Telakaṭāhagāthā
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
1.
Laṃkissaro jayatu vāraṇarājagāmīBhogindabhoga rucirāyata pīṇa bāhu,Sādhupacāranirato guṇasannivāsoDhamme ṭhito vīgatakodhamadāvalepo;
2.
Yo sabbalokamahito karuṇādhivāsoMokkhākaro ravikulambara puṇṇa cando,Ñeyyodadhiṃ suvipulaṃ sakalaṃ vibuddhoLokuttamaṃ namatha taṃ sirasā munindaṃ;
3.
Sopānamālamamalaṃ tidasālayassaSaṃsāra sāgarasamuttaraṇāya setuṃ,Sabbāgatībhaya vivajjita khema maggaṃDhammaṃ namassatha sadā muninā paṇītaṃ;
4.
Deyyaṃ tadappamapi yattha pasanna cittāDatvā narā phalamuḷārataraṃ labhante,Taṃ sabbadā dasabalenapi suppasatthaṃSaṅghaṃ namassatha sadāmitapuññakhettaṃ;
5.
Tejo balena mahatā ratanattayassaLokattayaṃ samadhigacchati yena mokkhaṃ,Rakkhā na catthi ca samā ratanattayassaTasmā sadā bhajatha taṃ ratanattayaṃ bho;
6.
Laṃkissaro parahitekarato nirāsoRattimpi jāgararato karuṇādhivāso,Lokaṃ vibodhayati lokahitāya kāmaṃDhammaṃ samācaratha jāgariyānuyuttā;
7.
Sattopakāra niratā kusale sahāyāBho dullabhā bhuvi narā vihatappamādā,Laṃkādhipaṃ guṇadhanaṃ kusale sahāyaṃĀgamma saṃcaratha dhammamalaṃ pamādaṃ;
8.
Dhammo tiloka saraṇo paramo rasānaṃDhammo mahaggharatano ratanesu loke,Dhammo bhave tibhavadukkha vināsahetuDhammaṃ samācaratha jāgariyānuyuttā;
9.
Niddaṃ vinodayatha bhāvayathappameyyaṃDukkhaṃ aniccampi ceha anattatañca,Dehe ratiṃ jahatha ja jajjarabhājanābhoDhammaṃ samācaratha jāgariyānuyuttā;
10.
Okāsa majja mama natthi suve karissaṃDhammaṃ itīhalasatā kusalappayoge,Nā’laṃ tiyaddhasu tathā bhuvanattaye caKāmaṃ na catthi manujo maraṇā pamutto;
11.
Khitto yathā nabhasi kenacideva leḍḍuBhūmiṃ samāpatti bhāratayā khaṇena,Jātattameva khalu kāraṇamekamatraLokaṃ sadā nanu dhuvaṃ maraṇāya gantuṃ;
12.
Kāmaṃ narassa patato girimuddhanātoMajjhe na kiñci bhayanissaraṇāya hetu,Kāmaṃ vajanti maraṇaṃ tibhavesu sattāBhoge ratiṃ pajahathāpi ca jīvite ca;
13.
Kāmaṃ patanti mahiyā khalu vassadhārāVijjullatā vitatamegha mukhā pamuttā,Evaṃ narā maraṇabhīma papātamajjheKāmaṃ patanti nahi koci bhavesu nicco;
14.
Velātaṭe paṭutaroru taraṃgamālāNāsaṃ vajanti satataṃ salilālayassa,Nāsaṃ tathā samupayanti narāmarānaṃPāṇāni dāruṇatare maraṇodadhimhi;
15.
Ruddhopi so rathavarassagajādhipehiYodhehi cāpi sabalehi ca sāyudhehi,Lokaṃ vivaṃciya sadā maraṇūsabho soKāmaṃ nihanti bhuvanattaya sāli daṇḍaṃ;
16.
Bho mārutena mahatā vihato padīpoKhippaṃ vināsa mukhameti mahappabhopi,Loke tathā maraṇacaṇḍa samīraṇenaKhippaṃ vinassati narāyumahā padīpo;
17
Rāmajjunappabhūti bhūpati puṃgavā caSūrā pure raṇamukhe vijitāri saṅghā,Tepīha caṇḍa maraṇogha nimuggadehāNāsaṃ gatā jagati ke maraṇā pamuttā?
