262] කතමා භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා? ඉධෙකච්චො පටිසඞ්ඛා යොනිසො ආහාරං ආහාරෙති – නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො චාති. යා තත්ථ සන්තුට්ඨිතා මත්තඤ්ඤුතා පටිසඞ්ඛා භොජනෙ – අයං වුච්චති භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා.

໑໓໕໕. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ ເປັນແນວໃດ? ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ພິຈາລະນາໂດຍແຍບຄາຍແລ້ວ ຍ່ອມບໍລິໂພກອາຫານ — ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຫຼິ້ນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອມົວເມົາ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະດັບ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຕົກແຕ່ງ, ແຕ່ພຽງເພື່ອຄວາມຕັ້ງຢູ່ໄດ້ແຫ່ງກາຍນີ້, ເພື່ອໃຫ້ກາຍນີ້ເປັນໄປໄດ້, ເພື່ອຄວາມລະງັບຄວາມລຳບາກ, ເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ພົມມະຈັນ, ໂດຍມົນສິການວ່າ 'ເຮົາຈັກກຳຈັດເວທະນາເກົ່າເສຍ ແລະ ຈັກບໍ່ໃຫ້ເວທະນາໃໝ່ເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເປັນໄປໄດ້ແຫ່ງຊີວິດ, ຄວາມບໍ່ມີໂທດ ແລະ ຄວາມຢູ່ສະບາຍຈັກມີແກ່ເຮົາ'. ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຮູ້ປະມານ, ຄວາມພິຈາລະນາໃນການບໍລິໂພກອາຫານນັ້ນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ.

1356. තත්ථ කතමං මුට්ඨසච්චං? යා අසති අනනුස්සති අප්පටිස්සති අසති අසරණතා අධාරණතා පිලාපනතා සම්මුසනතා – ඉදං වුච්චති මුට්ඨසච්චං.

໑໓໕໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມຫຼົງລືມສະຕິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ມີສະຕິ, ຄວາມບໍ່ລະນຶກຕາມ, ຄວາມບໍ່ລະນຶກສະເພາະ, ຄວາມບໍ່ມີສະຕິ, ຄວາມບໍ່ລະນຶກ, ຄວາມບໍ່ຊົງໄວ້, ຄວາມລອຍໄປແຫ່ງຈິດ, ຄວາມຫຼົງລືມໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມຫຼົງລືມສະຕິ.

1357. තත්ථ කතමං අසම්පජඤ්ඤං? යං අඤ්ඤාණං අදස්සනං…පෙ… අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං – ඉදං වුච්චති අසම්පජඤ්ඤං.

໑໓໕໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ຮູ້, ຄວາມບໍ່ເຫັນ ຯລຯ ຄວາມຫຼົງອັນເປັນເຄື່ອງກີດຂວາງຄືອະວິຊຊາ, ໂມຫະອັນເປັນອະກຸສົນມູນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມບໍ່ຮູ້ຕົວ.

1358. තත්ථ කතමා සති? යා සති අනුස්සති පටිස්සති සති සරණතා ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුසනතා සති සතින්ද්‍රියං සතිබලං සම්මාසති – අයං වුච්චති සති.

໑໓໕໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສະຕິ ເປັນແນວໃດ? ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກຕາມ, ຄວາມລະນຶກສະເພາະ, ສະຕິ, ຄວາມລະນຶກ, ຄວາມຊົງໄວ້, ຄວາມບໍ່ລອຍໄປແຫ່ງຈິດ, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ສະຕິ, ສະຕິນຊີ, ສະຕິພະລະ, ສັມມາສະຕິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະຕິ.

1359. තත්ථ කතමං සම්පජඤ්ඤං? යා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං වුච්චති සම්පජඤ්ඤං.

໑໓໕໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມຮູ້ຕົວ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມຮູ້ຕົວ.

1360. තත්ථ කතමං පටිසඞ්ඛානබලං? යා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – ඉදං වුච්චති පටිසඞ්ඛානබලං.

໑໓໖໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະລັງຄືການພິຈາລະນາ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະລັງຄືການພິຈາລະນາ.

1361. තත්ථ කතමං භාවනාබලං? යා කුසලානං ධම්මානං ආසෙවනා භාවනා බහුලීකම්මං – ඉදං වුච්චති භාවනාබලං. සත්තපි බොජ්ඣඞ්ගා භාවනාබලං.

໑໓໖໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະລັງຄືການຈະເລີນ ເປັນແນວໃດ? ການເສບຄົບ, ການຈະເລີນ, ການເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ ເຊິ່ງກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ພະລັງຄືການຈະເລີນ. ໂພດຊົງ ໗ ກໍຊື່ວ່າ ພະລັງຄືການຈະເລີນ.

1362. තත්ථ කතමො සමථො? යා චිත්තස්ස ඨිති…පෙ… සම්මාසමාධි – අයං වුච්චති සමථො.

໑໓໖໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສະມະຖະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ຯລຯ ສັມມາສະມາທິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມະຖະ.

1363. තත්ථ කතමා විපස්සනා? යා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති විපස්සනා.

໑໓໖໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ວິປັດສະນາ ເປັນແນວໃດ? ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ວິປັດສະນາ.

1364. තත්ථ [Pg.263] කතමං සමථනිමිත්තං? යා චිත්තස්ස ඨිති…පෙ… සම්මාසමාධි – ඉදං වුච්චති සමථනිමිත්තං.

໑໓໖໔. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ນິມິດແຫ່ງສະມະຖະ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ຯລຯ ສັມມາສະມາທິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ນິມິດແຫ່ງສະມະຖະ.

1365. තත්ථ කතමං පග්ගාහනිමිත්තං? යො චෙතසිකො වීරියාරම්භො…පෙ… සම්මාවායාමො – ඉදං වුච්චති පග්ගාහනිමිත්තං.

໑໓໖໕. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ນິມິດແຫ່ງການປະຄອງ ເປັນແນວໃດ? ການປາຣົບຄວາມພຽນທາງຈິດ ຯລຯ ສັມມາວາຍາມະໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ນິມິດແຫ່ງການປະຄອງ.

1366. තත්ථ කතමො පග්ගාහො? යො චෙතසිකො වීරියාරම්භො…පෙ… සම්මාවායාමො – අයං වුච්චති පග්ගාහො.

໑໓໖໖. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ການປະຄອງ ເປັນແນວໃດ? ການປາຣົບຄວາມພຽນທາງຈິດ ຯລຯ ສັມມາວາຍາມະໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ການປະຄອງ.

1367. තත්ථ කතමො අවික්ඛෙපො? යා චිත්තස්ස ඨිති…පෙ… සම්මාසමාධි – අයං වුච්චති අවික්ඛෙපො.

໑໓໖໗. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຈິດ ຯລຯ ສັມມາສະມາທິໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ.

1368. තත්ථ කතමා සීලවිපත්ති? යො කායිකො වීතික්කමො, වාචසිකො වීතික්කමො, කායිකවාචසිකො වීතික්කමො – අයං වුච්චති සීලවිපත්ති. සබ්බම්පි දුස්සිල්‍යං සීලවිපත්ති.

໑໓໖໘. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລະວິບັດ ເປັນແນວໃດ? ການລ່ວງລະເມີດທາງກາຍ, การລ່ວງລະເມີດທາງວາຈາ, ການລ່ວງລະເມີດທາງກາຍແລະວາຈາໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລະວິບັດ. ຄວາມທຸສີນທັງປວງ ກໍຊື່ວ່າ ສີລະວິບັດ.

1369. තත්ථ කතමා දිට්ඨිවිපත්ති? නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තීතිः යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – අයං වුච්චති දිට්ඨිවිපත්ති. සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨිවිපත්ති.

໑໓໖໙. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ທິດຖິວິບັດ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວ ບໍ່ມີຜົນ, ການບູຊາ ບໍ່ມີຜົນ, ການເຊັ່ນຊວງ ບໍ່ມີຜົນ, ຜົນວິບາກແຫ່ງກຳທີ່ເຮັດດີແລະເຮັດຊົ່ວ ບໍ່ມີ, ໂລກນີ້ ບໍ່ມີ, ໂລກໜ້າ ບໍ່ມີ, ຄຸນຂອງມານດา ບໍ່ມີ, ຄຸນຂອງບິດາ ບໍ່ມີ, ສັດທີ່ເປັນອຸປະປາຕິກະ ບໍ່ມີ, ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີສະມະນະພາມຜູ້ປະຕິບັດດີປະຕິບັດຊອບ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງແລ້ວປະກາດໃຫ້ຮູ້'; ຄວາມເຫັນ, ຄວາມເຂົ້າໄປຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງຄວາມເຫັນ ຯລຯ ຄວາມຖືເອົາໂດຍວິປະຣາດ ມີລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖິວິບັດ. ມິດສາທິດຖິທັງປວງ ກໍຊື່ວ່າ ທິດຖິວິບັດ.

1370. තත්ථ කතමා සීලසම්පදා? යො කායිකො අවීතික්කමො, වාචසිකො අවීතික්කමො, කායිකවාචසිකො අවීතික්කමො – අයං වුච්චති සීලසම්පදා. සබ්බොපි සීලසංවරො සීලසම්පදා.

໑໓໗໐. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລະສຳປະທາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງວາຈາ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍແລະວາຈາໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລະສຳປະທາ. ຄວາມສຳລວມໃນສີລທັງປວງ ກໍຊື່ວ່າ ສີລະສຳປະທາ.

1371. තත්ථ කතමා දිට්ඨිසම්පදා? අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං, අත්ථි හුතං, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අත්ථි අයං ලොකො, අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි මාතා, අත්ථි පිතා, අත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, අත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තීතිः යා එවරූපා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි – අයං වුච්චති දිට්ඨිසම්පදා. සබ්බාපි සම්මාදිට්ඨි දිට්ඨිසම්පදා.

໑໓໗໑. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ทິດຖິສຳປະທາ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມເຫັນວ່າ 'ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວ ມີຜົນ, ການບູຊາ ມີຜົນ, ການເຊັ່ນຊວງ ມີຜົນ, ຜົນວິບາກແຫ່ງກຳທີ່ເຮັດດີແລະເຮັດຊົ່ວ ມີຢູ່, ໂລກນີ້ ມີຢູ່, ໂລກໜ້າ ມີຢູ່, ຄຸນຂອງມານດา ມີຢູ່, ຄຸນຂອງບິດາ ມີຢູ່, ສັດທີ່ເປັນອຸປະປາຕິກະ ມີຢູ່, ໃນໂລກນີ້ ມີສະມະນະພາມຜູ້ປະຕິບັດດີປະຕິບັດຊອບ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງແລ້ວປະກາດໃຫ້ຮູ້'; ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິ ມີລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ທິດຖິສຳປະທາ. ສັມມາທິດຖິທັງປວງ ກໍຊື່ວ່າ ທິດຖິສຳປະທາ.

1372. තත්ථ [Pg.264] කතමා සීලවිසුද්ධි? යො කායිකො අවීතික්කමො, වාචසිකො අවීතික්කමො, කායිකවාචසිකො අවීතික්කමො – අයං වුච්චති සීලවිසුද්ධි. සබ්බොපි සීලසංවරො සීලවිසුද්ධි.

໑໓໗໒. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ສີລະວິສຸດທິ ເປັນແນວໃດ? ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍ, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງວາຈา, ຄວາມບໍ່ລ່ວງລະເມີດທາງກາຍແລະວາຈາໃດ — ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລະວິສຸດທິ. ຄວາມສຳລວມໃນສີລທັງປວງ ກໍຊື່ວ່າ ສີລະວິສຸດທິ.

1373. තත්ථ කතමා දිට්ඨිවිසුද්ධි? කම්මස්සකතඤාණං සච්චානුලොමිකඤාණං මග්ගසමඞ්ගිස්ස ඤාණං ඵලසමඞ්ගිස්ස ඤාණං.

໑໓໗໓. ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ທິດຖິວິສຸດທິ ເປັນແນວໃດ? ກັມມັດສະກະຕາຍານ, ສັດຈານຸໂລມິກະຍານ, ຍານຂອງຜູ້ພ້ອມພຽນດ້ວຍມັກ, ຍານຂອງຜູ້ພ້ອມພຽນດ້ວຍຜົນ.

1374. දිට්ඨිවිසුද්ධි ඛො පනාති – යා පඤ්ඤා පජානනා…පෙ… අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි.

໑໓໗໔. ຄຳວ່າ ທິດຖິວິສຸດທິ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ທົ່ວ ຯລຯ ຄວາມບໍ່ຫຼົງ, ຄວາມເລືອກເຟັ້ນທຳ, ສັມມາທິດຖິໃດ.

1375. යථාදිට්ඨිස්ස ච පධානන්ති – යො චෙතසිකො වීරියාරම්භො…පෙ… සම්මාවායාමො.

໑໓໗໕. ຄຳວ່າ ຄວາມພຽນຂອງຜູ້ມີຄວາມເຫັນຕາມເປັນຈິງ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ການປາຣົບຄວາມພຽນທາງຈິດ ຯລຯ ສັມມາວາຍາມະໃດ.

1376. සංවෙගොති – ජාතිභයං ජරාභයං බ්‍යාධිභයං මරණභයං. සංවෙජනියං ඨානන්ති – ජාති ජරා බ්‍යාධි මරණං.

໑໓໗໖. ຄຳວ່າ ສັງເວດ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຄວາມກົວຕໍ່ຊາດ, ຄວາມກົວຕໍ່ຊະລາ, ຄວາມກົວຕໍ່ພະຍາດ, ຄວາມກົວຕໍ່ມໍລະນະ. ຄຳວ່າ ສັງເວຊະນີຍະສະຖານ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຊາດ, ຊະລາ, ພະຍາດ, ມໍລະນະ.

1377. සංවිග්ගස්ස ච යොනිසො පධානන්ති – ඉධ භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති.

໑໓໗໗. ຄຳວ່າ ຄວາມພຽນໂດຍແຍບຄາຍຂອງຜູ້ມີຄວາມສັງເວດ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ພິກຂຸໃນພະສາສະໜານີ້ ຍ່ອມຍັງສັນທະໃຫ້ເກີດ ພະຍາຍາມ ປາຣົບຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິດ ຕັ້ງຄວາມພຽນໄວ້ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ບາບອະກຸສົນທຳທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ເກີດຂຶ້ນ; ຍ່ອມຍັງສັນທະໃຫ້ເກີດ ພະຍາຍາມ ປາຣົບຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິດ ຕັ້ງຄວາມພຽນໄວ້ ເພື່ອລະບາບອະກຸສົນທຳທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ; ຍ່ອມຍັງສັນທະໃຫ້ເກີດ ພະຍາຍາມ ປາຣົບຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິດ ຕັ້ງຄວາມພຽນໄວ້ ເພື່ອຍັງກຸສົນທຳທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ; ຍ່ອມຍັງສັນທະໃຫ້ເກີດ ພະຍາຍາມ ປາຣົບຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິດ ຕັ້ງຄວາມພຽນໄວ້ ເພື່ອຄວາມຕັ້ງຢູ່, ຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມ, ຄວາມຈະເລີນຍິ່ງໆຂຶ້ນ, ຄວາມໄພບູນ, ຄວາມຈະເລີນ, ຄວາມບໍລິບູນ ແຫ່ງກຸສົນທຳທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ.

