ทาฐาวํโส

佛牙史

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

๑.

1.

วิสารทํ วาทปถาติ วตฺตินํ,ติโลกปชฺโชตมสยฺหสาหินํ;

อเสส เญยฺยาวรณปฺปหายินํ,นมามิ สตฺถารมนนฺตโคจรํ.

我礼敬彼导师，其境界无穷，彼乃无畏者，超越论道，三界之明灯，无能胜伏者，已断尽一切所知障。

๒.

2.

ติโลก นาถปฺปภวํ ภยาปหํ,วิสุทฺธวิชฺชาจรเณหิ เสวิตํ;

ปปญฺจ สํโยชนพนฺธนจฺฉิทํ,นมามิ ธมฺมํ นิปุณํ สุทุทฺทสํ.

我礼敬此微妙难见之法，它源于三界怙主，能除怖畏，为明行清净者所奉行，能斩断戏论与诸结的束缚。

๓.

3.

ปสาทมตฺเตน’ปิ ยตฺถ ปาณิโน,ผูสนฺติ ทุกฺขกฺขยมจฺจุตํ ปทํ;

ตมาหุเณยฺยํ สุสมาหิตินฺทฺริยํ,นมามิ สงฺฆํ มุนิราชสาวกํ.

我礼敬僧伽，牟尼王之声闻众，他们堪受供养，诸根善定；众生仅凭对他们的净信，即能触达苦尽、不死的境地。

๔.

4.

วิภุสยํ กาฬกนาครนฺว ยํ,ปรกฺกโม การุณิโก จมูปติ;

คเวสมาโน ชินสาสนสฺส โย,วิรูฬฺหิมตฺถญฺจ ชนสฺส ปตฺถยํ.

那位勇武而慈悲的军主，庄严着迦罗迦城（Kāḷakanāgara），他寻求胜者教法的增长，并祈愿人民的福祉。

๕.

5.

สุธามยูขามล ปณฺฑุวํสชํ,วิรูฬฺหสทฺธํ มุนิราชสาสเน;

ปิยํ วทํ นีติปถานุวตฺตินึ,สทา ปชานํ ชนิกํ’ว มาตรํ.

她纯洁如月光，生于般度（Pāṇḍu）王族，在牟尼王教法中信心增长，言语慈爱，遵循正道，对子民恒如亲母。

๖.

6.

ปิยํ ปรกฺกนฺติภุชสฺส ราชิโน,มเหสิ มจฺจุนฺนตขุทฺธิสมฺปทํ;

วิธาย ลีลาวติมิจฺฉิตตฺถทํ,อเสส ลงฺกาตลรชฺชลกฺขิยํ.

国王波罗迦罗摩巴忽（Parakkantibhuja）任命了他所钟爱的、在世人中智慧卓越、乐善好施的莉拉瓦蒂（Līlāvatī）王后，执掌整个楞伽国（Laṅkā）的王权。

๗.

7.

กุมารมาราธิตสาธุมนฺตินํ,มหาทยํ ปณฺฑุนรินฺท วํสชํ;

วิธาย สทฺธํ มธุรินฺทนามกํ,สุสิกฺขีตํ ปาวจเน กลาสุ จ.

（他任命了）名为马杜林达（Madhurinda）的王子，他为贤臣所拥戴，具大悲心，出身于般度（Pāṇḍu）王族，富有信心，且善学圣言与诸艺。

๘.

8.

นรินฺทสุญฺญํ สุจิรํ ติสีหฬํ,อิติปฺปตีตํ อยสํ อปานุทิ;

จิรํ ปณีเตน จ จิวราทินา,สุสญฺญเต สํยมิโน อตปฺปยิ.

三狮子国（Tisīhaḷa）长期无王，他消除了由此而来的恶名；并长期以精美的衣袍等供养，使善于自制的修行者们感到满足。

๙.

9.

จิรฏฺฐิตึ ปาวจนสฺส อิจฺฉตา,กตญฺญุนา วิกฺกม พุทฺทิสาลินา;

สตีมตา จนฺทิม พนฺธุกิตฺตินา,สคารวํ เตน’ภียาจิโต อหํ.

我受到他的恭敬请求，他希望圣教长存，知恩图报，英勇且富有智慧，具念，在亲友中的声誉皎洁如月。

๑๐.

10.

สเทส ภาสาย กวีหิ สีหเฬ,กตมฺปิ วํสํ ชินทนฺตธาตุยา;

นิรุตฺติยา มาคธิกาย วุทฺธิยา,กโรมิ ทีปนฺตรวาสินํ อปิ.

虽然在狮子国（Sīhaḷa），已有诗人们用本国语言撰写了佛牙史，我如今仍用摩揭陀语（Māgadhikā）撰写，也是为了利益其他岛屿的居民。

๑๑.

11.

ชีโน’ยมิทฺเธ อมรวฺหเย ปุเร,กทาจิ หุตฺวาน สุเมธนามโก;

สเวทเวทงฺควิภาคโกวิโท,มหทฺธเน วิปฺปกุลมฺหิ มาณโว.

往昔，这位胜者曾是名为善慧（Sumedha）的青年，出生在繁荣的阿摩罗婆提城（Amaravatī）一个非常富有的婆罗门家庭，他精通吠陀及其诸分支。

๑๒.

12.

อหญฺหิ ชาติพฺยสเนน ปีฬิโต,ชราภิภุโต มรเณน โอตฺถโฏ;

สิวํ ปทํ ชาติชราทินิสฺสฏํ,คเวสยิสฺสํ’ติ รโห วิจินฺติย.

他独自思惟：“我实为生之灾患所苦，为老所胜，为死所伏。我将去寻求那超越生、老等的安稳境地。”

๑๓.

13.

อเนกสงฺขํ ธนธญฺญสมฺปทํ,ปติฏฺฐเปตฺวา กปเณสิ ทุจฺจชํ;

อนปฺปเก เปมภรานุพนฺธิโน,วิหาย มิตฺเต จ สุเตจ พนฺธเว.

他将难以舍弃的无数钱财谷物施予穷人，并舍弃了那些怀有深厚爱意的亲人、朋友与儿子。

๑๔.

14.

ปหาย กาเม นิขิเล มโนรเม,ฆราภินิกฺขมฺม หิมาจลนฺติเก;

มหีธรํ ธมฺมิกนาม วิสฺสุตํ,อุเปจฺจ นานาตรุราชิภุสิตํ.

他舍弃一切悦意的欲乐，从家中出走，来到雪山（Himācala）附近，走近一座名为达弥迦（Dhammika）、为种种林木所庄严的著名山脉。

๑๕.

15.

มโนนุกูเล สุรราชนิมฺมีเต,อสมฺมิคานํ อคติมฺหิ อสฺสเม;

นิวตฺตจีโร อชินกฺขิปํ วหํ,ชฏาธโร ตาปส เวสมคฺคหี.

在一处悦意的净修处，那是天帝所造，野兽罕至；他穿上树皮衣，披着羚羊皮，留着结发，取了苦行者的形相。

๑๖.

16.

สุสญฺญตตฺโตปริวาริ ตินฺทฺริโย,ผลาผลาทีหิ ปวตฺตยํ ตนุํ;

คโต อภิญฺคฺญาสุ จ ปารมึ วสี,ตหึ สมาปตฺติ สุขํ อวินฺทิ โส.

他善于自制，守护诸根，以种种果实维持身体。他于诸神通（abhiññā）达到圆满自在，并在那里证得了等至之乐。

๑๗.

17.

สุสชฺชิเต รมฺมปุราธิวาสินา,มหาชเนน’ตฺตมเนน อญฺชเส;

ปถปฺปเทเส อภิยนฺตมตฺตโน,อนิฏฺฐิเตเยว สุเมธ ตาปโส.

当时，悦人的罗摩城（Rammapura）居民正满心欢喜地庄严道路，而苦行者善慧自己负责的那段路尚未完成。

๑๘.

18.

อคาธเญยฺโยทธีปารทสฺสินํ,ภวนฺตคุํ นิพฺพนถํ วินายกํ;

อเนกขีณาสวลกฺขเสวิตํ,กทา จิ ทีปงฺกรพุทฺธมทฺทส.

那时，他看见了燃灯佛（Dīpaṅkara Buddha），他已见甚深所知海的彼岸，已达有之尽头，无有爱箭，是引导者，为数十万漏尽者所围绕。

๑๙.

19.

ตโต สสงฺฆสฺส ติโลกภตฺตุโน,ปริจฺจชิตฺวาน ตนุมฺปิ ชีวิตํ;

ปสารยิตฺวาน ชฏาชินาทิกํ,วิธาย เสตุํ ตนุเมว ปลฺลเล.

于是，他为了三界所尊崇的世尊及其僧团，舍弃了自己的身体与生命，在泥泞中铺开自己的结发与鹿皮，并以己身为桥。

๒๐.

20.

อนกฺกมิตฺวา กลลํ มหาทเย,สภิกฺขุโก คจฺจตุ ปิฏฺฐิยา อิติ;

อธิฏฺฐหิตฺวาน นิปนฺนโก ตหึ,อนาถ เมตํ ติภวํ สเมกฺขิย.

他观察到此三界无有怙主，于是下定决心，俯卧于地，心想：“愿大悲的世尊与比丘僧团，不要踩在泥上，从我的背上走过去。”

๒๑.

21.

ทยาย สญฺโจทิตมานโส ชเน,ภวณฺณวา อุทฺธริตุํ ทุขทฺทิเต;

อกาสิ สมฺโพธิปทสฺส ปตฺติยา,มหาภินีหารมุทคฺควิกฺกโม.

他心为慈悲所激励，为将苦难众生从存在之海中救拔出来，为证得圆满觉悟，以超凡的毅力立下了大愿。

๒๒.

22.

อโถ วิทิตฺวา วสิโน ตมาสยํ,อทาสิ โส วฺยากรณํ มหามุนิ;

ตโต ปุรํ ตมฺหิ ตถาคเต คเต,สยํวสี สมฺมสิ ปารมิคุเณ.

于是，自在的大牟尼（Mahāmuni）了知他的心愿后，便给予授记。其后，待如来进入城中，那位自制者便思惟诸波罗蜜的特质。

๒๓.

23.

ตโต จ กปฺปานมลีนวิกฺกโม,อสํขิเย โส จตุโร สลกฺขเก;

ตหึ ตหึ ชาติสุ โพธิปาจเน,วิสุทฺธสมฺภารคุเณ อปูรยิ;

อถาภิชาโต ตุสิเต มหายโส,วิสุทฺธสมฺโพธิปโทปลทฺธิยา;

อุทิกฺขมาโน สมยํ ทยาธโน,จิรํ วิภุตึ อนุโภสิ สพฺพโส.

此后，那位无瑕精进者，在四阿僧祇（asaṃkhiye）又十万劫中，于一次次的生世里，圆满了能令菩提成熟的清净资粮。之后，这位大名声者为了证得清净圆满觉悟，重生于兜率（Tusita）天。作为慈悲的富有者，他观察着时机，长久地享受着种种荣耀。

๒๕.

25.

สหสฺสสงฺขา ทสจกฺกวาลโต,สมาคตาเนกสุราธิปาทิหิ;

อุทคฺคุทคฺเคหิ ชินตฺตปตฺติยา,สคารวํ โส อภิคมฺม ยาจิโต.

来自一万个世界体系的无数天主等前来集会；他们为他将证得胜者果位而极度喜悦，恭敬地走近并祈请他。

๒๖.

26.

ตโต จวิตฺวา กปิฬวฺหเย ปุเร,สทา สโต สกฺยกุเลกเกตุโน;

อโหสิ สุทฺโธทนภุมิภตฺตุโน,มหาทิมายาย มเหสิยา สุโต.

于是，他从那里去世后，在名为迦毗罗（Kapiḷa）的城里，成为净饭王的王后摩诃摩耶之子，作为释迦族的唯一旗帜，常具正念。

๒๗.

27.

วิชาตมตฺโต’ว วสุนฺธราย โส,ปติฏฺฐหิตฺวาน ทิสา วิโลกยี;

ตทา อเหสุํ วิวฏงฺคนา ทิสา,อปูชยุํ ตตฺถ จ เทวมานุสา.

他一出生，就站立在大地上，环顾四方。那时，四方都变得开阔，天与人皆在那里礼敬他。

๒๘.

28.

อาธารยุํ อาตปวารณาทิกํ,อทิสฺสมานาว นภมฺภิ เทวตา;

ปทานิ โส สตฺต จ อุตฺตรามุโข,อุเปจฺจ นิจฺฉารยิ วาจมาสภึ.

诸天神在空中隐形，为他持着遮阳伞等物。他面朝北方，走了七步，然后发出如牛王般的吼声。

๒๙.

29.

ยถตฺถสิทฺธตฺตกุมารนามโก,มหพฺพโล โยพฺพนหาริวิคฺคโห;

อุตุตฺตยานุจฺฉวิเกสุ ตีสุ โส,นุโภสิ ปาสาทวเรสุ สมฺปทํ.

名为悉达多（Siddhattha）的王子，意为“义成就”，他体力强壮，身形英俊，正值青春年华。他在三座适合三时的优美宫殿中，享受着荣华富贵。

๓๐.

30.

กทาจิ อุยฺยานปเถ ชราหตํ,ตถาตุรํ กาลกตญฺจ สํยมึ;

กเมน ทิสฺวาน วิรตฺตมานโส,ภเวสุ โส ปพฺพชิตุํ อกามยิ.

有一次，在去往园林的路上，他依次看见一个老人、一个病人、一个死者和一个出家人。于是他心生厌离，渴望出家，脱离诸有。

๓๑.

31.

สปุปฺผทีปาทีกเรหิ รตฺติยํ,ปุรกฺขโต โส ติทิวาธิวาสิหิ;

สฉนฺนโก กนฺตกวาชิยานโต,ตโต มหาการุณิโก’ภินิกฺขมิ.

夜晚，天界的居民手持花、灯等物，前来护送他。于是，这位大悲者与车匿(Channa)一起，骑着犍陟(Kaṇṭhaka)马，出家远行。

๓๒.

32.

กเมน ปตฺวาน อโนมมาปคํ,สุโธตมุตฺตาผลหาริเสกเต;

ปติฏฺฐหิตฺวา วรโมฬิพนฺธนํ,สิตาสิลูนํ คคเน สมุกฺขิปี.

他渐渐来到阿诺玛(Anomā)河边，那里的沙滩洁净，犹如洗净的珍珠般迷人。他站在那里，用锋利的剑割下自己华丽的顶髻，并将它抛向空中。

๓๓.

33.

ปฏิคฺคเหตฺวา ติทสานมิสฺสโร,สุวณฺนจงฺโคฏวเรน ตํ ตทา;

ติโยชนํ นีลมณีหิ เจติยํ,อกาสิ จูฬามณิมตฺตโน ปุเร.

那时，三十三天的天主(帝释)用一个精美的金匣接住了它。他在自己的天城里，用蓝宝石建造了一座三由旬高的塔，名为“朱拉玛尼”(Cūḷāmaṇi, 顶髻珠宝)。

๓๔.

34.

ตโต ฆฏีการสโรชโยนินา,สมาหฏํ ธารยี จีวราทิกํ;

อโถ สกํ วตฺถยุคํ นภตฺถเล,ปสตฺถเวสคฺคหโณ สมุกฺขิปี.

然后，他穿上了由陶师梵天(Ghaṭīkāra)带来的衣袍等物。接着，已换上值得称赞的沙门装束的他，将自己原来的那套衣服抛向空中。

๓๕.

35.

ปฏิคฺคเหตฺวาน ตมมฺพุชาสโน,มหิทฺธิโก ภตฺติภเรน โจทิโต;

สเก ภเว ทฺวาทสโยชนํ อกา,มณีหิ นีลาทิหิ ทุสฺสเจติยํ.

那位大威神力的莲座者(梵天)，出于虔诚之心，接过了那套衣服。他在自己的天界，用蓝宝石等珍宝，建造了一座十二由旬高的“布衣塔”(Dussacetiya)。

๓๖.

36.

สุสญฺญตตฺโต สติมา ชิตินฺทฺริโย,วินีตเวโส รสเคธวชฺชิโต;

ฉหายนาเนว อโนมวิกฺกโม,มหาปธานํ ปทหิตฺถ ทุกฺกรํ.

他善于自制，具足正念，调伏诸根，仪表庄重，舍离对味的贪求。这位具有无上毅力者，在六年间，进行了伟大的、难行的精进修行。

๓๗.

37.

วิสาขมาสสฺสถ ปุณฺณมาสิยํ,อุเปจฺจ มูลํ สหชาย โพธิยา;

ติณาสเน จุทฺทสหตฺถสมฺมิเต,อธิฏฺฐหิตฺวา วีริยํ นิสชฺชิ โส.

然后，在毘舍佉(Visākha)月的月圆之日，他来到与他一同诞生的菩提树下。他在一个十四肘长的草座上坐下，发起了精进的决意。

๓๘.

38.

อวตฺถรนฺตึ วสุธํจ อมฺพรํ,วิรูปเวสคฺคหเณน ภึสนํ;

ปกมฺปยนฺโต สธราธรํ มหึ,ชิโน ปโทเส’ชินิ มารวาหิณึ.

在傍晚时分，胜者征服了魔罗(Māra)的军队，那魔军变现出种种丑恶恐怖的形相，遍满大地与天空，撼动着大地及其山脉。

๓๙.

39.

สุราสุรพฺรหฺมคเณหิ สชฺชิเต,ชคตฺตเย ปุปฺผมยคฆิกาทินา;

ปวตฺตมาเน สุรทุนฺทุภิสฺสเร,อพุชฺฌิโพธึ รชนีปริกฺขเย.

当三界被天、阿修罗与梵天众用花盖等物装饰，当天鼓之声响起时，他在夜晚的尽头，觉悟了菩提。

๔๐.

40.

ตทา ปกมฺปึสุ สเสลกานนา,สหสฺสสํขา ทสโลกธาตุโย;

อคญฺชิ โส โลณปโยธิ สาธุตํ,มหาวภาโส ภุวเนสุ ปตฺถรี.

那时，一万个世界体系连同其山林都震动了。咸海发出了赞许的轰鸣，一道巨大的光芒遍照诸界。

๔๑.

41.

ลภึสุ อนฺธา วิมเล วิโลจเน,สุณึสุ สทฺเท พธิราปิ ชาติยา;

ลปึสุ มูคา วจเนน วคฺคุนา,จรึสุ เขลํ ปทสา’ว ปงฺคุลา.

盲者获得了清净的眼睛，天生的聋者也听到了声音。哑者能说出悦耳的言语，跛者能用双脚自由行走。

๔๒.

42.

ภวึสุ ขุชฺชา อุชุโสมฺมวิคฺคหา,สิขี’ปิ นิพฺพายิ อวีจิอาทิสุ;

อปาคมุํ พนฺธนโต’ปิ ชนฺตโว,ขุทาทิกํ เปตภวา อปกฺกมี.

驼背者身躯变得正直而优美，阿鼻(Avīci)地狱等处的火焰也熄灭了。众生脱离了束缚，饿鬼界的饥饿等痛苦也消失了。

๔๓.

43.

สมึสุ โรควฺยสนานิ ปาณินํ,ภยํ ติรจฺจานคเต น ปีฬยี;

ชนา อเหสุํ สขิลา ปิยํวทา,ปวตฺตยุํ โกญฺจนทํ มตงฺคชา.

众生的疾病与灾难平息了，恐惧不再侵扰畜生道的众生。人们变得友善，言语温和，大象发出了欢鸣。

๔๔.

44.

หยา จ เหสึสุ ปหฏฺฐมานสา,นทึสุ สพฺพา สยเมว ทุนฺทุภี;

รวึสุ เทหาภรณานิ ปาณินํ,ทิสา ปสีทึสุ สมา สมนฺตโต.

马匹也心生欢喜而嘶鸣，所有的鼓都自行鸣响。众生身上的饰物发出了声响，四方变得清明而平静。

๔๕.

45.

ปวายิ มนฺโท สุขสีตมารุโต,ปวสฺสิ เมโฆ’ปิ อกาลสมฺพโว;

ชหึสุ อากาสคตึ วิหงฺคมา,มหึ สมุภิชฺชชลํ สมุฏฺฐหี.

轻柔、怡人、凉爽的风吹起，非时节的云朵也降下了雨水。飞鸟停止了在空中的飞行，水从地里喷涌而出。

๔๖.

46.

อสนฺทมานา’ว ฐิตา สวนฺติโย,นเภ วิโรจึสุ อเสสโชติโย;

ภวา อเหสุํ วิวฏา สมนฺตโต,ชนสฺส นาสุํ วจนูปปตฺติโย.

流动的河川静止不流，天空中所有的星辰都大放光明。诸有(轮回的境界)四方敞开，人们之间没有了言语的争执。

๔๗.

47.

สเมกฺขตํ นาวรณา นคาทโย,ปวายิ คนฺโธ อปิ ทิพฺพสมฺมโต;

ทุมา อเหสุํ ผลปุปฺผ ธาริโน,อโหสิ ฉนฺโน กมเลหิ อณฺณโว.

对于观看者来说，山岳等不再是障碍；天界认可的香气也随风飘送。树木都结满了果实与花朵，海洋被莲花所覆盖。

๔๘.

48.

ถเลสุ โตเยสุ จ ปุปฺผมานกา,วิจิตฺตปุปฺผา วิกสึสุ สพฺพถา;

นิรนฺตรํ ปุปฺผสุคนฺธวุฏฺฐิยา,อโหสิ สพฺพํ วสุธมฺพรนฺนรํ.

陆地上和水中的各种奇花异卉，处处绽放。由于香花之雨持续不断地降下，整个大地、天空及中间的空间都充满了花朵。

๔๙.

49.

นิสชฺช ปลฺลงฺกวเร ตหึ ชิโน,สุขํ สมาปตฺติวิหารสมฺภวํ;

ตโต’นุโภนฺโต สุจิราภิปตฺถิตํ,ทินานิ สตฺเตว อติกฺกมาปยี.

胜者于彼处结跏趺坐于殊胜座上，体验着由定住所生、长久以来所期盼的安乐，如是度过了七日。

๕๐.

50.

สมุปฺปติตฺวา คคณงฺคนํ ตโต,ปทสฺสยิตฺวา ยมกํ มหามุนิ;

สปาฏิหีรํ ติทิวาธิวาสินํ,ชินตฺตเน สํสยิตํ นิรากริ.

大牟尼从彼处升上虚空，示现双神变，以神通为天界诸神消除了他们对其胜者身份的疑虑。

๕๑.