18.
Lakkhī ca sāgarapaṭā sadharādharā caSampattiyo ca vividhā api rūpasobhā,Sabbā ca tā api ca mittasutā ca dārāKe cāpi kaṃ anugatā maraṇaṃ vajantaṃ?
19.
Brahmāsurāsuragaṇā ca mahānubhāvāGandhabbakinnaramahoragarakkhasā ca,Te cā pare ca maraṇaggisikhāya sabbeAnte patanti salabhā iva khīṇapuññā;
20.
Ye sāriputtapamukhā munisāvakā caSuddhā sadāsavanudā paramiddhipattā,Te cāpi maccuvaḷabhā mukha sannimuggāDīpānivānalahatā khayataṃ upetā;
21.
Buddhāpi buddhakamalāmalacārunettāBattiṃsalakkhaṇa virājita rūpasobhā,Sabbāsacakkhayakarāpi ca lokanāthāSammadditā maraṇamattamahāgajena;
22.
Rogāturesu karuṇā na jarāturesuKhiḍḍāparesu sukumārakumārakesu,Lokaṃ sadā hanati maccu mahāgajindoDavānalo vanamivāvarataṃ asesaṃ;
23.
Āpuṇṇatā na salile na jalāsayassaKaṭṭhassa cāpi bahutā na hutāsanassa,Bhutvāna so tibhūvanampi tathā asesaṃBho niddayo na khalu pītimupeti maccu;
24.
Bho moha mohitatayā vivaso adhaññoLoko patatyapipi maccumukhe subhīme,Bhoge ratiṃ samupayāti nihīnapaññoDolā taraṅgacapale supinopameyye;
25.
Ekopi maccurabhihantumalaṃ tilokaṃKiṃ niddayā api jarāmaraṇānuyāyī,Ko vā kareyya vibhasuvesu ca jīvitāsaṃJāto naro supina saṃgama sannibhesu;
26.
Niccāturaṃ jagadidaṃ sabhayaṃ sasokaṃDisvā ca kodhamadamohajarābhibhūtaṃ,Ubbegamattamapi yassa na vijjatī ceSo dāruṇona maraṇaṃ vata taṃ dhiratthu!Bho bho na passatha jarāsidharañhi maccuMāhaññamānamakhilaṃ satataṃ tilokaṃ,Kiṃ niddayā nayatha vītabhayā tiyāmaṃDhammaṃ sadā’savanudaṃ caratha’ppamattā;
28.
Bhāvetha bho maraṇamāravivajjanāyaLoke sadā maraṇa saññamimaṃ yatattā,Evañhi bhāvanaratassa narassa tassaTaṇhā pahīyati sarīragatā asesā;
29.
Rūpaṃ jarā piyataraṃ malinīkarotiSabbaṃ balaṃ harati attani ghorarogo,Nānūpabhoga parirakkhita mattabhāvaṃBho maccu saṃharati kiṃ phalamattabhāve?
30.
KammānilāpahatarogataraṃgabhaṃgeSaṃsāra sāgara mukhe vitate vipannā,Mā māpamādamakarittha karotha mokkhaṃDukkhodayo nanu pamādamayaṃ narānaṃ;
31.
Bhogā ca mittasutaporisa bandhavā caNārī ca jīvitasamā api khettavatthu,Sabbāni tāni paralokamito vajantaṃNānubbajanti kusalākusalaṃva loke;
32.
Bho vijjucaṃcalatare bhavasāgaramhiKhittā purā katamahāpavanena tena,Kāmaṃ vibhijjati khaṇena sarīranāvāHatthe karotha paramaṃ guṇahatthasāraṃ;
33.
Niccaṃ vibhijjatiha āmaka bhājanaṃvaSaṃrakkhitopi bahudhā iha attabhāvo,Dhammaṃ samācaratha saggapatippatiṭṭhaṃDhammo suciṇṇamihameva phalaṃ dadāti;
34.