1378. අසන්තුට්ඨිතා ච කුසලෙසු ධම්මෙසූති – යා කුසලානං ධම්මානං භාවනාය අසන්තුට්ඨස්ස භිය්‍යොකම්‍යතා.

໑໓໗໘. ຄຳວ່າ ຄວາມບໍ່ສັນໂດດໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຄວາມເປັນຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມຈະເລີນຍິ່ງໆຂຶ້ນ ຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດໃນການຈະເລີນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ.

1379. අප්පටිවානිතා ච පධානස්මින්ති – යා කුසලානං ධම්මානං භාවනාය සක්කච්චකිරියතා සාතච්චකිරියතා අට්ඨිතකිරියතා අනොලීනවුත්තිතා අනික්ඛිත්තඡන්දතා අනික්ඛිත්තධුරතා ආසෙවනා භාවනා බහුලීකම්මං.

໑໓໗໙. ຄຳວ່າ ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍໃນຄວາມພຽນ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຄວາມເຮັດໂດຍເຄົາລົບ, ຄວາມເຮັດຕິດຕໍ່ກັນ, ຄວາມເຮັດບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ຄວາມມີຄວາມເປັນໄປບໍ່ຫົດຫູ່, ຄວາມມີສັນທະບໍ່ທອດຖິ້ມ, ຄວາມມີທຸລະບໍ່ທອດຖິ້ມ, ການເສບຄົບ, ການຈະເລີນ, ການເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ ເພື່ອການຈະເລີນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍໃດ.

1380. විජ්ජාති [Pg.265] – තිස්සො විජ්ජා – පුබ්බෙනිවාසානුස්සති ඤාණං විජ්ජා, සත්තානං චුතූපපාතෙ ඤාණං විජ්ජා, ආසවානං ඛයෙ ඤාණං විජ්ජා.

໑໓໘໐. ຄຳວ່າ ວິຊຊາ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ວິຊຊາ ໓ ປະການ ຄື: ປຸບເພນິວາສານຸສະຕິຍານ ເປັນວິຊຊາ, ຈຸຕູປະປາຕະຍານ ເປັນວິຊຊາ, ອາສະວັກຂະຍະຍານ ເປັນວິຊຊາ.

1381. විමුත්තීති – ද්වෙ විමුත්තියො – චිත්තස්ස අධිමුත්ති, නිබ්බානඤ්ච.

໑໓໘໑. ຄຳວ່າ ວິມຸດຕິ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ວິມຸດຕິ ໒ ປະການ ຄື: ຄວາມນ້ອມໃຈໄປແຫ່ງຈິດ ແລະ ພະນິພານ.

1382. ඛයෙ ඤාණන්ති – මග්ගසමඞ්ගිස්ස ඤාණං.

໑໓໘໒. ຄຳວ່າ ຍານໃນຄວາມສິ້ນໄປ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຍານຂອງຜູ້ພ້ອມພຽນດ້ວຍມັກ.

1383. අනුප්පාදෙ ඤාණන්ති – ඵලසමඞ්ගිස්ස ඤාණං.

໑໓໘໓. ຄຳວ່າ ຍານໃນຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນອີກ ນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ຍານຂອງຜູ້ພ້ອມພຽນດ້ວຍຜົນ.

නික්ඛෙපකණ්ඩං නිට්ඨිතං.

ນິກເຂປະການ ຈົບແລ້ວ.

4. අට්ඨකථාකණ්ඩං

໔. ອັດຖະກະຖາການ

තිකඅත්ථුද්ධාරො

ຕິກະອັດຖຸດທາຣะ

1384. කතමෙ [Pg.266] ධම්මා කුසලා? චතූසු භූමීසු කුසලං – ඉමෙ ධම්මා කුසලා.

໑໓໘໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ທຳໃດເປັນກຸສົນ? ກຸສົນໃນພູມ ໔ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນກຸສົນ.

1385. කතමෙ ධම්මා අකුසලා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.

໑໓໘໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະກຸສົນ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ ໑໒ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ.

1386. කතමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා? චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අබ්‍යාකතා.

໑໓໘໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັບຍາກົດ? ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບຍາກົດ.

1387. කතමෙ ධම්මා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො ච කිරියතො ච පඤ්ච, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං සුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා.

໑໓໘໗. ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍສຸຂະເວທະນາ? ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ຈາກກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໔ ຈາກອະກຸສົນ, ໕ ຈາກວິບາກ ແລະ ໕ ຈາກກິລິຍາຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ຮູປາວະຈະລະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນສຸຂະເວທະນາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍສຸຂະເວທະນາ.

1388. කතමෙ ධම්මා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, දුක්ඛසහගතං කායවිඤ්ඤාණං, එත්ථුප්පන්නං දුක්ඛං වෙදනං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා.

໑໓໘໘. ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາ? ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒, ກາຍະວິນຍານທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍທຸກຂ໌, ໂດຍເວັ້ນທຸກຂະເວທະນາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາ.

1389. කතමෙ ධම්මා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො ඡ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො දස, අකුසලස්ස විපාකතො ඡ, කිරියතො ඡ, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො අරූපාවචරා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා. තිස්සො ච වෙදනා, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ [Pg.267] ධම්මා න වත්තබ්බා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාතිපි, දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාතිපි, ය වෙදනාය සම්පයුත්තාතිපි.

໑໓໘໙. ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ? ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ຈາກກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໖ ຈາກອະກຸສົນ, ໑0 ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໖ ຈາກວິບາກຂອງອະກຸສົນ, ໖ ຈາກກິລິຍາ, ຮູປາວະຈະລະຈະຕຸດຖະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ອາຣຸບປະ ໔ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣะຈະຕຸດຖະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ. ສ່ວນເວທະນາ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ປະກອບດ້ວຍສຸຂະເວທະນາກໍດີ, ປະກອບດ້ວຍທຸກຂະເວທະນາກໍດີ, ປະກອບດ້ວຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາກໍດີ.

1390. කතමෙ ධම්මා විපාකා? චතූසු භූමීසු විපාකො – ඉමෙ ධම්මා විපාකා.

໑໓໙໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນວິບາກ? ວິບາກໃນພູມ ໔ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນວິບາກ.

1391. කතමෙ ධම්මා විපාකධම්මධම්මා? චතූසු භූමීසු කුසලං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා විපාකධම්මධම්මා.

໑໓໙໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນວິບາກະທັມມະທັມ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນໃນພູມ ໔ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນວິບາກະທັມມະທັມ.

1392. කතමෙ ධම්මා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා? තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා.

໑໓໙໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເນວະວິບາກະນາວິບາກະທັມມະທັມ? ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເນວະວິບາກະນາວິບາກະທັມມະທັມ.

1393. කතමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණුපාදානියා? තීසු භූමීසු විපාකො, යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණුපාදානියා.

໑໓໙໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອຸປາດິນນຸປาดານິຍະ? ວິບາກໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທີ່ເກີດແຕ່ກັມທີ່ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອຸປາດິນນຸປาดານິຍະ.

1394. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණුපාදානියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං න කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණුපාදානියා.

໑໓໙໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນຸປາດິນນຸປาดານິຍະ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນໃນພູມ ໓, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດແຕ່ກັມທີ່ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນຸປາດິນນຸປาดານິຍະ.

1395. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණඅනුපාදානියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණඅනුපාදානියා.

໑໓໙໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນຸປາດິນນາອະນຸປาดານິຍະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍาປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນຸປາດິນນາອະນຸປาดານິຍະ.

1396. කතමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා? ද්වාදසාකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා.

໑໓໙໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ ໑2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສັງກິລິຕຖະສັງกິເລສິກະ.

1397. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා? තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා.

໑໓໙໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ? ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະສັງກິລິຕຖະສັງກິເລສິກະ.

1398. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා.

໑໓໙໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະສັງກິລິຕຖະອະສັງກິເລສິກະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະສັງກິລິຕຖະອະສັງກິເລສິກະ.

1399. කතමෙ ධම්මා සවිතක්කසවිචාරා? කාමාවචරං කුසලං, අකුසලං, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො එකාදස චිත්තුප්පාදා, අකුසලස්ස විපාකතො ද්වෙ, කිරියතො එකාදස, රූපාවචරං පඨමං ඣානං [Pg.268] කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නෙ විතක්කවිචාරෙ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සවිතක්කසවිචාරා.

໑໓໙໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສະວິຕົກກະສະວິຈານ? ກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ ໑໑ ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໒ ຈາກວິບາກຂອງອະກຸສົນ, ໑໑ ຈາກກິລິຍາ, ຮູປາວະຈະລະປະຖົມມະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະປະຖົມມະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນວິຕົກ ແລະ ວິຈານທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສະວິຕົກກະສະວິຈານ.

1400. කතමෙ ධම්මා අවිතක්කවිචාරමත්තා? රූපාවචරපඤ්චකනයෙ දුතියං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරපඤ්චකනයෙ දුතියං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං විචාරං ඨපෙත්වා, විතක්කො ච – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කවිචාරමත්තා.

໑໔໐໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະວິຕົກກະວິຈາຣະມັດຕະ? ทຸຕິຍະຊານໃນຮູປາວະຈະລະປັນຈະກະໄນ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ທຸຕິຍະຊານໃນໂລກຸດຕະຣະປັນຈະກະໄນ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນວິຈານທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທຸຕິຍະຊານເຫຼົ່ານີ້, ແລະ ວິຕົກ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະວິຕົກກະວິຈາຣະມັດຕະ.

1401. කතමෙ ධම්මා අවිතක්කඅවිචාරා? ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, රූපාවචරතිකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච ලොකුත්තරතිකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච පඤ්චකනයෙ දුතියෙ ඣානෙ, උප්පන්නො ච විචාරො රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කඅවිචාරා. විතක්කසහජාතො විචාරො න වත්තබ්බො සවිතක්කසවිචාරොතිපි, අවිතක්කවිචාරමත්තොතිපි, අවිතක්කඅවිචාරොතිපි.

໑໔໐໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະວິຕົກກະອະວິຈານ? ທະເວປັນຈະວິນຍານ, ຮູປາວະຈະລະຕິກະຕິກະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ອາຣຸບປະ ໔ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຕິກະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ວິຈານທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທຸຕິຍະຊານໃນປັນຈະກະໄນ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະວິຕົກກະອະວິຈານ. ວິຈານທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຕົກ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນສະວິຕົກກະສະວິຈານກໍດີ, ເປັນອະວິຕົກກະວິຈາຣະມັດຕະກໍດີ, ເປັນອະວິຕົກກະອະວິຈານກໍດີ.

1402. කතමෙ ධම්මා පීතිසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො පඤ්ච, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා පීතිසහගතා.

໑໔໐໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປີຕิສະຫະຄົດ? ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ຈາກກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໔ ຈາກອະກຸສົນ, ໕ ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໕ ຈາກກິລິຍາ, ຮູປາວະຈະລະທຸກະຕິກະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະທຸກະຕິກະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນປີຕິທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປີຕິສະຫະຄົດ.

1403. කතමෙ ධම්මා සුඛසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො ඡ, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං සුඛං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සුඛසහගතා.

໑໔໐໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສຸຂະສະຫະຄົດ? ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ຈາກກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໔ ຈາກອະກຸສົນ, ໖ ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໕ ຈາກກິລິຍາ, ຮູປາວະຈະລະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນສຸຂະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສຸຂະສະຫະຄົດ.

1404. කතමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො ඡ, කාමාවචරකුසලස්ස [Pg.269] විපාකතො දස, අකුසලස්ස විපාකතො ඡ, කිරියතො ඡ, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා. පීති න පීතිසහගතා, සුඛසහගතා, න උපෙක්ඛාසහගතා. සුඛං න සුඛසහගතං, සියා පීතිසහගතං, න උපෙක්ඛාසහගතං, සියා න වත්තබ්බං පීතිසහගතන්ති. ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, දුක්ඛසහගතකායවිඤ්ඤාණං, යා ච වෙදනා උපෙක්ඛා, රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න වත්තබ්බා පීතිසහගතාතිපි, සුඛසහගතාතිපි, උපෙක්ඛාසහගතාතිපි.

໑໔໐໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອຸເປກຂາສະຫະຄົດ? ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ຈາກກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໖ ຈາກອະກຸສົນ, ໑0 ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ໖ ຈາກວິບາກຂອງອະກຸສົນ, ໖ ຈາກກິລິຍາ, ຮູປາວະຈະລະຈະຕຸດຖະຊານ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ອາຣຸບປະ ໔ ຈາກກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິລິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ຈາກກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນອຸເປກຂາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອຸເປກຂາສະຫະຄົດ. ປີຕິ ບໍ່ແມ່ນປີຕິສະຫະຄົດ, ແຕ່ເປັນສຸຂະສະຫະຄົດ, ບໍ່ແມ່ນອຸເປກຂາສະຫະຄົດ. ສຸຂະ ບໍ່ແມ່ນສຸຂະສະຫະຄົດ, ບາງທີເປັນປີຕິສະຫະຄົດ, ບໍ່ແມ່ນອຸເປກຂາສະຫະຄົດ, ບາງທີບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນປີຕິສະຫະຄົດ. ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒, ກາຍະວິນຍານທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍທຸກຂ໌, ເວທະນາທີ່ເປັນອຸເປກຂາ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນປີຕິສະຫະຄົດກໍດີ, ເປັນສຸຂະສະຫະຄົດກໍດີ, ເປັນອຸເປກຂາສະຫະຄົດກໍດີ.

1405. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໔໐໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະ? ທິດຖິຄະຕະສັມປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະ.

1406. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා? උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තා ලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා දස්සනෙන පහාතබ්බා සියා භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໔໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະ? ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະ. ທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງສ່ວນເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະ ບາງສ່ວນເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະ.

1407. කතමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා? චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໔໐໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເນວະທັດສະເນນະນາພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະ? ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເນວະທັດສະເນນະນາພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະ.

1408. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, එත්ථුප්පන්නං මොහං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໔໐໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ? ທິດຖິຄະຕະສັມປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑, ໂດຍເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ.

1409. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, එත්ථුප්පන්නං මොහං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තා ලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා, සියා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໔໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ? ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑, ໂດຍເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ. ທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງສ່ວນເປັນທັດສະເນນະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ ບາງສ່ວນເປັນພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ.

1410. කතමෙ [Pg.270] ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໔໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເນວະທັດສະເນນະນາພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ? ໂມຫະທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍວິຈິກິດສາ, ໂມຫະທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເນວະທັດສະເນນະນາພາວະນາຍະປະຫາຕັບພະເຫຕຸກະ.

1411. කතමෙ ධම්මා ආචයගාමිනො? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා ආචයගාමිනො.