51.

อโถตริตฺวาน ชยาสนสฺส โส,ฐิโต’ว ปุพฺพุตฺตรกณฺณนิสฺสิโต;

ทินานิ สตฺตานิมิเสน จกฺขุนา,ตมาสนํ โพธิตรุํจ’ปูชยิ.

然后他从胜利座下来，立于东北角；以不眨眼之目，七日供养彼座与菩提树。

๕๒.

52.

อถ’นฺตราเฬ มณิจงฺกเม ชิโน,ฐิตปฺปเทสสฺส จ อาสนสฺส จ;

มหารเห เทววราภินิมฺมิเต,ทินานิ สตฺเตว อกาสิ วงฺกมํ.

然后，胜者在他先前站立之处与座位之间，于由殊胜天神所造、极为贵重的宝珠经行处，经行了七日。

๕๓.

53.

ตโต ทิสายํ อปราย โพธิยา,อุปาวิสิตฺวา รตนาลเย ชิโน;

สมนฺตปฏฺฐานนยํ วิจินฺตยํ,ทินานิ สตฺเตว สวีตินามยิ.

然后，胜者在菩提树的西面，坐于宝屋(ratanālaya)中，思惟着《发趣论》之法，如是度过了七日。

๕๔.

54.

วินิคฺคโต สตฺถุสรีรโต ตทา,ชุติปฺปพนฺโธ ปฏิพนฺธวชฺชิโต;

ปมาณสุญฺญาสุ จ โลกธาตุสุ,สมนฺตโต อุทฺธมโธ จ ปตฺถรี.

那时，从导师身体发出无碍之光芒连绵不绝，在无量世界中，于四方上下普照。

๕๕.

55.

วฏสฺส มูเล อชปาลสญฺญิโน,สุขํ ผุสนฺโต ปวิเวกสมฺภวํ;

วินายโก สตฺต วิหาสิ วาสเร,อนนฺตทสฺสี สุรราชปูชิโต.

在牧羊人榕树(Ajapāla-vaṭa)下，为天王所供养的无边见者——导师，体验着由远离而生的安乐，安住了七日。

๕๖.

56.

วิหาสิ มูเล มุจลินฺทสาขิโน,นิสชฺช โภคาวลิมนฺทิโรทเร;

วิกิณฺณปุปฺเผ มุจลินฺทโภคิโน,สมาธินา วาสรสตฺตกํ ชิโน.

胜者在目支邻陀(Mucalinda)树下安住，坐于目支邻陀龙王以其身躯盘绕而成的殿堂内，龙王在其龙身上撒满了花朵；胜者于此入定度过了七日。

๕๗.

57.

ทุเม’ปิ ราชายตเน สมาธินา,วิหาสิ รตฺตินฺทิว สตฺตกํ มุนิ;

สหสฺสเนตฺโต อถ ทนฺตโปณกํ,มุโขทกญฺจาปิ อทาสิ สตฺถุโน.

牟尼亦在罗阇耶那(Rājāyatana)树下，以禅定安住七昼夜；然后千眼天帝献上齿木与漱口水予导师。

๕๘.

58.

ตโต มหาราชวเรหิ อาภตํ,สิลามยํ ปตฺต จตุกฺกเมกกํ;

วิธาย มตฺถํ มธุปิณฺฑิกํ ตหึ,ปฏิคฺคเหตฺวาน สวาณิชาหฏา.

然后，佛陀将四大天王带来的四个石钵合为一钵，并用它接受了商人们所供养的蜜丸。

๕๙.

59.

กตนฺนกิจฺโจ สรเณสุ เต อุโภ,ปติฏฺฐเปตฺวาน ตปสฺสุภลฺลิเก;

อทาสิ เตสํ อภิปูชิตุํ สกํ,ปรามสิตฺวาน สิรํ สิโรรุเห.

用完餐后，佛陀让提婆须(Tapassu)和跋利迦(Bhallika)二人皈依三宝；然后他摸了摸头，将自己的头发给予他们供养。

๖๐.

60.

วฏสฺสมุเล อชปาลสญฺญิโน,สหมฺปตีพฺรหฺมวเรน ยาจิโต;

ชนสฺส กาตุํ วรธมฺมสงฺคหํ,อคญฺฉิ พาราณสิเมกโก มุนิ.

在牧羊人榕树下，应梵天娑婆主(Brahmā Sahampati)的恳请，为对众人作殊胜法之摄益，牟尼独自一人前往波罗奈(Bārāṇasī)。

๖๑.

61.

คนฺตฺวา โส ธมฺมราชา วนมิสิปตนํ สญฺญตานํ นิเกตํ,ปลฺลงฺกสฺมึ นิสินฺโน ตหิมวิจลิตฏฺฐานสมฺปาทิตมฺหิ;

อาสาฬฺเห ปุณฺณมายํ สิตรุจิรุจิยา โชติเต จกฺกวาเฬ,เทวพฺรหฺมาทิกานํ ทุริตมลหรํ วตฺตยิ ธมฺมจกฺกํ.

彼法王前往持戒者之住处——仙人堕处(Isipatana)林，于彼处不动之座上坐下；于萨哈(Āsāḷha)月圆之日，当宇宙被洁白美丽之光辉照亮时，为诸天、梵天等转动了能除罪垢之法轮。

๖๒.

62.

สุตฺวา สทฺธมฺมมคฺคํ ติภูวนกุหราโภควิตฺถาริกํ ตํ,อญฺญาโกณฺฑญฺญนามทฺวิชมุนิปมุขาฏฺฐารสพฺรหฺมโกฏี;

อญฺญาสุํ มคฺคธมฺมํ ปริมิตรหิเต จกฺกวาเฬ อุฬาโร,โอภาโส ปาตุภุโต สปทิ พหุวิธํ อาสิ อจฺเฉรกญฺจ.

听闻了那遍及三界广阔空间之正法道后，以婆罗门牟尼阿若憍陈如(Aññā Koṇḍañña)为首之十八俱胝(koṭi)梵天，证悟了道法。于无量宇宙中，当下出现了宏大光明，亦发生了种种奇迹。

ปฐโม ปริจฺเฉโท.

第一章。

๖๓.

63.

ตโต ปฏฺฐาย โส สตฺถา วิเนนฺโต เทวมานุเส,โพธิโต ผุสฺสมาสมฺหิ นวเม ปุณฺณมาสิยํ.

从那时起，导师持续调伏天人。于其觉悟后第九个月，即富沙(Phussa)月之月圆日，

๖๔.

64.

ลงฺกมาคมฺม คงฺคาย ตีเร โยชนวิตฺถเต,มหานาควนุยฺยาเน อายาเมน ติโยชเน.

他来到兰卡(Laṅkā)，到达(马哈威利)恒河岸边之大龙林苑(Mahānāgavanuyyāna)，此苑宽一由旬，长三由旬。

๖๕.

65.

ยกฺขานํ สมิตึ คนฺตฺวา ฐตฺวาน คคเน ตหึ;

วาตนฺธการวุฏฺฐิหิ กตฺวา ยกฺเข ภยทฺทิเต.

彼前往夜叉(yakkha)之集会处，立于彼处空中；以狂风、黑暗及暴雨，使诸夜叉心生怖畏。

๖๖.

66.

ลทฺธาภเยหิ ยกฺเขหิ เตหิ ทินฺนาย ภุมิยา;

จมฺมขณฺฑํ ปสาเรตฺวา นิสีทิตฺวาน ตงฺขเณ.

于彼等已得无畏之夜叉所献土地上，彼立刻铺开一片皮革坐下。

๖๗.

67.

จมฺมขณฺฑํ ปทิตฺตคฺคิ ชาลามาลาสมากุลํ;

อิทฺธิยา วฑฺฒยิตฺวาน ยาว สินฺธุํ สมนฺตโต.

彼以神通力扩展那片燃着熊熊烈火、布满火焰花环之皮革，使其遍及四方，远达大海。

๖๘.

68.

ชเวน สินฺธุเวลาย ราสิภุเต นิสาจเร;

คิริทีปมิธาเนตฺวา ปติฏฺฐาเปสิ เต ตหึ.

彼迅速将聚集于海边之夜叉带至山岛(Giridīpa)，并将彼等安置于彼处。

๖๙.

69.

เทสยิตฺวา ชิโน ธมฺมํ ตทา เทวสมาคเม;

พหุนฺนํ ปาณโกฏีนํ ธมฺมาภิสมยํ อกา.

那时，胜者于天神集会中开示法要，令无数俱胝(koṭi)之众生证悟法。

๗๐.

70.

มหาสุมนเทวสฺส เสเล สุมนกูฏเก;

ทตฺวา นมสฺสิตุํ เกเส อคา เชตวนํ ชิโน.

胜者于须摩那山峰(Sumanakūṭa)上，将头发授予大须摩那(Mahāsumana)天神供其礼拜，然后返回祇陀林。

๗๑.

71.

ปติฏฺฐเปตฺวา เต สตฺถุ นิสินฺนาสนภุมิยํ;

อินฺทนีลมยํ ถูปํ กริตฺวา โส อปูชยิ.

彼(大须摩那)将佛发供奉于导师曾坐之处，并建造一座蓝宝石塔用以供养。

๗๒.

72.

นิสฺสาย มณิปลฺลงฺกํ ปพฺพตณฺณววาสิโน;

ทิสฺวา ยุทฺธตฺถิเก นาเค จูโฬทร มโหทเร.

佛陀见到为一张宝座而欲作战之二龙，其为居于山之小腹龙(Cūḷodara)与居于海之大腹龙(Mahodara)。

๗๓.

73.

โพธิโต ปญฺจเม วสฺเส จิตฺตมาเส มหามุนิ;

อุโปสเถ กาลปกฺเข นาคทีปมุปาคมี.

觉悟后第五年，质多(Citta)月黑分之布萨(uposatha)日，大牟尼前往龙岛(Nāgadīpa)。

๗๔.

74.

ตทา สมิทฺธิสุมโน เทโว เชตวเน ฐิตํ;

อตฺตโน ภวนํเยว ราชายตนปาทปํ.

那时，天神萨米提须摩那(Samiddhisumana)，将其于祇陀林中之住处——罗阇耶那(Rājāyatana)树，

๗๕.

75.

อินฺทนีลทฺทิกูฏํ’ว คเหตฺวาตุฏฺฐมานโส;

ธารยิตฺวา สหาคญฺฉิ ฉตฺตํ กตฺวาน สตฺถุโน.

心怀欢喜，犹如手持蓝宝石山峰，将其作为导师之伞盖而持，随行而来。

๗๖.

76.

อุภินฺนํ นาคราชูนํ วตฺตมาเน มหาหเว;

นิสินฺโน คคเน นาโถ มาปยิตฺถ มหาตมํ.

于二龙王间大战发生时，导师坐于空中，示现大黑暗。

๗๗.

77.

อาโลกํ ทสฺสยิตฺวาถ อสฺสาเสตฺวาน โภคิโน;

สามคฺคิกรณํ ธมฺมํ อภาสิ ปุริสาสโภ.

然后示现光明，安慰诸龙；人中之牛王宣说和合之法。

๗๘.

78.

อสีติโกฏิโย นาคา อจลมฺพุธิวาสิโน;

ปติฏฺฐหึสุ มุทิตา สีเลสุ สรเณสุ จ.

八十俱胝之龙，居于不动之海中，欢喜地安住于戒与皈依中。

๗๙.

79.

ทตฺวาน มณิปลฺลงฺกํ สตฺถุโน ภุชคาธิปา;

ตตฺถาสีนํ มหาวีรํ อนฺนปาเนหิ ตปฺปยุํ.

诸龙王献宝座予导师；彼等以饮食供养坐于其上之大雄，使其满足。

๘๐.

80.

ปติฏฺฐเปตฺวา โส ตตฺถ ราชายตนปาทปํ;

ปลฺลงฺกํ ตญฺจ นาคานํ อทาสิ อภิปูชิตุํ.

彼于彼处安置了罗阇耶那树(rājāyatanapādapaṃ)，并将那宝座赐予龙族供养。

๘๑.

81.

โพธิโต อฏฺฐเม วสฺเส เวสาเข ปุณฺณมาสิยํ;

มณิอกฺขิกนาเมน นาคินฺเทน นิมนฺติโต.

觉悟后第八年，于卫塞(Vesākha)月之月圆日，彼应名为摩尼阿基迦(Maṇiakkhika)之龙王所请。

๘๒.

82.

นาคราชสฺส ตสฺเสว ภวนํ สาธุ สชฺชีตํ;

กลฺยาณิยํ ปญฺจภิกฺขู สเตหิ สห อาคมิ.

彼龙王之宫殿已妥善备好；彼与五百比丘一同来到迦利耶尼(Kalyāṇī)。

๘๓.

83.

กลฺยาณิเจติยฏฺฐาเน กเต รตน มณฺฑเป;

มหารหมฺหิ ปลฺลงฺเก อุปาวิสิ นราสโภ.

于迦利耶尼佛塔处所建之宝珠亭中，人中牛王坐于珍贵之宝座上。

๘๔.

84.

ทิพฺเพหิ ขชฺชโภชฺเชหิ สสงฺฆํ โลกนายกํ;

สนฺตปฺเปสิ ผณินฺโท โส ภุชงฺเคหิ ปุรกฺขโต.

彼为众蛇所围绕之蛇王，以天界食物供养世间导师及其僧伽，使其满足。

๘๕.

85.

เทสยิตฺวาน สทฺธมฺมํ สคฺคโมกฺขสุขาวหํ;

โส สตฺถา สุมเน กูเฏ ทสฺเสสิ ปทลญฺฉนํ.

彼导师宣说能带来天界与解脱之乐的正法后，于苏曼那(Sumana)山顶示现足印。

๘๖.

86.

ตโต ปพฺพตปาทมฺหิ สสงฺโฆ โส วินายโก;

ทิวาวิหารํ กตฺวาน ทีฆวาปึ อุปาคมิ.

其后，彼导师与僧伽于山脚下作白日住，然后前往长池(Dīghavāpi)。

๘๗.

87.

ถูปฏฺฐาเน ตหึ พุทฺโธ สสงฺโฆ’ภินิสีทิย;

สมาปตฺติ สมุพภุตํ อวินฺทิ อสมํ สุขํ.

于彼处佛塔之地，佛陀与僧伽一同坐下，体验由等至所生之无上安乐。

๘๘.

88.

มหาโพธิตรุฏฺฐาเน สมาธึ อปฺปยิ ชิโน;

มหาถูปปฺปเทเส จ วิหริตฺถ สมาธินา.

胜者于大菩提树处入于禅定，亦于大塔处以禅定安住。

๘๙.

89.

ถูปารามมฺหิ ถูปสฺส ฐาเน ฌานสุเขน โส;

สภิกฺขุสงฺโฆ สมฺพุทฺโธ มุหุตฺตํ วีตินามยี.

于塔园寺(Thūpārāma)之佛塔处，彼正自觉者与比丘僧伽，以禅定之乐度过片刻。

๙๐.

90.

สิลาถุปปฺปเทสมฺหิ ฐตฺวากาลาวิทู มุนิ;

เทเว สมนุสาสิตฺวา ตโต เชตวนํ อคา.

那位知时机的牟尼在石塔处站立，教导诸天后，便去了祇陀林。

๙๑.

91.

อคิทฺโธ ลาภสกฺกาเร อสยฺหมวมานนํ;

สหนฺโต เกวลํ สพฺพ โลกนิตฺถรณตฺถิโก.

他不贪著利养与恭敬，忍受难忍之轻蔑，只为令一切世间解脱。

๙๒.

92.

สํวจฺฉรานิ ฐตฺวาน จตฺตาฬีสญฺจ ปญฺจ จ;

เทสยิตฺวาน สุตฺตาทิ นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ.

住世四十五年，宣说了以经为首的九分导师教法。

๙๓.

93.

ตาเรตฺวา ภวกนฺตารา ชเน สงฺขฺยาติวตฺติโน;

พุทฺธกิจฺจานิ สพฺพานิ นิฏฺฐาเปตฺวาน จกฺขุมา.

具眼者度脱无数众生出离轮回旷野，完成了所有佛陀的事业。

๙๔.

94.

กุสินาราปุเร รญฺญํ มลฺลานมุปวตฺตเน;

สาลวนมฺหิ ยมกสาลรุกฺขานมนฺตเร.

在古西那罗城，末罗王族的乌波瓦塔那(Upavattana)娑罗林中，双娑罗树之间。

๙๕.

95.

มหารเห สุปญฺญตฺเต มญฺเจ อุตฺตรสีสกํ;

นิปนฺโน สีหเสยฺยาย เวสาเข ปุณฺณมาสิยํ.

在铺设好的珍贵卧具上，头朝北，以狮子卧姿躺下，时值卫塞月月圆日。

๙๖.

96.

เทเสตฺวา ปฐเม ยาเม มลฺลานํ ธมฺมมุตฺตมํ;

สุภทฺทํ มชฺฌิเม ยาเม ปาเปตฺวา อมตํ ปทํ.

初夜为末罗族人宣说无上法，中夜令须跋陀(Subhadda)证得不死境。

๙๗.

97.

ภิกฺขุ ปจฺฉิมยามมฺหิ ธมฺมกฺขนฺเธ อเสสเก;

สงฺคยฺห โอวทิตฺวาน อปฺปมาท ปเทน จ.

后夜，总摄所有法蕴，并以不放逸之言教诫诸比丘。

๙๘.

98.

ปจฺจุสสมเย ฌานสมาปตฺติวิหารโต;

อุฏฺฐาย ปรินิพฺพายิ เสโสปาทิวิวชฺชิโต.

拂晓时，从禅定等至住中起身，证入无余依般涅槃。

๙๙.

99.

มหีกมฺปาทโย อาสุํ ตทา อจฺฉริยาวหา;

ปูชาวิเสสา วตฺตึสุ เทวมานุสกา พหู.

那时发生了地震等奇事，人天亦献上许多殊胜供养。

๑๐๐.

100.

ปรินิพฺพาณสุตฺตนฺเต วุตฺตานุกฺกมโต ปน;

ปูชาวิเสโส วิญฺเญยฺโย อิจฺฉนฺเตหิ อเสสโต.

然而，欲求详知者，当依《大般涅槃经》所说次第，了知其殊胜供养。

๑๐๑.

101.

อหเตหิ จ วตฺเถหิ เวเฐตฺวา ปฐมํ ชินํ;

เวฐยิตฺวาน กปฺปาสปิจุนา วิหเตน จ.

先以新净布包裹胜者，再以梳理过的棉絮包裹。

๑๐๒.

102.

เอวํ ปญฺจสตกฺขตฺตุํ เวฐยิตฺวาน สาธุกํ;

ปกฺขิปิตฺวา สุวณฺณาย เตลปุณฺณาย โทณิยา.

如此仔细包裹五百层后，放入装满油的金棺中。

๑๐๓.

103.

วีสํหตฺถสตุพฺเพธํ คนฺธทารูหิ สงฺขตํ;

อาโรปยึสุ จิตกํ มลฺลานํ ปมุขา ตทา.

那时，末罗族的首领们用香木建起一百二十肘高的火葬柴堆。

๑๐๔.

104.

มหากสฺสปเถเรน ธมฺมราเช อวนฺทิเต;

จิตกํ มา ชลิตฺถาติ เทวธิฏฺฐานโต ปน.

然而，因大迦叶(Mahākassapa)长老尚未礼敬法王，故因诸天决意，火葬柴堆没有燃烧。

๑๐๕.

105.

ปาโมกฺขา มลฺลราชูนํ วายมนฺโตป’เนกธา;

จิตกํ ตํ น สกฺขึสุ คาหาเปตุํ หุตาสนํ.

末罗王族的首领们虽多方尝试，却无法点燃那火葬柴堆。

๑๐๖.

106.

มหากสฺสปเถเรน อธิฏฺฐาเนน อตฺตโน;

วตฺถาทีนิ มหาโทณึ จิตกญฺจ มหารหํ.

大迦叶长老以自己的决意，使衣物、大棺木和珍贵的火葬柴堆……

๑๐๗.

107.

ทฺวิธา กตฺวาน นิกฺขมฺม สกสีเส ปติฏฺฐิตา;

วนฺทิตา สตฺถุโน ปาทา ยถาฏฺฐาเน ปติฏฺฐิตา.

（世尊的）双足破棺而出，安住于他（大迦叶）的头上；在被礼敬后，世尊的双足又回到了原位。

๑๐๘.

108.

ตโต เทวานุภาเวน ปชฺชลิตฺถ จิตานโล;

น มสิ สตฺถุเทหสฺส ทฑฺฒสฺสาสิ น ฉาริกา.

于是，因天神之力，火葬柴堆自行燃起；世尊的身体被焚烧后，没有留下烟尘，也没有留下灰烬。

๑๐๙.

109.

ธาตุโย อวสิสฺสึสุ มุตฺตาภา กญฺจนปฺปภา;

อทิฏฺฐาเนน พุทฺธสฺส วิปฺปกิณฺณา อเนกธา.

留下的舍利如同珍珠般光泽，如同黄金般闪耀；因佛陀的决意，它们被散布到许多地方。

๑๑๐.

110.

อุณฺหีสํ อกฺขกา ทฺเว จ จตสฺโส ทนฺตธาตุโย;

อิจฺเจตา ธาตุโย สตฺต วิปฺปกิณฺณา น สตฺถุโน.

顶髻骨、两根锁骨和四颗牙舍利——世尊的这七种舍利没有散落。

๑๑๑.

111.

อากาสโต ปติตฺวาปิ อุคฺคนฺตฺวาปิ มหีตลา;

สมนฺตา ชลธาราโย นิพฺพาเปสุํ จิตานลํ.

从空中落下，也从地面涌出，四方的水流熄灭了火葬柴堆的火焰。

๑๑๒.

112.

เถรสฺส สาริปุตฺตสฺส อนฺเตวาสิ มหิทฺธิโก;

สรภุนามโก เถโร ปภินฺน ปฏิสมฺภิโท.

舍利弗长老的弟子，名为萨拉布的长老，具大神通，已证得无碍解。

๑๑๓.

113.

คีวาธาตุํ คเหตฺวาน จิตโต มหิยงฺคเณ;

ปติฏฺฐเปตฺวา ถูปมฺหิ อกา กญฺจุกเจติยํ.

他从火葬柴堆中取了颈骨舍利，在马希扬格纳(Mahiyaṅgaṇa)将其供奉于塔中，并建造了覆塔。

๑๑๔.

114.