Rantvā sadā piyatare divi devarajjeNamhā cavanti vibudhā api khīṇapuññā,Sabbaṃ sukhaṃ divi bhuvīha viyoganiṭṭhaṃKo paññavā bhavasukhesu ratiṃ kareyya?
35.
Buddho sasāvakagaṇo jagadekanāthoTārāvalīparivutopi ca puṇṇacando,Indopi devamakuṭaṃkita pādakañjoKo pheṇapiṇḍa-na-samo tibhavesu jāto?
36.
Līlāvataṃsamapi yobbana rūpasobhaṃAttūpamaṃ piyajanena ca sampayogaṃ,Disvāpi vijjucapalaṃ kurute pamādaṃBho mohamohitajano bhavarāgaratto;
37.
Putto pitā bhavati mātu patīha puttoNārī kadāci jananī ca pitā ca putto,Evaṃ sadā viparivattati jīvalokoCitte sadāticapale khalu jātiraṅge;
38.
Rantvā pure vividhaphullalatākulehiDevāpi nandanavane surasundarīhi,Te ve’kadā vitatakaṇṭakasaṃkaṭesuBho koṭisimbalivanesu phusanti dukkhaṃ;
39.
Bhutvā sudhannamapi kañcanabhājanesuSagge pure suravarā paramiddhipattā,Te cāpi pajjalitalohagulaṃ gilantiKāmaṃ kadāci narakālaya vāsabhūtā;
40.
Bhutvā narissaravarā ca mahiṃ asesaṃDevādhipā ca divi dibbasukhaṃ surammaṃ,Vāsaṃ kadāci khurasañcitabhūtalesuTe vā mahārathagaṇānugatā divīha;
41.
Devaṅganā lalitabhinnataraṅgamāleRaṅge mahissarajaṭāmakuṭānuyāte,Rantvā pure suravarā pamadāsahāyāTe cāpi ghorataravetaraṇiṃ patanti;
42.
Phullāni pallavalatāphalasaṃkulāniRammāni nandanavanāni manoramāni,DibbaccharālalitapuṇṇadarīmukhāniKelāsamerusikharāni ca yanti nāsaṃ;
43.
Dolā’nilā’nalataraṃgasamā hi bhogāVijjuppabhāticapalāni ca jīvitāni,Māyāmarīcijalasomasamaṃ sarīraṃKo jīvite ca vibhave ca kareyya rāgaṃ?
44.
Kiṃ dukkhamatthi na bhavesu ca dāruṇesuSattopi tassa vividhassa na bhājano ko,Jāto yathā maraṇarogajarābhibhūtoKo sajjano bhavaratiṃ pihayeyya’bālo?
45.
Ke vāpi pajjalitalohagulaṃ gilantiSakkā kathañcidapi pāṇitalena bhīmaṃ,Dukkhodayaṃ asucinissavanaṃ anantaṃKo kāmayetha khalu dehamimaṃ abālo?
46.
Loke na maccusamamatthi bhayaṃ narānaṃNa vyādhidukkhasamamatthi ca kiṃci dukkhaṃ,Evaṃ virūpakaraṇaṃ na jarāsamānaṃMohena bho ratimupeti tathāpi dehe;
47.
Nissārato nalakalīkadalīsamānaṃAttānameva parihaññati attahetu,Sampositopi kusahāya ivākataññūKāyo na yassa anugacchati kālakerā;
48.
Taṃ pheṇapiṇḍasadisaṃ visasūlakappaṃToyā’nilā’nalamahīuragādhivāsaṃ,Jiṇṇālayaṃva paridubbalamattabhāvaṃDisvā naro kathamupeti ratiṃ sapañño?
49.
Āyukkhayaṃ samupayāti khaṇe khaṇepiAnveti maccu hananāya jarāsipāṇī,Kālaṃ tathā na parivattati taṃ atītaṃDukkhaṃ idaṃ nanu bhavesu acintanīyaṃ?
50.
Appāyukassa maraṇaṃ sulabhaṃ bhavesuDīghāyukassa ca jarā vyasanaṃ ca’nekaṃ,Evaṃ bhave ubhayatopi ca dukkhamevaDhammaṃ samācaratha dukkhavināsanāya;
51.