໑໔໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອາຈະຍະຄາມີ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນໃນພູມ ໓ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຈະຍະຄາມີ.

1412. කතමෙ ධම්මා අපචයගාමිනො? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා අපචයගාමිනො.

໑໔໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະປະຈະຍະຄາມີ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະປະຈະຍະຄາມີ.

1413. කතමෙ ධම්මා නෙවාචයගාමිනාපචයගාමිනො? චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නෙවාචයගාමිනාපචයගාමිනො.

໑໔໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເນວາຈະຍະຄາມີນาປະຈະຍະຄາມີ? ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເນວາຈະຍະຄາມີນາປະຈະຍະຄາມີ.

1414. කතමෙ ධම්මා සෙක්ඛා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, හෙට්ඨිමානි ච තීණි සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා සෙක්ඛා.

໑໔໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເສກຂະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ ແລະ ສາມັນຍະຜົນເບື້ອງຕ່ຳ ໓ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເສກຂະ.

1415. කතමෙ ධම්මා අසෙක්ඛා? උපරිට්ඨිමං අරහත්තඵලං – ඉමෙ ධම්මා අසෙක්ඛා.

໑໔໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະເສກຂະ? ອະຣະຫັດຕະຜົນເບື້ອງບົນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະເສກຂະ.

1416. කතමෙ ධම්මා නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා.

໑໔໑໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເນວະເສກຂະນາເສກຂະ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິລິຍາອັບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເນວະເສກຂະນາເສກຂະ.

1417. කතමෙ ධම්මා පරිත්තා? කාමාවචරකුසලං, අකුසලං, සබ්බො කාමාවචරස්ස විපාකො, කාමාවචරකිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා පරිත්තා.

໑໔໑໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣິດຕະ? ກາມາວະຈະລະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ວິບາກແຫ່ງກາມາວະຈະລະທັງປວງ, ກາມາວະຈະລະກິລິຍາອັບຍາກົດ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣິດຕະ.

1418. කතමෙ ධම්මා මහග්ගතා? රූපාවචරා, අරූපාවචරා, කුසලාබ්‍යාකතා – ඉමෙ ධම්මා මහග්ගතා.

໑໔໑໘. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນມະຫັກຄະຕະ? ກຸສົນແລະອັພຍากົດທີ່ເປັນຮູບາວະຈະຣະແລະອະຮູບາວະຈະຣະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນມະຫັກຄະຕະ.

1419. කතමෙ ධම්මා අප්පමාණා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අප්පමාණා.

໑໔໑໙. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບປະມານະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະນິບພານ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບປະມານະ.

1420. කතමෙ [Pg.271] ධම්මා පරිත්තාරම්මණා? සබ්බො කාමාවචරස්ස විපාකො, කිරියාමනොධාතු, කිරියාහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතු සොමනස්සසහගතා – ඉමෙ ධම්මා පරිත්තාරම්මණා.

໑໔໒໐. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣິດຕາຣົມມະນະ? ກາມາວະຈະຣະວິບາກທັງໝົດ, ກิຣິຍາມະໂနທາດ, ແລະກິຣິຍາມະໂနວინຍານທາດ ທີ່ເປັນອະເຫຕຸກະລ້ວນ ທີ່ເກີດຮ່ວມກັບໂສມະນັດ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣິດຕາຣົມມະນະ.

1421. කතමෙ ධම්මා මහග්ගතාරම්මණා? විඤ්ඤාණඤ්චායතනං, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං – ඉමෙ ධම්මා මහග්ගතාරම්මණා.

໑໔໒໑. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ? ວິນຍານັນຈາຍະຕະນະ, ເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ.

1422. කතමෙ ධම්මා අප්පමාණාරම්මණා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා අප්පමාණාරම්මණා. කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, කිරියතො චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, සබ්බං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා සියා පරිත්තාරම්මණා, සියා මහග්ගතාරම්මණා, න අප්පමාණාරම්මණා, සියා න වත්තබ්බා පරිත්තාරම්මණාතිපි, මහග්ගතාරම්මණාතිපි. කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො ඤාණසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, කිරියතො චත්තාරො ඤාණසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච කිරියතො ච, කිරියාහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතු උපෙක්ඛාසහගතා – ඉමෙ ධම්මා සියා පරිත්තාරම්මණා, සියා මහග්ගතාරම්මණා, සියා අප්පමාණාරම්මණා, සියා න වත්තබ්බා පරිත්තාරම්මණාතිපි, මහග්ගතාරම්මණාතිපි, අප්පමාණාරම්මණාතිපි. රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චතුත්ථස්ස ඣානස්ස විපාකො, ආකාසානඤ්චායතනං, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං – ඉමෙ ධම්මා න වත්තබ්බා පරිත්තාරම්මණාතිපි, මහග්ගතාරම්මණාතිපි, අප්පමාණාරම්මණාතිපි. රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච අනාරම්මණා.

໑໔໒໒. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ແລະສາມັນຍະຜົນ ໔ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ. ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ ຈາກກິຣິຍາ, ແລະອະກຸສົນທັງໝົດ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນປະຣິດຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ, ບໍ່ເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນປະຣິດຕາຣົມມะນະ ຫຼືເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ. ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະສັມປະຍຸດ ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະສັມປະຍຸດ ຈາກກິຣິຍາ, ຮູບາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ເປັນກຸສົນແລະກິຣิຍາ, ແລະກິຣິຍາອະເຫຕຸກາມະໂနວინຍານທາດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນປະຣິດຕາຣົມມะນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນປະຣິດຕາຣົມມະນະ, ເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ, ຫຼືເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ. ຮູບາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນຕິກະແລະຈະຕຸກກະ ທີ່ເປັນກຸສົນ, ວິບາກ ແລະກິຣິຍາ, ວິບາກຂອງຈະຕຸດຖະຊານ, ອາກາສານັນຈາຍະຕະນະ, ແລະອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນປະຣິດຕາຣົມມະນະ, ເປັນມະຫັກຄະຕາຣົມມະນະ, ຫຼືເປັນອັບປະມານາຣົມມະນະ. ຮູບແລະນິບພານ ເປັນອະນາຣົມມະນະ.

1423. කතමෙ ධම්මා හීනා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා හීනා.

໑໔໒໓. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນຮີນະ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ ໑໒ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນຮີນະ.

1424. කතමෙ ධම්මා මජ්ඣිමා? තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා මජ්ඣිමා.

໑໔໒໔. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນມັດຊິມະ? ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມ ໓, ແລະຮູບທັງໝົດ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນມັດຊິມະ.

1425. කතමෙ ධම්මා පණීතා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා පණීතා.

໑໔໒໕. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນປະນີຕະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະນິບພານ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະນີຕະ.

1426. කතමෙ ධම්මා මිච්ඡත්තනියතා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා මිච්ඡත්තනියතා, සියා අනියතා.

໑໔໒໖. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນມິດສາຕຕະນິຍะຕະ? ທິດຖິຄະຕະສັມປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔, ໂທມะນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນມິດສາຕຕະນິຍະຕະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອະນິຍະຕະ.

1427. කතමෙ [Pg.272] ධම්මා සම්මත්තනියතා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා සම්මත්තනියතා.

໑໔໒໗. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນສັມມັດຕະນິຍະຕະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນສັມມັດຕະນິຍະຕະ.

1428. කතමෙ ධම්මා අනියතා? චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, තීසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනියතා.

໑໔໒໘. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະນິຍະຕະ? ทິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພะສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໑, ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະນິບພານ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນິຍະຕະ.

1429. කතමෙ ධම්මා මග්ගාරම්මණා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො ඤාණසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, කිරියතො චත්තාරො ඤාණසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා මග්ගාරම්මණා, න මග්ගහෙතුකා; සියා මග්ගාධිපතිනො, සියා න වත්තබ්බා මග්ගාරම්මණාතිපි, මග්ගාධිපතිනොතිපි. චත්තාරො අරියමග්ගා න මග්ගාරම්මණා, මග්ගහෙතුකා; සියා මග්ගාධිපතිනො, සියා න වත්තබ්බා මග්ගාධිපතිනොති. රූපාවචරචතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච කිරියතො ච, කිරියාහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතු උපෙක්ඛාසහගතා – ඉමෙ ධම්මා සියා මග්ගාරම්මණා; න මග්ගහෙතුකා, න මග්ගාධිපතිනො; සියා න වත්තබ්බා මග්ගාරම්මණාති. කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, සබ්බං අකුසලං, සබ්බො කාමාවචරස්ස විපාකො, කිරියතො ඡ චිත්තුප්පාදා, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චතුත්ථස්ස ඣානස්ස විපාකො, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා න වත්තබ්බා මග්ගාරම්මණාතිපි, මග්ගහෙතුකාතිපි, මග්ගාධිපතිනොතිපි. රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච අනාරම්මණා.

໑໔໒໙. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນມັກຄາຣົມມະນະ? ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານะສັມປະຍຸດ ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ແລະຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະສັມປະຍຸດ ຈາກກິຣິຍາ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນມັກຄາຣົມມະນະ, ບໍ່ເປັນມັກຄະເຫຕຸກະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນມັກຄາທິປະຕິ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນມັກຄາຣົມມະນະ ຫຼືເປັນມັກຄາທິປະຕິ. ອະຣິຍະມັກ ໔ ບໍ່ເປັນມັກຄາຣົມມະນະ, ແຕ່ເປັນມັກຄະເຫຕຸກະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນມັກຄາທິປະຕິ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນມັກຄາທິປະຕິ. ຮູບາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ເປັນກຸສົນແລະກິຣິຍາ, ແລະກິຣິຍາອະເຫຕຸກາມะໂນວინຍານທາດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນມັກຄາຣົມມະນະ, ບໍ່ເປັນມັກຄະເຫຕຸກະ, ບໍ່ເປັນມັກຄາທິປະຕິ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນມັກຄາຣົມມະນະ. ຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນທັງໝົດ, ກາມາວະຈະຣະວິບາກທັງໝົດ, ຈິດຕຸບປາດ ໖ ຈາກກິຣິຍາ, ຮູບາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນຕິກະແລະຈະຕຸກກະ ທີ່ເປັນກຸສົນ, ວິບາກ ແລະກິຣິຍາ, ວິບາກຂອງຈະຕຸດຖະຊານ, ອາຣຸບປະ ໔ ທີ່ເປັນກຸສົນ, ວິບາກ ແລະກິຣິຍາ, ແລະສາມັນຍະຜົນ ໔ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນມັກຄາຣົມມະນະ, ເປັນມັກຄະເຫຕຸກະ, ຫຼືເປັນມັກຄາທິປະຕິ. ຮູບແລະນິບພານ ເປັນອະນາຣົມມະນະ.

1430. කතමෙ ධම්මා උප්පන්නා? චතූසු භූමීසු විපාකො, යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා සියා උප්පන්නා, සියා උප්පාදිනො; න වත්තබ්බා අනුප්පන්නාති. චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං න කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා සියා උප්පන්නා, සියා අනුප්පන්නා, න වත්තබ්බා උප්පාදිනොති. නිබ්බානං න වත්තබ්බං උප්පන්නන්තිපි, අනුප්පන්නන්තිපි, උප්පාදිනොතිපි.

໑໔໓໐. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອຸບປັນນະ? ວິບາກໃນພູມ ໔, ແລະຮູບໃດໜຶ່ງທີ່ເກີດເພາະກັມທີ່ໄດ້ທຳໄວ້ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນອຸບປັນນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອຸບປາທິ; ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອະນຸບປັນນະ. ກຸສົນໃນພູມ ໔, ອະກຸສົນ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມ ໓, ແລະຮູບໃດໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດເພາະກັມທີ່ໄດ້ທຳໄວ້ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນອຸບປັນນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອະນຸບປັນນະ; ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອຸບປາທິ. ສ່ວນນິບພານ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອຸບປັນນະ, ເປັນອະນຸບປັນນະ, ຫຼືເປັນອຸບປາທິ.

1431. නිබ්බානං ඨපෙත්වා සබ්බෙ ධම්මා සියා අතීතා, සියා අනාගතා, සියා පච්චුප්පන්නා. නිබ්බානං න වත්තබ්බං අතීතන්තිපි, අනාගතන්තිපි, පච්චුප්පන්නන්තිපි.

໑໔໓໑. ຍົກເວັ້ນນິບພານ, ທັມມະທັງໝົດ ບາງເທື່ອກໍເປັນອະດີດ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອະນາຄົດ, ບາງເທື່ອກໍເປັນປັດຈຸບັນ. ສ່ວນນິບພານ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອະດີດ, ເປັນອะນາຄົດ, ຫຼືເປັນປັດຈຸບັນ.

1432. කතමෙ [Pg.273] ධම්මා අතීතාරම්මණා? විඤ්ඤාණඤ්චායතනං, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං – ඉමෙ ධම්මා අතීතාරම්මණා.

໑໔໓໒. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ? ວິນຍານັນຈາຍະຕະນະ, ເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ.

1433. නියොගා අනාගතාරම්මණා නත්ථි.

໑໔໓໓. ທັມມະທີ່ເປັນອະນາຄະຕາຣົມມະນະໂດຍແנ່ນອນ ນັ້ນບໍ່ມີ.

1434. කතමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නාරම්මණා? ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, තිස්සො ච මනොධාතුයො – ඉමෙ ධම්මා පච්චුප්පන්නාරම්මණා. කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො දස චිත්තුප්පාදා, අකුසලස්ස විපාකතො මනොවිඤ්ඤාණධාතු උපෙක්ඛාසහගතා, කිරියාහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතු සොමනස්සසහගතා – ඉමෙ ධම්මා සියා අතීතාරම්මණා, සියා අනාගතාරම්මණා, සියා පච්චුප්පන්නාරම්මණා. කාමාවචරකුසලං, අකුසලං, කිරියතො නව චිත්තුප්පාදා, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච කිරියතො ච – ඉමෙ ධම්මා සියා අතීතාරම්මණා, සියා අනාගතාරම්මණා, සියා පච්චුප්පන්නාරම්මණා; සියා න වත්තබ්බා අතීතාරම්මණාතිපි, අනාගතාරම්මණාතිපි, පච්චුප්පන්නාරම්මණාතිපි. රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චතුත්ථස්ස ඣානස්ස විපාකො, ආකාසානඤ්චායතනං, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං, චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා න වත්තබ්බා අතීතාරම්මණාතිපි, අනාගතාරම්මණාතිපි, පච්චුප්පන්නාරම්මණාතිපි. රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච අනාරම්මණා.