เขมวฺหโย การุณิโก ขีณสํโยชโน มุนิ;

จิตกา โต ตโต วามทาฐาธาตุํ สมคฺคหิ.

名为吉祥(Khema)的牟尼，具慈悲心，已断尽结缚，他从火葬柴堆中取了左犬牙舍利。

๑๑๕.

115.

อฏฺฐนฺนมถ ราชุนํ ธาตุอตฺถาย สตฺถุโน;

อุปฺปนฺนํ วิคฺคหํ โทโณ สเมตฺวาน ทฺวิชุตฺตโม.

然后，婆罗门中的最上者多那(Doṇa)平息了八位国王为世尊舍利所发生的争执。

๑๑๖.

116.

กตฺวาน อฏฺฐ โกฏฺฐาเส ภาเชตฺวา เสสธาตุโย;

อทาสิ อฏฺฐราชูนํ ตํ ตํ นครวาสินํ.

他将剩余的舍利分为八份，分配给了各自城市的八位国王。

๑๑๗.

117.

หฏฺฐตุฏฺฐา คเหตฺวาน ธาตุโย ตา นราธิปา;

คนฺตฺวา สเก สเก รฏฺเฐ เจติยานิ อการยุํ.

那些国王们欢喜地领取了舍利，回到各自的国家，并建造了塔。

๑๑๘.

118.

เอกา ทาฐา สุรินฺเทน เอกา คนฺธารวาสิหิ;

เอกา ภุชงฺคราชูหิ อาสิ สกฺกตปูชิตา.

一颗牙舍利由天帝供养，一颗由犍陀罗(Gandhāra)的居民供养，一颗由龙王们供养，皆受到恭敬礼拜。

๑๑๙.

119.

ทนฺตธาตุํ ตโต เขโม อตฺตนา คหิตํ อทา;

ทนฺตปุเร กลิงฺคสฺส พฺรหฺมทตฺตสฺส ราชิโน.

然后，吉祥(Khema)把自己取到的牙舍利，给了在齿城的羯陵伽(Kaliṅga)国王梵授。

๑๒๐.

120.

เทสยิตฺวาน โส ธมฺมํ เภตฺวา สพฺพา กุทิฏฺฐิโย;

ราชานํ ตํ ปสาเทสิ อคฺคมฺภี รตนตฺตเย.

他宣说正法，破除一切邪见，令那位国王对三宝生起了无比的净信。

๑๒๑.

121.

อชฺโฌคาฬฺโห มุนินฺทสฺส ธมฺมามตมหณฺณวํ;

โส นรินฺโทปวาเหสิ มลํ มจฺฉริยาทิกํ.

他深入牟尼之王的法甘露大海，那位人王洗涤了悭吝等垢秽。

๑๒๒.

122.

ปาวุสฺสโก ยถา เมโฆ นานา รตนวสฺสโต;

ทาฬิทฺทิยนิทาฆํ โส นิพฺพาเปสิ นรุตฺตโม.

犹如雨季之云，降下种种宝物之雨，那位人中之最胜者熄灭了贫困之热。

๑๒๓.

123.

สุวณฺณขจิตาลมฺพ มุตฺตาชาเลหิ โสภิตํ;

กูฏาคารสตากีณฺณํ ตรุณาทิจฺจสนฺนิภํ.

以金镶嵌的垂饰和珍珠网庄严，遍布数百座尖顶殿堂，犹如初升的太阳。

๑๒๔.

124.

นานารตนโสภาย ทุทิกฺขํ จกฺขุมูสนํ;

ยานํ สคฺคาปวคฺคสฺส ปสาทาติสยาวหํ.

以种种珍宝的光辉，令人难以直视，眩惑人眼；是通往天界与解脱的乘具，带来极大的净信。

๑๒๕.

125.

การยิตฺวาน โส ราชา ทาฐาธาตุนิเวสนํ;

ธาตุปีฐญฺจ ตตฺเถว กาเรตฺวา รตนุชฺชลํ.

那位国王建造了佛牙舍利殿，并在那里建造了宝光闪耀的舍利座。

๑๒๖.

126.

ตหึ สมปฺปยิตฺวาน ทาฐาธาตุํ มเหสิโน;

ปูชาวตฺถูหิ ปูเชสิ รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต.

在那里安奉了大仙的佛牙舍利后，他昼夜不懈地以供养物供养。

๑๒๗.

127.

อิติ โส สญฺจินิตฺวาน ปุญฺญสมฺภาร สมฺปทํ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ สคฺคกายมลงฺกริ.

如此，他积聚了圆满的福德资粮，舍弃了人身，庄严了天身。

๑๒๘.

128.

อนุชาโต ตโต ตสฺส กาสิราชวฺหโย สุโต;

รชฺชํ ลทฺธา อมจฺจานํ โสกสลฺลมปานุที.

此后，他的儿子迦尸王(Kāsirāja)继位；获得王权后，他消除了大臣们的悲伤之箭。

๑๒๙.

129.

ปุปฺผคนฺธาทินา ทนฺตธาตุํ ตมภิปูชิย;

นิจฺจํ มณิปฺปทีเปหิ โชตยิ ธาตุมนฺทิรํ.

他以花、香等供养那颗佛牙舍利，并时常以宝灯照亮舍利殿。

๑๓๐.

130.

อิจฺเจวมาทึ โส ราชา กตฺวา กุสลสญฺจยํ;

ชหิตฺวาน นิชํ เทหํ เทวินฺทปุรมชฺฌคา.

如此，那位国王积累了善业，舍弃了自己的身体，到达了天帝之城。

๑๓๑.

131.

สุนนฺโท นาม ราชินฺโท อานนฺทชนโน สตํ;

ตสฺส’ตฺรโช ตโต อาสิ พุทฺธสาสนมามโก.

此后，他的儿子，名为善喜的国王，令贤善者欢喜，他是佛陀教法的爱护者。

๑๓๒.

132.

สมฺมาเนตฺวาน โส ทนฺตธาตุํ เญยฺยนฺตทสฺสิโน;

มหตา ภตฺติโยเคน อคา เทวสหวฺยตํ.

他以极大的虔敬心恭敬了知见究竟者的佛牙舍利，命终后得生天界，与天神为伴。

๑๓๓.

133.

ตโต ปรญฺจ อญฺเญ’ปิ พหโว วสุธาธิปา;

ทนฺตธาตุํ มุนินฺทสฺส กเมน อภิปูชยุํ.

此后，还有许多其他的大地之主，次第供养牟尼之王的佛牙舍利。

๑๓๔.

134.

คุหสีววฺหโย ราชา ทุรติกฺกม สาสโน;

ตโต รชฺชสิรึ ปตฺวา อนุคณฺหิ มหาชนํ.

一位名叫瞿波尸瓦(Guhasīva)的国王，其教令难以逾越。他获得王权后，护佑了大众。

๑๓๕.

135.

สปรตฺถานภิญฺเญ โส ลาภสกฺการโลลุเป;

มายาวิโน อวิชฺชนฺเธ นิคนฺเฐ สมุปฏฺฐหิ.

他亲近那些不知自他利益、贪求利养恭敬、虚伪、为无明所蒙蔽的尼乾子。

๑๓๖.

136.

วสฺสารตฺเต ยถา จนฺโท โมหกฺขนฺเธน อาวโฏ;

นาสกฺขี คุณรํสีหิ ชลิตุํ โส นราสโภ.

犹如雨季之月，为愚痴之蕴所遮蔽，那位人中之雄未能以功德之光辉照耀。

๑๓๗.

137.

ธมฺมมคฺคา อเปเต’ปิ ปวิฏฺเฐ ทิฏฺฐิกานนํ;

ตสฺมึ สาธุปถํ อญฺเญ นาติวตฺตึสุ ปาณิโน

即使他偏离了正法之道，进入了邪见之林，其他众生也未曾违越善道。

๑๓๘.

138.

เหมโตรณมาลาหิ ธเชหิ กทลิหิ จ;

ปุปฺผคฆิเยหิ’เนเกหิ สชฺเชตฺวา นาครา ปุรํ

城中居民以金色的牌坊、花环、旗帜、芭蕉树以及各种花束装饰了城市。

๑๓๙.

139.

มงฺคลตฺถุติ โฆเสหิ นจฺจคีตาทิเกหิ จ;

เหมรูปิยปุปฺเผหิ คนฺธจุณฺณาทิเกหิ จ.

以吉祥的赞颂声、歌舞等，以及金花与银花、香粉等。

๑๔๐.

140.

ปูเชนฺตา มุนิราชสฺส ทาฐาธาตุํ กุทาจนํ;

อกํสุ เอกนิคฺโฆสํ สํวฏฺฏมฺพุธิสนฺนิภํ.

当他们供养牟尼之王的佛牙舍利时，他们发出犹如劫末大海般的一致巨响。

๑๔๑.

141.

อุคฺฆาเฏตฺวา นรินฺโท โส ปาสาเท สิหปญฺชรํ;

ปสฺสนฺโต ชนมทฺทกฺขี ปูชาวิธิปรายณํ.

那位人王打开了宫殿的狮子窗，他看到人们正专注于供养仪式。

๑๔๒.

142.

อถามจฺจสภามเชตฺธ ราชา วิมฺภีต มานโส;

โกตุหลากุโล หุตฺวา อิทํ วจนมพฺรวี.

于是，国王在朝臣的集会中，心中惊异，充满好奇地说了这番话。

๑๔๓.

143.

อจฺเฉรกํ กิเมตนฺนุ กีทิสํ ปาฏิหาริยํ;

มเมตํ นครํ กสฺมา ฉณนิสฺสิตกํ อิติ.

“这真是奇妙！这究竟是什么？是怎样的神变？为何我的城市如此热衷于节庆？”

๑๔๔.

144.

ตโต อมจฺโจ อาจิกฺขิ เมธาวี พุทฺธมามโก;

ราชิโน ตสฺส สมฺพุทฺธานุภาวมวิชานโต.

于是，一位聪慧且信奉佛陀的大臣，向那位不了解正自觉者威力的国王解释道。

๑๔๕.

145.

สพฺพาภิภุสฺสพุทฺทสฺส ตนฺหาสงฺกยทสฺสิโน;

เอสา ธาตุ มหาราช เขมตฺเถเรน อาหฏา.

“大王，这是由凯摩(Khema)长老带来的舍利，它属于那位遍胜一切、洞见渴爱灭尽的正自觉者。”

๑๔๖.

146.

ตํ ธาตุํ ปูชยิตฺวาน ราชาโน ปุพฺพกา อิธ;

กลฺยาณมิตฺเต นิสฺสาย เทวกายมุปาคมุํ.

昔日此地的国王们供养了那舍利后，依靠善友，他们往生天界。

๑๔๗.

147.

นาคราปิ อิเม สพฺเพ สมฺปราย สุกตฺถิกา;

ปูชยนฺติ สมาคมฺม ธาตุํ ตํ สตฺถุโน อิติ.

“所有这些城中居民，也都是为了来世的福乐，才聚集起来供养导师的这枚舍利。”

๑๔๘.

148.

ตสฺสามจฺจสฺส โส ราชา สุตฺวา ธมฺมํ สุภาสิตํ;

ทุลฺลทฺธีมลมุชฺฌิตฺวา ปสีทิ รตนตฺตเย.

那位国王听了那位大臣的善说之法后，舍弃了邪见之垢，对三宝生起了净信。

๑๔๙.

149.

ธาตุปูชํ กโรนฺโต โส ราชา อจฺฉริยา วหํ;

ติตฺถิเย ทุมฺมเน’กาสิ สุมเน เจตเร ชเน.

那位国王举行了带来奇迹的舍利供养，令外道们不悦，而令其他善心的人们欢喜。

๑๕๐.

150.

อิเม อหิริกา สพฺเพ สทฺธาทิคุณวชฺชิตา;

ถทฺธา สฐา จ ทุปฺปญฺญา สคฺคโมกฺขวิพนฺธกา.

此等皆无惭，缺乏信心等功德，顽固、狡诈、愚痴，是天界与解脱的障碍。

๑๕๑.

151.

อิติ โส จินฺตยิตฺวาน คุหสีโว นราธิโป;

ปพฺพาเชสิ สกา รฏฺฐา นิคณฺเฐ เต อเสสเก.

如是思忖后，人王瞿波尸瓦(Guhasīva)便将所有尼乾子从自己的国家驱逐了出去。

๑๕๒.

152.

ตโต นิคฺณฺฐา สพฺเพ’ปิ ฆตสิตฺตานลา ยถา;

โกธคฺคิชลิตา’คญฺฉุํ ปุรํ ปาฏลิปุตฺตกํ.

于是，所有尼乾子皆如酥油浇火，为愤怒之火所燃，前往华氏城(Pāṭaliputta)。

๑๕๓.

153.

ตตฺถ ราชา มหาเตโช ชมฺพุทีปสฺส อิสฺสโร;

ปณฺฑุนาโม ตทา อาสิ อนนฺตพลวาหโณ.

当时于彼处，有一位名为般度(Paṇḍu)的国王，他是瞻部洲(Jambudīpa)之主，威德赫赫，拥有无尽的军队。

๑๕๔.

154.

โกธนฺธาถ นิคณฺฐา เต สพฺเพ เปสุญฺญการกา;

อุปสงฺกมฺม ราชานํ อิทํ วจนมพฺรวูํ.

于是，所有那些被愤怒蒙蔽、惯行离间的尼乾子，走近国王，说了这番话：

๑๕๕.

155.

สพฺพเทวมนุสฺเสหิ วนฺทนีเย มหิทฺธิเก;

สิวพฺรหฺมาทโย เทเว นิจฺจํ ตุมฺเห นมสฺสถ.

“您恒常礼敬湿婆(Siva)、梵天(Brahmā)等诸天，彼等神通广大，应受一切天人礼敬。”

๑๕๖.

156.

ตุยฺหํ สามนฺตภุปาโล คุหสีโว ปนาธุนา;

นินฺทนฺโน ตาทิเส เทเว ฉวฏฺฐึ วนฺทเต อิติ.

“然而，您的藩王瞿波尸瓦，如今却诽谤彼等天神，而去礼拜一具尸骨。”

๑๕๗.

157.

สุตฺวาน วจนํ เตสํ ราชา โกธวสานุโค;

สูรํ สามนฺตภูปาลํ จิตฺตยานมถ’พฺรวี.

国王听了他们的话，为怒火所驱，于是对他的勇将，藩王吉塔亚那(Cittayāna)说道：

๑๕๘.

158.

กลิงฺครฏฺฐํ คนฺตฺวาน คุหสีวมิธานย;

ปูชิตํ ตํ ฉวฏฺฐิญฺจ เตน รตฺตินฺทิวํ อิติ.

“你前往羯陵伽(Kaliṅga)国，把瞿波尸瓦和他日夜供奉的那具尸骨一同带到这里来。”

๑๕๙.

159.

จิตฺตยาโน ตโต ราชา มหตึ จตุรงฺคินึ;

สนฺนยหิตฺวา สกํ เสนํ ปุรา ตมฺหาภินิกฺขมิ.

于是，吉塔亚那王便集结其庞大的四部军，从城中出发了。

๑๖๐.

160.

คนฺตฺวาน โส มหีปาโล เสนงฺเคหิ ปุรกฺขโต;

ทนฺตปุรสฺสาวิทูเร ขนฺธาวารํ นิเวสยิ.

那位国王率领军队前行，在离齿城(Dantapura)不远处扎下营寨。

๑๖๑.

161.

สุตฺวา อาคมนํ ตสฺส กลิงฺโค โส มหิปติ;

คชินฺทปาภตาทิหิ ตํ โตเสสิ นราธิปํ.

羯陵伽王听闻他已抵达，便以象王等贡品取悦那位君主。

๑๖๒.

162.

หิตชฺฌาสยตํ ญตฺวา คุหสีวสฺส ราชิโน;

ทนฺตปุรํ จิตฺตยาโน สทฺธึ เสนาย ปาวิสิ.

吉塔亚那了知瞿波尸瓦王心怀善意，便与军队一同进入了齿城。

๑๖๓.

163.

ปาการโคปุรฏฺฏาลปาสาทคฆิกจิตฺติตํ;

ทานสาลาหิ โส ราชา สมิทฺธํ ปุรมทฺทส.

那位国王(吉塔亚那)看到那座城市繁荣昌盛，城墙、门楼、望楼、宫殿与拱门装饰华美，且遍布布施堂。

๑๖๔.

164.

ตโต โส สุมโน คนฺตฺวา ปวิฏฺโฐ ราชมนฺทิรํ;

คุหสีวสฺส อาจิกฺขิ ปณฺฑุราชสฺส สาสนํ.

于是，他(吉塔亚那)欣然前往，进入王宫，向瞿波尸瓦宣达了般度王(Paṇḍurājā)的命令。

๑๖๕.

165.

สุตฺวาน สาสนํ ตสฺส ทารุณํ ทุรติกฺกมํ;

ปสนฺนมุขวณฺโณ’ว จิตฺตยานํ สมพฺรวี.

听闻那严酷而难以违抗的命令，他(瞿波尸瓦)却面色安详地对吉塔亚那说道：

๑๖๖.

166.

สพฺพโลกหิตตฺถาย มํสเนตฺตาทิทานโต;

อนปฺปกปฺเป สมฺภาเร สมฺภริตฺวา อตนฺทิโต.

“为利乐一切世间，（佛陀）布施血肉与眼睛等；于无数劫中，不懈怠地积聚资粮，

๑๖๗.

167.

เชตฺวา นมุจิโน เสนํ ปตฺวา สพฺพาสวกฺขยํ;

อนาวรณญาเณน สพฺพธมฺเมสุ ปารคุ.

战胜魔军，证得诸漏灭尽；以无碍智，于一切法达彼岸，

๑๖๘.

168.

ทิฏฺฐธมฺมสุกสฺสาทํ อคเณตฺวาน อตฺตโน;

ธมฺมนาวาย ตาเรสิ ชนตํ โย ภวณฺณวา.

不顾自身现法乐味，彼以法船，度众生越轮回之海。

๑๖๙.

169.

เทวาติเทวํ ตํ พุทฺธํ สรณํ สพฺพปาณินํ;

ชโน หิ อวชานนฺโต อทฺธา โส วญฺจิโต อิติ.

彼佛陀是天中之天，一切有情之皈依处；若有人轻慢，实乃自欺。”

๑๗๐.

170.

อิจฺเจวมาทึ สุตฺวาน โส ราชา สตฺถุวณฺณนํ;

อานนฺทสฺสุปฺปพนฺเธหิ ปเวเทสิ ปสนฺนตํ.

国王听闻对导师如此这般的赞颂，流下欢喜之泪，表达了自己的净信。

๑๗๑.

171.

คุหสีโว ปสนฺนํ ตํ จิตฺตยานํ อุทิกฺขิย;

เตน สทฺธึ มหคฺฆํ ตํ อคมา ธาตุมนฺทิรํ.

瞿波尸瓦见吉塔亚那心生净信，便与他一同前往那珍贵的舍利殿。

๑๗๒.

172.

หริจนฺทนสมฺภุตํ ทฺวารพาหาทิเกหิ จ;

ปวาฬวาฬมาลาหิ ลมฺพมุตฺตาลตาหิ จ.

（舍利殿）以黄檀木制成门框等，饰以珊瑚珠串与垂挂的珍珠璎珞，

๑๗๓.

173.

อินฺทนีลกวาเฏหิ มณิกิงฺกิณิกาหิ จ;

โสวณฺณกณฺณมาลาหิ โสภิตํ มณิถูปิกํ.

并以蓝宝石为门扉，饰有宝珠铃铛与金色花环，宝塔庄严，

๑๗๔.

174.

อุจฺจํ เวลุริยุพฺภาสิ ฉทนํ มกรากุลํ;

ธาตุมนฺทิรมทฺทกฺขิ รตนุชฺชล ปีฐกํ.

他看见那舍利殿，其屋顶高耸，琉璃闪耀，饰有摩竭鱼纹，台座为宝石所成，熠熠生辉。

๑๗๕.

175.

ตโต เสตาตปตฺตสฺส เหฏฺฐา รตนจิตฺติตํ;

ทิสฺวา ธาตุกรนฺฑญฺจ ตุฏฺโฐ วิมฺภยมชฺฌคา.

于是，他看到白伞下镶嵌宝石的舍利函，心生欢喜，充满惊叹。

๑๗๖.

176.

ตโต กลิงฺคนาโถ โส วิวริตฺวา กรณฺฑกํ;

มหีตเล นิหนฺตฺวาน ทกฺขิณํ ชานุมณฺฑลํ.

于是，那位羯陵伽王打开宝函，右膝着地，

๑๗๗.

177.

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน คุเณ ทสพลาทิเก;

สริตฺวา พุทฺธเสฏฺฐสฺส อกาสิ อภิยาจนํ.

合掌高举，忆念最胜佛陀的十力等功德，作了祈请。

๑๗๘.

178.

คณฺฑมฺพรุกฺขมูลมฺหิ ตยา ติตฺถียมทฺทเน;

ยมกํ ทสฺสยนฺเตน ปาฏิหาริยมพฺภุตํ.

“于健榦(Gaṇḍamba)芒果树下，为摧伏外道，您示现了不可思议的双神变。

๑๗๙.

179.

ปุพฺพกายาทินิกฺขนฺตชลานลสมากุลํ;

จกฺกวาฬงฺคณํ กตฺวา ชนา สพฺเพ ปสาทิตา.

从您身体上部等处涌出水火，遍满轮围世界，令一切众生心生净信。”

๑๘๐.

180.

เทเสตฺวาน ตโย มาเส อภิธมฺมํ สุธาสินํ;

นครํ โอตรนฺเตน สงฺกสฺสํ ตาวตึสโต.

您于三十三天宣说甘露般的阿毗达摩三个月后，从忉利天降临桑咖萨城。

๑๘๑.

181.

ฉตฺตวามรสงฺขาทิคาหเกหิ อเนกธา;

พฺรหฺมเทวาสุราทีหิ ปูชิเตน ตยา ปน.

您被诸梵天、天人、阿修罗等以伞盖、拂尘、海螺等多种方式供奉。

๑๘๒.

182.

ฐตฺวาน มณิโสปาเณ วิสฺสกมฺมาภินิมฺมิเต;

โลกวิวรณํ นาม ทสฺสิตํ ปาฏิหาริยํ.

您立于毗首羯磨(Vissakamma)天神所造的宝阶上，示现了名为“开显世间”的神变。

๑๘๓.

183.