Dukkhagginā sumahatā paripīḷitesuLokattayassa vasato bhavavārakesu,Sabbattatā sucaritassa pamādakāloBho bho na hoti paramaṃ kusalaṃ ciṇātha;
52.
Appaṃ sukhaṃ jalalavaṃ viya bho tiṇaggeDukkhantu sāgarajalaṃ viya sabbaloke,Saṃkappanā tadapi hoti sabhāvato hiSabbaṃ tilokamapi kevaladukkhameva;
53.
Kāyo na yassa anugacchati kāyahetuBālo anekavidhamācaratīha dukkhaṃ,Kāyo sadā kali malākalilañhi lokeKāye rato’navarataṃ vyasanaṃ pareti
54.
Mīḷhākaraṃ kalimalākaramāmagandhaṃSūḷāsisallavisapannagarogabhūtaṃ,Dehaṃ vipassatha jarāmaraṇādhivāsaṃTucchaṃ sadā vigatasāramimaṃ vinindyaṃ;
55.
Dukkhaṃ aniccamasubhaṃ vata attabhāvaṃMā saṃkilesaya na vijjati jātu nicco,Ambho na vijjati hi appamapīha sāraṃSāraṃ samācaratha dhammamalaṃ pamādaṃ;
56.
Māyāmarīcikadalīnalapheṇapuñja-Gaṃgātaraṅgajalabubbulasannibhesu,Khandhesu pañcasu chaḷāyatanesu tesuAttā na vijjati hi ko na vadeyya’bālo?
57.
Vañjhāsuto sasavisāṇamaye rathe tu,Dhāveyya ce cirataraṃ sadhuraṃ gahetvā,Dīpaccimālamiva taṃ khaṇabhaṅgabhūtaṃAttāti dubbalatarantu vadeyya dehaṃ;
58.
Bālo yathā salilabubbulabhājanenaĀkaṇṭhato vata pibeyya marīcitoyaṃ,Attāni sārarahitaṃ kadalīsamānaṃMohā bhaṇeyya khalu dehamimaṃ anattaṃ;
59.
Yo’dumbarassa kusumena marīcitoyaṃVāsaṃ yadicchati sa khedamupeti bālo,Attānameva parihaññati attahetuAttā na vijjati kadācidapīha dehe;
60.
Poso yathā hi kadalī suvinibbhujantoSāraṃ tadappampi nopalabheyya kāmaṃ,Khandhesu paṃcasu chaḷāyatanesu tesuSuññesu kiñcidapi nopalabheyya sāraṃ;
61.
Suttaṃ vinā na paṭabhāvamihatthi kiṃciDehaṃ vinā na khalu koci mihatthi satto,Deho sabhāvarahito khaṇabhaṃgayutto,Ko attahetu aparo bhuvi vijjatīha?
62.
Disvā marīcisalilañhi sudūrato bhoBālo migo samupadhāvati toyasaññī,Evaṃ sabhāvarahite viparītasiddheDehe pareti parikappanayā hi rāgaṃ;
63.
Dehe sabhāvarahite parikappasiddheAttā na vijjati hi vijjumivantalikkhe,Bhāvetha bhāvanaratā vigatappamādāSabbāsavappahananāya anattasaññaṃ;
64.
LālākarīsarudhirassuvasānulittaṃDehaṃ imaṃ kalimalākalilaṃ asāraṃ,Sattā sadā pariharanti jigucchanīyaṃNānāsucīhi paripuṇṇaghaṭaṃ yatheva;
65.
Ṇahātvā jalañhi sakalaṃ catusāgarassaMeruppamāṇamapi gandhamanuttarañca,Pappoti neva manujo hi suciṃ kadāciKiṃ bho vipassatha guṇaṃ kimu attabhāve?
66.
Deho sa eva vividhāsucisannidhānoDeho sa eva vadhabandhanarogabhūto,Deho sa eva navadhā paribhinnagaṇḍoDehaṃ vinā bhayakaraṃ na susānamatthi;
67.