໑໔໓໔. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ? ທະວິປັນຈະວິນຍານ ໑໐, ແລະມະໂນທາດ ໓ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ. ຈິດຕຸບປາດ ໑໐ ທີ່ເປັນວິບາກຂອງກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ ທີ່ເປັນວິບາກຂອງອະກຸສົນ, ແລະກິຣິຍາອະເຫຕຸກາມະໂນວິນຍານທາດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍໂສມະນັດ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອະນາຄະຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ. ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ ໙ ຈາກກິຣິຍາ, ຮູບາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ເປັນກຸສົນແລະກິຣິຍາ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອะນາຄະຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ; ບາງເທື່ອກໍບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ, ເປັນອະນາຄະຕາຣົມມະນະ, ຫຼືເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ. ຮູບາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນຕິກະແລະຈະຕຸກກະ ທີ່ເປັນກຸສົນ, ວິບາກ ແລະກິຣິຍາ, ວິບາກຂອງຈະຕຸດຖະຊານ, ອາກາສານันຈາຍະຕະນະ, ອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ, ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ແລະສາມັນຍະຜົນ ໔ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອະດີຕາຣົມມະນະ, ເປັນອະນາຄະຕາຣົມມະນະ, ຫຼືເປັນປັດຈຸບັນນາຣົມມະນະ. ຮູບແລະນິບພານ ເປັນອະນາຣົມມະນະ.

1435. අනින්ද්‍රියබද්ධරූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච ඨපෙත්වා, සබ්බෙ ධම්මා සියා අජ්ඣත්තා, සියා බහිද්ධා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධා. අනින්ද්‍රියබද්ධරූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච බහිද්ධා.

໑໔໓໕. ຍົກເວັ້ນອะນິນທຣິຍະພັດທະຮູບແລະນິບພານ, ທັມມະທັງໝົດ ບາງເທື່ອກໍເປັນອັດຊັດຕະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນພະຫິດທາ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອັດຊັດຕະພະຫິດທາ. ສ່ວນອະນິນທຣິຍະພັດທະຮູບແລະນິບພານ ເປັນພະຫິດທາ.

1436. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තාරම්මණා? විඤ්ඤාණඤ්චායතනං, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තාරම්මණා.

໑໔໓໖. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອັດຊັດຕາຣົມມະນະ? ວິນຍານັນຈາຍະຕະນະ, ເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັດຊັດຕາຣົມມະນະ.

1437. කතමෙ ධම්මා බහිද්ධාරම්මණා? රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චතුත්ථස්ස ඣානස්ස විපාකො, ආකාසානඤ්චායතනං, චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි – ඉමෙ ධම්මා බහිද්ධාරම්මණා. රූපං ඨපෙත්වා, සබ්බෙව කාමාවචරා කුසලාකුසලාබ්‍යාකතා ධම්මා, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච කිරියතො ච – ඉමෙ ධම්මා සියා අජ්ඣත්තාරම්මණා, සියා [Pg.274] බහිද්ධාරම්මණා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං න වත්තබ්බං අජ්ඣත්තාරම්මණන්තිපි, බහිද්ධාරම්මණන්තිපි, අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණන්තිපි. රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච අනාරම්මණා.

໑໔໓໗. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນພະຫິດທາຣົມມະນະ? ຮູບາວະຈະຣະຊານ ທີ່ເປັນຕິກະແລະຈະຕຸກກະ ທີ່ເປັນກຸສົນ, ວິບາກ ແລະກິຣິຍາ, ວິບາກຂອງຈະຕຸດຖະຊານ, ອາກາສານันຈາຍะຕະນະ, ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ແລະສາມັນຍະຜົນ ໔ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນພະຫິດທาຣົມມະນະ. ຍົກເວັ້ນຮູບ, ທັມມະທີ່ເປັນກຸສົນ, ອະກຸສົນ ແລະອັພຍາກົດ ແຫ່ງກາມາວະຈະຣະທັງໝົດ, ຮູບາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ທີ່ເປັນກຸສົນແລະກິຣິຍາ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນອັດຊັດຕາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນພະຫິດທາຣົມມະນະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອັດຊັດຕະພະຫິດທາຣົມມະນະ. ສ່ວນອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອັດຊັດຕາຣົມມະນະ, ເປັນພະຫິດທາຣົມມະນະ, ຫຼືເປັນອັດຊັດຕະພະຫິດທາຣົມມະນະ. ຮູບແລະນິບພານ ເປັນອະນາຣົມມະນະ.

1438. කතමෙ ධම්මා සනිදස්සනසප්පටිඝා? රූපායතනං – ඉමෙ ධම්මා සනිදස්සනසප්පටිඝා.

໑໔໓໘. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນສະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ? ຮູບາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນສະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ.

1439. කතමෙ ධම්මා අනිදස්සනසප්පටිඝා? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනසප්පටිඝා.

໑໔໓໙. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ? ຈັກຂາຍະຕະນະ... ລະ... ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນິດັດສະນະສັບປະຕິຄະ.

1440. කතමෙ ධම්මා අනිදස්සනඅප්පටිඝා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනඅප්පටිඝා.

໑໔໔໐. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະນິດັດສະນະອັບປະຕิຄະ? ກຸສົນໃນພູມ ໔, ອะກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມ ໓, ແລະຮູບໃດໜຶ່ງທີ່ເປັນອະນິດັດສະນະອັບປະຕິຄະ ທີ່ນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ, ແລະນິບພານ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນິດັດສະນະອັບປະຕິຄະ.

තිකං.

ຕິກະ.

දුකඅත්ථුද්ධාරො

ທຸກອັດຖຸດທາຣະ

හෙතුගොච්ඡකං

ເຫຕຸໂຄດສະກະ

1441. කතමෙ ධම්මා හෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. අලොභො කුසලහෙතු, අදොසො කුසලහෙතු, චතූසු භූමීසු කුසලෙසු උප්පජ්ජන්ති. අමොහො කුසලහෙතු, කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, චතූසු භූමීසු කුසලෙසු උප්පජ්ජති.

໑໔໔໑. ທັມມະເຫຼົ່າໃດເປັນເຫດ? ກຸສົນເຫດ ໓, ອະກຸສົນເຫດ ໓, ອັພຍາກົດເຫດ ໓. ອະໂລພະກຸສົນເຫດ, ອະໂທສະກຸສົນເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນกຸສົນທັງຫຼາຍໃນພູມ ໔. ອະໂມຫະກຸສົນເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນກຸສົນທັງຫຼາຍໃນພູມ ໔ ຍົກເວັ້ນຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ.

ලොභො අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. දොසො ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. මොහො සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජති.

ໂລພະ ຍ່ອມເກີດໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໘. ໂທສະ ຍ່ອມເກີດໃນໂທມະນັດສະສະຫะຄົດຈິດຕຸບປาด ໒. ໂມຫະ ຍ່ອມເກີດໃນອະກຸສົນທັງໝົດ.

අලොභො විපාකහෙතු අදොසො විපාකහෙතු, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, චතූසු භූමීසු විපාකෙසු උප්පජ්ජන්ති. අමොහො විපාකහෙතු, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ [Pg.275] චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, චතූසු භූමීසු විපාකෙසු උප්පජ්ජති.

ອະໂລພະວິບາກເຫດ, ອະໂທສະວິບາກເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນວິບາກທັງຫຼາຍໃນພູມ ໔ ຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກາຈິດຕຸບປາດ ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະຣະ. ອະໂມຫະວິບາກເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນວິບາກທັງຫຼາຍໃນພູມ ໔ ຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກາຈິດຕຸບປາດ ຈາກວິບາກຂອງກາມາວະຈະຣະ ແລະຍົກເວັ້ນຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ.

අලොභො කිරියහෙතු අදොසො කිරියහෙතු, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, තීසු භූමීසු කිරියෙසු උප්පජ්ජන්ති. අමොහො කිරියහෙතු, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, චත්තාරො ඤාණවිප්පයුත්තෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා, තීසු භූමීසු කිරියෙසු උප්පජ්ජති – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ.

ອະໂລພະກິຣິຍາເຫດ, ອະໂທສະກິຣິຍາເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນກິຣິຍາທັງຫຼາຍໃນພູມ ໓ ຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກາຈິດຕຸບປາດ ຈາກກິຣິຍາຂອງກາມາວະຈະຣະ. ອະໂມຫະກິຣິຍາເຫດ ຍ່ອມເກີດໃນກິຣິຍາທັງຫຼາຍໃນພູມ ໓ ຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກາຈິດຕຸບປາດ ຈາກກິຣິຍາຂອງກາມາວະຈະຣະ ແລະຍົກເວັ້ນຈິດຕຸບປາດ ໔ ທີ່ເປັນຍານະວິບປະຍຸດ — ທັມມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນເຫດ.

1442. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ? ඨපෙත්වා හෙතූ, චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ.

໑໔໔໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນເຫດທັງຫຼາຍ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນເຫດ.

1443. කතමෙ ධම්මා සහෙතුකා? විචිකිච්ඡාසහගතං උද්ධච්චසහගතං මොහං ඨපෙත්වා අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා චතූසු භූමීසු විපාකො, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං – ඉමෙ ධම්මා සහෙතුකා.

໑໔໔໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີເຫດ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ ແລະ ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ວິບາກໃນພູມສີ່ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນວິບາກ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນกິຣິຍາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ທີ່ມີເຫດ.

1444. කතමෙ ධම්මා අහෙතුකා? විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, තිස්සො ච මනොධාතුයො, පඤ්ච ච අහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතුයො, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අහෙතුකා.

໑໔໔໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ມີເຫດ ເປັນໄນໃດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ทະວິປັນຈະວິນຍານສິບ, ມະໂນທາດສາມ, ອະເຫຕຸກມະໂນວິນຍານທາດຫ້າ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ມີເຫດ.

1445. කතමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා? විචිකිච්ඡාසහගතං උද්ධච්චසහගතං මොහං ඨපෙත්වා අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා චතූසු භූමීසු විපාකො, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං – ඉමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා.

໑໔໔໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ ແລະ ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ວິບາກໃນພູມສີ່ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນວິບາກ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນກິຣິຍາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ປະກອບດ້ວຍເຫດ.

1446. කතමෙ ධම්මා හෙතුවිප්පයුත්තා? විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි තිස්සො ච මනොධාතුයො පඤ්ච ච අහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතුයො, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා හෙතුවිප්පයුත්තා.

໑໔໔໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ ເປັນໄນໃດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ທະວິປັນຈະວິນຍານສິບ, ມະໂນທາດສາມ, ອະເຫຕຸກມະໂນວິນຍານທາດຫ້າ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ.

1447. කතමෙ [Pg.276] ධම්මා හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච? යත්ථ ද්වෙ තයො හෙතූ එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච.

໑໔໔໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນທັງເຫດແລະມີເຫດ ເປັນໄນໃດ? ເຫດສອງຫຼືສາມເກີດຮ່ວມກັນໃນຈິດຕຸບປາດໃດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທັງເຫດແລະມີເຫດ.

1448. කතමෙ ධම්මා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා චතූසු භූමීසු විපාකො, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, එත්ථුප්පන්නෙ හෙතූ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ. අහෙතුකා ධම්මා න වත්තබ්බා – හෙතූ චෙව සහෙතුකා චාතිපි, සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූතිපි.

໑໔໔໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນວິບາກ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນກິຣິຍາ, ໂດຍຍົກເວັ້ນເຫດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ມີເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ. ທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງເຫດແລະມີເຫດ ກໍດີ, ວ່າ ມີເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ ກໍດີ.

1449. කතමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච? යත්ථ ද්වෙ තයො හෙතූ එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච.

໑໔໔໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນທັງເຫດແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ເປັນໄນໃດ? ເຫດສອງຫຼືສາມເກີດຮ່ວມກັນໃນຈິດຕຸບປາດໃດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທັງເຫດແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ.

1450. කතමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා චතූසු භූමීසු විපාකො, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, එත්ථුප්පන්නෙ හෙතූ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ. හෙතුවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා චාතිපි, හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූතිපි.

໑໔໕໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນວິບາກ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນກິຣິຍາ, ໂດຍຍົກເວັ້ນເຫດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ປະກອບດ້ວຍເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ. ທຳທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍເຫດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງເຫດແລະປະກອບດ້ວຍເຫດ ກໍດີ, ວ່າ ປະກອບດ້ວຍເຫດແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດ ກໍດີ.

1451. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ සහෙතුකා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, කාමාවචරස්ස විපාකතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා චතූසු භූමීසු විපාකො, කාමාවචරකිරියතො අහෙතුකෙ චිත්තුප්පාදෙ ඨපෙත්වා තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, එත්ථුප්පන්නෙ හෙතූ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ සහෙතුකා.

໑໔໕໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຫດແຕ່ມີເຫດ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກກາມາວຈອນວິບາກ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ໂດຍຍົກເວັ້ນອະເຫຕຸກຈິດຕຸບປາດຈາກกາມາວຈອນກິຣິຍາ, ໂດຍຍົກເວັ້ນເຫດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນເຫດແຕ່ມີເຫດ.

1452. කතමෙ ධම්මා න හෙතූ අහෙතුකා? ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, තිස්සො ච මනොධාතුයො, පඤ්ච ච අහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතුයො, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න හෙතූ අහෙතුකා. හෙතූ ධම්මා න වත්තබ්බා – න හෙතූ සහෙතුකාතිපි, න හෙතූ අහෙතුකාතිපි.

໑໔໕໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຫດແລະບໍ່ມີເຫດ ເປັນໄນໃດ? ทະວິປັນຈະວິນຍານສິບ, ມະໂນທາດສາມ, ອະເຫຕຸກມະໂນວິນຍານທາດຫ້າ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນເຫດແລະບໍ່ມີເຫດ. ທຳທີ່ເປັນເຫດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ບໍ່ແມ່ນເຫດແຕ່ມີເຫດ ກໍດີ, ວ່າ ບໍ່ແມ່ນເຫດແລະບໍ່ມີເຫດ ກໍດີ.

චූළන්තරදුකං

ຈູລັນຕະຣະທຸກ

1453. කතමෙ [Pg.277] ධම්මා සප්පච්චයා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සප්පච්චයා.

໑໔໕໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

1454. කතමෙ ධම්මා අප්පච්චයා? නිබ්බානං – ඉමෙ ධම්මා අප්පච්චයා.

໑໔໕໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ ເປັນໄນໃດ? ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ມີປັດໄຈປຸງແຕ່ງ.

1455. කතමෙ ධම්මා සඞ්ඛතා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සඞ්ඛතා.

໑໔໕໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນສັງຂະຕະ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນສັງຂະຕະ.

1456. කතමෙ ධම්මා අසඞ්ඛතා? නිබ්බානං – ඉමෙ ධම්මා අසඞ්ඛතා.

໑໔໕໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນອະສັງຂະຕະ ເປັນໄນໃດ? ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອະສັງຂະຕະ.

1457. කතමෙ ධම්මා සනිදස්සනා? රූපායතනං – ඉමෙ ධම්මා සනිදස්සනා.

໑໔໕໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເຫັນໄດ້ ເປັນໄນໃດ? ຮູບາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເຫັນໄດ້.

1458. කතමෙ ධම්මා අනිදස්සනා? චක්ඛායතනං …පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං, චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනිදස්සනා.

໑໔໕໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ ฯລຯ ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ, ຮູບໃດທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ, ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເຫັນບໍ່ໄດ້.

