สทฺทพินฺทุ ปกรณํ
සද්දබින්දු ප්රකරණය
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส
ඒ භාග්යවත් වූ, අරහත් වූ, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා.
๑.
1.
ยสฺสเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ, นาณุมตฺตมฺปเวทิตํ,นตฺวาสทฺธมฺมสงฺฆํตํ, สทฺทพินฺทุํสมารเภ;
යමෙකුට (ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට) සියලු දතයුතු ධර්මයන්හි අබ ඇටයක තරම් වූ ද නොදන්නා බවක් නැත්තේද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, සද්ධර්මය ද, සඟරුවන ද වැඳ, මම මේ සද්දබින්දු ප්රකරණය ආරම්භ කරමි.
๒.
2.
กาทิริตา นวสงฺขฺยา, กเมนฏา ทิ ยาทิจ,ปาทโยปญฺจ สงฺขฺยาตา, สุญฺญนามา สรญฺญนา;
ක-ගණයෙන් ඇරඹෙන අකුරු ද, පිළිවෙළින් ට-ගණයෙන් සහ ය-ගණයෙන් ඇරඹෙන අකුරු ද නවය බැගින් වූ සංඛ්යා නිරූපණය කරයි. ප-ගණයෙන් ඇරඹෙන අකුරු පහක් ලෙස සංඛ්යාත වන අතර, ස්වරයෝ ශූන්ය (බිංදුව) නමින් හඳුන්වනු ලැබෙති.
๓.
3.
สเรเหวสราปุพฺเพ ลุตฺตาวาวีปเรรมา,พฺยญฺชนาจาคมาวาวี ทีฆรสฺสาทิสมฺภวา;
ස්වරයක් පර වූ කල්හි පෙර ස්වරය ලොප් වීම හෝ පර ස්වරය වෙනස් වීම සිදු වේ. එසේම ව්යංජන ආගම වීම ද, දීර්ඝ හා රස්ව වීම් ආදිය ද සිදුවේ.
๔.
4.
กากาเสนาคโตสิส เกนิทฺธิมจฺจทสฺสยิ,อราชขฺวคฺคิเมสีนํ โสตุกมฺเมฆยิตฺถิโย;
'කාකාසේනාගතොසිස' (කකෝ + ආකාසේ + අනාගතෝ + සිස්ස), 'කෙනිද්ධිමච්චදස්සයි' (කේන + ඉද්ධිං + අච්චදස්සයි), 'අරාජඛ්යග්ගිමේසීනං' (අරාජා + ඛු + අග්ගි + ඉසීනං), 'සොතුකම්මේඝයිත්ථියෝ' (සෝතුකාමෝ + මේඝ + ඉත්ථියෝ) යනාදිය ඒ සඳහා නිදසුන් වේ.
อิติ สนฺธิกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ සන්ධි පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๕.
5.
พุทฺธปุมยุวสนฺต ราชพฺรหฺมสขาจสา,ยตาทิเทหีชนฺตุจ สตฺถุปิตาภิภูวิทู;
බුද්ධ, පුම, යුව, සන්ත, රාජ, බ්රහ්ම, සඛා, ස, යත ආදී වූ ද, දේහී, ජන්තු, සත්ථු, පිතු, අභිභූ සහ විදූ යන මොහු (පුල්ලිංග පදයන්ට නිදසුන්) වෙති.
๖.
6.
กญฺญามฺมารตฺติถิโป, กฺขรณีนทิรุมาตุภู,นปุํสเกติยนฺตาจ, ปทกมฺมทธายุโน;
කඤ්ඤා, අම්මා, රත්ති, ඉත්ථි, පොක්ඛරණී, නදී, වධූ (රුමාතුභූ යන්නෙන් වධූ, මාතු, භූ), මාතු, භූ යන ස්ත්රී ලිංග පද ද, නපුංසක ලිංගයෙහි 'ඉ' සහ 'උ' යන්නෙන් කෙළවර වන පද ද, පද, කර්ම, දධි, ආයු ආදී පද ද වේ.
๗.
7.
คหิตาคหเณเนตฺถ สุทฺโธสฺยาทฺยนฺตกาปุเม,วิมลาโหนฺติชานฺเตหิ ถฺยํปญฺจนฺเตหิทาธิกา;
මෙහි (නාම පදයන්ගේ) නියමය ග්රහණය කරගැනීමෙන්, පුල්ලිංගයෙහි අන්තයෙහි 'අ' කාරය ශුද්ධව පවතින බව ද, ස්ත්රී ලිංගයෙහි 'ආ' කාරයෙන් සහ 'ඊ' කාරයෙන් කෙළවර වන පද පිරිසිදුව පවතින බව ද දත යුතුය.
๘.
8.