Antogataṃ yadiva muttakarīsabhāgoDehā bahiṃ aticareyya vinikkhamitvā,Mātā pitā vikaruṇā ca vinaṭṭhapemāKāmaṃ bhaveyyu kimu bandhusutā ca dārā?
68.
Dehaṃ yathā navamukhaṃ kimisaṅghagehaṃMaṃsaṭṭhisedarudhirākalilaṃ vigandhaṃ,Posenti ye vividhapāpamihācaritvāTe mohitā maraṇadhammamaho vatevaṃ!
69.
Gaṇḍūpame vividharoga nivāsabhūteKāye sadā rudhiramuttakarīsapuṇṇe,Yo ettha nandati naro sasigālabhakkheKāmañhi socati parattha sa bālabuddhi;
70.
Bho pheṇapiṇḍasadiso viya sārahīnoMīḷhālayo viya sadā paṭikūlagandho,Āsīvisālayanibho sabhayo sadukkhoDeho sadā savati loṇaghaṭova bhinno;
71.
Jātaṃ yathā na kamalaṃ bhuvi nindanīyaṃPaṅkesu bho asucitoya samākulesu,Jātaṃ tathā parahitampi ca dehabhūtaṃTaṃ nindanīyamiha jātu na hoti loke;
72.
Dvattiṃsabhāgaparipūrataro visesoKāyo yathā hi naranāri gaṇassa loke,Kāyesu kiṃ phalamihatthi ca paṇḍitānaṃKāmaṃ tadeva nanu hoti paropakāraṃ;
73.
Posona paṇḍitatarena tathāpi dehoSabbattanā cirataraṃ paripālanīyo,Dhammaṃ careyya suciraṃ khalu jīvamānoDhamme have maṇivaro iva kāmado bho
74.
Khīre yathā suparibhāvitamosadhamhiSnehena osadhabalaṃ paribhāsateva,Dhammo tathā iha samācarito hi lokeChāyāva yāti paraloka mito vajantaṃ;
75.
Kāyassa bho viracitassa yathānukūlaṃChāyā vibhāti rucirāmaladappaṇe tu,Katvā tatheva paramaṃ kusalaṃ paratthaSambhūsitā iva bhavanti phalena tena;
76.
Dehe tathā vividhadukkha nivāsabhūteMohā pamādavasagā sukhasaññamūḷhā,Tikkhe yathā khuramukhe madhulehamānoBāḷhañca dukkhamanugacchati hīnapañño;
77.
Saṃkapparāgavigate niratattabhāveDukkhaṃ sadā samadhigacchati appapañño,Mūḷhassa ceva sukhasaññamihatthilokeKiṃpakkameva nanu hoti vicāramāne;
78.
Sabbopabhoga dhanadhaññavisesalābhīRūpena bho sa makaraddhajasannibhopi,Yo yobbanepi maraṇaṃ labhate akāmaṃKāmaṃ paratthaparapāṇaharo naro hi;
79.
So yācako bhavati bhinnakapālahatthoMuṇḍo dhigakkharasatehi ca tajjayanto,Bhikkhaṃ sadāribhavane sakucelavāsoDehe paratthi paracittaharo naro yo;
80.
Itthī namuñcati sadā puna itthibhāvāNārī sadā bhavati so puriso parattha,Yo ācareyya paradāramalaṅghanīyaṃGhorañca vindati sadā vyasanañca nekaṃ;
81.
Dīno vigandhavadano ca jaḷo apaññoMūgo sadā bhavati appiyadassano ca,Pappoti dukkhamatulañca manussabhūtoVācaṃ musā bhaṇati yo hi apaññasatto;
82.
Ummattakā vigatalajjaguṇā bhavantiDīnā sadā vyasanasokaparāyaṇā ca,Jātā bhavesu vividhesu virūpadehāPītvā halāhalavisaṃva suraṃ vipaññā;
83.
Pāpāni yena iha ācaritāni yāniYo vassakoṭinahutāni anappakāni,Laddhāna ghoramatulaṃ narakesu dukkhaṃPappoti cettha vividhavyasanañca nekaṃ;
84.
Lokattayesu sakalesu samaṃ na kiṃciLokassa santikaraṇaṃ ratanattayena,Taṃtejasā sumahatā jitasabbapāpoSohaṃ sadādhigatasabbasukho bhaveyyaṃ;
85.
Lokattayesu sakalesu ca sabbasattāMittā ca majjharipubandhujanā ca sabbe,Te sabbadā vigatarogabhayā visokāSabbaṃ sukhaṃ adhigatā muditā bhavantu;
86.
Kāyo karīsabharito viya bhinnakumbhoKāyo sadā kalimalavyasanādhivāso,Kāye vihaññati ca sabbasukhanti lokoKāyo sadā maraṇarogajarādhivāso;
87.
So yobbanoti thaviroti ca bālakotiSatte na pekkhati vihaññatireva maccu,Sohaṃ ṭhitopi sayitopi ca pakkamantoGacchāmi maccuvadanaṃ niyataṃ tathā hi;
88.
Evaṃ yathā vihitadosamidaṃ sarīraṃNiccaṃva taggatamanā hadaye karotha,Mettaṃ parittamasubhaṃ maraṇassatiñcaBhāvetha bhāvanaratā satataṃ yatattā;
89.
Dānādi puññakiriyāni sukhudrayāniKatvā ca tamphalamasesa mihappameyyaṃ,Deyyaṃ sadā parahitāya sukhāya cevaKimbho tadeva nanu hatthagatañhi sāraṃ?
90.
Hetuṃ vinā na bhavatī hi ca kiṃci lokeSaddova pāṇitalaghaṭṭanahetujāto,Evañca hetuphala bhāvavibhāgabhinnoLoko udeti ca vinassati tiṭṭhatī ca;
91.
Kammassa kāraṇāmayañhi yathā avijjāBho kammanā samadhigacchati jātibhedaṃ,Jātiṃ paṭicca ca jarāmaraṇādidukkhaṃSattā sadā paṭilabhanti anādikāle;
92.
Kammaṃ yathā na bhavatīha ca mohanāsāKammakkhayāpi ca na hoti bhavesu jāti,Jātikkhayā iha jarāmaraṇādidukkhaṃSabbakkhayo bhavati dīpevānilena;
93.
Yo passatīha satataṃ munidhammakāyaṃBuddhaṃ sa passati naro iti so avoca,Buddhañca dhammamamalañca tilokanāthaṃSampassituṃ vicinathā’pi ca dhammataṃ bho;
94.
Sallaṃva bho sunisitaṃ hadaye nimuggaṃDosattayaṃ vividhapāpamalena littaṃ,NānāvidhabyasanabhājanamappasannaṃPaññāmayena balisena nirākarotha;
95.
Nākampayanti sakalāpi ca lokadhammāCittaṃ sadāpagatapāpakilesasallaṃ,Rūpādayo ca vividhā visayā samaggāPhuṭṭhaṃva merusikharaṃ mahatānilena;
96.
Saṃsāradukkhamagaṇeyya yathā munindoGambhirapāramita sāgaramuttaritvā,Ñeyyaṃ abodhi nipuṇaṃ hatamohajāloTasmā sadā parahitaṃ paramaṃ ciṇātha;
97.
Ohāya so’dhigatamokkhasukhaṃ paresaṃAtthāya saṃcari bhavesu mahabbhayesu,Evaṃ sadā parahitaṃ purato karitvāDhammo mayānucarito jagadatthameva;
98.
Laddhāna dullabhatarañca manussayoniṃSabbaṃ papañcarahitaṃ khaṇasampadañca,Ñatvāna āsavanudekahitañca dhammaṃKo paññavā anavaraṃ na bhajeyya dhammaṃ?
99.
Laddhāna buddhasamayaṃ atidullabhaṃcaSaddhamma maggamasamaṃ sivadaṃ tatheva,Kalyāṇamittapavare matisampadañcaKo buddhimā anavaraṃ na bhajeyya dhammaṃ?
100.
Evampi dullabhataraṃ vibhave suladdhāMaccheradosa viratā ubhayatthakāmā,Saddhādidhammasahitā satatappamattāBho! Bho! Karotha amatādhigamāya puññaṃ;