ตถาเนเกสุ ฐาเนสุ มุนิราช ตยาปุน;

พหูนิ ปาฏิหิรานิ ทสฺสิตานิ สยมฺภุนา.

如是，牟尼王啊，您这位自觉者又在许多地方示现了众多神变。

๑๘๔.

184.

ปาฏิหาริยมชฺชาปิ สคฺคโมกฺขสุขาวหํ;

ปสฺสนฺตานํ มนุสฺสานํ ทสฺสนียํ ตยา อิติ.

甚至在今日，也请您为见者们示现那能带来天界与解脱之乐的神变！

๑๘๕.

185.

อพฺภุคฺคนฺตฺวา คคณ กุหรํ จนฺทเลขาภิรามา,วิสฺสชฺเชนฺติ รชต ธวลา รํสิโย ทนฺตธาตุ;

ธูปายนฺติ สปทิ พหุธา ปชฺชลนฺตี มุหุตฺตํ,นิพฺพายนฺตี นยนสุภคํ ปาฏิหีรํ อกาสิ.

佛牙舍利腾入空际，如新月般美丽，放射出银白光芒；它时而多方冒烟，时而瞬间炽燃，时而熄灭，示现了悦目的神变。

๑๘๖.

186.

อจฺเฉรํ ตํ ปรม รุจิรํ จิตฺตยาโน นรินฺโท,ทิสฺวา หฏฺโฐ จิรปริจิตํ ทิฏฺฐิชาลํ ชหิตฺวา;

คนฺตฺวา พุทฺธํ สรณมสมํ สพฺพเสณีหิ สทฺธึ,อคฺคํ ปุญฺญํ ปสวิ พหุธา ธาตุสมฺมานนาย.

质多耶那(Cittayāna)王见到那奇妙无比、庄严殊胜之景，心生欢喜，舍弃了久已熟悉的邪见之网；他率领所有军队，皈依无与伦比的佛陀，并为恭敬舍利而广修无上福德。

ทุติโย ปริจฺเฉโท

第二章

๑๘๗.

187.

ตโต กลิงฺคาธิปติสฺส ตสฺสโสจิตฺตยาโนปรมปฺปตีโต;

ตํ สาสนํ ปณฺฑุนราธิปสฺส ญาเปสิ ธีโร ทุรติกฺกมํ’ติ.

于是，那位智者向对佛牙极为满意的迦陵伽王质多耶那传达了般度王那难以违逆的谕令。

๑๘๘.

188.

ราชาตโต ทนฺตปุรํ ธเชหิ ปุปฺเผหิ ธูเปหิ จ โตรเณหิ;

อลงฺกริตฺวาน มหาวิตาน นิวาริตาทิจฺจมรีจิชาลํ.

于是，国王以幡旗、鲜花、熏香和牌楼装饰齿城，并张设巨型华盖以遮蔽日光。

๑๘๙.

189.

อสฺสุปฺปพนฺธาวุตโลจเนหิ ปุรกฺขโต เนคม นาคเรหิ;

สมุพฺพหนฺโต สิรสา นิเชน มหารหํ ธาตุกรณฺฑกํ ตํ.

他被泪水涟涟的市民与镇民簇拥着，头顶着那珍贵的舍利函。

๑๙๐.

190.

สมุสฺสิโตทาร สิตาตปตฺตํ สงฺโขทโรทาต ตุรงฺคยุตฺตํ;

รถํ นวาทิจฺจสมานวณฺณ มารุยฺห จิตฺตตฺถรณาภิรามํ.

他登上一辆战车，车上高举着华丽的白伞，驾着如海螺般洁白的骏马，车身如初升的太阳般光彩夺目，悦意的车饰令人心喜。

๑๙๑.

191.

อเนกสงฺเขหิ พเลหิ สทฺธึ เวลาติวตฺตมฺพุธิสนฺนิเภหี;

นิวตฺตมานสฺส พหุชฺชนสฺส วินาปิ เทหํ มนสานุยาโต

他与无数如溢岸之海般的军队同行，而那些转身离去的人们，虽身未随，心却紧随其后。

๑๙๒.

192.

สุสนฺถตํ สพฺพธิวาลุกาหิ สุสชฺชิตํ ปุณฺณ ฆฏาทิเกหิ;

ปุปฺผาภิกิณฺณํ ปฏิปชฺชิ ทีฆํ สุวิตฺถตํ ปาฏลิปุตฺตมคฺคํ.

他走上那条通往华氏城的漫长而宽阔的道路，路上铺满细沙，以满瓶等物装饰，遍洒鲜花。

๑๙๓.

193.

กลิงฺฆนาโถ กุสุมาทิเกหิ นจฺเจหิ คีเตหิ จ วาทิเตหิ;

ทิเน ทิเน อทฺธนิ ทนฺตธาตุํ ปูเชสิ สทฺธึ วนเทวตาหิ.

迦陵伽王日复一日地在路上以鲜花、舞蹈、歌唱和音乐供奉佛牙，林中诸天也一同礼敬。

๑๙๔.

194.

สุทุคฺคมํ สินฺธุมหีธเรหิ กเมน มทฺธานมติกฺกมิตฺวา;

อาทาย ธาตุํ มนุชาธินาโถ อคา ปุรํ ปาฏลิ ปุตฺตนามํ.

人主带着舍利，逐渐越过那由江河山脉构成的险途，抵达了名为华氏城的城市。

๑๙๕.

195.

ราชาธิราโช’ถ สภาย มชฺเฌ ทิสฺวาน ตํ วีตภยํ วิสงฺกํ;

กลิงฺคราชํ ปฏิฆาภิภุโต อภาสิ เปสุญฺญกเร นิคณฺเฐ

于是，这位万王之王在议事厅中，见到迦陵伽王(Kaliṅgarāja)无畏无惧，便被愤怒所吞噬，对那些进谗言的尼乾陀说：

๑๙๖.

196.

เทเว ชหิตฺวาน นมสฺสนีเย ฉวฏฺฐิเมเตน นมสฺสิตํ’ตํ;

องฺคารราสิมฺหิ สโชติภูเต นิกฺขิปฺป ขิปฺปํ ทหถาธุเนติ.

“他舍弃了应受礼敬的天神，却礼拜这具尸骨；快将它投入炽燃的炭火堆中，立即焚烧！”

๑๙๗.

197.

ปหฏฺฐจิตฺตา’วตโต นิคณฺฐาราชงฺคเณ เต มหตึ คภีรํ;

วีตจฺจิกงฺคารก ราสิ ปุณฺณํ องฺคารกาสุํ อภิสงฺขรึสุ.

那些心怀喜悦的尼乾陀在王宫庭院中造了一个巨大而深邃的炭火坑，里面堆满了炽热的炭火。

๑๙๘.

198.

สมนฺตโต ปชฺชลิตาย ตาย สโชติยา โรรุวเภรวาย;

โมหนฺธภุตา อถ ติตฺถิยา เต ตํ ทนฺตธาตุํ อภินิกฺขิปึสุ.

在那四方炽燃、发出可怖吼声的光焰中，那些被愚痴蒙蔽的外道，将佛牙舍利投入其中。

๑๙๙.

199.

ตสฺสานุภาเวน ตมคฺคีราสึ เหตฺวา สโรชํ รถจกฺกมตฺตํ;

สมนฺตโต อุคฺคตเรณุชาล มุฏฺฐาสิ กิญฺชกฺข ภราภิรามํ.

凭借其威力，那团火焰遂熄，一朵车轮般大的莲花升起，花蕊丰满，庄严美丽，花粉如网，从四面八方扬起。

๒๐๐.

200.

ตสฺมึ ขเณ ปงฺกช กณฺณิกาย ปติฏฺฐหิตฺวา ชินทนฺตธาตุ;

กุนฺทาวทาตาหิ ปภาหิ สพฺพา ทิสา ปภาเสสิ ปภสฺสราหิ.

刹那间，胜利者的佛牙舍利安住于莲台之上，以茉莉花般洁白明亮的光芒，照亮了四面八方。

๒๐๑.

201.

ทิสฺวาน ตํ อจฺฉริยํ มนุสฺสา ปสนฺนจิตฺตา รตนาทิเกหิ;

สมฺปูชยิตฺวา ชินทนฺตธาตุํ สกํ สกํ ทิฏฺฐิมโวสฺสชึสุ.

人们见到此等奇迹，心生净信，以珍宝等供养佛牙舍利，并舍弃了各自的邪见。

๒๐๒.

202.

โส ปณฺฑุราชา ปน ทิฏฺฐิชาลํ จิรานุพทฺธํ อปริจฺจชนฺโต;

ปติฏฺฐเปตฺวา’ธิกรญฺญเมตํ กุเฏน ฆาตาปยิ ทนฺตธาตุํ.

然而，般度王不舍弃其长久执持的邪见之网，将佛牙舍利置于铁砧之上，命人用铁锤击打。

๒๐๓.

203.

ตสฺสํ นิมุคฺคา’ธิกรญฺญเมสา อุปฑฺฒภาเค นจ ทิสฺสมานา;

ปุพฺพาจลฏฺโฐ’ว สุธามรีจิ โชเตสิ รํสีหิ ทิสา สมนฺตา.

佛牙舍利没入那铁砧之中，一半已不可见；但它犹如立于东山的月亮，以其光芒照亮了四面八方。

๒๐๔.

204.

ทิสฺวานุภาวํ ชินทนฺตธาตุ ยาปชฺชิ โส วิมฺภย มคฺคราชา;

เอโก’ถ อิสฺสาปสุโต นิคณฺโฐ ตํ ราชราชานมิทํ อโวจ.

见到佛牙舍利的威力，那位大王心生惊叹。然而，一位心怀嫉妒的尼乾陀向这位万王之王进言道：

๒๐๕.

205.

รามาทโย เทว ชนทฺทนสฺส นานาวตารา ภุวเน อเหสุํ;

ตสฺเสกเทโส’จ อิทํ ฉวฏฺฐิโนเจ’นุภาโวกถมีทิโสติ.

“大王啊，罗摩(Rāma)等是遍入天(Janārdana)在世间的种种化身。此(舍利)也是他身体的一部分；若它只是一具尸骨，其威力何以如此？”

๒๐๖.

206.

อทฺธา มนุสฺสตฺตมุปาคตสฺส เทวสฺส ปจฺฉา ติทิวํ คตสฺส;

เทเหกเทโส ฐปิโต หิตตฺถเมตนฺติ สจฺจํวจนํภเวยฺย.

“诚然，此乃一位天神化身为人，后又回归天界，为了利益世间而留下其身体的一部分——此言方为真实。”

๒๐๗.

207.

สํวณฺณยิตฺวาน คุเณ ปหูเต นารายณสฺส’สฺสมหิทฺธิกสฺส;

นิมุคฺคเมตฺตา’ธิกรญฺญเมตํสมฺปสฺสโต เมพหินีหริตฺวา.

“我将赞颂大神通者那罗延(Nārāyaṇa)的无量功德，并以慈心观照，便能将这陷入铁砧的舍利取出。”

๒๐๘.

208.

สมฺปาทยิตฺวาน มหาชนานํ มุขานิ ปงฺเกรุหสุนฺทรานิ;

ยฏิจฺฉิตํ คณฺหถ วตฺถุชาตํ อิจฺจาห ราชา มุขเร นิคณฺเฐ.

国王对那些饶舌的尼乾陀说：“你们若能使大众的面容如莲花般美丽，那么你们想要什么东西就拿去吧！”

๒๐๙.

209.

เต ติตฺถิยา วิณหุสุรํ คุเณหิ วิจิตฺต รูเปหิ อภิตฺถวิตฺวา;

โตเยน สิญฺจึสุ สฐา ตถาปิ ฐิตปฺปเทสา น จลิตฺถ ธาตุ.

那些外道以琵琶之声和各种赞歌称颂后，又狡诈地以水浇洒，但舍利仍立于原处，纹丝不动。

๒๑๐.

210.

ชิคุจฺฉมาโน อถ เต นิคณฺเฐ โส ธาตุยานีหรเณ อุปายํ;

อนฺเวสมาโน วสุธาธินาโถ เภรึ จราเปสิ สเก ปุรมฺหิ.

于是，那位大地主宰厌恶那些尼乾陀，为寻找取出舍利的方法，便在自己的城中命人击鼓宣告。

๒๑๑.

211.

นิมุคฺคเมตฺถา’ธิกรญฺญมชฺชิ โย ธาตุเมตํ พหิ นีหเรยฺย;

ลทฺธาน โส อิสฺสริยํ มหนฺตํ รญฺโญสกาสาสุขเมสฺสตีติ

“若有人能将这沉入铁砧中央的舍利取出，他将获得巨大的权势，并从国王处得到安乐。”

๒๑๒.

212.

สุตฺวา น ตํ เภริรวํอุฬารํปุญญฺญตฺถิโกพุทฺธพเลปสนฺโน;

ตสฺมึ ปุเร เสฏฺฐิสุโต สุภทฺโท ปาเวกฺขิรญฺโญ สมิตึ ปคพฺโภ.

听到那洪亮的鼓声，一位寻求福德、对佛陀之力具足信心的商主之子善贤(Subhadda)，无畏地进入了国王的集会。

๒๑๓.

213.

ตมคฺคราชํ อถ โส นมิตฺวา สามาชิกานํ หทยงฺคมาย;

ภาสาย สพฺพญฺญุคุณปฺปภาวํ วณฺเณสิ สารชฺชวิมุตฺต จิตฺโต.

于是，他礼敬那位上首王，以令与会大众心悦的言语，怀着无畏之心，赞颂一切智者的功德与威力。

๒๑๔.

214.

ภุมึ กิณิตฺวา มหตา ธเนน มโนรมํ เชตวนํ วิหารํ;

โย การยิตฺวาน ชินสฺส ทตฺวา อุปฏฺฐหิ ตํ จตุปจฺจเยหิ.

“他以巨资购地，建造了悦人的祇陀林(Jetavana)精舍，供养给胜利者，并以四事资具护持他。”

๒๑๕.

215.

อนาถปิณฺฑิปฺปทเสฏฺฐิเสฏฺโฐโสทิฏฺฐธมฺโมปปิตามโหเม;

ติโลกนาเถ มม ธมฺมราเช ตุมฺเห’ธุนาปสฺสถภตฺติภารํ.

“那位亲见正法的给孤独长者(Anāthapiṇḍika)是我的祖父；现在，你们将看到我对三界怙主、我的法王的虔诚。”

๒๑๖.

216.

อิตฺถํ นทิตฺวาน ปหูตปเญญฺญา กตฺวาน เอกํสมถุตฺตรียํ;

มหีตลํ ทกฺขิณชานุเกน อาหจฺจ พทฺธญฺชลิโก อโวจ.

具大智慧者如此宣说后，他偏袒右肩，右膝触地，合掌说道：

๒๑๗.

217.

ฉทฺทนฺตนาโค สวิเสน วิทฺโธ สลฺเลน โย โลหิตมกฺขิ ตงฺโค;

ฉพฺพณฺณรํสีหิ สมุชฺชลนฺเต เฉตฺวาน ลุทฺทาย อทาสิ ทนฺเต.

“他曾为六牙象王，身被毒箭射中，血染其身；他割下自己闪耀着六色光芒的象牙，赠予猎人。”

๒๑๘.

218.

สโส’ปิ หุตฺวาน วิสุทฺธสีโล อชฺฌตฺตทานาภิรโต ทฺวิชาย;

โย’ทชฺชิเทหมฺปิ สกํ นิปจฺจ องฺคารราสิมฺหิ พุภุกฺขิตาย.

“他亦曾为兔，持守净戒，乐于内身布施；为了饥饿的婆罗门，他将自己的身体投入炽热的炭火堆中。”

๒๑๙.

219.

โย โพธิยา พาหิรวตฺถุทานา อติตฺตรูโป สิวิราช เสฏฺโฐ;

อทาสิ จกฺขูนิ ปภสฺสรานิ ทฺวิชาย ชิณฺณาย อจกฺขุกาย.

“他曾为最胜的尸毗王(Sivirāja)，为求菩提，于外物布施永不满足；他将自己明亮的双眼施予一位年老失明的婆罗门。”

๒๒๐.

220.

โยขนฺติวาที’ปิ กลาพุราเช เฉทาปยนฺเต’ปิ สหตฺถปาทํ;

ปริปฺลุตงฺโครุธิเร ติติกฺขิเมตฺตายมาโน ยสทายเก’ว.

“他亦曾为忍辱仙人(Khantivādī)，即使被迦蓝浮王(Kalāburāja)下令砍断手足，身体浸染于鲜血中，他仍怀着慈心忍受，对待国王犹如对待施予他名誉者。”

๒๒๑.

221.

โย ธมฺมปาโล อปิ สตฺตมาส ชาโตปทุฏฺเฐ ชนเกสกมฺหิ;

การาปยนฺเต อสิมาลกมฺมํ จิตฺตํ น ทูเสสิ ปตาปราเช.

“法护(Dhammapāla)，即使在七个月大时，当他那心怀恶意的父亲要对他执行剑刑时，他也没有污染自己的心，哦，威光赫赫的国王。”

๒๒๒.

222.

สาขามิโค โย อสตา ปุเมน วเน ปปาตา สยมุทฺธเฏน;

สิลาย ภินฺเน’ปิ สเก ลลาเฏ ตํ เขมภุมึ อนยิตฺถมูฬฺหํ.

“那位猴王，从林中的深坑里救起了一个恶人；即使自己的额头被石头砸破，他仍将那个愚痴的人引向安全之地。”

๒๒๓.

223.

รุฏฺเฐน มาเรน’ภินิมฺมิตมฺปิ องฺคารกาสุํ ชลิตํ วิหิชฺช;

สมุฏฺฐิเต สชฺชุมหารวินฺเท ฐตฺวาน โย เสฏฺฐิ อทาสิ ทานํ.

“那位长者（菩萨）避开了愤怒的魔罗(Māra)所变现的炽燃炭火坑，站在瞬间生起的大莲花上行了布施。”

๒๒๔.

224.

มิเคน เยนาเปวิชญฺญเมกํ ภีตํวธาโมจยิตุํกุรงฺคึ;

อาฆาตเน อตฺตสิรํฐเปตฺวาปโมจิตา’ญฺญฺญปิปาณิสงฺฆา.

“那位鹿王，为从屠杀中解救一只受惊的母鹿，将自己的头置于刑场上，从而也解救了其他众生。”

๒๒๕.

225.

โย สตฺตวสฺโส วิสิขาย ปํสุ กีฬาปโร สมฺภวนามโก’ปิ;

สพฺพญฺญุลีฬฺหาย นิคุฬฺหปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ สุจีรเตน.

“名为善生(Sambhava)的菩萨，虽然年仅七岁，在街上玩着泥沙，但当被以一切智者的方式问及深奥的问题时，他以其清净的品行作出了阐释。”

๒๒๖.

226.

หิตฺวา นิกนฺตึ สกชีวิเต’ปิ พทฺธาสกุจฺฉิมฺหิ จ เวตฺตวลฺลึ;

สาขามิเค เนกสหสฺสสงฺเข วธาปโมเจสิ กปิสฺสโรโย.

“那位猴王，舍弃了对自己生命的执着，将藤蔓系于腹部，从屠杀中解救了数千只猴子。”

๒๒๗.

227.

สนฺตปฺปยํ ธมฺมสุธารเสน โย มานุเส ตุณฺฑิลสูกโร’ปิ;

อิสี’ว กตฺวา อถ ญายคนฺถํ นิชํ ปวตฺเตสิ จิราย ธมฺมํ.

“即使身为名为图迪拉(Tuṇḍila)的猪，他也以法的甘露之味满足了人们；他如同仙人一般，阐述了正理的论说，长久地弘扬自己的正法。”

๒๒๘.

228.

ปจฺจตฺถิกํ ปุณฺณกยกฺขมุคฺคํ มหิทฺธิกํ กามคุเณสุ คิทฺธํ;

โย ติกฺขปญฺโญวิธุราภิธาโนทเมสิ กาฬาคิริมตฺตกมฺหิ.

“名为维杜拉(Vidhura)的智者，降伏了那凶猛、大神通、贪恋欲乐的敌人——本那咖(Puṇṇaka)夜叉，如同调伏名为黑山(Kāḷāgiri)的发情大象。”

๒๒๙.

229.

กุลาวสายิ อวิรูฬฺหปกฺโข โย พุทฺธิมา วฏฺฏกโปตโก’ปิ;

สจฺเจน ทาวคฺคิมภิชฺชลนฺตํ วสฺเสน นิพฺพาปยิ วาริโท’ว.

“那只聪明的鹌鹑雏鸟，虽居于巢中，羽翼未丰，却以真实语的力量熄灭了炽燃的森林大火，如同云层降下雨水一般。”

๒๓๐.

230.

โย มจฺฉราชาปิ อวุฏฺฐิกาเลทิสฺวานมจฺเฉ ตสิเตกิลนฺเต;

สจฺเจนวากฺเยนมโหฆปุณฺณํมุหุตฺตมตฺเตนอกาสิรฏฺฐํ.

“那位鱼王，在干旱之时，见到鱼群因干渴而疲惫不堪，他以真实之语，顷刻间使整个区域洪水遍满。”

๒๓๑.

231.

วิจิตฺตหตฺถสฺส รถาทิกานิ วสุนฺธรา กมฺปน การณานิ;

ปุตฺเต’นุชาเต สทิเสจทาเรโย’ทชฺชิเวสฺสนฺตรชาติยมฺปิ.

“在韦桑达拉(Vessantara)那一世，他布施了华丽的大象、车乘等能令大地颤动的物品，也布施了自己的儿女和妻子。”

๒๓๒.

232.

พุทฺโธ ภวิตฺวา อปิ ทิฏฺฐธมฺม สุขานเปกฺโข กรุณานุวตฺตี;

สพฺพํ สหนฺโต อวมานนาทึ โยทุกฺกรํ โลกหิตํอกาสิ.

“即使已成佛，他亦不求现世之乐，唯依循悲悯；他忍受一切轻蔑等事，行了利益世间的难行之事。”

๒๓๓.

233.

พเลน สทฺธึ จตุรงฺคิเกน อภิทฺทวนฺตํ อติภึสเนน;

อเชยฺยสตฺถํ ปรมิทฺธิปตฺตํ ทเมสิ โย อาลวกมฺปี ยกฺขํ.

“他调伏了阿罗婆迦(Ālavaka)夜叉，那夜叉率领着极其恐怖的四支军队前来攻击，其武力不可战胜，且已达最高神通。”

๒๓๔.

234.