นปุํสเกปโยคาตุ ชนกาโหนฺติตฺยนฺตโต,ปธานานุคตาสพฺพ นามสมาสตทฺธิตา;
නපුංසක ලිංගයෙහි යෙදීම් වනාහි අන්තයේ පවත්නා අක්ෂරයන්ගෙන් සිද්ධ වේ. සර්වනාම, සමාස සහ තද්ධිත පදයන් ප්රධාන පදය (විශේෂ්යය) අනුගමනය කරයි.
๙.
9.
อตฺติลิงฺคานิปาตาทิ ตโตลุตฺตาวสฺยาทโย,สุตฺตานุรูปโตสิทฺธา โหนฺติวตฺตามนาทโย;
නිපාත ආදී ලිංග රහිත පදයන්ගෙන් පසුව එන 'සි' ආදී ප්රත්යයෝ ලොප් වෙති. වර්තමාන කාල ආදී ක්රියාපද සූත්රයන්ට අනුකූලව සිද්ධ වෙති.
อิติ นามกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ නාම පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๐.
10.
ฉการเกสสามิสฺมึ สมาโสโหติสมฺภวา,ตทฺธีตากตฺตุกมฺมส, มฺปทาโนกาสสามิสุ;
කාරක හය සහ සාමි (අයිතිවාසිකම) යන සබඳතාවන්හිදී සමාසයන් ද, කර්තෘ, කර්ම, සම්ප්රදාන, ඕකාස (අධිකරණ) සහ සාමි යන අර්ථයන්හිදී තද්ධිත ප්රත්යයන් ද උපදී.
๑๑.
11.
สาธตฺตยมฺหิอาขฺยาโต กิตโกสตฺตสาธเน,สพฺพตฺถปฐมาวุตฺเต อวุตฺเตทุติยาทโย;
ආඛ්යාතය සාධන තුනක් (කර්තෘ, කර්ම, භාව) කෙරෙහි ද, කෘදන්තය (කිත) සාධන සතක් කෙරෙහි ද යෙදේ. හැම තන්හිම උක්ත වූ කල්හි ප්රථමා විභක්තිය ද, අනුක්ත වූ කල්හි ද්විතීයාදී විභක්තීහු ද වෙති.
๑๒.
12.
มนสามุนิโนวุตฺยา วเนพุทฺเธนวณฺณิเต,วฏฺฏาหิโตวิวฏฺฏตฺถํ ภิกฺขุภาเวติภาวนํ;
මුණිවරයාගේ වචනය අනුව සිතින් ද, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වර්ණනා කරන ලද වනයෙහි ද, සසරින් මිදෙනු පිණිස මහණ තෙමේ භාවනාව වඩයි. (මෙය කාරකයන් සඳහා වූ නිදසුන් පාඨයකි).
อิติ การกกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ කාරක පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๓.
13.
ราสีทฺวิปทิกาทฺวนฺทา ลิงฺเคนวจเนนจ,ลุตฺตาตุลฺยาธิกรณา พหุพฺพีหีตุเขมรู;
ද්වන්ද සමාසය ලිංගයෙන් හා වචනයෙන් රාශි (සමූහ) සහ ද්විපදික (ප්රත්යෙක) වශයෙන් දෙවැදෑරුම් වේ. ලුප්ත විභක්ති ඇති තුල්යාධිකරණ බහුබ්බීහි සමාසය වනාහි 'ඛේමරූප' ආදී ශාන්ත ස්වරූපයන් ගනී.
๑๔.
14.
ตปฺปุริสาจเขโมรา ทยาจกมฺมธารยา,ทิคโวจาวฺยยาหารา เอเตสพฺเพปิหาริตา;
තප්පුරිස සමාස ද, 'ඛේමෝර' ආදී කම්මධාරය සමාස ද, දිගු සමාස ද, අව්යයීභාව සමාස ද යන මේ සියල්ලම මෙහි සංග්රහ කර ඇත.
อิติ สมาสกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ සමාස පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๕.
15.
กจฺจาทิโตปิเอกมฺหา สทฺทโตนิยมํวินา,เนกตฺเถสติโภนฺเตว สพฺเพตทฺธิตปจฺจยา;
'කච්ච' ආදී වූ එක් ශබ්දයකින් වුවද, කිසිදු නියමයකින් තොරව, බොහෝ අර්ථයන් ඇති කල්හි මේ සියලු තද්ධිත ප්රත්යයෝ සිද්ධ වෙති.
อิติ ตทฺธิตกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ තද්ධිත පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๖.
16.
กตฺตรินาญฺญถากมฺเม ตถาภาเวตุเมรยา,สพฺเพเตปจธาตุมฺหิ สงฺเขเปนมรูมยา;
කර්තෘකාරක, කර්මකාරක, භාවකාරක සහ හේතුකාරකයෙහි ද වන මේ සියලු ක්රියා ප්රත්යයෝ 'පච' (පිසීම) ධාතුව ඇසුරෙන් මා විසින් කෙටියෙන් දක්වන ලදහ.