1459. කතමෙ ධම්මා සප්පටිඝා? චක්ඛායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං – ඉමෙ ධම්මා සප්පටිඝා.

໑໔໕໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ກະທົບໄດ້ ເປັນໄນໃດ? ຈັກຂາຍະຕະນະ ฯລຯ ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ກະທົບໄດ້.

1460. කතමෙ ධම්මා අප්පටිඝා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අප්පටිඝා.

໑໔໖໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ກະທົບບໍ່ໄດ້ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ, ຮູບໃດທີ່ເຫັນບໍ່ໄດ້ ກະທົບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງນັບເນື່ອງໃນທັມມາຍະຕະນະ, ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ກະທົບບໍ່ໄດ້.

1461. කතමෙ ධම්මා රූපිනො? චත්තාරො ච මහාභූතා, චතුන්නඤ්ච මහාභූතානං උපාදාය රූපං – ඉමෙ ධම්මා රූපිනො.

໑໔໖໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີຮູບ ເປັນໄນໃດ? ມະຫາພູດຮູບສີ່ ແລະ ອຸປາດາຍະຮູບທີ່ອາໄສມະຫາພູດຮູບສີ່ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ມີຮູບ.

1462. කතමෙ ධම්මා අරූපිනො? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අරූපිනො.

໑໔໖໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສີ່, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ມີຮູບ.

1463. කතමෙ [Pg.278] ධම්මා ලොකියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා ලොකියා.

໑໔໖໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນໂລກີ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສາມ, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສາມ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນໂລກີ.

1464. කතමෙ ධම්මා ලොකුත්තරා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා ලොකුත්තරා. සබ්බෙ ධම්මා කෙනචි විඤ්ඤෙය්‍යා, කෙනචි න විඤ්ඤෙය්‍යා.

໑໔໖໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນໂລກຸດຕະຣະ ເປັນໄນໃດ? ມັກສີ່ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະພູມ, ສາມັນຍະຜົນສີ່ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນໂລກຸດຕະຣະ. ທຳທັງປວງ ຈິດບາງຢ່າງຮູ້ໄດ້, จິດບາງຢ່າງຮູ້ບໍ່ໄດ້.

ආසවගොච්ඡකං

ອາສະວະໂຄດສະກະ

1465. කතමෙ ධම්මා ආසවා? චත්තාරො ආසවා – කාමාසවො, භවාසවො, දිට්ඨාසවො, අවිජ්ජාසවො. කාමාසවො අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති භවාසවො චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති දිට්ඨාසවො චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. අවිජ්ජාසවො සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජති – ඉමෙ ධම්මා ආසවා.

໑໔໖໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ອາສະວະສີ່ ຄື: ກາມາສະວະ, ພະວາສະວະ, ທິດຖາສະວະ, ອະວິຊຊາສະວະ. ກາມາສະວະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດແປດ, ພະວາສະວະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດສີ່, ທິດຖາສະວະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະສັມປະຍຸດຈິດຕຸບປາດສີ່, ອະວິຊຊາສະວະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອາສະວະ.

1466. කතමෙ ධම්මා නො ආසවා? ඨපෙත්වා ආසවෙ අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො ආසවා.

໑໔໖໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນອາສະວະທັງຫຼາຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ.

1467. කතමෙ ධම්මා සාසවා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සාසවා.

໑໔໖໗. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ກຸສົນໃນພູມສາມ, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມສາມ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ມີອາສະວະ.

1468. කතමෙ ධම්මා අනාසවා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනාසවා.

໑໔໖໘. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ມີອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ມັກສີ່ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະພູມ, ສາມັນຍະຜົນສີ່ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ມີອາສະວະ.

1469. කතමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා? ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා එත්ථුප්පන්නං මොහං ඨපෙත්වා, විචිකිච්ඡාසහගතං උද්ධච්චසහගතං මොහං ඨපෙත්වා, අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා.

໑໔໖໙. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດສອງ ໂດຍຍົກເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນີ້, ຍົກເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ ແລະ ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

1470. කතමෙ [Pg.279] ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා? ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො මොහො, විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා.

໑໔໗໐. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດສອງ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມສີ່, ວິບາກໃນພູມສີ່, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

1471. කතමෙ ධම්මා ආසවා චෙව සාසවා ච? තෙව ආසවා ආසවා චෙව සාසවා ච.

໑໔໗໑. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນທັງອາສະວະແລະມີອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ອາສະວະເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນແລ ເປັນທັງອາສະວະແລະມີອາສະວະ.

1472. කතමෙ ධම්මා සාසවා චෙව නො ච ආසවා? ඨපෙත්වා ආසවෙ, අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සාසවා චෙව නො ච ආසවා. අනාසවා ධම්මා න වත්තබ්බා – ආසවා චෙව සාසවා චාතිපි, සාසවා චෙව නො ච ආසවාතිපි.

໑໔໗໒. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນອາສະວະທັງຫຼາຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມສາມ, ວິບາກໃນພູມສາມ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ມີອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ. ທຳທີ່ບໍ່ມີອາສະວະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງອາສະວະແລະມີອາສະວະ ກໍດີ, ວ່າ ມີອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ ກໍດີ.

1473. කතමෙ ධම්මා ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා ච? යත්ථ ද්වෙ තයො ආසවා එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා ච.

໑໔໗໓. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເປັນທັງອາສະວະແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ອາສະວະສອງຫຼືສາມເກີດຮ່ວມກັນໃນຈິດຕຸບປາດໃດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທັງອາສະວະແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ.

1474. කතමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවා? ඨපෙත්වා ආසවෙ, අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවා. ආසවවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා චාතිපි, ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවාතිපි.

໑໔໗໔. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ຍົກເວັ້ນອາສະວະທັງຫຼາຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ. ທຳທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງອາສະວະແລະປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ກໍດີ, ວ່າ ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາສະວະ ກໍດີ.

1475. කතමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා සාසවා? ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො මොහො, විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා සාසවා.

໑໔໗໕. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ມີອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດສອງ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ, ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມສາມ, ວິບາກໃນພູມສາມ, ກິຣິຍາອັພຍາກົດໃນພູມສາມ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ມີອາສະວະ.

1476. කතමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවා. ආසවසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – ආසවවිප්පයුත්තා සාසවාතිපි, ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවාතිපි.

໑໔໗໖. ທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແລະບໍ່ມີອາສະວະ ເປັນໄນໃດ? ມັກສີ່ທີ່ບໍ່ນັບເນື່ອງໃນວັດຕະພູມ, ສາມັນຍະຜົນສີ່ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແລະບໍ່ມີອາສະວະ. ທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແຕ່ມີອາສະວະ ກໍດີ, ວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍອາສະວະແລະບໍ່ມີອາສະວະ ກໍດີ.

සංයොජනගොච්ඡකං

ສັງໂຍຊະນະໂຄດສະກະ

1477. කතමෙ [Pg.280] ධම්මා සංයොජනා? දස සංයොජනානි – කාමරාගසංයොජනං, පටිඝසංයොජනං, මානසංයොජනං, දිට්ඨිසංයොජනං, විචිකිච්ඡාසංයොජනං, සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං, භවරාගසංයොජනං, ඉස්සාසංයොජනං, මච්ඡරියසංයොජනං, අවිජ්ජාසංයොජනං. කාමරාගසංයොජනං අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. පටිඝසංයොජනං ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. මානසංයොජනං චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. දිට්ඨිසංයොජනං චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. විචිකිච්ඡාසංයොජනං විචිකිච්ඡාසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. සීලබ්බතපරාමාසසංයොජනං චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. භවරාගසංයොජනං චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. ඉස්සාසංයොජනඤ්ච මච්ඡරියසංයොජනඤ්ච ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජන්ති. අවිජ්ජාසංයොජනං සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජති – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනා.

໑໔໗໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນສັງໂຍດ? ສັງໂຍດ ໑໐ ປະການ ຄື: ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ, ປະຕິຄະສັງໂຍດ, ມານະສັງໂຍດ, ทິດຖິສັງໂຍດ, ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ, ສີລັບພະຕະປຣາມາສະສັງໂຍດ, ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ, ອິດສາສັງໂຍດ, ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ, ອະວິຊຊາສັງໂຍດ. ກາມະຣາຄະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໘ ດວງ. ປະຕິຄະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ. ມານະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ. ທິດຖິສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ. ວິຈິກິດສາສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ. ສີລັບພະຕະປຣາມາສະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ. ພະວະຣາຄະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ. ອິດສາສັງໂຍດ ແລະ ມັດຊະຣິຍະສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ. ອະວິຊຊາສັງໂຍດ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອກຸສົນທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນສັງໂຍດ.

1478. කතමෙ ධම්මා නො සංයොජනා. ඨපෙත්වා සංයොජනෙ අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො සංයොජනා.

໑໔໗໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນສັງໂຍດ? ຍົກເວັ້ນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນิບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ.

1479. කතමෙ ධම්මා සංයොජනියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනියා.

໑໔໗໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ? ກຸສົນໃນພູມ ໓, ອກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

1480. කතමෙ ධම්මා අසංයොජනියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අසංයොජනියා.

໑໔໘໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

1481. කතමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා? උද්ධච්චසහගතං මොහං ඨපෙත්වා අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා.

໑໔໘໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ? ຍົກເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

1482. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා? උද්ධච්චසහගතො මොහො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා.

໑໔໘໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກສັງໂຍດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກສັງໂຍດ.

1483. කතමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනියා ච? තානෙව සංයොජනානි සංයොජනා චෙව සංයොජනියා ච.

໑໔໘໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນທັງສັງໂຍດແລະເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ? ສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງສັງໂຍດແລະເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

1484. කතමෙ [Pg.281] ධම්මා සංයොජනියා චෙව නො ච සංයොජනා? ඨපෙත්වා සංයොජනෙ අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනියා චෙව නො ච සංයොජනා. අසංයොජනියා ධම්මා න වත්තබ්බා – සංයොජනා චෙව සංයොජනියා චාතිපි, සංයොජනියා චෙව නො ච සංයොජනාතිපි.

໑໔໘໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ? ຍົກເວັ້ນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ. ສ່ວນທຳມະທີ່ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງສັງໂຍດແລະເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ ຫຼືວ່າ ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ.

1485. කතමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනසම්පයුත්තා ච? යත්ථ ද්වෙ තීණි සංයොජනානි එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනා චෙව සංයොජනසම්පයුත්තා ච.

໑໔໘໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນທັງສັງໂຍດແລະປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ? ໃນຈິດດວງໃດມີສັງໂຍດ ໒ ຫຼື ໓ ປະການເກີດຮ່ວມກັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັງສັງໂຍດແລະປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ.

1486. කතමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සංයොජනා? ඨපෙත්වා සංයොජනෙ, අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සංයොජනා. සංයොජනවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – සංයොජනා චෙව සංයොජනසම්පයුත්තා චාතිපි, සංයොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සංයොජනාතිපි.

໑໔໘໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ? ຍົກເວັ້ນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ. ສ່ວນທຳມະທີ່ປາສະຈາກສັງໂຍດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງສັງໂຍດແລະປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ຫຼືວ່າ ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດແຕ່ບໍ່ເປັນສັງໂຍດ.

1487. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා සංයොජනියා? උද්ධච්චසහගතො මොහො, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා සංයොජනියා.

໑໔໘໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກສັງໂຍດແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ? ໂມຫະທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກສັງໂຍດແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

1488. කතමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා අසංයොජනියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා සංයොජනවිප්පයුත්තා අසංයොජනියා. සංයොජනසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – සංයොජනවිප්පයුත්තා සංයොජනියාතිපි, සංයොජනවිප්පයුත්තා අසංයොජනියාතිපි.

໑໔໘໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກສັງໂຍດແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກສັງໂຍດແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ. ສ່ວນທຳມະທີ່ປະກອບດ້ວຍສັງໂຍດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ປາສະຈາກສັງໂຍດແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ ຫຼືວ່າ ປາສະຈາກສັງໂຍດແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງສັງໂຍດ.

ගන්ථගොච්ඡකං

ຄັນຖະໂຄດຊະກະ

1489. කතමෙ ධම්මා ගන්ථා? චත්තාරො ගන්ථා – අභිජ්ඣාකායගන්ථො, බ්‍යාපාදො කායගන්ථො, සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො. අභිජ්ඣාකායගන්ථො අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු [Pg.282] චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. බ්‍යාපාදො කායගන්ථො ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො ච ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො ච චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථා.

໑໔໘໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນຄັນຖະ? ຄັນຖະ ໔ ປະການ ຄື: ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ, ພະຍາປาดະກາຍະຄັນຖະ, ສີລັບພະຕະປຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ, ອິດັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ. ອະພິດຊາກາຍະຄັນຖະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໘ ດວງ. ພະຍາປาดະກາຍະຄັນຖະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ. ສີລັບພະຕະປຣາມາສະກາຍະຄັນຖະ ແລະ ອິດັງສັດຈາພິນິເວສະກາຍະຄັນຖະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນຄັນຖະ.

1490. කතමෙ ධම්මා නො ගන්ථා? ඨපෙත්වා ගන්ථෙ, අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො ගන්ථා.

໑໔໙໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນຄັນຖະ? ຍົກເວັ້ນຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

1491. කතමෙ ධම්මා ගන්ථනියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථනියා.

໑໔໙໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ? ກຸສົນໃນພູມ ໓, ອກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1492. කතමෙ ධම්මා අගන්ථනියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අගන්ථනියා.

໑໔໙໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1493. කතමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නං ලොභං ඨපෙත්වා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නං පටිඝං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා.

໑໔໙໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ? ທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ, ທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ ໂດຍຍົກເວັ້ນໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ ໂດຍຍົກເວັ້ນປະຕິຄະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

1494. කතමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා? චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො ලොභො, ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නං පටිඝං, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා.

໑໔໙໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກຄັນຖະ? ໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ, ປະຕິຄະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກຄັນຖະ.

1495. කතමෙ ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථනියා ච? තෙව ගන්ථා ගන්ථා චෙව ගන්ථනියා ච.

໑໔໙໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນທັງຄັນຖະແລະເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ? ຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງຄັນຖະແລະເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1496. කතමෙ ධම්මා ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථා? ඨපෙත්වා ගන්ථෙ අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථා. අගන්ථනියා ධම්මා න වත්තබ්බා – ගන්ථා චෙව ගන්ථනියා චාතිපි, ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථාතිපි.

໑໔໙໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ? ຍົກເວັ້ນຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ. ສ່ວນທຳມະທີ່ບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງຄັນຖະແລະເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ ຫຼືວ່າ ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

1497. කතමෙ [Pg.283] ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා ච? යත්ථ දිට්ඨි ච ලොභො ච එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා ච.

໑໔໙໗. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນທັງຄັນຖະແລະປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ? ໃນຈິດດວງໃດມີທິດຖິແລະໂລພະເກີດຮ່ວມກັນ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັງຄັນຖະandປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ.