เทหาภินิกฺขนฺต หุตาสนจฺจิ มาลากุลํ พฺรหฺมภวํ กริตฺวา;

เภตฺวาน ทิฏฺฐึ สุจิรานุพทฺธํ ทเมสิ โย พฺรหฺมวรํ มุนินฺโท.

“牟尼之主，他使梵天界充满从自身发出的火焰光环，摧破了（梵天）长久执持的邪见，从而调伏了那位最胜的梵天。”

๒๓๕.

235.

อจฺจงฺกุสํ ทานสุโธต คณฺฑํ นิปาติตฏฺฐาลก โคปุราทึ;

ธาวนฺตมคฺเค ธนปาลหตฺถึ ทเมสิ โย ทารุณมนฺตกํ’ว.

“他调伏了护财(Dhanapāla)象，它不受象钩控制，双颊流淌着情液，曾推倒箭楼和城门，在路上狂奔，如同可怕的死神一般。”

๒๓๖.

236.

มนุสฺสรตฺตารุณปาณิปาทมุกฺขิปฺป ขคฺคํ อนุพนฺธมานํ;

มหาทโย ทุปฺปสหํ ปเรหิ ทเมสิ โย องฺคุลิมาลโจรํ.

“大悲者调伏了难以被他人制服的指鬘(Aṅgulimāla)盗贼，当时那盗贼正高举着剑追来，其手足已被人的鲜血染红。”

๒๓๗.

237.

โย ธมฺมราชา วิชิตาริสงฺโฆ ปวตฺตยนฺโต วรธมฺมจกฺกํ;

สทฺธมฺม สญฺญํ รตนากรญฺจ โอคาหยี สํ ปริสํ สมคฺคํ.

“法王，他战胜了敌众，转动了殊胜的法轮；他令整个大众沉浸于名为正法的宝藏大海之中。”

๒๓๘.

238.

ตสฺเสว สทฺธมฺม วราธิปสฺสตถาคตสฺส’ปฺปฏิปุคฺคลสฺส;

อนนฺตญาณสฺส วิสารทสฺส เอสา มหาการุณิกสฺส ธาตุ.

“这便是那位正法之殊胜主宰、无与伦比的如来、拥有无边智慧且无所畏惧的大悲者的舍利。”

๒๓๙.

239.

อเนน สจฺเจน ชินสฺส ธาตุ ขิปฺปํ สมารุยฺห นภนฺตราฬํ;

สุธํสุเลเขว สมุชฺชลนฺติ กงฺขํ วิโนเทตุ มหาชนสฺส.

以此真实之力，愿胜利者之舍利疾速升入空中，如皎洁明月般闪耀，消除大众之疑虑。

๒๔๐.

240.

ตสฺมึ ขเณ สา ชินทนฺตธาตุ นภํ สมุคฺคมฺม ปภาสยนฺตี;

สพฺพา ทิสา โอสธิตารกา’ว ชนํ ปสาเทสิ วฺติณฺณกงฺขํ.

彼时，彼胜利者之牙舍利升入虚空，如药星般照耀所有方向，令已断除疑惑之人生起净信。

๒๔๑.

241.

อโถตริตฺวา คคนงฺคณมฺหา สา มตฺถเก เสฏฺฐิสุตสฺส ตสฺส;

ปติฏฺฐหิตฺวาน สุธาภิสิตฺตคตฺตํ’ว ตํ ปีณยิ ภตฺติตินฺนํ.

然后，彼舍利从天空庭院降下，安住于彼长者子之头顶；如同身体被甘露浇灌，令笃信虔诚的他充满喜悦。

๒๔๒.

242.

ทสฺวาน ตํ อจฺฉริยํ นิคณฺฐา อิจฺจพฺรวุํ ปณฺฑุนราธิปํ ตํ;

วิชฺชาพลํ เสฏฺฐิสุตสฺส เอตํ น ธาตุยา เทว อยมฺปภาโว.

裸形外道们见到彼奇迹，对般度王(Pāṇḍu)如是说：“大王，此乃彼长者子之咒术之力，非此舍利之神威。”

๒๔๓.

243.

นิสมฺม เตสํ วจนํ นรินฺโท อิจฺจพฺรวี เสฏฺฐิสุตํ สุภทฺทํ;

ยถา จ เอเต อภิสทฺทเหยฺยุํ ตถาวิธํ ทสฺสย อิทฺธิมญฺญํ.

国王听闻彼等之言，对名为善贤(Subhadda)的长者子说：“请再展示另一种神通，以令彼等信服。”

๒๔๔.

244.

ตโต สุภทฺโท ตปนียปตฺเต สุคนฺธิสีโตทกปูริตมฺหิ;

วฑฺเฒสิ ธาตุํ มุนิปุงฺควสฺส อนุสฺสรนฺโต จริตพฺภุตานิ.

于是，善贤忆念着牟尼尊之奇妙德行，于盛满芬芳凉水之金钵中，令彼舍利增长。

๒๔๕.

245.

สา ราชหํ สี’ว วิธาวมานา สุคนฺธิโตยมฺหิ ปทกฺขิเณน;

อุมฺมุชฺชมานา จ นิมุชฺชมานา ชเน ปโมทสฺสุธเร อกาสิ.

彼舍利如王雁，于芬芳之水中右绕游行，时浮时沉，令众人流下喜悦之泪。

๒๔๖.

246.

ตโต จ กาสุํ วิสิขายมชฺเฌ กตฺวา ตหึ ธาตุมภิกฺขิปิตฺวา;

ปํสูหิ สมฺมา อภิปูรยิตฺวา พหูหิ มทฺทาปยิ กุญฺชเรหิ.

然后，于街道中央掘一坑，将舍利投入其中，以尘土完全覆盖，并驱使众多大象践踏。

๒๔๗.

247.

เภตฺวา มหึอุฏฺฐหิ จกฺกมตฺตํ วิราชมานํ มณิกณฺณิกาย;

ปภสฺสรํ รูปิยเกสเรหิ สโรรุหํ กญฺจนปตฺตปาฬึ.

一朵莲花破土而出，大小如车轮，宝珠为蕊而闪耀，银丝为须，金瓣为缘，光辉灿烂。

๒๔๘.

248.

ปติฏฺฐภิตฺวาน ตหึ สโรเช มนฺทานิลาวตฺติตเรณุ ชาเล;

โอภาสยนฺติ’ว ทิสา ปภาหิ ทิฏฺฐา มุหุตฺเตน ชินสฺสธาตุ.

胜利者之舍利安住于彼莲花之上，于微风吹拂之花粉网中，于片刻间被见，仿佛以其光芒照亮四方。

๒๔๙.

249.

ขิปึสุ วตฺถาภรณานิ มจฺจา ปวสฺสยุํ ปุปฺผมยญฺจ วสฺสํ;

อุกฺกุฏฺฐิสทฺเทหิ จ สธุการนาเทหิ ปุณฺณํ นครํ อกํสุ.

众人抛掷衣物与饰品，并降下花雨；以欢呼声与善哉声，彼等令全城充满响动。

๒๕๐.

250.

เต ติตฺถิยา ตํ อภิวญฺจนํ’ติ ราชาธิราชํ อถ สญฺญเปตฺวา;

ชิคุจฺฉนีเย กุณปาทิเกหิ ขิปึสุ ธาตุํ ปริขาย ปิฏฺเฐ.

于是，彼等外道说服万王之王，声称此乃欺诈；彼等将舍利与令人厌恶之尸体等物，一同抛于护城河后。

๒๕๑.

251.

ตสฺมึ ขเณ ปญฺจวิธมฺพุเชหิสญฺฉาทิตาหํสคโณปภุตฺตา;

มธุพฺพตาลี วิรุตาภิรามา อโหสิ สา โปกฺขรณี’ว นนฺทา.

彼时，彼护城河被五种莲花覆盖，为雁群所享，因蜂群鸣唱而悦耳，变得如同难陀(Nandā)池一般。

๒๕๒.

252.

คชาธิปา โกญฺญฺจรวํ รวึสุ กรึสุ เหสานินทํ ตุรงฺคา;

อุกฺกุฏฺฐินาทํ อกรึสุ มจฺจา สุวาทิตา ทุนฺทุภิอาทโย’ปิ.

象王发出长鸣，马匹发出嘶鸣；众人发出欢呼，战鼓等乐器亦被嘹亮奏响。

๒๕๓.

253.

โถมึสุ มจฺจา ถุติคีตเกหิ นจฺจึสุ โอตฺตปฺปวิภุสนา’ปิ;

วตฺถานิ สีเส ภมยึสุ มตฺตา ภุชานิ โปเฐสุมุทคฺคจิตฺตา.

众人以赞歌赞美，乃至以惭愧为庄严者亦起舞；彼等欣喜若狂，于头顶挥舞衣物，心意高昂，拍打手臂。

๒๕๔.

254.

ธูเปหิ กาลาครุสมฺภเวหิ ฆนาวนทฺธํ’ว นภํ อโหสิ;

สมุสฺสิตาเนกธชาวลีหิ ปุรํ ตทา วตฺถมยํ’ว อาสิ.

天空犹如被黑沉香所生之香烟密云覆盖；彼时，城市因无数高扬之旗幡，看似由布帛造成。

๒๕๕.

255.

ทิสฺวา ตมจฺเฉรมจินฺตนียํ อาโมทิตามจฺจคณา สมคฺคา;

อตฺเถ นิโยเชตุ มุเปจฺจ ตสฺส วทึสุ ปณฺฑุสฺส นราธิปสฺส.

见到彼稀有、不可思议之奇迹，全体大臣心生欢喜，一同来到般度王面前，为国王之利益而进言。

๒๕๖.

256.

ทิสฺวาน โย อีทิสกมฺปิ ราช อิทฺธานุภาวํ มุนิปุงฺควสฺส;

ปสาทมตฺตมฺปิ กเรยฺย โนเจ กิมตฺถิยา ตสฺส ภเวยฺย ปญฺญา.

大王，若有人见到牟尼尊主如此神通威力，却不生起丝毫净信，则其智慧有何用处？

๒๕๗.

257.

ปสาทนีเยสุ คุเณสุ ราช ปสาทนํ สาธุชนสฺส ธมฺโม;

ปุปฺผนฺติ สพฺเพ สยเมว วนฺเท สมุคฺคเต โกมุทกานนานิ.

大王，于能启发净信之功德而生净信，此乃善人之法；当明月升起时，所有白莲园皆自行绽放。

๒๕๘.

258.

วาจาย เตสํ ปน ทุมฺมตีนํ มา สคฺคมคฺคํ ปชหิตฺถ ราช;

อนฺเธ คเหตฺวา วิจเรยฺย โก หิ อนฺเวสมาโน สุปถํ อมูฬฺโห.

大王，切莫因彼等恶慧者之言而舍弃天界之道。寻求善道之不愚痴者，有谁会牵引盲人而行？

๒๕๙.

259.

นราธิปา กปฺปิณ พิมฺพิสาร สุทฺโธทนาทิ อปิ เตชวนฺตา;

ตํ ธมฺมราชํ สรณํ อุเปจฺจ ปิวึสุ ธมฺมามตมาทเรน.

迦比那(Kappiṇa)、频婆娑罗、净饭(Suddhodana)等具大威德之国王，亦皆皈依彼法王，恭敬饮用法之甘露。

๒๖๐.

260.

สหสฺสเนตฺโต ติทสาธิโป’ปิ ขีณายุโก ขิณภวํ มุนินฺทํ;

อุเปจฺจ ธมฺมํ วิมลํ นิสมฺม อลตฺถ อายุํ อปิ ทิฏฺฐธมฺโม.

乃至千眼天主帝释天，于寿命将尽时，亦诣见已尽诸有之牟尼主，听闻无垢之法后，重获寿命，且现见了法。

๒๖๑.

261.

ตุวมฺปิ ตสฺมึ ชิตปญฺจมาเร เทวาติเทเว วรธมฺมราเช;

สคฺคาปวคฺคาธิคมาย ขิปฺปํ จิตฺตํ ปสาเทหิ นราธิราช.

大王，您亦应为证得天界与解脱，速速对彼战胜五魔、天中之天、无上法王生起净信心。

๒๖๒.

262.

สุตฺวานเตสํ วจนํ นรินฺโท วิกิณฺณกงฺโข รตนตฺตยมฺหิ;

เสนาปตึ อตฺถวรํ อโวจ ปหฏฺฐภาโว ปริสาย มชฺเฌ.

国王听闻彼等之言，于三宝之疑虑烟消云散；于众人之中，心生欢喜，对阿塔瓦拉(Atthavara)将军说道：

๒๖๓.

263.

อสทฺทหาโน รตนตฺตยสฺส คุเณ ภวจฺเฉทนการณสฺส;

จิราย ทุลฺลทฺธิปเถ จรนฺโต ฐิโต สรชฺเช อปิ วญฺจิโตหํ.

我不信三宝斩断轮回之功德，长久行于邪见之道，虽身居王位，我亦实为受骗。

๒๖๔.

264.

โมเหน ขชฺโชปนกํ ธเมสึ สีตทฺทิโต ธุมสิเข ชลนฺเต;

ปิปาสิโต สินฺธุชลํ ปหาย ปิวึ ปมาเทน มรีจิโตยํ.

我因愚痴而吹萤火，如畏寒者吹冒烟之火；我于干渴时舍弃江河之水，却因放逸而饮阳焰之水。

๒๖๕.

265.

ปริจฺจชิตฺวา อมตํ จิราย ชิวตฺถิโก ติกฺขวิสํ อขาทึ;

วิหาย’หํ จมฺปกปุปฺผทามํ อธารยึ ชตฺตุสุ นาคภารํ.

我长久舍弃甘露，为求活命反食剧毒；我舍弃瞻波(campaka)花鬘，反将眼镜蛇之重负披于双肩。

๒๖๖.

266.

คนฺตฺวาน ขิปฺปํ ปริขา สมีปํ อาราธยิตฺวา ชินทนฺตธาตุํ;

อาเนหิ ปูชาวิธินา กริสฺสํ ปุญฺญานิ สพฺพตฺถ สุขาวหานิ.

“速去护城河边，祈请胜利者之牙舍利，以供养仪轨将其迎来。我将造作能在一切处带来安乐之福德。”

๒๖๗.

267.

คนฺตฺวาตเตโสปริขาสมีปํ เสนาธินาโถ ปรมปฺปตีโต;

ธาตุํ มุนินฺทสฺส นมสฺสมาโน อชฺเฌสิ รญฺโญ หิตมา จรนฺโต

于是，彼将军极为欣喜，前往护城河边，遵行国王之意旨，顶礼牟尼主之舍利并祈请道：

๒๖๘.

268.

จิราคตํ ทิฏฺฐิมลํ ปหาย อลตฺถ สทฺธํ สุคเต นรินฺโท;

ปาสาทมาคมฺม ปสาทมสฺส วฑฺเฒหิ รญฺโญ รตนตฺตยมฺหิ.

“国王已舍弃长久之邪见垢，于善逝生起信心。请您移步宫殿，增进国王于三宝之净信！”

๒๖๙.

269.

ตสฺมึ ขเณ โปกฺขรณี วิจิตฺตา ผุลฺเลหิ โสวณฺณสโรรุเหหิ;

อลงฺกโรนฺตี คคนํ อโหสิ มนฺทากินีวาภินวาวตารา.

尔时，彼莲池因盛开之金色莲花而绚丽多彩，庄严天空，犹如新降临之曼达基尼天河。

๒๗๐.

270.

หํสงฺคเณวาถ มุนินฺทธาตุ สา ปงฺกชา ปงฺกชโมกฺกมนฺติ;

กุนฺทาวทาตาหิ ปภาหิ สพฺพํ ขิโรทกุจฺฉึ’ว ปุรํ อกาสิ.

于是，牟尼主之舍利犹如天鹅群，从一莲花移至另一莲花；其以茉莉花般洁白之光，使整座城市宛如乳海。

๒๗๑.

271.

ตโต สุรตฺตญฺชลิปงฺกชมฺหิ ปติฏฺฐหิตฺวาน จมุปติสฺส;

สนฺทิสฺสมานา มหตา ชเนน มหปฺผลํ มานุสกํ อกตฺถ.

然后，舍利安住于将军鲜红如莲之合掌中，为大众所见，为人类成就了巨大果报。

๒๗๒.

272.

สุตฺวาน วุตฺตนฺตมิมํ นรินฺโท ปหฏฺฐภาโวปทสา’ว คนฺตฺวา;

สํสูจยนฺโต ทิคุณํ ปสาทํ สุวิมฺหิโตปญฺชลิโกอโวจ.

国王听闻此事，心生欢喜，步行前往；其极为惊奇，合掌示敬，显露出加倍之净信，然后说道：

๒๗๓.

273.

โวหารทกฺขา มนุชา มุนินฺท สงฺฆฏฺฏยิตฺวา นิกโสปลมฺหิ;

กโรนฺติอคฺฆํ วรกญฺจนสฺส เอโสหิ ธมฺโม จริโตปุราโณ.

牟尼主啊，善于交易之人，于试金石上摩擦后，方确定上等黄金之价值；此诚为古来之法。

๒๗๔.

274.

มณึ ปสตฺถากรสมฺภวมฺปิ หุตาสกมฺเมหภีสงฺขริตฺวา;

ปาเปนฺติราชญฺญกิรีฏโกฏึ วิภุสนตฺตํ วิทุโนมนุสฺสา.

纵然是产自著名矿山之宝珠，亦需经火加工，有智慧之人方将其置于国王王冠之顶以为庄严。

๒๗๕.

275.

วีมํสนตฺถาย ตวาธุนาปิ มยา กตํ สพฺพมิทํ มุนินฺท;

อาคุํ มหนฺตํ ขม ภุริปญฺญ ขิปฺปํ มมาลงฺกุรุ อุตฺตมงฺคํ.

牟尼主啊，我方才所做一切，皆为考验于您；大慧者啊，请宽恕我此巨大过失，并速严饰我之头顶。

๒๗๖.

276.

ปติฏฺฐิตา ตสฺส ตโต กิรีเฏ มณิปฺปภา ภาสินิ ทนฺตธาตุ;

อมุญฺจิ รํสี ธวลา ปชาสุ สิเนหชาตา อิว ขีรธารา.

然后，佛牙舍利安住于其宝光闪耀之王冠上；向众人放射出洁白光芒，犹如慈爱所生之乳流。

๒๗๗.

277.

โส ทนฺตธาตุํ สิรสาวหนฺโต ปทกฺขิณํตํนครํ กริตฺวา;

สมฺปูชยนฺโต กุสุมาทิเกหิ สุสชฺชิตนฺเต ปุรมาหริตฺถ.

彼顶戴佛牙舍利，右绕彼城，以鲜花等物供养，将其迎入装饰华美之内城。

๒๗๘.

278.

สมุสฺสิโตทารสิตาตปตฺเต ปลฺลงฺกเสฏฺเฐ รตนุชฺชลมฺหิ;

ปติฏฺฐเปตฺวาน ชินสฺส ธาตุํ ปูเชสิ ราชา รตนาทิเกหิ.

国王于竖立高大白伞盖、宝光闪耀之殊胜宝座上，安奉胜利者之舍利，并以宝物等供养。

๒๗๙.

279.

พุทฺธาทิวตฺถุตฺตยเมว ราชา อาปาณโกฏึ สรณํ อุเปจฺจ;

หิตฺวา วิหึสํ กรุณาธิวาโส อาราธยี สพฺพชนํ คุเณหิ.

国王终其一生皈依佛等三宝；舍弃恼害，安住慈悲，以诸功德令一切人欢喜。

๒๘๐.

280.

กาเรสิ นานารตนปฺปภาหิ สหสฺสรํสีํ’ว วิโรจมานํ;

นราธิโป ภตฺติภรานุรูปํ สุจิตฺติตํ ธาตุนิเวสนมฺปิ.

人主亦建造一座舍利殿，其装饰精美，与其虔诚信仰相称，以种种宝光闪耀，犹如千光者般辉煌。

๒๘๑.

281.

วฑฺเฒสิ โส ธาตุฆรมฺหิ ธาตุํ อลงฺกริตฺวา สกลํ ปุรมฺปิ;

เสเสน ปูชาวิธินา อติตฺโต ปูเชสิ รฏฺฐํ สธนํ สโภคฺคํ.

彼于舍利殿中供奉舍利，并庄严全城；因对其余供养方式不满足，遂以整个国家及其财富资具作供养。

๒๘๒.

282.

อามนฺตยิตฺวา คุหสีวราชํ สมฺมานิตํ อตฺตสมํ กริตฺวา;

ทานาทิกํ ปุญฺญมเนกรูปํ สทฺธาธโน สญฺจิณิราชเสฏฺโฐ.

信财具足之贤善国王，邀请古哈西瓦王(Guhasīva)，待之如己，恭敬有加，并积累布施等种种福德。

๒๘๓.

283.

ตโต โส ภุปาโล กุมติชนสํสคฺคมนยํ,นิรากตฺวา มคฺเค สุคตวจนุชฺโชตสุคเม;

ปธาวนฺโต สมฺมา สปรหิตสมฺปตฺติจตุโร,ปสตฺถํ โลกตฺถํ อจริ จริตาวชฺชิตชโน.

于是，彼国王舍弃与恶人交往之非道，于善逝言教所照亮之善道上，如理精进。其善巧于自他二利，行为无过，行持世所称赞之利他行。

ตติโย ปริจฺเฉโท.

第三章。

๒๘๔.

284.

จรติ ธรณิ ปาเล ราชธมฺเมสุ ตสฺมึ,สมรจตุรเสโน ขีรธาโร นรินฺโท;

นิชภุชพลลีลา’ราติทปฺปปฺปมาถี,วิภวชนิตมาโน ยุทฺธสชฺโช’ภิคญฺฉิ.

彼护地之王行持王法时，有奇拉达罗王(Khīradhāra)，其军善战，以其臂力之戏摧毁敌慢，因财富而生我慢，遂全副武装，前来作战。

๒๘๕.

285.

กริวรมถ ทิสฺวา โส คุหาทฺวารยาตํ,ปฏิภยรหิตตฺโต สีหราชา’ว ราชา;

นิชนครสมีปายาตเมตํ นรินฺทํ,อมิตพลมมโหเฆโนตฺถรนฺตา’ภิยายิ.

尔时，彼王见彼巨象行至城门，心无畏惧，犹如狮王，以无量兵力，如大洪流，迎战彼来犯都城之王。

๒๘๖.

286.