๑๗.
17.
คมีมฺหาติคุณาผตฺโต สมฺภวาอญฺญธาตุสุ,อนนฺตาวปโยคาเต อาเทสปจฺจยาทิหิ;
'ගමු' (යාම) ධාතුවෙන් ගුණ හා ප්රත්යයෝ ද, සෙසු ධාතූන්ගෙන් ද ඒවා උපදිති. ආදේශ, ප්රත්යය ආදිය හේතුවෙන් ඒවායේ ව්යවහාරයන් අනන්ත වේ.
อิติ อาขฺยาตกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ ආඛ්යාත පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๘.
18.
กิตาทิปจฺจยาสพฺเพ, เอกมฺหาอปิธาตุโต,สิยุํนุรูปโตสตฺต, สาธเนสติปายโต;
සියලු කෘත් (කිත) ප්රත්යයෝ ද, එක් ධාතුවකින් වුවද, බොහෝ සෙයින් සාධන සතට අනුකූලව යෝග්ය පරිදි උපදිති.
อิติ กิตกปฺโป สมตฺโต.
මෙසේ කෘදන්ත පරිච්ඡේදය නිමා විය.
๑๙.
19.
อิมินากิญฺจิเลเสน, สกฺกาญาตุํชินาคเม,ปโยคาญาณินาสินฺธุ, รโสเวเกนพินฺทุนา;
සාගරයෙහි රසය එකම දිය බිඳකින් හඳුනාගත හැක්කාක් මෙන්, නුවණැත්තා විසින් මේ ඉතා කෙටි උපදේශය (සද්දබින්දුව) මඟින් බුදුවදන්හි ව්යවහාරයන් තේරුම් ගත හැකිය.
๒๐.
20.
รมฺมํสีฆปฺปเวสาย, ปุรํปิฏกสญฺญิตํ,มคฺโคชุมคฺคตํมคฺคํ, สทฺทารญฺเญวิโสธิโต;
ත්රිපිටකය නම් වූ රමණීය නගරයට ශීඝ්රයෙන් පිවිසීම පිණිස, වචන නැමැති මහා වනාන්තරය මැදින් මෙම සෘජු මාර්ගය පිරිසිදු කර (සකසා) දෙන ලදී.
๒๑.
21.
เตเนว กิญฺจิ ชลิโต ชลิโต ปทีโปกจฺจายนุตฺติรตโน จิตคพฺภโกเณ,ธมฺมาทิราชคุรุนา ครุมามเกนธมฺเมน โยพฺพิปตินา สครุตฺตนีโต;
එමගින්, කච්චායන නම් වූ උතුම් රත්නය නමැති ප්රදීපය සිත නමැති ගර්භයෙහි කොණක මඳක් දැල්වුණි. මාගේ ගෞරවණීය වූ ද, ධර්මයේ අධිපති වූ ද, 'ධම්ම' ආදී රාජගුරුන් වහන්සේ විසින් මෙය උසස් ගෞරවයකට පමුණුවන ලදී.
อิติ สทฺทพินฺทุ ปกรณํ ปริสมตฺตํ.
මෙසේ සද්දබින්දු ප්රකරණය මුළුමනින්ම නිමාවට පත් විය.
โยสญฺญโม คุณธโน นยนํ นิชํวสิกฺขาปยี มม มวํ สุคตาคมาโท,สลฺโลก ปุญฺช สุหโท ปทุมาทิ รามนาโม มหา ยติวรา จริโย สมยฺหํ;
සංයමයෙන් යුත්, ගුණධනයෙන් පොහොසත් වූ, තමන්ගේම නෙතක් මෙන් මාගේ සිත බුද්ධ ශාසනයෙහි (සුගත ධර්මයෙහි) හික්මවූ, ලෝකවාසී සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි හිතවත් වූ, 'පදුම' යන නාමයෙන් ඇරඹෙන මාගේ ඒ මහා යතිවර උත්තමයාණන් වහන්සේ මාගේ ආචාර්යවරයාණෝ වෙති.
สทฺธาธเนน วสตา วิทิตมฺหิ ปุปฺผาราเมธุนา อริยวํส ธชวฺหเยน,สนฺเตน ญาณติลโก ตฺยปราขฺยเกนพาลานเมตมวิธียิ มยาหิตาย;
ශ්රද්ධා ධනයෙන් යුක්තව, ප්රසිද්ධ වූ පුෂ්පාරාමයෙහි (මල්වතු විහාරයෙහි) වසන්නා වූ, 'අරියවංශධජ' යන නාමය දරන්නා වූ ද, 'ඤාණතිලක' යන අපර නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නා වූ ද, ශාන්ත වූ මා විසින් ආධුනිකයන්ගේ යහපත පිණිස මෙය සම්පාදනය කරන ලදී.