1498. කතමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථා? අට්ඨ ලොභසහගතචිත්තුප්පාදා ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නෙ ගන්ථෙ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථා. ගන්ථවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා චාතිපි, ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථාතිපි.

໑໔໙໘. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ? ໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໘ ດວງ, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ ໂດຍຍົກເວັ້ນຄັນຖະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ. ສ່ວນທຳມະທີ່ປາສະຈາກຄັນຖະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງຄັນຖະແລະປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ຫຼືວ່າ ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະແຕ່ບໍ່ເປັນຄັນຖະ.

1499. කතමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා ගන්ථනියා? චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො ලොභො, ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නං පටිඝං, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා ගන්ථනියා.

໑໔໙໙. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກຄັນຖະແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ? ໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໔ ດວງ, ປະຕິຄະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ, ກຸສົນໃນພູມ ໓, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກຄັນຖະແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

1500. කතමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා අගන්ථනියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා ගන්ථවිප්පයුත්තා අගන්ථනියා. ගන්ථසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – ගන්ථවිප්පයුත්තා ගන්ථනියාතිපි, ගන්ථවිප්පයුත්තා අගන්ථනියාතිපි.

໑໕໐໐. ທຳມະເຫຼົ່າໃດປາສະຈາກຄັນຖະແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ? ມັກ ໔ ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ ໔ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ປາສະຈາກຄັນຖະແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ. ສ່ວນທຳມະທີ່ປະກອບດ້ວຍຄັນຖະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ປາສະຈາກຄັນຖະແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ ຫຼືວ່າ ປາສະຈາກຄັນຖະແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງຄັນຖະ.

ඔඝගොච්ඡකං

ໂອຄະໂຄດຊະກະ

1501. කතමෙ ධම්මා ඔඝා…පෙ….

໑໕໐໑. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນໂອຄະ? ...ລະ...

යොගගොච්ඡකං

ໂຍຄະໂຄດຊະກະ

1502. කතමෙ ධම්මා යොගා…පෙ….

໑໕໐໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນໂຍຄະ? ...ລະ...

නීවරණගොච්ඡකං

ນີວະຣະນະໂຄດຊະກະ

1503. කතමෙ ධම්මා නීවරණා? ඡ නීවරණා – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං, අවිජ්ජානීවරණං[Pg.284]. කාමච්ඡන්දනීවරණං අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති, බ්‍යාපාදනීවරණං ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති, ථිනමිද්ධනීවරණං සසඞ්ඛාරිකෙසු අකුසලෙසු උප්පජ්ජති, උද්ධච්චනීවරණං උද්ධච්චසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති, කුක්කුච්චනීවරණං ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති, විචිකිච්ඡානීවරණං විචිකිච්ඡාසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති, අවිජ්ජානීවරණං සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජති – ඉමෙ ධම්මා නීවරණා.

໑໕໐໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນນີວອນ? ນີວອນ ໖ ປະການ ຄື: ກາມັດສັນທະນີວອນ, ພະຍາປາດະນີວອນ, ຖິນະມິດທະນີວອນ, ອຸດທັດຈະກຸກກຸດຈະນີວອນ, ວິຈິກິດສານີວອນ, ອະວິຊຊານີວອນ. ກາມັດສັນທະນີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໘ ດວງ. ພະຍາປາດະນີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ. ຖິນະມິດທະນີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນສະສັງຂາຣິກະອກຸສົນທຳ. ອຸດທັດຈະນີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ. ກຸກກຸດຈະນີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ ໒ ດວງ. ວິຈິກິດສານີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ. ອະວິຊຊານີວອນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອກຸສົນທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນນີວອນ.

1504. කතමෙ ධම්මා නො නීවරණා? ඨපෙත්වා නීවරණෙ අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො නීවරණා.

໑໕໐໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດບໍ່ເປັນນີວອນ? ຍົກເວັ້ນນີວອນເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອກຸສົນທຳທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ ໔, ວິບາກໃນພູມ ໔, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເປັນນີວອນ.

1505. කතමෙ ධම්මා නීවරණියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා නීවරණියා.

໑໕໐໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງນີວອນ? ກຸສົນໃນພູມ ໓, ອກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ ໓, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ ໓ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງນີວອນ.

1506. කතමෙ ධම්මා අනීවරණියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනීවරණියා.

໑໕໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນີວະຣະນິຍະທຳ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນີວະຣະນິຍະທຳ.

1507. කතමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා.

໑໕໐໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນນີວໍຣະນະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ 12 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນນີວໍຣະນະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1508. කතමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා? චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා.

໑໕໐໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນນີວໍຣະນະວິບປະຍຸດຕະທຳ? ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນນີວໍຣະນະວິບປະຍຸດຕະທຳ.

1509. කතමෙ ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණියා ච? තානෙව නීවරණානි නීවරණා චෙව නීවරණියා ච.

໑໕໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທັງນີວໍຣະນະແລະເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ? ນີວໍຣະນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງນີວໍຣະນະແລະເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ.

1510. කතමෙ ධම්මා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා? ඨපෙත්වා නීවරණෙ, අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා. අනීවරණියා ධම්මා න වත්තබ්බා – නීවරණා චෙව නීවරණියා චාතිපි, නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණාතිපි.

໑໕໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ? ຍົກເວັ້ນນີວໍຣະນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ. ສ່ວນອະນີວະຣະນິຍະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງນີວໍຣະນະແລະເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ ຫຼືວ່າ ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ.

1511. කතමෙ [Pg.285] ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච? යත්ථ ද්වෙ තීණි නීවරණානි එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච.

໑໕໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທັງນີວໍຣະນະและປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ? ໃນຈິດໃດທີ່ນີວໍຣະນະ 2 ຫຼື 3 ດວງ ເກີດຮ່ວມກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັງນີວໍຣະນະແລະປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ.

1512. කතමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා? ඨපෙත්වා නීවරණෙ, අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා. නීවරණවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා චාතිපි, නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණාතිපි.

໑໕໑໒. ທຳເຫຼົ່າໃດປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ? ຍົກເວັ້ນນີວໍຣະນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ. ສ່ວນນີວໍຣະນະວິບປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງນີວໍຣະນະແລະປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ຫຼືວ່າ ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະແຕ່ບໍ່ແມ່ນນີວໍຣະນະ.

1513. කතමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා නීවරණියා? තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා නීවරණියා.

໑໕໑໓. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ? ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ.

1514. කතමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා අනීවරණියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නීවරණවිප්පයුත්තා අනීවරණියා. නීවරණසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – නීවරණවිප්පයුත්තා නීවරණියාතිපි, නීවරණවිප්පයුත්තා අනීවරණියාතිපි.

໑໕໑໔. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ພຣະນިບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະ ແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ. ສ່ວນນີວໍຣະນະສຳປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະແຕ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ ຫຼືວ່າ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍນີວໍຣະນະແລະບໍ່ເປັນອາຣົມຂອງນີວໍຣະນະ.

පරාමාසගොච්ඡකං

ປະຣາມາສະໂຄດສະກະ

1515. කතමෙ ධම්මා පරාමාසා? දිට්ඨිපරාමාසො චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසා.

໑໕໑໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣາມາສະ? ທิຖິປະຣາມາສະ ທີ່ເກີດໃນທິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣາມາສະ.

1516. කතමෙ ධම්මා නො පරාමාසා? ඨපෙත්වා පරාමාසං අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො පරාමාසා.

໑໕໑໖. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ? ຍົກເວັ້ນປະຣາມາສະເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ພຣະນިບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ.

1517. කතමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා.

໑໕໑໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣາມັດຖະ? ກຸສົນໃນພູມ 3, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣາມັດຖະ.

1518. කතමෙ [Pg.286] ධම්මා අපරාමට්ඨා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අපරාමට්ඨා.

໑໕໑໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະປະຣາມັດຖະ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ພຣະນިບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະປະຣາມັດຖະ.

1519. කතමෙ ධම්මා පරාමාසසම්පයුත්තා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නං පරාමාසං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසසම්පයුත්තා.

໑໕໑໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣາມາສະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ທິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ໂດຍຍົກເວັ້ນປະຣາມາສະທີ່ເກີດໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານີ້ເສຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣາມາສະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1520. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා? චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා. පරාමාසො න වත්තබ්බො – පරාමාසසම්පයුත්තොතිපි, පරාමාසවිප්පයුත්තොතිපි.

໑໕໒໐. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣາມາສະວິບປະຍຸດຕະທຳ? ທິຖິຄະຕະວິບປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 2, ວິຈິກິດສາສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ອຸດທັດຈະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ພຣະນިບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣາມາສະວິບປະຍຸດຕະທຳ. ສ່ວນປະຣາມາສະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ຫຼືວ່າ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ.

1521. කතමෙ ධම්මා පරාමාසා චෙව පරාමට්ඨා ච? සො එව පරාමාසො පරාමාසො චෙව පරාමට්ඨො ච.

໑໕໒໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນທັງປະຣາມາສະແລະເປັນປະຣາມັດຖະ? ປະຣາມາສະນັ້ນເອງ ເປັນທັງປະຣາມາສະແລະເປັນປະຣາມັດຖະ.

1522. කතමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසා? ඨපෙත්වා පරාමාසං අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසා. අපරාමට්ඨා ධම්මා න වත්තබ්බා – පරාමාසා චෙව පරාමට්ඨා චාතිපි, පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසාතිපි.

໑໕໒໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນປະຣາມັດຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ? ຍົກເວັ້ນປະຣາມາສະເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຣາມັດຖະ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ. ສ່ວນອະປະຣາມັດຖະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງປະຣາມາສະແລະເປັນປະຣາມັດຖະ ຫຼືວ່າ ເປັນປະຣາມັດຖະແຕ່ບໍ່ແມ່ນປະຣາມາສະ.

1523. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා පරාමට්ඨා? චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා පරාමට්ඨා.

໑໕໒໓. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ແຕ່ເປັນປະຣາມັດຖະ? ທິຖິຄະຕະວິບປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 2, ວິຈິກິດສາສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ອຸດທັດຈະສະຫະຄະຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ແຕ່ເປັນປະຣາມັດຖະ.

1524. කතමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා අපරාමට්ඨා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා පරාමාසවිප්පයුත්තා අපරාමට්ඨා. පරාමාසා ච පරාමාසසම්පයුත්තා ච ධම්මා න වත්තබ්බා – පරාමාසවිප්පයුත්තා පරාමට්ඨාතිපි, පරාමාසවිප්පයුත්තා අපරාමට්ඨාතිපි.

໑໕໒໔. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ແລະບໍ່ເປັນປະຣາມັດຖະ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ພຣະນިບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ແລະບໍ່ເປັນປະຣາມັດຖະ. ສ່ວນປະຣາມາສະທຳ ແລະທຳທີ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະແຕ່ເປັນປະຣາມັດຖະ ຫຼືວ່າ ເປັນທຳບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະຣາມາສະແລະບໍ່ເປັນປະຣາມັດຖະ.

මහන්තරදුකං

ມະຫັນຕະຣະທຸກກະ

1525. කතමෙ [Pg.287] ධම්මා සාරම්මණා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං – ඉමෙ ධම්මා සාරම්මණා.

໑໕໒໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນສາຣັມມະນະທຳ? ກຸສົນໃນພູມ 4, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍาອະບຍາກົດໃນພູມ 3 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນສາຣັມມະນະທຳ.

1526. කතමෙ ධම්මා අනාරම්මණා? රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනාරම්මණා.

໑໕໒໖. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອະນາຣັມມະນະທຳ? ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນາຣັມມະນະທຳ.

1527. කතමෙ ධම්මා චිත්තා? චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, සොතවිඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණං, මනොධාතු, මනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉමෙ ධම්මා චිත්තා.

໑໕໒໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດ? ຈັກຂຸວິນຍານ, ໂສຕະວິນຍານ, ຄານະວິນຍານ, ຊິວຫາວິນຍານ, ກາຍະວິນຍານ, ມະໂນທາດ, ມະໂນວິນຍານທາດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດ.

1528. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තා.

໑໕໒໘. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດ.

1529. කතමෙ ධම්මා චෙතසිකා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චෙතසිකා.

໑໕໒໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນເຈຕະສິກ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເຈຕະສິກ.

1530. කතමෙ ධම්මා අචෙතසිකා? චිත්තඤ්ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අචෙතසිකා.

໑໕໓໐. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ? จິດ, ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນເຈຕະສິກ.

1531. කතමෙ ධම්මා චිත්තසම්පයුත්තා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසම්පයුත්තා.

໑໕໓໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1532. කතමෙ ධම්මා චිත්තවිප්පයුත්තා? රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා චිත්තවිප්පයුත්තා. චිත්තං න වත්තබ්බං – චිත්තෙන සම්පයුත්තන්තිපි, චිත්තෙන විප්පයුත්තන්තිපි.

໑໕໓໒. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະວິບປະຍຸດຕະທຳ? ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະວິບປະຍຸດຕະທຳ. ສ່ວນຈິດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ປະກອບກັບຈິດ ຫຼືວ່າ ບໍ່ປະກອບກັບຈິດ.

1533. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨා.

໑໕໓໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະທຳ.

1534. කතමෙ ධම්මා චිත්තවිසංසට්ඨා? රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා චිත්තවිසංසට්ඨා. චිත්තං න වත්තබ්බං – චිත්තෙන සංසට්ඨන්තිපි, චිත්තෙන විසංසට්ඨන්තිපි.

໑໕໓໔. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະວິສັງສັດຖະທຳ? ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະວິສັງສັດຖະທຳ. ສ່ວນຈິດ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ລະຄົນກັບຈິດ ຫຼືວ່າ ບໍ່ລະຄົນກັບຈິດ.

1535. කතමෙ ධම්මා චිත්තසමුට්ඨානා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චිත්තජං චිත්තහෙතුකං [Pg.288] චිත්තසමුට්ඨානං – රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබළීකාරො ආහාරො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසමුට්ඨානා.

໑໕໓໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສະມຸດຖານະທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ, ຫຼືຮູບອື່ນໃດທີ່ມີຢູ່ ທີ່ເກີດຈາກຈິດ ມີຈິດເປັນເຫດ ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ — ຄື ຣູປາຍະຕະນະ, ສັດທາຍະຕະນະ, ຄັນທາຍະຕະນະ, ຣະສາຍະຕະນະ, ໂຜດຖັບພາຍະຕະນະ, ອາກາສະທາດ, ອາໂປທາດ, ຄວາມເບົາແຫ່ງຮູບ, ຄວາມອ່ອນແຫ່ງຮູບ, ຄວາມຄວນແກ່ການງານແຫ່ງຮູບ, ຄວາມກໍ່ຕົວແຫ່ງຮູບ, ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຮູບ, ກະວະລີກາຣາຫານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສະມຸດຖານະທຳ.

1536. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසමුට්ඨානා? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසමුට්ඨානා.

໑໕໓໖. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ? ຈິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີຈິດເປັນສະມຸດຖານ.

1537. කතමෙ ධම්මා චිත්තසහභුනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසහභුනො.

໑໕໓໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສະຫະພູທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສະຫະພູທຳ.

1538. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසහභුනො? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසහභුනො.

໑໕໓໘. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສະຫະພູທຳ? ຈິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສະຫະພູທຳ.

1539. කතමෙ ධම්මා චිත්තානුපරිවත්තිනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, කායවිඤ්ඤත්ති, වචීවිඤ්ඤත්ති – ඉමෙ ධම්මා චිත්තානුපරිවත්තිනො.

໑໕໓໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ, ກາຍະວິນຍັດ, ວະຈີວິນຍັດ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິທຳ.

1540. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තානුපරිවත්තිනො? චිත්තඤ්ච, අවසෙසඤ්ච රූපං, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තානුපරිවත්තිනො.

໑໕໔໐. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິທຳ? ຈິດ, ຮູບທີ່ເຫຼືອ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດຕານຸປະຣິວັດຕິທຳ.

1541. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා.

໑໕໔໑. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະທຳ.

1542. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා? චිත්තඤ්ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා.

໑໕໔໒. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະທຳ? ຈິດ, ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະທຳ.

1543. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො.

໑໕໔໓. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະສະຫະພູທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະສະຫະພູທຳ.

1544. කතමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො? චිත්තඤ්ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො.

໑໕໔໔. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະສະຫະພູທຳ? ຈິດ, ຮູບ ແລະ ພຣະນิບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානະສະຫະພູທຳ.

1545. කතමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො – ඉමෙ ධම්මා චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො.

໑໕໔໕. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດຖານານຸປະຣິວັດຕິທຳ? ເວດະນາກຂັນ, ສັນຍາກຂັນ, ສັງຂາຣັກຂັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດධානານຸປະຣິວັດຕິທຳ.

1546. කතමෙ [Pg.289] ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො? චිත්තඤ්ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො.

໑໕໔໖. ທຳເຫຼົ່າໃດບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດຖານານຸປະຣິວັດຕິທຳ? ຈິດ, ຮູບ ແລະ ພຣະນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຈິດຕະສັງສັດຖະສະມຸດຖານານຸປະຣິວັດຕິທຳ.

1547. කතමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තිකා? චක්ඛායතනං…පෙ… මනායතනං – ඉමෙ ධම්මා අජ්ඣත්තිකා.

໑໕໔໗. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອັດຊັດຕິກະທຳ? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ມະນາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອັດຊັດຕິກະທຳ.

1548. කතමෙ ධම්මා බාහිරා? රූපායතනං…පෙ… ධම්මායතනං – ඉමෙ ධම්මා බාහිරා.

໑໕໔໘. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນພາຫິຣະທຳ? ຣູປາຍະຕະນະ...ເປ... ທັມມາຍະຕະນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນພາຫິຣະທຳ.

1549. කතමෙ ධම්මා උපාදා? චක්ඛායතනං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො – ඉමෙ ධම්මා උපාදා.

໑໕໔໙. ທຳເຫຼົ່າໃດເປັນອຸປາດາທຳ? ຈັກຂາຍະຕະນະ...ເປ... ກະວະລີກາຣາຫານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນອຸປາດາທຳ.

1550. කතමෙ ධම්මා නො උපාදා? චතූසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, චත්තාරො ච මහාභූතා, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො උපාදා.

໑໕໕໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນ ໃນພູມ 4, ວິບາກ ໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະວျາກົດ ໃນພູມ 3, ມະຫາພູດຮູບ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດາຮູບ.

1551. කතමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණා? තීසු භූමීසු විපාකො, යඤ්ච රූපං කම්මස්ස කතත්තා – ඉමෙ ධම්මා උපාදිණ්ණා.

໑໕໕໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດິນນະທຳ? ວິບາກ ໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບໃດໜຶ່ງ ທີ່ເກີດແຕ່ກຳທີ່ເຮັດໄວ້ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາດິນນະທຳ.

1552. කතමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, යඤ්ච රූපං න කම්මස්ස කතත්තා, චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදිණ්ණා.

໑໕໕໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນຸປາດິນນະທຳ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນ ໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະວျາກົດ ໃນພູມ 3, ຮູບໃດໜຶ່ງ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດແຕ່ກຳທີ່ເຮັດໄວ້, ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອະນຸປາດິນນະທຳ.

උපාදානගොච්ඡකං

ອຸປາດານະໂຄດສະກະ

1553. කතමෙ ධම්මා උපාදානා? චත්තාරි උපාදානානි – කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං. කාමුපාදානං අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. දිට්ඨුපාදානඤ්ච සීලබ්බතුපාදානඤ්ච අත්තවාදුපාදානඤ්ච චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා උපාදානා.

໑໕໕໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານ? ອຸປາດານ 4 ຄື: ກາມຸປາດານ, ທິຖຸປາດານ, ສີລັບພະຕຸປາດານ, ອັດຕະວາທຸປາດານ. ກາມຸປາດານ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 8. ທິຖຸປາດານ, ສີລັບພະຕຸປາດານ ແລະ ອັດຕະວາທຸປາດານ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາດານ.

1554. කතමෙ ධම්මා නො උපාදානා? ඨපෙත්වා උපාදානෙ අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො උපාදානා.

໑໕໕໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ? ຍົກເວັ້ນອຸປາດານເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະວျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

1555. කතමෙ [Pg.290] ධම්මා උපාදානියා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා උපාදානියා.

໑໕໕໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານiຍະທຳ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນ ໃນພູມ 3, ວິບາກ ໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະວျາກົດ ໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາດານິຍະທຳ.

1556. කතමෙ ධම්මා අනුපාදානියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනුපාදානියා.

໑໕໕໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນຸປາດານິຍະທຳ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອະນຸປາດານິຍະທຳ.

1557. කතමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නං ලොභං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා.

໑໕໕໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ທິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4, ທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4 ໂດຍຍົກເວັ້ນໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1558. කතමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා? චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො ලොභො, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා.

໑໕໕໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ? ໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 2, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະວျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ.

1559. කතමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානියා ච? තානෙව උපාදානානි උපාදානා චෙව උපාදානියා ච.

໑໕໕໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ? ອຸປາດານເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ.

1560. කතමෙ ධම්මා උපාදානියා චෙව නො ච උපාදානා? ඨපෙත්වා උපාදානෙ අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා උපාදානියා චෙව නො ච උපාදානා. අනුපාදානියා ධම්මා න වත්තබ්බා – උපාදානා චෙව උපාදානියා චාතිපි, උපාදානියා චෙව නො ච උපාදානාතිපි.

໑໕໖໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ? ຍົກເວັ້ນອຸປາດານເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະວျາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ. ສ່ວນອະນຸປາດານິຍະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

1561. කතමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානසම්පයුත්තා ච? යත්ථ දිට්ඨි ච ලොභො ච එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා උපාදානා චෙව උපාදානසම්පයුත්තා ච.

໑໕໖໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ໃນຈິດໃດ ທິຖິ ແລະ ໂລພະ ເກີດຮ່ວມກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1562. කතමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා චෙව නො ච උපාදානා? අට්ඨ ලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, එත්ථුප්පන්නෙ උපාදානෙ ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා උපාදානසම්පයුත්තා චෙව නො ච උපාදානා. උපාදානවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – උපාදානා චෙව උපාදානසම්පයුත්තා චාතිපි, උපාදානසම්පයුත්තා චෙව නො ච උපාදානාතිපි.

໑໕໖໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ? ໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 8 ໂດຍຍົກເວັ້ນອຸປາດານທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ. ສ່ວນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງອຸປາດານ ແລະ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອຸປາດານ.

1563. කතමෙ [Pg.291] ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා උපාදානියා? චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පන්නො ලොභො, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා උපාදානියා.

໑໕໖໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ? ໂລພະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 2, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະວျາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອຸປາດານິຍະທຳ.

1564. කතමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා අනුපාදානියා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා උපාදානවිප්පයුත්තා අනුපාදානියා. උපාදානසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – උපාදානවිප්පයුත්තා උපාදානියාතිපි, උපාදානවිප්පයුත්තා අනුපාදානියාතිපි.

໑໕໖໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອະນຸປາດານິຍະທຳ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍาປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອະນຸປາດານິຍະທຳ. ສ່ວນອຸປາດານະສຳປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະອຸປາດານິຍະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນອຸປາດານະວິປະຍຸດຕະອະນຸປາດານິຍະທຳ.

කිලෙසගොච්ඡකං

ກິເລສະໂຄດສະກະ

1565. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා? දස කිලෙසවත්ථූනි – ලොභො, දොසො, මොහො, මානො, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, ථිනං, උද්ධච්චං, අහිරිකං, අනොත්තප්පං. ලොභො අට්ඨසු ලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. දොසො ද්වීසු දොමනස්සසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. මොහො සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජති. මානො චතූසු දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. දිට්ඨි චතූසු දිට්ඨිගතසම්පයුත්තෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. විචිකිච්ඡා විචිකිච්ඡාසහගතෙසු චිත්තුප්පාදෙසු උප්පජ්ජති. ථිනං සසඞ්ඛාරිකෙසු අකුසලෙසු උප්පජ්ජති. උද්ධච්චඤ්ච අහිරිකඤ්ච අනොත්තප්පඤ්ච සබ්බාකුසලෙසු උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසා.

໑໕໖໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລດ? ກິເລສວັດຖຸ 10 ຄື: ໂລພະ, ໂທສະ, ໂມຫະ, ມານະ, ທິຖິ, ວິຈິກິດສາ, ຖີນະ, ອຸດທັດຈະ, ອະຫິຣິກະ, ອະໂນດຕັບປະ. ໂລພະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 8. ໂທສະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 2. ໂມຫະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດທັງປວງ. ມານະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4. ທິຖິ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນທິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4. ວິຈິກິດສາ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ. ຖີນະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນສະສັງຂາຣິກະອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ. ອຸດທັດຈະ, ອະຫິຣິກະ ແລະ ອະໂນດຕັບປະ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ກິເລດ.

1566. කතමෙ ධම්මා නො කිලෙසා? ඨපෙත්වා කිලෙසෙ අවසෙසං අකුසලං, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා නො කිලෙසා.

໑໕໖໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະဗျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1567. කතමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා.

໑໕໖໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ? ກຸສົນ ແລະ ອະກຸສົນ ໃນພູມ 3, ວິບາກ ໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະဗျາກົດ ໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ສັງກິເລສິກະທຳ.

1568. කතමෙ ධම්මා අසංකිලෙසිකා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලෙසිකා.

໑໕໖໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະສັງກິເລສິກະທຳ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອະສັງກິເລສິກະທຳ.

1569. කතමෙ [Pg.292] ධම්මා සංකිලිට්ඨා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා.

໑໕໖໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ 12 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ສັງກິລິຖະທຳ.

1570. කතමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨා? චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අසංකිලිට්ඨා.

໑໕໗໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະສັງກິລິຖະທຳ? ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະဗျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອະສັງກິລິຖະທຳ.

1571. කතමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා.

໑໕໗໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ 12 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1572. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා? චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා.

໑໕໗໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ? ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະဗျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ.

1573. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව සංකිලෙසිකා ච? තෙව කිලෙසා කිලෙසා චෙව සංකිලෙසිකා ච.

໑໕໗໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ? ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ.

1574. කතමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා චෙව නො ච කිලෙසා? ඨපෙත්වා කිලෙසෙ අවසෙසං අකුසලං, තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සංකිලෙසිකා චෙව නො ච කිලෙසා. අසංකිලෙසිකා ධම්මා න වත්තබ්බා – කිලෙසා චෙව සංකිලෙසිකා චාතිපි, සංකිලෙසිකා චෙව නො ච කිලෙසාතිපි.

໑໕໗໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະဗျາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ. ສ່ວນອະສັງກິເລສິກະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1575. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව සංකිලිට්ඨා ච? තෙව කිලෙසා කිලෙසා චෙව සංකිලිට්ඨා ච.

໑໕໗໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ? ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນນັ້ນເອງ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ.

1576. කතමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා චෙව නො ච කිලෙසා? ඨපෙත්වා කිලෙසෙ අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා සංකිලිට්ඨා චෙව නො ච කිලෙසා. අසංකිලිට්ඨා ධම්මා න වත්තබ්බා – කිලෙසා චෙව සංකිලිට්ඨා චාතිපි, සංකිලිට්ඨා චෙව නො ච කිලෙසාතිපි.

໑໕໗໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ. ສ່ວນອະສັງກິລິຖະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນສັງກິລິຖະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1577. කතමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච? යත්ථ ද්වෙ තයො කිලෙසා එකතො උප්පජ්ජන්ති – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසා චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා ච.

໑໕໗໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ? ໃນຈິດໃດ ກິເລດ 2 ຫຼື 3 ເກີດຮ່ວມກັນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ.

1578. කතමෙ [Pg.293] ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව නො ච කිලෙසා? ඨපෙත්වා කිලෙසෙ අවසෙසං අකුසලං – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව නො ච කිලෙසා. කිලෙසවිප්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – කිලෙසා චෙව කිලෙසසම්පයුත්තා චාතිපි, කිලෙසසම්පයුත්තා චෙව නො ච කිලෙසාතිපි.

໑໕໗໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ? ຍົກເວັ້ນກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ອະກຸສົນທີ່ເຫຼືອ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ. ສ່ວນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນທັງກິເລດ ແລະ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນກິເລດ.

1579. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා සංකිලෙසිකා? තීසු භූමීසු කුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා සංකිලෙසිකා.

໑໕໗໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ? ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະဗျາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນສັງກິເລສິກະທຳ.

1580. කතමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා අසංකිලෙසිකා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා කිලෙසවිප්පයුත්තා අසංකිලෙසිකා. කිලෙසසම්පයුත්තා ධම්මා න වත්තබ්බා – කිලෙසවිප්පයුත්තා සංකිලෙසිකාතිපි, කිලෙසවිප්පයුත්තා අසංකිලෙසිකාතිපි.

໑໕໘໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອະສັງກິເລສິກະທຳ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະທຳ ແລະ ເປັນອະສັງກິເລສິກະທຳ. ສ່ວນກິເລສະສຳປະຍຸດຕະທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວວ່າ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະສັງກິເລສິກະທຳ ຫຼືວ່າ ເປັນກິເລສະວິປະຍຸດຕະອະສັງກິເລສິກະທຳ.

පිට්ඨිදුකං

ປິດຖິທຸກ

1581. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා දස්සනෙන පහාතබ්බා, සියා න දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໕໘໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ทິຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທຳທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ. ທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງຢ່າງຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ, ບາງຢ່າງບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

1582. කතමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බා? උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බා.