อุทิตพหฬธูลีปาฬิรุทฺธนฺตฬิกฺโข,สมทวิวิธโยธาราวสํรมฺภภีเม;

นิสิตสรสตาลีวสฺสธารากราเฬ,อชินิ มหติ ยุทฺเธ ปณฺฑุโก ขีรธารํ.

于彼大战中，尘土弥天，狂暴战士，怒而可畏，锐利箭矢，如雨倾泻；般度王(Paṇḍu)击败奇拉达罗王。

๒๘๗.

287.

อถ นรปติเสฏฺโฐ สงฺคเหตฺวาน รฏฺฐํ,นิช ตนุช วรสฺมึ รชฺชภารํ นิธาย;

สุคต ทสน ธาตุํ สมฺปฏิจฺฉาปยิตฺวา,ปหิณิ จ คุหสีวํ สกฺกริตฺวา สรฏฺฐํ.

于是，彼贤善国王统理其国，将王位传予其贤子；彼领受善逝之牙舍利，并恭敬地将古哈西瓦王送回其国。

๒๘๘.

288.

สุวิรมวนีปาโล สญฺญมํ อชฺฌุเปโต,วิวิธ วิภว ทานายาจเก ตปฺปยิตฺวา;

ติทสปุร สมาชํ เทหเภทา ปยาโต,กุสล ผลมนปฺปํ ปตฺถิตํ ปจฺจลตฺถ.

彼英勇护国之王，持守戒律，以种种财富布施，令乞求者满足；身坏命终后，往生天神之城，获得其所希求之无量善果。

๒๘๙.

289.

นรปติ คุหสีโว ตํ มุนินฺทสฺส ธาตุํ,สกปุรมุปเนตฺวา สาธุ สมฺมานยนฺโต;

สุคติ คมน มคฺเค ปาณิโน โยชยนฺโต,สุจริต มภิรูปํ สญฺจิณนฺโต วิหาสิ.

人王古哈西瓦将彼牟尼主之舍利带回己城，善加恭敬供养；彼令众生趣向善道，积累美妙善行而住。

๒๙๐.

290.

อคณิตมหิมสฺสุชฺเช นิรญฺโญ ตนูโช,ปุริม วยสิ เยวารทฺธสทฺธาภิโยโค;

ทสพล ตนุธาตุํ ปูชิตุํ ตสฺส รญฺโญ,ปุรวร มุปายาโต ทนฺตนาโม กุมาโร.

优禅尼(Ujjeni)国之具无量威德国王有子，名丹塔(Danta)王子，其于早年即已发起虔诚精进之心。为供养十力世尊之身舍利，彼来到古哈西瓦王之都城。

๒๙๑.

291.

คุณชนิต ปสาทํ ตํ กลิงฺคาธินาถํ,นิขิล คุณ นิวาโส โส กุมาโร กริตฺวา;

วิวิธ มหวิธานํ สาธุสมฺปาทยนฺโต,อวสิ สุคตธาตุํ อนฺวหํ วนฺทมาโน.

彼王子乃一切功德之所依，令羯陵伽(Kaliṅga)国主因其德行而生净信。彼善行种种盛大供养，每日礼拜善逝舍利而住。

๒๙๒.

292.

อภวิ จ คุหสีวสฺสาวนีสสฺส ธิตา,วิกจ กุวลยกฺขี หํสกนฺตาภิยาตา;

วทน ชิต สโรชา หาริธมฺมิลฺลภารา,กุจภรนมิตงฺคิ เหม มาลาภิธานา.

古哈西瓦王有一女，名曰金鬘(Hemamālā)。其眼如盛开之青莲，步态优雅如天鹅，容颜胜过莲花，发髻迷人，身姿因胸部丰满而微倾。

๒๙๓.

293.

อขิลคุณนิธานํ พนฺธุภาวานุรูปํ,สุวิมลกุลชาตํ ตํ กุมารํ วิทิตฺวา;

นรปติ คุหสีโว อตฺตโน ธีตรํ ตํ,อททิ สพหุมานํ ราชปุตฺตสฺส ตสฺส.

人王古哈西瓦得知彼王子乃一切功德之宝藏，出身清净高贵之族，堪为姻亲，遂满怀敬意，将己女嫁与彼王子。

๒๙๔.

294.

มนุชปติ กุมารํ ธาตุรกฺขาธิกาเร,ปจุรปริชนํ ตํ สพฺพถา โยชยิตฺวา;

คว มหิส สหสฺสาทีหิ สมฺปีณยิตฺวา,สก วิภว สริกฺเข อิสฺสรตฺเต ฐเปสิ.

人主将彼拥有众多随从之王子，全权委以守护舍利之职；并以数千牛、水牛等物使其满足，赐其与自己财富相当之权位。

๒๙๕.

295.

สมรภุวิ วินฏฺเฐ ขีรธาเร นรินฺเท,มลยวนมุเปตา ภาคิเนยฺยา กุมารา;

ปพล มติ มหนฺตํ สํหริตฺวา พลคฺคํ,อุปปุรมุปคญฺฉุํ ธาตุยา คณฺหนตฺถํ.

奇拉达罗王(Khīradhāra)于战场败亡后，其外甥王子们前往马拉雅(Malaya)森林，集结一支强大精锐之师，来到城郊，意图夺取舍利。

๒๙๖.

296.

อถ นครสมีเป เต นิเวสํ กริตฺวา,สวณกฏุกเมตํ สาสนํ เปสยึสุ;

สุคตทสนธาตุํ เทหิ วา ขิปฺปมมฺหํ,ยสสิริชนนึ วา กีฬ สงฺคามเกฬึ.

于是，彼等于城池附近安营扎寨，并送去此刺耳讯息：“速将善逝之牙舍利交与我等，或与我等一战，以决荣耀！”

๒๙๗.

297.

สปทิ ธรณิปาโล สาสนํ ตํ สุณิตฺวา,อวทิ รหสิ วาจํ ราชปุตฺตสฺส ตสฺส;

นหิ สติ มม เทเห ธาตุมญฺญสฺส ทสฺสํ,อหมปิ ยทิ เชตุํ เนว เต สกฺกุเณยฺยํ.

护地之王闻此讯息，立即私下对王子言道：“只要我身尚存，纵使不能胜彼，亦决不将舍利交予他人。”

๒๙๘.

298.

สุรนร นมิตํ ตํ ทนฺตธาตุํ คเหตฺวา,คหิต ทิชวิลาโส สีหฬํ ยาหิ ทีปํ;

อิติ วจนมุทารํ มาตุลสฺสาถ สุตฺวา,ตมวจ คุหสีวํ ทนฺตนาโม กุมาโร.

听闻舅父此番高尚之言：“请带着这枚受天人礼敬的佛牙舍利，乔装为婆罗门，前往狮子岛(Sīhaḷa)吧！”，丹塔(Danta)王子对瞿诃西瓦(Guhasīva)说道：

๒๙๙.

299.

ตวจ มมจ โก วา สีหเฬ พนฺธุภูโต,ชินวรณสโรเช ภตฺติยุตฺโต จ โกวา;

ชลนีธิปรตีเร สีหฬํ ขุทฺทเทสํ,กถมหมติเนสฺสํ ทนฺตธาตุํ ชินสฺส.

“在狮子岛，谁是你的亲戚，谁又是我的亲戚？谁又对最胜者的莲足具足虔信？我如何能将佛陀的佛牙舍利带到海洋彼岸的狮子岛那个小国呢？”

๓๐๐.

300.

ตมวทิ คุหสีโว ภาคิเนยฺยํ กุมารํ,ทสพลตนุธาตุ สณฺฐิตา สีหฬสฺมึ;

ภวภยหติทกฺโข วตฺตเต สตฺถุธมฺโม,คณนปถมตีตา ภิกฺขโว จาวสึสุ.

瞿诃西瓦对他的外甥王子说：“十力世尊的身舍利安住于狮子岛；善于摧毁轮回之怖畏的导师之法在那里流传；还有数不胜数的比丘也住在那里。”

๓๐๑.

301.

มม จ ปิยสหาโย โส มหาเสน ราชา,ชินจรณสโรชทฺวนฺทเสวาภิยุตฺโต;

สลิลมปิ จ ผุฏฺฐํ ธาตุยา ปตฺถยนฺโต,วิวิธรตนชาตํ ปาภตํ เปสยิตฺถ.

“我的挚友大军(Mahāsena)王，他精勤于侍奉最胜者的双莲足，甚至渴求触及舍利的净水，为此他曾送来种种宝物作为礼物。”

๓๐๒.

302.

ปภวติ มนุชินฺโท สพฺพทา พุทฺธิมา โส,สุคตทสนธาตุํ ปูชิตุํ ปูชเนยฺยํ;

ปริจิตวิสยมฺหา วิปฺปวุตฺถํ ภวนฺตํ,วิวิธวิภวทานา สาธุ สงฺคณฺหิตุญฺจ.

“那位具足智慧的人主总是能够供养那值得供养的善逝佛牙舍利，也能够以种种财富布施，妥善地接待远离故土的你。”

๓๐๓.

303.

นิช ทุหิตุปตึ ตํ อิตฺถมาราธยิตฺวา,นรปติ คุหสีโว สงฺคเหตฺวาน เสนํ;

รณธรณิมุเปโต โส กุมาเรหิ สทฺธึ,มรณปรวสตฺตํ อชฺฌคา ยุชฺฌมาโน.

如此说服了自己的女婿后，人主瞿诃西瓦集结军队，与王子们一同奔赴战场，在战斗中不幸阵亡。

๓๐๔.

304.

อถ นรปติ ปุตฺโต ทนฺตนาโม สุณิตฺวา,สวณ กฏุกเมตํ มาตุลสฺสปฺปวตฺตึ;

คหิต ทิชวิลาโส ทนฺตธาตุํ คเหตฺวา,ตุริต ตุริต ภูโต โส ปุรมฺหา ปฬายิ.

于是，名为丹塔的人王之子，听闻了关于舅父的这则刺耳消息，便乔装为婆罗门，带着佛牙舍利，匆匆忙忙地逃离了城池。

๓๐๕.

305.

สรภส มุปคนฺตฺวา ทกฺขิณํ จาถ เทสํ,อวิจลิตสภาโว อิทฺธิยา เทวตานํ;

นทิมติมหตึ โส อุตฺตริตฺวาน ปุณฺณํ,นิทหิ ทสนธาตุํ วาลุการาสิมชฺเฌ.

他匆忙赶往南方地区，因天神们的威神力，他心意坚定，渡过一条波涛汹涌的大河，将佛牙舍利埋藏在一处沙堆之中。

๓๐๖.

306.

ปุน ปุรมุปคนฺตฺวา ตํ คหีตญฺญเวสํ,ภริยมปิ คเหตฺวา อาคโต ตตฺถ ขิปฺปํ;

สุคตทสนธาตุํ วาลุกาถุปกุจฺฉึ,ฐปิตมุปจรนฺโต อจฺฉิ คุมฺพนฺตรสฺมึ.

他以另一种装束再次回到城里，带上妻子，迅速回到那地方；他待在灌木丛中，守护着安放在沙塔腹中的善逝佛牙舍利。

๓๐๗.

307.

สปทิ นภสิ เถโร คจฺฉมาโน ปเนโก,วิวิธกิรณชาลํ วาลุการาสิถูปา;

อวิรฬิตมุเทนฺตํ ธาตุยา ตาย ทิสฺวา,ปณมิ สุคตธาตุํ โอตริตฺวาน ตตฺถ.

这时，有一位长老正在空中飞行，他看见那座沙堆佛塔因舍利的缘故，不断地放射出种种光网，于是他降落到那里，礼拜善逝的舍利。

๓๐๘.

308.

มุนิสุตมถ ทิสฺวา ชมฺปตี เต ปตีตา,นิชคมนวิธานํ สพฺพมาโรจยึสุ;

ทสพลตนุโช โส ธาตุรกฺขา นิยุตฺโต,ปรหิตนิรตตฺโต เต อุโภ อชฺฌภาสิ.

那对夫妇见到那位牟尼之子后，心生欢喜，将他们此行的全部经过都告知了他。那位被任命守护舍利、专致于利他的十力世尊之子，对他们二人说道：

๓๐๙.

309.

ทสพลตนุธาตุํ สีหฬํ เนถ ตุมฺเห,อคณิต ตนุเขทา วีตสารชฺชเมตํ;

อปิ จ คมนมคฺเค ชาตมตฺเต วิฆาเต,สรถ มมมเนโกปทฺทวจฺเฉททกฺขํ.

“你们要将十力世尊的身舍利带到狮子岛去。不要顾虑身体的疲惫，也无须畏怯。如果在路途中刚一出现任何障碍，就要忆念我，我善于断除种种灾厄。”

๓๑๐.

310.

อิติ สุคตนนูโช ชมฺปตีนํ กเถตฺวา,ปุน’ปิ ตทนุรูปํ เทสยิตฺวาน ธมฺมํ;

ปุถุตรมปเนตฺวา โสกสลฺลญฺจ คาฬฺหํ,สกวสติมุเปโต อนฺตลิกฺเขน ธีโร.

善逝之子如此对那对夫妇说完，又为他们宣说了相应的法，彻底拔除了他们深重的忧悲之箭，然后那位智者便通过虚空回到了自己的住处。

๓๑๑.

311.

ภุชคภวนวาสี นินฺนคายาถ ตสฺสา,ภุชคปติ มหิทฺธิ ปณฺฑุหาราภิธาโน;

สกปุรปวรมฺหา นิกฺขมิตฺวา จรนฺโต,สมุปคมิ ตทา ตํ ฐานมิจฺฉาวเสน.

那时，有一位居住在那条河的龙宫(Bhujagabhavana)中、具大神通的龙王(Bhujagapati)，名为般度哈拉(Paṇḍuhāra)。他从自己殊胜的城中出来游行，随意地来到了那个地方。

๓๑๒.

312.

วิมลปุลินถูปา โส สมุคฺคจฺฉมานํ,สสิรุจิรมรีจิชฺชาลมาโลกยิตฺวา;

ฐิตมถ มุนิธาตุํ วาลุการสิคพฺเภ,กิมิทมิติ สกงฺขํ เปกฺขมาโน อเวทิ.

他看见从洁净的沙塔中，升起一团月亮般美丽的光网，于是带着“这是什么？”的疑惑，注视着安住于沙堆胎藏中的牟尼舍利，随即了悟。

๓๑๓.

313.

สปทิ สพหุมาโน โส อสนฺทิสฺสมาโน,รตนมยกรณฺฑํ ธาตุยุตฺตํ คิลิตฺวา;

วิตตปุถุลเทโห โภคมาลาหิ ตุงฺคํ,กณกสิขริราชํ เวฐยิตฺวา สยิตฺถ.

他立刻满怀敬意地隐去身形，吞下了装有舍利的宝匣。然后，他展开巨大宽广的身体，用他环环相绕的蛇身盘住高耸的金顶山王，卧于其上。

๓๑๔.

314.

สลิลนิธิสมีปํ ชมฺปตี คนฺตุกามา,ปุลินตลคตํ ตํ ทนฺตธาตุํ อทิสฺวา;

นยนสลิลธารํ โสกชาตํ กิรนฺตา,สุคตสุตวรํ ตํ ตงฺขเณ’นุสฺสรึสุ.

那对夫妇想要前往海边，却没有看到沙滩上的佛牙舍利；他们因悲伤而泪流满面，立刻忆念起那位殊胜的善逝之子。

๓๑๕.

315.

อถ สุคตสุโต โส จินฺติตํ สํวิทิตฺวา,อคมิ สวิธเมสํ โสกทินานนานํ;

อสุณิ จ ชินธาตุํ วาลุการาสิมชฺเฌ,นีหิตมปิ อทิฏฺฐํ ปูชิตํ ชมฺปตีหิ.

于是那位善逝之子知道了他们的心念，来到那些因悲伤而面容憔悴的人身边；他听闻佛陀的舍利虽由那对夫妇供养并埋藏在沙堆中，但却不见了。

๓๑๖.

316.

สยิตมถ ยตีโส ทิพฺพจกฺขุปฺปภาวา,รตนคิรินิกุญฺเช นาคราชํ อปสฺสิ;

วิหคปติสรีรํ มาปยิ ตมฺมุหุตฺเต,วิตตปุถุลปกฺเขน’นฺตฬิกฺขํ ถเกนฺตํ.

于是那位修行主以天眼的力量，在宝山的山谷中看见了卧躺的龙王；他立刻化现出鸟王之身，以其巨大宽广的翅膀遮蔽了天空。

๓๑๗.

317.

ชลธิมติคภีรํ ตํ ทฺวิธา โส กริตฺวา,ปพลปวนเวเคน’ตฺตโน ปกฺขเชน;

สรภส มหิธาวํ ภีมสํรมฺภโยคา,อภิคมิ ภุชคินฺทํ เมรุปาเท นิปนฺนํ.

他以自己翅膀产生的强风之力，将那深邃的大海一分为二，带着可怕的怒火，迅猛地冲向躺卧在须弥山(Meru)脚下的那位蛇王。

๓๑๘.

318.

ชหิตภุชคเวโส ตงฺขเณ โส ผณินฺโท,ปฏิภยจกิตตฺโต สํขิปิตฺวาน โภเค;

สรภส มุปคนฺตฺวา ตสฺส ปาเท นมิตฺวา,วินยมธุรมิตฺถํ ตํ มุนีสํ อโวจ.

于是，那位龙王在那一刻舍弃了蛇的威猛之相，因恐惧而惊慌失措，收敛起自己的身体，迅速上前，向那位圣者之主足下礼拜，以谦恭、甜美的言辞如此说道：

๓๑๙.

319.

สกลชนหิตตฺถํ เอว ชายนฺติ พุทฺธา,ภวติ ชนหิตตฺถํ ธาตุมตฺตสฺส ปูชา;

อหมปิ ชินธาตุํ ปูชยิตฺวา มหคฺฆํ,กุสลผลมนปฺปํ สญฺจิณิสฺสํ’ติ คณฺหึ.

“诸佛出世，实为一切众生之利益，供养舍利亦为众生之利益。我取此珍贵的胜者舍利，亦是心想：‘我将供养此舍利，积累无量善果。’”

๓๒๐.

320.

อถ มนุชคณานํ สจฺจโพธารหานํ,วสติภวนเมสา นียฺยเต สีหฬํ ตํ;

มุนิวรตนุธาตุํ เตน เทหีติ วุตฺโต,ภุชคปติ กรณฺฑํ ธาตุคพฺภํ อทชฺชิ.

（圣者说道：）“此舍利正被带往狮子岛，那里是堪能觉悟真理之人的居所。因此，请交出这位最上牟尼的身舍利！”听闻此言，龙王便交出了装有舍利的宝函。

๓๒๑.

321.

วิหคปติตนุํ ตํ สํหริตฺวาน เถโร,ชลจรสตภีมา อณฺณวา อุปฺปติตฺวา;

สกลปถวิจกฺเก รชฺชลกฺขึ’ว ธาตุํ,นรปติตนุชานํ ชมฺปตีนํ อทาสิ.

长老收起了鸟王之身，从令众水族恐惧的大海中升起，将那犹如整个大地之吉祥的舍利，赐予了国王的子女——那对夫妇。

๓๒๒.

322.

อิติ กตพหุกาเร สํยมินฺเท ปยาเต,สุคตทสนธาตุํ มุทฺธนา อุพฺพหนฺตา;

มหติ วิปินเทวาทีหิ มคฺเค ปยุตฺเต,วิวิธมหวิธาเน เต ตโต นิกฺขมึสุ.

就这样，当那位施予诸多助益的克制之主离去后，他们头顶着善逝的佛牙舍利，在伟大的林神等所准备的道路上，伴随着各种盛大的仪式，从那里出发了。

๓๒๓.

323.

มุทุสุรภีสมีโร กณฺฏกาทิวฺยเปโต,วิมลปุลินหารี อาสี สพฺพตฺถ มคฺโค;

อยนมุปคเต เต ทนฺตธาตุปฺปภาวา,นิคมนครวาสี สาธุ สมฺมานยึสุ.

他们所行经的道路，处处都有柔和芬芳的微风，没有荆棘等物，并且铺着洁净悦意的细沙。当他们因佛牙舍利的威力而前行时，城镇的居民都对他们善加礼敬。

๓๒๔.

324.

กุสุมสุรภิจุณฺณากิณฺณหตฺถาหิ นิจฺจา,สกุตุกมนุยาตา กานเน เทวตาหี;

อจลคหณทุคฺคํ เขปยิตฺวาน มคฺคํ,อคมุมตุริตา เต ปฏฺฏนํ ตามลิตฺตึ.

在森林中，他们常被天女们好奇地跟随着，那些天女手中撒满芬芳的花粉。他们不慌不忙地走完了山林险阻的路途，抵达了多摩梨帝港（Tāmalitti）。

๓๒๕.

325.

อจลปทรพทฺธํ สุฏฺฐิโตทารกูปํ,อุทิตปุถุลการํ ทกฺขนียามกญฺจ;

สยมภิมตลงฺกาคามินึ นาวเมเต,สปทิ สมุปรูฬฺหํ อทฺทสุํ วาณิเชหิ.

他们看见一艘已被商人们登上的船。那船牢固地停泊着，有着高大优良的船桅，船身宽大宏伟，样貌悦意，正是他们所期望的、要开往兰卡（Laṅkā）的船。

๓๒๖.

326.

อถ ทิชปวรา เต สีหฬํ คนฺตุมิจฺฉํ,สรภส มุปคนฺตฺวา นาวิกสฺสาวทึสุ;

สุติสุขวจสา โส สาธุวุตฺเตน เจสํ,ปมุทิตหทโย เต นาวมาโรปยิตฺถ.

于是，那些尊贵的贤者渴望前往狮子国，便迅速上前告知船主。船主听了他们悦耳的话语，又因他们言辞得体，心生欢喜，便让他们登上了船。

๓๒๗.

327.

ชลนิธิมภิรูฬฺเหสฺเวสุ อาทาย ธาตุํ,สมภวุมุปสนฺนา โลลกลฺโลลมาลา;

สมสุรภิมนุญฺโญ อุตฺตโร วายิ วาโต,วิมลรุจิรโสภา สพฺพถา’สุํ ทิสา’ปิ.

当他们带着舍利登上大船出海时，翻滚的波浪平息下来；柔和、芬芳、悦意的北风吹拂，四方也变得全然清净明亮。

๓๒๘.

328.

นภสิ อสิตโสเภ เวนเตยฺโย’ว นาวา,ปพลปวนเวคา สตฺตตํ ธาวมานา;

นยนวิสยภาวาตีตตีราจลาทึ,ปวิสิ ชลธิมชฺฌํ เผณปุปฺผาภิกิณฺณํ.

船只犹如金翅鸟（venateyya）在蔚蓝的天空翱翔，凭借强劲的风力持续航行，越过了视线所及的海岸与山脉，进入了点缀着浪花的海洋中央。

๓๒๙.

329.

อถ อภวิ สมุทฺโท ภีมสํวฏฺฏวาตา,ภีหตสิขริกูฏาการวีจิปฺปพนฺโธ;

สวนภิทุรโฆราราวรุนฺธนฺตลิกฺโข,ภยจกิตมนุสฺสกฺกนฺทิโต สพฺพรตฺตึ.

于是，大海掀起了可怕的坏灭之风，连绵的波涛形如被击倒的山峰；震耳欲聋的恐怖巨响充斥天空，受惊的人们整夜哭号。

๓๓๐.

330.

อุทยสิขริสีสํ นูตนาทิจฺจพิมฺเพ,อุปคตวติ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจยมฺหิ;

สลิลนิธิชลํ ตํ สนฺตกลฺโลลมาลํ,อสิตมณิวิจิตฺตํ โกฏฺฏิมํ’วาวภาสิ.

当新升的日轮抵达东方山顶，长夜过去之后，那大海之水波浪平息，犹如铺着黑宝石的地面般闪耀。

๓๓๑.

331.

อถ วิตตผณาลี ภึสนา เกจิ นาคา,สุรภิกุสุมหตฺถา เกจิ ทิพฺพตฺตภาวา;

รุจิรมณิปทีเป เกจิ สนฺธารยนฺตา,นิชสิรสิ กโรนฺตา เกจิ กณฺฑุปฺปลานี.

继而一些龙王展开恐怖的蛇冠；一些化为天人身相，手持芬芳鲜花；一些手持美丽的宝石灯；一些则将白莲（kaṇḍuppala）置于自己头上。

๓๓๒.

332.

ผุฏกุมุทกลาเป ชตฺตุเนเก วหนฺตา,กณกกลสมาลา อุกฺขิปตฺตา จ เกจิ;

ปวนจลิตเกตุคฺคาหกา เกจิ เอเก,รุจิร กณก จุณฺณาปุณฺณจงฺโคฏหตฺถา.

一些在肩上扛着盛开的睡莲花束；一些举起一串串金瓶；一些手持随风飘扬的旗帜；还有一些则手持装满美丽金粉的宝盒。

๓๓๓.

333.

สลฬิตรมณิยํ เกจิ นจฺจํ กโรนฺตา,สลยมธุรคีตํ คายมานา’ว เกจิ;

ปจุรตุริยภณฺเฑ อาหนนฺตา’ว เอเก,มุนิวรตนุธาตุํ ปูชิตุํ อุฏฺฐหึสุ.

一些人跳着优雅迷人的舞蹈，一些人唱着富有节奏的甜美歌曲，一些人敲击着各种乐器；他们起身供养最胜牟尼的身舍利。

๓๓๔.

334.

รุจิรกจกลาปา ราชกญฺญาย ตสฺสา,มุนิวรทสนํ ตํ นิคฺคเตวินฺทุเลขา;

อุชุรชตสลากา สนฺนิเภ มุญฺจิ รํสี.

那最胜牟尼的牙舍利，在那位公主美丽的秀发中，放射出犹如一弯新月和笔直银棒般的光芒。

๓๓๕.

335.

อตุลิตมนุภาวํ ธาตุยา เปกฺขตํ ตํ,ปมุทิตหทยานํ ตงฺขเณ ปนฺนคานํ;

ปฏิรวหริตานํ สาธุวาทาทิกานํ,คคนมปริยนฺตํ’วาสิ วิตฺถาริตานํ.

当那些龙族（pannaga）看到舍利无与伦比的威力时，他们的心当下充满欢喜；他们发出的“善哉”等赞叹声回响着，遍满无边的虚空。

๓๓๖.

336.

ปวิสิ สุคต ทาฐาธาตุ สา โมฬิคพฺภํ,ปุน คคนตลมฺหา โอตริตฺวาน ตสฺสา;

ผณธรนิวหา เต ตํ ตรึ วารยิตฺวา,มหมกรุมุทารํ สตฺตรตฺตินฺทิวํหิ.

那善逝的牙舍利再次从空中降下，进入她的发髻之中。那些龙族拦住了那艘船，举行为期七天七夜的盛大供养。

๓๓๗.

337.

อจลมิว วิมานํ อนฺตลิกฺขมฺหิ นาวํ,คติวิรหิตมมฺโหราสิมชฺฌมฺหิ ทิสฺวา;

ภยวิลุลิตจิตฺตา ชมฺปตี เต สมคฺคา,ทสพลตนุชํ ตํ อิทฺธิมนฺตํ สรึสุ.

当他们看见船只在广阔的海洋中央，犹如一座不动的天宫悬于空中，纹丝不动时，那对夫妇内心因恐惧而颤栗，一同忆念起那位具足神通的十力者之子。

๓๓๘.

338.

สปทิ มุนิสุโต โส จิตฺตเมสํ วิทิตฺวา,นภสิ ชลธราลี มทฺทมาโน’ภิคนฺตฺวา;

วิหคปติสรีรํ มาปยิตฺวา มหนฺตํ,ภยจกิตภุชงฺเค เต ปฬาเปสิ ขิปฺปํ.

那位牟尼之子立刻了知他们的心意，在空中犹如碾过云层般前来，化现出巨大的金翅鸟（Garuḍa）之身，迅速驱散了那些惊恐的蛇。

๓๓๙.

339.

อิตฺถํ พุทฺธิสุเต ภุชงฺคชนิตํ ภีตึ สเมตฺวา คเต,สา นาวา ปวนา ปกมฺปิตธชา ตุงฺคํ ตรงฺคาวลึ;

ภีนฺทนฺตี คติเวคสา ปุถุตรํ เมฆาวลีสนฺนิภํ,ลงฺกาปฏฺฏนโมตริตฺถ สหสา เถรสฺส ตสฺสิทฺธิยา.

就这样，佛陀之子平息了由蛇引起的恐惧而离去后，那艘船的旗帜在风中飘扬，它以飞快的速度冲开高大的波浪，犹如一大片云朵，凭借那位长老的神通力，迅速抵达了兰卡（Laṅkā）港。

จตุตฺโถ ปริจฺเฉโท.

第四章。

๓๔๐.

340.

สํวจฺฉรมฺหิ นวมมฺหิ มหาทิเสน,ปุตฺตสฺส กิตฺติสิริเมฆนราธิปสฺส;

เต ชมฺปตี ตมถ ปฏฺฏนโมตริตฺวา,เทวาลเย ปฏิวสึสุ มโนภิราเม.

在摩诃舍那（Mahāsena）王之子基提西利美伽（Kittisirimegha）王在位的第九年，那对夫妇抵达了那个港口，住进了一座令人愉悦的天神庙。

๓๔๑.

341.

ทิสฺวาน เต ทฺวิชวโร ปถิเก นิสายํ,สนฺตปฺปยิตฺถ มธุราสนปานเกหิ;

รตฺติกฺขเย จ อนุราธปุรสฺส มคฺคํ,ฉายาปตีนมถ โส อภิเวทยิตฺถ.

那位最胜的婆罗门在夜晚看到他们这些旅人，便以甜美的饮食让他们满足；夜尽时，他为那对夫妇指明了前往阿努拉德普勒的道路。

๓๔๒.

342.

อาทาย เต ทสนธาตุวรํ ชินสฺส,สมฺมานิตา ทฺวิชวเรน’ถ ปฏฺฏนมฺหา;

นิกฺขมฺม ทูรตรมคฺคมติกฺกมิตฺวา,ปทฺวารคามมนุราธปุรสฺส’คญฺฉุํ.

他们奉持着征服者殊胜的牙舍利，受到那位最胜婆罗门的款待后，便从港口出发，走过遥远的路途，来到了阿努拉德普勒的城门村。

๓๔๓.

343.

ยํ ธมฺมิกํ นรวรํ อภิตกฺกยิตฺวา,ชายาปตี วิสยเมตมุปาคมึสุ;

ตํ วฺยาธินา สมุทิเตน มหาทิเสน,ลงฺกิสฺสรํสุจิรกาลกตํ สุณึสุ.

那对夫妇来到这个国度，他们本以为那位如法的统治者还在，却听说兰卡之主摩诃舍那（Mahāsena）已因病去世很久了。

๓๔๔.

344.

โสเกน เต สิขริเนว สมุคฺคเตน,อชฺโฌตฺถฏา พหุตรํ วิลปีํสุ มุฬฺหา;

กายึสุ เตสมถ มุจฺฉิตมานสานํ,สพฺพา ทิสา จ วิทิสา จ ฆนนฺธการา

他们被如山峰般升起的悲伤所淹没，茫然地大声悲叹；那时他们心神昏沉，四方八隅都化为一片浓重的黑暗。

๓๔๕.

345.

สุตฺวาน กิตฺติสิริเมฆนราธิปสฺส,รชฺเชฐิตสฺส รตนตฺตยมามกตฺตํ;

วสฺเสน นิพฺพุตมหาทหนา’ว กจฺฉา,เต ชมฺปตี สมภวุํ หตโสกตาปา.

当他们听说基提西利美伽（Kittisirimegha）王在位，以及他对三宝的虔诚时，那对夫妇的悲伤与苦恼便消失了，犹如林中大火被雨水浇灭一般。

๓๔๖.

346.

สุตฺวาน เมฆคิรินามมหาวิหาเร,ภิกฺขุสฺส กสฺสจิ นราธิปวลฺลภตฺตํ;

ตสฺส’นฺติกํ สมุปคมฺม กตาติเถยฺยา,ธาตุปฺปวตฺติมวทึสุ อุโภ สเมจฺจ.

当他们听说在名为云山（Meghagiri）的大寺中，有某位比丘深受国王宠信时，便前去拜见他。他们受到款待后，两人一同讲述了牙舍利的来历。

๓๔๗.

347.

สุตฺวาน โส มุนิวโร ทสนปฺปวตฺตึ,หฏฺโฐ ยถามตรเสน’หิสิตฺตคตฺโต;

เคเห สเก สปทิ ปฏฺฏวิตานเกหิ,วฑฺเฒสิ ธาตุมมลํ สมลงฺกตมฺหิ.

那位长老听闻牙舍利的来历后，满心欢喜，身体犹如被甘露遍洒。他立刻将那无垢的舍利供奉在自己装饰华美的家中，并以布幔和华盖庄严。

๓๔๘.

348.

เตสญฺจ ชานิปติกานมุภินฺนเมโส,กตฺวาน สงฺคหมุฬารตรํ ยถิจฺฉํ;

วุตฺตนฺตเมตมภิเวทยิตุํ ปสตฺถํ,ลงฺกาธิปสฺส สวิธํ ปหิณิตฺถ ภิกฺขุํ.

他对那对夫妇两人随其所愿地给予了慷慨的帮助；为了向兰卡之主报告这件值得称赞的事情，他派遣了一位比丘到兰卡之主那里。

๓๔๙.

349.

ราชา วสนฺตสมเย สห กามินีหิ,อุยฺยานเกฬิสุข เมกทิเน’นุโภนฺโต;

อาคจฺฉมานมถ ตตฺถ สุทุรโต’จ,ตํ วิปฺปสนฺนมุขวณฺณมปสฺสิ ภิกฺขุํ.

一日，国王正在春季与嫔妃们在园林中享受嬉游之乐，那时他看到一位比丘从远处走来，面容极为清净。

๓๕๐.

350.

โส สํยมิ สมุปคมฺม นราธิปํ ตํ,วุตฺตนฺตเมตมภิเวทยิ ตุฏฺฐจิตฺโต;

สุตฺวาน ตํ ปรมปีติภรํ วหนฺโต,สมฺปตฺตจกฺกรตโน’ว อโหสิ ราชา.

那位克制者走近国王，满心欢喜地报告了这件事。国王听后，心中充满无上喜悦，犹如获得了轮宝一般。

๓๕๑.

351.

ลงฺกิสฺสโร ทฺวิชวรา ชินทนฺตธาตุ,มาทาย ชานิปตโย อุภเย สเมจฺจ;

เอสฺสนฺติ ลงฺกมจิเรน อิตีริตํ ตํ,เนมิตฺติกสฺส วจนญฺจ ตถํ อมญฺญิ.

兰卡之主认为占卜师的话是真实的，那话是：“一对最胜的婆罗门夫妇，将一同带着征服者的牙舍利，不久后便会来到兰卡。”

๓๕๒.

352.

ราชา ตโต มหติยา ปริสาย สทฺธึ,ตสฺสานุราธนครสฺส ปุรุตฺตราย;

อาสาย ตํ สปทิ เมฆคิรึ วิหารํ,สทฺโธ อคญฺฉิ ปทสา’ว ปสนฺนจิตฺโต.

于是国王心怀虔信，意念清净，与大批随从一起，从阿努拉德普勒(Anurādhapura)城的东北方，徒步迅速前往那座云山(Meghagiri)寺。

๓๕๓.

353.

ทิสฺวา ตโต สุคตธาตุมลพฺภเนยฺยํ,อานนฺทชสฺสุนิวเหหิ จ ตารหารํ;

สิญฺจํ วิธาย ปณิธึ พหุมานปุพฺพํ,โรมญฺจกญฺจุกธโร อิติ จินฺตยิตฺถ.

见到那难得的善逝舍利，他以喜悦的泪珠如珍珠项链般洒下，怀着极大的敬意发愿，汗毛竖立，如此思忖：

๓๕๔.

354.

โส’หํ อเนกรตนุชฺชลโมฬิธารึ,ปูเชยฺยมชฺช ยทิ ทุจฺจชมุตฺตมงฺคํ;

โลกตฺตเยกสรณสฺส ตถาคตสฺส,โน ธาตุยา มหมนุจฺฉวิกํ กเรยฺยํ.

“我，佩戴着无数珠宝、光芒闪耀的王冠，如果今天供养这难以舍弃的头颅，也无法对三界唯一皈依处如来的舍利作出相称的盛大供养。

๓๕๕.

355.

เอตํ ปหูตรตนํ สธนํ สโภคฺคํ,สมฺปูชยํ อปิ ธราวลยํ อเสสํ;

ปูชํ กโรมิ ตทนุจฺฉวิกํ อหํ’ติ,จินฺเตยฺย โกหิ ภุวเนสุ อมูฬฺหติตฺโต.

即使供养这整个大地——连同其丰富的珍宝、财富与享乐——谁又能心不愚痴地想：“我作了相称的供养”呢？

๓๕๖.

356.

ลงฺกาธิปจฺจมิทมปฺปตรํ มมาสิ,พุทฺโธ คุเณหิ วิวิเธหิ ปมาณ สุญฺโญ;

โส’หํ ปริตฺตวิภโว ติภเวกนาถํ,ตํ ตาทิสํ ทสพลํ กถมจฺจยิสฺสํ.

“这兰卡(Laṅkā)的王权于我而言微不足道，而佛陀的种种功德不可限量。我如此微末，如何能供养那三界唯一的依怙，那样的十力者呢？”

๓๕๗.

357.

อิตฺถํ ปุนปฺปุน ตเทว วิจินฺตยนฺโต,อาปชฺชิ โส ธิติยุโต’ปิ วิสญฺญิภาวํ;

สํวีชิโต สปทิ จามรมารุเตน,ขินฺเนน เสวกชเนน อลตฺถ สญฺญํ.

如是再三思虑此事，他虽有毅力，也陷入了昏迷。被忧心的侍者用拂尘扇风后，他立即恢复了知觉。

๓๕๘.

358.

โถกมฺปิ พีชมถ วา อภิโรปยนฺตา,เมธาวิโน มหติยา’ปิ มสุนฺธราย;

กาเลน ปตฺต ตว ปุปฺผผลทิกานิ,วินฺทนฺติ ปตฺถิตผลานิ อนปฺปกานิ.

智者即使在广阔的大地上播下微小的种子，待时节成熟，便会开花结果，获得所期望的丰硕收成。

๓๕๙.

359.

เอวํ คุเณหิ วิวิเธหิ’ปิ อปฺปเมยฺย,ธมฺมิสฺสรมฺหิ มหมปฺปตรมฺปิ กตฺวา;

กาลจฺจเยน ปริณาม วิเสสรมฺมํ,สคฺคาปวคฺคสุขมปฺปฏิมํ ลภิสฺสํ.

同样地，我对这位功德无量的法主(Dhammissara)作此微小供养，待时节成熟，我将获得殊胜美妙的果报——那无与伦比的天界与解脱之乐。

๓๖๐.

360.

อิตฺถํ วิจินฺติย ปโมทภราติเรก,สมฺปุณฺณจนฺทิมสริกฺขมุโข นรินฺโท;

สพฺพญฺญุโน ทสนธาตุวรสฺส ตสฺส,ปูเชสิ สพฺพมปิ สีหฬทีปเมตํ.

如是思惟后，人王满心喜悦，面如圆月，将这整个狮子岛(Sīhaḷadīpa)供养给了那位一切知者的殊胜牙舍利。

๓๖๑.

361.

ภิกฺขู’ปิ เตปิฏก ชาตกภาณกาทิ,ตกฺกคมาทิ กุสลา อปิ พุทฺธิมนฺโต;

วตฺถุตฺตเยกสรณา อปิ โปรวคฺคา,โกตุหลา สปทิ สนฺนิปตึสุ ตตฺถ.

那些智慧的比丘们——通晓三藏者、本生(Jātaka)的念诵者、精通逻辑与圣典者——以及那些以三宝为唯一皈依的城中长老和民众，都出于好奇，立即聚集到那里。

๓๖๒.

362.

ราชา ตโต มหติย ปริสาย มชฺเฌ,อิจฺจพฺรุวี มุนิวโร หิ สุสุกฺกทาโฐ;

ทาฐา ชินสฺส ยทิ โอสธิตารกา’ว,เสตา ภเวยฺย กิมยํ มลินาวภาสา.

那时，国王在大众之中说道：“牟尼之尊的牙齿确实极为洁白。如果胜者(Jina)的牙舍利洁白如启明星，为何此颗却色泽暗淡？”

๓๖๓.

363.

ตสฺมึ ขเณ ทสนธาตุ มุนิสฺสรสฺส,ปกฺเข ปสาริย ทุเว วิย ราชหํสี;

วิตฺถาริตํ’สุนิ วหา คคนงฺคนมฺหิ,อาวฏฺฏโต ฉวิ ชเวน มุหุตฺตมตฺตํ.

就在那时，牟尼之主的牙舍利犹如一只展开双翼的王鹅，在天空的庭院中放射出广阔的光芒，其光华在瞬间迅速旋转。

๓๖๔.

364.

ปจฺจคฺฆมตฺถรณกํ สิตมตฺถริตฺวา,ภทฺทาสนมฺหิ วินิธาย มุนินฺทธาตุํ;

ตํ ชาติปุปฺผนิกเรน ถเกสิ ราชา,วสฺสจฺจยมฺพุธรกูฏสมปฺปเภน.

国王在吉祥宝座上铺设了贵重的白垫，安奉好牟尼王(Muninda)的舍利，然后用一堆茉莉花将其覆盖，那花堆的光泽宛如雨季末的云峰。

๓๖๕.

365.

อุคฺคมฺม ขิปฺปมถ ธาตุ มุนิสฺสรสฺส,สา ปุปฺผราสิสิขรมฺหิ ปติฏฺฐหิตฺวา;

รํสีหิ ทุทฺธธวเลหิ วิโรจมานา,สมฺปสฺสตํ อนิมิเส นยเน อกาสิ.

随后，牟尼之主的舍利迅速升起，立于花堆之顶，放射出乳白色的光芒，令观者目不转睛。

๓๖๖.

366.

ตํ ธาตุมาสนคตมฺหิ ปติฏฺฐเปตฺวา,ขีโรทเอเณปฏลปฺปฏิเม ทุกุเฬ;

ฉาเทสิ สาฏกสเตหิ มหารเหหิ,ภิยฺโย’ปิ โส อุปปริกฺขิตุกามตาย.

他将安坐于宝座上的舍利，先用一件媲美乳海泡沫的细绢覆盖，再用数百件贵重的衣物包裹，因为他想再次考验其神变。

๓๖๗.

367.

อพฺภุคฺคตา สปทิ วตฺถสตานิ เภตฺวา,เสตมฺพุโททรวินิคฺคตจนฺทิมา’ว;

ฐตฺวาน สา อุปริ เตสมภาสยิตฺถ,รํสีหิ กุนฺทวิสเทหิ ทิสา สมนฺตา

舍利立即穿透数百层布料升起，宛如明月出自白云之腹。它立于布料之上，以纯如素馨花的光芒，照亮了四方。

๓๖๘.

368.

ตสฺมึ ขเณ วสุมตี สห ภูธเรหิ,คชฺชิตฺถ สาธุวจนํ’ว สมุคฺคิรนฺตี;

ตํ อพฺภูตํ วิย สเมกฺขิตุมมฺพุราสิ,โส นิจฺจโล อภวิ สนฺตตรงฺคพาหุ.

彼时，大地与群山一同轰鸣，仿佛在发出“善哉”的赞叹。大海也仿佛为瞻仰此奇迹，平息了波涛手臂，变得寂静不动。

๓๖๙.

369.

มตฺเตภกมฺปิตสุปุปผิตสาลโต’ว,ภสฺสึสุ ทิพฺพกุสุมานิ’ปิ อนฺตฬิกฺขา;

นจฺเจสุ จาตุริยยมจฺฉริยํ ชนสฺส,สนฺทสฺสยึสุ คคเน สุรสุนฺทรี’ปิ.

犹如狂象摇动繁花盛开的娑罗树，天花也从空中飘落。天界的仙女们也在空中起舞，向人们展示着她们奇妙的舞技。

๓๗๐.

370.

อานนฺทสญฺชนิตตารรวาภิรามํ,คายึสุ คีตมมตาสนคายกา’ปิ;

มุญฺจึสุ ทิพฺพตุริยานิ’ปิ วาทิตานิ,คมฺภีรมุจฺจมธุรํ ทฺวิคุณํ นินาทํ.

以甘露为食的天界歌者也唱起了悦耳的歌曲，其音清亮，由喜悦而生。天界的乐器也被奏响，发出深沉、高亢、甜美而加倍的乐音。

๓๗๑.

371.

สํสิพฺพิตํ รชตรชฺชุสตานุการี,ธาราสเตหิ วสุธมฺพรมมฺพุเทน;

สพฺพา ทิสา ชลทกุฏมหคฆิเยสุ,ทิตฺตาจิรชฺชุติปทีปสตาวภาสา.

云朵降下百千雨丝，仿佛以百千银索将天地缝合。四方上下，在云峰的深壑中，百千道闪电如明灯闪耀。

๓๗๒.

372.

อาธุยมาน มลยาวล กานนนฺโต,สมถุลฺล ปุปฺผช ปราคหราภิหาริ;

เสโทท พินฺทุคณ สํหรณปฺปวีโณ,มนฺทํ อวาสิ สิสิโร อปิ คนฺธวาโห.

凉爽的香风也徐徐吹来，它摇曳着马拉雅(Malaya)山脉的丛林，带来盛开花朵的花粉，并善于拂去人们的汗珠。

๓๗๓.

373.

ราชา ตมพฺภุตมเวกฺขิย ปาฏิหีรํ,โลกุสฺสวํ พหุตรญฺจ อทิฏฺฐปุพฺพํ;

จิปฺผาริตกฺขิยุคโล ปรมปฺปโมทา,ปูชํ กริตฺถ มหตึ รตนาทิเกหิ.

国王见到这前所未见的奇特神变，这世间盛大的庆典，他双目圆睁，心中充满无上喜悦，以珍宝等物作了广大供养。

๓๗๔.

374.

โส ธาตุมตฺตสิรสา’ถ สมุพฺพหนฺโต,ฐตฺวา สมุสฺสิต สิตาตปวารณมฺหิ;

จิตฺตตฺถเร รถวเร สิตวาชิยุตฺเต,ลกฺขินิธานนุราธปุรํ ปเวกฺขิ.

于是，他头顶舍利，立于高举的白色华盖之下，乘坐着装饰精美、由白马牵引的殊胜宝车，进入了吉祥之都阿努拉德普勒(Anurādhapura)。

๓๗๕.

375.

เทวินฺท มนฺทิร สเม สมลงฺกตมฺหิ,ราชา สกมฺหิ ภวเน อตุลานุภาโว;

สีหาสเน ปฏิก โกชว สนฺถตมฺหิ,ธาตุํ ฐเปสิ มุนิโน สสิตาตปตฺเต.

国王在他那装饰得如同帝释天宫般、威势无与伦比的宫殿里，将牟尼舍利安奉于铺有柔软毛毯的狮子座上，并置于白色华盖之下。

๓๗๖.

376.

อนฺโต’ว ภุมิปติ ธาตุฆรํ มหคฺฆํ,กตฺวาน ตตฺถ วินิธาย มุนินฺทธาตุํ;

สมฺปูชยิตฺถ วิวิเธหิ อุปายเนหิ,รตฺตีนฺทิวํ ติทิวโมกฺข สุขาภิกงฺขี.

国王在宫内建造了一座珍贵的舍利殿，将牟尼王舍利安奉其中；他昼夜以各种供品供养，期盼获得天界与解脱之乐。

๓๗๗.

377.

เตสญฺจ ชานิปติกานมุภินฺนเมว,ตุฏฺโฐ พหูนิ รตนาภรณาทิกานิ;

คาเมจ อิสฺสรกุเลก นีวาสภุเต,ทตฺวาน สงฺคหมกาสิ ติสีหฬินฺโท.

锡兰国王心生欢喜，对彼夫妇二人，赐予众多珍宝、饰品等，以及一处作为贵族居所的村庄，以此施予恩惠。

๓๗๘.

378.

สงฺคมฺม ชานปท เนคม นาคราที,อุกฺกณฺฐิตา สุคตธาตุมปสฺสมานา;

โลกุตฺตมสฺส จริตานิ อภิตฺถวนฺตา,อุคฺโฆสยึสุ ธรณีปติสนฺนิธานิ;

ธมฺมิสฺสโร สกลโลกหิตาย โลเก,ชายิตฺถ สพฺพชนตาหิตมาจริตฺถ;

วิตฺถาริตา พหุชนสฺส หิตาย ธาตุ,อิจฺฉาม ธาตุมภิปูชยิตุํ มยมฺปิ.

来自乡村、城镇、城市等地的民众聚集起来，因未能得见善逝舍利而心生渴望，于是赞颂世间至尊之行谊，于国王面前高声呼吁：“法王为利益一切世间而生于世，为利益一切众生而行；舍利为利益大众而广布，我等亦欲供养舍利。”

๓๘๐.

380.

โส สนฺนิปาติย มหีปติ ภิกฺขุสงฺฆ,มารามวาสิมนุราธปุโรปกณฺเฐ;

อชฺฌาสยํ ตมภิเวทยิ สตฺถุธาตุ,ปูชาย สนฺนิปติตสฺส มหาชนสฺส.

于是，国王召集了居住在阿努拉德普勒(Anurādhapura)城郊寺院的比丘僧团，向他们传达了为供养导师舍利而聚集之大众的心愿。

๓๘๑.

381.

เถโร ตหึ มหติ ภิกฺขุคเณ ปเนโก,เมธาพเลน อสโม กรุณาธิวาโส;

เอวํ ติสีหฬปติสฺส มหามติสฺส,โลกตฺถจารจตุรสฺส นิเวทยิตฺถ.

于彼庞大比丘僧团中，有一长老，智慧之力无与伦比，乃慈悲所居；彼向善于为世间谋福利之锡兰国王，如是禀告。

๓๘๒.

382.

โย อาจเรยฺย อนุชีวิชนสฺส อตฺถํ,เอโส ภเว’นุจริโต มหตํ สภาโว;

ธาตุํ วสนฺตสมเย พหิ นีหริตฺวา,ทสฺเสหิ ปุญฺญมภิปตฺถยตํ ชนานํ.

“若为随从之众谋福利，此乃伟人之天性，相承之行。请于春季时节，取出舍利，展示予希求福德之民众。”

๓๘๓.

383.

สุตฺวาน สํยมิวรสฺส สุภาสิตานิ,ปุจฺฉิตฺถ โส นรวโร ปุน ภิกฺขุสงฺฆํ;

ธาตุํ นมสฺสิตุมเนน มหาชเนน,ฐานํ กิเมตฺถ รมณียตรํ สิยา’ติ.

听闻彼最上克己者之善说后，彼人中之杰再次询问比丘僧团：“此大众欲礼敬舍利，于此何处最为美妙？”

๓๘๔.

384.

สพฺเพ’ปิ เต อถ นิกาย นิวาสิ ภิกฺขู,ฐานํ สกํ สกม วณฺณยุมาทเรน;

อญฺโญญฺญภินฺนวจเนสุ จ เตสุ ราชา,เนวาภินนฺทิ น ปฏิกฺขิปิ กิญฺจิวากฺยํ.

于是，所有居住于各部派的比丘，皆恭敬地称扬各自之处所；对于彼等彼此相异之言，国王未赞许亦未驳斥任何一语。

๓๘๕.

385.

มชฺฌตฺตตานุคตมานสตาย กินฺตุ,ราชา อโว จ ปุน ภิกฺขุคณสฺส มชฺเฌ;

อตฺตานุรูปมยเมว มุนินฺทธาตุ,ฐานํ ขเณน สยเมว คมิสฺสตีติ.

然国王因心怀中正，复于比丘僧团中言：“牟尼主之舍利，将于刹那间，自行前往与之相应之处所。”

๓๘๖.

386.

ราชา ตโต ภวนเมว สกํ อุเปจฺจ,ธาตุปฺปณามมภิปตฺถยตํ ชนานํ;

ขิปฺปํมุขมฺพุชวนานี วิกาสยนฺโต,สชฺเชตุมาห นครญฺจ วิหารมคฺคํ.

其后，国王返回自己之宫殿，为令希求礼敬舍利之民众莲面迅速绽放，下令整治城邦及通往寺院之路。

๓๘๗.

387.

สมฺมชฺชิตา สลิล เสวน สนฺตธูลี,รจฺฉา ตทา’สิ ปุลินตฺถรณาภิรามา;

อุสฺสาปิตานิ กณกาทิวิจิตฺติตานิ,วฺยคฺฆาทิ รูปขจิตานิ จ โตรณานิ.

彼时街道，清扫已毕，洒水息尘，铺沙悦目；竖立起以黄金等物多彩装饰、镶嵌虎豹等形象之牌坊。

๓๘๘.

388.

ฉายา นิวาริต วิโรจน รํสิตาปา,นจฺจํ’ว ทสฺสยติ วาตธูตา ธชาลิ;

วีถิ วสนฺตวนราชิ สมานวณฺณา,ชาตา สุชาตกทลีตรุมาลิกาหิ.

树荫遮蔽烈日之炎，风拂旗列宛然起舞；街道两旁佳种芭蕉成行，其色恰如春日林苑。

๓๘๙.

389.

สํสูจยนฺติ จ สตํ นวปุณฺณกุมฺภา,สคฺคาปวคฺคสุขมิจฺฉิตมิชฺฌตีติ;

กปฺปุรสารตคราครุสมฺภเวหิ,ธูเปหิ ทุทฺทินมโถ สุทินํ อโหสิ.

百数崭新之满瓶昭示：所愿天界与解脱之乐必将成就。由樟脑、白檀、多伽罗、沉香所出之熏香，令阴晦之日亦成晴明。

๓๙๐.

390.

โอลมฺพมานสิตมุตฺตกชาลกานิ,สชฺชาปิตานิ วิวิธานิ จ มณฺฑปานิ;

สมฺปาทิตานิ จ ตหึ กุสุมคฆิกานิ,อาโมท ลุทฺธ มธุปาวลิ กุชิตานิ.

备妥各式亭台，悬挂洁白珍珠之网；彼处亦备妥花鬘，贪恋其香之蜂群正嗡鸣其上。

๓๙๑.

391.

คจฺฉึสุ เกจิ คหิตุสฺสว เวสโสภา,เอเก สมุคฺคปริปุริตปุปฺผหตฺถา;

อญฺเญ ชนา สุรภิจุณฺณภรํ วหนฺตา,ตตฺเถตเร ธตวิจิตฺตมหาตปตฺตา.

或有人等，身着节庆盛装，光彩照人而行；或有人等，手捧满匣鲜花；另有众人，携带芬芳香末；更有余者，执持多彩大伞。

๓๙๒.

392.

ลงฺกิสฺสโร’ถ สสิปณฺฑรวาชิยุตฺเต,อุชฺโชติเต รถวเร รตนปฺปภาหิ;

ธาตุํ ติโลกติลกสฺส ปติฏฺฐเปตฺวา,เอตํ อโวจ วจนํ ปณิปาตปุพฺพํ.

于是，兰卡之主(Laṅkissaro)将三界之庄严者舍利，安奉于以月白骏马所驾、为宝光所照耀之胜车上，先行顶礼，而后说此言辞。

๓๙๓.

393.

สมฺโพธิยา อิว มุนิสฺสร โพธิมณฺฑํ,คณฺฑมฺพรุกฺขมิว ติตฺถิยมทฺทนาย;

ธมฺมญฺจ สํวิภชิตุํ มิคทายมชฺช,ปูชานุรูปมุปคจฺฉ สยํ ปเทสํ.

“犹如牟尼主为求正觉而至菩提道场，为摧伏外道而至犍度庵罗树(Gaṇḍambarukkha)，为分施正法而至鹿野苑；今日亦请您自行前往适合供养之处所。”

๓๙๔.

394.

ราชา ตโต สมุจิตาจรเณสุ ทกฺโข,วิสฺสชฺชิ ผุสฺสรถมฏฺฐิตสารถึ ตํ;

ปจฺฉา สยํ มหติยา ปริสาย สทฺธึ,ปูชาวิเสสมสมํ อคมา กโรนฺโต.

于是，善于合宜行事之国王，遣彼有御者伫立之富娑车(Phussaratha)先行；其后，彼亲率庞大随从，行无与伦比之殊胜供养。

๓๙๕.

395.

อุกฺกุฏฺฐินาทวิสเรน มหาชนสฺส,เหสารเวน วิสเฏน ตุรงฺคมานํ;

เภรีรเวน มหตา กริ คชฺชิเตน,อุทฺทามสาคร สมํ นครํ อโหสิ.

因大众之欢呼声广传，骏马之嘶鸣声远播，大鼓之声雄浑，巨象之吼震天，城邦一时如汹涌之大海。

๓๙๖.

396.

อาโมทิตา อุภยวีถิคตา กุลิตฺถิ,วาตายเนหิ กนกาภรเณ ขิปึสุ;

สพฺพตฺถกํ กุสุมวสฺสมวสฺสยึสุ,เจลานิเจว ภมยึสุนิชุตฺตมงฺเค.

街道两旁之贵妇，心生欢喜，从窗中抛洒黄金饰品；她们处处降下花雨，并挥舞自身之上衣。

๓๙๗.

397.

ปาจีนโคปุรสมีปมุปาคตมฺหิ,ตสฺมึ รเถ ชลธิปิฏฺฐิคเต’ว โปเต;

ตุฏฺฐา ตหึ ยติคณา มนุชา จ สพฺเพ,สมฺปุชยึสุ วิวิเธหิ อุปายเนหิ.

当彼宝车驶近东门，犹如航船行至海面；彼处所有僧众与人民，皆心生欢喜，以种种供品而作供养。

๓๙๘.

398.

กตฺวา ปทกฺขิณมโถ ปุรมุตฺตเรน,ทฺวาเรน โส รถวโร พหิ นิกฺขมิตฺวา;

ฐาเน มหินฺทมินุธมฺมกถาปวิตฺเต,อฏฺฐาสิ ติตฺถคมิตา อิว ภณฺฑนาวา.

于是，彼胜车右绕城邦，从北门而出，停于因摩哂陀(Mahinda)贤者开示正法而清净之处，犹如抵达渡口之商船。

๓๙๙.

399.

ฐาเน ตหึ ทสนธาตุวรํ ชินสฺส,ลงฺกิสฺสโร รตนวิตฺตกรณฺฑคพฺภา;

สญฺฌาฆนา อิว วิธุํ พหินีหริตฺวา,ทสฺเสสิ ชานปท เนคม นาครานํ.

于彼处，兰卡之主(Laṅkissaro)从珍宝所成之匣中，取出胜利者之殊胜牙舍利，犹如从暮云中取出明月，展示予乡村、市镇、城市之民众。

๔๐๐.

400.

ตสฺมึ ชเน สปทิ อาภรณาทิวสฺส,มจฺจนฺตปีติภริเต อภิวสฺสยนฺเต;

สานนฺทิวนฺทิชนมงฺคลคีตเกหิ,สมฺปาทิเตสุ มุขเรสุ ทิสามุเขสุ.

彼时众人，满怀无量欢喜，顿时降下饰品等雨；喜悦之赞颂者所唱吉祥之歌，响彻四方之际，

๔๐๑.

401.

หตฺถารวินฺทนิวเหสุ มหาชนสฺส,จนฺโททเย’จ มุกุลตฺตนมาคเตสุ;

พฺรหฺมามราทิชนิตามิต สาธุวาเท,ตาราปถมฺหิ ภุวโนทร โมตฺถรนฺเต.

大众之莲手，犹如月升时莲花合拢成蕾，当梵天(Brahmā)、天神等所发无量善哉之声，遍满星空与世界之际，

๔๐๒.

402.

สาทนฺตธาตุ สสิขณฺฑ สมานวณฺณา,รํสีหิ กุนฺท นวจนฺทน ปณฺฑเรหิ;

ปาสาท โคปุร สิลุจฺจย ปาทปาทึ,นิทฺโธต รูปิยมยํ’ว อกา ขเณน.

彼牙舍利，色如新月，以其净白如素馨、新檀之光，于刹那间，令宫殿、城门、山岩、树木等，皆如洗净之白银。

๔๐๓.

403.

ตํ ปาฏิหาริย มจินฺติย มจฺจุฬารํ,ทิสฺวาน เก ตหีมเหสุ มหฏฺฐโลมา;

เกวา’นยุํ สกสกาภรณานิ เคหํ,เกวา น อตฺตปฏิลาภมวณฺณยึสุ.

见彼不可思议、至为宏伟之神变，于彼处，有谁不毛发耸立？有谁会将自身饰品带回家中？又有谁不称颂自身所得之善果？

๔๐๔.

404.

เก โนชหึสุ สกทิฏฺฐิมลานุพทฺธํ,เก วา น พุทฺธมหิมํ อภิปตฺถยึสุ;

เก นาม มจฺฉริยปาสวสา อเหสุํ,วตฺถุตฺตยญฺจ สรณํ นคมึสุ เกวา.

有谁不舍离与垢染相连之己见？有谁不欣求佛陀之威德？何人仍为悭吝之索所缚？又有谁不皈依于三宝？

๔๐๕.

405.

ลงฺกิสฺสโร’ปิ นวลกฺข ปริพฺพเยน,สพฺพญฺญุธาตุมตุลํ อภิปูชยิตฺวา;

ตํ ทนฺตธาตุภวนํ ปุน วฑฺฒยิตฺวา,อนฺเตปุรมฺหิ ปฏิวาสรมจฺจยิตฺถ.

兰卡之主亦以九十万金为费，供养无与伦比之遍知者舍利；彼复增建牙舍利殿，于内宫中日日供奉。

๔๐๖.

406.

ธาตุํ วิหารมหยุตฺตรเมว เนตฺวา,ปูชํ วิธาตุมนุวจฺฉรเมวรูปํ;

ราชา’ถ กิตฺติสิริเมฆสมวฺหโย โส,วาริตฺตเลข มภิเลขยิ สจฺจสนฺโธ.

为迎舍利至最上寺院，且为年年举行如是供养，彼信守承诺、名为吉提西利梅伽(Kittisirimegha)之国王，遂下令刻写此规约。

๔๐๗.

407.

วาริตฺตเมตมิตเร’ปิ ปวตฺตยนฺตา,เต พุทฺธทาสปมุขา วสุธาธินาถา;

สทฺธาทยาธิกคุณาภรณาภิรามา,ตํ สกฺกรึสุ พหุธา ชินทนฺตธาตุํ.

其他君主亦延续此规约，彼等以佛陀达娑(Buddhadāsa)为首之大地之主，以信、悲等卓越功德为庄严，以多种方式恭敬供养彼胜者之牙舍利。

๔๐๘.

408.

สตฺถารา สมฺภตตฺถํ ปุริมตรภเว สมฺปชานํ ปชานํ,สมฺโพธึ ตสฺส สพฺพาสววิคมกรึ สทฺทหนฺโต’ทหนฺโต;

โสตํ ตสฺส’คฺคธมฺเม นิปุณมติ สตํ สงฺคเมสงฺคเมสํ,นิพฺพาณํ สนฺตมิจฺเฉ ติภวภยปริจฺจาคเหตุํ คเหตุํ.

了知导师为众生故，于往昔诸有中所积累之义利，并深信其能灭尽一切漏之圆满觉悟，我恒常将敏锐之心智沉浸于彼最上之法流中，愿能证得寂静涅槃，作为舍离三有怖畏之因。

ปญฺจโม ปริจฺเฉโท.

第五章

๔๐๙.

409.

โย จนฺทโคมิ รจิเตวรสทฺทสตฺเถ,ฏีกํ ปสตฺถมกริตฺถ จ ปญฺจิกาย;

พุทฺธปฺปภาวชน นึจ อกา สมนฺต,ปาสาทิกาย วินยฏฺฐกถาย ฏีกํ.

他为月官(Candagomin)所著之卓越声论及《五集》(Pañcikā)作了备受赞誉的复注；又为《善见》(Samantapāsādikā)这部令人喜悦的《律藏义注》作了一部能生佛陀光辉的复注。

๔๑๐.

410.

องฺคุตฺตราคมวรฏฺฐกถาย ฏีกํ,สมฺโมภวิพฺภม วิฆาตกรึ อกาสิ;

อตฺถาย สํยมิคณสฺส ปธานิกสฺส,คนฺถํ อกา วินยสงฺคหนามเธยฺยํ.

他为《增支部》之殊胜义注作了能摧破愚痴与错乱的复注；为了精进修行之僧众的利益，他撰写了名为《戒律摄要》的著作。

๔๑๑.

411.

สนฺตินฺทฺริยสฺสปฏิปตฺติ ปรายณสฺส,สลฺเลข วุตฺติ นิรตสฺส สมาหิตสฺส;

อปฺปิจฺฉตาทิ คุณโยค วิภุสนสฺส,สมฺพุทฺธสาสนมโหทยการณสฺส.

（此人）诸根寂静，以修行实践为依归，乐于过简朴的生活，内心安住于定；以少欲等功德为庄严，是圆满觉悟者教法得以广大兴盛之因。

๔๑๒.

412.

สพฺเพสุอาจริยตํ ปรมํ คตสฺส,สตฺเถสุ สพฺพสมยนฺตร โกวิทสฺส;

สิสฺเสนสาริตนุชสฺส มหาทิสามิ.

（此人）于一切阿阇黎中已达最上之位，善巧一切论典及其他宗派之学说；为弟子萨利塔努阇(Sāritanuja)之大导师。

๔๑๓.

413.

สุทฺธนฺวเยน กรุณาทิคุโณทเยน,ตกฺกาคมาทิ กุสเลน วิสารเทน;

สพฺพตฺถ ปตฺถฏ สุธากรรํสิชาล,สงฺกาสกิตฺติวิสเรน ปริกฺขเกน.

（此书乃）由一位出身清净、具足慈悲等功德、善巧且精通逻辑与圣典、其名声犹如遍布四方的月光之网的考查者(parikkhaka)所促成。

๔๑๔.

414.

สทฺธาธเนน สขิเลน จ ธมฺมกิตฺติ,นาเมน ราชครุนา จริเยน เอโส;

โสตุปฺปสาทชนโน ชินทนฺตธาตุ,วํโส กโต นิขิลทสฺสิปภาวทีโป.

这位名为法誉(Dhammakitti)的导师，以信为财富，友善待人，是国王的师尊；他撰写了这部《佛牙舍利史》，能令闻者生起净信，犹如遍照一切的光明之灯。

๔๑๕.

415.

ธมฺโม ปวตฺตตุ จิราย มุนิสฺสรสฺส,ธมฺเม ฐิตา วสุมตีปตโย ภวนฺตุ;

กาเล ปวสฺสตุ ฆโน นิขิลา ปชา’ปิ,อญฺโญญฺญเมตฺติปฏิลาภสุขํ ลภนฺตุ.

愿人中尊之正法久住世间；愿大地之主们安住于法；愿天及时降雨，一切众生皆能获得相互慈爱之乐。