໑໕໘໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະວျາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

1583. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා? උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා භාවනාය පහාතබ්බා, සියා න භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໕໘໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນທຳທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ? ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 1 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ເປັນທຳທີ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ. ທິຖິຄະຕະວິປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຈິດຕຸບປາດ 2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງຢ່າງຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ, ບາງຢ່າງບໍ່ຕ້ອງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1584. කතමෙ [Pg.294] ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බා.

໑໕໘໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ? ຄື ທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອັບພະຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1585. කතමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, එත්ථුප්පන්නං මොහං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා, සියා න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໕໘໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ຄື ທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ໂດຍເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ. ທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

1586. කතමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා? විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໕໘໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ? ຄື ໂມຫະທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍວິຈິກິດສາ, ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອັບພະຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍທັດສະນະ.

1587. කතමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, එත්ථුප්පන්නං මොහං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා. චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා, සියා න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໕໘໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ? ຄື ອຸດທັດຈະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ, ໂດຍເວັ້ນໂມຫະທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ. ທິດຖິຄະຕະວິບປະຍຸດຕະໂລພະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ, ບາງເທື່ອກໍບໍ່ແມ່ນທຳທີ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1588. කතමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො මොහො, චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.

໑໕໘໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ? ຄື ທິດຖິຄะຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ວິຈິກິດສາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 1, ໂມຫະທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອັບພະຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີເຫດອັນພຶງລະດ້ວຍພາວະນາ.

1589. කතමෙ ධම්මා සවිතක්කා? කාමාවචරකුසලං, අකුසලං, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො එකාදස චිත්තුප්පාදා, අකුසලස්ස විපාකතො ද්වෙ, කිරියතො එකාදස, රූපාවචරං පඨමං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං විතක්කං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සවිතක්කා.

໑໕໘໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ມີວິຕົກ? ຄື ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, จິດຕຸບປາດ 2 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກິຣິຍາ, ຣູປາວະຈະຣະປະຖົມມະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະປະຖົມມະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນວິຕົກທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຕົກ.

1590. කතමෙ [Pg.295] ධම්මා අවිතක්කා? ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො අරූපාවචරා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, විතක්කො ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අවිතක්කා.

໑໕໙໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ມີວິຕົກ? ຄື ທະວິປັນຈະວິນຍານ 10, ຣູປາວະຈະຣະຕິກะຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອະຣູປາວະຈະຣະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ວິຕົກ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຕົກ.

1591. කතමෙ ධම්මා සවිචාරා? කාමාවචරකුසලං, අකුසලං, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො එකාදස චිත්තුප්පාදා, අකුසලස්ස විපාකතො ද්වෙ කිරියතො එකාදස, රූපාවචරඑකකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරඑකකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං විචාරං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සවිචාරා.

໑໕໙໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ມີວິຈານ? ຄື ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 2 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, จິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກິຣິຍາ, ຣູປາວະຈະຣະເອກະກະທຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະເອກະກະທຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນວິຈານທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີວິຈານ.

1592. කතමෙ ධම්මා අවිචාරා? ද්වෙපඤ්චවිඤ්ඤාණානි, රූපාවචරතිකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරතිකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, විචාරො ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අවිචාරා.

໑໕໙໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ມີວິຈານ? ຄື ທະວິປັນຈະວິນຍານ 10, ຣູປາວະຈະຣະຕິກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອະຣູປາວະຈະຣະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ວິຈານ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີວິຈານ.

1593. කතමෙ ධම්මා සප්පීතිකා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො පඤ්ච, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සප්පීතිකා.

໑໕໙໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ມີປີຕິ? ຄື ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກອະກຸສົນ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 5 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 5 ຈາກກິຣິຍາ, ຣູປາວະຈະຣະທຸກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະທຸກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນປີຕິທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ມີປີຕິ.

1594. කතමෙ ධම්මා අප්පීතිකා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො අට්ඨ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො එකාදස, අකුසලස්ස විපාකතො සත්ත, කිරියතො ඡ, රූපාවචරදුකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරදුකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච පීති ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අප්පීතිකා.

໑໕໙໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ມີປີຕິ? ຄື ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ 8, ຈິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 7 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ກິຣິຍາ 6, ຣູປາວະຈະຣະທຸກະທຸກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອາຣຸບປະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະທຸກະທຸກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ປີຕິ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ມີປີຕິ.

1595. කතමෙ [Pg.296] ධම්මා පීතිසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො පඤ්ච, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරදුකතිකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා පීතිසහගතා.

໑໕໙໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍປີຕິ? ຄື ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກອະກຸສົນ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 5 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 5 ຈາກກິຣິຍາ, ຣູປາວະຈະຣະທຸກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະທຸກະຕິກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ และ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນປີຕິທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍປີຕິ.

1596. කතමෙ ධම්මා න පීතිසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො අට්ඨ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො එකාදස, අකුසලස්ස විපාකතො සත්ත, කිරියතො ඡ, රූපාවචරදුකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරදුකදුකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, පීති ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න පීතිසහගතා.

໑໕໙໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍປີຕິ? ຄື ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ 8, ຈິດຕຸບປາດ 11 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 7 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ກິຣິຍາ 6, ຣູປາວະຈະຣະທຸກະທຸກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອາຣຸບປະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະທຸກະທຸກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ປີຕິ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍປີຕິ.

1597. කතමෙ ධම්මා සුඛසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො චත්තාරො, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො ඡ, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච ලොකුත්තරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං සුඛං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා සුඛසහගතා.

໑໕໙໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍສຸກ? ຄື ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກອະກຸສົນ, ຈິດຕຸບປາດ 6 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 5 ຈາກກິຣິຍາ, ຣູປາວະຈະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນສຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍສຸກ.

1598. කතමෙ ධම්මා න සුඛසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො අට්ඨ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො දස, අකුසලස්ස විපාකතො සත්ත, කිරියතො ඡ, රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච ලොකුත්තරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, සුඛඤ්ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න සුඛසහගතා.

໑໕໙໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍສຸກ? ຄື ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ 8, ຈິດຕຸບປາດ 10 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 7 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ກິຣິຍາ 6, ຣູປາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອາຣຸບປະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ສຸກ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍສຸກ.

1599. කතමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො උපෙක්ඛාසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො ඡ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො දස, අකුසලස්ස විපාකතො ඡ, කිරියතො ඡ[Pg.297], රූපාවචරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරං චතුත්ථං ඣානං කුසලතො ච විපාකතො ච, එත්ථුප්පන්නං උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා – ඉමෙ ධම්මා උපෙක්ඛාසහගතා.

໑໕໙໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ? ຄື ອຸເປກຂາສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ 6, ຈິດຕຸບປາດ 10 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 6 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ກິຣິຍາ 6, ຣູປາວະຈະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ອາຣຸບປະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຈະຕຸດຖະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ໂດຍເວັ້ນອຸເປກຂາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຈິດຕຸບປາດນັ້ນ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

1600. කතමෙ ධම්මා න උපෙක්ඛාසහගතා? කාමාවචරකුසලතො චත්තාරො සොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා, අකුසලතො ඡ, කාමාවචරකුසලස්ස විපාකතො ඡ, අකුසලස්ස විපාකතො එකො, කිරියතො පඤ්ච, රූපාවචරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච, ලොකුත්තරතිකචතුක්කජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච, උපෙක්ඛා ච, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා න උපෙක්ඛාසහගතා.

໑໖໐໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ? ຄື ໂສມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 4 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ 6, ຈິດຕຸບປາດ 6 ຈາກກາມາວະຈະຣະກຸສົນວິບາກ, ຈິດຕຸບປາດ 1 ຈາກອະກຸສົນວິບາກ, ກິຣິຍາ 5, ຣູປາວະຈະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ, ໂລກຸດຕະຣະຕິກະຈະຕຸກກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ແລະ ວິບາກ, ອຸເປກຂາ, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ສະຫະຄົດດ້ວຍອຸເປກຂາ.

1601. කතමෙ ධම්මා කාමාවචරා? කාමාවචරකුසලං, අකුසලං, සබ්බො කාමාවචරස්ස විපාකො, කාමාවචරකිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා කාමාවචරා.

໑໖໐໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນກາມາວະຈະຣະ? ຄື ກາມາວະຈະຣະກຸສົນ, ອະກຸສົນ, ວິບາກແຫ່ງກາມາວະຈະຣະທັງປວງ, ກາມາວະຈະຣະກິຣິຍາອັບພະຍາກົດ ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນກາມາວະຈະຣະ.

1602. කතමෙ ධම්මා න කාමාවචරා? රූපාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න කාමාවචරා.

໑໖໐໒. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນກາມາວະຈະຣະ? ຄື ຣູປາວະຈະຣະ, ອະຣູປາວະຈະຣະ ແລະ ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນກາມາວະຈະຣະ.

1603. කතමෙ ධම්මා රූපාවචරා? රූපාවචරචතුක්කපඤ්චකජ්ඣානා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච – ඉමෙ ධම්මා රූපාවචරා.

໑໖໐໓. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນຣູປາວະຈະຣະ? ຄື ຣູປາວະຈະຣະຈະຕຸກກະປັນຈະກະຊານ ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຣູປາວະຈະຣະ.

1604. කතමෙ ධම්මා න රූපාවචරා? කාමාවචරා, අරූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න රූපාවචරා.

໑໖໐໔. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຣູປາວະຈະຣະ? ຄື ກາມາວະຈະຣະ, ອະຣູປາວະຈະຣະ ແລະ ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນຣູປາວະຈະຣະ.

1605. කතමෙ ධම්මා අරූපාවචරා? චත්තාරො ආරුප්පා කුසලතො ච විපාකතො ච කිරියතො ච – ඉමෙ ධම්මා අරූපාවචරා.

໑໖໐໕. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະຣູປາວະຈະຣະ? ຄື ອາຣຸບປະ 4 ໂດຍສ່ວນກຸສົນ ວິບາກ ແລະ ກິຣິຍາ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະຣູປາວະຈະຣະ.

1606. කතමෙ ධම්මා න අරූපාවචරා? කාමාවචරා, රූපාවචරා, අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා න අරූපාවචරා.

໑໖໐໖. ທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນອະຣູປາວະຈະຣະ? ຄື ກາມາວະຈະຣະ, ຣູປາວະຈະຣະ ແລະ ອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທຳທີ່ບໍ່ແມ່ນອະຣູປາວະຈະຣະ.

1607. කතමෙ ධම්මා පරියාපන්නා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා පරියාපන්නා.

໑໖໐໗. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນປະຣິຍາປັນນະ? ຄື ກຸສົນໃນພູມ 3, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອັບພະຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນປະຣິຍາປັນນະ.

1608. කතමෙ ධම්මා අපරියාපන්නා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අපරියාපන්නා.

໑໖໐໘. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ? ຄື ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ.

1609. කතමෙ [Pg.298] ධම්මා නිය්‍යානිකා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා නිය්‍යානිකා.

໑໖໐໙. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນນິຍານິກະ? ຄື ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນນິຍານິກະ.

1610. කතමෙ ධම්මා අනිය්‍යානිකා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනිය්‍යානිකා.

໑໖໑໐. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນອະນິຍານິກະ? ຄື ກຸສົນໃນພູມ 3, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອັບພະຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນອະນິຍານິກະ.

1611. කතමෙ ධම්මා නියතා? චත්තාරො දිට්ඨිගතසම්පයුත්තචිත්තුප්පාදා, ද්වෙ දොමනස්සසහගතචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සියා නියතා සියා අනියතා. චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා – ඉමෙ ධම්මා නියතා.

໑໖໑໑. ທຳເຫຼົ່າໃດ ເປັນນິຍະຕະ? ຄື ທິດຖິຄະຕະສຳປະຍຸດຕະຈິດຕຸບປາດ 4, ໂທມະນັດສະສະຫະຄົດຕະຈິດຕຸບປາດ 2 — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອກໍເປັນນິຍະຕະ, ບາງເທື່ອກໍເປັນອະນິຍະຕະ. ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ — ທຳເຫຼົ່ານີ້ ເປັນນິຍະຕະ.

1612. කතමෙ ධම්මා අනියතා? චත්තාරො දිට්ඨිගතවිප්පයුත්තලොභසහගතචිත්තුප්පාදා, විචිකිච්ඡාසහගතො චිත්තුප්පාදො, උද්ධච්චසහගතො චිත්තුප්පාදො, තීසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනියතා.

໑໖໑໒. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະນິຍະຕະ? ຈິດຕຸບປາດທີ່ເກີດຮ່ວມກັບໂລພະວິປະຍຸດຈາກທິດຖິ 4, ຈິດຕຸບປາດທີ່ເກີດຮ່ວມກັບວິຈິກິດສາ, ຈິດຕຸບປາດທີ່ເກີດຮ່ວມກັບອຸດທັດຈະ, ກຸສົນໃນພູມ 3, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນິຍະຕະ.

1613. කතමෙ ධම්මා සඋත්තරා? තීසු භූමීසු කුසලං, අකුසලං, තීසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, සබ්බඤ්ච රූපං – ඉමෙ ධම්මා සඋත්තරා.

໑໖໑໓. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນສະອຸດຕະຣະ? ກຸສົນໃນພູມ 3, ອະກຸສົນ, ວິບາກໃນພູມ 3, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3 ແລະ ຮູບທັງປວງ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນສະອຸດຕະຣະ.

1614. කතමෙ ධම්මා අනුත්තරා? චත්තාරො මග්ගා අපරියාපන්නා, චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අනුත්තරා.

໑໖໑໔. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະນຸດຕະຣະ? ມັກ 4 ທີ່ເປັນອະປະຣິຍາປັນນະ, ສາມັນຍະຜົນ 4 ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະນຸດຕະຣະ.

1615. කතමෙ ධම්මා සරණා? ද්වාදස අකුසලචිත්තුප්පාදා – ඉමෙ ධම්මා සරණා.

໑໖໑໕. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນສະຣະນະ? ອະກຸສົນຈິດຕຸບປາດ 12 — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນສະຣະນະ.

1616. කතමෙ ධම්මා අරණා? චතූසු භූමීසු කුසලං, චතූසු භූමීසු විපාකො, තීසු භූමීසු කිරියාබ්‍යාකතං, රූපඤ්ච, නිබ්බානඤ්ච – ඉමෙ ධම්මා අරණා.

໑໖໑໖. ທຳມະເຫຼົ່າໃດເປັນອະຣະນະ? ກຸສົນໃນພູມ 4, ວິບາກໃນພູມ 4, ກິຣິຍາອະບຍາກົດໃນພູມ 3, ຮູບ ແລະ ນິບພານ — ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະຣະນະ.

අත්ථුද්ධාරො නිට්ඨිතො.

ອັດຖຸດທາຣະ ຈົບແລ້ວ.

ධම්මසඞ්ගණීපකරණං නිට්ඨිතං.

ຄຳພີທຳມະສັງຄະນີ ຈົບແລ້ວ.

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी
မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ
português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma
русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали
සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි
Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ
བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi