ชินวํสทีปํ

ຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ (ປະທີບສ່ອງທາງວົງຂອງພະຊິນະເຈ)

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ຂອນອບນ້ອມແດ່ພະຜູ້ມີພະພາກອະລາຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ

๑.

໑.

มหาทโย โย หทโย’ทโย’ทโยหิตาย ทุกฺขานุภเว ภเว ภเว,อกาสิ สมฺโพธิปทํ ปทํ ปทํตมาภิวนฺทามิ ชินํ ชินํ ชินํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ພະຊິນະເຈົ້າພະອົງໃດ ມີພະຫະລຶໄທປະກອບດ້ວຍພະມະຫາກະລຸນາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ສະເຫວີຍທຸກໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ ໄດ້ຊົງບັນລຸເຖິງບົດຄືພະໂພທິຍານອັນປະເສີດ ຂ້າພະເຈົ້າຂອນອບນ້ອມພະຊິນະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຜູ້ຊະນະກິເລດແລ້ວ.

๒.

໒.

ปหาย ยตฺถา’ภิรตึ รตึ รตึรมนฺติ ธมฺเมว มุนี มุนี มุนี,วิมุตฺติทํ สพฺพภวา ภวา’ภวาตมาภิวนฺเท มหิตํ หิตํ หิตํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ພະທຳໃດ ເປັນທີ່ຍິນດີ ເຊິ່ງພະມຸນີທັງຫຼາຍຜູ້ລະຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນໂລກແລ້ວ ຍ່ອມຍິນດີສະເພາະໃນພະທຳນັ້ນ ພະທຳນັ້ນຍ່ອມໃຫ້ຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກພົບທັງປວງ ຂ້າພະເຈົ້າຂອນອບນ້ອມພະທຳອັນເກື້ອກູນ ທີ່ພະອະລິຍະເຈົ້າບູຊາແລ້ວນັ້ນ.

๓.

໓.

นิปีตสทฺธมฺมรสา รสา’รสาสุปุญฺญเขตฺโต’รสตํ สตํ สตํ,คตา วิธูตา วินเยน เยน เยตมาภิวนฺเท’สิคณงฺคณ’งฺคณํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ພະສົງໝູ່ໃດ ຜູ້ໄດ້ດື່ມລົດແຫ່ງພະສັດທຳອັນປະເສີດ ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມ ບັນລຸເຖິງຄວາມສະຫງົບລະງັບ ກຳຈັດກິເລດໄດ້ດ້ວຍພະວິນັຍ ຂ້າພະເຈົ້າຂອນອບນ້ອມໝູ່ພະອະລິຍະສົງເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນ.

๔.

໔.

ชินา’นตมฺโภรุห หํสราชินีชิโนรสานํ มุขปญฺชรา’ลิ นี,สทตฺถสารํ สรสํ วิสูท นีอุเปตุ เม มานสเมว วาณิ นี;

ຂໍພະວາຈີ (ນາງຟ້າແຫ່ງຄຳເວົ້າ) ຜູ້ປຽບເໝືອນພະຍາຫົງໃນດອກບົວຄືພະໂອດຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ແລະປຽບເໝືອນນາງເຜິ້ງໃນກົງຄືປາກຂອງພະພຸດທະຊิໂນລົດທັງຫຼາຍ ຈົ່ງສະເດັດມາສູ່ໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອຊຳລະເນື້ອຄວາມອັນມີສາລະໃຫ້ຈະແຈ້ງເທີ້ນ.

๕.

໕.

กมฺมาวเสสา วิจิโต’ปชาตฺยาคนฺถา’หิสงฺขารวิพนฺธกา เม,ปณาม ปุญฺญาติสเยน’เนนมา ปากทานา’วสรา ภวนฺตุ;

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນການກາບໄຫວ້ນີ້ ຂໍກຳທີ່ຍັງເຫຼືອ ເຊິ່ງສັ່ງສົມມາໃນພົບຊາດຕ່າງໆ ແລະເຄື່ອງຜູກມັດຄືສັງຂານທັງຫຼາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈົ່ງຢ່າໄດ້ມີໂອກາດໃຫ້ຜົນ (ທີ່ເປັນທຸກ) ເລີຍ.

๖.

໖.

สุวณฺณวณฺณสฺส ชินสฺส วณฺณํวณฺเณยฺย กปฺปมฺปิ กชิโต สุวณฺโณ,กปฺปสฺสิ’โวสาน มนตฺตตายน ปาปุเณ พุทฺธคุณาน มนฺตํ;

ເຖິງແມ່ນວ່ານັກປາດຜູ້ມີວາຈາອັນໄພເລາະດັ່ງທອງຄຳ ຈະພັນລະນາພະຄຸນຂອງພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ມີພະວໍລະກາຍດັ່ງທອງຄຳ ຕະຫຼອດກະລັບໜຶ່ງ ກໍບໍ່ອາດບັນລຸເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງພະພຸດທະຄຸນໄດ້ ເພາະພະພຸດທະຄຸນນັ້ນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ.

๗.

໗.

นิทฺธนฺต จามีกร จารุ รูปํสรสฺสตี ภูสณ ภาสนํจ,อนญฺญ สาธารณ ญาณมสฺสอวาวิยา’จินฺติย มปกฺปเมยฺยํ;

ພະວໍລະກາຍອັນງົດງາມດັ່ງທອງຄຳທີ່ສະອາດບໍລິສຸດ ພະວາຈາອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບຂອງນາງສຸຣັສວະດີ ແລະພະປັນຍາທິຄຸນອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນັ້ນ ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ເຫຼືອທີ່ຈະຄິດຄຳນຶງ ແລະຫາປະມານບໍ່ໄດ້.

๘.

໘.

กุหึ อสาธารณ รูป ลีลากุหึ อสาธารณ วาณิ ลีลา,กุหึ อสาธารณญาณ ลีลากุหึ นุ เม มนฺทมติสฺส ลีลา;

ພະຮູບໂສມອັນງົດງາມຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃສ? ພະວາຈາອັນໄພເລາະຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃສ? ພະປັນຍາທິຄຸນອັນເລີດລ້ຳຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃສ? ແລະຄວາມສາມາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ມີປັນຍາອ່ອນນ້ອຍນີ້ ຈະທຽບເທົ່າໄດ້ຢູ່ໃສ?

๙.

໙.

วิภาวิมานี ปรวมฺหิโน เยอิสฺสา’ภิมาเนน วิภญฺญมานา,คเวสยนฺตี’ธ ปรสฺส รนฺธํเตสํ ปสํสาครหาหิ กิมฺเม;

ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ຜູ້ດູໝິ່ນຄົນອື່ນ ຖືກຄວາມຮິດສະຢາແລະຄວາມຖືຕົວຄອບງຳ ຍ່ອມສະແຫວງຫາແຕ່ໂທດຂອງຜູ້ນັ້ນໃນໂລກນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍຄຳສັນເສີນຫຼືຄຳຕິຕຽນຂອງພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ.

๑๐.

໑໐.

ปสตฺถ สตฺถาคม ปารทสฺสีเย สาธโว สาธุ คุณปฺปสนฺตา,คนฺถสฺส นิมฺมาณปริสฺสมํ โนชานนฺติ เตเยว อิธปฺปมาณา;

ສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຄຳພີອັນປະເສີດ ຜູ້ສະຫງົບລະງັບດ້ວຍຄຸນງາມຄວາມດີ ຍ່ອມຮູ້ຊຶ້ງເຖິງຄວາມຍາກລຳບາກໃນການແຕ່ງຄຳພີຂອງພວກເຮົາ ພວກທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວເປັນປະມານ (ເປັນຜູ້ຕັດສິນ) ໃນເລື່ອງນີ້.

๑๑.

໑໑.

อาทิจฺจวํสปฺปภวสฺส ตสฺสชินสฺส สตฺถาคมโกวิเทหิ,วุตฺโตปิ ปุพฺพาจริเยหิ เยสุคนฺเถสุ สงฺเขปวเสน วํโส;

ເຖິງແມ່ນວ່າ ພະວົງຂອງພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ບັງເກີດໃນສຸລິຍະວົງນັ້ນ ພະອາຈານໃນປາງກ່ອນຜູ້ສະຫຼາດໃນພະຄຳພີ ຈະໄດ້ກ່າວໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ໃນຄຳພີທັງຫຼາຍແລ້ວກໍຕາມ;

๑๒.

໑໒.

น เตหิ สกฺกา สุคตสฺส วํสํกิญฺจาปิ วิญฺญาตุ มเสสยิตฺวา,สมฺปุณฺณวํสสฺส วิภาวนายตสฺมา สมุสฺสาหิต มานเสน;

ແຕ່ກໍບໍ່ອາດຈະຮູ້ຈັກພະວົງຂອງພະສຸຄົດເຈົ້າໄດ້ໂດຍສິ້ນເຊີງດ້ວຍຄຳພີເຫຼົ່ານັ້ນ ເພາະສະນັ້ນ ເພື່ອຈະສະແດງພະວົງອັນບໍລິບູນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມີໃຈອັນອຸດສາຫະ;

๑๓.

໑໓.

อภิปฺปสนฺโน รตนตฺตยมฺหิปสตฺถวํสปฺปภโว ปภุนํ,วิภุสโณ วิสฺสุตกิตฺติโฆโสโย ภาติ ลงฺกาย มุฬารภาคฺโย;

ຜູ້ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພະຣັດຕະນະໄຕ ບັງເກີດໃນວົງຕະກູນອັນເປັນທີ່ສັນເສີນຂອງຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ເປັນເຄື່ອງປະດັບ ມີກຽດຕິຄຸນຊື່ສຽງເລື່ອງລື ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນລັງກາທະວີບ ມີໂຊກວາສະໜາອັນປະເສີດ;

๑๔.

໑໔.

อมนฺทจาคา’ภิรตสฺสปุนนฺทุ นามสฺส ทยาธนสฺส,พุทฺเธ ปสาทาติสยสฺส ตสฺสอชฺเฌสนญฺจาปิ ปฏิคฺคเหตฺวา;

ແລະເພາະໄດ້ຮັບຄຳອາຣາດທະນາຂອງທ່ານຜູ້ມີນາມວ່າ ປຸນັນທຸ ຜູ້ຍິນດີໃນການບໍລິຈາກທານຢ່າງຍິ່ງ ມີຄວາມກະລຸນາເປັນຊັບ ແລະມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພະພຸດທະເຈົ້າ;

๑๕.

໑໕.

นสฺสาย ปุพฺพาจริโย’ปเทสํโสตูน มตฺถาย มยา หิตาย,นิรุตฺติยา มาคธิกาย สมฺมาวิธียเต’ทํ ชินวํสทีปํ;

ຂ້າພະເຈົ້າອາໄສຄຳສັ່ງສອນຂອງພະອາຈານໃນປາງກ່ອນ ເພື່ອປະໂຫຍດແລະຄວາມສຸກແກ່ຜູ້ຟັງທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະນີ້ໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ດ້ວຍພາສາມະຄົດ (ປາລີ);

๑๖.

໑໖.

สทฺธาสิเนหานุคตาย ปญฺญา-ทสาย โสตูหิ มโนวิมาเน,ปทีปิโต’ยํ ชินวํสทีป-ทีโปหเรปาปตมปฺปพนฺธํ;

ຂໍໃຫ້ຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະນີ້ ເຊິ່ງປຽບເໝືອນປະທີບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ທີ່ຈຸດໄວ້ໃນວິມານຄືໃຈຂອງຜູ້ຟັງທັງຫຼາຍ ດ້ວຍໄສ້ຄືປັນຍາ ແລະນ້ຳມັນຄືຄວາມເຊື່ອແລະຄວາມຮັກ ຈົ່ງກຳຈັດຄວາມມືດມົນຄືບາບໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປເທີ້ນ.

๑๗.

໑໗.

ปุรงฺคปุณฺณา สิริชมฺพุทีเปสมฺปตฺติภาเรน ทิวา’วติณฺณา,ยา เทวราชสฺส’มราวตี’วา-มราวตีนาม ปุรี ปุเร’สี;

ໃນຊົມພູທະວີບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ມີພະນຄອນໜຶ່ງຊື່ວ່າ ອະມະຣະວະດີ ເປັນເມືອງທີ່ບໍລິບູນດ້ວຍຜູ້ຄົນ ປຽບເໝືອນເມືອງອະມະຣະວະດີຂອງທ້າວສັກກະເທວະລາດ ທີ່ສະເດັດລົງມາໃນຕອນກາງເວັນດ້ວຍຄວາມພ້ອມມູນແຫ່ງສົມບັດ;

๑๘.

໑໘.

วิชฺชาธรานญฺจ วิหงฺคมานํวิพนฺธ เวหาสคตึ พหาส,ยสฺมึ ปุรสฺมึ ชิตเวริ จกฺกํปาการจกฺกํ วิย จกฺกวาฬํ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ມີກຳແພງເມືອງອັນໝັ້ນຄົງ ເຊິ່ງຊະນະສັດຕູທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນກຳແພງຈັກກະວານ ທີ່ກີດຂວາງທາງເດີນໃນອາກາດຂອງພວກວິທະຍາທອນແລະຝູງນົກ;

๑๙.

໑໙.

สญฺจุมฺพิตมฺโหช รโช ปพนฺธ-สุปิญฺชราปา ปริขาหิรามา,ปุริตฺถิ ปาการ นิตมฺพภาเคสมุพฺพหี กญฺจน เมขลา’ภํ;

ຄູເມືອງອັນເປັນທີ່ໜ້າລື່ນລົມ ມີນ້ຳອັນເຫຼືອງອ່ອນດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກບົວທີ່ຖືກສາຍລົມພັດຜ່ານ ປຽບເໝືອນສາຍຮັດແອວທອງຄຳ ທີ່ປະດັບຢູ່ສ່ວນສະໂພກຄືກຳແພງເມືອງ;

๒๐.

໒໐.

รตฺตินฺทิวา รตฺตมณิ’นฺทนีล-มณิปฺปภารญฺชิต ราชธานิ,พพนฺธ ยา’มนฺทสุรินฺทจาป-สมุชฺชลากาสตลพฺพิลาสํ;

ພະລາຊະທານີນັ້ນ ຖືກຍ້ອມດ້ວຍແສງສະຫວ່າງແຫ່ງແກ້ວມະນີສີແດງແລະແກ້ວນິນທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ຈຶ່ງປາກົດຄວາມງົດງາມດັ່ງທ້ອງຟ້າທີ່ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຮຸ້ງກິນນ້ຳອັນສະຫວ່າງສະໄຫວ;

๒๑.

໒໑.

ยหึวธูนํ วทนมฺพุเชหิกตาวมานํ หริณงฺกพิมฺพํ,ปภาหิ นีโลปลโตรณาตํโสกาภีภูตํจ วิวณฺณมาป;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ດວງຈັນຖືກດູໝິ່ນດ້ວຍໃບໜ້າອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວຂອງເຫຼົ່າສະຕີ ຈຶ່ງຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງຳ ແລະມີສີໝອງຄ້ຳໄປດ້ວຍແສງສີຟ້າຈາກຊຸ້ມປະຕູແກ້ວນິນ;

๒๒.

໒໒.

สโรรุห’นฺตี มณิมนฺทิราภา-สญฺจุมฺพิตํ ปุณฺณสสงฺกพิมฺพํ;

สงฺกาย รามาชนตา’ภิรามากเร ปสาเรสิ ปุรมฺหิ ยสฺมึ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ເຫຼົ່ານາງງາມຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຕ່າງກໍເດ່ມືອອກໄປ ເພາະສຳຄັນຜິດວ່າ ດວງຈັນວັນເພັງທີ່ຖືກແສງສະທ້ອນຈາກປາສາດແກ້ວນັ້ນ ເປັນດອກບົວ;

๒๓.

໒໓.

ยตฺถ’งฺคนานํ ปฏิพิมฺพิตานิอาทาสภิตฺตีสุ มุขมฺพุชานิ,อาสุํ วิฆาตาย มธุพฺพตานํวิโลจนาลีน มนุคฺคหาย;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ໃບໜ້າອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວຂອງເຫຼົ່າສະຕີ ທີ່ສະທ້ອນໃນຝາກຳແພງແກ້ວ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຝູງເຜິ້ງຕ້ອງຜິດຫວັງ (ເພາະຕອມບໍ່ໄດ້) ແຕ່ເປັນທີ່ເພີດເພີນແກ່ສາຍຕາຂອງຜູ້ພົບເຫັນ;

๒๔.

໒໔.

สมฺมตฺต มาตงฺค ธราธเรหิยสฺมึ อภิสฺสนฺท มทสฺสวนฺติ,ตุรงฺค รงฺเคหี ตรงฺค มาลาสมากุเลวา’สิ วิธูต ธูลี;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ເຕັມໄປດ້ວຍຊ້າງຕົກມັນທີ່ປຽບເໝືອນຂຸນເຂົາ ເຊິ່ງຫຼັ່ງນ້ຳມັນອອກມາ ແລະມີຝູງມ້າທີ່ແລ່ນໄປມາປຽບເໝືອນລະລອກຄື້ນ ຝຸ່ນລະອອງທີ່ຟຸ້ງຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ເມືອງນັ້ນເບິ່ງຄືກັບມະຫາສະໝຸດອັນປັ່ນປ່ວນ;

๒๕.

໒໕.

นิกฺขิตฺตวีณา มณินุปุรานํวิลาสินีนํ มุทุปาณิ ปาเท,มตฺตาลิมาลา กลนาทินี กึนาลงฺกรุํ ยตฺถ กตาวกาสา;

ຝູງເຜິ້ງທີ່ກຳລັງມົວເມົາ ສົ່ງສຽງຮ້ອງອັນໄພເລາະ ຈະບໍ່ປະດັບປະດາມືແລະຕີນອັນອ່ອນນຸ້ມຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ວາງພິນແລະກຳໄລແກ້ວໄວ້ ໄດ້ແນວໃດ ໃນເມື່ອພວກມັນມີໂອກາດ;

๒๖.

໒໖.

ธวตฺถินีนํ กุจสารเสหิเนตฺตาลิภารา’นนนีรเชหิ,ยา หาสวีจีหิ ปุรี รชนฺยารราช สมผุลฺลสโรชินี’ว;

ພະນຄອນນັ້ນໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງປຽບເໝືອນສະໂບກຂະລະນີທີ່ເບັ່ງບານ ເຕັມໄປດ້ວຍຖັນອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວຂອງເຫຼົ່າສະຕີຜູ້ປາດຖະໜາຜ້າຂາວ ມີໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວອັນເປັນທີ່ຕອມຂອງສາຍຕາດັ່ງຝູງເຜິ້ງ ແລະມີລະລອກຄື້ນຄືຮອຍຍິ້ມ;

๒๗.

໒໗.

จนฺทปฺปภา จุมฺพิต จนฺทกนฺตปาสาณธารา มณิจนฺทิกาสู,จนฺทานนานํ ยหิ มงฺคนาหํปริสฺสมสฺโส’ปสมาย’เหสุํ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ສາຍນ້ຳທີ່ຫຼັ່ງໄຫຼຈາກຫີນຈັນທະການ ທີ່ຖືກແສງຈັນສາດສ່ອງເທິງພື້ນແກ້ວມະນີ ຍ່ອມເປັນເຄື່ອງລະງັບຄວາມອິດເມື່ອຍຂອງເຫຼົ່ານາງຜູ້ມີໃບໜ້າງາມດັ່ງດວງຈັນ;

๒๘.

໒໘.

ยสฺมึ ปูเร อุทฺธมโธ วินทฺธ-ชุติปฺปพนฺโธ มณิมนฺทิรานํ,สมุพฺพหี เครุก ปงฺก ทิทฺธ-วิตาน ปจฺจตฺถรณพฺพิลาสํ

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງປາສາດແກ້ວມະນີ ທີ່ປະສານກັນທັງເບື້ອງເທິງແລະເບື້ອງລຸ່ມ ຍ່ອມສະແດງຄວາມງົດງາມປຽບເໝືອນເພດານແລະເຄື່ອງລາດທີ່ຍ້ອມດ້ວຍນ້ຳຢາສີແດງ;

๒๙.

໒໙.

สุวณฺณ มุตฺตา มณิ วํสวณฺณา-ปวาฬ รูปี วชิเรหิญฺจา’ปิ,ยา สตฺตธญฺเญหิ ธเนหิ ผีตาอหู ปุริ ธญฺญวตี’ว นารี;

(สิเลสพนฺธนํ)

ພະນຄອນນັ້ນ ບໍລິບູນດ້ວຍທອງຄຳ, ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນ, ປາການັງ, ເງິນ ແລະເພັດ ທັງມັ່ງຄັ່ງດ້ວຍທັນຍาຫານ 7 ປະການແລະຊັບສົມບັດ ປຽບເໝືອນສະຕີຜູ້ມີໂຊກວາສະໜາ;

๓๐.

໓໐.

ปสาริตา’เนกทิสามุเขสุวิจิตฺตวตฺถา’ภรณาทิปูรา,ยตฺถา’ปณา นิชฺชิตกปฺปรุกฺขากรึสุ โลกาภิมตตฺถสิทฺธึ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ຮ້ານຄ້າທັງຫຼາຍທີ່ເປີດບໍລິການໃນທິດທາງຕ່າງໆ ເຕັມໄປດ້ວຍຜ້າແລະເຄື່ອງປະດັບອັນງົດງາມຫຼາກຫຼາຍ ຍ່ອມຊະນະຕົ້ນກັລປະພຶກ ເພາະສາມາດດົນບັນດານປະໂຫຍດຕາມທີ່ຊາວໂລກປາດຖະໜາໃຫ້ສຳເລັດໄດ້;

๓๑.

໓໑.

ปราครตฺตา มธุปาติมตฺตาสมฺหินฺนเวลา ฆนนีลวาลา,หํสาสยา ปญฺจสราภิรามายสฺมึ ตฬากา วิย กามโภคี;

(สิเลสพนฺธนํ)

Inພະນຄອນນັ້ນ ຜູ້ສະເຫວີຍກາມທັງຫຼາຍ ຜູ້ຍ້ອມດ້ວຍລາຄະ (ປຽບເໝືອນເກສອນດອກໄມ້) ມົວເມົາດ້ວຍນ້ຳເມົາ (ປຽບເໝືອນນ້ຳເຜິ້ງ) ລ່ວງເລີຍຂອບເຂດ ມີຜົມດຳສະຫຼວຍ ອາໄສຢູ່ໃນປາສາດອັນງົດງາມ (ປຽບເໝືອນທີ່ຢູ່ຂອງຫົງ) ແລະຍິນດີໃນກາມຄຸນ 5 ຍ່ອມປາກົດປຽບເໝືອນສະນ້ຳ;

๓๒.

໓໒.

ปุรนฺตรสฺมึ รตนคฺฆิกานํรํสิปฺปพนฺเธหิ หตนฺธกาเร,กุนฺทารวินฺทพฺภุทเยนยสฺมึรตฺตินฺทิวาเภท มเวทิ โลโก;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ຄວາມມືດຖືກກຳຈັດໄປດ້ວຍລຳແສງຈາກຊຸ້ມແກ້ວມະນີຕ່າງໆ ຊາວເມືອງຈຶ່ງຮູ້ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ໄດ້ກໍພຽງແຕ່ດ້ວຍການເບັ່ງບານຂອງດອກມະລິແລະດອກບົວເທົ່ານັ້ນ;

๓๓.

໓໓.

มาตงฺคชีมูตฆฏาย ฆณฺฏา-ฏงฺการคมฺภีรรวาย ยสฺมึ,ปลมฺภีตา มตฺตสิขณฺฑิมาลาอกา วิกาเลปิ อขณฺฑกีฬํ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ຝູງນົກຍູງທີ່ກຳລັງມົວເມົາ ຖືກຫຼອກດ້ວຍສຽງກະດິ່ງອັນກັງວານກ້ອງຂອງຝູງຊ້າງທີ່ປຽບເໝືອນກຸ່ມເມກ ຈຶ່ງໄດ້ຟ້ອນລຳຢ່າງສະໜຸກສະໜານຕະຫຼອດເວລາ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ແມ່ນເວລາອັນຄວນກໍຕາມ;

๓๔.

໓໔.

ปุรมฺหิ ยสฺมึ จรณมฺพุเชหิวธูชโต พนฺธิตนูปุเรหิ,วิกาส โกกาสน สีส พทฺธมตฺตาลิ เสส’มฺพุชินี อเชสิ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ມີກຳໄລຜູກໄວ້ທີ່ຕີນອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວ ຍ່ອມຊະນະສະໂບກຂະລະນີ ທີ່ມີຝູງເຜິ້ງມົວເມົາຕອມຢູ່ເທິງຍອດດອກບົວອັນເບັ່ງບານ;

๓๕.

໓໕.

รสาตลํ นาคผณาวนทฺธํนโภตลํ วิชฺชุลตาวนทฺธํ,ยา ฉาทิตา รูปิยชาตรูป-ธชาวลีหา’ชินิ ราชธานี;

ພະລາຊະທານີນັ້ນ ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍທຸງເງິນແລະທຸງທອງເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຍ່ອມຊະນະເມືອງບາດານອັນເຕັມໄປດ້ວຍພັງພານຂອງພະຍານາກ ແລະຊະນະທ້ອງຟ້າອັນເຕັມໄປດ້ວຍສາຍຟ້າແລບ;

๓๖.

໓໖.

นานตฺถสารํ มิตธาตุวณฺณํฉนฺทารหํ ปาณคณา’ภิรามํ,กวิปฺปสตฺถํ สรสํ สิเลสา-ลงฺการปชฺชํ’ว ปุรํ ยมาสิ;

(สิเลสพนฺธนํ)

ພະນຄອນນັ້ນ ປຽບເໝືອນບົດກະວີອັນປະດັບດ້ວຍຄຳຫຼິ້ນສຽງ (ສະເລດ) ເພາະເປັນເມືອງທີ່ມີສາລະອັນຫຼາກຫຼາຍ ມີວັດຖຸທາດແລະສີສັນອັນພໍດີ ເປັນທີ່ໜ້າປາດຖະໜາ ເປັນທີ່ຍິນດີຂອງຝູງຊົນ ແລະເປັນທີ່ສັນເສີນຂອງເຫຼົ່ານັກປາດ;

๓๗.

໓໗.

ปุรมฺหิ ตสฺมึ กรุณานิธาโนพุทฺธงฺกุโร พฺราหฺมณสารวํเส,อสงฺขกปฺปาน มิโต จตุนฺนํลกฺขาทิกานํ อุทปาทิ ปุพฺเพ;

ໃນພະນຄອນນັ້ນ ພະໂພທິສັດຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງພະມະຫາກະລຸນາ ໄດ້ບັງເກີດໃນຕະກູນພຣາມອັນປະເສີດ ໃນອະດີດຕະການລ່ວງມາແລ້ວ 4 ອະສົງໄຂແສນມະຫາກະລັບ;

๓๘.

໓໘.

โภวาทิวํเส’กทิวากรสฺสปุญฺญานุภาโว’ทยมงฺคเลหิ,ชาตสฺส โข สมฺปติ ชมฺพุทีโปวิลุมฺปยี มงฺคลวาสลีลํ;

ເມື່ອພະໂພທິສັດຜູ້ປຽບເໝືອນດວງຕາເວັນດວງດຽວໃນຕະກູນພຣາມນັ້ນປະສູດແລ້ວ ຊົມພູທະວີບທັງໝົດກໍສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍສິລິມຸງຄຸນແຫ່ງອານຸພາບພະບາລະມີຂອງພະອົງ;

๓๙.

໓໙.

ชาตกฺขเณ ตสฺส สรีรเชนคนฺเธน วณฺเณน สเก นิเกเต,หตปฺปภา จนฺทนเตลทีปาสณฺฐานมตฺเตหิ วิชานิยาสุํ;

ໃນຂະນະທີ່ປະສູດນັ້ນ ດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະລຳແສງທີ່ຊາບຊຶມອອກຈາກພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງ ຕະກຽງນ້ຳມັນຈັນໃນເຮືອນຕ່າງໆ ກໍໝອງແສງລົງ ຈົນປາກົດໃຫ້ເຫັນພຽງແຕ່ຮູບຮ່າງເທົ່ານັ້ນ;

๔๐.

໔໐.

วิมุตฺตโทสาหิ สุเขธิตาหิธาตีหิ กุมฺโภรุปโยธราหิ,ภโต กุมาโร สุกุมารกาโยเขเปสิ โส กานิจิ วาสรานิ;

ພະກຸມານຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອັນລະອຽດອ່ອນ ຖືກລ້ຽງດູໂດຍແມ່ນົມທັງຫຼາຍຜູ້ປາສະຈາກໂລກໄພ ມີເຕົ້ານົມອັນເຕັມອີ່ມ ໄດ້ຜ່ານວັນເວລາໄປໄລຍະໜຶ່ງ;

๔๑.

໔໑.

มหามเหจา’ถ ปวตฺตมาเนสเวท เวทงฺค วิทู วิทูหิ,การาปยุํ เต ปิตโร’รสสฺสนามํ สุเมโธ’ติ ปทตฺถสารํ;

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພິທີມຸງຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ດຳເນີນໄປ ພະບິດາມານດາຈຶ່ງໃຫ້ພວກພຣາມຜູ້ຮູ້ຈົບໄຕເພກແລະຄຳພີເວທາງຄະ ຕັ້ງພະນາມແກ່ພະລາຊະໂອລົດວ່າ 'ສຸເມທະ' ອັນມີຄວາມໝາຍອັນປະເສີດ;

๔๒.

໔໒.

อุฬารภาคฺเยน สมํ กุมาเรสํวทฺธมาเน ชนนี น ติตฺตึ,ปายาสิ นีลามกลโลจนาลึมุขมฺพุชํ ตสฺส’ภิจุมฺพมานา;

ເມື່ອພະກຸມານຈະເລີນໄວຂຶ້ນພ້ອມດ້ວຍວາສະໜາບາລະມີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ພະມານດາກໍບໍ່ອາດອີ່ມໜຳໃນການຈູບດົມພະພັກອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວ ທີ່ມີພະເນດງາມດັ່ງດອກບົວຂຽວຂອງພະອົງ;

๔๓.

໔໓.

สุเขธิต’งฺคาวยโว กุมาโรวิมานภุมฺยา มณินิมฺมิตาย,ปโรทิ มาตาปิตโร’ภิยาจํพิมฺพํ กนิชํ ชานุยุเคน คจฺฉํ;

ພະກຸມານຜູ້ມີອະໄວຍະວະອັນໄດ້ຮັບການບຳລຸງຮັກສາເປັນຢ່າງດີ ເມື່ອຄານໄປດ້ວຍຫົວເຂົ່າທັງສອງເທິງພື້ນປາສາດອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີ ຍ່ອມຮ້ອງໄຫ້ອ້ອນວອນຂໍເອົາເງົາຂອງພະອົງເອງຈາກພະບິດາມານດາ;

๔๔.

໔໔.

สุวณฺณพิมฺโพ’ปมจารุรูโปสมาจรํ ธาติภุชา’วลมฺพํ,วิญฺญาสปาท’งฺคุลิมญฺชรีหิสลีลมาวาสมลงฺกริตฺถ;

ພະກຸມານຜູ້ມີຮູບໂສມງົດງາມປຽບເໝືອນຮູບຫຼໍ່ທອງຄຳ ເມື່ອຍ່າງໄປໂດຍອາໄສການພະຍຸງຈາກແຂນຂອງແມ່ນົມ ຍ່ອມປະດັບປະດາທີ່ຢູ່ອາໄສໃຫ້ງົດງາມດ້ວຍປາຍພະບາດອັນອ່ອນນຸ້ມ;

๔๕.

໔໕.

นิเชน เตเชน จ ชิวโลกํยเสน’ปุพฺพาจริมํ ผุสนฺโต,ติโรกริตฺวา รวิจนฺทโสภํสํวฑฺฒิ ธีโร อุภโต สุชโต;

ພະກຸມານຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ບັງເກີດດີແລ້ວທັງສອງຝ່າຍ (ຝ່າຍບິດາແລະມານດາ) ໄດ້ຈະເລີນໄວຂຶ້ນ ໂດຍຄອບງຳແສງສະຫວ່າງຂອງດວງຕາເວັນແລະດວງຈັນ ດ້ວຍເດຊະແລະຍົດອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພະອົງ;

๔๖.

໔໖.

โส สตฺตมา ยาว ปิตามหสฺสยุคา สคพฺภาสยสุทฺธิโก’สิ,นิหีนชจฺโจ’ติ น ชาติวาทาขิตฺโต’ปกุฏฺโฐ ภวิ วิปฺปเสฏฺโฐ;

ພະອົງເປັນຜູ້ມີຕະກູນອັນບໍລິສຸດຕະຫຼອດ 7 ຊົ່ວຄົນ ທັງຝ່າຍບິດາແລະມານດາ ບໍ່ເຄີຍຖືກໃຜຕິຕຽນຫຼືດູໝິ່ນໃນເລື່ອງຊາດກຳເນີດເລີຍ ໄດ້ເປັນພຣາມຜູ້ປະເສີດສຸດ;

๔๗.

໔໗.

เวทนฺตยํ โส สนิฆณฺฏุ สตฺถํสเกฏุภํ สากฺขรเภท สตฺถํ,สาธพฺพตพฺเพทิ’ติหาส สตฺถํอเวทิ เวทงฺคยุตํ ป สตฺถํ;

ພະອົງໄດ້ສຶກສາຮຽນຮູ້ຈົບໄຕເພກ ພ້ອມທັງຄຳພີນິຄັນທຸ, ຄຳພີເກຕຸພະ, ຄຳພີອັກຂະຣະປະເພດ, ຄຳພີອະຖັບພະເວດ, ຄຳພີອິຕິຫາສະ ແລະຄຳພີເວທາງຄະອັນເປັນທີ່ສັນເສີນ;

๔๘.

໔໘.

อชฺฌายโก มนฺตธโร ปวีโณกลาสุ โลกายตลกฺขเณสุ,ปปูรการิ ปทโก กวีนํเตตา’สิ เวยฺยากรโณ คณิโส;

ພະອົງເປັນອາຈານຜູ້ຊົງຈຳມົນ ສະຫຼາດໃນສິລະປະສາດຕ່າງໆ, ຄຳພີໂລກາຍະຕະ ແລະຄຳພີລັກສະນະ ເປັນຜູ້ຕື່ມເຕັມຖ້ອຍຄຳຂອງເຫຼົ່ານັກປາດ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນໄວຍາກອນ ແລະເປັນຄູຜູ້ສອນໝູ່ຄະນະ;

๔๙.

໔໙.

กนฺทปฺปทปฺปา’นลธุมราชิ-ลีลาวลมฺพิ นิชมสฺสุราชิ,น เกวลํ โกมลคณฺฑภาคํมนมฺปิ ถีนํ มลินีกริตฺถ;

ໜວດເຄົາຂອງພະອົງ ທີ່ປາກົດງາມດັ່ງກຸ່ມຄວັນໄຟແຫ່ງຄວາມຢາກຂອງພະຍາມານ ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ແກ້ມອັນອ່ອນນຸ້ມຂອງພະອົງເບິ່ງເຂັ້ມຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈຂອງເຫຼົ່າສະຕີຕ້ອງຫວັ່ນໄຫວອີກດ້ວຍ;

๕๐.

໕໐.

ตนฺเทภวณฺณายตน’ณฺณวมฺหินรูปตณฺหาตรณิ นรานํ,ปายาสิ จกฺขายตนปฺปิยาหิตีรนฺตรํ จิตฺตนิยามกฏฺฐา;

ໃນມະຫາສະໝຸດຄືອາຍະຕະນະຄືຮູບນັ້ນ ເຮືອຄືຕັນຫາໃນຮູບກາຍຂອງມະນຸດ ຍ່ອມນຳພາຈິດໃຈຂອງຝູງຊົນ ໂດຍມີອາຍະຕະນະຄືຕາອັນເປັນທີ່ຮັກເປັນຜູ້ກຳນົດທິດທາງ ໄປສູ່ຝັ່ງກົງກັນຂ້າມ;

๕๑.

໕໑.

ทฺวิโช สุเมโธ สุวิสุทฺธเมโธมาตาปิตุนฺนํ นิธนาวสาเน,ปุญฺญานุภาวปฺปภวํ อคาร-มชฺฌาวสํ กามสุขํ’นุภุญฺชี;

ສຸເມທະພຣາມຜູ້ມີປັນຍາອັນບໍລິສຸດຍິ່ງ ເມື່ອພະບິດາມານດາລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ໄດ້ຄອງເຮືອນອັນເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງອານຸພາບພະບາລະມີ ແລະໄດ້ສະເຫວີຍກາມະສຸກ;

๕๒.

໕໒.

นิสชฺช ปาสาทตเล’กทา โสปลฺลงฺกมาธาย รโหคโตว,ปุนพฺภวุปฺปตฺติ สรีรเภโททุกฺโข’ติ จินฺเตสิ สภาวจินฺตี;

ວັນໜຶ່ງ ສຸເມທະພຣາມນັ້ນນັ່ງຂັດສະໝາດຢູ່ໃນທີ່ສະຫງົບ ເທິງຊັ້ນເທິງຂອງປາສາດ ຜູ້ມັກຄິດເຖິງສະພາວະທຳ ໄດ້ຄິດຄຳນຶງວ່າ 'ການເກີດໃໝ່ແລະການແຕກດັບຂອງຮ່າງກາຍນີ້ ເປັນທຸກ';

๕๓.

໕໓.

ชาโต ส’หํ ชาติชรารุชาทิ-ธมฺโม’มฺหิ ตสฺมา ภวทุกฺขสุญฺญํ,นิจฺจํ อชาตึ อชรํ อโรคํคเวสิตุํ วฏฺฏติ นิพฺพุติ’นฺติ;

'ເຮົາເກີດມາແລ້ວ ມີຄວາມເກີດ, ຄວາມແກ່, ຄວາມເຈັບໄຂ້ ເປັນທຳມະດາ ເພາະສະນັ້ນ ເຮົາຄວນສະແຫວງຫາພະນິພານ ອັນປາສະຈາກທຸກໃນພົບ ເປັນສະພາວະທ່ຽງແທ້ ບໍ່ມີຄວາມເກີດ ບໍ່ມີຄວາມແກ່ ບໍ່ມີຄວາມເຈັບໄຂ້';

๕๔.

໕໔.

ยถาปิทุกฺเข สติ จ’ตฺถิสาตํตทญฺญมุณฺเห สติ สีตมตฺถิ,ภวมฺหิ สนฺเต วิภโว’ปิ เอวํนิพฺพาณมตฺถี ติวิธคฺคิสนฺเต;

'ເມື່ອມີຄວາມທຸກ ກໍຍັງມີຄວາມສຸກໄດ້ ເມື່ອມີຄວາມຮ້ອນ ກໍຍັງມີຄວາມເຢັນໄດ້ ສັນໃດ ເມື່ອມີພົບ ກໍຍ່ອມມີຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກພົບ ຄືພະນິພານອັນເປັນທີ່ດັບໄຟກິເລດສາມກອງ ສັນນັ້ນ';

๕๕.

໕໕.

สาวชฺชธมฺเม อิหวิชฺชมาเนสํวิชฺชเต โภ นิรวชฺชธมฺโม,อชาติ โหติ สติ ชาติยา’ติเอวํ วิจินฺเตสิ สทตฺถวินฺตี;

'ເມື່ອທຳອັນມີໂທດມີຢູ່ໃນໂລກນີ້ ທຳອັນບໍ່ມີໂທດກໍຍ່ອມມີຢູ່ ເມື່ອມີຄວາມເກີດ ຄວາມບໍ່ເກີດກໍຍ່ອມມີຢູ່' ທ່ານຜູ້ສະແຫວງຫາປະໂຫຍດອັນແທ້ຈິງ ໄດ້ຄິດຄຳນຶງຢ່າງນີ້;

๕๖.

໕໖.

ทิสฺวา ยถา คุถคโต ตฬากํน ตสฺส โทโส น ตโมตเรยฺย,กิเลสโธเว อมตมฺหิ สนฺเตตถา น เสเวถ น ตสฺส โทโส;

'ປຽບເໝືອນຄົນຜູ້ເປື້ອນຄູດ (ອາຈົມ) ເຫັນສະນ້ຳແລ້ວ ຫາກບໍ່ລົງໄປອາບ ກໍບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງສະນ້ຳ ສັນໃດ ເມື່ອພະນິພານອັນເປັນທີ່ຊຳລະກິເລດມີຢູ່ ຫາກບໍ່ສະແຫວງຫາ ກໍບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງພະນິພານ ສັນນັ້ນ';

๕๗.

໕໗.

ปาปาริรุทฺโธ สติ เขมมคฺเคน ตสฺส โทโส น สุขํ วเชยฺย,ปาปาริรุทฺโธ สติ เขมมคฺเคตถา นคจฺเฉยฺย น ตสฺส โทโส;

(ยมกพนฺธนํ)

'ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ຖືກສັດຕູປອງຮ້າຍລ້ອມໄວ້ ເມື່ອມີທາງອັນປອດໄພຢູ່ ຫາກລາວບໍ່ເດີນທາງໄປສູ່ຄວາມສຸກ ກໍບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງທາງນັ້ນ ສັນໃດ ເມື່ອທາງອັນປອດໄພມີຢູ່ ຫາກບໍ່ເດີນທາງໄປ ກໍບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງທາງນັ້ນ ສັນນັ້ນ';

๕๘.

໕໘.

ยถาปิ เวชฺเช สติ โฆรโรคีน ตสฺส โทโส ต ลเภ ติกิจฺฉํ,ราคาทิโรคี สติ พุทฺธเวชฺเชธมฺโมสธํ เน’จฺฉติ กสฺส โทโส;

'ປຽບເໝືອນເມື່ອມີແພດຢູ່ ຫາກຄົນເຈັບໜັກບໍ່ຍອມຮັບການຮັກສາ ກໍບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງແພດ ສັນໃດ ເມື່ອພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປຽບເໝືອນແພດໃຫຍ່ມີຢູ່ ຫາກຄົນຜູ້ເຈັບປ່ວຍດ້ວຍໂລກຄືລາຄະເປັນຕົ້ນ ບໍ່ປາດຖະໜາຢາຄືພະທຳ ຈະແມ່ນຄວາມຜິດຂອງໃຜ ສັນນັ້ນ'.

๕๙.

໕໙.

โย กณฺฐพทฺธํ กุณปํ ปหายยถาสุขํ คจฺฉติ เสริจารี,ตเถวิ’มํ กุจฺฉิต ปูติกายํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

ບຸກຄົນຜູ້ຖິ້ມຊາກສົບທີ່ຜູກຕິດຄໍແລ້ວ ຫຼີກໄປຕາມສະບາຍຢ່າງມີອິດສະຫຼະໄດ້ສັນໃດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນລະຖິ້ມຮ່າງກາຍທີ່ໜ້າກຽດຊັງ ແລະ ເນົ່າເປື່ອຍນີ້ ແລ້ວຫຼີກໄປສັນນັ້ນ;

๖๐.

໖໐.

อุจฺจารฐานมฺหิ ชนา’นเปกฺขากตฺวา กรีสานิ กยถา วชนฺติ,ตถา สรีรํ กุณเปหิ ปูรํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍຖ່າຍອຸຈະລະໃນວັດຈະກຸດແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມອາໄລອາວອນ ຍ່ອມຫຼີກໄປສັນໃດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນລະຖິ້ມຮ່າງກາຍທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຊາກສົບນີ້ ແລ້ວຫຼີກໄປສັນນັ້ນ;

๖๑.

໖໑.

นาวํ ยถา ชชฺชรมาปคาหึวเชยฺย เนตา อตเปกฺขโกว,ตถา นวทฺวารสวํ สรีรํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

ນາຍເຮືອຍ່ອມລະຖິ້ມເຮືອທີ່ຊຸດໂຊມ ແລະ ຮົ່ວໄຫຼໃນແມ່ນ້ຳ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມອາໄລອາວອນສັນໃດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນລະຖິ້ມຮ່າງກາຍທີ່ມີຊ່ອງທາງຮົ່ວໄຫຼທັງເກົ້າທະວານນີ້ ແລ້ວຫຼີກໄປສັນນັ້ນ;

๖๒.

໖໒.

โจเรหิ คจฺฉํ อวหารภีตฺยาเขมํ สุเมโธ ปุรโมตเรยฺย,ตถา สรีรํ กุสลาวหารํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

ຜູ້ມີປັນຍາເດີນທາງຮ່ວມກັບພວກໂຈນ ຍ້ອນຢ້ານການປຸ້ນສະດົມ ຍ່ອມຫຼີກໜີໄປສູ່ເມືອງທີ່ປອດໄພສັນໃດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນລະຖິ້ມຮ່າງກາຍທີ່ຄອຍປຸ້ນສະດົມກຸສົນທຳນີ້ ແລ້ວຫຼີກໄປສັນນັ້ນ;

๖๓.

໖໓.

เนกฺขมฺม สงฺกปฺป ปโร’ปมาหิอนุสฺสริตฺเว’วมุฬารวีโร,หโต’รปาเร ติภเว อสาเรวิหาสิ อุกฺกณฺฐิตมานโส โส;

ພະມະຫາວີລະບຸລຸດນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ລະນຶກເຖິງເນກຂັມມະສັງກັບດ້ວຍອຸປະມານີ້, ກໍມີຈິດໃຈເບື່ອໜ່າຍໃນພົບທັງສາມທີ່ບໍ່ມີແກ່ນສານ ແລະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດທີ່ບໍ່ມີຝັ່ງ;

๖๔.

໖໔.

สุวณฺณ มุตฺตา มณิ รูปิยาทิ-ธเนหิ ธญฺเญหิ จ ปูริตานิ,อวาปุริตฺวาน,ถ โกสโกฏฺฐา-คารานิ ตํ ทสฺสยิ ราสิวฑฺโฒ;

ຄັ້ງນັ້ນ, ນາຍຄັງໄດ້ເປີດຫ້ອງຄັງ ແລະ ສາງຕ່າງໆ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຊັບມີຄຳ, ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ເງິນ ແລະ ເຂົ້າເປືອກ ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວສະແດງໃຫ້ເພິ່ນເຫັນ;

๖๕.

໖໕.

ปิตามหานํ ปกปิตามหานํมาตาปิตุนฺนํ วิภวา ปเนตฺถ,อนปฺปกาถาวรชงฺคมาเตสํทิสฺสเร ธีร สุเมธวิปฺป;

“ຂ້າແຕ່ທ່ານສຸເມທະພາມຜູ້ມີປັນຍາ, ຊັບສົມບັດຂອງປູ່ຍ່າຕາຍາຍ, ທວດ ແລະ ບິດາມານດາຂອງທ່ານ ເຫຼົ່ານີ້ ທັງສັງຫາລິມະຊັບ ແລະ ອະສັງຫາລິມະຊັບ ຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຍັງປາກົດຢູ່ທີ່ນີ້”;

๖๖.

໖໖.

โส สตฺตมา ยาว ปเวณิวฏฺฏาวิภาวยิตฺวา วิภวสฺสราสึ,ธนาคมสฺสาปิ ธนพฺพยสฺสปมาณ’มาจีกฺขิปมาณทสฺสึ;

ນາຍຄັງຜູ້ຮູ້ຈັກປະມານ ໄດ້ສະແດງກອງຊັບສົມບັດທີ່ສືບທອດກັນມາເຖິງເຈັດຊົ່ວອາຍຸຄົນ, ທັງບອກເຖິງປະມານຂອງລາຍຮັບ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງຊັບນັ້ນ;

๖๗.

໖໗.

กุฏุมฺพเมตํ ปฏิปชฺชมาโนกาเมสุ เทโววิย อินฺทฺริยานิ,อิจฺฉานุรูปํ ปริจารยสฺสุอิจฺเจว มาโรจยิ ราสิวฑฺโฒ;

“ຂໍທ່ານຈົ່ງຄອບຄອງຊັບສົມບັດນີ້ ແລະ ສະເຫວີຍກາມະລົມຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ປຽບເໝືອນເທວະດາສະເຫວີຍທິບພະຍະສົມບັດເຖີດ” ນາຍຄັງຣาສິວັດທະໄດ້ກ່າວແນະນຳຢ່າງນີ້;

๖๘.

໖໘.

อมุํ มหนฺตํ ธนธญฺญราสึสมาวินิตฺเว’ก กหาปณมฺปิ,นา’ทาย มาตาปิตโรปฺย’โห โตคตา ยถากมฺม มิโต ปรตฺถ;

“ບິດາມານດາຂອງເຮົາ ລະຖິ້ມກອງຊັບສົມບັດ ແລະ ເຂົ້າເປືອກອັນຫຼວງຫຼາຍນີ້ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຖືເອົາແມ່ນແຕ່ກະຫາປະນະດຽວໄປນຳເລີຍ, ພວກເພິ່ນໄດ້ໄປສູ່ປໍລະໂລກຕາມກຳຂອງຕົນແລ້ວ”;

๖๙.

໖໙.

ตพฺพตฺถุสารคฺคหณาติสูโรโวสฺสคฺคสนฺโต อถ สตฺตสาโร,รญฺโญ สมาโรจิย เอตมตฺถํเภรึ จราเปสิ สเก ปุรมฺหิ;

ຄັ້ງນັ້ນ, ທ່ານສຸເມທະຜູ້ມີຄວາມສະຫຼາດຢ່າງຍິ່ງໃນການຖືເອົາແກ່ນສານຈາກຊັບ, ມີຄວາມສະຫງົບຍ້ອນການສະລະ, ແລະ ມີຈິດໃຈອັນປະເສີດ, ໄດ້ທູນເນື້ອຄວາມນີ້ແກ່ພະລາຊາ ແລ້ວໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໄປທົ່ວເມືອງຂອງຕົນ;

๗๐.

໗໐.

สนฺตปฺปยิ เภริวิราวคนฺธ-มาฆาย สมฺปตฺตชาตา’ลิชาตํ,โภวาทิ นานารตนาทิโภค-มธูหิ สตฺตาห’มนาถนาโถ;

ຝູງຊົນຜູ້ຂັດສົນປຽບເໝືອນຝູງເຜິ້ງ ໄດ້ຍິນສຽງກອງຮ້ອງປ່າວອັນຫອມຫວນແລ້ວ ກໍພາກັນມາປະຊຸມກັນ, ທ່ານສຸເມທະຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄົນອານາຖາ ໄດ້ໃຫ້ທານດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງຄືຊັບສົມບັດ ແລະ ແກ້ວມະນີຕ່າງໆ ຕະຫຼອດເຈັດວັນ;

๗๑.

໗໑.

ตทคฺค ยญฺญาลย วาริวาห-ธารานิปาตทฺธนวุฏฺฐิเหตุ,มหา ชนสฺสา’ธิกวตฺถุตณฺหา-ตฏานิ ภินฺนานิ มโนทเหสุ;

ຍ້ອນຝົນຄືຊັບສົມບັດທີ່ຕົກລົງມາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນສາຍຝົນຈາກເມກແຫ່ງມະຫາທານ, ຕາຝັ່ງແຫ່ງຄວາມຢາກໃນວັດຖຸສິ່ງຂອງໃນໃຈຂອງມະຫາຊົນ ຈຶ່ງໄດ້ພັງທະລາຍລົງ;

๗๒.

໗໒.

สุเขธิโต กามสุขํ ปหายฆรา’ภีนิกฺขมฺม ตโต สุเมโธ,อชฺโฌคเหตฺวา หิมวนฺต’มาปธมฺเมสโก ธมฺมกปกพฺพต’นฺตํ;

ທ່ານສຸເມທະ ຜູ້ໄດ້ຮັບການລ້ຽງດູມາຢ່າງສຸກສະບາຍ, ໄດ້ລະຖິ້ມກາມະສຸກ ແລ້ວອອກຈາກເຮືອນ, ເດີນທາງເຂົ້າສູ່ປ່າຫິມະພານ ແລະ ໄດ້ໄປເຖິງພູເຂົາທຳມະກະ ເພື່ອສະແຫວງຫາທຳ;

๗๓.

໗໓.

วิตกฺกมญฺญาย’ถ เทวรญฺญาวฺยาปาริโต มาปยิ วิสฺสกมฺโม,ตหึ วิเวกกฺขมก มสฺสมญฺจมโนรมํ จงฺกมภุมิภาคํ;

ຄັ້ງນັ້ນ, ທ້າວສັກກະເທວະລາດຊົງຊາບຄວາມດຳລິຂອງເພິ່ນ ຈຶ່ງຊົງບັນຊາໃຫ້ພະວິສະວະກຳມາເນລະມິດອາສົມອັນໜ້າລື່ນລົມ ທີ່ເໝາະແກ່ຄວາມສະຫງົບ ແລະ ທາງຈົງກົມອັນງົດງາມໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ;

๗๔.

໗໔.

ตมสฺสมํ ปพฺพชิเตหิ สุญฺญํอุเปจฺจ โสญฺจารมวาปุริตฺวา,ญตฺวา ตทนฺโตลิขิต’กฺขรานิขารึปริกฺขารภรํอเวกฺขิ;

... ທ່ານສຸເມທະໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ອາສົມນັ້ນ ທີ່ວ່າງເປົ່າຈາກບັນພະຊິດຕົນອື່ນ, ເປີດປະຕູເຂົ້າໄປ ແລ້ວໄດ້ອ່ານຕົວອັກສອນທີ່ຂຽນໄວ້ທາງໃນ, ຈາກນັ້ນກໍໄດ້ກວດເບິ່ງຄານຫາບ ແລະ ເຄື່ອງບໍລິຂານຕ່າງໆ;

๗๕.

໗໕.

นิวตฺถวตฺถํนววโทสุเปตํวิวชฺชิยาวชฺชิยวชฺชทสฺสิ,ธาเรสิตํพารสธานิสํส-มโนชปุปฺผตฺถรวากจีรํ;

ທ່ານຜູ້ເຫັນໂທດ ໄດ້ສະລະຜ້າຄະລຶຫັດທີ່ມີໂທດ 9 ປະການ, ແລ້ວຊົງຄອງຜ້າເປືອກໄມ້ທີ່ມີອານິສົງ 12 ປະການ ປຽບເໝືອນລາດດ້ວຍດອກໄມ້ອັນງົດງາມ;

๗๖.

໗໖.

ปุนฺนาคปุปฺผตฺถรกา’ภิรามํอํเส วิธายา’ชินจมฺมขณฺฑํ,กตฺวา ชฏามณฺฑล มิตฺตมงฺเคติวงฺก มาทาย’ถ ขาริกาชํ;

ທ່ານໄດ້ພາດໜັງເສືອອັນງົດງາມໄວ້ທີ່ບ່າ, ເຮັດມວຍຜົມສະຫຼວຍໄວ້ເທິງຫົວ, ແລ້ວຖືເອົາຄານຫາບທີ່ມີສາມຄົດ;

๗๗.

໗໗.

ภุชงฺคโภโค’รุภุเชน ธีโรอาทาย จาลมฺพนทณฺฑโกฏึ,สมคฺคหี ตาปสเวสเมวํวิรตฺตจิตฺโตก วิภเวว ภเว’ปิ;

ພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ມີຈິດໃຈປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດທັງໃນຊັບສົມບັດ ແລະ ໃນພົບຊາດ, ໄດ້ຖືເອົາໄມ້ເທົ້າດ້ວຍລຳແຂນອັນແຂງແຮງປຽບເໝືອນລຳຕົວພະຍານາກ, ແລ້ວສະມາທານເພດດาບົດດ້ວຍປະການສະນີ;

๗๘.

໗໘.

โส จงฺกมี จงฺกมโมตริตฺวาสิลาตลสฺมิญฺจ ทิวา นิสชฺชิ,สายํ ปวิฏฺโฐ วสิ ปณฺณสาลํนิปชฺชิ กฏฺฐตฺถรเสสมญฺเจ;

ທ່ານໄດ້ລົງເດີນຈົງກົມໃນທາງຈົງກົມ, ນັ່ງເທິງແຜ່ນຫີນໃນເວລາກາງເວັນ, ເຂົ້າໄປພັກຜ່ອນໃນບັນນະສາລາໃນເວລາແລງ, ແລະ ນອນເທິງຕຽງໄມ້ທີ່ລາດດ້ວຍຫຍ້າ;

๗๙.

໗໙.

ปจจูสกาลมฺหิ ปพุชฺฌิโต โสอาวชฺชยิตฺวา’คมนปฺปวตฺตึ,วิเวกกามสฺส มเม’ตฺถ วาโสกามํ ฆราวาสสโม สิยา’ติ;

ເມື່ອຕື່ນນອນໃນເວລາໃກ້ຮຸ່ງ, ທ່ານໄດ້ພິຈາລະນາເຖິງຄວາມເປັນມາຂອງຕົນວ່າ: “ການຢູ່ໃນບັນນະສາລານີ້ ສຳລັບເຮົາຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມສະຫງົບ ຍ່ອມປຽບເໝືອນການຄອງເຮືອນຢ່າງແນ່ນອນ”;

๘๐.

໘໐.

อทุญฺหิ ปณฺณจฺฉทนํ กโปต-ปาทารุณํ เพลุวปกฺกวณฺณา,ภูมีปิ ภิตฺตี รชตาวทาตามญฺโจ’ปิ จิตฺตตฺถรวารุรูโป;

“ເພາະວ່າຫຼັງຄາໃບໄມ້ນີ້ມີສີແດງຄືຕີນນົກກາງແກ, ພື້ນ ແລະ ຝາກໍຂາວງາມຄືເງິນ, ແມ່ນແຕ່ຕຽງນອນກໍງົດງາມປຽບເໝືອນລາດດ້ວຍຜ້າຫຼາກສີ”;

๘๑.

໘໑.

สุภาก มนาปา มม ปกณฺณสาลาสาทีนวา ทุปฺปริภาริยา’ยํ,ปณีตภิกฺขา ปริเยฏฺฐิ มูล-ทุกฺขสฺส นตฺถิ’ติ ปมาณ มนฺโต;

“ບັນນະສາລາຂອງເຮົານີ້ງົດງາມ ແລະ ໜ້າພໍໃຈ, ແຕ່ກໍມີໂທດ ແລະ ຮັກສາໄດ້ຍາກ. ຄວາມທຸກທີ່ມີມູນເຫດມາຈາກການສະແຫວງຫາອາຫານອັນປານີດນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີປະມານ” ທ່ານພິຈາລະນາຢ່າງນີ້;

๘๒.

໘໒.

อคารสญฺญาย ปฏิกฺขปิตฺวาตญฺจ’ฏฺฐโทสา กุลปณฺณสาลํ,ทสงฺค สาธารณ รุกฺขมูลํผลาผขลาหาร มุเปจฺจ โภชี;

ທ່ານໄດ້ປະຕິເສດບັນນະສາລາທີ່ມີໂທດ 8 ປະການນັ້ນ ເພາະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ສຶກເໝືອນຄອງເຮືອນ, ແລ້ວເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່ກ້ອງຮົ່ມໄມ້ທີ່ມີອານິສົງ 10 ປະການ, ແລະ ຂົບສັນແຕ່ຜົນລະໄມ້ປ່າເປັນອາຫານ;

๘๓.

໘໓.

สุเมธโส โส ทิวสานิ สตฺตมหาปธานํ ปทหํ สุเมโธ,ปตฺโต อภิญฺญาสุ วสิสุ ปารํสพฺพํก สมาปตฺติสุขํ อวินฺทิ;

ທ່ານສຸເມທະຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອໄດ້ບຳເພັນຄວາມພຽນຢ່າງແຮງກ້າຕະຫຼອດເຈັດວັນ, ກໍໄດ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຄວາມຊຳນານໃນອະພິນຍາ, ແລະ ໄດ້ສະເຫວີຍສຸກໃນສະມາບັດທັງປວງ;

๘๔.

໘໔.

ตสฺมึขเณ กานน เทวตาหิสาธู’ติ นิคฺโฆสิตปีติโฆโส,อพฺภุคฺคโต ตสฺส ยเสน สทฺธึวิสุทฺธวิชฺชาจรณุ’พฺภเวน;

ໃນຂະນະນັ້ນ, ສຽງຮ້ອງສາທຸການດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີຂອງເຫຼົ່າເທວະດາໃນປ່າ ກໍໄດ້ດັງສະໜັ່ນຂຶ້ນ ພ້ອມກັບກຽດຕິຄຸນຂອງເພິ່ນ ທີ່ເກີດຈາກວິຊາ ແລະ ຈະລະນະອັນບໍລິສຸດ;

๘๕.

໘໕.

วิชฺชาธรา ตคฺคุณทีปกานิมุติงฺควีณาธนิพนฺธวานิ,คายึสุ คีตานิ’ว นจฺจมาโนหิมาจโล สมฺปติ สมฺปเวธิ;

ພວກວິທະຍາທອນໄດ້ຂັບຮ້ອງບົດເພງສັນລະເສີນຄຸນງາມຄວາມດີຂອງເພິ່ນ ປະສານກັບສຽງກອງ ແລະ ພິນ, ສ່ວນພູເຂົາຫິມະພານກໍສັ່ນສະເທືອນສະເໝືອນກຳລັງຟ້ອນລຳ;

๘๖.

໘໖.

มุทฺธงฺกุรํ ภุธรกุฏพาหุ-สเตหิ ตนฺนิชฺฌร จามเรหิ,วิธูยมาเนหิ วิธูตปาปํกโตปหาเรว มหาสรา’ปี;

ຍອດພູເຂົາຫຼາຍຮ້ອຍຍອດປຽບເໝືອນລຳແຂນ, ແລະ ສາຍນ້ຳຕົກປຽບເໝືອນແແສ້ຈາມະລີທີ່ກຳລັງໂບກພັດ, ແມ່ນແຕ່ສະນ້ຳໃຫຍ່ທັງຫຼາຍກໍປຽບເໝືອນກຳລັງບູຊາທ່ານຜູ້ກຳຈັດບາບແແລ້ວ;

๘๗.

໘໗.

อกาลเมฆทฺธนิ เภริราว-วฺยาปาริตา มตฺตสิขณฺฑิสณฺฑา;

อชฺฌาวสนฺตํ วนสณฺฑมชฺฌํมหึสุจา’ขณฺฑนตณฺฑเวน;

ຝູງນົກຍູງທີ່ກຳລັງມຶນເມົາ ຍ້ອນໄດ້ຍິນສຽງຟ້າຮ້ອງນອກລະດູການ ປຽບເໝືອນສຽງກອງ, ຕ່າງກໍພາກັນຟ້ອນລຳຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ ໃນທ່າມກາງປ່າດົງດິບທີ່ເພິ່ນອາໄສຢູ່ນັ້ນ;

๘๘.

໘໘.

มนฺทา’นิลา’มนฺทภุชา’วลมฺพ-สุนีลสาขามณิวิชนีหิ,ลตงฺคนา’ลิงฺคิตสาลสามีสํวิชยุํ วิตทรมฺปิ ธีรํ;

ຕົ້ນຮັງໃຫຍ່ທີ່ຖືກໂອບກອດດ້ວຍເຄືອໄມ້ປຽບເໝືອນນາງສະໜົມ, ຕ່າງກໍພັດວີພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ດ້ວຍກິ່ງກ້ານສີຂຽວເຂັ້ມປຽບເໝືອນພັດວີປະດັບແກ້ວ ທີ່ຖືກພັດໂບກດ້ວຍສາຍລົມອ່ອນໆ;

๙๐.

໙໐.

กปีตนา’โสก ตมาล นีปากปีตนา’โสก ตมาล นีปา, (สมตฺตปาทภฺยาส มหา ยมกํ)กปีตนา’โสก ตมาล นีปากปีตนา’โสก ตมาล นีปา;

ຕົ້ນກະປີຕະນະ, ຕົ້ນອະໂສກ, ຕົ້ນຕະມາລະ, ຕົ້ນນີປະ, ຕົ້ນກະປີຕະນະ, ຕົ້ນອະໂສກ, ຕົ້ນຕະມາລະ, ຕົ້ນນີປະ, ຕົ້ນກະປີຕະນະ, ຕົ້ນອະໂສກ, ຕົ້ນຕະມາລະ, ຕົ້ນນີປະ, ຕົ້ນກະປີຕະນະ, ຕົ້ນອະໂສກ, ຕົ້ນຕະມາລະ, ຕົ້ນນີປະ;

๙๑.

໙໑.

น เวลลิตา กึ ปสวกา’วตํสาลตาวิตานา มธุปาลิสาลี,ลตาวิตานา มธุปา’ลิสาลีน เวลฺลิตา กึ ปกสวา’วตํสา;

(สมุคฺคเภท ยมกํ)

ເຄືອໄມ້ທີ່ເລືອພັນກັນ ແລະ ຝູງເຜິ້ງທີ່ຕອມດອກໄມ້ ບໍ່ໄດ້ໄຫວຕີງ ຫຼື ປະດັບປະດາດ້ວຍຊໍ່ດອກໄມ້ບໍ? ເຄືອໄມ້ທີ່ເລືອພັນກັນ ແລະ ຝູງເຜິ້ງທີ່ຕອມດອກໄມ້ ບໍ່ໄດ້ໄຫວຕີງ ຫຼື ປະດັບປະດາດ້ວຍຊໍ່ດອກໄມ້ບໍ?;

๙๒.

໙໒.

ปุปฺผาวลี กนฺทล ปาฏลคฺคากลาปินี สา วนราชินีลา,ปุปฺผากุลี กนฺทน ปาฏลกฺขีกลาปนีลา วร ราชินีว;

(อทฺธโคมุตฺติกา พนฺธนํ)

ແຖວດອກໄມ້ທີ່ມີຍອດສີແດງເຂັ້ມ, ແນວປ່າສີຂຽວເຂັ້ມທີ່ມີຝູງນົກຍູງ, ປຽບເໝືອນພະລາຊິນີຜູ້ເລີດເລີທີ່ມີດວງຕາສີແດງ ແລະ ຊົງສະໜົມສີຂຽວເຂັ້ມ;

๙๓.

໙໓.

นตาสิโร มญฺชริกาสุรมฺหานตาสิโร ปญฺชลิกาว รมฺเม,วเน นิพทฺธํ รมิโต วิภาสิวิเนยฺย พนฺธูรจีโต ปหาโร;

(ปาทโคมุตฺติกา พนฺธนํ)

ຊໍ່ດອກໄມ້ອັນງົດງາມທີ່ກົ້ມລົງ ປຽບເໝືອນຜູ້ຄົນທີ່ກົ້ມຫົວນົບໄຫວ້ໃນປ່າອັນໜ້າລື່ນລົມ, ທ່ານຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງເວໄນຍະສັດ ໄດ້ຍິນດີ ແລະ ຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ;

๙๔.

໙໔.

รโชกิรนฺตา’วนตา ลตาสุํลาโชกิรนฺตา วนิตา นตาว,ทฺวิโชอรญฺญํ วสิตา ปิตาโฆคโชตรนฺโตว ลตา วิตานํ;

(สิโลกโคมุตฺติกา พนฺธนํ อากุลชาลมิติปิ)

ເຄືອໄມ້ທີ່ກົ້ມລົງແລະໂປຍລະອອງເກສອນ ປຽບເໝືອນສະຕີທີ່ກົ້ມຕົວລົງໂປຍເຂົ້າຕອກ, ຝູງນົກທີ່ອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ແລະ ຊ້າງທີ່ກຳລັງເດີນຜ່ານຊຸ້ມເຄືອໄມ້ ຕ່າງກໍປາສະຈາກຄວາມທຸກ;

๙๕.

໙໕.

มตงฺคชินฺทา น มสกฺกรึสุปาทานิ นตฺวาน ปทิปธามํ,ปญฺญาธวํ ปีน ตปํ ผเลหิหิมทฺทิปาเท ปริสุตฺตมญฺหิ;

(กพฺพนาม คพฺภ จกฺกํ)

ພະຍາຊ້າງທັງຫຼາຍຕ່າງກໍພາກັນນົບໄຫວ້ ແລະ ບູຊາພະບາດຂອງເພິ່ນ ຜູ້ເປັນປະທີບສ່ອງທາງ, ຜູ້ມີປັນຍາ ແລະ ມີຕະປະອັນແກ່ກ້າ ຢູ່ທີ່ເຊີງເຂົາຫິມະພານອັນປະເສີດສຸດ;

๙๖.

໙໖.

เมตฺตาย ฉตฺตํ’ว ผณํ ผณินฺโทธาเรสิ สีเส วสิโน จจาร,นถามวา’กาว’พเลสุ กิญฺจิเมธาย นนฺโท ถิรวาจิ เขเม;

(กวินาม คพฺภ จกฺกํ)

ພະຍານາກໄດ້ແຜ່ພັງພານປຽບເໝືອນຮົ່ມກັ້ນໄວ້ເໜືອຫົວຂອງເພິ່ນ ຜູ້ມີຕະປະ ແລະ ທ່ຽວໄປ, ທ່ານຜູ້ມີວາຈาອັນໝັ້ນຄົງ ແລະ ປອດໄພ ຍ່ອມຍິນດີໃນປັນຍາ ໂດຍບໍ່ບີດບຽນຜູ້ອ່ອນແອເລີຍ;

๙๗.

໙໗.

โน’สิเตหิ’สฺส สนฺตาส’นู’น โตส วโต โท,ทายโต วสโต น’นุสนฺตาสสฺส หิเตสิโน;

(คาถทฺธวิสย ปฏิโลม ยมกํ)

ທ່ານຜູ້ປາດຖະໜາປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ບໍ່ມີຄວາມສະດຸ້ງຢ້ານກົວເລີຍ, ຄວາມຢ້ານກົວຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ທ່ານຜູ້ມີຄວາມສັນໂດດ ແລະ ບໍ່ຕິດຂ້ອງໃນກາມ;

๙๘.

໙໘.

โยกา’สา’วาส กาโย กาม’กาม’มกาม’กา,สกายนา’นาย’กาส วาม นา ค คนา’มวา;

(สพฺพโต ภทฺท พนฺธนํ)

ທ່ານຜູ້ມີກາຍອັນອາໄສຢູ່ໃນອາກາດ ປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນກາມ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າອັນກວ້າງໃຫຍ່ງົດງາມດ້ວຍລິດຂອງຕົນ;

๙๙.

໙໙.

ทยาย วสิโต ทาเย ยาปชาสิว มาสทา,ยชารหํ รญฺชมาโน วสิหํโส จิรํวสิ;

(อทฺธพฺภม พนฺธนํ)

ທ່ານຜູ້ມີຄວາມກະລຸນາ ອາໄສຢູ່ໃນປ່າເພື່ອເກື້ອກູນແກ່ໝູ່ສັດ, ປຽບເໝືອນພະຍາຫົງທີ່ຍິນດີໃນການຢູ່ອາໄສໃນທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດກາລະນານ;

๑๐๐.

໑໐໐.

มธุมท มธุกร วิรุเต วิรุเตมลยช สุรหีต ปวเน ปวเนหิมวติ วิกสิต ปทุเม ปทุเมอธิสุข มนุภวิ สวสิ สวกสิ;

(ปาทนฺต ยมกํ)

ທ່ານໄດ້ສະເຫວີຍສຸກຢ່າງຍິ່ງໃນປ່າຫິມະພານ ທີ່ມີສຽງຮ້ອງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົານ້ຳຫວານ, ມີສາຍລົມອ່ອນໆພັດກິ່ນຫອມຂອງແກ່ນຈັນ, ແລະ ມີດອກບົວເບັ່ງບານສະພັ່ງ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป ทูเรนิทาเน สุเมธพฺราหฺมณาปทานปริทีโป.

ຈົບການສະແດງເລື່ອງສຸເມທະພາມອະປະທານ ໃນທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ຈິດໃຈຂອງກວີທັງປວງ;

ปฐโม สคฺโค.

ບົດທີ ໑ (ປະຖົມມະສັກ);

๑.

໑.

(มนฺทา’กฺกนฺตา) มรปุรสิรึ สพฺพสมฺปตฺติสารํชมฺพุทฺทีปา’สม สรสิเช กณฺณิกา สนฺนิกาสํ,รมฺมํ รมฺมวฺหย ปุรวรํ ปารมีปารทสฺสีพุทฺโธ ทีปงฺกร ทสพโล สพฺพโลเกกที;

()ตสฺมึ กาเล วิปุลกรุณา นาริสญฺโจทิต’ตฺโตนานา ขีณาสว ปริวุโต จาริกํ สญฺจรนฺโต,สํวตฺเตนฺโต สุนิปุณตยํ ธมฺมจกฺกํ กเมนปตฺวา ตสฺมึ ปฏิวสติ โสทสฺสนวฺเห วิหาเร;

()

ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະທີປັງກອນພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງທົດສະພົນລະຍານ ຜູ້ເປັນປະທີບດວງດຽວຂອງໂລກທັງປວງ ຜູ້ຊົງເຫັນຝັ່ງແຫ່ງບາລະມີ, ໄດ້ສະເດັດຈາລິກໄປກັບເຫຼົ່າພະຂີນາສົບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ຊົງໝູນພະທຳມະຈັກຢ່າງຊຳນານ, ຈົນສະເດັດມາປະທັບຢູ່ທີ່ສຸດັດສະນະວິຫານ ໃກ້ເມືອງອັນປະເສີດຊື່ວ່າ ຣັມມະນະຄອນ ອັນງົດງາມ ປຽບເໝືອນຝັກບົວໃນຊົມພູທະວີບ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງເມືອງສະຫວັນ;

๓.

໓.

สุตฺวา ทิปงฺกร ภควโต นาครา กิตฺติสทฺทํสมฺพุทฺโธ โส อิติปิ อรหํ ตฺยาทินา’พฺภุคฺคตํ ตํ,คาหาเปตฺวา ตุวฏตุวฏํ วตฺถเภสชฺช ปานํตนฺนิตฺตา’สุํ ปมุทิตมตา คนฺธมกาลาทิหตฺถา;

()

ພວກຊາວເມືອງໄດ້ຍິນກຽດຕິສັບອັນboxະຈອນboxະຈາຍຂອງພະທີປັງກອນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ: “ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພະອໍລະຫັນ ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພະອົງເອງ...” ຕ່າງກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ຟ້າວຈັດຫາຜ້າ, ຢາຮັກສາໂລກ, ເຄື່ອງດື່ມ, ຂອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ ແລ້ວພາກັນອອກໄປຕ້ອນຮັບ;

๔.

໔.

ปตฺวา ทีปงฺกรตริหรึ คนฺธมาลาทิเกหิปูเชตฺวาต’ญชลิมุกุลิกา เอกมนฺตํ นิสินฺนา,ธมฺมํ สุตฺวา สวณสุภคํ พุทฺธปาโมกฺขสงฺฆํสํยาจิตฺวา มุทิตหทยา สฺวาตฺตยา’ปคญฺชุํ;

()

ເມື່ອໄປເຖິງພະທີປັງກອນພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ ກໍໄດ້ບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ ເປັນຕົ້ນ, ປະນົມມືໄຫວ້ແລ້ວນັ່ງຢູ່ສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະນາອັນມ່ວນອອນຊອນ, ແລ້ວມີຈິດໃຈຍິນດີໄດ້ນິມົນພະສົງມີພະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ເພື່ອສະεຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນຕໍ່ມາ, ຈາກນັ້ນຈຶ່ງພາກັນກັບຄືນ;

๕.

໕.

สชฺเชตฺวา เต ทุติยทิวเส สชฺชนา ทานสาลํอุสฺสาปตฺตา ธชกทลิโย ปุณฺณกุมฺเภ ฐเปนฺนา,กุพฺพนฺตา’ปิ ธวลสุฬินุ’กฺเขป ลาโชปหารํเอวํ ตสฺสา’คมน มยนํ ลงฺกโรนฺตา วิหาสุํ;

()

ໃນວັນຕໍ່ມາ, ພວກສາທຸຊົນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຈັດຕຽມໂຮງທານ, ຍົກທຸງທິວ ແລະ ຕົ້ນກ້ວຍຂຶ້ນ, ຕັ້ງໝໍ້ກອງນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມ, ທັງໂປຍຊາຍຂາວ ແລະ ເຂົ້າຕອກດອກໄມ້, ຕ່າງກໍພາກັນຕົບແຕ່ງຫົນທາງສະເດັດຂອງພະອົງຢ່າງນີ້;

๖.

໖.

อพฺภุคฺคนฺตฺวา อถ หิมวตา โส สุเมโธ ตปสฺสิคจฺฉํ เตสํ อุปริ นภสา วากจีรํ ธุนนฺโน,ทิสฺวา ปีติปฺปมุทิตชเต อญฺชสํ โสธยนฺเตสญฺฌาเมโฆ ริว ปริลสํ ธตริตฺเถ’กมนฺตํ;

()

ຄັ້ງນັ້ນ, ທ່ານສຸເມທະດາບົດໄດ້ເຫາະໄປໃນອາກາດຈາກປ່າຫິມະພານ, ສະບັດຜ້າເປືອກໄມ້ຢູ່ເທິງຟ້າ, ເມື່ອເຫັນຝູງຊົນກຳລັງແຜ້ວຖາງຫົນທາງດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ, ຈຶ່ງໄດ້ລົງມາຈາກອາກາດປຽບເໝືອນເມກໃນຍາມແລງ ແລ້ວຢືນຢູ່ສ່ວນ khāngໜຶ່ງ;

๗.

໗.

สํโสเธนฺตา กลลวิสมฏฺฐาน สงฺการธานํกสฺมา ตุมฺเห ปฏิปถมิมํ’ลงฺกโรถา’ติ ปุจฺฉิ,ภนฺเต ทีปงฺกรตรหริ’ทานิ นิสฺสาย รมฺมํพุทฺโธ หุตฺวา วิหรติ มหาธมฺมสงฺขํ ธมนฺโต;

()

ເມື່ອເຫັນພວກເຂົາກຳລັງແຜ້ວຖາງບ່ອນທີ່ເປັນຕົມ, ບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ ແລະ ກອງຂີ້ເຫຍື້ອ, ຈຶ່ງຖາມວ່າ: “ພວກທ່ານຕົບແຕ່ງຫົນທາງນີ້ເພື່ອຫຍັງ?” ພວກເຂົາຕອບວ່າ: “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ບັດນີ້ ພະທີປັງກອນພຸດທະເຈົ້າ ຊົງຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ ປະທັບຢູ່ໃກ້ເມືອງຣັມມະນະຄອນ ຊົງເປົ່າສັງຄືພະທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຢູ່”;

๘.

໘.

โส สมฺพุทฺโธ ปริวุตมหาภิกฺขุสงฺโฆ ยโต โนคามกฺเขตฺตํ ปวิสติ ตโต’ลงฺกโรมา’พฺรุวึสุ,พุทฺธูปฺปาโท กิมุต สุตรํ ทุลฺลโภ พุทฺธสทฺโทอิจฺเจวํโส สุมริย อลงฺกตฺตุกาโม’สิ มคฺคํ;

()

“ເພາະວ່າພະພຸດທະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ຈະສະເດັດເຂົ້າມາສູ່ເຂດບ້ານຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຕົບແຕ່ງຫົນທາງນີ້”. ເມື່ອທ່ານສຸເມທະໄດ້ຍິນຄຳວ່າ “ພຸດໂທ” ອັນຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງ, ກໍມີຄວາມປາດຖະໜາຈະຕົບແຕ່ງຫົນທາງນັ້ນນຳ;

๙.

໙.

ฌานา’ภิญฺญา รตตกวจุ’ชฺโชตมาน’ตฺตภาโวสทฺธาเย’โส อจลสทิโส อิทฺธิมา ตาปโส’ติ,สลฺลกฺเขตฺวา กลลวิสมํ ทุคฺคมคฺคปฺปเทสํสชฺเชตุํ เต สปทิ มุทิตา สาธโว ตสฺส’ทํสุ;

()

ພວກຊາວເມືອງເຫັນວ່າດາບົດນີ້ເປັນຜູ້ມີລິດ, ມີອັດຕະພາບຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເກາະຄືຊານ ແລະ ອະພິນຍາ, ມີຄວາມສັດທາອັນໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີມອບໝາຍຫົນທາງບ່ອນທີ່ເປັນຕົມ ແລະ ເດີນທາງຍາກໃຫ້ເພິ່ນເປັນຜູ້ແຜ້ວຖາງ;

๑๐.

໑໐.

นานาปุปฺผํ ชลชถลชํ โอจินิตฺวา วนมฺหาเตตฺวา เทวาสุรภวนโต โกวิฬาราทิปุปฺเผ,อาเนตฺวา’หํ ภุชคภวตา ผุลฺลกณฺฑุปฺปลานิเฉโกสฺมี’ติ วิถริย ปถํ อิทฺธิยา สํวิธาตุํ;

()

ທ່ານສຸເມທະຄິດວ່າ: “ເຮົາສາມາດເກັບດອກໄມ້ຕ່າງໆ ທັງທີ່ເກີດໃນນ້ຳ ແລະ ເທິງບົກຈາກປ່າ, ທັງນຳເອົາດອກກົບກິລາວັນຈາກພົບຂອງເທວະດາ ແລະ ອະສູນ, ແລະ ດອກບົວຂາບທີ່ເບັ່ງບານຈາກພົບພະຍານາກ ມາຕົບແຕ່ງຫົນທາງດ້ວຍລິດໄດ້ຢ່າງສະຫຼາດ”;

๑๑.

໑໑.

กตฺเว’วํ เม หทยมกุฬํ โตวิกาเสยฺย ตสฺมาเวยฺยาวจฺจํ วิสทมติโน กายิกํ สํวิธาย,อชฺเชวา’หํ วิปุลกุสลํ สญฺจินิสฺส’นฺตี ธีโรสํโสเธตุํ กลลกลุสํ อญฺชสํ อารภิตฺถ;

()

“ແຕ່ການເຮັດແນວນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ດອກບົວຄືໃຈຂອງເຮົາເບັ່ງບານໄດ້, ດັ່ງນັ້ນ ເຮົາຈະບຳເພັນຂົນຂວາຍດ້ວຍກາຍດ້ວຍຈິດໃຈອັນຜ່ອງໃສ, ມື້ນີ້ເຮົາຈະສະສົມມະຫາກຸສົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່”. ພະມະຫາບຸລຸດຄິດແນວນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງເລີ່ມແຜ້ວຖາງຫົນທາງທີ່ເປິເປື້ອນດ້ວຍຕົມ;

๑๒.

໑໒.

ปสฺสนฺตานํ วิมลนยโน’ภาส ชิมูตคพฺเภพุทฺโธพุทฺโธ’ตฺย’ภิหิตวโจ วิชฺชุราชีว จารี,ตสฺมึ ปงฺเก นิชกรตล’เมภาชปจฺฉิหิ ธีมาปํสุํ ทตฺวา รชตธวลํ วาลุกํ โวกิรนฺโต;

()

ໃນຂະນະທີ່ຝູງຊົນກຳລັງເບິ່ງຢູ່, ພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ມີດວງຕາອັນບໍລິສຸດ ຮຸ່ງເຮືອງປຽບເໝືອນສາຍຟ້າແລບໃນກາງກີບເມກ, ໄດ້ໃຊ້ຝາມື ແລະ ກະຊ້າຂອງຕົນຂົນດິນມາຖົມໃສ່ຕົມນັ້ນ ແລ້ວໂປຍຊາຍຂາວງາມດັ່ງເງິນ;

๑๓.

໑໓.

ตสฺมิ ฐาเน กลฺลลุลิเต สุฏฺฐุ นา’ลงฺกเตวสทฺธึ ทีปงฺกร’นธิวโร’เนกขีณาสเวหิ,ปตฺโต พฺรหฺมา’มรนรผณิสิทฺธวิชฺชาธรานํสํวตฺตนฺเต สุวิปุลมเห ปาฏิหีเร อุฬาเร;

()

ໃນຂະນະທີ່ຫົນທາງບ່ອນເປັນຕົມນັ້ນຍັງຕົບແຕ່ງບໍ່ທັນສຳເລັດດີ, ພະທີປັງກອນພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ພ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ກໍສະເດັດມາເຖິງ, ໃນທ່າມກາງມະຫາປາຕິຫານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ຈັດຂຶ້ນໂດຍເຫຼົ່າພົມ, ເທວະດາ, ມະນຸດ, ພະຍານາກ, ສິດທິ ແລະ ວິທະຍາທອນ;

๑๔.

໑໔.

เหม’มฺโภโช’ปมสุวทนํ มณฺฑิตํ ลกฺขณฺโห-สีตฺยา’นุพฺยญฺชนวิลสิตํ เกตุมาลาวิลาสํ,สตฺถารํ ตํ ทิสิทิสิ ปภานิจฺฉรนฺต’ญฺชสมฺภิอาคจฺฉนฺตํ วิย มณิตเล มตฺตมาตงฺคราชา;

()

ທ່ານໄດ້ເຫັນພະສາດສະດາຜູ້ມີພະພັກງົດງາມປຽບເໝືອນດອກບົວຄຳ, ປະດັບດ້ວຍອະນຸພະຍັນຊະນະ 80 ປະການ, ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພະເກດຕຸມາລາ, ຊົງເປັ່ງລັດສະໝີໄປທົ່ວທຸກທິດ, ສະເດັດມາຕາມຫົນທາງ ປຽບເໝືອນພະຍາຊ້າງສານທີ່ກຳລັງເດີນເທິງແຜ່ນຫີນມະນີ;

๑๕.

໑໕.

โอโลเกตฺวา วิมลนยนญฺจนฺทนิลุปฺปลานิอุมฺมิเลตฺวา รตนผลกํ อกฺกมนฺโตว ปิฏฺฐึ,นานาขีณาสวปริจุโต กทฺทมํ นา’กฺกมิตฺวาสมฺพุทฺโธยํ วชตุ อิติ เม ทีฆรตฺตํ หิตาย;

()

ເມື່ອໄດ້ແນມເບິ່ງພະອົງດ້ວຍດວງຕາອັນບໍລິສຸດປຽບເໝືອນດອກບົວຂາບ, ກໍຄິດວ່າ: “ຂໍພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ຈົ່ງຢຽບຫຼັງຂອງເຮົາ ປຽບເໝືອນຢຽບແຜ່ນກະດານແກ້ວ ແລ້ວສະເດັດຜ່ານໄປ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຢຽບຕົມເຖີດ, ທັງນີ້ກໍເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ເຮົາຕະຫຼອດການລະນານ”;

๑๖.

໑໖.

สลฺลกฺเขตฺวา ขร’ชินชฏาวากจีรานิ เกเสโอมุญฺจิตฺวา วิสมกลเล ปตฺถริตฺวา’ตฺตภาวํ,เสตุํ กตฺวา ปรมปณิธี โกมินี โจทิต’ตฺโตปญฺจา’ภิญฺญารตนมณิมา สฺวา’จกุชฺโช นิปชฺชิ;

()

ທ່ານໄດ້ແກ້ໜັງເສືອ, ມວຍຜົມ ແລະ ຜ້າເປືອກໄມ້ ລາດລົງເທິງຕົມທີ່ບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ, ແລ້ວນອນຂວ້ຳໜ້າລົງເຮັດອັດຕະພາບຂອງຕົນໃຫ້ເປັນສະພານ, ທ່ານຜູ້ມີອະພິນຍາຫ້າປຽບເໝືອນແກ້ວມະນີ ຜູ້ມີຄວາມຕັ້ງໃຈຢ່າງແຮງກ້າ ໄດ້ນອນລາບລົງໃນທີ່ນັ້ນ;

๑๗.

໑໗.

สุตฺวา คาถาปทมฺปิ น เม ภาริยํ สํกิเลเสวิทฺธํเสตฺวา วรสิวุรํ ปตฺตุมิจฺเฉ สจา’หํ,สํวิชฺชนฺเต ติภวภวเน ทุกฺขิตา’นนฺตสตฺเตโส’ภํ เอโก กถมธิคเม ธมฺม มญฺญาตเวโส;

()

ແມ່ນແຕ່ການໄດ້ຟັງພຽງຄາຖາດຽວ ກໍບໍ່ແມ່ນສິ່ງຍາກສຳລັບຂ້າພະເຈົ້າທີ່ຈະທຳລາຍກິເລດ ແລ້ວບັນລຸເຖິງພະນິພານອັນປະເສີດ, ແຕ່ເມື່ອຍັງມີເຫຼົ່າສັດທັງຫຼາຍຜູ້ສະເຫວີຍທຸກຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ໃນພົບທັງສາມ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະປາຖະໜາບັນລຸທຳແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວໂດຍປິດບັງຕົນເອງຢູ່ໄດ້ແນວໃດ.

๑๘.

໑໘.

ยนฺนูนา’หํ ปรหิตรโต สมฺมทญฺญาย โพธึอาโรเปตฺวา นิขิลชนตํ’นุตฺตรํ ธมฺมนาวํ,อุตฺตาเรตฺวา วรสิวปุรํ วฏฺฏทุกฺโขทธิมฺหาปจฺฉา ทีปงฺกรมุนิ ยถา นิพฺพุตึ ปาปุณิสฺสํ;

()

ທາງທີ່ດີ ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຍິນດີໃນປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ຄວນຈະຕັດສະຮູ້ພະໂພທິຍານອັນປະເສີດ ແລ້ວນຳພາປວງຊົນທັງປວງຂຶ້ນສູ່ເຮືອຄືພະທຳອັນຍອດຢ້ຽມ, ຂ້າມພົ້ນຈາກມະຫາສະໝຸດຄືທຸກໃນວັດຕະສົງສານໄປສູ່ພະນິພານອັນປະເສີດ, ຈາກນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຈະເຖິງຄວາມດັບສະໜິດ (ພະນິພານ) ເໝືອນດັ່ງພະທີປັງກອນມຸນີ.

๑๙.

໑໙.

อิจฺเจวํ โส ปุมริย สโมธานยิตฺวา’ฏฺฐธมฺเมสํสารมฺหา’วตรณมหาเสตุรูโป ปชานํ,มุทฺธาพทฺธ’ญฺชลิปุฏชโฏ ปงฺกปิฏฺเฐ นิปนฺโนสมฺโพธตฺถํ ปณิธิมกริ ตาว ตปฺปาทมูเล;

()

ພະມະຫາບຸລຸດນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ປະມວນທຳ ໘ ປະການ ເຂົ້ານຳກັນດ້ວຍປະການສະນັ້ນ, ຜູ້ປຽບດັ່ງຂົວໃຫຍ່ເພື່ອໃຫ້ປວງສັດຂ້າມພົ້ນຈາກສັງສານວັດ, ມີຜົມຊະດາແລະປະນົມມືອັນຮຸ່ງເຮືອງໄວ້ເໜືອຫົວ ນອນລາບລົງເທິງເປືອກຕົມ, ໄດ້ກະທຳຄວາມປາຖະໜາເພື່ອພະສຳໂພທິຍານ ຢູ່ທີ່ໃກ້ພະບາດຂອງພະພຸດທະອົງໃນຂະນະນັ້ນ.

๒๐.

໒໐.

อุสฺสิสโฐ สปทิ ภควา ปญฺจวณฺณปฺปสาทํอุมฺมีเลตฺวา นยนยุคลํ ผุลฺลนีลุปฺปลาภํ,ทิสฺวา นีโลปลมณิมยํ วาตปานญฺจยํ’วอุคฺฆาเฏนฺโต อิสิวรมฺหาปงฺกชํ ปงฺกปิฏฺเฐ;

()

ໃນທັນໃດນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງເງີຍພະສຽນຂຶ້ນ, ຊົງມືນພະເນດທັງສອງອັນຜ່ອງໃສດ້ວຍວັນນະ ໕ ປະການ ທີ່ມີລັດສະໝີເໝືອນດັ່ງດອກບົວຂຽວທີ່ເບັ່ງບານ, ຊົງທອດພະເນດເຫັນພະດາບົດຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ນອນຢູ່ເທິງເປືອກຕົມເໝືອນດັ່ງດອກບົວ, ປຽບປະດຸດດັ່ງການເປີດປ່ອງຢ້ຽມອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວນິນ.

๒๑.

໒໑.

เอตสฺสิ’ชฌิสฺสติ อิติ อยํ ปตฺถนา’นาคตํส-ญาณํ สมฺมา ปตินิย อิโต กปฺปลกฺขาธิกานํ,อาวชฺเชนฺโต อุปริ จตุราสงฺขิยานนฺตฺย’เวทิปตฺวา โพธึ อหมิว สิยา โคตโม นาม พุทฺโธ;

()

ພະພຸດທະອົງຊົງນ້ອມພະອະນາຄະຕັງສານານ ໄປໂດຍຊອບວ່າ 'ຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ນີ້ຈະສຳເລັດ', ຊົງພິຈາລະນາໄປໃນອະນາຄົດຕະການລ່ວງເລີຍກວ່າສີ່ອະສົງໄຂແສນມະຫາກັບ ແລ້ວຊົງຊາບວ່າ 'ຜູ້ນີ້ບັນລຸພະໂພທິຍານແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຊົງພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ ເໝືອນດັ່ງຕະຖາຄົດ';

๒๒.

໒໒.

ตุมฺเห สมฺปสฺสถ อิติ อิมํ ตาปสํ สงฺฆมชฺเฌวตฺเว’วํ โส ปทมสทิสํ ธมฺมราชา ททนฺโต,สมฺหินฺทิตฺถา’ธรกิสลยา’ลตฺตกํ นาคตํย-ปญฺญามุทฺทา’งฺกิตปทสตํ วตฺตสนฺเทสคพฺภํ;

()

ພະທຳມະລາຊາຊົງຕັດທ່າມກາງສົງວ່າ 'ພວກທ່ານຈົ່ງເບິ່ງດາບົດຜູ້ນີ້ເຖີ້ນ', ຊົງປະທານພະດຳລັດອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້, ຊົງພະຍາກອນອະນາຄົດອັນເຕັມไปด้วยຂໍ້ຄວາມທີ່ປະທັບຕາດ້ວຍພະຍານ ຈາກພະໂອດອັນແດງເໝືອນໃບໄມ້ອ່ອນ;

๒๓.

໒໓.

วาสฏฺฐานํ กปิลนครํ นาม มาสามเหสิมาตา สุทฺโธทนนรปติ เต ปิตา’ทิจฺจวํเส,พิมฺพา พิมฺพา ธรวติ ปิยา เหม พิมฺพา ภิรามาตสฺมึกาเล ตนุชรตนํ ราหุโล เหสฺสเต เต;

()

ສະຖານທີ່ປະທັບຂອງທ່ານຈະມີຊື່ວ່າ ກະບິນລະພັດ, ພະມານດາຄືພະນາງມາຍາມະເຫສີ, ພະບິດາຄືພະເຈົ້າສຸດໂທທະນະຜູ້ຢູ່ໃນອາທິດຈະວົງ, ພະນາງພิມພາຜູ້ມີສະເໜ່ເໝືອນຮູບຄຳຈະເປັນພະມະເຫສີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ແລະໃນການນັ້ນ ພະລາຫຸນຈະເປັນພະໂອລົດອັນປະເສີດຂອງທ່ານ;

๒๔.

໒໔.

เหสฺสนฺเต เต ปฐมทุติยสฺสาวกา สาริปุตฺต-โมคฺคลฺลานา ทฺวิชกุลภวา ภุริปญฺญิทฺธิมนฺโต,อานนฺทาขฺโย ยติ ปติ รุปฏฺฐายโกสาวิกานํเขมาเถริ ปรม ยุคลํ อุปฺปลพฺพณฺณเถริ;

()

ພະສາລີບຸດແລະພະໂມກຄັລລານະ ຜູ້ເກີດໃນຕະກູນພາມ ຜູ້ມີປັນຍາຫຼາຍແລະມີລິດຫຼາຍ ຈະເປັນພະອັກຄະສາວົກເບື້ອງຂວາແລະເບື້ອງຊ້າຍຂອງທ່ານ, ພະພິກຂຸຊື່ວ່າ ອານົນ ຈະເປັນພະອຸປະຖາກ, ສ່ວນພະອັກຄະສາວິກາຄູ່ອັນປະເສີດ ຈະແມ່ນພະເຂມາເຖລີ ແລະພະອຸບົນວັນນາເຖລີ;

๒๕.

໒໕.

อสฺสตฺโถ เต วิชยวิฏปี ตฺวญฺจ โข โคตมวฺโหฉพฺพสฺสานี ปทหิย ฆรา นิกฺขมิตฺวา สกมฺหา,ปายาสคฺคํ ปริวิสิย โภ ตฺวํ สุชาตาย ทินฺนํโพธึ พุชฺฌิสฺสสิ อิติ ธุวํ โพธิมูเล นิสชฺช;

()

ຕົ້ນອັດສະຖະ ຈະເປັນຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງໄຊຊະນະຂອງທ່ານ, ແລະທ່ານເອງຜູ້ມີພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ ເມື່ອສະເດັດອອກຈາກພະລາຊະວັງແລ້ວ ບຳເພັນເພຍນຢູ່ ໖ ປີ, ໄດ້ສະເຫວີຍເຂົ້າຢາຄູອັນປະເສີດທີ່ນາງສຸຊາດາຖວາຍແລ້ວ, ຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ພະໂພທິຍານຢ່າງແນ່ນອນ ໂດຍການປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ໂຄນຕົ້ນໂພ;

๒๖.

໒໖.

สตฺถา สญฺฌาฆนปฏลโต มุตฺตวิชฺชุลฺลเต,วสนฺทสฺเสตฺวา นิชภุชลตํ จีวรพฺภนฺตรมฺหา,ปขฺยากาสิ ชลธรรวา’การคมฺภีรโฆยํนิจฺฉาเรตฺวา สุรธนุริโว’ภาส ฉพฺพณฺณรํสิ;

()

ພະສາດສະດາຊົງສະແດງພະພາຫາອັນງົດງາມປະດຸດດັ່ງສາຍຟ້າແລບທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກກຸ່ມເມກໃນຍາມແລງ ອອກມາຈາກພາຍໃນຈີວອນ, ຊົງເປັ່ງພະສຸລະສຽງອັນກຳທອນເລິກເຊິ່ງປານສຽງຟ້າຮ້ອງ, ແລະຊົງເປັ່ງສັບພັນນະຣັງສີ ໖ ປະການ ໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງເໝືອນດັ່ງຮຸ້ງກິນນ້ຳ;

๒๗.

໒໗.

อมฺเห ทีปงฺกรภควโต สาสเน นา’วพุทฺธาลจฺฉามา’ติ ตว ปริมุเข’วา’ยตึ โมกฺขธมฺมํ,ตสฺมึ ปตฺตา’ขีล สุรนราปตฺถยุํ ตงฺขเณวํปูเชตฺวา’ตญฺชลิสรสิเช ปาทปีฐมฺหิ ตสฺส;

()

...ເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງປວງທີ່ມາປະຊຸມກັນໃນຂະນະນັ້ນ ຕ່າງກໍບູຊາແລະປະນົມມືເໝືອນດັ່ງດອກບົວໄວ້ທີ່ແທ່ນພະບາດຂອງພະອົງ ແລ້ວຕ່າງພາກັນຕັ້ງຄວາມປາຖະໜາວ່າ 'ຖ້າພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ບັນລຸທຳໃນສາສະໜາຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າທີປັງກອນນີ້, ກໍຂໍໃຫ້ໄດ້ບັນລຸໂມກຂະທຳໃນເບື້ອງໜ້າ ຕໍ່ພະພັກຂອງທ່ານເຖີ້ນ';

๒๘.

໒໘.

พุทฺโธ พฺรหฺมามรนรสิโร จุมฺพิตงฺฆี สโรโชสมฺปูเชตฺวา’ฏฺฐหิ ชฏิลกํ ปุปฺผมุฏฺฐีหิ ตมฺหา,ปกฺกามิ โส กนกสิขรีหาริ กิญฺชกฺขภาเรอุพฺภูต’มฺโหรุหวนสิเร อปฺปยนฺโต ปทานิ;

()

ພະพຸດທະອົງ ຜູ້ມີພະບາດປະດຸດດັ່ງດອກບົວອັນເສຍນເກົ້າຂອງພົມ ເທວະດາ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍນ້ອມອະພິວາດ, ຊົງບູຊາພະດາບົດຜູ້ມີຜົມຊະດານັ້ນດ້ວຍດອກໄມ້ ໘ ກຳມື ແລ້ວສະເດັດຫຼີກໄປຈາກທີ່ນັ້ນ, ຊົງຍ່າງຢຽບລົງເທິງຍອດແຫ່ງປ່າດອກບົວຫຼວງທີ່ເບັ່ງບານຂຶ້ນມາ ທີ່ມີຄວາມງົດງາມເໝືອນດັ່ງຍອດພູເຂົາຄຳອັນດາດດາດ້ວຍເກສອນ;

๒๙.

໒໙.

รมฺมํ รมฺมํ มหีย ชฏิลํ ปุปฺผมุฏฺฐีหิ กตฺวาขีณา ขีณาสววสิคณา ทกฺขิณํ ปกฺกมึสุ,เทวา’เทวา ปวุรมกรุํ วนฺทนามานปูชํทีปํ ทีปงฺกรทสพลญฺจา’นุคนฺตฺวา นิวตฺตา;

()

ເຫຼົ່າພະຂີນາສົບຜູ້ມີຕົນອັນເຝິກດີແລ້ວ ຕ່າງກໍບູຊາພະດາບົດຜູ້ມີຜົມຊະດານັ້ນດ້ວຍດອກໄມ້ຄົນລະກຳມືຢ່າງງົດງາມ ແລ້ວເຮັດປະທັກສິນຫຼີກໄປ, ເຫຼົ່າເທວະດາແລະອະສູນທັງຫຼາຍຕ່າງກໍທຳການອະພິວາດແລະສັກກາລະບູຊາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ເມື່ອໄດ້ສະເດັດຕາມສົ່ງພະທີປັງກອນທົດສະພົນຜູ້ເປັນປະທີບແລ້ວ ກໍພາກັນກັບຄືນ;

๓๐.

໓໐.

ตมฺหา ฐานา คตสติ ชเน สนฺนิสินฺนสฺส ตสฺสปลฺลงฺเกนา’มรนร ปริจฺจนฺต ปุปฺผาสนมฺหิ,ชาติกฺเขตฺตา ตหิมุปคตา เทวตา เอตมตฺถํอาโรเจสุํ มหิตวรณา อญฺชลิมญฺชรีหึ;

()

ເມື່ອຝູງຊົນຫຼີກໄປຈາກສະຖານທີ່ນັ້ນແລ້ວ, ພະດາບົດນັ້ນກໍນັ່ງຂັດສະໝາດເທິງອາສະນະດອກໄມ້ທີ່ເທວະດາແລະມະນຸດລະທິ້ງໄວ້, ເຫຼົ່າເທວະດາຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນໝື່ນໂລກທາດ ທີ່ມາປະຊຸມກັນໃນທີ່ນັ້ນ ຕ່າງກໍປະນົມມືອັນງົດງາມປະດຸດຊໍ່ດອກໄມ້ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ວ່າ:

๓๑.

໓໑.

ปุพฺเพ ปุปฺผาสนุปริ สมารูฬฺหพุทฺธงฺกุรานํอทฺธาเน’เว’ตรหิ ภวโตจา’สนาโรหณมฺหิ,เอกาโลกา ทสหิ คุณิตา โลกธาตุ สหสฺสีสํวตฺตนฺเต ตฺวมนวรตํ เหสฺสเส เตน พุทฺโธ;

()

ໃນການກ່ອນ ເມື່ອພະໂພທິສັດທັງຫຼາຍຂຶ້ນປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະດອກໄມ້, ແລະໃນບັດນີ້ ເມື່ອທ່ານຂຶ້ນນັ່ງເທິງອາສະນະນີ້, ໝື່ນໂລກທາດທັງຫຼາຍກໍເກີດມີແສງສະຫວ່າງເປັນອັນດຽວກັນແລະຫວັ່ນໄຫວຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ທ່ານຈະໄດ້ເປັນພພຸດທະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນ;

๓๒.

໓໒.

ตาสํ วาจํ สวณมธุรํ เทวตานํ นิสมฺมภิยฺโย จิตฺตปฺปภววีริโย ปีติวิปฺผาริตตฺโต,ปุพฺเพ สตฺตุตฺตมปริจิตา โพธิสมฺภารธมฺมาอาวชฺเชสิ กติ อิติ สุธี ธมฺมธาตุํ สเหตุํ;

()

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳອັນໄພເລາະສະໜອກຫູຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະດາບົດຜູ້ມີປັນຍາ ກໍມີຄວາມພະຍາຍາມອັນເກີດຈາກຈິດແຮງກ້າຂຶ້ນ ແລະມີກາຍອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ, ຈຶ່ງໄດ້ພິຈາລະນາວ່າ 'ທຳອັນເປັນບໍລິວານແຫ່ງພະໂພທິຍານ ທີ່ພະມະຫາບຸລຸດໃນປາງກ່ອນຊົງສັ່ງສົມໄວ້ ເພື່ອບັນລຸທຳມະທາດພ້ອມທັງເຫດນັ້ນ ມີຢູ່ເທົ່າໃດໜໍ?';

๓๓.

໓໓.

โอกุชฺชิตฺวา ธรณิฐปิโต ปุณฺณ กุมฺโภ สุเมธวิสฺสนฺเทตฺวา สลิลมขิลํ กินฺตุปจฺจาหเรถ,เอวํ ทตฺวา ธนสุตกลตฺต’งฺคปจฺจงฺคชีเวนิพฺพินฺโน มา ภวิ’ติ ปฐมํ ปารมึ’ธิฏฺฐหิ โส;

()

'ແນ່ສຸເມທະ, ປຽບເໝືອນໝໍ້ນ້ຳທີ່ເຕັມປ່ຽມ ທີ່ເຂົາຂວ້ຳລົງໄວ້ເທິງແຜ່ນດິນ ຍ່ອມຄາຍນ້ຳອອກທັງໝົດ ບໍ່ເຫຼືອໄວ້ເລີຍສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ເມື່ອໃຫ້ທານທັງຊັບ, ບຸດ, ພັນລະຍາ, ອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ ແລະຊີວິດ ແລ້ວ ຈົ່ງຢ່າໄດ້ມີຄວາມເສຍດາຍເລີຍ', ທ່ານໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີໜຶ່ງ (ທານະບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๔.

໓໔.

นา’เปกฺขิตฺวา ยถริว นิชํ ชีวิตํ ชีวิตํ’วรกฺขนฺโต สญฺจรติ จมริ จามร จนฺทิกาภํ,เอวํ สีลํ วรสิวปุรทฺวารมารกฺข ธีรอชฺฌิฏฺฐาสิ อิติ สทุติยํ ปารมึ สุทฺธสีโล;

()

'ປຽບເໝືອນຈາມະລີ ບໍ່ຫ່ວງໃຍໃນຊີວິດຂອງຕົນ ແຕ່ຮັກສາຂົນຫາງອັນມີລັດສະໝີເໝືອນແສງຈັນສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ, ແນ່ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາ, ຈົ່ງຮັກສາສິນອັນເປັນປະຕູສູ່ພະນິພານອັນປະເສີດເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ມີສິນອັນບໍລິສຸດ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີສອງ (ສີລະບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๕.

໓໕.

สํวิคฺโค โย จิรปริวสํ โฆรการาฆรมฺหิมุตฺตีํ ตมฺหา’คมยติ ยถา โหหิ เนกฺขมฺมนิตฺโตนิพฺพินฺโน ตฺวํ ตถริว ภเว พนฺธนาคารรูเปอชฺฌิฏฺฐาสิ ตติยมฺปิ โส ปารมินฺตฺเย’กจารี;

()

'ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຜູ້ສະດຸ້ງຢ້ານຕໍ່ການຕິດຄຸກອັນໂຫດຮ້າຍເປັນເວລາດົນນານ ຍ່ອມສະແຫວງຫາທາງຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກຄຸກນັ້ນສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງເປັນຜູ້ຍິນດີໃນເນກຂຳມະ ໂດຍເຫັນພົບອັນມີສະພາບເໝືອນເຮືອນຈຳນີ້ວ່າເປັນໜ້າເບື່ອໜ່າຍເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ປະພຶດດ່ຽວ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີສາມ (ເນກຂຳມະບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๖.

໓໖.

หีนุกฺกฏฺฐํ กุลมนุฆรํ ภิกฺขโก ภิกฺขุ ภิกฺขํอณฺวาหิณฺฑํ ลภติ นจิรํ สํวรฏฺโฐ ยเถ’วํ,สมฺโพธตฺถ ภช ปฏิพเล ปณฺฑิเต ปุฏฺฐปญฺโหอชฺฌิฏฺฐาสิ ตฺวมิติ มติมา ปารมึ โส จตุตฺถึ;

()

'ປຽບເໝືອນພິກຂຸຜູ້ທ່ຽວບິນທະບາດ ໄປຕາມລຳດັບຕະກູນທັງຊັ້ນຕ່ຳແລະຊັ້ນສູງ ຍ່ອມໄດ້ອາຫານບິນທະບາດໃນບໍ່ຊ້າສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະໂພທິຍານ ຈົ່ງເຂົ້າຫາບັນດິດຜູ້ມີຄວາມສາມາດແລະໄຕ່ຖາມບັນຫາເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີສີ່ (ປັນຍາບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๗.

໓໗.

นิจฺจุสฺสาโห วิจรติ ยถา เกสรี เสริจารีเอวํ ฐาเน คมนสยเนจา’สเน ตฺวํ สุเมธ,อุสฺโสฬฺหี ตฺยาสิถิลวีริโย โหติ สมฺโพธนตฺถํอชฺฌีฏฺฐาสิ ถิรวีริยวา ปญฺจมึ ปารมึ โส;

()

'ປຽບເໝືອນພະຍາລາຊະສີ ຜູ້ທ່ຽວໄປຕາມໃຈຊອບ ຍ່ອມມີຄວາມພະຍາຍາມຢູ່ສະເໝີສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ, ແນ່ສຸເມທະ, ໃນທຸກອິຣິຍາບົດ ຄືການຢືນ, การເດີນ, ການນອນ ແລະການນັ່ງ, ຈົ່ງມີຄວາມພະຍາຍາມອັນບໍ່ຍໍ້ຢ່ອນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະໂພທິຍານເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ມີຄວາມພະຍາຍາມອັນໝັ້ນຄົງ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີຫ້າ (ວິຣິຍະບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๘.

໓໘.

อิฏฺฐานิฏฺฐํ ปถวิริว โภ สพฺพมานาวมานํนาปชฺชิตฺวา มนสิวิกฺตึ ตฺวํ สหนฺโต ขมนฺโต,สมฺโพธตฺถํ ปรวธขโม โหหิ’ตี ขนฺติวาทีอชฺฌิฏฺฐาสิ ปรหิตรโต ฉฏฺฐมึ ปารมึ โส;

()

'ປຽບເໝືອນແຜ່ນດິນ ບໍ່ຮູ້ສຶກຍິນດີຍິນຮ້າຍຕໍ່ສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກແລະບໍ່ເປັນທີ່ຮັກສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງຢ່າໄດ້ມີຈິດໃຈຫວັ່ນໄຫວ, ຈົ່ງອົດທົນແລະອົດກັ້ນຕໍ່ກຽດຕິຍົດແລະຄວາມອັບປະຍົດທັງປວງ, ແລະຈົ່ງເປັນຜູ້ອົດທົນໄດ້ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ຜູ້ທີ່ຄິດຈະຂ້າທ່ານ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະໂພທິຍານເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ຍິນດີໃນປະໂຫຍດຂອງຜູ້ນີ້ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີຫົກ (ຂັນຕິບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๓๙.

໓໙.

วีถึ นาติกฺกมติ นิยมํ โอสธีตารกา’ยํเอวํ สนฺตุตฺตม ปริจิตํ สจฺจวาจํ สุเมธ,ตฺวํ มาวิติกฺกมิ กรหจิ โพทฺธุกาโม สุโพธึอชฺฌิฏฺฐาสิ’ตฺย’วิตถกถิ สตฺตมึ ปารมึ โส;

()

'ປຽບເໝືອນດາວປະກາຍພຶກ ຍ່ອມບໍ່ໂຄຈອນອອກນອກວິຖີແລະກົດເກນຂອງຕົນສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ, ແນ່ສຸເມທະ, ຜູ້ປາຖະໜາຈະຕັດສະຮູ້ພະໂພທິຍານອັນປະເສີດ, ຈົ່ງຢ່າໄດ້ລະເມີດວາຈາສັດອັນພະມະຫາບຸລຸດທັງຫຼາຍຊົງຮັກສາໄວ້ໃນການໃດໆເລີຍ', ທ່ານຜູ້ມີວາຈາບໍ່ເປັນອື່ນ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີເຈັດ (ສັດຈະບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๔๐.

໔໐.

ตมฺหาฐานา พลวปวเน วายมาเน’ปิ โถกํกปฺปฏฺฐาสิ ตจลติ ยถา ปพฺพโต สุปฺปตฏฺโฐ,ตฺวํ ติฏฺฐาหิ ตถริว อธิฏฺฐานธมฺเมสุ ทฬฺหํอชฺฌิฏฺฐาสี’ตฺยวลสทิโส จ’ฏฺฐมึ ปารมึ โส;

()

'ປຽບເໝືອນພູເຂົາຫີນອັນຕັ້ງຢູ່ດີແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວເລີຍແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວ ເຖິງວ່າຈະມີລົມພາຍຸແຮງພັດມາຈາກທິດທາງໃດກໍຕາມສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງຕັ້ງໝັ້ນຢ່າງແໜ້ນໜາໃນທຳຄືຄວາມຕັ້ງໃຈຈິງ ເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ປຽບປະດຸດດັ່ງພູເຂົາຫີນ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີແປດ (ອະທິຖານບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๔๑.

໔໑.

โอติณฺเณสุ อุทกรหโท โภ นิหีนุตฺตเมสุสีตตฺตํ สมฺผรติ หิ สมํ วารินา ภาวเยนิ,เมตฺตาเยวํ ติภวภวเน สพฺพสตฺเตสุ ตุลฺยํอชฺฌิฏฺฐาสิ สมุติ นวมึ ปารมึ เมตฺต จิตฺโต;

()

'ປຽບເໝືອນຫ້ວຍນ້ຳອັນເຢັນສະບາຍ ຍ່ອມແຜ່ຄວາມເຢັນໄປໃຫ້ແກ່ຄົນທັງຫຼາຍຜູ້ລົງໄປອາບ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄົນຊັ້ນຕ່ຳຫຼືຊັ້ນສູງຢ່າງສະເໝີພາບກັນສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງຈະເລີນເມດຕາໃຫ້ສະເໝີກັນໃນສັດທັງປວງໃນພົບທັງສາມເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ມີຈິດປະກອບດ້ວຍເມດຕາ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີເກົ້າ (ເມດຕາບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๔๒.

໔໒.

อิฏฺฐานิฏฺเฐ สติ ปฏิหเต วตฺถุชาเต ยถาหิมชฺฌตฺตา’ยํ วสุมติวธู โหติ ทุกฺเข สุเขก วา,เอวํ โภ ตฺวํ ภว สมตุลาสนฺติโภ’เปกฺข โก’ติอชฺฌิฏฺฐาสิ สวสิ ทสมึ ปารมึ ภุริเมโธ;

()

'ປຽບເໝືອນແມ່ພະທໍລະນີນີ້ ຍ່ອມວາງຕົວເປັນກາງ ເຖິງວ່າຈະມີສິ່ງອັນເປັນທີ່ເພິ່ງພໍໃຈຫຼືບໍ່ເພິ່ງພໍໃຈຖືກຖິ້ມລົງໃສ່ກໍຕາມ, ແລະຍ່ອມສະເໝີພາບທັງໃນຍາມສຸກແລະຍາມທຸກສັນໃດ, ທ່ານກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມສະເໝີພາບປຽບດັ່ງຕາຊັ່ງ ແລະຈົ່ງເປັນຜູ້ວາງເສີຍ ເຖີ້ນ', ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນບາລະມີທີສິບ (ອຸເບກຂາບາລະມີ) ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๔๓.

໔໓.

อาโลเลนฺโต ติทสปมิตํ ปารมิสาครํ โสสตฺตาธิโส นิสิตมติมา ญาณมตฺถา’จเลน,อาวชฺเชสิ วสุมตวธุ สาธุการํ’ว เทนฺติสํกมฺปิ สมฺปติ สติมโต ธมฺมเตเชน เตน;

()

ພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດໂລກ ຜູ້ມີປັນຍາອັນຄົມກ້າ ໄດ້ກວນມະຫາສະໝຸດຄືບາລະມີ ໓໐ ທັດ ດ້ວຍຍອດເຂົາຄືພະຍານ ແລ້ວຊົງພິຈາລະນາ, ໃນຂະນະນັ້ນ ແມ່ພະທໍລະນີກໍຫວັ່ນໄຫວສັ່ນສະເທືອນ ປະດຸດດັ່ງການປະທານສາທຸການ ດ້ວຍເດດແຫ່ງທຳຂອງພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ມີສະຕິນັ້ນ;

๔๔.

໔໔.

ภีรูจฺฉมฺหี ฆณปถวิยา กมฺปมาตายิ’มายปตฺวา ทีปงฺกรภควโต รมฺมวาสี สมีปํ,สมฺปุจฺฉึสุ วสุมติ ภุสํ กมฺปิ ตํกิสฺสเหตุอาวชฺเชตฺวา สมุติ มุนิโน ตมฺปวตฺตึ กเถสิ;

()

ຊາວເມືອງລຳມະວະດີ ຜູ້ພາກັນສະດຸ້ງຢ້ານກົວຕໍ່ການຫວັ່ນໄຫວຂອງແຜ່ນດິນອັນໜາແໜ້ນນີ້ ຕ່າງກໍພາກັນເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າທີປັງກອນ ແລ້ວທູນຖາມວ່າ 'ເພາະເຫດໃດແຜ່ນດິນຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວຢ່າງຮຸນແຮງເຊັ່ນນີ້?', ພະມຸນີຊົງພິຈາລະນາແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງສະແດງເຫດການນັ້ນແກ່ຊາວເມືອງທັງຫຼາຍ;

๔๕.

໔໕.

นิกฺกงฺขา เต ปุนปิ นครา นาครา ตํ อุเปจฺจสมฺปูเชสุํ จรณยุคลํ คนฺธมาลาทิเกหิ,กตฺวา เตน’ญฺชลิสรสิเช เยน ทีปงฺกเร’โณอุฏฺฐาสิ โส ปุริสติสโห สนฺนีสินฺนาสนมฺหา;

()

ຊາວເມືອງທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອປາສະຈາກຄວາມສົງໄສແລ້ວ ກໍພາກັນເຂົ້າໄປຫາພະດາບົດນັ້ນອີກ ແລ້ວບູຊາພະບາດທັງສອງດ້ວຍຂອງຫອມແລະດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ, ຕ່າງກໍປະນົມມືເໝືອນດັ່ງດອກບົວຢືນຢູ່, ສ່ວນພະທີປັງກອນຜູ້ເປັນຍອດບຸລຸດ ກໍຊົງສະເດັດລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະທີ່ປະທັບນັ່ງ;

๔๖.

໔໖.

มา เต โรโค ภวิ ปฏิภยํ มา ภวิ ฉมฺภิตตฺตํสงฺกปฺโป เต ปรมปณิธิ สิชฺฌตํ ขิปฺปเมว,อิตฺถญฺจา’สิถุติปทสตํ ชาติเขตฺตา คตา ตํปุปฺผาทีหิ มหีย ชฏิลํ นิชฺชรา พฺยาหรึสุ;

()

'ຂໍຢ່າໄດ້ມີໂລກໄພ, ຂໍຢ່າໄດ້ມີໄພອັນຕະລາຍ, ຂໍຢ່າໄດ້ມີຄວາມສະດຸ້ງຢ້ານແກ່ທ່ານເລີຍ! ຂໍໃຫ້ຄວາມດຳລິແລະຄວາມປາຖະໜາອັນສູງສົ່ງຂອງທ່ານຈົ່ງສຳເລັດໂດຍພັນເຖີ້ນ!', ເຫຼົ່າເທວະດາທັງຫຼາຍຜູ້ມາຈາກໝື່ນໂລກທາດ ຕ່າງກໍບູຊາພະດາບົດຜູ້ມີຜົມຊະດານັ້ນດ້ວຍດອກໄມ້ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳສັນເສີນເປັນຮ້ອຍໆຄຳດ້ວຍປະການສະນັ້ນ;

๔๗.

໔໗.

อพฺภุคฺคนฺตฺวา ปวนปทวึ เทวตานํ มนานิโพธาตฺโว หิมวติ สกํ อสฺสมํ ตาปโส โส,ปตฺโต อตฺถาจลมุปคมี ตงฺขเณ รํสิมาลีสงฺโกเจตฺวา สรสิชวนํ สํหริตฺวา’ํสุชาลํ;

()

ພະດາບົດຜູ້ເປັນພະໂພທິສັດນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ທຳຈິດໃຈຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍໃຫ້ຍິນດີແລ້ວ ກໍເຫາະຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ ສະເດັດກັບຄືນສູ່ອາສົມຂອງຕົນໃນປ່າຫິມະພານ, ໃນຂະນະນັ້ນ ພະອາທິດຜູ້ມີລັດສະໝີເປັນຮູບກອງ ກໍຫົດແສງລົງແລະເກັບຮວບຮວມລັດສະໝີ ເຮັດໃຫ້ດອກບົວທັງຫຼາຍຫຸບລົງ ແລ້ວອັດສະດົງຄົດໄປສູ່ພູເຂົາເບື້ອງຕາເວັນຕົກ;

๔๘.

໔໘.

รมฺมํ ทีปงฺกรภควโต รมฺมวตฺยา’ภิธานํวาสฏฺฐานํ ชนกชนนี ทฺเว สุเทวสฺสุเมธา,นิจฺโจปฏฺฐายกยติวโร สาคโตมงฺคโลจติสฺโสจา’สุํ ปฐมทุติยสฺสาวกา เถรนาคา;

()

ສະຖານທີ່ປະທັບອັນງົດງາມຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າທີປັງກອນ ມີຊື່ວ່າ ລຳມະວະດີ, ພະບິດາແລະພະມານດາຄື ພະເຈົ້າສຸເທວະ ແລະພະນາງສຸເມທາ, ພະພິກຂຸຜູ້ເປັນອຸປະຖາກປະຈຳຄື ພະສາຄະຕະ, ສ່ວນພະມັງຄະລະແລະພະຕິດສະ ຜູ້ເປັນພະເຖລະຜູ້ປະເສີດ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວົກເບື້ອງຂວາແລະເບື້ອງຊ້າຍ;

๔๙.

໔໙.

นานาขีณาสวปริวุโต จา’สิ นนฺทา สุนนฺทาตสฺสา’เหสุํ ปฐมทุติยสฺสาวิกา อคฺคภูตา,กาโย’สิติรตนปมิโต ปิปฺผลินามโพธิอฏฺฐาสิ โส ปจุรชนตํ ตารยํ วสฺสลกฺขํ;

()

ພະອົງຊົງແວດລ້ອມດ້ວຍພະຂີນາສົບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ພະນາງນັນທາແລະພະນາງສຸນັນທາ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວິກາເບື້ອງຂວາແລະເບື້ອງຊ້າຍ, ພະວໍລະກາຍສູງ ໘໐ ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ຕັດສະຮູ້ຊື່ວ່າ ຕົ້ນລຽບ, ພະອົງຊົງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດອາຍຸໄຂແສນປີ ເພື່ອນຳພາປວງຊົນທັງຫຼາຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກວັດຕະສົງສານ;

๕๐.

໕໐.

สตฺถา ทีปงฺกรวฺโห สุรนรสรโณทีปทีโปจิรสฺสํทีเปโว ธมฺมทีปํ ติภุวนภวเน วีต’วิชฺชนฺธการํอคฺคิกฺขนฺโธ’วภาสํ วิหริย ปรินิพฺพายิ ขีณาสวา’ปิขีณสฺเนหาปทีปายถริว อริยา สาวกา นิพฺพุตา’สุํ;

()

ພະສາດສະດາຊົງພະນາມວ່າ ທີປັງກອນ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງເທວະດາແລະມະນຸດ ຜູ້ປຽບດັ່ງປະທີບສ່ອງສະຫວ່າງ, ຊົງຈຸດປະທີບຄືພະທຳໄວ້ໃນພົບທັງສາມເພື່ອທຳລາຍຄວາມມືດມົນຄືອະວິຊາເປັນເວລາດົນນານ, ຊົງສະແດງລັດສະໝີຮຸ່ງເຮືອງປະດຸດດັ່ງກອງໄຟໃຫຍ່ ແລ້ວໄດ້ສະເດັດດັບຂັນທະປະນິພານ, ແມ່ນແຕ່ພະສາວົກທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນພະອະລິຍະຂີນາສົບ ກໍໄດ້ດັບສະໜິດໄປ ເໝືອນດັ່ງປະທີບທີ່ໝົດນ້ຳມັນສັນນັ້ນ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชิตวํสทีเป ทูเรนิทาเน สุเมธ ตาปสสฺส มูลปณิฐานฏฺฐปนปวตฺติ ปริทีโป ทุติโย สคฺโค.

ຈະຣົດບົດທີສອງ ວ່າດ້ວຍຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການຕັ້ງຄວາມປາຖະໜາໃນເບື້ອງຕົ້ນຂອງສຸເມທະດາບົດ ໃນທູເຣນιທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນທີ່ຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງນັກປາດທັງປວງ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ.

๑.

໑.

โลกํ (’วสนฺตติลโก) กุมุทากรํ มาโกณฺฑญฺญนามภควา’ถ ปโพธยตฺโต,ชาโต ตทา วรมตี วิชิตาวิ ราชาสมฺปนฺน จกฺกรตโน’ภวิ จกฺกมตฺติ;

()

ໃນການຕໍ່ມາ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງພະນາມວ່າ ໂກນທັນຍະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ ເພື່ອປຸກໂລກອັນປຽບດັ່ງກຸ່ມດອກບົວໃຫ້ຕື່ນຂຶ້ນ, ໃນການນັ້ນ ພະໂພທິສັດຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດ ໄດ້ບັງເກີດເປັນພະເຈົ້າວິຈິຕາວີ ຜູ້ເປັນພະຈັກກະພັດລາຊາ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍແກ້ວ ໗ ປະການ ມີຈັກກະແກ້ວເປັນຕົ້ນ;

๒.

໒.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํทตฺวา วิธาย ปณิธึ วรโพธิยา โส,รชฺชํ ปหาย ชินสาสนโมตริตฺวาฌานานฺย’ลตฺถ ปฏิลงฺวรปฺปทาโน;

()

ພະອົງຊົງຖວາຍມະຫາທານແກ່ພະພິກຂຸສົງ ມີພະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ແລ້ວຊົງຕັ້ງຄວາມປາຖະໜາເພື່ອພະໂພທິຍານອັນປະເສີດ, ຊົງສະລະລາຊະສົມບັດ ສະເດັດອອກບວດໃນພະສາສະໜາຂອງພະຊິນະເຈົ້າ, ຊົງບັນລຸຊານທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນຜູ້ປະທານສິ່ງອັນປະເສີດ;

๓.

໓.

ตสฺสา’สิ รมฺมวตินาม ปุรํ สุนนฺโทราชา อโหสิ ชนโก ชนนี สุชาตา,ภทฺทสฺสุภทฺทสมณา วรสาวกา’สุํติสฺโส’ปติสฺส’สมณิ วรสาวิกาโย;

()

ພະລາຊະທານີຂອງພະອົງມີຊື່ວ່າ ລຳມະວະດີ, ພະbິດາຄືພະເຈົ້າສຸນັນທະ, ພະມານດາຄືພະນາງສຸຊາດາ, ພະພິກຂຸຊື່ວ່າ ພັດທະ ແລະສຸພັດທະ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວົກ, ສ່ວນພະພິກຂຸນີຊື່ວ່າ ຕິດສາ ແລະອຸປະຕິດສາ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວິກາ;

๔.

໔.

ลกฺขายุโก วิชยโพธิ วิสาลสาล-กลฺยาณิ นาม ตทุปฏฺฐหิ จา’นุรุทฺโธ,ตสฺสา’ฏฺฐ สีติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພະອົງມີພະຊົນມາຍຸແsnປີ, ຕົ້ນໄມ້ຕັດສະຮູ້ຄືຕົ້ນຮັງ, ພະພິກຂຸຊື່ວ່າ ອະນຸຣຸດທະ ເປັນພະອຸປະຖາກ, ພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງສູງ ໘໐ ສອກ, ແລະມີການປະຊຸມພະອະລິຍະສາວົກ ໓ ຄັ້ງ;

๕.

໕.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนิ’ห’นงฺคภงฺโคอุปฺปชฺชิ มงฺคลชิโน ชนมงฺคลาย,พุทฺธงฺกุโร’ติรุจิโร สุรุจี สมญฺโญอาสิ ตทา’วติสุโร ทฺวิชวํสเกตุ;

()

ໃນການຕໍ່ມາຈາກພະອົງນັ້ນ, ພະມັງຄະລາພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງທຳລາຍກິເລດ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຊາວໂລກ, ໃນການນັ້ນ ພະໂພທິສັດຜູ້ມີສະເໜ່ງົດງາມຍິ່ງ ຊື່ວ່າ ສຸຣຸຈິ ໄດ້ເປັນພາມຜູ້ມີຊື່ສຽງ ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງຕະກູນພາມ;

๖.

໖.

ทตฺวา สสาวกชิตสฺส ทินานิ สตฺตปตฺเถสิ โพธิมสมํ ควปานทานํ,ปพฺยากโต ภควตา ภวนา’หีคนฺตฺวาปพฺพชฺชิโต สุขมวินฺทิ สมาธิชํ โส;

()

ພະອົງຊົງຖວາຍມະຫາທານມີນ້ຳນົມໂຄເປັນຕົ້ນ ແກ່ພະຊິນະເຈົ້າພ້ອມທັງພະສາວົກຕະຫຼອດ ໗ ວັນ ແລ້ວຊົງປາຖະໜາພະໂພທິຍານອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້, ເມື່ອໄດ້ຮັບພະຍາກອນຈາກພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າແລ້ວ ກໍສະເດັດອອກຈາກເຮືອນ ອອກບວດ ແລ້ວໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມສຸກອັນເກີດຈາກສະມາທິ;

๗.

໗.

ตสฺสุ’นฺตรํ ปุรวรํ ปิตโร’ตฺตร’วฺหาอาสุํ สุเทวสมโณ วสิ ธมฺมเสโน,ตสฺสา’คฺคสาวกยุคํ สกสาวิกานํภทฺทํยุคํ อภวิ สิวลิจา’ปฺย’โสกา;

()

ພະລາຊະທານີຂອງພະອົງມີຊື່ວ່າ ອຸດຕະຣະ, ພະbິດາຊື່ວ່າ ສຸເທວະ, ພະມານດາຊື່ວ່າ ອຸດຕະຣາ, ພະພິກຂຸຊື່ວ່າ ສຸເທວະ ແລະທຳມະເສນະ ໄດ້ເປັນຄູ່ພະອັກຄະສາວົກ, ສ່ວນພະອັກຄະສາວິກາຄູ່ອັນປະເສີດຄື ພະສີວະລາ ແລະພະອະໂសກາ;

๘.

໘.

ตํ ปาลิโต ชินมุปฏฺฐหิ อฏฺฐ’สีติหตฺโถ’สิ ตสฺส วชิรูปมรูปกาโย,โพธี’ปิ นาคตรุ สาวกสนฺติปาตาอาสุํ ตโย นวุติวสฺสสหสฺสมายุ;

()

ພະພິກຂຸຊື່ວ່າ ປາລິຕະ ເປັນພະອຸປະຖາກຂອງພະຊິນະເຈົ້ານັ້ນ, ພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງສູງ ໘໘ ສອກ ງົດງາມປະດຸດດັ່ງເພັດ, ຕົ້ນໄມ້ຕັດສະຮູ້ຄືຕົ້ນກາກະທິງ, ມີການປະຊຸມພະສາວົກ ໓ ຄັ້ງ, ແລະມີພະຊົນມາຍຸ ໙໐,໐໐໐ ປີ;

๙.

໙.

ตสฺสา’ปเรน สุมโน กรุณานิธาโนนาโถ มโนชมถโน อุทปาทิ โลเก,พุทฺธงฺกุโร’ภวิ ตทา’ตุลนาคราชาเตช’คฺคิชาลชลิโต อตุลิทฺธิมา โส;

()

ໃນການຕໍ່ມາຈາກພະອົງນັ້ນ, ພະສຸມະນະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງພະກະລຸນາ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງ ຜູ້ຊົງທຳລາຍກິເລດໃນໃຈ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ, ໃນການນັ້ນ ພະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພະຍານາກຜູ້ຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເດດເໝືອນແປວໄຟ ແລະມີລິດອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້;

๑๐.

໑໐.

นาโค’ปิ นาคภวนมฺหิ สสาวกสฺสพุทฺธสฺส ทิพฺพตุริเยหิ กตุปหาโร,ทตฺวาน ทานมตุลํ ปณิธึ อกาสิพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ อหาสิ พุทฺโธ;

()

ພະຍານາກນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ທຳການບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງດົນຕີທິບ ແກ່ພະພຸດທະອົງພ້ອມທັງພະສາວົກໃນນາກພິພົບ, ແລ້ວຖວາຍມະຫາທານອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ແລະຊົງຕັ້ງຄວາມປາຖະໜາ, ພະພຸດທະອົງຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ';

๑๑.

໑໑.

เขมวฺหยํ ปุรมหู ชนโก สุทนฺโตราชา ชเนตฺติ สิริมา นิชสาวกานํ;

อคฺคา ภวึสุ สรโณ วสิ ภาวิตตฺโตโสณา ตทคฺคสมณิ’สิ ตถุ’ปโสณา;

()

ພະລາຊະທານີຂອງພະອົງມີຊື່ວ່າ ເຂມະ, ພະbິດາຄືພະເຈົ້າສຸດັດຕະ, ພະມານດາຄືພະນາງສິຣິມາ, ພະພິກຂຸຜູ້ມີຕົນອັນຈະເລີນດີແລ້ວຊື່ວ່າ ສະຣະນະ ແລະພາວິຕັດຕະ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວົກ, ສ່ວນພະພິກຂຸນີຊື່ວ່າ ໂສນາ ແລະອຸປະໂສນາ ໄດ້ເປັນພະອັກຄະສາວິກາ;

๑๒.

໑໒.

ตสฺสา’สิ นาคตรุ โพธิ อุเทนเตโร-ปฏฺฐายโก นวุติวสฺสสหสฺสมายุ,อุพฺเพธโต นวุติหตฺถมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ໂພທິຂອງພຣະອົງແມ່ນຕົ້ນບຸນນາກ, ພຣະອຸເທນະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະອົງມີພຣະຊົນມາຍຸ 90,000 ປີ, ພຣະວໍຣະກາຍສູງ 90 ສອກ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๑๓.

໑໓.

ตสฺสา’ปเรน อุทปาทิ’ห เรวตาขฺโยเทวาทิวนฺทิตปโท ภุวิ เทวเทโว,สตฺตุตฺตโม ภวิ ตทา อติเทวนาโมโภวาทิวํสติลโก จตุเวทเวที;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ເຣວະຕະ ຜູ້ມີພຣະບາດອັນເທວະດາແລະມະນຸດບູຊາ ເປັນເທບຍິ່ງກວ່າເທບໃນໂລກ ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ສັດ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນພຣາມຊື່ວ່າ ອະຕິເທວະ ເປັນປິ່ນຂອງໂຄດພຣາມ ຜູ້ຮຽນຈົບພຣະເວດທັງສີ່.

๑๔.

໑໔.

พทฺธญฺชลี สิรสิ ธมฺมกถํ นิสมฺมคนฺตฺวาน ตํ สรณมุตฺตรมุตฺตริยํ;

ทตฺวา’หิปตฺถยิ สุโขธิมโถ มเหสิพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺตี วิสากริตฺถ;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນປະນົມມືຂຶ້ນເໜືອຫົວ ຟັງພຣະທັມມະເທດສະໜາ ແລ້ວເຖິງພຣະອົງເປັນທີ່ເພິ່ງອັນສູງສຸດ ໄດ້ຖວາຍຜ້າຫົ່ມຜືນເທິງ ແລ້ວປາດຖະໜາພຣະໂພທິຍານ. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະມະເຫສີເຈົ້າໄດ້ຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ'.

๑๕.

໑໕.

ตสฺสา’สิ ธญฺญวตินาม ปุรํ ชินสฺสมาตา มเหสิ วิปุลา วิปุโล ปิตา’สิ,สพฺรหฺมเทววรุโณ ภวิ สงฺฆมชฺเฌภทฺทา จ ภทฺทยุคลํ ทุวิธํ สุภทฺทา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະชິນະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ມີນາມວ່າ ທັນຍະວະດີ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ວິປຸລາ, ພຣະບິດາຊື່ວ່າ ວິປຸລະ, ພຣະວະລຸນະ ແລະພຣະສະພຣົມມະເທວະ ເປັນຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກໃນທ່າມກາງສົງ, ພຣະພັດທາ ແລະພຣະສຸພັດທາ ເປັນຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາ.

๑๖.

໑໖.

ตํ สมฺภโว วสิ อุปฏฺฐหิ นาคโพธิรุกฺโขปฺย’สิติรตนํ ภวิ อตฺตภาโว,อายุปฺปมาณมฺปิ สฏฺฐิสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตาต;

ພຣະສັມພະວະເຖຣະຜູ້ສຳລວມຕົນເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນບຸນນາກ, ພຣະວໍຣະກາຍສູງ 80 ສອກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີປະມານ 60,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๑๗.

໑໗.

ตสฺสา’ปรมฺหิ สมเย ชนปาริชาโตอุปฺปชฺชิ โสภิตชิโน ชิตปญฺจมาโร,อชฺฌายโก สกลเวท มุฬารโภคีพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ชิตนามวปฺโป;

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະໂສພິຕະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ປຽບດັ່ງຕົ້ນປາຣິຊາດຂອງປວງຊົນ ຜູ້ຊະນະມາຣທັງຫ້າ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນພຣາມຊື່ວ່າ ອະຊິຕະ ເປັນຜູ້ສອນພຣະເວດທັງປວງ ແລະມີຊັບສົມບັດມາກມາຍ.

๑๘.

໑໘.

ธมฺมํ นิสมฺม สรเณสุ ปติฏฺฐหิตฺวาสงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํ,ทตฺวา ปธานปณิธาน มกาสิ ธีโรตฺวํ ลจฺฉสิ’ติ วรโพธิ มหาสิ สตฺถา;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ຟັງພຣະທັມແລ້ວ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນພຣະໄຕຣະສະຣະນະຄົມ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ແລ້ວໄດ້ຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ບັນລຸພຣະໂພທິຍານອັນປະເສີດ'.

๑๙.

໑໙.

รมฺมํ สุธมฺมมหุ ตสฺส ปุรํ สุธมฺโมราชา อโหสิ ชนโก ชนิกา สุธมฺมาตสฺสา’คฺคสาวกยุคํ อสโม สุเนตฺโตตสฺสาวิกา’คฺคยุคลํ นกุลา สุชาตา;

()

ພຣະນະຄອນອັນໜ້າລື່ນລົມຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ສຸທັມມະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສຸທັມມະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸທັມມາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກຂອງພຣະອົງແມ່ນພຣະອະສະມະ ແລະພຣະສຸເນດຕະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະນະກຸລາ ແລະພຣະສຸຊາດາ.

๒๐.

໒໐.

นาคสฺส นาคตรุ โพธิ สรีรมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ ตมโตมเถโร,โสปฏฺฐหี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย อริย สาวก สนฺนิปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ໂພທິຂອງພຣະມະຫາບຸຣຸດພຣະອົງນັ້ນແມ່ນຕົ້ນບຸນນາກ, ພຣະວໍຣະກາຍສູງ 58 ສອກ, ພຣະອະໂນມະເຖຣະ ເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີ 90,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๒๑.

໒໑.

อุปฺปชฺชิ ตสฺส อปเรน อโนมทสฺสิพุทฺโธ ปพุทฺธกมลามลนีลเนตฺโต,พุทฺธงฺกุโร ชิตสุราริ ตทานิ ยกฺข-เสนาปตี ภวิ มหิทฺธิมหานุภาโว;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ອະໂນມະທັດສີ ຜູ້ມີພຣະເນດງາມດັ່ງດອກບົວຂາບທີ່ເບັ່ງບານ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນຍັກເສນາບໍດີ ຜູ້ຊະນະສັດຕູຂອງເທວະດາ ມີອິດທິຣິດແລະອານຸພາບມາກ.

๒๒.

໒໒.

สมฺโพธิ มคฺคปุริโส ปณิธานยํ โสสงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํ,ปาทาสิ ติสุ สรเณสุ ปติฏฺฐหิตฺวาพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ ชิโน’พฺรุวิตํ;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ຜູ້ສະແຫວງຫາທາງແຫ່ງພຣະໂພທິຍານ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນພຣະໄຕຣະສະຣະນະຄົມ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ. ພຣະชິນະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ'.

๒๓.

໒໓.

ฐานญฺหิ จนฺทวตินาม ยโสธราขฺยามาตา มเหสิ ยสวา ชนโก ชนินฺโท,ตสฺส’คฺคสาวกยุคํ นิสโภ อโตโมทฺเว สุนฺทรี จ สุมนา จรสาวิกา’สุํ;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ຈັນທະວະດີ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ຍະໂסທະຣາ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ຍະສະວາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກຂອງພຣະອົງແມ່ນພຣະນິສະພະ ແລະພຣະອະໂນມະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະສຸນທະລີ ແລະພຣະສຸມະນາ.

๒๔.

໒໔.

โพธี’ปิ ตสฺส กกุโธ มุนิเทหมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ วรุณาภิธาโน,เถโร อุปฏฺฐหิ จ ลกฺขปมาณมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ໂພທິຂອງພຣະອົງແມ່ນຕົ້ນກຸ່ມ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະມຸນີສູງ 58 ສອກ, ພຣະວະລຸນະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๒๕.

໒໕.

ตสฺสา’ปเรน ปทุโม ทิปทานมินฺโทชาโต ปพุชฺฌิตมโนปทุโม ปชานํ,ธีโร พภูว วรวารณกุมฺภเภทีสีโห ตทา รุจิรเกสรภารคีโว;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະນາມວ່າ ປະທຸມະ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງມະນຸດ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນເພື່ອເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈທີ່ດັ່ງດອກບົວຂອງປວງຊົນເບັ່ງບານ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນພະຍາຣາຊະສີ ຜູ້ທຳລາຍກະໝ່ອມຊ້າງຕົວປະເສີດ ມີແຜງຄໍອັນງົດງາມ.

๒๖.

໒໖.

พุทฺธํ นิโรธสุขเวทิยนํ วตมฺหิสตฺตาหมกฺขิปทูเมหิ ตมจฺจยิตฺวา,จิตฺตํ ปสาทิย ปุนา’คตสาวเกสุสีโห วิภาสิ ปฏิลทฺธวรปฺปทาโน;

()

ພະຍາຣາຊະສີນັ້ນ ໄດ້ບູຊາພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງສະເຫວີຍນิໂຣດສະມາບັດຕະຫຼອດເຈັດວັນ ດ້ວຍດອກບົວທັງຫຼາຍ, ເຮັດຈິດໃຈໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສ ແລ້ວເມື່ອພຣະສາວົກທັງຫຼາຍກັບມາ ພະຍາຣາຊະສີກໍໄດ້ຮັບພະຍາກອນອັນປະເສີດ.

๒๗.

໒໗.

ตสฺสา’สิ จมฺปกปุรํ ปทุมาภิธาโนราชา อโหสิ ชนโก อสมา ชเนตฺตี,สาโลปสาลยตโย วรสาวกา’สุํรามา’ปิ ตสฺส ปรมาสมณิ สุรามา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ຈຳປາກະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ປະທຸມະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸທັມມາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກຂອງພຣະອົງແມ່ນພຣະອະສະມະ ແລະພຣະສຸເນດຕະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະນະກຸଲା ແລະພຣະສຸຊາດາ.

๒๘.

໒໘.

นาเมนุ’ปฏฺฐหิ วสิ วรุโณ ตมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถมิต มสฺส สรีรมา’สิ,โพธิ’ปิ โสณตรุ ลกฺขปมาณมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພຣະວະລຸນະເຖຣະຜູ້ສຳລວມຕົນເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 58 ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນອ້ອຍຊ້າງ, ພຣະຊົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๒๙.

໒໙.

ตสฺสา’ปเรน วรโท มุนิ นารทวฺโหปาปนฺธการนิกรํ ภีทุโร’ทปาทิ,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ขิลฌาตภิญฺญา-ลาภี ปวตฺตผลโภชิ ตโปธนีโส;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະມຸນີຜູ້ປະທານພອນພຣະນາມວ່າ ນາຣະທະ ຜູ້ທຳລາຍກອງກິເລດອັນມືດມົນ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນດາບົດ ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ຜູ້ມີຕະປະ ຜູ້ໄດ້ບັນລຸຊານແລະອະພິນຍາທັງປວງ ຜູ້ບໍລິໂພກຜົນໄມ້ທີ່ຫຼົ່ນເອງ.

๓๐.

໓໐.

กตฺวานุ’ฬารปณิธาน มุฬารวิโรทตฺวา สสาวกชินสฺส อุฬารทานํ,ปูเชสิ ตํ สุรภินา หริจนฺทเนนสตฺถาปิ สมฺปติ วิยากรณํ อทาสิ;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ກ້າຫານນັ້ນ ໄດ້ຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະຊິນະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພຣະສາວົກ ແລ້ວໄດ້ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍແກ່ນຈັນແດງອັນມີກິ່ນຫອມ. ພຣະສາດສະດາກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນໃນຂະນະນັ້ນ.

๓๑.

໓໑.

ตสฺสา’สิ ธญฺญวตินาม ปุรํ สุเมโธราชา อโหสิ ชนโก ชนนี อโนมา,ทฺเว ภทฺทสาลชิตมิตฺตวสิ วสิน-มคฺโค’นฺตรา สมณิ ผคฺคุณิ ภิกฺขุนีตํ;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ທັນຍະວະດີ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສຸເມທະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ อະໂນມາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະພັດທະສາລະ ແລະພຣະຊິຕະມິດຕະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະອຸດຕະຣາ ແລະພຣະຜັກຄຸນີ.

๓๒.

໓໒.

วาเสฏฺฐภิกฺขุ ตทุปฏฺฐหิ รูปกาโยตสฺสา’ฏฺฐสิติรตนํ มหโสณสาขี,โพธิทฺทุโม นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺติปาตา;

()

ພຣະວາເສດຖະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 88 ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນອ້ອຍຊ້າງໃຫຍ່, ພຣະຊົນມາຍຸມີ 90,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๓๓.

໓໓.

ตสฺสา’ปเรน ปทุมุตฺตร ธมฺมราชาชาโต ติโลกปทุโม ปทุมปฺปิตงฺฆี,อฑฺโฒ อุฬารวิภโว มหรฏฺฐิโย โสพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา ชฏิลาภิธาโน;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະປະທຸມຸດຕະຣະ ພຣະທັມມະຣາຊາ ຜູ້ເປັນດັ່ງດອກບົວຂອງສາມໂລກ ຜູ້ມີພຣະບາດດັ່ງດອກບົວ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນມະຫາເສດຖີ ຜູ້ມີຊັບສົມບັດມາກມາຍ ເປັນຂ້າຣາຊະການຜູ້ໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ຊະຕິລະ.

๓๔.

໓໔.

สมฺโพธิยา’ธิคม ปจฺจยปตฺถนํ โสวิโรวิธาย ปทุมุตฺตรปาทมูเล,สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส ติจิวรานิปาทาสิ ตีสุรตเนสุ อภิปฺปสนฺโน;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ກ້າຫານນັ້ນ ໄດ້ຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອບັນລຸພຣະໂພທິຍານ ທີ່ໃກ້ພຣະບາດຂອງພຣະປະທຸມຸດຕະຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພຣະຣັດຕະນະໄຕຣ ໄດ້ຖວາຍໄຕຈີວອນແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ.

๓๕.

໓໕.

ตสฺสา’สิ หํสวตินาม ปุรํ ชินสฺสอานนฺทภุปติ ปิตา ชนิกา สุชาตา,ทฺเว ตสฺส เทวลสุชาตวสิ วสินํอคฺคา ภวึสุ สมณิสฺวามิตาสมา’คฺคา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນມີນາມວ່າ ຫົງສາວະດີ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ อານັນທະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸຊາດາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະເທວະລະ ແລະພຣະສຸຊາດະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະອະມິຕາ ແລະພຣະອະສະມາ.

๓๖.

໓໖.

ลกฺขายุโก สชยโพธิก วิสาลสาลรุกฺโข อุปฏฺฐหิ มุนึ สุมนาภิธาโน,ตสฺส’ฏฺฐ’สิติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย ภควโต คณสนฺนิปาตา;

()

ພຣະຊົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນຮັງໃຫຍ່, ພຣະສຸມະນະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 88 ສອກ, ມີການປະຊຸມພຣະສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ 3 ຄັ້ງ.

๓๗.

໓໗.

ตสฺสา’ปเรน สมเยน สุเมธนาโมโลกมฺหิ ปาตุภวิ โลกหิตาย สตฺถา,พุทฺธงฺกุโร กิร ตทานฺยุ’ภโต สุชาโตสฺวา’สิติโกฏิวิภโว’ตฺตร มาณโว’สิ;

()

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ສຸເມທະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນມານົບຊື່ວ່າ ອຸດຕະຣະ ຜູ້ມີກຳເນີດດີທັງສອງຝ່າຍ ມີຊັບສົມບັດເຖິງ 800 ລ້ານ.

๓๘.

໓໘.

วิสฺสชฺชิยาน วิภวํ ตึสติโกฏึทตฺวาน ทานมสฺมํ สุคเต สสงฺเฆ,ปพฺพชฺชิโต ปรมโพธิ มปตฺถยิตฺถพฺยากาสิ โสมุนิ ต’มิชฺฌนภาว’มทฺธา;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ໄດ້ສະຫຼະຊັບສົມບັດ 300 ລ້ານ ຖວາຍມະຫາທານອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ແກ່ພຣະສຸຄົດແລະພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວອອກບວດ ປາດຖະໜາພຣະໂພທິຍານອັນສູງສຸດ. ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຈັກສຳເລັດຢ່າງແນ່ນອນ.

๓๙.

໓໙.

รมฺมํ สุทสฺสนมหู นครํ สุทนฺโตตสฺสา’สิ ภูปติ ปิตา ชนนี สุทตฺตา,สงฺเฆสุ’โหสุ สรโณ วสิ สพฺพกาโมรามา ยมานิ ปรมานฺย’ภวุํก สุรามา;

()

ພຣະນະຄອນອັນໜ້າລື່ນລົມມີນາມວ່າ ສຸທັດສະນະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສຸທັດຕະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸທັດຕາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະສະຣະນະ ແລະພຣະສັບພະກາມະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະຣາມາ ແລະພຣະສຸຣາມາ.

๔๐.

໔໐.

โพธี’ปิ นีปตรุ สาครนามเถโร’ปฏฺฐาสิ ตํ นวุติวสฺสสหสฺสมายุ,ตสฺสา’ฒสิติรตนุ’คฺคตมาสิ คตฺตํอาสุํ ตโย สติมโต คณสนฺติปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນກະທຸ່ມ, ພຣະສາຄະຣະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີ 90,000 ປີ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 88 ສອກ, ມີການປະຊຸມພຣະສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະສະຕິ 3 ຄັ້ງ.

๔๑.

໔໑.

ตสฺสา’ปเรน สมเยน ชนปฺปทีโปชาโต สุชาตภควา ชิตปญฺจมาโร,สมฺปนฺนสตฺตรตโต วรจกฺกวตฺติราชา พภูวิ’ห มหาปุริโส ตทาโส;

()

ໃນການຕໍ່ມາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະນາມວ່າ ສຸຊາດາ ຜູ້ເປັນດວງປະທີບຂອງປວງຊົນ ຜູ້ຊະນະມາຣທັງຫ້າ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະມະຫາບຸຣຸດເປັນພຣະມະຫາຈັກກະພັດຣາດ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການ.

๔๒.

໔໒.

ธมฺมา’มเตน มุทิโต รตนทฺวยสฺสทตฺวา สสตฺตรตนํ จตุทีปรชฺชํ,ปพฺพชฺชิ โพธิปณิธึ ปณิธาย ธีมาญตฺวา มหามุนิ ตมิชฺฌนภาวมาห;

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ຍິນດີໃນພຣະທັມມະຣົດ ໄດ້ສະຫຼະຣາຊະສົມບັດໃນທະວີບທັງສີ່ພ້ອມດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການ ຖວາຍແກ່ພຣະຣັດຕະນະໄຕຣ ແລ້ວອອກບວດ ຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາພຣະໂພທິຍານ. ພຣະມະຫາມຸນີຊົງຊາບແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຈັກສຳເລັດ.

๔๓.

໔໓.

รมฺมํ สุมงฺคลมหู ปุรมุคฺคตาขฺโยราชา ปิตาภวิ ปภาวตินาม มาตา,อคฺคาภวึสุ จ สุทสฺสนเทวเถรานาคา คณสฺสทสิ นาคสมาลเถริ;

()

ພຣະນະຄອນອັນໜ້າລື່ນລົມມີນາມວ່າ ສຸມັງຄະລະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ອຸກຄະຕະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ປະພາວະດີ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະສຸທັດສະນະ ແລະພຣະເທວະເຖຣະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະນາກາ ແລະພຣະນາກາສະມາລາ.

๔๔.

໔໔.

ตํ นารโทมุนิรุ’ปฏฺฐหิ จ’ตฺตภาโวปณฺณาสหตฺถปมิโต ภวิเวณุโพธิ,ตสฺสา’ภวี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย ธีติมโต คณสนฺนิปาตา;

()

ພຣະນາຣະທະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 50 ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນໄຜ່, ພຣະຊົນມາຍຸມີ 90,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີປັນຍາ 3 ຄັ້ງ.

๔๕.

໔໕.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห นิรูปมรูปสาโรชาโตพภูว ปิยทสฺสิสมนฺตทสฺสิ,ธีโร ตทนฺย’ภวิ กสฺสปมาณโว โสเวเทสุ ตีสุ กุสโล กุสลํ คเวสิ;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະພິຍະທັດສີ ຜູ້ມີພຣະຮູບໂສມອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຜູ້ມີພຣະຊານຢັ່ງຮູ້ທຸກສິ່ງ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນມານົບຊື່ວ່າ ກັດສະປະ ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນພຣະເວດທັງສາມ ຜູ້ສະແຫວງຫາກຸສົນ.

๔๖.

໔໖.

โส โกฏิลกฺขปริมาณธตพฺพเยนสงฺคสฺส พุทฺธปมุขสฺส มหาวิหารํ,กตฺวา ปทาสิ อภิปตฺถิตพุทฺธภาโวพุทฺโธ’ปิ ตปฺปณิธิสิทฺธิ สิยา’ตฺย’ภาสิ;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ໄດ້ສ້າງມະຫາວິຫານດ້ວຍການສະຫຼະຊັບເຖິງແສນໂກດ ຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ປາດຖະໜາພຣະพຸດທະພູມ. ພຣະພຸດທະເຈົ້າກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຈັກສຳເລັດ.

๔๗.

໔໗.

จนฺทามเหสิ ชนนี ชนโก ปุทินฺโนราชา พภูว ปุรมสฺส อโนมนามํ,อาสุํ ตทคฺคยุคลานิ สุชาตธมฺม-ทินฺนา คณสฺสทสิ ปกาลิตสพฺพทสฺสิ;

()

ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ຈັນທາ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສຸດິນນະ, ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ອະໂნມະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະປາລິຕະ ແລະພຣະສັບພະທັດສີ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະສຸຊາດາ ແລະພຣະທັມມະທິນນາ.

๔๘.

໔໘.

ตํ โสตวฺหสมโณ สมุปฏฺฐหิตฺถโพธี ปิยงฺคุ ภควา’สิ อสิติหตฺโถ,อฏฺฐาสิก โส นวุติวสฺสสหสฺสม’สฺสอาสุํ ตโย มติมโต คณสนฺนิปาตา;

()

ພຣະໂສພິຕະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນປະຢົງ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສູງ 80 ສອກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີ 90,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີປັນຍາ 3 ຄັ້ງ.

๔๙.

໔໙.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนุ’ทปาทิ โลเกโลกตฺถสาธนรโต มุนิร’ตฺถทสฺสี,สตฺตุนฺตโม’ปิ นิรติกฺกมธมฺมสิโมเตชิทฺธิมา อิสิ ตทา’สิ สุสิมนาโม;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະອັດຖະທັດສີມຸນີ ຜູ້ຍິນດີໃນການເກື້ອກູນປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ສັດ ຜູ້ມີຂອບເຂດແຫ່ງທັມອັນໃຜໆກໍລ່ວງລະເມີດບໍ່ໄດ້ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນດາບົດຊື່ວ່າ ສຸສີມະ ຜູ້ມີເດດແລະອິດທິຣິດມาก.

๕๐.

໕໐.

อานีย ทิพฺพภวนา กุสุมานิ ตสฺสมนฺทารวานิ สุปติฏฺฐิตปาทปีเฐ,สมฺปูชิยาน ปณิธานมกาสิ สตฺถาตฺวํ มาทิโส’พฺรุวิ ภวิสฺสสิ จา’ยตินฺติ;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ໄດ້ນຳເອົາດອກມົນທາຣົບອັນເປັນທິບຈາກເທວະໂລກ ມາບູຊາແທ່ນຮອງພຣະບາດອັນປະດິດສະຖານໄວ້ດີແລ້ວ ແລ້ວຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາ. ພຣະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ໃນອະນາຄົດ ທ່ານຈັກໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າເໝືອນດັ່ງເຮົາ'.

๕๑.

໕໑.

ตสฺสา’สิ โสภิตปุรํ ภวิสาครวฺโหราชา ปิตา ชนติเทวิ สุทสฺสนาขฺยา,สนฺโตปสนฺตสมณา วรสาวกา’สุํธมฺมา ตทคฺคสมณิปฺย’ภวุํ สุธมฺมา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ໂສພິຕະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສາຄະຣະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸທັດສະນາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະສັນຕະ ແລະພຣະອຸປາສັນຕະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະທັມມາ ແລະພຣະສຸທັມມາ.

๕๒.

໕໒.

ตญฺจา’ภโย มุนิรูปฏฺฐหิ โสปฺย’สีติ-หตฺถุคฺคโต สตสหสฺสปมาณมายุ,จมฺเปยฺยสาขิ ภวิ โพธิ สุโพธิเหตุอาสุํ ตโย อริยสวกสนฺนิตา;

()

ພຣະອະພະຍະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 80 ສອກ, ພຣະชົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນຈຳປາ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๕๓.

໕໓.

ตสฺสา’ปเรน อุทปาทิ’ห ธมฺมทสฺสีนิสฺสีมธี’นธิวโร ภวปารทสฺสิ,โส ตาวตึสภวตมฺหิ มหานุภาโวพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา กิร เทวราชา;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະທັມມະທັດສີ ຜູ້ມີປັນຍາຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຜູ້ຍອດຢ້ຽມ ຜູ້ເຫັນຝັ່ງແຫ່ງພົບ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີອານຸພາບມาก ເປັນທ້າວສັກກະເທວະຣາດໃນສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ.

๕๔.

໕໔.

ทิพฺพานิ คนฺธกุสุมานิ กถาคตสฺสจกฺกงฺกิโตรุจรณมฺพุรุหาสนมฺหิ,ปูเชสิ ทิพฺพตุริเยหิ จ พุทฺธภาวํโส ปตฺถยํ มุนิตมิชฺฌ นภาวมาห;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ໄດ້ບູຊາພຣະຕະຖາຄົດເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍລາຍກົງຈັກ ດ້ວຍດອກໄມ້ແລະຂອງຫອມອັນເປັນທິບ ແລະດ້ວຍດົນຕີທິບ ແລ້ວປາດຖະໜາພຣະພຸດທະພູມ. ພຣະມຸນີຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຈັກສຳເລັດ.

๕๕.

໕໕.

ฐานิยมาสิ สรณํ สุคตสฺส ตสฺสราชา ปิตา’สิ สรโณ ชนนิ สุนนฺทา,อคฺคาภวึสุ ปทุโมวสิ ผุสฺสเทโวเขมา จ ภิกฺขุสมณิสฺว’ปิ สพฺพนามา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະສຸຄົດພຣະອົງນັ້ນມີນາມວ່າ ສະຣະນະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສະຣະນະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸນັນທາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະປະທຸມະ ແລະພຣະປຸສສະເທວະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະເຂມາ ແລະພຣະສັບພະນາໝາ.

๕๖.

໕໖.

เถโร สุเนตฺตวิสุโต ตทุปฏฺฐหิ โสลกฺขายุโก’สิ ชยโพธิ ญฺจ พิมฺพิชาโล,ตสฺสา’ปฺย’สิติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພຣະສຸເນດຕະເຖຣະເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ພຣະຊົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນເລັບມືນາງ, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 80 ສອກ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๕๗.

໕໗.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนิ’ค สิทฺธโพธิสิทฺธตฺถนามวิทิโต อุทปาทิ สตฺถา,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ขีลงฌานลาภีโภชิ ปวตฺติตผลํ วสิ มงฺคลาขฺโย;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະສາດສະດາຜູ້ປາກົດພຣະນາມວ່າ ສິດທັດຖະ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນດາບົດຊື່ວ່າ ມັງຄະລະ ຜູ້ໄດ້ບັນລຸຊານທັງປວງ ຜູ້ບໍລິໂພກຜົນໄມ້ທີ່ຫຼົ່ນເອງ.

๕๘.

໕໘.

สมฺปนฺนคนฺธรสิกํ ปริปกฺกเมกํอานีย โส วิปกุลชมฺพุภลํ วนมฺหา,ปาทาสิ ตสฺส ปณิธีกตพุทฺธภาโวตญฺจานุภุย ภควาปิ วิยากริตฺถ;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ໄດ້ນຳເອົາໝາກຫວ້າສຸກອັນສົມບູນດ້ວຍກິ່ນແລະຣົດຈາກປ່າ ມາຖວາຍແກ່ພຣະອົງ ແລ້ວຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາພຣະພຸດທະພູມ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະເຫວີຍໝາກຫວ້ານັ້ນແລ້ວ ກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນ.

๕๙.

໕໙.

เวหารมาสิ นครํ ชยเสนนาโมราชา อโหสิ ชนโก ชนนี สุผสฺสาภิกฺขูสุ ตสฺส วสิ สมฺพหุโล สุมิตฺโตทฺเว สีวลิ ญฺจ สมณีสุ วรา สุรามา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ເວຫາຣะ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ໄຊຍະເສນະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ສຸຜັດສາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະສັມພະຫຸລະ ແລະພຣະສຸມິດຕະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະສີວະລີ ແລະພຣະສຸຣາມາ.

๖๐.

໖໐.

ตํ เรวโตมุนิ มุนินฺทมุฏฺฐหิตฺถโพธี’ปิ ตสฺส กณิการมภีรุโห’สิ,ลกฺขายุโก ส’นรสารถิ สฏฺฐิหตฺโถอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພຣະເຣວະຕະເຖຣะເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນກັນນິກາ, ພຣະชົນມາຍຸມີປະມານ 100,000 ປີ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນນາຍສານະຖີຝຶກມະນຸດມີພຣະວໍຣະກາຍສູງ 60 ສອກ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๖๑.

໖໑.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห สมุพฺภวิ นิสฺสนาโมสตฺถา ปสตฺถจรโณ จตุโร’ฆติณฺโณ,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทานิ สุชาตราชาราชญฺญโมฬิมณิลงฺกตปาทปีโฐ;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະສາດສະດາພຣະນາມວ່າ ຕິດສະ ຜູ້ມີຈະຣິຍະວັດອັນໜ້າສັນເສີນ ຜູ້ຂ້າມພົ້ນໂອຄະທັງສີ່ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ສຸຊາດາ ຜູ້ມີແທ່ນຮອງພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍມະນີຍອດມົງກຸດຂອງເຫຼົ່າພະຍາຣາດ.

๖๒.

໖໒.

หิตฺวา ส’รชฺชมิสิเวยธโร สุธีโรทิพฺเพหิ’เนกกุสุเมหิ ชินํ วชนฺตํ,ปูเชสิ มุทฺธนิ ตมาปวิตานโสภํสตฺถา’ปิ ตปฺปณิธิสิทฺธิ สิยา’ตฺย’ภาสิ;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ໄດ້ສະຫຼະຣາຊະສົມບັດແລ້ວຊົງເພດເປັນດາບົດ ໄດ້ບູຊາພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ກຳລັງສະເດັດດຳເນີນດ້ວຍດອກໄມ້ທິບຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ໃຫ້ເປັນດັ່ງເພດານອັນງົດງາມເໜືອພຣະສຽນ. ພຣະສາດສະດາກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຈັກສຳເລັດ.

๖๓.

໖໓.

เขมํ ปุรญฺหิ ชนโก ชนสนฺธนาโมราชา ชเนตฺติ ปทุมา นิชสงฺฆมชฺเฌ,ทฺเว พฺรหฺมเทวุทย วิสฺสุตเถรนาคาผุสฺสา จ อคฺคยุคลานฺย’ภวุํ สุทตฺตา;

()

ພຣະນະຄອນຂອງພຣະອົງມີນາມວ່າ ເຂມະ, ພຣະບິດາແມ່ນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ຊະນະສັນທະ, ພຣະມານດາຊື່ວ່າ ປະທຸມາ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວົກແມ່ນພຣະພຣົມມະເທວະ ແລະພຣະອຸທະຍະ, ຄູ່ພຣະອັກຄະສາວິກາແມ່ນພຣະປຸສສາ ແລະພຣະສຸທັດຕາ.

๖๔.

໖໔.

ตํ สมฺภโววสิ วสินฺทมุปฏฺฐหิตฺถตสฺสา’สนวฺหตรุ โพธิ ส’สฏฺฐิตตฺโถ,อฏฺฐาสิ วสฺสคณนาย มเหสิ ลกฺขํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພຣະສັມພະວະເຖຣະຜູ້ສຳລວມຕົນເປັນພຣະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ໂພທິແມ່ນຕົ້ນປະດູ່, ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງສູງ 60 ສອກ, ພຣະມະເຫສີເຈົ້າຊົງດຳຣົງພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ 100,000 ປີ, ມີການປະຊຸມພຣະອະລິຍະສາວົກ 3 ຄັ້ງ.

๖๕.

໖໕.

ตสฺสา’ปเรน ภวสาครปาทสฺสิผุสฺโส มหามุนิริ’หกพฺภุทปาทิ โลเก,ธีโร ตทานิ วิชิตาวิ ชิตาริวคฺโคราชา พภูว สุรราชนิโภ’รุเตโช;

()

ຖັດຈາກພຣະອົງນັ້ນມາ ພຣະປຸສສະມະຫາມຸນີ ຜູ້ເຫັນຝັ່ງແຫ່ງມະຫາສະໝຸດພົບ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນການນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດເປັນພຣະຣາຊາຊື່ວ່າ ວິຊິຕາວີ ຜູ້ຊະນະກຸ່ມສັດຕູ ມີເດດອານຸພາບມາກດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະຣາດ.

๖๖.

໖໖.

สมฺโพธิ มคฺคปุริโส ปณีธาย ผีตํรชฺชํ วิวชฺชิย ส’ปพฺพชิโต ชนสฺส,อญฺญาย ตีณิปิฏกานิ กเถสิ ธมฺมํวฺยากาสิ ผุสฺสภควา’ปิ’ว ปุพฺพพุทฺธา;

()

ພຣະໂພທິສັດນັ້ນ ຜູ້ສະແຫວງຫາທາງແຫ່ງພຣະໂພທິຍານ ໄດ້ສະຫຼະຣາຊະສົມບັດອັນຮຸ່ງເຮືອງແລ້ວອອກບວດ ໄດ້ຮຽນຮູ້ພຣະໄຕປິໂດກທັງສາມແລ້ວສະແດງທັມ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປຸສສະກໍໄດ້ຊົງພະຍາກອນ ເໝືອນດັ່ງພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນປາງກ່ອນ.

๖๗.

໖໗.

ตสฺสา’สิ กาสินครํ ชยเสนนาโมราชา ปิตา’สิ ชนติ สิริมา มเหสิ,สงฺเฆสุ’โภสุ’ปิ สุรกฺขิตธมฺมเสตาจาลา ตทคฺคยุคลานิ ตถู’ปญฺจาลา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ກາສິນະຄອນ, ພະບິດາຊົງພະນາມວ່າ ພະຍາຊະຍະເສນ, ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ພະນາງສິຣິມາ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະສຸຣັກຂິຕະ ແລະ ພະທຳມະເສນາ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງຈາລາ ແລະ ພະນາງອຸປະຈາລາ.

๖๘.

໖໘.

โพธิทฺทุมา’มลกสาขิ สรีรมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ สภิยาภิธาโน,โสปฏฺฐหี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย ภกวโต คณสนฺนิปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຂອງພະອົງຄືຕົ້ນມະຂາມປ້ອມ (ອາມະລັກກະ), ພະວໍຣະກາຍສູງ ໕໘ ສອກ, ພະອຸປັດຖາກມີນາມວ່າ ສະພິຍະ, ພະອາຍຸໄຂມີປະມານ ໙໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະສາວົກຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໓ ຄັ້ງ.

๖๙.

໖໙.

ตสฺสา’ปเรน สนรามรสตฺตสาโรสตฺถา วิปสฺสิ’ห สมุพฺภวิ สพฺพทสฺสี,กมฺเมน เกนจิ มหิทฺธิมหานุภาโวพุทฺธงฺกุโร’ภวิ ตทา’ตุลนาคราชา;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ, ພະວິປັດສີສາດສະດາ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສັດໂລກທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ, ຜູ້ຊົງເຫັນທຳທັງປວງ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກນີ້. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພະຍານາກຊື່ວ່າ ອະຕຸລະ ຜູ້ມີລິດເດດ ແລະ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ດ້ວຍຜົນກຳບາງຢ່າງ.

๗๐.

໗໐.

องฺคีรสสฺส ฆนกญฺจนหทฺทปีฐํปาทาสิ ตสฺส ขวิตํ รตเนหิ นานา,โส พุทฺธภาวมหิปตฺถิย โพธิสตฺโตวฺยากาสิ ตตฺถสุนิสชฺช ชิโน วิปสฺสิ;

()

ພະຍານາກນັ້ນໄດ້ຖວາຍຕັ່ງຄຳແທ້ ທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍຣັດຕະນະຕ່າງໆ ແດ່ພະອັງຄີຣົດ (ພະວິປັດສີ) ພະອົງນັ້ນ, ພະໂພທິສັດນັ້ນໄດ້ປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ພະຊິນະເຈົ້າວິປັດສີຊົງປະທັບນັ່ງເທິງຕັ່ງນັ້ນ ແລ້ວໄດ້ຊົງພະຍາກອນພະໂພທິສັດນັ້ນ.

๗๑.

໗໑.

ตสฺสา’สิ พนฺธุมตินามปุรํ ตเทว-นาโม ปิตา ชนนิ พนฺธุมตี มเหสิ,ทฺเว ขณฺฑติสฺสวสิโน วรสาวกา’สุํจนฺทา จ ภทฺทยุคลํ ภวิ จนฺทมิตฺตา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ພັນທຸມະຕີ, ພະບິດາຊົງພະນາມຢ່າງນັ້ນຄືກັນ (ພັນທຸມະ), ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ພະນາງພັນທຸມະຕີ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະຂັນທະ ແລະ ພະຕิສສະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງຈັນທາ ແລະ ພະນາງຈັນທະມິດຕາ.

๗๒.

໗໒.

เทหํ อสิติรตตํ ตมโสกเถโร-ปฏฺฐาสิ โพธิวิฏปี ภวิ กณฺหวณฺฏา,วาสํอกา มุนิร’สีติสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພະວໍຣະກາຍສູງ ໘໐ ສອກ, ພະອະໂສກະເຖຣະເປັນພະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຄືຕົ້ນແຄຝອຍ (ກັນນິກາ), ພະມຸນີຊົງມີພະຊົນມາຍຸ ໘໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະອະລິຍະສາວົກ ໓ ຄັ້ງ.

๗๓.

໗໓.

ตสฺสา’ปเรน อธิสีลสมาธิปญฺโญสตฺถา สมุพฺภวี สิขี ชนกปฺปสาขี,ธีโร ตทา’ภวิ อรินฺทมนามราชาสทฺโธ ปหูตรตโต รตนตฺตยมฺหิ;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະວິປັດສີພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ, ພະສິຂີສາດສະດາ ຜູ້ຊົງສົມບູນດ້ວຍອະທິສີລ ອະທິຈິດຕະ ແລະ ອະທິປັນຍາ, ຜູ້ເປັນດັ່ງຕົ້ນກັລປະພຶກຂອງປວງຊົນ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະໂພທິສັດຜູ້ມີປັນຍາສະຫຼາດ ໄດ້ເປັນພະຍາຊື່ວ່າ ອະລິນທະມະ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ແລະ ມີຣັດຕະນະຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນພະຣັດຕະນະໄຕ.

๗๔.

໗໔.

ภิกฺขญฺจ สตฺตรตนาภรณาภิรามํญตฺวาน หตฺถิรตนํ สุคเต สสงฺเฆ,โส พุทฺธภาวมหิปตฺถยิ สตฺตสาโรวฺยากาสิ ลจฺฉสิ สุโขธิปทนฺติ สตฺถา;

()

ພະຍາອະລິນທະມະນັ້ນ ໄດ້ຖວາຍພັດຕາຫານ ແລະ ຊ້າງແກ້ວອັນງົດງາມ ທີ່ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຣັດຕະນະ ໗ ປະການ ແດ່ພະສຸຄົດພ້ອມດ້ວຍພະສົງສາວົກ, ພະໂພທິສັດຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສັດໂລກນັ້ນ ໄດ້ປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ພະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ບັນລຸເຖິງພະໂພທິຍານອັນເປັນບໍຣົມມະສຸກ'.

๗๕.

໗໕.

พุทฺธสฺส จาริณวตี นครํ อโหสิมาตา ปภาวติ ปิตา อรุณวฺห ราชา,สงฺเฆสุ’โภสุ อภิภุวสิ สมฺภโว จอคฺคาภวึสุ มขิลาปทุมาภิธานา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນມີນາມວ່າ ອະລຸນວະຕີ, ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ພະນາງປະພາວະຕີ, ພະບິດາຊົງພະນາມວ່າ ພະຍາອະລຸນ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະອະພິພູ ແລະ ພະສຳພະວະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງອະຂິລາ ແລະ ພະນາງປະທຸມາ.

๗๖.

໗໖.

เขมงฺกโร ชินมุปฏฺฐหิ สตฺตตึส-หตฺถุจฺฉิโต วิชยโพธิ จ ปุณฺฑริโก,โส สตฺตตึสติสหสฺส มิตายุโก’สิอาสุํ ตโย ตทิยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ພະເຂມັງກະຣະເປັນພະອຸປັດຖາກ, ພະວໍຣະກາຍສູງ ໓໗ ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຄືຕົ້ນມ່ວງປ່າ (ປຸນທະຣິກະ), ພະອົງມີພະชົນມາຍຸ ໓໗,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະສາວົກຂອງພະອົງ ໓ ຄັ້ງ.

๗๗.

໗໗.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห สมุพฺภวิ เกตุมาลา-พฺยามปฺปภาปริลสํ มุนิเวสฺสภู’ติ,พุทฺธงฺกุโร กิร ตทานิ สุทสฺสนวฺห-ราชา พภูว ปรราชคชินฺทสีโห;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະສິຂີພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ, ພະເວດສະພູມຸນີ ຜູ້ຊົງຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພະຣັດສະໝີວາໜຶ່ງ ແລະ ພະເກດຕຸມາລາ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກນີ້. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພະຍາຊື່ວ່າ ສຸທັດສະນະ ຜູ້ເປັນດັ່ງລາຊະສີຂົ່ມພະຍາຊ້າງຂອງສັດຕູ.

๗๘.

໗໘.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส สจีวรํ โสทตฺวาน ทานมตุลํ ชินสาสนมฺหิ,สพฺพญฺญุโพธิมภิปตฺถิย ปพฺพชิตฺถพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ธุวนฺติ ตมาหสตฺถา;

()

ພະຍາສຸທັດສະນະນັ້ນ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ມີຈີວອນເປັນຕົ້ນ ແດ່ພະສົງມີພະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ, ແລ້ວໄດ້ອອກບວດໃນພະສາດສະໜາຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ປາດຖະໜາພະສັບພັນຍຸຕະຍານ, ພະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນ'.

๗๙.

໗໙.

ตสฺสา’ปฺย’โนปมปุรํ ภวิ สุปฺปตีโตราชา ปิตา ยสวตี ชนิกา มเหสี,โสณุตฺตรา จ นิชสาวกสาวิกานํทามา มติทฺธิปรมา ปรมา สมาลา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ອະໂນປະມະ, ພະບິດາຊົງພະນາມວ່າ ພະຍາສຸບປະຕີຕະ, ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ພະນາງຍະສະວະຕີ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະໂສນະ ແລະ ພະອຸດຕະຣະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງທາມາ ແລະ ພະນາງສະມາລາ ຜູ້ມີລິດເດດອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

๘๐.

໘໐.

โพธี’ปิ ตสฺส ภวิ สาลมหีรูโห’ป-สมฺปนฺนภิกฺขุ ตทุปฏฺฐหิ สฏฺฐิหตฺโถ,สตฺถา วิหาสิ สมสฏฺฐิสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย ตทิยสาวกสตฺติปาตา;

()

ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຂອງພະອົງຄືຕົ້ນຮັງ (ສາລະ), ພະອຸປັດຖາກມີນາມວ່າ ອຸປະສັນຕະ, ພະວໍຣະກາຍສູງ ໖໐ ສອກ, ພະສາດສະດາຊົງມີພະຊົນມາຍຸ ໖໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະສາວົກຂອງພະອົງ ໓ ຄັ້ງ.

๘๑.

໘໑.

ตสฺสา’ปเรนิ’กห สมุพฺภวิ สจฺจสนฺโทเวเนยฺยพนฺธุ ภควา กกุสนฺธนาโม,พุทฺธงฺกุโร ภุวิ ตทา’ภวิ เขมราชาทานปฺปพนฺธชลเสกสุโธตหตฺโถ;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະເວດສະພູພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ, ພະກົກກຸສັນທະພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮັກສາສັດຈະ, ຜູ້ເປັນກັລຍານະມິດຂອງເວໄນຍະສັດ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກນີ້. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເປັນພະຍາຊື່ວ່າ ເຂມະ ຜູ້ມີພະຫັດອັນລ້າງສະອາດດີແລ້ວດ້ວຍການຫຼັ່ງນ້ຳທັກສິໂນທົກໃນມະຫາທານທີ່ຊົງບໍລິຈາກຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.

๘๒.

໘໒.

โส ปตฺตจีวรปภูติกมนฺนปานํทตฺวา สสาวกชินสฺส ฆรา’ภิคนฺตฺวา,ปพฺพชฺชิ โพธิปณิธึ ปณิธาย ราชาสตฺถาสยา’ตฺย’วจ ตปฺปณิธานสิทฺธิ;

()

ພະຍາเขມະນັ້ນ ໄດ້ຖວາຍບາດ, ຈີວອນ, ພັດຕາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມເປັນຕົ້ນ ແດ່ພະຊິນະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພະສາວົກ, ແລ້ວສະເດັດອອກຈາກພະຣາຊະວັງເພື່ອບວດ ໂດຍຊົງຕັ້ງພະປະນິທານເພື່ອພະໂພທິຍານ, ພະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນເຖິງຄວາມສຳເລັດແຫ່ງພະປະນິທານນັ້ນ.

๘๓.

໘໓.

เขมวหยํ นครมสฺส ปิตา’คฺคิทตฺโตวิปฺโป วิภาวิ อภวิ ชนิกา วิสาขา,สญฺชิวเถรทุติโย วิธุโร จ เถโรสามา ตทคฺคยุคลํ ภวิ จมฺปกาขฺยา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ເຂມະວະຕີ, ພະບິດາເປັນພາມຊື່ວ່າ ອັກຄິທັດຕະ ຜູ້ມີປັນຍາສະຫຼາດ, ພະມານດາມີນາມວ່າ ນາງວິສາຂາ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະສັນຊີວະເຖຣະ ແລະ ພະວິທູຣະເຖຣະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງສາໝາ ແລະ ພະນາງຈຳປາ (ຈຳປະກາ).

๘๔.

໘໔.

ตํ พุทฺธิโช ชินมุปฏฺฐหิ ตสฺส คตฺตํตาฬิสหตฺถมิตมาสิ สิริสโพธิ,ตาฬิสหายนสหสฺสปมาณมายุเอโก’ว ตสฺส ภวิ สาวกสนฺนิปาโต;

()

ພະພຸດທິຊະເຖຣະເປັນພະອຸປັດຖາກ, ພະວໍຣະກາຍສູງ ໔໐ ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຄືຕົ້ນຊຶກ (ສິຣີສະ), ພະອົງມີພະຊົນມາຍຸ ໔໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະສາວົກຂອງພະອົງພຽງຄັ້ງດຽວ.

๘๕.

໘໕.

ตสฺสา’ปรมฺหิ สมเย กรุณานิธาโนโลกาภิภู กนกภุธรหาริรูโป,อุปฺปชฺชิ โกณคมโนมุนิ ปพฺพตาขฺโยภุมิสฺสโร ภวิ มหาปุริโส ตทานิ;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະກົກກຸສັນທະພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ, ພະໂກນາຄະມະນະມຸນີ ຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງພະກະລຸນາ, ຜູ້ຄອບງຳໂລກ, ຜູ້ມີພະວໍຣະກາຍງົດງາມດັ່ງພູເຂົາຄຳ ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນ. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະມະຫາບຸຣຸດ (ພະໂພທິສັດ) ໄດ້ເປັນພະຍາຊື່ວ່າ ບັນພະຕະ.

๘๖.

໘໖.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํทตฺวา มหคฺฆวรจิวรสาฏเก จ,โส ปกพฺพชิตฺถ อภิปตฺถิต พุทฺธภาโวพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ ตมาหสตฺถา;

()

ພະຍາບັນພະຕະນັ້ນ ໄດ້ຖວາຍມະຫາທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ມີຈີວອນ ແລະ ຜ້າສະດົກອັນມີຄ່າຫຼາຍ ແດ່ພະສົງມີພະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ, ແລ້ວໄດ້ອອກບວດ ປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ພະສາດສະດາຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ທ່ານຈັກໄດ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນ'.

๘๗.

໘໗.

นาเมน โสภวติ ตมฺปุรมุตฺตราขฺยามาตา ปิตา’วนิสุโร ภวิ ยญฺญทตฺโต,หีโยโสตฺตรวสี สมณิ สมุทฺทาตสฺโส’ตฺตรา จ ปรมา ปริสาสุ’โภสุ;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ໂສພະວະຕີ, ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ພະນາງອຸດຕະຣາ, ພະບິດາເປັນພາມຊື່ວ່າ ຍັນຍະທັດຕະ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະພີໂຍສະ ແລະ ພະອຸດຕະຣະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງສະມຸດທາ ແລະ ພະນາງອຸດຕະຣາ.

๘๘.

໘໘.

ตํ โสตฺถิโช ชินมุปฏฺฐหิ ตึสหตฺโถองฺคีรโส ภวิ อุทุมฺพรสาขิ โพธิ,โส ตึสหายนสหสฺสมิตายุโก’สิเอโก’ว ตสฺส ภวิ สาวกสนฺติปาโต;

()

ພະໂសດຖິຊະເຖຣະເປັນພະອຸປັດຖາກ, ພະວໍຣະກາຍສູງ ໓໐ ສອກ, ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຄືຕົ້ນເດື່ອອຸທຸມພອນ (ອຸດຸມພະຣະ), ພະອົງມີພະຊົນມາຍຸ ໓໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະສາວົກຂອງພະອົງພຽງຄັ້ງດຽວ.

๘๙.

໘໙.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห มหามุนิ กสฺสปาขฺโยโลกมฺหิ ปาตุภวิ ขคฺควิสาณกปฺโป,พุทฺธงฺกุโร ภุวิ ตทา’ภวิ โชติปาโลเวเทสุ ตีสุ สกลาสุ กลาสุ เฉโก;

()

ໃນສະໄໝຕໍ່ມາຈາກພະໂກນາຄະມະນະພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ, ພະມະຫາມຸນີຊົງພະນາມວ່າ ກັດສະປະ ຜູ້ປຽບດັ່ງນໍແຮດ (ຜູ້ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ) ໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ. ໃນສະໄໝນັ້ນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເປັນມານົບຊື່ວ່າ ໂຊຕິປາລະ ຜູ້ມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນໄຕເພກ ແລະ ສິລະປະສາດທັງປວງ.

๙๐.

໙໐.

กลฺยาณมิตฺตทุติโย สุคตํ อุเปจฺจสุตฺวาน ธมฺมมถสาสน โมตริตฺวา,สพฺพญฺญุภาวมฺหิปตฺถยิ มาณโว โสวฺยากาสิ กสฺสปมุนี’ปิ มุนี’จ ปุพฺพา;

()

ໂຊຕິປາລະມານົບນັ້ນມີກັລຍານະມິດ (ຄືຄະຕິການະ) ເປັນເພື່ອນຮ່ວມທາງ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະສຸຄົດ, ໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜາ ແລ້ວອອກບວດໃນພະສາດສະໜາ, ໄດ້ປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະສັບພັນຍູ, ພະກັດສະປະມຸນີຈຶ່ງຊົງພະຍາກອນພະໂພທິສັດນັ້ນ ເໝືອນດັ່ງພະມຸນີພະອົງກ່ອນໆ.

๙๑.

໙໑.

พาราณสิ นครมาสิ ปิตา จ มาตาทฺเว พฺรหฺมทตฺตธนวตฺย’ภิธานวนฺโต,ภิกฺขุสุ ตสฺส สมณิสฺว’ปิ ติสฺสภาร-ทฺวาชา จ ภทฺทยุคลาตฺย’นุโลรุเวลา;

()

ພະນະຄອນຂອງພະອົງມີນາມວ່າ ພາຣານະສີ, ພະບິດາຊົງພະນາມວ່າ ພົມມະທັດ, ພະມານດາຊົງພະນາມວ່າ ນາງທະນະວະຕີ, ພະອັກຄະສາວົກທັງສອງຄື ພະຕິສສະ ແລະ ພະພາຣະທະවາຊະ, ພະອັກຄະສາວິກາທັງສອງຄື ພະນາງອະນຸລາ ແລະ ພະນາງອຸຣຸເວລາ.

๙๒.

໙໒.

ตํ สพฺพมิตฺตสมโณ สมุปฏฺฐหิตฺถนิคฺโรธสาขี ชยโพธิ ส’วีสหตฺโถ,ตสฺสา’สิ วิสติสหสฺส ปมาณมายุเอโก’ว’หู อริยสาวกสนฺนีปาโต;

()

ພະສັບພະມິດຕະເຖຣະເປັນພະອຸປັດຖາກ, ຕົ້ນໄມ້ຕຣັສຣູ້ຄືຕົ້ນໄຮ (ນິໂຄຣດ), ພະວໍຣະກາຍສູງ ໒໐ ສອກ, ພະອົງມີພະຊົນມາຍຸ ໒໐,໐໐໐ ປີ, ແລະມີການປະຊຸມພະອະລິຍະສາວົກພຽງຄັ້ງດຽວ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยติตา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป ทูเรนิทาเน โพธิสตฺตสฺส เสสปณิธาตฏฺฐปน ปวตฺติ ปริทีโป ตติโย สคฺโค.

ບົດທີ ໓ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການຕັ້ງພະປະນິທານທີ່ເຫຼືອຂອງພະໂພທິສັດ ໃນທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນທີ່ຍິນດີແຫ່ງດວງໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ທີ່ແຕ່ງໂດຍພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

ทีปงฺกราทิจตุวีสติ พุทฺธปาท-มูเลสุ ลงปณิธาน มหานิธาโน,ลกฺขาธิกํ จตุรสงฺขิยกปฺปสงฺขํปุญฺญาภิสนฺทมภิสงฺขริ โพธิสตฺโต;

()

ພະໂພທິສັດ ຜູ້ມີພະປະນິທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ໄດ້ຮັບພະຍາກອນໃນສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ໒໔ ພະອົງ ມີພະທິປັງກອນພຸດທະເຈົ້າເປັນຕົ້ນ, ໄດ້ຊົງສັ່ງສົມຫ້ວງບຸນກຸສົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາ ໔ ອະສົງໄຂ ກັບອີກແສນມະຫາກັບ.

๒.

໒.

เอตฺถนฺตเร วิวิธพาหิรวตฺถุชาตํสิส’กฺขิมํสรุธิรานิ จ ปุตฺตทาเร,โส ชิวิตมฺปิ กปณฑิกยาจกานํวีโร ปริจฺจชิ ปชาย หิตตฺถเมว;

()

ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ, ພະໂພທິສັດຜູ້ມີຄວາມອາດຫານ ໄດ້ຊົງສະຫຼະວັດຖຸພາຍນອກຕ່າງໆ, ພະສຽນ (ຫົວ), ພະເນດ (ຕາ), ພະມັງສະ (ເນື້ອ), ພະໂລຫິດ (ເລືອດ), ພະໂອຣົດ, ພະທິດา, ພະມະເຫສີ ແລະ ແມ່ນແຕ່ພະຊົນຊີບຂອງພະອົງເອງ ແກ່ຍາຈົກຜູ້ທຸກຍາກອະນາຖາ ທັງນີ້ກໍເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດໂລກທັງຫຼາຍ.

๓.

໓.

ทานาธิมุตฺติปริเยสน วิปฺปเวโสปตฺวา ตโปวนมกิตฺติ ตโปธนสฺส,ติหํ อลตฺถ สกฏาหมโลณฑากํยสฺสา’ภิภูตชฐรสฺส ชิฆจฺฉิตตฺตา;

() (อกิตฺติจริยํ)

ໃນອະກິດຕິຈະຣິຍາ: ພະໂພທິສັດຜູ້ຝັກໃຝ່ໃນການສະແຫວງຫາທານບາຣະມີ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າບຳເພັນພຽນຂອງອະກິດຕິດາບົດ, ຜູ້ຖືກຄວາມຫິວຄອບງຳໃນທ້ອງ, ໄດ້ຮັບພຽງໃບໄມ້ຕົ້ມທີ່ບໍ່ມີເກືອໃນໝໍ້ດິນ ຕະຫຼອດ ໓ ວັນ.

๔.

໔.

กนฺตารมคฺค ปฏิปนฺน มนาตปตฺตํปจฺเจก พุทฺธมหิปสฺสิย สงกฺขวิปฺโป,ผุฏฺฐํ สกิจฺจปสุโต สูริยาตเปนโย ฉตฺตุปาหณมทาสิ สุโธตปาณิ;

() (สงฺขจริยํ)

ໃນສັງຂະຈະຣິຍາ: ສັງຂະພາມ ຜູ້ມີມືອັນລ້າງສະອາດດີແລ້ວ, ເມື່ອໄດ້ເຫັນພະປັດເຈກະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເດີນທາງໄປໃນທາງກັນດານ ບໍ່ມີຮົ່ມກັນແດດ, ຖືກຄວາມຮ້ອນຂອງດວງຕາເວັນແຜດເຜົາ ໃນຂະນະທີ່ຕົນເອງກຳລັງເຮັດວຽກຢູ່, ກໍໄດ້ຖວາຍຮົ່ມ ແລະ ເກີບ.

๕.

໕.

ทุพฺภิกฺขปีฬนภเยน กลิงฺครฏฺฐาสํยาจตํ ยทุปคมฺม ธนญฺชยวฺโห,โสณฺฑาย คยฺห นิชมญฺชน นาคราชํโย ทกฺขิโณทก นิเสกมกาสิ ราชา;

() (กุรุธมฺมจริยํ)

ໃນກຸຣຸທັມມະຈະຣິຍາ: ພະຍາທະນັນໄຊ ເມື່ອຖືກພວກພາມຈາກກະລິງຄະຣັດ ທີ່ເດືອດຮ້ອນຍ້ອນໄພແຫ້ງແລ້ງມາທູນຂໍຊ້າງ, ກໍໄດ້ຊົງຈັບງວງຊ້າງເຜືອກມຸງຄຸນຊື່ວ່າ ອັນຊະນະ ຂອງພະອົງ ແລ້ວຫຼັ່ງນ້ຳທັກສິໂນທົກຍົກຖວາຍໃຫ້.

๖.

໖.

หุตฺวาน โย มหสุทสฺสน จกฺกวตฺตีราชา กุสาวติปุรมฺหิ ทิวา จ รตฺโต,วตฺถตฺตปานมุปเตสิ จราปยิตฺวาเภรึก อเสสกปณฺฑิกยาจกานํ;

() (มหาสุทสฺสนจริยํ)

ໃນມະຫາສຸທັດສະນະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍາມະຫາສຸທັດສະນະຈັກກະພັດຣາດ ໃນເມືອງกຸສາວະຕີ, ໄດ້ຊົງໃຫ້ຕີກອງປ່າວປະກາດທັງກາງເວັນ ແລະ ກາງຄືນ ເພື່ອແຈກຢາຍອາຫານ, ເຄື່ອງດື່ມ ແລະ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແກ່ຍາຈົກຜູ້ທຸກຍາກອະນາຖາທັງປວງ.

๗.

໗.

โย สตฺตภุมิภุชสาสิ ปุโรหิโต’ปิราชูหิ ลทฺธมขิลํ ธนธญฺญราสึ,สมฺปตฺตยาจกชนสฺส ปริจฺฉชิตฺวาปุญฺญปฺปพนฺธมภิสญฺจินิ โพธิเหตุ;

() (มหาโควินฺทจริยํ)

ໃນມະຫາໂກວິນທະຈະຣິຍາ: ພະອົງເຖິງວ່າຈະໄດ້ເປັນປະໂຣຫິດຂອງພະຍາທັງ ໗ ພະອົງ, ກໍໄດ້ຊົງສະຫຼະຊັບສົມບັດ ແລະ ເຂົ້າເປືອກທັງໝົດທີ່ໄດ້ຮັບຈາກພະຍາເຫຼົ່ານັ້ນ ແກ່ຍາຈົກທີ່ມາທູນຂໍ, ແລ້ວຊົງສັ່ງສົມກອງບຸນກຸສົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເພື່ອພະໂພທິຍານ.

๘.

໘.

ธมฺมานุสาสิ นิมินาม มหีภุโช’ปิสาลํ วิธาย มิถิลาย จตุมฺมุขํ โย,อจฺฉินฺนมตฺถิชนปกฺขิจตุปฺปทานํทานํ ปวตฺตยี ปุรา ททตํ วริฏฺโฐ;

() (นิมิราชจริยํ)

ໃນນິມິຣາຊະຈະຣິຍາ: ພະຍານິມິ ຜູ້ຊົງຄອງຣາດໂດຍທຳ, ໄດ້ຊົງສ້າງໂຮງທານ ໔ ທິດ ໃນເມືອງມິຖິລາ, ແລະຊົງໃຫ້ມະຫາທານຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ ແກ່ຜູ້ມາຂໍ, ຝູງນົກ ແລະ ສັດຈະຕຸບາດ (ສັດສີ່ຕີນ) ທັງຫຼາຍ, ພະອົງເປັນຍອດແຫ່ງຜູ້ໃຫ້ທານໃນປາງກ່ອນ.

๙.

໙.

โย เอกราชสุตจนฺทกุมารภูโตมุทฺธาภิเสก กรณาย ชเนหิ คจฺฉํ,สํเวชิโต สวิภเว ติภเว’ปิ ยญฺญา-วาฏํ วิธาย’ภิปวตฺตยิ ทานวฏฺฏํ;

() (จนฺทกุมารจริยํ)

ໃນຈັນທະກຸມາຣະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຈັນທະກຸມານ ພະໂອຣົດຂອງພະຍາເອກະຣາດ, ໃນຂະນະທີ່ສະເດັດໄປຮ່ວມກັບປະຊາຊົນເພື່ອຮັບອະພິເສກ, ໄດ້ຊົງເກີດຄວາມສັງເວດໃນຊັບສົມບັດ ແລະ ໃນພົບທັງສາມ, ຈຶ່ງຊົງໃຫ້ຈັດຕັ້ງໂຮງທານຂຶ້ນ ແລ້ວຊົງໃຫ້ມະຫາທານຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

๑๐.

໑໐.

โย วตฺถุสารคหเณน อติตฺตรูโปภุมิสฺสโร’ปิ สิวินาม สุราธิปสฺส,ชจฺจนฺธเวสคหิตสฺส วิโลจนานิอุปฺปาฏยิตฺว ปททํ ลภิ ทิพฺพจกฺขู;

() (สิวิราชจริยํ;

)

ໃນສິວິຣາຊະຈະຣິຍາ: ພະຍາສິວິ ເຖິງວ່າຈະເປັນພະຍາຄອງແຜ່ນດິນ, ແຕ່ກໍບໍ່ຊົງອີ່ມດ້ວຍການໃຫ້ວັດຖຸທານອັນມີຄ່າ, ໄດ້ຊົງຄວັດພະເນດ (ຕາ) ທັງສອງຂອງພະອົງ ຖວາຍແດ່ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຜູ້ແປງກາຍເປັນຊາຍຕາບອດ, ແລະໄດ້ຮັບດວງຕາທິບໃນພາຍຫຼັງ.

๑๑.

໑໑.

ทานาธิมุตฺติปรโม สสปณฺฑิโต โยมิตฺเตนุ สาสิย อธิฏฺฐิตุโปสถงฺโค,องฺคารมุทฺธนิ ปปาต สชีวิตาสํหิตฺวา ทฺวิชสฺส ตนุมํสปทาตุกาโม;

() (สสปณฺฑิตจริยํ;

อิติทานปารมีํ)

In ສະສະບັນທິຕະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນກະຕ່າຍບັນທິດ ຜູ້ມີຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງໃນທານບາຣະມີ, ໄດ້ຊົງສັ່ງສອນສະຫາຍທັງຫຼາຍ ແລະ ຊົງສະມາທານອຸໂປສົດສີລ, ແລ້ວໄດ້ຊົງກະໂດດເຂົ້າໄປໃນກອງໄຟຮ້ອນ ໂດຍຊົງສະຫຼະອາໄລໃນຊີວິດ ເພື່ອຖວາຍເນື້ອໃນຮ່າງກາຍຂອງພະອົງແກ່ພາມ. (ຈົບ ທານະປາຣະມີ).

๑๒.

໑໒.

โย มาตุโปสกกริ ภิสมุทฺธรตฺโตอนฺธาย หตฺถิทมเกน กเรณุกาย,โสณฺฑาย สุฏฺฐุคหิโต’ปฺย’วิกณฺฑิตสฺสสีลสฺส ขณฺฑนภยา นชเนสิ โกปํ;

() (มาตุโปสกจริยํ)

ໃນມາຕຸໂປສະກະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍາຊ້າງຜູ້ລ້ຽງມານດາ, ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງຖອນຫົວບົວໄປໃຫ້ແມ່ຊ້າງຕາບອດ, ເຖິງວ່າຈະຖືກນາຍຄວານຊ້າງຈັບງວງໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ, ກໍບໍ່ຊົງສະແດງຄວາມໂກດຮ້າຍເລີຍ ເພາະຢ້ານສີລອັນບໍລິສຸດຂອງພະອົງຈະດ່າງພ້ອຍ.

๑๓.

໑໓.

โย ภุริทตฺตภุชโค’ปริวมฺมิกฏฺโฐ,สีลพฺพตํ วิสธโร สมธิฏฺฐหิตฺวา,เปฬาย ขิตฺตภุชเค อหิคุณฺฐิกมฺหิสีลสฺส กุปฺปนภเยน ชหาสิ โกปํ;

() (ภุริทตฺตจริยํ;

)

ໃນພູຣิທັດຕະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍານາກຊື່ວ່າ ພູຣິທັດຕະ ຜູ້ມີພິດຮ້າຍ, ໄດ້ຊົງນອນເທິງຈອມປວກເພື່ອສະມາທານສີລວັດ, ເມື່ອຖືກໝໍງູຈັບໃສ່ກະບຸງ, ກໍຊົງລະຄວາມໂກດຮ້າຍເສຍ ເພາະຢ້ານສີລຂອງພະອົງຈະທຳລາຍ.

๑๔.

໑໔.

สีลพฺพตาทิวิภโว ชลิติทฺธิมา โยจมฺเปยฺยนามภุชโค อหิคุณฺฐิกมฺหิ,อิจฺฉานุรูปวิจโร จมรี’ว วาลํสีลํ ชุโคป นปิ ตพฺพธเก จุโกป;

() (จมฺเปยฺยจริยํ;

)

ໃນຈຳເປຍຍະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍານາກຊື່ວ່າ ຈຳເປຍຍະ ຜູ້ມີອານຸພາບແຫ່ງສີລວັດ ແລະ ມີລິດເດດອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ເມື່ອຖືກໝໍງູຈັບຕົວໄປ, ກໍຊົງຮັກສາສີລຂອງພະອົງໄວ້ ດັ່ງຈາມະລີຮັກສາຂົນຫາງ, ແລະບໍ່ຊົງໂກດຮ້າຍຕໍ່ຜູ້ທີ່ທຳຮ້າຍພະອົງເລີຍ.

๑๕.

໑໕.

โย จูลโพธิวิสุโต สมทิฏฺฐหตฺวาสีลพฺพตํ วนมุเปจฺจ วสํ ปิยาย,ตายํ ปสยฺห คหิตาย’ปิ กาสิรญฺญาสีลพฺพิโสธนปโร ปชหิตฺถ โรสํ;

() (จูลโพธิจริยํ)

ໃນຈູລະໂພທິຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນຈູລະໂພທິດາບົດ ຜູ້ສະມາທານສີລວັດ ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່ໃນປ່າຮ່ວມກັບພັນລະຍາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ເມື່ອພັນລະຍານັ້ນຖືກພະຍາກາສີຂົ່ມເຫັງຈັບຕົວໄປ, ກໍຊົງລະຄວາມໂກດຮ້າຍເສຍ ເພາະຊົງມຸ່ງໝັ້ນໃນການຊຳຮະສີລວັດໃຫ້ບໍລິສຸດ.

๑๖.

໑໖.

โย ภึสรูปิ มหิโส’ปิ วลิมุขสฺสอาคุํ ติติกฺขมขีลํ ปริสุทฺธสิโล,รุกฺขฏฺฐยกฺขวจนานิ ปฏิกฺขิปิตฺวาตํ สีลภงฺคภยโต ภยโต มุโมจ;

()

ໃນມະຫິສະຈະຣິຍາ: ພະອົງເຖິງວ່າຈະໄດ້ເປັນຄວາຍປ່າທີ່ມີຮູບຮ່າງໜ້າຕາໜ້າຢ້ານກົວ, ແຕ່ກໍຊົງອົດທົນຕໍ່ຄວາມຜິດທັງປວງຂອງລີງ, ຊົງມີສີລອັນບໍລິສຸດ, ໄດ້ຊົງປະຕິເສດຄຳເວົ້າຂອງຍັກທີ່ຢືນຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້, ແລ້ວປ່ອຍລີງນັ້ນໄປ ເພາະຢ້ານສີລຂອງພະອົງຈະຂາດ.

๑๗.

໑໗.

โย วุยฺหมานมปนีย นทีปวาหามิตฺตทฺทุหึ ปุตสชีวิตทานเหตุ,รญฺญา มุโมจ วธิยํ อวิโกปเนนสีลสฺส รูรุหริโณ’ปิ หริสฺสวณฺโณ, () (รูรุมิคราชจริยํ;

)

ໃນຣຸຣຸມິຄະຣາຊະຈະຣິຍາ: ພະອົງເຖິງວ່າຈະໄດ້ເປັນພະຍາກວາງຣຸຣຸ ຜູ້ມີສີດັ່ງຄຳ, ໄດ້ຊົງຊ່ວຍຄົນທໍລະຍົດຄົນໜຶ່ງໃຫ້ພົ້ນຈາກກະແສນ້ຳທີ່ພັດໄປ, ແລະເພື່ອຮັກສາຊີວິດຂອງຄົນນັ້ນ, ເມື່ອຄົນນັ້ນທໍລະຍົດນຳພະຍາມາຈັບພະອົງ, ກໍຊົງຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາພົ້ນຈາກໂທດປະຫານຊີວິດ ໂດຍບໍ່ຊົງໂກດຮ້າຍເລີຍ ເພື່ອຮັກສາສີລ.

๑๘.

໑໘.

โย ทนฺตกฏฺฐสกเลหิ ชฏากุเลหิกุทฺเธน กุฏชฏิเลน กตาหิสาโป,มาตงฺคนามมุนิ สีลธนํ ชุโคปสมฺปาตสาปริปุมิทฺธิพเลน รกฺขํ;

() (มาตงฺคจริยํ;

)

ໃນມາຕັງຄະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນມາຕັງຄະດາບົດ, ເມື່ອຖືກດາບົດຜົມຊົງກຽດຊັງຜູ້ໂກດຮ້າຍສາບແຊ່ງດ້ວຍໄມ້ສີຟັນ, ກໍຊົງຮັກສາຊັບຄືສີລຂອງພະອົງໄວ້, ແລະຊົງປ້ອງກັນຕົນເອງດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງລິດເດດຈາກຄຳສາບແຊ່ງທີ່ຕົກລົງມາ.

๑๙.

໑໙.

มคฺคาวติณฺณมธมํ กลฺหาภีลาสา-สงฺฆฏฺฏิโตภยรถงฺคมธมฺมยกฺขํ,โกปคฺคินา นปริฌาปยมิทฺธิมา โยสีลํ รรกฺข ขลุ ธมฺมิกยกฺขราชา;

() (ธมฺมาธมฺม เทวปุตฺตจริยํ;

)

ໃນທັມມະເທວະປຸດຕະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍາຍັກຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ (ທຳມະເທວະບຸດ), ເມື່ອຣົດຂອງພະອົງຕຳກັບຣົດຂອງຍັກຊົ່ວ (ອະທຳມະ) ຜູ້ລົງມາຂວາງທາງ ແລະ ປາດຖະໜາການທະເລາະວິວາດ, ເຖິງວ່າພະອົງຈະມີລິດເດດຫຼາຍ ແຕ່ກໍບໍ່ຊົງເຜົາຜານຍັກຊົ່ວນັ້ນດ້ວຍໄຟຄືຄວາມໂກດ, ແລະໄດ້ຊົງຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

๒๐.

໒໐.

โย โปริสาทวสคสฺส ชยทฺทิสสฺสรญฺโญ ปฏิญฺญมธิกิจฺจ วิชิวิตาโส,ขีตฺตายุโธ ตทุปคมฺม อลีนสตฺโตยกฺขํ ทเมสิ นนุ สีลวตํ นิทานา;

() (อลีนสตฺตจริยํ;

)

ໃນອະລີນະສັດຕູຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນອະລີນະສັດຕູກຸມານ, ເພື່ອຮັກສາຄຳສັດຈະຂອງພະຍາຊະຍັດທິສະ ຜູ້ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງມະນຸດສະກິນຄົນ (ໂປຣິສາດ), ໄດ້ຊົງສະຫຼະອາໄລໃນຊີວິດ, ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາໂດຍປາສະຈາກອາວຸດ ແລ້ວຊົງທໍຣະມານຍັກ (ມະນຸດສະກິນຄົນ) ນັ້ນໃຫ້ຮາບຄາບ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງສີລວັດຂອງພະອົງ.

๒๑.

໒໑.

โย สงฺขปาลภุชโค นิชโภคปูร-วฺยาภงฺคิภารตรวาหิติ โภชปุตฺเต,การุญฺญมาป อภิคนฺตุมปาทตายสีลสฺส ภงฺคภยโต’ปิ หุตาสเตโช;

() (สงฺขปาลจริยํ;

อิติ สีลปารมึ;

)

ໃນສັງຂະປາລະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍານາກຊື່ວ່າ ສັງຂະປາລະ, ເມື່ອຖືກພວກລູກນາຍພານ (ໂພຊະບຸດ) ສຽບແທງຮ່າງກາຍແລ້ວຫາມໄປດ້ວຍຄານຫາບ, ກໍຊົງເກີດຄວາມເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ພວກເຂົາ, ເຖິງວ່າພະອົງຈະມີພິດຮ້າຍແຮງດັ່ງໄຟ ແຕ່ກໍບໍ່ຊົງທຳຮ້າຍພວກເຂົາເລີຍ ເພາະຢ້ານສີລຂອງພະອົງຈະຂາດ. (ຈົບ ສີລະປາຣະມີ).

๒๒.

໒໒.

สงฺขารธมฺมขณภงฺคสภาวทสฺสิอุสฺสาวพินฺทุวิลยํ’ว ยุธญฺชโย โย,ราชา ชนสฺส รุทโต ปวิหาย รชฺชํเนกฺขมฺมปารมิมปุรยิ ปพฺพชิตฺวา;

() (ยุธญฺชย จริยํ;

)

ໃນຍຸທັນຊະຍະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະຍາຍຸທັນຊະຍະ, ເມື່ອໄດ້ຊົງເຫັນສະພາວະຂອງສັງຂາຣະທຳທັງຫຼາຍວ່າເປັນຂອງຊົ່ວຄາວ ແລະ ແຕກສະຫຼາຍງ່າຍ ດັ່ງການລະລາຍຂອງຢາດນ້ຳຄ້າງ, ຈຶ່ງຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດໃນຂະນະທີ່ປະຊາຊົນກຳລັງຮ້ອງໄຫ້, ແລ້ວສະເດັດອອກບວດເພື່ອບຳເພັນເນກຂັມມະບາຣະມີໃຫ້ບໍລິບູນ.

๒๓.

໒໓.

โย โสมนสฺสวิสุโต กุรุราชปุตฺโตทุสฺสีลกุฏชฏิลพฺพจนํ ปฏิจฺจ,รญฺญา นิโยชิตวโธ วธกาวกาสํลทฺธานุสาสิย’ภินิกฺขมิ จตฺตรชฺโช;

() (โสมนสฺส จริยํ;

)

ໃນໂສມະນັດສະຈະຣິຍາ: ພະອົງໄດ້ເປັນພະໂສມະນັດສະກຸມານ ພະໂອຣົດຂອງພະຍາກຸຣຸ, ເມື່ອພະຍາຊົງສັ່ງໃຫ້ປະຫານຊີວິດພະອົງ ຍ້ອນຄຳເວົ້າຂອງດາບົດເກດຊົງຜູ້ທຸສີລ ແລະ ຫຼອກລວງ, ເມື່ອໄດ້ໂອກາດຈາກເພຊະຄາດ ກໍໄດ້ຊົງສະແດງທຳສັ່ງສອນເຂົາ, ແລ້ວຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດສະເດັດອອກບວດ.

๒๔.

໒໔.

โย กาสิราชตนุโช’ปิ อโยฆราขฺโยอีหํ ภโต จิรมโยฆรวาสหีรู,รชฺชํ ปหาย ปรมํ ปิตรา ปทตฺตํเนกฺขมฺมปารมิปโร วนโมตริตฺถ;

() (อโยฆรจริยํ;

)

ໃນອະໂຍຄະຣະຈະຣິຍາ: ພະອົງເຖິງວ່າຈະໄດ້ເປັນພະໂອຣົດຂອງພະຍາກາສີ ຊົງພະນາມວ່າ ອະໂຍຄະຣະກຸມານ, ຜູ້ຖືກລ້ຽງເບິ່ງໄວ້ໃນເຮືອນເຫຼັກເປັນເວລາດົນນານຍ້ອນຄວາມຢ້ານ, ກໍໄດ້ຊົງສະຫຼະຣາດຊະສົມບັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ພະບິດາຊົງມອບໃຫ້, ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າເພື່ອມຸ່ງໝັ້ນບຳເພັນເນກຂັມມະບາຣະມີ.

๒๕.

໒໕.

โย ปญฺจกามคุณทีปนโต’ปทิฏฺฐ-สมฺภตฺตมิตฺตวจนมฺปิ ปฏิกฺขิปิตฺวา,นิทฺธนฺตกญฺจนนิภจฺฉวิ กญฺจนาขฺโยปตฺวา ตโปวนมปพฺพชิ พนฺธเวหิ;

() (ภิสจริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ມີພິວພັນດັ່ງທອງຄຳທີ່ສະອາດບໍລິສຸດ ມີນາມວ່າ ກັນຈະນະ ໄດ້ປະຕິເສດແມ່ນແຕ່ຖ້ອຍຄຳຂອງມິດສະຫາຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ກ່າວຊັກຊວນໃຫ້ຍິນດີໃນກາມະຄຸນ ໕ ແລ້ວສະຫຼະວົງສາຄະນາຍາດ ສະເດັດອອກບວດໃນປ່າບຳເພັນພຽນ.

๒๖.

໒໖.

ปกฺขิตฺตททฺทุลนหารุริวา’นลมฺหิสงฺขารธมฺมวิสเย ปฏิวฏฺฏิตตฺโต,โย โสณภุสุรสุธี วิภวํ ปหายปพฺพชฺชิตุํ สปริโส ปวนํ ชคาม;

() (โสณปณฺฑิตจริยํ;

อิติ เนกฺขมฺม ปารมิ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນບັນດິດນາມວ່າ ໂສນະ ມີຈິດໃຈຖອຍຫ່າງຈາກສັງຂາຣະທັມທັງຫຼາຍ ດັ່ງເສັ້ນເອັນທີ່ຖືກໂຍນເຂົ້າໄປໃນກອງໄຟ ໄດ້ສະຫຼະຊັບສົມບັດ ແລ້ວພາພັກພວກບໍລິວານສະເດັດອອກບວດໃນປ່າໃຫຍ່.

๒๗.

໒໗.

โย เสณโก สุธิ ปสิพฺพกคพฺภสายึวิปฺปสฺสิ โมหกลุสิกตมานสสฺส,สปฺปํ สุโฆรมุปทสฺสิย ทีฆทสฺสีปญฺญาสุปารมิมปูรยิ ภุริเมโธ;

() (เสณกปณฺฑิต จริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນບັນດິດນາມວ່າ ເສນະກະ ຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງ ແລະ ວິໄສທັດອັນຍາວໄກ ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ພຣາມຜູ້ມີຈິດໃຈມົວໝອງດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ເຫັນງູຜິດອັນຮ້າຍແຮງທີ່ນອນຢູ່ໃນຖົງ ໄດ້ບຳເພັນປັນຍາປາຣະມີໃຫ້ບໍລິບູນ.

๒๘.

໒໘.

โย ยํ มโหสธสมาขฺยสุธี สุธีโสอุมฺมคฺคสํวุตนิสคฺควติสโม’ปิ,อุมฺมคฺคโต’ว สพลํ มิถิลาธินาถํปญฺญาปชาปติปติ ริปุโต มุโมจ;

() (มโหสธจริยํ อิติ ปญฺญา ปารมี;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນຍອດບັນດິດນາມວ່າ ມະໂຫສົດ ຜູ້ມີຄວາມອົດທົນດັ່ງແຜ່ນດິນ ໄດ້ຊ່ວຍພຣະເຈົ້າມິຖິລາພ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃຫ້ພົ້ນຈາກເງື້ອມມືຂອງສັດຕູ ໂດຍທາງອຸມົງດ້ວຍສະຕິປັນຍາອັນເລີດລ້ຳ.

๒๙.

໒໙.

วาเลนุ’ฬารวีริโย วีริเยน โฆรํสํสารทุกฺขมิว โย กิสกาลโก’ปิ,คมฺภีรสาครชลํ สปชานุกมฺปีอุสฺสิญฺจิตุํ สตตมารหิ สตฺตสาโร;

() (กาลก จริยํ)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນຍອດສັດ ມີຄວາມພຽນອັນແຮງກ້າ ແມ້ຈະເປັນພຽງນົກດຳຕົວນ້ອຍໆ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມສົງສານໃນໝູ່ສັດ ໄດ້ເລີ່ມວິດນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດອັນເລິກ ດ້ວຍຂົນຫາງ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອ ປຽບດັ່ງຄວາມພຽນເພື່ອຂ້າມພົ້ນທຸກໃນສັງສານວັດ.

๓๐.

໓໐.

ราชามหาทิชนโก ชนกุนฺทจนฺโทคมฺภีรภุริสลิลํ สลิลากรํ โย,สูโร’รุพาหุวีริโย วีริยํ ตตารสํสารสินฺธุตรเณ ตรณีสรูโป;

() (มหาชนกจริยํ;

อิติ วีริยปารมิ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນມະຫາຣາຊານາມວ່າ ມະຫາຊະນົກ ປຽບດັ່ງດວງຈັນຂອງປວງຊົນ ຜູ້ມີຄວາມg້າຫານ ແລະ ມີພະລັງແຂນອັນເຂັ້ມແຂງ ໄດ້ລອຍຂ້າມມະຫາສະໝຸດອັນເລິກແລະກວ້າງໃຫຍ່ ປຽບດັ່ງເຮືອທີ່ນຳພາຂ້າມພົ້ນຫ້ວງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງສັງສານວັດ.

๓๑.

໓໑.

โย ขนฺติตินฺตหทโย ยติขนฺติวาทีเฉทาปิเต’ปิ สกลํ สกลตฺตภาเว,สมปูตขนฺติชลเมวภูสํ สิเสจวฺยาปาทปาวกปทิตฺตกลาพุราเช;

() (ขนฺติวาที จริยํ)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນດາບົດນາມວ່າ ຂັນຕິວາທີ ມີໃຈຊຸ່ມເຢັນດ້ວຍຂັນຕິ ແມ້ໃນເວລາທີ່ຮ່າງກາຍທັງໝົດຖືກຕັດເປັນທ່ອນໆ ກໍຍັງຫຼັ່ງນ້ຳຄືຂັນຕິອັນບໍລິສຸດ ຫົດສົງລົງເທິງພຣະເຈົ້າgະລາພຸ ຜູ້gຳລັງຮ້ອນຮົນດ້ວຍໄຟຄືຄວາມໂກດ.

๓๒.

໓໒.

โย ธมฺมปาลนปโร สุสุ ธมฺมปาโลการาปิเต’ปิ วธเกห’สิมาลกมฺมํ,อาสนฺนตาปนิรยมฺหิ ปตาปราเชขนฺตึ ปวตฺตยิ มนปฺปิตขนฺติเมตฺโต;

() (ธมฺมปาล จริยํ;

อิติ ขนฺติปารมี;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນກຸມານນາມວ່າ ທັມມະປາລະ ຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນທັມ ແມ້ໃນເວລາທີ່ພຣະເຈົ້າມະຫາປະຕາປະ (ຜູ້ຈະຕ້ອງຕົກນະຣົກອະເວຈີ) ສັ່ງໃຫ້ເພຊະຄາດຟັນແຂນຂາດ້ວຍດາບ ກໍຍັງຄົງຮັກສາຂັນຕິ ແລະ ເມດຕາໄວ້ໃນໃຈຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

๓๓.

໓໓.

โย อนฺตรีปคภยํกรสุํสุมาร-มุทฺธาสมปฺปิตปโท กปิราชภูโต,ทินฺนํ ปฏิญฺญมนุกุพฺพมนญฺญลพฺภํนชฺชา ปปาต ปรตีรมสจฺจภีรู;

() (กปิราช จริยํ)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ເມື່ອສະເຫວີຍພຣະຊາດເປັນພະຍາວານອນ ໄດ້ຢຽບລົງເທິງຫົວຂອງແຂ້ຕົວຮ້າຍgາດໃນລະຫວ່າງແມ່ນ້ຳ ເພື່ອຮັກສາຄຳສັດຍາທີ່ໃຫ້ໄວ້ ໂດຍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ໄພອັນຕະລາຍ ໄດ້ໂດດຂ້າມໄປເຖິງຝັ່ງນັ້ນ ເພາະຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ການມຸສາ.

๓๔.

໓໔.

โย สจฺจปารมิปโร วสิ ปจฺจนาโมสจฺเจน สจฺจมหีสนฺธิย สจฺจทสฺสี,โปรึ สมคฺคกรณึ สิริชมฺพุทีเปสมฺปาลยํ สกลโลกมโวจ วาจํ;

() (สจฺจสวฺภย จริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນສັດຈະປາຣະມີ ມີນາມວ່າ ສັດຈະສັວຫະຍະ ຜູ້ເຫັນສັດຈະທັມ ໄດ້ເຊື່ອມປະສານແຜ່ນດິນດ້ວຍສັດຈະທັມ ແລະ ໄດ້ກ່າວວາຈາທີ່ສ້າງຄວາມສາມັກຄີແກ່ຊາວຊົມພູທະວີບ ເພື່ອປົກປ້ອງໂລກທັງປວງ.

๓๕.

໓໕.

โย วฏฺฏโปตกทิโช อวิรูฬฺหปกฺข-ปาโท’ติขุทฺทกกุลาวกคพฺภสายี,สจฺเจน โสฬสกริสมิตปฺปเทเสทาวคฺคินิพฺพุติมกา ถิรมายุคนฺตํ;

() (วฏฺฏโปตก จริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ເມື່ອສະເຫວີຍພຣະຊາດເປັນລູກນົກຂຸ້ມ ປິກແລະຂາຍັງບໍ່ທັນງອກ ອາໄສຢູ່ໃນຮັງນ້ອຍໆ ໄດ້ຕັ້ງສັດຈະກິຣິຍາດັບໄຟປ່າໃນບໍລິເວນ ໑໖ ກະລີດ ໃຫ້ມອດດັບໄປຕະຫຼອດກັປ.

๓๖.

໓໖.

โย คิชฺฌกากพกพาณกภกฺขภุต-พนฺธุ นิทาฆรวิตาปปริกฺขยา’เป,ริตฺเต สรมฺหิ ปริโมจยิ มจฺฉราชาสจฺเจน’กาลชลทาคมปจฺจเยน;

() (มจฺฉราช จริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ເມື່ອສະເຫວີຍພຣະຊາດເປັນພະຍາປາ ໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອຝູງປາທີ່ເປັນບໍລິວານໃຫ້ພົ້ນຈາກການເປັນອາຫານຂອງແຮ້ງ, ກາ, ຢາງ ແລະ ນົກgິນປາທັງຫຼາຍ ໃນຍາມທີ່ໜອງນ້ຳແຫ້ງແລ້ງຍ້ອນຄວາມຮ້ອນຂອງດວງຕາເວັນໃນລະດູແລ້ງ ໂດຍການຕັ້ງສັດຈະກິຣິຍາເຮັດໃຫ້ຝົນຕົກລົງມາຜິດລະດູ.

๓๗.

໓໗.

ทุฏฺฐาหิทฏฺฐวิสเวควิมุจฺฉิตํ โยมณฺฑพฺพตาปสวโร’รสยญฺญทตฺตํ,กตฺวาน สจฺจกิริยํ กรุณาย กณฺห-ทีปายโน มุนิ มุโมจ ตมาปทมฺหา;

() (กณฺหาทีปายน จริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນມຸນີນາມວ່າ ກັນຫະທີປາຍະນະ ດ້ວຍຄວາມກະລຸນາ ໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອກຸມານຍັນຍະທັດຕະ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງມານທັພພະຍະດາບົດ ໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມຕາຍ ຫຼັງຈາກທີ່ໝົດສະຕິຍ້ອນພິດງູຮ້າຍກັດ ໂດຍການເຮັດສັດຈະກິຣິຍາ.

๓๘.

໓໘.

โย โปริสาทวสโค สุตโสมราชารชฺเช ติโยชนสเต สกชีวิเต’ปิ,สจฺจํ รรกฺข นนุ สจฺจปโร นิราโสทินฺนํ ปฏิสฺสวมุภินฺนมปานุกุพฺพํ;

() (สุตโสมจริยํ;

อิติ สจฺจปารมี;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສຸຕະໂສມະ ແມ້ຈະຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງໂປຣິສາດ (ຍັກgິນຄົນ) ກໍຍັງຮັກສາສັດຈະວາຈາໄວ້ ຍອມສະຫຼະແມ່ນແຕ່ຣາຊະສົມບັດກວ້າງ ໓໐໐ ໂຍດ ແລະ ຊີວິດຂອງຕົນ ເພື່ອຮັກສາຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ໃຫ້ໄວ້ແກ່ທັງສອງຝ່າຍ.

๓๙.

໓໙.

นิพฺพินฺนรชฺชวิภโว ภวภีรูตายโย มูคปกฺขพธิรากติ มูคปกฺโข,นีเต นิขาตุมปกิ สีวถิกาวกาเสทฬฺหํ อธิฏฺฐิตวตํ วต โนชหาสิ;

() (เตมิยจริยํ;

อิติ อธิฏฺฐาน ปารมี;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເບື່ອໜ່າຍໃນຣາຊະສົມບັດເພາະຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ສັງສານວັດ ໄດ້ແg້ງເຮັດເປັນຄົນໃບ້, ຄົນງ່ອຍ ແລະ ຄົນຫູໜວກ ແມ້ໃນເວລາທີ່ຖືກນຳຕົວໄປຝັງໃນປ່າຊ້າ ກໍບໍ່ຍອມລະຖິ້ມອະທິຖານວັດອັນໝັ້ນຄົງ.

๔๐.

໔໐.

เมตฺตวิหารปรโม ปิตุรนฺธยฏฺฐิโย โสมโสมฺมยทโย’ปิ สุวณฺณสาโม,วาเฬหิ สมฺปริวุโต ปวเน วิหาริเมตฺตาขฺยปารมิมปูรยิ ปาปภีรู;

() (สุวณฺณสามจริยํ;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນເມດຕາວິຫານ ຜູ້ເປັນດັ່ງໄມ້ເທົ້າຂອງບິດາມານດາຜູ້ຕາບອດ ມີຈິດໃຈອ່ອນໂຍນດັ່ງດວງຈັນ ມີນາມວ່າ ສຸວັນນະສາມ ໄດ້ອາໄສຢູ່ໃນປ່າໂດຍມີສັດຮ້າຍແວດລ້ອມ ຜູ້ຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ ໄດ້ບຳເພັນເມດຕາປາຣະມີໃຫ້ບໍລິບູນ.

๔๑.

໔໑.

โย เอกราชวิสุโต ภุวิ กาสิราชาเมตฺตากลตฺตทุติโย สกชีวิเต’ปิ,อวฉินฺนรชฺชวิภาเว ปฏิปกฺขราเชเมตฺตาย สมฺผริ สมํ ปริภาวิตาย;

() (เอกราชจริยํ;

อิติ เมตฺตา ปารมี;

)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າກາສີ ປາກົດນາມວ່າ ເອກະຣາຊາ ມີເມດຕາທັມເປັນເພື່ອນສອງ ແມ້ໃນເວລາທີ່ຖືກພຣະຣາຊາຝ່າຍກົງກັນຂ້າມຍຶດຄອງຣາຊະສົມບັດ ແລະ ຊີວິດ ກໍຍັງແຜ່ເມດຕາຈິດອັນສະເໝີພາບທີ່ໄດ້ອົບຮົມດີແລ້ວໄປໃຫ້.

๔๒.

໔໒.

ยา โลเมหํสวิสุโต’ปิ ตุลาสริกฺโขมานาวมานนกเรสุ สุเข จ ทุกฺข,วาสํ จวฏฺฐิปริกิณฺณสุสานมชฺเฌเวรํ อเวรมนุเปจฺจ รรกฺขุ’เปกฺขํ;

() (โลมหํสจริยํ;

อิติ อุเปกฺขาก ปการมึ)

ພຣະໂພທິສັດອົງໃດ ຜູ້ມີຊື່ສຽງປາກົດວ່າ ໂລມະຫັງສະ ຜູ້ມີໃຈສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍດັ່ງຕາຊັ່ງ ທັງໃນຍາມທີ່ໄດ້ຮັບກຽດ ແລະ ຖືກດູໝິ່ນ ທັງໃນສຸກແລະທຸກ ໄດ້ອາໄສຢູ່ໃນປ່າຊ້າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍກະດູກຊະຊາຍ ໂດຍບໍ່ມີເວນແລະໄພກັບໃຜໆ ໄດ້ຮັກສາອຸເປກຂາປາຣະມີໄວ້.

๔๓.

໔໓.

โส โพธิยา’ภินิยโต ปริปกฺกญาโณพุทฺธงฺกุโร’ปจิตปารมิตาพเลน,นิชฺฌามตณฺห’สิตกญฺชกฺขุปฺปิปาส-โลกนฺตโรรุนิรเยสุ น ชาตุ ชาโต;

()

ພຣະໂພທິສັດອົງນັ້ນ ຜູ້ທ່ຽງແທ້ຕໍ່ພຣະໂພທິຍານ ມີປັນຍາແກ່ກ້າ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງປາຣະມີທີ່ໄດ້ສັ່ງສົມມາ ຍ່ອມບໍ່ເຄີຍໄປເກີດໃນໂລກັນຕະຣະມະຫານະຣົກ ແລະ ບໍ່ເຄີຍເກີດເປັນເຜດຜູ້ຫິວກະຫາຍເລີຍ.

๔๔.

໔໔.

นาลตฺถ ปณฺฑกนปุํสกมูคปกฺข-ฉจฺจนฺธชาติพธิริตฺถิชฬตฺตภาวํ,โส มกฺขิกามกสกุตฺถกิปิลฺลิกาทิ-ชาตฺยา นปาตุภวิ กีฏปฏงฺคชาตฺยา;

()

ພຣະອົງບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບອັດຕະພາບເປັນກະເທີຍ, ເປັນຄົນບໍ່ມີເພດ, ເປັນຄົນໃບ້, ຄົນງ່ອຍ, ຄົນຕາບອດແຕ່gຳເນີດ, ຄົນຫູໜວກ, ເປັນສະຕີ ຫຼື ເປັນຄົນປັນຍາອ່ອນ ແລະ ບໍ່ເຄີຍເກີດເປັນແມງວັນ, ຍຸງ, ເຫັບ, ມົດ ຫຼື ສັດຈຳພວກແມງໄມ້ຕ່າງໆ ເລີຍ.

๔๕.

໔໕.

นาลตฺถ คนฺธคชโต ปุถุลตฺต ภาวํนาลตฺถ วฏฺฏสุสุกา สุขุมนฺต ภาวํ,นาลตฺถ อุมฺทนมมฺมนกตฺต ภาวํนาลตฺถ เอวมติหีนตรตฺต ภาวํ;

ພຣະອົງບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບອັດຕະພາບເປັນຊ້າງຄັນທະຫັດຖີທີ່ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ໂຕເກີນໄປ, ບໍ່ເຄີຍເປັນແຂ້ກົມ ຫຼື ສັດນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ, ບໍ່ເຄີຍເປັນຄົນເຕ້ຍ ຫຼື ຄົນປາກກຶກປາກກັກ ແລະ ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບອັດຕະພາບອັນຕໍ່າຊ້າເຖິງພຽງນັ້ນ.

๔๖.

໔໖.

นาโหสิ มาตุวธโก ปิตุฆาตโก วานาโหสิ สงฺฆภิทุโร อรหนฺตฆาโต,นาโหสิ ทุฏฺฐหทเยน ตถาคตสฺสนาโหสิ สํชนนโก รุธิรสฺส กาเย;

()

ພຣະອົງບໍ່ເຄີຍເປັນຜູ້ຂ້າຈິດມານດາ, ບໍ່ເຄີຍຂ້າບິດາ, ບໍ່ເຄີຍທຳລາຍສົງໃຫ້ແຕກແຍກ, ບໍ່ເຄີຍຂ້າພຣະອໍຣະຫັນ ແລະ ບໍ່ເຄີຍມີຈິດປະທຸສະຮ້າຍເຮັດໃຫ້ພຣະໂລຫິດຂອງພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າຫົວດອກ.

๔๗.

໔໗.

กมฺมํ ผขลํ ตทุภยํ ปฏิพาหิโน เยอุจฺเฉททิฏฺฐิคติกา วิหรึสุ เตสํ,ลทฺธึ กทาจิ นปรามสิ สทฺทหาโนกมฺมํ ผลํ นิยตโพธิปรายโณ โส;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມເຊື່ອໃນເລື່ອງກັມແລະຜົນຂອງກັມ ມີພຣະໂພທິຍານເປັນທີ່ໄປໃນເບື້ອງໜ້າ ຍ່ອມບໍ່ເຄີຍຍຶດຖືເອົາລັດທິຂອງພວກທີ່ມີອຸຈເຊທະທິຖິ ຜູ້ປະຕິເສດທັງgັມແລະຜົນຂອງກັມເລີຍ.

๔๘.

໔໘.

ยสฺมึ ภเว ภวติ นามจตุกฺกมตฺตํตตฺรา’ปิ ปุญฺญกรณตฺถ มสญฺญสตฺเต,อฏฺฐานโต นปฏิสนฺธิมคณฺหิ สุทฺธา-วาเสสุ ปญฺจสุ กทาจิ ปปญฺจภีรู;

()

ພຣະອົງຜູ້ຢ້ານກົວຕໍ່ກິເລດເຄື່ອງເນີດຊ້າ ຍ່ອມບໍ່ເຄີຍໄປຖືປະຕິສົນທິໃນອະຣູປະພົບທີ່ມີພຽງນາມຂັນ ໔, ໃນອະສັນຍີສັດຕະພົບອັນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ບໍ່ສາມາດບຳເພັນບຸນໄດ້ ແລະ ໃນສຸທທາວາສພູມທັງ ໕ ໂດຍເດັດຂາດ.

๔๙.

໔໙.

พุทฺธงฺกุโร นิยตโพธิปโท กทาจิทีฆายุเกสุ’ปิภเวสุ สุขานเปโข,กตฺวา’ธิมุตฺติวจนํ อิธ ชีวโลเกนิพฺพตฺติ โส ติทสปารมิปูรณตฺถํ;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ທ່ຽງແທ້ຕໍ່ພຣະໂພທິຍານ ບາງຄັ້ງເມື່ອເກີດໃນພົບພູມທີ່ມີອາຍຸຍືນຍາວ ກໍບໍ່ໄດ້ອາໄລໃນຄວາມສຸກນັ້ນ ໄດ້ເຮັດອະທິມຸດຕິກາລະກິຣິຍາ ແລ້ວມາເກີດໃນມະນຸດສະໂລກນີ້ ເພື່ອບຳເພັນປາຣະມີໃຫ້ບໍລິບູນ.

๕๐.

໕໐.

อิจฺเจวํ โส ปุริสนิสโภ ทุปฺปเวสสฺส โพธิ-ปาสาทสฺสา’วตรณสมตฺตึสติสฺเสณิรูปํ,นิปฺผาเทนฺโต ปรหิตรโต ปารมีธมฺมชาตํสํสาเร สํสริ จิรตรํ โฆรทุกฺขํ ติติกฺขํ;

()

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດຜູ້ເປັນຍອດບຸຣຸດ ຜູ້ຍິນດີໃນປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ເມື່ອຈະບຳເພັນປາຣະມີທັມ ໓໐ ທັດ ອັນປຽບດັ່ງຂັ້ນໄດຂຶ້ນສູ່ປຣາສາດຄືພຣະໂພທິຍານທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ຍາກ ໄດ້ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນສັງສານວັດຕະຫຼອດກາລານານ ໂດຍມີຄວາມອົດທົນຕໍ່ທຸກເວທະນາອັນແສງສາຫັດ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป ทุเรนิทาเน ปารมิธมฺมาภิสงฺขรณ ปวตฺติ ปริทีโป จตุตฺโถ สคฺโค.

ຈົບພាកທີ ໔ ວ່າດ້ວຍການບຳເພັນປາຣະມີທັມ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຄື່ອງສ້າງຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງຫຼາຍ ເຊິ່ງແຕ່ງໂດຍພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ.

๑.

໑.

อตฺถวตฺตปทํ นานาวณฺณมณฺณวชานฺวิตํ,ปตฺถฺยาวตฺตมิวาโหสิ เชตุตฺตรปุรํ ปุเร;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

ໃນອະດີດຕະກາລ ນະຄອນເຊຕຸດຕະຣະ ໄດ້ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບດັ່ງບົດກອນປັດທະຍາວັດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນມີຄວາມໝາຍ ແລະ ປະດັບປະດາດ້ວຍສີສັນຫຼາກຫຼາຍ.

๒.

໒.

ปริขาเมขลาทาม พทฺธปาการโสณินี,รราช ราชธานี สา วธูว ปติมณฺฑิตา;

()

ຣາຊະທານີນັ້ນ ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມປຽບດັ່ງສະຕີເຈົ້າສາວທີ່ໄດ້ຮັບການຕົກແຕ່ງຢ່າງດີ ໂດຍມີຄູນ້ຳອ້ອມເມືອງເປັນດັ່ງສາຍຮັດແອວ ແລະ ມີກຳແພງເມືອງເປັນດັ່ງສະໂພກ.

๓.

໓.

มณิสิงฺคํสุมาลาภิ พาลํสุมาลิวิพฺภมํ,สสงฺกมณฺฑลํ ตสฺมึ ปลมฺเหสา’ภีสาริกา;

()

ໃນນະຄອນນັ້ນ ດວງຈັນທີ່ສ່ອງແສງກະທົບກັບຍອດປຣາສາດທີ່ປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມງົດງາມດັ່ງແສງຕາເວັນຍາມເຊົ້າ ປຽບດັ່ງນາງອະພິສາຣິກາ (ຍິງຜູ້ເດີນທາງໄປຫາຄົນຮັກ).

๔.

໔.

อินฺทิรามนฺทิรา’มนฺทมณิมนฺทิรสาลินี,เหมทฺธชาวลิ ตสฺมึ กิฬาปยิ กลาปิโน;

()

ໃນນະຄອນນັ້ນ ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍປຣາສາດແກ້ວມະນີອັນຮຸ່ງເຮືອງ ປຽບດັ່ງວິມານຂອງພຣະນາງລັກສະໝີ ທຸງຄຳທີ່ປິວສະໄຫວເປັນທິວແຖວ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ນົກຍູງທັງຫຼາຍຟ້ອນລຳດ້ວຍຄວາມເພີດເພີນ.

๕.

໕.

รราช นาคราชานํ กปฺปิตาภรเณหิ จ,ทาฐาหิ ทานธาราหิ เมฆวจฺฉนฺตา’ว สา ปุรี;

()

ນະຄອນນັ້ນ ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມດ້ວຍຝູງຊ້າງມຸງຄຸນທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການ ມີງາອັນງົດງາມ ແລະ ມີນ້ຳມັນຕົກມັນໄຫຼອາບ ປຽບດັ່ງກ້ອນເມກທີ່ກຳລັງຫຼັ່ງຝົນ.

๖.

໖.

ตุรงฺคนิกโรณฺฑุตธุลิธูสริตมฺพรํ,นิวาริตาตปํรงฺควิตานสฺสิริมาหริ;

()

ຝຸ່ນລະອອງທີ່ຟຸ້ງກະຈາຍຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າຍ້ອນຝູງມ້າທີ່ແລ່ນໄປມາ ໄດ້ບົດບັງແສງແດດອັນຮ້ອນແຮງ ປຽບດັ່ງເພດານຜ້າກັ້ງອັນງົດງາມ.

๗.

໗.

นีลเสวาลธมฺมิลฺลา สมฺผุลฺลกมลา’นนา,ตหิมุปฺปลโลล’กฺขี หํสปีนปโยธรา;

()

ໃນນະຄອນນັ້ນ ສະໂບກຂະຣະນີ (ໜອງບົວ) ທັງຫຼາຍ ປຽບດັ່ງສະຕີ ທີ່ມີຕະໄຄ່ນ້ຳສີຂຽວເປັນດັ່ງເສັ້ນຜົມ, ມີດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານເປັນດັ່ງໃບໜ້າ, ມີດອກອຸບົນທີ່ຫວັ່ນໄຫວເປັນດັ່ງດວງຕາ ແລະ ມີຝູງຫົງເປັນດັ່ງຖັນອັນເຕັມຕຶງ.

๘.

໘.

กิญฺชกฺขราชิรสานารุทฺธโรธนิตมฺพินี,ภิงฺคาลิมณิมญฺชิรา นารี’วา’สุํ สโรชินี;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

ສະໂບກຂະຣະນີເຫຼົ່ານັ້ນ ປຽບດັ່ງສະຕີ ທີ່ມີລະອອງເກສອນບົວເປັນດັ່ງສາຍຮັດແອວ, ມີຂອບຝັ່ງເປັນດັ່ງສະໂພກ ແລະ ມີຝູງເຜິ້ງທີ່ບິນວົນວຽນເປັນດັ່ງກຳໄລຂໍ້ຕີນທີ່ປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີ.

๙.

໙.

เกวกลํ กปฺปรุกฺเขหิ วินา สา ราชธานฺย’หุ,วิสาณาราชธานี’ว สพฺพสมฺปตฺติสาลินี;

()

ຣາຊະທານີນັ້ນ ຂາດພຽງແຕ່ຕົ້ນກັລປະພຶກເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ກໍຍັງມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບດັ່ງນະຄອນອະລາກາຂອງທ້າວກຸເວຣະ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສົມບັດທຸກປະການ.

๑๐.

໑໐.

กทาจิ ปุริสาชญฺโญ ราชา’โหสิ ปุเร ตหึ,เวสฺสนฺตโร’ตินาเมน วิสฺสุโต ภุวนตฺตเย;

()

ໃນອະດີດຕະກາລ ໄດ້ມີພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນຍອດບຸຣຸດສະເຫວີຍຣາດຢູ່ໃນນະຄອນນັ້ນ ພຣະນາມວ່າ ເວສສັນຕະຣະ ຜູ້ມີຊື່ສຽງເລື່ອງລືໄປທົ່ວທັງສາມໂລກ.

๑๑.

໑໑.

กุมาโร’ว สมาโน โส ทานกีฬาปรายโณ,กายูปคานิ ธาตีนํ รตนาภรณานิ’ปิ;

()

ແມ້ໃນເວລາທີ່ຍັງເປັນພຣະກຸມານ ພຣະອົງກໍຍິນດີໃນການບໍລິຈາກທານເປັນນິດ ໄດ້ຊົງປົດເອົາເຄື່ອງປະດັບອັນມີຄ່າທີ່ປະດັບຢູ່ເທິງຮ່າງກາຍຂອງແມ່ນົມທັງຫຼາຍອອກໃຫ້ເປັນທານ.

๑๒.

໑໒.

ขณฺฑาขณฺฑํ กริตฺวาน นวกฺขนฺตุํ กปริจฺจชิ,เอวํ พาหิรวตฺถูนิททนฺโต อฏฺฐวสฺสิโก;

()

ພຣະອົງໄດ້ຊົງແບ່ງເຄື່ອງປະດັບເຫຼົ່ານັ້ນອອກເປັນສ່ວນໆ ແລ້ວບໍລິຈາກທານເຖິງ ໙ ເທື່ອ ດ້ວຍການບໍລິຈາກວັດຖຸພາຍນອກເຊັ່ນນີ້ ຕັ້ງແຕ່ມີພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ ໘ ພັນສາ.

๑๓.

໑໓.

ปาสาทมภิรีหิตฺวา โสนิสชฺชา’ภิยาจนํ,ทสฺสามี’ติ วิจินฺเตสิ สิสกฺขิมํสโลหิตํ;

()

ເມື່ອສະເດັດຂຶ້ນສູ່ປຣາສາດແລະປະທັບນັ່ງຢູ່ ພຣະອົງໄດ້ຊົງດຳຣິວ່າ 'ຫາກມີຜູ້ໃດມາຂໍ ພຣະອົງຈະບໍລິຈາກແມ່ນແຕ່ຫົວ, ດວງຕາ, ເນື້ອ ແລະ ເລືອດ ຂອງຕົນໃຫ້ເປັນທານ'.

๑๔.

໑໔.

สุเขธิโต มหาสตฺโต สุกฺกปกฺเข’ว จนฺทิมา,ปาเลสิ ทสธมฺเมน ปตฺวา รชฺชสิรึ ปชํ;

()

ພຣະມະຫາສັດຜູ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງດວງຈັນໃນຂ້າງຂຶ້ນ ເມື່ອໄດ້ສະເຫວີຍຣາຊະສົມບັດແລ້ວ ກໍໄດ້ຊົງປົກຄອງປະຊາຊົນດ້ວຍທົດສະພິດຣາຊະທັມ.

๑๕.

໑໕.

นิสชฺโช ปริปาสาเท โส ราชา เอกทา รโห,กามานํ สงฺกิเลสญฺจ โวการาทีนวํ สริ;

()

ວັນໜຶ່ງ ເມື່ອພຣະຣາຊາປະທັບນັ່ງຢູ່ຕາມລຳພັງໃນປຣາສາດ ໄດ້ຊົງລະນຶກເຖິງຄວາມເສົ້າໝອງຂອງກາມທັງຫຼາຍ ແລະ ໂທດອັນເປັນໄພຂອງສັງຂານ.

๑๖.

໑໖.

ปพฺพชฺชาหิรโต ราชา นิพฺพินฺโต วิภเวภเว,สมฺปตฺติสารมาทาย หิตฺวา รชฺชสิรึ วรํ;

()

ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິນດີໃນການອອກບວດ ເບື່ອໜ່າຍໃນຊັບສົມບັດແລະພົບພູມ ໄດ້ຊົງຖືເອົາແກ່ນສານແຫ່ງສົມບັດ ແລ້ວສະຫຼະຣາຊະສົມບັດອັນປະເສີດ.

๑๗.

໑໗.

มตฺตมาตงฺคราชา’ว อคฺคิปชฺชลกานนา,รุทโต ญาติสงฺฆสฺส อคารสฺมา’ภิ นิกฺขมี;

()

ປຽບດັ່ງພະຍາຊ້າງຕົກມັນທີ່ໜີອອກຈາກປ່າທີ່ໄຟກຳລັງໄໝ້ ພຣະອົງໄດ້ສະເດັດອອກຈາກເຮືອນ ໃນຂະນະທີ່ໝູ່ຍາດຕິພີ່ນ້ອງກຳລັງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ.

๑๘.

໑໘.

จมฺปกาโสกวกุลตรุสณฺฑสุมณฺฑิตํ,สิขณฺฑิมณฺฑลาขณฺฑกีฬํ โกกิลกูชนํ;

()

ສະຖານທີ່ນັ້ນ ປະດັບປະດາດ້ວຍປ່າໄມ້ຈຳປາ, ໄມ້ອະໂສກ ແລະ ໄມ້ພິກຸນ ເປັນທີ່ຫຼິ້ນສະໜຸກສະໜານຂອງຝູງນົກຍູງ ແລະ ມີສຽງຮ້ອງຂອງນົກດຸດເຫວົ່າ...

๑๙.

໑໙.

อเนกมิคปกฺขีนมาสยํ สลิลาสยํ,วีกาสกุสุมาโมทปฺปวาสิตสมีรณํ;

()

ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຝູງສັດປ່າແລະນົກນານາຊະນິດ ມີແຫຼ່ງນ້ຳອັນອຸດົມສົມບູນ ແລະ ມີສາຍລົມພັດພາເອົາກິ່ນຫອມຂອງດອກໄມ້ທີ່ກຳລັງເບັ່ງບານ...

๒๐.

໒໐.

มธุมตฺตา’ลิงฺธงฺการนิพฺภร’มฺพุรุหากรํ,สมฺปาตนิชฺฌรา’ราวคมฺภีรภุริภูธรํ;

()

ມີສະໂບກຂະຣະນີທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສຽງເຜິ້ງຮ້ອງຄາງເພາະເມົານ້ຳຫວານ ແລະ ມີພູເຂົາອັນກວ້າງໃຫຍ່ທີ່ດັງກ້ອງດ້ວຍສຽງນ້ຳຕົກຕາດ...

๒๑.

໒໑.

ปวเวกกฺขมํ วงฺกปพฺภารํ คิริคพฺภรํ,ทุปฺปเวสปกถํ วงฺกคิรินามตโปวนํ;

()

ປ່າບຳເພັນພຽນທີ່ມີຊື່ວ່າ ເຂົາວົງກົດ ອັນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເໝາະແກ່ການວິເວກ ມີຖ້ຳແລະຊອກຫີນ ເປັນບ່ອນທີ່ເຂົ້າໄປເຖິງໄດ້ຍາກ...

๒๒.

໒໒.

ปตฺวา ลทฺเธ’สิปพฺพชฺชา กวิลาโส โส มหีภุโช,จรนฺโต พฺรหฺมจริยํ จิรสฺสํ วีตินามยิ;

()

ເມື່ອສະເດັດເຖິງແລ້ວ ພຣະຣາຊາຜູ້ຊົງສະຫງ່າງາມດັ່ງນັກບວດ ໄດ້ຊົງບັນພະຊາ ແລະ ປະພຶດພຣົມມະຈັນຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນເວລານານ.

๒๓.

໒໓.

ตสฺสรญฺโญ มเหสิปิ มทฺทีนาม สุเขธิตา,ปุตฺตธีตูภิสทฺธึ ตํ ตโปวนมุปาวิสิ;

()

ພຣະມະເຫສີຂອງພຣະຣາຊາອົງນັ້ນ ພຣະນາມວ່າ ມັດທີ ຜູ້ເຄີຍໄດ້ຮັບຄວາມສຸກສະບາຍ ກໍໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າບຳເພັນພຽນນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະໂອຣົດແລະພຣະທິດາ.

๒๔.

໒໔.

มหิจฺโฉ ปูชโกวิปฺโป ตทา พีคจฺฉทสฺสโน,เยน เวสฺสนฺตโรสตฺตสาโร เตนุปสงฺกมิ;

()

ໃນກາລານັ້ນ ມີພຣາມຜູ້ມີຄວາມໂລບຫຼາຍ ມີຮ່າງກາຍອັນໜ້າກຽດຊັງ ນາມວ່າ ຊູຊົກ ໄດ້ເດີນທາງເຂົ້າໄປຫາພຣະເວສສັນຕະຣະ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ.

๒๕.

໒໕.

อตฺโถ กมฺมกเรหี’ติ ชราชชฺชริตสฺส เม,ปุตฺตญฺจธีตรํ ยาจี ธีรํ ปตฺวา ทยาปรํ;

()

ພຣາມນັ້ນໄດ້ທູນຂໍພຣະໂອຣົດແລະພຣະທິດານຳພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມກ້າຫານແລະປ່ຽມດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ໂດຍກ່າວວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ແກ່ຊະລາ ມີຄວາມຕ້ອງການຄົນຮັບໃຊ້'.

๒๖.

໒໖.

อุโภ กณฺหาชินํ ชาลึ สเสนหภารภาชนํ,สมฺมาสมฺโพธิกาโม โส ตณฺหาทาสพฺยมุตฺติยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ປາດຖະໜາພຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ ເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມເປັນທາດຂອງຕັນຫາ ໄດ້ຊົງບໍລິຈາກທັງພຣະຊາລີ ແລະ ພຣະກັນຫາຊິນາ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກດັ່ງດວງໃຈ...

๒๗.

໒໗.

ทกฺขิโณทกสมฺปุตชูชก’ญฺชลิภาชเน,สมปฺปยิตฺถ พนฺธิตฺวา อคมา’ทาย นิทฺทโย;

()

ພຣະອົງໄດ້ຊົງຫຼັ່ງນ້ຳທັກສິໂນທົກລົງເທິງມືຂອງຊູຊົກ ແລ້ວມອບພຣະກຸມານທັງສອງໃຫ້ ຝ່າຍຊູຊົກຜູ້ໄຮ້ຄວາມເມດຕາ ກໍໄດ້ມັດພຣະgຸມານທັງສອງແລ້ວພາເດີນທາງຈາກໄປ.

๒๘.

໒໘.

ทานาธิมุตฺตีวีมํสี วิปฺปากปฺเปนุ’ปาคโต,สํยาจิ เทวราชา’ถ มทฺทิเทวึ ปติพฺพตํ;

()

ຄັ້ງນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະຣາດ (ພຣະອິນ) ໄດ້ແປງກາຍເປັນພຣາມ ເຂົ້າມາທູນຂໍພຣະນາງມັດທີຜູ້ມີຄວາມຈົງຮັກພັກດີ ເພື່ອທົດສອບຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນທານປາຣະມີຂອງພຣະອົງ.

๒๙.

໒໙.

ทกฺขิโณทกนิทฺโธตหตฺโถ โส ทกฺขิโณทกํ,กตฺวา เทเวสวิปฺปสฺส เทวึ เทโว ปริจฺจชิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຫັດອັນຊຳລະແລ້ວດ້ວຍນ້ຳທັກສິໂນທົກ ໄດ້ຊົງຫຼັ່ງນ້ຳທັກສິໂນທົກ ແລ້ວບໍລິຈາກພຣະມະເຫສີໃຫ້ແກ່ພຣາມ (ຜູ້ເປັນຈອມເທບ).

๓๐.

໓໐.

สตฺตกฺขตฺตุํ ปกมฺปิตฺถ ตสฺส ปารมิเตชสา,สาธุสาธูติ ปตฺตานุโมทนฺตี’ว มหีวธู;

()

ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສະເທືອນເຖິງ ໗ ເທື່ອ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງປາຣະມີຂອງພຣະອົງ ປຽບດັ່ງນາງພຣະທໍຣະນີກຳລັງອະນຸໂມທະນາສາທຸການວ່າ 'ສາທຸ ສາທຸ'.

๓๑.

໓໑.

อิจฺเจวํ ปุริสารญฺโญ ปริปาจินปารมี,มณิรํสิสฺมุชฺโชต ปาสาทสตลงฺกเต;

()

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ພຣະໂພທິສັດຜູ້ເປັນຍອດບຸຣຸດ ຜູ້ມີປາຣະມີອັນແກ່ກ້າແລ້ວ ໄດ້ປະທັບຢູ່ໃນປຣາສາດອັນປະດັບປະດາດ້ວຍແສງແກ້ວມະນີຮຸ່ງເຮືອງ...

๓๒.

໓໒.

มนฺทมนฺทานิโลณฺฑูต ปญฺจวณฺณทฺธชาลีนํ,มณิกึกิณิชาลานุราวโสตรสายเน;

()

ບ່ອນທີ່ມີທຸງ ໕ ສີປິວສະໄຫວຕາມສາຍລົມພັດເບົາໆ ແລະ ມີສຽງກະດິ່ງຄຳດັງກ້ອງກັງວານເປັນທີ່ເພີດເພີນແກ່ໂສດປະສາດ...

๓๓.

໓໓.

ทิพฺเพหิ นจฺจคีเตหิ วาทิเตหิ มโนรเม,กนฺทปฺปมณฺฑปาการ รงฺคมณฺฑปมณฺฑิเต;

()

ອັນເປັນທີ່ໜ້າເພີດເພີນໃຈດ້ວຍສຽງດົນຕີ, ການຟ້ອນລຳ ແລະ ການຂັບຮ້ອງອັນເປັນທິບ ປະດັບປະດາດ້ວຍໂຮງມະໂຫຣະສົບອັນງົດງາມດັ່ງວິມານແຫ່ງກາມະເທບ...

๓๔.

໓໔.

ทิพฺพนฺตทิพฺพราชูนํ อินฺทจาปสเตหิ’ว,จูฬามณีมรีจิหี สมฺพาธีกฬิต’มฺพเร;

()

ທ້ອງຟ້າແອອັດບຽດສຽດໄປດ້ວຍລັງສີແຫ່ງຈຸລາມະນີຂອງເຫຼົ່າເທວະລາດຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງທັງຫຼາຍ, ປານປະໜຶ່ງວ່າດາດດາດ້ວຍຮຸ້ງກິນນ້ຳເປັນຮ້ອຍໆ ເສັ້ນ.

๓๕.

໓໕.

อจฺฉราหิ กุจญฺจนฺทนมิตงฺคีหิ ทูรโต,วิธูตจนฺทิการาชิ จารุจามร มารุเต;

()

ແຕ່ໄກ, ສາຍລົມຈາກສະວີຈາມອນອັນງົດງາມ ທີ່ພັດວີໂດຍເຫຼົ່ານາງອັບສອນ ຜູ້ມີກາຍອັນທາດ້ວຍຈັນແດງ, ປຽບເໝືອນແສງຈັນອັນຜ່ອງໃສ ທີ່ແຜ່ກະຈາຍໄປ.

๓๖.

໓໖.

สุตฺตปฺปพุทฺธโปโส’ว ตุสิเต ติทสาลเย,ตโต จวิตฺวา นิพฺพตฺติ หุตฺวา สนฺตุสิต’วฺหโย;

()

ປານປະໜຶ່ງບຸກຄົນຜູ້ຕື່ນຈາກຫຼັບ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງເທວະດາ, ພະອົງໄດ້ຈຸຕິຈາກອັດຕະພາບນັ້ນ ແລ້ວບັງເກີດເປັນເທວະລາດມີພະນາມວ່າ ສັນດຸສິດ.

๓๗.

໓໗.

ทิพฺเพสุ ปญฺจกาเมสุ วสนฺโต ตุสิตาลเย,ปญฺจินฺทฺริยานิ โลเกกโลจโน ปริจารยิ;

()

ເມື່ອສະຖິດຢູ່ໃນດຸສິດພິມານ, ພະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາເອກຂອງໂລກ ໄດ້ສະεຫວີຍເບນຈະກາມະຄຸນອັນເປັນທິບ, ໃຫ້ອິນຊີທັງຫ້າໄດ້ຮັບຄວາມເພີດເພີນ.

๓๘.

໓໘.

ตทา ทสสหสฺเสสุ จกฺกวาเฬสุ เทวตา,เอกตฺถ สนฺนิปติตา สุตฺวา พุทฺธหฬาหฬํ;

()

ໃນການນັ້ນ, ເຫຼົ່າເທວະດາໃນໝື່ນໂລກທາດ ໄດ້ມາປະຊຸມພ້ອມກັນໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງດຽວ ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງ ພຸດທະໂກລາຫົນ.

๓๙.

໓໙.

เตโน’ปสงฺกมิตฺวาน เยนา’สิ ปุริสุตฺตโม,กตฺวา ตพฺพทนมฺโภชํ นยนาลิกุลาลยํ;

()

ເຫຼົ່າເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະອົງຜູ້ເປັນບຸລຸດອັນປະເສີດສຸດ, ໂດຍເຮັດໃຫ້ພະພັກອັນປຽບເໝືອນດອກບົວຂອງພະອົງ ເປັນທີ່ອາໄສຂອງຝູງεຜິ້ງຄືດວງຕາຂອງພວກຕົນ.

๔๐.

໔໐.

จูฬามณิมยุขมฺพุติทฺโธตจรณาสเน,พทฺธญฺชลิปุฏมฺโภชมกุลาติ สมปฺปยุํ;

()

ທີ່ແທ່ນຮອງພະບາດອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍລັງສີຄືສາຍນ້ຳຈາກມຸງກຸດຈຸລາມະນີ, ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ປະນົມມືອັນປຽບເໝືອນດອກບົວຕູມ ເພື່ອນ້ອມຖະຫວາຍອັນຊະລີ.

๔๑.

໔໑.

จกฺกวตฺติปทํ สกฺกมารพฺรหฺมปทตยา,นโข มาริส ปตฺเถตฺวา ปารมี ปริปาจิตา;

()

ຂ້າແຕ່ພະມະຫາບຸລຸດ, ພະບາລະມີທັງຫຼາຍທີ່ພະອົງໄດ້ບຳເພັນໃຫ້ບໍລິບູນແລ້ວນັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນພະອົງປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະເຈົ້າຈັກກະພັດ, ຄວາມເປັນທ້າວສັກກະ, ຄວາມເປັນພະຍາມານ ຫຼື ຄວາມເປັນທ້າວມະຫາພົມເລີຍ.

๔๒.

໔໒.

เวเนยฺยพนฺธุภุเตน สมฺมาสมฺโพธิมิจฺฉตา,ตยา มาริส กิจฺเฉน ปูริตา ทสปารมี;

()

ຂ້າແຕ່ພະມະຫາບຸລຸດ, ພະອົງຜູ້ຊົງເປັນດັ່ງຍາດພີ່ນ້ອງຂອງເວໄນຍະສັດ, ຜູ້ຊົງປາດຖະໜາພະສຳມາສຳໂພທິຍານ, ຈຶ່ງໄດ້ຊົງບຳເພັນທົດສະບາລະມີມາດ້ວຍຄວາມຍາກລຳບາກ.

๔๓.

໔໓.

สเทวกสฺส โลกสฺส หิตาย มาตุกุจฺฉิยํ,อุปฺปชฺชตูติ ยาจึสุ ตํธีรํ กรุณาปรํ;

()

ຂໍພະອົງຈົ່ງສະເດັດອຸບັດໃນພະຄັນຂອງພະມານດາ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາເຖີ້ນ, ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ກາບທູນອ້ອນວອນພະມະຫາບຸລຸດຜູ້ຊົງປັນຍາ ແລະ ປ່ຽມດ້ວຍພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນພະອົງນັ້ນ.

๔๔.

໔໔.

สตวสฺสายุเหฏฺฐาปิ อุทฺธํ สหสหสฺสโต,ยสฺมา อกาโล พุทฺธานํ ตสฺมา กาลํ วิปสฺสิ โส;

()

ເພາະວ່າ ອາຍຸຂັຍທີ່ຕ່ຳກວ່າຮ້ອຍປີ ແລະ ສູງກວ່າແsnປີຂຶ້ນໄປ ບໍ່ແມ່ນການອັນຄວນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ, ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງກາລະ.

๔๕.

໔໕.

ยสฺมา อญฺเญสุ ทีเปสุ สมฺพุทฺธา โนปปชฺชเร,ชายนฺติ ชมฺพุทีปสฺมึ ตสฺมา ทีปํ วิปสฺสิ โส;

()

ເພາະວ່າ ພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ອຸບັດໃນທະວີບອື່ນໆ, ແຕ່ຍ່ອມຊົງບັງເກີດໃນຊົມພູທະວີບ, ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງທະວີບ.

๔๖.

໔໖.

ยสฺมา มิลกฺขเทเสสุ นูปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา,ชายเร มชฺฌิเม เทเส ตสฺมาเทสํ วิปสฺสิ โส;

()

ເພາະວ່າ ພະຕາຖາຄົດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ອຸບັດໃນປັດຈັນຕະປະເທດ, ແຕ່ຍ່ອມຊົງບັງເກີດໃນມັດຊິມະປະເທດ, ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງປະເທດ.

๔๗.

໔໗.

ยสฺมา นชายเร เวสฺสสุทฺทตฺวเยสุ ชายเร,ขนฺติเย พฺราหฺมเณ พุทฺธา กุลํ ตสฺมา วิปสฺสิ โส;

()

ເພາະວ່າ ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ຊົງບັງເກີດໃນຕະກູນແພດ ແລະ ຕະກູນສູດ, ແຕ່ຍ່ອມຊົງບັງເກີດໃນຕະກູນກະລັດສັດ ຫຼື ຕະກູນພາມ, ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງຕະກູນ.

๔๘.

໔໘.

ยสฺมา อนญฺญวิสยา กุจฺฉิ สมฺพุทฺธมาตุยา,ตสฺมา อายุปริจฺเฉทวเสน ปสฺสิ มาตรํ;

()

ເພາະວ່າ ພະຄັນຂອງພະພຸດທະມານດາ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ອາໄສຂອງສັດອື່ນໃດ, ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງພະມານດາ ໂດຍກຳນົດເອົາອາຍຸຂັຍຂອງພະນາງ.

๔๙.

໔໙.

โลเกกโลจโน เอวํ กตฺวา ปญฺจาวโลกนํ,ตาสํ ปฏิญฺญํ ปาทาสิ กรุณาปุณฺณมานโส;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາເອກຂອງໂລກ ເມື່ອຊົງເຮັດມະຫາວິໂລກະນະຫ້າປະການຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ກໍຊົງປະທານປະຕິຍານແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ດ້ວຍພະໄທອັນປ່ຽມລົ້ນດ້ວຍພະມະຫາກະລຸນາ.

๕๐.

໕໐.

ตปฺปาทตามรสจุมฺพิต โมฬิมาลาสมฺปตฺตเทวปริสา’นฺตรธายิ ตาว,โอคยฺห นนฺทนวนํ ตุสิตาธิราชาตมฺหา จวี มติทยาทยินาสภาโย;

()

ເຫຼົ່າເທວະບໍລິສັດ ຜູ້ມີພວງມາໄລເທິງມຸງກຸດອັນສຳຜັດກັບພະບາດປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງພະອົງ ກໍໄດ້ອັນຕະລະທານຫາຍໄປໃນທັນທີ, ສ່ວນພະອົງຜູ້ເປັນລາຊາແຫ່ງດຸສິດພິມານ ຜູ້ຊົງປັນຍາ ແລະ ພະມະຫາກະລຸນາອັນປະເສີດສຸດ, ເມື່ອສະເດັດເຂົ້າສູ່ສວນນັນທະວັນແລ້ວ ກໍໄດ້ຊົງຈຸຕິຈາກອັດຕະພາບນັ້ນ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานติทาเน ชินวํสทีเป ทุเรนิทาเน เวสฺสนฺตรจริยปฺปภุติเทวาราธนา ปวตฺติ ปริทีโป ปญฺจโม สคฺโค.

ບົດທີ ຫ້າ ວ່າດ້ວຍການອັນເຊີນຂອງεຫຼົ່າເທວະດາ ມີເລື່ອງພະເວດສັນດອນເປັນຕົ້ນ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ພາກທູເຣນิທານ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເກື້ອກູນແກ່ຄວາມຍິນດີໃນດວງໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

ชินวํสทีเป ทูเรนิทาน ภาโค ปฐโม.

ພາກທູເຣນິທານ ຕອນທີໜຶ່ງ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ຈົບແລ້ວ.

๑.

໑.

ยา สตฺตสารปภวา สิริชมฺพุทีเปผีตา’มราวติปุรี’ว ปุรีวตํสา,อาทิจฺจวํสิกนรินฺทปเวณิ ภูมิลกฺขฺยาลยา กปิลวตฺถุปุรี ปุเร’สิ;

()

ໃນອະດີດຕະການ, ມີພະນະຄອນໜຶ່ງນາມວ່າ ກະບິນລະພັດ ຕັ້ງຢູ່ໃນຊົມພູທະວີບອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງສັດຕະບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ, ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງປານປະໜຶ່ງນະຄອນອະມະຣາວະດີ, ເປັນຍອດແຫ່ງນະຄອນທັງຫຼາຍ, ເປັນດິນແດນສືບເຊື້ອສາຍແຫ່ງພະມະຫາກະສັດໃນສຸລິຍະວົງ, ແລະ ເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສິຣິມຸງຄຸນ.

๒.

໒.

วณฺเณหิ กณฺณสุขสทฺทรเสหิ ชาต-รูเปหิ อตฺถวิสเรหิ ยตีหิ ยุตฺตา,ยา ราชธานิ ปุถุปาณคณปฺปเทหิอาสี (วสนฺตติลกา) รจนา ยเถว;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

ພະລາຊະທານີນັ້ນ ປະກອບດ້ວຍສີສັນອັນງົດງາມ, ສຽງອັນເປັນທີ່ສະບາຍຫູ, ຄຳ, ຊັບສົມບັດອັນມາກມາຍ ແລະ ເຫຼົ່າພິກຂຸຜູ້ບຳເພັນພຽນ, ທັງດາດດາດ້ວຍຝູງສັດຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ, ປຽບεໝືອນດັ່ງບົດປະພັນອັນແຕ່ງຂຶ້ນດ້ວຍສັນທະລັກສະນະ ວະສັນຕະຕິລົກ.

๓.

໓.

ปาจีทิสาภุชลตาย มหียุวตฺยาสนฺนทฺธสงฺขวลยสฺสิริมาวหนฺตํ,ยสฺสา สุธาสุปริกมฺมกตํ รราชปาการจกฺกมจลํ มกุฏานุการํ;

()

ກຳແພງເມືອງອັນເປັນວົງມົນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຂອງພະນະຄອນນັ້ນ, ທີ່ຖືກທາດ້ວຍປູນຂາວຢ່າງດີ, ຊົງຄວາມງົດງາມປານປະໜຶ່ງມຸງກຸດ, ແລະ ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສະຫງ່າງາມດັ່ງກຳໄລຫອຍສັງ ທີ່ສວມໃສ່ແຂນອັນອ່ອນຊ້ອຍຄືທິດບູຮະພາ ຂອງນາງສາວຄືແຜ່ນດິນ.

๔.

໔.

ยสฺสา รราช ปริขา นครินฺทิรายกิญฺชกฺขิญฺชริตตีรทสาภิรามา,สํสิพฺพิตาลิวิตฺตีมณิตนฺตุปนฺตีปาการโสณิภรโต คลิตมฺพรํ’ว;

()

ຄູເມືອງຂອງພະນະຄອນນັ້ນ, ອັນງົດງາມດ້ວຍຝັ່ງທີ່ດາດດາດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກບົວ, ສ່ອງແສງປະກາຍປານປະໜຶ່ງຜ້າສະໄບ ທີ່ຫຼຸດເລື່ອນລົງຈາກສະໂພກອັນຜາຍຂອງນາງຟ້າປະຈຳເມືອງ, ໂດຍມີຝູງເຜິ້ງທີ່ຕອມຢູ່ອ້ອມຮອບ ປຽບເໝືອນສາຍສ້ອຍອັນຮ້ອຍດ້ວຍແກ້ວມະນີ.

๕.

໕.

กนฺทปฺปทปฺปมทิรามทมตฺตธุตฺตามนฺทานิเลริตสุนีลลตาวิตานํ,ยสฺมึ วิโลลนยนญฺชลิปิยมานํอาปานภุมินิภโมปวนํภชึสุ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ເຫຼົ່າຊາຍໜຸ່ມຜູ້ມົວເມົາດ້ວຍລົດນ້ຳເມົາຄືຄວາມສະໜຽ່ຫາ ໄດ້ພາກັນໄປທ່ຽວຊົມສວນອຸທິຍານ ອັນມີລັກສະນະຄືສະຖານທີ່ດື່ມນ້ຳເມົາ, ເຊິ່ງມີເຄືອໄມ້ສີຂຽວເຂັ້ມອັນຖືກສາຍລົມພັດເບົາໆ ໃຫ້ໄຫວໄປມາ, ປຽບເໝືອນຖືກດື່ມກິນດ້ວຍອັນຊະລີຄືດວງຕາອັນຫວັ່ນໄຫວຂອງພວກເຂົາ.

๖.

໖.

มตฺตงฺคนาย นวโยพฺพนคพฺพิตายรงฺคาลยคฺคมณิทปฺปณพิมฺพิเตหิ,ยา ราชธานิ ฆนปีนปโยธเรหิโสมฺมานเนหิ ภชิ มานสวาปิโสภํ;

()

ພະລາຊະທານີນັ້ນ ຊົງຄວາມງົດງາມປານປະໜຶ່ງສະໂບກຂະຣະນີມານັດ, ດ້ວຍໃບໜ້າອັນຜຸດຜ່ອງ ແລະ ຊວງອົກອັນເຕັ່ງຕຶງ ຂອງεຫຼົ່າສະຕີໄວລຸ້ນສາວ ຜູ້ມີຄວາມພູມໃຈໃນໄວເຍົາ, ເຊິ່ງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນໃນແວ່ນແກ້ວມະນີ ເທິງຍອດໂຮງມະໂຫຣະສົບ.

๗.

໗.

สงฺกปฺปิตาภรณรํสิ สเตรตาลีทาฐาพลากวิสรา มทวุฏฺฐิธารา,ยสฺมึ ปุเร ฆรมยูรกุลํ อกาเลกีฬาปยึสุ วรวารณวาริวาหา;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ເຫຼົ່າຊ້າງສານອັນປະເສີດ ຜູ້ປຽບເໝືອນເມກຝົນ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຝູງນົກຍູງບ້ານຟ້ອນລຳໃນຍາມທີ່ບໍ່ແມ່ນລະດູການ, ດ້ວຍລັງສີຈາກເຄື່ອງປະດັບຂອງພວກມັນປຽບດັ່ງສາຍຟ້າແມບ, ງາຂອງພວກມັນປຽບດັ່ງຝູງນົກຍາງ, ແລະ ນ້ຳມັນຕົກມັນປຽບດັ່ງສາຍຝົນອັນຊຸ່ມεຢັນ.

๘.

໘.

ปาการจกฺกพหินิคฺคต มุคฺคราคํยสฺมึ ตุรงฺคนิกรุทฺธฏธูลิชาลํ,รจฺฉาวตารชนตาย ขณํ ชเนสิภีตึ ปทิตฺตปลยานลชาลโสภํ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ຝຸ່ນລະອອງອັນມາກມາຍທີ່ຟຸ້ງຂຶ້ນຍ້ອນຝູງມ້າ, ເຊິ່ງມີສີແດງເຂັ້ມເມື່ອຟຸ້ງອອກໄປນອກກຳແພງເມືອງ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນທີ່ສັນຈອນໄປມາຕາມທ້ອງຖະໜົນເກີດຄວາມຢ້ານກົວຊົ່ວຂະນະ, ເພາະມັນມີລັກສະນະຄືກັບແປວໄຟປະໄລຍະກັນອັນຮຸ່ງເຮືອງ.

๙.

໙.

ยสฺมึ วิมานมณิสิงฺคชุติปฺปพนฺธ-สญฺจุมฺพิตํ ชิตรวึ หริณฺฑกพิมฺพํ,นารีชนานนสโรชกตาวมานํโกธาภิภุตมิว วณฺณวิการมาป;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ດວງຈັນອັນມີໄຊເໜືອດວງອາທິດ, ເມື່ອຖືກສຳຜັດດ້ວຍແສງສະຫວ່າງອັນຕໍ່ເນື່ອງ ຈາກຍອດແກ້ວມະນີຂອງວິມານທັງຫຼາຍ, ແລະ ຖືກຂົ່ມດ້ວຍຄວາມງາມແຫ່ງໃບໜ້າປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງεຫຼົ່າສະຕີ, ກໍປາກົດມີສີສັນປ່ຽນແປງໄປ ປານປະໜຶ່ງວ່າຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມໂກດຮ້າຍ.

๑๐.

໑໐.

ยตฺถิสฺสเรหิ สมธิคฺคหิตานิ ตุงฺค-เกลาสกุฏธวลาติ มโนหราติ,นิจฺจํ สุธาสุปริกมฺมกตานิ จา’สุํลกฺขีนิเกตนนิภานิ นิเกตนานิ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງຂອງεຫຼົ່າຄະຫະບໍດີຜູ້ມີອຳນາດ ຕ່າງກໍສູງສະຫງ່າ, ມີສີຂາວຜ່ອງປຽບດັ່ງຍອດເຂົາໄກລາດ, ເປັນທີ່ໜ້າພໍໃຈ, ຖືກທາດ້ວຍປູນຂາວຢູ່ສະເໝີ, ແລະ ມີຄວາມງົດງາມປຽບເໝືອນວິມານຂອງພະນາງລັກສະໝີ.

๑๑.

໑໑.

ยตฺถินฺทนิลมณิมาปิตมณฺฑปคฺเคเหมทฺธชาวลิปริพฺภมณํก ปุรมฺหิ,ชีมูตกูฏปมุเข สตวิชฺชุมาลา-ลีลาวหํ วิรหินีนมฆํ ชเนสิ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ການປິວສະໄຫວຂອງທຸງຄຳເປັນແຖວໆ ເທິງຍອດມົນທົບອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວນິນ, ປຽບເໝືອນສາຍຟ້າແລບເປັນຮ້ອຍໆ ເສັ້ນ ເທິງຍອດກ້ອນເມກ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກໂທມະນັດແກ່εຫຼົ່າສະຕີ ຜູ້ຕ້ອງພັດພາກຈາກຄົນຮັກ.

๑๒.

໑໒.

สญฺฌานุราคมณิโตรณทีธิตีหิภินฺนนฺธการนิกรา’ขิลนาครานํ,ยา ราชธานิ ชนยนฺติปิ ตุงฺคตุฏฺฐึปีตฺยา นวาสิ รชนีสฺม ภิสาริกานํ;

()

ພະລາຊະທານີນັ້ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະກຳຈັດຄວາມມືດມົນໃຫ້ແກ່ຊາວເມືອງທັງປວງ ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງຈາກຊຸ້ມປະຕູແກ້ວມະນີ ອັນມີສີແດງດັ່ງແສງສົນທະຍາ, ແລະ ສ້າງຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງໃຫ້ແກ່ຄົນທົ່ວໄປ, ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ເປັນຄືນອັນເພີດເພີນ ຂອງεຫຼົ່າສະຕີຜູ້ຈະລັກໄປຫາຊູ້ຮັກເລີຍ.

๑๓.

໑໓.

เสวาลเกสรสมากุลตีรภาคาสมฺผุลฺลรตฺตปทุมุปฺปลกลฺลหารา,หํสาลิสารสสโมสรณาภิรามายสฺมึ สุนิมฺมลชลา กมลากราสุํ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ມີສະໂບກຂະຣະນີອັນມີນ້ຳໃສສະອາດ, ມີຝັ່ງອັນເຕັມໄປດ້ວຍຕະໄຄ່ນ້ຳ ແລະ ເກສອນດອກໄມ້, ສະພັ່ງພ້ອມດ້ວຍດອກບົວແດງ, ດອກບົວຂຽວ ແລະ ດອກບົວຂາວອັນεບັ່ງບານ, ທັງງົດງາມດ້ວຍຝູງຫົງ, ຝູງεຜິ້ງ ແລະ ນົກກະຮຽນ ທີ່ພາກັນມາຊຸມນຸມຢູ່.

๑๔.

໑໔.

ยสฺมึปุเร กุลวธูวทนมฺพุชานํลทฺธุํ นิรูปมสิรึ ภุสมุสฺสหนฺตา,ยาวชฺช เสตสรสิรุหสีตรํสีอญฺโญญฺญพทฺธปฏิฆา’ว วชนฺติ นาสํ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ດອກບົວຂາວ ແລະ ດວງຈັນ, ເມື່ອພະຍາຍາມຢ່າງຍິ່ງ ເພື່ອຈະໃຫ້ໄດ້ມາຊຶ່ງຄວາມງາມອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຂອງໃບໜ້າປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງεຫຼົ່າສະຕີຜູ້ມີຕະກູນ, ຈົນεຖິງທຸກວັນນີ້ ກໍຍັງຄົງເຖິງຄວາມພິນາດໄປ ປານປະໜຶ່ງວ່າມີຄວາມຄຽດແຄ້ນໃຫ້ກັນແລະກັນ.

๑๕.

໑໕.

ยสฺมึ สุวณฺณมกณิรูปิยวํสวณฺณ-มุตฺตาปวาฬจชิเรหิ มหารเหหิ,นานาปณา สุขุมกาสิกสาณหงฺค-โกเสยฺยโขมวสเนหิ’ภวุํ ปปุณฺณา;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ຮ້ານຄ້າຕ່າງໆ ຕ່າງກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄຳ, ແກ້ວມະນີ, ເງິນ, ແກ້ວມໍລະກົດ, ໄຂ່ມຸກ, ປະການັງ ແລະ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມອັນມີຄ່າຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ: ຜ້າກາສີອັນລະອຽດ, ຜ້າປ່ານ, ຜ້າໄໝ ແລະ ຜ້າເປືອກໄມ້.

๑๖.

໑໖.

จกฺกาสิสตฺติธนุกุนฺตคทาทิภตฺถาสนฺนทฺธเหมกวจา วิชิตาริวคฺคา,สงฺคามสาครสมุตฺตรณาติสุราโยธา ยหึ ปุรวเร อกรึสุ รกฺขํ;

()

ໃນພະນະຄອນອັນປະເສີດນັ້ນ, ເຫຼົ່າທະຫານກ້າຜູ້ຖືຈັກ, ດາບ, ຫອກ, ທະນູ, ຫຼາວ ແລະ ກະບອງ ເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ສວມເກາະຄຳ, ຜູ້ມີໄຊເໜືອໝູ່ອະລິລາດສັດຕູ, ແລະ ຜູ້ມີຄວາມອາດຫານຢ່າງຍິ່ງໃນການຂ້າມຜ່ານມະຫາສະໝຸດຄືສົງຄາມ, ໄດ້ພາກັນຮັກສາພະນະຄອນໄວ້.

๑๗.

໑໗.

ผูฏฺฐา ก วาฏนิกเฏ มณิมนฺทิรานํกปฺปาสปฏฺฏธวลา สรทพฺภราชี,ยสฺมึ ขณํ ชวนิกาสิริมาทธานาถีนํ ชุโคป มธุเปหิ มุขมฺพุชานิ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ຜ້າມ່ານສີຂາວດັ່ງປຸຍຝ້າຍ ທີ່ແຂວນໄວ້ໃກ້ປະຕູວິມານແກ້ວ, ເຊິ່ງມີລັກສະນະຄືກັບກ້ອນເມກໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ, ໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສາກກັ້ນອັນງົດງາມ ເພື່ອປົກປ້ອງໃບໜ້າປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງεຫຼົ່າສະຕີ ຈາກຝູງεຜິ້ງທັງຫຼາຍ.

๑๘.

໑໘.

นิพฺพิทฺธวีถิวิสเรหิ สุสชฺชิเตหินิจฺจุสฺสวาย ปุรมุสฺสิตโตรเสหิ,โภคินฺทโภคนิกเรหิ รสาตลํ’วยํ สมฺปสาริตผเณหิ พภุว รมฺมํ;

()

ພະນະຄອນນັ້ນ ມີຄວາມງົດງາມປານປະໜຶ່ງເມືອງບາດານ, ດ້ວຍມີຖະໜົນຫົນທາງອັນຖືກຈັດສັນໄວ້ຢ່າງດີ, ມີງານສະຫຼອງຢູ່ສະເໝີ, ແລະ ມີຊຸ້ມປະຕູອັນສູງສະຫງ່າ, ປຽບເໝືອນເມືອງບາດານອັນງົດງາມດ້ວຍຂົດຫາງ ແລະ ພັງພານອັນແຜ່ຂະຫຍາຍ ຂອງεຫຼົ່າພະຍານາກ.

๑๙.

໑໙.

ยสฺมึปุเร วิวฏมนฺทิรชาลกานํอุทฺธูตธุลิมลินีกฬิตาลกานํ,นารินมินฺทุรุจีรานน ทปฺปเณสุโลกสฺส โลจนมณิ ปฏิพิมฺพิตา’สุํ;

()

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ດວງຕາອັນປຽບດັ່ງແກ້ວມະນີຂອງຜູ້ຄົນ ໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນໃນແວ່ນຄືໃບໜ້າອັນງົດງາມດັ່ງດວງຈັນ ຂອງεຫຼົ່າສະຕີ ຜູ້ມີເສັ້ນຜົມອັນຍຸ່ງເຫຍີງຍ້ອນລົມພັດຝຸ່ນລະອອງ, ຢູ່ທີ່ປ່ອງຢ້ຽມອັນεປີດຢູ່ຂອງວິມານທັງຫຼາຍ.

๒๐.

໒໐.

คมฺภีรสงฺขปฏภทฺธนิภูริโฆสํเกลาสกูฏธวลาลยเผณปิณฺฑํ,ยํ ปุณฺณสตฺตรตนํ ปุรขีรสินฺธุํลกฺขี อลงฺกริ ตุรงฺคตรงฺคเวคํ;

()

ພະນາງລັກສະໝີ ໄດ້ຊົງປະດັບປະດາພະນະຄອນອັນປຽບεໝືອນມະຫາສະໝຸດນ້ຳນົມນັ້ນ, ເຊິ່ງມີສຽງກອງ ແລະ ສຽງຫອຍສັງອັນກຶກກ້ອງກັງວານ, ມີວິມານສີຂາວຜ່ອງປຽບດັ່ງຟອງນ້ຳເທິງຍອດເຂົາໄກລາດ, ເຕັມໄປດ້ວຍລັດຕະນະເຈັດປະການ, ແລະ ມີຄວາມໄວຂອງຝູງມ້າປຽບດັ່ງລະລອກຄື້ນ.

๒๑.

໒໑.

เรณุปฺปพนฺธมลินํ กวนราชินีลํมธวาติมตฺตมธุปํ ปทุมาภิรามํ,ยํ ราชหํสภชิตํ อวติณฺณโลกํอาสิ ปุรํ วิกจกญฺชวนํ ยเถว;

() (สิเลสพนฺธนํ;

)

ພະນະຄອນນັ້ນ, ອັນມີຝຸ່ນລະອອງຟຸ້ງກະຈາຍ, ມີແຖວປ່າໄມ້ສີຂຽວເຂັ້ມ, ມີຜູ້ຄົນມົວເມົາດ້ວຍນ້ຳເມົາ, ງົດງາມດ້ວຍຊັບສົມບັດ, ແລະ ເປັນທີ່ອາໄສຂອງພະມະຫາກະສັດ, ຈຶ່ງປຽບεໝືອນດັ່ງປ່າດອກບົວອັນεບັ່ງບານ.

๒๒.

໒໒.

ยสฺมึปุรมฺหิ รตนุชฺชลนีลกณฺฐาราคาวมทฺทิตธรา’วิวฏทฺวิชาลิ,อาสุํปโยธรภรา’วิรฬปฺปเทสาสมฺปตฺตวุฏฺฐิทิวสาวิยมาตุคามา;

() (สิเลสพนฺธนํ;

)

ໃນພະນະຄອນນັ້ນ, ເຫຼົ່າສະຕີ ຜູ້ມີສາຍສ້ອຍຄໍປະດັບດ້ວຍແກ້ວນິນອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ຜູ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງຜ້າສີແດງດ້ວຍຄວາມຮັກ, ຜູ້ເຜີຍໃຫ້ເຫັນແຂ້ວອັນຂາວງາມ, ແລະ ຜູ້ມີຊວງອົກອັນເຕັ່ງຕຶງ, ຈຶ່ງປຽບεໝືອນດັ່ງວັນທີ່ມີຝົນຕົກ.

๒๓.

໒໓.

ธมฺมานุธมฺมปฏิปตฺติ ปรายณสฺสสํสารภีรุกชนสฺส ตโปวนาภา,ยา ราชธานิ ปจุรนฺธปุถุชฺชนานํอาปานภุมิว พภูวุ’ภยปฺปการา;

()

ພະລາຊະທານີນັ້ນ ມີລັກສະນະເປັນສອງປະການ ຄື: ເປັນປຽບດັ່ງປ່າບຳເພັນພຽນ ສຳລັບຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນການປະຕິບັດທຳອັນສົມຄວນແກ່ທຳ ແລະ ຜູ້ຢ້ານກົວໃນສັງສາລະວັດ, ແລະ ເປັນປຽບດັ່ງສະຖານທີ່ດື່ມນ້ຳເມົາ ສຳລັບεຫຼົ່າປຸຖຸຊົນຜູ້ໜາດ້ວຍກິເລດ.

๒๔.

໒໔.

พุทฺธงฺกุรสฺส รวิวํสปภงฺกรสฺสสมฺมา สุขานุภาวนาย สุภุมิภุตา,โภ ยาทิสิ กปิลวตฺถุปุริ ปุเร’สิธมฺมสฺสภาวมธุนา ปริทีปเย สา;

()

ໂອ້, ພະນະຄອນກະບິນລະພັດນັ້ນ, ອັນເປັນດິນແດນອັນເໝາະສົມ ເພື່ອການສະເຫວີຍສຸກຢ່າງແທ້ຈິງ ຂອງພະໂພທິສັດຜູ້ເປັນປະທີບແຫ່ງສຸລິຍະວົງ, ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂໍສະແດງສະພາວະທຳຂອງພະນະຄອນນັ້ນ.

๒๕.

໒໕.

ตสฺมึ พภูว นคเร นคราธิราเชราชา สุนีติจตุโร จตุสงฺคเหหิ,ธมฺเมน สพฺพชนรญฺชนโก กทาจิสุทฺโธทนวฺหวิสุโต รวิวํสเกตุ;

()

ໃນພະນະຄອນອັນເປັນຍອດແຫ່ງເມືອງນັ້ນ, ຄັ້ງໜຶ່ງ ໄດ້ມີພະມະຫາກະສັດຊົງພະນາມວ່າ ສຸດໂທທະນະ, ຜູ້ຊົງສະຫຼາດໃນລັດຖະປະສາດສະໂນບາຍ, ຊົງໂຜດຜ່ານປະຊາຊົນທັງປວງດ້ວຍສັງຄະຫະວັດຖຸສີ່ປະການ ໂດຍທຳ, ແລະ ຊົງເປັນດັ່ງທຸງໄຊແຫ່ງສຸລິຍະວົງ.

๒๖.

໒໖.

ทิสฺวา’วตารกลุสิกตมตฺตภาวํอุกฺกณฺฐิเต’ว กมลา กมลาปติสฺส,ภูปาลิปาลิภชิตํ จรณารวินฺทํสํเสวิ ยสฺส รวิวํสธชสฺส รญฺโญ;

()

ເມື່ອໄດ້ເຫັນຄວາມມົວໝອງແຫ່ງອັດຕະພາບຂອງກະສັດອົງອື່ນໆ, ພະນາງລັກສະໝີ ປານປະໜຶ່ງວ່າມີຄວາມເບື່ອໜ່າຍ, ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດມາສະຖິດຢູ່ທີ່ພະບາດປຽບດັ່ງດອກບົວ ຂອງພະມະຫາກະສັດຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງສຸລິຍະວົງອົງນັ້ນ, ອັນມີεຫຼົ່າກະສັດທັງຫຼາຍຄອຍຮັບໃຊ້, ປຽບεໝືອນພະນາງລັກສະໝີຜູ້ເປັນມະເຫສີຂອງພະວິສະນຸ.

๒๗.

໒໗.

ยสฺสา’วนีสกวิโน กวิกณฺฐภุสาวาณิวธู มธุรโกมกลกตฺตวาณี,ปตฺวา จตุมฺมุขมุขมฺพุชกานนมฺหาหํสีว มานสตฬากมลงฺกริตฺถ;

()

ພະລາຊະດຳລັດຂອງພະອົງຜູ້ຊົງເປັນປາດກະວີ, ອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບສໍ້ຄໍຂອງεຫຼົ່າກະວີ, ມີຄວາມຫວານ, ອ່ອນໂຍນ ແລະ ໄພເລາະ, ເມື່ອສະເດັດມາຈາກປ່າຄືພະພັກປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງທ້າວມະຫາພົມ, ກໍໄດ້ຊົງປະດັບປະດາສະໂບກຂະຣະນີມານັດ ປຽບεໝືອນນາງຫົງ.

๒๘.

໒໘.

สพฺพาริทปฺปมถโนปริ เอกธตฺวาอชฺฌตฺติการิปราชิยมปฺปสยฺหํ,สํสุทฺธจิตฺตนิกเส นิสิเตน ตาวปญฺญายุเธน อวธิตฺถ มหีภุโช โย;

()

ພະມະຫາກະສັດອົງໃດ, ຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມເຍີ້ຍຫຍິ່ງຂອງεຫຼົ່າອະລິລາດສັດຕູພາຍນອກທັງປວງແລ້ວ, ກໍຍັງຊົງກຳຈັດສັດຕູພາຍໃນອັນປາບໄດ້ຍາກ ໃຫ້ຮາບຄາບລົງເທິງຫີນຝົນຄືພະໄທອັນບໍລິສຸດ ດ້ວຍພະແສງດາບຄືພະປັນຍາອັນຄົມກ້າ.

๒๙.

໒໙.

ยสฺมา มหีปติมหีธรโต อุเปกฺขา-เวฬาตลาวธิ ทยาสลิเลน ปุณฺณา,เมตฺตาสวนฺติ ปภวา มุทิตุมิมาลาอชฺโฌตฺถริตฺถ ภุวนตฺตยคํชโนฆํ;

()

ເພາະວ່າ ຈາກພະມະຫາກະສັດຜູ້ປຽບດັ່ງຂຸນເຂົາອົງນັ້ນ, ກະແສນ້ຳຄືເມດຕາ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຄືຄວາມກະລຸນາ ຈົນεຖິງຝັ່ງຄືອຸເບກຂາ, ແລະ ມີລະລອກຄື້ນຄືມຸທິຕາ, ໄດ້ໄຫຼນອງຖ້ວມທົ່ວຝູງຊົນໃນໄຕໂລກ.

๓๐.

໓໐.

สมฺปนฺนทานสทนมฺพุธเรหิ ยสฺสทานาธิมุตฺติปรมสฺส มโนทเหสุ,ตณฺหาตฏานิ กปณทฺธิกยาจกานํหินฺนานิ สตฺตรตนมฺพุนิปาตเนน;

()

ດ້ວຍເມກຝົນຄືໂຮງທານອັນບໍລິບູນ ຂອງພະອົງຜູ້ຊົງນ້ອມພະໄທໄປໃນການບໍລິຈາກທານຢ່າງຍິ່ງ, ຝັ່ງຄືຄວາມຢາກຂອງεຫຼົ່າຄົນຍາກຈົນ, ຄົນεດີນທາງ ແລະ ຢາຈົກ ຕ່າງກໍຖືກທຳລາຍລົງໃນສະຄືດວງໃຈ ດ້ວຍການຕົກລົງມາແຫ່ງສາຍຝົນຄືລັດຕະນະεຈັດປະການ.

๓๑.

໓໑.

ยสฺสินฺทนีลนยนํ รชตาวทาต-ทนฺตํ สุวณฺณวทนญฺจ ปวาฬสีสํ,มุตฺตามยงฺควยวํ รตเนหิ นานาเทหํ สุมาปิตมิวาสิ ปิตามเหน;

() (สีเลสพนฺธนํ)

ພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງ ປຽບεໝືອນຖືກສ້າງຂຶ້ນຢ່າງງົດງາມໂດຍທ້າວມະຫາພົມ ດ້ວຍລັດຕະນະຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ຄື: ມີພະເນດປຽບດັ່ງແກ້ວນິນ, ມີພະທົນຂາວຜ່ອງປຽບດັ່ງເງິນ, ມີພະພັກປຽບດັ່ງຄຳ, ມີພະສຽນປຽບດັ່ງປາການັງ, ແລະ ມີພະວໍລະກາຍສ່ວນຕ່າງໆ ປຽບດັ່ງໄຂ່ມຸກ.

๓๒.

໓໒.

ยสฺสาติปณฺฑรยโสวิสโร’สธีโสสเงกฺกาจิตานนสโร’รินราธิปานํ,โสกนฺธการภิทุโร ริปุราชินีนํอาสาครนฺตปถวึ ปริธิกริตฺถ;

()

ກອງກຽດຕິຍົດອັນຂາວຜ່ອງປຽບດັ່ງດວງຈັນຂອງພະອົງ, ອັນເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງεຫຼົ່າກະສັດສັດຕູຕ້ອງຫ່ຽວແຫ້ງ, ແລະ ກຳຈັດຄວາມມືດມົນຄືຄວາມໂສກεສົ້າຂອງεຫຼົ່າມະເຫສີຂອງສັດຕູ, ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວແຜ່ນດິນຈົນຈົດມະຫາສະໝຸດ.

๓๓.

໓໓.

ราชญฺญฉปฺปทกุลํ สกลํ ปเทส-รชฺชาธิปจฺจมกรนฺทรสาภิลาสํ,ยสฺสตฺตภาวกมลากรผุลฺลิตานิสํเสวิ จารุจรณมฺพูรุหานิ ภตฺยา;

()

ຝູງεຜິ້ງຄືεຫຼົ່າພະຍາມະຫາກະສັດທັງປວງ, ຜູ້ປາດຖະໜານ້ຳຫວານຄືຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນແວ່ນແຄວ້ນຂອງພວກຕົນ, ຕ່າງກໍພາກັນມາສະຫວີຮັບໃຊ້ພະບາດປຽບດັ່ງດອກບົວອັນງົດງາມ ທີ່εບັ່ງບານໃນສະໂບກຂະຣະນີຄືພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງ ດ້ວຍຄວາມຈົງຮັກພັກດີ.

๓๔.

໓໔.

เสตาตปตฺตมิว วิสฺสุตกิตฺติปุญฺชํกตฺวา’สิปตฺตมิว ปาวกภีมเตชํ,ยสฺมึ สรชฺชมนุสาสติ เสสภูปาฉตฺตาสิภูสิตกรา สกกิงฺกรา’ว;

()

ເມື່ອພະອົງຊົງຄອງລາຊະສົມບັດ, ໂດຍຊົງເຮັດໃຫ້ກອງກຽດຕິຍົດອັນເລື່ອງລືປຽບດັ່ງສະເຫວດຕະສັດ, ແລະ ຊົງເຮັດໃຫ້ພະເດຊານຸພາບອັນໜ້າຢ້ານກົວປຽບດັ່ງໃບດາບ, εຫຼົ່າກະສັດທີ່ເຫຼືອ ຜູ້ມີມືປະດັບດ້ວຍຮົ່ມ ແລະ ດາບ ຕ່າງກໍຍອມເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພະອົງ ປານປະໜຶ່ງວ່າເປັນຂ້າລາຊະການຂອງພະອົງເອງ.

๓๕.

໓໕.

ทฺวารานิ’เนกกปณฺฑิกยาจกานํอุคฺฆาฏิโตปฺย’วิรตํ รตนาลเยสุ,สทฺธาทิสตฺตธนรกฺขณตปฺปโร สํทฺวารตฺตยํ ปิทหิ โย กปิลาธินาโถ;

()

ພະເຈົ້າກະບິນລະພັດອົງນັ້ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຊົງເປີດປະຕູຄັງມະຫາສົມບັດໃຫ້ແກ່εຫຼົ່າຄົນຍາກຈົນ ແລະ ຢາຈົກທັງຫຼາຍຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ, ແຕ່ພະອົງຜູ້ຊົງມຸ່ງໝັ້ນໃນການຮັກສາອະລິຍະຊັບເຈັດປະການ ມີສັດທາເປັນຕົ້ນ, ກໍໄດ້ຊົງປິດທະວານທັງສາມ.

๓๖.

໓໖.

ยสฺสุสฺสิตทฺธนุเอโณ ปพลาริวคฺคํวิสฺสฏฺฐาพาณวิสรพฺพิสมุพฺพหนฺโต,ภสฺมิกริ กริกรายตปีนพาหุ-สปฺโป สุโผฐิตชิยาปริผนฺทชิวฺโห;

()

ພະຍານາກຄືພະພາຫາອັນຍາວ ແລະ ເຕັ່ງຕຶງປຽບດັ່ງງວງຊ້າງຂອງພະອົງ, ອັນມີສາຍທະນູທີ່ຖືກດີດຈົນດັງກຶກກ້ອງປຽບດັ່ງລີ້ນທີ່ສັ່ນໄຫວ, ເມື່ອຊົງປ່ອຍລູກທະນູອັນປຽບດັ່ງກ້ານດອກບົວອອກໄປ, ກໍໄດ້ຊົງເຮັດໃຫ້εຫຼົ່າອະລິລາດສັດຕູຜູ້ມີກຳລັງກ້າ ຕ້ອງມອດໄໝ້ກາຍເປັນεຖົ່າຖ່ານ.

๓๗.

໓໗.

ลกฺขีนิธานนครณฺณวปาตุภูโตมนฺตินฺทกูฏสิขรีวลยาวุโต โย,วาลคฺคมตฺตมฺปิ ราชสิเณรุราชาโกธานิเลน ริปุรญฺญมกมฺปิโย’สิ;

()

ພະມະຫາກະສັດອົງນັ້ນ, ຜູ້ປຽບດັ່ງຂຸນເຂົາສິເນຣຸ ອັນປາກົດຂຶ້ນໃນມະຫາສະໝຸດຄືພະນະຄອນອັນເປັນຄັງແຫ່ງສິຣິມຸງຄຸນ, ອ້ອມຮອບດ້ວຍຍອດເຂົາຄືεຫຼົ່າອາມາດຕະຍາເສນາບົດ, ຍ່ອມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວເລີຍແມ່ນແຕ່ປາຍເສັ້ນຜົມ ດ້ວຍລົມພາຍຸຄືຄວາມໂກດຮ້າຍຂອງεຫຼົ່າກະສັດສັດຕູ.

๓๘.

໓໘.

ภสฺมิกตาขีลวิปกฺขนรินฺทกฏฺโฐโกธานโล สรสมีรณภาวิโตปิ,นิพฺพายิ ปคฺฆริตพปฺปชเลหิ ยสฺสโลลพฺพิโลจนฆเฏหิ วิปกฺขถีนํ;

()

ໄຟຄືຄວາມໂກດຮ້າຍຂອງພະອົງ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຖືກພັດກະພືດ້ວຍລົມຄືລູກທະນູ, ຈົນເຮັດໃຫ້ຟືນຄືεຫຼົ່າກະສັດສັດຕູທັງປວງຕ້ອງມອດໄໝ້ກາຍເປັນεຖົ່າຖ່ານແລ້ວ, ກໍຍັງດັບລົງໄດ້ດ້ວຍນ້ຳຕາອັນໄຫຼນອງ ຈາກຄົນໂທຄືດວງຕາອັນຫວັ່ນໄຫວຂອງεຫຼົ່າສະຕີຂອງສັດຕູເຫຼົ່ານັ້ນ.

๓๙.

໓໙.

สนฺนีติมคฺคชลิตุคฺคมติปฺปทีโปกิตฺติปฺปพนฺธธวลีกตชิวโลโก,ราชินฺทโมฬิมณิลงฺกตปาทปีโฐธมฺเมน รชฺชมนุสาสิ จิรํ สราชา;

()

ພະມະຫາກະສັດອົງນັ້ນ, ຜູ້ເປັນດັ່ງປະທີບອັນຮຸ່ງເຮືອງທີ່ຊີ້ທາງແຫ່ງລັດຖະປະສາດສະໂນບາຍອັນດີງາມ, ຜູ້ເຮັດໃຫ້ໂລກຂອງສັດທັງຫຼາຍສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍກອງກຽດຕິຍົດອັນຕໍ່ເນື່ອງ, ແລະ ຜູ້ມີແທ່ນຮອງພະບາດອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີເທິງມຸງກຸດຂອງεຫຼົ່າລາຊາທິລາດ, ໄດ້ຊົງຄອງລາຊະສົມບັດໂດຍທຳເປັນເວລາດົນນານ.

๔๐.

໔໐.

ตสฺสติปีวรปโยธรภทฺทกุมฺภ-ทฺวนฺทาติภารวิรฬีกตมชฺฌภาคา,นิทฺโทสพาลรวิมณฺฑลจารุคณฺฑาทิพฺพจฺฉราชิตวิราชิตรูปโสภา;

()

ພະມະເຫສີຂອງພະອົງ ມີພະວໍລະກາຍສ່ວນກາງອັນບອບບາງ ຍ້ອນຮັບນ້ຳໜັກແຫ່ງຄູ່ພະຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງປຽບດັ່ງຄົນໂທຄຳອັນເປັນມຸງຄຸນ, ມີພະປາງອັນງົດງາມປຽບດັ່ງດວງອາທິດອຸໄທອັນປາສະຈາກມົນທິນ, ແລະ ມີພະຮູບໂສມອັນງົດງາມເໜືອກວ່ານາງອັບສອນສະຫວັນ.

๔๑.

໔໑.

สมฺผุลฺลนีลกมลามลนีลเนตฺตาโอลมฺพมานมณิกุณฺฑลลมฺพกณฺณา,มุตฺตาวลิวทสนาวลิ หํสเธนุ-เหลาปหาสคมนา มุทุจารุวาณี;

()

ມີພະເນດສີຟ້າບໍລິສຸດປຽບດັ່ງດອກບົວຂຽວອັນεບັ່ງບານ, ມີພະກັນອັນຍາວປະດັບດ້ວຍຕຸ້ມຫູແກ້ວມະນີອັນຫ້ອຍຍ້ອຍ, ມີພະທົນປຽບດັ່ງແຖວໄຂ່ມຸກ, ມີທ່າທາງການສະεດັດພະລາຊະດຳເນີນອັນສະຫງ່າງາມປຽບດັ່ງນາງຫົງ, ແລະ ມີພະລາຊະດຳລັດອັນອ່ອນຫວານໄພເລາະ.

๔๒.

໔໒.

พิมฺพาธรา ชลธรายตเกสปาสาโสวณฺณทปฺปณนิภานนจนฺทพิมฺพา,สนฺนีรปุปฺผมกุโฬปมจารุชงฺฆากนฺทปฺป มงฺคลสิลาตลโสณิภาคา;

()

ພະນາງມີພະໂອດແດງປານໝາກຕຳນິນ, ມີເກສາສະຫຼວຍຍາວດຳປະດຸດກຸ່ມເມກ, ມີພະພັກຜຸດຜ່ອງດັ່ງຄັນສ່ອງຄຳແລະດວງຈັນທອນ, ມີພະຊົງຄາ (ແຂ້ງ) ງາມປານດອກບົວຈູມ, ແລະ ມີພະໂສນີ (ສະໂພກ) ງາມດັ່ງແຜ່ນສິລາມົງຄົນຂອງກາມະເທບ;

๔๓.

໔໓.

นาภาลวาฬรุหนีลตมาลวลฺลี-ลีลาวินทฺธนวโกมลโรมราชี,ลาวณฺณวาริธิตรงฺคภุชา’ภินีล-สุพฺภุลตามกรเกตนจาปรูปา;

()

ມີແນວພະໂລມາ (ເສັ້ນຂົນ) ອັນອ່ອນນຸ້ມຂຶ້ນຈາກພະນາພີ (ສະດື) ງາມຄືເຄືອໄມ້ກິດສະໜາອັນຂຽວສົດ, ມີພະພາຫາ (ແຂນ) ອັນອ່ອນຊ້ອຍດັ່ງລະລອກຄື້ນໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມງາມ, ແລະ ມີພະຂະໜົງ (ຄິ້ວ) ອັນຂຽວເຂັ້ມໂຄ້ງງາມດັ່ງຄັນສອນຂອງກາມະເທບ;

๔๔.

໔໔.

ภุปาลวํสกมลากรราชภํสิมายาวธุ อิว สุชมฺปติโน สุชาตา,จนฺทสฺสโกมุทิ’ว วิชฺชุริว’มฺพุทสฺสรญฺโญ’ติจารุจริตาสิ ปิยา มเหสิ;

()

ພະນາງມາຍາຜູ້ມີກຳເນີດດີ ປຽບດັ່ງນາງຫົງຄຳໃນສະໂບກຂະຣະນີແຫ່ງລາຊະວົງ, ປານດັ່ງນາງສຸຊາດາພະມະເຫສີຂອງທ້າວສັກກະເທວະລາດ, ປຽບປະດຸດແສງຈັນເພັງແກ່ດວງຈັນ ແລະ ດັ່ງສາຍຟ້າແມບແກ່ກຸ່ມເມກ, ພະນາງເປັນພະມະເຫສີສຸດທີ່ຮັກ ຜູ້ມີພະຈະຣິຍາວັດອັນງົດງາມຍິ່ງຂອງພະລາຊາ;

๔๕.

໔໕.

ตสฺมึ นโคปมฆเร นคเร ตทาสิอาสาฬฺหิมงฺคลมโห ทิวสานิสตฺต,มิลาสุคนฺธปรมํ วิคตาสวํ ตํนกฺขตฺตกีฬมกริตฺถ มเหสิ มายา;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ຢູ່ພະລາຊະວັງອັນໃຫຍ່ໂຕດັ່ງພູຜາໃນພະນະຄອນ, ໄດ້ມີງານສະຫຼອງມົງຄົນອາສາລະຫະເປັນເວລາເຈັດວັນເຈັດຄືນ, ພະນາງມາຍາມະເຫສີຜູ້ມີສິນອັນບໍລິສຸດ ໄດ້ຊົງຮ່ວມຫຼິ້ນມະໂຫລົດສົບນັກຂັດຕະຣຶກ ອັນອົບອວນໄປດ້ວຍກິ່ນຫອມອັນປະເສີດຍິ່ງ;

๔๖.

໔໖.

วุฏฺฐาย สตฺตมทินาคตปุณฺณมายปาโต สุคนฺธปริวาสิตวารินา สา,กตฺวา สินานมตุลํ กปณฺฑิกานํทานํ อทาสิ จตุลกฺขธนพฺพเยน;

()

ຄັນເຖິງວັນຖ້ວນເຈັດອັນເປັນວັນເພັງ, ພະນາງຊົງຕື່ນບັນທົມແຕ່ເຊົ້າ, ຊົງສົງສະໜານດ້ວຍນ້ຳອົບອັນຫອມຫວນຫາທີ່ປຽບບ່ອນບໍ່ໄດ້, ແລ້ວຊົງບໍລິຈາກທານແກ່ຄົນຍາກຈົນອະນາຖາ ດ້ວຍພະລາຊະຊັບເຖິງສີ່ແສນກຫາປະນະ;

๔๗.

໔໗.

วตฺถาหเตหิ สุนิวตฺถสุปารุตา สาภุตฺวา’คฺคโภชนมธิฏฺฐิตุโปสถ’งฺคา,นิทฺทาตุรา สุปินโมวรกํ ปวิสฺสกลฺยาณมทฺทส สิรีสยเน นิปนฺนา;

()

ພະນາງຊົງສະໄບແພພັນອັນໃໝ່ອ່ຽມຢ່າງຈົບງາມ, ຊົງສະເຫວີຍພັດຕາຫານອັນເລີດ, ຊົງອະທິສຖານອຸໂປສົດສິນ, ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ຫ້ອງບັນທົມ, ເມື່ອບັນທົມຫຼັບເທິງພະແທ່ນສິຣິໄສຍາດ ກໍໄດ້ຊົງພະສຸບິນນິມິດອັນເປັນມົງຄົນຍິ່ງ;

๔๘.

໔໘.

เนตฺวา นิปนฺนสยนํ หิมวนฺตปสฺเสเหฏฺฐา วิสาลตรสาฬมหีรุหสฺส,นํ สฏฺฐิโยชนกจารุมโนสิลายํอาโรปยึสุ จตุโร กิร เทวราชา;

()

ໄດ້ຍິນວ່າ ທ້າວຈະຕຸໂລກກະບານທັງສີ່ ໄດ້ຍົກພະແທ່ນບັນທົມຂອງພະນາງໄປສູ່ປ່າຫິມະພານ, ແລ້ວວາງລົງພາຍໃຕ້ຕົ້ນຮັງ (ສາລະ) ໃຫຍ່, ເທິງແຜ່ນຫີນມະໂນສิລາອັນງົດງາມ ກວ້າງຫົກສິບໂຍດ;

๔๙.

໔໙.

เนตฺวา มนุสฺสมลสํหรณาย ตมฺหา’โนตตฺตนามรหทํ สุนหาปยิตฺวา,เทวิตฺถิโย สปทิ ทิพฺพมเยหิ เนสํวตฺเถหิ คนฺธกุสุเมหิ อลงฺกริตฺวา;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ເຫຼົ່ານາງເທບອັບສອນໄດ້ນຳພະນາງໄປສູ່ສະໂນດາດ (ອະໂນດາດ) ເພື່ອຊຳລະລ້າງມົນທິນຂອງມະນຸດ, ຊົງສົງສະໜານໃຫ້ສະອາດດີແລ້ວ, ກໍຊົງປະດັບຕົບແຕ່ງດ້ວຍສະໄບທິບ, ເຄື່ອງຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ທິບໃນທັນທີ;

๕๐.

໕໐.

ตตฺถุพฺภโว ลสติ รูปิยปกพฺพโต โยตสฺโสทเร’ติรุจิเร กนกพฺพิมาเน,ปาจีนสีสวติ ทิพฺพมยมฺหิ สมฺมาปญฺญาปิตคฺคสยนมฺหิ สยาปยึสุ;

()

ແລ້ວໄດ້ເຊີນພະນາງໃຫ້ບັນທົມເທິງພະແທ່ນທິບອັນປະເສີດ ທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້ໃຫ້ຫັນພະສຽນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ພາຍໃນວິມານຄຳອັນງົດງາມຍິ່ງ ຢູ່ເທິງຍອດພູເງິນອັນຮຸ່ງເຮືອງໃນທີ່ນັ້ນ;

๕๑.

໕໑.

โอรุยฺห เสตวรวารณราชเวโสพุทฺธงฺกุโร รุจิรกญฺจนปพฺพตมฺหา,อารุยฺห สชฺฌุธรณิธรมุตฺตรายโสณฺฑาย เสตสรสิรุหมุพฺพหนฺโต;

()

ພະໂພທິສັດຊົງແປງເພດເປັນພະຍາຊ້າງເຜືອກອັນປະເສີດ, ສະເດັດລົງຈາກພູເຂົາຄຳອັນງົດງາມ, ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນສູ່ພູເຂົາເງິນທາງທິດເໜືອ, ຊົງຄາບດອກບົວຂາວດ້ວຍງວງ;

๕๒.

໕໒.

ปตฺวา วิมานวถกุญฺจนทํ นทิตฺวากตฺวา ปทกฺขิณมลงฺกตมาตุเสยฺยํ,เภตฺวาน ตายปน ทกฺขิณปสฺสมนฺโตกุจฺฉึ ปวิฏฺฐสทิโส สุปิเนน ทิฏฺโฐ;

()

ເມື່ອສະເດັດມາເຖິງວິມານແລ້ວ ກໍຊົງຮ້ອງກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງອັນດັງ, ຊົງເຮັດປະທັກສິນ (ວຽນຂວາ) ພະແທ່ນບັນທົມອັນປະດັບປະດາຂອງພະມານດາ, ແລ້ວປາກົດໃນພະສຸບິນປະດຸດວ່າໄດ້ຜ່າພະປັດສະຂ້າງ (ສີຂ້າງ) ເບື້ອງຂວາ ເຂົ້າສູ່ພະຄັນຂອງພະນາງ;

๕๓.

໕໓.

มายาย ราชวธุยา รุจิรานนายอาสาฬฺหิปุณฺณมิยมุตฺตร’สาฬฺหเภน,พุทฺธงฺกุรสฺส ปฐเมน มหาวิปาก-จิตฺเตน สมฺปติ อหู ปฏิสนฺธิคพฺเภ;

()

ການປະຕິສົນທິໃນພະຄັນຂອງພະໂພທິສັດ ດ້ວຍມະຫາວິບາກຈິດດວງທຳອິດ ໄດ້ມີຂຶ້ນໃນພະຄັນຂອງພະນາງມາຍາ ພະລາຊະທິດາຜູ້ມີພະພັກອັນງົດງາມ ໃນວັນເພັງເດືອນອາສາລະຫະ ປະກອບດ້ວຍອຸດຕະຣາສາທະນັກຂັດ;

๕๔.

໕໔.

พุทฺธงฺกุรสฺส ปฏิสนฺธิคตสฺส คพฺเภมายาย จารุจริตาย จ ขคฺคหตฺถา,นิสฺเสสุปทฺทวนิรากรณาย รกฺขํคณฺหึสุ ตาว จตุโร สุรราชปุตฺตา;

()

ເມື່ອພະໂພທິສັດສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະຄັນຂອງພະນາງມາຍາຜູ້ມີພະຈະຣິຍາວັດອັນງົດງາມແລ້ວ, ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່ຜູ້ຖືພະຂັນ ກໍໄດ້ຊົງທຳການຮັກສາປ້ອງກັນ ເພື່ອຂຈັດອຸປະທະວັນຕະລາຍທັງປວງ;

๕๕.

໕໕.

มายาย ภตฺตุปรมาย ตโตปฺปภุตินูปฺปชฺชิ กิญฺจิ ปุริเสสุ สราคจิตฺตํ,สา ปญฺจกามสุขินี อกิลนฺตกายาลาเภนุฬารยสสาปฺยภิวฑฺฒิตาสิ;

()

ນັບແຕ່ນັ້ນມາ, ພະນາງມາຍາຜູ້ຊື່ສັດຕໍ່ພະສະຫວາມີຢ່າງຍິ່ງ ກໍບໍ່ມີຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນຊາຍອື່ນເລີຍ, ພະນາງຊົງສະເຫວີຍກາມະຄຸນທັງຫ້າຢ່າງມີຄວາມສຸກ, ພະວໍລະກາຍບໍ່ອິດເມື່ອຍ, ທັງຍັງຈະເລີນດ້ວຍລາບສັກກາລະ ແລະ ຍົດຖາບັນດາສັກອັນຍິ່ງໃຫຍ່;

๕๖.

໕໖.

ปญฺญายิ โธตรตเน ชนิกาย อนฺโตกุจฺฉึ คโต ยถริวาวุตปณฺฑุสุตฺตํ,ตํ กุจฺฉินา ปริหรี ทสมาสมตฺตํปตฺเตน เตลมิว ราชินิ อปฺปมตฺตา;

()

ພະໂພທິສັດຜູ້ສະເດັດຢູ່ໃນພະຄັນ ປາກົດໃຫ້ເຫັນໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ປະດຸດດັ່ງເສັ້ນດ້າຍສີຂາວທີ່ຮ້ອຍຢູ່ໃນແກ້ວມະນີອັນໃສສະອາດ, ພະນາງມະເຫສີຊົງບໍລິຫານພະຄັນດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດ ຕະຫຼອດເວລາສິບເດືອນ ປຽບດັ່ງຜູ້ປະຄັບປະຄອງພາຊະນະອັນເຕັມດ້ວຍນ້ຳມັນ;

๕๗.

໕໗.

ปาโต’ว ปาฏิปทเค ทิวเส ปพุทฺธารญฺโญ กเถสิ สุปินํ อถ โส นรินฺโท,เวทงฺคเวทจตุเร จตุสฏฺฐมตฺเตปกฺโกสยี ทฺวิชวเร ทฺวิชวํสเกตู;

()

In the morning of the first day of the dark fortnight, when the queen woke up, she told her dream to the king. Then the king summoned sixty-four eminent brahmins, the banners of the brahmin lineage, who were expert in the Vedas and Vedangas;

๕๘.

໕໘.

ลาชุตฺตราย ปริภณฺฑกตาย ภุมฺยาปญฺญาปิเตสุ สุขุมตฺถรณตฺถเตสุ,ภทฺทาสเนสุ ภวนมฺหินิสินฺนกานํเนมิตฺติกานมวนีปติ ภุสุรานํ;

()

ພະລາຊາໄດ້ພະລາຊະທານເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາ ແກ່ເຫຼົ່າພາມໂຫຣາຈານ ຜູ້ຄາດຄະເນລັກສະນະ ຜູ້ຮ່ວມນັ່ງເທິງອາສະນະອັນປະເສີດ ທີ່ປູລາດດ້ວຍຜ້າອັນອ່ອນນຸ້ມ ເທິງພື້ນມົນທົນອັນໂປຍດ້ວຍເຂົ້າຕອກດອກໄມ້;

๕๙.

໕໙.

ปกฺขิตฺตสปฺปิมธุสกฺขิรขีรมิสฺส-ปายาสปุณฺณหริรูปิยภาชเนหิ,วตฺถาหตานิ ธนธญฺญจยญฺจ เธนูทตฺวาน ทิฏฺฐสุปินสฺส ผขลํ อปุจฺฉิ;

()

ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຖວາຍເຂົ້າປາຍາດອັນປົນດ້ວຍເນີຍໃສ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳຕານ ແລະ ນ້ຳນົມ ອັນເຕັມໃນຖາດຄຳແລະຖາດເງິນ, ພ້ອມທັງພະລາຊະທານສະໄບໃໝ່, ຊັບສິນ, ເຂົ້າເປືອກ ແລະ ແມ່ໂຄນົມແລ້ວ, ພະລາຊາຈຶ່ງໄດ້ຕັດຖາມເຖິງຜົນແຫ່ງພະສຸບິນນິມິດນັ້ນ;

๖๐.

໖໐.

มาจินฺตยิตฺถ ตว ราชินิยา ชนินฺทกุจฺฉิมฺหิ ตมฺปติ ปติฏฺฐหิ ปุตฺตคพฺโภ,อชฺฌาวสิสฺสติ สญฺเจปน จกฺกวตฺติราชา ภวิสฺสติ อคารมสํสยํ โส;

()

ເຫຼົ່າພາມໄດ້ກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ຂໍພະອົງຢ່າໄດ້ຊົງວິຕົກກັງວົນເລີຍ, ພະໂອຣົດໄດ້ປະຕິສົນທິໃນພະຄັນຂອງພະມະເຫສີແລ້ວ, ຫາກພະໂອຣົດນັ້ນຄອງຄະລຶຫາດ ກໍຈະໄດ້ເປັນພະເຈົ້າຈັກກະພັດຢ່າງແນ່ນອນ';

๖๑.

໖໑.

หิตฺวา สสตฺตรตนํ จตุทีปรชฺชํโส ปพฺพชิสฺสติ สเจ ภวนา’ภิคนฺตฺวา,พุทฺโธ ภวิสฺสติ ธุวํ จตุสจฺจพุทฺโธอิจฺจพฺรุวึสุ สุปินตฺถวิทู วิทู เต;

()

'ແຕ່ຫາກພະໂອຣົດສະເດັດອອກບັນພະຊາ ລະຖິ້ມຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນທະວີບທັງສີ່ ພ້ອມດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການແລ້ວ, ກໍຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງອະລິຍະສັດສີ່ຢ່າງທ່ຽງແທ້', ເຫຼົ່າພາມຜູ້ສະຫຼາດໃນການທຳນາຍຝັນໄດ້ກາບທູນຢ່າງນີ້;

๖๒.

໖໒.

สา คพฺภภารวฐริกตมชฺฌภาคาคนฺตุํ สกํ กุลฆรํ กุลกญฺชหํสิ,อิจฺฉามหนฺติ ปฏิเวทยิ เทวิ รญฺโญโส สมฺปฏิจฺฉิ วจนํ กรวีกวาณฺยา;

()

ພະນາງມາຍາຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອັນຊົງຄັນແກ່ ປຽບດັ່ງນາງຫົງໃນສະຫຼະບົວແຫ່ງຕະກູນ, ໄດ້ກາບທູນພະລາຊາວ່າ 'ຂ້າພະອົງມີຄວາມປະສົງຈະສະເດັດໄປສູ່ຕະກູນເດີມຂອງຂ້າພະອົງ', ພະລາຊາຊົງສະດັບຄຳກາບທູນອັນໄພເລາະດັ່ງສຽງນົກກາຣະເວດນັ້ນແລ້ວ ກໍຊົງອະນຸຍາດ;

๖๓.

໖໓.

ตมฺหา มหานครโต นครงฺคปุณฺณํโส ยาว เทวทหนามิกราชธานี,มุตฺตา’วทาตปุฬินตฺถรเณหิ ราชาลาโชปหารวิธินา กมลุปฺปเลหิ;

()

ພະລາຊາໄດ້ໂປດເກົ້າໃຫ້ຕົບແຕ່ງຫົນທາງ ຕັ້ງແຕ່ພະນະຄອນຫຼວງນັ້ນ ໄປຈົນຮອດກຸງເທວະທະຫະ ອັນເປັນລາຊະທານີ, ດ້ວຍການປູລາດຊາຍອັນຂາວສະອາດດັ່ງໄຂ່ມຸກ, ໂປຍດ້ວຍເຂົ້າຕອກດອກໄມ້ ແລະ ດອກບົວຫຼວງດອກບົວຂາບ;

๖๔.

໖໔.

สนฺตีรปุปฺผกลเสหิ สมปฺปิเตหิมนฺทาติเลริตปฏาก ธชาวลีหิ,การาปยี กนกรูปิยโตรเณหิอทฺธานมคฺคสมลงฺกรณํ’ตขิปฺปํ;

()

ພ້ອມທັງຕັ້ງໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມດ້ວຍດອກໄມ້ໄວ້ຕາມແຄມທາງ, ປະດັບດ້ວຍທຸງທິວອັນປິວສະໄຫວຕາມສາຍລົມອ່ອນໆ, ແລະ ຊົງໃຫ້ສ້າງຊຸ້ມປະຕູຄຳແລະປະຕູເງິນ ເພື່ອຕົບແຕ່ງຕະຫຼອດຫົນທາງນັ້ນຢ່າງຮີບດ່ວນ;

๖๕.

໖໕.

วนฺที’ภิคีตถุติมงฺคลคีติกาหิปญฺจงฺคิเกหิ ตุริเยหิ กตุปหารํ,ตสฺมึ สุมณฺฑิตปสาธิตมญฺชสมฺหิทิพฺพวฺจราสิริวิฑมฺพนรูปโสภํ;

()

ເທິງຫົນທາງອັນໄດ້ຮັບການຕົບແຕ່ງຢ່າງງົດງາມ ປານປະດຸດທາງທິບຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ, ໄດ້ມີການບັນເລງດົນຕີເບນຈະດຸຣິຍາງ (ເຄື່ອງຫ້າຊະນິດ) ແລະ ການຂັບຮ້ອງເພງສັນເສີນອັນເປັນມົງຄົນbyເຫຼົ່ານັກຮ້ອງ;

๖๖.

໖໖.

เทวึ สุวณฺณสิวิกาย สุสชฺชิตายอาโรปยิตฺว ขจิตาย มณีหิ นานา,เปเสสิ ภุปติ ปุรกฺขตญาติสงฺฆํสทฺธึ สหสฺสสจิเวหิ สุเขธิตํ โส;

()

ພະລາຊາໄດ້ເຊີນພະມະເຫສີຂຶ້ນປະທັບເທິງພະວໍຄຳອັນປະດັບປະດາດ້ວຍແກ້ວມະນີຕ່າງໆ, ແລ້ວຊົງສົ່ງພະນາງໄປພ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າພະຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ແລະ ອາມາດພັນຄົນ ຢ່າງສະດວກສະບາຍຍິ່ງ;

๖๗.

໖໗.

สมฺถุลฺลปุปฺผผลปลฺลววตฺตภาร-รุกฺขากุลํ ฆนสุนีลลตาวิตานํ,หินฺตาลตาลนฬกีจกนาฬิเกร-สนฺนีรปูคติณปาทปปนฺติสาลึ;

()

ປ່ານັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ອັນດົກໜາດ້ວຍດອກ, ໝາກ ແລະ ໃບອ່ອນອັນຂຽວສົດ, ມີເຄືອໄມ້ເລືອພັນກັນເປັນເພດານອັນຂຽວງາມ, ສະຫຼັບດ້ວຍຕົ້ນຮິນທານ, ຕົ້ນຕານ, ຕົ້ນອໍ້, ຕົ້ນໄຜ່, ຕົ້ນໝາກພ້າວ, ຕົ້ນໝາກ ແລະ ຕົ້ນຫຍ້າຕ່າງໆ ທີ່ຂຶ້ນເປັນລະບຽບ;

๖๘.

໖໘.

เสวาลนีลสลิลานิลสีตเลหิโอติณฺณกหํสวิสเรหิ สมุลฺลสตฺตํ,ฌงฺการราวมุขราลิกุลากราล-กิญฺชกฺขชาลภริตมฺพุรุหากเรหิ;

()

ມີຄວາມເຢັນສະບາຍດ້ວຍສາຍລົມ ແລະ ນ້ຳອັນຂຽວງາມດ້ວຍຕະໄຄ່ນ້ຳ, ມີຝູງຫົງລົງຫຼິ້ນນ້ຳຢ່າງເບີກບານ, ແລະ ມີສະໂບກຂະຣະນີອັນເຕັມໄປດ້ວຍເກສອນດອກບົວ ທີ່ອົບອວນໄປດ້ວຍສຽງເຜິ້ງບິນວົນວຽນຕອມດົມ;

๖๙.

໖໙.

ปุปฺผาภิคนฺธสุรภีกตคนฺธวาหํอทฺทกฺขิสพฺพชนโลจนปียมานํ,นินฺทนฺตนนฺทนวนํ วนชายตกฺขีสา ลุมฺพินีวนมนงฺควิมานภูตึ;

()

ພະນາງຜູ້ມີພະເນດງາມດັ່ງກີບດອກບົວ ໄດ້ຊົງທອດພະເນດເຫັນສວນລຸມພິນີວັນ ອັນມີສາຍລົມພັດພາເອົາກິ່ນຫອມຂອງດອກໄມ້ອົບອວນໄປທົ່ວ, ເປັນທີ່ຈັບຕາຈັບໃຈແກ່ຜູ້ພົບເຫັນທັງປວງ, ງົດງາມປານຈະຂົ່ມສວນນັນທະວັນໃນສະຫວັນ, ແລະ ມີຄວາມສະຫງ່າງາມດັ່ງວິມານຂອງກາມະເທບ;

๗๐.

໗໐.

สา ราชินี นวทลงฺคุลิปนฺตีจารุ-สาขาภุโชปหิตมญฺชริจามเรหิ,สนฺนทฺธโกมลลตาวนิตานมคฺเคอตฺตุปหารกรณาย กตาวกาสา;

()

ພະນາງມະເຫສີສະເດັດໄປຕາມຫົນທາງ ທີ່ເຫຼົ່າເຄືອໄມ້ອັນອ່ອນນຸ້ມປຽບດັ່ງຍິງສາວ ໄດ້ໂນ້ມກິ່ງກ້ານອັນມີໃບອ່ອນດັ່ງນິ້ວມື ແລະ ມີຊໍ່ດອກໄມ້ດັ່ງສະແຫວ້ (ແສ້ຈາມະລີ) ລົງມາ ເພື່ອທຳການຕ້ອນຮັບແລະບູຊາພະນາງ;

๗๑.

໗໑.

เสนาย จารุจรณมฺพุรุโหทฺธเฏหิเรณูหิ ธูสริตมคฺคมนกฺกมนฺติ,สทฺธึ สกาย ปริสาย ตโตตริตฺวาตํ ลุมฺพินีวนมุปาวิสิ รามเณยฺยํ;

()

ພະນາງສະເດັດລົງຈາກພະວໍ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານຂອງພະນາງ, ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ສວນລຸມພິນີວັນອັນເປັນທີ່ລື່ນລົມນັ້ນ ໂດຍຊົງດຳເນີນໄປຕາມຫົນທາງອັນຄຸ້ງໄປດ້ວຍຝຸ່ນລະອອງ ທີ່ຟຸ້ງຂຶ້ນຈາກພະບາດອັນງົດງາມຂອງກອງທັບ;

๗๒.

໗໒.

ตํ ราชินึ วนวธุ ชิตหํสคามึอาโมทมนฺทมลยานิลหตฺถเคหิ,สมฺภาวยิตฺถ มุขราลิกุลาภิกิณฺณ-เรณุปฺปพนฺธหริสงฺขสเตหิ มคฺเค;

()

ປ່າໄມ້ປຽບດັ່ງຍິງສາວ ໄດ້ຕ້ອນຮັບພະນາງຜູ້ມີທ່າສະເດັດງາມກວ່າຫົງ ດ້ວຍສາຍລົມມະລາຍູອັນອ່ອນໂຍນແລະຫອມຫວນ, ແລະ ດ້ວຍລະອອງເກສອນສີເຫຼືອງດັ່ງສັງຂ໌ຮ້ອຍອັນ ທີ່ຟຸ້ງກະຈາຍໄປທົ່ວຫົນທາງດ້ວຍແຮງຂອງຝູງເຜິ້ງ;

๗๓.

໗໓.

คจฺฉนฺติยา จรณนูปุรนาทปาส-พทฺธานมุนฺนตสิโรมิคโปตกานํ,อุมฺมีลิตายตวิโลจนปนฺติปกฺเขทสฺเสสิ นีลนลินีวนราชิโสภํ;

()

ເມື່ອພະນາງສະເດັດດຳເນີນໄປ, ເຫຼົ່າລູກກວາງທີ່ຍົກຫົວຂຶ້ນຟັງສຽງກຳໄລພະບາດອັນໄພເລາະ ຕ່າງກໍເປີດຕາອັນກວ້າງໃຫຍ່ເບິ່ງພະນາງ, ເຮັດໃຫ້ແຖວຕາຂອງພວກມັນເບິ່ງງາມຄືດັ່ງດົງດອກບົວຂຽວ;

๗๔.

໗໔.

อุทฺธํ สมคฺคสิขเรหิ กตาวกาส-มคฺคนฺตเรหิ กลิกากุสุมากุเลหิ,นานาลตากุลมหิรุหโตรเณหิอุยฺยานภุมิ อุปหารรเต’ว ภุย;

()

ເບື້ອງເທິງ, ຕາມລະຫວ່າງທາງອັນມີຍອດໄມ້ໂນ້ມເຂົ້າຫາກັນ, ເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ຈູມແລະບານ, ແລະ ມີຊຸ້ມປະຕູໄມ້ອັນພັນດ້ວຍເຄືອໄມ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ, ເຮັດໃຫ້ສວນອຸທິຍານນັ້ນເບິ່ງຄືກຳລັງຖວາຍເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່;

๗๕.

໗໕.

อุกฺขิตฺตปิญฺฉภรมนฺตสิขณฺฑิมาลา-กีฬาหิ โกกิลกุลงนิกาหเฬหิ,อุยฺยานภุมิ มกรงชรงฺคภุมิ-ลีลํ ภชิตฺถ ภมรทฺธนิวลฺลกีหิ;

()

ດ້ວຍການຟ້ອນລຳຂອງຝູງນົກຍູງທີ່ແຜ່ຫາງອັນງົດງາມ, ດ້ວຍສຽງຮ້ອງອັນໄພເລາະຂອງຝູງນົກດຸດເຫວົ່າ, ແລະ ດ້ວຍສຽງຮ້ອງຄາງຂອງຝູງເຜິ້ງອັນປຽບດັ່ງສຽງພິນ, ເຮັດໃຫ້ສວນອຸທິຍານນັ້ນມີບັນຍາກາດຄືດັ່ງໂຮງລະຄອນຂອງກາມະເທບ;

๗๖.

໗໖.

นิจฺจํ วสนฺตสมยสฺสิริมุพฺพหนฺตํตํโขวนํ วนวธูหทยานุตาปี,ปตฺโต นิทาฆสมโยปิ ชเนสิ ตุฏฺฐึตสฺสา สิริสกุสุมาลิกุลาวตํโส;

()

ປ່າໄມ້ນັ້ນຊົງຄວາມງົດງາມແຫ່ງລະດູໃບໄມ້ປົ່ງຢູ່ສະເໝີ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຮອດລະດູຮ້ອນອັນເຮັດໃຫ້ປ່າໄມ້ແຫ້ງແລ້ງແລ້ວ ກໍຍັງສ້າງຄວາມເບີກບານໃຈໃຫ້ແກ່ພະນາງ, ດ້ວຍມີດອກຊຶກ (ສິຣີສະ) ແລະ ຝູງເຜິ້ງເປັນເຄື່ອງປະດັບ;

๗๗.

໗໗.

ตสฺมึ นิทาฆสูริยาตปตาปิตามฺภํริตฺตาลวาฬมิวกาลมกาลเมโฆ,จินฺตาตุรํ หทยมตฺตสขีชโนปิปีเณสิ คพฺภปริปากภรํ วาหนฺตฺยา;

()

ປຽບດັ່ງເມກຝົນນອກລະດູ ທີ່ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນອັນແຫ້ງແລ້ງດ້ວຍແສງແດດລະດູຮ້ອນກັບມາຊຸ່ມຊື່ນ, ເຫຼົ່ານາງສະໜົມກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ພະຫະລຶໄທຂອງພະນາງຜູ້ຊົງຄັນແກ່ ແລະ ມີຄວາມກັງວົນນັ້ນ ໃຫ້ກັບມາເບີກບານຍິນດີ;

๗๘.

໗໘.

กฏฺฐาวสิฏฺฐตรโว ปริหีนปตฺตาตสฺสาธรกฺขิทสนชฺชุติสงฺคเมน,อาสุํ นวงฺกุรปลาสวิกาสปุปฺผ-สํเวลฺลิตา’ว รมณียวนปฺป เทเส;

()

ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍທີ່ເຫຼືອແຕ່ກິ່ງກ້ານແລະໃບຫຼົ່ນຫຼົ້ຍ, ເມື່ອໄດ້ສຳຜັດກັບລັງສີແຫ່ງພະໂອດແລະພະທົນ (ແຂ້ວ) ຂອງພະນາງ, ກໍກັບມາມີຍອດອ່ອນ, ໃບຂຽວ ແລະ ດອກບານສະພັ່ງໄປທົ່ວບໍລິເວນປ່າອັນງົດງາມນັ້ນ;

๗๙.

໗໙.

คิมฺหาภีตาปปริปีฬิตงฺธลฺลิกานํคมฺภีรราวมุขรีกตทายราชิ,ทุกฺขาตุรพฺพิรหินีปมทาชนสฺสอาสิ วิลาปพธิรีกฬิเต’ว สาฬา;

()

ແຖວຕົ້ນຮັງ (ສາລະ) ທີ່ດັງອົບອວນໄປດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງຈັກກະຈັ່ນ ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມຮ້ອນໃນລະດູແລ້ງ, ເບິ່ງຄືດັ່ງຈະຫູໜວກດ້ວຍສຽງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຂອງຍິງສາວຜູ້ພັດພາກຈາກຄົນຮັກ;

๘๐.

໘໐.

ตสฺมึ วิกาสกลิกาวลิหาริหารากิญฺจาปิ ปกฺกผขลวลฺลริกณฺฐภุสา,นาสกฺขิ ปูคตรุปนฺติ สุมณฺฑิตายมายาย ตาย สิริมาภริตุํ ฆฏนฺตี;

()

In that place, although the row of areca trees, with beautiful necklaces of open buds and throat-ornaments of ripe fruit-clusters, tried, it could not equal the beauty of the well-adorned Maya;

๘๑.

໘໑.

อุยฺยานมุพฺภมิตมตฺตมธุพฺพเตหิจมฺเปยฺยปุปฺผมกุเลหิ สมากุลํตํ,อุทฺธุตธุมปฏเลหิ มโนภวสฺสทีเปหิ วาสภวกนํ’ว ลสนฺตมาสิ;

()

ສວນອຸທິຍານນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍດອກຈຳປາຈູມ ແລະ ຝູງເຜິ້ງທີ່ບິນວົນວຽນຕອມດົມ, ເບິ່ງຄືດັ່ງຫ້ອງບັນທົມຂອງກາມະເທບ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍດວງປະທີບອັນມີຄວັນອົບອວນ;

๘๒.

໘໒.

คพฺภูปคํ ภมรเกสกลาปภาราพุทฺธงฺกุรํ ปริณตงฺกุรโลมหํสา,วนฺทนฺติโย วิย ตหึ ถพกญฺชลีหิมนฺทานิเลริตลตาวนิตา กนตา’สุํ;

()

ເຫຼົ່າເຄືອໄມ້ປຽບດັ່ງຍິງສາວ ທີ່ໂນ້ມກິ່ງລົງມາດ້ວຍສາຍລົມອ່ອນໆ, ມີຝູງເຜິ້ງຕອມດົມປຽບດັ່ງມວຍຜົມ ແລະ ມີຍອດອ່ອນປຽບດັ່ງຂົນລຸກຊູຊັນ, ຕ່າງກໍພາກັນນ້ອມໄຫວ້ພະໂພທິສັດໃນພະຄັນ ດ້ວຍມືອັນເປັນພວງດອກໄມ້;

๘๓.

໘໓.

คพฺภูปคสฺส ปริปกฺกผเลหิ นานาปุญฺญานุภาวปภโวตุสมุพฺภเวหิ,มายาย คพฺภพลิกมฺมนิ ตปฺปเร’วอุยฺยานภุมิ ชนตํ ภวิ ตปฺปยนฺติ;

()

ສວນອຸທິຍານນັ້ນ ປຽບດັ່ງກຳລັງທຳພິທີສະເດາະເຄາະພະຄັນ (ຄັນພະບໍລິຫານ) ຖວາຍພະນາງມາຍາ, ໂດຍການເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນອີ່ມໜຳສຳລານດ້ວຍໝາກໄມ້ສຸກຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ທີ່ອອກຜົນນອກລະດູການ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນບາລະມີຂອງພະໂພທິສັດໃນພະຄັນ;

๘๔.

໘໔.

คพฺภูปคสฺส หิ มหาปุริสสฺส คพฺภ-วุฏฺฐานมงฺคลมหุสฺสววาสรมฺหิ,อุยฺยานภุมิ สกโลตุสมุพฺภเวหิอาสิ วิกาสกุสุเมหิ สมาภิกิณฺณา;

()

ໃນວັນແຫ່ງມະຫາມົງຄົນສະຫຼອງການປະສູດຂອງພະມະຫາບຸລຸດໂພທິສັດ, ສວນອຸທິຍານກໍເຕັມສະພັ່ງໄປດ້ວຍດອກໄມ້ບານຫຼາກຫຼາຍຊະນິດໃນທຸກລະດູການ ທີ່ເບັ່ງບານຂຶ້ນພ້ອມກັນ;

๘๕.

໘໕.

สาลุมฺพินีวนสิรึ กลหํสโฆสํสมผุลฺลปุปฺผสุรภึผลสมฺภโวชํ,ปญฺจินฺทฺริเยหิ คิรินิชฺฌรสิตวาตํปจฺจกฺขปญฺจวิธกามรสํอวินฺทิ;

()

ພະນາງໄດ້ຊົງສະεຫວີຍຄວາມງົດງາມແຫ່ງສວນລຸມພິນີວັນ ອັນມີສຽງຮ້ອງຂອງຝູງຫົງ, ມີກິ່ນຫອມຂອງດອກໄມ້ບານສະພັ່ງ, ມີລົດຊາດອັນໂອຊາຂອງໝາກໄມ້, ແລະ ມີສາຍລົມເຢັນທີ່ພັດມາຈາກນ້ຳຕົກພູຜາ, ຊົງໄດ້ຮັບຄວາມສຸກທາງປະສາດສຳຜັດທັງຫ້າຢ່າງແທ້ຈິງ;

๘๖.

໘໖.

นิยฺยาสสารสุรหึผขลปลฺลเวหิฌํการิตาลิกุลกุชิตโกกิเลหิ,สมฺผุลฺลปุปฺผนิกเรหิ สมาภิกิณฺณมทฺทกฺขิสายุวติมงฺคลสาฬสาลํ;

()

ພະນາງໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຕົ້ນຮັງ (ສາລະ) ມົງຄົນອັນງົດງາມ ທີ່ມີກິ່ນຫອມຂອງຢາງໄມ້, ມີໝາກແລະໃບອ່ອນ, ມີສຽງເຜິ້ງບິນວົນວຽນ ແລະ ສຽງນົກດຸດເຫວົ່າຮ້ອງຂັບຂານ, ທັງເຕັມໄປດ້ວຍຊໍ່ດອກໄມ້ທີ່ເບັ່ງບານສະພັ່ງ;

๘๗.

໘໗.

สมฺผุลฺลสาฬกลิกํตยตาลิมาลาสญฺจุมฺพิตํกุวลยามลโลจนาย,สาขํสุโกมลกรงฺคุลิปลฺลเวหิมายามเหสิสมลงฺกริ วิตมายา;

()

ພະນາງມາຍາມະເຫສີຜູ້ປາສະຈາກມາຍາ, ມີພະເນດງາມດັ່ງດອກບົວຂຽວ, ໄດ້ຊົງຍື່ນພະຫັດອັນມີນິ້ວມືອ່ອນນຸ້ມດັ່ງຍອດໄມ້ ໄປຈັບກິ່ງຕົ້ນຮັງອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກບານ ທີ່ຝູງເຜິ້ງກຳລັງບິນຕອມດົມ;

๘๘.

໘໘.

ภาโรนตา’ว รุจิรงฺคุลิปลฺลวานํฌงฺการราวมุขราลิกุลาภิรามา,สาขา วิกาสกุสุเมหิสมากุลา สาโอลมฺพยฏฺฐิ ภวิ คพฺภภราตุราย;

()

ກິ່ງໄມ້ນັ້ນ ອັນໂນ້ມລົງມາດ້ວຍນ້ຳໜັກຂອງຊໍ່ດອກໄມ້ອັນງົດງາມ, ອັນເປັນທີ່ເພີດເພີນດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງຝູງເຜິ້ງ, ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ບານສະພັ່ງ, ໄດ້ໂນ້ມລົງມາຕ່ຳເພື່ອໃຫ້ພະນາງຜູ້ອິດເມື່ອຍດ້ວຍການຊົງຄັນແກ່ ໄດ້ຊົງຍຶດໜ່ຽວໄວ້;

๘๙.

໘໙.

ตสฺสา จลิตฺถ ปวโน จลโลจนายกมฺมุพฺภโว วรติโรกรเณหิ ตาว,เทวึ นิรูปมสิรึ สุปริกฺขิปิตฺวาตมฺหา ปฏิกฺกมิ ชโน กฬิตาวกาโส;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ລົມກຳມັດຊະວາດ (ລົມເບັ່ງປະສູດ) ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພະນາງຜູ້ມີພະເນດອັນຫວັ່ນໄຫວ, ເຫຼົ່າຂ້າລາຊະບໍລິພານຈຶ່ງໄດ້ກັ້ນສາກອັນປະເສີດອ້ອມຮອບພະນາງຜູ້ມີຄວາມງາມຫາທີ່ປຽບບ່ອນບໍ່ໄດ້, ແລ້ວພາກັນຖອຍອອກໄປເພື່ອເປີດທາງໃຫ້;

๙๐.

໙໐.

พฺรหฺมามราสุรนโรรคปูชนียํพตฺตึสลกฺขณสมุชฺชลรูป สารํนิทฺโธตชาติมณิสนฺนิภสุทฺธคตฺตํสตฺตุตฺตมํ สปทิ เทวิ ฐิตา วิชายิ;

()

ພະນາງຊົງຢືນປະສູດພະໂພທິສັດຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສັດໂລກ, ຜູ້ອັນພົມ, ເທວະດາ, ອະສູນ, ມະນຸດ ແລະ ນາກ ຄວນບູຊา, ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພະລັກສະນະມະຫາບຸລຸດສາມສິບສອງປະການ, ແລະ ມີພະວໍລະກາຍອັນບໍລິສຸດດັ່ງແກ້ວມະນີອັນເຈຍລະໄນດີແລ້ວ;

๙๑.

໙໑.

ทุคฺคนฺธมุตฺตมลโสณิตมกฺขิตงฺคาชายนฺตฺย’เสสมนุชา มนุเชสุเน’วํ,จงฺโคฏกมฺหิ ชินธาตุริวาธิวาโสถูปมฺหิ โสณฺณปฏิมาริว มาตุคพฺภํ;

()

ມະນຸດທັງຫຼາຍອື່ນໆ ເມື່ອເກີດມາຍ່ອມມີຮ່າງກາຍເປື້ອນເປິດ້ວຍສິ່ງສົກກະປົກແລະເລືອດອັນມີກິ່ນເໝັນ, ແຕ່ພະໂພທິສັດບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເລີຍ, ພະອົງສະເດັດອອກຈາກພະຄັນຂອງພະມານດา ປຽບດັ່ງພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດທີ່ປະດິດສະຖານໃນອົບຄຳ, ຫຼື ດັ່ງພະພຸດທະຮູບທອງຄຳທີ່ສະເດັດອອກຈາກພະເຈດີ;

๙๒.

໙໒.

นิสฺเสณิโตว ปุริโส รตนาสนมฺหาเถโรว ธมฺมกถิโก ฐิตโก’ตรนฺโต,สมฺมา ปสาริย อุโภ มุทุปาณิปาเทโส นิกฺขมิตฺถ กุณเปหิ อมกฺขิตงฺโค;

()

ປຽບດັ່ງຄົນທີ່ກ້າວລົງຈາກຂັ້ນໄດ, ຫຼື ດັ່ງພະເຖລະຜູ້ສະແດງທຳກ້າວລົງຈາກທຳມາດອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວ, ພະອົງຊົງຢືດພະຫັດແລະພະບາດອັນອ່ອນນຸ້ມທັງສອງອອກຢ່າງສະຫງ່າງາມ, ແລ້ວສະເດັດອອກມາໂດຍທີ່ພະວໍລະກາຍບໍ່ມີສິ່ງສົກກະປົກໃດໆ ມາແປ້ວປານເລີຍ;

๙๓.

໙໓.

ตตฺโรปคมฺม จตุโร จตุรานนา ตํชาเลน กญฺจนมเยน วิสุทฺธจิตฺตา,อาทาย มาตุปุรโต ตนยํ ฐเปตฺวาจนฺทานเน ภวตุ นนฺทมนา’ตฺย’โวจุํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ທ້າວມະຫາພົມທັງສີ່ຜູ້ມີຈິດອັນບໍລິສຸດ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຮອງຮັບພະໂອຣົດດ້ວຍຕາໜ່າງຄຳ, ແລ້ວວາງລົງຕໍ່ໜ້າພະມານດາ ພ້ອມທັງກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະນາງຜູ້ມີພະພັກງາມດັ່ງດວງຈັນ ຂໍຈົ່ງຊົງໂສມະນັດຍິນດີເຖີດ';

๙๔.

໙໔.

อาทิจฺจวํสกมลากรภากรสฺสพุทฺธงฺกุรสฺส สุภสีตลวาริธารา,นิกฺขมฺม ตาว นภสา นิชมาตุยา จคาหาปยุํ อุตุมุโภสุ กเลพเรสุ;

()

ທັນໃດນັ້ນ, ສາຍນ້ຳອັນເຢັນສະບາຍແລະອົບອຸ່ນສອງສາຍ ໄດ້ຫຼັ່ງໄຫຼລົງມາຈາກທ້ອງຟ້າ ເພື່ອສົງສະໜານພະວໍລະກາຍຂອງພະໂພທິສັດ ຜູ້ປຽບດັ່ງດວງຕາເວັນແຫ່ງລາຊະວົງສຸຣິຍະວົງ ແລະ ພະວໍລະກາຍຂອງພະມານດາ;

๙๕.

໙໕.

เตสํ กเรหิ จตุโร สุรราชปุตฺตาคณฺหึสุ สณฺหสุขุมาย’ชิณปฺปเวณฺยา,เตสญฺหิ ปาณิตลโต ปณิปาตปุพฺพํคณฺหึสุ ตํ ทุกุลจุมฺพฏเกน’มจฺจา;

()

ຈາກນັ້ນ, ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່ໄດ້ຮອງຮັບພະໂອຣົດຈາກພະຫັດຂອງທ້າວມະຫາພົມ ດ້ວຍແຜ່ນໜັງສະມັ່ງອັນອ່ອນນຸ້ມ, ແລະ ເຫຼົ່າອາມາດກໍໄດ້ນ້ອມອະພິວາດ ແລ້ວຮອງຮັບພະໂອຣົດຈາກພະຫັດຂອງທ້າວມະຫາຣາດ ດ້ວຍຜ້າທຸກູລະອັນລະອຽດອ່ອນ;

๙๖.

໙໖.

เตสํ กเรหิ ปถวิตลโมตริตฺวาฐตฺวา ปุรตฺถิมทิสํ อสโม วิปสฺสิ,อุทฺธํ อโธ จตุทิสานุทิสา จ เอวํเอกงฺคนํ ภวิตทา’ขิลโลกธาตุ;

()

ພະໂພທິສັດຜູ້ຫາທີ່ປຽບບ່ອນບໍ່ໄດ້ ໄດ້ສະເດັດລົງຈາກມືຂອງພວກເຂົາສູ່ພື້ນປະຖະພີ, ຊົງປະທັບຢືນແລ້ວທອດພະເນດໄປທາງທິດບູຮະພາ (ທິດຕາເວັນອອກ), ໃນເວລານັ້ນ ໂລກະທາດທັງໝົດທັງເບື້ອງເທິງ, ເບື້ອງລຸ່ມ, ທິດໃຫຍ່ທັງສີ່ ແລະ ທິດນ້ອຍ ຕ່າງກໍຮາບພຽງເປັນລານດຽວກັນ;

๙๗.

໙໗.

ตุมฺเหหิ อุตฺตริตโร ภุวเส ตีสุนตฺถีติ มตฺถกชฏามกุฏปฺปิเตหิ,กตฺวานิชญฺชลิปุเฏหิ นิปจฺจการํพฺรหฺมามราสุรนรา ตมภิตฺถวึสุ;

()

ເຫຼົ່າພົມ, ເທວະດາ, ອະສູນ ແລະ ມະນຸດ ຕ່າງກໍປະນົມມືຂຶ້ນເໜືອສຽນເກົ້າອັນປະດັບດ້ວຍມົງກຸດ, ນ້ອມອະພິວາດ ແລະ ກ່າວສັນເສີນພະອົງວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະອົງ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າທ່ານທັງຫຼາຍໃນສາມພົບ ບໍ່ມີຜູ້ໃດຈະຍິ່ງໃຫຍ່ໄປກວ່າພະອົງອີກແລ້ວ';

๙๘.

໙໘.

โสจ’ตฺตนา สมมทิสฺว ทิสาสุ ตาสูตปฺปาทวีติหรเณน ปทานิสตฺต,คนฺตฺวาน อุตฺตรทิสา’ภิมุโข อวนฺยาอพฺภุคฺคตมฺพุรุหมุทฺธนิ ติฏฺฐมาโน;

()

ພຣະອົງ (ພຣະໂພທິສັດ) ເມື່ອບໍ່ຊົງເຫັນຜູ້ໃດສະເໝີດ້ວຍພຣະອົງໃນທິດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ, ຈຶ່ງຊົງຍ່າງໄປໄດ້ເຈັດກ້າວ ໂດຍຜັນພຣະພັກໄປທາງທິດເໜືອ, ຊົງປະທັບຢືນຢູ່ເທິງຍອດດອກບົວທີ່ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກແຜ່ນດິນ.

๙๙.

໙໙.

อคฺโค’หมสฺมิ อหมสฺมิ ชนสฺส เชฏฺโฐเสฏฺโฐ’หมสฺมิ อยมนฺติม’ชาติ มยฺหํ,ธีโร มเมตรหิ นตฺถิ ปุนพฺภโว’ตินิจฺฉาริตาสภิวโจ นทิ สีหกนาทํ;

()

“ເຮົາເປັນຜູ້ເລີດທີ່ສຸດ, ເຮົາເປັນຜູ້ຈະເລີນທີ່ສຸດໃນໝູ່ປະຊາ, ເຮົາເປັນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ. ຊາດນີ້ເປັນຊາດສຸດທ້າຍຂອງເຮົາ, ບັດນີ້ ພົບໃໝ່ບໍ່ມີອີກຕໍ່ໄປ.” ພຣະອົງຜູ້ເປັນນັກປາດ ຊົງເປັ່ງອາສະພິວາຈາ ອັນເປັນດັ່ງສີຫະນາດຢ່າງນີ້.

๑๐๐.

໑໐໐.

เวสาเขมาเส สุหกุชทิเน ปุณฺณมายํ วิสาเขนกฺขตฺเตโยเค สุรคุรุคเต โส กุฬีรวฺหราสึ,สญฺชาโต นาโถ ปรมกรุณาภาวนาภาวตตฺโตมายากุจฺฉิมฺหา กุสุมิตลตาเวลลิตุยฺยานภุมฺยา;

()

In the month of Vesakha, on a Tuesday, the full moon day, under the Visakha nakshatra, when Jupiter was in Cancer, the Lord, whose nature was filled with supreme compassion, was born from the womb of Maya in the garden land adorned with flowering vines (Lumbini).

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเรนิทาเน ปจฺฉิมภวิก มหาโพธิ สตฺตุปฺปตฺติ ปวตฺติปริทีโป ฉฏฺโฐสคฺโค.

ບົດທີ ຫົກ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການປະສູດຂອງພຣະມະຫາໂພທິສັດຜູ້ມີພົບໃນພາຍຫຼັງ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

อถรมฺมตรา’สิ ชาติเขตฺต-ปริยาปตฺต’วกาสโลกธาตุ,กมลุปฺปล (มาลภารินี) หิตทุปฏฺฐานคตาหิ เทวตาหิ;

()

ໃນການນັ້ນ, ແສນໂກດຂອບເຂດຈັກກະວານອັນເປັນຊາດເຂດ ກໍມີຄວາມງົດງາມຍິ່ງຂຶ້ນ ດ້ວຍເຫຼົ່າເທວະດາຜູ້ເຂົ້າມາບຳລຸງຮັບໃຊ້ ຕ່າງກໍຖືພວງມາໄລດອກບົວຫຼວງແລະດອກບົວຂຽວ.

๒.

໒.

กมลาสนเทวทานวานํภุวเน’กตฺถ สมาคโม ตทา’สิ,ชินจกฺกปฏิคฺคหสฺส ฐานํอวิวาเทน สเทวมานุสานํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ໄດ້ມີການປະຊຸມກັນຂອງພຣະພົມ, ເທວະດາ ແລະອະສູນ ໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງດຽວກັນໃນໂລກ, ອັນເປັນສະຖານທີ່ຮອງຮັບພຣະຈັກຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ໂດຍບໍ່ມີການຂັດແຍ້ງກັນ ລະຫວ່າງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ.

๓.

໓.

ปฏิลาภนิมิตฺตมาทิสนฺตีวต สพฺพญฺญุตญาณสมฺปทาย,ทสสงฺขสหสฺสิโลกธาตุอภิกมฺปี ปหเฏ’ว กํสปาตี;

()

ໝື່ນໂລກທາດໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສັ່ນສະເທືອນ ປຽບເໝືອນຖາດທອງສຳລິດທີ່ຖືກຕີ, ເພື່ອສະແດງເຖິງນິມິດໝາຍແຫ່ງການທີ່ຈະໄດ້ບັນລຸພຣະສັບພັນຍຸຕະຍານ.

๔.

໔.

ชนนุสฺสววาสรมฺหิ ตสฺมึนิชเทหชฺชุติปิญฺชโร’ทปาทิ,ทสสงฺขสหสฺสจกฺกวาฬ-กุหราโลกกโร มหาวภาโส;

()

ໃນວັນແຫ່ງງານສະຫຼອງການປະສູດນັ້ນ, ແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງໃຫຍ່ຫຼວງ ເຊິ່ງມີສີເຫຼືອງທອງດ້ວຍລັດສະໝີແຫ່ງພຣະວໍລະກາຍຂອງພຣະອົງ ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ເກີດແສງສະຫວ່າງໄປທົ່ວຊ່ອງວ່າງຂອງໝື່ນຈັກກະວານ.

๕.

໕.

อปตาฬิตจมฺมนทฺธเภรี-วิกตีนํ สยเมว วชฺชนมฺปิ,ตทนุตฺตรธมฺมเทสนายภวิ ฐานํ อนุสาวณสฺส โลเก;

()

ການທີ່ກອງຕ່າງໆ ທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍໜັງ ໄດ້ດັງຂຶ້ນເອງໂດຍບໍ່ມີຄົນຕີ, ໄດ້ກາຍເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການປະກາດພຣະທຳມະເທດສະໜາອັນຍອດຢ້ຽມຂອງພຣະອົງໃນໂລກ.

๖.

໖.

ฆณกาหฬวํสสงฺขวีณา-ภรณานํ สยเมว วชฺชนมฺปี,อนุปุพฺพวิหารภาวนานํปฏิลาภาย นิพนฺธนํ พภูว;

()

ແມ່ນແຕ່ສຽງດົນຕີ ເຊັ່ນ: ຄ້ອງ, ແກ, ຂຸ່ຍ, ສັງ, ພິນ ແລະເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ ທີ່ດັງຂຶ້ນເອງ, ກໍໄດ້ກາຍເປັນເຫດປັດໄຈໃຫ້ແກ່ການບັນລຸອະນຸປຸບພະວິຫານສະມາບັດ.

๗.

໗.

ปริมุตฺติวรตฺตปาสการา-ฆร,โยสงฺขลิกาทิพนฺธเนหิ,มิคปกฺขินรานมสฺมิมาน-วิคมสฺสา’สิ นิทานมาทิภุตํ;

()

ການຫຼຸດພົ້ນຢ່າງສิ້ນເຊີງຂອງເຫຼົ່າເນື້ອ, ນົກ ແລະມະນຸດ ຈາກເຄື່ອງຜູກມັດທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນ: ເຊືອກໜັງ, ກັບດັກ, ຄຸກຕາຕະລາງ ແລະໂສ້ຕວນ, ໄດ້ເປັນເຫດເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງການປາສະຈາກມານະແລະທິຖິຂອງພວກເຂົາ.

๘.

໘.

ภุวเนสุ มหาชนสฺส โรคา-ปคเมนา’ทิสนํ อโหสุขนฺติ,จตุราริยสจฺจทสฺสเนนภวิ ฐานํ จตุสจฺจเทสนาย;

()

ການຫາຍຈາກໂລກໄພໄຂ້ເຈັບຂອງມະຫາຊົນໃນໂລກທັງຫຼາຍ ໄດ້ສະແດງເຖິງຄວາມສຸກ, ອັນເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການສະແດງອະລິຍະສັດສີ່ ດ້ວຍການເຫັນອະລິຍະສັດສີ່.

๙.

໙.

วิวิธพฺภุตรูปโคจรานํภุวิ ชจฺจนฺธชนสฺสโลจนานํ,ปภโว ปภโว’สิ ทิพฺพจกฺขุปฏิลาภาย ติโลกโลจนสฺส;

()

ການທີ່ດວງຕາຂອງຄົນຕາບອດແຕ່ກຳເນີດໃນແຜ່ນດິນ ໄດ້ກັບມາເຫັນຮູບພາບອັນໜ້າອັດສະຈັນຕ່າງໆ ໄດ້, ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດການໄດ້ຮັບທิບພະຍະຈັກຂຸ ແກ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງສາມໂລກ.

๑๐.

໑໐.

ถุตคีติสุธารสสฺส ปานํพธิรานํ สวณญฺชลีปุเฏหิ,อติมานุสทิพฺพโสตธาตุ-ปฏิเวธาย นิทานมาสิ ตสฺส;

()

ການທີ່ຄົນຫູໜວກໄດ້ດື່ມລົດນ້ຳອຳມະລິດຄືເພງສັນລະເສີນ ດ້ວຍອັນຊະລີຄືຮູຫູຂອງພວກເຂົາ, ໄດ້ເປັນເຫດໃຫ້ພຣະອົງໄດ້ບັນລຸທິບພະຍະໂສຕະທາດ ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າມະນຸດ.

๑๑.

໑໑.

ภุวิ ชาติชฬาทิปุคฺคลานํตทเห’นุสฺสติยา สุปาตุภาโว,ภวิ ปุพฺพมุปฏฺฐิตสฺสติสฺสสติปฏฺฐานนิโพธนาย ฐานํ;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ການປາກົດຂຶ້ນຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງແຫ່ງສະຕິລະນຶກຂອງເຫຼົ່າຄົນທີ່ເປັນບ້າໃບ້ແຕ່ກຳເນີດໃນແຜ່ນດິນ, ໄດ້ກາຍເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການຕັດສະຮູ້ສະຕິປັດຖານຂອງພຣະອົງ ຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ກ່ອນແລ້ວ.

๑๒.

໑໒.

วิสิขาจรณํ สโรชจารุ-ปทวิญฺญาสวเสน ปงฺคุลานํ,ปุริมํ จตุริทฺธิปาทเวค-ปฏิลาภาย นิมิตฺตมาสิ โลเก;

()

Janana-visikhācaraṇaṃ sarojacāru-padaviññāsavasena paṅgulānaṃ, purimaṃ caturiddhipādavega-paṭilābhāya nimittamāsi loke.

๑๓.

໑໓.

มธุเรน สเรน ชาติมูคาถุติคีตานฺย’วทึสุ วนฺทิโน’ว,ภุวิ ขุชฺชชโน’ชุคตฺตลาโภกุฏิลตฺตา’ปคมาย ฐานมาสิ;

()

ຄົນໃບ້ແຕ່ກຳເນີດໄດ້ກ່າວເພງສັນລະເສີນດ້ວຍສຽງອັນໄພເລາະ ປຽບເໝືອນນັກຮ້ອງສັນລະເສີນ, ຄົນຫຼັງກົ່ງໃນແຜ່ນດິນກໍໄດ້ຮ່າງກາຍອັນຊື່ຕົງ, ອັນເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການປາສະຈາກຄວາມຄົດງໍ.

๑๔.

໑໔.

สรณํ ปุริสาสโภ สิยาโนภวโต ทุคฺคติโต วิมุตฺติยา’ติ,กริโน’ปิ กรึสุ กุญฺจนาทํตุรคา เหสมกํสุ ปีติเย’ว;

()

ດ້ວຍຄວາມຄິດວ່າ “ຂໍພຣະອົງຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ບຸລຸດ ຈົ່ງເປັນທີ່ພຶ່ງເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກຄະຕິພົບເຖີ້ນ”, ແມ່ນແຕ່ຊ້າງທັງຫຼາຍກໍຮ້ອງໂກນຈະນາດ ແລະມ້າທັງຫຼາຍກໍຮ້ອງຮີ້ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ.

๑๕.

໑໕.

วิสทา ปฏิสมฺภิทา จตสฺโสปฏิวิชฺฌิสฺสติ จา’ยตึ สจา’ยํ,สกปฏฺฏนเมว ตนฺนิทานาตรณี สีฆมุปาคมุํ วิเทสา;

()

“ຖ້າຫາກພຣະອົງນີ້ຈະໄດ້ບັນລຸປະຕິສຳພິທາສີ່ອັນແຈ່ມແຈ້ງໃນອະນາຄົດ,” ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ເຮືອສຳເພົາທັງຫຼາຍຈາກຕ່າງແດນ ຈຶ່ງໄດ້ແລ່ນເຂົ້າສູ່ທ່າເຮືອຂອງຕົນຢ່າງຮວດໄວ.

๑๖.

໑໖.

สยเมว วิโรจนํ ตทานิรตนานํ ภุวนากรุพฺภวานํ,รวิวํสรวิสฺส ธมฺมรํสีวิสรสฺสุ’ชฺชลนาย ฐานมาสี;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ການສ່ອງແສງສະຫວ່າງຂຶ້ນເອງຂອງເຫຼົ່າລັດຕະນະຊາດທີ່ເກີດຈາກບໍ່ແຮ່ໃນໂລກ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການຮຸ່ງເຮືອງຂອງລັງສີແຫ່ງພຣະທຳຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນດັ່ງດວງອາທິດໃນສຸລິຍະວົງ.

๑๗.

໑໗.

ตุริยานิ สกํสกํ นินาทํอกรุํ ตคฺคุณทีปกานิวา’ตฺร,วิวฏา วิทิสาทิสา สกิตฺติ-วิสโรกาสกเต’ว’หิปฺปสตฺตา;

()

ເຄື່ອງດົນຕີທັງຫຼາຍໄດ້ບັນເລງສຽງຂອງຕົນເອງ ປຽບເໝືອນຈະສະແດງເຖິງພຣະຄຸນຂອງພຣະອົງ, ທິດໃຫຍ່ແລະທິດນ້ອຍທັງຫຼາຍໄດ້ເປີດອອກ ປຽບເໝືອນການສ້າງຊ່ອງວ່າງໃຫ້ແກ່ການແຜ່ຂະຫຍາຍແຫ່ງພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ.

๑๘.

໑໘.

สกลสฺส กิเลสปาวกสฺสปรินิพฺพานสภาวทีปเนน,นิรเยสุ หุตาสชาลมาลาตทเห นิพฺพุติมาป ชาติเขตฺเต;

()

ດ້ວຍການສະແດງເຖິງສະພາວະແຫ່ງການດັບສະໜິດແຫ່ງໄຟກິເລດທັງປວງ, ໃນວັນນັ້ນ, ແປວໄຟໃນນະຣົກທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ດັບມອດລົງໃນທົ່ວຊາດເຂດ.

๑๙.

໑໙.

ปริสาสุ วิสารทสฺส ตสฺสจตุเวสารทญาณลาภเหตุ,ภุวเนสุ ตทามหานทีนํอนภิสฺสนฺทนมาสิ กุนฺนทีนํ;

()

ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມແກ້ວຫານໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ ໄດ້ບັນລຸຈະຕຸເວສາຣັດຊະຊານສີ່, ໃນເວລານັ້ນ, ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ແລະແມ່ນ້ຳນ້ອຍທັງຫຼາຍໃນໂລກ ຈຶ່ງບໍ່ໄຫຼນອງຖ້ວມຝັ່ງ.

๒๐.

໒໐.

อุทปาทิ ปภา นิรากริตฺวา-พิลโลกนฺตริเยสุ อนฺธการํ,หตโมหตม’คฺค มคฺคญาณ-ชฺชุติลาภาย นิพนฺธนํ ตมาสิ;

()

ແສງສະຫວ່າງໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນໂດຍກຳຈັດຄວາມມືດມົນໃນໂລກັນຕະຣິຍະນະຣົກ, ເຫດການນັ້ນໄດ້ເປັນປັດໄຈໃຫ້ແກ່ການໄດ້ຮັບແສງສະຫວ່າງແຫ່ງອະລິຍະມັກຄະຊານອັນຍອດຢ້ຽມ ເຊິ່ງກຳຈັດຄວາມມືດຄືອະວິຊາ.

๒๑.

໒໑.

สุวิมุตฺติรโส สิยา’ว ตสฺสจตุราสิตสหสฺสธมฺมขนฺโธ,มธุรํ จตุโรทธีนมาสิสลิลํ สนฺตตรํ ตรงฺคริตฺตํ;

()

ປຽບເໝືອນວ່າພຣະທຳມະຂັນແປດໝື່ນສີ່ພັນຂອງພຣະອົງຈະມີລົດແຫ່ງວິມຸດຕິອັນແທ້ຈິງ, ນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດທັງສີ່ຈຶ່ງໄດ້ກັບມາມີລົດຫວານ, ສະຫງົບນິ່ງ ແລະປາສະຈາກຟອງຄື້ນ.

๒๒.

໒໒.

วิทิสาสุ จตุทฺทิสาสุ จณฺฑ-ปวนสฺสา’ปิ อวายนํ ตทานิ,ภวิ ปุพฺพนิมิตฺตมตฺตโน’ปิภฏทิฏฺฐฺยาภวทฏฺฐิเภทนาย;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ການທີ່ລົມພາຍຸອັນຮ້າຍແຮງບໍ່ພັດປິວໄປໃນທິດທັງສີ່ແລະທິດນ້ອຍ, ໄດ້ກາຍເປັນນິມິດໝາຍເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງການທຳລາຍກະດູກຄືມິດສາທິຖິຂອງເຫຼົ່າເດຍລະຖີ.

๒๓.

໒໓.

นวปลฺลวปตฺตเสขรานํวิฏปีนํ กุสุมาหิกิณฺณภาโว,ภวิ ปุพฺพนิพนฺธนํ วิมุตฺติกุสุเมหา’ตุมเทหภูสณาย;

()

ການທີ່ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍ ເຊິ່ງມີຍອດປະດັບດ້ວຍໃບອ່ອນແລະໜໍ່ໃໝ່ ຕ່າງກໍດົກໜາໄປດ້ວຍດອກໄມ້ເບັ່ງບານ, ໄດ້ເປັນເຫດເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງການປະດັບພຣະວໍລະກາຍອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ດ້ວຍດອກໄມ້ຄືວິມຸດຕິ.

๒๔.

໒໔.

กุมุทากรโพธกสฺส จนฺท-กิรณสฺสา’ติวิโรจนํ ตทาสิ,สติพุทฺธสุธากโร’ทยมฺหิชนสนฺโทหมโนปสาทเหตุ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ແສງຈັນອັນເຮັດໃຫ້ດອກບົວຂາວເບັ່ງບານ ໄດ້ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວຢ່າງຍິ່ງ, ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ຈິດໃຈຂອງມະຫາຊົນມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ໃນເມື່ອດວງຈັນຄືສະຕິແລະປັນຍາໄດ້ຜຸດຂຶ້ນ.

๒๕.

໒໕.

วิมลตฺตมนุณฺหตา นิทาฆ-สูริยสฺสู’ปสโม นิมิตฺตมคฺคํ,ภวิ เจตสิกสฺส กายิกสฺสปฏิลาภาย สุขสฺส ตมฺหิชาเต;

()

ຄວາມບໍລິສຸດ, ຄວາມບໍ່ຮ້ອນ ແລະຄວາມສະຫງົບລົງຂອງດວງອາທິດໃນລະດູຮ້ອນ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການໄດ້ຮັບຄວາມສຸກທາງກາຍແລະທາງໃຈ ໃນເມື່ອພຣະອົງຊົງປະສູດແລ້ວ.

๒๖.

໒໖.

คคนา’คนคาทิโต’ตริตฺวาปถวิสงฺกมณํ ตทา ขคานํ,สรณาคมนสฺส ฐานมาสิชินธมฺมํ สุนิสมฺม สชฺชนานํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ການທີ່ເຫຼົ່ານົກທັງຫຼາຍໄດ້ບິນລົງມາຈາກທ້ອງຟ້າສູ່ແຜ່ນດິນ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການເຂົ້າເຖິງສະຣະນະຂອງເຫຼົ່າສັດຈະຊົນ ຜູ້ໄດ້ສະດັບພຣະທຳຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າເປັນຢ່າງດີ.

๒๗.

໒໗.

นภสา’ภิปวสฺสนํ ตทานิจตุทีเปสุ อกาลวาริทานํ,ปริสาสุ อขณฺฑธมฺมวุฏฺฐิ-ปตนสฺสา’สิ นิพนฺธนํ ชินมฺหา;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ການຕົກລົງມາຂອງຝົນນອກລະດູການຈາກຟາກຟ້າໃນທະວີບທັງສີ່, ໄດ້ເປັນປັດໄຈໃຫ້ແກ່ການຕົກລົງມາແຫ່ງສາຍຝົນຄືພຣະທຳອັນບໍ່ຂາດສາຍ ຈາກພຣະຊິນະເຈົ້າສູ່ທ່າມກາງບໍລິສັດທັງຫຼາຍ.

๒๘.

໒໘.

ฉณมงฺคลกีฬณํ ตทานิติทสานมฺปิ สเกสเก วิมาเน,อุปคมฺม ตหึตหึ อุทานสมุทานสฺสนิทานมา’สิ โพธึ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ການຫຼິ້ນມະໂຫລົດສົບສະຫຼອງຂອງເຫຼົ່າເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງໃນວິມານຂອງຕົນໆ, ແລະການເປັ່ງອຸທານໃນສະຖານທີ່ນັ້ນໆ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງພຣະໂພທິຍານ.

๒๙.

໒໙.

วิวฏา สยเมว มนฺทิรานํปิหิตญฺจารกวาฏวาตปานา,ภวทุกฺขนิโรธคามิมคฺค-ปฏิลาภาย นิมิตฺตมาหรึสุ;

()

ການທີ່ປະຕູແລະປ່ອງຢ້ຽມຂອງເຮືອນຈຳແລະເຮືອນຊານທີ່ປິດຢູ່ ໄດ້ເປີດອອກເອງ, ໄດ້ນຳມາເຊິ່ງນິມິດໝາຍແຫ່ງການໄດ້ຮັບຫົນທາງໄປສູ່ຄວາມດັບທຸກແຫ່ງພົບ.

๓๐.

໓໐.

ตทเห มธุรามิสสฺส เปตฺตี-วิสเยสฺวาหรณํ ขุทาตุรานํ,ภวิ กายคตาสตามตสฺสปฏิลาภาย นิมิตฺตมตฺตโน’ปิ;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ການໄດ້ຮັບອາຫານອັນມີລົດຫວານຂອງເຫຼົ່າສັດຜູ້ຫິວໂຫຍໃນເປດຕະພູມ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການໄດ້ຮັບອຳມະລິດຕະທຳຄືກາຍະຄະຕາສະຕິຂອງພຣະອົງເອງ.

๓๑.

໓໑.

ทิวเส ชนนุสฺสเว ปิปาสา-วิคโม ทีนชนสฺส เปตโลเก,สุขิตตฺตสฺส อุเปจฺจพุทฺธภาวํ;

()

ໃນວັນແຫ່ງງານສະຫຼອງການປະສູດນັ້ນ, ການປາສະຈາກຄວາມຫິວນ້ຳຂອງເຫຼົ່າສັດຜູ້ຍາກໄຮ້ໃນເປດຕະພູມ, [ສະແດງເຖິງ] ການບັນລຸຄວາມເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະທຳອັນສະຫງົບສຸກ.

๓๒.

໓໒.

ปฏิปกฺขชนสฺส เมตฺติลาโภตทเห วายสวายสารินมฺปิ,ภวิฐานมนนฺตสตฺตโลก-วิสยพฺรหฺมวิหารภาวนาย;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ການໄດ້ຮັບເມດຕາຈິດຂອງຄົນທີ່ເປັນສັດຕູກັນ ແລະແມ່ນແຕ່ລະຫວ່າງກາກັບນົກເຄົ້າ, ໄດ້ເປັນນິມິດໝາຍແຫ່ງການຈະເລີນພົມມະວິຫານຂອງພຣະອົງໃນຂອບເຂດອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ຂອງສັດໂລກ.

๓๓.

໓໓.

สติมคฺคผลุพฺภเว ยเถวภวภีตฺยาปคโม ตถาคตานํ,สติ ชาตมหามเห ภยํ วานติรจฺฉานคตานมาสิ ตาโส;

()

ປຽບເໝືອນຄວາມຢ້ານກົວໃນພົບຍ່ອມຫາຍໄປແກ່ພຣະຕຖາຄົດທັງຫຼາຍ ໃນເມື່ອມັກແລະຜົນບັງເກີດຂຶ້ນ, ໃນເວລາມະໂຫລົດແຫ່ງການປະສູດນັ້ນ, ຄວາມຢ້ານກົວຫຼືຄວາມສະດຸ້ງຕົກໃຈກໍບໍ່ມີແກ່ເຫຼົ່າສັດເດຍລະສານເລີຍ.

๓๔.

໓໔.

ปิยภาวุปสงฺกโม ปชานํหทยานนฺทกราย โข คิราย,ชินธมฺมกถาย สาวกานํวิย สามคฺคิรสสฺส ปาตุภาโว;

()

ການທີ່ໝູ່ປະຊາເຂົ້າຫາກັນດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ ດ້ວຍວາຈາອັນເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີໃນດວງໃຈ, ປຽບເໝືອນການປາກົດຂຶ້ນແຫ່ງລົດແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີຂອງເຫຼົ່າສາວົກ ດ້ວຍພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ.

๓๕.

໓໕.

สิตกิตฺติลตาย โรปิตายภวโต’สฺมึ ภุวนาลวาฬคพฺเภ,วิย นิมฺมิตยนฺตวาริธาราชลธารา ธรณีตลุฏฺฐหึสุ;

()

ປຽບເໝືອນເຄືອໄມ້ຄືພຣະກຽດຕິຄຸນອັນຂາວສະອາດ ໄດ້ຖືກປູກໄວ້ໃນອ່າງນ້ຳຄືໂລກນີ້, ສາຍນ້ຳທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກພື້ນແຜ່ນດິນ ປຽບເໝືອນທໍ່ນ້ຳພຸທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນ.

๓๖.

໓໖.

ภมราวลิภารปญฺจวณฺณ-กมลจฺฉนฺนมหีตลํ รราช,ชลชํ ถลชํ ปราคหารํภุวิ สพฺพตฺถ อปุปฺผิ ปุปฺผชาตํ, ()

ພື້ນແຜ່ນດິນອັນດົກໜາໄປດ້ວຍດອກບົວຫ້າສີ ເຊິ່ງເຕັມไปด้วยຝູງເຜິ້ງ ໄດ້ສ່ອງແສງຮຸ່ງເຮືອງ; ດອກໄມ້ທັງຫຼາຍທີ່ເກີດໃນນ້ຳແລະເກີດເທິງບົກ ອັນມີລະອອງເກສອນ ຕ່າງກໍເບັ່ງບານໄປທົ່ວທຸກແຫ່ງໃນແຜ່ນດິນ.

๓๗.

໓໗.

วิฏปีสุ ลตาสุ ขนฺธสาขา-สตปตฺตานิ ตทา สุปุปฺผิตานิ,นรวีร’ภิรูปทสฺสนายภูสมุมฺมีลิตโลจนานิ’วาสุํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ດອກບົວທັງຫຼາຍທີ່ເບັ່ງບານຢູ່ຕາມກິ່ງງ່າແລະລຳຕົ້ນຂອງຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອໄມ້, ປຽບເໝືອນດວງຕາທີ່ເປີດກວ້າງ ເພື່ອຊົມພຣະວໍລະກາຍອັນງົດງາມຂອງພຣະວີຣະບຸລຸດ.

๓๘.

໓໘.

อุปรูปริ สตฺตสตฺต หุตฺวาสตปตฺตานิ สีลาตลุพฺภวานิ,ตว อพฺภุทโย สุทุลฺลโภติกถยนฺติวิ’ห กปาตุภาวโต โน;

()

ດອກບົວທັງຫຼາຍທີ່ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກແຜ່ນຫີນ ໂດຍປາກົດຂຶ້ນເທື່ອລະເຈັດດອກຊ້ອນກັນຂຶ້ນໄປ, ປຽບເໝືອນຈະກ່າວວ່າ: “ການບັງເກີດຂຶ້ນຂອງພຣະອົງເປັນສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງ ດັ່ງທີ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປາກົດຂຶ້ນໃນທີ່ນີ້.”

๓๙.

໓໙.

นิชปารมิตาลตาย กตฺติ-ลตยา’ลงฺกตปุปฺผหาสรูปา,สมลงฺกริ ยาวตา ภวคฺคํธชมาลา ชนนุสฺสเว ติโลกํ;

()

ແຖວທຸງທັງຫຼາຍ ອັນມີຮູບຮ່າງດັ່ງດອກໄມ້ທີ່ຍິ້ມແຍ້ມ ເຊິ່ງປະດັບປະດາດ້ວຍເຄືອໄມ້ຄືພຣະບາລະມີຂອງພຣະອົງເອງແລະເຄືອໄມ້ຄືພຣະກຽດຕິຄຸນ, ໄດ້ປະດັບປະດາສາມໂລກຈົນຮອດພົມມະໂລກຊັ້ນສູງສຸດ ໃນວັນແຫ່ງງານສະຫຼອງການປະສູດນັ້ນ.

๔๐.

໔໐.

อวกุชฺชสโรรุหาภิรามํนภวมฺโภชวนสฺสิรึ พพนฺธ,ภุวิ โปกฺขรวสฺสมีทิสนฺติวทมานํว ปวสฺสิ ธมฺมวสฺสํ;

()

ມັນໄດ້ຜູກພັນຄວາມງາມຂອງປ່າດອກບົວເທິງທ້ອງຟ້າ ອັນງົດງາມດ້ວຍດອກບົວທີ່ຂ້ຳລົງ; ຝົນຄືພຣະທຳໄດ້ຕົກລົງມາ ປຽບເໝືອນຈະກ່າວວ່າ: “ຝົນໂບກຂະຣະພັດໃນແຜ່ນດິນເປັນເຊັ່ນນີ້.”

๔๑.

໔໑.

รมณี รมณียรูปโสภาอจรุํ ธมฺมมนงฺครงฺคภูมิ,มธุปา มธุปานมนฺทิรานิตทเห นาวสรึสุ ธมฺมกามา;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยเมกํ)

ເຫຼົ່ານາງງາມຜູ້ມີຮູບໂສມອັນໜ້າຮັກໃຜ່ ຕ່າງກໍປະພຶດທຳອັນເປັນສະໜາມຫຼິ້ນຂອງພຣະອະນັງຄະ (ກາມະເທບ); ໃນວັນນັ້ນ, ເຫຼົ່າແມງເຜິ້ງຜູ້ຮັກໃນທຳ ກໍບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ຮັງອັນເປັນທີ່ດື່ມນ້ຳຫວານເລີຍ.

๔๒.

໔໒.

กมลา กมลาลยา วิเวสภุวนํ ภูรินวาวตารหารี,ธรณี ธรณีธราวตํสาอุปหาราติภราตุเรว กมฺปิ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ພຣະນາງລັກສະໝີຜູ້ມີດອກບົວເປັນທີ່ສະຖິດ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ໂລກ ໂດຍນຳມາເຊິ່ງການອະວະຕານໃໝ່ອັນຫຼາກຫຼາຍ; ແຜ່ນດິນອັນມີພູເຂົາເປັນເຄື່ອງປະດັບ ກໍໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສັ່ນສະເທືອນ ປຽບເໝືອນຈະອ່ອນເພຍດ້ວຍນ້ຳໜັກອັນມະຫາສານຂອງເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາ.

๔๓.

໔໓.

รุจิรํ รุจิรงฺคนา ตทานิอกรุํ กีฬมเนกจนฺทิกาสุ,สุวีรํ สุจิรํสิกิณฺณตารา-นิกโร’ภาสตโร’สิ ภากโร’ว;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ໃນເວລານັ້ນ, ເຫຼົ່ານາງງາມໄດ້ຫຼິ້ນສະໜຸກສະໜານໃນທ່າມກາງແສງຈັນອັນຫຼາກຫຼາຍ; ໝູ່ດາວທັງຫຼາຍທີ່ພົ່ນລັງສີອັນຮຸ່ງເຮືອງມາເປັນເວລາດົນນານ ກໍໄດ້ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວປຽບເໝືອນດວງອາທິດ.

๔๔.

໔໔.

ปวโน’ปวโน’ปวายมาโนปวิโนเทสิ ปริสฺสมํ ชนสฺส,วนทา วนทาหวุปสนฺตึอกรุํ สพฺพธิ สสฺสสมฺปทญฺจ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ສາຍລົມອັນພັດເບົາໆ ໃນບໍລິເວນສວນ ໄດ້ຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມອິດເມື່ອຍຂອງຜູ້ຄົນ; ເຫຼົ່າກ້ອນເມກ (ຜູ້ໃຫ້ນ້ຳ) ໄດ້ເຮັດໃຫ້ໄຟປ່າມອດລົງ ແລະເຮັດໃຫ້ພືດພັນທັນຍາຫານມີຄວາມອຸດົມສົມບູນໃນທຸກຫົນທຸກແຫ່ງ.

๔๕.

໔໕.

วิสทา วิสทา สกิตฺติรามามุขรงฺคาลย มาปโกวิทานํ,สุชนา’สุชนา ภชึสุ ตสฺสจรณานฺยงฺกิตจกฺกลกฺขณานิ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ສັດຈະຊົນແລະແມ່ນແຕ່ຄົນບໍ່ດີ ຜູ້ມີຄວາມບໍລິສຸດແລະແຈ່ມແຈ້ງ ຜູ້ຍິນດີໃນພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ ຜູ້ສະຫຼາດໃນການສ້າງເວທີແຫ່ງວາຈາ, ຕ່າງກໍໄດ້ເຂົ້າໄປກາບໄຫວ້ພຣະບາດທັງສອງຂອງພຣະອົງ ອັນປະດັບດ້ວຍລັກສະນະຮູບກົງຈັກ.

๔๖.

໔໖.

วสุธํ วสุธมฺปตี สมคฺคาทสธมฺเมน’นุสาสยุํ ตทานิ,หทยํ ยทยงฺคมาย วาณฺยาอสตํ มิตฺตทุหี วิธานยึสุ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ໃນເວລານັ້ນ, ເຫຼົ່າພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນແຜ່ນດິນ ຕ່າງກໍມີຄວາມສາມັກຄີກັນ ຊົງປົກຄອງແຜ່ນດິນດ້ວຍທົດສະພິດຣາຊະທຳ; ພວກຊົງເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈຂອງຄົນຊົ່ວແລະຄົນທໍລະຍົດມິດ ກັບມາອ່ອນໂຍນດ້ວຍວາຈາອັນເປັນທີ່ຮັກໃຜ່.

๔๗.

໔໗.

ติมทา’ติมทา คชาธิปาปิมิคราชูหิ ตทา สมาจรึสุ,ปพลา’ปพลา มิคา ตทญฺเญปฏิสตฺถารมกํสุ อญฺญมญฺญํ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ໃນເວລານັ້ນ, ແມ່ນແຕ່ພະຍາຊ້າງທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຄວາມມຶນເມົາຢ່າງຍິ່ງ ກໍໄດ້ເປັນມິດກັບພະຍາຣາຊະສີ; ສັດປ່າອື່ນໆ ທັງທີ່ແຂງແຮງແລະອ່ອນແອ ຕ່າງກໍໄດ້ຜູກມິດໄມຕີເຊິ່ງກັນແລະກັນ.

๔๘.

໔໘.

ภุวเน ภุวเนกโลจนสฺสชนนสฺมึ ทิวเส สมุชฺชลานี,นิหนิตา’นิหิตายุธาติ ภิตึชนยุํ ปาปิมโตว เนตเรสํ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ໃນວັນປະສູດຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາດຽວໃນໂລກ, ເຫຼົ່າສັດຕາວຸດທັງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຈະຖືກວາງໄວ້ຫຼືບໍ່ໄດ້ວາງໄວ້ ຕ່າງກໍສ່ອງແສງຮຸ່ງເຮືອງ, ແຕ່ກໍເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວແກ່ພະຍາມານຜູ້ມີບາບເທົ່ານັ້ນ ຫາໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນຢ້ານກົວບໍ່.

๔๙.

໔໙.

ปริวาทิตทิพฺพเภริวีณา-ตุริยํ ทสฺสิตทิพฺพนจฺจเภทํ,คคนํ สุรรงฺคมณฺฑลาภํติทสานํ อุปหารสารมาสิ;

()

ທ້ອງຟ້າ ອັນກຶງກ້ອງไปด้วยສຽງກອງທິບ, ພິນທິບ ແລະເຄື່ອງດົນຕີທິບ ທັງມີການສະແດງທ່າຟ້ອນລຳທິບອັນຫຼາກຫຼາຍ ປຽບເໝືອນເວທີສະແດງຂອງເທວະດາ, ໄດ້ກາຍເປັນເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາອັນປະເສີດຂອງເຫຼົ່າເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ.

๕๐.

໕໐.

โสวณฺณวณฺณวธุยา ครุคพฺภคสฺมึตํนนฺทนพฺพนสมานวนงฺคตสฺมึ,ภุตพฺภุตนฺวิตมเห นยนญฺชนสฺมึชาตมฺหิ ตมฺหิ ตนุเช ภวิ ภทฺทภตฺติ;

() (มาลาพนฺธนํ)

ເມື່ອພຣະຣາຊະໂອຣົດpຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ປຽບເໝືອນຢາຢອດຕາ ໄດ້ຊົງປະສູດຈາກພຣະຄັນອັນໜັກຂອງພຣະນາງຜູ້ມີວໍລະກາຍສີເຫຼືອງທອງ ໃນບໍລິເວນປ່າອັນປຽບເໝືອນສວນນັນທະວັນ, ຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນເປັນມຸງຄຸນກໍໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນໃນງານສະຫຼອງອັນໜ້າອັດສະຈັນນັ້ນ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺทนนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน วิวิธปุพฺพนิมิตฺตปาตุภาวปฺปวตฺติ ปริทิโป. สตฺตโมสคฺโค.

ບົດທີ ເຈັດ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການປາກົດຂຶ້ນຂອງບຸພພະນິມິດຕ່າງໆ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

วิสุทฺธ (วํสฏฺฐ) มเสสพนฺธโวกุมารมาทาย ติโลกโลจนํ,อคํสุ ตมฺหา กปิลวฺหยํปุรํปุรีวตํสํ สมลงฺกตญฺชสํ;

()

ເຫຼົ່າພຣະປະຍູລະຍາດຜູ້ມີຕະກູນອັນບໍລິສຸດ ຕ່າງກໍພາພຣະຣາຊະກຸມານຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງສາມໂລກ ສະເດັດອອກຈາກສະຖານທີ່ນັ້ນ ມຸ່ງໜ້າສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ ອັນເປັນເມືອງເອກທີ່ຖືກປະດັບປະດາໄວ້ຕະຫຼອດຫົນທາງ.

๒.

໒.

ตทา อภิญฺญาสุ วสิสุ ปารโคสมาธิวิกฺขมฺภิตสพฺพกิพฺพิโส,วิหาสิ สุทฺโธทนภุมิภตฺตุโนกุลูปโค เทวลนามตาปโส;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ມີດາບົດຕົນໜຶ່ງນາມວ່າ ເທວະລະ (ຫຼື ອະສິຕະດາບົດ) ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງອະພິນຍາແລະສະມາບັດ ຜູ້ມີກິເລດທັງປວງອັນຂົ່ມໄວ້ໄດ້ດ້ວຍສະມາທິ, ອາໄສຢູ່ໃກ້ຊິດແລະເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງຣາຊະຕະກູນຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ.

๓.

໓.

ตโปธโน โส ปวิเวกกามวาทิวาวิหารตฺถมุปาคโต ทิวํ,ตมตฺถมญฺญาตุมปุจฺฉิ เทวตา-ปวตฺติตํ ปสฺสิยมงฺคลุสฺสวํ;

()

ພຣະດາບົດຜູ້ມີຕະບະ ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມວິເວກ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນຊັ້ນຟ້າເພື່ອພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ; ເມື່ອໄດ້ເຫັນງານສະຫຼອງອັນເປັນມຸງຄຸນທີ່ເຫຼົ່າເທວະດາຈັດຂຶ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ຖາມພວກເທວະດາເພື່ອຢາກຮູ້ເຖິງເຫດການນັ້ນ.

๔.

໔.

ตเววุปฏฺฐายกภุมิภตฺตุโนวโรรโส มาริย มารวาหินึ,ปราชยํ ลจฺฉติ โพธิมายตึมหุสฺสโว ตมฺปติ วตฺตเต, พฺรวุํ;

()

ພວກເທວະດາຕ່າງກໍພາກັນກ່າວວ່າ: “ພຣະຣາຊະໂອຣົດອັນປະເສີດຂອງພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນອຸປະຖາກຂອງທ່ານ ຈະຊົງຜາບແພ້ກອງທັບມານ ແລະຈະໄດ້ບັນລຸພຣະໂພທິຍານໃນອະນາຄົດ. ງານສະຫຼອງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ ຈັດຂຶ້ນເພື່ອພຣະອົງນັ້ນ.”

๕.

໕.

อิมาย วุตฺตนฺตกถาย โจทิโตตโปธโน อิทฺธิพเลน อิทฺธิมา,สุราลเย อนฺตรธาน’นนฺตรํนิเกตเน ปาตุรโหสิ ราชิโน;

()

ພຣະດາບົດຜູ້ມີຕະບະ ຜູ້ມີລິດເດດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳບອກເລົ່ານັ້ນແລ້ວ, ກໍໄດ້ຫາຍຕົວໄປຈາກສະຫວັນຊັ້ນຟ້າໃນທັນທີ ແລ້ວໄປປາກົດຕົວຢູ່ທີ່ພຣະຣາຊະວັງຂອງພຣະຣາຊາ.

๖.

໖.

กุมารนิชฺฌานมโนรโถก วสิตหึ สุปญฺญตฺตมหารหกาสเน,นิสชฺช สุทฺโธทนราชิโน’พฺรุวิตวตฺรชํ ทฏฺฐุมิธาคโตตฺย’หํ;

()

ພຣະດາບົດຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນເຕັມປ່ຽມໃນການເພັ່ງພິນິດພຣະກຸມານ ໄດ້ນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນມີຄ່າຫຼາຍທີ່ຈັດໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ແລ້ວໄດ້ກາບທູນແກ່ພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະວ່າ 'ຂ້າພຣະອົງມາທີ່ນີ້ກໍເພື່ອຈະເບິ່ງພຣະໂອຣົດຂອງພຣະອົງ'

๗.

໗.

นรินฺทจูฬามณิจุมฺพิตานฺย’ถปทานิ วนฺทาปยิตุ ตปสฺสิโน,วิภุสณาลงฺกตมตฺตสมฺภวํนราธิโป ราชกุมารมาหริ;

()

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣາຊາໄດ້ຊົງນຳພຣະຣາຊກຸມານ ຜູ້ປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການ ເພື່ອໃຫ້ນ້ອມໄຫວ້ພຣະບາດຂອງພຣະດາບົດ ຜູ້ມີພຣະບາດອັນມຸງກຸດofເຫຼົ່າພຣະຣາຊາເຄີຍໄດ້ສຳຜັດ

๘.

໘.

ตทตฺตภาเวน’หิวาทนารห-สฺส’ภาวโต ตสฺส รราช สูนุโน,ปวฏฺฏยิตฺวา ชฏิลสฺส สมฺปติชฏาสุ จกฺกงฺกิตปาทปงฺกชํ;

()

ເພາະເຫດທີ່ພຣະດາບົດນັ້ນບໍ່ຄວນແກ່ການກາບໄຫວ້ດ້ວຍພຣະວໍຣະກາຍofພຣະໂອຣົດ ພຣະບາດທັງສອງອັນປະດັບດ້ວຍລາຍກົງຈັກofພຣະໂອຣົດນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ໝູນກັບຂຶ້ນໄປສະຖິດຢູ່ເໜືອຊະດາofພຣະດາບົດ ແລະຮຸ່ງເຮືອງຢູ່

๙.

໙.

กุมารมาทาย สมปฺปิตญฺชลึวิธาย ปาเทสฺวนิสมฺมการิโน,สเจ ฐเปยฺยุํ ชฏิลสฺส สตฺตธาผเลยฺย มุทฺธา ชฏิโตชฏาย’ปิ;

()

ຫາກບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ພິຈາລະນາ ຈະອຸ້ມພຣະກຸມານແລ້ວນຳພຣະບາດໄປວາງໄວ້ເໜືອສີສະofພຣະດາບົດ ສີສະofພຣະດາບົດພ້ອມທັງຊະດານັ້ນ ກໍຈະເພພັງອອກເປັນເຈັດສ່ຽງ

๑๐.

໑໐.

สกาสนุฏฺฐาย อเถ’สิภูมิยานิหจฺจ โส ทกฺขิณชานุมณฺฑลํ,อกา มหาการุณิกสฺส คารวํสิโรวิรูฬฺหญฺชลิ ปุปฺผมญฺชรี;

()

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຣືສີໄດ້ລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຄຸເຂົ່າເບື້ອງຂວາລົງກັບພື້ນດິນ ແລ້ວປະນົມມືຂຶ້ນເໜືອສີສະ ດັ່ງຊໍ່ດອກໄມ້ ເພື່ອສະແດງຄວາມເຄົາຣົບຕໍ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນ

๑๑.

໑໑.

อุทิกฺขมาโน วสินา สมปฺปิตํตมญฺชลึ ภตฺติภเรน ภูปติ,อโถ’นเมตฺวา ตนุมีสกํ สกํปวนฺทิ ปาทมฺพุรุหานิ สุนุโน;

()

ພຣະຣາຊາເມື່ອໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນການປະນົມມືໄຫວ້ທີ່ພຣະດາບົດໄດ້ກະທຳແລ້ວ ກໍຊົງມີພຣະຣາຊສັດທາຢ່າງແຮງກ້າ ຈຶ່ງຊົງນ້ອມພຣະວໍຣະກາຍລົງເລັກນ້ອຍ ແລ້ວກາບໄຫວ້ພຣະບາດທັງສອງດັ່ງດອກບົວofພຣະໂອຣົດ

๑๒.

໑໒.

สิยา’ว พุทฺโธ ปุริสาสโภ อยํนทสฺสนํ ตสฺส สิยา มมนฺตี โส,นิรูปมํ รูปสิรึ สเมกฺขิยปยาสิ นิฏฺฐํ อุปธารยํ วสิ;

()

ພຣະດາບົດໄດ້ພິຈາລະນາເບິ່ງພຣະຣູບໂສມອັນງົດງາມຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ແລ້ວໄດ້ເຖິງຄວາມຕົກລົງໃຈວ່າ 'ພຣະມະຫາບຸຣຸດພຣະອົງນີ້ຈັກໄດ້ຕຣັສຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນ ແຕ່ການທີ່ຈະໄດ້ເຫັນພຣະອົງນັ້ນຈັກບໍ່ມີແກ່ເຮົາເລີຍ'

๑๓.

໑໓.

ววตฺถยิตฺเววมุฬารพุทฺธิมาวิติณฺณกงฺโข หสมีสกํ รุทํ,นรินฺทโมโรธปุรกฺขตํ วสีตทวสีทาปยิ สํสยณฺณเว;

()

ພຣະດາບົດຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ ປາສະຈາກຄວາມສົງໄສແລ້ວ ເມື່ອໄດ້ກຳນົດຮູ້ດັ່ງນີ້ ກໍໄດ້ຍິ້ມອອກມາເລັກນ້ອຍແລ້ວກໍຮ້ອງໄຫ້ ເຮັດໃຫ້ພຣະຣາຊາຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍສະໜົມນາງໃນ ຕ້ອງຕົກລົງສູ່ຫ້ວງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມສົງໄສ

๑๔.

໑໔.

ตมาหริตฺวาน ปกวตฺติมพฺภุตํปุรกฺขโต’โรธชนสฺส ราชิโน,ยติสฺสโร สํสยสลฺลมุทฺธรํสพนฺธเว’นุสฺสริ กาลเทวโล;

()

ພຣະກາລະເທວິນດາບົດ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງໂຍຄີ ເມື່ອຈະຖອນລູກສອນຄືຄວາມສົງໄສofພຣະຣາຊາ ຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍສະໜົມນາງໃນ ຈຶ່ງໄດ້ນຳເອົາເລື່ອງລາວອັນໜ້າອັດສະຈັນນັ້ນມາສະແດງ ແລ້ວໄດ້ລະນຶກເຖິງເຫຼົ່າຍາດຕິພີ່ນ້ອງofຕົນ

๑๕.

໑໕.

สเกกุเล นาฬกนามทารโกสยมฺภุโน ลจฺฉติ ทสฺสนํ อิติ,ตมตฺถมญฺญา สมุเปจฺจ ตํกุลํตฺวมาห ปพฺพชฺชิติ ภาคิเนยฺยกํ;

()

ພຣະດາບົດຮູ້ແຈ້ງຄວາມນັ້ນວ່າ 'ເດັກນ້ອຍຊື່ວ່າ ນາລະກະ ໃນຕະກູນofເຮົາ ຈັກໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ຊົງຕຣັສຮູ້ໄດ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ' ຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປຫາຕະກູນນັ້ນ ແລ້ວກ່າວແກ່ຫຼານຊາຍofຕົນວ່າ 'ເຈົ້າຈົ່ງບວດສາເຖີດ'

๑๖.

໑໖.

นิรามยํ ปญฺจมวาสรมฺหิ โสวโรรสํ วาสิตคนฺธวารินา,ปวตฺตมาเน ภวเน มหามเหนหาปยิ ภูปติ พนฺธุมชฺฌโค;

()

ໃນວັນທີຫ້າ ພຣະໂອຣົດຜູ້ປະເສີດຊົງປາສະຈາກໂຣກໄພ ພຣະຣາຊາຜູ້ຢູ່ທ່າມກາງໝູ່ຍາດ ໃນຂະນະທີ່ງານສະຫຼອງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກຳລັງດຳເນີນໄປໃນພຣະຣາຊວັງ ໄດ້ໂປດໃຫ້ສົງພຣະໂອຣົດດ້ວຍນ້ຳອົບນ້ຳຫອມ

๑๗.

໑໗.

ปสตฺถมนฺวตฺถภิธาน มตฺตโนกุมารมาโรปยิตุํ ปโรสตํ,สเวทเวทงฺคปเภทโกวิเททฺวิเช นิมนฺตาปยิ โส นราธิโป;

()

ພຣະຣາຊາພຣະອົງນັ້ນ ເພື່ອຈະຊົງຕັ້ງພຣະນາມອັນເໝາະສົມແລະມີຄວາມໝາຍແກ່ພຣະກຸມານ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງນິມົນພຣະພຣາມຫຼາຍກວ່າຮ້ອຍຄົນ ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນຄຳພີໄຕເພທແລະຄຳພີເວທາງຄະ

๑๘.

໑໘.

สุรินฺทรูโป สุรมนฺทิโรปมํตมินฺทิราธารนรินฺทมนฺทิรํ,ชนินฺทสีโห’ปคตา’วนีสุเรอมนฺทปูชาวิธินา’ภิราธยิ;

()

ພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນດັ່ງຣາຊສີແຫ່ງມະນຸດ ມີພຣະວໍຣະກາຍງົດງາມດັ່ງພຣະອິນ ໄດ້ຊົງຕ້ອນຮັບເຫຼົ່າພຣາມຜູ້ມາສູ່ພຣະຣາຊວັງອັນປຽບເໝືອນວິມານສະຫວັນ ແລະເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສິຣິມຸງຄຸນ ດ້ວຍພິທີບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່

๑๙.

໑໙.

อเนนสิทฺธา สมตึสปารมี-สทตฺถสมฺปตฺติปรตฺถการินา,ตถา’ตฺถ สงฺขาตธนํ นิธานคํอิมมฺหิ สิทฺธํ สหชาติยา ยโต;

(๕)

ເພາະເຫດທີ່ພຣະກຸມານນີ້ ຜູ້ຊົງບຳເພັນປະໂຫຍດຕົນແລະປະໂຫຍດຜູ້ນັ້ນ ໄດ້ຊົງບຳເພັນພຣະບາຣະມີສາມສິບທັດໃຫ້ບໍລິບູນແລ້ວ ແລະຊັບຄືປະໂຫຍດອັນສະສົມໄວ້ໃນຄັງ ກໍສຳເລັດແລ້ວພ້ອມກັບການປະສູດofພຣະອົງ

๒๐.

໒໐.

ทฺวิเชหิ ตนฺติพฺพจนทฺวยารหํสมาสสํขิตฺตปทตฺถสํหิตํ,สุตสฺส สิทฺธตฺถ’ภิธานมตฺตโนตโต’ภิโวหารสุขาย การยิ;

()

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາຊາຈຶ່ງໄດ້ໂປດໃຫ້ເຫຼົ່າພຣາມຕັ້ງພຣະນາມແກ່ພຣະໂອຣົດofພຣະອົງວ່າ 'ສິດທັດຖະ' ອັນເປັນຄຳທີ່ເໝາະສົມກັບຄຳທັງສອງນັ້ນ ແລະມີຄວາມໝາຍອັນຫຍໍ້ລົງມາ ເພື່ອຄວາມສະດວກໃນການເອີ້ນຂານ

๒๑.

໒໑.

สุยามรามทฺธชมนฺติลกฺขณ-สุโภชโกณฺฑญฺญสุทตฺตสญฺญิโน,อิเม ทฺวิชา ราชสุปูชิตา ตทาวิจกฺขณาลกฺขณปาฐกา’ภวํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ ພຣາມທັງຫຼາຍມີຊື່ວ່າ ຣາມະ, ທະຊະ, ລັກຂະນະ, ມັນຕີ, ໂກນທັນຍະ, ໂພຊະ, ສຸຍາມະ ແລະ ສຸດັດຕະ ຜູ້ໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງດີຈາກພຣະຣາຊາ ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນການທຳນາຍລັກສະນະ

๒๒.

໒໒.

สุภาสุภํ ปสฺสิย เทหลกฺขณํวิภาวยวฺโห อิติ เตสมพฺรุวิ,สมุกฺขิปิตฺวา’งฺคุลิปลฺลวทฺวยํชนาธิปํ สตฺตชนา’พฺรวุํ ทฺวิธา;

()

ພຣະຣາຊາໄດ້ຕຣັສແກ່ພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງພິຈາລະນາເບິ່ງລັກສະນະດີແລະຊົ່ວແຫ່ງພຣະວໍຣະກາຍ ແລ້ວຈົ່ງທຳນາຍເຖີດ' ພຣາມທັງເຈັດຄົນໄດ້ຊູຂຶ້ນເຊິ່ງນິ້ວມືສອງນິ້ວ ແລ້ວກາບທູນແກ່ພຣະຣາຊາເປັນສອງທາງວ່າ

๒๓.

໒໓.

สเจ มหาราช อคารมาวเสวโรรโส เต ปริจาริตินฺทฺริโย,สมงฺคิภุโต รตเนหิ สตฺตหิภเวยฺย ราชา วตจกฺกวตฺย’ยํ;

()

ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ ຫາກພຣະໂອຣົດຜູ້ປະເສີດofພຣະອົງຄອງເຮືອນ ຊົງເພີດເພີນໃນກາມຄຸນ ກໍຈັກໄດ້ເປັນພຣະມະຫາຈັກກະພັດ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍແກ້ວເຈັດປະການຢ່າງແນ່ນອນ

๒๔.

໒໔.

มหาทโย’ยํ กรุณาย โจทิโตฆรา’ภิคนฺตฺวา ยทิ ปพฺพชิสฺสติ,ภเวยฺย พุทฺโธ’ขิลเญยฺยมณฺฑลํสยํ อภิญฺญาย นเห’ตฺถสํสโย;

()

ແຕ່ຫາກພຣະອົງຜູ້ມີພຣະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ຊົງສະຫຼະຄອງເຮືອນແລ້ວອອກບວດ ກໍຈັກໄດ້ຕຣັສຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງທຳມະທັງປວງດ້ວຍພຣະອົງເອງ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃນເລື່ອງນີ້ເລີຍ

๒๕.

໒໕.

กณิฏฺฐภูโต วยสา ตทนฺตเรปสตฺถสตฺถา’วคเมน เชฏฺฐโก,สมุกฺขิปิตฺวา’งฺคุลิเมกมพฺรุวิอิตีห โกณฺฑญฺญสมญฺญภุสุโร;

()

ແຕ່ໃນທ່າມກາງພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣາມຜູ້ມີນາມວ່າ ໂກນທັນຍະ ຜູ້ມີອາຍຸນ້ອຍທີ່ສຸດ ແຕ່ເປັນຜູ້ເລີດດ້ວຍຄວາມຮູ້ໃນຄຳພີອັນປະເສີດ ໄດ້ຊູນິ້ວມືຂຶ້ນພຽງນິ້ວເດຽວ ແລ້ວກາບທູນວ່າ

๒๖.

໒໖.

อิมสฺส เวเนยฺยชนากตญฺชลีสมํ ผุสนฺตานิ วสุนฺธราตลํ,สุภานิ โภปาทตลาติ สพฺพทาภชนฺติ ภตฺยา กมลานิวาลิโน;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນແຜ່ນດິນ ພື້ນພຣະບາດທັງສອງອັນງົດງາມofພຣະອົງ ທີ່ຢຽບລົງເທິງພື້ນປະຖະພີຢ່າງສະເໝີກັນນັ້ນ ເຫຼົ່າເວໄນຍະສັດຜູ້ປະນົມມືໄຫວ້ ຍ່ອມເຂົ້າຫາດ້ວຍຄວາມຈົງຮັກພັກດີທຸກເມື່ອ ປຽບເໝືອນຝູງເຜິ້ງທີ່ເຂົ້າຫາເກສອນດອກບົວ

๒๗.

໒໗.

อิมสฺส เขมนฺตมเสสปาณิโนติปฏฺฏกนฺตารปถาวตารเณ,สุสชฺชิตํ จกฺกยุคํว ปารมีรถมฺหิ ปาทงฺกิตจกฺกลกฺขณํ;

()

ລັກສະນະກົງຈັກທີ່ປາກົດຢູ່ເທິງພື້ນພຣະບາດofພຣະອົງ ປຽບເໝືອນລໍ້ລົດຄູ່ໜຶ່ງທີ່ຈັດໄວ້ເປັນຢ່າງດີໃນຣົດແຫ່ງພຣະບາຣະມີ ເພື່ອນຳພາສັດທັງຫຼາຍທັງປວງໃຫ້ຂ້າມພົ້ນທາງກັນດານຄືພົບສາມ ໄປສູ່ແດນອັນກະເສມ

๒๘.

໒໘.

อิมสฺส โภ กมฺพลเภณฺฑุโกปมํสุมฏฺฏวฏฺฏายตปณฺหิมณฺฑลํ,สทา ปทมฺโภชนิวาสลกฺขิยาตโนติ ปีนตฺถนปิณฺฑวิพฺภมํ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະສັນສະໜີອັນກົມມົນ ຍາວ ແລະກ້ຽງງາມofພຣະອົງ ປຽບເໝືອນກ້ອນດິນແດງ ຍ່ອມສະແດງຄວາມງົດງາມອັນເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສິຣິofພຣະບາດດັ່ງດອກບົວຢູ່ສະເໝີ

๒๙.

໒໙.

อิมสฺส ทีฆงฺคุลิปนฺติ วฏฺฏิต-มโนสิลาลตฺตกวตฺติโกปมา,วิภาติ โภ พาหุลตาย ปารมี-ลตาย วา นูตนปตฺตปนฺติว;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ແຖວແຫ່ງພຣະອັງຄຸລີອັນຍາວ ກົມມົນ ປຽບເໝືອນແທ່ງມະໂນສິລາຫຼືຄັ່ງ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນແຖວໃບໄມ້ອ່ອນເທິງເຄືອວັນແຫ່ງພຣະບາຣະມີ

๓๐.

໓໐.

อิมสฺส ปาเรวฏปาท ปาฏลาสปาณิปาทา ตฬุณาติโกมลา,อุฬารปูชาวิธิสมฺปฏิจฺฉเนปวาฬปาติ’ว สมุลฺลสนฺติ โภ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະຫັດແລະພຣະບາດທັງສອງofພຣະອົງ ອັນມີສີແດງອ່ອນດັ່ງຕີນນົກກາງແກ ແລະອ່ອນນຸ້ມຢ່າງຍິ່ງ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນຖາດປະກາຣັງທີ່ຮອງຮັບເຄື່ອງບູຊາອັນຍິ່ງໃຫຍ່

๓๑.

໓໑.

อิมสฺสรูปสฺสิริมนฺทิโรทเรสมปฺปมาณาภินวงฺคุลีหิ โภ,ปทิสฺสเร ชาลกวาฏสนฺติภาสปาณิปาทา ตตชาลลกฺขณา ()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ໃນທ່າມກາງພຣະຫັດແລະພຣະບາດອັນເປັນວິມານແຫ່ງຄວາມງາມofພຣະອົງນັ້ນ ປາກົດມີລັກສະນະຕາໜ່າງອັນມີສັນຖານດັ່ງຊ່ອງປ່ອງຢ້ຽມ ທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍພຣະອັງຄຸລີທີ່ມີຂະໜາດສະເໝີກັນ

๓๒.

໓໒.

อิมสฺส อุสฺสงฺขปทสฺส โคปฺผกาปทมฺพุชานํ จตุรงฺคุโลปริ,ปติฏฺฐิตา ปุณฺณฆเฏสุกนฺธรา-วิลาสมาลิงฺคิย ราชภาสเร;

()

ພຣະຂໍ້ພຣະບາດofພຣະອົງ ຜູ້ມີພຣະບາດສູງຂຶ້ນ ຕັ້ງຢູ່ເໜືອພຣະບາດດັ່ງດອກບົວປະມານສີ່ນິ້ວ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນການໂອບກອດຄວາມງາມແຫ່ງຄໍofໝໍ້ທີ່ເຕັມດ້ວຍນ້ຳ

๓๓.

໓໓.

อิมสฺส เทหชฺชุติวาริปูริต-สรีรเกทารภวา ผลตฺถิโน,สุรตฺตสาลฺโยทรสนฺนิภา สุภาทุเวณิชงฺฆา อภิปีณยนฺตี โภ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະຊົງຄາທັງສອງອັນງົດງາມofພຣະອົງ ປຽບເໝືອນຮວງເຂົ້າສາລີສີແດງງາມ ທີ່ເກີດໃນນາຄືພຣະວໍຣະກາຍອັນເຕັມດ້ວຍນ້ຳຄືຣັສມີແຫ່ງພຣະວໍຣະກາຍ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນໄດ້ຮັບຄວາມອີ່ມໃຈ

๓๔.

໓໔.

อิมสฺส โภ ชานุยุคํ ปรามสํอโนนมนฺโต ฐิตโก มหาภุโช,สหตฺตนา สมฺภวโพธิสาขิโนวิสาลสาขาย วิลาสมาทิเส;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະຫັດທັງສອງອັນຍາວofພຣະອົງ ເມື່ອຊົງຢືນຢູ່ໂດຍບໍ່ຕ້ອງນ້ອມພຣະວໍຣະກາຍລົງ ກໍສາມາດລູບຄຳພຣະຊານຸທັງສອງໄດ້ ຍ່ອມສະແດງຄວາມງົດງາມດັ່ງກິ່ງກ້ານອັນໃຫຍ່ໂຕofຕົ້ນໂພທິສີມະຫາໂພ

๓๕.

໓໕.

อิมสฺส โกโสหิตวตฺถคุยฺหโกอภินฺนโกกาสกโกสโกสโค,อนญฺญสาธารณตาทินา’ยตึอนงฺคสงฺคามปรมฺมุโข สิยา;

()

ພຣະຄຸຍຫະofພຣະອົງ ອັນຊ່ອນຢູ່ໃນຝັກ ປຽບເໝືອນດອກບົວອ່ອນທີ່ຢູ່ໃນຝັກ ຍ່ອມສະແດງວ່າໃນອະນາຄົດ ພຣະອົງຈັກເປັນຜູ້ຫັນຫຼັງໃຫ້ແກ່ສົງຄາມແຫ່ງກາມະເທບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນັ້ນ

๓๖.

໓໖.

อิมสฺส โภ โคตมโคตฺตเกตุโนกเลวเร กญฺจนสตฺติภตฺตโจ,สุวณฺณวณฺโณ ชินจีวรสฺสปิตโนติ โสภํ ฆนพุทฺธรํสิโน;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະສີວີອັນມີສີເyellowດັ່ງທອງຄຳ ເທິງພຣະວໍຣະກາຍofພຣະອົງຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງໂຄຕະມະໂຄດນີ້ ຈັກແຜ່ຂະຫຍາຍຄວາມງົດງາມແຫ່ງພຣະພຸດທະຣັສມີອັນໜາແໜ້ນ ແມ້ກະທັ້ງເໜືອຈີວອນofພຣະຊິນະເຈົ້າ

๓๗.

໓໗.

อิมสฺส ชมฺโพนทีปิญฺชราย โภสิริสปุปฺผสฺสุกุมารจาริยารโชนุมตฺตํ ฉวิยา นลิมฺปเตสโรชปตฺเตริว วาริพินฺทโว;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ເພາະຄວາມລະອຽດອ່ອນແຫ່ງຜິວພຣະວໍຣະກາຍອັນມີສີເyellowດັ່ງທອງຊຳພູນຸດ ຝຸ່ນລະອອງແມ້ພຽງເລັກນ້ອຍກໍບໍ່ອາດຕິດຢູ່ກັບຜິວພຣະວໍຣະກາຍໄດ້ ປຽບເໝືອນຢາດນ້ຳທີ່ບໍ່ຕິດຢູ່ເທິງໃບບົວ

๓๘.

໓໘.

อิมสฺส โลมานิ กเลวเร วเรวิสุํ วิสุํ กูปคตานิ สูนุโน,วิลุมฺปเร รูปวิลาสลกฺขิยามโนรมํ โภ กมณิกญฺจุกสฺสิรึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ເເສັ້ນພຣະໂລມາທັງຫຼາຍເທິງພຣະວໍຣະກາຍອັນປະເສີດofພຣະໂອຣົດ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຂຸມລະເສັ້ນໆ ຍ່ອມສະແດງຄວາມງົດງາມອັນໜ້າເພີດເພີນ ປຽບເໝືອນຄວາມງາມແຫ່ງເສື້ອເກາະແກ້ວມະນີ ດ້ວຍຄວາມງົດງາມແຫ່ງຣູບໂສມ

๓๙.

໓໙.

อิมสฺส อุทฺธคฺคมุขํ มุขสฺสิรึปทกฺขิณาวตฺต มเปกฺขิโน ยถา,ติโรกเร โรมวิตาน มินฺทิรา-นิเกตนินฺทีวรกานนสฺสิรึ;

()

ຂຸມພຣະໂລມາທັງຫຼາຍທີ່ມີປາຍຊີ້ຂຶ້ນເບື້ອງເທິງ ແລະວຽນຂວາເປັນທັກສິນ ປຽບເໝືອນກຳລັງແນມເບິ່ງຄວາມງາມແຫ່ງພຣະພັກ ຍ່ອມຄອບງຳຄວາມງາມແຫ່ງປ່າດອກບົວຂຽວອັນເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສິຣິ

๔๐.

໔໐.

อิมสฺส โภราช สโรชโยนิโนยโถชุคตฺตํ อุชุคตฺตมายตึ,อนญฺญสามญฺญคุณาวกาสโตปชาภิปูชาวิธิภาชนํ สิยา;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພຣະວໍຣະກາຍອັນຊື່ຕຣົງofພຣະອົງ ປຽບເໝືອນພຣະວໍຣະກາຍofພຣະພຣົມ ໃນອະນາຄົດ ຈັກເປັນພາຊະນະຮອງຮັບພິທີບູຊາofເຫຼົ່າປະຊາຊົນ ເພາະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄຸນອັນຫາໄດ້ຍາກ

๔๑.

໔໑.

อิมสฺส สตฺตุสฺสทลกฺขณํ สุภํสมํสมทฺทิฏฺฐสิราวลึ สทา,ทธาติ โภ ปารมิธมฺมสิปกฺปิโนสุธนฺตจามีกรปิณฺฑวิพฺภมํ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ລັກສະນະອັນງົດງາມໃນທີ່ເຈັດແຫ່ງ ອັນມີເນື້ອເຕັມສະເໝີກັນ ແລະບໍ່ປາກົດເສັ້ນເອັນ ຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງຄວາມງົດງາມດັ່ງກ້ອນທອງຄຳອັນຫຼອມດີແລ້ວ ທີ່ນາຍຊ່າງຄືພຣະບາຣະມີໄດ້ຮັງສັນຂຶ້ນ

๔๒.

໔໒.

อิมสฺส ปุณฺโณภยกายภาคิมํมิคินฺทปุพฺพทฺธสรีรลกฺขณํ,กุทิฏฺฐิวาทีภสิโรวิทารเณนรินฺทสามตฺถิยมุพฺพเห นกึ;

()

ພຣະວໍຣະກາຍofພຣະອົງ ທີ່ມີສ່ວນເຄິ່ງຄີງເທິງຄ້າຍຄືກັບຣາຊສີ ອັນເຕັມບໍລິບູນທັງສອງສ່ວນ ຈັກບໍ່ນຳມາເຊິ່ງຄວາມ能力ແຫ່ງພຣະຣາຊາ ໃນການທຳລາຍສີສະofຊ້າງຄືເຫຼົ່າເດຍຣະຖີຜູ້ມີຄວາມເຫັນຜິດບໍ?

๔๓.

໔໓.

อิมสฺสุ’เปโต ฆนมํสวฏฺฏิยาจิตนฺตรํโส มุทุจารุปิฏฺฐิยํ,ภวณฺณวา กญฺจนปจฺจริสิรํตโนติ สตฺตุตฺตรเณ นราธิป;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພຣະອັງສາofພຣະອົງ ອັນເຕັມດ້ວຍແຜ່ນເນື້ອໜາ ແລະມີພຣະປິດສະດາງອັນອ່ອນນຸ້ມງົດງາມ ຍ່ອມສະແດງຄວາມງົດງາມດັ່ງແພທອງຄຳ ເພື່ອນຳພາສັດທັງຫຼາຍຂ້າມພົ້ນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງພົບ

๔๔.

໔໔.

อิมสฺส นิคฺโรธมหีรุหสฺสิวสมปฺปมาโณ ปริมณฺฑโลปฺย’ยํ,กทาจิ ทุกฺขาตปขินฺนเทหินํปริสฺสมํ โภ ปชเห ภวญฺชเส;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະວໍຣະກາຍອັນມີປໍຣິມົນທົນ ປຽບເໝືອນຕົ້ນໄຮນີ້ ຈັກຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມເໜັດເໜື່ອຍofເຫຼົ່າsັດຜູ້ມີກາຍອັນຮ້ອນຮົນດ້ວຍໄຟທຸກ ໃນຫົນທາງແຫ່ງສັງສາຣະວັດໃນກາລະບາງເທື່ອ

๔๕.

໔໕.

อิมสฺส ราชิตฺตยรญฺชิโต’ตฺตรึกรียมานุ’ตฺตมธมฺมนิสฺสโน,สุมฏฺฏวฏฺโฏ สมวตฺตขนฺธโกมุติงฺคขนฺโธริว ราช ราชเต;

() (สิเลส พนฺธนํ)

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພຣະສໍອັນກົມມົນ ກ້ຽງງາມ ແລະສະເໝີກັນofພຣະອົງ ອັນຈັກເປັ່ງສຽງແຫ່ງພຣະທັມອັນປະເສີດ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນກອງມຸດທິງອັນປະດັບດ້ວຍຮອຍສາມເສັ້ນ

๔๖.

໔໖.

อิมสฺส โภ สตฺตสหสฺสสมฺมิตายถา’มตชฺโฌหรณาภิลาสิโน,รสคฺคสา สนฺติ รสาทนุมฺมุขารสคฺคสคฺคี’ตฺย’ภิธียเต ตโต;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ເພື່ອພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຈະສະເຫວີຍຣົດແຫ່ງພຣະອະມະຕະທັມ ຈຶ່ງມີເສັ້ນປະສາດຮັບຣົດເຈັດພັນເສັ້ນ ທີ່ມີປາຍຊີ້ຂຶ້ນເບື້ອງເທິງເພື່ອຮັບຣົດອາຫານ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ 'ຜູ້ມີເສັ້ນປະສາດຮັບຣົດອັນເລີດ'

๔๗.

໔໗.

อิมสฺส’นุพฺยญฺชนตารกากุเลอนนฺตรูปายตนมฺพโร ทเร,วิโรจเตพารสมีสสิริวนรินฺทสีหสฺสหนูปมาหนู;

()

ພຣະຫະນຸofພຣະອົງ ອັນຄ້າຍຄືກັບຄາງofຣາຊສີ ຍ່おມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນຄວາມງາມແຫ່ງພຣະອາທິດໃນທ້ອງຟ້າຄືພຣະພັກ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍດວງດາວຄືອະນຸພະຍັນຊະນະ

๔๘.

໔໘.

อิมสฺส ตาฬิสติทนฺตปนฺติ โภปหูตชิวฺหารถิกํ จรนฺติยา,มนุญฺญวาณิวนิตาย ตตฺวเตปสตฺถมุตฺตาวลิลีลมายตึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ແຖວແຫ່ງພຣະທົນສີ່ສິບເຫຼັ້ມofພຣະອົງ ໃນອະນາຄົດ ຈັກສະແດງຄວາມງົດງາມດັ່ງສາຍສ້ອຍໄຂ່ມຸກອັນປະເສີດ ແກ່ນາງງາມຄືພຣະວາຈາອັນໄພເລາະ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ເທິງຣົດຄືພຣະຊິວຫາອັນກວ້າງຂວາງ

๔๙.

໔໙.

อิมสฺส ชวฺหาวรกณฺณิกาวเหมุขมฺพุเช สจฺจสุคนฺธวาสิเต,สมปฺปมาณา ทสนาวลี สุภาวิภาติ กิญฺชกฺขตตีว ภูปตี;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ໃນພຣະພັກດັ່ງດອກບົວofພຣະອົງ ອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມແຫ່ງສັດຈະວາຈາ ແລະມີພຣະຊິວຫາອັນປະເສີດເປັນດັ່ງເກສອນນັ້ນ ແຖວແຫ່ງພຣະທົນອັນງົດງາມແລະມີຂະໜາດສະເໝີກັນ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນແຖວແຫ່ງເກສອນດອກບົວ

๕๐.

໕໐.

อิมสฺส โภ ขณฺฑิตสงฺขปณฺฑราทฺวิชาวลี นิพฺพิวรนฺตรายตึ,สมุพฺภวายุตฺติลตาย ตายติมุขาลวาเฬ มุกุลาวลิสฺสิรึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ແຖວແຫ່ງພຣະທົນofພຣະອົງ ອັນມີສີຂາວດັ່ງສັງຂ໌ທີ່ຂັດແລ້ວ ແລະຊິດສະໜິດກັນໂດຍບໍ່ມີຊ່ອງວ່າງ ໃນອະນາຄົດ ຈັກສະແດງຄວາມງົດງາມດັ່ງແຖວດອກໄມ້ຕູມ ໃນແປງດອກໄມ້ຄືພຣະໂອດ ເທິງເຄືອວັນຄືພຣະຣິມຝີປາກ

๕๑.

໕໑.

อิมสฺส ปีณานนจนฺทจนฺทิกาสุสุกฺกทาฐาวลิ สจฺจวาทิโน,ปทิสฺสเต ธมฺมตฬากกีฬเนกตาภิลาสาริวหํสมาลินี;

()

ແຖວແຫ່ງພຣະທາດາອັນຂາວຜ່ອງofພຣະອົງຜູ້ຊົງກ່າວຄຳສັດຈະ ປຽບເໝືອນແສງຈັນແຫ່ງພຣະພັກອັນເຕັມບໍລິບູນ ຍ່ອມpາກົດງົດງາມ ປຽບເໝືອນຝູງຫົງທີ່ປາດຖະໜາຈະຫຼິ້ນນ້ຳໃນສະໂບກຂະຣະນີຄືພຣະທັມ

๕๒.

໕໒.

อิมสฺส จานุตฺตรธมฺมเทสนา-ตรณฺยมาโลลลการรูปินี,ปหูตชิวฺหา ภวสาครา’ยตึนรินฺท ปารํ ชนตา’วตารเย;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພຣະຊິວຫາອັນກວ້າງຂວາງofພຣະອົງ ອັນປຽບເໝືອນເຮືອໃນການສະແດງພຣະທັມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມີລັກສະນະງົດງາມດ້ວຍປາຍອັນອ່ອນໄຫວ ໃນອະນາຄົດ ຈັກນຳພາປະຊາຊົນຂ້າມພົ້ນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງພົບ

๕๓.

໕໓.

อิมสฺส โภ พฺรหฺมสโรปโม สทาสหสฺสธา’ยํ กรวีกราวโต,มโนหรฏฺฐงฺคสมงฺคิสุสฺสโรสโสตกานํ มณิกุณฺฑลายเต;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະສຸຣະສຽງofພຣະອົງ ອັນປຽບເໝືອນສຽງແຫ່ງພຣະພຣົມ ແລະໄພເລາະກວ່າສຽງຮ້ອງແຫ່ງນົກກາຣະເວດ ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການອັນໜ້າເພີດເພີນ ຍ່ອມເປັນດັ່ງຕຸ້ມຫູແກ້ວມະນີແກ່ເຫຼົ່າຊົນຜູ້ມີໂອກາດໄດ້ຍິນ

๕๔.

໕໔.

อิมสฺส นีลํ นยนุปฺปลญฺจยํนิรูปเม รูปวิลาสมนฺทิเร,นิโรปิตํ โภ มณิสีหปญฺชร-ทฺวยํว ภาเส กุสเลน เกนจิ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະເນດທັງສອງອັນມີສີຂຽວເຂັ້ມດັ່ງດອກບົວຂຽວ ທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນວິມານແຫ່ງຄວາມງາມofພຣະຣູບອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນປ່ອງຢ້ຽມແກ້ວມະນີຄູ່ໜຶ່ງ ທີ່ນາຍຊ່າງຜູ້ສະຫຼາດຄົນໃດຄົນໜຶ່ງໄດ້ສ້າງໄວ້

๕๕.

໕໕.

อิมสฺส ปาฐีนยุคํ’ว ทิสฺสเตวิสิฏฺฐรูปายตนาปคาสยํ,สุภํ ควจฺฉาปวิโลจโนปมํมณิปฺปภํ โคปขุมทฺวยํ สทา;

()

ພຣະໂລມະຈັກສຸທັງສອງອັນງົດງາມofພຣະອົງ ອັນມີສັນຖານດັ່ງຂົນຕາofລູກງົວ ແລະມີຣັສມີຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງແກ້ວມະນີ ຍ່ອມປາກົດຢູ່ສະεໝີ ປຽບເໝືອນປາເພ້ຍຄູ່ໜຶ່ງທີ່ແຫວກລອຍຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຄືພຣະຣູບໂສມອັນປະເສີດ

๕๖.

໕໖.

อิมสฺสา อุณฺณา ภมุกนฺตรุพฺภวาฬาฏมชฺโฌปคตา วิโรจติ,ยทตฺถิ สญฌาฆนราชิมชฺฌคํสสงฺกหีนํ สสิมณฺฑลํ ตถา ()

ພຣະອຸມມິofພຣະອົງ ອັນເກີດຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງພຣະຂະໜົງ ແລະສະຖິດຢູ່ທ່າມກາງພຣະນະລາດ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບເໝືອນດວງຈັນອັນປາສະຈາກມົນທິນ ໃນທ່າມກາງແຖວເມກຍາມແລງ

๕๗.

໕໗.

อิมสฺส อุณฺหีสกสีสลกฺขณํสธมฺมรชฺชิสฺสริยํ อนาคเต,กริยมานสฺส หิ จกฺกวตฺติโนทธาติ อุณฺหีสกสิสวิพฺภมํ;

()

ພຣະອຸສະນີສະອັນເປັນລັກສະນະແຫ່ງພຣະສີສະofພຣະອົງ ຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງຄວາມງົດງາມດັ່ງພຣະສີສະທີ່ປະດັບດ້ວຍມຸງກຸດofພຣະມະຫາຈັກກະພັດ ຜູ້ຈັກຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນຣາຊອານາຈັກແຫ່ງພຣະສັດທັມໃນອະນາຄົດ

๕๘.

໕໘.

อิมสฺส ภุมิสฺสร สุปกฺปติฏฺฐิต-ปทงฺกิเต จกฺกยุคมฺหิ ทิสฺสเร,อราสหสฺสานิ จ เนมินาภิโยติวฏฺฏเรขา สิริวจฺฉกาทโย;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນແຜ່ນດິນ ເທິງກົງຈັກຄູ່ທີ່ປາກົດຢູ່ເທິງພື້ນພຣະບາດອັນສະຖິດໝັ້ນດີແລ້ວofພຣະອົງ ຍ່ອມປາກົດມີກຳພັນຊີ່ ພ້ອມທັງກົງແລະດຸມ ແລະມີເສັ້ນສາມຮອຍ ຕະຫຼອດຮອດລາຍສິຣິວັດສະເປັນຕົ້ນ

๕๙.

໕໙.

อิเมหิ พตฺตึสติลกฺขเณหิ โภอสีตฺยนุพฺยญฺชนลกฺขเณหิ’ปิ,สมุชฺชลนฺโต ปุริสาสโภตฺยยํภเวยฺย พุทฺโธ ภวพนฺธนจฺฉิโท;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະມະຫາບຸຣຸດພຣະອົງນີ້ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມດ້ວຍມະຫາປຸຣິສລັກສະນະສາມສິບສອງປະການເຫຼົ່ານີ້ ແລະອະນຸພະຍັນຊະນະແປດສິບປະການ ຈັກໄດ້ຕຣັສຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຕັດເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງພົບຢ່າງແນ່ນອນ

๖๐.

໖໐.

สโสตมาปาถคตาย ตาวเททฺวิชสฺส วิตฺถารกถาย โจทิโต,อปุจฺฉิ ราชา กิมยํ สเมกฺขิยอนาคเต พฺราหฺมณ ปพฺพชิสฺสติ;

()

ພຣະຣາຊາຊົງໄດ້ຮັບຟັງຄຳອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດofພຣາມນັ້ນ ທີ່ເຂົ້າມາສູ່ໂສດປະສາດ ຈຶ່ງຊົງຖາມວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣາມ ພຣະໂອຣົດຈັກທອດພຣະເນດເຫັນສິ່ງໃດ ຈຶ່ງຈັກອອກບວດໃນອະນາຄົດ?'

๖๑.

໖໑.

กทาจิ อุยฺยานคโต มหาปเถชรารุชามจฺจุวิรูปทสฺสนํ,วิธาย นิพฺพินฺตมโน ภวตฺตเยตโปธนํ ปสฺสิย ปพฺพชิสฺสติ;

()

ໃນກາລະບາງເທື່ອ ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປສູ່ພຣະຣາຊອຸທິຍານຕາມຫົນທາງຫຼວງ ໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນສິ່ງອັນບໍ່ໜ້າເພິ່ງພໍໃຈ ຄື ຄົນແກ່, ຄົນເຈັບ ແລະຄົນຕາຍ ແລ້ວຈັກເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍໃນພົບທັງສາມ ແລະເມື່ອໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນບັນພະຊິດ ພຣະອົງກໍຈັກອອກບວດ

๖๒.

໖໒.

อิติห วตฺวาน สกํสกํ ฆรํตโต’ปคนฺตฺวา’ทฺธนิมิตฺตปาฐกา,มหลฺลกา’ทานิ มยนฺติ สุนโวตมานุปพฺพชฺชิตุโมวทึสุ เต;

()

ພຣາມຜູ້ທຳນາຍລັກສະນະທັງຫຼາຍ ເມື່ອກາບທູນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ກໍໄດ້ກັບຄືນສູ່ເຮືອນofຕົນໆ ແລ້ວໄດ້ສັ່ງສອນລູກໆ ofຕົນວ່າ 'ບັດນີ້ພວກພໍ່ແກ່ຊະລາແລ້ວ ພວກເຈົ້າຈົ່ງບວດຕາມພຣະອົງເຖີດ'

๖๓.

໖໓.

ทฺวิเชสุ วุทฺเธสุ มเตสุ สตฺตสุอยํหิ โกณฺฑญฺญสมวฺหโย สุธี,มหาปธานํ ปุริสาสโภ’ธุนากโรติ สุตฺวา กรุณาย โจทิโต;

()

ເມື່ອພຣາມຜູ້ເຖົ້າແກ່ທັງເຈັດຄົນນັ້ນໄດ້ເສຍຊີວິດໄປແລ້ວ ພຣາມຜູ້ມີປັນຍາຊື່ວ່າ ໂກນທັນຍະ ນີ້ ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າພຣະມະຫາບຸຣຸດກຳລັງຊົງບຳເພັນມະຫາປະທານຢູ່ ຈຶ່ງຖືກກະຕຸ້ນເຕືອນດ້ວຍຄວາມກະລຸນາ

๖๔.

໖໔.

สมานลทฺธิหิ กุเลสุ เตสุ หิจตุหิ วิปฺเปหิ สห’นฺตปญฺจโม,อโถ’รุเวลํ อุปคมฺม ปพฺพชิภวึสุ เตปญฺจิ’ธ ปญฺจวคฺคิยา;

()

ຈຶ່ງໄດ້ຊັກຊວນພຣາມສີ່ຄົນຈາກຕະກູນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມີຄວາມເຫັນສະເໝີກັນ ຕົນເອງເປັນຄົນທີຫ້າ ແລ້ວພາກັນໄປສູ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາເສນາຄາມ ແລ້ວໄດ້ອອກບວດ ພວກເຂົາທັງຫ້າຄົນນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ເປັນພຣະປັນຈະວັກຄີໃນໂລກນີ້

๖๕.

໖໕.

กทาจิ ลทฺธา ปริยนฺตสาครํอิมํ จตุทฺทีปิกรชฺชมตฺรชํ,ชิตาริวคฺคํ วิจรนฺตมมฺพเรกโรมิ ปจฺจกฺขมหนฺติ จินฺติย;

()

ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ 'ໃນກາລະບາງເທື່ອ ພຣະໂອຣົດofເຮົາໄດ້ຄອງຣາຊສົມບັດໃນທະວີບທັງສີ່ ອັນມີມະຫາສະໝຸດເປັນຂອບເຂດ ຊົງຊະນະເຫຼົ່າສັດຕູແລ້ວ ສະເດັດໄປໃນອາກາດ ເຮົາຈັກໄດ້ເຫັນພຣະອົງດ້ວຍຕາofຕົນເອງ'

๖๖.

໖໖.

นิมิตฺตรูปกฺขิปถปฺปเวสนํนิวารณตฺถํ ตนิชราชสูนุนา,นราธิโป โส ปุริเสหิ สพฺพถาทิสาสุ รกฺขาวรณํ อการยิ;

()

ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ນິມິດ (ອັນບໍ່ເປັນມົງຄົນ) ປາກົດແກ່ຄອງຈັກຂຸຂອງພະລາຊະບຸດ, ພະລາຊາຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ຊົນ ຈຶ່ງໄດ້ໂປດໃຫ້ພວກລາຊະບຸລຸດຈັດການຮັກສາປ້ອງກັນຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນທຸກທິດ.

๖๗.

໖໗.

อยํ กุมาโร ยทิ จกฺกวตฺติวาภเวยฺย สมฺโพธิปทํ ลเภยฺยวา,สเกกุเล ขตฺติยพนฺธเวหิ โสปุรกฺขโตเยว จริสฺสตํ อิติ;

()

ຖ້າວ່າພະລາຊະກຸມານນີ້ຈະເພິ່ງເປັນພະຈັກກະພັດຕິລາດ ຫຼືຈະເພິ່ງບັນລຸພະສັບພັນຍຸຕະຍານ, ຂໍໃຫ້ພະອົງຈົ່ງແວດລ້ອມໄປດ້ວຍພະຍາດິວົງກະລັດຕິຍະທັງຫຼາຍໃນຕະກູນຂອງພະອົງເອງເທົ່ານັ້ນ.

๖๘.

໖໘.

กุมารนามฏฺฐปนมฺหิ วาสเรสหสฺสมตฺเตสุ กุเลสฺว’สิติยา,อทาสิ ปจฺเจกชโน ปฏิสฺสวํปทาตุกาโมว วิสุํวิสุํ สุเต;

()

...ໃນວັນສະຖາປະນາພະນາມຂອງພະລາຊະກຸມານ, ບັນດາຕະກູນສາກິຍະທັງຫຼາຍແປດສິບພັນຕະກູນ, ແຕ່ລະຕະກູນຕ່າງກໍໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາວ່າ ຈະຖວາຍພະລາຊະບຸດຕະກູນລະອົງເພື່ອເປັນບໍລິວານຮັບໃຊ້.

๖๙.

໖໙.

อเสสโทสาปคตา สุเขธิ ตาสุวณฺณกุมฺโภรุปโยธโร น ตา,อเนกธาตี วรวณฺณคพฺพิ ตาสปจฺจุปฏฺฐาปยิ ตงฺขเณปิ ตา;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພະລາຊາໄດ້ຊົງແຕ່ງຕັ້ງພະນົມ (ແມ່ຮັກ) ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຜູ້ປາສະຈາກໂລກໄພທັງປວງ, ມີຄວາມສຸກສະບາຍ, ມີຖັນຄືດັ່ງεຕົ້າຄຳ, ແລະ ມີຜິວພັນອັນຜຸດຜ່ອງງົດງາມ ເພື່ອຄອຍເບິ່ງແຍງພະລາຊະກຸມານ.

๗๐.

໗໐.

ตฬากตีรมฺหิ ตรงฺคภาสุเรยเถว หํสฺยา กลหํสโปตกํ,มเหสิยา’งฺเก สยเน สิตตฺถเรสุวาสเร ภุปติ ปุตฺตมทฺทส;

()

ໃນວັນອັນເປັນມົງຄົນ, ພະລາຊາໄດ້ຊົງทອດພະເນດເຫັນພະລາຊະບຸດ ຜູ້ນອນຢູ່ເທິງຕັ່ງຕຽງອັນລາດດ້ວຍຜ້າຂາວ ໃນພະອຸຣະ (ຕັກ) ຂອງພະມະເຫສີ, ປຽບເໝືອນດັ່ງນາງຫົງຄອຍເບິ່ງແຍງລູກຫົງຢູ່ແຄມສະໂບກຂະຣະນີ ອັນມີລະລອກຄື້ນສ່ອງສະຫວ່າງ.

๗๑.

໗໑.

อทิฏฺฐปุตฺตานนปงฺกชา จิรํลหุํ ปริกฺขีณวโยคุณา อิโต,จุตา’ว มายาชนนิ นิรามยาอุปาวิสิ สตฺตมวาสเร ทิวํ;

()

ພະນາງສິຣິມະຫາໝາຍາ ພະລາຊະມານດາ ຜູ້ປາສະຈາກໂລກໄພ, ເມື່ອພະອາຍຸສັງຂານສิ້ນສຸດລົງຢ່າງຮວດໄວ ໂດຍບໍ່ທັນໄດ້ຊື່ນຊົມພະພັກອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງພະລາຊະບຸດໄດ້ດົນ, ກໍໄດ້ສະຫວັນຄົດໃນວັນທີເຈັດ ແລ້ວສະເດັດໄປອຸບັດໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ.

๗๒.

໗໒.

มเหสิมายาภคินี ตทา มหา-ปชาปติโคตมินามราชินี,นิชํ กุมารํ ภรณาย ธาตินํวิธาย ภารํ ปฏิชคฺคิ ตํ สยํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ຜູ້ເປັນພະຂະນິດຖາຂອງພະມະເຫສີມາຍາ, ໄດ້ຊົງມອບໝາຍພະລາຊະບຸດຂອງພະອົງເອງ (ພະນັນທະ) ໃຫ້ແກ່ພວກພະນົມລ້ຽງດູ, ສ່ວນພະອົງເອງໄດ້ຊົງອຸປະຖຳບຳລຸງພະລາຊະກຸມານ (ສິດທັດຖະ) ດ້ວຍພະອົງເອງ.

๗๓.

໗໓.

ตทา’ภวุํ ทีปสิขา ชคนฺตเยกเลพโร’ภาสลเวน สุนุโน,วินฏฺฐเตชาริว รงฺคทีปิกาวิมานทิเปสุ กถาวกา’ตฺตโน;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ດ້ວຍພຽງແສງສະຫວ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງຈາກພະວໍລະກາຍຂອງພະລາຊະບຸດ, ດວງປະທີບທັງຫຼາຍໃນສາມໂລກກໍໝອງມົວໄປ ປຽບເໝືອນໄຟໃນໂຮງລະຄອນທີ່ອັບແສງ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງດວງປະທີບໃນວິມານຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ.

๗๔.

໗໔.

วิจิตฺตภุมฺมตฺถรเณ อภิกฺขณํสชนฺนุเกหา’จริ มนฺทิโรทเร,มหาวนสฺมึ มณิวาลุกาตเลวิชมฺภมาโนริว สิหโปตโก;

()

ພະລາຊະກຸມານໄດ້ຊົງຄານດ້ວຍພະຊານຸ (ຫົວເຂົ່າ) ຢູ່ເທິງເຄື່ອງລາດພື້ນອັນວິຈິດພາຍໃນພະລາຊະວັງຢູ່ສະເໝີ, ປຽບເໝືອນລູກລາຊະສີທີ່ກຳລັງເຢື້ອງກາຍຫຼິ້ນຢູ່ເທິງພື້ນຊາຍແກ້ວໃນປ່າໃຫຍ່.

๗๕.

໗໕.

สุตสฺส กีฬาปสุตสฺส มนฺทิ เรภมนฺตพิมฺพํ มณิทปฺปโณท เรนิพทฺธมทฺทกฺขิ จรนฺตมมฺพ เรยเถว จกฺกํ รตนํ มหีภุ โช;

()

ພະລາຊາໄດ້ຊົງທອດພະເນດເຫັນພະສາຍາ (εງົາ) ຂອງພະລາຊະບຸດ ຜູ້ຂະມັກເຂົ້ານໃນການຫຼິ້ນພາຍໃນພະລາຊະວັງ ໝູນວຽນປາກົດຢູ່ໃນຄັນສ່ອງແກ້ວມະນີ ປຽບເໝືອນດັ່ງຈັກກະແກ້ວທີ່ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນອາກາດ.

๗๖.

໗໖.

ตทงฺฆิวิญฺญาสวเสน ภุมิยาวชนฺตมงฺโก’ปนิธาย ภุมิโป,ตทา’ภินิจฺฉาริต มาสภึ คิรํอิทานิ มํ สาวย ปุตฺตมพฺรุวิ;

()

ພະລາຊາໄດ້ຊົງອູ້ມພະລາຊະບຸດ ຜູ້ກຳລັງຍ່າງໄປຕາມພື້ນດິນດ້ວຍການວາງພະບາດ ມາໄວ້ເທິງຕັກ, ແລ້ວຕັດວ່າ: 'ລູກເອີຍ, ບັດນີ້ຈົ່ງໃຫ້ພໍ່ໄດ້ຍິນວາຈາອັນອົງອາດ (ອາສະພິວາຈາ) ທີ່ລູກໄດ້ກ່າວໄວ້ນັ້ນແດ່ທອດ.'

๗๗.

໗໗.

นิพทฺธมนฺโตมณิเวทิกาตเลมุเขนฺทุพิมฺพุทฺธรเณ ปโยชยํ,สยํ ปลมฺเภสิ อมจฺจสูนโววเยน มนฺโท’ปิ อมนฺทพุทฺธิมา;

()

ພະລາຊະກຸມານ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນບໍ່ອ່ອນແອ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີພະຊົນມາຍຸຍັງນ້ອຍ, ກໍໄດ້ຊົງເງີຍພະພັກອັນງົດງາມດັ່ງດວງຈັນຂຶ້ນ ຢູ່ເທິງແທ່ນແກ້ວມະນີ, ແລ້ວຊົງຊັກຊວນພວກບຸດຂອງອາມາດໃຫ້ຫຼິ້ນສະໜຸກສະໜານດ້ວຍພະອົງເອງ.

๗๘.

໗໘.

อุฬารโสกํ ปิตุจิตฺตสมฺภวํติโลกทีโป นิชปุญฺญเตชสา,ตโมปพนฺธํ ภุวโน’ทรุพฺภวํนิรากริ พาลรวี’ว รํสินา;

()

ພະປະທີບແຫ່ງສາມໂລກ (ພະລາຊະກຸມານ) ໄດ້ຊົງກຳຈັດຄວາມໂສກເສົ້າອັນໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນພະລາຊະຫະລຶໄທຂອງພະບິດາ ດ້ວຍເດຊະແຫ່ງພະບາລະມີຂອງພະອົງ, ປຽບເໝືອນດັ່ງພະອາທິດອຸໄທທີ່ກຳຈັດຄວາມມືດມົນອັນໜາແໜ້ນໃນໂລກດ້ວຍລັງສີ.

๗๙.

໗໙.

วิกิณฺณลาชากุสุมากุลญฺชเสวิตานรงฺคทฺธชนิพฺภรมฺพเร,ปุเร ตหึ มงฺคลกิจฺจสมฺมตํกทาจิ รญฺโญ ภวิ วปฺปมงฺคลํ;

()

ສະໄໝໜຶ່ງ, ພະລາຊະພິທີມົງຄົນທຳນາຍຸດ (ພິທີມົງຄົນທຳຂວັນທຳນາ) ອັນເປັນທີ່ຍອມຮັບວ່າເປັນມົງຄົນ, ໄດ້ມີຂຶ້ນແກ່ພະລາຊາໃນພະລາຊະທານີນັ້ນ, ເຊິ່ງຫົນທາງຕ່າງໆ ໄດ້ຖືກໂປຍປາຍດ້ວຍເຂົ້າຕອກດອກໄມ້ ແລະ ທ້ອງຟ້າກໍດາດດາໄປດ້ວຍເພດານ, ທຸງທິວ ແລະ ແຜ່ນຜ້າອັນງົດງາມ.

๘๐.

໘໐.

สุคนฺธมาลาภรณาทิมณฺฑิต-ปสาธิตา กาปิลวตฺถวา นรา,สกิงฺกรา กมฺมกรา’ปิ กปฺปิตาตโต ตโต สตฺติปตึสุ ตํ กุลํ;

()

ຊາວເມືອງກະບິນລະພັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ປະດັບປະດາດ້ວຍດອກໄມ້ຂອງຫອມ ແລະ ເຄື່ອງອະລັງການຕ່າງໆ, ພ້ອມທັງພວກຂ້າຄົນ ແລະ ຄົນງານ ຕ່າງກໍໄດ້ແຕ່ງກາຍຢ່າງຮຽບຮ້ອຍ ແລ້ວພາກັນມາຊຸມນຸມກັນຈາກທິດທາງຕ່າງໆ ໃນລາຊະຕະກູນນັ້ນ.

๘๑.

໘໑.

มหจฺจเสนายปุรกฺขโตหิโสอุฬารราชิทฺธิสมุชฺชลํตโตปยาสิกมฺมนฺตปเทสมตฺรชํกุมารมาทายปุรินฺทโทปโม;

()

ພະລາຊາ ຜູ້ປຽບປະດຸດດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດ, ແວດລ້ອມດ້ວຍກອງທັບອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພະລາຊະອານຸພາບອັນສະຫງ່າງາມ, ໄດ້ສະເດັດໄປຍັງສະຖານທີ່ປະກອບພິທີທຳນາ ໂດຍຊົງນຳພະລາຊະບຸດໄປນຳ.

๘๒.

໘໒.

ฉณมฺหิ ตสฺมึ มนุวํสเกตุโนมโนรมํ มงฺคลนงฺคลาทิกํ,สุวณฺณปฏฺเฏหิ ปริกฺขฏํก มหา-ชนสฺส’ปี รูปิยปฏฺฏฉาทิตํ;

()

In ງານເທດສະການນັ້ນ, ຄັນໄຖມົງຄົນອັນງົດງາມຂອງພະລາຊາ (ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງມະນູວົງ) ໄດ້ຖືກຫຸ້ມດ້ວຍແຜ່ນຄຳ, ສ່ວນຄັນໄຖຂອງພວກມະຫາຊົນຄົນອື່ນໆ ກໍຖືກຫຸ້ມດ້ວຍແຜ່ນເງິນ.

๘๓.

໘໓.

วิสาลสาขากุลชมฺพุสาขิโนวิธาย เหฏฺฐา สยเน มหารเห,นิชํ กุมารํ สชโน ชนาธิโปสมารหี สมฺปติ วปฺปมงฺคลํ;

()

ພະລາຊາ ພ້ອມດ້ວຍລາຊະບໍລິວານ ໄດ້ຊົງຈັດຕັ້ງຕັ່ງຕຽງອັນມີຄ່າສູງໄວ້ພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ຫວ້າ ອັນມີກິ່ງກ້ານສາຂາແຜ່ກວ້າງຂວາງ, ແລ້ວຊົງວາງພະລາຊະບຸດໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ, ຈາກນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດໄປຮ່ວມພິທີມົງຄົນທຳນາ.

๘๔.

໘໔.

กุมารรกฺขาวรณายุ’ปฏฺฐิตาตมุสฺสวํ ธาติชนา วิปสฺสิตุํ,อปกฺกมิตฺวา พหิ สาณิโต ขณํปมตฺตรูปา วิจรึสฺวิ’โตจิโต;

()

ພວກພະນົມລ້ຽງ ຜູ້ມີໜ້າທີ່ເຝົ້າຮັກສາພະລາຊະກຸມານ, ເພື່ອຈະເບິ່ງງານສະຫຼອງນັ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ພາກັນອອກໄປນອກມ່ານຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ, ແລ້ວທ່ຽວໄປມາໃນທີ່ນັ້ນທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມປະໝາດ.

๘๕.

໘໕.

ปริคฺคเหตฺวา’นมปาน มาสเนนิสชฺช ปลฺลงฺก มลตฺถ พนฺธิย,ชินงฺกุโร นีวรเณหิ นิสฺสฏํวิเวกชํ ฌานมคาธพุทฺธิมา;

()

ພະໜໍ່ພຸດທາງກູນ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນເລິກເຊິ່ງ, ໄດ້ຊົງກຳນົດລົມຫາຍໃຈເຂົ້າອອກ, ສະເດັດປະທັບນັ່ງຂັດສະໝາດເທິງແທ່ນບັນລັງ, ແລ້ວບັນລຸປະຖົມມະຊານອັນເກີດຈາກວິເວກ ເຊິ່ງປາສະຈາກນີວອນທັງຫຼາຍ.

๘๖.

໘໖.

วิปสฺส ปุตฺตสฺสุ’ปเวสนํ ตหึทุมสฺส ฉายาย นิวตฺตตํ ตถา,ปวนฺทิ ราชา ปฏิหาริกากถา-ปโจทิโตปุตฺตมุเปจฺจ ตงฺขเณ;

()

ເມື່ອໄດ້ທອດພະເນດເຫັນພະລາຊະບຸດປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະ ເຫັນຮົ່ມໄມ້ຫວ້າບໍ່ຄ້ອຍໄປຕາມຕາເວັນ (ຍັງຄົງຕັ້ງຊື່ຢູ່), ພະລາຊາ ຜູ້ຖືກກະຕຸ້ນດ້ວຍເລື່ອງລາວອັນເປັນປາຕິຫານນັ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພະລາຊະບຸດໃນຂະນະນັ້ນ ແລ້ວຊົງກາບໄຫວ້.

๘๗.

໘໗.

กลาสุ วุชฺชาสุ จ ปุตฺตมตฺตโนวิเนตุกาโม วินยกฺขมํ ปิตา;

ปสตฺถสตฺถนฺตรปารทสฺสินํกทาจิ วิปฺปาจริยํ กิรา’นยิ;

()

ພະບິດາ ຜູ້ມີຄວາມປະສົງຈະໃຫ້ພະລາຊະບຸດຂອງພະອົງໄດ້ຮັບການສຶກສາໃນສິລະປະວິທະຍາທັງຫຼາຍ, ຈຶ່ງໄດ້ຊົງເຊີນພານາຈານ (ຄູພາມ) ຜູ້ມີຊື່ສຽງ ແລະ ໄດ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຄຳພີສາດສະຕາຕ່າງໆ ມາສັ່ງສອນ.

๘๘.

໘໘.

สมปฺปิตํ ตํ คุรุโน กรมฺพุเชสเทวโลกสฺส คุรุํ สคารวํ,มหีสุโร โส ชลพินฺทุนา ยถาสุทุตฺตราคาธมโหทธีรสํ;

()

ພາມຜູ້ເປັນຄູຄົນນັ້ນ ໄດ້ຮັບເອົາພະລາຊະກຸມານ ຜູ້ເປັນຄູຂອງໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ ໄວ້ໃນມືອັນປຽບດັ່ງດອກບົວດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ປຽບເໝືອນດັ່ງການຮັບເອົາລົດຊາດແຫ່ງມະຫາສະໝຸດອັນເລິກເຊິ່ງແລະຂ້າມໄດ້ຍາກ ໄວ້ດ້ວຍຢາດນ້ຳພຽງຢາດດຽວ.

๘๙.

໘໙.

สวณฺณเภทํ สนิฆณฺฏุเกฏุภํอถพฺพเพเทนิ’นิหาสปญฺจมํ,ติเวทมุทฺเทสปเทน ทุทฺทสํตถา กลาสิปฺปตํ นิโพธยี;

()

ພາມນັ້ນໄດ້ສັ່ງສອນພະໄຕເພກອັນເຂົ້າໃຈໄດ້ຍາກ ພ້ອມທັງຄຳພີໄວຍາກອນ, ຄຳພີອະພິທານ, ຄຳພີພິທີກຳ, ຄຳພີອະຖັບພະເວດ ແລະ ຄຳພີອິຕິຫາສະເປັນທີຫ້າ, ຕະຫຼອດຮອດສິລະປະສາດຕ່າງໆ ໃຫ້ແກ່ພະລາຊະກຸມານ.

๙๐.

໙໐.

อนญฺญสาธารณปุญฺญวาสนา-วิธูตสมฺโมหวิสุทฺธพุทฺธิโน,สมตฺตวิชฺชา สกลากลา ธิยากลมฺปิ นาลํ พหุภาสเนน กึ;

()

ຈະກ່າວໄປໃຍໃຫ້ຫຼາຍຄວາມ, ສຳລັບພະລາຊະກຸມານ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນບໍລິສຸດ ເພາະກຳຈັດຄວາມຫຼົງຜິດໄດ້ດ້ວຍກຸສົນວາສະໜາອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນັ້ນ, ວິຊາຄວາມຮູ້ ແລະ ສິລະປະທັງປວງກໍໄດ້ສຳເລັດແລ້ວດ້ວຍພະປັນຍາຂອງພະອົງເອງ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ເວລາດົນເລີຍ.

๙๑.

໙໑.

น เกวลํ ตสฺส กเลพรํ พหิวิภาติ พตฺตึสติลกฺขเณหิ โภ,ภุสํ ตทพฺภนฺตรวตฺถุ ทิปฺปเตสุพุทฺธสตฺถนฺตรลกฺขเณหี’ปิ;

()

ທ່ານເອີຍ, ບໍ່ພຽງແຕ່ພະວໍລະກາຍພາຍນອກຂອງພະອົງເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະສາມສິບສອງປະການ, ແຕ່ພາຍໃນພະລາຊະຫະລຶໄທຂອງພະອົງ ກໍຍັງຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງຍິ່ງດ້ວຍລັກສະນະແຫ່ງສາດສະຕາສິນທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຮອບຮູ້ເປັນຢ່າງດີອີກດ້ວຍ.

๙๒.

໙໒.

ติโลจนสฺสา’ปิ ติโลกจกฺขุโนอยํ วิเสโส นยเนหิ ทิสฺสเต,ลลาฏเนตฺโต ปุริโม นโสภติปโร’ว อพฺภตฺตรญาณโลจโน;

()

ຄວາມແຕກຕ່າງນີ້ປາກົດໃຫ້ເຫັນລະຫວ່າງພະເນດຂອງພະສິວະ (ຜູ້ມີສາມຕາ) ແລະ ພະເນດຂອງພະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາແຫ່ງສາມໂລກ: ຄືພະເນດທີ່ໜ້າຜາກຂອງພະສິວະນັ້ນບໍ່ໄດ້ງົດງາມເລີຍ, ແຕ່ພະເນດຄືພະປັນຍາຢານພາຍໃນຂອງພະອົງນີ້ຊ່າງປະເສີດເລີດລ້ຳຍິ່ງນັກ.

๙๓.

໙໓.

อนุพฺพชนฺโต นวโยพฺพนสฺสิรึยโสปพนฺเธน สเก นิเกตเน,ปวฑฺฒิ ธีโร สกลํ กลานฺตรํกลานิธี รํสิจเยนิ’ว’มฺพเร;

()

ພະລາຊະກຸມານຜູ້ເປັນນັກປາດ ໄດ້ຊົງຈະເລີນໄວຂຶ້ນພ້ອມດ້ວຍຄວາມງົດງາມແຫ່ງໄວໜຸ່ມ ແລະ ມີພະລາຊະຢົດອັນຂະຈອນຂະຈາຍພາຍໃນພະລາຊະວັງຂອງພະອົງ, ປຽບເໝືອນດັ່ງດວງຈັນທີ່ຈະເລີນຂຶ້ນໃນທ້ອງຟ້າພ້ອມດ້ວຍລັງສີອັນຮຸ່ງເຮືອງ.

๙๔.

໙໔.

อุปฑฺฒคณฺฑาหิตทาฐิกาย โสยโสธโน โสฬสวสฺสิโก ยทา,กโปลผุฏฺฐญฺชนทานราชิยากริ ยถา พาลทสํ วฺยติกฺกมิ ()

ເມື່ອພະລາຊະກຸມານຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ ມີພະຊົນມາຍຸໄດ້ສິບຫົກພັນສາ, ມີພະມັດສຸ (ໜວດ) ປາກົດຂຶ້ນບາງໆ ຢູ່ເທິງພະປາງ (ແກ້ມ), ພະອົງກໍໄດ້ກ້າວຜ່ານໄວເດັກໄປ, ປຽບເໝືອນດັ່ງຊ້າງພາຍທີ່ເລີ່ມມີນ້ຳມັນຕົກຂະມັບໄຫຼອາບແກ້ມ.

๙๕.

໙໕.

ตทา นรินฺโท สุรมนฺทิโร’ปมํอุตุตฺตยานุจฺฉวิกํ มโนรมํ,ปโยชยิตฺวาน ปวิณสิปฺปิเกสุตาย การาปยิ มนฺทิรตฺตยํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ພະລາຊາໄດ້ຊົງມອບໝາຍໃຫ້ພວກນາຍຊ່າງຜູ້ສະຫຼາດ ຈັດການສ້າງພະລາຊະວັງສາມຫຼັງອັນງົດງາມ ທີ່ເໝາະສົມກັບລະດູທັງສາມ ແລະ ປຽບປະດຸດດັ່ງວິມານຂອງເທວະດາ ເພື່ອພະລາຊະບຸດຂອງພະອົງ.

๙๖.

໙໖.

นิสิตสมฺพาธตลํ นิวาริต-สโรนิลํ ผสฺสิตสิหปญฺชรํ,มหิวตํสํ นวภุมิกํ ฆรํพภุว รมฺมํ ภุวิ รมฺมนามิกํ;

()

ພະລາຊະວັງເກົ້າຊັ້ນອັນງົດງາມເທິງແຜ່ນດິນ ມີຊື່ວ່າ 'ຣັມມະປະສາດ' ເປັນດັ່ງເຄື່ອງປະດັບຂອງແຜ່ນດິນ, ມີປ່ອງຢ້ຽມອັນປິດສະໜິດດີ, ປ້ອງກັນລົມໜາວໄດ້, ແລະ ມີພື້ນທີ່ອັນຈັດສັນໄວ້ຢ່າງເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ.

๙๗.

໙໗.

สสิกร’มฺโภธรราวนิพฺภร-วิตาน มุคฺฆาฏกวาฏพนฺธนํ,สุรมฺมนามํ หตฆมฺมมินฺทิรา-นิวาสรมฺมํ ภวิ ปญฺจภูมิกํ;

()

ພະລາຊະວັງຫ້າຊັ້ນ ມີຊື່ວ່າ 'ສຸຣັມມະປະສາດ' ເປັນທີ່ປະທັບອັນໜ້າລື່ນລົມ, ປາສະຈາກຄວາມຮ້ອນອົບອ້າວ, ມີເພດານອັນງົດງາມດັ່ງກຸ່ມເມກທີ່ຕ້ອງແສງຈັນ, ແລະ ມີປະຕູໜ້າຕ່າງອັນεປີດປິດໄດ້ສະດວກ.

๙๘.

໙໘.

อหิณฺหสิตุณฺภคุเณหิ ปาวุเสสุขานุโลมํ สมสตฺตภุมิกํ,สุผสฺสิตา’ผสฺสิตสิหปญฺชรํสุภํ สุภํ นาม นิเกตนํ ภวิ;

()

ພະລາຊະວັງເຈັດຊັ້ນ ມີຊື່ວ່າ 'ສຸພະປະສາດ' ເປັນທີ່ປະທັບອັນສະບາຍໃນລະດູຝົນ, ມີອຸນຫະພູມອັນພໍດີ (ບໍ່ໜາວບໍ່ຮ້ອນເກີນໄປ), ແລະ ມີປ່ອງຢ້ຽມອັນເປີດປິດໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມ.

๙๙.

໙໙.

วโยนุปตฺตสฺส นรินฺทสุนุโนอุฬารราชิทฺธิวิลาสทสฺสเน,กตา’ภิลาโส ชนโก ชนาธิโปปทาตุกาโม นิชรชฺชสมฺปทํ;

()

ພະບິດາຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ຊົນ, ໂດຍມີຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຄວາມສະຫງ່າງາມ ແລະ ພະລາຊະອານຸພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພະລາຊະບຸດຜູ້ຈະເລີນໄວສົມຄວນແລ້ວ, ຈຶ່ງມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະມອບລາຊະສົມບັດຂອງພະອົງໃຫ້.

๑๐๐.

໑໐໐.

วสนฺติ เจ โยพฺพนหาริทาริกานรินฺทสนฺเทสหเรหิ เปสยิส สากิยานํ สจิเวหิ สาสเน;

()

ພະລາຊາໄດ້ຊົງສົ່ງລາຊະສານຜ່ານພວກລາຊະທູດໄປເຖິງເຫຼົ່າອາມາດຂອງພວກສາກິຍະວ່າ: 'ຖ້າຫາກມີກຸມານີຜູ້ມີໄວໜຸ່ມອັນງົດງາມຈັບຕາອາໄສຢູ່...'

๑๐๑.

໑໐໑.

นิเวทยุํ โยพฺพนคพฺพิตสฺส เตนกิญฺจิสิกปฺปายตน’นฺตทสฺสิโน,สุตสฺส ทาราภรณาย ธีตโรกถนฺนุ ทสฺสาม มยนฺติ ขตฺติยา;

()

ເຫຼົ່າກະລັດຕິຍະ (ເຈົ້າສາກິຍະ) ທັງຫຼາຍໄດ້ຕອບກັບມາວ່າ: 'ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບລູກສາວໃຫ້ເປັນຄູ່ຄອງແກ່ພະລາຊະບຸດຂອງພະອົງ ຜູ້ມີຄວາມພູມໃຈໃນໄວໜຸ່ມ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະແດງຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນສິລະປະສາດໃດໆ ໄດ້ແນວໃດ?'

๑๐๒.

໑໐໒.

สุเตน ตํ ราชสุเตน โจทิโตปิตา จราเปสิ ปุรมฺหิ เภริโย,มม’ตฺรโช กาหติ สิปฺปทีปนํอิโตปรํ สตฺตมวาสเร อิติ;

()

ພະບິດາ ຜູ້ຖືກພະລາຊະບຸດຊົງຊັກຊວນແລ້ວ, ຈຶ່ງໂປດໃຫ້ຕີກອງຮ້ອງປ່າວໄປທົ່ວພະລາຊະທານີວ່າ: 'ພະລາຊະບຸດຂອງເຮົາຈະສະແດງສິລະປະວິທະຍາໃນວັນທີເຈັດນັບແຕ່ວັນນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ.'

๑๐๓.

໑໐໓.

วโร กุมาโร หิ กุมารวิกฺกโมกลาปสนฺนทฺธ กเลพโร ตทา,วิปสฺสตํ พนฺธุชนานโมสริอนปฺปทปฺโป รณเกฬิมณฺฑลํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ພະລາຊະກຸມານຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ມີຄວາມອົງອາດດັ່ງຊາຍໜຸ່ມ, ມີພະວໍລະກາຍອັນປະດັບດ້ວຍແລ່ງລູກສອນ, ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ລານສະແດງສິລະປະການຕໍ່ສູ້ ຕໍ່ໜ້າພະຍາດิວົງທັງຫຼາຍທີ່ຄອຍເບິ່ງຢູ່ ໂດຍປາສະຈາກຄວາມເຍີ້ງຍໍ້.

๑๐๔.

໑໐໔.

ธนุทฺธโร โส ปฐมํ สเก ภุเชสหสฺสถามํ สสรํ สราสนํ,วิธาย โปเฐสิ ชิยํ วสุนฺธรา-วิทารณาการมหารวํ รวิ;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນນາຍທະນູ ໄດ້ຊົງຍົກຄັນທະນູອັນມີກຳລັງເທົ່າກັບແຮງຄົນພັນຄົນ ພ້ອມດ້ວຍລູກສອນຂຶ້ນສູ່ພະພາຫາ (ແຂນ) ເປັນອັນດັບທຳອິດ, ແລ້ວຊົງດີດສາຍທະນູຈົນເກີດສຽງດັງສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວ ປຽບປະດຸດດັ່ງຈະຜ່າແຜ່ນພື້ນທໍລະນີ.

๑๐๕.

໑໐໕.

จตุทฺทิสา’ธรธนุทฺธรา มมํกโรนฺตุ ลกฺขํ นิชขาณปตฺติยา,อิตีห วตฺวา สรวารเณน โสอภุตปุพฺพํ สรสิปฺปมาหริ;

()

ພະອົງໄດ້ຕັດວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ນາຍທະນູທັງຫຼາຍທີ່ຢືນຢູ່ໃນສີ່ທິດ ຈົ່ງຍິງລູກສອນມາຍັງເຮົາໃຫ້ເປັນເປົ້າໝາຍເຖີດ,' ເມື່ອຕັດດັ່ງນີ້ແລ້ວ, ພະອົງກໍໄດ້ສະແດງສິລະປະການຍິງທະນູອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ດ້ວຍການປ້ອງກັນລູກສອນເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ໄດ້ທັງໝົດ.

๑๐๖.

໑໐໖.

จตุทฺทิสายํ จตุโร ธนุทฺธเรมเม’กพาเณน หณาม’หํ อิติ,อกาสิ ตททีปยมญฺญถา’พฺภุตํส จกฺกเวธวฺหยสิปฺปทีปนํ;

()

ພະອົງໄດ້ຊົງສະແດງສິລະປະອັນໜ້າອັດສະຈັນອັນມີຊື່ວ່າ 'ຈັກກະເວທິ' (ການຍິງທະລຸຮູບກົງຈັກ) ໂດຍຕັດວ່າ: 'ເຮົາຈະຍິງນາຍທະນູທັງສີ່ຄົນໃນສີ່ທິດ ດ້ວຍລູກສອນພຽງລູກດຽວຂອງເຮົາ.'

๑๐๗.

໑໐໗.

สเรหิ เวณฺยา’ยตยฏฺฐิรชฺชุกํสเรหิ จา’โรหณมณฺฑปาลยํ,สเรหิ ปาการตฬากปงฺกชํสเรหิ วสฺสํ อิติสิปฺปมาหริ;

()

ພະອົງໄດ້ຊົງສະແດງສິລະປະວິທະຍາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການສ້າງຂັ້ນໄດເຊືອກດ້ວຍລູກສອນ, ການສ້າງມົນທົບສຳລັບປີນຂຶ້ນດ້ວຍລູກສອນ, ການສ້າງກຳແພງແລະສະໂບກຂະຣະນີດ້ວຍລູກສອນ, ແລະ ການເຮັດໃຫ້ຝົນລູກສອນຕົກລົງມາ.

๑๐๘.

໑໐໘.

มหาสตฺโต โลกปฺปภวมสมํ สิปฺปชาตํ ชนานํตทา สํทสฺเสสิ มุทิตหทยา สากิยา ทาริกาโย,อุปฏฺฐาเปสุํ ตา สุรติรติสงฺคามจตุราสหสฺสานํ ตาฬิสติปริมิตา นาฏิกา’สุํ ฆเรสู;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ພະມະຫາສັດໄດ້ຊົງສະແດງສິລະປະສາດອັນບໍ່ມີສິ່ງໃດປຽບປານ ເຊິ່ງເປັນທີ່ມາແຫ່ງຄວາມອັດສະຈັນແກ່ມະຫາຊົນ, ຝ່າຍພວກກຸມານີສາກິຍະທັງຫຼາຍ ຕ່າງກໍມີຄວາມຍິນດີໃນພະລາຊະຫະລຶໄທ ແລະ ໄດ້ພາກັນມາຮັບໃຊ້ພະອົງ, ເຊິ່ງມີນາງສະໜົມກຳນັນຜູ້ສະຫຼາດໃນການຟ້ອນລຳຂັບຮ້ອງຈຳນວນສີ່ສິບພັນນາງ ຢູ່ພາຍໃນພະລາຊະວັງທັງຫຼາຍ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน ลกฺขณปฏิคฺคหณ กุมารสมฺภรณาทิ ปวตฺติ ปริทิโป อฏฺฐโม สคฺโค.

ຈົບບົດທີແປດ ວ່າດ້ວຍການທຳນາຍລັກສະນະ ແລະ ການລ້ຽງດູພະລາຊະກຸມານ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ໄດ້ຮຽບຮຽງໄວ້ ເພື່ອເປັນທີ່ຍິນດີແກ່ຫະລຶໄທຂອງກວີທັງປວງ.

๑.

໑.

อิติ วิหิเต สติ สิปฺปทีปนสฺมึตทภิมุเข’ตรขตฺติยา’ติสูรา,อปคตมานมทาภวึสุมญฺโญ(ตรุณมิคินฺทมุเข)ว มตฺตทนฺติ;

()

ເມື່ອການສະແດງສິລະປະວິທະຍາໄດ້ດຳເນີນໄປຢ່າງນີ້, ເຫຼົ່າກະລັດຕິຍະຄົນອື່ນໆ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ້າຫານຢ່າງຍິ່ງ, ກໍໄດ້ພາກັນຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມມົວເມົາແລະຄວາມທະນົງຕົວຕໍ່ໜ້າພະອົງ, ປຽບເໝືອນດັ່ງຊ້າງຕົກມັນຕໍ່ໜ້າລູກລາຊະສີໜຸ່ມ.

๒.

໒.

วิชฏิต สํสยพนฺธโน ปทาตุํสุมริย เทวทหมฺหิ สุปกฺปพุทฺโธ,นรปวโร นิชธีตรํ กุมารึสุวิมล โกลิยวํสกญฺชหํสึ;

()

ພະລາຊາສຸປະພຸດທະ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງເມືອງເທວະທະຫະ, ເມື່ອໄດ້ຊົງກຳຈັດຄວາມສົງໄສທັງປວງແລ້ວ ແລະ ຊົງລະນຶກເຖິງຄຳໝັ້ນສັນຍາໄດ້, ຈຶ່ງມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະຖວາຍພະລາຊະທິດາຂອງພະອົງ ຜູ້ປຽບປະດຸດດັ່ງນາງຫົງໃນສະໂບກຂະຣະນີແຫ່ງໂກລິຍະວົງອັນບໍລິສຸດ.

๓.

໓.

ตหิมถมนฺติวเรหิ มนฺตยิตฺวานิขิลปวตฺตินิเวทนาย ทูเต,ปหิณิ กวิวาหมเห วิธิยตนฺติตว ตนุเชน มมญฺหิ ธีตุกญฺญา;

()

ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພະອົງໄດ້ຊົງປຶກສາຫາລືກັບເຫຼົ່າອາມາດຜູ້ໃຫຍ່ ແລ້ວຊົງສົ່ງພວກລາຊະທູດໄປເພື່ອແຈ້ງເລື່ອງລາວທັງໝົດວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ຈັດພິທີອະພິເສກສົມລົດລະຫວ່າງພະລາຊະບຸດຂອງພະອົງ ກັບພະລາຊະທິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ.'

๔.

໔.

วลยิตตารมุปฏฺฐิโต’ทยํ เตหิมกรพิมฺพมิโว’ปวิฏฺฐปีฐํ,ปริวุตมนฺติคณํ ปณมฺม ราชํกปิลปุโรปคตา ตมตฺถมาหุ;

ພວກລາຊະທູດຜູ້εດີນທາງມາເຖິງເມືອງກະບິນລະພັດ ໄດ້ພາກັນກາບຖວາຍບັງຄົມພະລາຊາ ຜູ້ປະທັບນັ່ງຢູ່ເທິງລາຊະບັນລັງ ປຽບເໝືອນດັ່ງດວງຈັນອັນມີດາວແວດລ້ອມໃນຍາມອຸໄທ, ແລະ ແວດລ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າອາມາດ, ແລ້ວກາບທູນເລື່ອງລາວນັ້ນໃຫ້ຊົງຊາບ.

๕.

໕.

อถ ปฏิลทฺธปฏิสฺสเวนุ’ทคฺคาปทยุคมญฺชลิปุปฺผมญฺชรีหิ,สุมหิย ตํ ปฏิเวทยึสุ รญฺโญสกวิสยํ สมุเปจฺจ ราชทูตา;

()

ຈາກນັ້ນ, ພວກລາຊະທູດ ຜູ້ມີຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງເພາະໄດ້ຮັບຄຳຕອບຕົກລົງ, ຈຶ່ງໄດ້ກາບໄຫວ້ພະບາດຂອງພະລາຊາດ້ວຍການປະນົມມືອັນປຽບດັ່ງດອກໄມ້, ແລ້ວເດີນທາງກັບຄືນສູ່ບ້ານເມືອງຂອງຕົນ ແລະ ກາບທູນໃຫ້ພະລາຊາຂອງຕົນຊົງຊາບ.

๖.

໖.

อุภยกุลมฺหิ มหีภุชา’ญฺญมญฺญํปุนรปิ มนฺติวเรหิ มนฺตยิตฺวา,วิสทมตีหิ นิมิตฺตปาฐเกหินิยมิตมงฺคลวาสรมฺหิตมฺหา;

()

ພະລາຊາທັງສອງຝ່າຍ ໄດ້ຊົງປຶກສາຫາລືກັນອີກຄັ້ງໂດຍຜ່ານເຫຼົ່າອາມາດຜູ້ໃຫຍ່, ແລ້ວໄດ້ກຳນົດວັນອັນເປັນມົງຄົນຕາມທີ່ພວກໂຫຣາຈານຜູ້ມີປັນຍາສະຫຼາດໄດ້ກຳນົດໄວ້.

๗.

໗.

กนกวิตานวินทฺธหาริหารํกุสุมสมากุลเหมปุณฺณกุมฺภํ,ติทิววิมานสมานมุลฺลสนฺน-รตนวิจิตฺตวิวาหมณฺฑปคฺคํ;

()

ມົນທົບພິທີອະພິເສກສົມລົດອັນປະເສີດ ເຊິ່ງດາດດາດ້ວຍເພດານຄຳແລະສ້ອຍຄໍອັນງົດງາມ, ເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ແລະໝໍ້ນ້ຳຄຳອັນເຕັມປ່ຽມ, ໄດ້ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມດ້ວຍແກ້ວມະນີອັນວິຈິດຕ່າງໆ ປຽບປະດຸດດັ່ງວິມານເທິງສະຫວັນຊັ້ນຟ້າ.

๘.

໘.

คหิตวิตานสิตาตปตฺตเกตุ-ทฺธชมณิวิชนิจรุจามเรหิ,ปจุรชเนหิ กตุปหารมคฺเคสุปริวุตํ จตุงฺคิรนิธชินฺยา;

(๖)

ຫົນທາງອັນໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກມະຫາຊົນທັງຫຼາຍ ດ້ວຍເພດານ, ສະເຫວດຕະສັດ (ຮົ່ມຂາວ), ທຸງທິວ, ພັດແກ້ວມະນີ ແລະ ສະແຫວ້ອນອັນງົດງາມ, ໄດ້ຖືກແວດລ້ອມໄວ້ຢ່າງດີດ້ວຍກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າ (ຈະຕຸຣົງຄະເສນາ).

๙.

໙.

วิวิธวิภูสณภุสิตตฺตภาวํอภินวปีนปโยธราภิรามํ,หริสิวิกาย ยโสธรํ กุมารึมณิขจิตาย วิธาย จา’นยึสุ;

()

ພວກເຂົາໄດ້ອັນເຊີນພະລາຊະກຸມານີ ຍະໂສທະຣາ ຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອັນປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງອະລັງການຕ່າງໆ, ງົດງາມດ້ວຍພະຖັນອັນເຕັມຕຶງ, ຂຶ້ນປະທັບເທິງວໍຄຳອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລ້ວແຫ່ແຫນມາ.

๑๐.

໑໐.

วลยิตมาลติทามเหมมาลาปริมลภาวิตกุนฺตลปฺปเวณิ,วิรฬพกาวลิมปฺปวิชฺชุราชึชลธรมาลมเชสิ โกมลาย ()

ມວຍພະເກສາອັນອ່ອນນຸ້ມຂອງພະນາງ, ອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມແຫ່ງພວງມາໄລດອກມະລິແລະສ້ອຍຄຳ, ໄດ້ມີຄວາມງົດງາມເໜືອກວ່າກຸ່ມເມກທີ່ມີຝູງນົກຍາງບິນລຽນກັນເປັນແຖວບາງໆ ແລະ ມີສາຍຟ້າແມບແລບ.

๑๑.

໑໑.

นิรวธิรูปนโภตลมฺหิ ตสฺสาชนมนกุนฺทวิกาสนํ พภาส,กุฏิลตราลกกาลเมฆราชิ-ชฏิตลลาฏตลทฺธจนฺทพิมฺพํ;

()

ໃນທ້ອງຟ້າແຫ່ງພະຮູບໂສມອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ຂອງພະນາງ, ພະນະລາດ (ໜ້າຜາກ) ອັນປຽບດັ່ງດວງຈັນເຄິ່ງດວງ ທີ່ຖືກແວດລ້ອມດ້ວຍເສັ້ນພະເກສາອັນງໍງາມດັ່ງກຸ່ມເມກດຳ, ໄດ້ສ່ອງແສງສະຫວ່າງເຮັດໃຫ້ຫະລຶໄທອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງມະຫາຊົນເບັ່ງບານ.

๑๒.

໑໒.

มิคมทกุงฺกุมคนฺธปงฺกลิตฺโตกุลวธุยา ติลโก ลลาฏมชฺเฌ,มกรธเชน นิโรปิโตริ’วา’สิติภุวนภุตชยาย ปุปฺผเกตุ;

()

ຮອຍຈະເລີມ (ຕິລົກ) ຢູ່ເຄິ່ງກາງພະນະລາດຂອງພະລາຊະທິດາຜູ້ມີຕະກູນສູງ, ອັນທາດ້ວຍຂອງຫອມຈາກສະມົດຊຽງແລະຫຍ้าຝລັ່ນ, ປຽບປະດຸດດັ່ງທຸງດອກໄມ້ທີ່ທ້າວກາມະເທບ (ຜູ້ມີທຸງຮູບມັງກອນ) ໄດ້ປັກໄວ້ ເພື່ອໄຊຊະນະເໜືອສັດທັງຫຼາຍໃນສາມໂລກ.

๑๓.

໑໓.

ชนนยนญฺชนรูปสมฺปทายกุลมปทาย รราช นิมฺมทาย,ปรมสิรึ สรุสีรุหาภิรามํวทนมนงฺคสุวณฺณทปฺปณาภํ;

()

ພະພັກຂອງພະນາງ ອັນປຽບດັ່ງຄັນສ່ອງຄຳຂອງທ້າວກາມະເທບ, ງົດງາມດັ່ງດອກບົວ, ປາສະຈາກຄວາມມົວເມົາ, ແລະ ເປັນທີ່ດຶງດູດສາຍຕາຂອງມະຫາຊົນດ້ວຍຄວາມສົມບູນແຫ່ງຮູບໂສມ, ໄດ້ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມດ້ວຍສະຫິຣິອັນປະເສີດສຸດ.

๑๔.

໑໔.

มณิคณมณฺฑิตกุณฺฑเลหิ ตสฺสาสวณฺยุคํ ฆฏิตาวคณฺฑภาคํ,มนสิชสากุณิเกน ขิตฺตปาส-ยุคลมิวกฺขิวิภงฺคมานมาสิ;

()

ພະກັນ (ຫູ) ທັງສອງຂອງພະນາງ ອັນປະດັບດ້ວຍຕຸ້ມຫູແກ້ວມະນີ ແລະ ສຳຜັດກັບພະປາງ (ແກ້ມ), ປຽບປະດຸດດັ່ງບ້ວງແຮ້ວຄູ່ໜຶ່ງທີ່ນາຍພານນົກຄືທ້າວກາມະເທບໄດ້ວາງໄວ້ ເພື່ອດັກຈັບສາຍຕາຂອງຜູ້ຄົນ.

๑๕.

໑໕.

สุวิมลกนฺติปพนฺธสนฺทนตฺถํนยนนทีนมุภินฺนมนฺตราเฬ,กนกปณาฬิสมปฺปิเต’ว ตายวรวทนาย รราช ตุงฺคนาสา;

()

ໃນພະພັກອັນປະເສີດຂອງພະນາງ, ພະນາສິກ (ດັງ) ອັນໂດ່ງງາມ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງພະເນດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງແມ່ນ້ຳ, ໄດ້ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບປະດຸດດັ່ງທໍ່ຄຳທີ່ຖືກສ້າງໄວ້ເພື່ອໃຫ້ກະແສແຫ່ງລັງສີອັນບໍລິສຸດໄຫຼຜ່ານ.

๑๖.

໑໖.

นิรุปมรูปวิลาสมนฺทิรสฺมึสชวนิกานิ’ว สีหปญฺชรานิ,รุจิรวิลาสินิยา ลสึสุ ปมฺภา-วลิสหิตานิ สุนีลโลจนานิ;

()

ໃນວິມານແຫ່ງພະຮູບໂສມອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພະນາງ ຜູ້ມີສະເໜ່ງົດງາມ, ພະເນດທັງສອງອັນມີສີດຳສະໜິດ ພ້ອມດ້ວຍແຖວຂົນຕາ, ໄດ້ຮຸ່ງເຮືອງງົດງາມ ປຽບປະດຸດດັ່ງປ່ອງຢ້ຽມອັນມີມ່ານບັງໄວ້.

๑๗.

໑໗.

กนกกปาลนิภํ มโนภวสฺสวิมลกโปลยุคํ สินิทฺธกนฺนึ,นวสสิมณฺฑลปุณฺฑรีกสณฺฑ-สสิริมวรุนฺธิมโนหราธราย;

(๖)

ຄູ່ແກ້ມອັນຜຸດຜ່ອງປານຖາດຄຳຂອງກາມະເທບ ມີໃບຫູອັນນຸ່ມນວນ ແລະມີຮີມສົບອັນງົດງາມໜ້າຮັກໃຄ່ ປຽບປະດຸດດັ່ງກຸ່ມດອກບົວຂາວໃນວົງພະຈັນໃໝ່.

๑๘.

໑໘.

สุจริตปารมิตาลตาย ตายปริณตราคลตาย ภูลตาย,อธรยุคํ ตรุณงฺกุรทฺวยํ วากิมิติ วิตกฺกหโต’ยมาสิ โลโก;

()

ດ້ວຍຂົນຄິ້ວອັນໂຄ້ງງາມດັ່ງເຄືອແຫ່ງສຸຈະລິດບາລະມີ ແລະດັ່ງເຄືອແຫ່ງຄວາມຮັກ, ຄູ່ຮີມສົບນັ້ນປຽບດັ່ງຍອດອ່ອນສອງຍອດ, ເປັນຫຍັງໂລກນີ້ຈຶ່ງຕ້ອງຕົກຢູ່ໃນຄວາມຄິດຄຳນຶງ?

๑๙.

໑໙.

กุลวธุยา วทนา’ลวาฬคพฺเภนวกลิกาวลิผุลฺลิเต’วกิญฺจิ,สุมธุรวาณิลตาย มนฺทหาส-ชฺชุติธวลิ ทสนวลิ รราช;

()

ໃນແອ່ງຄືພະພັກຂອງກຸນລະສະຕີນັ້ນ, ແຖວແຂ້ວອັນຂາວຜ່ອງດ້ວຍລັງສີແຫ່ງຮອຍຍິ້ມອັນລະໄມ ປຽບດັ່ງແຖວດອກໄມ້ຕູມທີ່ຫາກໍເບັ່ງບານໃນເຄືອແຫ່ງວາຈາອັນຫວານສະໜົ່ວ.

๒๐.

໒໐.

กุวลยนีลวิโลลโลจนายมุขกมลา’ลิกุลานุการินีภุ,นยนมยูขคุเณห’ปางฺคภงฺค-นิสิตฺสเรหิ อนงฺคจาปรูปา;

()

ດວງຕາທັງສອງອັນຫວັ່ນໄຫວແລະຂຽວງາມດັ່ງດອກບົວຂຽວ, ຂົນຄິ້ວອັນປຽບດັ່ງຝູງເຜິ້ງທີ່ຕອມດອກບົວຄືພະພັກ, ມີຮູບຮ່າງດັ່ງຄັນສອນຂອງກາມະເທບ ດ້ວຍລູກສອນອັນຄົມຄືຫາງຕາແລະລັງສີແຫ່ງດວງຕາ.

๒๑.

໒໑.

กลรวมญฺชุคิรา ติวฏฺฏราชิฆนกุจภทฺทฆฏาย กมฺพุคีวา,มธุรคภีรวิราว รงฺคเลขํอชินิ สุวณฺณมุติงฺคเภริสงฺขํ;

()

ນາງມີລຳຄໍກົມງາມດັ່ງຫອຍສັງ ມີຮອຍສາມເສັ້ນ, ມີຄູ່ປະທຸມຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງດັ່ງໝໍ້ນ້ຳອັນເປັນມຸງຄຸນ, ມີນ້ຳສຽງອັນຫວານໄພເລາະແລະກັງວານ ເຊິ່ງຊະນະສຽງກອງຄຳ, ກອງໂທນ ແລະສຽງສັງ.

๒๒.

໒໒.

อภินวปินปโยธโร’ปธานํสุขุมตรจฺฉวิโกชวาภิรามํ,อุรสยนํ สมลงฺกตํ วิยา’สินิชปติสงฺคมมงฺคลาย ตาย;

()

ຊວງອົກອັນປຽບດັ່ງທີ່ນອນ ເຊິ່ງປະດັບປະດາດ້ວຍໝອນຄືປະທຸມຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງໃໝ່ ແລະງົດງາມດ້ວຍຜ້າປູຄືຜິວພັນອັນລະອຽດອ່ອນ, ປຽບປະດຸດດັ່ງກຽມພ້ອມໄວ້ເພື່ອພິທີມຸງຄຸນແຫ່ງການຮ່ວມພິລົມກັບພະສະຫວາມີຂອງນາງ.

๒๓.

໒໓.

กุจกนกา’จลสมฺภวาย นาภิ-กุหรตฏาภิมุขาย กนฺตินชฺชา,ฉฐารวลิตฺตยมินฺทิโรปมายอวหริ ตุงฺคตรงฺคปนฺติกนฺตึ;

()

ແມ່ນ້ຳແຫ່ງຄວາມງາມທີ່ກຳເນີດຈາກພູເຂົາຄຳຄືປະທຸມຖັນ ໄຫຼມຸ່ງໜ້າສູ່ແຄມຝັ່ງຄືແອ່ງສະດື, ຮອຍພັບສາມເສັ້ນຢູ່ໜ້າທ້ອງຂອງນາງຜູ້ປຽບດັ່ງພະນາງລັກສະໝີ ນັ້ນ ໄດ້ຍາດເອົາຄວາມງາມແຫ່ງລະລອກຄື້ນອັນສູງຊັນໄປ.

๒๔.

໒໔.

มณิรสนาคุณมนฺถราย ตสฺสาฆนกุจภารกิโส กิโสทราย,หริสิริวจฺฉสุหชฺชมชฺฌภาโคมทธนุมุฏฺฐิวิลาสมาหริตฺถ;

()

ບັ້ນແອວອັນກິ່ວບາງຂອງນາງຜູ້ມີຮ່າງກາຍອ້ອນແອ້ນຍ້ອນນ້ຳໜັກຂອງປະທຸມຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງ ແລະເຄື່ອນໄຫວຊ້າໆ ດ້ວຍສາຍແອວປະດັບແກ້ວມະນີ, ໄດ້ສະແດງຄວາມງາມປຽບດັ່ງກຳມືຄັນສອນຂອງກາມະເທບ.

๒๕.

໒໕.

สรสิชตนฺตุปเวสนาวกาสมวหริ ปีนปโยธรนฺตราฬํ,นิชคฬภาสุรหารนิชฺฌเรหิกนกทริมุขวิพฺภมํ ยุวตฺยา;

()

ຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງປະທຸມຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງຂອງສະຕີສາວນັ້ນ ແຄບບາງຈົນບໍ່ມີຊ່ອງຫວ່າງໃຫ້ໃຍບົວລອດຜ່ານໄດ້, ໄດ້ສະແດງຄວາມງາມດັ່ງປາກຖ້ຳຄຳ ດ້ວຍສາຍສ້ອຍອັນຮຸ່ງເຮືອງທີ່ຫຼັ່ງໄຫຼລົງມາຈາກລຳຄໍ.

๒๖.

໒໖.

อวิกลรูปวิลาสสินฺธุเวลาวิรลวิลคฺคินิยาก วิสาลโสณิ,ปริหริ ราชกุมาริกาย ตายกุสุมสราภวภุมิภาคโสภํ;

()

ສະໂພກອັນຜາຍກວ້າງ ແລະບັ້ນແອວອັນgິ່ວບາງຂອງພະລາຊະກຸມານີນັ້ນ ປຽບດັ່ງຊາຍຝັ່ງແຫ່ງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມງາມອັນສົມບູນແບບ, ໄດ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງຄວາມງາມແຫ່ງດິນແດນທີ່ເກີດຂອງກາມະເທບ.

๒๗.

໒໗.

กุลวธุยา กมลามลานนายกุวลยโกมลนิลโรมราชิ,ภุสมภิจุมฺพิ คภิรนาภิคพฺภํ;

กมลวิวายตมตฺตภิงฺคราชิ ()

ແຖວເສັ້ນຂົນອັນອ່ອນນຸ່ມແລະຂຽວງາມດັ່ງດອກບົວຂຽວ ຂອງກຸນລະສະຕີຜູ້ມີພະພັກຜຸດຜ່ອງດັ່ງດອກບົວ, ໄດ້ໂນ້ມລົງຈູບແອ່ງສະດືອັນເລິກ ປຽບດັ່ງຝູງເຜິ້ງທີ່ກຳລັງມົວເມົາຢູ່ໃນດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານ.

๒๘.

໒໘.

รุจิรตโรรุยุคํ สุวณฺณ รมฺภา-กริกรปีวรมินฺทิโรปมาย,ภชิ มกรทฺธชรงฺคมนฺทิรสฺมึหริมยถมฺภยุคสฺสิรึ รมาย;

()

ຄູ່ຂາອັນງົດງາມຂອງນາງຜູ້ປຽບດັ່ງພະນາງລັກສະໝີ ນັ້ນ ກົມມົນດັ່ງຕົ້ນກ້ວຍຄຳແລະອວບອິ່ມດັ່ງງວງຊ້າງ, ໄດ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງຄວາມງາມດັ່ງຄູ່ເສົາຄຳໃນໂຮງລະຄອນແຫ່ງກາມະເທບ.

๒๙.

໒໙.

มทรยรูปรสทฺวยํ ตุลายสุปริมิตาย จตุมฺมุเขน ตุลฺยํ,นิชมิหชานุยุคํ ปวาฬปาติ-ยุคลวิวาสิ อวมฺมุโขปนีตํ;

()

ຄູ່ຫົວເຂົ່າຂອງນາງ ປຽບດັ່ງຄູ່ຖາດປະກາລັງທີ່ຂວ້ຳລົງ, ເຊິ່ງພະພົມ (ຜູ້ມີສີ່ໜ້າ) ໄດ້ຊັ່ງຕວງໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ໃຫ້ສະເໝີກັນທັງຄວາມງາມແລະລົດຊາດແຫ່ງຄວາມຮັກ.

๓๐.

໓໐.

วิสยวิตกฺกตมากุลํ ยุวตฺยามทนุปสงฺกมเณ มโนวิมานํ,ชิตมทมตฺตมยูรกณฺฐภูติชลิตปทีปสิเข’ว จารุชงฺฆา;

()

ແຂ່ງຂາອັນງົດງາມຂອງສະຕີສາວນັ້ນ ປຽບດັ່ງແປວໄຟຂອງຕະກຽງທີ່ຮຸ່ງເຮືອງ, ເຊິ່ງຊະນະຄວາມງາມແຫ່ງລຳຄໍຂອງນົກຍູງທີ່ກຳລັງລຳແພນ, ເຮັດໃຫ້ວິມານຄືໃຈຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມຄິດໃນກາມະຄຸນເມື່ອກາມະເທບເຂົ້າໃກ້.

๓๑.

໓໑.

มณิมยนูปุรภาสุเรหิ ตสฺสาจรณตเลหิ ปราชิตานิ ถีนํ,มุขปทุมานิว สงฺกุจนฺติ มญฺเญภมรภรมฺพุรุหานิ กญฺชนีนํ;

()

ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈວ່າ ດອກບົວທີ່ມີຝູງເຜິ້ງຕອມຢູ່ໃນສະບົວ ຕ່າງກໍຫຸບລົງປຽບດັ່ງໃບໜ້າດອກບົວຂອງສະຕີທັງຫຼາຍ ຍ້ອນຜ່າຍແພ້ຕໍ່ຝາຕີນອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍກຳໄລແກ້ວມະນີຂອງນາງ.

๓๒.

໓໒.

กรจรณงฺคุลิปลฺล’วคฺคสาลี-ชลลวปนฺตินิภา’ติโกมลาย,อภินวตมฺพนขาวลี พภูวมกรธชสฺส กเต’ว ปุปฺผปูชา;

()

ແຖວເລັບມືເລັບຕີນອັນມີສີແດງສົດໃໝ່ ຂອງນາງຜູ້ມີປາຍນິ້ວມືນິ້ວຕີນອັນອ່ອນນຸ່ມປຽບດັ່ງຍອດອ່ອນ ແລະເຫຼື້ອມຍິບຍັບດັ່ງຢາດນ້ຳ, ໄດ້ກາຍເປັນປະດຸດດັ່ງເຄື່ອງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ຈັດຖວາຍແກ່ກາມະເທບ.

๓๓.

໓໓.

สปริชโน วนิตาย ตาย สทฺธึมณิคณมณฺฑิตมณฺฑปปฺปเทเส,ทินกรวํสธชสฺส ราชปุตฺต-สฺสุปคมนํ อปโลกยํ นิสีทิ;

()

ພະລາຊະກຸມານີພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ນັ່ງລໍຖ້າການສະເດັດມາຂອງພະລາຊະບຸດ ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງສຸລິຍະວົງ ຢູ່ທີ່ບໍລິເວນພັບພະລາທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍແກ້ວມະນີຕ່າງໆ.

๓๔.

໓໔.

ปริวุตพนฺธุชเนหิ ราชปุตฺโตยถริว เทวคเณหิ เทวราชา,สปทิ ตุรงฺครถํ สมาหิรูฬฺโหตทภิมุโข ยสสา ชลํ ปยาสิ;

()

ພະລາຊະບຸດຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍພະຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ປຽບດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ເທວະດາ, ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຊົງລົດມ້າໃນທັນທີ ແລ້ວສະເດັດມຸ່ງໜ້າໄປຍັງທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍພະກຽດຕິຍົດອັນຮຸ່ງເຮືອງ.

๓๕.

໓໕.

ตหิมุปคมฺม ฐิตสฺส มณฺฑปสฺมึปริทหิตุ’ตฺตรสาฏเกน ตสฺส,หริมณิมณฺฑนมณฺฑิต’ตฺตภาโวหิมปฏเลน หิมาจโล ริวาสิ;

()

ເມື່ອພະອົງສະເດັດມາເຖິງແລະປະທັບຢືນຢູ່ໃນພັບພະລາ, ພະວໍລະກາຍອັນປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບມໍລະກົດ ແລະຊົງຄຸມດ້ວຍຜ້າສະໄບສີຂາວ, ປຽບປະດຸດດັ່ງພູເຂົາຫິມະໄລທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍແຜ່ນຫິມະ.

๓๖.

໓໖.

มณิมกุเฏน นิวตฺถกาสิเกนนรปติสุนุ สุมณฺฑิโต รราช,สุรภวเนน จ ขีรสาคเรนกนกสิเณรุคิรี’ว นิจฺจลฏฺโฐ;

()

ພະລາຊະບຸດຜູ້ຊົງມົງກຸດປະດັບແກ້ວ ແລະຊົງສະບົງຜ້າກາສີອັນງົດງາມ ໄດ້ສະແດງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ປຽບດັ່ງພູເຂົາສິເນຣຸຄຳອັນຕັ້ງໝັ້ນຄົງ ຢູ່ທ່າມກາງວິມານສະຫວັນແລະກະສຽນສະໝຸດ.

๓๗.

໓໗.

นภสิ สมากุลตารกาวลี’วอุรสิ วิราชิตตารหารปนฺตี,นรปวโร ปิวิ ตาย รูปสารํอมตมิวา’ยตโลจน’ญฺชลีหิ;

()

ແຖວສ້ອຍໄຂ່ມຸກອັນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ເທິງຊວງອົກ ປຽບດັ່ງແຖວດາວທີ່ພາຍພັດຢູ່ໃນທ້ອງຟ້າ, ພະອົງຜູ້ເປັນຍອດມະນຸດ ໄດ້ດື່ມກິນລົດຊາດແຫ່ງຄວາມງາມຂອງນາງ ປຽບດັ່ງນ້ຳອຳມະລິດ ດ້ວຍຈອກຄືດວງຕາອັນຍາວຮີຂອງພະອົງ.

๓๘.

໓໘.

ตทหนิ ราชกุมารปุพฺพเสล-ปฺปภววรานนจนฺทมณฺฑเลน,มุกุฬิตโลจนนีลนีรชายอภวิมโนกุมุทากรปฺปโพโธ;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ດ້ວຍດວງຈັນຄືພະພັກອັນງົດງາມຂອງພະລາຊະກຸມານ ທີ່ສະເດັດຂຶ້ນຈາກພູເຂົາທາງທິດບູຮະພາ, ເຮັດໃຫ້ສະບົວຄືດວງໃຈຂອງນາງ ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວຂຽວທີ່ຕູມຢູ່ນັ້ນ ໄດ້ເບັ່ງບານຂຶ້ນ.

๓๙.

໓໙.

ยุวตยุวานมเปกฺขตํ ชนานํอนิมิสโลจนนีลกนฺติคงฺคา,รุจิรวธูหิ วิธูตจามเรหิอนิลวิโลลตรงฺคสาลินีว;

()

ແມ່ນ້ຳແຫ່ງລັງສີສີຂຽວແຫ່ງດວງຕາອັນບໍ່ກະພິບ ຂອງຝູງຊົນທີ່ກຳລັງຈ້ອງເບິ່ງຄູ່ບ່າວສາວນັ້ນ, ປຽບດັ່ງມີລະລອກຄື້ນຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍແຮງລົມ ຍ້ອນການໂບກພັດແສ້ຈາມະລີຂອງເຫຼົ່າສະຕີຜູ້ງົດງາມ.

๔๐.

໔໐.

คคนตโลปริ ตารกากุลมฺหิยุวยุวตีนวจนฺทจนฺทิเกว,นิจิตสุวณฺณกหาปเณ วเรชุํอถมณิมณฺฑปเวทิกาตลมฺหิ;

()

ຄູ່ບ່າວສາວຜູ້ປຽບດັ່ງພະຈັນໃໝ່ແລະແສງຈັນ ໄດ້ສະແດງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ເທິງແທ່ນບູຊາແຫ່ງພັບພະລາແກ້ວມະນີ ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຫຼຽນຄຳທີ່ກອງໄວ້, ປຽບປະດຸດດັ່ງດວງດາວທີ່ພາຍພັດຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າ.

๔๑.

໔໑.

สกลกลากุสโล’ปคมฺมวิปฺปา-จริยคโณ ชยมงฺคลาย เตสํ,สุปริสมาปยิ สพฺพปุพฺพกิจฺจํสปทิ ปวสฺสิ อขณฺฑลาวุชฏฺฐิ;

()

ຄະນະພຣາມມະນາຈານຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນສິລະປະສາດທັງປວງ ໄດ້ເຂົ້າມາປະກອບພິທີກຳເບື້ອງຕົ້ນທັງໝົດຢ່າງສົມບູນ ເພື່ອຄວາມມີໄຊແລະຄວາມເປັນມຸງຄຸນແກ່ທັງສອງ, ໃນທັນໃດນັ້ນ ຝົນແຫ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດກໍໄດ້ຕົກລົງມາ.

๔๒.

໔໒.

กรตลตามรเสสุ กุณฺฑิกายมณิขวิตาย ปุโรหิโต อุภินฺนํ,สุภมภิเสกชลํ นิปาตยํ เตปุนหิปโยชยิ ปาณิปีฬณสฺมึ;

()

ພະມະຫາປຸໂລຫິດໄດ້ຫຼັ່ງນ້ຳອະພິເສກອັນເປັນມຸງຄຸນ ຈາກເຕົ້ານ້ຳປະດັບແກ້ວມະນີ ລົງໃສ່ຝາມືອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງທັງສອງ, ແລ້ວຈຶ່ງໄດ້ເຮັດພິທີຜູກແຂນ (ພິທີວິວາຫະມຸງຄຸນ) ໃຫ້ແກ່ທັງສອງ.

๔๓.

໔໓.

สุรธนุวิชฺชุลเต’ว วาริวาหํรถมภิรุยฺห คหีรมนฺทโฆสํ,ปริวุตขตฺติยพนฺธเวหิ ตมฺหากปิลปุรา’ภิมุขาภวุํ อุโภต เต;

()

ທັງສອງພະອົງໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຊົງລົດມ້າທີ່ມີສຽງດັງກັງວານກ້ອງ ປຽບດັ່ງກ້ອນເມກທີ່ມີຮຸ້ງກິນນ້ຳແລະສາຍຟ້າແມບ, ແລ້ວສະເດັດມຸ່ງໜ້າສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ ໂດຍມີພະຍາດຕິພີ່ນ້ອງກະລາຊະວົງແວດລ້ອມ.

๔๔.

໔໔.

อถ สมลงฺกตวีถิมชฺฌิคานํวิวฏนิเกตนสีหปญฺชรฏฺฐา,อนิมิสโลจนปงฺกโชปหารํภูสมกรุํ กปิลงฺคนา ปสนฺนา;

()

ຄັນແລ້ວ, ເມື່ອທັງສອງສະເດັດຜ່ານໄປຕາມກາງຫົນທາງອັນປະດັບປະດາ, ເຫຼົ່າສະຕີຊາວເມືອງກະບິນລະພັດຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ເຊິ່ງຢືນຢູ່ຕາມປ່ອງຢ້ຽມອັນເປີດກວ້າງຂອງເຮືອນຊານ ຕ່າງກໍໄດ້ພາກັນຖວາຍການຕ້ອນຮັບດ້ວຍດວງຕາອັນບໍ່ກະພິບປຽບດັ່ງດອກບົວ.

๔๕.

໔໕.

คมนวิลาสมุทิกฺขตํ ชนานํรุจิรสิโรปหิต’ญฺชลีหิ ภตฺตฺยา,มณิกลสปฺปิตปุปฺผมญฺชรีหิรจิตมิโวภยวีถิปสฺสมาสิ;

()

ທັງສອງຂ້າງທາງນັ້ນ ປຽບດັ່ງໄດ້ຮັບການປະດັບປະດາດ້ວຍຊໍ່ດອກໄມ້ທີ່ຈັດໄວ້ໃນໝໍ້ນ້ຳແກ້ວມະນີ, ຍ້ອນຝູງຊົນທີ່ກຳລັງເບິ່ງຄວາມງາມແຫ່ງການສະເດັດໄປ ຕ່າງກໍຍໍມືຂຶ້ນໄຫວ້ເໜືອຫົວດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຮັກ.

๔๖.

໔໖.

ติขิณวิโลจนพาณลกฺขภาวํนิรุปมรูปินิ กามินีหิ นีเต,ปติต’นุราคสเรหิเยว ตาสํหทยวิทารณมาสิ ตปฺผลํ’ว;

()

ເມື່ອພະອົງຜູ້ມີຮູບໂສມອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ສະເດັດຜ່ານໄປເປັນເປົ້າໝາຍແຫ່ງລູກສອນຄືດວງຕາອັນຄົມກ້າຂອງເຫຼົ່າສະຕີ, ຫົວໃຈຂອງພວກນາງກໍປຽບດັ່ງຖືກຊອດຊ້ອນດ້ວຍລູກສອນແຫ່ງຄວາມຮັກທີ່ຕົກລົງມາ.

๔๗.

໔໗.

กถมปิ กาปิลวตฺถวา อเหสุํตทหนิ นิจฺจลโลจนุปฺปเลหิ,กปิลปุรํ ติทสาลยาวติณฺณาติทสคณา’ว วิปสฺสนายุ’ภินฺนํ;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ຊາວເມືອງກະບິນລະພັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີດວງຕາອັນບໍ່ກະພິບປຽບດັ່ງດອກບົວ ຕ່າງກໍໄດ້ກາຍເປັນປະດຸດດັ່ງໝູ່ເທວະດາທີ່ສະເດັດລົງມາຈາກສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ ສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ ເພື່ອຊົມພະບາລະມີຂອງທັງສອງພະອົງ.

๔๘.

໔໘.

ติทิวปุรา นิชเวชยนฺตนาม-สุรภวนํ’ว สุชมฺปตี สุชาตา,กปิลปุรา ปุนราคมึสุ ตมฺหาปติปตินี นิชราชมนฺทิรํ ทฺเว;

()

ຄູ່ສາມີພັນລະຍາຜູ້ມີກຳເນີດອັນປະເສີດທັງສອງພະອົງ ໄດ້ສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະລາຊະວັງຂອງພະອົງ ຈາກກຸງກະບິນລະພັດນັ້ນ, ປຽບປະດຸດດັ່ງສະເດັດກັບຄືນສູ່ວິມານເວດຊະຍັນຕ໌ຈາກສະຫວັນຊັ້ນຟ້າ.

๔๙.

໔໙.

ธรณิปติสุโต ปตฺตรชฺชาภิเสโกกปิลปุรวเร เตสุ ติสฺวาลเยสุ,อปริมิตสุขํ ตาย พิมฺพาย สทฺธึสุจิรมนุภวิ จนฺทพิมฺพานนาย;

()

ພະລາຊະບຸດຜູ້ໄດ້ຮັບການອະພິເສກສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດແລ້ວ ໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມສຸກອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຮ່ວມກັບພະນາງພິມພາຜູ້ມີພະພັກງາມດັ່ງດວງຈັນ ຢູ່ໃນປາສາດສາມລະດູໃນກຸງກະບິນລະພັດອັນປະເສີດນັ້ນ ເປັນເວລາດົນນານ.

๕๐.

໕໐.

วิกจกมล (นนฺทีมุขิ) มญฺชุภาณีติวิธวยสิ ทิพฺพจฺฉรารูปโสภา,อคมิ ขยวยํ สา’ปิ พิมฺพามเหสิสรถ สรถ สงฺขารธมฺมสฺสภาวํ;

()

ພະນາງພິມພາອັກຄະມະເຫສີ ຜູ້ມີພະພັກອັນເບີກບານດັ່ງດອກບົວ, ມີວາຈາອັນໄພເລາະ ແລະມີຮູບໂສມງົດງາມດັ່ງນາງອັບສອນສະຫວັນໃນໄວທັງສາມ, ກໍຍັງຕ້ອງເຖິງແກ່ຄວາມເສື່ອມສະຫຼາຍໄປ. ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງລະນຶກເຖิง, ຈົ່ງລະນຶກເຖິງສະພາວະທຳແຫ່ງສັງຂານເຖີດ.

อิติ มฺเพธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน ปาณิคฺคหมงฺคลุสฺสวปวตฺติปริทีโป. นวโม สคฺโค.

ຈະຣິຍາກອນວ່າດ້ວຍການສະເຫຼີມສະຫຼອງພິທີວິວາຫະມຸງຄຸນ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງເຫຼົ່ານັກປາດທັງຫຼາຍ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້. ນີ້ຄືບົດທີເກົ້າ.

๑.

໑.

คุณมณิมณิมา โส เทวราชา’ว ราชาสุขมนุภวมาโน วาชิยาเนน เยน,ภมรภริตมาลา มงฺคลุยฺยานภูมิตทวสริ กทาจิ สาลินี (มาลินี) หิ;

()

ພະລາຊະບຸດຜູ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງຄຸນນະທຳອັນປະເສີດດັ່ງແກ້ວມະນີ ປຽບດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດ, ເມື່ອຊົງສະຫວີຍຄວາມສຸກຢູ່ນັ້ນ, ວັນໜຶ່ງໄດ້ສະເດັດດ້ວຍລົດມ້າໄປຍັງພະລາຊະອຸທິຍານອັນເປັນມຸງຄຸນ ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ມີຝູງເຜິ້ງຕອມຢູ່.

๒.

໒.

อุปคตสมโย’ติ พุชฺฌนตฺถาย โพธึสุมริย สุรปุตฺตา โพธิสตฺเต วชนฺเต,ภววิรติสมตฺถํ ทสฺสยุํ มาปยิตฺวาชรสกฏสรูปํ ชิณฺณรูปํก วิรูปํ;

()

heຼົ່າເທວະບຸດທັງຫຼາຍ ເມື່ອລະນຶກໄດ້ວ່າ 'ເຖິງເວລາແລ້ວ' ທີ່ພະໂພທິສັດຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້, ຈຶ່ງໄດ້ເນລະມິດຮ່າງກາຍອັນຊຸດໂຊມແລະຂີ້ຮ້າຍ ປຽບດັ່ງກວຽນເກົ່າແກ່ແຫ່ງຄວາມຊະລາ ເພື່ອສະແດງໃຫ້ເຫັນສິ່ງທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍໃນພົບຊາດ ໃນຂະນະທີ່ພະອົງກຳລັງສະເດັດໄປ.

๓.

໓.

กิมิทมิติหปุฏฺโฐ ชิณฺณรูปํ วิปสฺสวิมติปรวโส โส สารถึ รูปสาโร,นิชหทยนิธาเน เทวตาโจทิตสฺสนิทหิ ธนมิวคฺฆํ ตสฺสธมฺโมปเทสํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີຮູບໂສມອັນງົດງາມ ເມື່ອໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຮ່າງກາຍອັນຊຸດໂຊມນັ້ນ ກໍຊົງຕົກຢູ່ໃນຄວາມສົງໄສ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຖາມນາຍສາລະຖີວ່າ 'ນີ້ແມ່ນຫຍັງ?', ແລ້ວຊົງບັນທຶກຄຳອະທິບາຍທຳຂອງນາຍສາລະຖີ ຜູ້ຖືກເທວະດາດົນໃຈນັ້ນ ໄວ້ໃນຄັງຄືດວງໃຈ ປຽບດັ່ງຊັບສິນອັນມີຄ່າ.

๔.

໔.

หริตนฬกลาปํ มงฺคลุยฺยานมคฺเคยถริว’หิมุขฏฺฐา กุญฺชริ ภญฺชมานา,ตถริว’ภิภวนฺตี สพฺพโยพฺพญฺญทปฺปํขรตรชรตา สา อตฺตปจฺจกฺขภูตา;

()

ປຽບດັ່ງຊ້າງພັງທີ່ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າກໍອໍ້ຂຽວ ແລ້ວຫັກມັນຖິ້ມເສຍ, ຄວາມຊະລາອັນຮ້າຍແຮງນັ້ນກໍໄດ້ທຳລາຍຄວາມມົວເມົາໃນໄວໜຸ່ມທັງປວງໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປ ປາກົດແກ່ສາຍພະເນດຂອງພະອົງ.

๕.

໕.

มุขกุกวลยคพฺภา ภฏฺฐกิญฺชกฺขโสภาภวิ กฐินชราริขณฺฑทนฺตฏฺฐิปนฺติ,กุฏิลปลิตชาตํ ตญฺชรายา’ภิเสเกสิรสิ รจิตเสตจฺฉตฺตโสภํ พพนฺธ;

()

ພະພັກອັນປຽບດັ່ງດອກບົວທີ່ຫຼົ່ນຫຼົ້ຍເກສອນ, ແຖວແຂ້ວອັນຫັກຫຼຸ້ຍກາຍເປັນສັດຕູຂອງຄວາມຊະລາອັນໂຫດຮ້າຍ, ເສັ້ນຜົມອັນຫງອກຂາວແລະຫຍິກງໍ ປຽບດັ່ງສະເຫວດຕະສັດສີຂາວທີ່ກາງກັ້ນຢູ່ເທິງພະສຽນ ໃນພິທີອະພິເສກແຫ່ງຄວາມຊະລານັ້ນ.

๖.

໖.

อวิรฬวลิโย ตา ชิณฺณรูปสฺส จมฺเมปภวพลวเตโชธาตุเวคุฏฺฐิตา’สุํ,ตรลสลิลปิฏฺเฐ เสยฺยถาโป’ทธิสฺสตรลสลิลปิฏฺเฐ เสยฺยถาโป’ทธิสฺสปลยปวนเวคุ’ตฺตุงฺคกลฺโลลมาลา ()

ຮອຍຫ່ຽວຍານອັນຖີ່ຍິບເທິງຜິວໜັງຂອງຄົນຊະລານັ້ນ ເກີດຈາກຄວາມເສື່ອມຖອຍຂອງທາດໄຟອັນມີກຳລັງ, ປຽບປະດຸດດັ່ງລະລອກຄື້ນອັນສູງຊັນເທິງຜິວນ້ຳອັນຫວັ່ນໄຫວຂອງມະຫາສະໝຸດ ທີ່ເກີດຈາກແແຮງລົມພາຍຸໃນວັນສິ້ນໂລກ.

๗.

໗.

ฐิตมุปวนปนฺเถ วงฺกโคปาณสิ’วอนุชุกมุชุภุตํ ทณฺฑโมลุพฺภ ภุมฺยา,นิชตรุณวิลาสํ ลกฺขมาปาทยนฺตํธนุมิว สคุณํ ตํ รูปมทฺทกฺขิ ธีโร;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນສຸຂຸມ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຮ່າງກາຍນັ້ນ ຢືນຢູ່ຕາມທາງໃນອຸທິຍານ ໂຄ້ງງໍດັ່ງໄມ້ກອນເຮືອນ, ບໍ່ຊື່ກົງ, ຕ້ອງຢືນຢຽດຢັນໂດຍອາໄສໄມ້ເທົ້າຄ້ຳຢັນໄວ້ກັບພື້ນດິນ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມງາມໃນໄວໜຸ່ມຂອງຕົນທີ່ເສື່ອມໄປ ປຽບດັ່ງຄັນສອນທີ່ກົ່ງສາຍໄວ້.

๘.

໘.

ชินิอชครโภเค ชิณฺณนิมฺโมกภารํติลกวิพตจมฺมํ ตนฺติโรชตฺตภาเว,อปคตฆนมํโส ผาสุกฏฺฐิปฺปนฺโธอชินิติรวเลปํ กุฑฺฑทารุปฺปพนฺธํ;

()

ຮ່າງກາຍນັ້ນປຽບດັ່ງຄາບງູເຫຼືອມເກົ່າແກ່, ມີຜິວໜັງຕົກກະແລະເຕັມໄປດ້ວຍປານດຳປານແດງ, ມີແຕ່ເສັ້ນເອັນຮັດຮຶງໄວ້, ປາສະຈາກເນື້ອອັນໜາແໜ້ນ, ມີໂຄງກະດູກຂ້າງສັ່ນສະທ້ານ, ປຽບດັ່ງຝາໄມ້ທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍໜັງສັດເກົ່າໆ.

๙.

໙.

วิคตพลมทาทึ วิสฺสวนฺตํ สรีเรนวฺหิ วณมุเขหิ คุถมุตฺตาทฺย’สูวึ,วลิวิสมกโปลํ กมฺปมานุตฺตมงฺคํสุวิสทมติโน ตํ ปสฺสโต ชิณฺณรูปํ;

()

ເມື່ອພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນຜຸດຜ່ອງ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຮ່າງກາຍອັນຊະລານັ້ນ ເຊິ່ງປາສະຈາກກຳລັງແລະຄວາມມົວເມົາ, ມີອຸດຈາລະ ປັດສະວະ ແລະນ້ຳໜອງຫຼັ່ງໄຫຼອອກມາຈາກທະວານທັງເກົ້າ, ມີແກ້ມຫ່ຽວຍານບໍ່ສະເໝີກັນ ແລະມີພະສຽນສັ່ນສະທ້ານ.

๑๐.

໑໐.

ภุวนมนวเสสํ ตสฺสุ’ปฏฺฐาสิ สมฺป-ชฺชลิตมถ ชรายา’ทิตฺตเคหตฺตยํ’ว,อหมปกิ อนตีโต ธมฺมเมตนฺติ วตฺวาภวนวนมคญฺฉิ ชาติยุ’กฺกณฺฐิตตฺโต;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ໂລກທັງປວງໄດ້ປາກົດແກ່ພະອົງ ປຽບດັ່ງພົບທັງສາມທີ່ກຳລັງຖືກໄຟຄືຄວາມຊະລາເຜົາໄໝ້, ພະອົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ແມ່ນແຕ່ເຮົາເອງກໍບໍ່ລ່ວງພົ້ນສະພາວະທຳນີ້ໄປໄດ້' ແລ້ວສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະລາຊະວັງ ດ້ວຍພະໄທອັນເບື່ອໜ່າຍໃນຊາດກຳເນີດ.

๑๑.

໑໑.

ปุนรุปวนมคฺคํ โอคหนฺตสฺส รญฺโญสุขมนุภวนตฺถํ เทวตามาปยิตฺวา,ปรปริหรนียํ โฆรโรคาวติณฺณํอปรมปิ วิรูปํ ทสฺสยุํ วฺยาธิรูปํ;

()

ເມື່ອພະລາຊະບຸດສະເດັດໄປຕາມທາງສູ່ອຸທິຍານອີກຄັ້ງ ເພື່ອສະຫວີຍຄວາມສຸກ, ເຫຼົ່າເທວະດາຈຶ່ງໄດ້ເນລະມິດຮ່າງກາຍອັນຂີ້ຮ້າຍອີກຮ່າງໜຶ່ງ ເຊິ່ງເປັນຄົນເຈັບປ່ວຍດ້ວຍໂລກຮ້າຍແຮງ ແລະຕ້ອງອາໄສຜື່ອື່ນຄອຍເບິ່ງແຍງຮັກສາ ເພື່ອສະແດງໃຫ້ພະອົງທອດພະເນດ.

๑๒.

໑໒.

วิสทมติ วิมตฺยา สกฺยวํเสกเกตุกิมิมิวปลิปนฺนํ วจฺจปสฺสาวปงฺเก,ปภวพลวทุกฺขํ ตํ ปราธีนวุตฺตึกิมิทมิติ ปทิสฺวา ปาชิตารํ อปุจฺฉิ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນຜຸດຜ່ອງ ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງສັກກະຍະວົງ ຊົງເກີດຄວາມສົງໄສ ເມື່ອໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຄົນເຈັບປ່ວຍຜູ້ມີຄວາມທຸກທໍລະມານຢ່າງແແສນສາຫັດ ຕ້ອງນອນຈົມຢູ່ໃນກອງມູດກອງຄູດ ແລະຕ້ອງເພິ່ງພາອາໄສຜື່ອື່ນ, ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຖາມນາຍສາລະຖີວ່າ 'ນີ້ແມ່ນຫຍັງ?'.

๑๓.

໑໓.

วรมติ วรธมฺมํ เตน สูเตน วุตฺตํอมตมิว ปิพนฺโต โสตธาตฺวญฺชลีหิ,อคมปิ อนติโต พฺยาธิธมฺมนฺติ ตมฺหานิชภวนวนํ โสปา’ค สํวิคฺครูโป;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນປະເສີດ ໄດ້ສົດັບທຳອັນປະເສີດທີ່ນາຍສາລະຖີກ່າວ ປຽບດັ່ງດື່ມນ້ຳອຳມະລິດດ້ວຍຊ່ອງຫູ, ແແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ 'ແມ່ນແຕ່ເຮົາເອງກໍບໍ່ລ່ວງພົ້ນສະພາວະທຳແຫ່ງຄວາມເຈັບປ່ວຍນີ້ໄປໄດ້' ຈຶ່ງສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະລາຊະວັງ ດ້ວຍຄວາມສັງເວດສະຫຼົດພະໄທຢ່າງຍິ່ງ.

๑๔.

໑໔.

ตทุปวนวิมานํ วาชิยาเนน นาเถวชติ สติ กทาจิ มาปยุํ เทวตาโย,สุณขกุลลคิชฺฌาทีหีวา ขชฺชมานํนรกุณปสรีรํ อุทฺธุมาตํ ปฐมฺหิ;

()

ໃນຂະນະທີ່ພະອົງຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງປວງຊົນ ສະເດັດໄປຍັງອຸທິຍານນັ້ນດ້ວຍລົດມ້າ, ວັນໜຶ່ງ ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ເນລະມິດຊາກສົບຂອງມະນຸດອັນຂຶ້ນອືດ ທີ່ກຳລັງຖືກຝູງໝາແລະຝູງແຮ້ງກັດກິນ ໃຫ້ນອນຢູ່ເທິງຫົນທາງ.

๑๕.

໑໕.

ปภวกิมิกุลานํ จาลยํ นีลวณฺณํวณวิวรมุเขหิ โลหิตํ ปคฺฆรนฺตํ,สกุณคณฺวิตจฺฉึ มกฺขิกามกฺขิตงฺคํสุมติ มตสรีรํ อทฺทสา สารหีนํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນດີ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຊາກສົບອັນປາສະຈາກວິນຍານ ເຊິ່ງມີສີຂຽວຄ້ຳແລະຍົ້ວເຍ້ຍໄປດ້ວຍຝູງໜອນ, ມີນ້ຳເຫຼືອງແລະເລືອດຫຼັ່ງໄຫຼອອກມາຈາກປາກແຜ, ມີດວງຕາທີ່ຖືກຝູງນົກຈິກກິນ ແລະມີແມງວັນຕອມຢູ່ທົ່ວຮ່າງກາຍ.

๑๖.

໑໖.

อภิคมิ คมยนฺโต ภารตึ สารถิสฺสนิชสวณยุคสฺมึ เหมตาฑงฺกโสภํ,อหมฺปิ มรณํ โภ นาติวตฺโตติ วตฺวาวนมิว มิคราชา สกฺยราชา วิมานํ;

()

ພະລາຊະບຸດແຫ່ງສັກກະຍະວົງ ໄດ້ສະເດັດກັບຄືນສູ່ພະລາຊະວັງ ປຽບດັ່ງພະຍາສີຫະລາດສະເດັດກັບຄືນສູ່ປ່າ, ໂດຍຊົງນ້ອມຮັບຄຳເວົ້າຂອງນາຍສາລະຖີເຂົ້າສູ່ຄູ່ພະກັນອັນງົດງາມດ້ວຍຕຸ້ມຫູຄຳ, ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ 'ໂອ້! ແມ່ນແຕ່ເຮົາເອງກໍບໍ່ລ່ວງພົ້ນຄວາມຕາຍນີ້ໄປໄດ້'.

๑๗.

໑໗.

ปุนปิ สปริโส โส ยานมารุยฺห ภทฺรํกติปยทิวสานํ อจฺจเยนา’ธิราชา,กปิลปุรวรมฺหา’นงฺครงฺคาลยาภํตทุปวนมคญฺฉิ ปญฺจพาณาภิรูโป;

()

ເມື່ອລ່ວງເລີຍໄປໄດ້ສອງສາມວັນ, ພະລາຊະບຸດຜູ້ມີຮູບໂສມງົດງາມດັ່ງກາມະເທບ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຊົງລົດມ້າອັນປະເສີດ ອອກຈາກກຸງກະບິນລະພັດອັນງົດງາມດັ່ງວິມານຂອງກາມະເທບ ເພື່ອສະເດັດໄປຍັງອຸທິຍານນັ້ນອີກ.

๑๘.

໑໘.

คุณมณิ มณิวณฺณํ ปตฺตมาทาย ปตฺเถปนสสรสราคํ วีวรํปารุปิตฺวา,ฐิตมวิกลจกฺขุํ นิมฺมิตํ เทวตาหิสุมติ สมณรูปํ พุทฺธรูปํ’ว ปสฺสิ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນເລີດເລີ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນບັນພະຊິດຮູບໜຶ່ງ ເຊິ່ງເນລະມິດໂດຍເຫຼົ່າເທວະດາ, ຢືນຢູ່ຕາມທາງ ຊົງຄອງສະບົງຈີວອນສີແກ່ນຂະໜຸນ (ສີຍ້ອມຝາດ) ແລະຖືບາດອັນມີສີດັ່ງແກ້ວມະນີ, ມີສາຍຕາອັນສະຫງົບທອດລົງຕ່ຳ ປຽບປະດຸດດັ່ງພະພຸດທະຮູບ.

๑๙.

໑໙.

ตทหนิ วิพุธา’ธิฏฺฐานโต ภาวนีโยยติปติริว สูโต อตฺถธมฺมานุสาสิ,สมณคุณมเนกาทีนวํ ปญฺจกาเมตมวทิ คมนสฺมึ อานิสํสญฺจ เคหา;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ດ້ວຍເທວານຸພາບ, ນາຍສາລະຖີໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ສະແດງອັດຖະແລະທຳ ປຽບດັ່ງພະມະຫາເຖລະ, ໄດ້ກ່າວເຖິງຄຸນນະທຳຂອງບັນພະຊິດ, ໂທດອັນຫຼວງຫຼາຍຂອງກາມະຄຸນທັງຫ້າ ແລະອານິສົງແຫ່ງການອອກບວດຈາກເຮືອນ.

๒๐.

໒໐.

กุหนลปนมิจฺฉาชีวโมหาย กุจฺฉิ-ปรหรณสมตฺถํ มตฺติกาปตฺตมสฺส,กร กมกลคตํ โส ปารมีโจทิตตฺโตวิสทมติ ปทิสฺวา สมฺปสาทํ ชเนสิ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນຜຸດຜ່ອງ ເມື່ອໄດ້ທອດພະເນດເຫັນບາດດິນເຜົາໃນພະຫັດອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງບັນພະຊິດນັ້ນ ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງມືໃນການລ້ຽງຊີບອັນບໍລິສຸດ ປາສະຈາກການຫຼອກລວງ, ການປະຈົບປະແຈງ ແລະມິດສາຊີວະ, ກໍຊົງເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ ດ້ວຍແຮງດົນໃຈແຫ່ງພະບາລະມີ.

๒๑.

໒໑.

วิกสิตกลิกาลงฺการมุทฺทาลสาล-มิว สมณวิลาสํ จีวโรภาสมคฺเค,นยนมธุกรานํ ภารมาธาย ธีโรนิชมนสิ ชเนสิ จีวเร สมฺปสาทํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນສຸຂຸມ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນຄວາມງາມຂອງບັນພະຊິດ ຜູ້ມີສະໄບຈີວອນອັນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຕາມທາງ ປຽບດັ່ງຕົ້ນຮັງ (ຕົ້ນສາລະ) ທີ່ເບັ່ງບານດ້ວຍດອກຕູມ, ຈຶ່ງໄດ້ຈ້ອງມອງດ້ວຍດວງຕາປຽບດັ່ງຝູງເຜິ້ງ ແລະຊົງເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນຜ້າກາສາວະພັດນັ້ນໃນພະໄທ.

๒๒.

໒໒.

ขณิกมรณทุกฺขาวฏฺฏมาพาธราสิ-มกรนิกรภิมํ ตํ ชราวีจิเวคํ,ภวชลธิมคาธํ ชาติเวลาวธึ โสอยมิว ปฏิปนฺนา นิตฺตเรยฺยุนฺตฺย’เวทิ;

()

ພະອົງຊົງຊາບວ່າ 'ຜູ້ທີ່ປະຕິບັດຕາມຫົນທາງນີ້ ຈະສາມາດຂ້າມພົ້ນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງພົບອັນເລິກເຊິ່ງ ເຊິ່ງມີຊາດກຳເນີດເປັນຝັ່ງ, ມີແຮງຄື້ນຄືຄວາມຊະລາ, ມີຝູງແຂ້ຮ້າຍຄືກອງໂລກໄພໄຂ້ເຈັບ ແລະມີນ້ຳວົນຄືຄວາມຕາຍອັນເກີດຂຶ້ນໃນທຸກຂະນະ'.

๒๓.

໒໓.

สมณวทนปีนจฺจนฺทพิมฺโพทเยนวิกสิตมนกุนฺโท นนฺทนุยฺยานโสภํ,อุปวนมภีคนฺตุํ สนฺทนํ จารเย’ติตทหนิ มนุชินฺโท สนฺทนาจาริมาห;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ພະລາຊະບຸດຜູ້ມີດອກມະລິຄືດວງໃຈເບັ່ງບານ ຍ້ອນການປາກົດຂຶ້ນແຫ່ງພະພັກອັນຜຸດຜ່ອງດັ່ງດວງຈັນວັນເພັງຂອງບັນພະຊິດ, ຈຶ່ງໄດ້ຕັດສັ່ງແກ່ນາຍສາລະຖີວ່າ 'ຈົ່ງຂັບລົດມ້າເຂົ້າສູ່ອຸທິຍານອັນງົດງາມປຽບດັ່ງສວນນັນທະວັນເຖີດ'.

๒๔.

໒໔.

วลยิตนฬตาฬีตาลหินฺตาลปนฺตึมลยชตรุชายาสีตลํ นิมฺมลาปํ,อุปวนมวติณฺโณ นนฺทนํ วาสโว’วอกริ ทิวสภาคํ สาธุกีฬํ สราชา;

()

ພະຣາຊາສະເດັດລົງສູ່ພະຣາຊະອຸທິຍານ ອັນດາດດາສະໄປດ້ວຍແຖວຕົ້ນອໍ, ຕົ້ນຕານ, ຕົ້ນມະລິວັນ ແລະຕົ້ນຮິນທານ ອັນເຢັນສະບາຍດ້ວຍກິ່ນຫອມແຫ່ງໄມ້ຈັນ ມີນ້ຳອັນໃສສະອາດ ປານດັ່ງພະອິນສະເດັດເຂົ້າສູ່ສວນນັນທະວັນ ໄດ້ຊົງເພີດເພີນຕະຫຼອດຊ່ວງກາງເວັນ.

๒๕.

໒໕.

ทสสตกิรณสฺมึ ยสฺส กิตฺติปฺปพนฺธ-สรทชลทราชิฉาทิตสฺมึ นภสฺมึ,อุปริสิรสิ เสตจฺฉตฺตโสภํ ภชนฺเตตทิยจรณลกฺขฺยา’ลงฺกริ วาปิตีรํ;

()

ເມື່ອດວງຕາເວັນມີລັງສີພັນເສັ້ນ ຖືກບົດບັງດ້ວຍກຸ່ມເມກໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນເທິງທ້ອງຟ້າ ຄວາມງົດງາມແຫ່ງພະບາດຂອງພະອົງກໍໄດ້ປະດັບປະດາແຄມສະນ້ຳ ໃນຂະນະທີ່ສະເຫວດຕະສັດອັນງົດງາມຊົງກັ້ນຢູ່ເໜືອພະສຽນ.

๒๖.

໒໖.

สรสิชวทเนหิ หํสปีนตฺถเนหิกุวลยนยเนหี นีลิกากุนฺตเลหิ,มธุมทมุทิตาลีนูปุเรภา’วโรธ-ชนมิว รมณียํ โอตริ โส ตฬากํ;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ພະອົງສະເດັດລົງສູ່ສະໂບກຂະຣະນີ ອັນເປັນທີ່ໜ້າຮື່ນຮົມ ປານດັ່ງສະໜົມກຳນັນ ເພາະມີດອກບົວປຽບເໝືອນໃບໜ້າ, ມີຝູງຫົງປຽບເໝືອນຖັນອັນເຕັ່ງຕຶງ, ມີດອກອຸບົນປຽບເໝືອນດວງຕາ, ມີສາຫຼ່າຍສີຂຽວເຂັ້ມປຽບເໝືອນເສັ້ນຜົມ, ແລະມີສຽງດັງແຫ່ງຝູງເຜິ້ງທີ່ມົວເມົາໃນນ້ຳຫວານປຽບເໝືອນສຽງກຳໄລຂໍ້ຕີນ.

๒๗.

໒໗.

วรยุวติชนานํ กุมฺภคมฺภีรนาภิ-วิวรคหิตวาริ วาปิ สา ริตฺตรูปา,ฆนถนชฆนานํ สงฺคเมเน’ตราสํปุนรภวิ กปปุณฺณา ปีติวิปฺผารินีว;

()

ສະນ້ຳນັ້ນ ທີ່ບົກແຫ້ງລົງເພາະນ້ຳຖືກຕັກໄປດ້ວຍສະໂພກແລະສະດືອັນເລິກປານດັ່ງໝໍ້ນ້ຳຂອງεຫຼົ່າສະຕີຜູ້ເລີດ, ແຕ່ກັບມາເຕັມປ່ຽມອີກຄັ້ງດ້ວຍການສຳຜັດແຫ່ງຖັນແລະສະໂພກອັນໜາແໜ້ນຂອງສະຕີເຫຼົ່ານັ້ນ ປານດັ່ງວ່າສະນ້ຳນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ.

๒๘.

໒໘.

อภินวรมณินํ ชาตุลชฺชาตุรานํวิมุขนยนมีเน มีนเกตุปเมน,อุปวธิตุมีวคฺเค ขิตฺตชาลพฺพิลาสํขณมวหริ รญฺญา วิทฺธหตฺถมฺพุธารา;

()

ສາຍນ້ຳທີ່ພັດສະເດັນອອກຈາກພະຫັດຂອງພະຣາຊາ ຜູ້ປຽບປານດັ່ງພະຍາຍົມມະຣາດ (ຫຼື ກາມະເທບ) ໄດ້ບົດບັງຄວາມງົດງາມແຫ່ງຮູບຮ່າງຂອງຕາໜ່າງທີ່ທອດລົງໄປຊົ່ວຂະນະ ປານດັ່ງຈະດັກຈັບປาຄືດວງຕາທີ່ຫຼົບຫຼີກດ້ວຍຄວາມອາຍຂອງເຫຼົ່າສະຕີສາວ.

๒๙.

໒໙.

นวชลกณิกาลงฺการวตฺตารวินฺทาฆนกุจกลหํสา เกสเสวาลนีลา,ปติมถิตตรงฺคากิณฺณสุสฺโสณิเวลาสรสิ สรสิ’วา’สิ ตตฺร กีฬาตุเร’กา;

()

ນາງສະໜົມນາງໜຶ່ງ ຜູ້ມີຄວາມສະໜຸກສະໜານໃນການຫຼິ້ນນ້ຳ ປຽບເໝືອນສະນ້ຳເອງ ເພາະມີໃບໜ້າປານດອກບົວປະດັບດ້ວຍຢາດນ້ຳໃໝ່, ມີຖັນອັນໜາແໜ້ນປຽບເໝືອນຫົງ, ມີເສັ້ນຜົມສີດຳປຽບເໝືອນສາຫຼ່າຍ, ແລະມີສະໂພກອັນງົດງາມປຽບເໝືອນຝັ່ງທີ່ຖືກຄື້ນຊັດສາດ.

๓๐.

໓໐.

สสิรูจิรมุขีนํ โขมวตฺถนฺตรีเยสนิกมปนยนฺเต วิจีหตฺเถหิ รญฺญา,รจิตนยนกนฺตี พฺยนฺต คมฺภีรนาภี-สรสิชปริยนฺตา นาฬปนฺตีริ’วา’สิ;

()

ເມື່ອພະຣາຊາຊົງຄ່ອຍໆ ປົດເປື້ອງຜ້າເນື້ອດີຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ມີໃບໜ້າງາມປານດວງເດືອນ ດ້ວຍຄື້ນນ້ຳທີ່ປຽບເໝືອນມື, ຄວາມງາມແຫ່ງດວງຕາ, ສະດືອັນເລິກ ແລະແຖວກ້ານບົວອັນມີດອກບົວອ້ອມຮອບ ກໍປາກົດຂຶ້ນຢ່າງງົດງາມ.

๒๙.

໒໙.

นวชลกณิกาลงฺการวตฺตารวินฺทาฆนกุจกลหํสา เกสเสวาลนีลา,ปติมถิตตรงฺคากิณฺณสุสฺโสณิเวลาสรสิ สรสิ’วา’สิ ตตฺร กีฬาตุเร’กา;

()

ນາງສະໜົມນາງໜຶ່ງ ຜູ້ມີຄວາມສະໜຸກສະໜານໃນການຫຼິ້ນນ້ຳ ປຽບເໝືອນສະນ້ຳເອງ ເພາະມີໃບໜ້າປານດອກບົວປະດັບດ້ວຍຢາດນ້ຳໃໝ່, ມີຖັນອັນໜາແໜ້ນປຽບເໝືອນຫົງ, ມີເສັ້ນຜົມສີດຳປຽບເໝືອນສາຫຼ່າຍ, ແລະມີສະໂພກອັນງົດງາມປຽບເໝືອນຝັ່ງທີ່ຖືກຄື້ນຊັດສາດ.

๓๐.

໓໐.

สสิรุจิรมุขีนํ โขมวตฺถนฺตรีเยสนิกมปนยนฺเต วิวิภณฺเถหิ รญฺญา,รจิตนยนกนฺตี พฺยนฺต คมฺหีรนาหีสรสิชปริยนฺตา นาฬปนฺติริ’วา’สิ;

()

ເມື່ອພະຣາຊາຊົງຄ່ອຍໆ ປົດເປື້ອງຜ້າເນື້ອດີຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ມີໃບໜ້າງາມປານດວງເດືອນ ດ້ວຍວິທີຕ່າງໆ, ຄວາມງາມແຫ່ງດວງຕາ, ສະດືອັນເລິກ ແລະແຖວກ້ານບົວອັນມີດອກບົວອ້ອມຮອບ ກໍປາກົດຂຶ້ນຢ່າງງົດງາມ.

๓๑.

໓໑.

ปุนรปิ กุจกุมฺภญฺจนฺทหาเรนิวา’เปนิชคฬปริมาเณ สนฺนิมุคฺคงฺคนานํ,มลินกมลินี สา โลจเนหา’นเนหิอภวิ ภมรภาร’มฺโภชสณฺฑา’กุเล’จ;

()

ອີກປະການໜຶ່ງ ເມື່ອເຫຼົ່ານາງສະໜົມດຳນ້ຳລົງໄປເລິກເຖິງຄໍ ຈົນຖັນອັນປຽບເໝືອນເຕົ້າເກັບນ້ຳຖືກບົດບັງໄວ້, ສະນ້ຳທີ່ຂຸ່ນມົວນັ້ນ ກໍກັບມາງົດງາມດ້ວຍດວງຕາແລະໃບໜ້າຂອງພວກນາງ ປານດັ່ງກໍດອກບົວທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຝູງເຜິ້ງອັນໜາແໜ້ນ.

๓๒.

໓໒.

มธุมทมธุเปหิ คียมาเนหิ วิจิ-ภุชสตปหฏาหิ โสณิเภรีหิ ถินํ,ลลิตกมลสีเส นจฺจมานินฺทิรายอชินิ ชลชินี สา ทิพฺพสงฺคีตสาลํ;

()

ສະນ້ຳນັ້ນ ທີ່ມີສຽງເພງຂັບຮ້ອງໂດຍຝູງເຜິ້ງທີ່ມົວເມົາໃນນ້ຳຫວານ, ມີສຽງດັງປານກອງແຫ່ງສະໂພກຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມທີ່ຖືກກະທົບດ້ວຍຄື້ນນ້ຳປຽບເໝືອນແຂນຮ້ອຍເບື້ອງ, ແລະມີພະສີ (ລັກສະໝີ) ຟ້ອນລຳຢູ່ເທິງຍອດດອກບົວອັນງົດງາມ, ໄດ້ຊະນະໂຮງມະໂຫຣະສົບແຫ່ງສະຫວັນ.

๓๓.

໓໓.

ตุหินกรมุขีนํ ตนฺตฬาก’นฺตลิกฺเขสุลลิตภุชวลฺลี วิชฺชุเลขาภิรามา,กุวลยวนราชิ นีลชีมุตราชิปตินยนมยูเร กีฬยนฺตี รราช;

()

ໃນທ້ອງຟ້າແຫ່ງສະນ້ຳນັ້ນ, ລຳແຂນອັນອ່ອນຊ້ອຍປານເຄືອໄມ້ຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ມີໃບໜ້າງາມປານດວງເດືອນ ງົດງາມປານສາຍຟ້າແລບ, ແລະແຖວດອກອຸບົນປຽບເໝືອນແຖວເມກສີດຳ, ໄດ້ສ່ອງແສງຮຸ່ງເຮືອງ ເຮັດໃຫ້ດວງຕາປຽບເໝືອນນົກຍູງຂອງພະຣາຊາຜູ້ເປັນສາມີເພີດເພີນຍິ່ງນັກ.

๓๔.

໓໔.

ผุฏกุวลยหตฺถํ ราชภํเสหิ ขิตฺตํวิวิธมธุปภุตฺตํ ธมฺมเวลาติวตฺตํ,ยถริว คณิกํ ตํ กญฺชนึ โส ชนินฺโทตทหนิ ปริภุตฺวา’มนฺทมานนฺวฺทมาป;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ໃນວັນນັ້ນ, ພະຣາຊາຊົງເພີດເພີນກັບສະນ້ຳນັ້ນ ຜູ້ມີດອກອຸບົນເບັ່ງບານປຽບເໝືອນມື, ຖືກພັດສະເດັນດ້ວຍຝູງຫົງຫຼວງ, ຖືກເຊີຍຊົມດ້ວຍຝູງເຜິ້ງຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ, ແລະມີນ້ຳລົ້ນຝັ່ງ ປຽບເໝືອນນາງຄະນິກາ, ຈຶ່ງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິນດີເປັນຢ່າງຍິ່ງ.

๓๕.

໓໕.

จรณ’นุวชมานพฺพีจิสงฺโขภตีรํชหติ สติ ตฬากํ สาวโรเธ นรินฺเท,สรสิวิรหินีสํรุทฺธนิสฺสาสรูโปมุทุสุรภิสมีโร มนฺทมนฺทํ ปวายิ;

()

ເມື່ອພະຣາຊາພ້ອມດ້ວຍສະໜົມກຳນັນສະexecດັດອອກຈາກສະນ້ຳ ອັນມີຝັ່ງສັ່ນສະເທືອນດ້ວຍຄື້ນນ້ຳທີ່ພັດຕາມຮອຍພະບາດ, ສາຍລົມອັນອ່ອນໂຍນແລະມີກິ່ນຫອມກໍພັດມາເບົາໆ ປານດັ່ງສຽງຖອນຫາຍໃຈຂອງສະນ້ຳຜູ້ເປັນພັນລະຍາທີ່ຕ້ອງພັດພາກຈາກສາມີ.

๓๖.

໓໖.

ปริภวิ รวิพิมฺพํ ตงฺขณตฺถาจลฏฺฐํตหิมุปลตลฏฺโฐ ภานุวํเสกภานุ,อถ สรสิวธูนํ กิญฺจิสงฺโกวิตานิสรสิชวทนาติ โสกทีนานิวา’สุํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ດວງຕາເວັນໄດ້ຄ້ອຍຕ່ຳລົງສູ່ພູເຂົາເບື້ອງຕາເວັນຕົກ, ພະຣາຊາຜູ້ເປັນດັ່ງດວງຕາເວັນດວງດຽວແຫ່ງສຸຣິຍະວົງ ຊົງປະທັບຢືນຢູ່ເທິງແຜ່ນຫີນ ໄດ້ຊົງມີໄຊເໜືອດວງຕາເວັນນັ້ນ. ລຳດັບນັ້ນ, ໃບໜ້າປານດອກບົວຂອງເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ປຽບເໝືອນພັນລະຍາແຫ່ງສະນ້ຳ ກໍຫຸບລົງເລັກນ້ອຍ ແລະເສົ້າໝອງລົງດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ.

๓๗.

໓໗.

อสิตนภสิ สญฺฌาเมฆมาลาวิลาสํอภิภวิย นิสินฺเน ตตฺร สกฺยาธินาเถ,ตุวฏมุปคตา ตํ กปฺปกา’เนกวตฺถา-ภรณวิกติหตฺถา ภูปตึ ภูสณตฺถํ;

()

ເມື່ອພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາກະຍະວົງຊົງປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຊົງມີໄຊເໜືອຄວາມງົດງາມແຫ່ງກຸ່ມເມກຍາມແລງໃນທ້ອງຟ້າສີດຳ, ເຫຼົ່າຊ່າງແຕ່ງພະອົງກໍຟ້າວເຂົ້າມαເຝົ້າພະຣາຊາ ໂດຍຖືເຄື່ອງຊົງແລະເຄື່ອງປະດັບຫຼາກຫຼາຍຊະນິດໃນມືເພື່ອປະດັບກາຍພະອົງ.

๓๘.

໓໘.

รวิกุลรวิโน โข ธมฺมเตชาภิภูโตสุรปติ สุรปุตฺตํ วิสฺสกมฺมาภิธานํ,สปทิ ปหิณิ สมฺมา ทิพฺพวตฺถาทินา โภติภุวนสรณํ ตํ ภูสยสฺสู’ติ วตฺวา;

()

ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຜູ້ຖືກຄອບງຳດ້ວຍເດດແຫ່ງທຳຂອງພະອົງຜູ້ເປັນດັ່ງດວງຕາເວັນແຫ່ງສຸຣິຍະວົງ, ຈຶ່ງໄດ້ຊົງສົ່ງເທວະບຸດນາມວ່າ ວິສະວະກຳ ໄປໃນທັນທີ ພ້ອມທັງສັ່ງວ່າ "ທ່ານຈົ່ງໄປປະດັບປະດາພະອົງຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງແຫ່ງໄຕພົບ ດ້ວຍຜ້າທິບແລະເຄື່ອງປະດັບທິບທັງຫຼາຍເຖີດ".

๓๙.

໓໙.

คหิตมนุชเวโส โส’ปสงฺกมฺม สีเสสุขุมปฏสเตหี เวฐนญฺจา’ปิ ทตฺวา,มณิกนกมเยหิ ภูสยิ ภูสเณหิตทหนิ ภวิ สกฺโก เทวราชา’ว ราชา;

()

ເທວະບຸດນັ້ນແປງກາຍເປັນມະນຸດ ເຂົ້າມາເຝົ້າແລ້ວຊົງພັນພະສຽນດ້ວຍຜ້າເນື້ອດີຮ້ອຍຜືນ, ແລະປະດັບປະດາພະອົງດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບອັນເຮັດດ້ວຍຄຳແລະແກ້ວມະນີ. ໃນວັນນັ້ນ, ພະຣາຊາຈຶ່ງຊົງງົດງາມປານດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດ.

๔๐.

໔໐.

ติมิรหมรภาร’กฺกนฺตปาจีนปสฺสํมุกุลิตสตสญฺฌาเมฆปตฺตาวลีนํ,คคนตลตฬากาธารมนฺทารนาฬํกมลมกุลโสภํ ภานุพิมฺพํ พพนฺธ;

()

ດວງຕາເວັນອັນມີຄວາມງາມປານດອກບົວຕູມ ໄດ້ອັດສະດົງລົງ ໂດຍມີທ້ອງຟ້າປຽບເໝືອນສະນ້ຳເປັນທີ່ຮອງຮັບ, ມີທິດສະເດັນຕົກ ຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມມືດປຽບເໝືອນຝູງເຜິ້ງສີດຳ, ແລະມີແຖວເມກຍາມແລງປຽບເໝືອນກີບບົວທີ່ຫຸບເຂົ້າ.

๔๑.

໔໑.

ปหิณิ ปิตุนรินฺโท สาสนํ ตาว ตสฺสนิชตนุชกุมารุ’ปฺปตฺติมาโรจยิตฺวา,ปมุทิตภทโย โส เลขณาโลกเนนอวทิติ มม ชาตํ พนฺธนํ ราหุชาโต;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພະຣາຊາຜູ້ເປັນພະບິດາໄດ້ຊົງສົ່ງຂ່າວສານໄປບອກແກ່ພະອົງ ເຖິງການປະສູດແຫ່ງພະໂອຣົດຂອງພະອົງເອງ. ພະອົງມີພະໄທຍິນດີ ເມື່ອໄດ້ທອດພະເນດຂໍ້ຄວາມໃນຈົດໝາຍແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງກ່າວວ່າ "ເຄື່ອງຜູກມັດໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາແລ້ວ, ຣາຫຸນໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາແລ້ວ".

๔๒.

໔໒.

ตทหนิปิตุรญฺญา วุตฺตวากฺยานุรูปํตหิมขิลปทตฺถํ สทฺทสตฺถกฺกเมน,กรหจี มนุชินฺโท อยฺยโก สงฺคเหตฺวาอวทิติ มมตตฺตา ราหุโลนามโหตํ;

()

In ວັນນັ້ນ, ພະຣາຊາຜູ້ເປັນພະອະໄຍກາ ຊົງຖືເອົາຄວາມໝາຍແຫ່ງຖ້ອຍຄຳທັງປວງທີ່ພະໂອຣົດກ່າວໄວ້ ຕາມຫຼັກໄວຍາກອນ ແລ້ວຊົງດຳຣັດວ່າ "ຂໍໃຫ້ຫຼານຊາຍຂອງເຮົາມີນາມວ່າ ຣາຫຸນ ເຖີດ".

๔๓.

໔໓.

วนสุรวนิตานํ โลจนินฺทีวเรหิมหิตสิริสริโร ภทฺรมารุยฺห ยานํ,สภวนมภิคนฺตุํ โอสริ นาครานํสุวิมลนยนาลีโตรณากิณฺณวีถึ;

()

ພະວໍຣະກາຍອັນມີສະຫງ່າລາສີ ທີ່ໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍດວງຕາປານດອກອຸບົນຂອງεຫຼົ່ານາງອັບສອນໃນປ່າ, ຊົງສະexecດັດຂຶ້ນສູ່ຣາຊະຣົດອັນເປັນມຸງຄຸນ ເພື່ອສະexecດັດກັບຄືນສູ່ພະຣາຊະວັງ ຜ່ານຖະໜົນອັນເຕັມໄປດ້ວຍຊຸ້ມປະຕູຄືດວງຕາອັນໃສສະອາດຂອງເຫຼົ່າຊາວເມືອງ.

๔๔.

໔໔.

วิวฏมณิกวาโฏ’ปนฺติกฏฺฐา วิมาเนชิตสุรวนิตา’สิ ยา ปิตุจฺฉาย ธีตา,นยนกรปุเฏหิ รูปสารํ นิปียสมิตรติปิปาสา สา กิสาโคตมี ถี;

()

ນາງກີສາໂຄຕະມີ ຜູ້ເປັນພະທິດາຂອງພະປິຕຸດສາ ຜູ້ມີຄວາມງາມຊະນະນາງອັບສອນເທິງສະຫວັນ, ຢືນຢູ່ໃກ້ປະຕູແກ້ວມະນີທີ່ເປີດຢູ່ເທິງວິມານ, ໄດ້ດື່ມກິນລົດຊາດແຫ່ງຄວາມງາມຂອງພະອົງດ້ວຍດວງຕາທັງສອງ ປານດັ່ງດັບຄວາມກະຫາຍໃນຄວາມຮັກໄດ້.

๔๕.

໔໕.

ชิตมนสิชรูปํ อีทิสํ เยสมตฺถิตนุชรตนมทฺธา นิพฺพุตา สา’ปิ มาตา,ปิตุชคติปตี โส นิพฺพุโต สีติภูโตนิชปิยภริยา’ปิ นิพฺพุตา’ตฺเย’วมาห;

()

ນາງໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ "ມານດາຂອງພະໂອຣົດຜູ້ເປັນດັ່ງແກ້ວປະເສີດ ຜູ້ມີຮູບງາມຊະນະພະຍາຍົມມະຣາດ ປານນີ້ ຄົງຈະດັບທຸກແທ້ໆ, ບິດາຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນແຜ່ນດິນກໍຄົງຈະດັບທຸກແລະເຢັນສະບາຍ, ແລະພະຊາຍາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກກໍຄົງຈະດັບທຸກເຊັ່ນກັນ".

๔๖.

໔໖.

หทยคตกิเลเส นิพฺพุเต วูปสนฺเตยติปติริว ทิฏฺโฐ นิพฺพุโต โส’หมสฺมิ,อิติ วรมติ สุตฺวา ตาย คาถํ สุคีตํวิวิธนยวิภตฺตํ ตปฺปทตฺถํ อเวทิ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນເລີດ ເມື່ອໄດ້ຍິນຄາຖາອັນໄພເລາະທີ່ນາງກ່າວແລ້ວ ກໍຊົງເຂົ້າພະໄທເຖິງຄວາມໝາຍອັນຈຳແນກໄວ້ໂດຍປະການຕ່າງໆ ວ່າ "ເມື່ອກິເລດໃນໃຈດັບສູນແລະສະຫງົບລົງແລ້ວ ປານດັ່ງພະດາບົດຜູ້ເປັນໃຫຍ່, ເຮົາກໍຄົງຈະເປັນຜູ້ດັບທຸກແທ້ໆ".

๔๗.

໔໗.

อหมิติปทมสฺสา นิพฺพุตึ สาวิโต’สฺมิสุมริย ครุภตฺยา ตาย ลกฺขคฺฆมคฺคํ,ธวลกิรณภารํ ภาสุรํ หาริหารํปหิณิย ภวนํ โส ปาวิสิ สาวโรโธ;

()

ພະອົງຊົງດຳຣິວ່າ "ເຮົາໄດ້ຍິນຄຳວ່າ 'ດັບທຸກ' ຈາກນາງແລ້ວ", ຈຶ່ງຊົງລະນຶກເຖິງນາງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງ ແລ້ວຊົງສົ່ງສ້ອຍຄໍໄຂ່ມຸກອັນຮຸ່ງເຮືອງມີຄ່າແສນຕຳລຶງໄປໃຫ້ນາງ, ຈາກນັ້ນກໍສະເດັດເຂົ້າສູ່ພະຣາຊະວັງພ້ອມດ້ວຍສະໜົມກຳນັນ.

๔๘.

໔໘.

มยมิว วรโพธึ พุชฺฌมานสฺส ชาตุมนสิ วุปสเม’ติ ตุยฺหเมกาทสคฺคิ,อุปคมุมุปสนฺตึ วฺยากโรนฺตี’ว ตาวอปรทิสิ วินทฺธา’เนกสญฺฌาฆนาลี;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ແຖວເມກຍາມແລງທີ່ຕັ້ງຢູ່ທິດຕາເວັນຕົກ ປານດັ່ງຈະພະຍາກອນວ່າ "ເມື່ອພະອົງຊົງຕັດສະຮູ້ພະໂພທິຍານອັນປະເສີດ, ໄຟສິບເອັດກອງໃນພະໄທຂອງພະອົງກໍຈະດັບມອດລົງ", ຈຶ່ງໄດ້ເຖິງຄວາມສະຫງົບ.

๔๙.

໔໙.

อตุลธวชฉตฺตํ โธตมุตฺตาวลีหิวลยิตมิว รญฺโญ ตสฺส สิหาสนสฺมึ,อุทยสิขริสีเส ตาวตาราวลีหิปริวุตมติโสภํ จนฺทพิมฺพํ พหาส;

()

ດວງເດືອນອັນມີຄວາມງາມຍິ່ງ ທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍຝູງດາວເທິງຍອດພູເຂົາເບື້ອງຕາເວັນອອກ, ໄດ້ສ່ອງແສງຮຸ່ງເຮືອງ ປານດັ່ງສະເຫວດຕະສັດສີຂາວອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ທີ່ປະດັບດ້ວຍສ້ອຍໄຂ່ມຸກອັນສະອາດ ເທິງພະຣາຊະບັນລັງຂອງພະຣາຊານັ້ນ.

๕๐.

໕໐.

ฆนตรติมิเรหา’วตฺถรตฺเตหิ โลเกมสิมลินวิลาสํ ตงฺขเณ ทสฺสยนฺติ,รชนิกรกเรหิ วิปฺผุรตฺเตหิ ผีตากตนวปริกมฺเม’วา’สิ สา ราชธานิ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ເມື່ອໂລກຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຄວາມມືດອັນໜາແໜ້ນ ປາກົດປານດັ່ງນ້ຳມຶກສີດຳ, ພະຣາຊະທານີນັ້ນ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍລັງສີອັນຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງດວງເດືອນ ກໍປາກົດປານດັ່ງໄດ້ຮັບການຕົກແຕ່ງໃໝ່.

๕๑.

໕໑.

หิมกรกรภารกฺกตฺตรตฺตนฺธการ-คลิตติมิรเลขาการมาวี กโรนฺติ,ผุฏกุมุท วเนสุ จาสิกุนฺทาฏวีสุสุมธุร มธุมตฺตา ภิงฺคมาลา ปมตฺตา;

()

In ປ່າດອກບົວຂາວທີ່ເບັ່ງບານ ແລະໃນປ່າດອກມະລິ, ຝູງເຜິ້ງທີ່ມົວເມົາໃນນ້ຳຫວານອັນແສນຫວານ ໄດ້ປາກົດຕົວໃຫ້ເຫັນ ປານດັ່ງເສັ້ນສາຍແຫ່ງຄວາມມືດທີ່ຫຼົ່ນລົງມາຈາກຄວາມມືດໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ທີ່ຖືກກຳຈັດດ້ວຍລັງສີແຫ່ງດວງເດືອນ.

๕๒.

໕໒.

ชิตสุรปติเวโส ธมฺมจินฺตาปโร โสชลิต มณิปทีปาโลกภินฺนนฺธกาเร,นิชสิริภวนสฺมึ เหมสีหาสนสฺมึนจิร มภินิสชฺชี ปญฺจกาเม วิรตฺโต;

()

ພະອົງຜູ້ມີຮູບກາຍຊະນະທ້າວສັກກະເທວະລາດ, ຊົງຝັກໃຝ່ໃນທຳມະວິຈານ, ຊົງປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນກາມະຄຸນທັງຫ້າ, ໄດ້ຊົງປະທັບນັ່ງຢູ່ເທິງພະຣາຊະບັນລັງຄຳໃນພະຣາຊະວັງອັນມີສະຫງ່າລາສີຂອງພະອົງ ຊົ່ວໄລຍະໜຶ່ງ, ໃນບ່ອນທີ່ຄວາມມືດຖືກກຳຈັດດ້ວຍແສງໄຟຈາກຕະກຽງແກ້ວມະນີ.

๕๓.

໕໓.

สปทิ ตุริยหตฺถา นีลชิมุตเกสากุวลยทลเนตฺตา จนฺทเลขาลลาฏา,วิกจกมลวตฺตา เมขลาภารโสณีกุจหรวิรฬงฺคี จารุวาโมรุชงฺฆา;

()

ໃນທັນທີນັ້ນ, ເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ຖືເຄື່ອງດົນຕີໃນມື, ມີເສັ້ນຜົມສີດຳປານເມກ, ມີດວງຕາປານກີບດອກອຸບົນ, ມີໜ້າຜາກປານດວງເດືອນສ້ຽວ, ມີໃບໜ້າປານດອກບົວເບັ່ງບານ, ມີສະໂພກອັນໜາແໜ້ນດ້ວຍສາຍຮັດ, ມີຖັນປະດັບດ້ວຍສ້ອຍຄໍ, ມີຮູບຮ່າງອັນອ້ອນແອ້ນ, ແລະມີຂາອັນງົດງາມ;

๕๔.

໕໔.

กุมุทมุทกโปลา กุณฺฑโลลมฺพกณฺณาอวิวรทสนาลิมาลตีทามลิลา,กนกรตนมาลาภารคีวา, ภิรามา,อภินววนิตาโย นจฺจคีเตสุ เฉกา;

()

ມີແກ້ມອັນອ່ອນນຸ້ມປານດອກບົວຂາວ, ມີຕຸ້ມຫູຫ້ອຍຍ້ອຍຢູ່ທີ່ຫູ, ມີແຂ້ວລຽບສະໝ່ຳສະເໝີປານດັ່ງພວງດອກມະລິ, ມີຄໍປະດັບດ້ວຍສ້ອຍຄຳແລະແກ້ວມະນີ, ເປັນສະຕີສາວຜູ້ມີສະເໜ່ ແລະມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນການຟ້ອນລຳແລະຂັບຮ້ອງ;

๕๕.

໕໕.

รหทมิวปสนฺนํ นิจฺจลาสินมินํสุมติมุปนิสินฺนํ สํวุตทฺวารุเปตํ,ตมภิรตินิราสํ พุทฺธภาวาภิลาสํอภิรมยิตุกามา โอตรุํ รงฺคภูมึ;

()

ພວກນາງປາດຖະໜາຈະໃຫ້ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນເລີດ ຊົງເພີດເພີນ, ຜູ້ຊົງປະທັບນັ່ງຢູ່ດ້ວຍການສຳຮວມອິນຊີ, ຊົງປາສະຈາກຄວາມຍິນດີໃນກາມ, ຊົງປາດຖະໜາຄວາມເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ, ປຽບເໝືອນຫ້ວຍນ້ຳອັນໃສສະອາດແລະນິ້ງສະຫງົບ, ຈຶ່ງໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ເວທີຟ້ອນລຳ.

๕๖.

໕໖.

มณิมยวสุมตฺยา ปาทสงฺฆฏฺฏเนนกนกวกลยโฆสํ กาจิ นิจฺฉารยนฺตี,จลกิสลยลีลา องฺคุลิ จาลยนฺติอนุลยมภินจฺจุํ เหมวลฺลีวิลาสา;

()

ນາງສະໜົມບາງນາງ ເຮັດໃຫ້ເກີດສຽງດັງແຫ່ງgຳໄລຄຳດ້ວຍການກະທົບພະບາດເທິງພື້ນແກ້ວມະນີ, ຊົງເໜັງຕີງນິ້ວມືດ້ວຍທ່າທາງອັນອ່ອນຊ້ອຍປານຍອດໄມ້ທີ່ໄຫວຕີງ, ໄດ້ຟ້ອນລຳໄປຕາມຈັງຫວະ ງົດງາມປານດັ່ງເຄືອທອງຄຳ.

๕๗.

໕໗.

นรปติมุขพิมฺพํก ลกฺขมาปาทยนฺตีนยนขรสรานํ รงฺคสงฺคามภูมฺยา,ชิตกลรววาณี กาจิ รามา ภิรามาสวณสุภคคีตํ คายมานา วิภาสุํ;

()

ນາງສະໜົມບາງນາງຜູ້ມີຮູບງາມ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າຂອງພະຣາຊາເປັນເປົ້າໝາຍແຫ່ງລູກສອນອັນແຫຼມຄົມຄືດວງຕາຂອງນາງເທິງສະໜາມຮົບຄືເວທີ, ມີສຽງອັນໄພເລາະຊະນະສຽງນົກດຸດເຫວົ້າ, ໄດ້ສ່ອງແສງຮຸ່ງເຮືອງໃນຂະນະທີ່ຂັບຮ້ອງເພງອັນເປັນທີ່ສະໜອກຫູ.

๕๘.

໕໘.

ชิตสุรลลนาโยกาวิ ปญฺจงฺคิกานิตทหนิ ตุริยานิ วาทยุํ โลลปางฺคา,สวณมธุรวีณา เภรินาเทหิ ตาสํคคนตล มิวา,สิ ปาวุเส รงฺคภูมิ;

()

ນາງສະໜົມບາງນາງ ຜູ້ມີຄວາມງາມຊະນະນາງອັບສອນ, ມີສາຍຕາອັນຫວັ່ນໄຫວ, ໄດ້ບັນເລງເຄື່ອງດົນຕີຫ້າຊະນິດໃນວັນນັ້ນ. ດ້ວຍສຽງພິນແລະສຽງກອງອັນໄພເລາະຂອງພວກນາງ, ເວທີຟ້ອນລຳຈຶ່ງປຽບເໝືອນທ້ອງຟ້າໃນລະດູຝົນ.

๕๙.

໕໙.

วรมติ รมณีนํ ตํ มหาภูตรูป-ปฺปภวมิววิการํ นจฺจมทฺทกฺขิ ตาสํ,วิสมภวกุฏีเร ราชโรคาตุรานํอสุนิตุริยราวํ คีตมฏฺฏสฺสรํ,ว;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນເລີດ ໄດ້ທອດພະເນດການຟ້ອນລຳຂອງພວກນາງ ປານດັ່ງຄວາມແປປວນທີ່ເກີດຈາກມະຫາພູຕົວຮູບ, ປຽບເໝືອນສຽງດົນຕີແລະສຽງເພງແປດຄີ ທີ່ບັນເລງໃຫ້ແກ່ຜູ້ປ່ວຍດ້ວຍໂຣກຮ້າຍແຮງໃນກະຕູບອັນຄົດຄ້ຽວແຫ່ງພົບສາມ.

๖๐.

໖໐.

ภุสมนหิรโต โส นจฺจคีเตสุ ตาสํสิริสยนวรสฺมึ สีหเสยฺยํ อกาสิ,อิติคหิตวิเหสา ลทฺธนิทฺทาวกาสาสปทิ มทนปาสา ตา นิปชฺชึสุนารี;

()

ພະອົງບໍ່ຊົງເພີດເພີນໃນການຟ້ອນລຳແລະການຂັບຮ້ອງຂອງພວກນາງເລີຍ, ໄດ້ຊົງບັນທົມແບບສີຫະໄສຍາດເທິງແທ່ນບັນທົມອັນປະເສີດ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ອິດເມື່ອຍ ເມື່ອໄດ້ໂອກາດນອນຫຼັບ ກໍໄດ້ນອນລົງໃນທັນທີ ປານດັ່ງຖືກມັດໄວ້ດ້ວຍບ້ວງແຫ່ງກາມ.

๖๑.

໖໑.

สหกุมุทินิยา โส สุตฺตมตฺตปฺปพุทฺโธนิชสิริสยนสฺมึ สนฺนิสินฺโน รชนฺยา,คหิตตุริยภณฺเฑ ตตฺถตตฺโถ, ตฺถริตฺวายุวติชนมปสฺสิ ทฬฺหนิทฺทาภิภูตํ;

()

ພະອົງຊົງຕື່ນຈາກບັນທົມຊົ່ວຂະນະ ພ້ອມກັບດອກບົວໃນຍາມຄ່ຳຄືນ, ຊົງປະທັບນັ່ງຢູ່ເທິງແທ່ນບັນທົມອັນມີສະຫງ່າລາສີໃນຍາມລາຕີ, ແລ້ວໄດ້ທອດພະເນດເຫັນເຫຼົ່ານາງສະໜົມຜູ້ຖືເຄື່ອງດົນຕີ ນອນກະຈັດກະຈາຍຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ ດ້ວຍຄວາມຫຼັບສະໜິດ.

๖๒.

໖໒.

อนิลจลกโป ลา กาจิ ลาลํ คิลนฺเตคลิตพหฬเข ฬา กาจิ ขาทนฺติ ทนฺเต,ภคมปคตโจ ฬา กาจิ สํทสฺสย นฺเนขลิตวจนมา ลา กาจิ ยํยํ ลปนฺเต;

()

ນາງສະໜົມບາງນາງ ມີແກ້ມເໜັງຕີງດ້ວຍລົມຫາຍໃຈ ພ້ອມທັງກືນນ້ຳລາຍ; ບາງນາງ ມີນ້ຳລາຍໄຫຼເຍິ້ມ ແລະກັດແຂ້ວ; ບາງນາງ ມີຜ້າຫຼົ່ນອອກ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຮ່າງກາຍອັນບໍ່ຄວນເປີດເຜີຍ; ບາງນາງ ກໍລະເມເພີ້ຝັນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນຕິດຂັດ;

๖๓.

໖໓.

ขิปิตมปิ กโรนฺตี กาจิ กาสนฺติกาจิอิติ ปจุรวิการํ นิสฺสิริกํ อสารํ,ภวนมนวเสสํ ตสฺสุ, ปฏฺฐาสิ ทฬฺหํนรกุณปวิกิณฺณํ อามกาฬาหณํว;

()

ບາງນາງ ຈາມອອກມາ, ບາງນາງ ໄອ; ດ້ວຍຄວາມແປປວນອັນບໍ່ມີສະຫງ່າລາສີແລະບໍ່ມີສາຣະຫຼາກຫຼາຍປະການຢ່າງນີ້, ພະຣາຊະວັງທັງໝົດຈຶ່ງປາກົດແກ່ພະອົງ ປານດັ່ງປ່າຊ້າອັນເຕັມໄປດ້ວຍຊາກສົບມະນຸດທີ່ກະຈັດກະຈາຍຢູ່.

๖๔.

໖໔.

ตทหนิ ติภวํ จา,ทิตฺตเคหตฺตยํ,วสุมริย วตโภ, ปสฺสฏฺฐโมปทฺทุตํ โภ,อิติ ปรมมุทานํ กวตฺตยํ ตพฺพิมุตฺยามนสิ ปุริสสูโร สูรภาวํ ชเนสิ;

()

ໃນວັນນັ້ນ, ພະອົງຜູ້ເປັນວີຣະບຸຣຸດໃນໝູ່ມະນຸດ ຊົງລະນຶກເຖິງພົບທັງສາມ ປານດັ່ງເຮືອນສາມຫຼັງທີ່ຖືກໄຟໄໝ້, ແລ້ວຊົງດຳຣິວ່າ "ອະນິດຈາເອີຍ! ໂລກນີ້ເດືອດຮ້ອນແລ້ວ, ຖືກບຽດບຽນແລ້ວ", ຈຶ່ງຊົງເກີດຄວາມກ້າຫານໃນພະໄທ ເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກພົບນັ້ນ ໂດຍຊົງເປັ່ງອຸທານອັນປະເສີດນີ້.

๖๕.

໖໕.

สุรตจตุรรามารกฺขสิวาสภูเตสิริภวนวนสฺมึ โมหยนฺตมฺหิ พาเล,อลมิติ มม วาโส หนฺท นิกฺขมฺม ตมฺหาติภวภยวิมุตฺตึ เอสยิสฺสามหํ,ติ;

()

ຊົງດຳຣິວ່າ "ພໍທີ ສຳລັບການຢູ່ອາໄສຂອງເຮົາໃນພະຣາຊະວັງອັນປຽບເໝືອນປ່າ ອັນເປັນທີ່ຢູ່ຂອງນາງຍັກຂິນີໃນຮ່າງແຫ່ງສະຕີຜູ້ມີສະເໜ່ ເຊິ່ງລໍ້ລວງຄົນໂງ່! ເອົາເຖີດ, ເຮົາຈະອອກໄປຈາກວັງນີ້ ແລ້ວສະແຫວງຫາຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກໄພໃນພົບທັງສາມ".

๖๖.

໖໖.

อุปกมิย วิมานทฺวารมุมฺมารุปนฺเตสยนุปริ นิปนฺนํ ฉนฺนมุฏฺฐาปยิตฺวา,ตมวทิ อภิคนฺตุํ กปฺปยิตฺวํ, นเยติปพลชวพลคฺคํ วาชิราชํ สราชา, ()

ພະຣາຊາສະexecດັດເຂົ້າໄປໃກ້ທໍລະນີປະຕູພະຣາຊະວັງ, ຊົງປຸກນາຍສັນນະຜູ້ກຳລັງນອນຫຼັບຢູ່ເທິງບ່ອນນອນໃຫ້ຕື່ນຂຶ້ນ, ແລ້ວຊົງສັ່ງວ່າ "ທ່ານຈົ່ງໄປຈັດຕຽມມ້າກັນທະກະ ຜູ້ເປັນພະຍາມ້າອັນເລີດດ້ວຍກຳລັງແລະຄວາມໄວອັນມະຫາສານ ແລ້ວນຳມາທີ່ນີ້".

๖๗.

໖໗.

คตสติ หยสาฬํ ตงฺขเณ ฉนฺนมจฺเจสกปติคมนตฺถํ เอสมํ กปฺปนตฺโถ,อคมิติ สหชาโต กตฺถโก วาชิราชาอกริ วิปุลเหสาราวมานนฺทภาโร;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ ເມື່ອນາຍສັນນະອຳມາດໄປເຖິງໂຮງມ້າ, ມ້າກັນທະກະຜູ້ເປັນພະຍາມ້າ ເຊິ່ງເກີດຮ່ວມວັນດຽວກັນ, ເມື່ອຮູ້ວ່າ "ເຂົາກຳລັງຈັດຕຽມເຮົາເພື່ອການສະexecດັດໄປຂອງພະນາຍ", ກໍໄດ້ສົ່ງສຽງຮ້ອງດັງສະໜັ່ນດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີເປັນຢ່າງຍິ່ງ.

๖๘.

໖໘.

ปวิสิย สิริคพฺภํ เตลทีปุชฺชลนฺตํรตนขจิตมญฺเจ คนฺธปุปฺผาภิกิณฺเณ,ธรณิปตินิปนฺนํ เหมพิมฺโพปมานํนิชตนุชกุมารํ ปสฺสิพิมฺพายสทฺธึ;

()

ພະອົງສະexecດັດເຂົ້າສູ່ສິຣິຫ້ອງບັນທົມ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍປະທີບນ້ຳມັນ, ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນພະໂອຣົດຂອງພະອົງ ຜູ້ມີຮູບງາມປານຮູບຫຼໍ່ທອງຄຳ, ບັນທົມຢູ່ເທິງແທ່ນບັນທົມອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີແລະດາດດາສະດ້ວຍດອກໄມ້ຫອມ, ຮ່ວມກັບພະນາງພິມພາຊາຍາ.

๖๙.

໖໙.

ยทิ อหมปเนตฺวา เทวิยา หตฺถปาสํมม ตนุชกุมารํ องฺกมาโรปยามิ,วทนชิตสโรชา ราชินี วุฏฺฐหิตฺวาวนมหีคมนํ เม วารเย ทุนฺนิวารํ;

()

ຊົງດຳຣິວ່າ "ຫາກເຮົາຍົກພະຫັດຂອງພະເທວີອອກ ແລ້ວອຸ້ມພະໂອຣົດຂຶ້ນສູ່ອົກ, ພະຣາຊິນີຜູ້ມີໃບໜ້າງາມຊະນະດອກບົວກໍຈະຕື່ນຂຶ້ນ ແລ້ວຂັດຂວາງການສະexecດັດໄປສູ່ປ່າຂອງເຮົາ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຍາກຈະຫ້າມໄດ້".

๗๐.

໗໐.

ตนุชมุขสโรชํ พุทฺธภูโต สมาโนนยนมธุกรานํ ชาตุ กาหามิภารํ,สุมริย จรณํ โส อุทฺธรนฺโต,ว เมรุํอวตริ ภวนมฺหา อุกฺขิปิตฺวา ปวีโร;

()

ຊົງດຳຣິວ່າ "ເມື່ອເຮົາໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ, ເຮົາຈຶ່ງຈະເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າປານດອກບົວຂອງພະໂອຣົດ ເປັນທີ່ຊົມເຊີຍແຫ່ງດວງຕາປຽບເໝືອນຝູງεຜິ້ງຂອງຊາວໂລກ". ເມື່ອຊົງລະນຶກໄດ້ຢ່າງນີ້, ພະວີຣະບຸຣຸດຈຶ່ງຊົງຍົກພະບາດຂຶ້ນ ປານດັ່ງຍົກເຂົາພະສຸເມນ, ແລ້ວສະexecດັດລົງຈາກພະຣາຊະວັງ.

๗๑.

໗໑.

กุวลยทลเนตฺตญฺจนฺทมมฺโหชวตฺตํมทนรถรถงฺคาการสุสฺโสณิภารํ,กถมวตริ พิมฺพานามเทวึ ปหายนรปติ ภวนมฺหา เหมพิมฺพาภิรามํ;

()

ພະຣາຊາຊົງສະexecດັດລົງຈາກພະຣາຊະວັງ ໂດຍຊົງລະຖິ້ມພະນາງພິມພາເທວີ ຜູ້ມີດວງຕາປານກີບດອກອຸບົນ, ມີໃບໜ້າງາມປານດວງເດືອນແລະດອກບົວ, ມີສະໂພກອັນງົດງາມປານລໍ້ຣົດແຫ່ງກາມະເທບ, ແລະມີຮູບກາຍງາມປານຮູບຫຼໍ່ທອງຄຳ ໄດ້ແນວໃດ?

๗๒.

໗໒.

มรกตปฏิมาภํ สมฺภวํ สกฺยวํเสสมุปจิตสุปุญฺญํ ลกฺขณากิณฺณคตฺตํ,ปชหิย สุกุมารํ ราหุลาขฺยํ กุมารํกถมวตริ ปาทมนฺทมุกฺขิปฺป ธีโร;

()

ພະວີຣະບຸຣຸດຊົງສະexecດັດລົງ ໂດຍຊົງຄ່ອຍໆ ຍົກພະບາດຂຶ້ນ, ໂດຍຊົງລະຖິ້ມພະໂອຣົດຜູ້ອ່ອນໂຍນນາມວ່າ ຣาຫຸນ ຜູ້ປະສູດໃນສາກະຍະວົງ, ຜູ້ມີຮູບກາຍງາມປານຮູບຫຼໍ່ມໍຣະກົດ, ຜູ້ໄດ້ສັ່ງສົມບຸນບາຣະມີໄວ້ຫຼວງຫຼາຍ, ແລະມີພະວໍຣະກາຍເຕັມໄປດ້ວຍລັກສະນະອັນເປັນມຸງຄຸນ ໄດ້ແນວໃດ?

๗๓.

໗໓.

ริปุคชมิคราชํ ชมฺพุทีปคฺคราชํตทหนิ ปิตุราชํ ปุตฺตโสกณฺณวมฺหิ,กถมมิตทโย โส นิทฺทโย ปกฺขิปิตฺวาอวตริ ภวนมฺหาก อุทฺธริตฺวาน ปาเท;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້, ແຕ່ໃນວັນນັ້ນກັບຊົງເຮັດປານດັ່ງບໍ່ມີຄວາມປານີ, ຊົງຖິ້ມພະຣາຊາຜູ້ເປັນພະບິດາ ຜູ້ປຽບປານດັ່ງພະຍາຣາຊະສີຕໍ່ສັດຕູປຽບເໝືອນຊ້າງ ແລະຊົງເປັນພະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນຊົມພູທະວີບ, ໃຫ້ຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມໂສກεສົ້າເພາະພະໂອຣົດ, ແລ້ວສະexecດັດລົງຈາກພະຣາຊະວັງ ໂດຍຊົງຍົກພະບາດຂຶ້ນ ໄດ້ແນວໃດ?

๗๔.

໗໔.

สกลปถวิจกฺกํ จกฺกวาฬาวธึ โสอภิวิชิย อสตฺโถ สตฺตเม วาสรมฺหิ,นรหริ กตปุญฺโญ จกฺกวตฺติ อหุตฺวากถมวตริ ตมฺหา อุกฺขิปิตฺวาน ปาเท;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນຍອດມະນຸດ ຜູ້ໄດ້ສັ່ງສົມບຸນບາຣະມີໄວ້, ໂດຍບໍ່ຊົງປາດຖະໜາທີ່ຈະເປັນພະເຈົ້າຈັກກະພັດ ຜູ້ຄອບຄອງແຜ່ນດິນທັງໝົດຈົນເຖິງຂອບຈັກກະວານໃນວັນທີເຈັດ, ໄດ້ຊົງສະexecດັດລົງຈາກພະຣາຊະວັງນັ້ນ ໂດຍຊົງຍົກພະບາດຂຶ້ນ ໄດ້ແນວໃດ?

๗๕.

໗໕.

อวตริย วิมานา อชฺช มํ ตารยตฺวํตฺวมปิติภวโต)หํ อุตฺตเรยฺย’นฺติ วตฺวา,ตมภิรุหิ ชนินฺโท วาชิราชินฺท’มฏฺฐา-รสรตนปมาณํ โธตสงฺขาวทาตํ;

()

ພະຊະນິນ (ພະເຈົ້າສິດທັດຖະ) ໄດ້ກ່າວວ່າ 'ວັນນີ້ ເຈົ້າຈົ່ງລົງມາຈາກວິມານແລ້ວຊ່ວຍພາເຮົາຂ້າມໄປ ເຮົາກໍຈະຂ້າມພົ້ນຈາກພົບຄືກັນ' ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດຂຶ້ນຊົງມ້າກັນທະກະ ຜູ້ເປັນພະຍາມ້າອັນປະເສີດ ມີຂະໜາດສິບແປດສອກ ມີສີຂາວຜຸດຜ່ອງດັ່ງສັງທີ່ຂັດສະອາດແລ້ວ.

๗๖.

໗໖.

ปวนตุริตเวโค กนฺถโก วาชิราชายทหนิ ปทสทฺทํ จา’ปิ เหสํ กเรยฺย,นนุ สกลปุรํ โส ยาติ อชฺโฌตฺถริตฺวาตทหนิ กตสทฺทํ วารยุํ เทวตาโย;

()

ມ້າກັນທະກະ ຜູ້ເປັນພະຍາມ້າ ມີຄວາມໄວດັ່ງສາຍລົມ ໃນວັນນັ້ນ ຫາກມັນຈະເຮັດໃຫ້ເກີດສຽງຕີນ ຫຼືຮ້ອງຄາງຂຶ້ນ ສຽງນັ້ນກໍຄົງຈະປຸກຄົນທົ່ວທັງເມືອງໃຫ້ຕື່ນຂຶ້ນເປັນແນ່ ແຕ່ໃນວັນນັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ສະກັດກັ້ນສຽງທີ່ມັນເຮັດນັ້ນໄວ້.

๗๗.

໗໗.

กรกมลตเลสุ เทวตานิมฺมิเตสุปนิหิตปทวารํ อสฺส มารุยฺห ธีโร,ลหุมุปคมิ ฉนฺนํ วาลธึ คาหยิตฺวาถิรปิหิตกวาฏทฺวารปาการุปนฺตํ;

()

ພະພູມີພາກຜູ້ມີຄວາມພຽນ (ພະໂພທິສັດ) ສະເດັດຂຶ້ນຊົງມ້າ ທີ່ວາງກີບຕີນລົງເທິງຝາມືອັນປະເສີດດັ່ງດອກບົວທີ່ເທວະດານິມິດຂຶ້ນ ແລ້ວສະເດັດໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍໃຫ້ສັນນະຈັບຫາງມ້າໄວ້ ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ປະຕູເມືອງ ແລະກຳແພງທີ່ປິດໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ.

๗๘.

໗໘.

ยทิ ปิหิตกวาฏุคฺฆาฏนํ นา’ภวิสฺสาหยวรมปิ ฉนฺนามจฺจมาทาย โสหํ,อสริ ปุริสสิโห อุปฺปเตยฺยนฺติ อฏฺฐา-รสรตตปมาณุ’ตฺตุงฺคปาการจกฺกํ;

()

ພະບຸລຸດສີຫະ (ພະໂພທິສັດ) ໄດ້ຊົງດຳລິວ່າ 'ຫາກປະຕູທີ່ປິດຢູ່ນີ້ບໍ່ເປີດອອກ ເຮົາກໍຈະພາມ້າຕົວປະເສີດ ແລະສັນນະອຳມາດ ເຕັ້ນຂ້າມກຳແພງເມືອງທີ່ສູງສິບແປດສອກນີ້ໄປ'.

๗๙.

໗໙.

ตถริว หยราชา ฉนฺนนาโม จ มนฺตีวีริยพลสมงฺคี จีนฺตยุํ ตาวเทว,วิวริ ตทธิวตฺถา เทวตา โจทิตตฺตาปุริสทสสเตนุ’คฺฆาฏิยํ ทฺวารพาหํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ພະຍາມ້າ ແລະສັນນະອຳມາດ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍກຳລັງ ແລະຄວາມພຽນ ກໍໄດ້ຄິດຢ່າງນັ້ນຄືກັນ ເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ທີ່ປະຕູນັ້ນ ໄດ້ຮັບການດົນໃຈ ຈຶ່ງໄດ້ເປີດບານປະຕູທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄົນເຖິງພັນຄົນເພື່ອເປີດອອກ.

๘๐.

໘໐.

มม วิสยมเสสํ เอสสิทฺธตฺถนาโมอภิภวิย สุโพธึ ชาตุ พุชฺฌิสฺสตีติ,อถ สุมริย มาโร ปาปิมา’ตีวกุทฺโธปฏิปถมุปคญฺฉิ นิกฺขมิตฺวา วิมานา;

()

ພະຍາມານຜູ້ມີບາບ ຄິດວ່າ 'ສິດທັດຖະຜູ້ນີ້ ຈະຄອບງຳອານາເຂດທັງໝົດຂອງເຮົາ ແລ້ວຕັດສະຮູ້ພະໂພທິຍານອັນປະເສີດເປັນແນ່' ເມື່ອຄິດໄດ້ດັ່ງນັ້ນ ກໍມີຄວາມໂກດຮ້າຍເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງອອກຈາກວິມານມາຢືນຂວາງທາງໄວ້.

๘๑.

໘໑.

ตุริตมหิวชนฺเต มารเวริมฺหิ มาโรอสิตนภสิ ฐตฺวา อิตฺถมาโรจยิตฺถ,วรปุริส อิโต โข สตฺตเม วาสรมฺหิตฺวมหิวิชิย โลกํ เหสฺสเส จกฺกวตฺตี;

()

ເມື່ອພະໂພທິສັດຜູ້ເປັນສັດຕູຂອງມານກຳລັງສະເດັດໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ພະຍາມານໄດ້ຢືນຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າອັນມືດມົນ ແລ້ວກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ແນ່ທ່ານຜູ້ປະເສີດ ນັບແຕ່ວັນນີ້ໄປໃນວັນທີເຈັດ ທ່ານຈະໄດ້ຄອບຄອງໂລກ ແລະຈະໄດ້ເປັນພະເຈົ້າຈັກກະພັດ'.

๘๒.

໘໒.

สุขมนุภวมาโน จกฺกวตฺตี ภวิตฺวาฆรมธิวส จกฺกํ วตฺตยํ ยาวชีวํ,อมิตมติ ตุวํ มา นิกฺขมสฺสู’ติ มาโรอภิคมนนิเสธํ กาตุมิจฺจานุสาสิ;

()

ພະຍາມານໄດ້ກ່າວຫ້າມການສະເດັດອອກບວດວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງເປັນພະເຈົ້າຈັກກະພັດ ສະເຫວີຍສຸກຢູ່ຄອງເຮືອນ ໝູນກົງຈັກໄປຕະຫຼອດຊີວິດເຖີດ ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ເອີຍ ທ່ານຢ່າໄດ້ສະເດັດອອກບວດເລີຍ'.

๘๓.

໘໓.

นมุวิลปิตวาจํ โสตธาตฺวญฺชลีหิสวิสมิว ปิพนฺโต ตํ ตุวํ โก’สิ ปุจฺฉิ,ปวนปถฐิโต’หํ อิสฺสโร เทวตานํนรวร วสวตฺตี ปาปิมา’ตฺเย’ว มาห;

()

ພະອົງຊົງສະດັບຖ້ອຍຄຳອັນຮ້ອງໄຫ້ຂອງພະຍາມານ (ນມຸຈິ) ດ້ວຍໂສຕະທາດ ປານປະໜຶ່ງວ່າດື່ມຢາພິດ ແລ້ວຊົງຖາມວ່າ 'ທ່ານແມ່ນໃຜ?' ມານຜູ້ຢືນຢູ່ເທິງອາກາດຈຶ່ງຕອບວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ປະເສີດ ຂ້າພະເຈົ້າຄືວະສະວັດຕີ ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ເທວະດາ ເປັນມານຜູ້ມີບາບ'.

๘๔.

໘໔.

สุรนรสรโณ โส นิพฺภโย ทิพฺพจทฺท-รตนชนนมทฺธา มารชานามห’นฺติ,ปฏิวจนมทาสิ มาทิโส ทุปฺปสยฺโหภวติ ทสสหสฺเสหา’ปิ ตุมฺหาทิเสหิ;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງເທວະດາ ແລະມະນຸດ ທັງປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ໄດ້ຊົງຕອບໄປວ່າ 'ດູກ່ອນມານ ເຮົາຮູ້ຈັກເຈົ້າແລ້ວ ຄົນເຊັ່ນເຮົາ ນັ້ນແມ່ນແຕ່ຄົນເຊັ່ນເຈົ້າເຖິງໝື່ນຄົນ ກໍບໍ່ອາດຈະຜະຈົນໄດ້'.

๘๕.

໘໕.

ยทิ มนสิ สิยา เต กามโทสพฺพิหึสา-ปภุติปริวิตกฺโก ตาวชานาม’หนฺติ,ปฏิฆปรวโส โส กิญฺจิโอตารเปโขอนุปทมนุพนฺธิ ตสฺส ฉายายเถว;

()

ພະຍາມານຄິດວ່າ 'ຫາກໃນໃຈຂອງເຈົ້າມີຄວາມຄິດກ່ຽວກັບກາມ, ຄວາມໂກດ ຫຼືຄວາມບຽດບຽນ ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອນັ້ນເຮົາກໍຈະຮູ້' ມັນຜູ້ຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ ແລະຄອຍຊອກຫາຊ່ອງຫວ່າງ ຈຶ່ງໄດ້ຕິດຕາມພະອົງໄປທຸກບາດກ້າວ ປານປະໜຶ່ງເງົາຕາມຕົວ.

๘๖.

໘໖.

ปุนรภิวชโตวา’สาฬฺหิยา ปุณฺณมายกปิลปุรวิภูตึ ทฏฺฐุกามมฺหิ ชาเต,วสุมติ ปริวตฺตี ทสฺสยิ อสฺสรญฺโญปุรวรภิมุขฏฺโฐ เจติยฏฺฐานภุมึ;

()

ເມື່ອພະອົງສະເດັດໄປໃນວັນເພັງເດືອນແປດ (ອາສາລະຫະ) ໄດ້ເກີດມີພະໄທປາດຖະໜາຈະຫຼຽວເບິ່ງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງກຸງກະບິນລະພັດ ພື້ນແຜ່ນດິນຈຶ່ງໄດ້ໝູນປິ່ນໄປ ເຮັດໃຫ້ພະຍາມ້າຫັນໜ້າໄປທາງພະນະຄອນອັນປະເສີດ ເຊິ່ງເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຈະສ້າງເຈດີໃນພາຍຫຼັງ.

๘๗.

໘໗.

สปทิ ทสสหสฺสิจกฺกวาเฬสุ เทวาติภุวนสรณสฺสา’รกฺขเณ วฺยาวฏาสุํ,มณิกนกมเยหิ ทณฺฑทีปาทิเกหิอนิมิสตนเย’เก มคฺคมาโลกยึสุ;

()

ໃນທັນໃດນັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາໃນໝື່ນໂລກທາດ ກໍໄດ້ພາກັນມາອະພິບານຮັກສາພະອົງຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງສາມໂລກ ເທວະດາບາງພວກໄດ້ຖືຄົບໄຟທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລະຄຳ ເພື່ອສ່ອງສະຫວ່າງຫົນທາງໂດຍບໍ່ກະພິບຕາ.

๘๘.

໘໘.

สุรภิกุสุมทาโมลมฺพมานพฺพิตาน-กนกกลสเสตจฺฉตฺตเกตุทฺธเชหิ,ตทหิคมนมคฺคํ เทวตา’ลงฺกรึสุภุวนกุหรมาสิ ปุปฺผปูชาภิรามํ;

()

ເྰົ່າເທວະດາໄດ້ຕົບແຕ່ຄຫົນທາງແສເດ໇ຕດ້ວຂພວຄມະໄລດ໇ອກໄມ້ຫອມ, ເພດານທີ່ຫ້ອຂຂ້ອຂ, ຄົນໂທຄັມ, ເສຫເວຕຕະສັດ, ທຸງທິວ ແລເທຸງໄຂ ເຮັດໃຫ້ທີ່ທັ່ວໂລກທາດມີຄວາມງີດງາມດ້ວຂການບີຂາດ້ວຂດ໇ອກໄມ້.

๘๙.

໘໙.

คคนมสนิโฆสจฺฉนฺตเมวฏฺฐสฏฺฐิ-ตุริยสตสหสฺสารววิปฺผารมาสิ,มหิตสุรภิปุปฺผากิณฺณมคฺคาวติณฺโณอตุริตมภิคนฺตฺวา โยชนนฺตึสมตฺตํ;

()

ທ້ອງຟ້າກຶງກ້ອງໄປດ້ວຍສຽງດົນຕີຫົກແສນແປດໝື່ນຊະນິດ ປານປະໜຶ່ງສຽງຟ້າຮ້ອງ ພະອົງສະເດັດລົງສູ່ຫົນທາງທີ່ດາດດາດໄປດ້ວຍດອກໄມ້ຫອມອັນເປັນເຄື່ອງບູຊາ ແລ້ວສະເດັດໄປຢ່າງບໍ່ຮີບຮ້ອນ ເປັນໄລຍະທາງປະມານສາມສິບໂຍດ.

๙๐.

໙໐.

วิมลสลิลปุณฺณํ เผณมาลาภิกิณฺณํวิกจกมลราชึ ตุงฺคกลฺโลลราชึ,สสิรตรสมีรํ วาฬุกากิณฺณติรํสมุปคมิ อโนมานามคงฺคํ สวีโร;

()

ພະມະຫາວີລະ (ພະໂພທິສັດ) ໄດ້ສະເດັດໄປເຖິງແມ່ນ້ຳທີ່ມີຊື່ວ່າ ອະໂນມາ ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳອັນໃສສະອາດ ມີຟອງນ້ຳກະຈາຍຢູ່ທົ່ວ ມີແຖວດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານ ມີລະລອກຄື້ນສູງ มีສາຍລົມພັດເຢັນສະບາຍ ແລະມີຫາດຊາຍຂາວສະອາດດາດດາດຢູ່ຕາມແຄມຝັ່ງ.

๙๑.

໙໑.

อสิตมณิตลาภา ฉนฺน กา นามิกา’ยํอิติ วรมติ ปุจฺฉิ โส อโนมานทีติ,ตมวทิ ยทิ ตีเร เอตฺถ’หํ ปพฺพเชยฺยํอติวิย สผขลา เม สา อโนมาสิยา’ติ;

()

ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດ ໄດ້ຊົງຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນສັນນະ ແມ່ນ້ຳທີ່ມີສີສັນງົດງາມດັ່ງແກ້ວນິນນີ້ມີຊື່ວ່າແນວໃດ?' ສັນນະກາບທູນວ່າ 'ແມ່ນ້ຳນີ້ຊື່ອະໂນມາ ພະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ' ພະອົງຈຶ່ງຊົງດຳລິວ່າ 'ຫາກເຮົາບວດຢູ່ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນີ້ ການບວດຂອງເຮົາກໍຈະເປັນສິ່ງທີ່ປະເສີດ (ອະໂນມະ) ຢ່າງຍິ່ງ'.

๙๒.

໙໒.

รวิกุลติลโก โส ปณฺหิยา วาชิราชํสชวมททิ สญฺญํ ตาย อฏฺโฐสภาย,สุวิมลสลิลายา’โนมคงฺคาย ตีเรตรณิริว ฐิโต’สิ อุปฺปติตฺวา ตุรงฺโค;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນປິ່ນປັກແຫ່ງສຸລິຍະວົງ ໄດ້ຊົງໃຊ້ສົ້ນພະບາດກະຕຸ້ນເຕືອນພະຍາມ້າໃຫ້ເລັ່ງຄວາມໄວ ດ້ວຍສັນຍານນັ້ນ ມ້າກັນທະກະກໍໄດ້ໂດດຂ້າມແມ່ນ້ຳອະໂນມາທີ່ມີນ້ຳໃສສະອາດ ກວ້າງແປດອຸສົບ ໄປຢືນຢູ່ຝັ່ງກົງກັນຂ້າມ ປານປະໜຶ່ງເຮືອທີ່ຈອດທຽບຝັ່ງ.

๙๓.

໙໓.

สิตปุลินตลฏฺโฐ ติณฺหธารา’สิหตฺโถวิสทมติ สโมฬึ จูฬมาทาย ทฬฺหํ,อลุนิ สิรสิ เสสา ทฺวงฺคุลา นีลเกสาน ตทุปริ ปรูฬฺหา ทกฺขิณาวตฺตยึสุ;

()

ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນຜ່ອງໃສ ປະທັບຢືນຢູ່ເທິງຫາດຊາຍຂາວ ຊົງຈັບພະຂັນອັນມີຄົມກ້າໄວ້ໃນພະຫັດ ເບື້ອງຊ້າຍຊົງລວບພະຈຸກເກດພ້ອມດ້ວຍພະມຸງກຸດໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ ແລ້ວຊົງຕັດດ້ວຍພະຂັນ ພະເກສາມີສີດຳເຫຼື້ອມທີ່ເຫຼືອຢູ່ເທິງພະສຽນຍາວພຽງສອງນິ້ວ ແລະບໍ່ໄດ້ຍາວອອກໄປກວ່ານັ້ນ ທັງມ້ວນວຽນໄປທາງຂວາ.

๙๔.

໙໔.

อภวิ ตทนุรูปํ ทาฐิกา มสฺสุจา’ปิอยมุปริ สจา’หํ ฐาตุ พุทฺโธ ภเวยฺยํ,นภสิ ขิปิ สิขํ ตํ อิจฺจธิฏฺฐาย ธีโรปริภวิย ฐิตา สา เมฆมาลาวิลาสํ;

()

ພະມັດສຸ (ໜວດ) ແລະພະทາຖິກະ (ເຄົາ) ກໍຫຼຸດອອກໄປເອງຢ່າງເໝາະສົມ ພະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນໄດ້ຊົງອະທິຖານວ່າ 'ຫາກເຮົາຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ ຂໍໃຫ້ມວຍຜົມນີ້ຈົ່ງລອຍຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າເຖີດ' ແລ້ວຊົງໂຍນມວຍຜົມນັ້ນຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ ມວຍຜົມນັ້ນກໍໄດ້ລອຍຢູ່ເທິງຟ້າ ງົດງາມກວ່າໝູ່ເມກ.

๙๕.

໙໕.

สปทิ สุรปุรมฺหา เทวราชาภิ’คนฺตฺวาตมภิหริย จูฬํ จาริจงฺโคฏเกน,รตนมยมุฬารํ เจติยํ มาปยิตฺถสุรคณมหนียํ ตตฺร จูฬามณินฺติ;

()

ໃນທັນໃດນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ໄດ້ສະເດັດມາຈາກເມືອງສະຫວັນ ຊົງຮອງຮັບເອົາມວຍຜົມນັ້ນດ້ວຍຜອບຄຳອັນປະເສີດ ແລ້ວຊົງສ້າງພະເຈດີທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວອັນຮຸ່ງເຮືອງ ມີຊື່ວ່າ ພະຈຸລາມະນີເຈດີ ເຊິ່ງເປັນທີ່ສັກກາລະບູຊາຂອງເຫຼົ່າເທວະດາທັງຫຼາຍໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ.

๙๖.

໙໖.

วิธิรภวิ สหาโย โย ฆฏิการนาโมอททิ สมณกปฺปํก โส กปริกฺขารมสฺส,คหิตสมณเวโส ปุพฺพพุทฺธา’ว นาโถนภสิ ขิปิ นิวตฺถํ สาฏกํ สํหริตฺวา;

()

ພະພົມພະນາມວ່າ ຄະຕິການະ ຜູ້ເຄີຍເປັນສະຫາຍໃນອະດີດຊາດ ໄດ້ນຳເອົາອັດຖະບໍລິຂານອັນຄວນແກ່ສະມະນະມາຖວາຍແກ່ພະອົງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງຄອງເພດສະມະນະດັ່ງພະພຸດທະເຈົ້າໃນອະດີດ ແລ້ວຊົງພັບສະຫຼອງພະອົງ (ຜ້າສະໄບ) ທີ່ຊົງເຄີຍນຸ່ງນັ້ນ ໂຍນຂຶ້ນໄປໃນອາກາດ.

๙๗.

໙໗.

ตมภิหริย ทุสฺสํ ปกฺขิปิตฺวา สมุคฺเครตนมยมตุลฺยํ โยชนทฺวาทสุจฺจํ,อกริ ปรหิตตฺถํ พฺรหฺมโลเกก วิธาตามกุฏมณิมริจีจุมฺพิยํ เจติยํโส;

()

ພະພົມຜູ້ສ້າງປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ນັ້ນ ໄດ້ຮອງຮັບເອົາຜ້າສະຫຼອງພະອົງນັ້ນໃស່ໃນຜອບ ແລ້ວຊົງສ້າງພະເຈດີທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້ ສູງສິບສອງໂຍດ ໃນພົມມະໂລກ ເຊິ່ງມີແສງລັງສີຈາກແກ້ວມຸງກຸດສ່ອງມາກະທົບຢູ່ສະເໝີ.

๙๘.

໙໘.

ปิตุนรปติโน ตฺวํ ภุสณาทีนิ ทตฺวาอิติ มม วจเนนา’โรคฺยมาโรจยสฺสุ,สจิวมนุปลพฺภา’ ทานิ ปพฺพชฺชิตุํ เตปหิณิ หยสหายํ โอวทิตฺวาน ฉนฺนํ;

()

ພະອົງຊົງມອບເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ ໃຫ້ແກ່ສັນນະແລ້ວຊົງສັ່ງວ່າ 'ເຈົ້າຈົ່ງນຳເຄື່ອງປະດັບເຫຼົ່ານີ້ໄປຖວາຍແດ່ພະບິດາຂອງເຮົາ ແລະຈົ່ງກາບທູນຄວາມບໍ່ມີໂລກໄພຂອງເຮົາຕາມຄຳຂອງເຮົານີ້ເຖີດ ສ່ວນເຈົ້າໃນເວລານີ້ຍັງບໍ່ອາດຈະບວດເປັນເພື່ອນເຮົາໄດ້' ເມື່ອຊົງໂອວາດສັນນະແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງສົ່ງສັນນະ ແລະມ້າກັບຄືນໄປ.

๙๙.

໙໙.

ปฏิปถมวติณฺโณ คนฺตุกาโม สรฏฺฐํธรณิปติวิโยคา โสกนิพฺพิทฺธคตฺโต,ตุรคปติ จวิตฺวา กนฺถโก เทวปุตฺโตภวิ กนกวิมาเน ตงฺขเณตาวตึเส;

()

ມ້າກັນທະກະ ຜູ້ເປັນພະຍາມ້າ ເມື່ອເດີນທາງກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນຂອງຕົນ ມີຮ່າງກາຍອັນຖືກຄວາມໂສກເສົ້າທຳຮ້າຍຢ່າງໜັກເພາະການພັດພາກຈາກພະພູມີພາກ ມັນໄດ້ຂາດໃຈຕາຍໃນຂະນະນັ້ນ ແລ້ວໄປເກີດເປັນເທວະບຸດຢູ່ໃນວິມານຄຳ ໃນສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ.

๑๐๐.

໑໐໐.

สกลวนสุรานํ อญฺชลิมญฺชริหิมหิตญฺจรณปีโฐ เยน ปพฺพชฺชิโต โส,ตทวสริอโนมานามนชฺชา สมีเปวนมนุปิยนามํ อมฺพรุกฺขาภิรามํ;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງອອກບວດແລ້ວ ຜູ້ມີຫຼັງພະບາດອັນເຫຼົ່າເທວະດາໃນປ່າທັງປວງພាកັນນ້ອມອັນຊະລີບູຊາ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່ໃນປ່າມີຊື່ວ່າ ອະນຸປິຍະອຳພະວັນ ອັນງົດງາມດ້ວຍຕົ້ນມ່ວງ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃກ້ກັບແມ່ນ້ຳອະໂນມາ.

๑๐๑.

໑໐໑.

โส นิกฺขมฺม อภินฺนขตฺติยกุลา เนกฺขมฺม ธมฺมาลโยโภคกฺขนฺธมุฬารจกฺกรตนํ อุจฺจารภารํ วิย,โอหายา’นุปิยมฺพนามวิปิเน สตฺตาหมชฺฌาวสํปพฺพชฺชาปฏิลาภสมฺภวสุขํ เวเทสิ พุทฺธงฺกุโร;

()

ພະໜໍ່ພຸດທາງກູນ (ພະໂພທິສັດ) ຜູ້ສະເດັດອອກຈາກຕະກູນກະສັດອັນບໍ່ມີຮອຍດ່າງພ້ອຍ ຊົງສະແຫວງຫາທຳອັນເປັນເຄື່ອງສະຫຼັດອອກຈາກກາມ ຊົງລະຖິ້ມກອງສົມບັດ ແລະແກ້ວຈັກກະພັດອັນປະເສີດ ປານປະໜຶ່ງລະຖິ້ມກອງຂີ້ເຫຍື້ອ ແລ້ວປະທັບຢູ່ປ່າອະນຸປິຍະອຳພະວັນເປັນເວລາເຈັດວັນ ຊົງສະເຫວີຍສຸກອັນເກີດຈາກການໄດ້ບັນພະຊາ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเร นิทาเน มหาภินิกฺขมน ปวตฺติปริทีโป ทสโม สคฺโค.

ປະລິເສດທີສິບ ວ່າດ້ວຍການສະແດງເລື່ອງລາວການສະເດັດອອກມະຫາພິເນດສະກົມ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຄື່ອງຍັງຄວາມຍິນດີໃຫ້ເກີດແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ເຊິ່ງແຕ່ງໂດຍພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

มนฺทานิเลริตตรุสณฺฑมณฺฑิเตตสฺมึ ตโปวนคหเณ ตโปธโน,ภุตฺวา (ปภาวติ) วนเทวตา ยถาทิพฺพํ สุขํ สุขมนคาริยํ ตโต;

()

ໃນປ່າອັນເປັນທີ່ບຳເພັນພຽນອັນຮົກຊັດນັ້ນ ເຊິ່ງປະດັບປະດາໄປດ້ວຍໝູ່ໄມ້ທີ່ຖືກສາຍລົມພັດເບົາໆ ພະດາບົດ (ພະໂພທິສັດ) ຜູ້ມີຕະປະ ໄດ້ສະເຫວີຍສຸກອັນເປັນທິບ ແລະສຸກອັນເກີດຈາກການບໍ່ມີເຮືອນ ປານປະໜຶ່ງເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ.

๒.

໒.

โย เสนิโย นรปติ มาคโธ ตทายสฺมึ ปุเร วสติ ปุรงฺคภาสุเร,ราชคฺคหํ ตมหิปเวสนตฺถิโกอทฺธานโมสริ สมตึสโยชนํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປະສົງຈະສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງລາຊະຄຶ ອັນເປັນເມືອງທີ່ພະເຈົ້າພິມພິສານ (ເສນິຍະ) ແຫ່ງມະຄົດ ປະທັບຢູ່ ເຊິ່ງເປັນເມືອງທີ່ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສະຕີຜູ້ມີຮູບງາມ ໄດ້ສະເດັດເດີນທາງເປັນໄລຍະທາງສາມສິບໂຍດ.

๓.

໓.

จกฺกงฺกิตสฺสิริจารโณ สุสญฺญโมทีฆญฺชสํ วสิ ตทเหน เขปยํ,ราชคฺคหํ กปุรวรมินฺทิราลยํสมฺปาวิสิ ชิตคชราชคามิ โส;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະບາດອັນປະດັບດ້ວຍລາຍກົງຈັກ ມີຄວາມສຳລວມຕົນເປັນຢ່າງດີ ຊົງໃຊ້ເວລາໃນວັນນັ້ນເດີນທາງໄປຕາມຫົນທາງອັນຍາວໄກ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງລາຊະຄຶ ອັນເປັນພະນະຄອນອັນປະເສີດ ແລະເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ໂດຍມີທ່າສະເດັດດຳເນີນອັນສະຫງ່າງາມດັ່ງພະຍາຊ້າງສານຕົວມີໄຊ.

๔.

໔.

อินฺทาสุธาวลิวลยิกโต มหา-มคฺคมฺหิ ชงฺคมฺมณิปพฺพโตริว,ขตฺตึสลกฺขณสมลงฺกโต มหา-วีโร ตโปนิธิ ยุคมตฺตทสฺสโน;

()

ເທິງຫົນທາງຫຼວງອັນຂາວສະອາດດັ່ງປູນຂາວໃນວິມານຂອງພະອິນ ພະມະຫາວີລະຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຕະປະ ຊົງທອດພະເນດພຽງຊົ່ວແອກ ປະດັບດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະສາມສິບສອງປະການ ໄດ້ສະເດັດໄປ ປານປະໜຶ່ງພູເຂົາແກ້ວມະນີທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄດ້.

๕.

໕.

โพธาปยํ พุธชนมานสมฺพุเชอวฺหาปยํ ปถิกชน’กฺขิปกฺขิโน,วิมฺหาปยํ นิชสิริยา สเทวเกตสฺมึ ปุเร จริ สปทานจาริกํ;

()

ພະອົງຊົງຍັງດອກບົວຄືດວງໃຈຂອງບັນດິດທັງຫຼາຍໃຫ້ເບັ່ງບານ ຊົງດຶງດູດສາຍຕາຂອງຄົນເດີນທາງທັງຫຼາຍ ປານປະໜຶ່ງຝູງນົກ ທັງຊົງເຮັດໃຫ້ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາພາກັນອັດສະຈັນດ້ວຍພະລັດສະໝີຂອງພະອົງ ໄດ້ສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມລຳດັບເຮືອນໃນພະນະຄອນນັ້ນ.

๖.

໖.

ปิณฺฑาย คจฺฉติสติ รูปทสฺสน-ปพฺยาวฏา’ขิลชนตาย โคตเม,สงฺโฆภิตา’สุรมิสเรหิ สา ปุริปตฺเต ยเถว’สุรปุริ ปุรินฺทเท;

()

ເມື່ອພະໂຄຕະມະສະເດັດໄປເພື່ອບິນທະບາດ ປະຊາຊົນທັງປວງຕ່າງກໍພາກັນມາເບິ່ງພະຮູບໂສມຂອງພະອົງ ພະນະຄອນນັ້ນກໍເກີດຄວາມຕື່ນເຕັ້ນສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ ປານປະໜຶ່ງເມືອງອະສູນໃນຍາມທີ່ພະອິນສະເດັດມາຮອດ.

๗.

໗.

ขตฺตึสลกฺขณสุรจาปภาสุเรรูปมฺพเร วรปุริสสฺส คจฺฉโต,โลกสฺส โลจนสกุณาวลิตทาอนฺตํ นปาปุณิ ปริสงฺกมนฺตีปิ;

()

ໃນຂະນະທີ່ພະມະຫາບຸລຸດ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສາຍຮຸ້ງຄືມะຫາປຸຣິສະລັກສະນະສາມສິບສອງປະການ ກຳລັງສະເດັດໄປໃນທ້ອງຟ້າຄືພະຮູບໂສມອັນງົດງາມ ຝູງນົກຄືສາຍຕາຂອງຊາວໂລກ ແມ້ຈະບິນວົນວຽນໄປມາ ກໍບໍ່ອາດຈະເບິ່ງເຫັນຈຸດສິ້ນສຸດແຫ່ງຄວາມງາມຂອງພະອົງໄດ້.

๘.

໘.

มญฺชีรปิญฺชรกร กนฺธรามณิ-เกยูรภาสุรจรณา สิริมโต,สีมนฺตินี ปรมสิรึ วิปสฺสิตุํธาวึสุ นิชฺชิตกลหํสกามินี;

()

ເຫຼົ່າສະຕີຜູ້ມີຮ່າງກາຍຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍກຳໄລຕີນ, ແຫວນ, ແກ້ວມະນີທີ່ຄໍ ແລະກຳໄລແຂນ ຕ່າງກໍພາກັນແລ່ນມາເພື່ອເບິ່ງຄວາມງາມອັນປະເສີດຂອງພະອົງຜູ້ມີສິຣິ ໂດຍມີທ່າທາງການຍ່າງອັນງົດງາມກວ່າຫົງຕົວເມຍ.

๙.

໙.

นาริชนา มหิตุมิวา’ภิคจฺฉโตรูปินฺทิราย’ นิมิสโลจนุปฺปเล,ธมฺมิลฺลเวลฺลิตภุชจมฺปกาวลีธาวึสุ ปีวรกุจหารปีฬิตา;

()

ເຫຼົ່າສະຕີທີ່ມີດວງຕາບໍ່ກະພິບດັ່ງດອກບົວ ຕ່າງພາກັນແລ່ນມາ ປານປະໜຶ່ງຈະມາບູຊາພະຮູບໂສມອັນງົດງາມຂອງພະອົງ ໂດຍມີມວຍຜົມສັ່ນໄຫວ ມີແຂນດັ່ງພວງດອກຈຳປາ ແລະມີສ້ອຍຄໍທີ່ແກວ່ງໄຫວໄປຕາມຊ່ວງເອິກອັນເຕັມຕຶງ.

๑๐.

໑໐.

นิสฺสาสินี สมชลพินฺทุจุมฺพิต-วตฺตมฺพุชา สิถิลิตกาสิกมฺพรา,กาจิตฺถิโย สมณมุทิกฺขิตุํ ปเถธาวนฺติโย กิมุปติสงฺกิยา’ภวุํ;

()

ສະຕີບາງພວກມີອາການຖອນຫາຍໃຈ ມີໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວທີ່ເປື້ອນໄປດ້ວຍຢາດເຫື່ອ ມີຜ້າກາສີຫຼຸດລຸ່ຍ ຕ່າງພាកັນແລ່ນໄປຕາມຫົນທາງເພື່ອຈະເບິ່ງພະສະມະນະ ພວກນາງຈະບໍ່ເປັນທີ່ສົງໄສ (ໃນຄວາມຮັກ) ໄດ້ແນວໃດ?

๑๑.

໑໑.

อุคฺฆาฏิตา’สิตมณิสิหปญฺชรารามาปสาริตวทนมฺพุชาก วสึ,ทฏฺฐุํ ปภุชนภวเนสุ ตงฺขเณมนฺทากินิสรสิวิลาสมาหรุํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ ໃນຄະຫະສະຖານຂອງຜູ້ມີບັນດາສັກ ເຫຼົ່າສະຕີທີ່ເປີດປ່ອງຢ້ຽມແກ້ວນິນແລ້ວຍື່ນໃບໜ້າອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວອອກມາເພື່ອເບິ່ງພະຜູ້ຊົງປາບກິເລດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ້ນມີຄວາມງົດງາມດັ່ງສະໂນດາດ (ມັນທາກິນີ).

๑๒.

໑໒.

อุจฺฉงฺคโตปติตสุตา’ภิรูปิโนรูปปฺปลมฺหิตหทยาก ปูรีวธู,ปสฺสนฺติโย ปถิกชนสฺสหตฺถเคนากํสุ กึ อธิกรณา’ธิโรปณํ;

()

ເຫຼົ່າສະຕີໃນເມືອງ ຜູ້ມີດວງໃຈຕົກສະຕຶງດ້ວຍຜົນແຫ່ງພະຮູບໂສມຂອງພະອົງ ຈົນປ່ອຍໃຫ້ລູກຫຼຸດຕົກຈາກຕັກ ເມື່ອພວກນາງຫຼຽວເບິ່ງພະອົງ ພວກນາງກໍບໍ່ໄດ້ສົນໃຈສິ່ງຂອງໃນມືຂອງຄົນເດີນທາງເລີຍ.

๑๓.

໑໓.

เอเก ชนา ยติปติรูปทสฺสน-โกตุหฬา สกปฏิภานมพฺรวุํ,สีมนฺตินี มนกุมุทานิ โพธยํปตฺโต’ตฺย’ยํ ปกตินิสาปตีนุโข;

()

ຄົນບາງພວກ ຜູ້ມີຄວາມຢາກເຫັນພະຮູບໂສມຂອງພະສະມະນະ ໄດ້ກ່າວຕາມຈິນຕະນາການຂອງຕົນວ່າ 'ທ່ານຜູ້ນີ້ແມ່ນພະຈັນໃນທຳມະຊາດສະເດັດມາ ເພື່ອຍັງດອກບົວຄືດວງໃຈຂອງເຫຼົ່າສະຕີໃຫ້ເບັ່ງບານຫຼືແນວໃດ?'

๑๔.

໑໔.

สุตฺวาน ตํ สกลกลานฺตโรปคํพิมฺพํ ตทงฺกิตหริณงฺกมมฺพเร,ตุมฺเห นปสฺสถ หิมรํสิโน อิติคพฺพาภิชปฺปิตวจนา’ปเรชนา;

()

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຄົນອື່ນໆ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວດ້ວຍຄວາມທະນົງຕົວວ່າ 'ພວກທ່ານບໍ່ເຫັນພະຈັນອັນມີລັງສີເຢັນ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍສິລະປະທັງປວງ ແລະມີຮູບກະຕ່າຍປາກົດຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າພຸ້ນບໍ?'

๑๕.

໑໕.

อจฺเฉรปงฺกชวิสรานิ จินฺติยสญฺจุมฺพิตุํ ปุรลลนานน’มฺพุเช;

เวโรจโน อิธุปคมา วิรูปิมาอิจฺจพฺรวุํ ปุนรนิสมฺมการิโน;

()

ຄົນບາງພວກຜູ້ບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາ ໄດ້ກ່າວອີກວ່າ 'ພະອາທິດ (ວິໂຣຈະນະ) ປາດຖະໜາຈະຈູບໃບໜ້າອັນດັ່ງດອກບົວຂອງເຫຼົ່າສະຕີໃນເມືອງ ປານປະໜຶ່ງດອກບົວອັນໜ້າອັດສະຈັນ ຈຶ່ງໄດ້ແປງກາຍເປັນຮູບຮ່າງອື່ນສະເດັດມາທີ່ນີ້'.

๑๖.

໑໖.

สุตฺวาน ตํ คคนตลงฺคเน’ธุนาเวโรจนสฺส’ภิจรโต นปสฺสถ,จณฺฑาตปํ ถิรปริเวสมมฺพุช-ปาณินฺติ คชฺชิตวจนา’ปเรชนา;

()

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຄົນອື່ນໆ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຂຶ້ນດ້ວຍສຽງອັນດັງວ່າ 'ພວກທ່ານບໍ່ເຫັນພະອາທິດ ຜູ້ມີຄວາມຮ້ອນອັນແຮງກ້າ ແລະມີລັດສະໝີອັນໝັ້ນຄົງ ຊົງຖືດອກບົວໄວ້ໃນພະຫັດ ກຳລັງເຄື່ອນທີ່ຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າໃນເວລານີ້ບໍ?'

๑๗.

໑໗.

อุตฺตุงฺคมนฺทิรมณิจนฺทิกาตเลทิพฺพจฺฉรานิภรมณิหิ วญฺจิโต,เอยา’มราวตินคริติ จินฺติยสกฺโก จเร นนุ สกวาทมปกฺปยุํ;

()

ຄົນບາງພວກໄດ້ສະແດງຄວາມຄິດເຫັນຂອງຕົນວ່າ 'ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຜູ້ຖືກຫຼອກລໍ້ດ້ວຍເຫຼົ່າສະຕີຜູ້ງົດງາມດັ່ງນາງອັບສອນ ເທິງຊັ້ນດາດຟ້າແກ້ວມະນີຂອງຜາສາດອັນສູງສົ່ງ ຄົງຈະສະເດັດມາຈາກເມືອງອະມະຣາວະດີເປັນແນ່'.

๑๘.

໑໘.

สกฺกสฺส ทานววิชยา’ภิลาสิโนปาณิมฺหิ ทิสฺสติ วชิรายุธํ ขรํ,สํวิชฺชเร ทสสตโลจนานิ’ปิโนตาทิโส อยมิติ ตพฺพิปกฺขิโน;

()

ຝ່າຍກົງກັນຂ້າມໄດ້ໂຕ້ແຍ້ງວ່າ 'ໃນພະຫັດຂອງທ້າວສັກກະ ຜູ້ປາດຖະໜາໄຊຊະນະເໜືອພວກອະສູນ ຍ່ອມປາກົດມີວະຊິຣາວຸດອັນຄົມກ້າ ທັງຍັງມີພະເນດເຖິງພັນດວງ ແຕ່ພະສະມະນະຜູ້ນີ້ບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ'.

๑๙.

໑໙.

ยา สาลวตฺย’ธิวจนา’ภิรูปินีสญฺโจทิโต ชิตคิริชาย ตาย โห,เกลาสปพฺพตนิภปณฺฑวาจล-ญตฺตํ วชํ อยมิติอิสฺสโร’พฺรวุํ;

()

ຄົນບາງພວກກ່າວວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຄືພະອິດສວນ ຜູ້ຖືກນາງປາຣະວະຕີ (ຜູ້ມີຮູບງາມ) ຊັກຊວນແລ້ວ ຈຶ່ງກຳລັງສະເດັດໄປສູ່ພູເຂົາປານທະວະ ອັນມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບພູເຂົາໄກລາດ'.

๒๐.

໒໐.

ตุมฺเห นปสฺสถ ปรมิสฺสรสฺส กึนคฺคตฺตนํ ปสุสยโน’ปเวสนํ,ปาณึ กปาลกมธิกกฺขิมณฺฑลํอิตฺถํ ปเวทิตวจนา’ปเรชนา;

()

ຄົນອື່ນໆ ໄດ້ກ່າວໂຕ້ແຍ້ງຢ່າງນີ້ວ່າ 'ພວກທ່ານບໍ່ເຫັນຄວາມເປືອຍກາຍຂອງພະອິດສວນ, ການປະທັບນັ່ງເທິງໜັງສັດ, ການຖືຫົວໂຫຼກໄວ້ໃນພະຫັດ ແລະການມີພະເນດດວງທີສາມຢູ່ເທິງໜ້າຜາກບໍ?'

๒๑.

໒໑.

เอสา’วลมฺพิตปุรขีรนีรธึลกฺขึ สเมกฺขิย นิชลกฺขิสํสโย,ปีตมฺพรํ ปริทหิย’ญฺชเส จรํนารายโน อิติ มติมปฺปยุํ สกํ;

()

ຄົນບາງພວກໄດ້ສະແດງຄວາມເຫັນຂອງຕົນວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຄືພະນາຣາຍ ຜູ້ຊົງສະຫຼອງພະອົງສີເຫຼືອງ (ຜ້າກາສາວະພັດ) ກຳລັງສະເດັດໄປຕາມຫົນທາງ ເພາະຊົງຫຼຽວເບິ່ງພະນາງລັກສະໝີ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນທະເລນ້ຳນົມຂອງເມືອງ ແລ້ວເກີດຄວາມສົງໄສໃນພະນາງລັກສະໝີຂອງຕົນ'.

๒๒.

໒໒.

นารายโน กุวลยนีลวิคฺคโหโกปนฺตโร’รคสยนินฺทิราธโน,จกฺกายุโธ’ลฺลสิตกโร’ติวามโนตพฺพาทมทฺทนจตุเร’ตเร ชนา;

()

ຄົນອື່ນໆ ຜູ້ສະຫຼາດໃນການໂຕ້ແຍ້ງ ໄດ້ກ່າວວ່າ 'ພະນາຣາຍນັ້ນມີພະວໍລະກາຍສີຂຽວດັ່ງດອກບົວຂຽວ, ບັນທົມເທິງພະຍານາກ, ມີພະນາງລັກສະໝີເປັນສົມບັດ ທັງຊົງຖືຈັກເປັນອາວຸດຢູ່ໃນພະຫັດ ແຕ່ພະສະມະນະຜູ້ນີ້ບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ'.

๒๓.

໒໓.

เวทตฺตยํ วิพุธชนานมานเนสฺว’ชฺฌายตํ วสตินุโข สรสฺสตี,สญฺชาตสํสย ชฏิโต ปิตามโหตสฺสาคเวสนปสุโต’ตฺยุ’ทีรยุํ;

()

ຄົນບາງພວກກ່າວວ່າ 'ພະນາງສຸຣັດສະວະດີ ຜູ້ຮຽນຮູ້ພະເວດທັງສາມ ອາໄສຢູ່ໃນປາກຂອງບັນດິດທັງຫຼາຍ ພະພົມ (ຜູ້ເປັນທ້າວມະຫາພົມ) ເກີດຄວາມສົງໄສ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດມາສະແຫວງຫານາງຫຼືແນວໃດ?'

๒๔.

໒໔.

สุตฺวาน ตํ สรสิชโยนิโน สทาปาณิมฺหิ วิชฺชติ วรมตฺตโปตฺถกํ,จตฺตาริจานนปทุมานิ ทิสฺสเรคจฺฉํ อยํปน ปุริโส นตาทิโส;

()

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ (ຄົນອື່ນຈຶ່ງໂຕ້ວ່າ) 'ໃນພະຫັດຂອງພະພົມ ຜູ້ມີກຳເນີດຈາກດອກບົວ ຍ່ອມມີຄຳພີອັນປະເສີດຢູ່ສະເໝີ ທັງຍັງປາກົດມີພະພັກສີ່ພັກດັ່ງດອກບົວ ແຕ່ພະບຸລຸດຜູ້ກຳລັງສະເດັດໄປຜູ້ນີ້ບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ'.

๒๕.

໒໕.

สุทฺโธทนวฺหยวสุธาธิป’ตฺรโชพุทฺโธ ภวิสฺสติ อิติ เวทโกวิทา,โกณฺฑญฺญภุสุรปมุขา ทฺวิชา ตทาปพฺยากรุํ ตนุ พหุภาสเณน กึ;

()

ເຫຼົ່າພາມຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນພະເວດ ມີໂກນທັນຍະພາມເປັນປະທານ ໄດ້ທຳນາຍໄວ້ໃນເວລານັ້ນວ່າ 'ພະຣາຊະໂອຣົດຂອງພະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ' ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງທີ່ຈະຕ້ອງເວົ້າເຖິງພະວໍລະກາຍຂອງພະອົງໃຫ້ຫຼາຍຄວາມ?

๒๖.

໒໖.

อุกฺกณฺฐิโต สกภวนา มหามตีนิกฺขมฺม สตฺตมทิวโสติ วิสฺสุโต,อาปาถคํ นิชสวณญฺชลิหิ โภตํ พฺยปฺปถํ นปิวถ กึ ยถามตํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງເບື່ອໜ່າຍໃນພະຣາຊະວັງຂອງພະອົງ ແລ້ວສະເດັດອອກບວດ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າວັນນີ້ເປັນວັນທີເຈັດ ດູກ່ອນທ່ານທັງຫຼາຍ ເປັນຫຍັງພວກທ່ານຈຶ່ງບໍ່ດື່ມກິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ທີ່ຜ່ານເຂົ້າມາສູ່ຊ່ອງຫູຂອງພວກທ່ານ ປານປະໜຶ່ງນ້ຳອຳມະລິດ?

๒๗.

໒໗.

เวทาคตํ วรปุริสงฺคลกฺขณํเทหมฺหิ วิชฺชติ สมณสฺส คจฺฉโต,อนฺธา’ว โภ อปคตรูปทสฺสนาตุมฺเห’ปิ กึ ตลหถ รูปทสฺสนํ;

()

ມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະອັນມີມາໃນພະເວດ ຍ່ອມປາກົດມີຢູ່ໃນພະວໍລະກາຍຂອງພະສະມະນະຜູ້ກຳລັງສະເດັດໄປຜູ້ນີ້ ດູກ່ອນທ່ານທັງຫຼາຍ ພວກທ່ານເປັນຄົນຕາບອດ ຜູ້ປາສະຈາກການເຫັນຮູບງາມ ຫຼືແນວໃດ ຈຶ່ງຕ້ອງມາຊອກຫາເບິ່ງຮູບງາມກັນອີກ?

๒๘.

໒໘.

นิกฺขมฺม ฉฑฺฑิตวิภโว มหากุลาสุทฺธาสโย สุคหิย ปตฺตจีวรํ,ปพฺพชฺชิยา’นหิรมิโต ภวตฺตเยอตฺถาจรํ อนุฆรมญฺชเส’ธุนา;

()

ພະອົງຜູ້ສະເດັດອອກຈາກຕະກູນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງລະຖິ້ມໂພຄະສົມບັດ ມີພະໄທອັນບໍລິສຸດ ຊົງຖືເອົາບາດ ແລະຈີວອນເປັນຢ່າງດີ ຊົງອອກບວດໂດຍບໍ່ມີຄວາມຍິນດີໃນສາມພົບ ໃນເວລານີ້ກຳລັງສະເດັດໄປຕາມຫົນທາງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດໂລກ ໂດຍການສະເດັດໄປຕາມລຳດັບເຮືອນ.

๒๙.

໒໙.

สุทฺโธทนาวนิปติโน วโรรโสเอโส สมุชฺชลสตปุญฺญลกฺขโณ,วฺยาปาริโต กุสลพเลน โพธิยาโหเต’ว โคตมสมโณ นสํสโย;

()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະໂອຣົດອັນປະເສີດຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຜູ້ຊົງປາກົດດ້ວຍພຣະລັກສະນະແຫ່ງບຸນອັນຮຸ່ງເຮືອງຮ້ອຍປະການ ຊົງຂວົນຂວາຍເພື່ອພຣະໂພທິຍານດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງກຸສົນ ພຣະອົງຄືພຣະສະມະນະໂຄດົມຢ່າງແທ້ຈິງ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ.

๓๐.

໓໐.

ทิสฺวา ตโปธนมหิยนฺตมญฺชเสเย มานวา สกสกวาทมปฺปยุํ,ตพฺพาทพนฺธนวินิเวฐนา ปรํอิจฺจาหุ ปณฺฑิตปุริสา ยถาวโต;

()

ພວກມານົບ (ຊາຍໜຸ່ມ) ຜູ້ຖືວາດະ (ທິດຖິ) ຂອງຕົນໆ ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະດາບົດຜູ້ມີຕະບະເປັນຊັບກຳລັງສະເດັດໄປຕາມທາງ ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກເຄື່ອງຜູກມັດຄືວາດະນັ້ນແລ້ວ ບັນດາບັນດິດທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ກ່າວສັນເສີນຕາມຄວາມເປັນຈິງ.

๓๑.

໓໑.

ทุตา ตทา สุรสิ สมปฺปิตญฺชลีรญฺโญ ตมจฺฉริยปวตฺติมาหรุํ,อทฺทกฺขิ ภุปติ จรมานมญฺชเสปิณฺฑาย’ถพฺพิวริย สิหปญฺชรํ;

()

ໃນເວລານັ້ນ ພວກທູດໄດ້ປະນົມມືຂຶ້ນເໜືອຫົວ ແລ້ວນຳເອົາເລື່ອງລາວອັນໜ້າອັດສະຈັນນັ້ນໄປກາບທູນແດ່ພຣະຣາຊາ ພຣະຣາຊາໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະອົງກຳລັງສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມທາງ ຈຶ່ງຊົງເປີດສີຫະບັນຊອນ (ປ່ອງຢ້ຽມ).

๓๒.

໓໒.

นา โค สิยา ปฐมินิมุชฺชนํ ก เรยกฺโข สิยา สหยมทสฺสนํ ก เร,เท โว สิยา คคนตลงฺคณญฺจ เรโปโส สิยา ยทิ ปฏิลทฺธมาห เร;

()

ຫາກເປັນພະຍານາກ ກໍຄົງຈະດຳລົງໄປໃນແຜ່ນດິນ ຫາກເປັນຍັກ ກໍຄົງຈະເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີໃຜເຫັນຕົວ ຫາກເປັນເທວະດາ ກໍຄົງຈະເດີນໄປໃນເວຫາ (ທ້ອງຟ້າ) ແຕ່ຫາກເປັນມະນຸດ ກໍຄົງຈະສະເຫວີຍອາຫານທີ່ໄດ້ມາ.

๓๓.

໓໓.

ทูเตนุ’สาสิย มคธาธิโป อิติวีมํสิตุํ ปกติมนงฺคหงฺคิโน,ปาเหสิ เต ปทมนุคมฺมุ’ปาคมุํสทฺธึ มหาสมณวเรน ปณฺฑวํ;

()

ພຣະຣາຊາຜູ້ຄອງແຄວ້ນມะຄົດ ຊົງສັ່ງພວກທູດຢ່າງນີ້ ເພື່ອທົດສອບເບິ່ງອັດທະຍາໄສຂອງພຣະອົງຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມ ຈຶ່ງຊົງສົ່ງພວກທູດໄປ ພວກທູດເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຕິດຕາມຮອຍພຣະບາດໄປຈົນເຖິງພູເຂົາປານທະວະ ພ້ອມກັບພຣະມະຫາສະມະນະຜູ້ປະເສີດ.

๓๔.

໓໔.

วิกฺขาลยํ มุขกมลํ กุเล กุเลภิกฺขาฏเนน’ ภิหฏมิสฺสโภชนํ,ลทฺธา ชิคุจฺฉิย วสิ ปณฺฑวาจล-จฺฉายาย มารภิ สุนิสชฺช ภุญฺชิตุํ;

()

ພຣະອົງຊົງລ້າງພຣະພັກອັນປານດັ່ງດອກບົວ ແລ້ວຊົງໄດ້ອາຫານປົນເປກັນທີ່ໄດ້ມາຈາກການສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມຕະກູນຕ່າງໆ ພຣະມຸນີຊົງຮູ້ສຶກລັງກຽດ (ໃນອາຫານນັ້ນ) ແຕ່ກໍຊົງປະທັບນັ່ງລົງຢ່າງດີ ພາຍໃຕ້ຮົ່ມເງົາຂອງພູເຂົາປານທະວະ ແລ້ວຊົງເລີ່ມສະເຫວີຍ.

๓๕.

໓໕.

ภตฺตมฺหี กุกฺกุรวมถูปเม มุหุํอนฺโตทรํ ปวิสติ ธีมโต สติ,อนฺตานิ พาหิรกรณานิ’วา’ภวุํตํโข สหี วสิสนิสมฺปชญฺญวา;

()

ເມື່ອພັດຕາຫານທີ່ມີສະພາບຄ້າຍຄືກັບຮາກໝູ ໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ພາຍໃນທ້ອງຂອງພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາ ພຣະສະຕິຂອງພຣະອົງກໍຍັງຄົງຕັ້ງໝັ້ນ ໄສ້ທັງຫຼາຍຄ້າຍຄືກັບຈະທະລັກອອກມາພາຍນອກ ແຕ່ພຣະມຸນີຜູ້ມີຄວາມອົດທົນ ແລະມີສຳປະຊັນຍະ ກໍຊົງອົດກັ້ນໄວ້ໄດ້.

๓๖.

໓໖.

ปพฺพชฺชิตํ สุคหิตปตฺตจีวรํทิสฺวา รตึ ปชหิย ราชโภชเน,สิทฺธตฺถ โน ตฺวมภิคมิตฺถ อตฺตนาอตฺตานโมวทิย ปภุญฺชิ โภชนํ;

()

ເມື່ອຊົງເຫັນວ່າຕົນເອງເປັນບັນພະຊິດ ຜູ້ຊົງຄອງບາດແລະຈີວອນເປັນຢ່າງດີແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງລະຄວາມຍິນດີໃນອາຫານຂອງພຣະຣາຊາ ຊົງໂອວາດຕົນເອງວ່າ 'ດູກ່ອນສິດທັດຖະ ທ່ານບໍ່ແມ່ນອອກບວດດ້ວຍຕົນເອງດອກຫຼື' ແລ້ວຈຶ່ງຊົງສະເຫວີຍອາຫານນັ້ນ.

๓๗.

໓໗.

ทูเตหิ โจทิตหทโย ทยาธโนโส มาคโธ นรปติ เตน ปาวิสิ,เยนา’สิ ปณฺฑวคิริ ภทฺรวาหนํอารุยฺห ทสฺสนรสเฆธโลจโน;

()

ພຣະຣາຊາແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ ຜູ້ຊົງມີພຣະໄທປ່ຽມດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳກາບທູນຈາກພວກທູດແລ້ວ ກໍຊົງມີພຣະເນດປາດຖະໜາຈະທອດພຣະເນດ ຈຶ່ງຊົງຂຶ້ນປະທັບຣາຊະຣົດອັນປະເສີດ ແລ້ວສະເດັດໄປຍັງບ່ອນທີ່ພູເຂົາປານທະວະຕັ້ງຢູ່.

๓๘.

໓໘.

อญฺญาย สากิยกุลสมฺภวํ วสึราชา ปสิทิย อริเย’ริยาปเถ,มา กาหเส สข อิติ ทุกฺกรํ ขรํรชฺเชน ตํนรปวรํ ปวารยิ;

()

ເມື່ອຊົງຊາບວ່າພຣະມຸນີຊົງກຳເນີດໃນສັກກະຕະກູນ ພຣະຣາຊາຊົງເຫຼື້ອມໃສໃນອິຣິຍາບົດອັນປະເສີດ ຈຶ່ງຕັດວ່າ 'ສະຫາຍເອີຍ ທ່ານຢ່າໄດ້ບຳເພັນທຸກກໍຣະກິຣິຍາອັນແສນຍາກແລະຫຍາບຊ້ານີ້ເລີຍ' ແລ້ວຊົງປະວໍຣະນາ (ສະເໜີມອບ) ຣາຊະສົມບັດໃຫ້ແກ່ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດກວ່າຄົນ.

๓๙.

໓໙.

รชฺเชน กึ ตว จตุรณฺณวาวธึรชฺชํ นิชํ ปชหิย อาคตสฺส เม,โพธึ ปพุชฺฌิย ปฐมํ ตถาสติอาคจฺฉตํ มม วิชิตนฺตฺย’โวจ นํ;

()

ພຣະໂພທິສັດຕັດຕອບວ່າ 'ຣາຊະສົມບັດຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ເຮົາ ຜູ້ລະຖິ້ມຣາຊະສົມບັດຂອງຕົນເອງທີ່ມີມະຫາສະໝຸດທັງສີ່ເປັນຂອບເຂດແລ້ວອອກມາ ເມື່ອເຮົາໄດ້ຕັດສະຮູ້ພຣະໂພທິຍານແລ້ວ ເຮົາຈຶ່ງຈະມາຍັງແວ່ນແຄວ້ນຂອງທ່ານ' ດັ່ງນີ້.

๔๐.

໔໐.

ทตฺวา ปฏิสฺสวมถ ภุมิภตฺตุโนโลกสฺส โลจนมณิโตรณากุเล,ทีฆญฺชเส วสิ ฐปิตงฺฆิปงฺกโชอาฬารากํ อิสิปวรํ อุปาวิสิ;

()

ຄັນຊົງໃຫ້ປະຕິຍານແກ່ພຣະຣາຊາແລ້ວ ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະບາດປານດັ່ງດອກບົວ ໄດ້ສະເດັດໄປຕາມທາງໄກອັນເຕັມไปด้วยສາຍຕາຂອງຊາວໂລກທີ່ເບິ່ງຄືກັບຊຸ້ມປະຕູແກ້ວ ແລ້ວໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາອາຣາຣະດາບົດ ຜູ້ເປັນພຣະຣືສີອັນປະເສີດ.

๔๑.

໔໑.

ปตฺวาน กึ กุสลคเวสิ โส วสิอาฬารกํ วิรชมุฬารฌายินํ,อิจฺฉามหนฺติ’สิ ตว สนฺติเก’ธุนาธมฺมํ สมาจริตุมิธาคโต พฺรุวิ;

()

ເມື່ອສະເດັດໄປເຖິງອາຣາຣະດາບົດ ຜູ້ປາສະຈາກທຸລີ ຜູ້ເພັ່ງຊານອັນປະເສີດ ພຣະມຸນີຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນຄວາມດີ (ກຸສົນ) ຈຶ່ງຕັດວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະຣືສີ ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາຈະປະພຶດທຳໃນສຳນັກຂອງທ່ານ ຈຶ່ງໄດ້ມາຍັງທີ່ນີ້ໃນບັດນີ້'.

๔๒.

໔໒.

สุตฺวาน ตํ ตติยมรูปิกํ วสิฌานํ วิยากริ ปฏิลทฺธมตฺตนา,ขิปฺปํ ตโปนิธิปคุณํ อกาสิ ตํธมฺมํ สกาจริยนยา’วลมฺพิย;

()

ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣືສີ (ອາຣາຣະ) ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງອະຣູປະຊານທີສາມ (ອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ) ທີ່ຕົນເອງໄດ້ບັນລຸ ພຣະມຸນີຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຕະບະ ກໍຊົງເຮັດທຳນັ້ນໃຫ້ຄ່ອງແຄ້ວໄດ້ຢ່າງຮວດໄວ ໂດຍອາໄສແນວທາງຂອງພຣະອາຈານ.

๔๓.

໔໓.

นา’ยํ วสิ ตนุตรสทฺธยา มมํธมฺมํ สยํ สมธิคตํ วิยากเร,โคสามิโก ยถริว ปญฺจโครสํอทฺธาผลํ อนุภวตีติ ตินฺติย;

()

ພຣະໂພທິສັດຊົງດຳຣິວ່າ 'ພຣະຣືສີຕົນນີ້ ບໍ່ແມ່ນວ່າຈະສະແດງທຳທີ່ຕົນເອງໄດ້ບັນລຸດ້ວຍພຽງແຕ່ຄວາມເຊື່ອອັນນ້ອຍນິດ ເໝືອນດັ່ງເຈົ້າຂອງງົວ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຈາກໂຄຣົດທັງຫ້າຢ່າງແທ້ຈິງ' ດັ່ງນີ້.

๔๔.

໔໔.

กาลาม ทฺเว อธิคตฌานสมฺภวํตฺวํ ยาวตาสุข มนุโภสิ มํ วท,ปุฏฺฐสฺส ตสฺสิ’ติ นจกิญฺจิ ภาวิยํอากิญฺจนํ อวจ อกิญฺจนาลโย;

()

ພຣະອົງຈຶ່ງຕັດຖາມວ່າ 'ຂ້າແຕ່ທ່ານກາລາມະ ທ່ານສະເຫວີຍສຸກຈາກຊານທີ່ໄດ້ບັນລຸແລ້ວເຖິງພຽງໃດ ຂໍຈົ່ງບອກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແດ່' ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ ອາຣາຣະດາບົດຜູ້ປາສະຈາກຄວາມອາໄລ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວເຖິງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະຊານ (ຄວາມບໍ່ມີຫຍັງ).

๔๕.

໔໕.

สํวิชฺชเร มมปกิ อิมสฺสิ’เว’สิโนสทฺธาสตีวีริยสมาธิพุทฺธิโย,เอวํ วิตกฺกิย นจิรํ กตุสฺสโหฌานํ ลภี ตตียมรูปิกํ วสี;

ພຣະມຸນີຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຖິງແມ່ນໃນຕົວເຮົາຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນທຳນີ້ ກໍມີສັດທາ ສະຕິ ວິຣິຍະ ສະມາທິ ແລະປັນຍາຢູ່ຄືກັນ' ເມື່ອຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຊົງມີຄວາມພະຍາຍາມ ບໍ່ດົນກໍຊົງບັນລຸອະຣູປະຊານທີສາມນັ້ນ.

๔๖.

໔໖.

ยํ โข ตุวํ วิหรสิ ฌาตมปกฺปิโตสมฺปชฺช สมฺปติ วิหรามหนฺติ ตํ,อาฬาริ’สิ วรปุริเสน สาวิโตลาภา’วุโสตฺยวจ สุลทฺธมาวุโส;

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ເປັນບຸຣຸດອັນປະເສີດ ໄດ້ກ່າວແກ່ອາຣາຣະດາບົດວ່າ 'ທຳໃດທີ່ທ່ານເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ເຮົາກໍເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ໃນບັດນີ້' ອາຣາຣະດາບົດຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ດູກ່ອນອາວຸໂສ ເປັນລາບຂອງພວກ ເປັນລາບອັນພວກໄດ້ດີແລ້ວ ດູກ່ອນອາວຸໂສ'.

๔๗.

໔໗.

ชานามิ ปาวจนมหํ ยถา ตุวํชานาสิ ปาวจนมหํ ยถา ตุวํ,ตฺวํ ตาทิโส อหมปิ ยาทิโส ภเวตฺวํ ยาทิโส อหมปกิ ตาทิโส ภเว;

ເຮົາຮູ້ທຳ (ຄຳສອນ) ຢ່າງໃດ ທ່ານກໍຮູ້ທຳຢ່າງນັ້ນ ທ່ານຮູ້ທຳຢ່າງໃດ ເຮົາກໍຮູ້ທຳຢ່າງນັ້ນ ທ່ານເປັນເຊັ່ນໃດ ເຮົາກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ເຮົາເປັນເຊັ່ນໃດ ທ່ານກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ.

๔๘.

໔໘.

เอหา’วุโส สมณ มยํ อุโภ ชนากาหามิ’โต ปริหรณํ คณสฺสิ’ทํ,วตฺวาน อาจริยสมานโก สกํสิสฺสํ อกา ตมสมมตฺตนา สมํ;

()

ດູກ່ອນອາວຸໂສສະມະນະ ເຊີນທ່ານມາເຖີດ ພວກເຣົາທັງສອງຈະຊ່ວຍກັນບໍລິຫານຄະນະສິດນີ້ ອາຈານໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ໄດ້ຍົກຍ້ອງສິດຜູ້ຫາຜູ້ປຽບບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ໃຫ້ສະເໝີດ້ວຍຕົນເອງ.

๔๙.

໔໙.

ธมฺโมปฺย’ยํ นภวติ นิพฺพิทาย วาโพธายวา นวุปสมาย เกวลํ,อารุปฺปภุมิยมุปปตฺติยา สิยาอิจฺจานลงฺกริย ตโต อปกฺกมิ;

()

ພຣະໂພທິສັດຊົງดຳຣິວ່າ 'ທຳນີ້ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອຄວາມເບື່ອໜ່າຍ ເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້ ຫຼືເພື່ອຄວາມສະຫງົບລະງັບເລີຍ ເປັນໄປພຽງເພື່ອການເກີດໃນອະຣູປະພູມເທົ່ານັ້ນ' ຊົງເຫັນວ່າບໍ່ພຽງພໍ ຈຶ່ງສະເດັດຫຼີກໜີໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ.

๕๐.

໕໐.

กาลมโต อุปริวิเสสมุทฺทโกชญฺญา’ตฺย’ยํ สุมริย รามปุตฺตโก,ปตฺวา’สฺสมํ สมธิคตํ ตฺวยา’ป’หํธมฺมํ สมาจริตุมิธาคโต’พฺรุวิ;

()

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະອົງຊົງລະນຶກເຖິງອຸດທະກະຣາມະບຸດ ຜູ້ອາດຈະຮູ້ຄຸນທຳອັນຍອດຢ້ຽມຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ຈຶ່ງສະເດັດໄປເຖິງອາສົມຂອງເພິ່ນ ແລ້ວຕັດວ່າ 'ข້າພະເຈົ້າມາທີ່ນີ້ ເພື່ອປາດຖະໜາຈະປະພຶດທຳທີ່ທ່ານໄດ້ບັນລຸແລ້ວ'.

๕๑.

໕໑.

ญตฺวา สกาจริยมตญฺหิ พุทฺธิมาธมฺมญฺจเร มม สมโย จ ตาทิโส,วตฺเว’วมุทฺทกวสิ ขิปฺปมตฺตโนสิกฺเขสิ ปาวจนปเถ ตโปธนํ;

()

ອຸດທະກະດາບົດຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອຊາບຄວາມປາດຖະໜາຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ຂໍທ່ານຈົ່ງປະພຶດທຳເຖີດ ຄຳສອນຂອງເຮົາກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ' ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີຕະບະເປັນຊັບ ກໍຊົງສຶກສາໃນແນວທາງຄຳສອນນັ້ນຢ່າງຮວດໄວ.

๕๒.

໕໒.

สทฺธาย มํ สกสมยา’นุสาสโกอทฺธา สมาธิชผลมาหเร’ตฺย’ยํ,จินฺตาปโร วรปุริโส อรูปิกํฌานํ วลญฺชสิ กตมนฺตฺย’ปุจฺฉิ นํ;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ເປັນບຸຣຸດອັນປະເສີດ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ພຣະອາຈານຜູ້ສັ່ງສອນລັດທິຂອງຕົນ ຍ່ອມນຳມາຊຶ່ງຜົນອັນເກີດຈາກສະມາທິດ້ວຍສັດທາຢ່າງແທ້ຈິງ' ຈຶ່ງຕັດຖາມເພິ່ນວ່າ 'ທ່ານເຂົ້າເຖິງອະຣູປະຊານຂັ້ນໃດທີ່ໄດ້ບຳເພັນແລ້ວ'.

๕๓.

໕໓.

สุตฺวา ตมุทฺทกวสิ สนฺตมานโสสนฺตํหิ’ทํ ปรมมิทนฺติ ภาวิยํ,สามํ วลญฺชนกมรูปภุมิกํฌานํ จตุตฺถกมวิกมฺปมาหรี;

()

ອຸດທະກະດາບົດຜູ້ມີຈິດສະຫງົບ ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຖາມນັ້ນແລ້ວ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ຊານນີ້ສະຫງົບ ຊານນີ້ປະເສີດສຸດ' ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງອະຣູປະຊານຂັ້ນທີສີ່ (ເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ) ອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ທີ່ຕົນເອງໄດ້ເຂົ້າເຖິງ.

๕๔.

໕໔.

สํวิชฺชเร มมปิ มโนนิเกตเนสทฺธาทิสคฺคุณรตนานิ’มสฺสิ’ว,เอวํสรํ นจิรมรูปิกํ วสิฌานํ ลภี วีริยพเลนวา’นฺตมํ;

()

ພຣະໂພທິສັດຊົງລະນຶກວ່າ 'ເຖິງແມ່ນໃນຈິດໃຈຂອງເຮົາ ກໍມີຣັດຕະນະຄືຄຸນງາມຄວາມດີ ມີສັດທາເປັນຕົ້ນ ເໝືອນດັ່ງໃນຕົວເພິ່ນຄືກັນ' ບໍ່ດົນພຣະມຸນີກໍຊົງບັນລຸອະຣູປະຊານຂັ້ນສູງສຸດນັ້ນ ດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມ.

๕๕.

໕໕.

ลทฺธํ ตยา ยมธิคตนฺติ ตมฺมยาอาโรจิเต สมณ วเร’สิปุงฺคโว,อมฺเห คณํ สุปริหรามุ’โภ’ติมํวตฺวา ตมาจริยธุเรน มานยิ;

()

ເມື່ອພຣະໂພທິສັດກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ສະມະນະຜູ້ປະເສີດ ທຳໃດທີ່ທ່ານໄດ້ບັນລຸແລ້ວ ທຳນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ບັນລຸແລ້ວ' ພຣະຣືສີຜູ້ປະເສີດ (ອຸດທະກະ) ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ພວກເຣົາທັງສອງຈົ່ງມາຊ່ວຍກັນບໍລິຫານຄະນະສິດນີ້ເຖີດ' ແລ້ວໄດ້ຍົກຍ້ອງພຣະອົງໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງພຣະອາຈານ.

๕๖.

໕໖.

นา’ยํ ปโถ ภวปริมุตฺติยา สิยาอทฺธาภเว มมปกิ ภวคฺคปตฺติยา,เอวํ ววตฺถิตหทโย มหาทโยนิพฺพิชฺชโส ตทปคโต’นลํอิติ;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ມີຄວາມເມດຕາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງມີພຣະໄທຕັ້ງໝັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ 'ທາງນີ້ບໍ່ແມ່ນທາງເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກພົບຢ່າງແທ້ຈິງ ເປັນໄປພຽງເພື່ອການບັນລຸເຖິງພະວັກຄະພູມ (ພົບອັນສູງສຸດ) ເທົ່ານັ້ນ' ຊົງເບື່ອໜ່າຍແລະເຫັນວ່າບໍ່ພຽງພໍ ຈຶ່ງສະເດັດຫຼີກໜີໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ.

๕๗.

໕໗.

โมกฺเขสโก ชิตวรวารณกฺกโมเอโกจรํ วสิ มคเธสุ จาริกํ,เสนานิวิสฺสุนฺนิคโม ยหึสิยาตํ ตาปสาลยมุรุเวลโมสริ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ສະແຫວງຫາຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ມີທ່າທາງສະເດັດໄປປານດັ່ງພະຍາຊ້າງຕົວປະເສີດທີ່ຊະນະເສິກ ຊົງສະເດັດຈາຣິກໄປແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວໃນແຄວ້ນມະຄົດ ຈົນຮອດຕຳບົນອຸຣຸເວລາເສນານິຄົມ ອັນເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງເຫຼົ່າດາບົດ.

๕๘.

໕໘.

อทฺทกฺขิ โส หริณวิหงฺคมากุลํมนฺทานิเลริตตรุสณฺฑมณฺฑิตํ,เนรญฺชราสลิลปวาหสิตลํปาสาทิกํ ปรมตโปวนํ ตหึ;

()

ພຣະອົງໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນປ່າບຳເພັນຕະບະອັນປະເສີດສຸດໃນທີ່ນັ້ນ ເປັນທີ່ໜ້າຮື່ນຮົມ ເຕັມไปด้วยເຫຼົ່າເນື້ອ (ກວາງ) ແລະນົກທັງຫຼາຍ ປະດັບປະດາດ້ວຍໝູ່ໄມ້ທີ່ຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍສາຍລົມອ່ອນໆ ແລະເຢັນສະບາຍດ້ວຍກະແສນ້ຳຂອງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ.

๕๙.

໕໙.

อนฺโตชฏํ ชฏิลชฏา’ลิวุมฺพิต-ปาทมฺพุโช วิชฏยิตุํ ฆฏํ วสี,อตฺตาหิตาปนปฏิปตฺติยา ตหึวิชฺชาธเร ชฏิลวเร ปสาทยี;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະບາດປານດັ່ງດອກບົວ ອັນເຫຼົ່າຊະດິນ (ດາບົດມ້ຽນຜົມ) ຜູ້ມີຜົມຊະດາໄດ້ນ້ອມອະພິວາດ ຊົງພະຍາຍາມເພື່ອຈະແກ້ໄຂກິເລດອັນຮົກຊັດພາຍໃນ ດ້ວຍການປະຕິບັດທໍຣະມານຕົນເອງໃນທີ່ນັ້ນ ຈົນເຮັດໃຫ້ເຫຼົ່າຊະດິນຜູ້ປະເສີດຜູ້ຊົງວິຊາເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ.

๖๐. สญฺจาริโต ชนปทจาริกํ ตทา

໖໐. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງຊົງສະເດັດຈາຣິກໄປຕາມຊົນນະບົດ

ปตฺวา ตโปวนมถ ปญฺจวคฺคิยา,

ເມື່ອສະເດັດເຖິງປ່າບຳເພັນຕະບະແລ້ວ ພຣະປັນຈະວັກຄີ

ภิกฺขุ มหาปุริสมุปฏฺฐหึสุ ตํ

ເຫຼົ່າພິກຂຸ (ປັນຈະວັກຄີ) ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປບຳລຸງອຸປະຖາກພຣະມະຫາບຸຣຸດອັນປະເສີດພຣະອົງນັ້ນ

อารทฺธทุกฺกรกิริยํ ยถาพลํ. ()

ຜູ້ຊົງເລີ່ມບຳເພັນທຸກກໍຣະກິຣິຍາ ຢ່າງສຸດກຳລັງຄວາມສາມາດ.

๖๑. ธีโร’ติทุกฺกรปฏิปตฺติปูรโก

໖໑. ພຣະອົງຜູ້ຊົງມີຄວາມພຽນອັນໝັ້ນຄົງ ຊົງບຳເພັນຂໍ້ປະຕິບັດອັນເຮັດໄດ້ຍາກຍິ່ງ

ทนฺตานิ วีสติทสเนหิ วีสติ,

ຊົງກົດພຣະທົນ (ແຂ້ວ) ດ້ວຍພຣະທົນ

ตาลุํ นิรุมฺหิย รสนาย เจตสา

ຊົງກົດເພດານປາກດ້ວຍພຣະຊิວຫາ (ລີ້ນ) ດ້ວຍພຣະໄທ

จิตฺตํ นิปีฬยิ ปริตาปยิ ตหึ. ()

ຊົງຂົ່ມພຣະໄທໃຫ້ເດືອດຮ້ອນໃນທີ່ນັ້ນ.

๖๒. ปคฺคยฺห มุทฺธนิ พลวา’ติทุพฺพลํ

໖໒. ປານດັ່ງບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍ ຈັບບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງນ້ອຍໄວ້ທີ່ຫົວ

นิปฺผีฬเย ยถริว ธีมโต ตถา,อตฺตาหิตาปนปสุตสฺส ปคฺฆรุํกจฺฉาทินา’ธีกตรเสทพินฺทโว;

()

ແລ້ວບີບຄັ້ນໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາກໍຊົງເຮັດຢ່າງນັ້ນ ເມື່ອພຣະອົງຊົງຂຸມຂ້ຽວບຳເພັນທໍຣະມານຕົນເອງ ຢາດພຣະເສໂທ (ເຫື່ອ) ກໍໄຫຼອອກມາຈາກພຣະກັດສະ (ຂີ້ແຮ້) ແລະສ່ວນອື່ນໆ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

๖๓. มคฺโคภวตฺย’ยมิติ โพธิสิทฺธิยา

໖໓. ຊົງດຳຣິວ່າ 'ນີ້ຄົງຈະເປັນຫົນທາງເພື່ອຄວາມສຳເລັດແຫ່ງພຣະໂພທິຍານ'

อปฺปาณกํ ปฏิปท มาจรํ จิรํ,วาสํ อกา วสิ มุขโต จ นาสโตอสฺสาสมปฺปฏิปฏิโม’ปรุนฺธิย;

()

ຈຶ່ງຊົງບຳເພັນອັບປານະກະຊານ (ການກັ້ນລົມຫາຍໃຈ) ຢູ່ເປັນເວລານົນນານ ພຣະມຸນີຜູ້ຫາຜູ້ປຽບບໍ່ໄດ້ ຊົງກັ້ນລົມອັດສະສາສະປັດສະສາ (ລົມຫາຍໃຈເຂົ້າອອກ) ທາງພຣະໂອດ (ປາກ) ແລະພຣະນາສິກ (ດັງ) ໄວ້.

๖๔.

໖໔.

รุทฺเธสุ เตสฺว’ ปิหิตโสตรนฺธโตวาโต’ภินิกฺขมิ อธิมตฺตนิสฺสโน,กมฺมารคคฺคริมุขโต รโว ภุสํนิคฺคจฺฉเต อภิธมเนน เสยฺยถา;

()

ເມື່ອຊ່ອງທາງເຫຼົ່ານັ້ນຖືກປິດ ລົມກໍພັດອອກທາງຊ່ອງພຣະໂສດ (ຮູຫູ) ທັງສອງ ດ້ວຍສຽງອັນດັງສະໜັ່ນ ປຽບເໝືອນສຽງລົມທີ່ດັງອອກມາຢ່າງແຮງຈາກປາກສູບຂອງຊ່າງຄຳ (ຫຼືຊ່າງເຫຼັກ) ໃນເວລາທີ່ສູບລົມຢູ່.

๖๕.

໖໕.

ยาเวทนา ขรสิขเรน ชายเรสีสสฺส วิชฺฌนสมเย สุขตฺถิโน,เอวํ ตทา กฐินสิโรรุชา’ภวุํรุทฺธานิลสฺส หิ มุขกณฺณนาสโต;

()

ເວດທະນາອັນແຮງກ້າປານດັ່ງຖືກແທງດ້ວຍເຫຼັກແຫຼມທີ່ຫົວ ເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະອົງໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງຊົງມີພຣະອາການເຈັບພຣະສຽນ (ຫົວ) ຢ່າງຮຸນແຮງ ເພາະການກັ້ນລົມຫາຍໃຈທາງພຣະໂອດ ພຣະກັນ (ຫູ) ແລະພຣະນາສິກ.

๖๖.

໖໖.

วาตาภิฆาตนสมเย สุธิมโตสีเส’ภวุํ ปุนรปิสิสเวทนา,ทฬฺเหน โย สิรสิ วรตฺตเกน ยํทฬฺหํ ทเท ยถริว สิสเวฐนํ;

()

ໃນເວລາທີ່ລົມຕີຂຶ້ນເບື້ອງເທິງ ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາກໍຊົງໄດ້ຮັບທຸກຂະເວດທະນາໃນພຣະສຽນອີກ ປຽບເໝືອນມີຄົນເອົາເຊືອກໜັງອັນໜາແໜ້ນມາຮັດພຣະສຽນໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ.

๖๗.

໖໗.

สมฺมา นิรุมฺหิตมุขกณฺณนาสโตธีโร สมีรณมุปรุนฺธิจุ’ตฺตรึ,คพฺภนฺตรํ ขรตรเวทนา’ตุรํวาตา’ภิมนฺถิย ปริกนฺตยุํ ตโต;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນໝັ້ນຄົງ ຊົງກັ້ນລົມຫາຍໃຈທາງພຣະໂອດ ພຣະກັນ ແລະພຣະນາສິກໃຫ້ແໜ້ນໜາຍິ່ງຂຶ້ນໄປອີກ ລົມທັງຫຼາຍຈຶ່ງປັ່ນປ່ວນຢູ່ໃນພຣະອຸທອນ (ທ້ອງ) ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຈັບປວດຢ່າງແສນສາຫັດ ປານດັ່ງຈະຈີກພຣະອຸທອນອອກເປັນຊິ້ນໆ.

๖๘.

໖໘.

โคฆาตโก จตุรตโร วิกตฺตเยกุจฺฉึ ควํ ติขิณวิกนฺตเนน เจ,รุทฺธาติเลห’นริยมคฺคคามิโนชาตา ตถา ขรตร กุจฺฉิเวทนา;

()

ປຽບເໝືອນຄົນຂ້າຄໍ້ (ຄົນຂ້າງົວ) ຜູ້ມີຄວາມຊຳນານ ໃຊ້ມີດອັນຄົມກ້າປາດທ້ອງງົວ ສະພາບຄວາມເຈັບປວດໃນພຣະອຸທອນຢ່າງແຮງກ້າ ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະອົງຜູ້ຊົງປະຕິບັດທາງອັນບໍ່ແມ່ນທາງອັນປະເສີດ ດ້ວຍການກັ້ນລົມຫາຍໃຈນັ້ນ.

๖๙.

໖໙.

อปฺปานกํ ปุนรปิ ฌานมาจรํวีโร สมีรณ มุปรุนฺธิ สพฺพถา,จีนฺตุพฺภวํ สกมุขกณฺณนาสคํเตนา’สิ กายิกทรโถ ธิตีมโต;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມແກ້ວຫານ ຊົງບຳເພັນອັບປານະກະຊານອີກ ຊົງກັ້ນລົມຫາຍໃຈທຸກວິຖີທາງ ບໍ່ໃຫ້ລົມທີ່ເກີດຈາກຈິດອອກທາງພຣະໂອດ ພຣະກັນ ແລະພຣະນາສິກ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄວາມທຸກທໍຣະມານທາງພຣະວໍຣະກາຍຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມອົດທົນ.

๗๐.

໗໐.

ทฬฺหํ อุโภ จรปุริสา มหพฺพลาพาหาสุ คณฺหิย ปุริสํ’ติทุพฺพลํ,องฺคารกาสุยมหิตาปยนฺติเจโส ตาทิสึ อนุภวิ ทุกฺขเวทนํ;

()

ປຽບເໝືອນຊາຍສອງຄົນຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍ ຈັບແຂນຊາຍຜູ້ອ່ອນແອຄົນໜຶ່ງໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາ ແລ້ວນຳໄປຍ່າງ (ປິ້ງ) ເທິງຫຼົ່ມຖ່ານໄຟອັນຮ້ອນແຮງ ພຣະອົງກໍຊົງໄດ້ຮັບທຸກຂະເວດທະນາອັນແຮງກ້າປານນັ້ນ.

๗๑.

໗໑.

ขิตฺตํ กลิงฺครมิวกาวิเทวตารุทฺธานิลุพฺภวขรเวทนาตุรํ,วีรํ วิโลกิย ปติตํ ตโปวเนปพฺยากรุํก วรปุริโส มโต อิติ;

()

ເທວະດາບາງຕົນເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມແກ້ວຫານ ລົ້ມລົງໃນປ່າບຳເພັນຕະບະ ໄດ້ຮັບທຸກຂະເວດທະນາຢ່າງແສນສາຫັດຈາກການກັ້ນລົມຫາຍໃຈ ມີສະພາບປານດັ່ງທ່ອນໄມ້ທີ່ຖືກຖິ້ມໄວ້ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ພຣະບຸຣຸດອັນປະເສີດໄດ້ສິ້ນພຣະຊົນແລ້ວ'.

๗๒.

໗໒.

กาลํกโรตฺย’ยมิติ กาจิ เทวตาโนจาหุกึ ตทิตร เทวตา วตํ,อสฺเส’ว โคตมสมณสฺส มาริสาอาโรจยุํ วิหรณมีทิสํอิติ;

()

ເທວະດາບາງຕົນກ່າວວ່າ 'ພຣະອົງກຳລັງຈະສິ້ນພຣະຊົນ' ແຕ່ເທວະດາຕົນອື່ນກ່າວວ່າ 'ບໍ່ແມ່ນດອກ ທ່ານທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືວິຫານທຳ (ການຢູ່) ຂອງພຣະສະມະນະໂຄດົມຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ' ພວກເທວະດາໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້.

๗๓.

໗໓.

ยํนูน’หํ ปฏิปทเหยฺยมายตึอาหารยาปนหรณาย สพฺพโส,เอวํ สจินฺตยิ กรุณาย โจทิตาตา เทวตา ตุวฏุมุเปจฺจ โคตมํ;

()

ພຣະອົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນຈະປະຕິບັດຂໍ້ວັດດ້ວຍການງົດອາຫານທຸກຢ່າງໂດຍສິ້ນເຊີງ' ເວລານັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາຜູ້ມີຄວາມເອັນດູ ຈຶ່ງຟ້າວເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມ.

๗๔.

໗໔.

อาโรจยุํ ยทิปน นิจฺจโภชโน-ปจฺเฉทนํ สมณตุวํ กริสฺสสิ,กาหาม เต มยมิติโลมกุปโตทิพฺโพชโมกิริย สริรตปฺปณํ;

()

ແລ້ວກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະສະມະນະ ຫາກພຣະອົງຈະຊົງງົດສະເຫວີຍອາຫານໂດຍສິ້ນເຊີງ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະແທດແຊກໂອຊາອັນເປັນທິບເຂົ້າທາງຂຸມຂົນ ເພື່ອບຳລຸງພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງ'.

๗๕.

໗໕.

ฆาสสฺสเฉทนวีริยํ กโรมิ เจยาเปนฺติ ตา มธุร สุธารเสน มํ,เตนา’ภิยาปนวิธิมิจฺฉโต สโตตํโขตปํ นภวติ กึ มุสา มมํ;

()

ພຣະອົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ຫາກເຮົາຕັ້ງຄວາມພຽນທີ່ຈະງົດອາຫານ ແຕ່ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ກັບມານຳເອົາໂອຊາຣົດອັນເປັນທິບມາລ້ຽງເຮົາໄວ້ ການທີ່ເຮົາປະຕິຍານວ່າຈະງົດອາຫານນັ້ນ ກໍຈະກາຍເປັນຄຳຕົວະ (ມຸສາ) ແກ່ເຮົາເອງບໍ່ແມ່ນຫຼື'.

๗๖.

໗໖.

นาลนฺติ โส กุหนวเสน เทวตา-วิมฺหาปเนติ’ห นิชเทหตปฺปณํ,เอวํ อนุสฺสริย’นุวาสรํ วสีอาหารมาหริ วิรสํ ปริตฺตกํ;

()

ພຣະອົງຊົງເຫັນວ່າ 'ການບຳລຸງຮ່າງກາຍຂອງຕົນດ້ວຍການຫຼອກລວງໃຫ້ເທວະດາອັດສະຈັນໃຈນັ້ນ ບໍ່ເປັນການສົມຄວນເລີຍ' ເມື່ອຊົງດຳຣິຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະມຸນີຈຶ່ງຊົງສະເຫວີຍອາຫານອັນມີຣົດຈືດຊືດແລະມີປະຣິມານນ້ອຍນິດໃນແຕ່ລະວັນ.

๗๗.

໗໗.

สฺวาเจลโก วิจริกราปเลขโณอาจารมุตฺตฺย’ภวิ นเจหิติฏฺฐิโก,อุทฺทิสฺสกํ อภิหฏกํ นิมนฺตนํนาสาทยิ ปิฏกกโลปิกุมฺภิกํ;

()

ພຣະອົງຊົງປະພຶດຕົນເປັນຜູ້ບໍ່ຊົງສະໄບຈີວອນ (ເປືອຍກາຍ) ຊົງໃຊ້ຝາມືເລຍອາຫານ ຊົງມີປົກກະຕິບໍ່ຢືນຮັບອາຫານທີ່ເຂົານຳມາຖວາຍ ຊົງບໍ່ຮັບອາຫານທີ່ເຂົາເຈາະຈົງຖວາຍ ຊົງບໍ່ຮັບຄຳນິມົນ ຊົງບໍ່ຮັບອາຫານຈາກໝໍ້ ຫຼືຈາກກະບວຍ.

๗๘.

໗໘.

โส ทณฺฑมุคฺครมุสเล’ฬกนฺตรํปายนฺติคพฺภินิปนิตีหิ จา’หฏํ,สามกฺขิกาวิสย มุหินฺนเมกิกํสงฺกิตฺติโนทนมปิ นาภิสาทยี;

()

ພຣະອົງບໍ່ຊົງຮັບອາຫານໃນລະຫວ່າງທ່ອນໄມ້ ລະຫວ່າງສາກຕຳເຂົ້າ ລະຫວ່າງແກະ ບໍ່ຊົງຮັບອາຫານຈາກຍິງມີຄັນ ຈາກຍິງຜູ້ກຳລັງໃຫ້ນົມລູກ ບໍ່ຊົງຮັບອາຫານຈາກບ່ອນທີ່ມີໝາຢືນຄຸມຢູ່ ບໍ່ຊົງຮັບອາຫານຈາກບ່ອນທີ່ມີແມງວັນຕອມເປັນກຸ່ມ ແລະບໍ່ຊົງຮັບເຂົ້າປຽກ.

๗๙.

໗໙.

โสวีรกํ นปิวิ สุรํ นเมรยํสุกฺขามกํ ยทปิ ติโกวิสุทฺธิกํ,โส มจฺฉมํสกวิกตึ ปฏิกฺขิปิอปฺเปกทา ตปสิ นิรามคนฺธิโก;

()

ພຣະອົງບໍ່ຊົງດື່ມນ້ຳສົ້ມພະຍະ (ນ້ຳຜັກດອງ) ບໍ່ຊົງດື່ມສຸຣາແລະເມຣັຍ ບໍ່ຊົງສະເຫວີຍອາຫານແຫ້ງ ແມ່ນແຕ່ອາຫານທີ່ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ຊົງປະຕິເສດປາແລະເນື້ອທຸກຊະນິດ ຊົງເປັນຜູ້ປາສະຈາກກິ່ນຄາວໃນການບຳເພັນຕະບະບາງຄັ້ງ.

๘๐.

໘໐.

โส สตฺตโตปฺปภุติ กเมน หาปยํยาเวกมาหริ กพลํ พลตฺถิโก,โส สตฺตโตปฺปภุติ กเมน หาปยํเอกํ กุลํ อุปคมิ ยาว ภิกฺขิตุํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ພຣະອົງຜູ້ປາດຖະໜາກຳລັງ ຊົງຫຼຸດຜ່ອນອາຫານລົງຕາມລຳດັບ ຕັ້ງແຕ່ເຈັດຄຳຈົນເຫຼືອພຽງຄຳດຽວ ຊົງຫຼຸດຜ່ອນການສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດລົງຕາມລຳດັບ ຕັ້ງແຕ່ເຈັດຕະກູນຈົນເຫຼືອພຽງຕະກູນດຽວ.

๘๑.

໘໑.

เอกาย ทีหิปิ ติจตูหิ ปญฺจหิทินฺนํ ปฏิคฺคหิ ฉหิ ทตฺติสตฺตหิ,เอกาหิกปฺปภุติกมทฺธมาสิกํมูลํ สยํ ปติตผลํ ปภุญฺชิ โส;

()

ພະອົງຊົງຮັບບິນທະບາດທີ່ເຂົາຖວາຍພຽງຄຳດຽວ, ສອງຄຳ, ສາມຄຳ, ສີ່ຄຳ, ຫ້າຄຳ, ຫົກຄຳ ຫຼືເຈັດຄຳ, ຊົງສະເຫວີຍອາຫານວັນລະຫົນ, ສອງວັນລະຫົນ... ຈົນເຖິງເຄິ່ງເດືອນລະຫົນ, ຊົງສະເຫວີຍແຕ່ຫົວມັນ ແລະໝາກໄມ້ທີ່ຫຼົ່ນເອງ.

๘๒.

໘໒.

สามากตณฺฑุลมถสากมทฺทกํนีวารกุณฺฑกหฏททฺทุลาทิกํ,ปิญฺญากโคมยติณ ฌามโกทนํวีโร มหาวิกฏมปานุภุญฺชิ โส;

()

ພະມະຫາວີຣະເຈົ້ານັ້ນ ຊົງສະເຫວີຍອາຫານອັນປະຕິກູນຍິ່ງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ເຂົ້າຟ່າງ, ຜັກບຸ້ງ, ເຂົ້າປ່າ, ຮຳເຂົ້າ, ເທົາ, ໜັງສັດ, ກາກງາ, ຂີ້ງົວ, ຫຍ້າ ແລະເຂົ້າຕັງ.

๘๓.

໘໓.

โถกํ ปิวิ ปกสตมิตํ หเรณุก-ยูสํ ตถา จนก กุลตฺถมุคฺคชํ,โส อปฺปโภชนปรโม สชีวิตํเอเกน ยาปยิ ติลตณฺฑุเลน’ปิ;

()

ພະອົງຊົງສະເຫວີຍນ້ຳຕົ້ມຖົ່ວຂຽວ, ຖົ່ວດຳ, ຖົ່ວແປບ ຫຼືຖົ່ວທອງ ພຽງເລັກນ້ອຍ, ຊົງມີຄວາມພາກພຽນໃນການສະເຫວີຍອາຫານໜ້ອຍທີ່ສຸດ, ຊົງຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປດ້ວຍງາເມັດດຽວ ຫຼືເຂົ້າສານເມັດດຽວ.

๘๔.

໘໔.

สาณมฺมสาณ?ชิน’ชินกฺขิปจฺฉว-ทุสฺสํ ติรีฏกกุสวากจีรกํ,โส เกสกมฺพลมปิวาฬกมฺพลโมฬุกปกฺขิกผลกานฺย’ธารยิ;

()

ພະອົງຊົງນຸ່ງຫົ່ມຜ້າປ່ານ, ຜ້າປ່ານປະສົມ, ຜ້າຫໍ່ສົບ, ຜ້າເປືອກໄມ້, ຜ້າຫຍ้าຄາ, ຜ້າທໍດ້ວຍຜົມ, ຜ້າທໍດ້ວຍຂົນສັດ, ຜ້າປີກນົກເຄົ້າ ຫຼືແຜ່ນກະດານໄມ້.

๘๕.

໘໕.

ทุพฺพณฺณนตฺตกมยมคฺคปุคฺคโลอปฺเปกทา ปริทหิ ปํสุกูลกํ,อตฺตนฺตโปวรณ ปรายโณ ภวิโส มสฺสุกุนฺตลตนุโลมโลจโก;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນບຸກຄົນອັນປະເສີດ ບາງຄັ້ງຊົງນຸ່ງຫົ່ມຜ້າບັງສະກຸນທີ່ເປິເປື້ອນ, ຊົງມຸ່ງໝັ້ນໃນການທໍລະມານຕົນເອງ, ຊົງຖອນໜວດ, ຜົມ ແລະຂົນຕາມຮ່າງກາຍ.

๘๖.

໘໖.

อุพฺภฏฺฐโก’ภวิ ปริวชฺชิตาสโนอุกฺกฏฺฐมุกฺกุฏิกวตํ อธิฏฺฐหี,อุทฺธคฺคกณฺฏกวีสเม อปสฺสเยเสยฺยํ อกา ตทุปริฐานจงฺกมํ;

()

ພະອົງຊົງເປັນຜູ້ຢືນຕະຫຼອດ ລະເວັ້ນການນັ່ງ, ຊົງອະທິຖານວັດໃນການນັ່ງຢ່ອງຢໍ້ຢ່າງເຄັ່ງຄັດ, ຊົງບັນທົມເທິງໜາມອັນແຫຼມຄົມ ແລະບ່ອນຂຸມຂະຂະ, ຊົງເດີນຈົງກົມ ແລະຢືນເທິງໜາມນັ້ນ.

๘๗.

໘໗.

โส สายตติยกมุทกาวโรหณ-ยุตฺโต ปวาหยิตุมฆํ สมุสฺส หี,อาตาปยํ อิติ ปริตาปยํ สกํเทหํ จิรํ ปริหริ ปาปภีรุโก;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ ຊົງລົງອາບນ້ຳວັນລະສາມເທື່ອ (ເຊົ້າ, ທ່ຽງ, ແລງ) ເພື່ອລ້າງບາບ, ຊົງທໍລະມານ ແລະເຜົາຜານຮ່າງກາຍຂອງຕົນໃຫ້ເດືອດຮ້ອນຢູ່ຕະຫຼອດການລະນານ.

๘๘.

໘໘.

โย เนกหายนคณิโก’ตฺถิ’ตินฺทุก-รุกฺขสฺส โข ปปฏิกชาตขาณุโก,เอวํ ตถา ปปฏิกชาตมตฺตโนคตฺตญฺจ สนฺนิวิตรโชมลํ ภวิ;

()

ຕໍໄມ້ໝາກຕັບເສືອ (ຕົ້ນຕິນທຸກະ) ທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍປີ ມີເປືອກແຫ້ງຫຼົ່ນອອກມາສັນໃດ, ຮ່າງກາຍຂອງພະອົງກໍມີຝຸ່ນລະອອງ ແລະຂີ້ໄຄຈັບໜາ ຈົນຫຼົ່ນອອກມາເປັນເກັດໆ ສັນນັ້ນ.

๘๙.

໘໙.

โสวา ปโร นตุ ปริวชฺชยี รโช-ชลฺลานิ กชฺชลมลินานิ ปาณินา,เทหํ สุโภชนชหเนน ชชฺชรํเตลํ วิเลปิย รชสา’ภิถูลยี;

()

ພະອົງບໍ່ຊົງປັດເປົ່າຝຸ່ນລະອອງ ແລະຂີ້ໄຄອັນດຳສະໜິດດ້ວຍພະຫັດເລີຍ, ຮ່າງກາຍຂອງພະອົງຊຸດໂຊມລົງເພາະການງົດສະεຫວີຍອາຫານອັນດີ, ບໍ່ຊົງທາດ້ວຍນ້ຳມັນ ແຕ່ກັບພອກພູນດ້ວຍຝຸ່ນລະອອງ.

๙๐.

໙໐.

โส ทฺเว’กปสฺสยิกวตํ ปปูรยีอาปานโก’ ภวิ ผลเก’ปิ ถณฺฑิเล,เสยฺยํ อกาก วิหริ วิเวกกามวาอชฺโฌคหํ อทุติยโก มหาวนํ;

()

ພະອົງຊົງບຳເພັນວັດໃນການນອນຕະແຄງຂ້າງດຽວ ຫຼືສອງຂ້າງ, ຊົງບັນທົມເທິງແຜ່ນກະດານ ຫຼືເທິງພື້ນດິນ, ພະອົງຜູ້ຊົງປາດຖະໜາຄວາມວິເວກ ຊົງສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າໃຫຍ່ແຕ່ພຽງພະອົງດຽວ.

๙๑.

໙໑.

ปาเณ อิเม วิสมคเต’ติขุทฺทเกนา’หํ วธิสฺสมิติ ปฏิจฺจ’นุทฺทยํ,อุสฺสาวมทฺทนหิรภีรุตาย โสนาโถ อภิกฺกมิ จ สโต ปฏิกฺกมิ;

()

ພະໂລກະນາດຊົງມີພະເມດຕາປານີວ່າ 'ເຮົາຈັກບໍ່ບຽດບຽນສັດນ້ອຍໆ ເຫຼົ່ານີ້ທີ່ຢູ່ຕາມພື້ນດິນ', ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ແລະລະອາຍຕໍ່ການຢຽບຢ່ຳແມ່ນແຕ່ຢາດນ້ຳຄ້າງ, ພະອົງຈຶ່ງຊົງກ້າວໄປ ແລະຖອຍກັບດ້ວຍຄວາມມີສະຕິ.

๙๒.

໙໒.

นินฺนตฺถลา วนคหนา วนาสโยนินฺนตฺถลํ วนคหนํ มิโค ยถา,หีโต วิปสฺสิย วิปิโนปเค ชเนตาสาภิภู ปปนติ เอวเมวโข;

()

ປານປະໜຶ່ງເນື້ອປ່າທີ່ອາໄສຢູ່ໃນປ່າເລິກ, ເມື່ອເຫັນມະນຸດເຂົ້າມາໃນປ່າ ກໍຕົກໃຈຢ້ານກົວ ແລ່ນໜີຈາກບ່ອນຕ່ຳຂຶ້ນບ່ອນສູງສັນໃດ, ພະອົງກໍຊົງມີພະທັຍສະດຸ້ງຢ້ານ ແລະຫຼົບຫຼີກໄປສັນນັ້ນ.

๙๓.

໙໓.

ทิสฺวาน ลุทฺทกวนกมฺมิกาทโยโคปาลเก ติณนฬกฏฺฐหารเก,มาจทฺทสํ อหมปิ เตตฺย’ยํชโนมา มํ วิปสฺสตุ สมธิฏฺฐหํ วตํ;

()

ເມື່ອຊົງເຫັນນາຍພານ, ຄົນຫາຟືນ, ຄົນລ້ຽງງົວ, ຄົນກ່ຽວຫຍ້າ, ຄົນຕັດໄມ້ອໍ້ ຫຼືຄົນຫາຟືນ, ພະອົງຊົງອະທິຖານວັດວ່າ 'ຂໍຢ່າໃຫ້ເຮົາເຫັນຄົນເຫຼົ່ານີ້ ແລະຂໍຢ່າໃຫ້ຄົນເຫຼົ່ານີ້ເຫັນເຮົາເລີຍ'.

๙๔.

໙໔.

เอโกวสงฺคณิกวิหารภีติยานินฺนตฺถลา วนคหนา ตโปนิธี,นินฺนตฺถลํ วนคหนํ ปปาต โสตสฺสาสิ ตาทิสิ ปวิวิตฺตตา ตทา;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຕະບະ ຊົງຢ້ານກົວການຢູ່ຮ່ວມກັນກັບໝູ່ຄະນະ, ຈຶ່ງຊົງຫຼົບຫຼີກໄປແຕ່ພຽງພະອົງດຽວ ຈາກບ່ອນຕ່ຳຂຶ້ນບ່ອນສູງ ຈາກປ່າສູ່ປ່າເລິກ, ໃນເວລານັ້ນ ພະອົງຊົງມີຄວາມວິເວກປານນັ້ນ.

๙๕.

໙໕.

ยสฺมึวเน จรตมวีตราคีนํโรมุคฺคโม จรณตลานิ กมฺปเร,ทิสฺวาน ภึสณกวนํ ตถาวิธํอชฺโฌคหํ วสิ ปวิเวกกามวา;

()

ໃນປ່າໃດ ທີ່ຄົນຜູ້ຍັງບໍ່ປາສະຈາກລາຄະເຂົ້າໄປແລ້ວ ຍ່ອມມີຂົນລຸກຊູຊັນ ແລະຕີນສັ່ນລະຣົວ, ພະອົງຜູ້ຊົງປາດຖະໜາຄວາມວິເວກ ເມື່ອຊົງເຫັນປ່າອັນໜ້າສະຢ້ານກົວປານນັ້ນ ກໍຊົງສະເດັດເຂົ້າໄປປະທັບຢູ່.

๙๖.

໙໖.

อุสฺสาวปาตตสมเย’นฺตรฏฺฐเกเหมนฺติเก สิสิรตราย รตฺติยา,อพฺภาวกาสิก มภิปูรยิ วตํกิจฺฉํ วสิ วสิ วนสณฺฑโค ทิวา;

()

ໃນລະຫວ່າງແປດວັນແຫ່ງເໝັນຕະຣະດູ (ກາງລະດູໜາວ) ທີ່ມີນ້ຳຄ້າງຕົກ ແລະມີອາກາດໜາວເຢັນຍິ່ງ, ໃນເວລາກາງຄືນ ພະອົງຊົງບຳເພັນວັດໃນການຢູ່ກາງແຈ້ງຢ່າງແສນລຳບາກ, ສ່ວນເວລາກາງເວັນ ຊົງປະທັບຢູ່ໃນປ່າທຶບ.

๙๗.

໙໗.

คิมฺโหตุ ปจฺฉิมทิวสนฺตเร ทิวาอพฺภาวกาสิกธุตธมฺมปูรโก,รตฺตึ วเน วิหริ ชวฏฺฐิกานฺยุ’ปนิสฺสาย โส อสยิ สุสานภูมิยํ;

()

In the last month of the hot season, by day he fulfilled the dhutanga of staying in the open air (under the burning sun). At night, he dwelt in the forest or slept in the cemetery, resting on bones.

๙๘.

໙໘.

พุทฺธงฺกุรํ อุปคมิโย’ฐุภนฺติ’ปิโอมุตฺตยนฺติปิ รชโส’กิรนฺติ’ปิ,โคมณฺฑลา สวณขิเลสุ ทณฺฑกํทตฺวา วทาปยิตุมุปกฺกมนฺติ’ปิ;

()

ພວກເດັກລ້ຽງງົວເປັນຕົ້ນ ພາກັນເຂົ້າມາຫາພະໜໍ່ພຸດທະເຈົ້າ ແລ້ວຖົ່ມນ້ຳລາຍໃສ່ແດ່, ຍ່ຽວໃສ່ແດ່, ຊັດຝຸ່ນລະອອງໃສ່ແດ່, ແລະເອົາໄມ້ແຍ່ເຂົ້າໄປໃນຮູພະກັນ (ຫູ) ເພື່ອຢອກໄຍແດ່.

๙๙.

໙໙.

โสวาธิวาสยิ สติมา อุเปกฺขโกตํเวทนํ กฏุกก มนญฺญเวทิยํ,ทุกฺเข สุเข สุมติ ตุลาสริกฺขโกพาเลสุ เตสฺว’ปิ นวิโกปยิมนํ;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງມີສະຕິ ແລະອຸເບກຂາ ຊົງອົດກັ້ນຕໍ່ທຸກຂະເວທະນາອັນແສນສາຫັດ ແລະບໍ່ມີສິ່ງໃດປານນັ້ນ, ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນປະເສີດ ຊົງມີພະທັຍສະໝ່ຳສະເໝີດັ່ງຕາຊັ່ງທັງໃນທຸກ ແລະສຸກ, ບໍ່ຊົງມີພະທັຍຂັດເຄືອງໃນຄົນພານເຫຼົ່ານັ້ນເລີຍ.

๑๐๐.

໑໐໐.

อาหารตปฺปณวิธินา วิสุทฺธิ’ติเอเก วทนฺติ’ห สมณาญฺญติตฺถิยา,โกลาทิโภชนวิกตึ ตถาวิธํอปฺปิจฺฉตาย’นุภวิ สุทฺธิกามวา;

()

ພວກສະມະນະ ແລະອັນຍະເດຍຣະຖີບາງພວກໃນໂລກນີ້ກ່າວວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍການຈຳກັດອາຫານ', ພະອົງຜູ້ຊົງປາດຖະໜາຄວາມບໍລິສຸດ ແລະມີຄວາມມັກນ້ອຍ ຈຶ່ງຊົງສະεຫວີຍອາຫານມີໝາກພຸດທາ (ໝາກທັນ) ເປັນຕົ້ນ.

๑๐๑.

໑໐໑.

อปฺโปชโภชนวิกตึ ปภุญฺชโตขตฺตึสลกฺขณสิริยา สมุชฺชลํ,กาโย สุรทฺทุมรุจิโร’ธิมตฺตก-สีมานมฏฺฐิกตจ มาปธีมโต;

()ปพฺพานิวา อสิตลนาสฺว’สิติก-วลฺลิสุ อุนฺนต’วนตานิ เสยฺยถา,อาสุํ ตถา กรจรณาทิกานิ’ปิตสฺสุ’นฺนโตนต’วยวาติ วิคฺคเห;

()

ເມື່ອພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາ ຊົງສະເຫວີຍອາຫານອັນມີໂພຊະນາການໜ້ອຍປານນັ້ນ, ພະວໍຣະກາຍທີ່ເຄີຍຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສິຣິແຫ່ງມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະ ໓໒ ປະການ ແລະງົດງາມດັ່ງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ ກໍກັບກາຍເປັນເຫຼືອແຕ່ໜັງຫຸ້ມກະດູກ, ຂໍ້ພະຫັດ ແລະຂໍ້ພະບາດເປັນຕົ້ນ ກໍປາກົດປຸ່ມປົ່ງຂຶ້ນໆ ລົງໆ ປານປະໜຶ່ງຂໍ້ຂອງເຄືອໄມ້ດຳ.

๑๐๓.

໑໐໓.

โมกฺเขสิโน กรภปทํว นิสฺสิรึนิมฺมํส มานิสท มหู สิริมโต;

ตสฺสุ’นฺตตาวนตกปิฏฺฐิกณฺฏโกอาสิ ยถาวลยิตวฏฺฏนาวลิ;

()

ພະສະໂພນ (ຕະໂພກ) ຂອງພະອົງຜູ້ຊົງສະແຫວງຫາຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ກໍປາສະຈາກເນື້ອ ແລະໝົດຄວາມງົດງາມ ປານປະໜຶ່ງຮອຍຕີນອູດ, ກະດູກສັນຫຼັງຂອງພະອົງກໍປາກົດເປັນປຸ່ມໆ ຍຸບໆ ໂນນໆ ດັ່ງສາຍລູກປະຄຳ.

๑๐๔.

໑໐໔.

โคปาณสิ สิถิลิตพนฺธนา ชร-สาฬาย เหฏฺฐุปริฐิเต’ว ธีมโต,นิมฺมํสโลหิตกกเลพเร ปฺย’ว-ภคฺคา ภวุํ ปวิสมผาสุกาวลี;

()

ໂຄງກະດູກຊີ່ໂຄງຂອງພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາ ປາກົດຊ້ອນກັນຫຼຸດລຸ່ມຫຼຸດເທິງ ປານປະໜຶ່ງກອນເຮືອນເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມ ແລະຫຼຸດອອກຈາກກັນ, ໃນພະວໍຣະກາຍທີ່ປາສະຈາກເນື້ອ ແລະໂລຫິດ.

๑๐๕.

໑໐໕.

อปฺปํ กุโภชนวิกตึ ปภุญฺชโนตสฺส’กฺขิกูปคยุคลกฺขิตารกา,โอกฺกายิกา อภวุ มคาธคา ตทาคมฺภีรกุปคทกตารกาก วิย;

()

ເພາະຊົງສະເຫວີຍອາຫານອັນເລວເລັກນ້ອຍປານນັ້ນ, ດວງພະເນດ (ລູກຕາ) ຂອງພະອົງທີ່ປາກົດຢູ່ໃນເບົ້າພະເນດ ຈຶ່ງຫຼຸບເລິກເຂົ້າໄປ ປານປະໜຶ່ງດວງດາວທີ່ປາກົດຢູ່ກົ້ນນ້ຳສ້າງອັນເລິກ.

๑๐๖.

໑໐໖.

วาตาตเปน’ ภิผุสิโต ยถา’มก-จฺฉินฺโน’ภิสมฺผุฏนิ อลาพุ ติตฺตโก,สีสจฺฉวี สุขุมฉวิสฺส โภชโน-ปจฺเฉทเนน’ภิผุฏิตา ฐิตํ ตถา;

()

ໜັງພະສີສະ (ຫົວ) ຂອງພະອົງຜູ້ເຄີຍມີຜິວພັນອັນລະອຽດອ່ອນ ກໍກັບຫ່ຽວແຫ້ງ ແລະແຕກລະຫິບລະຫາຍເພາະການງົດອາຫານ, ປານປະໜຶ່ງໝາກນ້ຳເຕົ້າຂົມທີ່ເຂົາຕັດຕອນຍັງດິບ ແລ້ວຖືກລົມ ແລະແດດເຜົາຈົນຫ່ຽວແຫ້ງໄປ.

๑๐๗.

໑໐໗.

ตสฺโสทรจฺฉวิ ปน ปิฏฺฐิกณฺฏกํอลฺลิยิ โส มุนิ มลมุตฺตโมจโก,โอกุชฺชิโต ปริปติ ปูติมูลก-โลมานิ ตพฺพปุคลิตานิ ภูมิยํ;

()

ໜັງພະອຸທອນ (ທ້ອງ) ຂອງພະມຸນີເຈົ້າແນບຕິດກັບກະດູກສັນຫຼັງ, ເມື່ອພະອົງຊົງຖ່າຍອຸຈະຣະປັດສະວະ ແລ້ວຊົງກົ້ມລົງ ກໍຊົງຊຸດໂຊມລົ້ມລົງ, ເສັ້ນພະໂລມາ (ຂົນ) ທີ່ມີຮາກເນົ່າເປື່ອຍ ກໍຫຼົ່ນຫຼຸດອອກຈາກພະວໍຣະກາຍລົງສູ່ພື້ນດິນ.

๑๐๘.

໑໐໘.

โส ปิฏฺฐิกณฺฏกมวสงฺคปาณินากุจฺฉิจฺฉวึ ผุสิตุมิโต ปรามสิ,โส ปิฏฺฐิกณฺฏกมวสงฺคปาณินากุจฺฉิจฺฉวึ ผุสิตุมิโต ปรามสิ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ເມື່ອພະອົງຊົງເອົາພະຫັດລູບຄຳໜັງພະອຸທອນ (ທ້ອງ) ກໍຊົງຈັບຖືກກະດູກສັນຫຼັງ, ແລະເມື່ອຊົງລູບຄຳກະດູກສັນຫຼັງ ກໍຊົງຈັບຖືກໜັງພະອຸທອນນັ້ນດ້ວຍ.

๑๐๙.

໑໐໙.

กาโลนุโข วรปุริโส’ติ โน ตถาสาโมนุโข นปิ นนุมงฺคุรจฺฉวิ,อาสุํ ตทา กวิมติกถาปรา นราทิสฺวา มลคฺคหิตมโสภนจฺฉวึ;

()

ເມື່ອພວກມະນຸດຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ເຫັນພະວໍຣະກາຍທີ່ມີຜິວພັນອັນບໍ່ຜ່ອງໃສ ແລະເຕັມไปด้วยຂີ້ໄຄ, ຈຶ່ງພາກັນກ່າວວ່າ 'ພະມະຫາບຸຣຸດນີ້ມີຜິວດຳຫຼື? ບໍ່ແມ່ນດຳດອກ, ຫຼືວ່າພະອົງມີຜິວຄ້ຳ? ກໍບໍ່ແມ່ນຄ້ຳດອກ'.

๑๑๐.

໑໑໐.

เย สนฺตี สมฺปตี สมณา’ภวุํ ปุเรอตฺตนฺตปา ตปสิ อนาคเต สิยุํ,เต เวทนํ กฏุกมิโตธิกํ กิมุเวเทนฺติ เวทยุ มภิเวทยิสฺสเร;

()

ສະມະນະເຫຼົ່າໃດໃນອະດີດ, ໃນປັດຈຸບັນ ຫຼືໃນອະນາຄົດ ທີ່ໄດ້ສະເຫວີຍ, ກຳລັງສະເຫວີຍ ຫຼືຈັກສະເຫວີຍທຸກຂະເວທະນາອັນແສນສາຫັດເພາະການທໍລະມານຕົນ, ທຸກຂະເວທະນາເຫຼົ່ານັ້ນ ຈັກຍິ່ງໄປກວ່າທຸກຂະເວທະນານີ້ໄດ້ແນວໃດ?

๑๑๑.

໑໑໑.

อีหาย ทุกฺกรกิริยายิ’มาย’ปิเนว’ชฺฌคา ยมริยญาณทสฺสนํ,อตฺตูปตาปนกสิรสฺส เกวลํภาคี ภวิ อนริยมคฺคคามิโส;

()

ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມບຳເພັນທຸກກໍຣະກິຣິຍາອັນແສນຍາກນີ້, ພະອົງກໍຍັງບໍ່ໄດ້ບັນລຸອະລิຍະຍານະທັດສະນະເລີຍ, ຊົງໄດ້ຮັບແຕ່ຄວາມລຳບາກໃນການທໍລະມານຕົນເອງອັນບໍ່ແມ່ນທາງແຫ່ງພະອະລິຍະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ.

๑๑๒.

໑໑໒.

สํสาเร สาติสาเร พรตรทรเถ สํสรํ สจฺจสนฺโธเขเทเวเทสิ เทวาสิรนรสรโณเอสยํสตฺตสนฺตึ,ธีโรวีโรวโรโยปภวภวภโยปาปตาปพฺพิปตฺโตอาโยคํ โยคิโยคี ปริหริ หิริมาเอวเมวจฺฉวสฺสํ;

() (มุตฺตาหาร พนฺธนํ)

ພະອົງຜູ້ຊົງມີວາຈາສັດ, ເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງເທວະດາ, ອະສູນ ແລະມະນຸດ, ຊົງທ່ອງທ່ຽວໄປໃນສັງສາຣະວັດອັນເຕັມไปด้วยຄວາມທຸກ, ຊົງສະແຫວງຫາຄວາມສະຫງົບຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ພະອົງຜູ້ເປັນນັກປາດ, ເປັນຜູ້ກ້າຫານ, ປາສະຈາກໄພໃນພົບ ແລະຄວາມຮ້ອນຮົນແຫ່ງບາບ, ຊົງມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ, ຈຶ່ງຊົງລະທິ້ມການປະຕິບັດອັນບໍ່ເກີດປະໂຫຍດນັ້ນເສຍ ຫຼັງຈາກທີ່ຊົງບຳເພັນມາຕະຫຼອດ ໖ ພັນສາ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หกยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเรนิทาเน มหาโพธิสตฺตสฺส มหา ปธานานุโยคปฺปวตฺติปริทีโป เอกาทสโมสคฺโค.

ບົດທີ ໑໑ ວ່າດ້ວຍການບຳເພັນມະຫາປະທານ (ຄວາມພຽນອັນຍິ່ງໃຫຍ່) ຂອງພະມະຫາໂພທິສັດ ໃນອະວິທູເຣນิທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອເກື້ອກູນແກ່ຄວາມປິຕິຍິນດີຂອງກວີທັງຫຼາຍ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

กามํ กามสุขลฺลิกา’นุโยโคหีโน’นตฺถกโร’ตฺย’เน(’กรูปํ),จินฺเตตฺวาน ตโปวนํ วิมานาตฺวํ สิทฺธตฺถุ’ปคมฺม กาหเส กึ;

()

ພະອົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ການປະກອບຕົນໃນກາມະສຸຂັລລິການຸໂຍກ (ຄວາມພົວພັນໃນກາມ) ນັ້ນ ເປັນສິ່ງຕ່ຳຊ້າ ແລະບໍ່ມີປະໂຫຍດ', ຂ້າແຕ່ພະສິດທັດຖະ, ເມື່ອພະອົງຊົງດຳຣິເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງສະເດັດອອກຈາກພະຣາຊະວັງມາສູ່ປ່າບຳເພັນເພຍນີ້?

๒.

໒.

โกนาม’นฺตุ’ปตาปนา’นุยุตฺโตปตฺโต โหติ สุขปฺปทํ กทาจิ,ตสฺมา อตฺตุ’ปตาปนา’นุโยโคหีโน’นตฺถกโร’ติ จินฺตยสฺสุ;

()

ໃຜເລົ່າທີ່ປະກອບຕົນໃນການທໍລະມານຕົນ (ອັດຕະກິລະມະຖານຸໂຍກ) ແລ້ວຈັກໄດ້ຮັບຄວາມສຸກໃນການໃດໆ? ເພາະສະນັ້ນ, ຂໍພະອົງຊົງດຳຣິເຖີດວ່າ 'ການປະກອບຕົນໃນການທໍລະມານຕົນນັ້ນ ເປັນສິ່ງຕ່ຳຊ້າ ແລະບໍ່ມີປະໂຫຍດ'.

๓.

໓.

อตฺตานํ สยเมวโมวทิตฺวาปิณฺฑายา’นุฆรํ จริตฺว ลทฺธํ,ภตฺตํ ภุตฺตวโต สกมฺหิ กาเยอาสุํ ปากติกานิ ลกฺขณานิ, ()

ເມື່ອພະອົງຊົງໂອວາດຕົນເອງຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ຈຶ່ງຊົງສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມລະຫວ່າງເຮືອນ, ເມື່ອຊົງສະເຫວີຍພັດຕາຫານທີ່ໄດ້ມາແລ້ວ, ພະວໍຣະກາຍ ແລະລັກສະນະທັງຫຼາຍກໍກັບຄືນສູ່ສະພາບປົກກະຕິ.

๔.

໔.

หีนนฺตทฺวยวชฺชเนน ชาตุญาณุกฺกํสคตมฺหิ ตมฺหิ วีเร,โพธายู’ปสมาย นิพฺพิทายอุกฺกฏฺฐํ ปฏิปตฺติมาจรนฺเต;

()

ດ້ວຍການລະເວັ້ນທີ່ສຸດທັງສອງຢ່າງອັນຕ່ຳຊ້ານັ້ນ, ພະມະຫາວີຣະເຈົ້າຜູ້ຊົງບັນລຸພະຊານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຈຶ່ງຊົງປະຕິບັດຂໍ້ປະຕິບັດອັນປະເສີດສຸດ ເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້, ເພື່ອຄວາມສະຫງົບ ແລະເພື່ອຄວາມໜ່າຍ.

๕.

໕.

ฉพฺพสฺสานฺย’นิทุกฺกรํ กริตฺวาโพธึ นาชฺฌคโต สุโภชนานิ,ภุญฺชนฺโต กิมุ กุพฺพเต’ ปธานาวิพฺภนฺโต อิติ ปญฺจวคฺคิยายํ;

()

ພວກພະປັນຈະວັກຄີພາກັນຄິດວ່າ 'ພະອົງຊົງບຳເພັນທຸກກໍຣະກິຣິຍາຕະຫຼອດ ໖ ພັນສາ ກໍຍັງບໍ່ໄດ້ບັນລຸພະໂພທິຍານ, ບັດນີ້ ພະອົງຊົງສະເຫວີຍອາຫານອັນດີ ແລ້ວຈັກບຳເພັນເພຍໃຫ້ບັນລຸໄດ້ແນວໃດ? ພະອົງຄົງຈະມັກມາກ ແລະຄາຍຄວາມເພຽນເສຍແລ້ວ'.

๖.

໖.

มททิตฺวา สิกตํ สิเนหลทฺธาเกวา’สุํ สมณํ หิ’มํ อุเปจฺจ,โก มูฬฺโห’ธิคมาธิคนฺตุมิจฺเฉจินฺเตตฺวา มิคทายโมตรึสุ;

()

ພວກເຂົາຄິດວ່າ 'ໃຜເລົ່າຈັກຄັ້ນເອົານ້ຳມັນຈາກເມັດຊາຍໄດ້? ຄົນໂງ່ຄົນໃດຈັກຫວັງບັນລຸຄຸນວິເສດໂດຍການເຂົ້າຫາສະມະນະຮູບນີ້?', ເມື່ອຄິດເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງພາກັນຫຼີກໜີໄປສູ່ປ່າອິສິປະຕະນະມະລຶຄະທາຍະວັນ.

๗.

໗.

เสนานีนิคเม ตทานิ เสฏฺฐิ-ธีตา สามิกุลํ อลงฺกตา’สิ,ภาเรนา’วนตงฺคินี กุจานํหํสิวา’ลสคามินี สุชาตา;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ໃນນິຄົມຊື່ວ່າເສນານີ, ມີທິດາຂອງເສດຖີຜູ້ນຶ່ງຊື່ວ່າ ນາງສຸຊາດາ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ຕະກູນຂອງສາມີຮຸ່ງເຮືອງ, ນາງມີຮູບຮ່າງອັນງົດງາມ ແລະຍ່າງຢ່າງສະຫງ່າງາມດັ່ງຫົງ.

๘.

໘.

ชาเต ปตฺถิตปตฺถนาสมิทฺเธรุกฺขา’ธิคฺคหิตาย เทวตาย,กาตุํ สาพลิกมฺมก มานยิตฺวาเธนู ลฏฺฐิวโนปคา สหสฺสํ;

()

ເມື່ອຄວາມປາດຖະໜາທີ່ນາງຂໍໄວ້ກັບເທວະດາຜູ້ສຖິດຢູ່ຕົ້ນໄມ້ສຳເລັດຜົນ, ນາງຈຶ່ງນຳເອົາແມ່ງົວພັນໂຕເຂົ້າໄປສູ່ປ່າໄມ້ໄຜ່ (ລັດຖິວັນ) ເພື່ອເຮັດພິທີບູຊາ (ພະລີກຳ).

๙.

໙.

ตาสํ ปญฺจสตานิ ทุทฺธขีรํปาเยตฺวา กตปุน ยาวตา’ฒเธนู,ขีรานํ ปริวตฺตนํ วิธายปจฺจูสมฺหิ ทุโทห ตา’ฒเธนู;

()

ນາງໃຫ້ນ້ຳນົມຂອງແມ່ງົວ ໕໐໐ ໂຕ ແກ່ແມ່ງົວທີ່ເຫຼືອ, ແລ້ວເຮັດການປ່ຽນຖ່າຍນ້ຳນົມໄປເລື້ອຍໆ ຈົນເຫຼືອແມ່ງົວຈຳນວນໜ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ນ້ຳນົມອັນເຂັ້ມຂຸ້ນ, ແລະໄດ້ຮີດນ້ຳນົມຈາກແມ່ງົວເຫຼົ່ານັ້ນໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າ.

๑๐.

໑໐.

มิสฺเสตฺวา สยเมวว ทุทฺธขีรํปายาสํ ปจิตุํ สมารภิตฺถ,เทวา ตตฺถ สุธารสํ ขิปิตฺวาอารกฺขาทิมกํสุ อุทฺธนสฺมึ;

()

ນາງໄດ້ປະສົມນ້ຳນົມນັ້ນດ້ວຍຕົນເອງ ແລ້ວເລີ່ມຫຸງເຂົ້າປາຍາດ, ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ເທໂອຊາຣົດ (ນ້ຳທິບ) ລົງໃນໝໍ້ເຂົ້າ ແລະຊ່ວຍກັນຮັກສາເຕົາໄຟນັ້ນ.

๑๑.

໑໑.

ตสฺสา’สิ หิมาวาจโล’ปธานํปลฺลงฺโก ปถวิตลํ อหู เจ,หตฺถา ปจฺฉิมปุพฺพสาคเรสุปาทา ทกฺขิณสาคเร ภวึสู;

()

ໃນມະຫາສຸບິນຂອງພະອົງ, ຂຸນເຂົາຫິມະພານເປັນໝອນໜູນ, ຜືນແຜ່ນດິນເປັນແທ່ນບັນທົມ, ພະຫັດທັງສອງຢຽດໄປເຖິງມະຫາສະໝຸດຕາເວັນອອກ ແລະຕາເວັນຕົກ, ສ່ວນພະບາດທັງສອງຢຽດໄປເຖິງມະຫາສະໝຸດທາງທິດໃຕ້.

๑๒.

໑໒.

อุคฺคนฺตฺวา ติณชาติ นาหิรนฺธาตสฺสา’หจฺจ ฐิตา นภํ อเสสํ,ฉาเทสุํ จรณุฏฺฐิตา’สฺส กณฺห-สีสา’ชานุยุคา’ปฺย’กณฺหกีฏา;

()

ຫຍ້າແພຣກໄດ້ງອກຂຶ້ນຈາກພະນາພີ (ສະດື) ຂອງພະອົງ ແລ້ວສູງຂຶ້ນໄປຈົນເຖິງທ້ອງຟ້າ, ສ່ວນໜອນຫົວແດງຕົວດຳທັງຫຼາຍໄດ້ໄຕ່ຂຶ້ນຈາກພະບາດ ປົກຄຸມໄປທົ່ວພະຊົງຄ໌ (ແຂ່ງ) ຈົນເຖິງພະຊານຸ (ຫົວເຂົ່າ).

๑๓.

໑໓.

จตฺตาโร สกุณา จตุทฺทิสาหิปตฺวา ตปฺปทปญฺชรํ วิวณฺณา,เสตา’สุํ ปุถุมีฬฺหปพฺพตสฺสสีเส จงฺกมิ โส อลิมฺปมาโน;

()

ນົກ ໔ ຕົວ ມີສີຕ່າງໆ ກັນ ບິນມາຈາກທິດທັງສີ່ ມາຕົກຢູ່ແທບພະບາດຂອງພະອົງ ແລ້ວກາຍເປັນສີຂາວທັງໝົດ, ແລະພະອົງຊົງສະເດັດຈົງກົມເທິງຍອດພູເຂົາຄູດ (ອາຈົມ) ອັນໃຫຍ່ ໂດຍບໍ່ມີສິ່ງເປິເປື້ອນຕິດພະບາດເລີຍ.

๑๔.

໑໔.

อิจฺเจวํ สุมติ’ฏฺฐปากทานิปสฺสิตฺวา สุปินานิ ปญฺจ นิฏฺฐํ,ปตฺโต อชฺช ภวามหนฺติ พุทฺโธนิคฺโรธํ สมุเปจฺจ สนฺนิสีทิ;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະປັນຍາອັນປະເສີດ ເມື່ອຊົງເຫັນມະຫາສຸບິນ ໕ ປະການນີ້ແລ້ວ, ຊົງຊາບວ່າ 'ໃນວັນນີ້ ເຮົາຈັກໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນ', ຈຶ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປປະທັບນັ່ງຢູ່ກົ້ນຕົ້ນໄຮ (ນິໂຄຣດ).

๑๕.

໑໕.

โสเธตํ สหิตา ตุ ปุณฺณทาสีปจฺจูเส วฏมูลปุพฺพเสเล,ตํ โลเกกรวึ วิราชมานํทิสฺวา’โวจ สุชาตเมตมตฺถํ;

()

ນາງທາດີຊື່ວ່າ ປຸນນະ ຜູ້ໄປປັດກວາດກົ້ນຕົ້ນໄຮໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າ, ໄດ້ເຫັນພະອົງຜູ້ຊົງຮຸ່ງເຮືອງປານປະໜຶ່ງດວງຕາເວັນດວງດຽວໃນໂລກ, ຈຶ່ງຟ້າວໄປບອກເລື່ອງນັ້ນແກ່ນາງສຸຊາດາ.

๑๖.

໑໖.

ลกฺขคฺฆํ หริปาติมาหริตฺวาสา อาวชฺชยิ ปกฺกภาชนํ โส,ปายาโส วินิวฏฺฏิโต ฐิโต’สิตายํ โปกฺขรปตฺตโตว’โตยํ;

()

ນາງໄດ້ນຳເອົາຖາດຄຳທີ່ມີຄ່າແສນຕຳລຶງມາ, ແລ້ວເທເຂົ້າປາຍາດທີ່ຫຸງສຸກແລ້ວລົງໃນຖາດນັ້ນ, ເຂົ້າປາຍາດນັ້ນກໍກິ້ງຫຼຸດອອກມາສະຖິດຢູ່ໃນຖາດ ປານປະໜຶ່ງຢາດນ້ຳເທິງໃບບົວ.

๑๗.

໑໗.

สา อญฺญาย สุวณฺณปาติยา ตํฉาเทตฺวา มุทิตา ปสนฺตจิตฺตาคนฺตฺวา มณฺฑน มณฺฑิตา สสีเสกตฺวา ปูชยิ โภชนํ สุชาตา;

()

ນາງສຸຊາດາຊາບເຫດການນັ້ນແລ້ວ ກໍເອົາຖາດຄຳອີກໃບນຶ່ງມາປິດໄວ້, ມີພະທັຍຍິນດີ ແລະເຫຼື້ອມໃສ, ນາງແຕ່ງກາຍດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບອັນງົດງາມ ແລ້ວທູນຖາດນັ້ນໄວ້ເທິງຫົວ ສະເດັດໄປຖວາຍອາຫານນັ້ນ.

๑๘.

໑໘.

กาลํ เอตฺตกเมวโพธิสตฺตํนาติกฺกมฺม วิธาตุทินฺนปตฺโต,สมฺปตฺโต’สิ อทสฺสนํ ตโต ตํปาตึ โสณฺณมยํ ปฏิคฺคเหตฺวา;

()

ບາດດິນເຜົາທີ່ພະຄະຕິການພົມຖວາຍໃຫ້ໄດ້ອັນຕະຣະທານຫາຍໄປແລ້ວ, ພະໂພທິສັດຈຶ່ງຊົງຮັບຖາດຄຳນັ້ນໄວ້.

๑๙.

໑໙.

หํสาลิมลินีกตารวินฺท-เรณุจฺฉนฺนสุนีลนีรปุรา,ยา เนรญฺชรวิสฺสุตา’สิ ตายนชฺชาตีรมคญฺชิ สตฺตสาโร;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ ຊົງສະເດັດໄປສູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ ອັນມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ, ເຊິ່ງເຕັມไปด้วยນ້ຳສີຄາມອັນປົກຄຸມດ້ວຍລະອອງເກສອນບົວ ທີ່ຝູງຫົງພາກັນລອຍຫຼິ້ນ.

๒๐.

໒໐.

ปายาสามิสปุณฺณโสณฺณปาตึกาสาวานิ ชินงฺกุโร ฐเปตฺวา,ตีเร ตาย สวนฺติยา นหาตุํติตฺถํ คนฺธคโชริโว’ตริตฺถ;

()

ພະໜໍ່ພຸດທະເຈົ້າຊົງວາງຖາດຄຳອັນເຕັມไปด้วยເຂົ້າປາຍາດ ແລະຜ້າກາສາວະພັດໄວ້ເທິງຝັ່ງແມ່ນ້ຳນັ້ນ, ແລ້ວສະເດັດລົງສູ່ທ່າອາບນ້ຳເພື່ອສົງສະນານ ປານປະໜຶ່ງພະຍາຊ້າງສະກັດ.

๒๑.

໒໑.

โรลมฺพากุลนีลนีรเชหิเสวาเลหิ นทีชลํ สุนิลํ,นิกฺขนฺตชฺชุติสญฺจเยหิ เทหาโอติณฺณสฺส ชคาม ปิญฺชรตฺตํ;

()

ແມ່ນ້ຳທີ່ມີນ້ຳສີຄາມເຂັ້ມເພາະມີເທົາ ແລະບົວນ້ຳເງິນທີ່ມີຝູງເຜິ້ງຕອມຢູ່, ກໍກັບກາຍເປັນສີເຫຼືອງທອງເພາະແສງສະຫວ່າງທີ່ຊາບຊຶມອອກມາຈາກພະວໍຣະກາຍຂອງພະອົງໃນເວລາທີ່ສະເດັດລົງໄປ.

๒๒.

໒໒.

คงฺคากามินิ กญฺชเรณุคนฺธ-จุณฺณํ ตุงฺคตรงฺคพาหุนา ตํ,ภตฺตารํ สลิเลน สีตเลนมกฺเขตฺวาสุนหาปยนฺตี’วา’สิ;

()

ແມ່ນ້ຳນັ້ນ ປານປະໜຶ່ງຍິງຄົນຮັກ ທີ່ກຳລັງສົງສະນານໃຫ້ແກ່ສາມີດ້ວຍນ້ຳອັນເຢັນສະບາຍ, ໂດຍໃຊ້ລຳແຂນຄືລະລອກຄື້ນອັນສູງ ລູບໄລ້ພະວໍຣະກາຍດ້ວຍຜົງເກສອນບົວອັນຫອມຫວນ.

๒๓.

໒໓.

ตุลฺยํ ตพฺพทนมฺพุเชน ลทฺธุํอายนฺตํ รวิรํสิสงฺคเมน,หํสสฺเสณิ สโรชโกสราสึสํทูเสสิ อาวาริโย หิ ปาโก;

()

ຝູງຫົງທີ່ພາກັນບິນມາເພື່ອຫວັງຈະໄດ້ຄວາມງາມສະເໝີດ້ວຍພະພັກອັນຜ່ອງໃສດັ່ງດອກບົວ ໂດຍການກະທົບກັບແສງຕາເວັນ, ກໍເຮັດໃຫ້ຍອດດອກບົວທັງຫຼາຍກະຈັດກະຈາຍໄປ.

๒๔.

໒໔.

ตีเร สารสจกฺกวากปกฺขีโสสาย’สฺสวิสาริตํ’สปกฺขา,คมฺภีรมฺภสิ มตฺตมาหรึสุมญฺเญ นิกฺกรุณาย เอตฺตกนฺตี;

()

ຝູງນົກກະຮຽນ ແລະນົກຈັກກະພາກທີ່ຢູ່ເທິງຝັ່ງ ພາກັນສັ່ນປີກເພື່ອໃຫ້ແຫ້ງ, ແລ້ວພາກັນດຳລົງສູ່ນ້ຳອັນເລິກ.

๒๕.

໒໕.

ตุณฺเฑ มณฺฑิตปุณฺฑรีกทณฺโฑปกฺเข เกรวปณฺฑเร ปสารี,นาถสฺสุ’พฺพหิ มตฺตหํสราชาเสตจฺฉตฺตวิภุติมุตฺตมงฺเค;

()

ພະຍາຫົງຕົວນຶ່ງ ຄາບກ້ານດອກບົວຂາວໄວ້ໃນຈະງອຍປາກ ແລ້ວສັ່ນປີກອັນຂາວຜ່ອງ, ປານປະໜຶ່ງກຳລັງກັ້ນເສດຕະສັດອັນປະເສີດຖວາຍເໜືອພະສີສະຂອງພະໂລກະນາດ.

๒๖.

໒໖.

วตฺตมฺโหชปโลภิตาลิจกฺกํจกฺขวาปาถคตํ ชินงฺกุรสฺส,สํทสฺเสสิ ปธานภุฐิตสฺสนิลสฺมึ กสิณมฺหิ ภูติภารํ;

()

ຝູງເຜິ້ງທີ່ຕອມດອກບົວອັນກົມມົນ ໄດ້ບິນຜ່ານສາຍພະເນດຂອງພະໜໍ່ພຸດທະເຈົ້າ, ປາກົດເປັນກຸ່ມສີດຳປານປະໜຶ່ງນີລະກະສິນ (ກະສິນສີຂຽວເຂັ້ມ).

๒๗.

໒໗.

เวยฺยาวจฺจกราริวาปคายํเสวาลาทิมลาปเนน มีนา,ปาทญฺจนฺทคมีนลกฺขณสฺสตสฺส’คฺเค วิมลิกรึสุ วารึ;

()

ຝູງປາໃນແມ່ນ້ຳ ປານປະໜຶ່ງຜູ້ຮັບໃຊ້ ພາກັນປັດກວາດເອົາເທົາ ແລະສິ່ງເປິເປື້ອນອອກໄປ, ເຮັດໃຫ້ນ້ຳໃສສະອາດຢູ່ຕໍ່ໜ້າພະບາດຂອງພະອົງຜູ້ມີລັກສະນະພະບາດງົດງາມດັ່ງພະຍາປາ.

๒๘.

໒໘.

อุตฺติณฺณสฺส วิสาลสาฬสาขี-สาขาหตฺถปุเฏหิ ปุญฺกฺนาย,คตฺตํ มนฺทสุคนฺธคนฺธวาห-วตฺถํ สาฬวนงฺคนา อทาสิ;

()

ເມື່ອພະອົງສະເດັດຂຶ້ນຈາກນ້ຳ, ນາງເທວະດາແຫ່ງປ່າໄມ້ຮັງ (ສາລະວັນ) ໄດ້ໃຊ້ກິ່ງກ້ານອັນກວ້າງຂວາງຂອງຕົ້ນຮັງ ປານປະໜຶ່ງຝາມື ພັດວີສາຍລົມອັນຫອມອ່ອນໆ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ພະວໍຣະກາຍຂອງພະອົງແຫ້ງ.

๒๙.

໒໙.

โลกินฺโท ปริมณฺฑลํ นิวตฺโถฉาเทตฺวาน ติมณฺฑล’นฺตริยํ,พนฺธิตฺโวปริ กายพนฺธนมฺปิกาสาวํ ปริธายิ ปํสุกูลํ;

()

ພຣະໂລກນາຖ ຊົງນຸ່ງສະບົງຮຽບຮ້ອຍດີ ປົກປິດມົນທົນທັງສາມ ຊົງຮັດປະຄົດແອວ ແລ້ວຊົງຄອງຈີວອນກາສາວະພັດອັນເປັນຜ້າບັງສະກຸນ.

๓๐.

໓໐.

ปายาสสฺส นิรูทกสฺส อูน-ปญฺญาสปฺปมิเต วิธาย ปิณฺเฑ,ปาจีนาภิมุโข นิสชฺช นชฺชาตีเร ตาย อกาสิ ภตฺตกิจฺจํ;

()

ພຣະອົງຊົງປັ້ນເຂົ້າປາຍາດອັນປາສະຈາກນ້ຳນັ້ນໃຫ້ເປັນສີ່ສິບເກົ້າກ້ອນ ແລ້ວຊົງປະທັບນັ່ງຜັນພຣະພັກໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳນັ້ນ ແລ້ວຊົງເຮັດພັດຕະກິດ.

๓๑.

໓໑.

ปายาโส มธุโร’ยมสฺส สตฺต-สตฺตาหํ ปฏิวิทฺธโพธิโน หิ,โอชาสมผรณาย ฐานมาสิตสฺมา โส ปวิหาสิ นิพฺพิเหสํ;

()

ເຂົ້າປາຍາດອັນມີລົດຫວານນີ້ ໄດ້ເປັນອາຫານຊ່ວຍແຜ່ຊຶມໂອຊາຣົດເພື່ອຄ້ຳຊູພຣະວໍຣະກາຍຕະຫຼອດເຈັດສັບປະດາແຫ່ງການຕັດສະຮູ້ຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງປະທັບຢູ່ໄດ້ໂດຍປາສະຈາກຄວາມອິດເມື່ອຍ.

๓๒.

໓໒.

พุชฺเฌยฺยํ ยทิ โพธิมชฺช โสหํอุทฺธํโสตมยํ สุวณฺณปาติ,คงฺคายํ ขิปกิ คจฺฉตูติ วตฺวาธีมา ทกฺขิณหตฺถคํ ตมคฺฆํ;

()

ພຣະມະຫາບຸຣຸດຜູ້ມີປັນຍາ ຊົງຈັບຖາດຄຳອັນມີຄ່າດ້ວຍພຣະຫັດຂວາ ແລ້ວຊົງຕັ້ງສັດຈະອະທิຖານວ່າ 'ຖ້າຫາກຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ພຣະໂພທິຍານໃນວັນນີ້ ຂໍໃຫ້ຖາດຄຳໃບນີ້ຈົ່ງລອຍທວນກະແສນ້ຳໄປເຖີດ' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງລອຍຖາດນັ້ນລົງໃນແມ່ນ້ຳ.

๓๓.

໓໓.

โสตํ ภินฺทิย สา สวนฺติมชฺเฌฐตฺวา ปาติ ยโต อสีติหตฺถํ,อุทฺธํโสตมุเปจฺจ สนฺนิมุชฺชิตสฺมา โส’ปิ นิมุชฺชิ ปีตินชฺชํ;

()

ຖາດຄຳນັ້ນຕັດກະແສນ້ຳ ລອຍທວນກະແສນ້ຳໄປໃນທ່າມກາງແມ່ນ້ຳໄດ້ແປດສິບສອກ ແລ້ວຈຶ່ງຈົມລົງ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະອົງກໍຊົງຢັ່ງລົງສູ່ແມ່ນ້ຳຄືຄວາມປີຕິຍິນດີ.

๓๔.

໓໔.

นาคานํ ภวนํ อุเปจฺจ ติณฺณํพุทฺธานํ ปนิมมฺหิ ภทฺทกปฺเป,สาปาติปริภุตฺตโสณฺณปาติฆฏฺเฏตฺวาน ฐิตา กตานุราวา;

()

ຖາດຄຳນັ້ນໄດ້ຈົມລົງສູ່ພິພົບຂອງພະຍານາກ ໄປກະທົບຖືກຖາດຄຳທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າສາມພຣະອົງກ່ອນໜ້ານີ້ໃນພັດທະກັປນີ້ຊົງໃຊ້ສະເຫວີຍແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດສຽງດັງກັງວານຂຶ້ນ.

๓๕.

໓໕.

ตํ ทีฆายุกกาลนาคราชาสุตฺวา สทฺทมถชฺชเป’กพุทฺโธ,อุปฺปนฺโนติ ชินํ อภิตฺถวนฺโตอฏฺฐาสิ ถุติคีติกาสเตหิ;

()

ພະຍານາກກາລະຜູ້ມີອາຍຸຍືນຍາວ ໄດ້ຍິນສຽງນັ້ນແລ້ວ ກໍຊາບວ່າ 'ວັນນີ້ ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນອີກພຣະອົງໜຶ່ງແລ້ວ' ຈຶ່ງໄດ້ຢືນກ່າວສັນເສີນພຣະຊິນະເຈົ້າດ້ວຍບົດເພງສັນເສີນຫຼາຍຮ້ອຍບົດ.

๓๖.

໓໖.

ฉายาพทฺธวิสาลสาฬสาลํปตฺวาสาฬวนํ นทีสมีเป,อาชีวฏฺฐมสีลสํวเรนอาโทเยว วิสุทฺธกายวาโจ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະກາຍແລະວາຈາອັນບໍລິສຸດມາແຕ່ຕົ້ນ ດ້ວຍສີລສັງວອນມີອາຊີວະເປັນທີແປດ ໄດ້ສະເດັດເຖິງປ່າໄມ້ຮັງໃກ້ແຄມແມ່ນ້ຳ ອັນຮົ່ມເຢັນດ້ວຍຮົ່ມໄມ້ຮັງອັນກວ້າງໃຫຍ່.

๓๗.

໓໗.

กตฺวาฏฺฐารสปิฏฺฐิกณฺฏกานํโกฏีนํปฏิปาทนํ กเมน,ปลฺลงฺกสฺสนิสชฺชพนฺธเนนกมฺมฏฺฐานสตึ อุปฏฺฐเปตฺวา;

()

ຊົງຕັ້ງພຣະປິດສະດັບທັງສິບແປດຂໍ້ໃຫ້ກົງກັນຕາມລຳດັບ ຊົງປະທັບນັ່ງຂັດສະໝາດ ແລ້ວຊົງຕັ້ງພຣະສະຕິໄວ້ໃນກຳມະຖານ.

๓๘.

໓໘.

อานาปานสตึปริคฺคเหตฺวานิพฺพตฺเตสิมลคฺคหีตปุพฺเพ,รูปารูปสมาธโย’ฏฺฐปญฺจา-ภิญฺญาโย วสิตาจ โส วสีโส ()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຜູ້ຊົງວະສີ ຊົງກຳນົດອານາປານະສະຕິ ແລ້ວຊົງເຮັດໃຫ້ເກີດຮູບສະມາທິແລະອະຮູບສະມາທິທັງແປດ ແລະອະພິຍານຫ້າ ທີ່ພຣະອົງເຄີຍຊົງບັນລຸມາແລ້ວໃນປາງກ່ອນ.

๓๙.

໓໙.

ฌานสฺสาทรโต ทิวาวิหารํกตฺวา สาฬวเน สุราสุเรหิ,ธีโร มคฺคมลงฺกตํ กรีวคนฺตุํ โอตริยตฺรโพธิมูลํ;

()

ພຣະມະຫາບຸຣຸດຜູ້ມີປັນຍາ ຊົງສະເຫວີຍວິຫານທັມດ້ວຍຄວາມຍິນດີໃນຊານຕະຫຼອດເວລາກາງເວັນໃນປ່າໄມ້ຮັງນັ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດລົງສູ່ຫົນທາງອັນເທວະດາແລະອະສູນຕົບແຕ່ງໄວ້ ເພື່ອສະເດັດໄປສູ່ຄ່ວງໄມ້ສີມະຫາໂພ ປະດຸດດັ່ງພະຍາຊ້າງສະເດັດໄປ.

๔๐.

໔໐.

ลาชาทีกุสุเมหิวิปฺปกิณฺโณมุตฺตาปณฺฑรวาฬุกาตฺถโต โส,มคฺโค ตุงฺคตรงฺค ภงฺคหาริลกฺขีวาสปโยทธีริ’วา’สิ;

()

ຫົນທາງນັ້ນສະພຣັ່ງພ້ອມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ມີເຂົ້າຕອກເປັນຕົ້ນ ຖືກປູລາດດ້ວຍຊາຍຂາວຜ່ອງດັ່ງໄຂ່ມຸກ ປຽບປະດຸດດັ່ງມະຫາສະໝຸດອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະລັກສະໝີ ອັນງົດງາມດ້ວຍຟອງຄື້ນອັນສູງຕະການຕາ.

๔๑.

໔໑.

มชฺฌา’โรปิตปงฺกชาภิรามํมุตฺตาทามสมากุลํ สมนฺตา,กณฺโณลมฺพสุวณฺณฆณฺฏมสฺสเทฏา ทิพฺพวิตาน มุกฺขิปึสุ;

()

ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ກັ້ນເພີດານທິບອັນງົດງາມ ເຊິ່ງມີດອກບົວປະດັບໄວ້ໃນທ່າມກາງ ຫ້ອຍລະຍ້າດ້ວຍສາຍໄຂ່ມຸກໂດຍຮອບ ແລະມີກະດິ່ງຄຳຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາທີ່ມຸມທັງຫຼາຍ.

๔๒.

໔໒.

โลกตฺถํ กรณาย โจทิตสฺมึตสฺมึ โลกทิวากเร’กวีเร,คจฺฉนฺเต สหชาตโพธิมูลํอาโลโก อุทปาทิ สพฺพโลเก;

()

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ເປັນວີຣະບຸຣຸດເອກ ປຽບດັ່ງດວງຕາເວັນຂອງໂລກ ຜູ້ຊົງມຸ່ງໝັ້ນເພື່ອເກື້ອກູນແກ່ຊາວໂລກ ກຳລັງສະເດັດໄປສູ່ຄ່ວງໄມ້ສີມະຫາໂພອັນເກີດຮ່ວມສະໄໝ ແສງສະຫວ່າງກໍໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນທົ່ວທັງໂລກ.

๔๓.

໔໓.

อายนฺตํ ติณฺหารโก ปถมฺหิทิสฺวา โสตฺถิยนามภูสุโร ตํ,ปาทาสิ ติณมุฏฺฐิโย’ฏฺฐมตฺตานาโถ ตานิ ติณานิ สมฺปฏิจฺฉิ;

()

ພຣາມຜູ້ໜຶ່ງຊື່ວ່າ ໂສດຖິຍະ ເປັນຄົນກ່ຽວຫຍ້າ ເຫັນພຣະອົງສະເດັດມາຕາມທາງ ຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍຫຍ້າຄາແປດກຳ ພຣະໂລກນາຖກໍຊົງຮັບເອົາຫຍ້າຄາເຫຼົ່ານັ້ນ.

๔๔.

໔໔.

วตฺตตฺเต วรปาฏิหาริยมฺหิมคฺเค คนฺธคโช’จ ชมฺหมาโน,สมฺปตฺโต กรุณากลตฺตภตฺตาสมฺโพธาธิคมาย โพธิมูลํ;

()

ເມື່ອປາຕິຫານອັນປະເສີດກຳລັງດຳເນີນໄປເທິງຫົນທາງ ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະເດັດໄປປະດຸດດັ່ງຊ້າງຄັນທະຫັດຖີ ຜູ້ຊົງມີພຣະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນເປັນພຣະມະເຫສີ ກໍໄດ້ສະເດັດເຖິງຄ່ວງໄມ້ສີມະຫາໂພ ເພື່ອບັນລຸພຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ.

๔๕.

໔໕.

ตสฺโสสีทฐิตํ’ว จกฺกวาฬํเหฏฺฐา ทกฺขิณโต’ตฺตรานนสฺส,ปญฺญายุ’ตฺตรจกฺกวาฬมุทฺธํลงฺฆิตฺวานฐิตํ’ว อาภวคฺคํ;

()

ເມື່ອພຣະອົງຜັນພຣະພັກໄປທາງທິດເໜືອ ຂອບຈັກກະວານເບື້ອງໃຕ້ກໍຍຸບລົງໄປເບື້ອງລຸ່ມ ສ່ວນຂອບຈັກກະວານເບື້ອງເໜືອກໍຟູຂຶ້ນສູງເຖິງພົມມະໂລກຊັ້ນຍອດ.

๔๖.

໔໖.

เอวํ ปจฺฉิมมุตฺตรํ ทิสมฺปิอฏฺฐานนฺติ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต,คนฺตฺวา ฐานวรํ ปุรตฺถิมสฺมึอฏฺฐาสิ วสิ ปจฺฉิมานโน โส;

()

ພຣະອົງຊົງເຮັດປະທັກສິນໂດຍຊົງເຫັນວ່າທິດປະຈິມແລະທິດອຸດອນກໍບໍ່ແມ່ນສະຖານທີ່ອັນຄວນປະທັບນັ່ງ ຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນປະເສີດທາງທິດບູຮພາ ແລ້ວຊົງປະທັບຢືນຜັນພຣະພັກໄປທາງທິດປະຈິມ.

๔๗.

໔໗.

ธีมา ทกฺขิณปาณิปลฺลเวนอคฺเค ตานิ ติณานิ สตฺถรี โส,ตมฺหา จุทฺทสหตฺถมุปฺปติตฺวาปลฺลงฺโก สมลงฺกรี ทุมินฺทํ;

()

ພຣະມະຫາບຸຣຸດຜູ້ມີປັນຍา ຊົງໂປຍປູຫຍ້າຄາເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍພຣະຫັດຂວาອັນອ່ອນນຸ່ມ ພັດຕະນາກອນສູງສິບສີ່ສອກໄດ້ປາກົດຂຶ້ນຈາກຫຍ້ານັ້ນ ປະດັບປະດາຄ່ວງໄມ້ສີມະຫາໂພອັນເປັນຍອດແຫ່ງຕົ້ນໄມ້.

๔๘.

໔໘.

ทกฺโข การุปวีณจิตฺตกาโรกาตุํ วา’ลิขิตุํ ยถานสกฺกา,อฏฺฐํสุ หริตานิ สนฺถตานิเอวํ ตานิ ติณานิ อุปฺปติตฺวา;

()

ຫຍ້າຄາອັນມີສີຂຽວສົດເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ປິວຂຶ້ນໄປແລ້ວລາດປູລົງເອງ ໂດຍອາການອັນນາຍຊ່າງຜູ້ສະຫຼາດ ຫຼືຈິດຕະກອນຜູ້ມີຝີມືດີກໍບໍ່ສາມາດຈະເຮັດ ຫຼືແຕ້ມໃຫ້ງົດງາມປານນັ້ນໄດ້.

๔๙.

໔໙.

มํสาที อุปสุสฺสเร นหารูอฏฺฐีเจปฺยวสิสฺสเร สรีเร;

มุญฺเจยฺยํ จตุราสเวหิ ยาวภินฺทิสฺสามิ นตาวิมํ อหนฺติ;

()

ພຣະອົງຊົງຕັ້ງສັດຈະອະທິຖານວ່າ 'ເນື້ອແລະເລືອດໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາຈົ່ງເຫືອດແຫ້ງໄປກໍຕາມ ຈະເຫຼືອຢູ່ແຕ່ໜັງ, ເອັນ ແລະກະດູກກໍຕາມ ຕາບໃດທີ່ເຮົາຍັງບໍ່ທັນຫຼຸດພົ້ນຈາກອາສະວະກິເລດທັງສີ່ ເຮົາຈະບໍ່ທຳລາຍບັນລັງນີ້ເປັນອັນຂາດ'.

๕๐.

໕໐.

ทฬฺหํ จินฺติย ทฬฺหมานโส โสปาจีนาภิมุโข ทุมินฺทพนฺธํ;

กตฺวา ปิฏฺฐิคตํ นิสีทิ โพธิ-ปลฺลงฺกมฺหิ ยุคนฺธเร รวี’ว;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະໄທອັນແນ່ວແນ່ ຊົງດຳຣິຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວ ຈຶ່ງປະທັບນັ່ງຜັນພຣະພັກໄປທາງທິດບູຮພາ ໂດຍຊົງຫັນພຣະປິດສະດັບໃສ່ຕົ້ນໂພ ເທິງລັດຕະນະບັນລັງ ປຽບປະດຸດດັ່ງດວງຕາເວັນສະຖິດຢູ່ເໜືອຍອດເຂົາຍຸຄັນທອນ.

๕๑.

໕໑.

โลเกโส สสิมณฺฑลาวภาสํเสตจฺฉตฺตมธารยี ตทญฺเญ,สุทฺธาวาสตลฏฺฐเทวตา ตํปูเชสุํ มกุฏปฺปิตญฺชลีหิ;

()

ທ້າວມະຫາພົມໄດ້ກັ້ນພຣະກົດອັນມີລັດສະໝີຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງດວງຈັນຖວາຍພຣະອົງ ສ່ວນເຫຼົ່າເທວະດາຊັ້ນສຸດທາວາດກໍໄດ້ປະນົມມືອັນປະດັບດ້ວຍມົງກຸດຂຶ້ນເໜືອຫົວ ເພື່ອບູຊາພຣະອົງ.

๕๒.

໕໒.

เย รูปาวจเร วสนฺติ เทวาเต จ’ญฺญตฺร อสญฺญสตฺตเทเว,สมฺปตฺวา วชิราสเน นิสินฺนํปูเชสุํ กุสุมากุลญฺชลีหิ ()

devas ທັງຫຼາຍທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນຮູບາພະຈອນສະຫວັນ ໄດ້ພາກັນມາສະເດັດເຖິງ ແລ້ວປະນົມມືອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍ ເພື່ອບູຊາພຣະອົງຜູ້ປະທັບນັ່ງເໜືອວະຊິຣະບັນລັງ.

๕๓.

໕໓.

เอกจฺเจ ปรนิมฺมิตาทิโลกาปตฺวา ภตฺติภรา’มรา มหึสุ,ปูชาภณฺฑสมาภิกิณฺณหตฺถามารารึ ตหิมาป ปาปิมา กึ;

()

ເຫຼົ່າເທວະດາບາງພວກຈາກສະຫວັນຊັ້ນປານິມມິຕະວະສະວັດຕີເປັນຕົ້ນ ຜູ້ມີຄວາມພັກດີຢ່າງເຕັມປ່ຽມ ຕ່າງຖືເຄື່ອງສັກກາລະບູຊາເຕັມມື ພາກັນມາບູຊາພຣະອົງຜູ້ເປັນສັດຕູຂອງພະຍາມານ ໃນຂະນະນັ້ນ ພະຍາມານຜູ້ມີບາບໄດ້ເຮັດແນວໃດ?

๕๔.

໕໔.

เย นิมฺมาณรติมฺหิ นิชฺชรา เต;

ปตฺวา คนฺธกรณฺฑมณฺฑเลหิ,สมฺปูเชสุมลงฺกตงฺฆิปีฐํนํ เสฏฺฐํ วิชยาสโนปวิฏฺฐํ;

()

ເຫຼົ່າເທວະດາໃນສະຫວັນຊັ້ນນິມມານະຣะດີ ໄດ້ສະເດັດມາພ້ອມດ້ວຍຜອບນ້ຳຫອມຫຼາກຫຼາຍ ແລ້ວພາກັນບູຊາແທ່ນຮອງພຣະບາດອັນປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມ ຂອງພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດ ຜູ້ປະທັບນັ່ງເໜືອວິໄຊບັນລັງ.

๕๕.

໕໕.

อฏฺฐาสิ ตุสิตาลยา สเสโนปตฺวา สนฺตุสิตวฺหเทวราชา,วิเชนฺโต หริโมร ปิญฺฉปุญฺช-โสภํ กญฺจนตาลวณฺฏปนฺตึ;

()

ພຣະຍາເທວະຣາດພຣະນາມວ່າ ສັນດຸສິດ ສະເດັດມາຈາກສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ຢືນໂບກພັດໃບຕານຄຳ ອັນມີຄວາມງົດງາມປະດຸດດັ່ງແພນຫາງນົກຍູງຄຳ.

๕๖.

໕໖.

ปตฺวา ยามสุราลยา สเสโนสํวิเชสิ สุยาม เทวราชา,ธีรํ โสณฺณปณาฬิกานิปาต-ธาราสนฺนิภจารุจามเรหิ;

()

ພຣະຍາເທວະຣາດພຣะນາມວ່າ ສຸຍາມະ ສະເດັດມາຈາກສະຫວັນຊັ້ນຍາມາພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ຊົງໂບກພັດພຣະມະຫາບຸຣຸດດ້ວຍພັດຈາມອນອັນງົດງາມ ປຽບປະດຸດດັ່ງສາຍນ້ຳທີ່ໄຫຼຫຼັ່ງລົງມາຈາກທໍ່ຄຳ.

๕๗.

໕໗.

เทวินฺโท วิชยุตฺตราขฺยสงฺขํวีสํ หตฺถสตํ ธมีตทญฺเญ,ปูเชสุํ ตมุเปจฺจ โกวิฬาร-ปุปฺผาทีหิ จ ตาวตึสเทวา;

()

ພຣະອິນຊົງເປົ່າສັງວິໄຊຍຸດຕະຣະ ອັນມີຄວາມຍາວຮ້ອຍຊາວສອກ ສ່ວນເຫຼົ່າເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງອົງອື່ນໆ ກໍໄດ້ສະເດັດມາບູຊາພຣະອົງດ້ວຍດອກກັນເກຣົາເປັນຕົ້ນ.

๕๘.

໕໘.

ยกฺขาทีหิ ปุรกฺขตา’ปิ เทว-ราชาโน จตุโร จตุทฺทิสาสุ,รกฺขํ สํวิทหึสุ เทวโลกาตํ ปตฺวาน วินฏฺฐโลมหฏฺฐํ;

()

ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່ແຫ່ງເທວະໂລກ ຜູ້ມີເຫຼົ່າຍັກເປັນຕົ້ນແວດລ້ອມ ໄດ້ສະເດັດມາຮອດແລ້ວ ຊົງຈັດຕັ້ງການຮັກສາຄວາມປອດໄພໄວ້ໃນທິດທັງສີ່ ໂດຍປາສະຈາກຄວາມສະດຸ້ງຢ້ານກົວໃດໆ.

๕๙.

໕໙.

วาเทนฺโต สรมณฺฑลํ วิธายวีณํ ปญฺจสิโข’ปิ เพฬุวาขฺยํ,ตํ สมฺปูชยิ กาลนาคราชาโถเมนฺโต ถุติคีติกาสเตหิ;

()

ເທບຄັນທັບພຣະນາມວ່າ ປັນຈະສิຂະ ກໍໄດ້ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍການດີດພິນຊື່ວ່າ ເບລຸວະ ໃຫ້ເປັນສຽງດົນຕີອັນມ່ວນອອນຊອນ ສ່ວນພະຍານາກກາລະກໍໄດ້ກ່າວສັນເສີນພຣະອົງດ້ວຍບົດເພງສັນເສີນຫຼາຍຮ້ອຍບົດ.

๖๐.

໖໐.

เอวํ กาหฬเภริสงฺขวีณา-ฆณฺฏาวีชนิฉตฺตจามเรหิ,นจฺจาทีหิจลาชปญฺจเมหิทีปทฺธุปธเชหิ มานยุํ ตํ;

()

ເຫຼົ່າເທວະດາໄດ້ພາກັນບູຊາພຣະອົງດ້ວຍສຽງແກ, ກອງ, ສັງ, ພິນ, ກະດິ່ງ, ພັດ, ກົດ, ພັດຈາມອນ, ການຟ້ອນລຳ, ເຂົ້າຕອກ, ປະທີບ, ທູບ ແລະທຸງທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປະການສະນີ.

๖๑.

໖໑.

สิทฺธตฺโถ ปฏิสิทฺธมารเธยฺโยกตฺตุํ อตฺตวเส สเทวโลกํ,สุตฺวา วายมตีติ โพธิมณฺเฑมาโร ตตฺร สมารภิตฺถคนฺตุํ;

()

ພະຍາມານໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະສິດທັດຖະຜູ້ຊົງປະຕິເສດອຳນາດຂອງມານ ກຳລັງຊົງບຳເພັນພຽນຢູ່ທີ່ຄ່ວງໄມ້ສີມະຫາໂພ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂລກພ້ອມທັງເທວະໂລກຫຼຸດພົ້ນເປັນອິດສະຫຼະ ຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມກຽມການສະເດັດໄປທີ່ນັ້ນ.

๖๒.

໖໒.

ตสฺมึ โข สมเย ภยาวหานิมารสฺโส’ตรณาย การณานิ,จกฺขจาปาถคตานิ ทุนฺนิมิตฺต-รูปาทีนิ ติโลกโลจนสฺส;

()

ໃນເວລານັ້ນ ລາງຮ້າຍແລະນິມິດອັນໜ້າສະດຸ້ງຢ້ານຕ່າງໆ ອັນເປັນເຫດແຫ່ງການມາຂອງພະຍາມານ ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນໃນຄອງຈັກຂຸຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງໂລກທັງສາມ.

๖๓.

໖໓.

สุกฺข’มฺโหธรราวเภริราว-วิปฺผาราพธิรีกตมฺพรมฺปิ,ภีมํ วิชฺชุลตา’สิฆฏฺฏเณหิมารสฺสา’หวมฺพฺฑลาภมาห;

()

Sສຽງຟ້າຮ້ອງອັນແຫ້ງແລ້ງດັ່ງສຽງກອງເສິກ ທີ່ດັງສະໜັ່ນຈົນເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າຫູອື້ ແລະສາຍຟ້າແລບອັນໜ້າຢ້ານກົວປະດຸດດັ່ງການຟັນດາບ ໄດ້ບົ່ງບອກເຖິງສະໜາມຮົບຂອງພະຍາມານ.

๖๔.

໖໔.

มารสฺสา’คมนญฺชเส รโชววาชีนํ ขุรฆฏฺฏเณน ชาโต,อุกฺกาปาตสตํ ชเนสิ ตสฺสจกฺขวานิฏฺฐผขลํ ทิสาสุ ฑาโห;

()

ຝຸ່ນລະອອງທີ່ຟຸ້ງຂຶ້ນເທິງຫົນທາງແຫ່ງການມາຂອງພະຍາມານ ດ້ວຍການກະທົບຂອງກີບຕີນມ້າ ແລະດາວຕົກຫຼາຍຮ້ອຍດວງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດພາບອັນບໍ່ພຶງປາດຖະໜາແກ່ສາຍຕາ ແລະເກີດໄຟໄໝ້ລຸກລາມໄປທົ່ວທຸກທິດ.

๖๕.

໖໕.

เวหาเส วิจรุํ กพนฺธรูปากาโกลา พลิปุฏฺฐวายสารี,อุนฺนาทึสุ ขรานิโล ปวายีอพฺภุฏฺฐาสิ รโช ทิสาสุ ธูโม;

()

ອະສຸຣະກາຍທີ່ບໍ່ມີຫົວ ໄດ້ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນອາກາດ ເຫຼົ່ານົກແຮ້ງແລະນົກກາຕ່າງຮ້ອງຄວນຄາງ ສາຍລົມອັນຮ້າຍແຮງໄດ້ພັດຜ່ານ ຝຸ່ນລະອອງແລະຄວັນໄຟໄດ້ຟຸ້ງຂຶ້ນໄປທົ່ວທຸກທິດ.

๖๖.

໖໖.

อาโลโก วิคโต ฆณนฺธกาโรโอติณฺโณ มหิกาสมาภิกิณฺโณ,อากาโส ปถวิ ภูสํ ปกมฺปิเมฆจฺฉนฺนทินํ ทินํ พภูว;

()

ແສງສະຫວ່າງໄດ້ຫາຍໄປ ຄວາມມືດມົນອັນໜາຕຶບໄດ້ເຂົ້າມາປົກຄຸມ ສະພຣັ່ງໄປດ້ວຍໝອກໜາ ທ້ອງຟ້າແລະແຜ່ນດິນໄດ້ຫວັ່ນໄຫວຢ່າງຮຸນແຮງ ວັນນັ້ນໄດ້ກາຍເປັນວັນທີ່ມືດມົວປະດຸດດັ່ງວັນທີ່ມີເມກຝົນບັງ.

๖๗.

໖໗.

สิทฺธตฺถญฺหิ อสิทฺธมตฺถเมตํกาตุํ อสฺสวมารกิงฺกราเม,วตฺเว’ถา’ติ ปชาปตี สเสโนตตฺเถว’นฺตรธายิ ตาวเทว;

()

ພະຍາມານຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ສັດ ໄດ້ກ່າວກັບເຫຼົ່າເສນາຂອງຕົນວ່າ 'ພວກເຈົ້າຈົ່ງມາເຖີດ ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມປາດຖະໜາຂອງພຣະສິດທັດຖະນີ້ບໍ່ສຳເລັດຜົນ' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ກໍອັນຕຣະທານຫາຍໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃນທັນທີ.

๖๘.

໖໘.

สา เสตา ปุรโต ปชาปติสฺสอาสี พารสโยชนํ วินทฺธา,เอวํ ทกฺขิณวามโน จ โลก-ธาตฺวนฺตาวธีมาสิ ปจฺฉโต’ปิ;

()

ກອງທັບຂອງພະຍາມານນັ້ນ ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທາງໜ້າເປັນໄລຍະທາງສິບສອງໂຍດ ແລະແຜ່ໄປທາງຂວາ, ທາງຊ້າຍ ແລະທາງຫຼັງ ຈົນຮອດຂອບເຂດແຫ່ງໂລກທາດ.

๖๙.

໖໙.

อุทฺธํ สา นวโยชนปฺปมาณาสทฺโท ภูมิวิทารโณริ’วา สิ,โส’ปฑฺฒํ สตโยชนํ พภูวอุจฺจํ โส คิริเมขโล คชินฺโท;

()

ເບື້ອງເທິງ ກອງທັບນັ້ນສູງຂຶ້ນໄປເຖິງເກົ້າໂຍດ ສຽງດັງສະໜັ່ນປຽບປະດຸດດັ່ງແຜ່ນດິນຈະແຍກອອກຈາກກັນ ສ່ວນພະຍາຊ້າງຄີຣີເມຂະລາອັນເປັນພາຫະນະນັ້ນ ສູງເຖິງຮ້ອຍຫ້າສິບໂຍດ.

๗๐.

໗໐.

นาเหสุํ ปริสาสุ นิมฺมิตาสุํทฺเวโยธา สทิสายุธาทธานา,ตพฺยาเสน อลญฺหิ โลมหํโสยสฺสา’นุสฺสรเณน เจ สิยา เม;

()

ໃນກອງທັບອັນເນຣະມິດຂຶ້ນນັ້ນ ບໍ່ມີທະຫານສອງຄົນໃດທີ່ຖືອາວຸດຄືກັນເລີຍ ພຽງແຕ່ຄິດເຖິງຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງກອງທັບນັ້ນ ກໍພໍທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຂົນລຸກຊູຊັນໄດ້ແລ້ວ.

๗๑.

໗໑.

มาเปตฺวา สหสา สหสฺสพาหุํคณฺหิตฺวา วิวิธายุธานิ เตหิ,อารูฬฺโห คิริเมขลํ สเสโนมาโร ปาตุรโหสิ พทฺธเวโร;

()

ພະຍາມານຜູ້ຜູກເວນໄວ້ ໄດ້ເນຣະມິດແຂນພັນເບື້ອງຂຶ້ນໃນທັນທີ ແລ້ວຖືອາວຸດຫຼາກຫຼາຍຊະນິດດ້ວຍແຂນເຫຼົ່ານັ້ນ ຂຶ້ນຂີ່ພະຍາຊ້າງຄີຣີເມຂະລາ ປາກົດຕົວຂຶ້ນພ້ອມດ້ວຍກອງທັບ.

๗๒.

໗໒.

เทเวโส ยสสา สมํ สเกนเสตจฺฉตฺต มคญฺฉิ สํหริตฺวา,เทเวโส ยสสา สมํ สเกนสงกฺขํ ปิฏฺฐิคตํ วิธาย ธาวี;

() (ยมกพนฺธนํ)

ທ້າວມະຫາພົມໄດ້ພັບເກັບເສດຕະສັດຂອງຕົນ ແລ້ວຫຼົບໜີໄປພ້ອມດ້ວຍຍົດຂອງຕົນ ສ່ວນພຣະອິນກໍໄດ້ເອົາສັງສະພາຍໄວ້ທາງຫຼັງແລ້ວແລ່ນໜີໄປ.

๗๓.

໗໓.

สงฺโกจา’นนกาหโล ชคามปาตาลํ ขลุ กาลนาคราชา,วีณาโทณิสโข สขานเปโขตมฺหา ปญฺจสิโข กลหุํ ปลายิ;

()

ສ່ວນພະຍານາກກາລະກໍໄດ້ມຸດລົງສູ່ເມືອງບາດານທັນທີ ສ່ວນເທບປັນຈະສິຂະຜູ້ເປັນສະຫາຍຂອງພິນ ກໍບໍ່ໄດ້ຫ່ວງໃຍໃນສະຫາຍຂອງຕົນ ໄດ້ຟ້າວແລ່ນໜີໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ.

๗๔.

໗໔.

ทิสฺวา มารพลํ สโมสรนฺตํสมฺปตฺตา ชนตา ปลายิ ภีตา,โสสีโห’ว วิหาสิ สกฺยสีโหเอโก กมารกรินฺทกุมฺหเภที;

()

ເມື່ອເຫັນກອງທັບມານຍົກມາ ເຫຼົ່າເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ມາປະຊຸມກັນຕ່າງກໍຢ້ານກົວແລ້ວແລ່ນໜີໄປ ສ່ວນພຣະສາກະຍະສີຫະ ຜູ້ປຽບປະດຸດດັ່ງພະຍາຣາຊະສີ ຜູ້ສາມາດທຳລາຍຂະມັບຊ້າງໄດ້ ຍັງຄົງປະທັບຢູ່ພຣະອົງດຽວ.

๗๕.

໗໕.

ปสฺสิตฺวา’ธรกนฺติภารมสฺสวตฺตมฺโหรุห มินฺทิราวิหารํ,สิทฺธตฺเถน สโม นจตฺถิ โลเกอิจฺเจวํ กลิมา’ห มารเสนํ;

()

ພະຍາມານຜູ້ມີບາບ ເຫັນຄວາມງົດງາມແຫ່ງພຣະໂອດເບື້ອງລຸ່ມ ແລະພຣະພັກອັນກວ້າງໃຫຍ່ປະດຸດດັ່ງດອກບົວອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະລັກສະໝີ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວກັບກອງທັບມານວ່າ 'ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີໃຜສະເໝີດ້ວຍພຣະສິດທັດຖະເລີຍ'.

๗๖.

໗໖.

เอตสสา’ภิมุขา มยํ กทาจิโนสกฺโกม’ภิยุชฺฌิตุนฺติ ตาตา,วตฺวา อุตฺตรปสฺสโต สมาโรขนฺธาวารมพนฺธิ พทฺธเวโร;

ພະຍາມານຜູ້ຜູກເວນໄວ້ ໄດ້ກ່າວວ່າ 'ແນ່ສະຫາຍທັງຫຼາຍ ພວກຮົາບໍ່ສາມາດຈະຕໍ່ສູ້ກັບພຣະອົງທາງດ້ານໜ້າໄດ້ເລີຍ' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງຄ້າຍກອງທັບໄວ້ທາງທິດເໜືອ.

๗๗.

໗໗.

ทิสฺวา’ชฺโฌตฺถรมานมารเสนํอารกฺขาวรณํ ถิรํ วิธาย,ขนฺธาวารมพนฺธิ โสปิ วีโรเชตุํ ตํ ทสปารมี ภเฏหิ;

()

ພຣະມະຫາວີຣະບຸຣຸດເຫັນກອງທັບມານກຳລັງຈູ່ໂຈມເຂົ້າມາ ຈຶ່ງຊົງຈັດຕັ້ງການປ້ອງກັນອັນໝັ້ນຄົງ ແລ້ວຊົງຕັ້ງຄ້າຍເສິກເພື່ອຜະຈົນກັບພະຍາມານ ດ້ວຍເຫຼົ່າທະຫານຄືບາຣະມີສິບທັດ.

๗๘.

໗໘.

มาโร ภุธรเมรุจกฺกวาเฬรุกฺขาทีนิ วิจุณฺณิตุํ สมตฺถํ,โขเภตฺวา ภุวนตฺตยํ ทิสาสุอุฏฺฐาเปสิ สมีรณํ สุโฆรํ;

()

ພະຍາມານໄດ້ເຮັດໃຫ້ໂລກທັງສາມຫວັ່ນໄຫວ ແລ້ວບັນດານໃຫ້ເກີດພາຍຸລົມອັນຮ້າຍແຮງໄປທົ່ວທຸກທິດ ອັນສາມາດບົດຂະຢີ້ພູເຂົາ, ເຂົາພຣະສຸເມນ, ຂອບຈັກກະວານ ແລະຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍໃຫ້ແຫຼກລາບເປັນຜົງທຸລີ.

๗๙.

໗໙.

วาโต ปารมิธามวาริโต โสนิตฺเตชํ ปลยานิลสฺสโมปิ,ปตฺโต จามรมนฺทมารุโตวตนฺเทโหตุปริสฺสมํ ชหาสิ;

()

ພະຍາລົມນັ້ນ ຖືກອານຸພາບແຫ່ງບາຣະມີຂອງພຣະອົງຂັດຂວາງໄວ້ ຈຶ່ງເສຍກຳລັງໄປ ກາຍເປັນພຽງສາຍລົມອ່ອນໆ ປະດຸດດັ່ງພັດຈາມອນ ທີ່ຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມອິດເມື່ອຍໃນພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງ.

๘๐.

໘໐.

ธาราเวควิหินฺนภูมิภาคํคมฺภีรา’สนิราวนิพฺภรา’ฆํ,มาโร มาปยิ ตุงฺควีจภงฺคํวสฺโสฆํ ปริปาตรุกฺขเสลํ;

()

ພະຍາມານໄດ້ເນຣະມິດຫ່າຝົນອັນແຮງກ້າ ທີ່ມີຟອງຄື້ນອັນສູງ ທີ່ສາມາດພັດພາເອົາຕົ້ນໄມ້ແລະກ້ອນຫີນໃຫ້ພັງທະລາຍລົງມາ ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນຊຸດໂຊມລົງດ້ວຍຄວາມແຮງຂອງກະແສນ້ຳ ພ້ອມດ້ວຍສຽງຟ້າຮ້ອງອັນດັງສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວ.

๘๑.

໘໑.

วีโร ปารมิปาฬิพนฺธเนนรกฺขํ พนฺธิ นิชนฺตภาวเขตฺเต,เตโน’โฆ วิปถงฺคโม วิปกฺข-เสนายา’สิ ปวาหเณ นิทานํ;

()

ພຣະມະຫາວີຣະບຸຣຸດຊົງສ້າງຂອບເຂດປ້ອງກັນໄວ້ໃນພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບາຣະມີ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ຫ່າຝົນນັ້ນຈຶ່ງປ່ຽນທິດທາງໄປ ກາຍເປັນເຫດໃຫ້ພັດພາເອົາກອງທັບຂອງຝ່າຍສັດຕູໄປເສຍ.

๘๒.

໘໒.

เตโชขณฺฑสมานมตฺตโน โสตตฺตํ ปชฺชลิตํ สโชติภูตํ,มาเปตฺโว’ปลวสฺสมปฺปสยฺหํฌาเปตุํ ตมุปกฺกมิตฺถ มาโร;

()

ພະຍາມານໄດ້ເນຣະມິດຫ່າຝົນຖ່ານເພີງອັນຮ້ອນແຮງ ທີ່ລຸກເປັນໄຟຮຸ່ງເຮືອງປະດຸດດັ່ງຖ່ານໄຟ ເພື່ອຫວັງຈະເຜົາຜານພຣະອົງ.

๘๓.

໘໓.

มารสฺเสว ปตนฺตมุตฺตมงฺเคโฆรํ ปารมิวายุเวครุทฺธํ,ตํวสฺสํ วชิราสนูปจาเรปูชาปุปฺผคุฬตฺตนํ ชคาม;

()

ຫ່າຝົນຖ່ານເພີງອັນໜ້າຢ້ານກົວນັ້ນ ເມື່ອຕົກລົງມາເໜືອພຣະສຽນຂອງພຣະອົງ ໄດ້ຖືກແຮງລົມແຫ່ງບາຣະມີຂັດຂວາງໄວ້ ຈຶ່ງກາຍເປັນດອກໄມ້ບູຊາຕົກລົງມາຮອບໆ ວະຊິຣະບັນລັງ.

๘๔.

໘໔.

อสฺสทฺโธ วิสทิทฺธติณฺหธารํอาทิตฺตํ ปิหิตมฺพโร’ทรํ โส,มาเปสิ อสิสตฺติโตมราทิ-วสฺสํ สพฺพทิสานิปาตมานํ;

()

ພະຍາມານຜູ້ບໍ່ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ໄດ້ເນຣະມິດຫ່າຝົນອາວຸດມີດາບ, ຫອກ ແລະຫລາວເປັນຕົ້ນ ອັນມີຄົມອັນຄົມກ້າແລະອາບຢາພິດ ອັນລຸກເປັນໄຟຈົນເຕັມທ້ອງຟ້າ ຕົກລົງມາຈາກທຸກທິດທຸກທາງ.

๘๕.

໘໕.

ตสฺมึ ปารมิวมฺมวมฺมิตสฺมึวิสฺสฏฺฐา’ยุธวุฏฺฐิ กุณฺฐิตคฺคา,ปตฺวา สมฺปติ ปุปฺผวุฏฺฐิภาวํตปฺปาทาสนมตฺถเก ปปาต;

()

ຫ່າຝົນອາວຸດທີ່ຖືກປ່ອຍມາ ໄດ້ກະທົບໃສ່ພຣະອົງຜູ້ຊົງກຳບັງດ້ວຍເກາະຄືບາຣະມີ ຈຶ່ງເສຍຄົມໄປ ແລ້ວກາຍເປັນຫ່າຝົນດອກໄມ້ຕົກລົງມາເໜືອແທ່ນຮອງພຣະບາດຂອງພຣະອົງໃນທັນທີ.

๘๖.

໘໖.

มาโร วิจฺจิฏจิจฺจิฏายมานํสํวฏฺฏานลขณฺฑวิพฺภมํ โส,วสฺสงฺคารมยํ สวิปฺผุลิงฺคํอุฏฺฐาเปสิ ปลาสปกุปฺผวณฺณํ;

()

ພະຍາມານໄດ້ບັນດານໃຫ້ເກີດຫ່າຝົນຖ່ານໄຟຮ້ອນ ອັນມີສຽງດັງຈິ໊ດໆຈ໊າດໆ ປຽບປະດຸດດັ່ງໄຟປະໄລຍະກັປ ອັນມີສະເກັດໄຟຟຸ້ງກະຈາຍ ແລະມີສີແດງດັ່ງດອກທອງກວາວ.

๘๗.

໘໗.

ขิปฺปํปารมิมนฺตชปฺปเนนองฺคารานินิวาริตานิตานิ,ตํพุทฺธงฺกุรปุณฺณจนฺทพิมฺพํเสวนฺตานิวิกิณฺณภานิวาสุํ;

()

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບາຣະມີອັນປຽບປະດຸດດັ່ງມົນຄາຖາ ຖ່ານໄຟຮ້ອນເຫຼົ່ານັ້ນກໍຖືກກຳຈັດໄປໃນທັນທີ ກາຍເປັນປະດຸດດັ່ງລັດສະໝີທີ່ແຜ່ກະຈາຍອອກມາແວດລ້ອມພຣະໂພທິສັດ ຜູ້ມີພຣະພັກງົດງາມດັ່ງດວງຈັນວັນເພັງ.

๘๘.

໘໘.

ภสฺมีกาตุมลนฺติมารเวรึธูมากิณฺณมนิคฺคตคฺคิชาลํ,มาโรเภรวราวมุสฺสทาภ-มพฺภุฏฺฐาปยิขารภสฺมวสฺสํ;

()

ເພື່ອຫວັງຈະເຜົາຜານພຣະອົງຜູ້ເປັນສັດຕູໃຫ້ເປັນເຖົ້າມອດ ພະຍາມານຈຶ່ງໄດ້ບັນດານໃຫ້ເກີດຫ່າຝົນຂີ້ເຖົ້ານ້ຳດ່າງອັນຮ້ອນແຮງ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວັນໄຟ ໂດຍບໍ່ມີແປວໄຟປາກົດ ແຕ່ມີສຽງດັງສະໜັ່ນໜ້າຢ້ານກົວ.

๘๙.

໘໙.

เสตามุทฺธนิวิปฺปกิณฺณภสฺมึตํวสฺสํจิตปารมีพเลน,ปตฺวาจนฺทนคนฺธจุณฺณภาวํมาราริสฺสปปาตปาทมูเล;

()

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບາລະມີທີ່ຊົງສັ່ງສົມມາ, ຫ່າຝົນຂີ້ເຖົ່າຂາວທີ່ຟຸ້ງກະຈາຍນັ້ນ ກໍກັບກາຍເປັນຜົງຈັນທັນອັນຫອມຫວນ ຕົກລົງແທບພະບາດຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນສັດຕູແຫ່ງມານ.

๙๐.

໙໐.

อสฺมึ คุวลยาลวาฬคพฺเภสมฺปาตานลทฑฺฒวณฺณุธารํ,อุตฺตาสาวหมตฺตโน’ปิ กณฺโหวสฺสาเปสิ อุฬารวณฺณุวสฺสํ;

()

ພະຍາມານ (ກັນຫະ) ຜູ້ເປັນທີ່ໜ້າສະພຶງກົວ ແມ່ນແຕ່ຕົນເອງກໍຍັງຫວາດຫວັ່ນ ໄດ້ບັນດານໃຫ້ຫ່າຝົນຊາຍຮ້ອນອັນຮຸ່ງເຮືອງ ທີ່ລຸກໄໝ້ດ້ວຍໄຟ ຕົກລົງມາໃນຂອບເຂດມົນທົນນີ້.

๙๑.

໙໑.

ทิสฺวา’งกฺฆีนขราลิรํสิคงฺคา-ตีรุสฺสาริตวณฺณุราสิ มสฺส,องฺคาโร’ว’ธิโกธปาวเกนกณฺโห กณฺหตโร’สิ ฌาปิตตฺโต;

()

ເມື່ອໄດ້ເຫັນກອງຊາຍນັ້ນຖືກຂຈັດໄປດ້ວຍລັງສີອັນຮຸ່ງເຮືອງຈາກປາຍພະນໍຂາ (ເລັບຕີນ) ຂອງພະອົງ ດັ່ງກະແສນ້ຳແກ້ງຄົງຄາ, ພະຍາມານກໍມີກາຍອັນດຳກວ່າເກົ່າ ປານດັ່ງຖ່ານໄຟທີ່ຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍໄຟຄືຄວາມໂກດຮ້າຍອັນແຮງກ້າ.

๙๒.

໙໒.

ธูปายนฺตมวีจิมจฺจิมนฺตํสมฺผุฏฺฐํ ฆนเผณณพุพฺพุเลหิ,วสฺสํ ปงฺกมยํ ภุสํ นิมุคฺโคมาโร มาปยิ ปญฺจกามปงฺเก;

()

ພະຍາມານຜູ້ຈົມປັກຢູ່ໃນເປືອກຕົມຄືgາມະຄຸນຫ້າ ໄດ້ບັນດານໃຫ້ຫ່າຝົນຕົມອັນມີຄວັນ ແລະແປວໄຟຮ້ອນແຮງດັ່ງໄຟອະເວຈີ ເຕັມໄປດ້ວຍຟອງແລະຟອງສະບູໜາແໜ້ນ ຕົກລົງມາ.

๙๓.

໙໓.

ตสฺมึปารมิสตฺตีสิติภูเตปงฺเก จนฺทนปงฺกภาวยาเต,มาโร ปสฺสิย ผุลฺลปงฺกชาหํโกปา ปงฺกหตานโนริวาสิ;

()

ເມື່ອເປືອກຕົມນັ້ນກັບກາຍເປັນດັ່ງຕົມຈັນທັນອັນເຢັນສະບາຍ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພະບາລະມີ, ພະຍາມານໄດ້ເຫັນດອກບົວເບັ່ງບານຂຶ້ນມາ ກໍມີໃບໜ້າໝອງຄ້ຳດ້ວຍຄວາມໂກດຮ້າຍ ປານດັ່ງຄົນທີ່ຖືກຕົມຂວ້າງໃສ່ໜ້າ.

๙๔.

໙໔.

มารารึ อิมินา หนามหนฺตีโส โลกนฺตริยนฺธการโฆรํ,มาโร สูวิวิทาริยํ ทิสาสุอุฏฺฐาเปสิฆนนฺธการขนฺธํ;

()

ພະຍາມານຄິດວ່າ 'ເຮົາຈະຂ້າພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ເປັນສັດຕູດ້ວຍສິ່ງນີ້' ຈຶ່ງໄດ້ບັນດານໃຫ້ເກີດກອງອະນທະການ (ຄວາມມືດມົນ) ອັນໜາແໜ້ນ ປານດັ່ງຄວາມມືດມົນອັນໜ້າສະພຶງກົວໃນໂລກັນຕະນະຣົກ ໃຫ້ແຜ່ປົກຄຸມໄປທົ່ວທຸກທິດທາງ.

๙๕.

໙໕.

โส’ยํ ปารมิชาตรํสิชาล-ภินฺนา’เสสตโมชินงฺกุเรโณ,ปลฺลงฺโกทยปพฺพโตทิโต’สิกามํ มารตุสารโสสนาย;

()

ພະຊິນະໜໍ່ພຸດທາງກູນ ຜູ້ສະເດັດຂຶ້ນສູ່ລັດຕະນະບັນລັງ ປານດັ່ງພະອາທິດທີ່ຂຶ້ນສູ່ຍອດເຂົາອຸໄທ ໄດ້ຊົງທຳລາຍຄວາມມືດມົນທັງປວງດ້ວຍຕາໜ່າງລັງສີອັນເກີດຈາກພະບາລະມີ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ນ້ຳໝອກຄືພະຍາມານເຫືອດແຫ້ງໄປ.

๙๖.

໙໖.

เอตํ คณฺหถ พนฺธถา’ติ วตฺวานิฏฺฐํ กปฺปมวณฺณิยํ กวีหิ,สทฺธึ มารพเลนุ’ปาคโต โสกุทฺโธ ยุทฺธมกา ปมตฺตพนฺธุ;

()

ພະຍາມານຜູ້ເປັນມິດແຫ່ງຄວາມປະມາດ ໄດ້ຮ້ອງສັ່ງວ່າ 'ຈົ່ງຈັບຜູ້ນີ້ໄວ້! ຈົ່ງມັດຜູ້ນີ້ໄວ້!' ແລ້ວພ້ອມດ້ວຍກອງທັບມານ ກໍເຂົ້າໄປເຮັດສົງຄາມດ້ວຍຄວາມໂກດຮ້າຍ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ເຫຼົ່ານັກປາດພັນລະນາບໍ່ຖ້ວນຈົນຕະຫຼອດກະລັບ.

๙๗.

໙໗.

ตํ ทิสฺวา’จลนิจฺจลฏฺฐเมสปลฺลงฺโก นจปาปุณาติ ตุยฺหํ,มยฺหํ เห’สุ’ปกปกฺปเตว ตสฺมาอสฺมา วุฏฺฐหถา’วุโสตฺย’โวจ;

()

ພະຍາມານເຫັນພະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ລັດຕະນະບັນລັງອັນໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວນີ້ ບໍ່ແມ່ນຂອງທ່ານ, ແຕ່ເປັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າໂດຍແທ້, ເພາະສະນັ້ນ ທ່ານຈົ່ງລຸກຂຶ້ນໄປເສຍເຖີດ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ'.

๙๘.

໙໘.

เอกา’ปี สมตึสปารมีนํปลฺลงฺกตฺถมปูริตา ตยา’ติ,วุตฺเต โส ขิปิ นิชฺชิโต’รจกฺกํจกฺกํ จกฺกวรงฺกิตสฺส สีเส;

()

ເມື່ອພະອົງຕັດວ່າ 'ທ່ານບໍ່ໄດ້ບຳເພັນບາລະມີແມ່ນແຕ່ຂໍ້ດຽວໃນທົດສະບາລະມີສາມສິບທັດ ເພື່ອບັນລັງນີ້ເລີຍ', ພະຍາມານຜູ້ພ່າຍແພ້ຈຶ່ງໄດ້ຂວ້າງຈັກກະວຸດອັນຄົມກ້າ ໃສ່ພະສຽນຂອງພະອົງຜູ້ປະດັບດ້ວຍລັກສະນະກົງຈັກອັນປະເສີດ.

๙๙.

໙໙.

ตํ จกฺกายุธมุชฺฌิตปฺปภาวํยุทฺเธ ลทฺธชยสฺส มารชิสฺส,อุสฺสิสมฺหิ วราสนูปจาเรเสตจฺฉนฺตมิวุสฺสิตํ รราช;

()

ຈັກກະວຸດນັ້ນໄດ້ສູນເສຍອານຸພາບໄປ ແລະກັບກາຍເປັນດັ່ງສະເຫວດຕະສັດ (ຮົ່ມຂາວ) ອັນກາງກັ້ນຢູ່ເໜືອພະສຽນຂອງພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊະນະມານ ຜູ້ຊົງໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໃນສົງຄາມ.

๑๐๐.

໑໐໐.

ตุยฺหํ สญฺจินนมฺหิ ปารมีนํโก สกฺขี’ติ อหญฺจ สกฺขิโหมิ,สกฺขี’คนฺติ ปวตฺตมารเสนา-โฆโส ภุมิวิทารโณริ’วาสิ;

()

ເມື່ອພະຍາມານຖາມວ່າ 'ໃຜເປັນພະຍານໃນການສັ່ງສົມບາລະມີຂອງທ່ານ?' ພ້ອມທັງກ່າວວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າເອງເປັນພະຍານ', ສຽງຮ້ອງປະກາດຂອງກອງທັບມານວ່າ 'ພວກຂ້າພະເຈົ້າເປັນພະຍານ!' ກໍດັງສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວປານດັ່ງແຜ່ນດິນຈະຊຸດໂຊມທະລາຍ.

๑๐๑.

໑໐໑.

ทาเปนฺโตนิชสกฺขิมุคฺคเตโชพาหุํตาวปสารยี ปวิโร,สกฺขีหนฺตีวทํ’ว มารเสนํตชฺเชนฺโต’ว พภูว ภุมิจาโล;

()

ພະມະຫາວີລະເຈົ້າ ຊົງຢຽດພະຫັດອອກໄປ ເພື່ອສະແດງພະຍານຂອງພະອົງດ້ວຍເດດອັນຮຸ່ງເຮືອງ ປານດັ່ງຈະຕັດຂູ່ກອງທັບມານວ່າ 'ນີ້ຄືພະຍານຂອງເຮົາ', ໃນທັນໃດນັ້ນ ແຜ່ນດິນໄຫວອັນສະໜັ່ນຫວັ່ນໄຫວກໍໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນ.

๑๐๒.

໑໐໒.

มาตงฺโค คิริเมขโล ฉิตารึวนฺทนฺโต’วปปาต ชนฺนุเกหิ,มาโร ลทฺธปราชโย นิวตฺถ-วตฺถสฺสา’ปิ อนิสฺสโร ปลายิ;

()

ຊ້າງຄີຣີເມຂະລາໄດ້ຄຸເຂົ່າລົງທັງສອງຂ້າງ ປານດັ່ງຈະຖວາຍອະພິວາດແດ່ພະຊິນະເຈົ້າ, ສ່ວນພະຍາມານຜູ້ພ່າຍແພ້ຢ່າງຍັບເຍີນ ກໍໄດ້ຫຼົບໜີໄປ ໂດຍບໍ່ອາດຄຸ້ມຄອງແມ່ນແຕ່ຜ້າສະບົງຊົງຂອງຕົນ.

๑๐๓.

໑໐໓.

โฆรมารพลวารณาธิป-มานทปฺปนิภกุมฺภทารโณ,โพธิมูลวชิราสโนปริเกสรีว วิรราช มารชิ;

()

ພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊະນະມານ ຊົງສະຫງ່າງາມຢູ່ເໜືອວະຊິຣະບັນລັງ ພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ສີມະຫາໂພ ປານດັ່ງພະຍາລາຊະສີ ຜູ້ທຳລາຍກະໂຫຼກຫົວຊ້າງຕົວປະເສີດ ຄືຄວາມເຍີ້ຍຫຍິ່ງຈອງຫອງແຫ່ງກອງທັບມານອັນໜ້າສະພຶງກົວ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวกิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเร นิทาเน เทวปุตฺต มารพล วิทฺธํสน ปวตฺติปริทีโป ทฺวาทสโม สคฺโค.

ບົດທີສິບສອງ ວ່າດ້ວຍການທຳລາຍກອງທັບມານເທວະບຸດ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນທີ່ຍິນດີແຫ່ງດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ເຊິ່ງຮຽບຮຽງໂດຍພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

นิขิลมารตุสารวิโสสิโนอถชินงฺกุรทีธิติมาลิโน,รวิ กตาวสโร’ว’ปราจลํ(ทุต’วิลมฺพิต) คามิมุปาคมี;

()

ໃນລຳດັບນັ້ນ, ພະອາທິດ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ນ້ຳໝອກຄືມານທັງປວງເຫືອດແຫ້ງໄປ ແລະຜູ້ມີລັງສີອັນຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງພະຊິນະໜໍ່ພຸດທາງກູນ ກໍໄດ້ຄ້ອຍຕ່ຳລົງສູ່ຍອດເຂົາອັດສະດົງ (ທິດເວັນຕົກ) ປານດັ່ງຫຼີກທາງໃຫ້.

๒.

໒.

ชลธิวาริสิเนหสุปุริเตอภวิ ปํสุมหีตลมลฺลเก,ปณิหิตาปรภุธรวตฺติกา-ชลิตทีปสิเข’ว นโภมณิ;

()

ດວງປະທີບແຫ່ງທ້ອງຟ້າ (ພະອາທິດ) ປຽບເໝືອນແປວໄຟແຫ່ງປະທີບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງໄສ້ຕະກຽງຄືຍອດເຂົາເວັນຕົກ ໃນຖາດດິນຄືຜືນແຜ່ນດິນອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳມັນຄືນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດ.

๓.

໓.

อุทยปพฺพตคพฺภสมุพฺภวํสกยโสปฏิพิมฺพสมํสุภํ,สปทิ ตปฺปมุเข สสิมณฺฑลํกสิณมณฺฑลวิพฺภมมุพฺพหิ;

()

ໃນທັນໃດນັ້ນ, ດວງຈັນອັນງົດງາມ ທີ່ປາກົດຂຶ້ນຈາກຫວ່າງເຂົາອຸໄທ (ທິດເວັນອອກ) ປານດັ່ງພາບສະທ້ອນແຫ່ງພະລັດສະໝີຂອງພະອົງ ກໍໄດ້ສະແດງຄວາມງົດງາມດັ່ງດວງກະສິນ ຢູ່ຕໍ່ພະພັກຂອງພະອົງ.

๔.

໔.

อรุณวณฺณสุธากร ภากราทิวสสนฺธิวิลาสินิยา ขณํ,ปริหรึสุ’ทยาปรภุธร-สวณคํ มณิมณฺฑน วิพฺภมํ;

()

ພະອາທິດແລະພະຈັນອັນມີສີແດງເຮືອງຮອງ ໄດ້ປະດັບປະດາຍອດເຂົາເວັນອອກແລະເວັນຕົກ ປານດັ່ງຕຸ້ມຫູແກ້ວມະນີອັນງົດງາມ ຂອງນາງງາມຄືຍາມສົນທະຍາ (ຍາມຄ່ຳຄືນ) ໃນຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ.

๕.

໕.

รวิธุรา วิธุรา สรสีวธุกมลโกมลโกสปุฏญฺชลี,อุปวเน ปวเน’ริตภูรุหาปนมิตานมิตาว ตโปธนํ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ນາງສະໂນດ (ໜອງນ້ຳ) ຜູ້ເສົ້າໝອງເພາະປາສະຈາກພະອາທິດ ໄດ້ປະນົມມືຄືກີບດອກບົວອັນອ່ອນລະມຸນ, ສ່ວນຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍໃນປ່າທີ່ຖືກສາຍລົມພັດໄຫວ ກໍຄ້ອມກິ່ງລົງປານດັ່ງກົ້ມຂາບໄຫວ້ພະມະຫາສະມະນະ.

๖.

໖.

อปรสาครมุทฺธนิ ภาสุรํติมิรชาลปรํ รวิมณฺฑลํ,มุกุลิตมฺพุรุหสฺสิริมาหริภมรจกฺกภรํ สรสูปริ;

()

ດວງອາທິດອັນຮຸ່ງເຮືອງເໜືອມະຫາສະໝຸດທິດເວັນຕົກ ໄດ້ນຳພາຄວາມມືດມົນມາປົກຄຸມ, ເຮັດໃຫ້ດອກບົວທັງຫຼາຍໃນໜອງນ້ຳຫຸບgີບລົງ ພ້ອມທັງຝູງເຜິ້ງທີ່ບິນວົນວຽນຢູ່ເໜືອໜອງນ້ຳນັ້ນ.

๗.

໗.

ลวณวาริธิกาจสราวเกอปรภูธร กูฏ ภุชปฺปิตา,สูริยมณฺฑลปาติ นิมุชฺชิยปุริมยามมุขํนกิมาหริ;

()

ຖາດຄືດວງອາທິດ ທີ່ຖືກວາງໄວ້ດ້ວຍລຳແຂນຄືຍອດເຂົາເວັນຕົກ ໄດ້ຈົມລົງສູ່ຖ້ວຍແກ້ວຄືມະຫາສະໝຸດນ້ຳເຄັມ, ສິ່ງນັ້ນໄດ້ນຳພາຄວາມມືດແຫ່ງຍາມຕົ້ນໃຫ້ປາກົດຂຶ້ນແມ່ນບໍ່?

๘.

໘.

มณิปภารุณ ภากร มณฺฑลํตมนุภุย มหมฺพุธิราหุนา,มุขคตํวมิตํ วิยก โลหิตํชลทราชิ รราช ทินจฺจเย;

()

ແນວເມກໃນຍາມສິ້ນແສງຕາເວັນ ປາກົດມີສີແດງເຮືອງຮອງ ປານດັ່ງໂລຫິດທີ່ສຳຮອກອອກມາຈາກປາກຂອງລາຫູຄືມະຫາສະໝຸດ ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ກືນກິນດວງອາທິດອັນມີແສງແດງດັ່ງແກ້ວມະນີເຂົ້າໄປ.

๙.

໙.

วิตตเมฆปภาหิ มุหุํ มุหุํกฬิต ปาฏล ปลฺลว สมฺปทํ,วนฆฏํ วิฏปนฺตรคํ กมาผูฏตโมปฏลํปริณามยี ()

ແສງສະຫວ່າງຈາກກ້ອນເມກທີ່ແຜ່ກະຈາຍໄປເປັນໄລຍະໆ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຍອດອ່ອນຂອງຕົ້ນໄມ້ມີສີຊົມພູ, ແລ້ວຄວາມມືດມົນກໍຄ່ອຍໆ ແຜ່ປົກຄຸມເຂົ້າໄປໃນລະຫວ່າງກິ່ງກ້ານສາຂາຂອງປ່າດົງຕາມລຳດັບ.

๑๐.

໑໐.

สุภชเนภชเนนิรเปกฺขินีวิปตินี ปตินีว รชสฺสลา,สุมธุเป มธุเป ปริวชฺชยุํกมลินีมลินีกตนิรชา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ກໍຄືກັນກັບຍິງທີ່ມີມົນທິນ (ມີປະຈຳເດືອນ) ທີ່ບໍ່ສົນໃຈໃນການບຳລຸງຮັກສາສາມີ, ກໍຄືກັນກັບກໍດອກບົວທີ່ເສົ້າໝອງແລະປາສະຈາກລະອອງເກສອນ ເຮັດໃຫ້ຝູງເຜິ້ງທັງຫຼາຍພາກັນຫຼີກເວັ້ນບໍ່ຍອມເຂົ້າໃກ້.

๑๑.

໑໑.

มธุมทาลิกุลา มกุลาวลีอนิลภงฺค ตรงฺค ภุเชริตา,ปทุมินี รมณีหิ สิริมโตสุมหิตามณิกิงฺกิณิเสณิว;

()

ແຖວດອກບົວຕູມທີ່ມີຝູງເຜິ້ງມຶນເມົາດ້ວຍນ້ຳຫວານຕອມຢູ່ ແລະຖືກພັດໄຫວດ້ວຍລະລອກຄື້ນອັນເກີດຈາກສາຍລົມ ປຽບເໝືອນສາຍກະດິ່ງຄຳອັນງົດງາມ ທີ່ປະດັບປະດາຮ່າງກາຍຂອງສະຕີຜູ້ມີສະເໜ່.

๑๒.

໑໒.

รสิกปกฺก ผลาผล สาลิสุตรุสิเรสุ สโมสรมานกา,ติมิรขณฺฑนิภา พธิรีกรุํรวิปถํ วิรุเตหิ วิภงฺคมา;

()

ຝູງນົກທັງຫຼາຍທີ່ມີສີດຳປານດັ່ງກ້ອນຄວາມມືດ ໄດ້ພາກັນມາຊຸມນຸມກັນຢູ່ເທິງຍອດໄມ້ທີ່ມີໝາກໄມ້ອັນຫວານສະໜິດ ແລະໄດ້ເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າ (ທາງເດີນຂອງຕາເວັນ) ອື້ຕຶງໄປດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງພວກມັນ.

๑๓.

໑໓.

กุมุทินีปมทา’ถสุธากร-กรสเตหิ ปรามสนาปรํ,กุสุมหาสวิลาสธรา ภุสํภุวนวนฺทิรคพฺภมลงฺกริ;

()

ໃນລຳດັບນັ້ນ, ນາງດອກບົວຂາວ (ກຸມຸດ) ທີ່ຖືກລູບໄລ້ດ້ວຍລັງສີອັນອົບອຸ່ນຈາກດວງຈັນ ກໍໄດ້ເບັ່ງບານຍິ້ມແຍ້ມຢ່າງງົດງາມ ປະດັບປະດາໂລກນີ້ໃຫ້ສະຫວ່າງສະໄຫວ.

๑๔.

໑໔.

หิมกโร หริณญฺชนหารินานิชกเรน นิรากริ ตงฺขเณ,สกลโลก’วิโลจน สมฺภวํฆนตโมปฏลํหิสโช ยถา;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ໃນຂະນະນັ້ນ, ດວງຈັນໄດ້ຂຈັດຄວາມມືດມົນອັນໜາແໜ້ນ ທີ່ປິດບັງດວງຕາຂອງຊາວໂລກທັງປວງດ້ວຍລັງສີຂອງຕົນ ປຽບເໝືອນແພດຜູ້ຊ່ຽວຊານທີ່ປິ່ນປົວໂລກໄພໃຫ້ຫາຍດີ.

๑๕.

໑໕.

สปทิปารมิตารมิตาสโยนวม’นุสฺสติยาสติยา ปรํ,อธิกตา’ธิ สมาธิ สมาหิโตปุริมชาติภเว ติภเว สริ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ໃນທັນໃດນັ້ນ, ພະອົງຜູ້ມີພະໄທຍິນດີໃນພະບາລະມີ ຊົງຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສະມາທິອັນສູງສົ່ງ ດ້ວຍສະຕິອັນແນ່ວແນ່ ຈຶ່ງຊົງລະນຶກເຖິງຊາດປາງກ່ອນໃນພົບທັງສາມໄດ້.

๑๖.

໑໖.

สุมติปาทก ฌาน สมุฏฺฐิโตปุริมขนฺธสมูหมนุกฺกมํ,อสริโส’ปนิสินฺนชยาสน-ปฺปภุติ ยาวสุเมธภวาวธึ;

()

ພະອົງຜູ້ຫາປຽບບໍ່ໄດ້ ຊົງສະຖິດຢູ່ເໜືອໄຊຍະບັນລັງ ຊົງເຂົ້າສູ່ຊານອັນເປັນບາດຖານແຫ່ງພະຍານ ແລ້ວຊົງລະນຶກເຖິງຂັນຫ້າໃນอະດີດຕະຊາດຕາມລຳດັບ ຍ້ອນຫຼັງກັບໄປຕັ້ງແຕ່ຊາດປັດຈຸບັນຈົນເຖິງຊາດທີ່ເປັນສຸເມທະດາບົດ.

๑๗.

໑໗.

อิธภเว สมนนฺตรชาติยํตทิยขนฺธปพนฺธมนุสฺสริ,ติจตุปญฺจฉสตฺต นว’ฏฺฐปิทสปิ วิสติตึสติ ชาติโย;

()

ພະອົງຊົງລະນຶກເຖິງຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຂັນຫ້າໃນຊາດປັດຈຸບັນ ແລະຊາດທີ່ຢູ່ຖັດກັນໄປ ຄື ໜຶ່ງຊາດ, ສອງຊາດ, ສາມຊາດ, ສີ່ຊາດ, ຫ້າຊາດ, ສິບຊາດ, ຊາວຊາດ, ສາມສິບຊາດ.

๑๘.

໑໘.

ลหุมนุสฺสริตาฬิส ชาติโยปภว ขนฺธวเสน ตหึตหึ,ภวสตํภวุปฑฺฒสตํภว-ทสสตํภวลกฺขมถาปรํ ()

ຊົງລະນຶກເຖິງສີ່ສິບຊາດ, ຮ້ອຍຊາດ, ພັນຊາດ, ແສນຊາດ ໂດຍຜ່ານຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຂັນຫ້າໃນພົບນັ້ນໆ ໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ.

๑๙.

໑໙.

อปริมาณ ยุคนฺตคชาติโยอปริมาณ วิวฏฺฏคชาติโย,อปริมาณ ยุคนฺต วิวฏฺฏคาอปริมาณ คุโณ สริชาติโย;

()

ພະອົງຜູ້ມີພະຄຸນອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຊົງລະນຶກເຖິງອະດີດຕະຊາດຕະຫຼອດຫຼາຍສັງວັດຕະກະລັບ (ກະລັບທີ່ເສື່ອມ) ຫຼາຍວິວັດຕະກະລັບ (ກະລັບທີ່ຈະເລີນ) ແລະຫຼາຍສັງວັດຕະວິວັດຕະກະລັບອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້.

๒๐.

໒໐.

จตุสุโยนิสุสตฺตมนฏฺฐิติ-ติภวปญฺจคตีสุปริพฺภมึ,กสิรภารวโห อหมญฺชเสสกฏภารวโห ควโชยถา;

()

ພະອົງຊົງລະນຶກວ່າ 'ເຮົາໄດ້ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນກຳເນີດທັງສີ່, ພົບທັງສາມ ແລະຄະຕິທັງຫ້າ ຕ້ອງແບກຫາບພາລະອັນໜັກໜ່ວງແລະທຸກຍາກລຳບາກ ປານດັ່ງໂຄທີ່ແກ່ກວຽນອັນໜັກໄປຕາມຫົນທາງ'.

๒๑.

໒໑.

อิติสมญฺญ ธโร’สิมมุตฺร’หํอิติ นิหีนปสตฺถ กุโล ภวึ,อิติ ภวึ อภีรูปวิรูปิมาอิติปิ ภตฺต ผขลาผล มาหรึ;

()

'ໃນຊາດນັ້ນ ເຮົາໄດ້ມີຊື່ແນວນີ້, ໄດ້ເກີດໃນຕະກູນຕ່ຳຫຼືຕະກູນສູງ, ມີຮູບຮ່າງງົດງາມຫຼືຂີ້ຮ້າຍ, ແລະໄດ້ບໍລິໂພກອາຫານແລະໝາກໄມ້ແນວນີ້'.

๒๒.

໒໒.

อนุภวึกุสลากุสลารหํวิวิธทุกฺขมทุกฺข มทุกฺข ขํ,ทสสตายุ สตายุมิโตภวึอิติภวํติภวํสมนุสฺสริ;

() (ยมกพนฺธนํ)

'ເຮົາໄດ້ສະເຫວີຍຜົນແຫ່ງກຳດີແລະກຳຊົ່ວ, ໄດ້ປະສົບກັບຄວາມທຸກ, ຄວາມສຸກ ແລະຄວາມບໍ່ທຸກບໍ່ສຸກອັນຫຼາກຫຼາຍ, ມີອາຍຸຍືນຍາວເປັນຮ້ອຍປີຫຼືພັນປີ' ພະອົງຊົງລະນຶກເຖິງພົບຊາດໃນພົບທັງສາມດ້ວຍປະການສະນີ.

๒๓.

໒໓.

อิติห ยาวสุเมธ ภวํ สุธีสุมริยา’ติคตา’มิตชาติโย,อสริ โสปฏิโลมวสา ตโต-ปฺปภุติ ยาว อิโต ตติยํ ภวํ;

()

ພະປັນຍາທິການເຈົ້າ ຊົງລະນຶກຍ້ອນຫຼັງໄປເຖິງຊາດທີ່ເປັນສຸເມທະດາບົດ ແລະຊົງລະນຶກຕາມລຳດັບອະນຸໂລມແລະປະຕິໂລມ ຕັ້ງແຕ່ຊາດນັ້ນລົງມາຈົນເຖິງຊາດທີສາມຖັດຈາກຊາດປັດຈຸບັນ.

๒๔.

໒໔.

ปุนรมุตฺร ตโตภวโต จุโตสมุปปชฺชิ มนนฺตรชาติยํ,ตหิมหํตุสิเต ติทสาลเยภวิมติชฺชุติ สนฺตุสิตาภิโธ;

()

'ເມື່ອຈຸຕິຈາກຊາດນັ້ນແລ້ວ ກໍໄດ້ໄປບັງເກີດໃນຊາດຖັດມາ ຄືໄດ້ເກີດເປັນເທວະບຸດຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຮຸ່ງເຮືອງ ມີນາມວ່າ ສັນດຸສິດ ໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ'.

๒๕.

໒໕.

ตุสิตเทวนิกายสมตฺวโยปรมรูป วิลาสธโร’ภวึ,สุมธุรามตมาหริ มิทิสํอนุภวึสุขมินฺทฺริย โคจรํ;

()

'ເຮົາໄດ້ມີຮູບໂສມອັນງົດງາມຢ່າງຍິ່ງໃນໝູ່ເທວະດາຊັ້ນດຸສິດ, ໄດ້ບໍລິໂພກອາຫານທິບອັນມີລົດຫວານສະໜິດ ແລະໄດ້ສະເຫວີຍກາມະຄຸນອັນເປັນທິບອັນເປັນສຸກ'.

๒๖.

໒໖.

สมุปชีวิมมานุสหายน-จตุสหสฺส มหํตุสิตาลเย,มรุคณมฺพุรุหาสนยาจนํอิห ปฏิจฺจ ตโต ภวโต จุโต;

()

'ເຮົາໄດ້ສະເຫວີຍສຸກຢູ່ໃນສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດນັ້ນຕະຫຼອດສີ່ພັນປີທິບ, ແລ້ວໄດ້ຮັບຄຳອັນເຊີນຂອງເຫຼົ່າເທວະດາແລະພົມທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງໄດ້ຈຸຕິຈາກພົບນັ້ນມາສູ່ພົບນີ້'.

๒๗.

໒໗.

ชนนิราชินิยา มณิเจติเยสุคตธาตุมิวา’สมกุจฺฉิยํ,รวิกุเล ปฏิสนฺธิมหํ ปิตฺร-นรปตึ อธิกิจฺจ สมปฺปยึ;

()

'ເຮົາໄດ້ຖືປະຕິສົນທິໃນພະຄັນຂອງພະມານດາຜູ້ເປັນພະລາຊິນີ ປານດັ່ງພະບໍຣົມມະສາລີຣິກະທາດທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນພະເຈດີແກ້ວ, ໂດຍມີພະລາຊາແຫ່ງສຸຣິຍະວົງເປັນພະບິດາ'.

๒๘.

໒໘.

อิติห รูปมรูปมนาทิกํวิปริวตฺตติ วตฺตติ นาปรํ,วิสติยา สติ ยาว ธิยา’สนํวิหตโมหตโม’สิ ภเว สุธี;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ພະປັນຍາທິການເຈົ້າ ຊົງເຫັນວ່າ 'ຮູບແລະນາມອັນຫາເບື້ອງຕົ້ນບໍ່ໄດ້ນີ້ ຍ່ອມໝູນວຽນປ່ຽນແປງໄປຕາມປັດໄຈ ບໍ່ມີສິ່ງອື່ນໃດເລີຍ', ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນຈະແຈ້ງ ຈຶ່ງຊົງກຳຈັດຄວາມມືດມົນຄືອະວິຊາໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປ.

๒๙.

໒໙.

จุตุปปตฺติปพนฺธวเสนหิอวสวกตฺตนธาตุปรมฺปรา,ชลิตทีปสิเข’ว ปวตฺตตินยิธปุคฺคลเวทกการโก;

()

ກະແສແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍຍ່ອມດຳເນີນໄປຕາມລຳດັບແຫ່ງການຈຸຕິແລະປະຕິສົນທິ ໂດຍບໍ່ມີຜູ້ບັງຄັບບັນຊາຫຼືຜູ້ສ້າງ ປຽບເໝືອນແປວໄຟແຫ່ງປະທີບທີ່ລຸກໄໝ້ຕໍ່ເນື່ອງກັນໄປ, ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີບຸກຄົນ, ຜູ້ສະເຫວີຍຜົນ ຫຼືຜູ້ກະທຳໃດໆ ເລີຍ.

๓๐.

໓໐.

ปุริมขนฺธปพนฺธมเนกธาอิติววตฺถยโต หิ กุทิฏฺฐิโย,อปคตา’ตฺตนิ วีสติวตฺถุกาตมิหทิฏฺฐิวิสุทฺธิ’ติ วุจฺจติ;

()

ເມື່ອພະອົງຊົງກຳນົດຮູ້ຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຂັນຫ້າໃນອະດີດໂດຍປະການຕ່າງໆ ແນວນີ້, ມິດສາທິຖິ (ຄວາມເຫັນຜິດ) ຄືສັກກາຍະທິຖິ 20 ປະການ ກໍດັບສູນໄປ, ສິ່ງນີ້ຮຽກວ່າ 'ທິຖິວິສຸດທິ' (ຄວາມໝົດຈົດແຫ່ງຄວາມເຫັນ).

๓๑.

໓໑.

สติมโต รวิมณฺฑลสนฺติภาสกฏมคฺคนิภา’ยมนุสฺสติ,ปุริมชาติสุ นาภิวิรชฺฌติสรวเย สรภงฺคสโร ยถา;

()

ພະອະນຸສະຕິ (ການລະນຶກຊາດ) ຂອງພະອົງຜູ້ມີສະຕິອັນໝັ້ນຄົງນັ້ນ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງດວງອາທິດ ແລະມີທາງເດີນອັນທ່ຽງຕົງດັ່ງຮອຍລໍ້ກວຽນ ຍ່ອມບໍ່ຜິດພາດໃນອະດີດຕະຊາດທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນລູກສອນຂອງພະສະຣະພັງຄະດາບົດ ທີ່ຍິງຖືກເປົ້າໝາຍຢ່າງບໍ່ມີພາດ.

๓๒.

໓໒.

อจุติยาจุติยามติ มาสเนสุตวตี’ตวตี’หติ พุชฺฌิตุํ,สมุทิเต’มุทิเต กุมุทานิ’มนกมลา กมลานิ อลงฺกริ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ເມື່ອດວງຈັນຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ, ດອກບົວຂາວ (ກຸມຸດ) ທັງຫຼາຍກໍເບັ່ງບານປະດັບປະດາໂລກ, ແຕ່ດອກບົວຫຼວງ (ກະມົນ) ທັງຫຼາຍກັບບໍ່ເບັ່ງບານ (ຫຸບລົງ) ດ້ວຍປະການສະນີ.

๓๓.

໓໓.

รุจิรจนฺทมริจิวิเลปินีกุมุทสณฺฑวิกาสวิหาสินี,รชนิมชฺฌิมยามวิลาสินีตทธิสีลธนํ วิชาภาสิ กึ ()

ນາງງາມຄືຍາມທ່ຽງຄືນ (ມັດຊິມະຍາມ) ຜູ້ລູບໄລ້ກາຍດ້ວຍລັງສີອັນງົດງາມຂອງດວງຈັນ ແລະຍິ້ມແຍ້ມດ້ວຍການເບັ່ງບານແຫ່ງດອກບົວຂາວ ໄດ້ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວແດ່ພະອົງຜູ້ຊົງມີສີລະຄຸນອັນປະເສີດ.

๓๔.

໓໔.

ฆนสุนีลวิสาลตโปวนํอนลภาสุรกีฏกุลากุลํ,รชนิราชินิยา กุสุมากุลา-วิรฬเกสกลาปสิรึ ภชี;

()

ປ່າອັນກວ້າງໃຫຍ່ທີ່ມີສີຂຽວເຂັ້ມ ເຕັມໄປດ້ວຍຝູງຫິ່ງຫ້ອຍອັນຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງໄຟ ປຽບເໝືອນເສັ້ນພະເກສາອັນດຳສະຫຼວຍ ຂອງນາງງາມຄືຍາມຄ່ຳຄືນ ທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍດອກໄມ້ປ່າ.

๓๕.

໓໕.

ตทุปหารรตายิ’ว โกมุที-ภุชลตาย วิภาวริภีรุยา,คหิตลาชกภาชนวิพฺภมํผุฏิตเกรวกานน มาหริ;

()

ປ່າດອກບົວຂາວທີ່ເບັ່ງບານ ປຽບເໝືອນຖາດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍເຂົ້າຕອກທິບ ທີ່ນາງງາມຄືຍາມຄ່ຳຄືນ ໄດ້ນ້ອມຖວາຍແດ່ພະອົງ ດ້ວຍລຳແຂນຄືແສງຈັນອັນອ່ອນລະມຸນ.

๓๖.

໓໖.

ติภุวเนกรวึ รวิภตฺตริอปรทีปคเต สรสีวธู,รชนิยา วิหิตาวสรา’ปิ กึปริจรึสุ ปติพฺพตมพฺภุตํ;

()

ເມື່ອພະອາທິດຜູ້ເປັນສາມີ ແລະເປັນດວງປະທີບດຽວໃນສາມໂລກ ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ທະວີບອື່ນແລ້ວ, ນາງສະໂນດ (ໜອງນ້ຳ) ແມ້ຈະໄດ້ຮັບໂອກາດຈາກຍາມຄ່ຳຄືນ ກໍຍັງຄົງຮັກສາຄວາມຊື່ສັດຕໍ່ສາມີຢ່າງໜ້າອັດສະຈັນແມ່ນບໍ່?

๓๗.

໓໗.

ปริลสึสุ ภุสํ ภุวเน’วุ โภรวิปเถ วิตตา, วิตตารกา,อนิมิเส หิ มหาย มหิมโตชลิตทีปสิขาจ มหีตเล;

()

ດວງດາວທັງຫຼາຍທີ່ແຜ່ກະຈາຍຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າ ແລະແປວໄຟແຫ່ງປະທີບທີ່ຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ເທິງຜືນແຜ່ນດິນ ຕ່າງກໍສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວຢ່າງຍິ່ງ ເພື່ອບູຊາພະມະຫາສະມະນະ ຜູ້ມີພະຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

๓๘.

໓໘.

มกรเตนเกตนสนฺติภาตุหินทีธิติทีธิติ มชฺฌิเม,นิสิ ททาร สทารสราคินํหทยเกรวเกรวกานนํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ໃນຍາມຄ່ຳຄືນ, ທ່າມກາງລັງສີອັນເຢັນສະບາຍຂອງດວງຈັນ ທີ່ງົດງາມດັ່ງທຸງແຫ່ງພະຍາມານ, ປ່າດອກບົວຄືດວງໃຈຂອງເຫຼົ່າຊົນຜູ້ມີຄວາມຮັກ ກໍໄດ້ຖືກສັ່ນສະເທືອນ.

๓๙.

໓໙.

อถ ภวาภวทิฏฺฐิวิเภท นํวิมติ โมห ตโมปุฏปาฏ นํ,จุตุปปาตปภุติ วิชาน นํกถมลตฺถ สทิพฺพวิโลจ นํ;

()

ໃນລຳດັບນັ້ນ, ພະອົງຊົງບັນລຸທິບພະຍະຈັກຂຸ (ຕາທິບ) ອັນເປັນເຄື່ອງກຳຈັດຄວາມເຫັນຜິດໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່, ເປັນເຄື່ອງທຳລາຍຄວາມມືດມົນຄືຄວາມສົງໄສແລະຄວາມຫຼົງ, ແລະເປັນເຄື່ອງຮູ້ແຈ້ງເຖິງການຈຸຕິແລະການເກີດຂອງສັດທັງຫຼາຍ ໄດ້ແນວໃດ?

๔๐.

໔໐.

กุสลกมฺมปภาวสมุพฺภวํสุขุมทุรคตานิ’ปิ โคจรํ,อนิมิสาน ปสาทวิโลจนํรุธิรเสมฺภมกลาปคตํก ยถา;

()

ທິບພະຍະຈັກຂຸອັນເກີດຈາກອານຸພາບແຫ່ງກຸສົນກຳ ທີ່ສາມາດຮັບຮູ້ອາລົມອັນລະອຽດແລະຢູ່ຫ່າງໄກໄດ້, ອັນເປັນດວງຕາອັນຜ່ອງໃສຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ ທີ່ປາສະຈາກມົນທິນມີໂລຫິດແລະສະເຫຼດເປັນຕົ້ນ.

๔๑.

໔໑.

ตถริว’กฺขิสเมน สุธาสินํวิมติทิฏฺฐิมิโสธนเหตุนา,หตมโนปกิเลสมเลน โสวิคตมานุสเกนหิ จกฺขุนา;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງກຳຈັດມົນທິນຄືອຸປະກິເລດທາງພະໄທໄດ້ແລ້ວ ຊົງຊຳຮະຄວາມສົງໄສແລະຄວາມເຫັນຜິດໃຫ້ໝົດສิ້ນໄປ ດ້ວຍດວງຕາອັນເປັນທິບອັນລ່ວງພົ້ນດວງຕາຂອງມະນຸດສະນີ.

๔๒.

໔໒.

กรตลมฺพุรุโหปริจกฺขุมายถาริวา’มลกีพทรีผลํ,จุตุปปตฺติคเตปิ ตถาคเตติภุวนมฺหิ ยถิจฺฉิต มทฺทส;

()

ພະອົງຜູ້ມີດວງຕາອັນເຫັນແຈ້ງ ຊົງເລັງເຫັນການຈຸຕິແລະການເກີດຂອງສັດທັງຫຼາຍໃນສາມໂລກໄດ້ຕາມພະປະສົງ ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ແນມເບິ່ງໝາກຂາມປ້ອມຫຼືໝາກທັນ ທີ່ວາງຢູ່ເທິງຝາມື.

๔๓.

໔໓.

นวุปปาตขเณจ จุติกฺขเณวิสยภาวมุเปนฺติ ตถาคตา,ตทุปจารวเสนิ’หทสฺสนํขมติ อฏฺฐกถาจริยาสโภ;

()

ພະອັດຖະກະຖາຈານຜູ້ປະເສີດ ຍ່ອມເຫັນພ້ອງວ່າ ການເຫັນສັດທັງຫຼາຍໃນຂະນະທີ່ກຳລັງຈຸຕິແລະກຳລັງປະຕິສົນທິນັ້ນ ຍ່ອມປາກົດເປັນອາລົມແກ່ທິບພະຍະຈັກຂຸໄດ້ ດ້ວຍອຳນານແຫ່ງອຸປະຈາລະ.

๔๔.

໔໔.

อุปธิหีน’ธิหนีนตถาคเตอนปนีตปณีต ตถาคเต,อนภิรูป’ภิรูปตถาคเตสุคติ ทุคฺคติ ทุคฺค มุปาคเต;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ພະອົງຊົງເລັງເຫັນສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີກິເລດອັນຊົ່ວຊ້າຫຼືປານກາງ, ຜູ້ມີຄຸນທຳອັນປະເສີດ, ຜູ້ມີຮູບຮ່າງຂີ້ຮ້າຍຫຼືງົດງາມ, ແລະຜູ້ເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິຫຼືທຸກຄະຕິພົບ.

๔๕.

໔໕.

ติริยมุทฺธมโธปติตีย โสมติปหํ อภิปสฺสิ ยถารหํ,นิจิตกมฺมปเถจ ตถาคเตอุปริ ปาทกฌานสมุฏฺฐิโต;

()

ພຣະອົງຜູ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງບາດຖານແຫ່ງຊານ ໄດ້ຊົງເລັງເຫັນຕາມສົມຄວນ ເຊິ່ງສັດທັງຫຼາຍຜູ້ໄປໃນທິດຂວາງ, ເບື້ອງເທິງ ແລະ ເບື້ອງລຸ່ມ ແລະ ເຊິ່ງທາງແຫ່ງກຳທີ່ສັດທັງຫຼາຍໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ແລ້ວ.

๔๖.

໔໖.

อกุสลานิ กรึสุ อิเม ติธาสุจริตานิ กรึสุ ติธา อิเม,อริยมคฺคผเลหิก สมงฺคิโนนสมณา’ติปิ อนฺติมวตฺถุนา;

()

ສັດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ເຮັດອະກຸສົນກຳໂດຍທາງ ໓ ປະການ, ສັດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ເຮັດສຸຈະຣິດໂດຍທາງ ໓ ປະການ, ສັດເຫຼົ່ານີ້ເປັນຜູ້ພ້ອມພຣັ່ງດ້ວຍອະລິຍະມັກແລະອະລິຍະຜົນ, ແລະສັດເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນສະມະນະ ດ້ວຍວັດຖຸອັນມີໃນທີ່ສຸດ (ອາບັດປະຣາຊິກ).

๔๗.

໔໗.

คุณนิรากรเณน อสาธโวอุปวทึสุ นสนฺติ คุณา’ติ’เม,อปิจสปฺปุริสา’ริยปุคฺคเลตทนุรูปคุเณหิ ปสํสยุํ;

()

ຄົນບໍ່ດີທັງຫຼາຍໄດ້ກ່າວຕິຕຽນດ້ວຍການປະຕິເສດຄຸນງາມຄວາມດີວ່າ 'ຄຸນງາມຄວາມດີຂອງຄົນເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີ', ແຕ່ສ່ວນສັດຈະບຸຣຸດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສັນເສີນອະລິຍະບຸກຄົນດ້ວຍຄຸນງາມຄວາມດີອັນສົມຄວນແກ່ອະລິຍະບຸກຄົນນັ້ນ.

๔๘.

໔໘.

วิตถลทฺธิปรามสนา อิเมปรมลทฺธิปรามสนา อิเม,คหิตลทฺธิวเสน ตหึตหึนิจิตกมฺมปถา ชนตา อยํ;

()

ຊົນເຫຼົ່ານີ້ເປັນຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນລັດທິອັນຜິດພາດ, ຊົນເຫຼົ່ານີ້ເປັນຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນລັດທິອັນປະເສີດ, ໝູ່ປະຊາຊົນນີ້ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີທາງແຫ່ງກຳອັນສັ່ງສົມໄວ້ແລ້ວ ໃນພົບນັ້ນໆ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງລັດທິທີ່ຕົນຍຶດຖືໄວ້.

๔๙.

໔໙.

จตุรปายมปายมปายตึอุปคตา สุคติ สุคตึอิติ,ยติ สมาหิตวาหิตวา’ ทฺทสอนิมิสกฺขิสมกฺขิสมนฺวิโต;

() (ยมกพนฺธนํ)

ພຣະໂຍຄີຜູ້ມີຈິດສະມາທິອັນຕັ້ງໝັ້ນ, ຜູ້ມີບາບອັນລອຍເສຍແລ້ວ, ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຈັກຂຸອັນບໍ່ກະພິບ ໄດ້ຊົງເລັງເຫັນສັດທັງຫຼາຍຜູ້ເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ໔ ປະການ ແລະຜູ້ເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິ ໂດຍປະການຕ່າງໆ.

๕๐.

໕໐.

สมฺมาสมฺมสโตสโต สติมโต กมฺมาทิเหตุพฺภวํรูปารูปมนาคตงฺนิ มหา โมหนฺธกาโร ธิยา,อพฺภตฺถงฺคมิ ยาย โสฬสวิธา กงฺขาจเตกาลิกาสากงฺขาตรณพฺพิสุทฺธุ ทุติเยยาเม ปวตฺตา มติ;

()

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ມີສະຕິ ຊົງພິຈາລະນາໂດຍຊອບ ເຊິ່ງຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຮູບແລະອະຮູບໃນອະນາຄົດ ອັນມີກຳເປັນຕົ້ນເປັນເຫດ, ຄວາມມືດມົນຄືມະຫາໂມຫະກໍໄດ້ດັບສູນໄປດ້ວຍພຣະປັນຍາ, ຄວາມສົງໄສ ໑໖ ປະການ ອັນເປັນໄປໃນການທັງ ໓ ກໍໄດ້ດັບສູນໄປດ້ວຍປັນຍານັ້ນ, ປັນຍານັ້ນ ເປັນກັງຂາວິຕະຣະນະວິສຸດທິ ອັນເປັນໄປແລ້ວໃນຍາມທີສອງ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทาเน ปุพฺเพนิวาสญาณทิพฺพจกฺขุญาณาธิคม ปวตฺติปริทีโป เตรสโม สคฺโค.

ບົດທີ ໑໓ ຊື່ວ່າ ປຸບເພນິວາສານຸສະຕິຍານແລະທິບພະຍະຈັກຂຸຍານາທິຄົມປະວັດຕິປະຣິທີປະ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນແຫຼ່ງໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ໄດ້ຮຽບຮຽງໄວ້ ໃນອະວິທູເຣນิທານ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

สุธากเร วิกสิตเกรวากเรกเมนุ’ ปาสติ สติ ปจฺฉิมํ ทิสํ,วิหาวรี สสิรุจิรานนํ ชินํภชนฺติ ปจฺฉิมมถยาม โมตริ;

()

ເມື່ອດວງຈັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ດອກບົວຂາວເບັ່ງບານ ຄ່ອຍໆ ເຄື່ອນຄ້ອຍໄປສູ່ທິດປະຈິມ, ລາຕີການກໍໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ຍາມສຸດທ້າຍ ເຂົ້າໄປຫາພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພັກອັນງົດງາມດັ່ງດວງຈັນ.

๒.

໒.

ขณํ นิสาปติ วิรหาตุเรว’ยํนิสาวธู มลินปโยธรมฺพรา,จตุทฺทิสายตนยเนหิ สมฺปติมุโมจ สีกรนิกรสฺสุพินฺทโว;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ນາງລາຕີຜູ້ເສົ້າໝອງເພາະການພັດພາກຈາກດວງຈັນຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາຕີ, ຜູ້ມີຜ້າຄືທ້ອງຟ້າອັນມີເມກເສົ້າໝອງ, ກໍໄດ້ຫຼັ່ງຢາດນ້ຳຕາຄືລະອອງນ້ຳຄ້າງອອກມາຈາກດວງຕາຄືທິດທັງສີ່ໃນທັນທີ.

๓.

໓.

กิเลสนาสนปสุโต สมาธินาปุถุชฺชโน ตทนุสยํ ยถุพฺพเห,ตถํ’สุนา ภุวนกลงฺกโสธโนนเห กลานิธิ สกลงฺก มุพฺพหี;

()

ພຣະໂພທິສັດຜູ້ຂະຫຍັນໃນການທຳລາຍກິເລດ ດ້ວຍສະມາທິ ຍ່ອມຖອນເສຍເຊິ່ງກິເລດສະນຸໄສນັ້ນໄດ້, ແຕ່ດວງຈັນຜູ້ຊຳຮະລ້າງມົນທິນຂອງໂລກດ້ວຍລັງສີ ກໍຫາໄດ້ຖອນມົນທິນຂອງຕົນເອງອອກໄດ້ບໍ່.

๔.

໔.

ปุรตฺถิเม นภสิ วิกิณฺณ ตารกา-ปพนฺธนิพฺภรติมิรํ วิยากรีนิสาวธุ วลยิตหารภาสุร-สุนีลโกมลนวกุนฺตลสฺสิรึ;

()

CN ຄວາມມືດອັນໜາແໜ້ນທີ່ປາສະຈາກໝູ່ດາວອັນກະຈັດກະຈາຍຢູ່ໃນທ້ອງຟ້າທິດບູຣະພາ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມງາມແຫ່ງເສັ້ນຜົມອັນອ່ອນນຸ້ມສີດຳສະໜິດ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສາຍສ້ອຍຄືດວງດາວຂອງນາງລາຕີ.

๕.

໕.

วิปสฺสนาพลวิมลีกตนฺตโรชินงฺกุโร ทุริตมลํว จนฺทิมา,มริจิสญฺจยธวลีกตมฺพโรตโมจยํ ตมนุจรํ นิรากรี;

()

ພຣະชິນັງກູນຜູ້ມີພາຍໃນອັນໝົດຈົດແລ້ວດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງວິປັດສະນາ ໄດ້ຊົງກຳຈັດມົນທິນຄືຄວາມຊົ່ວຮ້າຍ, ດັ່ງດວງຈັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າຂາວສະຫວ່າງດ້ວຍກຸ່ມລັງສີ ໄດ້ກຳຈັດກອງແຫ່ງຄວາມມືດແລະບໍລິວານຂອງຄວາມມືດນັ້ນເສຍ.

๖.

໖.

ปวายิ สีตลมลยานิโล ภุสํทิสงฺคนา สิสิรตุสารพินฺทโว,มุโมจ สา วิจริ นิสา นิสากร-มรีจิมญฺชริปริจุมฺพิเต ภุวิ;

()

ລົມມະລາຍັນອັນເຢັນສະບາຍໄດ້ພັດມາຢ່າງແຮງ, ນາງທິດທັງຫຼາຍໄດ້ຫຼັ່ງຢາດນ້ຳຄ້າງອັນເຢັນສະບາຍອອກມາ, ນາງລາຕີນັ້ນໄດ້ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນແຜ່ນດິນອັນຖືກຈູບຕ້ອງແລ້ວດ້ວຍຊໍ່ລັງສີຂອງດວງຈັນ.

๗.

໗.

นิรงฺคเณ นิรุปกิเลส นิจฺจเลมุทุมฺหิ กมฺมนิยวิสุทฺธิภาวเค,สมาหิเต มนสิ วิปสฺสนามนํอถาสวกฺขยมติยา’ ภีนีหริ;

()

ເມື່ອຈິດປາສະຈາກກິເລດພຽງດັງເນີນ, ປາສະຈາກອຸປະກິເລດ, ຕັ້ງໝັ້ນ, ອ່ອນໂຍນ, ຄວນແກ່ການງານ, ເຖິງຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ, ພຣະອົງກໍໄດ້ນ້ອມຈິດໄປເພື່ອວິປັດສະນາ ແລະເພື່ອອາສະວັກຂະຍະຊານ.

๘.

໘.

สพารสงฺคิกภวจกฺก มชฺฌคาอนุกฺกเมน’ปิ ปฏิโลมโต สุธีววตฺถยํ ยมริยญาณทสฺสนํวิสุทฺธิยา วิสทฺธิยา ตทุจฺจเต;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ໄດ້ຊົງກຳນົດພິຈາລະນາເຊິ່ງປະຕິດຈະສະມຸບບາດອັນມີອົງ ໑໒ ໂດຍອະນຸໂລມແລະປະຕິໂລມ, ເຊິ່ງອະລິຍະຍານະທັດສະນະໃດ, ອະລິຍະຍານະທັດສະນະນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ.

๙.

໙.

ขเณน โย สรติ สหสฺสโลจโนยถาวโต ทสสตมตฺถ มสฺสปิ,วิธาตุโน นิชจรณงฺคุลิปฺปภา-วิภุสิตา’ขิลภุวโนทรสฺส’ปิ;

()

ພຣະອິນທຣ໌ຜູ້ມີພັນຕາ ຍ່ອມລະນຶກເຖິງປະໂຫຍດພັນປະການໄດ້ໃນຂະນະດຽວຕາມຄວາມເປັນຈິງ, ແລະແມ່ນແຕ່ພຣະພົມຜູ້ມີທ້ອງແຫ່ງໂລກທັງປວງອັນປະດັບແລ້ວດ້ວຍລັງສີແຫ່ງປາຍພຣະບາດຂອງພຣະອົງກໍຕາມ.

๑๐.

໑໐.

อเสสนีวรณตุสารโสสิโนสมาธิสมฺภว’ ขิลฌานลาภิโน,ชคตฺตยํ กรพทรํ’ว ทสฺสิโนนยสฺส กสฺสจิ วิสยตฺต มาคตํ;

()

ໂລກທັງສາມ ດັ່ງຜົນໝາກຂາມປ້ອມໃນຝາມື ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນວິໄສແຫ່ງພຣະຊານຂອງພຣະອົງ ຜູ້ຊົງເຮັດໃຫ້ນ້ຳຄ້າງຄືນີວອນທັງປວງເຫືອດແຫ້ງໄປ, ຜູ້ຊົງໄດ້ຮັບຊານທັງປວງອັນເກີດຈາກສະມາທິ.

๑๑.

໑໑.

อทิฏฺฐ มปฺปฏิ วิทิตํ สยํปุราอนุตฺตรํตมริยญาณทสฺสนํ,อิมสฺส โคตมสมณสฺส สิชฺฌเตครูปเสวนวิรหสฺส อพฺภูตํ;

()

ອະລິຍະຍານະທັດສະນະອັນຍອດຢ້ຽມນັ້ນ ອັນຕົນບໍ່ເຄີຍເຫັນ ບໍ່ເຄີຍຮູ້ແຈ້ງມາກ່ອນດ້ວຍຕົນເອງ, ຍ່ອມສຳເລັດແກ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມນີ້ ຜູ້ປາສະຈາກການເຂົ້າຫາຄູອາຈານ ເປັນໜ້າອັດສະຈັນຍິ່ງ.

๑๒.

໑໒.

ภเวภเว ปริวิตทานปารมิ-พเลน’หู วิชฏิตโลภพนฺธโน,สเมตฺติขนฺตฺยนุคตสีลปารมี-ชเลน นิพฺพุตปฏิฆาทิปาวโก;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງເປັນຜູ້ມີເຄື່ອງຜູກມັດຄືໂລພະອັນຖອນໄດ້ແລ້ວ ດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງທານບາລະມີອັນຊົງບຳເພັນແລ້ວ, ເປັນຜູ້ມີໄຟຄືປະຕິຄະເປັນຕົ້ນ ດັບມອດແລ້ວ ດ້ວຍນ້ຳຄືສີລະບາລະມີ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາແລະຂັນຕິ.

๑๓.

໑໓.

ภเวภเว ภวิ ถิรญาณปารมี-ปธํสิตา’ขิลวิปรีตทสฺสโน,วินายกปฺปภุติ ครูปเสวน-วเสน ปุจฺฉิย หตโมหสํสโย;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງເປັນຜູ້ມີຄວາມເຫັນຜິດທັງປວງອັນກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ ດ້ວຍປັນຍາບາລະມີອັນໝັ້ນຄົງ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມສົງໄສໃນໂມຫະອັນກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ ດ້ວຍການໄຕ່ຖາມ ເພາະອາໄສການເຂົ້າຫາຄູອາຈານ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະດີດເປັນຕົ້ນ.

๑๔.

໑໔.

ภเวภเว พุธชนปุชนาทินาครูภิวาทนพหุมานนาทินา,ชนาปจายนวิธินา วิโนทยิสทปฺป มุนฺนติ มภิมาน มุทฺธฏํ;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງໄດ້ຊົງກຳຈັດຄວາມເຍີ້ງຍໍ້ແລະຄວາມຖືຕົວອັນສູງສົ່ງ ດ້ວຍວິທີການສະແດງຄວາມເຄົາລົບນົບນ້ອມຕໍ່ບຸກຄົນ ດ້ວຍການບູຊາທ່ານຜູ້ຮູ້ເປັນຕົ້ນ ແລະດ້ວຍການກາບໄຫວ້ສະແດງຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ທ່ານຜູ້ເປັນຄູອາຈານ.

๑๕.

໑໕.

ภเวภเว วิภวรตึ รตึภเวอนงฺคสงฺคมรติ มงฺคนารตึ,ฆรา’ภินิกฺขมิย’นคาริยํรโตอปานุที ปฏิลภิ ฌาน มตฺตนา;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງໄດ້ຊົງລະເສຍເຊິ່ງຄວາມຍິນດີໃນວິພົບ, ຄວາມຍິນດີໃນພົບ, ຄວາມຍິນດີໃນການຮ່ວມຮັກ ແລະຄວາມຍິນດີໃນສະຕີ, ຊົງອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ຍິນດີໃນບັນພະຊາ ໄດ້ຊົງບັນລຸຊານດ້ວຍຕົນເອງ.

๑๖.

໑໖.

ภเวภเว ส’วีริย สจฺจปารมี-ปรายโณ อธิกุสเลสุ จารตึ,ชหํ วจีทุริตมลํ จตุพฺพิธํวิโสธยี นิชหทยญฺจ ปคฺคหี;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໃນວິຣິຍະບາລະມີແລະສັດຈະບາລະມີ ຍ່ອມມີຄວາມຍິນດີໃນກຸສົນທຳອັນຍິ່ງ, ຊົງລະເສຍເຊິ່ງມົນທິນຄືວະຈີທຸຈະຣິດ ໔ ປະການ ຊົງຊຳຮະລ້າງແລະປະຄັບປະຄອງດວງຈິດຂອງຕົນ.

๑๗.

໑໗.

ภเว ภเว อิติ สมตึสปารมี-วิสุชฺฌิตา’ กุสลมโนมลิมโส,กเมน อินฺทฺริย ปริปากตํ คโตนจญฺญสมฺปท มหิปตฺถยี สุธี;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ບໍ່ມີຈິດເສົ້າໝອງດ້ວຍອະກຸສົນ ເພາະຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງບາລະມີ ໓໐ ທັດ, ໄດ້Feເຖິງຄວາມແກ່ກ້າແຫ່ງອິນຊີໂດຍລຳດັບ ແລະບໍ່ໄດ້ປາດຖະໜາສົມບັດອື່ນໃດເລີຍ.

๑๘.

໑໘.

ภเว ภเว อคณิตเมว โพธิยาทยาย โจทิตหทโย’หิ กปตฺถนํ,อกา จตุพฺพิธผลสมฺปทา ตโตปทิสฺสเร นิรวสรา ริว’นฺตนิ;

()

ໃນພົບນັ້ນໆ ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຫະລຶໄທອັນຄວາມກະລຸນາຕັກເຕືອນແລ້ວ ໄດ້ຊົງເຮັດຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອພຣະໂພທິຍານຢ່າງນັບບໍ່ຖ້ວນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສົມບັດຄືຜົນ ໔ ປະການ ຈຶ່ງປາກົດແກ່ພຣະອົງໃນທີ່ສຸດ ດັ່ງບໍ່ມີໂອກາດໃຫ້ແກ່ສິ່ງອື່ນ.

๑๙.

໑໙.

ภเว ภเว สกปณิธานสตฺติยาติธา’หิสงฺขตกุสลํ อิมสฺส โภ,นสาธเย กิมริยญาณทสฺสนํอนญฺญปุคฺคลวิสยํ นสํสโย;

()

ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ກຸສົນອັນພຣະອົງປຸງແຕ່ງແລ້ວໂດຍທາງ ໓ ດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນ ໃນພົບນັ້ນໆ ຈະບໍ່ຍັງອະລິຍະຍານະທັດສະນະ ອັນບໍ່ແມ່ນວິໄສຂອງບຸກຄົນອື່ນ ໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ແນວໃດ? ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃນເລື່ອງນີ້ເລີຍ.

๒๐.

໒໐.

อนิจฺจโต’ทยวยตาย ทุกฺขโตสทุกฺขตายปิ อวิเธยตาทินา,อนตฺตโต วรมติ ขนฺธปญฺจกํปุนปฺปุนํ สมุปปริกฺข มุสฺสหี;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດ ໄດ້ຊົງພະຍາຍາມພິຈາລະນາເບິ່ງເບນຈະຂັນເນືອງໆ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ ເພາະຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບ, ໂດຍຄວາມເປັນທຸກ ເພາະຄວາມເປັນທຸກເນືອງໆ, ແລະໂດຍຄວາມເປັນອະນັດຕາ ເພາະຄວາມບໍ່ຢູ່ໃນອຳນາດເປັນຕົ້ນ.

๒๑.

໒໑.

กลาปสมฺมสนมุเขน พารส-วิเธ อนาทิกภวจกฺกนิสฺสิเต,กเมน สตฺตสุ อนุปสฺสนาสุ โสชินงฺกุโร ตทวยเว’ภินีหริ;

()

ພຣະຊິນັງກູນນັ້ນ ໄດ້ນ້ອມຈິດໄປໃນສ່ວນຍ່ອຍແຫ່ງປະຕິດຈະສະມຸບບາດນັ້ນ ໂດຍຫົວຂໍ້ແຫ່ງກະລາປະສຳມະສະນະ ໃນພົບຈັກອັນມີອົງ ໑໒ ອັນບໍ່ມີເບື້ອງຕົ້ນ ໂດຍລຳດັບໃນອະນຸປັດສະນາ ໗ ປະການ.

๒๒.

໒໒.

อนิจฺจโตภุสมนุปสฺสมุทฺธริอเสสสงฺขตคตนิจฺจสญฺญิตํ,อนตฺตโต สมนุวิปสฺส ทุกฺขโตสสงฺขเตปชหิ สุขตฺตสญฺญิตํ;

()

ເມື່ອຊົງພິຈາລະນາເຫັນໂດຍຄວາມເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງຢ່າງຍິ່ງ ກໍຊົງຖອນສັນຍາວ່າທ່ຽງໃນສັງຂະຕະທຳທັງປວງເສຍໄດ້, ເມື່ອຊົງພິຈາລະນາເຫັນໂດຍຄວາມເປັນທຸກແລະເປັນອະນັດຕາ ກໍຊົງລະສັນຍາວ່າເປັນສຸກແລະເປັນຕົວຕົນໃນສັງຂະຕະທຳເສຍໄດ້.

๒๓.

໒໓.

วิโนทยี สุมติ วิราคนิพฺพิทา-วเสน สงฺขตคตราคนนฺทิโย,นิโรธนิสฺสชนวสา’นุปสฺสิยตโถทยาทิยนมเสสงฺฆเต;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ໄດ້ຊົງກຳຈັດຄວາມກຳໜັດແລະຄວາມເພີດເພີນໃນສັງຂະຕະທຳ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງວິຣາຄະແລະນิບພິທາ, ຊົງພິຈາລະນາເຫັນໂດຍອຳນາດແຫ່ງນິໂຣທະແລະປະຕິນິສສັກຄະ ເຊິ່ງຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນຕົ້ນໃນສັງຂະຕະທຳທັງປວງ.

๒๔.

໒໔.

วิธายทุพฺพิธมนุปสฺสโต กสโตอเสสสงฺขตมปิ นามรูปโต,นิทานโต ปุนขณโต’ทยพฺพยํอุปฏฺฐหิ ทฺวิคุณิตปญฺจวิสธา;

()

ເມື່ອພຣະອົງຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງສັງຂະຕະທຳທັງປວງໂດຍຄວາມເປັນນາມແລະຮູບ ໂດຍວິທີ ໖ ປະການ, ຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບ ກໍປາກົດແກ່ພຣະອົງໂດຍເຫດແລະໂດຍຂະນະ ໂດຍວິທີ ໕໐ ປະການ.

๒๕.

໒໕.

สุธีมโต ตรุณวิปสฺสนายิ’เมวิปสฺสกสฺสิ’ติ ทสุปกฺกิเลสกา,ภวุํปภาสติมติปีตินิจฺฉโยสุขี’หนาสมถนิกนฺตฺยุเปกฺขนา;

()

ແກ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ຜູ້ຈະເລີນວິປັດສະນາອັນຍັງອ່ອນຢູ່ນັ້ນ, ວິປັດສນູປະກິເລດ ໑໐ ປະການເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ຄື: ແສງສະຫວ່າງ, ຍານ, ປີຕິ, ປັດສັດທິ, Sຸກ, ອະທິໂມກ, ປະຄະຫະ, ອຸປັດຖານ, ອຸເປກຂາ ແລະນິກັນຕິ.

๒๖.

໒໖.

ปสนฺนโลหิต ปริปุณฺณวิคฺคหาวินิคฺคตา นิรวธิโลกธาตุสุ,วิปสฺสนาพลปภวา’ภิปตฺถริสุธนฺตกญฺจนรสปิญฺชรปฺปภา;

()

ພຣະສະຣີລະອັນເຕັມປ່ຽມດ້ວຍພຣະໂລຫິດອັນຜ່ອງໃສ ໄດ້ຫຼັ່ງລັງສີອອກໄປໃນໂລກທາດທັງຫຼາຍອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ, ລັງສີອັນມີສີເຫຼືອງດັ່ງນ້ຳຄຳອັນຫຼອມດີແລ້ວ ອັນເກີດຈາກກຳລັງແຫ່ງວິປັດສະນາ ກໍໄດ້ແຜ່ຊ່ານໄປທົ່ວ.

๒๗.

໒໗.

อยํปโถ นภวติ ตปฺปภาทโยวิสตฺติกาปภุติกิเลสวตฺถุกา,ปุโนทยพฺพย มนุปสฺสโต ตโตปโถ สมุพฺภวิ ทสุปกฺกิเลสคํ;

()

ແສງສະຫວ່າງເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນທາງ ເພາະເປັນວັດຖຸແຫ່ງກິເລດມີຕັນຫາເປັນຕົ້ນ, ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງຊົງພິຈາລະນາເຫັນຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບເນືອງໆ ທາງອັນກ້າວລ່ວງວິປັດສນູປະກິເລດ ໑໐ ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນ.

๒๘.

໒໘.

ปถาปถํ สมุปปริกฺขโตอิติสุธีมโต ตรุณวิปสฺสกสฺสยา,สมุฏฺฐิตา นิสิตวิปสฺสนามติปถาปถิกฺขณกวิสุทฺธิ วุจฺจเต;

()

ປັນຍາໃນວິປັດສະນາອັນຄົມກ້າ ອັນເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ຜູ້ພິຈາລະນາເບິ່ງທາງແລະບໍ່ແມ່ນທາງ ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້, ປັນຍານັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ເປັນມັກຄາມັກຄະຍານະທັດສະນະວິສຸດທິ.

๒๙.

໒໙.

นราสโภ อธิคตญาตตีรณ-ปริญฺญวา อุปริปหาณสงฺขยา,ปริญฺญยา อุภย วิสุทฺธิสิทฺธิยาติสจฺจทสฺสนปสุโต สมารภี;

()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະນະລາສະພະ ຜູ້ໄດ້ບັນລຸຍາຕະປະຣິນຍາແລະຕີຣະນະປະຣິນຍາແລ້ວ, ເພື່ອຄວາມສຳເລັດແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດທັງສອງ ດ້ວຍປະຫານະປະຣິນຍາອັນຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງເລີ່ມຕົ້ນຂະຫຍັນໃນການເລັງເຫັນສັດຈະທຳ ໓ ປະການ.

๓๐.

໓໐.

อนิจฺจลกฺขณมปกิ ทุกฺขลกฺขณํอนตฺตลกฺขณมถ สพฺพสงฺขเต,ยถาวโต นสมนุปสฺสิ สนฺตติ-ริยาปเถหิจ ปิหิตํฆเณนโส;

()

ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ຊົງເຫັນອະນິດຈະລັກສະນະ, ທຸກຂະລັກສະນະ ແລະອະນັດຕະລັກສະນະ ໃນສັງຂານທັງປວງ ຕາມຄວາມເປັນຈິງໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ເພາະລັກສະນະເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກປິດບັງໄວ້ດ້ວຍສັນຕະຕິ, ອິຣິຍາບົດ ແລະຄະນະ.

๓๑.

໓໑.

วิโสธยํ มติมุทยพฺพเย ตโตลหุํ ติลกฺขณวิสทตฺตโค ภุสํ,วิปสฺสนาปถปฏิปนฺน มตฺตนาอลตฺถภงฺคธิภยญาณมาทิกํ;

()

ແຕ່ຕໍ່ມາ ເມື່ອຊົງຊຳຮະລ້າງປັນຍາໃນຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບແລ້ວ ກໍໄດ້ເຖິງຄວາມແຈ່ມແຈ້ງໃນໄຕລັກສະນະຢ່າງຮວດໄວແລະຍິ່ງຂຶ້ນ, ພຣະອົງຜູ້ດຳເນີນໄປໃນທາງແຫ່ງວິປັດສະນາ ດ້ວຍຕົນເອງ ກໍໄດ້ບັນລຸພັງຄະຍານແລະພະຍະຕູປັດຖານະຍານເປັນຕົ້ນ.

๓๒.

໓໒.

สยมฺภุโน อุปรินวานุปสฺสนา-วิภาวนา นวคุณวณฺณนายิธ,วิธียเต นววิธญฺณภาวนาปวุจฺจเต สปกฏิปทาวิสุทฺธิติ;

()

ການສະແດງອະນຸປັດສະນາ ໙ ປະການ ອັນຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ຂອງພຣະສະຍຳພູ ແລະການພັນລະນາຄຸນ ໙ ປະການ ໃນທີ່ນີ້, ອັນເປັນການຈະເລີນຍານ ໙ ປະການ ທ່ານກ່າວວ່າ ເປັນປະຕິປະທາຊານະທັດສະນະວິສຸດທິ.

๓๓.

໓໓.

มตีหิติหิปิ จตุสจฺจฉาทก-ตโมวิธํสน สมนนฺตรํ ถิรํ,นิโรธโคจรมลภิตฺถ โคตฺรภุ-มตึ สุธี อนริยโคตฺตพาหิรํ;

()

ໃນລຳດັບແຫ່ງປັນຍານັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ໄດ້ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດອັນປິດບັງອະລິຍະສັດ ໔ ເສຍແລ້ວ, ກໍໄດ້ບັນລຸໂຄຕຣະພູຍານອັນໝັ້ນຄົງ ອັນມີນິໂຣທະເປັນອາລົມ ອັນກ້າວພົ້ນຈາກໂຄດແຫ່ງອະນາຣິຍະຊົນ.

๓๔.

໓໔.

ปสตฺถโคตฺรภุมติทินฺนสญฺญกํสมูลมุทฺธฏกลุสตฺตยํ สุธี,วิพนฺธทุคฺคติวินิปาตนาทิกํอถาทิมํปฏิลภี ญาณทสฺสนํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາດີ ຜູ້ໄດ້ຮັບສັນຍາອັນໂຄຕຣະພູຍານອັນປະເສີດໃຫ້ແລ້ວ ໄດ້ຊົງຖອນກິເລດອັນເສົ້າໝອງ ໓ ປະການ ພ້ອມທັງຮາກ ອັນເປັນເຄື່ອງຜູກມັດໃຫ້ຕົກໄປໃນອະບາຍແລະທຸຄະຕິເປັນຕົ້ນ ກໍໄດ້ບັນລຸຍານະທັດສະນະທຳອິດ.

๓๕.

໓໕.

ยเทวนนฺตรผลทนฺติ ปณฺฑิตาวทนฺติตปฺผลมปิ ปจฺจเวกฺขณํ,อลตฺถ โส ปุน ทุติยาย ภุมิยาวิปสฺสนํ สมธิคมาย ภาวยี;

()

ຍານໃດທີ່ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ໃຫ້ຜົນໃນລຳດັບນັ້ນເອງ ພຣະອົງກໍໄດ້ບັນລຸຜົນນັ້ນ ແລະປັດຈະເວກຂະນະຍານນັ້ນ, ແລະເພື່ອບັນລຸພູມທີສອງ ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງຈະເລີນວິປັດສະນາອີກເທື່ອໜຶ່ງ.

๓๖.

໓໖.

ภุโสวิโสสิต ภวทุกฺขกทฺทมํอกาลิกํ ตนุกตกิพฺพิสตฺตยํ,อนุตฺตรํ ทุติยมลตฺถ ตปฺผลํสปจฺจเวกฺขณมถ ญาณทสฺสนํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເຮັດໃຫ້ຕົມຄືທຸກໃນພົບເຫືອດແຫ້ງໄປຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ຊົງເຮັດໃຫ້ກິເລດອັນຊົ່ວຮ້າຍ ໓ ປະການເບົາບາງລົງ, ກໍໄດ້ບັນລຸຍານະທັດສະນະທີສອງອັນຍອດຢ້ຽມ ອັນບໍ່ມີການເວລາ ພ້ອມທັງຜົນແລະປັດຈະເວກຂະນະຍານນັ້ນ.

๓๗.

໓໗.

วิปสฺสนํปุนรปิภาวยํ สยํสมุทฺธฏาลยปฏิฆํ ภวาปหํ,สปจฺจเวกฺขณผลญาณมชฺฌคาอนุตฺตรํ ตติยก ญาณทสฺสนํ;

()

ເມື່ອຊົງຈະເລີນວິປັດສະນາອີກເທື່ອໜຶ່ງ ດ້ວຍຕົນເອງ ພຣະອົງຜູ້ຊົງກຳຈັດພົບ ໄດ້ຊົງຖອນກາມະຣາຄະແລະປະຕິຄະເສຍໄດ້, ກໍໄດ້ບັນລຸຍານະທັດສະນະທີສາມອັນຍອດຢ້ຽມ ພ້ອມທັງຜົນແລະປັດຈະເວກຂະນະຍານ.

๓๘.

໓໘.

ติลกฺขณํ ถิรมติมา’ภิปตฺติยาสุภาวยิก อุปริ จตุตฺถภุมิยา,อวาริยาสนิริว ตาลมตฺถเกกิเลสมุทฺธนิรนิหจฺจจารินํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາໝັ້ນຄົງ ເພື່ອບັນລຸພູມທີສີ່ອັນຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ໄດ້ຊົງຈະເລີນໄຕລັກສະນະເປັນຢ່າງດີ, ດັ່ງສາຍຟ້າຟາດອັນບໍ່ມີສິ່ງໃດກີດກັນໄດ້ ຕົກລົງເທິງຍອດຕານ ໄດ້ຊົງທຳລາຍຍອດແຫ່ງກິເລດທັງຫຼາຍຂອງສັດທັງຫຼາຍ.

๓๙.

໓໙.

นิวาริตาขิล ภวจกฺกวิพฺภมํสวาสนาปริมิต ปกาปนาสนํ,อนญฺญโคจร วรญาณทสฺสนํอลตฺถ ตปฺผลมปิปจฺจเวกฺขณํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຫ້າມເສຍເຊິ່ງຄວາມໝູນວຽນໃນພົບຈັກທັງປວງ ຜູ້ຊົງທຳລາຍກິເລດອັນບໍ່ມີປະມານພ້ອມທັງວາສະໜາ, ກໍໄດ້ບັນລຸຍານະທັດສະນະອັນປະເສີດ ອັນບໍ່ແມ່ນໂຄຈອນຂອງບຸກຄົນອື່ນ ພ້ອມທັງຜົນແລະປັດຈະເວກຂະນະຍານນັ້ນ.

๔๐.

໔໐.

ตทาสวกฺขยมติคฺญาณทสฺสน-วิสุทฺธิวุจฺจติ อรหตฺตปตฺติยา,สเหวจุทฺทสวิธ พุทฺธพุทฺธิโยชิโน จตุพฺพิธ ปฏิสมฺภิทาลภี;

()

ຍານະທັດສະນະວິສຸດທິ ອັນເປັນປັນຍາເປັນເຄື່ອງສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ເປັນເພາະການບັນລຸພຣະອະຣະຫັດ, ພຣະຊິນະເຈົ້າ ໄດ້ຊົງບັນລຸພຣະພຸດທະປັນຍາ ໑໔ ປະການ ແລະປະຕິສຳພິທາ ໔ ປະການ ພ້ອມກັນນັ້ນເອງ.

๔๑.

໔໑.

อสาธารณํ ญาณฉกฺกํพลานิทส’ฏฺฐารสาเวณิกา พุทฺธธมฺมา,จตุทฺธาวิสารชฺชมิทฺธานุภาวาสมิทฺธาสเหจารหตฺเตน ตสฺส;

()

ອະສາທາຣະນະຍານ ໖, ທົດສະພົນລະຍານ ໑໐, ພຸດທະທຳອະເວນິກະ ໑໘, ເວສາຣັດຊະຍານ ໔ ແລະອິດທິອານຸພາບ ກໍໄດ້ສຳເລັດແກ່ພຣະອົງ ພ້ອມກັບພຣະອະຣະຫັດຕະຜົນນັ້ນເອງ.

๔๒.

໔໒.

อภิญฺเญยฺยธมฺเม อภิญฺญาย สามํปริญฺเญยฺย ธมฺเม ปริญฺญาย สามํ,ปหาตพฺพ ธมฺเม ปหนฺตฺวาน สามํสนิพฺพานมคฺคปฺผลํ สจฺฉิกตฺวา;

()

ຊົງຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງທຳອັນຄວນຮູ້ຍິ່ງ ດ້ວຍຕົນເອງ, ຊົງກຳນົດຮູ້ເຊິ່ງທຳອັນຄວນກຳນົດຮູ້ ດ້ວຍຕົນເອງ, ຊົງລະເສຍເຊິ່ງທຳອັນຄວນລະ ດ້ວຍຕົນເອງ ແລະຊົງເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງມັກແລະຜົນ ພ້ອມທັງພຣະນິບພານ.

๔๓.

໔໓.

สิยายาวตาเญยฺย ธมฺมปฺปวตฺติสิยาตาวตา ตสฺส ญาณปฺปวตฺติ,อภิญฺญาย สพฺพญฺญุตาญาณ มาสิสเหวารหตฺเตน สพฺพญฺญุ พุทฺโธ;

()

ທຳອັນຄວນຮູ້ມີປະມານເທົ່າໃດ, ຍານຂອງພຣະອົງກໍມີປະມານເທົ່ານັ້ນ, ພຣະອົງໄດ້ຊົງຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງສັບພັນຍຸຕະຍານ ກໍໄດ້ເປັນພຣະສັບພັນຍູພຸດທະເຈົ້າ ພ້ອມກັບພຣະອະຣະຫັດຕະຜົນນັ້ນເອງ.

๔๔.

໔໔.

มหาโมหนิทฺทาปโคมคฺคญาณ-ปฺปพุทฺโธ’หิสมฺโพธิยา โสภมาโน,มุนินฺโท ทินินฺทํ’ สุสนฺโทหหาสิ-’นฺทิรามนฺทิรินฺทิวราภํอหาสิ;

()

ພຣະມຸນິນທຣ໌ຜູ້ຊົງຕື່ນແລ້ວຈາກຄວາມຫຼັບຄືມະຫາໂມຫະ ດ້ວຍມັກຄະຍານ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພຣະສຳໂພທິຍານ, ໄດ້ຊົງເຮັດໃຫ້ດວງຕາເວັນໝອງສີລົງ ດ້ວຍພຣະວໍຣະກາຍອັນມີລັງສີເຫຼືອງເຫຼື້ອມ ດັ່ງດອກບົວຂຽວອັນເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງນາງລັກສະໝີ.

๔๕.

໔໕.

สุพุทฺธาภิสมฺโพธิปุพฺพาจลมฺภาสเหวารุโณ พุทฺธสูโรทเยน,สมุฏฺฐาสิ เวเนยฺย พนฺธูหิสทฺธึปพุชฺฌึสุ อพฺภุคฺคตมฺโหชโกสา;

()

ພ້ອມກັບແສງອະລຸນແຫ່ງການຕື່ນຮູ້ແລ້ວ ຈາກຍອດພູເຂົາເບື້ອງຕາເວັນອອກຄືອະພິສຳໂພທິ ດ້ວຍການອຸບັດຂຶ້ນແຫ່ງພຣະພຸດທະສຸຣິຍະ, ພຣະອົງໄດ້ຊົງສະເດັດຂຶ້ນແລ້ວ, ໝູ່ເວໄນຍະຊົນຜູ້ເປັນຍາດ ກໍໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນ ດັ່ງດອກບົວອັນເບັ່ງບານແລ້ວ.

๔๖.

໔໖.

อุฬาราวภาโส ตทา ชาติเขตฺเตภุสํปาตุภุโต มหีสมฺปเวธิ,สิฬาสาฬเสฬาวตํสา สุภานินิมตฺตานิ พตฺตึสชาตาติโลเก;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ ແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງໄດ້ປາກົດຂຶ້ນຢ່າງຍິ່ງໃນຊາດິເຂດ, ແຜ່ນດິນໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສະເທືອນ, ບຸບພະນິມິດອັນເປັນມຸງຄຸນ ໓໒ ປະການ ມີຍອດພູເຂົາຫີນແລະຕົ້ນຮັງເປັນຕົ້ນ ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ.

๔๗.

໔໗.

ตโมชาลวิทฺธํสนาทีนิ โลเกกโรนฺโตว จตฺตาริกิจฺจานิ’มานิ,สมุฏฺฐาสิ ตสฺมึขเณ รํสิมาลิริวาทิจฺจวํสุพฺภโว พุทฺธสูโร;

()

ພຣະພຸດທະສຸຣິຍະ ຜູ້ຊົງເຮັດກິດ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ມີການກຳຈັດຕາໜ່າງຄືຄວາມມືດເປັນຕົ້ນໃນໂລກ, ຜູ້ເກີດໃນອາທິດຈະວົງ ກໍໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນ ດັ່ງດວງຕາເວັນຜູ້ມີລັງສີ.

๔๘.

໔໘.

มหีลาชวุฏฺฐีหิ สญฺฉนฺนภุตานภํ กนิพฺภรํ คนฺธธุปทฺธเชหิ,ฉณฺโหกุลา เกวลํ โลกธาตุมหามงฺคลาวาส กลีลาวลมฺพึ ()

ແຜ່ນດິນຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍຫ້າຝົນຄືເຂົ້າຕອກ, ທ້ອງຟ້າເຕັມໄປດ້ວຍທຸງແລະທູບຫອມ, ໂລກທາດທັງສິ້ນເຕັມໄປດ້ວຍການສະຫຼອງງານບຸນ ໄດ້ກາຍເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງມະຫາມຸງຄຸນອັນຮຸ່ງເຮືອງ.

๔๙.

໔໙.

ตทาตปฺปทมฺโภช ปูชาคตานํสิโร ภตฺติภารญฺชลีนํ สุรานํ,นิราลมฺพมากาส รนฺธํ พภาสปภาสาร จูฬามณิหกา’กราฬํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ຫົວຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍ ຜູ້ມາເພື່ອບູຊາພຣະບາດດັ່ງດອກບົວຂອງພຣະອົງ ຜູ້ມີອັນຊະລີອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພັກດີ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊ່ອງຫວ່າງແຫ່ງທ້ອງຟ້າອັນບໍ່ມີທີ່ຕັ້ງ ຮຸ່ງເຮືອງສະຫວ່າງດ້ວຍແສງແຫ່ງຈຸລາມະນີອັນມີຄ່າ.

๕๐.

໕໐.

คุโณนาม สกฺขนฺธสนฺตาน สุทฺธิสโกสุทฺธขนฺวฺธปฺปพนฺโธหิ พุทฺโธ,นโมพุทฺธภุตสฺส นิปฺผนฺตญาณ-ปฺปหาณานุภาวาหิรูปสฺสตสฺส;

()

ຄຸນງາມຄວາມດີ ຄືຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງສັນດານຂັນຂອງຕົນ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນຜູ້ມີຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງຂັນອັນບໍລິສຸດນັ້ນ, ຂອນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນເກີດຈາກອານຸພາບແຫ່ງຍານແລະປະຫານະອັນສຳເລັດແລ້ວ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทาเน มหา โพธิสตฺตสฺส อริยมคฺคญาณาภิสมฺโพธิ สมธิคม ปวตฺติปริทีโป จุทฺทสโม สคฺโค.

ບົດທີ ໑໔ ຊື່ວ່າ ມະຫາໂພທິສັດຕະສະອະລິຍະມັກຄະຍານາພິສຳໂພທິສະມະທິຄະມະປະວັດຕິປະຣິທີປະ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນແຫຼ່ງໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ໄດ້ຮຽບຮຽງໄວ້ ໃນອະວິທູເຣນິທານ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทานภาโค ทุติโย.

ພາກທີສອງ ຊື່ວ່າ ອະວິທູເຣນິທານະພາຄ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

อสฺเสว ปกลฺลงฺกวรสฺสการณาสีสกฺขิมํสานิ จ ทารสุนโว,ทตฺวา จิรสฺสํ อกรินฺติ ทุกฺกรํโส (อินฺทวํสา’)ภิธโช วิจินฺตยี;

()

ເພາະເຫດແຫ່ງພຣະໂພທິຍານອັນປາສະຈາກມົນທິນອັນປະເສີດນີ້ ພຣະອົງໄດ້ຊົງສະຫຼະພຣະສິຣະ, ພຣະເນດ, ພຣະມັງສະ ແລະພຣະຊາຍາພ້ອມທັງພຣະໂອຣົດ ຊົງໃຫ້ແລ້ວ ໄດ້ຊົງເຮັດກຳອັນເຮັດໄດ້ຍາກຕະຫຼອດການນານ, ພຣະອົງຜູ້ມີທຸງຄືອິນທະວົງ ໄດ້ຊົງດຳຣິແລ້ວ.

๒.

໒.

ปลฺลงฺกโต ตาว นวุฏฺฐหํ ตหึปลฺลงฺกมาธาย นิสชฺช สตฺตหํ,สงฺกปฺปปุณฺโณ’ธิสมาธโย มุนิสมฺมา สมาปชฺชิ อเนกโกฏิโย;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີຄວາມດຳຣິອັນເຕັມປ່ຽມ ມີສະມາທິອັນຍິ່ງ ບໍ່ສະເດັດລຸກຂຶ້ນຈາກບັນລັງນັ້ນ, ໄດ້ປະທັບນັ່ງຂັດສະໝາດຕະຫຼອດເຈັດວັນ ເຂົ້າສະມາບັດທັງຫຼາຍຫຼາຍໂກດຢ່າງຖືກຕ້ອງ;

๓.

໓.

นา’ยํ ชหาเต วิชยาสนา’ลยํยํกิญฺจิกิจฺจํ กรณิยมสฺสหิ,สํวิชฺชเต ทานิปิ กาจิ เทวตาสงฺกาภิฆา’ตาภิวิตกฺกยุํ อิติ;

()

ເທວະດາບາງພວກເກີດຄວາມສົງໄສ ຈຶ່ງຄິດໄປວ່າ 'ພຣະອົງນີ້ຍັງບໍ່ລະຄວາມອາໄລໃນວິໄຊບັນລັງ, ກິດຈະກຳບາງຢ່າງທີ່ຄວນເຮັດຂອງພຣະອົງຍັງມີຢູ່ຫຼືບໍ?'

๔.

໔.

ตาสํ วิทิตฺวาน วิตกฺกมาสนาอพฺภุฏฺฐิโต โส คคนงฺคณํ ขณํ,สํทสฺสยนฺโต ยมปาฏิหาริยํนิสฺสํสโย สํสยสลฺลมุทฺธรี;

()

ພຣະອົງຊົງຊາບຄວາມຄິດຂອງເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງສະເດັດລຸກຂຶ້ນຈາກແທ່ນປະທັບ ສູ່ທ້ອງຟ້າໃນທັນທີ, ຊົງສະແດງຍົມມະກະປະຕິຫານ ເພື່ອຖອນລູກສອນຄືຄວາມສົງໄສໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປໂດຍບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ;

๕.

໕.

นิสฺสาย ปลฺลงฺกมิมํ มหีรุหํสมฺปตฺตสมฺโพธิปโท’สฺมิ จินฺติย,โอรุยฺห ปกลฺลงฺกฐิตปฺปเทสโตปุพฺพุตฺตรานญฺหิ ทิสาน มนฺตรา;

()

ຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາໄດ້ບັນລຸເຖິງພຣະສັມໂພທິຍານໂດຍອາໄສບັນລັງແລະຕົ້ນໄມ້ນີ້', ຈຶ່ງສະເດັດລົງມາ ແລ້ວປະທັບຢືນຢູ່ ໃນລະຫວ່າງທິດບູຮພາແລະທິດອຸດອນ;

๖.

໖.

สตฺตาห มินฺทิวรจารุโลจน-ปญฺจปฺปภาสารนิเสจเนน โส,สมปูชยนฺโต ชยโพธิมาสนํอฏฺฐาสิ โลเกกวิโลจโน ชิโน;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນດວງຕາດວງດຽວຂອງໂລກ ໄດ້ປະທັບຢືນບູຊາໄຊຍະໂພທິບັນລັງ ຕະຫຼອດເຈັດວັນ ດ້ວຍການຫຼັ່ງໄຫຼແຫ່ງລັງສີຫ້າປະການຈາກພຣະເນດອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວຂຽວ;

๗.

໗.

คนฺตฺวา ฐีตฏฺฐานชยาสนนฺตราปุพฺพาปรสฺสํ ทิสิ สตฺตวาสรํ,นิกฺขิตฺตจกฺกงฺกิตปาทปงฺกโชโส จงฺกมี นิมฺมิตรตนจงฺกเม;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍລາຍກົງຈັກ ໄດ້ສະເດັດຈົງກົມຕະຫຼອດເຈັດວັນ ບົນທີ່ຈົງກົມແກ້ວທີ່ນິມິດຂຶ້ນ ໃນລະຫວ່າງສະຖານທີ່ປະທັບຢືນແລະໄຊຍະບັນລັງ ໃນທິດຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກ;

๘.

໘.

โส โพธิโต อุตฺตรปจฺฉิมนฺตราเทเวหิ นานารตเนหิ นิมฺมิเต,สตฺตาหมตฺตํ มณิมนฺทิเร มุนิสมฺมาภิธมฺมํ ปวิหาสิ สมฺมสํ;

()

ພຣະມຸນີໄດ້ປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດເຈັດວັນ ໃນເຮືອນແກ້ວທີ່ເທວະດານimິດຂຶ້ນດ້ວຍລັດຕະນະຕ່າງໆ ໃນລະຫວ່າງທິດອຸດອນແລະທິດພາຍັບ ຈາກຕົ້ນມະຫາໂພ, ຊົງພິຈາລະນາພຣະອະພິທັມຢ່າງຖືກຕ້ອງ;

๙.

໙.

มนฺถาจเล’นมฺพุนิธึ’ว เกสโววิญฺญาณกณฺฑาทิฏสา จตุพฺพิธํ,ตสฺมึ นิสินฺโน มุนิ ธมฺมสงฺคณิ-มาโลลยี ญาณพเลน ทุทฺทสํ;

()

ພຣະມຸນີປະທັບນັ່ງໃນເຮືອນແກ້ວນັ້ນ ຊົງກວນຄຳພີທັມມະສັງຄະນີອັນເຫັນໄດ້ຍາກ ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງພຣະຊານ ປຽບເໝືອນພຣະເກສະວະຊົງກວນມະຫາສະໝຸດດ້ວຍພູເຂົາມັນທະຣະ, ຊົງພິຈາລະນາທັມ 4 ປະການ ມີວິນຍານຂັນເປັນຕົ້ນ;

๑๐.

໑໐.

เวภงฺคิยํ ขนฺธวิภงฺคมาทิกํคมฺภีรมฏฺฐารสธา สุทุพฺพุธํ,โส มารภงฺโค’ถ วิภงฺคสาครํสํโขภยี ญาณยุคนฺตวายุนา;

()

ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ຊົງປາບມານ ໄດ້ຊົງກວນມະຫາສະໝຸດຄືຄຳພີວິພັງ ອັນເລິກເຊິ່ງແລະຮູ້ໄດ້ຍາກຍິ່ງ 18 ປະການ ມີຂັນທະວິພັງເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍລົມພາຍຸຄືພຣະຊານ;

๑๑.

໑໑.

โส ธาตุสุญฺญตฺตปชานโน ชิโนนิสฺสตฺตนิชฺชิวสภาวธาตุโย,วิตฺถารยนฺโต ตทนนฺตรํ วรํนานานยํ ธาตุกถํ ววตฺถยี;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງຄວາມວ່າງເປົ່າແຫ່ງທາດ ຊົງກຳນົດຄຳພີທາຕຸກຖາອັນປະເສີດ ອັນມີນັຍຕ່າງໆ ສະແດງເຖິງສະພາວະທາດທີ່ບໍ່ແມ່ນສັດ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດ ໃນລຳດັບຖັດຈາກນັ້ນ;

๑๒.

໑໒.

ขนฺธาทิปญฺญตฺติวเสน ฉพฺพิธาปญฺญตฺติโย’ติ สุวิภตฺตมาติกํ,ปญฺญาย สพฺพญฺญุชิโน’ถ ปุคฺคล-ปญฺญตฺติ มาโลลยิ อคฺคปุคฺคโล;

()

ຈາກນັ້ນ ພຣະສັບພັນຍູຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນບຸກຄົນອັນເລີດ ເລີດດ້ວຍພຣະປັນຍາ ໄດ້ຊົງພິຈາລະນາຄຳພີປຸກຄະລະບັນຍັດ ອັນມີມາຕິກາທີ່ຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ເປັນບັນຍັດ 6 ປະການ ມີຂັນທະບັນຍັດເປັນຕົ້ນ;

๑๓.

໑໓.

วาทีภสีโห สกวาทมณฺฑลํโอรุยฺห สมฺมา ปรวาทมณฺฑลํ,สุตฺตานิ สงฺคยฺห สหสฺสมฏฺฐธาสํขิตฺต มาโท มุขวาทยุตฺติกํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນດັ່ງລາຊະສີແຫ່ງຜູ້ກ່າວວາທະ ໄດ້ສະເດັດລົງສູ່ມົນທົນແຫ່ງວາທະຂອງພຣະອົງເອງ ແລະມົນທົນແຫ່ງວາທະຂອງຜູ້ນອກລີດຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຊົງຮວບຮວມພຣະສູດທັງຫຼາຍແປດພັນສູດ ໂດຍຫຍໍ້ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ດ້ວຍຄວາມສົມເຫດສົມຜົນແຫ່ງມຸຂະປາຖະ;

๑๔.

໑໔.

ญาเณน วิตฺถาริยมาน มตฺตโนกิญฺจาปฺย’นนฺตาปริยนฺต มุตฺตมํ,ตกฺกีหิ นกฺกาวจรํ นเกหิจินาโถ กถาวตฺถุ มถา’ภิสมฺมสิ;

()

ຈາກນັ້ນ ພຣະໂລກະນາດໄດ້ຊົງພິຈາລະນາຄຳພີກະຖາຫັດຖຸ ອັນເປັນຍອດທັມ ອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດແລະບໍ່ມີປະມານ ທີ່ຊົງສະແດງໃຫ້ພິສະດານດ້ວຍພຣະຊານຂອງພຣະອົງເອງ, ອັນພວກນັກຕັກກະສາດທັງຫຼາຍບໍ່ອາດຢັ່ງເຖິງໄດ້ເລີຍ;

๑๕.

໑໕.

ยํ มูลขนฺธาทิวสา ทสพฺพิธํอุทฺเทสนิทฺเทสปทา’นุรูปโต,นิฏฺฐานโต สํสยโต วิภาคิยํคมฺภีรญาเณน’ถ สาครูปมํ;

()

ຈາກນັ້ນ ຊົງພິຈາລະນາຄຳພີຍົມມົກ ອັນປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດ ອັນເລິກເຊິ່ງດ້ວຍພຣະປັນຍາ, ອັນມີ 10 ປະການ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງມູນະແລະຂັນເປັນຕົ້ນ, ໂດຍສົມຄວນແກ່ບົດອຸເທດແລະນິເທດ, ໂດຍການຕັດສິນແລະຄວາມສົງໄສ;

๑๖.

໑໖.

สนฺตํ ปณิตํ นิปุณํ สุทุทฺทสํคุฬฺหํ อตกฺกาวจรํ อจินฺติยํ,นานานยํ ตํ ยมกํ สุสญฺญโมธมฺมสฺสโร สมฺมสิ นิปฺปเทสโต;

()

ພຣະຜູ້ຊົງສັງວອນດີແລ້ວ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທັມ ໄດ້ຊົງພິຈາລະນາຄຳພີຍົມມົກນັ້ນ ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ, ອັນເປັນທັມສະຫງົບ, ປະນີດ, ລະອຽດ, ເຫັນໄດ້ຍາກຍິ່ງ, ເລິກເຊິ່ງ, ບໍ່ແມ່ນວິໄສແຫ່ງຄວາມຄິດ, ຄາດຄະເນບໍ່ໄດ້, ແລະມີນັຍຕ່າງໆ;

๑๗.

໑໗.

นานานยุ’ตฺตุงฺคตรงฺคนิพฺภรํเนยฺยตฺถนีตตฺถมณิหิ มณฺฑิตํ,ธมฺมนฺตราวฏฺฏสตํ อถาปรํสทฺธมฺมขนฺโธทกขนฺธปูริตํ;

()

ແລະຄຳພີອື່ນອີກ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄື້ນຄືນັຍຕ່າງໆ ອັນສູງສົ່ງ, ປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີຄືເນຍຍັດຖະແລະນີຕັດຖະ, ມີວັງນ້ຳຄືຂໍ້ທັມຕ່າງໆ ຫຼາຍຮ້ອຍວັງ, ເຕັມໄປດ້ວຍຫ້ວງນ້ຳຄືພຣະສັດທັມມະຂັນ;

๑๘.

໑໘.

สตฺถา จตุพฺพิส ติมตฺตปจฺจย-เวลํ ปริจฺเฉทวิสาลปฏฺฏนํ,คมฺภีรปฏฺฐาน มหณฺณวํ กถํอาโลลยํ สมฺมสิ ญาณเมรุนา;

()

ພຣະສາດສະດາໄດ້ຊົງພິຈາລະນາກວນມະຫາສະໝຸດຄືຄຳພີປັດຖານອັນເລິກເຊິ່ງ ອັນມີຝັ່ງຄືປັດໄຈ 24 ປະການ, ມີທ່າເຮືອອັນກວ້າງຂວາງຄືການກຳນົດຂອບເຂດ, ດ້ວຍພູເຂົາສິເນຣຸຄືພຣະຊານ;

๑๙.

໑໙.

นิสฺสงฺคญาโณ มุนิ เหตุปจฺจโยอิจฺจาทินา’โรปิตมาติการหํ,นิทฺทิฏฺฐนิเททสปทํ ปปญฺจิต-เญยฺยํ จตุพฺพีสวิธํ สุทุพฺพุธํ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະຊານອັນປາສະຈາກຄວາມຂ້ອງຂັດ ຊົງພິຈາລະນາທັມອັນຮູ້ໄດ້ຍາກຍິ່ງ 24 ປະການ ທີ່ຄວນແກ່ການຕັ້ງມາຕິກາ ມີເຫດຸປັດໄຈເປັນຕົ້ນ, ອັນມີບົດອຸເທດແລະນິເທດທີ່ສະແດງໄວ້ໂດຍພິສະດານ;

๒๐.

໒໐.

นิสฺสาย พาวีสวิเธ ติเก ติก-ปฏฺฐาน มนฺโตคธนามรูปิเกนิสฺสาย นิสฺเสสเก ตถา ทุก-ปฏฺฐาน มนฺโตคธนามรูปิเก ()

ໂດຍອາໄສຕິກະມາຕິກາ 22 ປະການ ແລ້ວຊົງພິຈາລະນາຕິກະປັດຖານ ອັນລວມເອົານາມແລະຮູບໄວ້ທັງໝົດ, ແລະໂດຍອາໄສທຸກະມາຕິກາທັງໝົດ ແລ້ວຊົງພິຈາລະນາທຸກະປັດຖານ ອັນລວມເອົານາມແລະຮູບໄວ້;

๒๑.

໒໑.

พาวิสมตฺตา ติกมาติกา ทุเกปกฺขิปฺป ปฏฺฐานวิทํ ทุกนฺติกํ,พาวีสมตฺตาย ติเก สตํทุเกปกฺขิปฺป ปฏฺฐานมิทํก ติกทฺทุกํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງປັດຖານ ໄດ້ຊົງໃສ່ຕິກະມາຕິກາ 22 ປະການ ລົງໃນທຸກະ ເປັນທຸກະຕິກະປັດຖານ, ແລະຊົງໃສ່ທຸກະ 100 ປະການ ລົງໃນຕິກະ 22 ປະການ ເປັນຕິກະທຸກະປັດຖານ;

๒๒.

໒໒.

กตฺวา ติเกสฺเว’ว ติเก ทุวีสติปฏฺฐาน มนฺโตคติเก ติกตฺติกํ,กตฺวา ทุเกสฺเว’ว ตถา สตํทุเกปฏฺฐาน มนฺตาเคติเก ทุกทฺทุกํ;

()

ຊົງເຮັດຕິກະ 22 ປະການ ລົງໃນຕິກະທັງຫຼາຍ ເປັນຕິກະຕິກະປັດຖານ, ແລະຊົງເຮັດທຸກະ 100 ປະການ ລົງໃນທຸກະທັງຫຼາຍ ເປັນທຸກະທຸກະປັດຖານ;

๒๓.

໒໓.

อิจฺจานุโลเม ชนยานิ ปกฺขิปํฉ ปฺปจฺจนีเย’ปิ นยานิ ปกฺขิปํ,เอวํ ขิปิตฺวา อนุโลมปจฺจนิ-เยจา’ปิ ฉ ปฺปจฺจนิยา’นุโลมเก;

()

ຊົງໃສ່ນັຍ 6 ປະການໃນອະນຸໂລມ, ຊົງໃສ່ນັຍ 6 ປະການໃນປັດຈະນີກ, ແລະຊົງໃສ່ນັຍ 6 ປະການໃນອະນຸໂລມປັດຈະນີກ ແລະໃນປັດຈະນີກອະນຸໂລມຢ່າງນີ້;

๒๔.

໒໔.

คมฺภีรปฏฺฐานมโหทธึ อิติสงฺโขภยํ สมฺมสิ ญาณเมรุนา,ตํ สมฺมสนฺตสฺส สวตฺถุกํ ฉวิ-วณฺโณ ปสนฺโต’สิ ปสีทิ โลหิตํ;

()

ພຣະອົງຊົງກວນມະຫາສະໝຸດຄືຄຳພີປັດຖານອັນເລິກເຊິ່ງ ດ້ວຍພູເຂົາສິເນຣຸຄືພຣະຊານຢ່າງນີ້, ເມື່ອພຣະອົງຊົງພິຈາລະນາຢູ່ ພຣະສີວີວັນ ແລະພຣະໂລຫິດທີ່ອາໄສຫັດຖະຍະວັດຖຸກໍຜ່ອງໃສແລະບໍລິສຸດຍິ່ງຂຶ້ນ;

๒๕.

໒໕.

ตสฺมึขเณ จตฺตชวณฺณธาตุโยอฏฺฐํสุ ฐานมฺหิ อสิติหตฺถเก,อญฺญตฺร’ธิฏฺฐานพลํ สรีรโตฉพฺพณฺณรํสี วิสรา’หินิจฺฉรุํ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພຣະສີວີວັນທັງຫຼາຍທີ່ເປັ່ງອອກມາ ໄດ້ແຜ່ໄປໃນສະຖານທີ່ປະມານ 80 ສອກ, ແລະດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະອະທິຖານ ພຣະສັດສະໝີ 6 ປະການກໍເປັ່ງອອກມາຈາກພຣະວໍຣະກາຍ;

๒๖.

໒໖.

เสวาลกาลินฺทินทิ’นฺทิราปติ-นิลมฺพริ’นฺทิวรวณฺณสนฺติภา,เกส’กฺขิมสฺสูหิก วินิคฺคตา ภุสํนีลปฺปภา’เสสทิสา อลงฺกรุํ;

()

ພຣະຣັສມີສີຂຽວເຂັ້ມ ອັນມີສີຄ້າຍຄືກັບຕະໄຄ່ນ້ຳ, ແມ່ນ້ຳກາລິນທິ, ພຣະວິສະນຸ, ຜ້າກຳມະຫຍີ່ສີຂຽວ, ແລະດອກບົວຂຽວ ໄດ້ເປັ່ງອອກມາຈາກພຣະເກສາ, ພຣະເນດ, ແລະພຣະມັດສຸ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ປະດັບປະດາທິດທັງປວງ;

๒๗.

໒໗.

ตาสํ วสา’ เสสทิสาวิลาสินีอาสุํ ยถา ปารุตนีลกมฺพลา,ตา จกฺกวาฬาติ ปปูรยนฺติโยธาวึสุ นิโลปลจุณฺณสนฺนิภา;

()

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນ ທິດທັງປວງຈຶ່ງງົດງາມ ປຽບເໝືອນຫົ່ມດ້ວຍຜ້າກຳມະຫຍີ່ສີຂຽວ, ພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນອັນມີສີຄ້າຍຄືຜົງນິນ ໄດ້ແຜ່ໄປທົ່ວຈັກກະວານ;

๒๘.

໒໘.

นิสฺเสสโลกํ หริตาลกุงฺกุม-จุณฺเณหิ โสวณฺณรเสหิ มิสฺสกํ,อาเลปยนฺตีวิย ปีตรํสิโยยา นิคฺคตา กญฺจนสนฺนิภตฺตจา;

()

ພຣະຣັສມີສີເຫຼືອງ ທີ່ເປັ່ງອອກມາຈາກພຣະສີວີວັນອັນມີສີດັ່ງທອງຄຳ ປຽບເໝືອນທາໂລກທັງປວງດ້ວຍຜົງຫໍຣະດານ, ຜົງຂີ້ໝິ້ນ, ແລະນ້ຳທອງຄຳ;

๒๙.

໒໙.

ตาสํ วเสนา’สิ สิเณรุปพฺพต-ราชา วิลิโน’ว มหณฺณเว ชลํ,สํกปฺปิตา’ว’ฏฺฐ ทิสาคชา’ภวุํนิทฺธนฺตจามีกรกปฺปนาทินา;

()

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນ ພູເຂົາສິເນຣຸຣາຊຈຶ່ງປຽບເໝືອນລະລາຍລົງໃນນ້ຳແຫ່ງມະຫາສະໝຸດ, ຊ້າງໃນທິດທັງແປດກໍປຽບເໝືອນຖືກປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງຊົງທີ່ເຮັດດ້ວຍທອງຄຳອັນຮຸ່ງເຮືອງ;

๓๐.

໓໐.

ลาขารสานํ ปริเสจนํ วิยนินฺทูรจุณฺโณ’กิรณํ’ว ยาทิสิ,สญฺฌาปภารตฺตสุรตฺตรํสิโยนิกฺขมฺม ธาวึสุ สมํสโลหิตา;

()

ພຣະຣັສມີສີແດງເຂັ້ມ ທີ່ເປັ່ງອອກມາຈາກພຣະມັງສະແລະພຣະໂລຫິດ ປຽບເໝືອນການຫົດສົງດ້ວຍນ້ຳຄັ່ງ, ຫຼືການໂຮຍດ້ວຍຜົງຊາດ, ແລະມີສີແດງງາມດັ່ງແແສງສະໜົ່ວ ໄດ້ແຜ່ອອກໄປ;

๓๑.

໓໑.

ตาสํ วเสนา’ขิลภูมิกามินีอาสี นิมุคฺคาริว อุตฺตรณฺณเว,อมฺโภชราเคหิ สุนิมฺมิตานิ’วสพฺพานิ ทพฺพานฺย’ภวุํ ชคตฺตเย;

()

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນ ແຜ່ນດິນທັງໝົດຈຶ່ງປຽບເໝືອນຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດສີແດງ, ສິ່ງຂອງທັງປວງໃນສາມໂລກກໍປຽບເໝືອນຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍແກ້ວປະທຸມມະລາດ;

๓๒.

໓໒.

ยากุนฺทโสคนฺธิกจนฺทจนฺทิกา-กปฺปูรขีโรทธิวีจิปณฺฑรา,อฏฺฐีหิ ทาฐาหี วิตสฺสฏา ภุสํโอทาตรํสี ธวลีกรุํ ทิสา;

()

ພຣະຣັສມີສີຂາວ ທີ່ເປັ່ງອອກມາຈາກພຣະອັດຖິ ແລະພຣະທົນຕາ ອັນມີສີຂາວບໍລິສຸດດັ່ງດອກມະລິ, ດອກບົວຂາວ, ແສງຈັນ, ກາລະບູນ, ແລະຄື້ນໃນທະເລນ້ຳນົມ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ທິດທັງຫຼາຍຂາວຜ່ອງ;

๓๓.

໓໓.

ตาสํ วเสนา’สิ ยถา มหีวธุโอทาตวตฺเถหิ นิวตฺถปารุตา,ตา ขีรธาราปริเสกพนฺธุราธาวึสุ พุทฺธสฺส ยโสนิภาปภา;

()

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນ ແຜ່ນດິນຈຶ່ງປຽບເໝືອນສະຕີທີ່ນຸ່ງຫົ່ມດ້ວຍຜ້າສີຂາວ, ພຣະຣັສມີອັນງົດງາມດັ່ງສາຍນ້ຳນົມແລະຄ້າຍຄືກັບພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໄດ້ແຜ່ຊ່ານໄປ;

๓๔.

໓໔.

สพฺพาทิสาโย’ขิลโลกธาตุโยมญฺชิฏฺฐปงฺเกหิ วิเลปยนฺติ’จ,นิกฺขมฺม มญฺชิฏฺฐปภา ตโตตโตธาวึสุ สญฺจุณฺณปวาฬสนฺติภา ()

ພຣະຣັສມີສີແດງອ່ອນ ທີ່ເປັ່ງອອກມາຈາກສ່ວນຕ່າງໆ ອັນມີສີຄ້າຍຄືຜົງປະກາລັງ ໄດ້ແຜ່ໄປທົ່ວທິດທັງປວງແລະໂລກທາດທັງໝົດ ປຽບເໝືອນທາດ້ວຍນ້ຳຝາງ;

๓๕.

໓໕.

นีลาทิธาตุสฺสรเสหิ ปญฺจหิวณฺเณหิ ปุปฺเผหิ มณีหิสตฺตหิ,สมฺปูรยนฺตี’ว ปภา ปภสฺสรานิกฺขมฺม โลกํ สกลํ อลงฺกรุํ;

()

ພຣະຣັສມີອັນເຫຼື້ອມພຣາຍ ທີ່ເປັ່ງອອກມາ ປຽບເໝືອນເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ແລະແກ້ວມະນີ 7 ປະການ ດ້ວຍສີທັງ 5 ມີສີຂຽວເປັນຕົ້ນ ໄດ້ປະດັບປະດາໂລກທັງປວງ;

๓๖.

໓໖.

ตา รํสิโย พฺยาปิย เมทินึ มหี-สนฺธารกํ วาริ มโถ สมีรณํ,เหฏฺฐา’ชฏากาสตลํ ตถูปริคณฺหึสุ โลกํ ติริยํ นิราวธึ;

()

ພຣະຣັສມີເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ແຜ່ໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ, ນ້ຳທີ່ຮອງຮັບແຜ່ນດິນ, ແລະລົມ, ແຜ່ໄປເຖິງອາກາດເບື້ອງລຸ່ມແລະເບື້ອງເທິງ, ແລະແຜ່ໄປໃນທາງຂວາງທົ່ວໂລກໂດຍບໍ່ມີຂອບເຂດ;

๓๗.

໓໗.

เทวทฺทุมุ’ยฺยานวิมานภุสณ-จนฺท’กฺกตารานิกรา’มรา ตโต,สณฺฐานมตฺเตหิ วิชานิยา’ภวุํตา นิคฺคตา อชฺชตนา’ปิ ธาวเร;

()

ຕົ້ນໄມ້ສະຫວັນ, ອຸທິຍານ, ວິມານ, ເຄື່ອງປະດັບ, ດວງຈັນ, ດວງຕາເວັນ, ກຸ່ມດາວ, ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນພຽງແຕ່ຮູບຮ່າງເທົ່ານັ້ນ, ພຣະຣັສມີທີ່ເປັ່ງອອກມານັ້ນຍັງຄົງແຜ່ໄປຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້;

๓๘.

໓໘.

ตมฺหา’ภีคนฺตฺวา ฆนนีลสาขิโนนิคฺโรธสาขิสฺส’ชปาลสญฺญิโน,มูเล นิสชฺชา’ธิสุขํ วิมุตฺติชํสตฺถา’นุโภนฺโต ปวิหาสิ สตฺตหํ;

()

ພຣະສາດສະດາໄດ້ສະເດັດຈາກເຮືອນແກ້ວນັ້ນ ໄປສູ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ນິໂຄຣດ ອັນມີກິ່ງກ້ານສີຂຽວເຂັ້ມ ທີ່ຊື່ວ່າ ອະຊະປາລະ, ປະທັບນັ່ງສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຕະຫຼອດເຈັດວັນ;

๓๙.

໓໙.

โอรุยฺห ตสฺมึสมเย วิมานโตทานาทโย ปารมิโย ภวาภวํ,ธาวํ อสาธารณญาณสิทฺธิยาเอโส’ว นา’หํ อภิสงฺขรึ อิติ;

()

ໃນເວລານັ້ນ, ພະຍາມານໄດ້ລົງມາຈາກວິມານ ແລ້ວຄິດວ່າ 'ພຣະອົງນີ້ເອງ ບໍ່ແມ່ນເຮົາ, ທີ່ໄດ້ບຳເພັນບາຣະມີທັງຫຼາຍມີທານເປັນຕົ້ນ ໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ ເພື່ອຄວາມສຳເລັດແຫ່ງອະສາທາຣະນະຊານ';

๔๐.

໔໐.

โอตารเปโข นวิปสฺส เอตฺตกํกาลํ กลงฺกํ อกลงฺกรูปิโน,โสกา’กุโล อจฺฉิ ฉมาย โสฬส-เลขา วิเลขํ กลิมา อวมฺมุโข;

()

ພະຍາມານຜູ້ມີບາບ ຜູ້ຄອຍຫາຊ່ອງທາງ ບໍ່ເຫັນຊ່ອງທາງໃດໆ ໃນພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນຕະຫຼອດເວລາຜ່ານມາ, ຈຶ່ງມີຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງຳ ຫຼຽວເບິ່ງແຜ່ນດິນ ຂີດຂຽນເສັ້ນ 16 ເສັ້ນ ຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ດ້ວຍໃບໜ້າອັນເສົ້າໝອງ;

๔๑.

໔໑.

กสฺมา นปญฺญายติ’ทานิ โนปิตาโอโลกยนฺติ กฺว คโต’ติ ทุกฺขิตํ,โสเกน เลขา ลิขมาน มญฺชเสทิสฺวา นิสินฺนํ ปิตรํ สุทุมฺมุขํ;

()

ພວກລູກສາວຂອງພະຍາມານ ເຫັນບິດາຂອງຕົນນັ່ງເສົ້າໝອງ ຂີດຂຽນເສັ້ນຢູ່ເທິງຫົນທາງດ້ວຍຄວາມທຸກໂສກ, ຈຶ່ງຫຼຽວເບິ່ງແລ້ວຄິດວ່າ 'ເປັນຫຍັງຕອນນີ້ບິດາຂອງພວກເຮົາຈຶ່ງບໍ່ປາກົດຕົວ? ເພິ່ນຫາຍໄປໃສ?'

๔๒.

໔໒.

ตตฺโร ปคนฺตฺวา วสวตฺติธีตโรปุจฺฉึสุ ตณฺหา อรตี รคา ลหุํ,กึ ตาต กึ ตาต กิเมตฺถ ฌายสิโก เต ปโร เกน ปราชิโต ตุวํ;

()

ລູກສາວຂອງພະຍາວະສະວັດຕີ ຄື ນангຕັນຫາ, ນາງອະຣະດີ, ແລະນາງຣາຄາ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາບິດາໃນທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຖາມໂດຍໄວວ່າ 'ພໍ່ເອີຍ ພໍ່ເອີຍ ເປັນຫຍັງພໍ່ຈຶ່ງມານັ່ງຄິດຢູ່ທີ່ນີ້? ໃຜເປັນສັດຕູຂອງພໍ່? ພໍ່ຖືກໃຜເຮັດໃຫ້ຜ່າຍແພ້ແລ້ວ?'

๔๓.

໔໓.

สุทฺโธทนสฺสา’วนิปสฺส โอรโสปตฺวา’หิสมฺโพธิปทํก มุเข มสึ,มกฺเขสิ เม ฉินฺทิตมารพนฺธโนตสฺมา’นุโสจามิ กเถสิ ปาปิมา;

()

ພະຍາມານຜູ້ມີບາບໄດ້ກ່າວວ່າ 'ພຣະຣາຊໂອຣົດຂອງພຣະເຈົ້າສຸທໂທທະນະ ໄດ້ບັນລຸພຣະສັມໂພທິຍານແລ້ວ, ໄດ້ຕັດເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງມານ ແລະໄດ້ທາຂີ້ມຶກໃສ່ໜ້າຂອງເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງເສົ້າໂສກ';

๔๔.

໔໔.

อานีย ตํ มตฺตคชํ’ว มารชึราคาทิปาเสหิ มยํ สุพนฺธิย,ทสฺสาม โว ปสฺสถ ตาต โน พลํมาโสจิ มาฌายิ’ติ ธีตโร’พฺรวุํ;

()

ພວກລູກສາວຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ພໍ່ເອີຍ ຂໍພໍ່ຢ່າເສົ້າໂສກ ຢ່າກັງວົນເລີຍ, ພວກລູກຈະມັດພຣະມານາພິຊິດ ຜູ້ນັ້ນ ດ້ວຍບ້ວງຄືຣາຄະເປັນຕົ້ນ ແລ້ວນຳມາໃຫ້ພໍ່ ປຽບເໝືອນຊ້າງຕົກມັນ, ຂໍພໍ່ຈົ່ງເບິ່ງກຳລັງຂອງພວກລູກເຖີດ';

๔๕.

໔໕.

สิงฺคารสงฺคามธรา’วตารินีภุภงฺคพาณาสนมตฺตธารินี,อาโรปิตา’ปางฺคสรา’ปฺย’นิสฺสรากามาริมาราริสรวฺยทารเณ;

()

ນາງມານທັງຫຼາຍ ຜູ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງສົງຄາມຄືຄວາມຮັກ, ຜູ້ຊົງໄວ້ຊຶ່ງຄັນສອນຄືການຍັກຄິ້ວ, ຜູ້ກຽມຍິງລູກສອນຄືຫາງຕາ, ຜູ້ບໍ່ມີໃຜທຽບໄດ້ໃນການທຳລາຍເປົ້າໝາຍຄືພຣະຜູ້ເປັນສັດຕູແຫ່ງກາມ;

๔๖.

໔໖.

เสวาลนีลามลกุนฺตลากุลาพาลินฺทุเลเข’วลลาฏมณฺฑลานิลุปฺปลกฺขี จลเหมกุณฺฑลา-ลงฺการกณฺณา’ลิกลาปภา’ลกา ()

ຜູ້ມີເສັ້ນຜົມອັນດຳສະຫຼວຍງົດງາມດັ່ງຕະໄຄ່ນ້ຳ, ມີໜ້າຜາກອັນມົນງາມດັ່ງພຣະຈັນເຄິ່ງສ້ຽວ, ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວຂຽວ, ມີໃບຫູອັນປະດັບດ້ວຍຕຸ້ມຫູທອງຄຳອັນໄຫວຫວັ່ນ, ມີປອຍຜົມອັນເຫຼື້ອມພຣາຍດັ່ງຝູງເຜິ້ງ;

๔๗.

໔໗.

วาณิลตาเวลฺลิตผุลฺลมาลตี-ทนฺตาวลี ปลฺลวปาฏลาธรา,กนฺทปฺปกีฬาลยเหมกาหฬ-สงฺกาสนาสา กมลามลานนา;

()

ມີແຂ້ວອັນງົດງາມດັ່ງດອກມະລິທີ່ເບັ່ງບານ, ມີຮີມສົບສີແດງອ່ອນດັ່ງໃບໄມ້ອ່ອນ, ມີດັງອັນງົດງາມດັ່ງແກ້ວທອງຄຳອັນເປັນທີ່ຫຼິ້ນແຫ່ງກາມະເທບ, ມີໃບໜ້າອັນບໍລິສຸດດັ່ງດອກບົວ;

๔๘.

໔໘.

วิชฺชุลฺลตา จารุภุชา จลาจล-ลีลาวลมฺพตฺถนหํสมณฺฑลา,จามีกราลิงฺควิลาสกนฺธราลาวณฺณ วลฺลิทลโกมลงฺคุลี;

()

ມີແຂນອັນງົດງາມດັ່ງສາຍຟ້າແລບ, ມີຖັນອັນກົມງາມດັ່ງຝູງຫົງທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄປມາ, ມີຄໍອັນງົດງາມດັ່ງກອງທອງຄຳ, ມີນິ້ວມືອັນອ່ອນນຸ້ມດັ່ງໃບໄມ້ແຫ່ງເຄືອວັນອັນງົດງາມ;

๔๙.

໔໙.

นิมฺเมขลาลินวิลคฺคภาคินีกีฬานทีกุลวิสาลโสณินี,กนฺทปฺปทปฺปานลธูมกชฺชล-โรมาวลิเวลฺลิตนาภิมณฺฑล;

()

ມີແອວອັນຄອດກິ່ວອັນປະດັບດ້ວຍສາຍຮັດແອວ, ມີສະໂພກອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງຝັ່ງແຫ່ງແມ່ນ້ຳທີ່ຫຼິ້ນສະໜຸກ, ມີແນວຂົນອັນອ່ອນຊ້ອຍອ້ອມຮອບສະດື ປຽບເໝືອນຂີ້ມຶກຄືຄວັນໄຟແຫ່ງຄວາມຢາກ;

๕๐.

໕໐.

ปีโนรุชงฺฆา กลิกานขาวลีตา’นงกฺครงฺคงชหาริวิคฺคหา,มารงฺคนา ยตฺร นิรงฺคโณ ชิโนตตฺรา’คมุํ ราคสุรามทา’ตุรา;

()

ມີຂາອັນເຕັມປ່ຽມ, ມີເລັບມືອັນງົດງາມດັ່ງດອກໄມ້ຈູມ, ມີຮ່າງກາຍອັນດຶງດູດໃຈດັ່ງເວທີແຫ່ງກາມະເທບ, ນາງມານເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມົວເມົາດ້ວຍນ້ຳເມົາຄືຣາຄະ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປາສະຈາກກິເລດໃນທີ່ນັ້ນ;

๕๑.

໕໑.

องฺคีรสสฺสา’นนโสณฺณทปฺปเณตา สุนฺทรี พิมฺพิตโลจนินฺทิรา,กนฺทปฺปกีฬากลหํ วิธาตเวกาโลยมิจฺจาหุ ตุวํ ยทิจฺฉสิ;

()

ນາງງາມເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມີດວງຕາອັນງົດງາມສະທ້ອນໃນພຣະພັກອັນເປັນດັ່ງແວ່ນທອງຄຳຂອງພຣະອັງຄີຣົດ ໄດ້ກ່າວວ່າ 'ຫາກພຣະອົງມີຄວາມປະສົງ, ເວລານີ້ເປັນເວລາເໝາະສົມທີ່ຈະຫຼິ້ນສະໜຸກໃນກາມ';

๕๒.

໕໒.

วฺยาปาริตา เต ปริจาริกา มยํเอตฺถาคตา โหม มโนภุนา’ธุนา,วตฺตมฺพุชานํ ปริจุมฺพเน อยํกาโลนุ โภโคตม กึนยิจฺฉสิ;

()

ພວກຂ້ານ້ອຍຜູ້ເປັນຄົນຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງ ໄດ້ມາຮອດທີ່ນີ້ແລ້ວດ້ວຍຄວາມຮັກໃນຕອນນີ້, ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີໂພກຄະອັນອຸດົມ ເວລານີ້ເປັນເວລາເໝາະສົມທີ່ຈະຈູບດອກບົວຄືໃບໜ້າ, ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງບໍ່ປາດຖະໜາ?'

๕๓.

໕໓.

โภ ปุณฺณกุมฺเภ’ว ตโว’รมนฺทิเรอุทฺธคฺคโลมุ’สฺสิตนีลเกตเน,กามาหิเสกุสฺสวมงฺคลาย โนสชฺเชถิ’เม ปีนปโยธเร นกึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ຖັນອັນເຕັມປ່ຽມຂອງພວກຂ້ານ້ອຍເຫຼົ່ານີ້ ປຽບເໝືອນໝໍ້ນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມໃນວິຫານຄືຊວງອົກຂອງພຣະອົງ, ທີ່ຊູຂຶ້ນດັ່ງທຸງສີຂຽວ, ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງບໍ່ຈັດແຈງເພື່ອຄວາມເປັນມຸງຄຸນແຫ່ງພິທີອະພິເສກດ້ວຍກາມ?

๕๔.

໕໔.

วตฺตมฺพุเช โน อธรํ’สุพนฺธุเรเนตฺตาลิมาลา นหิวุมฺพเร ตว,อมฺเหสุเยวา’ภิปตนฺติ โภมุนิกนฺทปฺปพาณา กรุณา กุหึ ตวํ ()

ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ, ຝູງເຜິ້ງຄືດວງຕາຂອງພຣະອົງ ບໍ່ຈູບຮີມສົບອັນງົດງາມໃນດອກບົວຄືໃບໜ້າຂອງພວກຂ້ານ້ອຍເລີຍ, ລູກສອນຄືກາມະເທບກຳລັງຕົກໃສ່ພວກຂ້ານ້ອຍເທົ່ານັ້ນ, ຄວາມກະລຸນາຂອງພຣະອົງຢູ່ໃສ?

๕๕.

໕໕.

ตฺวํ โยพฺพโน สามิ มยญฺจ โยพฺพนีกาโล วสตฺโต วิปินํ มโนรมํ’มนฺทานิโล วายติ กึ จิรายเตตุยฺหํ อนงฺโค’ว นิรงฺคโณ’สิ กึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພຣະອົງຍັງໜຸ່ມແໜ້ນ ແລະພວກຂ້ານ້ອຍກໍຍັງເປັນສາວ, ເວລານີ້ເປັນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ ປ່າກໍງົດງາມ, ລົມພັດເຢັນສະບາຍ, ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງຊັກຊ້າຢູ່? ພຣະອົງບໍ່ມີກາມະເທບ ຫຼືພຣະອົງປາສະຈາກກິເລດແລ້ວ?

๕๖.

໕໖.

ทิพฺพานิ วตฺถาภรณานิ’มานิ’ปิลชฺชาย สทฺธึก สิถิลิภวนฺติ โน’อมฺเหสฺวนงฺเคน สมํ อนงฺคณํทฬหตฺต มายาติ มนํ ตว’พฺภุตํ;

()

ຜ້າແລະເຄື່ອງປະດັບອັນເປັນທິບເຫຼົ່ານີ້ຂອງພວກຂ້ານ້ອຍ ກໍຫຼຸດຫຼຸ່ຍລົງພ້ອມກັບຄວາມອາຍ, ແຕ່ພຣະຫັດໄທຂອງພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກກິເລດ ຍັງຄົງໝັ້ນຄົງຮ່ວມກັບກາມະເທບຂອງພວກຂ້ານ້ອຍ, ນີ້ເປັນໜ້າອັດສະຈັນຍິ່ງ;

๕๗.

໕໗.

อิจฺจานิคมฺมํ หทยงฺคมํ คิรํวตฺวาน ทิพฺเพน สเรน มญฺชุนา,กามาตุรานนฺติ ปุมานมาสยาอุจฺจาวจา จินฺติยมารธีตโร;

()

ລູກສາວຂອງພະຍາມານໄດ້ກ່າວວາຈາອັນຈັບໃຈຢ່າງນີ້ ດ້ວຍສຽງອັນເປັນທິບອັນໄພເລາະ, ແລ້ວຄິດເຖິງຄວາມປາດຖະໜາອັນສູງແລະຕ່ຳຂອງບຸລຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມົວເມົາໃນກາມ;

๕๘.

໕໘.

กญฺญาวิลาสาทิวเสน วิคฺคเหนิมฺมาย ปจฺเจกสตํ ปทสฺสิย,ปาเท มยํ โภ ปริจารยาม เตวตฺวา ตมาราธยิตุํ ปรกฺกมุํ;

()

ພວກນາງໄດ້ນິມິດຮ່າງກາຍເປັນຮ້ອຍໆ ຮູບແບບ ດ້ວຍຄວາມງາມແຫ່ງຍິງສາວເປັນຕົ້ນ ແລ້ວສະແດງຕົວ, ກ່າວວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພວກຂ້ານ້ອຍຂໍບຳເລີແທບພຣະບາດຂອງພຣະອົງ' ແລ້ວພະຍາຍາມເພື່ອເຮັດໃຫ້ພຣະອົງພໍພຣະທັຍ;

๕๙.

໕໙.

คาถา อิมา ธมฺมปเท มหามุนิสงฺคายิ ตาสํ ตมนงฺคภงฺคีนํ,วตฺวา นสกฺโกม มยํ ปกโลภิตุํตา ริตฺตหตฺถา ปิตรํ อุปาคมุํ;

()

ພຣະມະຫາມຸນີໄດ້ຊົງສະແດງພຣະຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ໃນຄຳພີທັມມະບົດ ແກ່ນາງມານເຫຼົ່ານັ້ນຜູ້ມີທ່າທາງແຫ່ງກາມ, ພວກນາງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ພວກຂ້ານ້ອຍບໍ່ອາດລໍ້ລວງພຣະອົງໄດ້ເລີຍ' ແລ້ວມີມືເປົ່າກັບໄປຫາບິດາ;

๖๐.

໖໐.

คนฺตฺวา ตโต โส มุจลินฺทสญฺญิโนรุกฺขสฺส มูเล มุจลินฺทโภคิโน,โภคาวลิคนฺธกุฏึก สมปฺปิโตสตฺตาหมชฺฌาวสิ ฌานมุตฺตมํ;

()

ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ມຸຈະລິນ, ປະທັບນັ່ງສະເຫວີຍຊານອັນປະເສີດຕະຫຼອດເຈັດວັນ ໃນພຣະຄັນທະກຸຕິທີ່ເຮັດດ້ວຍຂົນົດຫາງຂອງພະຍານາກມຸຈະລິນ;

๖๑.

໖໑.

มุลมฺหิ ราชายตนสฺส สาขิโนปลฺลงฺก มาธาย นิสชฺช สตฺตหํ,ตมฺหาภิ’คนฺตฺวา ภวพนฺธนจฺฉิโทสตฺถา วลญฺเชสิ วิมุตฺติชํ สุขํ;

()

ພຣະສາດສະດາຜູ້ຊົງຕັດເຄື່ອງຜູກມັດໃນພົບ ໄດ້ສະເດັດຈາກທີ່ນັ້ນ ໄປສູ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ຣາຊາຍະຕະນະ ອັນມີກິ່ງກ້ານ, ປະທັບນັ່ງຂັດສະໝາດຕະຫຼອດເຈັດວັນ ສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກ;

๖๒.

໖໒.

สตฺถา เอวกํ วสนฺโต ปรหิตติรโต สตฺตสตฺตาหมตฺตํยํกิญฺจาหารกิจฺจํ ธุวปริหริยํ กิจฺจมุจฺจาวจมฺปิ;

นากาสิ ฌานมคฺคปฺผขลสุขมขิลํ สมฺผุสนฺโต วิภาสิปาทาสิ ทนฺตโปโณทก มคท’ภยํ ตสฺส เทวนมินฺโท;

()

ພຣະສາດສະດາ ຜູ້ຊົງຍິນດີໃນປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ເມື່ອປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດເຈັດສັບປະດາ ບໍ່ໄດ້ຊົງກະທຳກິດກ່ຽວກັບອາຫານໃດໆ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນກິດທີ່ຕ້ອງປະຕິບັດເປັນປະຈຳ ຫຼືກິດຈະກຳນ້ອຍໃຫຍ່ອື່ນໆ; ພຣະອົງຊົງສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍການສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກອັນເກີດຈາກມັກແລະຜົນແຫ່ງຊານທັງປວງ. ຄັ້ງນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ໄດ້ຖວາຍໄມ້ສີຟັນ, ນ້ຳບ້ວນພຣະໂອດ ແລະໝາກສະມໍອັນເປັນໂອສົດປ້ອງກັນໂລກແກ່ພຣະອົງ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต สตฺตสตฺตาหวิติกฺกมปฺปวตฺติ ปริทีโป ปณฺณรสโม สคฺโค.

ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ (ປະທີບແຫ່ງວົງພຣະຊິນະເຈົ້າ) ໃນສັນຕິເກນິທານ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ, ບົດທີສິບຫ້າ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນໄປຫຼັງການລ່ວງພົ້ນເຈັດສັບປະດາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

มูเล ราชายตนวิฏปจฺฉายามโน (หารินิ)วิกฺขาเลตฺวา ภควติ มุขํ ตสฺมึ นิสินฺเน สติ,วาณิชฺชตฺถํ นิช ชนปทา ทฺเว ภาติกาก วาณิชาคจฺฉนฺตา มชฺฌิมชนปทํ ตํฐาน มชฺโฌตรุํ;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊຳຮະພຣະພັກແລ້ວ ປະທັບນັ່ງຢູ່ພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ເກດ (ຣາຊາຍະຕະນະ) ອັນເປັນທີ່ຮົ່ມເຢັນ, ພໍ່ຄ້າສອງອ້າຍນ້ອງຈາກຊົນນະບົດຂອງຕົນ ຜູ້ກຳລັງເດີນທາງໄປສູ່ມັດຊິມະຊົນນະບົດເພື່ອການຄ້າຂາຍ ໄດ້ເດີນທາງມາຮອດສະຖານທີ່ນັ້ນ;

๒.

໒.

พุทฺธํ ทิสฺวา นิรุปมสิรึ สทฺธาย สญฺโจทิตาสมฺปาเทตฺวา มธุริวมธุํ มนฺถํ มธูปิณฺฑิกํ,ภนฺเต ตุมฺเห อนุภวถ โน ภิกฺขํ ปฏิคฺคณฺหิยเอวํ วตฺวาตทุภยชนา อฏฺฐํสุ พทฺธญฺชลี;

()

ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະສິຣິອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ທັງສອງກໍມີຈິດເລື່ອມໃສກະຕຸ້ນເຕືອນ, ຈຶ່ງໄດ້ຈັດຕຽມເຂົ້າສັດຕູຜົງແລະເຂົ້າສັດຕູກ້ອນອັນປະສົມດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງອັນຫວານປານນ້ຳຫວານ, ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະອົງໂປດຮັບແລະສະເຫວີຍພັດຕາຫານຂອງຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງດ້ວຍເຖີດ' ກ່າວແລ້ວທັງສອງຄົນກໍຢືນປະນົມມືຢູ່;

๓.

໓.

สพฺเพ พุทฺธา นหิ กรตลมฺโภเชสุ คณฺหนฺติ โขสงฺกปฺเปตฺตสฺสิ’ติ ภควโตกิสฺมึ ปฏิจฺฉามหํ,จิตฺตาจารํ สุมริย สิลาปตฺเต ปมาณุปเคปาทาสุํ สมฺปติ จตุมหาราชา กุเวราทโย;

()

ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຍ່ອມບໍ່ຊົງຮັບບາດດ້ວຍພຣະຫັດອັນປານດັ່ງດອກບົວ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ຕະຖາຄົດຈະຮັບບາດດ້ວຍສິ່ງໃດໜໍ?', ທ້າວຈະຕຸມະຫາຣາດ ມີທ້າວກຸເວຣะເປັນຕົ້ນ ຊົງຊາບວາລະຈິດແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ນ້ອມຖວາຍບາດຫີນອັນມີຂະໜາດພໍດີທັນທີ;

๔.

໔.

เอกํ กตฺวา สมุติ จตุโร ปตฺเต อธิฏฺฐาย เตภุตฺวา’หารํ ภุวนนยโน ภุตฺตานุโมทํ กริ,พุทฺธํ ธมฺมํ สรณมคมุํ เต เตนุโห’วาณิชาชาตา โลเก สกลปฐมํ ทฺเววาจิโก’ ปาสกา;

()

ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງໂລກ ຊົງອະທິຖານບາດທັງສີ່ໃບນັ້ນໃຫ້ປະສານເປັນໃບດຽວກັນ ແລ້ວຊົງສະເຫວີຍພັດຕາຫານ ແລະຊົງກະທຳພັດຕານຸໂມທະນາ, ພໍ່ຄ້າທັງສອງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ເຖິງພຣະພຸດແລະພຣະທຳເປັນທີ່ເພິ່ງ, ໄດ້ກາຍເປັນອຸປາສົກຜູ້ກ່າວອ້າງເຖິງລັດຕະນະທັງສອງ (ທຸເວວาຈິກະອຸປາສົກ) ເປັນຄູ່ທຳອິດໃນໂລກ;

๕.

໕.

เตสํ ทฺวินฺนํ สุปริหริยํ เทถา’ติ สํยาจตํชาลงฺกา’ลงฺกตกรตโล รุปินฺทิรา มนฺทิเร,สีสํ นิโลปลมณิฆฏีลีลาวิลาสํ ผุสํเสวาลิ’นฺทีวรทลสิรึ โส เกสมุฏฺฐึ อทา;

()

ເມື່ອພໍ່ຄ້າທັງສອງນັ້ນກາບທູນຂໍວ່າ 'ຂໍພຣະອົງໂປດປະທານສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງເພື່ອໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງໄດ້ບູຊາຮັກສາດ້ວຍເຖີດ', ພຣະອົງຜູ້ມີຝາມືອັນປະດັບດ້ວຍຕາໜ່າຍ ຈຶ່ງຊົງລູບພຣະສຽນອັນງົດງາມດັ່ງຄົນໂທແກ້ວນິນ, ແລ້ວໄດ້ປະທານພຣະເກສາທາດກຳມືໜຶ່ງ ອັນມີສີສັນງົດງາມດັ່ງກີບດອກບົວຂຽວແກ່ພວກເຂົາ;

๖.

໖.

ปตฺวา เตสํ ชนปทมุโภ ปกฺขิปฺป ตา ธาตุโยชีวนฺตสฺมึ ภควติ มหาถูปํ ปติฏฺฐาปยุํ,วิมฺหาเปนฺโต วนสุรคณํ ยตฺรา’ชปาลาภิโธนิคฺโรโธ’สิ ตหิมุปคมี มุฏฺฐาย ตมฺหา ชิโน;

()

ເມື່ອພໍ່ຄ້າທັງສອງເດີນທາງຮອດຊົນນະບົດຂອງຕົນແລ້ວ ກໍໄດ້ອັນເຊີນພຣະເກສາທາດເຫຼົ່ານັ້ນໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນມະຫາສະຕູບບູຊາ ໃນຂະນະທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຍັງຊົງພຣະຊົນຢູ່, ສ່ວນພຣະຊິນະເຈົ້າຊົງສະເດັດລຸກຈາກທີ່ນັ້ນ ແລ້ວສະເດັດໄປຍັງຕົ້ນໄມ້ໄຮ (ອະຊະປາລະນິໂຄຣດ) ໃຫ້ເປັນທີ່ອັດສະຈັນແກ່ເຫຼົ່າເທວະດາໃນປ່າ;

๗.

໗.

สฺวา’ยํ ธมฺโม สยมธิคโต ทุพฺโพธโนทุทฺทโสอิจฺเจวํ โส สมภิวิวินํ ธมฺมสฺส คมฺภีรตํ,อปฺโป’สฺสุกฺโก’ภวิ ภควโต จิตฺตํ วิทิตฺวา มหา-พฺรหฺมา’คนฺตฺวา สยมธิคตํ เทเสตุมายาจี ตํ;

()

ພຣະອົງຊົງດຳຣິວ່າ 'ທຳທີ່ເຮົາໄດ້ບັນລຸແລ້ວນີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຮູ້ໄດ້ຍາກ ເຫັນໄດ້ຍາກ' ເມື່ອຊົງພິຈາລະນາເຖິງຄວາມເລິກເຊິ່ງແຫ່ງທຳຢ່າງນີ້, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຊົງມີພຣະໄທຂວາຍຂວາຍນ້ອຍ. ທ້າວມະຫາພຣົມຊົງຊາບວາລະຈິດຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດມາອັນເຊີນພຣະອົງໃຫ້ສະແດງທຳອັນພຣະອົງໄດ້ບັນລຸແລ້ວນັ້ນ;

๘.

໘.

คณฺหิตฺวา โส ภุวนสรโณ อชฺโฌสนํ พฺรหฺมุโนเทเสยฺยํ โข ปฐมมสมํ ธมฺมํ อิมํ ทุทฺทสํ,กสฺสา’หนฺติ สุมริย วสี อาฬารโกจุทฺทโกอพฺภญฺญาตุํ วต ปฏิพลาเตสํ จุตึ อทฺทสํ ()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງໂລກ ຊົງຮັບຄຳອັນເຊີນຂອງທ້າວມະຫາພຣົມແລ້ວ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ເຮົາຄວນສະແດງທຳອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ແລະεຫັນໄດ້ຍາກນີ້ແກ່ໃຜກ່ອນໜໍ?', ເມື່ອຊົງລະນຶກເຖິງອາຣາດະດາບົດ ແລະອຸທະກະດາບົດ ຜູ້ມີຄວາມສາມາດທີ່ຈະຮູ້ແຈ້ງທຳໄດ້, ກໍຊົງຊາບວ່າພວກເຂົາໄດ້ເຖິງແກ່ມໍຣະນະກຳໄປແລ້ວ;

๙.

໙.

อาวชฺเชนฺโต มุนิกตวิทู เต ปญฺจวคฺเค ภวาภิกฺขุ ธมฺเม กตปริจยา กุตฺรา’ธุนา วิชฺชเร,พารานสฺยํ อิติสิปตเน ญตฺวาน อาสาฬฺหิยามาเส ปญฺจทฺทสิย มสโม พาราณสึ ปาวิสิ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງທຸກສິ່ງ ຊົງພິຈາລະນາວ່າ 'ບັດນີ້ ພຣະປັນຈະວັກຄີທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຄີຍມີອຸປະການະຄຸນແກ່ເຮົາ ອາໄສຢູ່ ນະ ທີ່ໃດໜໍ?', ເມື່ອຊົງຊາບວ່າພວກເຂົາອາໄສຢູ່ປ່າອິສິປະຕະນະມະລຶຄະທາຍະວັນ ໃກ້ເມືອງພາຣານະສີ, ພຣະອົງຜູ້ຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ເມືອງພາຣານະສີ ໃນວັນເພັງສິບຫ้าຄ່ຳ ເດືອນອາສາລະຫະ;

๑๐.

໑໐.

อาคจฺฉนฺตํ สมุนิ อุปกํ อาชีวกํ อนฺตรา-มคฺเค ทิสฺวา คมนสมเย พุทฺธตฺตนํ อตฺตโน,อาจิกฺขิตฺวา วิมติ มตรี สญฺญาย ตํ ทูรโตนิพฺพินฺทิตฺวา กติก มกรุํ วคฺคา สมคฺคา วสี;

()

ໃນລະຫວ່າງທາງ ພຣະມຸນີໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນອຸປະກະອາຊີວົກເດີນທາງສວນມາ, ໃນເວລາສະເດັດນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຊົງປະກາດຄວາມເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຂອງພຣະອົງ ເຮັດໃຫ້ອຸປະກະສິ້ນຄວາມສົງໄສ. ສ່ວນພຣະປັນຈະວັກຄີທັງຫຼາຍ ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະອົງສະເດັດມາແຕ່ໄກ ກໍໄດ້ພ້ອມພຽງກັນຕັ້ງກະຕິກາສັນຍາໄວ້ດ້ວຍຄວາມບໍ່ພໍໃຈ;

๑๑.

໑໑.

ญตฺวา เตสํ มนสิ วิกตึ โอทิสฺสกํ สมฺผริเมตฺตํ จิตฺตํ นรหริ ตโต ผุฏฺฐาสมานา วสี,นาถํ นตฺวา ทสนขสโมธาน’ชลีหา’คตํปจฺจุคฺคนฺตฺวา ตหิมหิหรุํ ปปฺโผฐยิตฺวา’สนํ;

()

ພຣະຜູ້ຊົງເປັນຍອດມະນຸດ ຊົງຊາບຄວາມປ່ຽນແປງໃນໃຈຂອງພວກເຂົາ ຈຶ່ງຊົງແຜ່ເມດຕາຈິດໄປສູ່ພວກເຂົາໂດຍສະເພາະ, ພຣະປັນຈະວັກຄີທັງຫຼາຍຜູ້ມີຄວາມສຳລວມ ເມື່ອໄດ້ຮັບກະແສເມດຕານັ້ນແລ້ວ ກໍບໍ່ອາດດຳຣົງຢູ່ໃນກະຕິກາໄດ້, ຈຶ່ງໄດ້ປະນົມມືນ້ອມໄຫວ້ພຣະຜູ້ເປັນທີ່ເພິ່ງ ພ້ອມທັງສະເດັດອອກໄປຕ້ອນຮັບ ຊ່ວຍຮັບບາດແລະຈີວອນ ແລະໄດ້ປັດກວາດປູລາດອາສະນະຖວາຍ;

๑๒.

໑໒.

มาโข ตุมฺเห ปริหรถมํ เอยา’วุโสตฺยา’ทินาสญฺญาเปตฺวา สมุนิ สมเณ สพฺพญฺญุตํ อตฺตโน,โกฏีห’ฏฺฐารสหิ นวุโต พฺรหฺเมหิ จา’ลงฺกริพาราณสฺยํ ปนิ’สิปตเน ปญฺญตฺตพุทฺธาสนํ;

()

ພຣະມຸນີຊົງຫ້າມວ່າ 'ພວກທ່ານຢ່າຮ້ອງເຮົາດ້ວຍວາທະວ່າ ອາວຸໂສ ເລີຍ' ແລ້ວຊົງເຮັດໃຫ້ພຣະດາບົດທັງຫຼາຍເຊື່ອໝັ້ນໃນພຣະສັບພັນຍຸຕະຍານຂອງພຣະອົງ, ພຣະອົງໄດ້ປະທັບນັ່ງເທິງພຣະພຸດທະອາສະນະອັນປູລາດໄວ້ ນະ ປ່າອິສິປະຕະນະ ເມືອງພາຣານະສີ ອັນແວດລ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າພຣົມສິບແປດໂກດ;

๑๓.

໑໓.

สํวตฺเตตฺวา ปรหิตกโร โส ธมฺมจกฺกํ ชิโนโกณฺฑญฺญาขฺยสฺสมณปมุเข โกฏีนมฏฺฐารส,พฺรหฺมาโน เต ปฐมกผเล สมฺมา ปติฏฺฐาปยิกมฺปิตฺถา’ยํก วสุมติวธู สุตฺตาวสาเน ภุสํ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງບຳເພັນປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຊາວໂລກ ຊົງສະແດງພຣະທຳມະຈັກ, ຊົງເຮັດໃຫ້ພຣົມສິບແປດໂກດ ມີພຣະອັນຍາໂກນທັນຍະເປັນປະທານ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນປະຖົມມະຜົນຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ໃນເວລາຈົບພຣະສູດ ພຣະແມ່ທໍຣະນີນີ້ກໍໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສະເທືອນສະທ້ານຢ່າງຮຸນແຮງ;

๑๔.

໑໔.

วปฺปตฺเถโร ทุติยทิวเส’ ตฺเย’วํ ทินานุกฺกมํโสตาปนฺนา ตทิตรวสี อาตปฺปมนฺวาย เต,สพฺเพเถรา ภณิตสมเย วิตฺถาริตสฺสุญฺญเตสุตฺตตฺตสฺมึ วิคตทรถา อาสุํ ปหิณาสฺวา;

()

ພຣະວັບປະεຖຣະໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະໂສດາບັນໃນວັນທີສອງ, ແລະພຣະεຖຣະອົງອື່ນໆ ກໍໄດ້ບັນລຸຕາມລຳດັບວັນດ້ວຍຄວາມພຽນພະຍາຍາມ, ໃນເວລາທີ່ພຣະອົງຊົງສະແດງອະນັດຕະລັກຂະນະສູດ ອັນສະແດງເຖິງຄວາມວ່າງເປົ່າໂດຍລະອຽດ, ພຣະεຖຣະທັງໝົດກໍປາສະຈາກກິເລດເຄື່ອງເຜົາໄໝ້ ແລະໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະອໍຣະຫັນ;

๑๕.

໑໕.

นิพฺพินฺทิตฺวา นิขิลวิสเย นิกฺขนฺต มาวาสโตทิสฺวา สตฺถา ยสกุลสุตํ ปกฺโกสยิตฺวาน ตํ,ตายํ รตฺยํ ปฐมกผลํ รตฺยาวสาเน ทิเนปพฺพาเชสิ อุปริมขิลํ มคฺคปฺผลํ ปาปยํ;

()

ພຣະສາດສະດາຊົງທອດພຣະເນດເຫັນຍະສະກຸລະບຸດ ຜູ້ເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍໃນກາມຄຸນທັງປວງແລ້ວໜີອອກຈາກເຮືອນ, ຈຶ່ງຊົງຮ້ອງເອີ້ນເຂົາເຂົ້າມາ, ໃນຄືນນັ້ນ ພຣະອົງຊົງເຮັດໃຫ້ເຂົາຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນປະຖົມມະຜົນ, ແລະໃນຕອນເຊົ້າຂອງວັນຕໍ່ມາ ກໍຊົງໃຫ້ເຂົາບວດ ແລະຊົງເຮັດໃຫ້ບັນລຸມັກຜົນເບື້ອງສູງອັນເປັນທີ່ສຸດ;

๑๖.

໑໖.

ปพฺพาเชตฺวา ยสกุลสุตสฺสมฺภตฺตมิตฺเต ชเนสมฺปาเปสิ อธิกจตุโร ปญฺญาส มคฺคปฺผลํ,เอวํ ขีณาสววสิคเณ ชาเต’กสฏฺฐฺยา ภุวิวสฺสาน’นฺเต ปหิณิ มุนิ เต ภิกฺขุ ทิสาจาริกํ;

()

ຫຼັງຈາກຊົງໃຫ້ສະຫາຍຜູ້ເປັນມິດສະຫາຍຂອງຍະສະກຸລະບຸດບວດແລ້ວ, ກໍຊົງໂປດໃຫ້ພວກເຂົາອີກຫ້າສິບສີ່ຄົນໄດ້ບັນລຸມັກແລະຜົນ, ເມື່ອມີພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ສິ້ນກິເລດຈຳນວນຫົກສິບເອັດອົງບັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກຢ່າງນີ້, ໃນເວລາສິ້ນສຸດລະດູຝົນ ພຣະມຸນີຈຶ່ງຊົງສົ່ງພຣະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນອອກໄປຈາຣິກສະແດງທຳໃນທິດທາງຕ່າງໆ;

๑๗.

໑໗.

คจฺฉนฺโต โส หริริว มหาวีโร’รุเวลํ สยํทิสฺวา กปฺปาสิกวนฆเฏ ตึสปฺปมาเณ ชเน,ปพฺพาเชสิ กตวินยนา เต ภทฺทวคฺเคยฺยกาภิกฺขูมคฺคปฺผลรสมุทา อนฺวาจรุํ จาริกํ;

()

ພຣະມະຫາວີຣະເຈົ້າຜູ້ສະເດັດໄປສູ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາດ້ວຍພຣະອົງເອງ ປະດັ່ງລາຊະສີ, ຊົງທອດພຣະເນດເຫັນຊາຍໜຸ່ມສາມສິບຄົນໃນປ່າຝ້າຍ, ຈຶ່ງຊົງທໍຣະມານພວກເຂົາແລ້ວໃຫ້ບວດ, ພຣະພິກຂຸເຫຼົ່າພັດທະວັກຄີເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມີຄວາມຍິນດີໃນລົດແຫ່ງມັກແລະຜົນ ກໍໄດ້ອອກຈາຣິກໄປ;

๑๘.

໑໘.

เนตา เชตา วิชฏิตชโฏ ปตฺโต’รุเวลํ ตโตสํทสฺเสตฺวา วิมติหรณํ โส ปาฏิหีรํ วรํ,ปพฺพาเชตฺวา ชฏิลปวเร เตภาติเก’เนกธาฉินฺทาเปตฺวา วินยมกา อนฺโตพหิทฺธชฏํ;

()

ພຣະຜູ້ຊົງເປັນຜູ້ນຳແລະຜູ້ຊະນະ ສະເດັດເຖິງຕຳບົນອຸຣຸເວລາແລ້ວ ຊົງແກ້ຊະດາຂອງຊະດິນ, ຊົງສະແດງປາຕິຫານອັນປະເສີດເພື່ອຂະຈັດຄວາມສົງໄສ, ແລ້ວຊົງໃຫ້ຊະດິນສາມອ້າຍນ້ອງຜູ້ເປັນຫົວໜ້າບວດດ້ວຍວິທີຕ່າງໆ, ຊົງຕັດຊະດາທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກຂອງພວກເຂົາ ແລະຊົງຝຶກອົບຮົມພວກເຂົາ;

๑๙.

໑໙.

ปพฺพาเชตฺวา ปจุรชฏิเล กตฺเว’ตเร นิชฺชเฏสทฺธึ เตหี ทสสตมหาขีณาสเวหา’สโม,นิจฺฉาเรนฺโต ทิสิทิสิ ภุสํ ฉพฺพณฺณรํสึก สุภํรญฺโญ วาจํ สุมริย ปุรํ ราชคฺคหํ ปาวิสิ;

()

ຫຼັງຈາກຊົງໃຫ້ຊະດິນຈຳນວນຫຼາຍບວດແລະເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາປາສະຈາກຊະດາແລ້ວ, ພຣະອົງຜູ້ຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ພ້ອມດ້ວຍພຣະຂີນາສົບໜຶ່ງພັນອົງເຫຼົ່ານັ້ນ, ຊົງεປັ່ງສັດພັນນະຣັງສີອັນງົດງາມໄປທົ່ວທຸກທິດ, ຊົງລະນຶກເຖິງຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ປະທານແກ່ພຣະຣາຊາ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງຣາຊະຄຶ;

๒๐.

໒໐.

ตตฺรา’สนฺเต วสติ สุคเต ลฏฺฐิพฺพนุยฺยานเควุตฺตนฺตํ ตํ สวณสุภคํ อุยฺยานปาโลทิตํ,สุตฺวา พทฺธญฺชลิสรสิเช ปาทาสเน ปูชยีภุนาโถ พารสหิ นหุเตหา’คมฺม โส มาคโธ ()

ໃນຂະນະທີ່ພຣະສຸຄົດປະທັບຢູ່ ນະ ສວນຕານໜຸ່ມ, ພຣະເຈົ້າພິມພิສານຜູ້ຄອງແຄວ້ນມະຄົດ ໄດ້ຊົງສະດັບຂ່າວອັນເປັນທີ່ໜ້າຍິນດີນັ້ນຈາກນາຍອຸທິຍານ, ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດມາພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານສິບສອງນະຫຸດ ແລ້ວປະນົມມືດັ່ງດອກບົວຖວາຍອະພິວາດແທບພຣະບາດ;

๒๑.

໒໑.

เภตฺวา ทิฏฺฐึ จิรปริจิตํ เต กสฺสปาที วสีทิสฺวา ราชา ภควติ ตทา ธมฺมํจรนฺเต ตหึ,นิกฺกงฺโข โส สุมธุรตรํ ปิตฺวาน ธมฺมามตํสทฺธึ เอกาทสหิ นหุเตหา’โทผลํ ปาปุณิ;

()

ເມື່ອພຣະຣາຊາຊົງເຫັນພຣະອຸຣຸເວລະກັດສະປະແລະεຫຼົ່າຊະດິນຜູ້ມີຄວາມສຳລວມ ປະຕິບັດທຳໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະຊົງລະຖິ້ມມິດສາທິດຖິທີ່ເຄີຍຄຸ້ນເຄີຍມາໂດນນານ, ພຣະອົງກໍສິ້ນຄວາມສົງໄສ, ຊົງດື່ມລົດພຣະທຳມະຣົດອັນຫວານຢາດຍ້ອຍ, ຈຶ່ງໄດ້ບັນລຸປະຖົມມະຜົນ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານສິບເອັດນະຫຸດ;

๒๒.

໒໒.

ลทฺธสฺสาโส ทรถวิคมา หุตฺวา มโหปาสโกสฺเวเมภิกฺขํ กสุคตปมุโข สงฺฆาธิวาเสสฺสตุ,อายาจิตฺวา นมิย จรณทฺวนฺทารวินฺททฺวยํปจฺจุฏฺฐายา’คมิ สปริโส โส พิมฺพิสาราภิโธ;

()

ພຣະຣາຊາຜູ້ມີພຣະນາມວ່າ ພິມພິສານ ຊົງໄດ້ຮັບຄວາມສະຫງົບ ຂະຈັດຄວາມຮ້ອນຮົນໃນພຣະໄທ ແລະຊົງກາຍເປັນມະຫາອຸປາສົກ, ຈຶ່ງກາບທູນອັນເຊີນວ່າ 'ຂໍພຣະສຸຄົດເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພຣະສົງສາວົກຈົ່ງຮັບພັດຕາຫານຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນວັນພຸ້ກນີ້ດ້ວຍεຖີດ', ແລ້ວຊົງນ້ອມໄຫວ້ພຣະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງດອກບົວ ແລະສະεດັດກັບຄືນພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ;

๒๓.

໒໓.

ปาโต ราชคฺคหนครโต โกฏีนมฏฺฐารสทฏฺฐุํ พุทฺธํ นิรุปมสิรึ ลฏฺฐีวเน นาครา,ราสิภูตา ทุติยทิวเส เอกสฺส ภิกฺขุสฺส’ปิสมฺพาธตฺตา นหิปวิสโนกาโส’สิ ทิฆญฺชเส;

()

ໃນຕອນເຊົ້າຂອງວັນຕໍ່ມາ, ຊາວເມືອງຣາຊະຄຶຈຳນວນສິບແປດໂກດ ໄດ້ພາກັນມາຊຸມນຸມກັນ ນະ ປ່າລັດຖິວັນ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະສິຣິອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ເພາະຄວາມແອອັດນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ມີຊ່ອງທາງແມ່ນແຕ່ຈະໃຫ້ພຣະພິກຂຸອົງດຽວເດີນທາງເຂົ້າໄປໃນຫົນທາງອັນຍາວໄກໄດ້;

๒๔.

໒໔.

อาวชฺเชตฺวากิมนภิมตํ สกฺโก นิสินฺนาสนํอุณฺหาการํ ชนยิ’ติ ตทา หุตฺวา นโว มาณโว,มคฺโค’ติณฺโณ อภวิ ปุรโต คาถาหิ วตฺถุตฺตยํสํวณฺเณตฺโต ภวตุ ภควา มาฉินฺตภตฺโต อิติ;

()

ທ້າວສັກກະເທວະລາດ ຊົງພິຈາລະນາເຖິງເຫດການອັນບໍ່ສະດວກນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ແທ່ນບັນທຸກຂອງພຣະອົງສະແດງອາການຮ້ອນຂຶ້ນ, ຈຶ່ງຊົງແປງກາຍເປັນມານົບໜຸ່ມ ເດີນນຳໜ້າໄປຕາມຫົນທາງ ພ້ອມທັງກ່າວສັນລະເສີນພຣະລັດຕະນະໄຕດ້ວຍຄາຖາຕ່າງໆ ວ່າ 'ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດໄປεຖີດ ຂໍຢ່າໄດ້ຊົງກັງວົນເລື່ອງພັດຕາຫານເລີຍ';

๒๕.

໒໕.

ทานํ ทตฺวา สุคตปมุขสฺสงฺฆสฺส ราชคฺคหํสมฺปตฺตสฺสา’วนิปติปุรํ อญฺญตฺรวตฺถุตฺตยา,ภนฺเต โสหํ กถมิหวเส เวลาย’เวลายปิอากงฺเขยฺยํ ตฺวทุปคมิตุํ อิจฺเจวมาโรจยี;

()

ຫຼັງຈາກຖວາຍມະຫາທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ ມີພຣະສຸຄົດເປັນປະທານ ຜູ້ສະເດັດεຖິງພຣະຣາຊະວັງໃນກຸງຣາຊະຄຶແລ້ວ, ພຣະຣາຊາໄດ້ກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນອກຈາກພຣະລັດຕະນະໄຕແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ໄດ້ຢ່າງໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາທີ່ຈະເຂົ້າເຝົ້າພຣະອົງທັງໃນເວລາອັນຄວນແລະບໍ່ຄວນ';

๒๖.

໒໖.

สนฺทจฺฉายํ วิชนปวนํ ยํ เวฬุทายวฺหยํอุยฺยานํ เม ชิตสุรวนํ ตํ นาติทุรนฺติเก,สมฺปูเชนฺโต ชินกรตเล ชาลาวนทฺเธ หริ-ภิงฺกาเรนา’หริยก สลิลํ ปาเตสิ ตํ ปตฺถิโว;

()

ພຣະຣາຊາໄດ້ກາບທູນວ່າ 'ສວນໄຜ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ອັນມີຮົ່ມໄມ້ໜາແໜ້ນ ເປັນປ່າອັນສະຫງົບ ງົດງາມຊະນະສວນສະຫວັນ ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກປານໃດ', ແລ້ວຊົງບູຊາພຣະຊິນະເຈົ້າ ໂດຍຊົງຫຼັ່ງນ້ຳຈາກຄົນໂທຄຳລົງເທິງຝາມືອັນປະດັບດ້ວຍຕາໜ່າຍຂອງພຣະອົງ;

๒๗.

໒໗.

โลกาโลกาจลตฏกฏี วิญฺฌาฏวีโลจนาคงกฺคาปางกฺคา ทนกสิขริพาหา ติกุฏตฺถนา,อุคฺโฆเสนฺตี ชลธิวสนา ปุญฺญานุโมทนฺติวสาธู’ตฺยา’ยํ วสุมติวธู สงฺกมฺปิ ตสฺมึขเณ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະແມ່ທໍຣະນີຜູ້ປຽບດັ່ງຍິງສາວ ອັນມີເນີນເຂົາໂລກາໂລກະເປັນສະໂພກ, ມີປ່າວິນທະຍະເປັນດວງຕາ, ມີແມ່ນ້ຳຄົງຄາເປັນຫາງຕາ, ມີຍອດເຂົາຄຳເປັນແຂນ, ມີຍອດເຂົາຕິກູຕະເປັນຊວງອົກ, ແລະມີມະຫາສະໝຸດເປັນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ກໍໄດ້ຫວັ່ນໄຫວສະເທືອນສະທ້ານ ປະດັ່ງວ່າກຳລັງອະນຸໂມທະນາບຸນແລະເປັ່ງວາຈາວ່າ 'ສາທຸ!';

๒๘.

໒໘.

อารมํ ตํ ปรม รุจิรํ สตฺถา ปฏิคฺคณฺหิยธมฺมํ วตฺวา’คมิ ปริวุโต ภิกฺขูหิ วุฏฺฐา’สนา,ตสฺมึ กาเล ปรมมมตํ เย ทฬฺหมิตฺตา อุโภตํ ตํ คามํ นิคมนครํ อนฺเวสมานา’จรุํ;

()

ພຣະສາດສະດາຊົງຮັບອາຣາມອັນງົດງາມຍິ່ງນັ້ນແລ້ວ ຊົງສະແດງທຳ, ຈາກນັ້ນຊົງສະເດັດລຸກຈາກອາສະນະແລ້ວສະເດັດຫຼີກໄປ ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ. ໃນສະໄໝນັ້ນ ມີສະຫາຍສອງຄົນຜູ້ເປັນມິດສະຫາຍອັນໝັ້ນຄົງຕໍ່ກັນ ໄດ້ພາກັນທ່ຽວສະແຫວງຫາອະມະຕະທຳອັນປະເສີດສຸດ ໄປຕາມໝູ່ບ້ານ, ຕຳບົນ ແລະເມືອງຕ່າງໆ;

๒๙.

໒໙.

อาหิณฺฑนฺตํ ตหิมนุฆรํ ปิณฺฑาย เตสฺว’สฺสชิ-ตฺเถรํ ทิสฺวา สมิตทมิตํ วิปฺโป’ปติสฺสา’ภิโธ,ลทฺโธ’กาโส ปทมนุวชํก สุตฺวาทฺวิ คาถาปทํโสตาปนฺโน’ ภวิ วิชฏยํ สํโยชนาหํ ตยํ;

()

ພາມໜຸ່ມຜູ້ມີນາມວ່າ ອຸປະຕິດສະ ໄດ້ເຫັນພຣະອັດສະຊິεຖຣະຜູ້ສະຫງົບແລະສຳລວມດີແລ້ວ ກຳລັງບິນທະບາດໄປຕາມເຮືອນຊານ ນະ ທີ່ນັ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ໂອກາດເດີນຕາມຫຼັງພຣະεຖຣະໄປ, ເມື່ອໄດ້ຟັງຄາຖາພຽງສອງບາດ ກໍໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະໂສດາບັນ ຂະຈັດສັງໂຍດສາມປະການໄດ້;

๓๐.

໓໐.

คาถํ สุตฺวา อมตมธุรํ ตํ สาริปุตฺโต’ทิตํโมคฺคลฺลาโน กอปนุทิตถาสํโยชนานํ ตยํ,ปพฺพชฺชิตฺวา ตทุภย ชนา เนตฺวา ปริพฺพาชเกปตฺวารามํ อมตปรมา สตฺถารมาราธยุํ;

()

ເມື່ອໂມຄັລລານະໄດ້ຟັງຄາຖາອັນຫວານປານອະມະຕະທຳທີ່ສາຣີບຸດກ່າວແລ້ວ ກໍໄດ້ລະສັງໂຍດສາມປະການໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ, ທັງສອງທ່ານຈຶ່ງໄດ້ພາεຫຼົ່າປະຣິພາຊົກບໍລິວານໄປບວດ, ເມື່ອເຖິງອາຣາມແລ້ວ ກໍໄດ້ເຂົ້າεຝົ້າພຣະສາດສະດາຜູ້ຊົງເປັນຍອດແຫ່ງອະມະຕະທຳ;

๓๑.

໓໑.

สตฺตาเหเน’ว’ธิคมิ มหาภุเต ปริคฺคณฺหิยโมคฺคลฺลาโน วสิ ตทิตรํ มคฺคตฺตยํ ตปฺผลํ,มาสสฺส’ทฺธํ กตวีริยวา สุตฺตํ ปรสฺโส’ทิตํสุตฺวา ธมฺมํ อธิคมิ วสี ตํ ธมฺมเสนาปตี;

()

ພຣະໂມຄັលລານະຜູ້ມີຄວາມສຳລວມ ຊົງກຳນົດພິຈາລະນາມະຫາພູຕະຮູບ ແລ້ວໄດ້ບັນລຸມັກແລະຜົນເບື້ອງສູງທັງສາມພາຍໃນເວລາພຽງເຈັດວັນ, ສ່ວນພຣະສາຣີບຸດຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ບຳເພັນຄວາມພຽນຢູ່ເຄິ່ງເດືອນ ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳເທດສະໜາທີ່ພຣະອົງຊົງສະແດງແກ່ບຸກຄົນອື່ນ ກໍໄດ້ບັນລຸທຳ;

๓๒.

໓໒.

ธมฺมสฺสามี กรหจิ อุโภ เต สาวกานํ มมํอคฺคํ ภทฺทํ ยุคมิติ อิเม ปพฺยากโรตฺโต มุนี,อคฺคฏฺฐาเน ปุริมจริตํ ญตฺวา ปติฏฺฐาปยีสมฺปิเนนฺโต สกลปริสํ จนฺโท’ว กุนฺทาฏวึ;

()

ພຣະທຳມະສາມີ ພຣະມຸນີເຈົ້າ ຊົງພະຍາກອນວ່າ 'ພຣະສາວົກທັງສອງນີ້ ເປັນຄູ່ພຣະອັກຄະຣະສາວົກອັນປະເສີດຂອງເຮົາ', ຊົງຊາບບຸບເພຈະຣິຍາຂອງພວກທ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງອັກຄະສາວົກ, ຊົງເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດທັງປວງຍິນດີ ປະດັ່ງດວງຈັນເຮັດໃຫ້ປ່າດອກມະລິເບັ່ງບານ;

๓๓.

໓໓.

สุตฺวา สุทฺโธทนนรปติ ปุตฺโต มมํ สมฺปติพุทฺโธ หุตฺวา ปทหิย จิรํ นิสฺสาย ราชคฺคหํ,อุตฺตาเรนฺโต สกลชนตํ สํสารกนฺตารโตสํวตฺเตตฺโต วสติ สิวทํ สทฺธมฺมจกฺกํอิติ;

()

ພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະຊົງໄດ້ສະດັບຂ່າວວ່າ 'ບັດນີ້ ພຣະຣາຊະໂອຣົດຂອງເຮົາ ຊົງບຳເພັນພຽນມາໂດນນານ ໄດ້ຕັດສະຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ, ຊົງອາໄສກຸງຣາຊະຄຶ ໂປດຊ່ວຍຂົນສັດໂລກທັງປວງໃຫ້ຂ້າມພົ້ນກັນດານແຫ່ງສັງສາຣະວັດ, ຊົງໝູນພຣະທຳມະຈັກອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສະຫງົບເຢັນ ແລະປະທັບຢູ່ ນະ ທີ່ນັ້ນ';

๓๔.

໓໔.

ชิณฺโณวุทฺโธ ปริณตวยปฺปตฺโต’ หมสฺมฺยา ธุนาชีวนฺโตเยวหิ มมสุตํ อิจฺฉามิ ทฏฺฐุํ ภเณ,เอวํวตฺวา’ธิกทสสตํ เอกํ อมจฺจํ ตหึอุยฺโยเชสิ นยนวิสยํก ปุตฺตํ กโรหีติ เม;

()

ພຣະຣາຊາຊົງດຳຣິວ່າ 'ບັດນີ້ ເຮົາແກ່ຊະລາ ທຸບພົນລະພາບ ແລະລ່ວງເຂົ້າສູ່ວັຍປັດສິມແລ້ວ, ໃນຂະນະທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ນີ້ ເຮົາປາດຖະໜາທີ່ຈະເຫັນໜ້າລູກຊາຍຂອງເຮົາແທ້ໆ', ຊົງກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງສົ່ງອຳມາດຄົນໜຶ່ງ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງພັນຄົນໄປ ນະ ທີ່ນັ້ນ ໂດຍຊົງສັ່ງວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງເຮັດໃຫ້ລູກຊາຍຂອງເຮົາມາປະກົດແກ່ສາຍຕາຂອງເຮົາໃຫ້ໄດ້';

๓๕.

໓໕.

คนฺตฺวา’มจฺโจ จตุปริสตึ ธมฺมํ ภณนฺตํชินํทิสฺวา พทฺธญฺชลิ สปริโส ตตฺเร’กมนฺตํ ฐิโต,สุตฺวาธมฺมํ ปรมมธุรํ ปตฺวา’คฺคมคฺคปฺผลํปพฺพชฺชิตฺวา หทยกมลํ กสงฺโกจยี ราชิโน;

()

ອຳມາດນັ້ນεດີນທາງໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ເຫັນພຣະຊິນະເຈົ້າກຳລັງສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດທັງສີ່, ຈຶ່ງໄດ້ປະນົມມືຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ, ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳເທດສະໜາອັນຫວານຢາດຍ້ອຍ ກໍໄດ້ບັນລຸອັກຄະມັກຄະຜົນ ແລ້ວທູນຂໍອຸປະສົມບົດ, ເຮັດໃຫ້ດວງໃຈອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງພຣະຣາຊາຕ້ອງຫ່ຽວແຫ້ງລົງ;

๓๖.

໓໖.

อฏฺฐกฺขตฺตุํ ปุน สปริเส ปาเหสิ ราชาปเรอฏฺฐา’มจฺเจ ตถริว คตา’มจฺจา นปจฺจา’คตา,ปพฺพชฺชิตฺวา อธิคตผลา เตจา’ปิ รญฺโญมนํนา’ราเธสุํ สุนิสิตธิยา สญฺฉินฺตสํโยชนา;

()

ພຣະຣາຊາຊົງສົ່ງອຳມາດຄົນອື່ນໆ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານໄປອີກແປດຄັ້ງ ຄັ້ງລະຄົນ, ແຕ່ອຳມາດເຫຼົ່ານັ້ນໄປແລ້ວກໍບໍ່ມີໃຜກັບຄືນມາເລີຍ, ພວກເຂົາທັງໝົດໄດ້ບວດແລະບັນລຸຜົນແລ້ວ, ມີປັນຍາອັນຄົມກ້າຕັດສັງໂຍດໄດ້ຂາດ, ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ກັບມາເຮັດໃຫ້ພຣະໄທຂອງພຣະຣາຊາສົມປາດຖະໜາ;

๓๗.

໓໗.

ทุชฺชาโน เม มรณสมโย ชิณฺโณ’สฺมิ ตาตา’ธุนาตสฺมา ปุตฺตํ นยนวิสยํ กาตุํ สมตฺโถ’สิกึ,เอวํ วตฺวา กปุน สปริสํ โสกาผทายึ ตหึทินฺโนกาสํ ปหิณิ สจิวํ ปพฺพชฺชิตุํ ภุภุโช;

()

ພຣະຣາຊາຊົງກ່າວວ່າ 'ພໍ່ເອີຍ ບັດນີ້ເຮົາແກ່ຊະລາແລ້ວ ເວລາຕາຍຂອງເຮົາກໍຮູ້ໄດ້ຍາກ, ເພາະສະນັ້ນ ທ່ານຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ລູກຊາຍຂອງເຮົາມາປະກົດແກ່ສາຍຕາຂອງເຮົາໄດ້ຫຼືບໍ່?', ຊົງກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຣະຣາຊາຈຶ່ງຊົງສົ່ງອຳມາດຜູ້ຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມໂສກεສົ້າ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານໄປ ນະ ທີ່ນັ້ນ ໂດຍຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ບວດໄດ້;

๓๘.

໓໘.

ปตฺวา’รามํ ปริวุตชโน สจฺจทฺทเสโน’ทิตํสุตฺวา’มจฺโจ ถิรมติ จตุสฺสจฺจา’นุปุพฺพิกถํ,ปพฺพชฺชิตฺวา หตภวภโย หุตฺวาน ขีณาสโวอคฺคฏฺฐานํ ปฏิลภิ กุลปฺปาสาทิกานํ อิธ;

()

ອຳມາດຜູ້ມີຈິດໃຈໝັ້ນຄົງ ເມື່ອເດີນທາງຮອດອາຣາມພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານແລ້ວ ໄດ້ຟັງອະນຸປຸບພີກຖาແລະອະລິຍະສັດສີ່ທີ່ພຣະຜູ້ຊົງເຫັນສັດຈະທຳສະແດງ, ຈຶ່ງໄດ້ບວດ, ຂະຈັດໄພໃນພົບໄດ້ສິ້ນ ແລະໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະຂີນາສົບ, ທ່ານໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະເປັນຍອດແຫ່ງພຣະພິກຂຸຜູ້ເຮັດໃຫ້ຕະກູນເລື່ອມໃສໃນພຣະສາດສະໜານີ້;

๓๙.

໓໙.

พาราณสฺยํ เกสิปตนโต ปตฺตสฺส ราชคฺคหํสมฺพุทฺธสฺสา’ธิกทินกตี ปญฺเจวมาสา’ ภวุํ,เหมนฺตา’ตุสมยวิคมา สนฺเต วสนฺเต มณิ-ภุสาการา อุปวนวธู จูตงฺกุรา’ ลงฺกรุํ;

()

ນັບຕັ້ງແຕ່ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າສະເດັດຈາກປ່າອิສິປະຕະນະ ເມືອງພາຣານະສີ ມາຮອດກຸງຣາຊະຄຶ ກໍລ່ວງເລີຍໄດ້ຫ້າເດືອນແລ້ວ, ເມື່ອລະດູໜາວຜ່ານພົ້ນໄປ ຍ່າງເຂົ້າສູ່ລະດູໃບໄມ້ປົ່ງອັນສະຫງົບ, ປ່າໄມ້ທັງຫຼາຍກໍປຽບດັ່ງຍິງສາວຜູ້ປະດັບປະດາດ້ວຍຍອດມ່ວງອ່ອນ ອັນມີສີສັນງົດງາມດັ່ງເຄື່ອງປະດັບແກ້ວມະນີ;

๔๐.

໔໐.

กาลํ ญตฺวา กปิลนครํ กาลญฺญุโน สตฺถุโนคนฺตุํ กาโล’ยมิติ อธุนา โส กาลุทายิ วสี,สํวณฺเณนฺโต คมนสมยํ กาตุํ อลํ สงฺคหํญาตินนฺตี สุมธุรสโร คาถาภิคายี ปุถุ;

()

ພຣະກາລຸທາຍີຜູ້ມີຄວາມສຳລວມ ຊົງຊາບການອັນຄວນແລ້ວດຳຣິວ່າ 'ບັດນີ້ ເປັນເວລາອັນສົມຄວນທີ່ພຣະສາດສະດາຜູ້ຊົງຮູ້ການເວລາ ຈະສະເດັດໄປສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ', ເພື່ອພັນລະນາεຖິງເວລາສະເດັດເດີນທາງອັນເໝາະສົມທີ່ຈະຊົງສົງເຄາະພຣະຍາດ, ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ຂັບຮ້ອງຄາຖາຫຼາຍບົດດ້ວຍນ້ຳສຽງອັນໄພເລາະອ່ອນຫວານ;

๔๑.

໔໑.

มนฺทํมนฺทํ สุรภิปวโน สิโต’ธุนา วายติปุปฺผากิณฺณา วิปินวิฏปี มตฺตาลิมาลากุลา,คงฺคาวาปี วิมลสลีลา สมฺผุลฺลกญฺชุปฺปลาสายํก ปาโต อหนิ วิวฏา สพฺพาทิสา ปากฏา;

()

ພຣະກາລຸທາຍີກາບທູນວ່າ 'ບັດນີ້ ສາຍລົມອັນເຢັນສະບາຍແລະມີກິ່ນຫອມພັດມາεບົາໆ, ກິ່ງກ້ານສາຂາແຫ່ງປ່າໄມ້ຕ່າງໆ ສະພັ່ງດ້ວຍດອກໄມ້ ອັນແວດລ້ອມດ້ວຍຝູງເຜິ້ງທີ່ກຳລັງມົວເມົາໃນລົດຫວານ, ແມ່ນ້ຳຄົງຄາແລະສະໂບກຂະຣະນີມີນ້ຳອັນໃສສະອາດ ສະພັ່ງດ້ວຍດອກບົວຫຼວງແລະດອກບົວຂາບ, ທັງໃນເວລາແລງ, ເວລາເຊົ້າ ແລະເວລາກາງເວັນ ລ້ວນແຕ່ປອດໂປ່ງ, ທຸກທິດທາງປາກົດແຈ່ມໃສດີ';

๔๒.

໔໒.

ภนฺเต มคฺเค นวทลสิขา ชาโล’ชฺชลา มญฺชรี-ภสฺมจฺฉนฺนา ภมรวิสรทฺธุมนฺธการา ภุสํ,ฌาเปนฺนา’เป’ตรหิ วิรหี สมฺผุลฺลจูตาฏวิ-ทาวคฺคี เต ลวมปิ มโนตาปาย วตฺตนฺติ กึ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ບັດນີ້ ໄຟປ່າຄືປ່າໝາກມ່ວງທີ່ອອກດອກບານສະພຣັ່ງ ເຊິ່ງເຄີຍເຜົາຜານພວກຄົນຜູ້ພັດພາກຈາກຄົນຮັກຢ່າງຮຸນແຮງ, ມີຊໍ່ດອກໄມ້ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍແປວໄຟຄືຍອດໃບອ່ອນ, ມີຂີ້ເຖົ່າປົກຄຸມ, ແລະ ມີຄວາມມືດມົນຄືຄວັນໄຟດ້ວຍຝູງເຜິ້ງທີ່ບິນວົນວຽນຢູ່ນັ້ນ, ຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ພຣະຫະລຶໄທຂອງພຣະອົງເສົ້າໝອງແມ່ນແຕ່ພຽງໜ້ອຍໜຶ່ງໄດ້ແນວໃດ?

๔๓.

໔໓.

กามนฺธานํ ภทยมธุนา โสจาปยตฺตา ภุสํสาขจฺฉินฺนา วิคลิตทลา มคฺเค อโสกทฺทุมา,อญฺญตฺรา’ปี วนจรวธู ปาทปฺปหารา’ตุรํตตฺวนฺเต เต กรกิสลยสฺโสภํก วิรูฬฺหงฺกุรา;

()

ບັດນີ້, ຕົ້ນອະໂສກຕາມຫົນທາງ ທີ່ຖືກຕັດກິ່ງກ້ານແລະໃບຫຼົ່ນຫຼົ່ນ ເຮັດໃຫ້ຫົວໃຈຂອງພວກຄົນທີ່ບອດດ້ວຍຄວາມຮັກຕ້ອງເສົ້າໂສກຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ໃນທີ່ອື່ນໆ ຍອດອ່ອນທີ່ປົ່ງຂຶ້ນໃໝ່ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຄວາມເຈັບປວດຈາກການເຕະຂອງນາງສະໜົມໃນປ່າ ກໍກັບມີຄວາມງົດງາມປານໃບໄມ້ອ່ອນຄືຜັກຫວານແຫ່ງພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ;

๔๔.

໔໔.

ปิตฺวา จุตทฺทูมผลรสํ สมฺมตฺตปุงฺโกกิลาสํกุชนฺเต สรสมธุรํ เวตาฬิกา’ว’ญฺชเส,เสณีภุตา ชนปทวธู เต ปาทปีเฐ มุนิสมฺปูเชตุํ นวสรสิเช หิยฺโย’วินนฺเต ธุนา;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ, ຝູງນົກດຸດເຫວົ່າຕົວຜູ້ທີ່ມົວເມົາເພາະໄດ້ດື່ມນ້ຳລົດແຫ່ງຜົນໝາກມ່ວງ ຕ່າງກໍຮ້ອງເພງອັນມີລົດຫວານໄພເລາະ ປານປະໜຶ່ງນັກຮ້ອງເບີກທາງຕາມຖະໜົນ, ບັດນີ້ ພວກຍິງຊາວບ້ານທີ່ຮຽງແຖວກັນມາ ຕ່າງກໍນ້ອມກົ້ມລົງເພື່ອບູຊາແທ່ນພຣະບາດຂອງພຣະອົງດ້ວຍດອກບົວຫຼວງອັນສົດໃໝ່;

๔๕.

໔໕.

อามุลคฺคา ทลิตวิฏปิ ปุปฺผญฺชลิหกา’ธุนาอาคจฺฉนฺตํ ตฺวมหิมหิตุํ สํทิสฺสเร’โว’นตา,วาโตทฺธุตา ภมรมุขรา กิญฺชกฺขปุญฺชา’ญฺชเสอาตตฺวนฺเต ตวปริมุเข โสวณฺณสงฺขสฺสิรึ;

()

ບັດນີ້, ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍທີ່ມີກິ່ງກ້ານເບັ່ງບານຕັ້ງແຕ່ໂຄນຈົນຮອດຍອດ ຕ່າງກໍນ້ອມກົ້ມລົງປະກົດປານປະໜຶ່ງປະນົມມືດອກໄມ້ ເພື່ອບູຊາພຣະອົງຜູ້ສະເດັດມາ, ລະອອງເກສອນດອກໄມ້ທີ່ຖືກລົມພັດປິວໄປ ມີສຽງເຜິ້ງຮ້ອງຄາງຕາມຫົນທາງ ກໍສະແດງຄວາມງົດງາມຄືສັງທອງຄຳຕໍ່ເບື້ອງພຣະພັກຂອງພຣະອົງ;

๔๖.

໔໖.

ภนฺเต อนฺโตกลลสลิลาวาเสน กาลํ จิรํอมฺโภชานํ มุกุลวิกตี สิเตติ’วา’กุญฺจิตา,เอสนฺตี’เว’ตรหิ สรณํ เต ปาทภทฺทาสเนอุคฺคจฺฉนฺเต ปชหิย มโนตาปํ วสนฺตาตปํ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ດອກບົວທັງຫຼາຍທີ່ເຄີຍຕູມແລະຫົດຫູ່ຢູ່ເປັນເວລາດົນນານ ເພາະອາໄສຢູ່ໃນນ້ຳຕົມ, ບັດນີ້ ປານປະໜຶ່ງສະແຫວງຫາທີ່ພຶ່ງ ຕ່າງກໍເບັ່ງບານຂຶ້ນເໜືອແທ່ນພຣະບາດອັນເປັນມຸງຄຸນຂອງພຣະອົງ ໂດຍລະຖິ້ມຄວາມຮ້ອນໃຈແລະຄວາມຮ້ອນແຫ່ງລະດູໃບໄມ້ຜົ່ວ;

๔๗.

໔໗.

ปาเถยฺย’มฺโภรุหกุวลยา’ลงฺการตุณฺฑา กลํสงฺกุชนฺตี ปวนปทวึ อุฑฺฑียมานา’ธุนา,หํสสฺเสณิก สิรสิ วชโต เต ภุยเต กิงฺกิณิ-โฆสากิณฺณํ กุสุมวิกติจฺฉนฺนํ วิตานํ ยถา;

()

ບັດນີ້, ຝູງຫົງທີ່ບິນໄປໃນທ້ອງຟ້າ ຕ່າງກໍຮ້ອງສຽງໄພເລາະ ມີປາກອັນປະດັບດ້ວຍດອກບົວຫຼວງແລະດອກບົວຂາບອັນເປັນສະບຽງອາຫານ, ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປ ຝູງຫົງເຫຼົ່ານັ້ນກໍປະກົດເໜືອພຣະສຽນ ປານປະໜຶ່ງເພດານທີ່ດາດດ້ວຍດອກໄມ້ຕ່າງໆ ອັນກຶກກ້ອງດ້ວຍສຽງກະດິ່ງ;

๔๘.

໔໘.

สมฺปูเชนฺติ รตนกนกาลงฺการภารญฺชลีมคฺโค’ติณฺณา วนสุรวธู เต ลาชวุฏฺฐีหิ’ว,กิญฺชกฺเขหิ จรณยุคลํ กมนฺทาติลนฺโทลิตาวลฺลี ภิงฺคาวลิกิสลยา’ลงฺการสาขาวลี;

()

ເຫຼົ່ານາງເທບອັບສອນໃນປ່າ ຜູ້ລົງມາສູ່ຫົນທາງ ຕ່າງກໍປະນົມມືອັນເຕັມດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຄຳແລະແກ້ວມະນີ ບູຊາພຣະບາດທັງສອງຂອງພຣະອົງດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກໄມ້ ປານປະໜຶ່ງຫ້າຝົນເຂົ້າຕອກ, ສ່ວນເຄືອໄມ້ແລະກິ່ງໄມ້ທັງຫຼາຍ ທີ່ປະດັບດ້ວຍຍອດອ່ອນແລະຝູງເຜິ້ງ ຕ່າງກໍໄກວແກວ່ງໄປມາດ້ວຍແຮງລົມອ່ອນໆ;

๔๙.

໔໙.

สมฺมารูฬฺโห ปวนตุรคํ กามากโร มญฺชริ-ตุณิเรสู มธุกรสเร สนฺธานยนฺโต’ธุนา,จมฺเปยฺยาทีกุสุมกลิกาสนฺนาหสมฺภาสุโรนฏฺโฐ โลโก พหุชนมโนสงกฺคาม โมคาหติ;

()

ບັດນີ້, ພະຍາມານ ຜູ້ເຮັດຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ຂຶ້ນຂີ່ພະຍາມ້າຄືລົມ ຕ່າງກໍກຳລັງພາດລູກສອນຄືຝູງເຜິ້ງໃສ່ແລ່ງຄືຊໍ່ດອກໄມ້, ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເກາະຄືດອກຈຳປາທີ່ຕູມເປັນຕົ້ນ, ໄດ້ເຂົ້າສູ່ສົງຄາມຄືໃຈຂອງມະຫາຊົນ ເຮັດໃຫ້ໂລກທີ່ຈິບຫາຍແລ້ວຕ້ອງຈົມລົງ;

๕๐.

໕໐.

ยสฺมา สุทฺโธทนนรปภุ อาทิจฺจวํสทฺธโชชิณฺโณ วุทฺโธ มมิหปหิณิ ตฺวํ ทฏฺฐุกาโม ปิตา,ตสฺมา ภนฺเต กปิลนครํ เวเนยฺยสตฺตากรํกนฺตฺวา รญฺโญ หทยมกุลํ โพเธตุ โสกากุลํ;

()

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເພາະເຫດທີ່ພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ຊົນ ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງສຸຣິຍະວົງ ຜູ້ຊົງພຣະຊະລາແກ່ເຖົ້າແລ້ວ ຜູ້ເປັນພຣະຊົນນົກຂອງຂ້າພຣະອົງ ຊົງປາດຖະໜາຈະພົບພຣະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງສົ່ງຂ້າພຣະອົງມາໃນທີ່ນີ້, ເພາະສະນັ້ນ ຂໍພຣະອົງໂປດສະເດັດໄປສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ ອັນເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງເວໄນຍະສັດ ເພື່ອຊົງໂປດພຣະຫະລຶໄທຂອງພຣະຣາຊາ ທີ່ເສົ້າໝອງແລະເຕັມไปด้วยຄວາມໂສກເສົ້າ ໃຫ້ເບີກບານເຖີດ;

๕๑.

໕໑.

สาธุ’ทายิ สวิสยมหํ ปตฺวา นราธิสฺสรํอุตฺตาเรยฺยํ ปิตรมิตเร พนฺธู’ปิ ทุกฺขณฺณวา,เอวํวตฺวา รทนกิร ณาลงฺการพิมฺพาธโรธมฺมสฺสามิปริวุตวสีราชคฺคหานิกฺขมิ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະໂອດອັນງົດງາມປະດັບດ້ວຍລັງສີແຫ່ງພຣະທົນ ຊົງຕັດວ່າ 'ດີລະ ອຸທາຍີ, ເຮົາສະເດັດໄປສູ່ແວ່ນແຄວ້ນຂອງເຮົາແລ້ວ ຈະຊ່ວຍຮື້ຖອນພຣະຊົນນົກຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ຊົນ ແລະພຣະປະຍູຣະຍາດເຫຼົ່າອື່ນໆ ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກຫ້ວງມະຫາສະໝຸດຄືທຸກ', ພຣະທຳສາມີ ຜູ້ມີພຣະຂີນາສົບແວດລ້ອມແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດອອກຈາກກຸງຣາຊະຄຶ;

๕๒.

໕໒.

ปตฺวา รญฺโญ อุปริภวนํ โสกาลุทายิ’ทฺธิยาภุตฺตา’หาโร ตทุปคมนํ อตฺวาห มาโรจยํ,สมฺพุทฺธตฺถํ ปิตุรุ’ปหฏํ ภิกฺขํก ปกฏิคฺคณฺหิยอสฺสาเสนฺโต วชติ นภสา โสกากุลํตํ กุลํ;

()

ພຣະກາລຸທາຍີເຖຣະ ຜູ້ມີລິດ ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ພຣະຣາຊະວັງຊັ້ນເທິງຂອງພຣະຣາຊາ ໂດຍທາງອາກາດ, ເມື່ອສັນພັດຕາຫານແລ້ວ ກໍໄດ້ກາບທູນການສະເດັດມາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ແລ້ວຮັບເອົາບິນທະບາດທີ່ພຣະຊົນນົກນ້ອມຖວາຍເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ໂດຍສະເດັດໄປທາງອາກາດ ເພື່ອປອບໂຍນພຣະຣາຊະຕະກູນທີ່ເຕັມไปด้วยຄວາມໂສກເສົ້ານັ້ນ;

๕๓.

໕໓.

ตํ ภุญฺชนฺโต ทิวสทิวเส โส โยชนํ โยชนํสงฺเขเปนฺโต ปรมกรุณารามาย สญฺโจทิโต,เนตฺวา ขีณาสวยติวเร วีสํ สหสฺสํ ชิโนลกฺขีวาสํ กปิลนครํ มาเสหิทฺวีโห’ตริ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງສະເຫວີຍບິນທະບາດນັ້ນ ໄດ້ສະເດັດໄປວັນລະໂຍດ ວັນລະໂຍດ ໂດຍຊົງຫຍໍ້ຫົນທາງລົງ ເພາະຊົງຖືກຕັກເຕືອນດ້ວຍຄວາມຍິນດີໃນພຣະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນ, ຊົງນຳພາພຣະຂີນາສົບຜູ້ປະເສີດສຸດສອງໝື່ນຮູບ ສະເດັດເຖິງກຸງກະບິນລະພັດ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສິຣິມຸງຄຸນ ໂດຍໃຊ້ເວລາສອງເດືອນ;

๕๔.

໕໔.

นานุปฺปตฺเต ภควติ ปุรํ โน ญาติเสฏฺฐํ กุหึปสฺสิสฺสามา’ตฺย’ชหิตมโนโกตุหฬา สากิยา,อาราโมยนํ วิชนปวโน นิคฺโรธสกฺกสฺส ตํ-สารุปฺโปติ ตหิมภินเว เสนาสเน มาปยุํ;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍັງບໍ່ທັນສະເດັດເຖິງພຣະນະຄອນ, ພວກເຈົ້າສາກະຍະທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຄວາມຢາກຮູ້ນຶກຄິດຢູ່ສະເໝີວ່າ 'ພວກເຮົາຈະໄດ້ເຫັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນຍາດອັນປະເສີດສຸດຂອງພວກເຮົາຢູ່ບ່ອນໃດ?', ຕ່າງກໍເຫັນວ່າ ພຣະອາຣາມຄືປ່າອັນສະຫງົບສະຫງັດຂອງນິໂຄຣທະສາກະຍະນັ້ນ ເປັນທີ່ສົມຄວນແກ່ພຣະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ສ້າງເສນາສະນະອັນໃໝ່ຂຶ້ນໃນທີ່ນັ້ນ;

๕๕.

໕໕.

ปจฺจุคฺคนฺตฺวา สุรภิกุสุมากิณฺณญฺชลิห’ญฺชเสอาคจฺฉนฺตํ สุมหกิย ชินํ ราชิทฺธิยา’ลงฺกเต,เกตุคฺคาเห ทหรทหเร กตฺวา กุมาเร ปุเรราชา’มจฺจา ปรมรุจิรํ อาราม โมตารยุํ;

()

ພຣະຣາຊາແລະພວກອຳມາດທັງຫຼາຍ ໄດ້ສະເດັດອອກໄປຕ້ອນຮັບພຣະชິນະເຈົ້າຜູ້ມີກຽດຕິຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ສະເດັດມາຕາມຫົນທາງອັນປະດັບດ້ວຍຣາຊະອິດທິຣິດ, ໂດຍໃຫ້ພວກກຸມານແລະກຸມານີໄວເຍົາຖືທຸງນຳໜ້າໃນພຣະນະຄອນ ແລະປະນົມມືອັນເຕັມດ້ວຍດອກໄມ້ມີກິ່ນຫອມ ບູຊາຕາມຫົນທາງ ແລ້ວໄດ້ເຊີນສະເດັດເຂົ້າສູ່ພຣະອາຣາມອັນງົດງາມຍິ່ງ;

๕๖.

໕໖.

ปลฺลงฺเกโน’ทยคิริสิเร จนฺโท’ว ตาราวุโตนานาขิณาสวปริวุโต ปญฺญตฺตพุทฺธาสเน,อาสิโน’ยํ มนกุมุทุนึ สกฺยานมุนฺนิทฺทยํนิสฺโสโก โส มุนิ ปริหริ โสกนฺธการํ ปิตุ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ປາສະຈາກຄວາມໂສກເສົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງປະທັບນັ່ງເໜືອພຸດທະອາສະນະທີ່ຈັດຖວາຍໄວ້ ປານປະໜຶ່ງພຣະຈັນເໜືອຍອດເຂົາຍຸຄັນທອນ ທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ດາວ, ຊົງມີພຣະຂີນາສົບຕ່າງໆ ແວດລ້ອມແລ້ວ, ຊົງເຮັດໃຫ້ດອກບົວຄືໃຈຂອງພວກເຈົ້າສາກະຍະເບັ່ງບານ ແລະຊົງກຳຈັດຄວາມມືດຄືຄວາມໂສກເສົ້າຂອງພຣະຊົນນົກ;

๕๗.

໕໗.

สิทฺธตฺโถ’ยํ ปรมทหโร อมฺเหหิ วุทฺธา มยํชามาตา’ยํภวติ ตนุโช นตฺตานุโช โน อิติ,มานตฺถทฺธา ทหรทหเร สกฺยา กุมาเร’พฺรวุํตุมฺเหคนฺตฺวา ปณมถ ชินํ โว ปิฏฺฐิตาโหมฺै โน;

()

ພວກເຈົ້າສາກະຍະ ຜູ້ກະດ້າງດ້ວຍມານະ ຕ່າງກໍຄິດວ່າ 'ສິດທັດຖະກຸມານນີ້ ຍັງໜຸ່ມນ້ອຍກວ່າພວກເຮົາ, ພວກເຮົາເປັນຜູ້ໃຫຍ່ກວ່າ, ພຣະອົງເປັນລູກເຂີຍ, ເປັນລູກຊາຍ, ເປັນຫຼານຊາຍຂອງພວກເຮົາ', ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວກັບພວກກຸມານໄວເຍົາວ່າ 'ພວກເຈົ້າຈົ່ງໄປກາບໄຫວ້ພຣະຊິນະເຈົ້າເຖີດ, ພວກຂ້ອຍຈະນັ່ງຢູ່ທາງຫຼັງຂອງພວກເຈົ້າ';

๕๘.

໕໘.

อาวชฺเชตฺวา สกลปริสํ ญตฺวา ตทชฺฌาสยํมานุมฺมตฺตา วิภวมทิรามตฺตา อิเม ขตฺติยา,มุทฺธาพทฺธญฺชลิกิสลยา ยสฺมา นวนฺทนฺติ มํวนฺทาเปตุํ อลมิติ ตโต ฌานํ สมาปชฺชิย;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງບໍລິສັດທັງປວງ ຊົງຊາບອັດທະຍາໄສຂອງພວກເຂົາແລ້ວ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ພວກກະສັດເຫຼົ່ານີ້ ມົວເມົາດ້ວຍມານະ ປານປະໜຶ່ງມົວເມົາດ້ວຍນ້ຳເມົາຄືສົມບັດ, ເພາະເຫດໃດພວກເຂົາຈຶ່ງບໍ່ປະນົມມືຄືຍອດໄມ້ໄວ້ເໜືອສຽນກາບໄຫວ້ເຮົາ, ເຮົາຄວນເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາກາບໄຫວ້ເຖີດ', ຈາກນັ້ນ ກໍຊົງເຂົ້າສູ່ຊານ;

๕๙.

໕໙.

ปตฺตา’ภิญฺโญ นิชปทรโชรํสิหิ สญฺจุมฺพิเตเตสํ จูฬามณิคิริสิเร สมฺพุทฺธสุโร ลสํ,สํทสฺเสนฺโต ยมกมสมํ มานนฺธการํ หรํโพธาเปสิ วทนกมเล คณฺฑมฺพมูเล ยถา;

()

ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງບັນລຸອະພິນຍາ ປານປະໜຶ່ງພຣະອາທິດ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າ ຊົງເຮັດໃຫ້ລັງສີແຫ່ງລະອອງພຣະບາດຂອງພຣະອົງສຳຜັດກັບຍອດມຸງກຸດເໜືອສຽນຂອງພວກເຂົາ, ຊົງສະແດງຍົມມົກກະປະຕິຫານອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້ ເພື່ອກຳຈັດຄວາມມືດຄືມານະ, ຊົງເຮັດໃຫ້ພຣະພັກຄືດອກບົວເບີກບານ ປານປະໜຶ່ງທີ່ໂຄນຕົ້ນມ່ວງຄັນທາມະ;

๖๐.

໖໐.

ทิสฺวา สุทฺโธทนนรวโร ตํ ปาฏิหีรํ วรํปาทมฺโภเช ปณมิ สิรสา อานนฺทภาโรนโต,จกฺกงฺกาลงฺกตปทรโช สมฺผุฏฺฐมุทฺธาญฺชลิราชญฺญานํ กมลกลิกาสณฺฑสฺสิรึ วฺยากรุํ;

()

ພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ຊົນ ເມື່ອໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນປາຕິຫານອັນປະເສີດນັ້ນ ກໍຊົງນ້ອມກົ້ມລົງດ້ວຍຄວາມຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ກາບໄຫວ້ພຣະບາດຄືດອກບົວດ້ວຍພຣະສຽນ, ໂດຍມີພຣະຫັດປະນົມໄວ້ເໜືອສຽນສຳຜັດກັບລະອອງພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍຮູບກົງຈັກ, ຊົງເຮັດໃຫ້ຄວາມງົດງາມແຫ່ງໝູ່ດອກບົວຕູມຂອງພວກກະສັດທັງຫຼາຍປະກົດຂຶ້ນ;

๖๑.

໖໑.

สญฺฌาเมฆาวลิปริวุโต สุโรริว’ตฺถาจลํขมฺหา ภทฺทาสนมวตรี โสวณฺณวณฺโณ ชิโน,สุพภุชิญฺเฉ นยนพริหี เกฬายนํ โปกฺขร-วสฺสํ วสฺสิ นิชนขรุจึ เตสํ สมาเช สติ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍສີທອງ ໄດ້ສະເດັດລົງຈາກທ້ອງຟ້າສູ່ພຸດທະອາສະນະ ປານປະໜຶ່ງພຣະອາທິດສະເດັດລົງສູ່ພູເຂົາອັດສະດົງ ທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ເມກໃນເວລາແລງ, ເມື່ອບໍລິສັດເຫຼົ່ານັ້ນປະຊຸມກັນຢູ່ ຝົນໂບກຂະຣະພັດກໍຕົກລົງມາ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ພວກເຂົາ ຜູ້ມີດວງຕາຄືນົກຍູງ ດ້ວຍຄວາມງົດງາມແຫ່ງພຣະນະຂະ (ເລັບ) ຂອງພຣະອົງ;

๖๒.

໖໒.

สุตฺวา วุตฺตํ ปุริมจริตํ เวสฺสนฺตราขฺยํ ตโตปกฺกนฺตานํ ผุสิย สิรสา ตปฺปาทจูฬามณึ,ภนฺเต ภิกฺขํ สุคตปมุโข สงฺโฆธิวาเสตุ โนอิจฺเจ’โกปิ ปฐมทิวเส นากาสิ อชฺเฌสนํ;

()

ພວກກະສັດທັງຫຼາຍ ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳມະເທດສະໜາເລື່ອງອະດີດຕະຊາດ ທີ່ຊື່ວ່າ ເວດສັນດອນຊາດົກ ແລ້ວ, ຕ່າງກໍເອົາພຣະສຽນອັນປະດັບດ້ວຍມຸງກຸດສຳຜັດກັບພຣະບາດຂອງພຣະອົງ ແລ້ວສະເດັດກັບໄປ, ແຕ່ໃນວັນທຳອິດນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວ ກາບທູນນิມົນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພ້ອມດ້ວຍພຣະສົງສາວົກ ຈົ່ງຊົງຮັບບິນທະບາດຂອງພວກຂ້າພຣະອົງໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ເຖີດ';

๖๓.

໖໓.

นานาขีณาสวปริวุโต โลกานุกมฺปาปโรโลกาธิโส ทุติยทิวเส อาจิณฺณกปฺปารหํ,สมฺพุทฺธานํ กปิลนคเร ปาโต’ว ลขฺยากเรหีนุกฺกฏฺฐํ กุลมวิชหํ ปิณฺฑาย สมฺปาวิสิ;

()

ໃນວັນທີສອງ, ພຣະຜູ້ຊົງເປັນໃຫຍ່ໃນໂລກ ຜູ້ຊົງອະນຸເຄາະແກ່ໂລກ ຜູ້ມີພຣະຂີນາສົບຕ່າງໆ ແວດລ້ອມແລ້ວ, ຊົງປະພຶດຕາມຈະຣິຍາອັນສົມຄວນທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງປະພຶດມາ, ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ກຸງກະບິນລະພັດ ອັນເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງສິຣິມຸງຄຸນ ແຕ່ເຊົ້າຕູ່ ເພື່ອບິນທະບາດ ໂດຍບໍ່ຊົງລະເວັ້ນຕະກູນຕ່ຳຫຼືສູງ;

๖๔.

໖໔.

อาหิณฺฑตฺตํ ตหิมนุฆรํ ปิณฺฑาย สนฺตินฺทฺริยํสตฺถารํ ตํ นิรุปมสิรึ ฉพฺพณฺณรํสุชฺชลํ,ปาสาทฏฺฐา’นิมิสนยนมฺโภเชหิ สมฺปูชยุํอุคฺฆาเฏตฺวา หริมณิมยํ ชาลาวลึ นาครา;

()

ພວກຊາວເມືອງ ຜູ້ຢູ່ເທິງຜາສາດ ຕ່າງກໍເປີດປ່ອງຢ້ຽມທີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີສີຂຽວ ແລ້ວບູຊາພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ມີອິນຊີອັນສະຫງົບ ຊົງສະເດັດໄປຕາມເຮືອນແຕ່ລະຫຼັງເພື່ອບິນທະບາດ, ຜູ້ມີສິຣິອັນຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້ ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສີລັດສະໝີ 6 ປະການ, ດ້ວຍດວງຕາຄືດອກບົວອັນບໍ່ກະພິບ;

๖๕.

໖໕.

โอหาเรตฺวา กุสุมสุรภีสงฺขารสมฺภาวิเตเกเส มสฺสุํ รชนมลินํ กาสาววตฺถํ ขรํ,อจฺฉาเทตฺวา กปณปุริโส’ว’ยฺโย คเหตฺวา สีฬาปตฺตํ ปตฺโต กปิลนครํ ปกิณฺฑาย อาหิณฺฑติ;

()

ພຣະອົງຊົງປົງພຣະເກສາແລະພຣະມັດສຸ ທີ່ເຄີຍປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້, ຊົງຄອງຜ້າກາສາວະພັດອັນຫຍາບ ເຊິ່ງຍ້ອມດ້ວຍນ້ຳຝາດ, ຊົງຖືບາດສີລາ ສະເດັດທ່ຽວໄປເພື່ອບິນທະບາດໃນກຸງກະບິນລະພັດ ປານປະໜຶ່ງຄົນຍາກຈົນ;

๖๖.

໖໖.

วุตฺตนฺตํ ตํ สวณกฏุกํ สุตฺวาน พิมฺพาธราพิมฺพาเทวี มรกตสิฬาชาลนฺตรา วิถิยํ,อาหิณฺฑนฺตํ ปริวุตคณํ มตฺเตภคามึ ชิตํโอโลเกนฺตี นยนมณิเก อสฺสูหิ สมฺปูรยิ;

()

ພຣະນາງພິມພາເທວີ ຜູ້ມີພຣະໂອດແດງຄືຜົນຕຳລຶງສຸກ ເມື່ອໄດ້ສົດັບຂ່າວນັ້ນ ອັນເປັນທີ່ສະຫຼົດໃຈຢ່າງຍິ່ງ, ຈຶ່ງໄດ້ທອດພຣະເນດເບິ່ງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ມີໝູ່ຄະນະແວດລ້ອມ ຊົງສະເດັດໄປຕາມຖະໜົນ ດ້ວຍພຣະລີລາຄືພະຍາຊ້າງຕົວຊັບມັນ ຜູ້ຊົງຊະນະກິເລດແລ້ວ ຜ່ານທາງຊ່ອງປ່ອງຢ້ຽມແກ້ວມະຣະກົດ, ຊົງເຮັດໃຫ້ນ້ຳພຣະເນດນອງເຕັມດວງຕາທັງສອງ;

๖๗.

໖໗.

จุมฺพนฺติ สาตนุชรตนํ ตนฺทสฺสนพฺยาวฏา’-สิตฺยา’นุพฺยญฺชนวิลสิตํ พฺยามปฺปภาลงฺกตํ,รูปํ รูปสฺสิริ นิรุปมํ สงฺคายิ คาถฏฺฐกํสํวณฺเณตฺวา จรณตลโต ยาว’สฺส อุณฺหิสโต;

()

ພຣະນາງຊົງຈູບພຣະຣາຫຸນກຸມານ ຜູ້ເປັນແກ້ວຕາດວງໃຈ, ແລ້ວຊົງສະແດງພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມດ້ວຍອະນຸພະຍັນຊະນະ 80 ປະການ ປະດັບດ້ວຍພຣະຣັດສະໝີວາໜຶ່ງ, ອັນມີພຣະລັກສະນະງົດງາມຫາສິ່ງປຽບບໍ່ໄດ້, ໂດຍຊົງຂັບຮ້ອງຄາຖາ 8 ບົດ ພັນລະນາຕັ້ງແຕ່ພື້ນພຣະບາດຈົນຮອດພຣະອຸສະນິດ;

๖๘.

໖໘.

อีสํ กาลํ อลสคมนํ สา กาลหํโสปกริโอโรเปนฺติ อภินวกุจนฺทา’ติภาราตุรา,คนฺตฺวา สีฆํ ขฬิตวจตา ปุตฺโต มหาราช เตปิณฺฑาย’สฺมึ จรติ นคเร ราชานมิจฺจพฺรุวิ;

()

ພຣະນາງ ຜູ້ມີພຣະລີລາງົດງາມປານນາງຫົງດຳ, ຊົງອຸ້ມພຣະໂອຣົດໄວ້ເໜືອພຣະອຸຣະອັນເຕັມຕຶງ, ໄດ້ສະເດັດໄປຢ່າງຮີບຮ້ອນ ແລ້ວກາບທູນພຣະຣາຊາດ້ວຍພຣະວາຈາອັນສັ່ນເຄືອວ່າ 'ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ, ພຣະໂອຣົດຂອງພຣະອົງ ກຳລັງສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດຢູ່ໃນພຣະນະຄອນນີ້';

๖๙.

໖໙.

ราชา เสนาปริวุตสโม เตโชนุภาวาทินาตํ สุตฺวาํ’เส สุขุมวสนํ กตฺวา นวํสาฏกํ,อจฺฉาเทตฺวา นิหิตมกุโฏ นิกฺขิตฺตขคฺโค ภุสํลชฺชาปนฺโน ตุวฏตุวฏํ คนฺตฺวา ตทคฺเค ฐิโต;

()

ພຣະຣາຊາ ຜູ້ມີກອງທັບແວດລ້ອມ ຜູ້ຊົງມີເດຊານຸພາບຢ່າງຍິ່ງ, ເມື່ອໄດ້ສົດັບຂ່າວນັ້ນ ກໍຊົງຄອງຜ້າສາຕະກະໃໝ່ອັນລະອຽດໄວ້ເໜືອພຣະອັງສາ, ຊົງຖອດມຸງກຸດແລະວາງພຣະແສງດາບລົງ, ຊົງມີຄວາມລະອາຍຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ສະເດັດໄປຢ່າງຮີບຮ້ອນ ແລ້ວປະທັບຢືນຢູ່ເບື້ອງພຣະພັກຂອງພຣະອົງ;

๗๐.

໗໐.

โกฏฺฐคารานฺย’ปิ ปิตุกุเล ริตฺตานิ กิมฺมญฺญสิกสฺมา ลชฺชาปยสิ ปิตรํ ตฺวํ ภานุวํสุพฺภโว,ภนฺเต ตุยฺหํ ปกริวุตวสีสงฺฆสฺสิ’โต โภชนํมา กปิณฺฑายา’จริ อนุทินํ ทชฺเชยฺย มิจฺจพฺรุวิ;

()

ພຣະຣາຊາກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອົງຊົງດຳຣິວ່າ ຄັງຫຼວງທັງຫຼາຍໃນຕະກູນຂອງພຣະຊົນນົກວ່າງເປົ່າຫຼືແນວໃດ? ເຫດໃດພຣະອົງຜູ້ບັງເກີດໃນສຸຣິຍະວົງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະຊົນນົກຕ້ອງໄດ້ຮັບຄວາມລະອາຍ? ອາຫານສຳລັບພຣະອົງແລະພຣະສົງສາວົກຜູ້ມີກິເລດອັນສະຫງົບແລ້ວແວດລ້ອມ ຍ່ອມມີພ້ອມໃນທີ່ນີ້, ຂໍພຣະອົງຢ່າໄດ້ສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດທຸກໆ ວັນເລີຍ, ຂ້າພຣະອົງຈະຖວາຍເອງ';

๗๑.

໗໑.

ตุยฺหํ วํโส อนริยปโท อาทิจฺจวํโส สิยามยฺหํ วํโส สทริยปโท สมฺพุทฺธวํโส สิยา,อสฺมึวํเส อนุวิจรณํ ปิณฺฑตฺถ มนฺวาลยํจาริตฺตํ โภปุริมสุคตา’จิณฺณนฺติ กวตฺวา ชิโน;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຊົງຕັດວ່າ 'ມະຫາຣາດ, ວົງຂອງມະຫາຣາດອາດເປັນສຸຣິຍະວົງ ອັນບໍ່ມີພຣະອະລິຍະເຈົ້າ, ແຕ່ວົງຂອງຕະຖາຄົດເປັນພຸດທະວົງ ອັນມີພຣະອະລິຍະເຈົ້າ, ການສະເດັດທ່ຽວໄປເພື່ອບິນທະບາດໃນວົງນີ້ ເປັນປະເພນີອັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນອະດີດທັງຫຼາຍຊົງປະພຶດມາແລ້ວ';

๗๒.

໗໒.

อุตฺติฏฺฐาทึ อวทิ กสุคมํ คาถํ ฐิโต วีถิยํโสตาปนฺโต’วนิปติ ภวี โสตาวธาเนน โส,คาถาธมฺมํ สุณิย มธุรํ ธมฺมํจเร’ตฺยา’ทิกํปตฺโต มคฺคํ ทุติยมวีรํ ธมฺมานุธมฺมํ จรํ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະທັບຢືນຢູ່ຕາມຖະໜົນ ແລ້ວຊົງສະແດງພຣະຄາຖາອັນເຂົ້າໃຈງ່າຍ ມີຄຳເລີ່ມຕົ້ນວ່າ "ອຸດຕິຖະ" (ບໍ່ຄວນປະມາດໃນບິນທະບາດ), ພຣະຣາຊາຊົງຕັ້ງໃຈສົດັບພຣະທຳມະເຕດສະໜານັ້ນ ກໍໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະໂສດາບັນ, ເມື່ອໄດ້ສົດັບພຣະຄາຖາທຳອັນມີລົດຫວານ ມີຄຳເລີ່ມຕົ້ນວ່າ "ທັມມັງຈະເຣ" (ຄວນປະພຶດທຳ) ກໍຊົງປະພຶດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ ແລ້ວໄດ້ບັນລຸມັກທີສອງ (ສະກິທາຄາມີມັກ);

๗๓.

໗໓.

สุตฺวา ราชา จริยมปรํ โย ธมฺมปาลวฺหยํปตฺโต มคฺคํ ตติยมขิลํ กามาลยํ จาลยํ,เสตจฺฉตฺตุ’ลฺลสิตสยเน’นุฏฺฐานเสยฺยุ’ปโคสงฺขารานํ วิสทมติยา โย ลกฺขณํ สมฺมสิ;

()

ພຣະຣາຊາ ເມື່ອໄດ້ສົດັບພຣະທຳມະເຕດສະໜາເລື່ອງອະດີດຕະຊາດ ອັນມີຊື່ວ່າ ທຳມະບານຊາດົກ ແລ້ວ, ກໍໄດ້ບັນລຸມັກທີສາມ (ອະນາຄາມີມັກ) ອັນກຳຈັດກາມະຣາຄະທັງປວງ, ເມື່ອພຣະອົງບັນທົມເໜືອແທ່ນບັນທົມອັນຮຸ່ງເຮືອງພາຍໃຕ້ສະເຫວດຕະສັດ ໂດຍບໍ່ຊົງລຸກຂຶ້ນອີກ, ກໍຊົງພິຈາລະນາເບິ່ງສາມັນຍະລັກສະນະແຫ່ງສັງຂານທັງຫຼາຍດ້ວຍພຣະປັນຍາອັນຜຸດຜ່ອງ;

๗๔.

໗໔.

วิทฺธํเสตฺวา นมุวิปริสํ สํเกลสมาราทิกํสุโร รมฺหาวนมิว’สินา โส อคฺคมคฺคาสินา,ตุฏฺโฐ มคฺคปฺผลสุขสุธาปาเนน เวริสเมปญฺจกฺขนฺเธ วิชย มลฺภี นิพฺพานรชฺชสฺสิรึ;

()

ພຣະອົງ ຜູ້ຊົງເປັນວີຣະບຸຣຸດ ໄດ້ຊົງກຳຈັດກອງທັບແຫ່ງພະຍາມານ ມີກິເລດສະມານເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍພຣະແສງດາບຄືອະລິຍະມັກອັນປະເສີດສຸດ ປານປະໜຶ່ງຕັດປ່າໄມ້ອັນຮົກຊັ່ນດ້ວຍພຣະແສງດາບ, ຊົງຍິນດີດ້ວຍການດື່ມນ້ຳອຳມະລິດຄືສຸຂະແຫ່ງມັກແລະຜົນ, ຊົງຊະນະປັນຈະຂັນອັນເປັນສະເໝືອນສັດຕູ ແລ້ວໄດ້ບັນລຸສິຣິແຫ່ງຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນພຣະນິພານ;

๗๕.

໗໕.

อาโรเปตฺวา อุปริภวนํ ปตฺตํ คเหตฺวา ตโตราชา สงฺฆํ สุคตปมุขํ ขชฺเชน โภชฺเชน จ,สนฺตปฺเปตฺวา ปุน สปริโส นีเจ นิสชฺชาสเนสารานียํ กถยมวสิ สมฺโมทนียํ กถํ;

()

ຈາກນັ້ນ, ພຣະຣາຊາຊົງຮັບບາດແລ້ວ ເຊີນສະເດັດຂຶ້ນສູ່ພຣະຣາຊະວັງຊັ້ນເທິງ, ຊົງຖວາຍຂ້ານ້ຳໂພຊະນາຫານອັນປະນີດແກ່ພຣະສົງສາວົກ ມີພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳລານແລ້ວ, ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ຕ່າງກໍປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນຕ່ຳ ກາບທູນຖາມເຖິງສຸກທຸກອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມລະນຶກເຖິງກັນ ແລະກ່າວສຳໂມທະນີຍະກະຖາ;

๗๖.

໗໖.

อิตฺถาคารํ หทยสรสิมชฺเฌ นิมุคฺคตฺถน-หํสํ ทินานนสรสิชํ โสเก’ณตาเปนิว,พุทฺธํ พทฺธญฺชลิหรสิโรกุมฺเภหิ สมฺปูชยีตํ วาตพฺภาหตหริลตาลีลํ ชคาโม’นตํ;

()

ຝູງສະໜົມກຳນັນ ຜູ້ມີຖັນຄືນົກຫົງທີ່ຈົມລົງໃນທ້ອງສະໝຸດຄືຫົວໃຈ, ມີພຣະພັກຄືດອກບົວອັນເສົ້າໝອງເພາະຄວາມຮ້ອນໃຈຄືຄວາມໂສກເສົ້າ, ຕ່າງກໍປະນົມມືໄວ້ເໜືອສຽນຄືໝໍ້ນ້ຳ ບູຊາພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ແລ້ວນ້ອມກົ້ມລົງກາບໄຫວ້ ປານປະໜຶ່ງເຄືອໄມ້ຂຽວທີ່ຖືກລົມພັດ;

๗๗.

໗໗.

อนฺโตคพฺเภ นยนสลลํ สมปุญฺฉมานา ชินํพิมฺพาเทวี สปริชนตาวฺยาปาริตา วนฺทิตุํ,อปฺปตฺวา เม ยทิคุณธนํ อตฺถ’ยฺยปุตฺโต สยํตํ กมํ ทฏฺฐุํ นนุปวิสตี’ตฺเว’วํ วทนฺตี ฐิตา;

()

ພຣະນາງພິມພາເທວີ ຜູ້ຊົງເຊັດນ້ຳພຣະເນດຢູ່ໃນຫ້ອງບັນທົມ ພ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່ານາງສະໜົມກຳນັນ ຕ່າງກໍກຽມຕົວເພື່ອຈະກາບໄຫວ້ພຣະຊິນະເຈົ້າ, ໂດຍຊົງດຳຣິວ່າ 'ຖ້າຫາກພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະສະຫວາມີຂອງຂ້ອຍ ຊົງມີຄຸນນະທຳອັນເປັນຊັບ, ພຣະອົງກໍຈະສະເດັດເຂົ້າມາຫາຂ້ອຍເອງເພື່ອໃຫ້ຂ້ອຍໄດ້ເຫັນພຣະບາດ', ຊົງກ່າວແນວນີ້ແລ້ວປະທັບຢືນຢູ່;

๗๘.

໗໘.

รญฺญา สทฺธึ ปุริสนิสโห ตายินฺทิรามนฺทิรํอนฺโตคพฺภํ มณิคณปหาภินฺนนฺธการํสทา,อาทาย’คฺคํ ยติปติยุคํ ปตฺวา’จฺฉิ ภทฺทาสเนปญฺญตฺเต โส’ทยคิริสิเร พาลํสุมาลี ยถา;

()

ພຣະຜູ້ຊົງເປັນຍອດບຸຣຸດ ພ້ອມດ້ວຍພຣະຣາຊາ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ຫ້ອງບັນທົມຂອງພຣະນາງ ອັນເປັນສະເໝືອນວິມານແຫ່ງພຣະນາງລັກສະໝີ ອັນກຳຈັດຄວາມມືດຢູ່ສະເໝີດ້ວຍແສງແຫ່ງແກ້ວມະນີທັງຫຼາຍ, ໂດຍຊົງພາພຣະອັກຄະສາວົກທັງສອງສະເດັດໄປດ້ວຍ, ແລ້ວປະທັບນັ່ງເໜືອพຸດທະອາສະນະອັນປະເສີດທີ່ຈັດຖວາຍໄວ້ ປານປະໜຶ່ງພຣະອາທິດອຸໄທເໜືອຍອດເຂົາຍຸຄັນທອນ;

๗๙.

໗໙.

ทิสฺวา ปีนตฺถนภรนตา สา ราชธีตา ชินํปตฺวา มาลา กนกรตนาลงฺการหีนา ลหุํ,หํสิมญฺเญ สรสิชวนํ ปาเท ยถาชฺฌาสยํสญฺจุมฺพนฺตี ปณมิ สิรสา อาทายโคปฺผทฺวยํ;

()

ພຣະຣາຊະທິດາ ຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍນ້ອມລົງເພາະຄວາມໜັກແຫ່ງພຣະອຸຣະອັນເຕັມຕຶງ, ເມື່ອໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນພຣະຊິນະເຈົ້າ ກໍຊົງປົດເຄື່ອງປະດັບຄຳແລະແກ້ວມະນີອອກຢ່າງຮີບຮ້ອນ, ແລ້ວຊົງຈັບເອົາຂໍ້ພຣະບາດທັງສອງຂອງພຣະອົງມານ້ອມກົ້ມລົງຈູບດ້ວຍພຣະສຽນຕາມພຣະອັດທະຍາໄສ ປານປະໜຶ່ງນາງຫົງລົງສູ່ສະລານ້ຳດອກບົວ;

๘๐.

໘໐.

ปาสาท’นฺโตวรกสรสิ ธมฺมิลฺลเสวาลเกโอมุชฺชนฺตี นิชภุชลตาลีลาตรงฺคากุเล,นาถสฺส’งฺฆีตลนขสิขากนฺติปฺปพนฺธามฺภสิลทฺธสฺสาสา จิรวิรหชํ ตาปํ วิโนเทสิ สา;

()

ພຣະນາງ ປານປະໜຶ່ງດຳລົງຢູ່ໃນສະລານ້ຳອັນປະເສີດພາຍໃນຜາສາດ ອັນມີມວຍພຣະເກສາຄືໄຄນ້ຳ, ມີພຣະລີລາແຫ່ງລຳແຂນຄືລະລອກຄື້ນ, ໄດ້ຊົງຮັບຄວາມເຢັນໃຈໃນນ້ຳຄືແສງສະຫວ່າງແຫ່ງປາຍພຣະນະຂະ (ເລັບ) ຂອງພຣະບາດແຫ່ງພຣະໂລກະນາດ, ຈຶ່ງຊົງບັນເທົາຄວາມຮ້ອນໃຈທີ່ເກີດຈາກການພັດພາກຈາກກັນເປັນເວລາດົນນານ;

๘๑.

໘໑.

สุตฺวา เนสา กนกรตนา’สํธารณํ ธารณํกาสาวานํ ตวหิริธนา’วิสฺสชฺชนํ สชฺชนํ,นา’ชฺฌาจาเร อนภิรมณํ อุจฺจาสเน จา’สเนราชา’โวจ ตฺวมนุกุรุเต สฺเนโหทยา’โหทยา;

()

ພຣະຣາຊາກາບທູນວ່າ 'ข້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພຣະນາງນີ້ ເມື່ອໄດ້ສົດັບຂ່າວວ່າ ພຣະອົງບໍ່ຊົງປະດັບເຄື່ອງຄຳແລະແກ້ວມະນີ ກໍບໍ່ຊົງປະດັບເຄື່ອງຄຳແລະແກ້ວມະນີ, ພຣະອົງຊົງຄອງຜ້າກາສາວະພັດ ກໍຊົງຄອງຜ້າກາສາວະພັດ, ພຣະອົງຊົງສະຫຼະຊັບສົມບັດ ກໍຊົງສະຫຼະຊັບສົມບັດ, ພຣະອົງບໍ່ຊົງຍິນດີໃນການປະພຶດອັນບໍ່ສົມຄວນ ແລະບໍ່ຊົງນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນສູງ, ພຣະນາງຊົງປະພຶດຕາມພຣະອົງທຸກປະການ ເພາະມີຄວາມຮັກອັນຍິ່ງໃຫຍ່';

๘๒.

໘໒.

สุตฺวา ตสฺสานิรวธิคุณาธาราย’นูนํ คุณํอาวีกตฺวา’คมิ ภวปฏิจฺฉนฺนาปทานํ ชิโน,เนตฺวา เคหปฺปวิสนกรคฺคาหา’ภิเสกุสฺสเวสํวตฺตนฺเต ทุติยทิวเส นนฺทาขฺยราชตฺรชํ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ເມື່ອໄດ້ສົດັບຄຸນນະທຳອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະນາງ ຜູ້ເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງຄຸນນະທຳ, ກໍຊົງສະແດງອະດີດຕະຊາດອັນປົກປິດໄວ້ໃນພົບກ່ອນ, ໃນວັນທີສອງ ເມື່ອພິທີມຸງຄຸນ 3 ປະການ ຄື ການຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່, ການວິວາຫະມຸງຄຸນ, ແລະການອະພິເສກແຫ່ງພຣະຣາຊະກຸມານພຣະນາມວ່າ ນັນທະ ກຳລັງດຳເນີນໄປ, ພຣະອົງກໍໄດ້ນຳພາພຣະນັນທະກຸມານສະເດັດອອກໄປ;

๘๓.

໘໓.

คจฺฉนฺโต’ปี สห ภควตา โส ปญฺจกลฺยาณิยาสีฆํ ชาลํ วิวริย ถิยา วีถึ วิโลเกนฺติยา,ภงฺคาปางฺคายตภุชลตาสงฺกฑฺฒิตพฺภนฺตโรปตฺตํ ภนฺเต หรถ วจนํ ภตฺยา น ตํ วฺยากริ;

()

ພຣະນັນທະກຸມານນັ້ນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະສະເດັດໄປກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ແຕ່ພຣະຫະລຶໄທກໍຖືກດຶງດູດດ້ວຍລຳແຂນອັນຍາວແລະຫາງຕາອັນງົດງາມຂອງພຣະນາງຊະນະປະທະກັນລະຍານີ ຜູ້ເປີດປ່ອງຢ້ຽມຢ່າງຮີບຮ້ອນແລ້ວແນມເບິ່ງຕາມຖະໜົນ, ພຣະອົງຈຶ່ງບໍ່ກ້າກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະອົງຊົງຮັບເອົາບາດໄປເຖີດ' ເພາະຄວາມເຄົາຣົບ;

๘๔.

໘໔.

ปพฺพาเชตฺวา วิสยมทิรามตฺตาย ตสฺสา คีรํสุตฺวา นนฺทาปหนหทยํ นนฺทํ นรินฺทตฺรชํ,อิจฺฉาเปตฺวา กกุฏจรณิทิพฺพจฺฉราลิงฺคเนญาเยนา’นุตฺตรสุขมหารชฺเช ปติฏฺฐาปยี;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງໃຫ້ພຣະນັນທະຣາຊະກຸມານ ຜູ້ມີພຣະຫະລຶໄທອັນພຣະນາງຊະນະປະທະກັນລະຍານີຊ່ວງຊີງໄປ ຜູ້ຊົງມົວເມົາດ້ວຍນ້ຳເມົາຄືກາມະຄຸນ ໄດ້ຊົງບັນພະຊາ, ແລ້ວຊົງເຮັດໃຫ້ພຣະນັນທະປາດຖະໜາການໂອບກອດແຫ່ງນາງເທບອັບສອນ ຜູ້ມີເທົ້າຄືນົກກາງແກ, ໂດຍອຸບາຍນີ້ ຊົງສະຖາປະນາພຣະນັນທະໄວ້ໃນຄວາມເປັນໃຫຍ່ຄືພຣະອະຣະຫັດອັນມີສຸກຢ່າງຍິ່ງ;

๘๕.

໘໕.

พิมฺพาเทวิ สุขปริภตํ กีฬาปรํ ราหุลํอาลิงฺคิตฺวา ตนุชรตนํ สา สตฺตเม วาสเร,อุคฺฆเฏตฺวา รตนขจิตํ ชาลํ วิมาโนทเรอาคจฺฉนฺตํ ปุริสติสภํ นิชฺฌายมานา ฐิตา;

()

ໃນວັນທີເຈັດ, ພຣະນາງພິມພາເທວີ ຊົງໂອບກອດພຣະຣາຫຸນກຸມານ ຜູ້ເປັນແກ້ວຕາດວງໃຈ ຜູ້ສະໜຸກສະໜານກັບການຫຼິ້ນ, ແລ້ວຊົງເປີດປ່ອງຢ້ຽມອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີພາຍໃນຜາສາດ, ປະທັບຢືນແນມເບິ່ງພຣະຜູ້ຊົງເປັນຍອດບຸຣຸດ ຜູ້ກຳລັງສະເດັດມາ;

๘๖.

໘໖.

นานากูฏาจลวลยิโต เทวินฺทจาปากุโลอาคจฺฉนฺโต กนกสิขรีราชาก ยถา ชงฺคโม,ตตา ขีณาสวปริวุโต ชพฺพณฺณภานุชฺชโลเอโส ตุยฺหํ นรหริก ปิตา อิจฺจากห ปกสฺสาหิ นํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ແວດລ້ອມດ້ວຍຍອດເຂົາຕ່າງໆ ປຽບເໝືອນອ້ອມຮອບດ້ວຍສາຍຮຸ້ງຂອງພະຍາອິນ, ສະເດັດມາປານວ່າພູເຂົາຄຳອັນເຄື່ອນໄຫວໄດ້, ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ, ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍພຣະຣັສມີ 6 ປະການ. ພຣະນາງຍໂສທະຣາຈຶ່ງຕຣັສວ່າ 'ດູກ່ອນຣາຫຸນ ຜູ້ເປັນດັ່ງນໍ້າໃຈຂອງແມ່ ເພິ່ນຜູ້ນີ້ຄືພຣະບິດาຂອງເຈົ້າ, ເຈົ້າຈົ່ງເຂົ້າໄປຫາເພິ່ນເຖີ້ນ'.

๘๗.

໘໗.

เอตสฺสา’สุํ วิวิธนิธโย ปุญฺญานุภาวุฏฺฐิตานาหํช กปกสฺสาม’ภิคมนโต ปฏฺฐาย เตโขนิธี,ภูสาเปตฺวา ตนุชรตนํ สา สตฺตวสฺสายุกํยาจสฺสู’ติ ปหิณิ ปิตุโน ญตฺตํ ธนํ เปตฺติกํ;

()

ຂຸມຊັບທັງຫຼາຍອັນຫຼາກຫຼາຍ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນຂອງພຣະອົງ, ແຕ່ຂຸມຊັບເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ປາກົດແກ່ແມ່ຕັ້ງແຕ່ພຣະອົງສະເດັດຈາກໄປ. ພຣະນາງຍໂສທະຣາໄດ້ປະດັບປະດາພຣະຣາຊະໂອຣົດຜູ້ປຽບດັ່ງດວງໃຈ ຜູ້ມີພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ 7 ປີ ແລ້ວສົ່ງໄປໂດຍຕຣັສວ່າ 'ຈົ່ງໄປທູນຂໍຊັບມໍຣະດົກອັນເປັນຂອງພຣະບິດາເຖີ້ນ'.

๘๘.

໘໘.

อุปฺปาเทตฺวา ปิตริ พลวํ เปมํ ชเลวุ’ปฺปลํปุตฺโตตฺยา’หํ ตฺวมสิชนโก ฉายา’ปิ เตเม สุขา,อฒาเส’วํ ลปิตวจโน วุฏฺฐาย ภทฺทาสนาภุตฺตาหาโรก ปริวุตวสิ คนฺตุํ ชิโนจา’รภี;

()

ພຣະຣາຫຸນເກີດຄວາມຮັກອັນແຮງກ້າໃນພຣະບິດາ ປຽບເໝືອນດອກບົວໃນນໍ້າ, ຈຶ່ງທູນວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍເປັນບຸດຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງເປັນບິດາຂອງຂ້ານ້ອຍ, ແມ່ນແຕ່ຮົ່ມເງົາຂອງພຣະອົງກໍເປັນຄວາມສຸກຂອງຂ້ານ້ອຍ'. ເມື່ອພຣະຣາຫຸນກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ສະເຫວີຍພັດຕາຫານແລ້ວ ກໍສະເດັດລຸກຈາກອາສະນະອັນປະເສີດ ແລ້ວເລີ່ມສະເດັດຫຼີກໄປ ໂດຍມີພຣະສົງແວດລ້ອມ.

๘๙.

໘໙.

ทายชฺชํ เม สมณ ททตํ อตฺโถธเนนา’ติ เมยาจํ ยาจํ ชินมนุวชํ สารงฺคราชกฺกมํ,สีหจฺฉาโปริว ภควโต ทฬฺหํ สุรตฺตงฺคุลี-มาลายาลงฺกริ ภุชลตํ โภคินฺทโภคายตํ;

()

ພຣະຣາຫຸນທູນຂໍແລ້ວຂໍອີກວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະສະມະນະ ຈົ່ງປະທານມໍຣະດົກແກ່ຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ, ຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດດ້ວຍຊັບອື່ນ', ພ້ອມທັງສະເດັດຕາມຫຼັງພຣະชິນະເຈົ້າ ຜູ້ມີຍ່າງກ້າວດັ່ງພະຍາຣາຊະສີ. ພຣະຣາຫຸນປຽບດັ່ງລູກຣາຊະສີ ໄດ້ຈັບພຣະຫັດອັນຍາວຢຽດດັ່ງກາຍພະຍານາກ ທີ່ປະດັບດ້ວຍນິ້ວພຣະຫັດອັນແດງງາມ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

๙๐.

໙໐.

สํยาจนฺนํ วิภว กมนุคํก วฏฺฏานุคํ ราหุลํปพฺพาเชตฺวา’ริยธนนิธึเทมีติ จินฺตาปโร,ปตฺวา’รามํ อชหิตสุโต สทฺธมฺมราชา อิมํปพฺพาเชหิ’ตฺย’วทิ สุมุขํ ตฺวํ ธมฺมเสนาปติ;

()

ພຣະສັດທັມມະຣາຊາ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ຊົງດຳຣິວ່າ 'ຣາຫຸນນີ້ທູນຂໍຊັບອັນເປັນໄປໃນວັດຕະສົງສານ, ເຮົາຈະໃຫ້ເຂົາບວດແລ້ວມອບຂຸມຊັບຄືອະຣິຍະຊັບໃຫ້'. ເມື່ອສະເດັດເຖິງພຣະອາຣາມແລ້ວ ພ້ອມດ້ວຍພຣະໂອຣົດທີ່ຕາມສະເດັດມາ, ພຣະອົງຈຶ່ງຕຣັສກັບພຣະທັມມະເສນາບໍດີ (ພຣະສາຣີບຸດ) ຜູ້ມີພັກຕຣ໌ອັນຜ່ອງໃສວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງໃຫ້ຣາຫຸນນີ້ບວດເຖີ້ນ'.

๙๑.

໙໑.

เฉตฺวา นีลุปฺปลทลมุทุํ จูฬากลาปํ มหา-โมคฺคลฺลาโน กวสิ อภินวํ กาสาวมจฺฉาทยี,ตสฺโส’วาทํ อกริ ธุตวา เถโร มหากสฺสโปปพฺพาเชสิ ตนุชรตนํ ตํ สาริปุตฺโต วสิ;

()

ພຣະມະຫາມົກຄັលລານະ ຜູ້ມີຣິດ ໄດ້ປົງພຣະເກສາອັນອ່ອນນຸ້ມດັ່ງກີບດອກບົວຂຽວ ແລ້ວໃຫ້ຄອງຜ້າກາສາວະພັດຜືນໃໝ່, ພຣະມະຫາກັສສະປະເຖຣะ ຜູ້ຊົງທຸດົງ ໄດ້ປະທານໂອວາດ, ແລະພຣະສາຣີບຸດεຖຣະ ຜູ້ສຳຣວມຕົນ ໄດ້ເປັນພຣະອຸປັດຊາໃຫ້ບວດແກ່ພຣະຣາຊະໂອຣົດຜູ້ປຽບດັ່ງດວງໃຈນັ້ນ.

๙๒.

໙໒.

สิกฺขากาโม อปรสมเย เถโร มหาราหุโล-วาทํ สุตฺวา’ธิกตรคุณํ สมฺปาปุณี ราหุโล,สุตฺวา กสุตฺตํ ปุน ตทิตรํ สิกฺขาครูนํ ครุ-ฏฺฐานํ ปตฺโต ติภวมตริ ปตฺวา’คฺคมคฺคปฺผลํ;

ก ()

ໃນກາລະຕໍ່ມາ, ພຣະຣາຫຸນເຖຣະ ຜູ້ໃຝ່ໃນການສຶກສາ, ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະໂອວາດ (ມະຫາຣາຫຸໂລວາດສູດ) ກໍໄດ້ບັນລຸຄຸນວິເສດອັນຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ. ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະສູດນັ້ນແລະພຣະສູດອື່ນໆອີກ, ພຣະອົງຜູ້ເຄົາຣົບໃນການສຶກສາ ກໍໄດ້ເຖິງຖານະອັນສູງສົ່ງ, ບັນລຸມັກຜົນອັນເລີດ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ແລະຂ້າມພົ້ນພົບທັງສາມໄດ້.

๙๓.

໙໓.

ตสฺมึ สุทฺโธทนนรวโร ปพฺพชฺชิเต นตฺตริอชฺโฌคาฬฺโห รวิกุลธโชนิสฺสีมโสกณฺณเว,ทินฺโน’กาสํ กมปิตนยํ มาตาปิตูหา’ยตึปพฺพาเชยฺยุํ อลมิติวรํ สํยาจิ โวสาวกา;

()

ເມື່ອພຣະຣາຊະນັດດາ (ຫຼານຊາຍ) ໄດ້ບວດແລ້ວ, ພຣະເຈົ້າສຸທໂທທະນະ ຜູ້ເປັນຍອດຄົນ ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງສຸຣິຍະວົງ, ກໍຊົງຕົກຢູ່ໃນຫ້ວງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມໂສກເສົ້າອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ທູນຂໍພອນອັນປະເສີດວ່າ ໃນອະນາຄົດ ຂໍໃຫ້ມານດາບິດາອະນຸຍາດກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງໃຫ້ບວດໄດ້, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຊົງອະນຸຍາດພອນນັ້ນແກ່ພຣະສາວົກທັງຫຼາຍ.

๙๔.

໙໔.

รญฺโญ ทตฺวา วรมติ วรํ ภุตฺตาสโน อาสนา-วุฏฺฐาย’นฺโตภวนวนโต นิกฺขมฺม มนฺทานิลํ,รุกฺขจฺฉายาวิรฬสรสีตีรํ วิเวกกฺขมํสีตํ สิตพฺพนมวสรี ฉทฺทนฺตทนฺตี’วโส;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ປະທານພອນອັນປະເສີດແກ່ພຣະຣາຊາແລ້ວ, ກໍສະເດັດລຸກຈາກອາສະນະ ຫຼັງຈາກສະເຫວີຍພັດຕາຫານ, ສະເດັດອອກຈາກພຣະຣາຊະວັງອັນມີລົມພັດເຢັນສະບາຍ, ແລ້ວສະເດັດໄປສູ່ປ່າສີຕະວັນອັນເຢັນສະບາຍ ທີ່ເໝາະແກ່ຄວາມວິເວກ ຢູ່ແຄມສະນໍ້າອັນເຢັນໃຕ້ຮົ່ມໄມ້, ປຽບເໝືອນພະຍາຊ້າງສັດທັນສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າສະນັ້ນ.

๙๕.

໙໕.

ตสฺมึกาเล คหปติกุเล ชาโต มหาเสฏฺฐิปิปตฺโต ราชคฺคหปุรวรํ สทฺโธ สุทตฺตาภิโธ,พุทฺโธก หุตฺวา ยมธิวสเต’ตฺย’สฺโสสิ สุทฺโธทนีปจฺจูสสฺมึ อมรวิวฏทฺวาเรน ตตฺรา’คมา;

()

ໃນກາລະນັ້ນ, ມະຫາເສດຖີຜູ້ເກີດໃນຕະກູນຄະຫະບໍດີ ຜູ້ມີຊື່ວ່າ ສຸທັດຕະ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສ, ໄດ້ເດີນທາງມາເຖິງກຸງຣາຊະຄຶຫະອັນປະເສີດ. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ແລະປະທັບຢູ່ທີ່ນີ້', ໃນເວລາໃກ້ຮຸ່ງ ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ເດີນທາງໄປທີ່ນັ້ນ ໂດຍຜ່ານປະຕູເມືອງທີ່ເປີດອອກດ້ວຍອານຸພາບຂອງເທວະດາ.

๙๖.

໙໖.

อปฺเปตฺวา’งกฺฆีรตนผลเก ขิตฺตญฺชลีมญฺชรึภตฺยาจูฬารชตกลสํ จิตฺตปฺปสาทาวหนํ,ธมฺมํ สุตฺวา ปฐมทิวเส ลทฺธาทิมคฺคปฺผโลทานํ ทตฺวา สุคตปมุเข สงฺเฆ สุทตฺโตธนี;

()

ທ່ານສຸທັດຕະເສດຖີ ໄດ້ປະນົມມືອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມເຫຼື້ອມໃສໄວ້ເໜືອຫົວ ປຽບເໝືອນຄົນຍົກຄົນໂທເງິນຂຶ້ນບູຊາດ້ວຍຄວາມພັກດີ. ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທັມມະເທດສະໜາໃນວັນທຳອິດ ກໍໄດ້ບັນລຸມັກຜົນຂັ້ນທຳອິດ (ພຣະໂສດາບັນ), ແລ້ວໄດ້ຖວາຍທານແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ.

๙๗.

໙໗.

ภนฺเต ลกฺขีกมกลมลกา สงฺกาสมตฺถาย โนอิทฺธํ ผขีตํ สุชนภชิตํ สาวตฺถิสงฺขํ ปุรํ,ธมฺมสฺสามิ วชตุ กรุณาฉายาสกหาโย ลหุํลทฺธสฺสาโส สวิสยมคาเอวํ กตชฺเฌสโน;

()

ທ່ານໄດ້ກາບທູນເຊື້ອເຊີນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພວກຂ້ານ້ອຍ, ຂໍພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທັມ ຈົ່ງສະເດັດໄປສູ່ເມືອງສາວັດຖີ ອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ຮັ່ງມີ ແລະເປັນທີ່ອາໄສຂອງສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍ ໂດຍໄວດ້ວຍເຖີ້ນ'. ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະພຸດທະອະນຸຍາດແລ້ວ, ທ່ານກໍມີຄວາມເບີກບານໃຈ ແລະເດີນທາງກັບຄືນສູ່ບ້ານເມືອງຂອງຕົນ.

๙๘.

໙໘.

พุทฺธตฺถํ โส คหปติ มหามคฺเค สมคฺเค ทิวา-รตฺติฏฺฐานปฺปภุติสุภเค ปจฺเจกลกฺขํ ธนํ,วิสฺสชฺเชตฺวา ปจุรวิภโว ทฏฺฐพฺพสาเรปุเรกาโรเปสิ อมรภวนากาเรก วิหาเร วเร;

()

ຄະຫະບໍດີຜູ້ມີຊັບຫຼວງຫຼາຍນັ້ນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ໄດ້ສະຫຼະຊັບແຫ່ງລະໜຶ່ງແສນ ເພື່ອສ້າງທີ່ພັກກາງເວັນແລະກາງຄືນ ຕະຫຼອດຫົນທາງຫຼວງ, ແລະໄດ້ສ້າງພຣະວິຫານອັນປະເສີດ ທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືວິມານຂອງເທວະດາ ໄວ້ໃນເມືອງອັນເປັນທີ່ໜ້າຊົມຊື່ນນັ້ນ.

๙๙.

໙໙.

โกฏีห’ฏฺฐารสหี อสมํ ภูมึ กิณิตฺวา สมํโกฏีห’ฏฺฐารสหิ ปจุรํ มาเปตฺว เสนาสนํ,โกฏีห’ฏฺฐารสหิ ปรมํ อารามปูชามหํสชฺเชตฺวา โส คหปติ นวํกมฺมํ สุนิฏฺฐาปยิ;

()

ຄະຫະບໍດີຜູ້ນັ້ນ ໄດ້ຊື້ທີ່ດິນອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ດ້ວຍເງິນ 18 ໂກດ, ໄດ້ສ້າງເສນາສະນະອັນຫຼາກຫຼາຍດ້ວຍເງິນ 18 ໂກດ, ແລະໄດ້ຈັດງານສະຫຼອງວິຫານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ດ້ວຍເງິນ 18 ໂກດ, ຈຶ່ງເປັນອັນສຳເລັດການກໍ່ສ້າງວິຫານໃໝ່ນັ້ນ.

๑๐๐.

໑໐໐.

เอวํ เชตวนํ วิหารปวรํ การาปยิตฺวา มหา-วีรสฺสา’คมนาย ทูตปุริเส เปเสสิ เสฏฺฐิสฺสโร,เตสํ สีสหรญฺชลิหิ มหิโต สุตฺวาน ตํ สาสนํสมฺพุทฺโธ ชลิติทฺธิมา สปริโส ราชคฺคหา นิกฺขมิ;

()

ເມື່ອໄດ້ສ້າງພຣະເຊຕະວັນມະຫາວິຫານອັນປະເສີດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ທ່ານອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງທູດໄປທູນເຊີນພຣະມະຫາວີຣະເຈົ້າໃຫ້ສະເດັດມາ. ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງມີຣິດທានຸພາບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ເມື່ອໄດ້ຊົງຊາບຂ່າວສານນັ້ນ ຈາກພວກທູດທີ່ກາບທູນດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບຢ່າງສູງ, ຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດອອກຈາກກຸງຣາຊະຄຶຫະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະບໍລິວານ.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺททาน นิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต ปกิณฺณก จริตปฺปวตฺติ ปริทีโป โสฬสโม สคฺโค.

ບົດທີ 16 ວ່າດ້ວຍການສະແດງພຣະປະຫວັດອັນເບັດເຕັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໃນສັນຕິເກນิທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນທີ່ຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

สตฺถุ เชตวนนามมินฺทิรา-ราม โมตรณมงฺคลุสฺสเว,รามลกฺขณภคี (รโถทฺธตา)เสฏฺฐิปุตฺตปมุขา สุมณฺฑิตา;

()

ໃນງານສະຫຼອງອັນເປັນມຸງຄຸນແຫ່ງການສະເດັດເຂົ້າສູ່ພຣະເຊຕະວັນມະຫາວິຫານຂອງພຣະສັສດາ, ພວກລູກຊາຍເສດຖີທັງຫຼາຍ ຜູ້ປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມ ປຽບດັ່ງພຣະຣາມແລະພຣະລັກສະນະ...

๒.

໒.

ปญฺจมตฺตสตมาณวา นวาปญฺจวณฺณธชภาสุร’ญฺชลี,ปญฺจขาณสิริยุ’ชฺชลา’ภวุํปญฺจมารชินราชิโน ปุเร;

()

ພວກຊາຍໜຸ່ມປະມານ 500 ຄົນ ຜູ້ຖືທຸງ 5 ສີອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະປະນົມມື, ງົດງາມຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ, ໄດ້ເດີນນຳໜ້າພຣະຊິນະຣາຊາຜູ້ຊະນະມານທັງຫ້າ.

๓.

໓.

เหมกุมฺภกุจกุมฺภวิพฺภมาเสฐิธีตุปมุขา กุมาริกา,ปุณฺณกุมฺภสตนิพฺภร’ญฺชลีตสฺส สตฺถุ ปุรโต ตโต ภวุํ;

()

ຖັດມາ, ພວກຍິງສາວມີລູກສາວເສດຖີເປັນປະທານ ຜູ້ມີຊົງເອິກອັນງົດງາມດັ່ງຄົນໂທຄຳ, ຖືຄົນໂທນໍ້າອັນເຕັມປ່ຽມ ແລະປະນົມມື, ກໍໄດ້ເດີນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະສັສດານັ້ນ.

๔.

໔.

เสฏฺฐิปาทปริจาริกาสขีมนฺถรา’วชิตหํสเธนุโย,ปญฺจมตฺตสตนาริโย’ภวุํปจฺฉโต คหิตปุณฺณปาติโย;

()

ພວກສະຕີປະມານ 500 ຄົນ ຜູ້ເປັນພັນລະຍາແລະບໍລິວານຂອງເສດຖີ, ຜູ້ມີຍ່າງກ້າວອັນອ່ອນຊ້ອຍເໜືອກວ່າແມ່ຫົງ, ຖືຖາດອັນເຕັມປ່ຽມ ຍ່າງຕາມຫຼັງມາ.

๕.

໕.

เสตวตฺถสุนิวตฺถปารุโตปญฺจเสฏฺฐิสตมตฺตเสวิโต,โลกนายก มนาถปิณฺฑิโกเสฏฺฐิ ปีติเอริโต ตมนฺวคา;

()

ທ່ານອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ຜູ້ຄອງຜ້າຂາວອັນສະອາດງາມຕາ, ແວດລ້ອມດ້ວຍເສດຖີປະມານ 500 ທ່ານ, ມີຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ເດີນຕາມຫຼັງພຣະໂລກະນາດເຈົ້າ.

๖.

໖.

นีลปีตปภูตีหิ มารชีเทหรํสิวิสเรหิ โชตยํ,อญฺชสํ สหจราจรํ ภุวิชงฺคโม กนกภูธโรริว;

()

ພຣະชິນະເຈົ້າຜູ້ຊະນະມານ ຊົງຫຼັ່ງພຣະຣັສມີອອກຈາກພຣະວໍຣະກາຍ ມີສີຂຽວ ສີເຫຼືອງ ເປັນຕົ້ນ, ເຮັດໃຫ້ຫົນທາງພ້ອມທັງສິ່ງມີຊີວິດແລະບໍ່ມີຊີວິດໃນແຜ່ນດິນສະຫວ່າງສະໄຫວ, ປຽບເໝືອນພູເຂົາຄຳອັນເຄື່ອນໄຫວໄດ້.

๗.

໗.

มคฺคเทสกชนสฺส ปิฏฺฐิโตภิกฺขุสงฺฆปริวาริโต ยหึ,เชตนามวนโมตรี ตหึโลกโลจนนิปียมานโก;

()

ພຣະອົງສະເດັດຕາມຫຼັງຜູ້ນຳທາງ, ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ, ສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າອັນມີນາມວ່າ ເຊຕະວັນ, ໂດຍເປັນທີ່ດຶງດູດສາຍຕາຂອງຊາວໂລກທັງປວງ ຜູ້ພາກັນຈ້ອງເບິ່ງດ້ວຍຄວາມຊື່ນຊົມ.

๘.

໘.

ปุจฺฉิตสฺส ปฏิปชฺชนกฺกมํตาย เชตวนปุชนาย โส,เทหิ พุทฺธปมุเข ตโปวนํภิกฺขุสงฺฆวิสเย’ติ ปพฺรุวิ;

()

ເມື່ອທ່ານເສດຖີທູນຖາມເຖິງວິທີການຖວາຍພຣະເຊຕະວັນວິຫານນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕຣັສວ່າ 'ທ່ານຈົ່ງຖວາຍປ່າອັນເປັນທີ່ບຳເພັງພຽນນີ້ ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານເຖີ້ນ'.

๙.

໙.

ทมฺมิ พุทฺธปมุเข ตโปวนํภิกฺขุสงฺฆวิสเย’ติ ภินฺทิย’พฺยปฺปถํ ถิรมนาถปิณฺฑิโกเสฏฺฐิ โธตกรปงฺกโชก สทา;

()

ທ່ານອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ຜູ້ມີຈິດໃຈໝັ້ນຄົງ ໄດ້ລ້າງມືອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວ ແລ້ວກ່າວວາຈາອັນໜັກແໜ້ນວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖວາຍປ່າອັນເປັນທີ່ບຳເພັງພຽນນີ້ ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ'.

๑๐.

໑໐.

ชาลลกฺขณวิจิตฺรโกมฬ-ปาณิปลฺลวตเลสุ สตฺถุโต,ทกฺขิโณทกมทาสิ กญฺจน-กุณฺฑิกาย สุรภิปฺปวาสิตํ;

()

ທ່ານໄດ້ຫຼັ່ງນໍ້າທັກສິໂນທົກອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມ ຈາກຄົນໂທຄຳ ລົງເທິງຝ່າພຣະຫັດອັນອ່ອນນຸ້ມ ທີ່ປະດັບດ້ວຍຕາໜ່າງລັກສະນະ (ຊາລະລັກສະນະ) ຂອງພຣະສັສດາ.

๑๑.

໑໑.

สิตมุณฺหมนิลาตปํ ปฏิ-หนฺติ ฑํสมกเส สิรึสเป,สฺวา’นุโมทนมกา ชิโน ปฏิ-คฺคยฺห เชตวนเมวมาทินา;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຊົງຮັບພຣະເຊຕະວັນວິຫານແລ້ວ ໄດ້ຊົງກະທຳອະນຸໂມທະນາດ້ວຍພຣະຄາຖາ ມີອາທິວ່າ 'ວິຫານຍ່ອມປ້ອງກັນຄວາມໜາວ, ຄວາມຮ້ອນ, ລົມ, ແດດ, ເຫຼືອກ, ຍຸງ ແລະສັດເລືອຄານທັງຫຼາຍ...'.

๑๒.

໑໒.

โส สุทตฺตวิสุโต สมาปยิวตฺรภูปมปภูวิภูสโณ,เสฏฺฐิ เชตวนปูชนามหํจตฺตโกฏิธนสญฺจโย สทา;

()

ທ່ານເສດຖີສຸທັດຕະຜູ້ມີຊື່ສຽງ ຜູ້ປະດັບດ້ວຍຄຸນງາມຄວາມດີ ປຽບດັ່ງພະຍາອິນ, ໄດ້ສຳເລັດການສະຫຼອງພຣະເຊຕະວັນວິຫານ ໂດຍສະຫຼະຊັບທີ່ສະສົມໄວ້ເຖິງ 40 ໂກດ.

๑๓.

໑໓.

อินฺทิราย สุรมนฺทิโรปมาจนฺทนาครุสุคนฺธพนฺธุรา,ตตฺร คนฺธกุฏิ ภาติ เมทินี-สุนฺทริสิรสิ เสขโร ยถา;

()

ພຣະຄັນທະກຸຕິໃນວິຫານນັ້ນ ງົດງາມປຽບດັ່ງວິມານຂອງພະຍາອິນ, ອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມແຫ່ງໄມ້ຈັນແລະໄມ້ກິດສະໜາ, ຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ປຽບເໝືອນມົງກຸດເໜືອສຽນເກົ້າຂອງນາງທໍຣະນີຜູ້ງົດງາມ.

๑๔.

໑໔.

ตาย คนฺธกุฏิยา’ธิโรหิณีธมฺมราชจรณินฺทิรา’ธรา,สคฺคโมกฺขภวนปฺปเวสนิ-สฺเสณิปทฺธติริวา’ติ โนมติ;

()

ບັນໄດຂຶ້ນສູ່ພຣະຄັນທະກຸຕິນັ້ນ ອັນເປັນທີ່ຮອງຮັບພຣະບາດຂອງພຣະທັມມະຣາຊາ, ປຽບເໝືອນດັ່ງຂັ້ນໄດທີ່ນຳໄປສູ່ປະຕູແຫ່ງສະຫວັນແລະພຣະນິບພານ.

๑๕.

໑໕.

ตพฺพิหารปริโต สุธามณิ-พทฺธมาวรณจกฺก มาหเร,สตฺถุ กิตฺติสิริขีรสาครุ-ตตุงฺควีจิวลยสฺสิรึ สทา;

()

ກຳແພງອ້ອມຮອບພຣະວິຫານນັ້ນ ທີ່ສ້າງດ້ວຍປູນຂາວແລະແກ້ວມະນີ, ຍ່ອມສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມງົດງາມ ປຽບດັ່ງຟອງຄື້ນອັນສູງຊັນໃນມະຫາສະໝຸດນໍ້ານົມແຫ່ງພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະສັສດາ.

๑๖.

໑໖.

ตพฺพิหารปริเวณโมสธิ-ตารกาธวลวาฬุกากุลํ,วฺยากโรติ ชินกุนฺทพนฺธุโนสงฺคเมน สรทมฺพรสฺสิรึ;

()

ບໍລິເວນລານພຣະວິຫານນັ້ນ ເຕັມໄປດ້ວຍຊາຍອັນຂາວສະອາດປຽບດັ່ງດາວປະກາຍພຶກ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມງົດງາມດັ່ງທ້ອງຟ້າໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ ທີ່ໄດ້ພົບກັບພຣະຈັນອັນຊົງກົດ.

๑๗.

໑໗.

ตตฺถรตฺตมณิเกตุสํหตี-รํสิภินฺนติมิรมฺพเร น กึ,โกวิเทหิ รวิจนฺท ตารกาโชติริงฺคนนิภา’ติ วุจฺจเร;

()

ໃນວິຫານນັ້ນ, ທ້ອງຟ້າທີ່ຖືກທຳລາຍຄວາມມືດມົນດ້ວຍແສງຣັສມີຈາກທຸງແກ້ວສີແດງ, ພວກນັກປາດທັງຫຼາຍຈະບໍ່ກ່າວບໍວ່າ ດວງອາທິດ, ດວງຈັນ ແລະດວງດາວທັງຫຼາຍ ປາກົດເປັນດັ່ງແມງຫິ່ງຫ້ອຍໄປເສຍແລ້ວ?

๑๘.

໑໘.

ภาติ ผุลฺลวนราชิลกฺขิยารตฺตกมฺพลมิวา’หิสนฺถตํ,จจฺจรํ จรณสมฺปฏิจฺฉเนสตฺถุโน กุสุมเรณุ นิพฺภรํ;

()

ລານພຣະວິຫານອັນເຕັມໄປດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກໄມ້ ເພື່ອຮອງຮັບພຣະບາດຂອງພຣະສັສດາ, ຍ່ອມງົດງາມປຽບດັ່ງຜ້າກຳມະຫຍີ່ສີແດງທີ່ປູລາດໄວ້ ດ້ວຍຄວາມງາມແຫ່ງແຖວປ່າໄມ້ທີ່ເບັ່ງບານ.

๑๙.

໑໙.

ภิงฺคปนฺติมณิตนฺตุสิพฺพิตํมนฺทมารุตถรุสฺสิตํ ตหึ,ปุปฺผเรณุปฏลพฺพิตาน มา-ภาติสตฺถุ’ปริ วาริตาตปํ;

()

ເພດານລະອອງເກສອນດອກໄມ້ ທີ່ປຽບເໝືອນຫຍິບດ້ວຍເສັ້ນໃຍແກ້ວຄືຝູງເຜິ້ງ, ອັນລົມພັດເບົາໆໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ, ຍ່ອມປາກົດຢູ່ເໜືອພຣະສັສດາ ເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມຮ້ອນ.

๒๐.

໒໐.

ราชรุกฺขกณิการสาขิโนผุลฺลิตา ปริสมนฺตโต ตหึ,สตฺถุ ธมฺมสวเณน ทิสฺสเรจีวรานิ’ว นิวตฺถปารุตา;

()

ຕົ້ນຣາຊະພຶກ (ຕົ້ນຄູນ) ແລະຕົ້ນກັນນິກາ ທີ່ເບັ່ງບານຢູ່ອ້ອມຮອບໃນທີ່ນັ້ນ, ປາກົດປຽບເໝືອນຜູ້ຄອງຜ້າກາສາວະພັດ ເພື່ອມາຟັງພຣະທັມມະເທດສະໜາຂອງພຣະສັສດາ.

๒๑.

໒໑.

อุคฺคตา’ลิกุลธูมกชฺชลานิพฺพิกาสกลิกาสิขาวลี,จมฺปกททุมปทีปสาขิโนอุชฺชลนฺติ สตวณฺฏวตฺติกา;

()

ຍອດດອກຈຳປາທີ່ຍັງບໍ່ທັນບານ ປຽບດັ່ງແປວໄຟ, ມີຝູງເຜິ້ງບິນອ້ອມຮອບປຽບດັ່ງຂີ້ມິ່ນຂວັນໄຟ, ກິ່ງກ້ານຂອງຕົ້ນຈຳປາປຽບດັ່ງຕະກຽງ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍໄສ້ຕະກຽງນັບຮ้อยຄືກ້ານດອກໄມ້.

๒๒.

໒໒.

ฌายตํ กมธุรธมฺมภารติ-นิชฺฌเรหิ สิขริทริ ตหึ,สมฺมเวคปริโสสิตา ท’ปิกึ นวูปสมยนฺติ สาธโว;

()

ສຽງນໍ້າຕົກຕາດໃນຖໍ້າພູເຂົາທີ່ນັ້ນ ປຽບດັ່ງສຽງພຣະທັມອັນໄພເລາະ, ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຜູ້ບຳເພັງເພຽນເກີດຄວາມສັງເວດ, ຈະບໍ່ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສະຫງົບກາຍສະຫງົບໃຈແກ່ສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍບໍ?

๒๓.

໒໓.

กุชิตาลิกุลโกกิลา ตหึผุลฺลิตคฺคสหการสาขิโน,ติพฺพราคจริเต’ปิ มูลเคภาวนาสุ นรมาปยนฺติ กึ;

()

ຕົ້ນມ່ວງທີ່ມີຍອດເບັ່ງບານ ອັນເປັນທີ່ຮ້ອງຂັບຂານຂອງຝູງເຜິ້ງແລະນົກດຸດເຫວົ້າ, ຈະບໍ່ຊັກນຳແມ່ນແຕ່ຄົນທີ່ມີຣາຄະຈຣິດອັນແຮງກ້າ ໃຫ້ຫັນມາບຳເພັງພາວະນາບໍ?

๒๔.

໒໔.

ลาชปญฺจมกปุปฺผสนฺถตํตนฺตโปวนปเวสนญฺชสํ,วีตราคจรณงฺกสชฺชิตํสคฺคมคฺคมปหาสเต สทา;

()

ຫົນທາງເຂົ້າສູ່ປ່າບຳເພັງເພຽນນັ້ນ ທີ່ໂຮຍດ້ວຍເຂົ້າຕອກດອກໄມ້, ອັນປະດັບດ້ວຍຮອຍພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະ, ຍ່ອມເຍາະເຍີ້ຍຫົນທາງໄປສູ່ສະຫວັນຢູ່ສະເໝີ.

๒๕.

໒໕.

นาริวามจรณาตุรา’ปิ เยสงฺคเมน วิคตงฺคณงฺคินํโลมหํสชนิเต’ว ปีติยา;

ตตฺร’โสกตรุราชิ ราชเต, ()

ແຖວຕົ້ນອະໂສກໃນທີ່ນັ້ນ ຍ່ອມງົດງາມ, ປຽບເໝືອນມີຄວາມປິຕິຍິນດີຈົນຂົນລຸກຂົນຊັນ ດ້ວຍການໄດ້ພົບກັບພຣະຂີນາສົບຜູ້ປາສະຈາກກິເລດ.

๒๖.

໒໖.

กึสุกาทิกุสุเมหิ ภาสุรํตํ ตโปวน มนาลยาลยํ,เตส มุคฺคตปเตชสา ภุสํอคฺคิปชฺชลิตเมว ทิสฺสเต;

()

ປ່າບຳເພັງເພຽນອັນເປັນທີ່ຢູ່ຂອງຜູ້ປາສະຈາກອາໄລນັ້ນ, ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍດອກຈານ ເປັນຕົ້ນ, ປາກົດປຽບເໝືອນໄຟທີ່ກຳລັງລຸກໄໝ້ ດ້ວຍເດຊະແຫ່ງຕະບະອັນແຮງກ້າຂອງພວກເພິ່ນ.

๒๗.

໒໗.

อุทฺธวณฺฏคฬิเตหิ ผุลฺลเส-ผาลิกากุฑุมเลหิ สาลินี,มาลกา รชตเวทิกา กวิยวิททุเมหิ ขวิตา วิราชเต;

()

ລານພຣະວິຫານອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກກັນນິກາ ທີ່ຫຼົ່ນລົງມາໂດຍເອົາກ້ານຂຶ້ນ, ຍ່ອມງົດງາມປຽບດັ່ງແທ່ນເງິນ ທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍແກ້ວປະການັງ.

๒๘.

໒໘.

ปีต จุต มกรนฺท พินฺทโวตตฺร กีรกรวิกสาริกา,กึก หรนฺติ มธุรํ รวนฺติปิมญฺชุภาณีมุนิภารติสฺสิรึ;

()

ຝູງນົກແກ້ວແລະນົກອ້ຽງໃນທີ່ນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ດື່ມນໍ้าຫວານຈາກດອກມ່ວງແລ້ວ, ຕ່າງກໍຮ້ອງຂັບຂານຢ່າງໄພເລາະ, ຈະບໍ່ເປັນການຮຽນແບບຄວາມງົດງາມແຫ່ງພຣະສຸຣະສຽງອັນອ່ອນຫວານຂອງພຣະມຸນີເຈົ້າບໍ?

๒๙.

໒໙.

เหมกูฏมกุเฏหิ นิชฺฌร-ภารภาสุรตโฏ’รปีวรา,ภุริภุริธรภุภุชา ตหึจุมฺพเร ชินสุต’งฺฆิปงฺกเช;

()

ພະຍາມະຫາກະສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີມົງກຸດດັ່ງຍອດເຂົາຄຳ ແລະມີພຣະອັງສາອັນກວ້າງຂວາງຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ, ຕ່າງກໍພາກັນກົ້ມລົງກາບໄຫວ້ແທບພຣະບາດດັ່ງດອກບົວຂອງພຣະສາວົກໃນທີ່ນັ້ນ.

๓๐.

໓໐.

จารุจญฺจุปุฏตุงฺคจุจุกาจกฺกวากกุจมณฺฑลา ตหึ,นีลิกากจกลาปสาลินีนีลนีรชวิโลลโลจนา;

()

ສະນໍ້າ ປຽບດັ່ງສະຕີຜູ້ມີຖັນດັ່ງຄູ່ຮັກນົກຈັກກະພາກ ທີ່ມີຍອດຖັນດັ່ງສົບນົກອັນງົດງາມ, ມີເກສາອັນສະຫຼວຍດັ່ງສາຫຼ່າຍສີຂຽວ, ມີດວງຕາອັນຫວັ່ນໄຫວປຽບດັ່ງດອກບົວຂຽວ.

๓๑.

໓໑.

เสณิพทฺธกลหํสเมขลา-ทามภารตฏปีนโสณินี,ภิงฺคจกฺกรตนงฺคทาวลีภงฺควีจิกณหารภาสุรา;

()

ມີສາຍຮັດແອວດັ່ງຝູງຫົງທີ່ລອຍເປັນແຖວ, ມີສະໂພກອັນຜາຍງາມດັ່ງຕາຝັ່ງ, ມີກຳໄລແຂນດັ່ງຝູງເຜິ້ງທີ່ບິນອ້ອມ, ແລະຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສ້ອຍຄໍຄືລະລອກຄື້ນນໍ້າ.

๓๒.

໓໒.

กณฺณิกาคฬิตกญฺชเกสร-ปิญฺชรมฺพุวิมลมฺพรา สุภา,คนฺธวาหสุขผสฺสทา สิริ-มนฺทิรา กุมุทมนฺทหาสินี;

()

ມີຜ້າຊົງອັນສະອາດຄືນໍ້າອັນໃສສະອາດ ທີ່ຍ້ອມດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກບົວ, ໃຫ້ສຳຜັດອັນເຢັນສະບາຍດ້ວຍສາຍລົມພັດຜ່ານ, ເປັນວິມານແຫ່ງຄວາມງາມ ແລະຍິ້ມແຍ້ມດ້ວຍດອກບົວຂາວທີ່ເບັ່ງບານ.

๓๓.

໓໓.

เกสราลิรทนา สโรชินี-กามินี วิกจปงฺกชานนา,วีตสพฺพทรเถหิ เสวิตาทิพฺพโปกฺขรณิโย นเชนติกึ;

()

ສະນໍ້າອັນມີໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວບານ, ມີຟັນດັ່ງແຖວເກສອນ, ປຽບດັ່ງສະຕີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ໄດ້ຮັບການອາໄສຈາກພຣະຂີນາສົບຜູ້ປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວທັງປວງ, ຈະບໍ່ເປັນການເອົາຊະນະສະນໍ້າທິບໃນສະຫວັນບໍ?

๓๔.

໓໔.

มุทฺทิกาปภุติวลฺลิเวลฺลิต-ชิณฺณจีวรกุฏีหิ ฌายตํ,ปิญฺฉาสาริตสิขณฺฑิมณฺฑลา-ขณฺฑตณฺฑวสุมณฺฑิตํ วนํ;

()

ປ່າໄມ້ນັ້ນງົດງາມ ດ້ວຍກຸຕິມຸງດ້ວຍຜ້າຈີວອນເກົ່າອັນແວດລ້ອມດ້ວຍເຄືອອະງຸ່ນເປັນຕົ້ນ ສຳລັບຜູ້ບຳເພັງເພຽນ, ແລະປະດັບປະດາດ້ວຍການຟ້ອນລຳຂອງຝູງນົກຍູງ ທີ່ແຜ່ຫາງອັນງົດງາມ.

๓๕.

໓໕.

สตฺถุ กสาวกสเตหิ ภาวนา-สตฺติภินฺนติมิสาติ กตฺถจิ,ทิสฺสเร นิรจกาสโต ตหึคพฺภโร’ทรสโมสรานิ’ว;

()

ໃນບາງແຫ່ງ, ຄວາມມືດໃນຖໍ້າໄດ້ຖືກທຳລາຍລົງ ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງຈາກຜ້າກາສາວະພັດນັບຮ້ອຍຂອງເຫຼົ່າສາວົກຂອງພຣະສັສດາ ຜູ້ກຳລັງບຳເພັງພາວະນາ, ເຮັດໃຫ້ພາຍໃນຖໍ້າເຫຼົ່ານັ້ນຮຸ່ງເຮືອງສະຫວ່າງສະໄຫວ.

๓๖.

໓໖.

กาลกา ธุตปิสงฺควาลธีมาฬเกสุ กลวิงฺกสาฬิกา,ภตฺตสิตฺถมนุภูย นิพฺภยาธมฺมราวมนุกูชเร ตหึ;

()

ຝູງນົກກາງເຂນທີ່ສັ່ນຫາງສີແດງ, นົກກະຈອກ ແລະນົກອ້ຽງ ໃນລານວິຫານ, ເມື່ອໄດ້ກິນເມັດເຂົ້າທີ່ຕົກເຮ່ຍແລ້ວ ກໍພາກັນຮ້ອງເພງປະສານກັບສຽງສະແດງທັມໃນທີ່ນັ້ນຢ່າງປອດໄພ.

๓๗.

໓໗.

วิตมจฺจุภยภนฺตโลจนํอาลวาลชลปานโทหฬํ,สตฺถุ มญฺชุสรปาสนิจฺจลํทิสฺสเต หริณมณฺฑลํ ตหึ;

()

ຝູງກວາງທີ່ມີດວງຕາປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຄວາມຕາຍ, ຕ່າງຢືນນິ້ງສະດັບຟັງພຣະສຸຣະສຽງອັນອ່ອນຫວານຂອງພຣະສັສດາ ປານວ່າກຳລັງດື່ມນໍ້າໃນອ່າງອ້ອມໂຄນຕົ້ນໄມ້.

๓๘.

໓໘.

หตฺถเวลฺลิตลตาหิ วารณาวานราจ มณิวิชนีหิ’ว,วิชยนฺติ ภวตาปภีรุเกรุกฺขมูลคตฌายิโน ตหึ;

()

ຝູງຊ້າງທີ່ໃຊ້ງວງຈັບເຄືອໄມ້ ແລະຝູງລີງ ຕ່າງກໍພັດວີປຽບເໝືອນໃຊ້ວີແກ້ວມະນີ ຖວາຍແກ່ຜູ້ບຳເພັງເພຽນຢູ່ກ້ອງຮົ່ມໄມ້ໃນທີ່ນັ້ນ ຜູ້ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ໄພໃນວັດຕະສົງສານ.

๓๙.

໓໙.

เมฆวณฺณวนราชิราชินีกนฺทมูลผลโภชเนหิ สา,ทานปารมิรเต’ว ปีณเยภิกฺขูสงฺฆสหิตํ ตถาคตํ;

()

ແຖວປ່າໄມ້ອັນມີສີຂຽວເຂັ້ມດັ່ງກ້ອນເມກ, ປຽບເໝືອນມີຄວາມຍິນດີໃນທານะປາຣະມີ, ໄດ້ບຳລຸງພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າ ພ້ອມດ້ວຍພຣະพິກຂຸສົງ ດ້ວຍຫົວມັນ, ຮາກໄມ້ ແລະໝາກໄມ້ປ່າທັງຫຼາຍ.

๔๐.

໔໐.

ธมฺมมณฺฑปวิตานมุทฺธติลมฺพมานมณิพุพฺพุโลทเร,นิจฺจปชฺชลิตวิชฺชุราชิโยภนฺติ นิชฺชิตรวินฺทุตารกา;

()

ພາຍໃນຟອງແກ້ວມະນີທີ່ຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາຈາກເພດານແຫ່ງພຣະທັມມະສະພາ, ມີສາຍຟ້າແລບອັນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ສະເໝີ, ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວເໜືອກວ່າດວງອາທິດ, ດວງຈັນ ແລະດວງດາວທັງຫຼາຍ.

๔๑.

໔໑.

รุกฺขโกฏรกุลาวโกทเรกุชิเตหิ สกุเณหิ ตํวนํ,เชติ สงฺขฆณวํสวลฺลกี-ราวสารสุรรงฺคภุสิรึ;

()

ດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂັບຂານຂອງຝູງນົກໃນໂກນໄມ້ແລະຮັງນົກ, ປ່າໄມ້ນັ້ນຍ່ອມເອົາຊະນະຄວາມງົດງາມແຫ່ງໂຮງມະໂຫຣະສົບຂອງເທວະດາ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຫອຍສັງ, ກອງ, ຂຸ່ຍ ແລະພິນ.

๔๒.

໔໒.

อินฺทนีลมณิโตรณิปฺปภา-ภินฺทิตพฺพติมิโรปมํ ตหึ,จนฺทจณฺฑกรมณฺฑลทฺวยํวินฺทเตว อสุรินฺทวิพฺภมํ;

()

ແສງສະຫວ່າງຈາກຊຸ້ມປະຕູແກ້ວນິນ (ອິນທະນິນ) ໃນທີ່ນັ້ນ ປຽບເໝືອນການທຳລາຍຄວາມມືດມົນ, ເຮັດໃຫ້ດວງຈັນແລະດວງອາທິດທັງສອງ ປາກົດປຽບເໝືອນຖືກພະຍາອະສຸຣິນທະຣາຫູເຂົ້າບົດບັງ.

๔๓.

໔໓.

ขีรสาครตรงฺคปณฺฑราเนกจงฺกมนมาลกา ตหึ,ผุฏฺฐจารุจรณินฺทิรา ภุสํภนฺติ ฌานปสุตาน มสฺสเม;

()

ທາງຈົງກົມຫຼາຍສາຍໃນທີ່ນັ້ນ ອັນຂາວສະອາດດັ່ງຟອງຄື້ນໃນມະຫາສະໝຸດນໍ້ານົມ, ທີ່ໄດ້ຮັບການຢຽບຢໍ່າດ້ວຍພຣະບາດອັນງົດງາມຂອງພຣະສັສດາ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງຍິ່ງໃນອາຣາມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການເພັ່ງຊານ.

๔๔.

໔໔.

ภาวนาย ปวนานิ ปาวนาเทสนาย รสนา วิภูสนา,เสวกา ทนวกา สสาวกามานยนฺตี กวิกนยํ สุขานยํ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ປ່າທັງຫຼາຍອັນເຮັດໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍການພາວະນາ, ພຣະຊິວຫາອັນປະດັບດ້ວຍພຣະທັມມະເທດສະໜາ, ເຫຼົ່າອຸປັດຖາກ, ພວກອະສູນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະສາວົກທັງຫຼາຍ ຕ່າງກໍພາກັນບູຊາພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ.

๔๕.

໔໕.

กีจกา ตฺยนิลกูช กีจกาวาจกา ริวคณสฺส วา จกา,โมจกา นวผลสฺส โมจกาเมจกา จมณิถมฺภ เมจกา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ຕົ້ນໄຜ່ທັງຫຼາຍ ທີ່ສົ່ງສຽງດັງຍ້ອນແຮງລົມພັດ, ປຽບເໝືອນຖ້ອຍຄຳຂອງກຸ່ມຜູ້ເວົ້າ, ຕົ້ນກ້ວຍ (ຫຼື ຕົ້ນໂມກ) ທີ່ປົດປ່ອຍຜົນໃໝ່, ແລະ ມີສີຂຽວເຂັ້ມ (ຫຼື ສີດຳ) ດັ່ງເສົາແກ້ວມະນີ.

๔๖.

໔໖.

กูชิตา’ลิ ภชิตา’ปรากชิตาราชิตา’ลกชิตา หิ ปูชิตา,คารวา’กรรวายเกรวาเกรวากรรวา สคารวา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ຝູງເຜິ້ງພາກັນຮ້ອງສົ່ງສຽງຫວານ, ເປັນທີ່ອາໄສ, ບໍ່ພ່າຍແພ້, ຮຸ່ງເຮືອງ, ງົດງາມ ແລະ ເປັນທີ່ບູຊາ, ມີຄວາມເຄົາລົບ, ສົ່ງສຽງຮ້ອງໃນສະຫຼະດອກບົວຂາວ, ດອກບົວຂາວທັງຫຼາຍມີສຽງຮ້ອງອັນປະກອບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.

๔๗.

໔໗.

เกตกี กุสุมหนฺตจาตกีอมฺพเร ณุกณิกา’วลมฺพเร,วุญฺจิตา อุตุนิยามยญฺชิตารามภุมิ ปรมาภิรามภู;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ດອກລຳເຈຍ (ເກດຕະກີ) ທີ່ເບັ່ງບານດຶງດູດນົກຈະຕາກະ, ໃນທ້ອງຟ້າທີ່ມີລະອອງຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາ, ຖືກຕົບແຕ່ງຕາມລະດູການ, ເປັນແຜ່ນດິນທີ່ໜ້າລື່ນລົມ ແລະ ເປັນສະຖານທີ່ທີ່ໜ້າຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ.

๔๘.

໔໘.

ตาสทา หวิสทาน มาสทาโย สทาติย สทา กม ตํ สทา,โส ตโม ทหตโม หิ ตตฺตโมวีตโม มุหตโม หี โคตโม;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ພຣະໂຄດົມຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດ (ຄືກິເລດ), ຊົງປາສະຈາກຄວາມມືດຄືຄວາມຫຼົງ, ຊົງປະທານຄວາມປອດໄພ ແລະ ເຄື່ອງບູຊາສະເໝີ, ຊົງກ້າວໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບສະເໝີ, ພຣະອົງຊົງເຜົາຜານຄວາມມືດມົນທັງປວງ.

๔๙.

໔໙.

สาลกา นนวิลาสปา ลตามาลกา วลิสุภาสมา ลกา,มาฬกา วลิสุภาสมา ลกาสาฬกา นนวิลาสปา ลกา;

() (ยมกพนฺธนํ)

ເຄືອໄມ້ທີ່ງົດງາມໃນປ່າໄມ້ຮັງ (ສາລະ), ລະບຽບດອກໄມ້ທີ່ມີຄວາມງາມສະໝ່ຳສະເໝີ, ລານວັດທີ່ມີຄວາມງາມສະໝ່ຳສະເໝີ, ແລະ ປ່າໄມ້ຮັງທີ່ມີເຄືອໄມ້ອັນງົດງາມປົກຄຸມ.

๕๐.

໕໐.

วาเนว ชาโต วิชิโต วเนวชิโนว’เนโช กวนชานโน โน,เนตา วิเนตา วิชนานุ วาเตวนี ชนํ เชตวเน วิเนนฺโต;

() (จตุรกฺขริก จิตฺต ยมกํ;

)

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ (ວານະ), ຊົງຊະນະກິເລດໃນປ່າ, ຊົງປາສະຈາກຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ຊົງຮູ້ແຈ້ງສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້, ຊົງເປັນຜູ້ນຳ, ຊົງເປັນຜູ້ຝຶກ, ຊົງຝຶກສອນປະຊາຊົນໃນປ່າເຊຕະວັນ ອັນມີລົມພັດເຢັນສະບາຍໃນສະຖານທີ່ສະຫງົບ.

อิติ เมธานนฺทาภิธานนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน เชตวน วิหาราลงฺการ ปริทีโป สตฺตรสโม สคฺโค.

ບົດທີ ໑໗ ວ່າດ້ວຍການພັນລະນາຄວາມງົດງາມຂອງວັດເຊຕະວັນ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະເຖຣະຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

ภุวิก ยสฺส ชินสฺส ตาทิโนวิทุรานํ มุขรงฺคมนฺทิเร,อรหาทิ คุณาติ สุนฺทรี)ลสเต กิตฺติ วิลาส สุนฺทรี;

()มิคทายตโปวเน อิสิ-ปตเน โคตม โคตฺต เกตุโส,นรสารถิ วสฺส มาทิมํวสิ พาราณสิราชธานิยํ;

()

ເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ, ພຣະກຽດຕິຄຸນອັນງົດງາມຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຄົງທີ່ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນໂຮງລະຄອນຄືປາກຂອງບັນດາບັນດິດ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງໂຄຕະມະໂຄດ, ຜູ້ເປັນນາຍສານຖີຝຶກມະນຸດ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທຳອິດ ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິຄະທາຍະວັນ ໃກ້ເມືອງພາຣານະສີ.

๓.

໓.

ปุน เวฬุวเน วินายโกนคเร ราชคเห คิริพฺพเช,ทุติยํ ตติยํ จตุตฺถกํอวสิ วสฺสมนุทฺทยาปโร;

()

ຕໍ່ມາ, ພຣະຜູ້ຊົງນຳທາງ (ພຣະວິນາຍົກ) ຜູ້ຊົງມີຄວາມກະລຸນາເປັນເບື້ອງໜ້າ ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໒, ທີ ໓ ແລະ ທີ ໔ ທີ່ວັດເວລຸວັນ ໃກ້ເມືອງຣາຊະຄຶ (ຄີຣິພັດຊະ).

๔.

໔.

มุนิ ปญฺจมวสฺส มินฺทิรา-ลยเวสาลิ ปุรํ มหาวเน,ปวิหาสิ ปุรงฺคปีวรํอุปนิสฺสาย ยเถว เกสริ;

()

ພຣະມຸນີໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໕ ທີ່ປ່າມะຫາວັນ ໃກ້ເມືອງເວສາລີ ອັນເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ໂດຍຊົງອາໄສເມືອງນັ້ນ ປຽບເໝືອນພະຍາສີຫະ.

๕.

໕.

ติมิราปหโร’สธีลตา-ชลิเต สีตล นิชฺฌรากุเล,มุนิฉฏฺฐมนาลโย สุขํวสิ วสฺสํ ปุถุมงฺกุลาจเล;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດ, ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມອາໄລ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໖ ຢ່າງມີຄວາມສຸກ ທີ່ພູເຂົາມະກຸລະບັນພົດ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕົກຕາດທີ່ເຢັນສະບາຍ ແລະ ສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍເຄືອໄມ້ສະໝຸນໄພ.

๖.

໖.

ติทสาลยโค สุทุพฺพุธํอภิธมฺมํ กถยํ สิลาสเน,สุนิสชฺช สวีตินามยีสุคโต สตฺตมวสฺส มนฺวหํ;

()

ພຣະສຸຄົດໄດ້ຊົງສະເດັດໄປສູ່ສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ (ຕິດະສາໄລ), ຊົງປະທັບນັ່ງເໜືອແທ່ນສິລາອາສະນະ ສະແດງພຣະອະພິທຳອັນຮູ້ໄດ້ຍາກຍິ່ງ, ຊົງໃຊ້ເວລາຕະຫຼອດພັນສາທີ ໗ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

๗.

໗.

หริจนฺทนคนฺธปาวน-ปวเน เภสกลาภิเธ วเน,สนรามร โลกนายโกมุนินาโค วสิ วสฺสมฏฺฐมํ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງໂລກພ້ອມທັງມະນຸດແລະເທວະດາ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໘ ທີ່ປ່າເພສາກະລາວັນ ອັນຫອມອົບອວນດ້ວຍກິ່ນດອກຈັນເຫຼືອງ.

๘.

໘.

มธุรสฺสรภาณิ โฆสิต-วิสุเต โฆสิต เสฏฺฐิการิเต,นวมํ วสิ วสฺสมสฺสเมวรโกสมฺพิ ปุเร มุนิสฺสโร;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະສຸຣະສຽງອັນຫວານໄພເລາະ ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໙ ທີ່ໂຄສິຕາຣາມ ອັນເປັນອາຣາມທີ່ໂຄສິກະເສດຖີສ້າງຖວາຍ ໃນເມືອງໂກສຳພີອັນປະເສີດ.

๙.

໙.

มุนิเกสริ ปาริเลยฺยก-กรินาชีวิตทานโต ภโต,ทสมํ วสิ ปาริเลยฺยเกวนสณฺเฑ ตรุสณฺฑมณฺฑิเต;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ປຽບເໝືອນພະຍາສີຫະ ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑0 ທີ່ປ່າຮົກຊັດປາຣິເລີຍຍະກະ ອັນປະດັບປະດາດ້ວຍໝູ່ໄມ້, ໂດຍມີຊ້າງປາຣິເລີຍຍະກະຄອຍບຳລຸງລ້ຽງດ້ວຍການຖວາຍອາຫານ.

๑๐.

໑໐.

วรธมฺมสุธารเสน ส-ชฺชน เมกาทสมํ สมํ ชิโน,ทฺวิชคามวเร’ภิปีณยํวสิ นาฬาวิทิเต นิราลโย;

()

ພຣະชິນະເຈົ້າຜູ້ປາສະຈາກຄວາມອາໄລ ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໑ ທີ່ໝູ່ບ້ານພຣາມອັນປະເສີດ ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ ນາລາ, ຊົງເຮັດໃຫ້ສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍອີ່ມເອີບດ້ວຍລົດແຫ່ງພຣະທຳອັນປະເສີດ.

๑๑.

໑໑.

ธรณีสุรคาม มาสทาปุนเวรญฺช มนิญฺชโน ชิโน,ปุจิมนฺททุมินฺทมูลโคอสโม พารสมํ สมํ วสี;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ຜູ້ບໍ່ມີໃຜປຽບໄດ້, ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ເມືອງເວຣັນຊา ອັນເປັນທີ່ຢູ່ຂອງພຣາມ, ແລ້ວຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໒ ທີ່ໂຄນຕົ້ນສະເດົາ (ປູຈິມັນທະ).

๑๒.

໑໒.

วิกจปฺปลจารุโลจโนมุนิราชา วชิราจลาจโล,สิขรากุลจาลิยาจเลอวสี เตฬสมํ คุณาลโย;

()

ພຣະມຸນີຣາຊາ ຜູ້ມີພຣະເນດອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານ, ຜູ້ໝັ້ນຄົງດັ່ງພູເຂົາເພັດ, ຜູ້ເປັນທີ່ຮວບຮວມແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໓ ທີ່ພູເຂົາຈາລິຍະບັນພົດ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍຍອດເຂົາ.

๑๓.

໑໓.

สลิลาสยสีตเล มุทุ-ปวเน เชตวเน ตโปวเน,วสิ จุทฺทสมํ สมํ มหา-สมโณ อสฺสมณา’ปสาทโน;

()

ພຣະມະຫາສະມະນະ ຜູ້ຊົງກຳຈັດຜູ້ບໍ່ແມ່ນສະມະນະ (ຫຼື ຜູ້ຊົງເຮັດໃຫ້ສະມະນະທັງຫຼາຍເຫຼື້ອມໃສ), ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໔ ທີ່ປ່າເຊຕະວັນ ອັນເປັນປ່າບຳເພັນພຽນ ທີ່ມີລົມພັດເຢັນສະບາຍ ແລະ ມີສະນ້ຳອັນເຢັນສະບາຍ.

๑๔.

໑໔.

กปิลวฺหยราชธานิยาอวิทุเร นรราหเสยฺยเก,ปวิหาสิ ติปญฺจมํ สมํมุนิ นิคฺโรธตโปวเน สุเภ;

()

ພຣະມຸນີໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໕ ທີ່ປ່ານິໂຄຣທາຣາມ ອັນງົດງາມ ເຊິ່ງເປັນປ່າບຳເພັນພຽນ ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກກຸງກະບິນລະພັດ.

๑๕.

໑໕.

ขร มาลวกญฺจ รกฺขสํทมยํ ภูธร ปีวโรทรํ,รุจิราลวิราชธานิยํวิหรี โสฬสมํ สมํ ชิโน;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຊົງທໍລະມານອາລະວະກະຍັກ ຜູ້ມີທ້ອງໃຫຍ່ດັ່ງພູເຂົາ ແລະ ມີຈິດໃຈຫຍາບຊ້າ, ແລ້ວໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໖ ທີ່ເມືອງອາລະວີ ອັນງົດງາມ.

๑๖.

໑໖.

ปุน เวฬุวนํ ตโปวนํอุปนิสฺสาย คิริพฺพชํ ปุรํ,ทส สตฺตม วสฺส มาวสีมุนิสีโห หตมารวารโณ;

()

ພຣະມຸນີສີຫະ ຜູ້ຊົງກຳຈັດຊ້າງຄືພະຍາມານ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໗ ໂດຍຊົງອາໄສວັດເວລຸວັນ ອັນເປັນປ່າບຳເພັນພຽນ ໃກ້ເມືອງຄີຣິພັດຊະ (ຣາຊະຄຶ) ອີກຄັ້ງ.

๑๗.

໑໗.

ภวทุกฺขรุชาหิ โมจยํชนตํ ธมฺมกถา’คเทน โส,วสิ จาลิยปพฺพตาลเยชินเวชฺชาจริโย ทสฏฺฐมํ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນແພດຜູ້ປະເສີດ ຊົງປົດປ່ອຍປະຊາຊົນໃຫ້ພົ້ນຈາກໂລກໄພຄືຄວາມທຸກໃນສັງສາຣະວັດ ດ້ວຍຢາຄືພຣະທຳມະເທດສະໜາ, ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໘ ທີ່ພູເຂົາຈາລິຍະບັນພົດ.

๑๘.

໑໘.

ตทนนฺตรวสฺส มุคฺคธิวิปุเล จาลิยปกพฺพเต’ว โส,วสิ วีสติมํ คิริพฺพเชนคเร เวฬุวเน ตโปวเน;

()

ພຣະອົງໄດ້ຊົງຈຳພັນສາທີ ໑໙ ທີ່ພູເຂົາຈາລິຍະບັນພົດນັ້ນເອງ, ແລະ ຊົງຈຳພັນສາທີ ໒0 ທີ່ວັດເວລຸວັນ ອັນເປັນປ່າບຳເພັນພຽນ ໃກ້ເມືອງຣາຊະຄຶ.

๑๙.

໑໙.

อนิพทฺธวิหารโต อิติวิหรนฺโต ภควา ตหึตหึมณิโชติรโส’ว กามโทสรเท วีสติ วีตินามยี;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະທັບຢູ່ຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ໂດຍບໍ່ມີບ່ອນຢູ່ປະຈຳ ຢ່າງນີ້, ປຽບເໝືອນແກ້ວມະນີໂຊຕິຣົດ ທີ່ໃຫ້ທຸກສິ່ງຕາມຄວາມປາດຖະໜາ, ໄດ້ຊົງໃຊ້ເວລາ ໒0 ພັນສາ ຜ່ານໄປ.

๒๐.

໒໐.

มุนิ เชตวเน ตโปวเนภวเน จา’ปิ มิคารมาตุยา,มหิเต วสิ ปญฺจวีสติ-มิตวสฺสานิ ติพทฺธวาสโค;

()

ພຣະມຸນີ ໄດ້ຊົງຈຳພັນສາປະຈຳ ເປັນເວລາ ໒໕ ພັນສາ ທີ່ວັດເຊຕະວັນ ອັນເປັນປ່າບຳເພັນພຽນ ແລະ ທີ່ປາສາດຂອງນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມານດາ (ບຸບຜາຣາມ) ອັນເປັນທີ່ບູຊາ.

๒๑.

໒໑.

อนิพทฺธนิพทฺธวาสโตวสโต ตสฺส สโต ตหึ ตหึ,นนุ วิชฺชติ กิจฺจปญฺจกํกตกิจฺจสฺส กถนนุวาสรํ;

()

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ມີສະຕິ ຊົງປະທັບຢູ່ຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ທັງບ່ອນທີ່ບໍ່ປະຈຳ ແລະ ບ່ອນທີ່ປະຈຳຢ່າງນີ້, ພຣະກິດ ໕ ປະການໃນແຕ່ລະວັນ ຂອງພຣະອົງຜູ້ມີກິດອັນເຮັດສຳເລັດແລ້ວ ຍ່ອມມີຢູ່ບໍ່ແມ່ນບໍ?

๒๒.

໒໒.

อรุณุคฺคมเน สมุฏฺฐิโตตทุปฏฺฐากชนสฺส’นุคฺคหํ,มุนิรานนปาทโธวนํปวิธายา’ขิลกิจฺจ มตฺตโน;

()

ເມື່ອຮຸ່ງອະລຸນ, ພຣະມຸນີຣາຊາ ຊົງຕື່ນບັນທົມແລ້ວ ຊົງລ້າງພຣະພັກ ແລະ ພຣະບາດ, ຊົງເຮັດກິດສ່ວນພຣະອົງທັງປວງໃຫ້ສຳເລັດ ເພື່ອເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອຸປະຖາກ.

๒๓.

໒໓.

สุนิสชฺช สุสชฺชิตา’สเนสปทานาจรณาย ยาวตา,สมโย สมยญฺญุ วินฺทตินจิรํ ฌานสุขํ รโหคโต;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ກາລະເວລາ ຊົງປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະທີ່ຈັດແຕ່ງໄວ້ດີແລ້ວ, ຈົນກວ່າຈະເຖິງເວລາສະເດັດບິນທະບາດຕາມລຳດັບ, ຊົງຫຼີກອອກໄປສູ່ທີ່ສະຫງົບ ເພື່ອສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກໃນຊານຕະຫຼອດເວລາບໍ່ດົນ.

๒๔.

໒໔.

ปริพนฺธิย ตายพนฺธนํสุนิวตฺถนฺตรวาสโก’ปริ,อรหทฺธชฉาทิตงฺคิมามณิวณฺโณปลปตฺต มุพฺพหํ;

()

ຊົງຮັດປະຄົດແອວ, ຊົງນຸ່ງສະບົງຮຽບຮ້ອຍດີແລ້ວ, ຊົງຫົ່ມຈີວອນອັນເປັນທຸງໄຊແຫ່ງພຣະອໍຣະຫັນ ປົກຄຸມພຣະວໍຣະກາຍ, ຊົງຖືບາດອັນມີສີຂຽວດັ່ງແກ້ວມະນີ.

๒๕.

໒໕.

อภิสงฺขตปุญฺญสตฺติยาวิวฏทฺวารวิหารคพฺภโต,คิริคพฺภรโต’ว เกสรีพหินิกฺขมฺม กทาจิ เอกโก, ()

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພຣະບາຣະມີທີ່ຊົງສັ່ງສົມມາ, ບາງຄັ້ງ ພຣະອົງກໍສະເດັດອອກໄປພຽງພຣະອົງດຽວ ຈາກພຣະຄັນທະກຸຕິທີ່ເປີດປະຕູໄວ້ ປຽບເໝືອນພະຍາສີຫະສະເດັດອອກຈາກຖ້ຳພູເຂົາ.

๒๖.

໒໖.

วลยิกตตารกาวลีนวจนฺโทริว วาริโททรา,ยติสงฺฆปุรกฺขโต ตโตพหิ นิกฺขมฺม กทาจิ โส มุนิ;

()

ບາງຄັ້ງ ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ມີໝູ່ພິກຂຸແວດລ້ອມ ສະເດັດອອກໄປພາຍນອກ, ປຽບເໝືອນພຣະຈັນວັນເພັງທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍດວງດາວທັງຫຼາຍ ທີ່ເລື່ອນລອຍອອກມາຈາກຫວ່າງກີບເມກ.

๒๗.

໒໗.

ปกตีคติยา’ปิ ภิกฺขิตุํคติยา สปฺปฏิหาริยา’ยปิ,ยุคมตฺตทโส สมาจเรนิคมคฺคามปุรีสุ กตฺถจิ;

()

ຊົງທອດພຣະເນດພຽງຊົ່ວແອກ, ຊົງສະເດັດໄປບິນທະບາດໃນໝູ່ບ້ານ, ຕຳບົນ ຫຼື ເມືອງຕ່າງໆ ບາງຄັ້ງດ້ວຍການສະເດັດໄປຕາມປົກກະຕິ, ບາງຄັ້ງດ້ວຍການສະເດັດໄປພ້ອມກັບການສະແດງປາຕິຫານ.

๒๘.

໒໘.

จรโต วรปาฏิหาริยํสมธิฏฺฐาย กทาจิ ภิกฺขิตุํ,วิมลีกุรุเต มหีตลํปุรโต มนฺทสุคนฺธมารุโต;

()

ເມື່ອສະເດັດໄປບິນທະບາດ ໂດຍຊົງອະທິຖານສະແດງປາຕິຫານອັນປະເສີດ, ສາຍລົມອ່ອນໆ ທີ່ມີກິ່ນຫອມ ຍ່ອມພັດມາທາງໜ້າ ເຮັດໃຫ້ພື້ນແຜ່ນດິນສະອາດສະອ້ານ.

๒๙.

໒໙.

ปุรโต’ปสเมนฺติ ธูลิโยจรโต จารุตรญฺชเส สิเร,วิลสนฺติ วิตาน วิพฺภมานวเมฆา ผุสิตานิ มุญฺจเร;

()

ເມື່ອສະເດັດໄປຕາມຫົນທາງອັນງົດງາມ, ຝຸ່ນລະອອງທັງຫຼາຍທາງໜ້າ ຍ່ອມສະຫງົບລົງ, ເມກໃໝ່ທັງຫຼາຍປາກົດຂຶ້ນປຽບເໝືອນເພດານອັນງົດງາມເໜືອພຣະສຽນ ແລະ ຫຼັ່ງຢາດຝົນອ່ອນໆ ລົງມາ.

๓๐.

໓໐.

กุสุมานิ สมีรณา’ปเรวิปิเนนา’หริโย’กิรนฺติปิ,นิชปาทตลํ’ว ภูตลํสมตํ ยาติ ปเถ ปทปฺปิเต;

()

ສາຍລົມພັດເອົາດອກໄມ້ປ່າມາໂປຍປົ່ງລົງມາ, ແລະ ພື້ນແຜ່ນດິນໃນຫົນທາງທີ່ຊົງຢຽບຢ່ຳ ຍ່ອມຮາບພຽງສະໝ່ຳສະເໝີ ປຽບເໝືອນຝ່າພຣະບາດຂອງພຣະອົງ.

๓๑.

໓໑.

มุทุกา สุขผสฺสทา มหี-วนิตา ตปฺปทสงฺคเม’กทา,กมลานิปิ จุมฺพเร’กทาปถวึ เภชฺช ตทงฺฆีปงฺกเช;

()

ບາງຄັ້ງ ແຜ່ນດິນອັນອ່ອນນຸ້ມແລະໃຫ້ສຳຜັດອັນເປັນສຸກ ຍ່ອມຮອງຮັບພຣະບາດ, ບາງຄັ້ງ ດອກບົວທັງຫຼາຍກໍຜຸດຂຶ້ນມາຈາກແຜ່ນດິນ ເພື່ອສຳຜັດພຣະບາດທັງສອງຂອງພຣະອົງ.

๓๒.

໓໒.

จรณกฺกมิตา’รวินฺทช-มกรนฺทา’ติ สุคนฺธพนฺธุรา,ชินคนฺธคชินฺท มาสิรํปริวาเสนฺติ สโมกิรนฺติปิ;

()

ລະອອງເກສອນດອກບົວທີ່ຖືກຢຽບຢ່ຳ ຍ່ອມສົ່ງກິ່ນຫອມອົບອວນ, ຟຸ້ງຂຶ້ນໄປປົກຄຸມ ແລະ ໂປຍປົ່ງລົງເໜືອພຣະສຽນຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ປຽບເໝືອນພະຍາຊ້າງຕົວປະເສີດ.

๓๓.

໓໓.

มกรนฺทปพนฺธวิพฺภมํชุติ สินฺธูรวิจุณฺณพนฺธุรา,อภิภูย สุปิญฺชรายเตจรโต โลกมิมํ จราจรํ;

()

ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປໃນໂລກທີ່ມີສິ່ງມີຊີວິດແລະບໍ່ມີຊີວິດນີ້, ແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງພຣະອົງ ຍ່ອມຄອບງຳຄວາມງາມຂອງຜົງຊາດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ທຸກທິດທາງມີສີເຫຼືອງທອງງົດງາມ.

๓๔.

໓໔.

กลหํส มยูรสาริกากรวีกา’ปิ สกํสกํ รวํ,ทฺวิปทา’ปิ จตุปฺปทา’ปเรวชโต ตสฺส นปูชยนฺติ กึ;

()

ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປ, ຝູງຫົງ, ນົກຍູງ, ນົກສາຣິກາ, ນົກກາຣະເວດ, ຕະຫຼອດຮອດສັດສອງຕີນແລະສັດສີ່ຕີນອື່ນໆ ຈະບໍ່ພາກັນຮ້ອງສົ່ງສຽງຕາມທຳມະຊາດຂອງຕົນ ເພື່ອບູຊາພຣະອົງບໍ?

๓๕.

໓໕.

ตุริยานิ วิภูสณานิ’ปิสยเมวา’ภิรวนฺติ ตงฺขเณ,ตมุทิกฺขิย ปาฏิหาริยํสุคเต โกก หิ นสมฺปสีทติ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ເຄື່ອງດົນຕີ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບທັງຫຼາຍ ກໍສົ່ງສຽງດັງຂຶ້ນເອງ, ເມື່ອໄດ້ເຫັນປາຕິຫານນັ້ນແລ້ວ, ໃຜເລີຍຈະບໍ່ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະສຸຄົດ?

๓๖.

໓໖.

วิวิธพฺภุตปาฏิหาริย-กตสญฺญาย มหาชโน ชิโน,ชนยํ ชนตาย’นุทฺทยํอิธปิณฺฑตฺถมุปาคโต อิติ;

()

ມະຫາຊົນເມື່ອໄດ້ເຫັນປາຕິຫານອັນໜ້າອັດສະຈັນຕ່າງໆ ກໍຮູ້ວ່າ 'ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງມີຄວາມກະລຸນາຕໍ່ປະຊາຊົນ ໄດ້ສະເດັດມາເພື່ອບິນທະບາດທີ່ນີ້ແລ້ວ'.

๓๗.

໓໗.

กุสุมาทิยมากุลญฺชลีสทเนห’นฺตรวิถิ โมตเร,ชินรํสิ ปพนฺธ กมฺพล-สตสญฺฉนฺน วิวณฺณวิคฺคหา;

()

ປະຊາຊົນພາກັນປະນົມມືອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ้ ຢືນຢູ່ຕາມລະຫວ່າງຫົນທາງ ແລະ ໃນເຮືອນ, ຜູ້ມີຮ່າງກາຍປ່ຽນສີໄປຍ້ອນຖືກປົກຄຸມດ້ວຍລັງສີຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ປຽບເໝືອນຜ້າກຳພົນຮ້ອຍຜືນ.

๓๘.

໓໘.

ชนตา นขราลิทีธิติ-นิกรากาสนทีนิมุชฺชิตา,อภิวนฺทติ วนฺทนารหํมุนิโน ปาทยุคํ ปโมทิตา;

()

ປະຊາຊົນຜູ້ມີຄວາມຍິນດີ ພາກັນກາບໄຫວ້ພຣະບາດທັງສອງຂອງພຣະມຸນີຜູ້ຄວນແກ່ການກາບໄຫວ້, ປຽບເໝືອນຈົມລົງໃນແມ່ນ້ຳສະຫວັນດ້ວຍແສງສະຫວ່າງຈາກເລັບຕີນຂອງພຣະອົງ.

๓๙.

໓໙.

ทสวิสติวา มหาชโนชินปาโมกฺขยตี สตมฺปิวา,อภิยาจติ เทถ โนอิติภควนฺตํ วิภวานุรูปโต;

()

ມະຫາຊົນ ໑໐ ຄົນ, ໒0 ຄົນ ຫຼື ເປັນຮ້ອຍຄົນ ພາກັນກາບທູນນິມົນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນປະມຸກແຫ່ງພຣະพິກຂຸສົງ ຕາມກຳລັງຊັບຂອງຕົນວ່າ 'ຂໍພຣະອົງໂຜດຮັບບິນທະບາດຂອງພວກຂ້ານ້ອຍທ້ອນ'.

๔๐.

໔໐.

อธิวาสนมสฺส ชานิยชนตา’ทาย ชินสฺส หตฺถโต,ตมธิฏฺฐิตปตฺต มินฺทิรา-สทนํ ทานฆรํ ปเวสเย;

()

ເມື່ອຮູ້ວ່າພຣະອົງຊົງຮັບນິມົນແລ້ວ, ປະຊາຊົນກໍຮັບບາດຈາກພຣະຫັດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ, ແລ້ວນຳສະເດັດເຂົ້າສູ່ເຮືອນອັນເປັນສະຖານທີ່ຖວາຍທານ ປຽບເໝືອນວິມານຂອງນາງລັກສະໝີ.

๔๑.

໔໑.

จตุชาติกคนฺธภาวิเตภุวิ ปญฺญตฺตวราสโนปริ,อหตาหตวตฺถชาติเตสุนิสินฺนํ สุคตํ สสาวกํ;

()

ພຣະສຸຄົດ ພ້ອມດ້ວຍພຣະສາວົກ ໄດ້ປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນປະເສີດ ທີ່ປູລາດດ້ວຍຜ້າໃໝ່ ເທິງພື້ນແຜ່ນດິນທີ່ອົບດ້ວຍກິ່ນຫອມ ໔ ປະການ.

๔๒.

໔໒.

ปฏิยตฺตปณีตโภชน-วิกตีเห’ว สหตฺถปงฺกชา,อภิตปฺปยเต มหาชโนปติมาเนติ จ จีวราทินา;

()

ມະຫາຊົນພາກັນຖວາຍພັດຕາຫານອັນປະນີດຕ່າງໆ ທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ, ແລະ ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍຈີວອນເປັນຕົ້ນ.

๔๓.

໔໓.

สรณาคมเน’ปิ ปญฺจยุอธิสีเลสุ ปติฏฺฐหนฺติ เย,จตุมคฺคผเลสุ กตฺถวิตทภิญฺญา’นุสยาสยาทิโต;

()

ບາງຄົນຕັ້ງຢູ່ໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມ ແລະ ສິນ ໕, ບາງຄົນຕັ້ງຢູ່ໃນມັກແລະຜົນ ໔ ຕາມສົມຄວນແກ່ອະພິນຍາ, ອະນຸໄສ ແລະ ອັດທະຍາໄສຂອງຕົນ.

๔๔.

໔໔.

ภควา กตภตฺตกิจฺจวาอนุรูปาย กถาย ธมฺมิยา,รวิพนฺธุ วิเนยฺย พนฺธุนํหทยมฺโภชวนํ ปโพธเย;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ ເມື່ອຊົງເຮັດພັດຕະກິດສຳເລັດແລ້ວ, ຊົງສະແດງພຣະທຳມະເທດສະໜາອັນສົມຄວນ ເພື່ອໂຜດເວໄນຍະສັດ ໃຫ້ດວງໃຈຄືດອກບົວຂອງພວກເຂົາເບັ່ງບານ.

๔๕.

໔໕.

หริเมรุคิริ’ว ชงฺคโมปรินทฺธินฺทสราสนาวลี,วิสเต สตปุญฺญลกฺขโณมุนิรุ’ฏฺฐาย วิหารมาสนา;

()

ພຣະມຸນີ ຜູ້ມີລັກສະນະແຫ່ງບຸນຮ້ອຍປະການ, ປຽບເໝືອນພູເຂົາສິເນຣຸທອງຄຳທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ ອັນແວດລ້ອມດ້ວຍຮຸ້ງກິນນ້ຳ, ຊົງລຸກຈາກອາສະນະແລ້ວສະເດັດກັບຄືນສູ່ວັດ.

๔๖.

໔໖.

วรมณฺฑลมาฬเก ตหึมุนิ ปญฺญตฺตมหารหาสเน,ขณมาคมยํ นิสิทติยมินํ โภชนกิจฺจสาธนํ;

()

ພຣະມຸນີ ຊົງປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນມີຄ່າຫຼາຍ ທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ ທີ່ໂຮງກົມ ເພື່ອລໍຖ້າໃຫ້ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຮັດພັດຕະກິດໃຫ້ສຳເລັດ.

๔๗.

໔໗.

มณิวมฺมสุวมฺมิตา วิยกริโน ปารุตปํสุกูลิกา,ยตโย ยติราชยูถปํปริวาเรนฺติ อุเปจฺจ ตงฺขเณ;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພຣະพິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ຫົ່ມຈີວອນປັງສຸກຸນ ປຽບເໝືອນຊ້າງທີ່ສວມເກາະແກ້ວມະນີ, ພາກັນເຂົ້າມາແວດລ້ອມພຣະມຸນີຣາຊາ ຜູ້ເປັນດັ່ງຈ່າຝູງ.

๔๘.

໔໘.

สมยํ สมยญฺญุโน ตโตตทุปฏฺฐากวโร นิเวทเย,ชินคนฺธคโช สุวาสิตํวิสเต คนฺธกุฏึ สุคนฺธินา;

() (ปุเรภตฺตกิจฺจํ)

ຈາກນັ້ນ, ພຣະອຸປະຖາກຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ຊົງຮູ້ກາລະເວລາ ໄດ້ກາບທູນໃຫ້ຊົງຊາບເຖິງເວລາ, ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປຽບເໝືອນຊ້າງຕົວປະເສີດ ກໍສະເດັດເຂົ້າສູ່ພຣະຄັນທະກຸຕິ ອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມ. (ຈົບກິດກ່ອນສັນພັດຕາຫານ)

๔๙.

໔໙.

อถคนฺธกุฏีมุเข ชิโนวิรโช ปาทรโช นจตฺถิปิ,ปริโธตปทานิ นิกฺขิปํมณิโสปาณตเล ขณํ ฐิโต;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປາສະຈາກກິເລດ ຊົງຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູພຣະຄັນທະກຸຕິ ຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ, ຊົງລ້າງພຣະບາດແລ້ວປະທັບຢືນເໜືອຂັ້ນໄດແກ້ວມະນີ.

๕๐.

໕໐.

อุทโย’ปิ ชินสฺส ทุลฺลโภขณสมฺปตฺติสมิทฺธิ ทุลฺลภา,มนุเชสุ’ปปตฺติ ทุลฺลภาชินธมฺมสฺสวณมฺปิ ทุลฺลภํ;

()

ການບັງເກີດຂຶ້ນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສິ່ງຫາໄດ້ຍາກ, การເຖິງພ້ອມດ້ວຍຂະນະເປັນສິ່ງຫາໄດ້ຍາກ, ການໄດ້ເກີດມາເປັນມະນຸດເປັນສິ່ງຫາໄດ້ຍາກ, ແລະ ການໄດ້ຟັງພຣະສັດທຳຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າກໍເປັນສິ່ງຫາໄດ້ຍາກ.

๕๑.

໕໑.

สมณตฺต มเป’ตฺถ ทุลฺลภํติวิธํ สาสน มปฺปมาทโต,ยตโย’วทตา’นุสาสติอภิสมฺปาทยถา’ติ ภิกฺขเว;

()

La ການໄດ້ບວດເປັນສະມະນະໃນພຣະພຸດທະສາສະໜານີ້ກໍເປັນສິ່ງຫາໄດ້ຍາກ, ພຣະອົງຊົງໂອວາດຕັກເຕືອນພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ເຖິງພ້ອມ ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດໃນພຣະສາສະໜາ ໓ ປະການທ້ອນ'.

๕๒.

໕໒.

อภิวนฺทิย เกจิ ภิกฺขโวภควนฺตํตก ปฏิปตฺติปูรกา,อถ สมฺปฏิปาทนกฺกมํปฏิปุจฺฉนฺติวิปสฺสนาทิสุ;

()

ພຣະພິກຂຸບາງຮູບ ຜູ້ບຳເພັນປະຕິບັດທຳໃຫ້ບໍລິບູນ ໄດ້ກາບໄຫວ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນຖາມເຖິງຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດທຳ ໃນວິປັດສະນາກຳມະຖານເປັນຕົ້ນ.

๕๓.

໕໓.

ปททาติ วิปสฺสนาทิสุมุนิ เตสํ จริยานุรูปิกํ,ปฏิคณฺหิย สตฺถุสาสนํมณิทามํ วิย มกณฺฑนตฺถิโก;

()

ພຣະມຸນີ ຊົງປະທານກຳມະຖານມີວິປັດສະນາເປັນຕົ້ນ ອັນສົມຄວນແກ່ຈະຣິດຂອງພວກເຂົາ, ພວກເຂົາຮັບເອົາພຣະໂອວາດຂອງພຣະສາດສະດา ປຽບເໝືອນຜູ້ຕ້ອງການເຄື່ອງປະດັບ ຮັບເອົາສາຍສ້ອຍແກ້ວມະນີ.

๕๔.

໕໔.

ปวิธาย ชินํ ปทกฺขิณํอถ เต ภตฺติสมปฺปิตญฺชลี,ปวิสนฺติ ยตี สกํสกํวสตึ สนฺตนิวาตวุตฺติโน;

()

ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຄວາມສະຫງົບແລະອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ ໄດ້ພາກັນເຮັດປະທັກສິນພຣະຊິນະເຈົ້າ, ແລ້ວປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຮັກ, ຕ່າງກໍແຍກຍ້າຍກັນກັບຄືນສູ່ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຕົນ.

๕๕.

໕໕.

วตปพฺพตปาทกนฺทร-ปภูตีสฺว’ญฺญตรํก ปธานิกา,ปวิสนฺติ สุราสุโรรค-ครุฬานํ ภวเนสุจา’ปเร;

()

ພາກສ່ວນໜຶ່ງ, ພະພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ຖ້ຳ ທີ່ເງື້ອມຜາ ແລະ ໂຄນພູເຂົາ ເປັນຕົ້ນ; ສ່ວນພະພິກຂຸເຫຼົ່າອື່ນ ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ພິພົບຂອງພວກເທວະ, ອະສູນ, ນາກ ແລະ ຄະລຸດ;

๕๖.

໕໖.

อถ คนฺธกุฏึ ยทิจฺฉติปวิสิตฺวา ปวิเวกกามวา,มุนิ ทกฺขิณปสฺสโต สโตสยนํ กปฺปยตี’สกํ ทิวา;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ພະມຸນີຜູ້ໃຄ່ຕໍ່ຄວາມສະຫງົບ ຫາກມີພະປະສົງ ກໍຈະສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ພະຄັນທະກຸຕິ ແລ້ວຊົງມີສະຕິ ສຳເລັດການບັນທົມຕະແຄງຂວາໜ້ອຍໜຶ່ງໃນເວລາກາງເວັນ;

๕๗.

໕໗.

วุปสนฺตสริรชสฺสโมมุนิรุ’ฏฺฐาย อเนกโกฏิโย,อนุภูยก สมาธโย ขณํภุวนํ ปสฺสติ พุทฺธจกฺขุนา;

()

ພະມຸນີຜູ້ມີຄວາມກະວົນກະວາຍທາງພະວໍລະກາຍສະຫງົບລະງັບແລ້ວ ຊົງສະເດັດລຸກຂຶ້ນ ຊົງສະເຫວີຍສະມາບັດຫຼາຍຮ້ອຍໂກດຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ ແລ້ວຊົງເລັງແລເບິ່ງໂລກດ້ວຍພະພຸດທະຈັກຂຸ;

๕๘.

໕໘.

สมถมฺหิ วิปสฺสนายวาธุรนิกฺเขปกเต ตถาคเต,ตหิมิทฺธิพเลนุ’ปฏฺฐิโตปุน วุฏฺฐาปยเต ทยานิธิ;

()

ເມື່ອພະຕະຖາຄົດຊົງປົງທຸລະໃນສະມະຖະ ແລະ ວິປັດສະນາແລ້ວ, ພະອົງຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມກະລຸນາ ອັນກຳລັງແຫ່ງລິດໃນສະມາບັດນັ້ນອຸປະຖຳແລ້ວ ກໍຊົງສະເດັດອອກ (ຈາກສະມາບັດ) ອີກ;

๕๙.

໕໙.

อิติ ปญฺจสตมฺปิ สาวเกอติขิปฺปํ กภควา’นุสาสิย,ปทุมานิว เต ปโพธยํนภาสา ยาติ วิหาร มตฺตโน;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສັ່ງສອນພະສາວົກທັງ ໕໐໐ ຮູບ ໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງຢ່າງວ່ອງໄວຢ່າງນີ້, ຊົງເຮັດໃຫ້ພະສາວົກເຫຼົ່ານັ້ນເບີກບານເໝືອນດອກບົວ, ແລ້ວສະເດັດໄປສູ່ວິຫານຂອງພະອົງທາງອາກາດ;

๖๐.

໖໐.

ชินสินฺธวปาทวิกฺกมํชินฉทฺทนฺตคชินฺทกุญฺจนํ,ชินเกสรสีหคชฺชนํอภิปสฺสาม สุโณม โน อิติ;

()

ພວກຂ້າພະອົງຍ່ອມເຫັນການກ້າວພະບາດເໝືອນມ້າສິນທົບຂອງພະຊິນະເຈົ້າ, ຍ່ອມເຫັນການຫຍໍ້ພະວໍລະກາຍເໝືອນພະຍາຊ້າງສັດທັນຂອງພະຊິນະເຈົ້າ, ແລະ ຍ່ອມໄດ້ຍິນສຽງບັນລືສີຫະນາດເໝືອນພະຍາລາຊະສີຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ດັ່ງນີ້;

๖๑.

໖໑.

วิหเรยฺย ยหึ ชิโน ตหึอปรณฺเห กุสุมากุลญฺชลี,สุนิวตฺถสุปารุตา ภุสํมุทิตา สนฺนิปตนฺติโข ชนา;

()

ໃນເວລາບ່າຍ, ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຜ້ານຸ່ງແລະຜ້າຫົ່ມອັນຮຽບຮ້ອຍດີ, ມີຄວາມຍິນດີຍິ່ງ, ປະນົມມືອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ ຍ່ອມມາປະຊຸມກັນໃນສະຖານທີ່ທີ່ພະຊິນະເຈົ້າປະທັບຢູ່;

๖๒.

໖໒.

อถ ทสฺสิตปาฏิหาริโยปวิสตฺวา วรธมฺมมณฺฑปํ,สูริโยว ยุคนฺธโร’ปริสุนิสชฺชา’สนมตฺถเก ชิโน;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ພະຊິນະເຈົ້າຊົງສະແງປາຕິຫານແລ້ວ ສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ໂຮງທຳອັນປະເສີດ, ປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະອັນສູງສຸດ ເໝືອນດັ່ງພະອາທິດເໜືອຍອດເຂົາຍຸຄັນທອນ;

๖๓.

໖໓.

กรวิกวิราวหารินามธุโร’ทารสเรน โสตุนํ,จตุรา’ริยสจฺจมีรเยอนุปุพฺพาย กถาย นิสฺสิตํ;

()

ພະອົງຊົງສະແດງອະລິຍະສັດ ໔ ອັນອາໄສອະນຸປຸບພີກະຖາ ດ້ວຍພະສຸລະສຽງອັນໄພເລາະ ແລະ ກວ້າງຂວາງ ເໝືອນສຽງຮ້ອງແຫ່ງນົກກາລະເວດ ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກແກ່ຜູ້ຟັງ;

๖๔.

໖໔.

ปฏิคณฺหิย ธมฺมมาทรานิชโวหาร’นุรูปโคจรํ,อภิยาติ ปทกฺขิเณน สาปริสาตํ สิรสา’ภิวนฺทิย;

() (ปจฺฉาภตฺตกิจฺจํ)

ບໍລິສັດນັ້ນ ຮັບເອົາພະທຳໂດຍເຄົາລົບ ຕາມສົມຄວນແກ່ພາສາແລະອັດທະຍາໄສຂອງຕົນ, ຖວາຍອະພິວາດດ້ວຍສຽນເກົ້າ ແລ້ວເຮັດປະທັກສິນຫຼີກໄປ; (ພຸດທະກິດຫຼັງພັດ)

๖๖.

໖໖.

วรวารณกุมฺภทารโณมิคราชาว กุทิฏฺฐภญฺชโน,อถ นิฏฺฐิตธมฺมคชฺชโนมุนิรุ’ฏฺฐายุ’ปเวสนา’สนา;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ພະມຸນີຜູ້ຊົງທຳລາຍມິດສາທິຖິ ເໝືອນພະຍາລາຊະສີຜູ້ທຳລາຍກະໂຫຼກຫົວຊ້າງຕົວປະເສີດ, ເມື່ອຊົງບັນລືທຳສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ ກໍຊົງສະເດັດລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະທີ່ປະທັບນັ່ງ;

๖๕.

໖໕.

กมลํ’ว กเลวรํ วรํวิมลํ วิตรโชมลํ ชิโน,อวสิญฺจิตุกามวา สเจปวิสิตฺวาน นหานโกฏฺฐกํ;

()

ຫາກພະຊິນະເຈົ້າ ມີພະປະສົງຈະຊົງສົງພະວໍລະກາຍອັນປະເສີດ ອັນປາສະຈາກມົນທິນຄືທຸລີ ເໝືອນດອກບົວ, ກໍຈະສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ຫ້ອງສົງນ້ຳ;

๖๗.

໖໗.

ตทูปฏฺฐิติเกน ภิกฺขุนาปฏิยตฺเตนุทเกน วิคฺคเห,สมิโตตุปริสฺสโม มุหุํปุนราคมฺม นิวตฺถจีวโร;

()

ເມື່ອພະພິກຂຸຜູ້ອຸປະຖຳຈັດແຈງນ້ຳຖວາຍແລ້ວ, ພະອົງຊົງບັນເທົາຄວາມອິດເມື່ອຍທາງພະວໍລະກາຍຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ, ແລ້ວສະເດັດກັບມາຊົງຄອງຈີວອນ;

๖๘.

໖໘.

สุนิสชฺช สิน’สฺสเม สเมปริเวเณ ฐปิตาสโนปริ,อนุโภติ มุหุตฺต มตฺตนาสุวิมุตฺโต’ปิ วิมุตฺติชํ สุขํ;

()

ຊົງປະທັບນັ່ງເປັນຢ່າງດີ ເໜືອອາສະນະທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້ ໃນບໍລິເວນວັດອັນຮາບພຽງ, ພະອົງເຖິງແມ່ນວ່າຈະຊົງຫຼຸດພົ້ນດີແລ້ວ ກໍຍັງຊົງສະເຫວີຍວິມຸດຕິສຸກດ້ວຍພະອົງເອງຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ;

๖๙.

໖໙.

ตทุปฏฺฐิติปจฺจุปฏฺฐิตาอภินิกฺขมฺมตโตตโตยตี,มหิตญฺชลิปุปฺผมญฺชรีปริวาเรนฺติติโลกนายกํ;

()

ແຕ່ນັ້ນ, ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຂົ້າໄປນອບນ້ອມອຸປະຖຳ ຕ່າງພາກັນອອກມາ ປະນົມມືບູຊາດ້ວຍຊໍ່ດອກໄມ້ ແວດລ້ອມພະໂລກະນາດເຈົ້າ;

๗๐.

໗໐.

ปฏิปตฺติปปูรณกฺกมํปฏิปุจฺฉนฺติ วิปุจฺฉนานิ’ปิ,ยตโย หิ วิสุํวิสุํ ชินํสวณํ ธมฺมกถาย ยาจเร;

()

ເພາະວ່າ ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕ່າງທູນຖາມເຖິງລຳດັບແຫ່ງການບຳເພັນປະຕິບັດ ແລະ ທູນຖາມບັນຫາຕ່າງໆ ກັບພະຊິນະເຈົ້າສະເພາະແຕ່ລະຮູບ ແລະ ທູນຂໍຟັງພະທຳມະເທດສະໜາ;

๗๑.

໗໑.

ภควา กรุณาย โจทิโตตทธิปฺปาย มเวจฺจ พุทฺธิยา,อภิสาธย มตฺถมุตฺตมํปุริมํ ยามมติกฺกเม อิติ;

() (ปุริมยามกิจฺจํ)

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ອັນພະມະຫາກະລຸນາຕັກເຕືອນແລ້ວ ຊົງຊາບອັດທະຍາໄສຂອງພະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍພະປັນຍາ, ຊົງຍັງປະໂຫຍດອັນສູງສຸດໃຫ້ສຳເລັດ ໃຫ້ເວລາຜ່ານພົ້ນໄປຕະຫຼອດປະຖົມມະຍາມ ດ້ວຍປະການສະນີ; (ພຸດທະກິດໃນປະຖົມມະຍາມ)

๗๒.

໗໒.

ภควนฺต มนนฺตทสฺสินํสิรสา เตสุคเตสุ ภิกฺขุสุ,อภิวนฺทิย ชาติเขตฺตโตลภมานา’วสรํ สุราสุรา;

()

ເມື່ອພະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນ ຖວາຍອະພิວາດພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພະອະນັນຕະຍານດ້ວຍສຽນເກົ້າ ແລ້ວຫຼີກໄປ, ພວກເທວະແລະອະສູນທັງຫຼາຍ ຈາກໝື່ນໂລກທາດ ໄດ້ໂອກາດແລ້ວ;

๗๓.

໗໓.

อุปคมฺม ตโปวนงฺคณํกุรุมานา ฉวิวณฺณปิญฺชรํ,มณิโมฬิมริจิสญฺจย-ปริจุมฺพีกฬิตํ สิริมโต;

()

ຕ່າງພາກັນເຂົ້າໄປສູ່ບໍລິເວນປ່າບຳເພັນພຽນ ເຮັດໃຫ້ບໍລິເວນນັ້ນເຫຼືອງອະລ່າມດ້ວຍລັດສະໝີແຫ່ງສະລີລະ, ປະນົມມືອັນສຳຜັດດ້ວຍລັດສະໝີແຫ່ງມຸງກຸດແກ້ວມະນີ ນອບນ້ອມແດ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພະສິລິ;

๗๔.

໗໔.

นขเกสรมงฺคุลีทลํจรณมฺโภชยุคํก ปวนฺทิย,จตุรกฺขริกมฺปิ ปุจฺฉเรวรปญฺห’นฺตมโส’หิสงฺขตํ;

()

ຕ່າງຖວາຍອະພິວາດຄູ່ພະບາດເໝືອນດອກບົວ ອັນມີກີບຄືນິ້ວພະບາດ ແລະ ມີເກສອນຄືພະນໍຂາ (ເລັບ), ແລ້ວທູນຖາມບັນຫາອັນປະເສີດ ແມ້ແຕ່ບັນຫາທີ່ມີ ໔ ອັກສອນ ຈົນເຖິງບັນຫາເລື່ອງສັງຂະຕະທຳ;

๗๕.

໗໕.

สิวโท วทตํอนุตฺตโรมุนิ วิสฺสชฺชติ ตพฺพิปุจฺฉนํ,อถ วิตกถงฺกถิ ตท-พฺภนุโมทนฺติ อภิตฺถวนฺติปิ;

()

ພະມຸນີຜູ້ປະທານຄວາມສະຫງົບ ຜູ້ຍອດຢ້ຽມກວ່າຜູ້ກ່າວທັງຫຼາຍ ຊົງແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ທູນຖາມນັ້ນ, ລຳດັບນັ້ນ ພວກເທວະແລະອະສູນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມສົງໄສແລ້ວ ຕ່າງກໍອະນຸໂມທະນາ ແລະ ສັນລະເສີນ;

๗๖.

໗໖.

นิชธมฺมปทีปเตชสาชนสมฺโมห ตโมวิธํสโน,อิติ มชฺฌิมยาม มนฺวหํกตกิจฺโจ มุนิ วีตินามเย;

() (มชฺฌิมยามกิจฺจํ)

ພະມຸນີຊົງກຳຈັດຄວາມມືດຄືຄວາມຫຼົງຂອງປະຊາຊົນ ດ້ວຍເດດແຫ່ງປະທີບຄືພະທຳຂອງພະອົງ, ຊົງບຳເພັນພຸດທະກິດໃຫ້ຜ່ານພົ້ນໄປຕະຫຼອດມັດຊິມະຍາມທຸກໆ ວັນ ດ້ວຍປະການສະນີ; (ພຸດທະກິດໃນມັດຊິມະຍາມ)

๗๗.

໗໗.

อภิภุตสรีรชสฺสโมกตกิจฺเจหิ’ริยาปเถหิจ,อถ จงฺกมเณน ปจฺฉิเมปฐมํ ภาค มติกฺกเม มุนิ;

()

ພະມຸນີຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມອິດເມື່ອຍທາງພະວໍລະກາຍ ດ້ວຍພຸດທະກິດແລະອິລິຍາບົດທັງຫຼາຍແລ້ວ, ກໍຊົງໃຫ້ສ່ວນທຳອິດໃນປັດສິມະຍາມຜ່ານພົ້ນໄປດ້ວຍການສະເດັດຈົງກົມ;

๗๘.

໗໘.

ปฏิวาต’นุวาต วายิต-คุณคนฺเธหิ สุคนฺธิตงฺคิมา,มณิทีปปภาสมุชฺชลํสุคโต คนฺธกุฏึก อุปาคโต;

()

ພະສຸຄົດຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີ ອັນຟຸ້ງໄປຕາມລົມແລະທວນລົມ, ຊົງສະເດັດເຂົ້າໄປສູ່ພະຄັນທະກຸຕິ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍແສງປະທີບແກ້ວມະນີ;

๗๙.

໗໙.

สยโนปริ สมฺปสารยํปฏิมารูปสรูปวิคฺคหํ,สยนํ กุรุเต’ว เกสรีทุติยสฺมึ สติสมฺปชญฺญวา;

()

ໃນສ່ວນທີສອງ (ແຫ່ງປັດສິມະຍາມ), ພະອົງຜູ້ມີສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ຊົງຢຽດພະວໍລະກາຍອັນມີພະຮູບໂສມປານປະຕິມາກຳ ເໜືອແທ່ນບັນທົມ, ຊົງບັນທົມເໝືອນພະຍາລາຊະສີ;

๘๐.

໘໐.

อสมิทฺธกิเลสมิทฺธวาภควา ภงฺคภวงฺคสตฺตติ,สุนิสชฺช ปพุชฺฌิโต มหา-กรุณาฌาน มุเปติจา’สเน;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມເຫງົານອນຄືກິເລດ, ຊົງຕື່ນບັນທົມແລ້ວ ດ້ວຍການຂາດຕອນແຫ່ງກະແສພະວັງຄະ, ຊົງປະທັບນັ່ງເປັນຢ່າງດີເໜືອອາສະນະ ແລ້ວຊົງເຂົ້າສະມາບັດແຫ່ງພະມະຫາກະລຸນາ;

๘๑.

໘໑.

ปุริเมสุ ภเวสุ ปาณิโนยทิ วิชฺชนฺติ กตาธิการิโน,รวิรํสิวิกาสนูปค-ปทุมานี’ว ปโพธนารหา;

()

ຫາກສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ໄດ້ບຳເພັນບາລະມີໄວ້ໃນພົບຊາດກ່ອນໆ ມີຢູ່, ຜູ້ຄວນແກ່ການຕື່ນຮູ້ ເໝືອນດອກບົວທີ່ຄວນແກ່ການເບີກບານດ້ວຍແສງຕາເວັນ;

๘๒.

໘໒.

กรุณาย สมุฏฺฐิโต ตโตกรุณาสีตลมานโส มุนิ,อภิปสฺสติ พุทฺธจกฺขุนาภุวิ เต มคฺคผโลปนิสฺสเย;

()

ພະມຸນີຜູ້ມີພະຫະໄທເຢັນສະບາຍດ້ວຍພະມະຫາກະລຸນາ ສະເດັດລຸກຂຶ້ນຈາກສະມາບັດນັ້ນແລ້ວ, ຊົງເລັງແລເບິ່ງສັດເຫຼົ່ານັ້ນໃນແຜ່ນດິນ ຜູ້ມີອຸປະນິໄສແຫ່ງມັກແລະຜົນ ດ້ວຍພະພຸດທະຈັກຂຸ;

๘๓.

໘໓.

อิติ ปจฺฉิมยาม มนฺวหํตติยํ ภาค มติกฺกเม ชิโน,ปุริโมทิตกิจฺจการิโนกตกิจฺจสฺส อจินฺติยาคุณา;

() (ปจฺฉิมยามกิจฺจํ)

ພະຊິນະເຈົ້າຊົງໃຫ້ສ່ວນທີສາມໃນປັດສິມະຍາມຜ່ານພົ້ນໄປທຸກໆ ວັນ ດ້ວຍປະການສະນີ, ພະຄຸນຂອງພະອົງຜູ້ຊົງບຳເພັນພຸດທະກິດທີ່ກ່າວມາແລ້ວ ຜູ້ຊົງມີກິດອັນເຮັດສຳເລັດແລ້ວ ເປັນສິ່ງທີ່ເຫຼືອຈະຄິດຄຳນວນ; (ພຸດທະກິດໃນປັດສິມະຍາມ)

๘๔.

໘໔.

ปสิทนฺติ รูปปฺป มาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ โฆสปฺปมาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ ฬุขปฺป มาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ ธมฺมปฺปมาณปิ พุทฺเธ ()

ສັດທັງຫຼາຍ ແມ້ຜູ້ມີຮູບເປັນປະມານ ກໍຍ່ອມເລື່ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ; ສັດທັງຫຼາຍ ແມ້ຜູ້ມີສຽງເປັນປະມານ ກໍຍ່ອມເລື່ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ; ສັດທັງຫຼາຍ ແມ້ຜູ້ມີຄວາມເສົ້າໝອງເປັນປະມານ ກໍຍ່ອມເລື່ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ; ສັດທັງຫຼາຍ ແມ້ຜູ້ມີທຳເປັນປະມານ ກໍຍ່ອມເລື່ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ปญฺชวิธพุทฺธกิจฺจ ปริทีโป อฏฺฐารสโมก สคฺโค.

ປັດສິມະນิທານ ບົດສະແດງພຸດທະກິດ ໕ ປະການ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ຫົວໃຈຂອງກວີທັງປວງ ອັນພະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງໄວ້ແລ້ວນີ້ ເປັນສະກັນທີ ໑໘ ດ້ວຍປະການສະນີ.

๑.

໑.

นิรวธิภุวนาลวาลคพฺเภสุจริตมูลวิรูฬฺหกิตฺติวลฺลี,นวคุณนิยโมตุ สงฺคเมนภควตมาสิยเถว (ปุปฺผิตคฺคา);

()

ເຄືອຄືກຽດຕິຄຸນອັນງອກງາມຂຶ້ນດ້ວຍຮາກຄືສຸຈະລິດ ໃນທ່າມກາງແອ່ງຄືໂລກອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ຂໍຈົ່ງມີແກ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ດ້ວຍການປະຊຸມແຫ່ງກຳນົດຄຸນ ໙ ປະການ ເໝືອນດັ່ງຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີຍອດອອກດອກສະພັ່ງ;

๒.

໒.

สุวิสทมติมา สวาสเนหิสกล กิเลส มเลหิ จารกาโย,อิติปิ ภควโต พุธาภิคีโตภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນຜ່ອງໃສຍິ່ງ, ມີພະວໍລະກາຍປາສະຈາກມົນທິນຄືກິເລດທັງປວງ ພ້ອມທັງວາສະໜາ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ອັນບັນດິດທັງຫຼາຍຂັບຮ້ອງແລ້ວ ຍ່ອມປະກົດເລື່ອງລືໄປໃນໂລກ;

๓.

໓.

คหิต นิสิต มคฺคญาณ ขคฺโควรมติ ทุจฺจริตารโย อฉินฺทิ,อิติปิ ภควโต หตาริโนโยภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນປະເສີດ ຊົງຖືພະຂັນຄືມັກຄະຍານອັນຄົມກ້າ ຊົງຕັດສັດຕູຄືທຸຈະລິດແລ້ວ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ເພາະຊົງກຳຈັດສັດຕູ (ຄືກິເລດ) ແລ້ວ ຍ່ອມປະກົດເລື່ອງລືໄປໃນໂລກ;

๔.

໔.

ติภวรถสมปฺปิตํ อวิชฺชา-ภวตสิณามยนาภิก มาสวกฺขํ,วิจิตุปจิตกมฺม สญฺจายา’รํชฏิตชรามรเณรุเนมิ วฏฺฏึ ()

ກົງລໍ້ຄືສັງສາລະວັດ ອັນປະກອບໄວ້ໃນລົດຄືພົບສາມ, ມີດຸມອັນເຮັດດ້ວຍອະວິຊາແລະພະວະຕັນຫາ, ມີກຳອັນເຮັດດ້ວຍອາສະວະແລະກຳອັນສັ່ງສົມໄວ້ຕ່າງໆ, ມີກົງອັນຫຸ້ມຫໍ່ໄວ້ດ້ວຍຊະລາແລະມໍລະນະ;

๕.

໕.

อวิทิต ปริยนฺต กาลสีมํปริภมิตํ ภวจกฺกมตฺถิ ตสฺส,ถิรวีริยปเทหิ โพธิมณฺเฑสุวิมลสีลมหีตเลฐิโต โย;

()

ກົງລໍ້ຄືສັງສາລະວັດນັ້ນ ໝູນວຽນໄປຕະຫຼອດການອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໃດ ປະທັບຢືນຢູ່ເໜືອແຜ່ນດິນຄືສີນອັນບໍລິສຸດຍິ່ງ ດ້ວຍພະບາດຄືຄວາມພຽນອັນໝັ້ນຄົງ ທີ່ໂພທິມົນທົນ;

๖.

໖.

หนิวิหนิ อเร วิสุทฺธสทฺธา-กรกมเลน สมาธิสาณปิฏฺเฐ,สุนิสิต มสมํ นิหนฺติ กมฺม-กฺขยกรญาณกุฐาริมาทธาโน;

()

ชົງກຳຈັດສັດຕູ (ຄືກິເລດ) ທັງຫຼາຍ, ຊົງຖືຂວານຄືຍານອັນເຮັດໃຫ້ສິ້ນກຳ ອັນຄົມກ້າຫາທີ່ປຽບບ່ອນບໍ່ໄດ້ ທີ່ຝົນແລ້ວເໜືອຫີນຝົນຄືສະມາທິ ດ້ວຍພະຫັດຄືສັດທາອັນບໍລິສຸດ, ຊົງທຳລາຍ (ກົງລໍ້ຄືສັງສາລະວັດນັ້ນ);

๗.

໗.

หตภวรถ วิพฺภมสฺส มคฺค-รถมภิรุยฺห สิวํปุรํ คตสฺส,อิติปิ ภควโต หตารกสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງທຳລາຍການໝູນວຽນແຫ່ງລົດຄືພົບແລ້ວ, ຊົງສະເດັດຂຶ້ນສູ່ລົດຄືມັກ ແລ້ວສະເດັດໄປສູ່ພະນະຄອນອັນກະເສມສຸກ (ພະນິພານ), ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ເພາະຊົງທຳລາຍກຳແຫ່ງສັງສາລະຈັກແລ້ວ ຍ່ອມປະກົດເລື່ອງລືໄປໃນໂລກ;

๘.

໘.

อวิทิต ปริยนฺต ทุกฺข วฏฺฏํอถภวจกฺกก มิตุจฺจเต อวิชฺชา,ตหิมุปหิตนาภี มูลกตฺตาภวติชรามรณํ ตทนฺตเนมิ;

()

ວົງກົມຄືທຸກອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ແລະ ວົງກົມຄືພົບນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ອະວິຊາ, ໃນວົງກົມນັ້ນ ມີອະວິຊາເປັນດຸມເພາະເປັນຮາກເຫງົ້າ, ມີຊະລາແລະມໍລະນະເປັນກົງໃນທີ່ສຸດ;

๙.

໙.

ฆฏิต ตทุภยนฺตรา อราสฺสุทส อภิสงฺขรณาทิเสส ธมฺมา,กสิรสมุทเย นิโรธ มคฺเคภวติ ปชานมชานนํ อวิชฺชา;

()

ທຳທີ່ເຫຼືອມີອະພິສັງຂານ ໑໐ ເປັນຕົ້ນ ທີ່ປະກອບຢູ່ລະຫວ່າງດຸມແລະກົງນັ້ນ ເປັນກຳ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ໃນທຸກ, ສະມຸໄທ, ນິໂລດ ແລະ ມັກ ເປັນອະວິຊາ;

๑๐

ภวติ ติวิธภุมิกา อวิชฺชาจตุวิธ สจฺจสภาว ฉาทกา’ยํ,อภิวิจินน เจตนาน มทฺธาวิวิธนเยน ภวตฺตเย นิทานํ;

()

ອະວິຊາອັນມີພູມສາມນີ້ ຍ່ອມປົກປິດສະພາວະແຫ່ງສັດຈະ ໔ ປະການ, ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດເຈດຕະນາທີ່ຄິດປຸງແຕ່ງໂດຍປະການຕ່າງໆ ໃນພົບທັງສາມ ຕະຫຼອດການນານ;

๑๑.

໑໑.

สกสก ปฏิสนฺธิจิตฺตเหตุทฺวย มภิสงฺขต กมฺมเมว กาเม,จิต กุสล มรูป รูป คามึตทุภยภุปฏิสนฺธิเหตุ โหติ;

()

ກຳອັນປຸງແຕ່ງແລ້ວ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງປະຕິສົນທິຈິດຂອງຕົນໆ ໃນກາມະພົບ, ສ່ວນກຸສົນກຳອັນສັ່ງສົມໄວ້ ອັນຈະເຂົ້າເຖິງຮູບພົບແລະອະລູບພົບ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງປະຕິສົນທິໃນພົບທັງສອງນັ້ນ;

๑๒.

໑໒.

กุสลมกุสลํ ติธา วิภตฺตํปุริมภเวนิจิตํ ยถานุรูปํ,นภวติ ปฏิสนฺธิโตปรํ กึติภว ปวตฺติ วิปาก จิตฺต เหตุ;

()

ກຸສົນແລະອະກຸສົນອັນແບ່ງອອກເປັນ ໓ ສ່ວນ ອັນສັ່ງສົມໄວ້ໃນພົບກ່ອນ ຕາມສົມຄວນ, ຍ່ອມບໍ່ເປັນເຫດແຫ່ງປະຕິສົນທິເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນເຫດແຫ່ງວິບາກຈິດໃນຄວາມເປັນໄປແຫ່ງພົບສາມອີກດ້ວຍ;

๑๓.

໑໓.

สมุทยมย กามรูปปากาสติ ปฏิสนฺธิ ปวตฺติยํ ภวนฺตี,สก สก ภวนาม รูปเหตุวิวิธ นิทานวเสน จานุรูปํ, ()

ເມື່ອປະຕິສົນທິມີຢູ່, ວິບາກໃນກາມະພົບແລະຮູບພົບ ອັນເກີດຈາກສະມຸໄທ ຍ່ອມມີໃນຄວາມເປັນໄປ, ເປັນເຫດແຫ່ງນາມແລະຮູບໃນພົບຂອງຕົນໆ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງເຫດຕ່າງໆ ຕາມສົມຄວນ;

๑๔.

໑໔.

ตถริว จตุโร อรูปปากาสกสกภุมิกนามปจฺจยาว,สมุปจิต มนํ อสญฺญสตฺเตนภวติกึก ภุวิ รูปมตฺตเหตุ;

()

ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ອະລູບວິບາກ ໔ ຍ່ອມເປັນປັດໄຈແຫ່ງນາມໃນພູມຂອງຕົນໆ, ສ່ວນໃນອະສັນຍະສັດຕະພົບ ຈິດອັນສັ່ງສົມໄວ້ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງຮູບຢ່າງດຽວໃນແຜ່ນດິນ;

๑๕.

໑໕.

ตทุภย มวิปาก จิตฺตโตปิปภวติ ตีสุภเวสุ จา’นุ รูปํ,สุคติ ทุคติยํ ปทํหิ กาเมภวติ สฬายตนสฺส นาม รูปํ;

()

ນາມແລະຮູບທັງສອງນັ້ນ ແມ້ເກີດຈາກຈິດອັນບໍ່ແມ່ນວິບາກ ກໍຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນພົບທັງສາມຕາມສົມຄວນ, ໃນກາມະພົບອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສຸຄະຕິແລະທຸຄະຕິ, ນາມແລະຮູບຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງສະລາຍະຕະນະ;

๑๖.

໑໖.

ภวติ ปทก มสญฺญิ วชฺชรูป-ภุวิ ติวิธายตนสฺส นาม รูปํ,หวติ สมุทโย ภเว อรูเปสุขุม มนายตนสฺส นาม มตฺตํ;

()

ໃນຮູບພົບອັນເວັ້ນຈາກອະສັນຍະສັດຕະພູມ, ນາມແລະຮູບຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງອາຍະຕະນະ ໓, ໃນອະລູບພົບ, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງນາມຢ່າງດຽວ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງມະນາຍະຕະນະອັນລະອຽດ;

๑๗.

໑໗.

อิติ ติวิธภเว ภวนฺติ ตํ ตํ-ภว ปภวายตนาติ ผสฺสเหตุ,ตถริว กมโต ภวานุ รูปํติวิธภเวสุ ฉผสฺสเวทเนชา;

()

ອາຍະຕະນະທັງຫຼາຍ ອັນເກີດໃນພົບນັ້ນໆ ໃນພົບທັງສາມຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງຜັດສະ, ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ຕັນຫາອັນເກີດຈາກເວທະນາໃນຜັດສະທັງ ໖ ຍ່ອມມີໃນພົບທັງສາມ ຕາມລຳດັບແລະຕາມສົມຄວນແກ່ພົບ;

๑๘.

໑໘.

วิวิธ ภวคติฏฺฐิตีสุ ตํ ตํฉฏิต ชฏา คหณสฺส เหตุ โหติ,ปุนรุภย ภวสฺส ทฬฺหคาโห,ภวติ ภโวติภวมฺหิ เหตุชาตฺยา;

()

ໃນກຳເນີດແລະທີ່ຕັ້ງແຫ່ງພົບຕ່າງໆ, ຄວາມຍຶດໝັ້ນອັນຫຍຸ້ງເໝືອນຂ່າຍນັ້ນ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງການຖືໝັ້ນ, ຄວາມຖືໝັ້ນຢ່າງແໜ້ນໜາໃນພົບທັງສອງອີກ ຍ່ອມເປັນກຳມະພົບ, ແລະ ກຳມະພົບຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງຊາດໃນພົບໃໝ່;

๑๙.

໑໙.

ติวิธ ภวุ’ปปตฺติชาติเรสาภวติ ชรามรณาทิ ทุกฺข เหตุ,สกลกสิรุปทฺทวา’สวานํสมุทยเหตุตโตสิยา อวิชฺชา;

()

ຊາດຄືການເກີດໃນພົບທັງສາມນີ້ ຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງທຸກມີຊະລາແລະມໍລະນະເປັນຕົ້ນ, ແລະ ອະວິຊາຍ່ອມເປັນເຫດແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນແຫ່ງອາສະວະແລະອຸປັດທະວະອັນແສນເຂັນທັງປວງ;

๒๐.

໒໐.

ถิรคหณวเสน โยหิ โกจิสุจริต ทุจฺจริตํจเรยฺย ตสฺส,สุคติ ทุคติ คามิ กมฺมเมตฺถกถยติ กมฺมภโว’ติ กมฺมวาที;

()

ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງ ຍ່ອມປະພຶດສຸຈະລິດ ຫຼື ທຸຈະລິດ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຄວາມຍຶດໝັ້ນອັນໝັ້ນຄົງ, ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍກຳ ຊົງສະແດງກຳອັນເປັນໄປສູ່ສຸຄະຕິແລະທຸຄະຕິໃນໂលກນີ້ວ່າ 'ກຳມະພົບ';

๒๑.

໒໑.

วิจิตุปจิต กมฺมสตฺติชาตาวทตุปปตฺติ ภโว’ติ ปญฺจขนฺธา,ตทภิชนน มาหชาติ เตสํจุติจวนํ ปริปากตาชรา’ติ;

()

ຊົງສະແດງຂັນຫ້າ ອັນເກີດຈາກສັກກະຍະພາບແຫ່ງກຳອັນສັ່ງສົມໄວ້ຕ່າງໆວ່າ 'ອຸປະປັດຕິພົບ', ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຂັນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊົງຮຽກວ່າ 'ຊາດ', ຄວາມແກ່ຮອບຂອງຂັນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊົງຮຽກວ່າ 'ຊະລາ', ແລະ ຄວາມເຄື່ອນໄປ ຊົງຮຽກວ່າ 'ມໍລະນະ';

๒๒.

໒໒.

ปหวผลปพนฺธโต ฐีตานํสรสคภีรปฏิจฺจ สมฺภวานํ,กยิรติ วิสทาย ยาย ธมฺม–ฐิติมตินามธิยา ปริคฺคหํสา;

()

ການກຳນົດຖືເອົາທຳທັງຫຼາຍ ອັນເປັນໄປໂດຍອາໄສກັນເກີດຂຶ້ນ ອັນມີລົດຊາດແລະເລິກເຊິ່ງ ອັນຕັ້ງຢູ່ໂດຍຄວາມສືບຕໍ່ແຫ່ງເຫດ... (ທຳມະຖິຕິຍານ);

๒๓.

໒໓.

อิธปน จตุโรสิยุํสมาสาปุริมภโว’ทย โมห กมฺมเมโก,ภวติหนภวจิตฺตนาม รูปา-ยตน ฉ ผสฺส ฉ เวทนาติ เจโก;

()

ແຕ່ໃນສັງສາລະວັດນີ້ ພຶງມີສັງເຂບ ໔ ປະການ ຄື: ຄວາມຫຼົງແລະກຳອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດໃນພົບກ່ອນ ເປັນສັງເຂບໜຶ່ງ; ຈິດ, ນາມ, ຮູບ, ອາຍະຕະນະ, ຜັດສະ ແລະ ເວທະນາ ໃນພົບນີ້ ເປັນສັງເຂບໜຶ່ງ;

๒๔.

໒໔.

อปิ ภวติ ภโว นิกนฺติ คาโหชนน ชรามรณํ อนาคเต’โก,ปภว ผลวเสน สมฺภวานํอิติ จตุ สงฺขิปนํ สิยาติยทฺธํ;

()

ອີກປະການໜຶ່ງ, ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຖືໝັ້ນ ແລະ ກຳມະພົບ ເປັນສັງເຂບໜຶ່ງ; ຊາດ, ຊະລາ ແລະ ມໍລະນະ ໃນອະນາຄົດ ເປັນສັງເຂບໜຶ່ງ; ສັງເຂບ ໔ ປະການ ໃນການສາມ ພຶງມີດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງເຫດແລະຜົນແຫ່ງທຳອັນເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້;

๒๕.

໒໕.

อิธ ยถริว’ตีตเหตุปญฺจอภิรติคาหภเวหิ กมฺมโมหา,ตถริว สห โมหกมฺมุนาปิอภิรติคาหภวา อิทานิ เหตู;

()

ໃນສັງສາລະວັດນີ້, ເຫດໃນອະດີດ ໕ ປະການ ຄື: ກຳ, ອະວິຊາ (ຄວາມຫຼົງ) ພ້ອມທັງຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຖືໝັ້ນ ແລະ ກຳມະພົບ ມີຢູ່ສັນໃດ; ເຫດໃນປັດຈຸບັນ ຄື: ຄວາມຍິນດີ, ຄວາມຖືໝັ້ນ ແລະ ກຳມະພົບ ພ້ອມທັງຄວາມຫຼົງແລະກຳ ກໍເປັນເຫດສັນນັ້ນ;

๒๖.

໒໖.

นภวติ ผลปญฺจกํ กิเมต-รหิปฏิสนฺธิก มนาทิปญฺจ ธมฺมา,ภวติ ผขลมนาคเต ตเถวชนน ชรามรณาทิ ปญฺจ ธมฺมา;

()

ຜົນ ໕ ປະການ ຄື: ທຳ ໕ ປະການ ມີປະຕິສົນທິເປັນຕົ້ນ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ຍ່ອມມີຢູ່, ແລະ ຜົນໃນອະນາຄົດ ຄື: ທຳ ໕ ປະການ ມີຊາດ, ຊະລາ ແລະ ມໍລະນະເປັນຕົ້ນ ກໍຍ່ອມມີຢູ່ສັນນັ້ນ;

๒๗.

໒໗.

ภวติ ภวุปปตฺติย’นฺตเร’โกอภิรติ เวทยิตาน มนฺตเร’โก,ตถริว จิตเจตนามนานํอิติ ภวจกฺกติสนฺธโย ภวนฺติ;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ຂົ້ວຕໍ່ (ສົນທິ) ລະຫວ່າງກຳມະພົບແລະອຸປະປັດຕິພົບ ມີໜຶ່ງ; ຂົ້ວຕໍ່ລະຫວ່າງເວທະນາແລະຄວາມຍິນດີ (ຕັນຫາ) ມີໜຶ່ງ; ແລະ ຂົ້ວຕໍ່ລະຫວ່າງຈິດແລະເຈດຕະນາ (ນາມຮູບ) ກໍມີສັນນັ້ນ; ຂົ້ວຕໍ່ ໓ ແຫ່ງສັງສາລະຈັກ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການສະນີ;

๒๘.

໒໘.

สุวิสทมติวีสตา’ กตารํส’ติปริวฏฺฏ ติสนฺธิกํ ติยทฺธํ,ตทวคมิยตาย ธาตุ ธมฺม-ฏฺฐิติมติยา จตุสงฺคหํ ทฺวิมูลํ;

()

ສັງສາລະຈັກ ອັນມີອາການ ໒໐, ມີຮອບ ໓, ມີຂົ້ວຕໍ່ ໓, ມີການ ໓, ມີສັງເຂບ ໔, ມີມູນ ໒ ນັ້ນ ບຸກຄົນພຶງຊາບໄດ້ດ້ວຍປັນຍາອັນຕັ້ງຢູ່ໂດຍຄວາມເປັນທຳແຫ່ງທາດ;

๒๙.

໒໙.

หนิวิภนิ ชคตฺตเย ภวนฺต-ภวรถ จกฺกสมปฺปิตาขิลาเร,อิติปิ ภควโต พุธาหิคีโตภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງທຳລາຍກຳທັງປວງ ອັນປະກອບໄວ້ໃນລົດຄືພົບ ອັນໝູນວຽນໄປໃນໂລກທັງສາມ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ອັນບັນດິດທັງຫຼາຍຂັບຮ້ອງແລ້ວ ຍ່ອມປະກົດເລື່ອງລືໄປໃນໂລກ;

๓๐.

໓໐.

ภควติ อุทิเต มหานุภาโวตมหิมเหยฺย ภุสํ สเทวโลโก,ตทหิมหิ กทาวิ เนรุ มตฺต-มณิรตนาวลิยา สหมฺปตีปิ;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດອຸບັດຂຶ້ນ, ໂລກພ້ອມທັງເທວະໂລກຜູ້ມີອານຸພາບມາກ ຕ່າງກໍພາກັນບູຊາຢ່າງຍິ່ງ, ແມ່ນແຕ່ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມກໍບູຊາພຣະອົງດ້ວຍສ້ອຍມະນີຣັດຕະນະອັນມີຂະໜາດເທົ່າພູເຂົາສິເນຣຸ;

๓๑.

໓໑.

ปจุรสุรนรา พลานุรูปํยมภิมหึสุ อนาถ ปิณฺฑิโกปิ,คหปติ ตมุปาสิกาวิสาขาสปริส โกสลพิมฺพิสารภูปา;

()

ເຫຼົ່າອະສູນ, ມະນຸດ ແລະ ເທວະດາເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຕ່າງກໍໄດ້ບູຊາພຣະອົງຕາມກຳລັງຂອງຕົນ, ແມ່ນແຕ່ອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ, ນາງວິສາຂາອຸປາສິກາ, ພ້ອມທັງພຣະເຈົ້າໂກສົນ ແລະ ພຣະເຈົ້າພິມພິສານ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ;

๓๒.

໓໒.

ภควติ ปรินิพฺพุเต อโสก-วหยธรณีปติ ทีปจกฺกวตฺติ,ทสพลมสมํ ปริจฺจชิตฺวาอภิมหิ ฉนฺนวุติปฺปมาณโกฏี;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວ, ພຣະເຈົ້າອະໂສກມະຫາຣາດ ຜູ້ເປັນຈັກກະພັດແຫ່ງທະວີບ, ໄດ້ສະຫຼະຊັບເຖິງເກົ້າສິບຫົກໂກດ ເພື່ອບູຊາພຣະທົດສະພົນຜູ້ຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້;

๓๓.

໓໓.

อคณิต วิภวํ ปริจฺจฉิตฺวาอิหรตนาวลิ เจติยํ วิธาย,สุรนรสรณสฺส ธาตุเทหํนรปติมานยิ ทุฏฺฐคามินี’ปิ;

()

ແມ່ນແຕ່ພຣະເຈົ້າທຸຕຖະຄາມິນີ ກໍໄດ້ສະຫຼະຊັບສົມບັດອັນຫາຄ່າບໍ່ໄດ້, ໄດ້ສ້າງພຣະເຈດີຣັດຕະນາວະລີ ແລະ ບູຊາພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ;

๓๔.

໓໔.

ทสพลมภิปูชยึสุ ปูชา-วิธิพหุมานน ภาชนํ ตทญฺเญ,อิติชน มหนีย จีวราที-จตุวิธปจฺจย ปูชนาก วิเสสํ;

()

ຊົນເຫຼົ່າອື່ນໆ ກໍໄດ້ບູຊາພຣະທົດສະພົນ ຜູ້ເປັນພາຊະນະແຫ່ງຄວາມເຄົາຣົບແລະວິທີການບູຊາທັງຫຼາຍ ດ້ວຍການບູຊາອັນວິເສດ ຄືປັດໄຈສີ່ ມີຈີວອນເປັນຕົ້ນ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ມະນຸດຄວນບູຊາ;

๓๕.

໓໕.

คุณชลธิ ยทคฺค ทกฺขิเณยฺโยอรหติ จาหุณ ปาหุณา รหสฺส,อิติปิ ภควโต กวิปฺป สตฺโถภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ເພາະພຣະອົງເປັນຫ້ວງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄຸນນະທຳ, ເປັນທັກkhິເນຍຍະບຸກຄົນຜູ້ຍອດຢ້ຽມ, ຄວນແກ່ຂອງບູຊາ, ຂອງຕ້ອນຮັບ ແລະ ການບູຊາໃນທີ່ລັບ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ ຕາມທີ່ນັກປາດໄດ້ສັນເສີນໄວ້;

๓๖.

໓໖.

อิธปรมนิปจฺจการ คิทฺธาสมณก ภุสุรกา วิภาวิมานี,รหสิ อกุสลํ สิโลกกามาน กิมสิโลกภเยน สญฺจินนฺติ;

()

ໃນໂລກນີ້, ສະມະນະ ແລະ ພຣາມບາງພວກ ຜູ້ປາດຖະໜາການນອບນ້ອມຢ່າງຍິ່ງ, ຜູ້ມີຄວາມທະນົງຕົວໃນປັນຍາ, ຜູ້ໃຄ່ໃນຊື່ສຽງ, ຍ່ອມເຮັດອະກຸສົນກຳໃນທີ່ລັບ ເພາະຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຄວາມເສຍຊື່ສຽງ ບໍ່ແມ່ນຫຼື?;

๓๗.

໓໗.

นจกรหจิ กิญฺจิเทว ปาปํกยิรติ เรสรโหปิปาปภีรู,อิติปิ ภควโต รหาปคสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ, ຍ່ອມບໍ່ຊົງເຮັດບາບໃດໆ ເລີຍ ແມ່ນແຕ່ໃນທີ່ລັບ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງປາສະຈາກຄວາມລັບໃນການເຮັດບາບ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๓๘.

໓໘.

อนุปสมิต ราคโทส โมหาถิรมนภาวิต กายจิตฺต ปญฺญา,อริยปฏิปทาย เย วิปนฺนาอนริย ธมฺมจรา นราธมาเต;

()

ບຸກຄົນເຫຼົ່າໃດ ຜູ້ຍັງບໍ່ໄດ້ສະຫງົບຣາຄະ, ໂທສະ ແລະ ໂມຫະ, ຜູ້ມີກາຍ, ຈິດ ແລະ ປັນຍາອັນບໍ່ໄດ້ອົບຮົມແລ້ວ, ຜູ້ເສື່ອມຈາກອະຣິຍະມັກ, ປະພຶດອະນາຣິຍະທຳ, ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າເປັນຄົນຕ່ຳຊ້າ;

๓๙.

໓໙.

สุคหิต สุคตารหทฺธชนฺตาชินมนุพนฺธิย สนฺติเกก วราปิ,อิติปิ ภควโต ภวนฺติ ทุเรภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส ()

ແມ່ນແຕ່ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຖືເອົາທຸງໄຊແຫ່ງພຣະອໍຣະຫັນຂອງພຣະສຸຄົດ (ຄືຄອງຜ້າກາສາວະພັດ) ຢ່າງດີແລ້ວ, ຕິດຕາມພຣະຊິນະເຈົ້າໄປໃນທີ່ໃກ້ຊິດ, ກໍຍັງຊື່ວ່າຢູ່ໄກຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๐.

໔໐.

ตถริว สุวิทุร ภาวมาปมุนิรปิเตหินิหีน ปุคฺคเลหิ,อิติปิ ภควโต สตมฺป สตฺโถภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

ก ()

ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ພຣະມຸນີກໍຊົງຢູ່ຫ່າງໄກຢ່າງຍິ່ງຈາກບຸກຄົນຜູ້ຕ່ຳຊ້າເຫຼົ່ານັ້ນ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນของພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ອັນສັດຕະບຸຣຸດສັນເສີນແລ້ວ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๑.

໔໑.

วิหต สกลสํกิเลส ธมฺมาสตต สุภาวิต กาย จิตฺตปญฺญา,อริยปฏิปทํ ปปูรการีอนริยธมฺมปถารกาก สุธีรา;

()

ສ່ວນນັກປາດທັງຫຼາຍ ຜູ້ກຳຈັດກິເລດເຄື່ອງເສົ້າໝອງທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ມີກາຍ, ຈິດ ແລະ ປັນຍາອັນອົບຮົມດີແລ້ວຕະຫຼອດການ, ຜູ້ບຳເພັນອະຣິຍະມັກໃຫ້ບໍລິບູນ, ຜູ້ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກຫົນທາງແຫ່ງອະນາຣິຍະທຳ;

๔๒.

໔໒.

สตทสสต โยชเนหิ ทูเรยทิวิหรนฺติ ชินสฺส อารกาเต,อิติปิ ภควโต น ตาว ทูเรภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ແມ່ນແຕ່ຫາກພວກເຂົາຈະອາໄສຢູ່ຫ່າງໄກຈາກພຣະຊິນະເຈົ້າເຖິງແສນໂຍດ, ກໍຍັງຊື່ວ່າບໍ່ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເລີຍ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๓.

໔໓.

ตถริว อวิทูร ภาวมาปมุนิรปิ สปฺปุริสาน มีทิสานํ,อิติปิ ภควโต ภวนฺตคสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ພຣະມຸນີກໍຊົງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ສະເດັດເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພົບ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๔.

໔໔.

พุธ ชน รหิตพฺพ ปาปธมฺมาปวูรมนตฺถกราก รหาวทนฺติ,อิติปิ ภควโต รหา น ยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติ โฆโส;

()

ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ບາບທຳທັງຫຼາຍອັນນຳມາຊຶ່ງສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງ ແລະ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນລະເສຍ ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຣະຫະ" (ຄວາມລັບ ຫຼື ຄວາມຊົ່ວ), ເພາະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າບໍ່ມີ "ຣະຫະ" ນັ້ນເລີຍ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๕.

໔໕.

ครหิย รหิตพฺพตา’ริเยหิปรมปุถุชฺชน ปุคฺคเลหิ ยสฺมา,อิติปิ ภควโต นจ’ตฺถิ’มสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ເພາະວ່າຄວາມເປັນຜູ້ຄວນຕິຕຽນ ແລະ ຄວນລະຖິ້ມໂດຍພຣະອະຣິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີແກ່ປຸຖຸຊົນຄົນເຂົາທັງຫຼາຍ, ແຕ່ຄວາມເປັນເຊັ່ນນັ້ນບໍ່ມີແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານີ້ເລີຍ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๖.

໔໖.

อปิจ ภควตา นเตกทาจิวิครหิยา รหิตพฺพกา ภวนฺติ,อิติปิ ภควโต รหานยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ອີກປະການໜຶ່ງ, ທຳທັງຫຼາຍອັນຄວນຕິຕຽນ ແລະ ຄວນລະຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໃນການໃດໆ ເລີຍ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ບໍ່ມີ "ຣະຫະ" (ຄວາມລັບໃນການເຮັດບາບ) ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๗.

໔໗.

คมน มิหรโหติ วุจฺจเต ตํติภวปริพฺภมณํ รโห น ยสฺส,อิติปิ ภควโต คตสฺส ปารํภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

In 2841, "ໃນທີ່ນີ້, ຄຳວ່າ "ຣະຫະ" ກ່າວເຖິງ "ການໄປ" ຄືການທ່ອງທ່ຽວໄປໃນພົບທັງສາມ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ບໍ່ມີ "ຣະຫະ" (ການທ່ອງທ່ຽວໄປ) ນັ້ນ, ຜູ້ສະເດັດເຖິງຝັ່ງແລ້ວ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๔๘.

໔໘.

นิรติสย’ธิสีลจิตฺตปญฺโญปรม วิมุตฺติ วิมุตฺติ ญาณลาภี,อสนฺทิส คุณ ภาชโนก อเนโชอสมสโม อสโม อนุตฺตโร’ติ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີອະທິສີລ, ອະທິຈິດ ແລະ ອະທິປັນຍາອັນຍອດຢ້ຽມຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ຜູ້ບັນລຸວິມຸດຕິ ແລະ ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະອັນສູງສຸດ, ຜູ້ເປັນພາຊະນະແຫ່ງຄຸນນະທຳອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ, ຜູ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຫາຜູ້ສະເໝີບໍ່ໄດ້, ຜູ້ບໍ່ມີໃຜທຽບເທົ່າ ແລະ ຜູ້ຍອດຢ້ຽມ;

๔๙.

໔໙.

กุสลพล สมิทฺธรูปวาติวิวิธคุเณหิ สิยา ปสํ สิโย โย,อิติปิ ภควโต ปสํสิยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ພຣະອົງຜູ້ຄວນແກ່ການສັນເສີນດ້ວຍຄຸນນະທຳຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນວ່າ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງกຸສົນ ແລະ ພຣະຮູບກາຍອັນງົດງາມ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຄວນແກ່ການສັນເສີນ ວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນແຜ່ນດິນ;

๕๐.

໕໐.

อิมินา อิมินาปิ การเณนภควา โคตม โคตฺต เกตุภูโต,อรหํ อรหนฺติ กิตฺติราโวทกเตลํวตตาน สตฺตโลเก;

()

ດ້ວຍεຫດຜົນນີ້ ແລະ ເຫດຜົນນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນດັ່ງທຸງໄຊແຫ່ງໂຄຕະມະໂຄດ, ຈຶ່ງຊື່ວ່າ "ພຣະອໍຣະຫັນ", ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນວ່າເປັນ "ພຣະອໍຣະຫັນ" ຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປໃນສັດຕະໂລກ ດັ່ງນ້ຳມັນທີ່ແຜ່ໄປເທິງຜິວນ້ຳ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต อรหนฺตินามปญฺญตฺติยาอภิเธย ปริทีโป เอกูนวีสติโมก สคฺโค.

ກັນທີສິບເກົ້າ ຊື່ວ່າ "ອະພິເທຍຍະປະຣິດີປະ" (ການສະແດງຄວາມໝາຍ) ແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດວ່າ "ອໍຣະຫັນ" ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

สมฺมา สามํ สพฺพธมฺมาน มทฺธาพุทฺธตฺตา ปญฺญานุภาเวน ตสฺส,สมฺมา สมฺพุทฺโธติ อพฺภุคฺคตายอาสิกิตฺยา(สาลินี) โลก ธาตุ;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງທຳທັງປວງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພຣະປັນຍາຂອງພຣະອົງ, ສຽງເລົ່າລືວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ" ຈຶ່ງຂະຈອນໄປທົ່ວໂລກະທາດ;

๒.

໒.

โย จา ภิญฺเญยฺเย ปริญฺเญยฺย ธมฺเมภาเวตพฺเพ สจฺฉิกาตพฺพ ธมฺเม,สมฺมาสามํ พุชฺฌิ ตสฺมาส พุทฺโธสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ພຣະອົງໃດຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ ຊຶ່ງທຳອັນຄວນຮູ້ຍິ່ງ, ທຳອັນຄວນກຳນົດຮູ້, ທຳອັນຄວນຈະເຣີນ ແລະ ທຳອັນຄວນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຜູ້ປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๓.

໓.

ตตฺรา’ภิญฺเญยฺยา จตุสฺสจฺจ เมวทุกฺขํ สจฺจํ โข ปริญฺเญยฺย ธมฺมา,ภาเวตพฺพา มคฺค สจฺจํ นิโรธ-สจฺจํ ตจฺฉํ สจฺฉิกา ตพฺพ ธมฺมา;

()

ໃນທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ອະຣິຍະສັດສີ່ເທົ່ານັ້ນເປັນທຳອັນຄວນຮູ້ຍິ່ງ; ທຸກຂະສັດເປັນທຳອັນຄວນກຳນົດຮູ້; ມັກຄະສັດເປັນທຳອັນຄວນຈະເຣີນ; ແລະ ນິໂຣທະສັດອັນເປັນຄວາມຈິງ ເປັນທຳອັນຄວນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ;

๔.

໔.

ตณฺหาปกฺเข สมฺภวํ ธมฺม ชาตํมคฺคานํวชฺฌํก ปหาตพฺพ ธมฺมา,สทฺธึ ชาตฺยาทีหิ ทุเกขหิ ปญฺจุ-ปาทานกฺขนฺธา สิยา ทุกฺข สจฺจํ;

()

ສະພາວະທຳທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຝ່າຍຕັນຫາ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ມັກທັງຫຼາຍຄວນກຳຈັດ ນັ້ນເປັນທຳອັນຄວນລະ; ອຸປາດານັກຂັນຫ້າ ພ້ອມທັງຄວາມທຸກມີຄວາມເກີດເປັນຕົ້ນ ພຶງເປັນທຸກຂະສັດ;

๕.

໕.

ยายํ ตณฺหา กาม ตณฺหาทิเภทาทุกฺขานํ สาเหตุ สจฺจํ ทฺวิติยํ,พนฺธานํ ยตฺราปฺย’ภาโว นิโรธ-สจฺจํ ยญฺจา คมฺม ตณฺหาย จาโค;

()

ຕັນຫາໃດນີ້ ອັນແບ່ງອອກເປັນກາມະຕັນຫາເປັນຕົ້ນ ນັ້ນເປັນສັດຈະຂໍႈທີສອງ ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມທຸກ; ຄວາມບໍ່ມີແຫ່ງເຄື່ອງຜູກມັດທັງຫຼາຍ ແລະ ການສະຫຼະຖິ້ມຕັນຫາ ນັ້ນເປັນນິໂຣທະສັດ;

๖.

໖.

สมฺมาทิฏฺฐาทฺยฏฺฐมคฺคงฺค ธมฺมานิพฺพานํ สมฺปาปกา มคฺค สจฺจํ,เตสํ ธมฺมานมฺปิ สมฺพุชฺฌินตฺตาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ທຳອັນເປັນອົງມັກທັງແປດ ມີສັມມາທິຕຖິເປັນຕົ້ນ ອັນນຳໄປສູ່ພຣະນິບພານ ນັ້ນເປັນມັກຄະສັດ, ເພາະພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງທຳເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍ, ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๗.

໗.

จกฺเขว’ทํ ทุกฺขํ ตทุปฺปาท เหตุตณฺหา เนสานํ อภาโว นิโรโธ,มคฺโค โพธูปาย ปญฺญาติ ตสฺสเอวํ ปจฺเจกํ ปทํ โจทฺธริตฺวา;

()

"ຈັກຂຸ (ຕາ) ນີ້ເປັນທຸກ, ຕັນຫາເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຈັກຂຸນັ້ນ, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຳທັງສອງນັ້ນເປັນນິໂຣດ, ມັກຄືປັນຍາອັນເປັນອຸບາຍເຄື່ອງຕຣັສຮູ້", ພຣະອົງຊົງຍົກຂຶ້ນສະແດງເທື່ອລະບົດຢ່າງນີ້;

๘.

໘.

อาโรเปตฺวา สจฺจ ธมฺเมสุ สจฺจ-สนฺธาตา โย สจฺจทสฺสี ส พุทฺโธ,สมฺมา สามํ ติกฺขปญฺญาย พุชฺฌิสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ພຣະອົງໃດຊົງນ້ອມເຂົ້າໄປໃນສັດຈະທຳ ຜູ້ເຊື່ອມໂຍງສັດຈະ ແລະ ຜູ້ເຫັນສັດຈະ ພຣະອົງນັ້ນຊື່ວ່າພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ ດ້ວຍພຣະປັນຍາອັນກ້າຫານ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๙.

໙.

ฉนฺนํ ทฺวารานญฺจ ฉารมฺมณานํ,ฉนฺนํ จิตฺตานญฺจ ฉพฺเพท นานํ,ฉนฺนํ สญฺญานํ ฉ สญฺเจตนานํฉนฺนํ ผสฺสา นํ วิตกฺกาทิ กานํ;

()

ແຫ່ງທະວານທັງຫົກ ແລະ ອາຣົມທັງຫົກ, ແຫ່ງວິນຍານທັງຫົກ ແລະ ເວດທະນາທັງຫົກ, ແຫ່ງສັນຍາທັງຫົກ ແລະ ສັນເຈດຕະນາທັງຫົກ, ແຫ່ງຜັດສະທັງຫົກ ແລະ ວິຕົກເປັນຕົ້ນ;

๑๐.

໑໐.

เอวํ ฉนฺนํ รูป ตณฺหาทิกานํตณฺหากายานํ สมาโรปเณน,สมฺมา สามํ พุชฺฌิ สจฺเจสุ ตสฺมาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ໂດຍການນ້ອມກຸ່ມຕັນຫາທັງຫົກ ມີຮູບປະຕັນຫາເປັນຕົ້ນ ເຂົ້າໄປໃນສັດຈະທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້, ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๑.

໑໑.

ปญฺจนฺนํ ขนฺธาน มฏฺฐารสนฺนํธาตูนํ จกฺขาทินํ พารสนฺนํ,สมฺมา สามํ พุชฺฌิตตฺตา สยมฺภุสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ເພາະພຣະອົງຜູ້ເປັນສະຍັມພູ ຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ ຊຶ່ງຂັນຫ້າ, ທາດສິບແປດ ແລະ ອາຍະຕະນະສິບສອງ ມີຈັກຂຸເປັນຕົ້ນ, ເພາະεຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๒.

໑໒.

รูปชฺฌานานํ จตุนฺนํ อรูป-ชฺฌานานญฺจานุสฺสตีนํ ทสนฺนํ,ขตฺติ สาการ’ปฺปมญฺญาสุภานํกมฺมฏฺฐานานํ นวนฺนํ ภวานํ;

()

ແຫ່ງຮູບປະຊານສີ່, ອະຣູບປະຊານສີ່, ອະນຸດສະຕິສິບ, ອາການສາມສິບສອງ, ອັບປະມານຍາ, ອະສຸພະ, ກັມມະຖານທັງຫຼາຍ ແລະ ພົບທັງເກົ້າ;

๑๓.

໑໓.

พุทฺธตฺตา สํสาร จกฺเก อวิชฺชา-ทฺยงฺคานํ สจฺเจสุจาโรปเณน,สมฺมาสามํ เอส นิสฺสงฺค ญาเณสมฺมา สมฺพุทฺโธ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ເພາະຄວາມເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໂດຍການນ້ອມອົງແຫ່ງສັງສາຣະຈັກ ມີອະວິຊາເປັນຕົ້ນ ເຂົ້າໄປໃນສັດຈະທັງຫຼາຍ, ພຣະອົງຜູ້ມີຍານະອັນປາສະຈາກເຄື່ອງຂ້ອງ ຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງໂດຍຊອບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๔.

໑໔.

ปจฺจุปฺปนฺนานาคตาตีต ธมฺเมนิพฺพานํ นิสฺเสส ปณฺณตฺติ ธมฺเม,สามํ อพฺภญฺญาสฺย’นญฺโญป เทโสสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໂດຍບໍ່ມີການແນະນຳຈາກຜູ້ນຶ່ນ ຊຶ່ງທຳທັງຫຼາຍອັນເປັນປັດຈຸບັນ, ອະນາຄົດ ແລະ ອະດີດ, ພຣະນິບພານ ແລະ ບັນຍັດຕິທຳທັງປວງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๕.

໑໕.

สพฺพํเญยฺยํ ตสฺส ญาณนฺติ กํหิญาณมฺเปวํ เญยฺย ธมฺมนฺติกํหิ,เญยฺยนฺตฏฺฐาโนมญาณสฺสลาภาสมฺมาสมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ທັງປວງ ຍ່ອມຢັ່ງລົງໃນຍານະຂອງພຣະອົງ, ແລະ ຍານະຂອງພຣະອົງກໍຢັ່ງລົງໃນທຳອັນຄວນຮູ້ທັງປວງຢ່າງນັ້ນ, ເພາະການໄດ້ຍານະອັນຕັ້ງຢູ່ໃນທີ່ສຸດແຫ່ງສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້, ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๖.

໑໖.

กฺเลสานํ ยาวาสนาสตตีตายสทฺธึโยก สมฺโมหนิทฺทาย สมฺมา,สามํพุทฺโธ มคฺค ญาเณน ตสฺมาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງຕຣັສຮູ້ໂດຍຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຊຶ່ງຄວາມຫຼັບຄືຄວາມຫຼົງ ພ້ອມທັງກິເລດ ແລະ ວາສະນາທີ່ສັ່ງສົມມາຕະຫຼອດການ ດ້ວຍມັກຄະຍານະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງໃນໂລກວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๗.

໑໗.

สตฺตาธีโส ปารมีโจทิตตฺโตปลฺลงฺเกนาสชฺชโย โพธิมุเล,อมฺโภชํก ภานุปฺปหาก สงฺคเมนโสภคฺคปฺปตฺตํ ปพุทฺธํ’ว สามํ;

()

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີພຣະທັຍອັນບາຣະມີຕັກເຕືອນແລ້ວ, ສະເດັດປະທັບນັ່ງເທິງລັດຕະນະບັນລັງອັນຊະນະບໍ່ໄດ້ ທີ່ໂຄນຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພ, ຊົງຕື່ນຂຶ້ນ (ຕຣັສຮູ້) ດ້ວຍພຣະອົງເອງ ປຽbດັ່ງດອກບົວອັນເຖິງຄວາມງົດງາມ ແລະ ເບັ່ງບານແລ້ວ ເພາະການໄດ້ສຳຜັດກັບແສງຕາເວັນ;

๑๘.

໑໘.

สามํ สมฺมา’นญฺญ สาธารณคฺค-มคฺโคภาเสนปฺปพุทฺโธ สมาโน,สมฺปตฺโต สพฺพญฺญุตาญาณ โสภํสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງຕື່ນຂຶ້ນ (ຕຣັສຮູ້) ໂດຍຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງແຫ່ງອະຣິຍະມັກອັນຍອດຢ້ຽມ ອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນຶ່ນ, ຜູ້ບັນລຸຄວາມງົດງາມແຫ່ງສັບພັນຍຸຕະຍານະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຊື່ສຽງວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ";

๑๙.

໑໙.

เอวํ สพฺเพสํ ธมฺมานํสมฺมา สามํ พุทฺธตฺตา โส,สมฺมา สมฺพุทฺโธ พุทฺโธติสทฺโท โลเก อพฺภุคฺคญฺชิ;

()

ດ້ວຍເຫດທີ່ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງທຳທັງປວງໂດຍຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງຢ່າງນີ້, ສຽງເລົ່າລືວ່າ "ພຣະສັມມາສັມພຸດທະ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" จຶ່ງຂະຈອນໄປໃນໂລກ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต กสมฺมาสมฺพุทฺโธติ นามปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป วีสติโม สคฺโค.

ກັນທີຊາວ ຊື່ວ່າ "ອະພິເທຍຍະປະຣິດີປະ" ແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດວ່າ "ສັມມາສັມພຸດທະ" ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ແຕ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

ตํ โข ปน ภวนฺตํโคตมํ เอวํ กลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโตอิติปิ โส ภควา วิชฺชาจรณ สมฺปนฺโนติ;

ກໍແລ້ວ ກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄຕະມະຜູ້ຈະເຣີນພຣະອົງນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: "ແມ່ນເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາ ແລະ ຈະຣະນະ";

๑.

໑.

สมฺปนฺนวิชฺชาจรเณ อวิชฺชา-ฆณนฺธการํ ภิทุโร ปวีโร,ราช วิชฺชาจรณุพฺภวายอุฬารกิตฺติสฺสิริยา กถํ ตํ;

()

ພຣະວິຣະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາ ແລະ ຈະຣະນະ, ຜູ້ທຳລາຍຄວາມມືດມົນອັນໜາແໜ້ນຄືອະວິຊາ, ຈະປາກົດດ້ວຍສິຣິແຫ່ງกຽດຕິຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ອັນເກີດຈາກວິຊາ ແລະ ຈະຣະນະອັນປະເສີດນັ້ນຢ່າງໃດ?;

๒.

໒.

อสงฺขกปฺเปปิ นิวุตฺถขนฺเธเปยฺยาลปาฬึ วิย ญาณคตฺยา,กณฺฐิรวสฺสุ’ปฺปตนํ ยเถวสงฺกิปฺป ขิปฺปํ วิสยาวลมฺพํ;

(๑)

ແມ່ນແຕ່ຂັນທີ່ເຄີຍອາໄສຢູ່ແລ້ວໃນອະສົງໄຂກັປ, ພຣະອົງກໍຊົງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຍານະວິຖີ ປຽbດັ່ງພຣະບາລີຫຍໍ້, ຊົງໜ່ວງເອົາອາຣົມໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ປຽbດັ່ງການກະໂດດຂອງພະຍາຣາຊະສີ;

๓.

໓.

สโร’ติสูโร สรภงฺคก สตฺถุ-ขิตฺโต สรวฺยมฺหิ วิรชฺฌเต กึเอวํ อติเตสุ ภวนฺตเรสุอสชฺชมานํ อวิรชฺฌมานํ;

()

ລູກສອນອັນພຣະສາດສະດາສາຣະພັງຄະຜູ້ກ້າຫານຢ່າງຍິ່ງຍິງໄປແລ້ວ ຈະພາດຈາກເປົ້າໝາຍຫຼືຢ່າງໃດ? ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ຍານະຂອງພຣະອົງກໍບໍ່ຕິດຂັດ ບໍ່ຂັດຂ້ອງ ໃນພົບຊາດທັງຫຼາຍທີ່ລ່ວງມາແລ້ວ;

๔.

໔.

ยถิจฺฉิตฏฺฐาน มติตขนฺธ-สงฺขาต มาหจฺจ ปวตฺตมานํ,ปุพฺเพนิวาสานุคตญฺหิ ญาณํอนญฺญสาธารณมาสิ ยสฺส;

()

ຍານະອັນເປັນໄປຕາມພົບຊາດທີ່ເຄີຍອາໄສໃນກ່ອນ (ປຸບເພນິວາສານຸສະຕິຍານ) ຂອງພຣະອົງໃດ, ອັນເປັນໄປໂດຍການຢັ່ງເຖິງສະຖານທີ່ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ອັນນັບວ່າເປັນອະດີດຂັນ, ເປັນຍານະອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນຶ່ນ;

๕.

໕.

ปหีณ’วิชฺชานุสโย ชิโน โสวิชฺชายุ’เปโต ปฐมาย ตาย,อิจฺจสฺส ทณฺฑาหตกํสปาติ-สทฺโทว สมฺปตฺถริ กิตฺติสทฺโท;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ລະອະນຸໄສຄືອະວິຊາໄດ້ແລ້ວ, ຊົງປະກອບດ້ວຍວິຊາທຳອິດນັ້ນ, ດ້ວຍεຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ ປຽbດັ່ງສຽງຖາດສຳຣິດທີ່ຖືກຕີດ້ວຍໄມ້ຄ້ອນ;

๖.

໖.

หนีนปฺปณีตาทิ ปเภท วตฺเตอุปฺปชฺชมาเน จ นิรุชฺฌมาเน,สตฺเต ยถากมฺมุ’ปเค คตีสุปสาทจกฺขา’วิสเย จ รูเป;

()

In 2900, "ໃນເມື່ອສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ບັງເກີດຂຶ້ນ ແລະ ດັບໄປ ໃນວົງຈອນອັນແບ່ງເປັນສ່ວນທີ່ເລວ ແລະ ປະນີດເປັນຕົ້ນ, ຜູ້ເຂົ້າເຖິງຄະຕິທັງຫຼາຍຕາມກຳຂອງຕົນ, ແລະ ໃນຮູບທັງຫຼາຍອັນບໍ່ແມ່ນວິໄສແຫ່ງມັງສະຈັກຂຸ;

๗.

໗.

อนญฺญ สาธารณ ทิพฺพจกฺขุ-สงฺขาตญาเณน ปหสฺสเรน,ทิพฺเพน จา’โลก ปริคฺคเหนเยนา’หิชานาติ ชิโน อเนโช;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຍານະອັນຮຸ່ງເຮືອງ ອັນນັບວ່າເປັນທິບພະຈັກຂຸ ອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນຶ່ນ, ແລະ ດ້ວຍການກຳນົດເອົາແສງສະຫວ່າງອັນເປັນທິບ;

๘.

໘.

จุตุปปาตพฺพิสยาย สตฺถาวิชฺชายุ’เปโต ทุติยาย ตาย,อิจฺจสฺส สมฺปตฺถริ เหม ฆณฺฏา-ฏงฺการโฆโสริว กิตฺติโฆโส;

()

ພຣະສາດສະດา ຜູ້ປະກອບດ້ວຍວິຊາທີສອງນັ້ນ ອັນມີວິໄສໃນຈຸຕິ ແລະ ອຸbັດຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ ປຽbດັ່ງສຽງກັງວານແຫ່ງກະດິ່ງຄຳ;

๙.

໙.

ทุกฺขญฺจ ทุกฺขปฺปภโว นิโรโธมคฺโค จ ทุกฺขสฺส นิโรธโก’ติ,จตฺตาริ สจฺจานิ ยถาสภาวํปเวทิ ญาเณน สยมฺภุ เยน;

()

ພຣະສະຍັມພູຊົງຮູ້ແຈ້ງອະຣິຍະສັດສີ່ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ດ້ວຍຍານະໃດ ຄື: ທຸກ, ເຫດໃຫ້ເກີດທຸກ, ຄວາມດັບທຸກ ແລະ ຫົນທາງໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ;

๑๐.

໑໐.

เยจา’สวา อาสวสมฺภโว โยเตสํ ขโย ยวา’สวนาสุปาโย,ตํ สพฺพมญฺญาสิ สยมฺภุ ญาณ-พเลน เยนา’สว วิปฺปมุตฺโต;

()

ແລະ ອາສະວະທັງຫຼາຍແມ່ນຫຍັງ, ເຫດເກີດແຫ່ງອາສະວະແມ່ນຫຍັງ, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ແລະ ອຸbາຍເຄື່ອງໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບອາສະວະແມ່ນຫຍັງ, ພຣະສະຍັມພູຊົງຮູ້ແຈ້ງສິ່ງທັງປວງນັ້ນ ດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງຍານະໃດ ອັນເຮັດໃຫ້ພຣະອົງຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອາສະວະ;

๑๑.

໑໑.

ขีณ’ติ ชาตี วุสิต’นฺติ เสฏฺฐ-จริยํ กตํ’ตี กรณิย มทฺธา,นจา’ปรนฺตฺเย’ว มนนฺตญาโณญาเณน’ภิญฺญาย วิหาสิ เยน;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຍານະຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້ ຊົງຮູ້ຍິ່ງແລ້ວດ້ວຍຍານະໃດ ຈຶ່ງຊົງຢູ່ ຄືຊົງຮູ້ວ່າ: "ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນອັນປະເສີດໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ";

๑๒.

໑໒.

สยมฺภุ สพฺพาสว สงฺขยายวิชฺชายุเปโต ตติยาย ตาย,อิจฺจสฺส วิปฺผารคหีรเตริ-ราโว’ว สมฺปตฺถริ กิตฺติราโว;

()

ພຣະສະຍັມພູ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍວິຊາທີສາມນັ້ນ ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງປວງ, ດ້ວຍεຫດນັ້ນ ສຽງເລົ່າລືແຫ່ງກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ ປຽbດັ່ງສຽງກອງອັນດັງກ້ອງກັງວານຢ່າງກວ້າງຂວາງ;

๑๓.

໑໓.

วิชฺชาหิเหฏฺฐา คทิตาหิ ตีหิสมงกฺคิ ภุตสฺส ตถาคตสฺส,ตทุพฺภวํ กิตฺติ สรีร พิมฺพํสตํมโนทปฺปณคํ วิภาติ;

()

ແຫ່ງພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍວິຊາສາມປະການທີ່ກ່າວໄວ້ຂ້າງເທິງນັ້ນ, ພາບແຫ່ງກຽດຕິຄຸນອັນເກີດຈາກວິຊານັ້ນ ຍ່ອມປາກົດຮຸ່ງເຮືອງໃນກະຈົກຄືດວງໃຈຂອງສັດຕະbຸຣຸດທັງຫຼາຍ;

๑๔.

໑໔.

จาตุมฺมหาภูติกรูปิโก ยํมาตาปิตุนฺนํ กรชมฺหิ ชาโต,โย ภตฺตกุมฺมาสหโตปิ กาโยอนิจฺจวิทฺธํสนเภท ธมฺโม;

()

ກາຍນີ້ອັນມີຣູບປະກອບດ້ວຍມະຫາພູຕະຣູບສີ່, ເກີດຈາກນ້ຳອະສຸຈິຂອງມານດາແລະbິດາ, ເຖິງຈະໄດ້ຮັບການbຳລຸງດ້ວຍເຂົ້າສຸກແລະເຂົ້າໜົມກໍຕາມ, ກໍຍັງມີສະພາວະບໍ່ທ່ຽງ, ມີຄວາມທຳລາຍ ແລະ ຄວາມແຕກສະຫຼາຍເປັນທຳມະດາ;

๑๕.

໑໕.

ปริตฺตกามาวจรมฺหิ ภุโต-ปาทาย เภทมฺหิ ตทตฺตภาเว,ยํ นิสฺสิตํ เวทยิตตฺต สญฺญา-สงฺขาร วิญฺญาณ ปเภทนามํ;

()

ແລະ ນາມອັນແບ່ງອອກເປັນເວດທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ ແລະ ວິນຍານ ອັນອາໄສຢູ່ໃນອັດຕະພາບນັ້ນ, ອັນເກີດຂຶ້ນໃນກາມາວະຈອນພົບອັນມີປະມານນ້ອຍ;

๑๖.

໑໖.

โย วิปฺปสนฺโน มณิวํส วณฺโณตตฺราวุตํ สุตฺตมิวกฺขิมา ตํ,ญาณกฺขินารูป มเวกฺขิ เยนสจกฺขุมา ตตฺรสิตญฺจ นามํ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸ ຊົງເຫັນແລ້ວດ້ວຍພຣະນາມະກາຍອັນອາໄສຢູ່ໃນກາຍນັ້ນ ອັນມີສະພາວະຜ່ອງໃສ ປຽbດັ່ງແກ້ວມະນີອັນມີນ້ຳງາມ ທີ່ມີເສັ້ນດ້າຍຮ້ອຍຢູ່ທາງໃນ, ແລະ ຊົງເຫັນຣູບດ້ວຍຍານະຈັກຂຸ ພ້ອມທັງນາມອັນອາໄສຢູ່ໃນຣູບນັ້ນ;

๑๗.

໑໗.

สีตาทินา รุปฺปณลกฺขณนฺติรูปญฺจ นามํ นติลกฺขณนฺติ,ตทุตฺตรึ เวทกการโก วาอตฺตาตฺตภาวี ปรมตฺถโต น;

()

ຣູບນັ້ນມີລັກສະນະຊຸດໂຊມ (ສະຫຼາຍ) ໄປດ້ວຍຄວາມເຢັນເປັນຕົ້ນ, ແລະ ນາມມີລັກສະນະນ້ອມໄປຫາອາຣົມ, ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຜູ້ສະເຫວີຍອາຣົມ, ຜູ້ເຮັດ, ຕົວຕົນ ຫຼື ອັດຕະພາບ ຍ່ອມບໍ່ມີໂດຍປໍຣະມັດຖະທຳເລີຍ;

๑๘.

໑໘.

อญฺโญญฺญสมฺพนฺธวเสน ยนฺตีนาปงฺคุลนฺธา ปุถเคว ยนฺติ,ตถา’ญฺญมญฺโญ’ปนิธาย นาม-รูปานิ วตฺตนฺติ’ห โนวิสุนฺติ;

()

ດັ່ງຄົນຂາພິການ ແລະ ຄົນຕາບອດ ອາໄສເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ຈຶ່ງເດີນທາງໄປໄດ້ ແຕ່ຫາກແຍກກັນ ກໍບໍ່ສາມາດໄປໄດ້, ໃນທຳນອງດຽວກັນ ນາມ ແລະ ຮູບ ກໍອາໄສເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ດຳເນີນໄປໃນໂລກນີ້ ບໍ່ໄດ້ແຍກຈາກກັນເລີຍ.

๑๙.

໑໙.

ววตฺถยนฺตสฺสิ’ติ นามรูปํนิสฺสตฺตนิชฺชิวสภาว มสฺส,ยา ทิฏฺฐิ ทุทฺทิฏฺฐิวิโสธเนนสมุฏฺฐิตา ทิฏฺฐิ วิสุทฺธิสงฺขา;

()

ຄວາມເຫັນທີ່ກຳນົດໝາຍນາມ ແລະ ຮູບ ວ່າມີສະພາວະທີ່ບໍ່ແມ່ນສັດ ບໍ່ແມ່ນຊີວິດ, ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການຊຳລະຄວາມເຫັນຜິດໃຫ້ບໍລິສຸດ, ເອີ້ນວ່າ "ທິດຖິວິສຸດthິ" (ຄວາມເຫັນບໍລິສຸດ).

๒๐.

໒໐.

อวิชฺชุ’ปาทานนิกนฺติกมฺม-เหตุพฺภวํ รูปมรูปมาโท,ปกวตฺติยํ เหตุจตูหิ รูปํวตฺถาทิเหตุปฺปภว’นฺติ นามํ;

()

ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ຮູບ ແລະ ອະຮູບ (ນາມ) ມີເຫດເກີດມາຈາກອະວິຊາ, ອຸປາດານ, ຕັນຫາ (ນິກັນຕິ) ແລະ ກຳ. ໃນຄວາມເປັນໄປ (ປະວັດຕິ), ຮູບເກີດຈາກເຫດ 4 ປະການ (ກຳ, ຈິດ, ອຸຕຸ, ອາຫານ), ສ່ວນນາມເກີດຈາກເຫດມີວັດຖຸ (ທີ່ຕັ້ງ) ເປັນຕົ້ນ.

๒๑.

໒໑.

สพฺพตฺถ สพฺเพสุ สทา สโม นนา’เหตุกํ เตน นนิจฺจเหตุ,เอวํ ตทุปฺปาทก ปจฺจยานํปริคฺคหํ ยาย ธิยา อกาสิ;

()

ສິ່ງທັງປວງບໍ່ໄດ້ສະເໝີກັນໃນທຸກຫົນທຸກແຫ່ງທຸກເວລາ, ບໍ່ແມ່ນເກີດຂຶ້ນໂດຍປາສະຈາກເຫດ, ແລະ ບໍ່ແມ່ນເກີດຈາກເຫດທີ່ບໍ່ທ່ຽງ, ດ້ວຍປັນຍາໃດ ພະອົງຈຶ່ງໄດ້ກຳນົດຮູ້ປັດໄຈທັງຫຼາຍທີ່ເຮັດໃຫ້ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນເກີດຂຶ້ນ.

๒๒.

໒໒.

อหํ นุ โข’สึ นนุโข อโหสึอิจฺจา’ทฺย’ตีตาทิปเภท ภุตา,กงฺขา’สฺส กงฺขาตรณพฺพิสุทฺธิ-สงฺขาตปญฺญาย วิคญฺฉิ ยาย;

()

ຄວາມສົງໄສວ່າ "ເຮົາໄດ້ມີແລ້ວໃນອະດີດຫຼືບໍ່ໜໍ? ເຮົາບໍ່ໄດ້ມີແລ້ວໃນອະດີດຫຼືບໍ່ໜໍ?" ເປັນຕົ້ນ, ຄວາມສົງໄສນັ້ນ ໄດ້ຖືກກຳຈັດປັດເປົ່າໄປດ້ວຍປັນຍາທີ່ເອີ້ນວ່າ "ກັງຂາວິຕະຣະນະວິສຸດທິ" (ຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍການຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສ).

๒๓.

໒໓.

ขนฺธา อตีตาทิ ปเภทวนฺโตปริกฺขยฏฺเฐน อนิจฺจ ธมฺมา,ภยาวหฏฺเฐน ทุขา อนตฺตาอสารกฏฺเฐนิ’ติ สมฺมสนฺโต;

()

ພະອົງຊົງພິຈາລະນາເຫັນເບນຈະຂັນ ທັງທີ່ມີໃນອະດີດເປັນຕົ້ນ ວ່າເປັນທຳທີ່ບໍ່ທ່ຽງ (ອະນິດຈະ) ໂດຍຄວາມໝາຍວ່າຕ້ອງສິ້ນໄປ, ເປັນທຸກ (ທຸກຂະ) ໂດຍຄວາມໝາຍວ່ານຳມາຊຶ່ງໄພ, ແລະ ເປັນອະນັດຕາ ໂດຍຄວາມໝາຍວ່າບໍ່ມີແກ່ນສານ.

๒๔.

໒໔.

ตาฬิสธา ลกฺขณปาฏวตฺถํขนฺธาน เมสํ นวธา’ถ นาโถ,ติกฺขินฺทฺริโย โส ภย สตฺตกานํวเสน สมฺมทฺทิตนามรูโป;

()

ພະໂລກະນາດ ຜູ້ມີອິນຊີແກ່ກ້າ, ເພື່ອຄວາມຊ່ຽວຊານໃນລັກສະນະ, ຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນາເບນຈະຂັນເຫຼົ່ານີ້ໂດຍອາການ 40 ປະການ, ແລ້ວໂດຍອາການ 9 ປະການ, ແລະ ຊົງກຳນົດຮູ້ຈັກນາມ ແລະ ຮູບ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງອະນຸປັດສະນາ 7 ປະການ.

๒๕.

໒໕.

ปญฺญาสธา พนฺธุทยพฺพยานํปริคฺคหํ ยายธิยา อกาสิ,ยทา’สฺส ตารุญฺญวิปสฺสนายอุปกฺกิเลสา ทส ปาตุภูตา;

()

ດ້ວຍປັນຍາໃດ ພະອົງໄດ້ຊົງກຳນົດຮູ້ຄວາມເກີດ ແລະ ຄວາມດັບ (ອຸທະຍັບພະຍະ) ໂດຍອາການ 50 ປະການ, ໃນເວລາທີ່ອຸປະກິເລດແຫ່ງວິປັດສະນາ 10 ປະການ ປາກົດຂຶ້ນແກ່ພະອົງ ຜູ້ບຳເພັນດະລຸນວິປັດສະນາ (ວິປັດສະນາອ່ອນໆ).

๒๖.

໒໖.

ญาณกฺขิณา เยน ติลกฺขณํ โสอทฺทกฺขิ ธมฺเมสุ ตทา’ปิ เตสุ,ชหาสุ’ปเกลสปทุฏฺฐมคฺคํวิปสฺสนา โสธิตมคฺคคามิ;

()

ດ້ວຍດວງຕາຄືຍານ ພະອົງຈຶ່ງຊົງເຫັນໄຕລັກໃນທຳທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນໃນເວລານັ້ນ, ແລ້ວຊົງລະທາງທີ່ເສຍຫາຍເພາະອຸປະກິເລດ, ສະເດັດໄປສູ່ທາງທີ່ຊຳລະແລ້ວດ້ວຍວິປັດສະນາ.

๒๗.

໒໗.

ววตฺถเปตฺวาน ปถาปเถ’วํวิปสฺสนาวีถิ มโนกฺกมิตฺวา,ยา มคฺค’มคฺคิกฺข วิสุทฺธิ นามสมุพฺภวา ตีรณติกฺข พุทฺธิ;

()

ພະອົງຊົງກຳນົດທາງ ແລະ ບໍ່ແມ່ນທາງໄດ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ກ້າວເຂົ້າສູ່ແນວທາງແຫ່ງວິປັດສະນາ, ປັນຍາອັນແກ່ກ້າໃນການພິຈາລະນາ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ "ມັກຄາມັກຄະຍານະທັດສະນະວິສຸດທິ" (ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງການຮູ້ເຫັນວ່າທາງ ຫຼື ບໍ່ແມ່ນທາງ).

๒๘.

໒໘.

อนนฺตรํ ตีรณุณปารํปตฺโต ปริญฺญาย ปริกฺขยาย,นิปฺผตฺติยา โย นวญาณุเปตํวิสุทฺธิ มากงฺขิ วิสุทฺธิกาโม;

ໃນລຳດັບນັ້ນ, ພະອົງຜູ້ຊົງປາດຖະໜາຄວາມບໍລິສຸດ, ເມື່ອເຖິງຝັ່ງແຫ່ງການພິຈາລະນາ ເພື່ອຄວາມກຳນົດຮູ້ ແລະ ຄວາມສິ້ນໄປ (ແຫ່ງກິເລດ), ຈຶ່ງຊົງຫວັງຄວາມບໍລິສຸດອັນປະກອບດ້ວຍຍານ 9 ປະການ ເພື່ອຄວາມສຳເລັດ.

๒๙.

໒໙.

ปพนฺธโต เจ’ริยโต ฆเนนฉนฺเนสุ ธมฺเมสฺว’นุปฏฺฐหนฺเน,ติลกฺขเณ เยนุ’ทยพฺพเยนปุนาปิ โส สมฺมสิ นามรูปํ;

ເມື່ອໄຕລັກບໍ່ປາກົດ ເພາະທຳທັງຫຼາຍຖືກປົກປິດໄວ້ດ້ວຍຄວາມສືບຕໍ່ (ສັນຕະຕິ), ອິຣິຍາບົດ ແລະ ຄວາມເປັນກ້ອນ (ຄະນະ), ພະອົງຈຶ່ງຊົງພິຈາລະນານາມ ແລະ ຮູບ ອີກເທື່ອໜຶ່ງ ດ້ວຍຄວາມເກີດ ແລະ ຄວາມດັບ.

๓๐.

໓໐.

อุปฺปาทภงฺคฏฺฐิติโต ยทา’สฺสวิวฏฺฏยิตฺวาน วิปสฺสโต ยํ,สงฺขารภงฺเค’ว ปวตฺต มฏฺฐ-วิธานิสํสํภวิ ภงฺคญาณํ;

()

ເມື່ອພະອົງຊົງຫຼີກເວັ້ນຈາກຄວາມເກີດ ແລະ ຄວາມຕັ້ງຢູ່ ແລ້ວຊົງເພັ່ງພິຈາລະນາຢູ່, ຍານທີ່ເປັນໄປໃນຄວາມດັບສະຫຼາຍຂອງສັງຂານເທົ່ານັ້ນ ເຊິ່ງມີອານິສົງ 8 ປະການ ກໍເກີດຂຶ້ນ, ຍານນັ້ນຄື "ພັງຄະຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ຄວາມດັບ).

๓๑.

໓໑.

วิปสฺสโต ภงฺคมหิณฺหมสฺสหุตฺวา ภยํ วาฬมิคาทโย’ว,อุปฏฺฐิตา’ตีตภวาทิเภท-ภวตฺตยํ ยํ ภยญาณมาสิ;

()

ເມື່ອພະອົງຊົງເພັ່ງພິຈາລະນາຄວາມດັບຢູ່ເນືອງໆ, ພົບທັງສາມ ທີ່ແບ່ງເປັນອະດີດເປັນຕົ້ນ ກໍປາກົດເປັນໄພໜ້າຢ້ານກົວ ດັ່ງສັດຮ້າຍ, ຍານນັ້ນຄື "ພະຍະຕູປັດຖານະຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ສະພາວະໜ້າຢ້ານກົວ).

๓๒.

໓໒.

อถ’สฺส ขนฺธายตนาธิ ธมฺมาอุกฺขิตฺตขคฺคา มธกาทโย’ว,อุปทฺทวาทีนวโต วิภุตาปตฺวา ยทาทีนวญาณ มาสุํ;

()

ລຳດັບນັ້ນ, ທຳທັງຫຼາຍມີຂັນ ແລະ ອາຍະຕະນະເປັນຕົ້ນ ກໍປາກົດແກ່ພະອົງໂດຍຄວາມເປັນໂທດ ແລະ ເປັນໄພອັນຕະລາຍ ດັ່ງເພັດຊະຄາດທີ່ເງື້ອດາບຂຶ້ນ, ພະອົງຈຶ່ງບັນລຸ "ອາທີນວານຸປັດສະນາຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ໂທດ).

๓๓.

໓໓.

สุวณฺณหํสาทิ’ว ปญฺชเรสุภเวสุ ทิฏฺฐาทินเวสุ ตีสุ,นิพฺพินฺทิตตฺโต ภุวเนกเนตฺโตยํ นิพฺพิทาญาณ มลตฺถ ติพฺพํ;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນດວງຕາດຽວຂອງໂລກ, ເມື່ອຊົງເຫັນໂທດໃນພົບທັງສາມ ດັ່ງຫົງຄຳທີ່ຕິດຢູ່ໃນກົງ, ກໍຊົງມີພະໄທເບື່ອໜ່າຍ ແລະ ໄດ້ບັນລຸ "ນິບພິທານຸປັດສະນາຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ຄວາມເບື່ອໜ່າຍ) ອັນແຮງກ້າ.

๓๔.

໓໔.

ปาสาทิโต ปาสคเต’ว สตฺตาวิมุตฺติกามสฺส ภเวหิ ตีหิ,นิสฺเสสสงฺขาร วิโมกฺข กามํพภุว ยํ มุญฺจิตุกาม ญาณํ;

()

ດັ່ງຄົນທີ່ຕິດຄຸກປາດຖະໜາຈະພົ້ນຈາກຄຸກ, ແກ່ພະອົງຜູ້ປາດຖະໜາຈະຫຼຸດພົ້ນຈາກພົບທັງສາມ, ຄວາມປາດຖະໜາຈະຫຼຸດພົ້ນຈາກສັງຂານທັງປວງໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ກໍເກີດຂຶ້ນ, ຍານນັ້ນຄື "ມຸຈຈິຕຸກາມະຍະຕາຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ຄວາມປາດຖະໜາຈະພົ້ນໄປ).

๓๕.

໓໕.

อนิจฺจทุกฺขา’สุภโต จ ขนฺเธอนตฺตโต ภาวยโต อภิณฺหํ,ตสฺสา’สิ สงฺขารวิโมกฺขูปาย-สมฺปาทกํ ยํ ปฏิสงฺขญาณํ;

()

ເມື່ອພະອົງຊົງຈະເລີນວິປັດສະນາ ພິຈາລະນາເບນຈະຂັນໂດຍຄວາມບໍ່ທ່ຽງ, ເປັນທຸກ, ເປັນອະສຸພະ ແລະ ເປັນອະນັດຕາຢູ່ເນືອງໆ, ຍານອັນເປັນເຄື່ອງບັນລຸອຸບາຍຫຼຸດພົ້ນຈາກສັງຂານ ກໍເກີດຂຶ້ນແກ່ພະອົງ, ຍານນັ້ນຄື "ປະຕິສັງຂານຸປັດສະນາຍານ" (ຍານຢັ່ງຮູ້ດ້ວຍການພິຈາລະນາທົບທວນ).

๓๖.

໓໖.

อตฺเตน วา อตฺตนิเยน สุญฺโญทฺวิธาตฺย’ยํ สงฺขต ธมฺมปุญฺโช,เอวํ จตุทฺธา พหุธา ฉธา’ปิวิปสฺสโต พุทฺธิมโต อภิณฺหํ;

()

ແກ່ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ຊົງເພັ່ງພິຈາລະນາຢູ່ເນືອງໆ ວ່າ ກອງສັງຂະຕະທຳນີ້ ວ່າງເປົ່າຈາກຕົນ ຫຼື ຈາກສິ່ງທີ່ເປັນຂອງຕົນ ໂດຍອາການ 2 ປະການ, 4 ປະການ, ຫຼາຍປະການ ແລະ 6 ປະການ...

๓๗.

໓໗.

ยา โข สิขาปฺปตฺตวิปสฺสนาขฺยาวุฏฺฐานคามีนิจ สานุโลมา,สามุทฺทกากีริว กูปยฏฺฐึติลกฺขณลมฺพนิกา พภูว;

()

ວິປັດສະນາທີ່ເຖິງຍອດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ "ວຸດຖານະຄາມິນີວິປັດສະນາ" ແລະ ປະກອບດ້ວຍອະນຸໂລມຍານ, ໄດ້ຢຶດໜ່ຽວເອົາໄຕລັກເປັນອາລົມ ດັ່ງນົກກາທະເລທີ່ເກາະຢູ່ເທິງເສົາກະໂດງເຮືອ.

๓๘.

໓໘.

นหารุททฺทูลฺล มิวคฺคิปตฺตํสงฺขารธมฺมํ ปฏิลิยมานํ,วิสฺสฏฺฐทารํ’ว อุเปกฺขกสฺสสงฺขารุเปกฺขา’สิ มเหสิโนยา;

()

ແກ່ພະມະເຫສີເຈົ້າຜູ້ຊົງວາງເສີຍ, ຍານຄືຄວາມວາງເສີຍໃນສັງຂານ (ສັງຂາຣຸເປກຂາຍານ) ກໍເກີດຂຶ້ນ, ເຍິ່ງເປັນຍານທີ່ຖອຍຫ່າງຈາກສັງຂະຕະທຳ ດັ່ງເສັ້ນເອັນປຽກທີ່ຖືກໄຟ, ຫຼື ດັ່ງສາມີທີ່ວາງເສີຍຕໍ່ພັນລະຍາທີ່ຢ່າຮ້າງກັນແລ້ວ.

๓๙.

໓໙.

อาคฺโรตฺรภุญาณ มเสสขนฺเธติลกฺขณ’โรปณ นินฺนโปณํ,วิปสฺสนาญาณ มเนกเภทํยเท’ตฺถ สงฺเขปนเยน วุตฺตํ;

()

ວິປັດສະນາຍານມີປະການຕ່າງໆ ທີ່ນ້ອມໄປໃນການຍົກໄຕລັກຂຶ້ນສູ່ຂັນທັງປວງໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ຈົນເຖິງ "ໂຄຕະຣະພູຍານ", ເຊິ່ງໄດ້ກ່າວໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ໃນທີ່ນີ້.

๔๐.

໔໐.

วิชฺชาย โส มารชิ ตาย ตายวิปสฺสนาญาณคตายุ’เปโต,อิจฺจสฺส สํวฑฺฒิต กิตฺติวลฺลิโลกาลวาลมฺหิ วิกาส มาป;

()

ພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊະນະມານ ຜູ້ຊົງປະກອບດ້ວຍວິປັດສະນາຍານນັ້ນ, ດ້ວຍວິຊານັ້ນ, ເຄືອເຄົາແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ເບັ່ງບານໄປທົ່ວຜືນແຜ່ນດິນໂລກ.

๔๑.

໔໑.

มุญฺชา อิสิกํ อสิโกสิยา’สึยถา กรณฺฑา ผณิ มุทฺธเรยฺย,สพฺพงฺค ปจฺจงฺคิก มินฺทฺริยคฺคํ;

มโนมยํ รูปิมิโต สรีรา;

()

ດັ່ງບຸກຄົນຖອດໄສ້ອອກຈາກຫຍ້າປ້ອງ, ຫຼື ຖອດດາບອອກຈາກຝັກ, ຫຼື ດຶງງູອອກຈາກຂ້ອງ, ໃນທຳນອງດຽວກັນ (ພະອົງຊົງເນລະມິດ) ກາຍທີ່ສຳເລັດດ້ວຍໃຈ (ມະໂນມະຍະກາຍ) ອັນມີອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ຄົບຖ້ວນ ແລະ ມີອິນຊີອັນປະເສີດ ຈາກກາຍທີ່ມີຮູບນີ້.

๔๒.

໔໒.

อญฺญํ สรีรํ อภินิมฺมิณิตฺวามหิทฺธิมา อิทฺธิมตานุ รูปํ,เจโตวสิปกฺปตฺตวสิปฺปธาโนยฺวากาสิ เวเนยฺยชนานมตฺถํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີລິດທິອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຜູ້ບັນລຸຄວາມຊຳນານໃນການຄວບຄຸມຈິດ, ຊົງເນລະມິດກາຍອື່ນອັນສົມຄວນແກ່ຜູ້ມີລິດ, ແລ້ວຊົງບຳເພັນປະໂຫຍດແກ່ເວໄນຍະສັດທັງຫຼາຍ.

๔๓.

໔໓.

มหิทฺธิโก ตายมโนมยิทฺธิ-สงฺขาต วิชฺชาย สมนฺวิโต โส,อิจฺจสฺส อพฺภุคฺคตกิตฺติราโวนิสฺเสสโลกํ พธิรีกริตฺถ;

()

ພະອົງຜູ້ມີລິດທິອັນyິ່ງໃຫຍ່, ຜູ້ປະກອບດ້ວຍວິຊາທີ່ເອີ້ນວ່າ "ມະໂນມະຍິດທິ" (ລິດທາງໃຈ) ນັ້ນ, ສຽງແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງທີ່ຂະຈອນໄປ ຈຶ່ງດັງກ້ອງສະໜັ່ນໄປທົ່ວໂລກທັງປວງ.

๔๔.

໔໔.

เอโกปิหุตฺวา พหุธาจ โหติโย โหติเจ’โก พหุธาปิ หุตฺวา,กเร ติโรภาว มถาวิภาวํมหิทฺธิโก อิทฺธิมตํ จริฏฺโฐ;

()

ພະອົງຜູ້ມີລິດທິອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ມີລິດ, ເຄີຍເປັນຄົນດຽວ ກໍກັບເປັນຫຼາຍຄົນໄດ້, ເປັນຫຼາຍຄົນແລ້ວ ກໍກັບເປັນຄົນດຽວໄດ້, ຊົງເຮັດໃຫ້ຫາຍຕົວ ແລະ ປາກົດຕົວໄດ້.

๔๕.

໔໕.

ยถา นิราลมฺพนโภตลมฺหิโย อิทฺธิมา วิณฺณวสิ วสินฺโท,วเช ติโรปพฺพต เคหภิตฺติ-ปาการ มจฺฉิทฺท มสชฺชมาโน;

()

ພະອົງຜູ້ມີລິດ, ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງຜູ້ຊຳນານໃນວິນຍານ, ສະເດັດໄປທະລຸພູເຂົາ, ຝາເຮືອນ ແລະ ກຳແພງ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕິດຂັດ ດັ່ງໄປໃນອາກາດອັນວ່າງເປົ່າ.

๔๖.

໔໖.

กโรติ อุมฺมุชฺชนิมุชฺชนิทฺธึโย วาริปิฏฺเฐริว ภุมิปิฏฺเฐ,อเภชฺชมาโน สลิเล สลีลํปทปฺปิโต ยาติ ยถา ปถวฺยา;

()

ພະອົງຊົງສະແດງລິດດຳດິນ ແລະ ຜຸດຂຶ້ນເທິງແຜ່ນນ້ຳ ດັ່ງເທິງແຜ່ນດິນ, ຊົງສະເດັດໄປເທິງນ້ຳໂດຍທີ່ນ້ຳບໍ່ແຕກແຍກ ຢ່າງສະຫງ່າງາມ ດັ່ງສະເດັດໄປເທິງແຜ່ນດິນ.

๔๗.

໔໗.

ปกฺขี’ว โย สงฺกมเต นภมฺหิปลฺลงฺก มาภุชฺช มหานุภาวํ,มหิทฺธิมนฺตํ รวิจนฺทพิมฺพํสปาณิผุฏฺโฐ ปริมชฺชเต โย;

()

ພະອົງຜູ້ມີອານຸພາບໃຫຍ່, ຊົງສະເດັດໄປໃນອາກາດດັ່ງນົກ ໂດຍການນັ່ງຂັດສະໝາດ, ແລະ ຊົງໃຊ້ຝາມືລູບຄຳພະອາທິດ ແລະ ພະຈັນ ອັນມີລິດທິອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

๔๘.

໔໘.

อาพฺรหฺมโลกาปิ กเลพเรนวสํ ปวตฺเตติ มหิทฺธิมา โย,สุวณฺณกาโรวิย ยํยเทวอิจฺฉานุรุปาภรณพฺพิเสสํ;

()

ພະອົງຜູ້ມີລິດທິອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ຊົງໃຊ້ອຳນາດທາງກາຍໄປຈົນເຖິງພົມມະໂລກ, ດັ່ງຊ່າງຄຳຜູ້ເຮັດເຄື່ອງປະດັບອັນວິຈິດປະການຕ່າງໆ ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ.

๔๙.

໔໙.

ยถิจฺฉิตํ ปจฺจนุโภติ ชาตุนานาวิธํ อิทฺธิวิธํ ชิโน โย,โส ตาย วิชฺชายปิ สงฺคโต’ติอพฺภุคฺคโต ตสฺส ยโสปพนฺโธ;

()

ພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງສະແດງອິດທິປະຕິຫານຕ່າງໆ ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ, ເພາະພະອົງຊົງປະກອບດ້ວຍວິຊານັ້ນ, ກຽດຕິສັບແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๕๐.

໕໐.

โสตปฺปสาทพฺพิสยํ ยเถวอทฺธานมคฺคํ ปฏิปนฺนโปโส,วิสุํวิสุํ กาหฬสงฺขเภริ-วีณาทิสทฺทํ วิวิธํ สุเณยฺย;

()

ດັ່ງຄົນທີ່ເດີນທາງໄກ ໄດ້ຍິນສຽງຕ່າງໆ ມີສຽງແກ, ສຽງຫອຍສັງ, ສຽງກອງ ແລະ ສຽງພິນ ເປັນຕົ້ນ ແຍກກັນໄປຕາມແຕ່ລະຢ່າງ ໃນຂອບເຂດແຫ່ງປະສາດຫູ...

๕๑.

໕໑.

ทูรนฺติเก มานุสเก จ ทิพฺเพอุโภปิสทฺเท สุขุเม อุฬาเร,วิสุทฺธนิมฺมานุสเกต เยนโส ทิพฺพโสเตน สุณาติ นาโถ;

()

ດ້ວຍທິບພະຍະໂສດ (ຫູທິບ) ອັນບໍລິສຸດ ລ່ວງພົ້ນວິໄສຂອງມະນຸດໃດ, ພະໂລກະນາດຈຶ່ງຊົງໄດ້ຍິນສຽງທັງສອງປະການ ຄື ສຽງມະນຸດ ແລະ ສຽງທິບ, ທັງທີ່ຢູ່ໄກ ແລະ ໃກ້, ທັງທີ່ລະອຽດ ແລະ ຫຍາບ.

๕๒.

໕໒.

สมงฺคิภูโตติ สทิพฺพโสต-สงฺขาตวิชฺชาย ชิตาริ ตาย,อพฺภุคฺคโต ตสฺส กวีภิคีต-สิโลกสทฺโท’ว สิโลกสทฺโท;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງຊະນະສັດຕູ (ກິເລດ) ຜູ້ຊົງປະກອບດ້ວຍວິຊາທີ່ເອີ້ນວ່າ "ທິບພະຍະໂສດ" ນັ້ນ, ສຽງແຫ່ງການສັນລະເສີນພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງ ທີ່ຖືກຂັບຮ້ອງໂດຍໝູ່ນັກປາດ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๕๓.

໕໓.

สราคจิตฺตมฺปิ วิราคจิตฺตํสโทสจิตฺตมฺปิ อโทสจิตฺตํ,สโมหจิตฺตมฺปิ วิโมห จิตฺตํสํขิตฺตวิกฺขิตฺตคตมฺปิ จิตฺตํ;

()

ຈິດທີ່ມີລາຄະ ແລະ ຈິດທີ່ປາສະຈາກລາຄະ, ຈິດທີ່ມີໂທສະ ແລະ ຈິດທີ່ປາສະຈາກໂທສະ, ຈິດທີ່ມີໂມຫະ ແລະ ຈິດທີ່ປາສະຈາກໂມຫະ, ຈິດທີ່ຫົດຫູ່ ແລະ ຈິດທີ່ຟຸ້ງຊ່ານ;

๕๔.

໕໔.

มหคฺคตมฺปี อมหคฺคตมฺปีโสตฺตรํ จิตฺต มนุตฺตรมฺปิ,สมาหิตมฺปี อสมาหิตมฺปิวิมุตฺตจิตฺตมฺปฺย’วิมุตฺตจิตฺตํ;

()

ຈິດທີ່ເຖິງຄວາມເປັນໃຫຍ່ (ມະຫັກຄະຕະ) ແລະ ຈິດທີ່ບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນໃຫຍ່, ຈິດທີ່ມີຈິດອື່ນຍິ່ງກວ່າ ແລະ ຈິດທີ່ບໍ່ມີຈິດອື່ນຍິ່ງກວ່າ, ຈິດທີ່ຕັ້ງໝັ້ນ ແລະ ຈິດທີ່ບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນ, ຈິດທີ່ຫຼຸດພົ້ນ ແລະ ຈິດທີ່ບໍ່ຫຼຸດພົ້ນ;

๕๕.

໕໕.

สกํ มุขงฺกํวิย ทปฺปณมฺหิอจฺโฉทเก มณฺฑนชาติโก โย,ปริจฺจ เจโต ปรปุคฺคลานํเยนา’ภิชนาติ วิมุตฺตเจโต;

()

ດັ່ງຄົນທີ່ຮັກການແຕ່ງຕົວ ເບິ່ງເງົາໜ້າຂອງຕົນໃນແວ່ນ ຫຼື ໃນນ້ຳອັນໃສສະອາດ, ດ້ວຍວິຊາໃດ ພະອົງຜູ້ມີພະໄທຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງກຳນົດຮູ້ຈິດໃຈຂອງບຸກຄົນອື່ນໄດ້.

๕๖.

໕໖.

โส ตาย เจโตปริยาภิธาน-วิชฺชายุ’เปโตติ ทยานิธาโน,ติโลกคพฺเภ’ก วิตานโสภาตตาน ตสฺสุ’พฺภวเสตกิตฺติ;

()

ພະອົງຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຄວາມກະລຸນາ, ຜູ້ປະກອບດ້ວຍວິຊາທີ່ເອີ້ນວ່າ "ເຈໂຕປະຣິຍະຍານ" (ຍານກຳນົດຮູ້ຈິດໃຈຜູ້ອື່ນ) ນັ້ນ, ພະກຽດຕິຄຸນອັນຂາວສະອາດຂອງພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ ດັ່ງເພດານອັນງົດງາມໃນທ່າມກາງພົບທັງສາມ.

๕๗.

໕໗.

วิชฺชาตฺตเยน’ฏฺฐวิธาหิ’มาหิ-วิชฺชาหุ’เปต’สฺส ตถาคตสฺส,เวเนยฺย กุนฺทากรจนฺทิกาภํวิภาติ ยาวชฺช ยโสสรีรํ;

()

ພະກາຍຄືພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າ ຜູ້ຊົງປະກອບດ້ວຍວິຊາ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້, ຈຶ່ງຍັງຄົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້ ດັ່ງແສງຈັນທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງໃສ່ດອກມະລິຄືເວໄນຍະສັດທັງຫຼາຍ.

๕๘.

໕໘.

สุมณฺฑิโต สํวุตปาติโมกฺข-สงฺขาตสีลาภรเณน เยน,อิรียเต โย กรุณ นิธาโนตโปธโน สีลวตํ ปธาโน ()

ພະອົງຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຄວາມກະລຸນາ, ຜູ້ມີຕະປະເປັນຊັບ, ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຜູ້ມີສິນ, ຊົງປະພຶດຕົນໂດຍໄດ້ຮັບການປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມ ດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຄືສິນ ທີ່ເອີ້ນວ່າ "ປາຕິໂມກຂະສັງວອນ".

๕๙.

໕໙.

เวฬุปกฺปทานทิวเสน จาฏุ-กมฺเยน ทุเตยฺยปเหนเกน,โส ปาริภฏฺเยนปิ มุคฺคสูปฺย-สเมน สจฺจาลิกภาสเณน;

()

ດ້ວຍການໃຫ້ໄມ້ໄຜ່ເປັນຕົ້ນ, ດ້ວຍການປະຈົບປະແຈງ, ດ້ວຍການເປັນສື່ສານ ແລະ ສົ່ງຂອງຂວັນ, ດ້ວຍການຮັບໃຊ້, ດ້ວຍການເວົ້າຈາປະຈົບປະແຈງດັ່ງແກງຖົ່ວຂຽວ, ແລະ ດ້ວຍການເວົ້າຕົວະ...

๖๐.

໖໐.

อโคจรฏฺฐาน มุปาสเนนวิโกปเย กิมฺปน ปาติโมกฺขํ,หิตฺวา อนาจารมโคจรํ ตํจเร สทาจารสุโคจรํ โส;

()

ພະອົງຈະຊົງທຳລາຍປາຕິໂມກຂະສັງວອນ ດ້ວຍການຄົບຫາອະໂຄຈອນສະຖານ (ສະຖານທີ່ບໍ່ຄວນໄປ) ໄດ້ແນວໃດ? ພະອົງຊົງລະອະນາຈານ (ຄວາມປະພຶດບໍ່ເໝາະສົມ) ແລະ ອະໂຄຈອນນັ້ນແລ້ວ, ຊົງປະພຶດສະເໝີໃນສີລາຈາຣິວັດ ແລະ ໂຄຈອນອັນດີງາມ.

๖๑.

໖໑.

อนุปฺปมาเณสุปิ สพฺพทสฺสิสาวชฺชธมฺเมสุ ภยานุปสฺสิ,ลทฺธคฺคมคฺคปผลสิทฺธสีล-สิกฺขาย สิกฺขาครุ สิกฺขเต โส;

()

ພະອົງຜູ້ຊົງເຫັນທຸກສິ່ງ, ຊົງເຫັນໄພໃນໂທດທັງຫຼາຍ ແມ້ມີປະມານນ້ອຍ, ຊົງເຄົາລົບໃນການສຶກສາ, ຈຶ່ງຊົງສຶກສາໃນສິກຂາຄືສິນ ອັນສຳເລັດແລ້ວດ້ວຍການບັນລຸມັກ ແລະ ຜົນອັນປະເສີດສຸດ.

๖๒.

໖໒.

เขมํ ทิสํ สญฺจรตี’ติ ปาติ-โมกฺขาธิสิกฺขาจรเณน เตน,อพฺภุคฺคโต ตจฺจรณนุ พนฺโธอาทิจฺจพนฺธุสฺส ยโสปพนฺโธ;

()

"ພະອົງຊົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ (ພະນິພານ) ດ້ວຍຈະຣິຍະທຳຄືອະທິສີລສິກຂາໃນປາຕິໂມກຂະນັ້ນ." ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ກຽດຕິສັບແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພະອາທິດ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๖๓.

໖໓.

กนฺตมฺปิรูปายตนาทิ ฉกฺกํจกฺขาทินา โส วิสยีกริตฺวา,นิมิตฺต’นุพฺยญฺชนคาหิ นาโถนโหติ เยนิ’นฺทฺริยสํวเรน;

()

ພະໂລກະນາດ ຊົງຮັບຮູ້ອາລົມທັງ 6 ມີຮູບາຍະຕະນະອັນໜ້າຮັກເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍຈັກຂຸເປັນຕົ້ນແລ້ວ, ກໍບໍ່ຊົງຖືເອົານິມິດ (ພາບລວມ) ແລະ ອະນຸພະຍັນຊະນະ (ລາຍລະອຽດ), ດ້ວຍອິນຊີສັງວອນໃດ...

๖๔.

໖໔.

จกฺขาทิฉทฺวาร มสํวริตฺวาราคาทิธมฺมา วิหรนฺต เมนํ,อตฺวาสฺส เวยฺยุํ สติสํวเรนตสฺสํวรตฺถํ ปฏิปชฺชิ เยน;

()

ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ທຳທັງຫຼາຍມີລາຄະເປັນຕົ້ນ ໄຫຼເຂົ້າມາຄອບງຳພະອົງ ຜູ້ຫາກວິຫານຢູ່ໂດຍບໍ່ສັງວອນທະວານທັງ 6 ມີຈັກຂຸທະວານເປັນຕົ້ນ, ພະອົງຈຶ່ງຊົງປະຕິບັດເພື່ອຄວາມສັງວອນນັ້ນ ດ້ວຍສະຕິສັງວອນ.

๖๕.

໖໕.

เขมํทิสํ โส จรเณน เตนชิตินฺทฺริโย อินฺทฺริยสํวเรน,อพฺภุคฺคโต สํจรตีติ ตสฺสติโลกนาถสฺส สิโลก สทฺโท;

()

"ພະອົງຜູ້ຊົງຊະນະອິນຊີແລ້ວ, ຊົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ ດ້ວຍຈະຣິຍະທຳຄືອິນຊີສັງວອນນັ້ນ." ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ສຽງສັນລະເສີນພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະໂລກະນາດ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๖๖.

໖໖.

เย ลาภสกฺการสิโลกกามาปาปิจฺฉเก’จฺฉาปกตาสมานา,เกวิ’ธโลเก จตุปจฺจยานํปฏิกฺขิปิตฺวา ปฏิเสวเนน;

()

ບຸກຄົນບາງພວກໃນໂລກນີ້ ຜູ້ປາດຖະໜາລາບ, ສັກກາລະ ແລະ ກຽດຕິຍົດ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ ແລະ ຖືກຄວາມຢາກຄອບງຳ, ປັດເສຍຊຶ່ງປັດໄຈ 4 (ຕໍ່ໜ້າຄົນອື່ນ) ແຕ່ກັບບໍລິໂພກ (ລັບຫຼັງ)...

๖๗.

໖໗.

สามนฺตชปฺปาย จตุพฺพิธสฺสอิริยาปถสฺสา’ฐปนาทินาจ,กุหายเนนา’ลปนาทินาจสจฺจํ หิยา’นุปฺปิย ภาสเนน;

()

ດ້ວຍການເວົ້າອ້ອມຄ້ອມ, ດ້ວຍການຕັ້ງອິຣິຍາບົດທັງ 4 (ໃຫ້ເບິ່ງຄືເປັນຕາເຫຼື້ອມໃສ), ດ້ວຍການຫຼອກລວງ, ດ້ວຍການເວົ້າປະຈົບ, ແລະ ດ້ວຍການເວົ້າເອົາໃຈ...

๖๘.

໖໘.

อตฺตา’วจฏฺฐานุ’ปโรปเณนมุคฺคสฺส สูปฺเยนว ปาริภฏฺยา,เนมิตฺต กตฺตาทิวเสน มิจฺฉา-ชีเวน ทุชฺชีวิก มาจรนฺตี;

()

ດ້ວຍການຍົກຕົນຂົ່ມທ່ານ, ດ້ວຍການເວົ້າປະຈົບດັ່ງແກງຖົ່ວຂຽວ, ດ້ວຍການຮັບໃຊ້, ດ້ວຍການເຮັດນິມິດ (ໃບ້ຫວຍ) ເປັນຕົ້ນ, ເຍິ່ງເປັນການລ້ຽງຊີບໃນທາງທີ່ຜິດ (ມິດສາຊີວະ) ແລະ ດຳເນີນຊີວິດຢ່າງຊົ່ວຊ້າ.

๖๙.

໖໙.

ยเถว เต โน ภควา กทาจิโกหญฺญวุตฺยา’ลปนาทินาจ,เนมิตฺต นิปฺเปสิกตาย กิญฺจิลาเหน ลาภํก นิชิคึส เนน;

()

ແຕ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຂອງພວກເຮົາ ບໍ່ເຄີຍຊົງປາດຖະໜາລາບດ້ວຍລາບ ດ້ວຍການຫຼອກລວງ, ດ້ວຍການເວົ້າປະຈົບ, ດ້ວຍການເຮັດນິມິດ, ຫຼື ດ້ວຍການບີບບັງຄັບເລີຍ.

๗๐.

໗໐.

นิมิตฺตสตฺถา’ทิปกาสเนนอาชีวสีลํ อวิโกปยิตฺวา,นมณฺฑนตฺถํ น วิภุสณตฺถํทวาย วา เนว มทาย เนว;

()

ໂດຍບໍ່ຊົງທຳລາຍອາຊີວະປາຣິສຸດທິສິນ ດ້ວຍການສະແດງນິມິດ ຫຼື ຕຳລາທຳນາຍເປັນຕົ້ນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຫຼິ້ນສະໜຸກ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອມົວເມົາ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະດັບ, ແລະ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຕົກແຕ່ງຮ່າງກາຍ...

๗๑.

໗໑.

อนุปฺปพนฺธฏฺฐิติยา อิมสฺสกายสฺส จา’พาธ นิเสธนตฺถํ,ปวตฺติยา ปคฺคหนาย เสฏฺฐ-จริยสฺส โปราณ ขุทาปเนตุํ;

()

ແຕ່ເພື່ອຄວາມຕັ້ງຢູ່ ແລະ ຄວາມດຳເນີນໄປໄດ້ແຫ່ງກາຍນີ້, ເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມເຈັບໄຂ້, ເພື່ອສະໜັບສະໜູນການປະພຶດພົມມະຈັນອັນປະເສີດ, ແລະ ເພື່ອກຳຈັດເວທະນາເກົ່າຄືຄວາມຫິວ...

๗๒.

໗໒.

นูปฺปาทนตฺถญฺจ นวํ ชิฆจฺฉํยาตฺราย กายสฺส’นวชฺชตาย,สุขํ วิหาราย จ โภชนมฺหิมตฺตญฺญุโก ภุญฺชติ ปิณฺฑปาตํ;

()

ແລະ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເວທະນາໃໝ່ເກີດຂຶ້ນ, ເພື່ອຄວາມດຳເນີນໄປໄດ້ແຫ່ງກາຍ, ເພື່ອຄວາມບໍ່ມີໂທດ, ແລະ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ, ພະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກ ຈຶ່ງຊົງສະເຫວີຍບິນທະບາດ.

๗๓.

໗໓.

ติโลกนาโถ จรเณน เตนมตฺตญฺญุภาเวน หิ โภชนมฺหิ,เขมํ ทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส สิโลก สทฺโท;

()

"ພະອົງຊົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ ດ້ວຍຈະຣິຍະທຳຄືຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານນັ້ນ." ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ສຽງສັນລະເສີນພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໃນໂລກ.

๗๔.

໗໔.

ทิวา นิสชฺชาย จ จงฺก เมนตถา รชนฺยา’วรณีย ธมฺมา,สุทฺธนฺตโร ทฺวีหิ’ริยาปเถหิสปจฺฉิเมวา ปฐมมฺหิ ยาเม;

()

ໃນເວລາກາງເວັນ ດ້ວຍການນັ່ງ ແລະ ການຈົງກົມ, ແລະ ໃນຍາມຕົ້ນກັບຍາມປາຍແຫ່ງລາຕີ ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ, ພະອົງຊົງຊຳລະພະໄທໃຫ້ບໍລິສຸດຈາກທຳອັນກີດກັນ (ນີວອນ) ດ້ວຍອິຣິຍາບົດທັງສອງນີ້.

๗๕.

໗໕.

วุฏฺฐานสญฺโญ สติสมฺปชญฺโญส’มชฺฌิมสฺมึ มุนิ ทกฺขิเณน,ปสฺเสน กปฺเปติ จ สีห เสยฺยํปาเท ปทํ โถกก มติพฺพิธาย;

()

ໃນຍາມກາງ, ພະມຸນີຜູ້ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ, ຊົງກຳນົດໝາຍໃນພະໄທທີ່ຈະຕື່ນຂຶ້ນ, ຊົງຜັນພະກາຍຜັກຜ່ອນໂດຍການນອນຕະແຄງຂ້າງຂວາ ຕາມແບບສີຫະໄສຍາດ, ໂດຍຊົງວາງພະບາດເຫຼື້ອມພະບາດໜ້ອຍໜຶ່ງ.

๗๖.

໗໖.

องฺคีรโส ชาคริยานุโยค-ธมฺเมน สมฺมาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสอพฺภุคฺคโต อพฺภุตกิตฺติ โฆโส;

()

"ພະອັງຄີຣົດ ຊົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ ດ້ວຍຈະຣິຍະທຳອັນຊອບຄືການປະກອບຄວາມພຽນເພື່ອຕື່ນຢູ່ສະເໝີນັ້ນ." ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ສຽງແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນອັນໜ້າອັດສະຈັນຂອງພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๗๗.

໗໗.

สมฺโพธิยา สทฺทหนา สมิทฺธ-วิสุทฺธสทฺธาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสอพฺภุคฺคโต อพฺภุตกิตฺติ โฆโส;

()

"ພະອົງຊົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ ດ້ວຍຈະຣິຍະທຳຄືສັດທາອັນບໍລິສຸດ ອັນສົມບູນດ້ວຍຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃນພະໂພທິຍານນັ້ນ." ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ສຽງແຫ່ງພະກຽດຕິຄຸນອັນໜ້າອັດສະຈັນຂອງພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ຂະຈອນໄປໄກ.

๗๘.

໗໘.

คุถํยถา ปาป ชิคุจฺฉเนนอริเยน ลชฺชาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺสสิโลกสทฺโท;

()

ດ້ວຍຈະຣະນະຄືຄວາມລະອາຍອັນປະເສີດນັ້ນ ທີ່ກຽດຊັງບາບຄືກັບອາຈົມ ພຣະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມໃນໂລກ, ກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຂະຈອນໄປໄກ;

๗๙.

໗໙.

ปาปาสมุตฺตาสนลกฺขเณนโอตฺตปฺปสงฺขาจรเณน เตน,เขมํ ทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส สิโลก สทฺโท;

()

ດ້ວຍຈະຣະນະຄືໂົດຕັບປະນັ້ນ ທີ່ມີລັກສະນະສະດຸ້ງກົວຕໍ່ບາບ ພຣະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມໃນໂລກ, ກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຂະຈອນໄປໄກ;

๘๐.

໘໐.

อนญฺญ สาธารณ พาหุ สจฺจ-ธมฺเมน ธีมา’จรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสสมุพฺภโว’ทาต ยโสสธีโส;

()

ດ້ວຍຈະຣະນະຄືຄວາມເປັນພະຫູສູດອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນຶ່ນ ຂອງພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ, ຍົດອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຂຶ້ນປານດັ່ງດາວປະກາຍພຶກ;

๘๑.

໘໑.

ถาเมน ทฬฺเหน ปรกฺกเมนวีริเยน วีโร จรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสสมุพฺภโว’ ทาต ยโสสธี โส;

()

ດ້ວຍຈະຣະນະຄືວິຣິຍະນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ເປັນວີຣະບຸຣຸດ ມີຄວາມພະຍາຍາມອັນໝັ້ນຄົງແລະເຂັ້ມແຂງ ຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ, ຍົດອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຂຶ້ນປານດັ່ງດາວປະກາຍພຶກ;

๘๒.

໘໒.

จิรกฺริยานุสฺสรเณ’ติสูร-ตราย สตฺยา’จรเณน สตฺถา,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสยโสปพนฺโธ วิสริพภุว;

()

ດ້ວຍຈະຣະນະຄືສະຕິອັນແກ້ວຫານຢ່າງຍິ່ງໃນການລະນຶກເຖິງກິດທີ່ເຮັດໄວ້ດົນນານ ພຣະສາດສະດาຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ, ກະແສແຫ່ງຍົດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ;

๘๓.

໘໓.

อนญฺญสามญฺญคภีรญาโณอริเยน ปญฺญาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสยโสปพนฺโธ วิสรีพภุว;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຍານອັນເລິກເຊິ່ງບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຜູ້ນຶ່ນ ດ້ວຍຈະຣະນະຄືປັນຍາອັນປະເສີດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ, ກະແສແຫ່ງຍົດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ;

๘๔.

໘໔.

โย ทิฏฺฐ ธมฺมมฺหิ สุขาวหสฺสวินิสฺสฏสฺสา’จรเณหิ ยสฺส,จตุกฺกฌานสฺส นิกามลาภีอกิจฺฉลาภี ภควา’สิ พุทฺโธ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ ພຣະອົງໃດ ໄດ້ຊານສີ່ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນ ແລະເປັນເຄື່ອງສະຫຼັດອອກ ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ດ້ວຍຈະຣະນະທັງຫຼາຍ;

๘๕.

໘໕.

นิกามลาเภหิ จตูหิ รูป-ชฺฌาเนหิ นาโถ จรเณหิ เตหิ,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส ยโส ปพนฺโธ;

()

ພຣະໂລກະນາດ ດ້ວຍຈະຣະນະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ໄດ້ຮູບຊານສີ່ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ຈຶ່ງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມ, ກະແສແຫ່ງຍົດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຂະຈອນໄປໃນໂລກ;

๘๖.

໘໖.

ตีห’ฏฺฐหิ วิชฺชาหิติปญฺจจรเณหิ’เมหิ สมฺปนฺตสฺส,วิชฺชาจรณ วิสุทฺธํยโสสรีรํ วิราชเต ยาวชฺช ()

ພຣະວໍຣະຍົດອັນບໍລິສຸດດ້ວຍວິຊາແລະຈະຣະນະ ຂອງພຣະອົງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍວິຊາ ໓ ວິຊາ ໘ ແລະຈະຣະນະ ໑໕ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต วิชฺชาจรณ สมฺปนฺโนติ นามปญฺญตฺติยาอภิเธย ปริทีโป เอกวีสติโม สคฺโค.

ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ຕອນສັນຕິເກນິທານ ອັນພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ນີ້ຄືສະກັນທີ ໒໑ ທີ່ສະແດງເນື້ອຄວາມແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ວິຊາຈະຣະນະສຳປັນໂນ' (ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາແລະຈະຣະນະ);

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โส ภควา สุคโตติ.

ກໍກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ແມ່ນເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ' ດັ່ງນີ້;

โสภนคมนตฺตา สุคโตติ.

ພຣະອົງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ ເພາະສະເດັດໄປດີແລ້ວ;

๑.

໑.

คมน มาหุ คตนฺติ สุโสภนํอริยมคฺคคเตน สิวํทิสํ,(ทุตวิลมฺพิต)ตา’ปคโต คโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ທ່ານເອີ້ນການສະເດັດໄປວ່າ 'ຄະຕະ' ພຣະອົງສະເດັດໄປສູ່ທິດອັນກະເສມດ້ວຍການສະເດັດໄປທາງອະຣິຍະມັກອັນງາມຍິ່ງ ແລະສະເດັດໄປປາສະຈາກກິເລດແລ້ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒.

໒.

คมน มาจริยา ย มนุตฺตร-วิภวทํ ปวทนฺติ’ห โสภนํ,ตทริเยน คเตน คโต ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອາຈານທັງຫຼາຍກ່າວເຖິງການສະເດັດໄປໃດໃນໂລກນີ້ວ່າເປັນການສະເດັດໄປອັນງາມ ເພາະປະທານຄວາມຫຼຸດພົ້ນອັນຍອດຢ້ຽມ, ເພາະພຣະອົງສະເດັດໄປແລ້ວດ້ວຍການສະເດັດໄປອັນປະເສີດນັ້ນ, ເພາະeຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓.

໓.

มุนิ ติมณฺฑลฉาทนตปฺปโรสุปริมณฺฑล มนฺตรวาสกํ,กนกกตฺตริยา สุนิวาสเยนวทลํ กมลํ’ว วิกนฺตยํ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຊົງໃສ່ໃຈໃນການປົກປິດມົນທົນທັງສາມ ຊົງນຸ່ງສະບົງໃຫ້ກົມກຽວຮຽບຮ້ອຍດີ ປານດັ່ງຕັດກີບດອກບົວເກົ້າກີບດ້ວຍມີດຕັດຄຳ;

๔.

໔.

กนกทามวเรน ปริกฺขิปํปทุม หตฺถ มิโว’ปริ พนฺธติ,สมุนิ ถาวรวิชฺชุลตาสิริ-มุสิตจาริกเลพรพนฺธนํ;

()

ພຣະມຸນີຊົງຮັດປະຄົດແອວອັນປະເສີດປານດັ່ງສາຍຄຳ ຊົງຜູກໄວ້ເບື້ອງເທິງປານດັ່ງດອກບົວ, ຊົງມີພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມໃນເວລາສະເດັດໄປ ປານດັ່ງສາຍຟ້າແມບອັນສະຫວ່າງສະໄຫວ;

๕.

໕.

สิริฆโณ ฆนกญฺจนเจติเยรตนกมฺพลวตฺถ มิวา’หตํ,ตรุณภานุปภารุณจีวรํสิริสรีรวเร ปฏิเสวติ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງມີພຣະສິຣິອັນໜາແໜ້ນ ຊົງຄອງຈີວອນອັນມີສີແດງເຂັ້ມປານດັ່ງແສງພຣະອາທິດອ່ອນໆ ເທິງພຣະວໍຣະກາຍອັນປະເສີດ ປານດັ່ງຜ້າກຳມະຫຍີ່ອັນມີຄ່າທີ່ຄຸມຢູ່ເທິງພຣະເຈດີຄຳ;

๖.

໖.

สมุนิ ชาลวินทฺธมโนหร-กรตเลหิ สุนีลมณิปฺปภํ,อุปลปตฺต มลงฺกุรุเต ยถาภมรมมฺพุรุเหหิ สโรวโร;

()

ພຣະມຸນີຊົງປະດັບບາດອັນມີແສງສີຂຽວເຂັ້ມຄືແກ້ວມະນີ ດ້ວຍຝາມືອັນງົດງາມມີຕາໜ່າງ ປານດັ່ງສະໂບກຂະລານີທີ່ປະດັບດ້ວຍດອກບົວແລະຝູງເຜິ້ງ;

๗.

໗.

วชติ โสภน มินฺทสราสน-ชฏิตชงฺคมเมรุริว’ญฺชเส,สมณมณฺฑนมณฺฑิตวิคฺคโหอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປຢ່າງງົດງາມເທິງຫົນທາງ ປານດັ່ງພູເຂົາສິເນຣຸເຄື່ອນທີ່ ທີ່ປະດັບດ້ວຍສາຍຮຸ້ງ, ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຂອງສະມະນະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๘.

໘.

สุรคโช’ริว นนฺทนกานนามณิคุหาย หรี’ว ยุคนฺธรา,นวรวินฺทุริ’วา’มรวาปิโตสมทหํสวโร’ว’หินิกฺขมํ;

()

ปານດັ່ງຊ້າງຊົງຂອງເທວະດາສະເດັດອອກຈາກປ່ານັນທະວັນ, ປານດັ່ງພະຍາຣາຊະສີອອກຈາກຖ້ຳແກ້ວແຫ່ງພູເຂົາຍຸຄັນthອນ, ປານດັ່ງພຣະອາທິດອຸໄທຂຶ້ນຈາກສະຫວັນ, ປານດັ່ງພະຍາຫົງສະເດັດອອກໄປ;

๙.

໙.

วนคุหาทิตโปวนโต สุภํวชติ นิกฺขมิยา’สมรูปิมา,นิรุปมสฺสิริยา ภุส มุลฺลสํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຮູບອັນຫາປຽບບໍ່ໄດ້ ສະເດັດອອກຈາກຖ້ຳໃນປ່າແລະປ່າຊ້າອັນເປັນທີ່ບຳເພັນພຽນ ແລ້ວສະເດັດໄປຢ່າງງົດງາມ, ຊົງຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງຍິ່ງດ້ວຍພຣະສິຣິອັນຫາໃດປຽບບໍ່ໄດ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๐.

໑໐.

วิสรวิปฺผุริตา’มิตรํสินาสุปริเสกสุวณฺณรเสนิ’ว,วชติ ปิญฺชริโต วสุธมฺพรํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປ ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນແລະທ້ອງຟ້າເປັນສີເຫຼືອງທອງ ດ້ວຍພຣະຣັດສະໝີອັນຊາບຊຶມແຜ່ຂະຫຍາຍໄປບໍ່ມີປະມານ ປານດັ່ງຫົດສົງດ້ວຍນ້ຳຄຳ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๑.

໑໑.

กริวโร’ว กรีหิ ปุรกฺขโตสกลปาปมลา’ปคโต สยํ,วชติ วิตมเลหิ นิเสวิโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນຄືບາບທັງປວງດ້ວຍພຣະອົງເອງ ສະເດັດໄປ ໂດຍມີຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນທັງຫຼາຍແວດລ້ອມ ປານດັ່ງພະຍາຊ້າງຕົວປະເສີດທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍຝູງຊ້າງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๒.

໑໒.

อสมพุทฺธวิลาสลเวน โยอภิภวํ สนรามรวิพฺภมํ,ปฏิปถํ ปฏิปชฺชติ โสภนํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ຊົງຄອບງຳຄວາມງາມຂອງມະນຸດແລະເທວະດາທັງຫຼາຍ ດ້ວຍພຽງສ່ວນສ່ຽວແຫ່ງພຣະພຸດທະວິລາສອັນຫາປຽບບໍ່ໄດ້ ແລ້ວສະເດັດໄປສູ່ຫົນທາງອັນງົດງາມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๓.

໑໓.

ปุริมปจฺฉิมทกฺขิณวามโตปภวเทหปภาหิ ปหาสยํ,รตน’สีติมิตํ วชเต ภุวิอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປເທິງແຜ່ນດິນ ເຮັດໃຫ້ທິດເບື້ອງໜ້າ ເບື້ອງຫຼັງ ເບື້ອງຂວາ ແລະເບື້ອງຊ້າຍ ສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍພຣະຣັດສະໝີທີ່ຊ່ານອອກຈາກພຣະວໍຣະກາຍ ແຜ່ໄປຕະຫຼອດ ໘໐ ສອກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๔.

໑໔.

นิคมคามปุริสุ จ จาริกํจรติ โย กรุณาปริจาริโก,อมิตสตฺตมโนรถ มาวหํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ຜູ້ມີພຣະກະຣຸນາເປັນເຄື່ອງດຳເນີນໄປ ຊົງຈາຣິກໄປໃນນິຄົມ ບ້ານ ແລະເມືອງທັງຫຼາຍ ເພື່ອບຳເພັນປະໂຫຍດໃຫ້ສຳເລັດຕາມຄວາມປາດຖະໜາຂອງສັດທັງຫຼາຍບໍ່ມີປະມານ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๕.

໑໕.

กุมุทปงฺกช จมฺปกมาลติ-กุสุมวุฏฺฐิสุผสฺสิตวิคฺคโห,วชติ จารุตรํ ชลิติทฺธิมาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນຖືກຕ້ອງດ້ວຍຫ່າຝົນດອກໄມ້ ມີດອກກຸມຸດ ດອກບົວ ດອກຈຳປາ ແລະດອກມະລິ ຊົງມີອິດທິຣິດອັນຮຸ່ງເຮືອງ ສະເດັດໄປຢ່າງງົດງາມຍິ່ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๖.

໑໖.

ตครกุงฺกุมโลหิต จนฺทน-สุรภิจุณฺณวิกิณฺณมหาปเถ,วชติ คนฺธคโช วิย โสภนํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປຢ່າງງົດງາມ ປານດັ່ງຊ້າງຄັນທະຫັດຖີ ເທິງຫົນທາງຫຼວງທີ່ໂປຍປິວດ້ວຍຜົງຫອມດອກກິດສະໜາ ຝັ້ນຝິ່ນ ແລະຈັນແດງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๗.

໑໗.

ตุริยราว สตานุคตตฺถุติ-ปทสเตหิ อภิตฺถุตสคฺคุโณ,วชติ หํสวิลาสิตคามิโยอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຄຸນອັນສັນລະເສີນແລ້ວດ້ວຍບົດເພງສັນລະເສີນຫຼາຍຮ້ອຍບົດ ທີ່ຄໍລໍດ້ວຍສຽງດົນຕີຫຼາຍຮ້ອຍຊະນິດ ສະເດັດໄປດ້ວຍທ່າທາງອັນສະຫງ່າງາມປານດັ່ງພະຍາຫົງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๘.

໑໘.

สุรนราทิวิโลจนภาชน-ปิวิตรูปวิลาสสุธารโส,วชติ สีหวิชมฺภิตวิกฺกโมอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງດື່ມລົດແຫ່ງຄວາມງາມໃນພຣະຮູບດ້ວຍພາຊະນະຄືດວງຕາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ສະເດັດໄປດ້ວຍຄວາມອົງອາດປານດັ່ງພະຍາຣາຊະສີຍືດກາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๑๙.

໑໙.

จรณตามรสสฺสิริภารตํอนธิวาสินิ’วา’วนิกามินี,วชติ ตมฺหิ ปเวธติ กมฺปติอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ແຜ່ນດິນປານດັ່ງຍິງສາວຄົນຮັກ ບໍ່ອາດຈະທົນທານຕໍ່ນ້ຳໜັກແຫ່ງພຣະສິຣິຂອງພຣະບາດອັນປະເສີດປານດັ່ງດອກບົວໄດ້ ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວສະທ້ານໃນເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๐.

໒໐.

สุขุมกุนฺถกิปกิลลิกมกฺขิกา-มกสกีฏปฏงฺค มนุทฺทโย,วชติ โย อวิเหฐย มญฺชเสอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ມີພຣະທັຍອະນຸເຄາະ ສະເດັດໄປເທິງຫົນທາງໂດຍບໍ່ບຽດບຽນສັດນ້ອຍໆ ມີມົດ ແກ້ງ ແລນ ແມງວັນ ຍຸງ ໜອນ ແລະແມງກະເບື້ອ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๑.

໒໑.

ฐปิตจกฺกวรงฺกิตทกฺขิณ-จรณ ปงฺกช ปิญฺชริตญฺชโส,วชติ โย ปฐมํ ยทิ นิกฺขิปํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ເມື່ອສະເດັດໄປ ຍ່ອມວາງພຣະບາດເບື້ອງຂວາອັນປະເສີດປານດັ່ງດອກບົວ ທີ່ປະດັບດ້ວຍລັກສະນະກົງຈັກອັນປະເສີດລົງກ່ອນ ເຮັດໃຫ້ຫົນທາງເປັນສີເຫຼືອງແດງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๒.

໒໒.

อนุปลิตฺต มเลหิ สมํ ผุสํกมลโกมลปาทตเลหิ โย,วชติ ธูตมลํ วสุธาตลํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ບໍ່ຕິດເປື້ອນດ້ວຍມົນທິນ ຊົງຢຽບພື້ນແຜ່ນດິນອັນສະອາດດ້ວຍຝາພຣະບາດອັນອ່ອນນຸ້ມປານດັ່ງດອກບົວ ແລ້ວສະເດັດໄປ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๓.

໒໓.

ภวติ เภริตลํ’ว ปกสาริต-จรณตามรเสหิ สุทุคฺคมํ,อวนตุนฺนตฐาน มปาวนีอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ສະຖານທີ່ອັນບໍ່ສະເໝີກັນ ຄືລຸ່ມແລະດອນ ຍ່ອມກັບເປັນພື້ນຮາບພຽງປານດັ່ງໜ້າກອງ ໃນເມື່ອພຣະບາດອັນປະເສີດປານດັ່ງດອກບົວຢຽບລົງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๔.

໒໔.

ปถวิตุ’พฺภวปงฺกชมุทฺธนิฐปิตโกมลปาทตลมฺพุโช,วชติ เรณุปิสงฺคสุภงฺคิมาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຊົງວາງຝາພຣະບາດອັນອ່ອນນຸ້ມປານດັ່ງດອກບົວ ເທິງຍອດດອກບົວທີ່ຜຸດຂຶ້ນມາຈາກແຜ່ນດິນ ສະເດັດໄປດ້ວຍພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມ ທີ່ຍ້ອມດ້ວຍລະອອງເກສອນດອກໄມ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๕.

໒໕.

วชติ อนฺตมโส’ปลสกฺขราสกลิกากเฐลา’ปิ สกณฺฏกา,อปวชนฺติ ปถา ทิปทุตฺตเมอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງຕີນສະເດັດໄປ ແມ່ນແຕ່ກ້ອນຫີນ, ກວດ, ກະເບື້ອງ, ກ້ອນດິນ ແລະໜາມທັງຫຼາຍ ກໍຍ່ອມຫຼີກໄປຈາກຫົນທາງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๖.

໒໖.

นิชปทํ อติทุร มนุทฺธรํอติสมีป มนิกฺขิป มญฺชเส,วชติ โคปฺผกชานุ มฆฏฺฏยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປເທິງຫົນທາງ ໂດຍບໍ່ຍົກພຣະບາດສູງເກີນໄປ ບໍ່ວາງພຣະບາດໃກ້ເກີນໄປ ແລະບໍ່ໃຫ້ຂໍ້ພຣະບາດຫຼືພຣະຊານຸ (ຫົວເຂົ່າ) ກະທົບກັນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๗.

໒໗.

อติลหุํ สนิกํ สมิตินฺทฺริโยน จรเต จรเต ชุติยุ’ชฺชลํ;

ภุวิ สเม วิสเม อสโม สมํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີອິນຊີອັນສະຫງົບແລ້ວ ບໍ່ສະເດັດໄປໄວເກີນໄປ ບໍ່ສະເດັດໄປຊ້າເກີນໄປ ແຕ່ສະເດັດໄປດ້ວຍພຣະຣັດສະໝີອັນຮຸ່ງເຮືອງ, ພຣະອົງຜູ້ຫາປຽບບໍ່ໄດ້ ສະເດັດໄປຢ່າງສະເໝີກັນທັງໃນທີ່ສະເໝີແລະບໍ່ສະເໝີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๘.

໒໘.

อนวโลกิย อุทฺธมโธทิสํอนุทิสญฺจ จตุทฺทิส มญฺชเส,วชติ โย ยุคมตฺต มเปกฺขโกอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ສະເດັດໄປเทິງຫົນທາງ ໂດຍບໍ່ແນມເບິ່ງເບື້ອງເທິງ ເບື້ອງລຸ່ມ ທິດສະຫຼຽງ ແລະທິດທັງສີ່ ແຕ່ຊົງທອດພຣະເນດພຽງຊົ່ວແອກໜຶ່ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๒๙.

໒໙.

ติมทพนฺธุรสินฺธุรเกสรี-คติวิลาสวิฑมฺพนวิกฺกโม,วชติ ปาทตลงฺก มทสฺสยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປດ້ວຍທ່າທາງອັນສະຫງ່າງາມ ປານດັ່ງການສະເດັດໄປຂອງພະຍາຊ້າງຕົກມັນແລະພະຍາຣາຊະສີ ໂດຍບໍ່ສະແດງຮອຍຝາພຣະບາດໃຫ້ປາກົດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๐.

໓໐.

นิรุปมชฺชุติยา ปุริสาสโภวสภราชปราชิตวิกฺกโม,วชติ สญฺชนยํ ชนสมฺมทํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນຍອດບຸຣຸດ ມີພຣະຣັດສະໝີອັນຫາປຽບບໍ່ໄດ້ ມີທ່າທາງອັນຊະນະພະຍາໂຄອຸສະພະ ສະເດັດໄປ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ມະຫາຊົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๑.

໓໑.

สูริยรํสิ สเมติ ปวายติกุสุมคนฺธสุคนฺธสมีรเณ,วชติ ตพฺพิมลญฺชสมชฺฌโคอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ແສງພຣະອາທິດຍ່ອມອ່ອນໂຍນລົງ ແລະສາຍລົມອັນຫອມຫວນດ້ວຍກິ່ນດອກໄມ້ຍ່ອມພັດມາ ໃນເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປໃນທ່າມກາງຫົນທາງອັນບໍລິສຸດນັ້ນ, ເພາະເດດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๒.

໓໒.

ชลธรา ปุรโต ชลพินฺทโวนรมรู กุสุมาติ กิรนฺติปิ,ตทุปสตฺตรชมฺหิ ปเถ วเชอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເມກທັງຫຼາຍຍ່ອມຫຼັ່ງເມັດຝົນລົງມາທາງເບື້ອງໜ້າ ແລະມະນຸດກັບເທວະດາທັງຫຼາຍຍ່ອມໂປຍປິວດອກໄມ້ລົງເທິງຫົນທາງທີ່ຝຸ່ນລະອອງສະຫງົບແລ້ວ ໃນເມື່ອພຣະອົງສະເດັດໄປ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๓.

໓໓.

รุจิรจามรฉตฺตธรามรา-สุรนเรหิ’ปิ คจฺฉติ สกฺกโต,ครุกโต มหิโต ปติมานิโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປ ໂດຍໄດ້ຮັບການສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ບູຊາ ແລະນອບນ້ອມ ຈາກເຫຼົ່າເທວະດາ ອະສູນ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ຖືຈາມອນແລະຄັນຮົ່ມອັນງົດງາມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๔.

໓໔.

ยทิ มิคินฺทคชินฺทตุรงฺคม-มิควิหงฺคมนาทสุปูชิโต,วชติ ปุปฺผวิตานธโร สิเรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປ ໂດຍໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງພະຍາຣາຊະສີ ພະຍາຊ້າງ ມ້າ ເນື້ອ ແລະນົກທັງຫຼາຍ ຊົງມີເພດານດອກໄມ້ກັ້ນຢູ່ເໜືອພຣະສຽນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๕.

໓໕.

นยนโตรณจารุตร’ญฺชเสปริลสนฺติ คเต ชินกุญฺชเร,สกสกา’ภรณานิ’ปิ ปาณินํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເມື່ອພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດປານດັ່ງພະຍາຊ້າງສະເດັດໄປ ຊຸ້ມປະຕູຄືດວງຕາອັນງົດງາມຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງເທິງຫົນທາງ ແລະເຄື່ອງປະດັບຂອງສັດທັງຫຼາຍກໍຍ່ອມສ່ອງແສງສະຫວ່າງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๖.

໓໖.

ภวติ อจฺฉริยพฺภุตมงฺคล-ฉณมหุสฺสวเกฬินิรนฺตรํ,ติภุวนํ สุคเต สุคเต ปเถอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເມື່ອພຣະສຸຄະໂຕສະເດັດໄປເທິງຫົນທາງ ໂລກທັງສາມຍ່ອມເຕັມໄປດ້ວຍງານສະຫຼອງແລະການລະຫຼິ້ນອັນເປັນມຸງຄຸນອັນໜ້າອັດສະຈັນໃຈຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๗.

໓໗.

สิว มสงฺขตธาตุ มนุตฺตรํปรมสุนฺทรฐาน มนาสวํ,วิคตชาติชรามรณํ คโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປສູ່ອະສັງຂະຕະທາດອັນກະເສມ ອັນເປັນສະຖານທີ່ງົດງາມຢ່າງຍິ່ງ ປາສະຈາກອາສະວະກິເລດ ປາສະຈາກຊາດ ຊະລາ ແລະມໍຣະນະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๓๘.

໓໘.

มุรชทุนฺทุภิฉิทฺท มิโว’ปรินภสิ ยาวภวคฺค มสํวุฏํ,วิวฏ กเมติ ยทุพฺภวปงฺกช-ปมิติยา ชินสงฺข มปาทิเส;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປຽບດັ່ງດອກບົວທີ່ຜຸດຂຶ້ນມາ ຊົງເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າເປີດອອກຈົນເຖິງພົບພູມອັນສູງສຸດ ປານດັ່ງຊ່ອງແຫ່ງກອງມະໂຫຣະທຶກ;

๓๙.

໓໙.

ยทปิ มณฺฑนภุมิ สุโพธิยาอจลฐาน มนญฺญวลญฺชิยํ,ลลิตปิญฺชกลาปนิโภ ยหึวิชยโพธิ อิทานิ’ปิ ราชเต;

()

ສະຖານທີ່ອັນເປັນມົນທົນແຫ່ງການຕັດສະຮູ້ ອັນເປັນສະຖານທີ່ໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ທີ່ຜູ້ນຶ່ນບໍ່ໄດ້ໃຊ້ຮ່ວມ ບ່ອນທີ່ຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິອັນມີໄຊ ປານດັ່ງຫາງນົກຍູງອັນງົດງາມ ຍັງຄົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຈົນເຖິງບັດນີ້;

๔๐.

໔໐.

ปฐม มุพฺภว มนฺตปภงฺคุรํวสุมตียุวติหทโยปมํ,ตท’ปิ กสุนฺทรฐาน มุปาคโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ອັນເປັນສະຖານທີ່ເກີດຂຶ້ນກ່ອນໝູ່ແລະສະຫຼາຍຕົວໄປຫຼັງໝູ່ ປານດັ່ງດວງໃຈຂອງນາງພະທໍຣະນີ, ພຣະອົງສະເດັດໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນງົດງາມນັ້ນແລ້ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๑.

໔໑.

ยทปิ โพธิปทนฺติ ปวุจฺจติอริยญาณมิหคฺค มนุตฺตรํ,ยท’ปิ ญาณ มนาวรณํ ตถานิขิลเญยฺยปถา’นติวตฺตนํ;

()

ປັນຍາໃດທີ່ເອີ້ນວ່າ ໂພທິຍານ ອັນເປັນອະຣິຍະຍານອັນຍອດຢ້ຽມໃນໂລກນີ້ ແລະຍານໃດອັນບໍ່ມີເຄື່ອງກັ້ນ (ອະນາວະຣະນະຍານ) ອັນແຜ່ໄປໃນທຳມະຊາດທີ່ຄວນຮູ້ທັງປວງ;

๔๒.

໔໒.

ปุริมชาติสุ ปูริตปารมิ-พลวปจฺจยสนฺติปรายโณ,ตท’ปิ สุนฺทรฐาน มุปาคโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີທີ່ເພິ່ງຄືຄວາມສະຫງົບ ອັນເປັນປັດໄຈອັນມີກຳລັງ ທີ່ໄດ້ຊົງບຳເພັນບາລະມີມາແລ້ວໃນຊາດປາງກ່ອນ, ພຣະອົງສະເດັດໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນງົດງາມນັ້ນແລ້ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๓.

໔໓.

อริยมคฺคจตุกฺกปหีณกํนปุนเร’ติ กิเลสคตํ สตํ,อปุนราคมนํ สุคโต ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ພຣະອົງຊົງລະໄດ້ແລ້ວດ້ວຍອະຣິຍະມັກທັງສີ່ ຍ່ອມບໍ່ກັບມາອີກ, ເພາະພຣະອົງສະເດັດໄປແລ້ວໂດຍບໍ່ກັບຄືນມາອີກ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๔.

໔໔.

สุมติ สุฐุคโต ปณิธานโตปฺปภุติ ยาว ชยาสนุปาสนํ,ติทสปารมิโย ปริปูรยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາອັນດີ ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ຕັ້ງແຕ່ການຕັ້ງພຣະປະນິທານ ຈົນເຖິງການສະເດັດຂຶ້ນປະທັບເທິງລັດຕະນະບັນລັງອັນມີໄຊ ຊົງບຳເພັນບາລະມີສາມສິບທັດໃຫ້ບໍລິບູນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๕.

໔໕.

ตทุภยนฺตภวาภวทิฏฺฐิโยอนุปคมฺม คโต หิตมาวหํ,ปฏิปทาย หิ สุฏฺฐุตราย โยอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງໃດ ບໍ່ເຂົ້າໃກ້ສ່ວນສຸດທັງສອງ ຄືສັດສະຕະທິຖິແລະອຸຈເສທະທິຖິ ແລະຄວາມມີພົບແລະຄວາມບໍ່ມີພົບ ສະເດັດໄປແລ້ວດ້ວຍຂໍ້ປະຕິບັດອັນດີຍິ່ງ ອັນນຳມາຊຶ່ງປະໂຫຍດເກື້ອກູນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๖.

໔໖.

รุจิรภารติภตฺตุติโภจตุ-ปริสมชฺฌคโต วิยเกสริ,คทติ วีตภโย คิรมาสภึอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງສະເດັດໄປໃນທ່າມກາງພຸດທະບໍລິສັດທັງສີ່ ປານດັ່ງພະຍາຣາຊະສີ ຊົງສະແດງພຣະທຳມະເທດສະໜາອັນອົງອາດປາສະຈາກຄວາມກົວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๗.

໔໗.

สุรภินา มุขตามรเส วจี-สุจริตปฺปภเวน สุภาสิตํ,คทติ ธมฺมสภํ ปริวาสยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຊົງສະແດງພຣະທຳມະເທດສະໜາອັນເປັນສຸພາສິດ ອັນເກີດຈາກວະຈີສຸຈະຣິດ ຈາກພຣະໂອດອັນຫອມຫວນປານດັ່ງດອກບົວ ເຮັດໃຫ້ທຳມະສະພາອົບອວນໄປດ້ວຍກິ່ນຫອມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๘.

໔໘.

รติกรํ กรวีกวิราวโตปฏุตรํ สุตรํ สรสํ คิรํ,คทติ โสตรสํ ปริสตฺตเรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຊົງສະແດງພຣະທຳມະເທດສະໜາອັນໄພເລາະ ເປັນທີ່ຍິນດີ ມີເນື້ອຫາສາຣะອັນຈະແຈ້ງ ໄພເລາະຍິ່ງກວ່າສຽງຮ້ອງຂອງນົກກາຣະວິກ ເພື່ອປະທານລົດແຫ່ງການຟັງແກ່ບໍລິສັດທັງຫຼາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ ສຸຄະໂຕ;

๔๙.

໔໙.

คทติ สพฺพวจีทุริเตหิ โยปวิรโต อภิสนฺธิย ภินฺทิย,อวิตเถน ตถญฺจ กถํกถาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໃດ ງົດເວັ້ນແລ້ວຈາກວະຈີທຸຈະຣິດທັງປວງ ບໍ່ກ່າວທຳລາຍຄວາມສາມັກຄີ ແຕ່ກ່າວສະໝານຮອຍລ້າວ ກ່າວວາຈາທີ່ແທ້ຈິງແລະເປັນຈິງ ປາສະຈາກຄວາມສົງໄສ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๐.

໕໐.

ถิรกถํ นกทาวิ วิสํวโทคทติ ปจฺจยิกํ อจลาจลํ,ปริสโค จตุสจฺจทโส สทาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງກ່າວວາຈາທີ່ໝັ້ນຄົງ ບໍ່ເຄີຍກ່າວຕົວະຫຼອກລວງ ກ່າວຄຳທີ່ໜ້າເຊື່ອຖື ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ພຣະອົງຜູ້ສະເດັດໄປໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ ແລະຊົງເຫັນອະລິຍະສັດສີ່ຢູ່ສະເໝີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๑.

໕໑.

สหิตภินฺนชเนสุทยาปโรอนุปทานิยเมว’ภิสนฺธิยํ,คทติโยวจนํปฏิคณฺหิยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມອີ່ດູສົງສານໃນໝູ່ຊົນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ທີ່ສາມັກຄີກັນຫຼືແຕກແຍກກັນ ຊົງກ່າວວາຈາທີ່ສະໝານສາມັກຄີ ຄວນຖືເອົາເປັນແບບຢ່າງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๒.

໕໒.

ปิยกรํ สุกุมารตรํ คิรํสุติสุขํ สุคมํ หทยงฺคมํ,คทติ เนล มเนลคลํ ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງກ່າວພຣະວາຈາທີ່ເປັນທີ່ຮັກ ອ່ອນຫວານຢ່າງຍິ່ງ ສະບາຍຫູ ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ຈັບໃຈ ບໍ່ມີໂທດ ແລະບໍລິສຸດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๓.

໕໓.

วิหิตวาณิวิลาสินิสงฺคโมสุมติ สามยิกํ สมยํ วิทู,คทติ ภุต ปวตฺติ มนญฺญถาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະຫຼະແລ້ວຊຶ່ງຄວາມຂ້ອງກ່ຽວໃນຖ້ອຍຄຳອັນໄພເລາະ ຜູ້ມີປັນຍາດີ ຊົງຮູ້ການເວລາອັນຄວນ ຊົງກ່າວຄວາມເປັນໄປຕາມຄວາມຈິງ ບໍ່ເປັນຢ່າງອື່ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๔.

໕໔.

คทติ เญยฺยปทตฺถวิโท สทาชนหิตตฺถ มนตฺถปนูทนํ,คทิต มตฺถคตํ อุภยตฺถทํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ອັດຖະແຫ່ງທຳທີ່ຄວນຮູ້ຢູ່ສະເໝີ ຊົງກ່າວສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະຊາຊົນ ເພື່ອບັນເທົາສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ພຣະວາຈາທີ່ຊົງກ່າວແລ້ວປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດທັງສອງຝ່າຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๕.

໕໕.

สกลสงฺขตธมฺมวิมุตฺติยาคทติ ทมฺม มสงฺขธาตุยา,อริยมคฺคผเลหิ’ปิ นิสฺสิตํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກສັງຂະຕະທຳທັງປວງ ພຣະອົງຊົງສະແດງທຳຄືອະສັງຂະຕະທາດ ອັນອາໄສອະລິຍະມັກແລະອະລິຍະຜົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๖.

໕໖.

วินยวาทิ วิเนยฺยชเน ยโตวินยนตฺถ มนตฺตนยตฺวิตํ,วินยนิสฺสิตกํ คทเต กถํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ເພາະພຣະອົງຜູ້ຊົງກ່າວແນະນຳໃນທາງວິນັຍ ຊົງກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນອາໄສວິນັຍ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຝຶກຝົນອົບຮົມແກ່ເວໄນຍະຊົນ ໂດຍບໍ່ມີອັດຕາຕົວຕົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๗.

໕໗.

หทยโกสนิธานวตึ สทาสทุปมํ ปริยนฺตวตึ กถํ,คทติ มญฺชุคโท วทนํ วโรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພັກອັນປະເສີດ ມີພຣະວາຈาອັນໄພເລາະ ຊົງກ່າວຖ້ອຍຄຳທີ່ຄວນເກັບໄວ້ໃນຄັງແຫ່ງຫົວໃຈຢູ່ສະເໝີ ຊຶ່ງເປັນຄຳອຸປະມາທີ່ດີແລະມີຂອບເຂດອັນຄວນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๘.

໕໘.

มุนิ รสงฺกุวิตานนปงฺกโชปุริมเมว คิรํ ปริสนฺตเร,คทติ อฏฺฐวิธงฺคิกก มาสภึอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະພັກປານດັ່ງດອກບົວອັນບໍ່ຫ່ຽວແຫ້ງ ຊົງກ່າວພຣະວາຈາອັນອົງອາດປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ໃນທ່າມກາງບໍລິສັດເໝືອນດັ່ງແຕ່ກ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๕๙.

໕໙.

อวิตถํ วิตถมฺปิ นิรตฺถก-มปิ กถํ สุณตํ ปิย มปฺปิยํ,นหิวทนฺติ กทาจิ ตถาคตาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະຕະຖາຄົດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຄຳທີ່ບໍ່ຈິງ ຫຼືຄຳທີ່ຈິງແຕ່ບໍ່ມີປະໂຫຍດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນທີ່ຮັກຫຼືບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງຜູ້ຟັງໃນການໃດໆ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๖๐.

໖໐.

อวิตฺถํ สุณตํ ปกิย มปฺปิยํอภิวทนฺตี สทตฺถสิตํ กถํ,ย’ทหิโวหรเณ สมยญฺญุโนอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ເວລາອັນຄວນໃນການກ່າວ ຊົງກ່າວຖ້ອຍຄຳທີ່ແທ້ຈິງ ອັນອາໄສປະໂຫຍດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນທີ່ຮັກຫຼືບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງຜູ້ຟັງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๖๑.

໖໑.

ตาย ตาย’ภิสาวยํ ชนตํ สกาย นิรุตฺติยาเอหิสาคตวาทิ โคตมโคตฺตเกตุ ตถาคโต,มูลมาคธิภาสยา คทเต สภํ กปริโตสยํเตน โส ภุวนตฺตเย สุคโต สิยาติ สุวิสฺสุโต;

()

ພຣະຕະຖາຄົດຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງໂຄດຕະມະໂຄດ ຜູ້ມັກກ່າວເຊື້ອເຊີນວ່າ 'ຈົ່ງມາເຖີດ, ຍິນດີຕ້ອນຮັບ' ຊົງເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນເຂົ້າໃຈດ້ວຍພາສາຂອງຕົນໆ ຊົງສະແດງທຳດ້ວຍພາສາມະຄົດອັນເປັນມູນພາສາ ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດທັງປວງຍິນດີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງປາກົດພຣະນາມເລື່ອງລືໃນສາມພົບວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

๖๒.

໖໒.

โลกํ โลกปฺปภวํโลกนิโรธญฺจ โลกโมกฺขูปายํ,จตุภี อภิสมเยหินาโถ สมฺมา คโต ตโต โส สุคโต;

()

ພຣະຜູ້ຊົງເປັນທີ່ພຶ່ງ ຊົງດຳເນີນໄປໂດຍຊອບແລ້ວ ດ້ວຍການຕັດສະຮູ້ຍິ່ງ 4 ປະການ ຊຶ່ງໂລກ, ເຫດເກີດແຫ່ງໂລກ, ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ ແລະທາງຫຼຸດພົ້ນຈາກໂລກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ພຣະສຸຄົດ'.

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินาน วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต สุตโคติ ปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป. พาวีสติโม สคฺโค.

ກັນທີ 22 ຊື່ວ່າ 'ສຸຄະໂຕປະຣິທີປະ' (ການສະແດງຄວາມໝາຍແຫ່ງພຣະນາມວ່າ ພຣະສຸຄົດ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ) ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຊຶ່ງແຕ່ງໂດຍພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ໃນສັນຕິເກນιທານ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต. อิติปิโส ภควา โลกวิทูติ.

ກໍກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ເພາະເຫດນັ້ນໆ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ (ໂລກວິທູ)'.

๑.

໑.

ตสฺส ส (โทธก) ลกฺขณจารุ-จกฺกวร’งฺกิตปาทตลสฺส,โลกวิทู’ติปิ ยาว ภวคฺคาเอกสิโลกรโว อุทปาทิ;

()

ສຽງສັນລະເສີນພຽງບົດດຽວວ່າ 'ໂລກວິທູ' ຂອງພຣະອົງຜູ້ມີຝາພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍກົງຈັກອັນປະເສີດແລະງົດງາມດ້ວຍລັກສະນະ ໄດ້ດັງກ້ອງກັງວານຂຶ້ນໄປຈົນຮອດພົບອັນເປັນຍອດ (ພະວັກຄະພູມ).

๒.

໒.

ลกฺขณมูลนิโรธนิโรโธ-ปายวเสน ปกิ โลกกมเสสํ,โย ปฏิวิชฺฌิ ติโลกหิโต กโฆโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເກື້ອກູນແກ່ສາມໂລກ ປາສະຈາກກິເລດ ຊົງແທງຕະຫຼອດໂລກທັງໝົດໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງລັກສະນະ, ເຫດເກີດ, ຄວາມດັບ ແລະທາງດັບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๓.

໓.

โลกมิเธว กเลพรมตฺเตโลกนิทานนิโรธมเวทิ,โลกนิโรธกรํก ปฏิปตฺตึโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ, ເຫດເກີດແຫ່ງໂລກ, ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ ແລະຂໍ້ປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ ໃນຮ່າງກາຍອັນມີປະມານວານີ້ເອງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๔.

໔.

โลกมหมฺพุธิปารคุ สตฺต-สงฺขตภาชนโลกปเภทํ,โส ภควา’นวเสสมเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ສະເດັດເຖິງຝັ່ງຟາກນັ້ນແຫ່ງມະຫາສະໝຸດຄືໂລກ ຊົງຮູ້ແຈ້ງຈຳແນກໂລກ ຄື ສັດຕະໂລກ, ສັງຂາຣະໂລກ ແລະໂອກາສະໂລກ (ພາຊະນະໂລກ) ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣะນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๕.

໕.

โส หิ ภวาภวทฏฺฐิสภาว-ญาณนุโลมิกขนฺติปเภทํ,อาสยธมฺม มพุชฺฌิ ปชานํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະວ່າພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງອັດທະຍາໄສແຫ່ງໝູ່ສັດ, ຄວາມເຫັນໃນພົບແລະອະພົບ, ແລະຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງປັນຍາແລະຄວາມອົດທົນອັນຄ້ອຍຕາມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๖.

໖.

ปาตุภวํ สติ การณลาเภสตฺตวิธานุสยมฺปิ ชนานํ,โส ปฏิวิชฺฌิ วิจฏฺฏิตโลโกโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປີດໂລກແລ້ວ ຊົງແທງຕະຫຼອດຄວາມປາກົດຂຶ້ນແຫ່ງອະນຸໄສ 7 ປະການຂອງໝູ່ຊົນ ເມື່ອມີເຫດປັດໄຈພ້ອມມູນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๗.

໗.

รชฺชนทุสฺสนมุยฺหนสทฺธา-พุทฺธิวิตกฺกวิมิสฺสวเสน,โส จริตํ ปฏิวิชฺฌิ ปชานํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา, ()

ພຣະອົງຊົງແທງຕະຫຼອດຈຣິດຂອງໝູ່ສັດ ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງຣາຄະ, ໂທສະ, ໂມຫະ, ສັດທາ, ພຸດທິ (ປັນຍາ) ແລະວິຕົກ ຕະຫຼອດຮອດການປະສົມປະສານກັນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๘.

໘.

หีนปณีต’ธิมุตฺติวเสนทุพฺพิธเมว’ธิมุตฺติ มเวทิ,โลกนิรุตฺติวิโท ชนตายโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຮູ້ພາສາຂອງໂລກ ຊົງຮູ້ແຈ້ງອະທິມຸດ (ຄວາມນ້ອມໃຈເຊື່ອ) 2 ປະການ ຄື ອະທິມຸດຢ່າງຊົ່ວແລະຢ່າງປະນີດ ຂອງໝູ່ຊົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๙.

໙.

อปฺปรชกฺข มนุสฺสทปาปํอุสฺสทปาป มุฬารรชกฺขํ,ทุพฺพิธโลกมพุชฺฌิ ยโตโสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ 2 ປະການ ຄື ໝູ່ສັດທີ່ມີກິເລດເບົາບາງແລະມີກິເລດໜາແໜ້ນ, ມີອິນຊີແກ່ກ້າແລະມີອິນຊີອ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๐.

໑໐.

อินฺทฺริยปุพฺพปโรปริยตฺติ-ญาณปโภ ติขิณินฺทฺริยโลกํ,โส ปฏิวิชฺฌิก มุทินฺทฺริยโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີແສງສະຫວ່າງແຫ່ງຍານຊົງຮູ້ຄວາມຍິ່ງແລະຄວາມຫຍ່ອນແຫ່ງອິນຊີຂອງໝູ່ສັດ ຊົງແທງຕະຫຼອດໂລກຂອງຜູ້ມີອິນຊີແກ່ກ້າແລະໂລກຂອງຜູ້ມີອິນຊີອ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๑.

໑໑.

วฏฺฏวิวฏฺฏปติฏฺฐ มสาธุ-สาธุสภาวคตํ ภควา โส,ทฺวากฺติเก’ตรโลก มเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣะອົງນັ້ນ ຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກອື່ນໆ ທີ່ມີ 2 ປະການ ຫຼື 3 ປະການ ອັນຕັ້ງຢູ່ໃນຝ່າຍວັດຕະແລະວິວັດຕະ, ຝ່າຍດີແລະຝ່າຍຊົ່ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๒.

໑໒.

สาธุปสตฺถสทตฺตนิยามํญาปยิตุํ สุกราสุกรมฺปิ,สตฺตนิกายมเวทิ ยโต โสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງໝູ່ສັດ ເພື່ອຊົງເຮັດໃຫ້ຮູ້ຈັກສິ່ງທີ່ດີງາມ, ສິ່ງທີ່ທ່ານຜູ້ຮູ້ສັນລະເສີນ ແລະສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແທ້ຈິງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສິ່ງທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍຫຼືເຂົ້າໃຈຍາກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๓.

໑໓.

กมฺมกิเลสวิปากวิพนฺธ-มุตฺตฺยวิมุตฺติคเต ปฏิวิชฺฌิ,ภพฺพชเนย มภพฺพชเน โสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງແທງຕະຫຼອດຜູ້ທີ່ຫຼຸດພົ້ນແລະບໍ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກເຄື່ອງກີດຂວາງຄືກຳ, ກิເລດ ແລະວິບາກ ຊົງຮູ້ແຈ້ງບຸກຄົນຜູ້ຄວນແກ່ການບັນລຸທຳ (ພັບພະບຸກຄົນ) ແລະຜູ້ບໍ່ຄວນແກ່ການບັນລຸທຳ (ອະພັບພະບຸກຄົນ), ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๔.

໑໔.

นิปฺผลตาย นวุตฺตมนนฺต-สตฺตปมาณ มนาวรเณน,ญาณพเลน สยํ วิทิตํหิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະວ່າປະມານແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍພຣະອົງເອງ ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງອະນາວະຣະນະຍານ (ຍານອັນບໍ່ມີເຄື່ອງກີດຂວາງ) ໂດຍບໍ່ມີການກ່າວຢ່າງໄຮ້ປະໂຫຍດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๕.

໑໕.

วุตฺตนเยนิ’ห โส มุนิ สตฺต-โลกมเนกวิธํ ปฏิวิชฺฌิสตฺตนิกายสโรชวเน’โณโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ໂດຍທຳນອງທີ່ກ່າວມາແລ້ວນີ້ ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ປຽບດັ່ງດວງຕາເວັນສຳລັບປ່າດອກບົວຄືໝູ່ສັດ ຊົງແທງຕະຫຼອດສັດຕະໂລກຫຼາຍປະການ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๖.

໑໖.

ปจฺจยสณฺฐิติกํ ปฏิวิชฺฌิสงฺขตโลกมสงฺขตทสฺสิ,เอกวิธมฺปฺยวโรปิตโลโกโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເຫັນອະສັງຂະຕະທຳ ຊົງແທງຕະຫຼອດສັງຂະຕະໂລກອັນຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍປັດໄຈ ແມ້ແຕ່ໂລກໂດຍປະການດຽວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๗.

໑໗.

รุปฺปณลกฺขณโต’ขิลรูปํนามสลกฺขณโต จตุนามํ,ทุพฺพิธโลก มเวทิ มุนินฺโทโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະມຸນິນທອນຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ 2 ປະການ ຄື ຮູບທັງປວງໂດຍລັກສະນະແຫ່ງການສະຫຼາຍຕົວ (ຣຸບປະນະ) ແລະນາມທັງ 4 ໂດຍລັກສະນະແຫ່ງການນ້ອມໄປ (ນາມะນະ), ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๘.

໑໘.

โลกหิโต สุขทุกฺขมุเปกฺขา-เวทยิตตฺติกโต สุวิภตฺตํ,โส ภควา กปฏิวิชฺฌิ ติโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ຊົງເກື້ອກູນແກ່ໂລກ ຊົງແທງຕະຫຼອດສາມໂລກອັນຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ໂດຍໝວດສາມແຫ່ງເວທະນາ ຄື ສຸກ, ທຸກ ແລະອຸເປກຂາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๑๙.

໑໙.

ปญฺจวิธํก มุนิ พนฺธวเสนา-หารวเสน จตุพฺพิธโลกํ,โลกปทีปนิโภ ปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ປຽບດັ່ງປະທີບສ່ອງໂລກ ຊົງແທງຕະຫຼອດໂລກ 5 ປະການ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອຸປາດານັກຂັນ ແລະໂລກ 4 ປະການ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອາຫານ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๐.

໒໐.

อทฺวยวาทิ สฬายตนาขฺย-ฉพฺพิธโลกมเวทิ ชิโน โส,สตฺตวิธมฺปิ มนฏฺฐิติโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ຊົງກ່າວວາຈາບໍ່ເປັນສອງ ຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ 6 ປະການ ທີ່ຊື່ວ່າ ອາຍະຕະນະ 6 ແລະໂລກ 7 ປະການ ຄື ວິນຍານະຖິຕິ 7, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๑.

໒໑.

ลาภปภุติก มฏฺฐวิธมฺปิโลกสภาวมเวทิ ยโต โส,สกฺยมุนี นวสนฺตนิวาเสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະພຣະສັກກະຍະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກະທຳ 8 ປະການ ມີລາບເປັນຕົ້ນ ແລະຊົງຮູ້ແຈ້ງທີ່ຢູ່ຂອງສັດ 9 ປະການ (ສັດຕາວາດ 9), ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๒.

໒໒.

โส ทสพารสธา’ยตนานํเภทวเสน ติโลกปทีโป,โลกมเวทิ ติลกฺขณเวทีโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຜູ້ເປັນປະທີບສ່ອງສາມໂລກ ຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງໄຕລັກສະນະ ຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ ໂດຍການຈຳແນກອາຍະຕະນະ 10 ແລະ 12 ປະການ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๓.

໒໓.

ธาตุวเสน ยโต สุวิภตฺตํโลก มถ’ฏฺฐทสปฺปริมาณํ,สงฺขตโลกภิโท ปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ເພາະພຣະອົງຜູ້ຊົງທຳລາຍສັງຂະຕະໂລກ ຊົງແທງຕະຫຼອດໂລກອັນຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງທາດ 18 ປະການ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๔.

໒໔.

โส มณิกญฺจนรูปิยมุตฺตา-สงฺขปวาลสิลากฐลาทึ,โลกมเวทิ อตินฺทฺริยพทฺธํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກອັນບໍ່ເນື່ອງດ້ວຍອິນຊີ (ອະຕິນທຣິຍະພັດທະ) ມີແກ້ວມະນີ, ຄຳ, ເງິນ, ໄຂ່ມຸກ, ຫອຍສັງ, ປະການັງ, ຫີນ ແລະກວດຊາຍ ເປັນຕົ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๕.

໒໕.

รุกฺขลตาผลปลฺลวปตฺต-ปุปฺผปกราคปเภทวเสน,โส สุขุมนฺตรโลกมเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກອັນລະອຽດອ່ອນພາຍໃນ ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງຕົ້ນໄມ້, ເຄືອໄມ້, ໝາກໄມ້, ຍອດອ່ອນ, ໃບໄມ້, ດອກໄມ້ ແລະສີສັນຂອງມັນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๖.

໒໖.

ยตฺตกเมวุ’ตุชฏฺฐกลาป-รปคตํ อิหภาชนโลเก,วิชฺชติ ตมฺปฏิวิชฺฌิ อเสสํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ສິ່ງໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ໃນໂອກາສະໂລກ (ພາຊະນະໂລກ) ນີ້ ອັນເກີດຈາກອຸຕຸຊະອັດຖະກະກະລາບ (ກຸ່ມຮູບ 8 ປະການທີ່ເກີດຈາກອຸນຫະພູມ) ພຣະອົງຊົງແທງຕະຫຼອດສິ່ງນັ້ນທັງໝົດໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๒๗.

໒໗.

โส ภควา หิมวตฺต ปมาณํอฏฺฐมหานิรยาทิ ปมาณํ,นาคสุปณฺณวิมาน ปมาณํพฺรหฺมสุราสุรโลก ปมาณํ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພากເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງຮູ້ແຈ້ງປະມານແຫ່ງປ່າຫິມະພານ, ປະມານແຫ່ງມະຫານະລົກທັງ 8, ປະມານແຫ່ງວິມານຂອງພະຍານາກແລະພະຍາຄຸດ, ປະມານແຫ່ງພົມມະໂລກ, ເທວະໂລກ ແລະອະສຸຣະໂລກ;

๒๘.

໒໘.

ปํสุชลานิลภุมิ ปมาณํทีปสวนฺติสมุทฺท ปมาณํ,เมรุมหิธรกูฏ ปมาณํกปฺปตรูรวิจนฺท ปมาณํ;

()

ປະມານແຫ່ງຝຸ່ນລະອອງ, ນ້ຳ, ລົມ ແລະແຜ່ນດິນ; ປະມານແຫ່ງທະວີບ, ແມ່ນ້ຳ ແລະມະຫາສະໝຸດ; ປະມານແຫ່ງຍອດເຂົາພຣະສຸເມນ; ປະມານແຫ່ງຕົ້ນກັລປະພຶກ, ດວງຕາເວັນ ແລະດວງຈັນ;

๒๙.

໒໙.

ปจฺจยสงฺขตธมฺมสมุหํภาชนโลกคตํ สกลมฺปิ,อุทฺธมโธติริยํปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติตสฺมา;

()

ພຣະອົງຊົງແທງຕະຫຼອດກອງສັງຂະຕະທຳອັນເກີດຈາກປັດໄຈທັງປວງ ອັນຕັ້ງຢູ່ໃນໂອກາສະໂລກ ທັງເບື້ອງເທິງ, ເບື້ອງລຸ່ມ ແລະເບື້ອງຂວາງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

๓๐.

໓໐.

โลกาโลกกโร ติโลกติลโกโส สตฺตโลกํ อิมํพุชฺฌิตฺถา’นุสยาสยาทิวิธินา สงฺขารโลกํ ตถา,อาหาราทิปมาณตาทิวิธินา โอกาสโลกํ ยโตตสฺมา โลกวิทูติ วุจฺจติ ชิโน สงฺขารโลก’นฺตโค;

()

ເພາະພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງເຮັດຄວາມສະຫວ່າງໃຫ້ແກ່ໂລກ ຜູ້ເປັນປິ່ນແຫ່ງສາມໂລກ ຊົງຮູ້ແຈ້ງສັດຕະໂລກນີ້ ແລະຊົງຮູ້ແຈ້ງສັງຂາຣະໂລກ ໂດຍວິທີມີອະນຸໄສແລະອັດທະຍາໄສເປັນຕົ້ນ, ແລະຊົງຮູ້ແຈ້ງໂອກາສະໂລກ ໂດຍວິທີມີປະມານແຫ່ງອາຫານເປັນຕົ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ສະເດັດເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງສັງຂາຣະໂລກ ພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ໂລກວິທູ'.

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโตโลกวิทูติ นามปญฺญตฺติยา อภิเธยปริทีโป เตวีสติโมสคฺโค.

ກັນທີ 23 ຊື່ວ່າ 'ໂລກະວິທູປະຣິທີປະ' (ການສະແດງຄວາມໝາຍແຫ່ງພຣະນາມວ່າ ໂລກວິທູ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ) ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຊຶ່ງແຕ່ງໂດຍພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານันທະ ໃນສັນຕິເກນιທານ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โส ภควา อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถีติ.

ກໍກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ເພາະເຫດນັ້ນໆ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງເປັນຜູ້ຝຶກບຸຣຸດທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ (ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣิສະທັມມະສາຣະຖິ)'.

๑.

໑.

อภาวโต ปรมตรสฺส กสฺสจิชนสฺส สคฺคุณวิสเรหิ อตฺตนา,สมาสนิพฺพจนนเยน โส มุนิอนุตฺตโร สสิ (รุจิรา)’นนมฺพุโช;

()

ເພາະບໍ່ມີບຸກຄົນອື່ນໃດທີ່ຍິ່ງໄປກວ່າພຣະອົງ ດ້ວຍກອງແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີ, ໂດຍໄວຍາກອນວິເຄາະ ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະພັກປານດັ່ງດອກບົວອັນງົດງາມດັ່ງດວງຈັນ ພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ' (ຜູ້ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ).

๒.

໒.

ตถาหิ โส นรหริ สีลสมฺปทา-คุเณนิ’มํ อภิภวเต สเทวกํ,สมาธินา วรมติยา วิมุตฺติยาวิมุตฺติทสฺสนคุณสมฺปทายปิ;

()

ດ້ວຍວ່າພຣະອົງຜູ້ເປັນປະເສີດໃນໝູ່ມະນຸດ ຊົງຄອບງຳໂລກນີ້ພ້ອມທັງເທວະດາ ດ້ວຍຄຸນຄືສີລະສຳປະທา, ສະມາທິ, ປັນຍາອັນປະເສີດ, ວິມຸດຕິ ແລະວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະສຳປະທາ.

๓.

໓.

ยโต นวิชฺชติ อธิสีลสมฺปทา-สมาธิธิปภุติคุเณหิ ตสฺสโม,กุโตนุ วิชฺชติ’ห ตทุตฺตรีตโรสิยา ตโตปฺย’ย มสโม มหามุติ;

()

ເພາະບໍ່ມີໃຜສະເໝີເໝືອນພຣະອົງ ດ້ວຍຄຸນມີອະທິສີລະສຳປະທາແລະອະທິສະມາທິເປັນຕົ້ນ, ໃນໂລກນີ້ຈະມີໃຜຍິ່ງໄປກວ່າພຣະອົງໄດ້ແນວໃດ? ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະມະຫາມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນຜູ້ຫາຜູ້ສະເໝີບໍ່ໄດ້.

๔.

໔.

นิรูปโม อสมมุนีหิ โสมุนิยโต สโม อสมสโม สิยา ตโต,ตถาคตสฺสิ’ห ทุติยสฺส กสฺสจิอภาวโต อทุติยโก ตถาคโต;

()

ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຫາສິ່ງປຽບທຽບບໍ່ໄດ້ ຊົງສະເໝີດ້ວຍພຣະມຸນີທັງຫຼາຍຜູ້ຫາຜູ້ສະເໝີບໍ່ໄດ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະສະມະສະມະ' (ຜູ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະອົງຜູ້ຫາຜູ້ສະ微ບໍ່ໄດ້), ແລະເພາະບໍ່ມີພຣະຕະຖາຄົດພຣະອົງທີສອງໃນໂລກນີ້ ພຣະຕະຖາຄົດຈຶ່ງເປັນຜູ້ບໍ່ມີສອງ.

๕.

໕.

ยโต นวิชฺชติ ปฏิมาปิ ตสฺสมาสโม ตทา’สมตนุสมฺปทายปิ,สหายโก นหิ ปฏิวิทฺธโพธิยาตโต ยมปฺปฏิม’สหายโก มุนิ;

()

ເພາະບໍ່ມີຮູບປຽບໃດສະເໝີເໝືອນພຣະອົງ ແມ້ດ້ວຍຄວາມສົມບູນແຫ່ງພຣະວໍຣະກາຍອັນຫາຜູ້ສະເໝີບໍ່ໄດ້, ແລະພຣະອົງບໍ່ມີເພື່ອນຮ່ວມໃນການຕັດສະຮູ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນຜູ້ຫາສິ່ງປຽບທຽບບໍ່ໄດ້ແລະບໍ່ມີເພື່ອນຮ່ວມ.

๖.

໖.

กเลพเรนปิ อภิรูปหารินาคุเณหิ ตปฺปฏิสมปุคฺคโล นหิ,นจตฺถิ ปาวจนวิภาคกปกฺปเนสยํ วินา ภุวิ ปฏิภาคปุคฺคโล;

()

ແມ້ແຕ່ໂດຍພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມ ກໍບໍ່ມີບຸກຄົນໃດສະເໝີເໝືອນພຣະອົງດ້ວຍຄຸນທັງຫຼາຍ, ແລະບໍ່ມີບຸກຄົນໃດໃນແຜ່ນດິນນີ້ ທີ່ຈະສະເໝີເໝືອນພຣະອົງໃນການຈຳແນກພຣະທຳວິນັຍ ນອກຈາກພຣະອົງເອງ.

๗.

໗.

อนญฺญโคจรวรโพธิสิทฺธิยาส’หํ สยมฺภุติ ปฏิปุคฺคโลนหิ,ปฏิญฺญมปฺปยิตุ มลํ สยํ วินา,อนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ດ້ວຍການບັນລຸພຣະໂພທິຍານອັນປະເສີດອັນບໍ່ແມ່ນວິໄສຂອງຜູ້ອື່ນ ພຣະອົງຊົງເປັນ 'ພຣະສະຍຳພູ' (ຜູ້ຕັດສະຮູ້ໄດ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ) ບໍ່ມີບຸກຄົນປຽບທຽບ, ບໍ່ມີໃຜນອກຈາກພຣະອົງເອງທີ່ຈະສາມາດປະຕິຍານຕົນຢ່າງນີ້ໄດ້, ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ' (ຜູ້ຝຶກບຸຣຸດທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ).

๘.

໘.

สุทนฺตปุคฺคลทมิตพฺพปุคฺคเลทเมติ สารยติ อทนฺตปุคฺคเล,ยโต ชิโน วินยนุปายโกวิโทอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ເພາະພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງສະຫຼາດໃນອຸບາຍແຫ່ງການຝຶກ ຊົງຝຶກບຸກຄົນທີ່ຄວນຝຶກ ຊົງແນະນຳບຸກຄົນທີ່ຝຶກດີແລ້ວ ແລະບຸກຄົນທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຝຶກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ'.

๙.

໙.

ยถา หเย มุทุกคุเณขน สารถิตถาคโต สุคติกถาย ธมฺมิยา,ทเมติ สารยติ ตถา ตถาคเตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ປຽບດັ່ງນາຍສະຣະຖີຜູ້ຝຶກມ້າດ້ວຍວິທີອ່ອນໂຍນ ພຣະຕະຖາຄົດກໍຊົງຝຶກແລະຊົງແນະນຳເວໄນຍະຊົນດ້ວຍທັມມະກະຖາອັນນຳໄປສູ່ສຸຄະຕິ ໂດຍທຳນອງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ'.

๑๐.

໑໐.

ยถา หเย ผรุสคุเณน สารถิอปายตชฺชนวิธินา ตถาคโต,ทเมติ สารยติ ตถา ตถาคเตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ປຽບດັ່ງນາຍສະຣະຖີຜູ້ຝຶກມ້າດ້ວຍວິທີຮຸນແຮງ ພຣະຕະຖາຄົດກໍຊົງຝຶກແລະຊົງແນະນຳເວໄນຍະຊົນດ້ວຍວິທີຂູ່ໃຫ້ຢ້ານໄພໃນອະບາຍພູມ ໂດຍທຳນອງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ'.

๑๑.

໑໑.

อทมฺมิเย มุทุผรุเสน สารถิยถา’ภิมารยติ ตถา ตถาคโต,ชหาตฺย’โนวทิย นจานุสาสิยอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ປຽບດັ່ງນາຍສະຣະຖີຜູ້ຂ້າຊຶ່ງມ້າທີ່ຝຶກບໍ່ໄດ້ ພຣະຕະຖາຄົດກໍຊົງລະເສຍຊຶ່ງບຸກຄົນທີ່ຝຶກບໍ່ໄດ້ດ້ວຍວິທີອ່ອນໂຍນແລະຮຸນແຮງ ໂດຍການບໍ່ຊົງຕັກເຕືອນແລະບໍ່ຊົງສັ່ງສອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊື່ວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ'.

๑๒.

໑໒.

กรี’ภิธาวติ ทมเกน สาริโตปุรตฺถิมาทิสุ ทิสเมว เกวลํ,อนุตฺตเรน หิ นรทมฺมสารถิ-ชิเนน สาริตปุริสานตาทิสา;

()

ຊ້າງອັນນາຍຄວານຊ້າງຝຶກແລ້ວ ຍ່ອມແລ່ນໄປສູ່ທິດດຽວເທົ່ານັ້ນ ມີທິດຕາເວັນອອກເປັນຕົ້ນ, ແຕ່ໝູ່ບຸຣຸດອັນພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ເປັນອະນຸດຕະຣະປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິຊົງຝຶກແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ (ຍ່ອມໄປໄດ້ທຸກທິດ ຄື ບັນລຸໂລກຸດຕະຣະທຳ).

๑๓.

໑໓.

นิสชฺช กตฺถจิ สยนาสนมฺหิ เตทิสาสุ อฏฺฐสุ อติสงฺคจาริโน,วิธาวเร ตุริตมนุตฺตรํ ทิสํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້; ພຣະອົງເມື່ອປະທັບນັ່ງ ເທິງເສນາສະນະໃດໜຶ່ງ ຊົງທໍຣະມານ (ເຝິກ) ພວກສັດຜູ້ທ່ອງທ່ຽວໄປໃນທິດທັງແປດ ໃຫ້ແລ່ນໄປສູ່ທິດອັນປະເສີດສຸດຢ່າງຮີບດ່ວນ;

๑๔.

໑໔.

ปติฏฺฐิเต มุนิ’รธิสีลสิกฺขยาวสี’นุสาสิย อธิจิตฺตสิกฺขยา,ยถารหํ ทมยติ ภพฺพปุคฺคเลอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຊົງສະຖິດຢູ່ໃນອະທິສີລສິກຂາ ຊົງມີວະສີ (ຄວາມຊຳນານ) ແນະນຳໃນອະທິຈິດຕະສິກຂາ ຊົງທໍຣະມານບຸກຄົນຜູ້ຄວນບັນລຸທັມຕາມສົມຄວນ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๑๕.

໑໕.

สมาหิเต มุนิ รธิจิตฺตสิกฺขยาวิปสฺสนาย’ปิ สมเณ’นุสาสิย,ยถารหํ ทมยติ โพธนารเหอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຊົງຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນອະທິຈິດຕະສິກຂາ ຊົງແນະນຳພຣະສະມະນະທັງຫຼາຍໃນວິປັດສະນາ ຊົງທໍຣະມານບຸກຄົນຜູ້ຄວນຕຣັສຮູ້ຕາມສົມຄວນ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๑๖.

໑໖.

ตถุปรูปริ ปฏิเวธปตฺติยายถากฺกมํ อนริยเสกฺขปุคฺคเล,ทเมติ โส วินยติ โลกนายโกอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ ()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນຜູ້ນຳໂລກ ຊົງທໍຣະມານ ຊົງແນະນຳບຸກຄົນຜູ້ຍັງບໍ່ທັນເປັນພຣະອະຣິຍະ ແລະ ພຣະເສຂະບຸກຄົນທັງຫຼາຍ ຕາມລຳດັບ ເພື່ອບັນລຸຄຸນວິເສດເບື້ອງສູງຂຶ້ນໄປ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๑๗.

໑໗.

วิเนยฺยพนฺธวมนกุนฺทจนฺทิมาวิเนสิ โกสลมคธาธิปาทโย,อเนกขตฺติยปุริเส วินายโกอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນດັ່ງພຣະຈັນເພັງທີ່ເຮັດໃຫ້ດອກກຸມຸດຄືຈິດໃຈຂອງເວໄນຍະຊົນເບີກບານ ຊົງເປັນຜູ້ນຳ ຊົງເຝິກສອນພຣະຣາຊາຜູ້ຄອງແຄວ້ນໂກສົນ ແລະ ແຄວ້ນມະຄົດ ເປັນຕົ້ນ ຕະຫຼອດຮອດກະສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๑๘.

໑໘.

กุทิฏฺฐิกุญฺชรหริ กูฏทนฺตภุสุราทิภูสุรปุริเส วิภาวิโนชินาสโภ วินยิ ยโต’นุสาสิยอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນດັ່ງພະຍາຣາຊະສີປາບຊ້າງຄືມິດສາທິຖິ ຊົງເປັນພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ ຊົງເຝິກສອນແນະນຳພຣາມກູຕະທັນຕະ ເປັນຕົ້ນ ຕະຫຼອດຮອດເທວະດາ ແລະ ມະນຸດຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๑๙.

໑໙.

อุปาลินามิกปมุเข ทุราสเทวินายโก คหปติปณฺฑิเต ปุถุวิเนสิ โส อุปนยนกฺขเม ยโตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນຜູ້ນຳ ຊົງεຝິກສອນຄະຫະບໍດີຜູ້ເປັນບັນດິດເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ມີອຸບາລີຄະຫະບໍດີເປັນປະທານ ຜູ້ຍາກທີ່ຈະເຂົ້າໄປໃກ້ໄດ້ ເພາະບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນຳເຂົ້າສູ່ກະແສທັມ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນεຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๐.

໒໐.

อสจฺจทิฏฺฐิกมปิ สจฺจกวฺหยํอนญฺญเวนยิกนิคณฺฐนายกํวิเนสิ ตปฺปภุติทิคมฺพเร ชิโนอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຊົງເຝິກສອນສັດຈະກະນິຄົນຜູ້ມີຄວາມເຫັນຜິດ ຜູ້ເປັນຫົວໜ້ານິຄົນທີ່ຄົນອື່ນເຝິກໄດ້ຍາກ ແລະ ຊົງເຝິກພວກອະເຈລົກ (ນັກບວດເປືອຍກາຍ) ມີສັດຈະກະນັ້ນເປັນຕົ້ນ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๑.

໒໑.

ชินาสโภ สภิยสุภทฺทสญฺญิโนตปฺปสฺสิโน ติมิสภิโท สธมฺมิยากถายิ’โตพหิ สมเณปิ สิกฺขยิอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດມົນດ້ວຍທັມມະກະຖາ ຊົງເຝິກສອນສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ແລະ ສຸພັດທະປະຣິພາຊົກ ຜູ້ເປັນນັກບວດ ແລະ ຊົງເຝິກສອນສະມະນະພາຍນອກພຣະພຸດທະສາສະໜາອື່ນໆ ອີກ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๒.

໒໒.

ทเมสิ โสมุนิ อุรุเวลกสฺสป-คยาทิกสฺสปชฏิลาทิเก ยโต,ชฏาธเร วิชฏิตชาลินีชโฏอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຊົງແກ້ໄຂຂ່າຍຄືຕັນຫາຂອງຊະຕິນຜູ້ຊົງສະໝອງ (ຜົມມ້ຽນ) ທັງຫຼາຍ ຊົງທໍຣະມານອຸຣຸເວລະກັດສະປະ, ຄະຍາກັດສະປະ ແລະ ນະທີກັດສະປະ ເປັນຕົ້ນ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๓.

໒໓.

ปหาณสํวรวินยุตฺตโร มุนิอเนกขตฺติยสมเณปิ สาสเน,วิเนสิ สารถิริว อุตฺตรุตฺตรึอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ຍອດຢ້ຽມໃນການເຝິກດ້ວຍການລະ ແລະ ການສັງວອນ ຊົງເຝິກສອນກະສັດ ແລະ ສະມະນະເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນພຣະສາສະໜາ ໃຫ້ກ້າວໜ້າຂຶ້ນໄປຕາມລຳດັບ ປານດັ່ງນາຍສານຖີຜູ້ສະຫຼາດ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๔.

໒໔.

มนุสฺสโสณิตปิสิตาสเนหิ โสวิเนสิ ปีวรชฐรํ นิสาจรํ,สุโฆรมานวก มเนกรกฺขเสอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ, ()

ພຣະອົງຊົງເຝິກສອນຍັກຜູ້ທ່ອງທ່ຽວໃນເວລາກາງຄືນ ມີທ້ອງອັນພີ ຜູ້ກິນເນື້ອ ແລະ ເລືອດມະນຸດເປັນອາຫານ ຕະຫຼອດຮອດອາຣະວະກະຍັກຜູ້ດຸຮ້າຍ ແລະ ພວກຮາກສົດ (ອະສູນ) ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๕.

໒໕.

วินายโก สุวินยิ ราหุนามิกํมหตฺตภาวิก มสุราธิปํ ยโต,สุราธิปปฺปภุติสุเร ตถา’สุเรอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນຜູ້ນຳ ຊົງເຝິກອະສຸຣິນທະຣາຫູ ຜູ້ເປັນເຈົ້າแห่งອະສູນ ຜູ້ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ໂຕ ແລະ ຊົງເຝິກພວກເທວະດາ ມີທ້າວສັກກະເທວະຣາດເປັນຕົ້ນ ຕະຫຼອດຮອດພວກອະສູນທັງຫຼາຍ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๖.

໒໖.

ปชาปตึ นิขิลปชานุกมฺปโกพกาภิธานิกมฺปิ ตุจฺฉลทฺธิกํ,วิเนสิ โส นทิตรนีรชาสเนอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງມີຄວາມອະນຸເຄາະແກ່ສັດໂລກທັງປວງ ຊົງເຝິກທ້າວພະກາພຣົມ ຜູ້ມີຄວາມເຫັນອັນວ່າງເປົ່າ (ມິດສາທິຖິ) ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄຸນທັມ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๗.

໒໗.

กสงฺกุเสหิ’ปิ อวิเนยฺยเก ยโตติรจฺฉชาติกปุริเส นราสโภ,วิเนสิ โส ติสรณสิลสํวเรอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນບຸຣຸດອັນປະເສີດ ຊົງເຝິກສັດເດຍຣະສານທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ສາມາດເຝິກໄດ້ດ້ວຍແສ້ ຫຼື ຂໍສັບ ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນໄຕຣະສະຣະນະຄົມ ແລະ ສີລະສັງວອນ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๘.

໒໘.

กโปลเสจนมทกณฺณจามรํหุตาสนาสนิริวภึสนํ ยโต,ทเมสิ มารชิ ธนปาลกุญฺชรํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຊະນະມານ ຊົງທໍຣະມານພະຍາຊ້າງທະນະປາລະ (ນາລາຄີຣີ) ຜູ້ມີນ້ຳມັນຕົກມຶນຍ້ອຍອາບແກ້ມ ມີຫູດັ່ງວີ ຜູ້ມີຄວາມດຸຮ້າຍໜ້າຢ້ານກົວ ປານດັ່ງໄຟ ແລະ ສາຍຟ້າຟາດ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๒๙.

໒໙.

วิเนสิ โสมุนิ หิมวนฺตวาสินํปตาปปชฺชล มปลาลโภคินํ,ขรํ ภยงฺกร มรวาลโภคินํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະມຸນີພຣະອົງນັ້ນ ຊົງεຝິກພະຍານາກອະປະລານະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນປ່າຫິມະພານ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍເດດ ແລະ ຊົງεຝິກພະຍານາກອາຣະວາລະ ຜູ້ດຸຮ້າຍໜ້າຢ້ານກົວ ພຣະອົງຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນεຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ແມ້ເພາະເຫດນີ້;

๓๐.

໓໐.

นนฺโท’ปนนฺทุ’รคปตึ มโหทร-จูโลทโรรคปมุเข จ นิพฺพิเส,ธุมสฺสิขา’นลสิขโภคีโน อกาเตนา’ปฺยนุตฺตรนรทมฺมสารถิ;

()

ພຣະອົງຊົງເຮັດພະຍານາກນັນໂທປະນັນທະ, ມະໂຫທະຣະ ແລະ ຈູໂລທະຣະ ເປັນຕົ້ນ ຜູ້ມີພິດຮ້າຍແຮງ ຜູ້ພົ່ນຄວັນ ແລະ ປ່ຽວໄຟ ໃຫ້ປາສະຈາກພິດໄດ້ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງເປັນນາຍສານຖີεຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນεຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ;

๓๑.

໓໑.

ทมนุปายโกวิโท หิ โพธเนยฺยพนฺธเวอริยมคฺควีถิภาสุรํ วรํ สิวมปกุรํ,ปฏิปทารเถน สารยิ ยเถว สารถิปุริสทมฺมสารถิติ วุจฺจเต อนุตฺตโร;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະຫຼາດໃນອຸບາຍແຫ່ງການεຝິກ ຊົງນຳພາເວໄນຍະຊົນຜູ້ຄວນຕຣັສຮູ້ ໃຫ້ດຳເນີນໄປໃນຫົນທາງອັນຮຸ່ງເຮືອງຄືອະຣິຍະມັກ ອັນປະເສີດ ແລະ ສະຫງົບສຸກ ດ້ວຍລົດຄືຂໍ້ປະຕິບັດ ປານດັ່ງນາຍສານຖີεຝິກມ້າ ດ້ວຍεຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພຣະອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສທັມມະສາຣະຖິ';

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถีติ นาม ปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป จตุพฺพีสติโมสคฺโค.

ສະຣຸບຄວາມວ່າ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຍິນດີໃນຫົວໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ເຊິ່ງແຕ່ງໂດຍພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ນີ້ ໃນສັນຕິເກນິທານ ບົດທີ ໒໔ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມໝາຍແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອະນຸດຕະໂຣ ປຸຣິສທັມມະສາຣະຖິ' ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาเณกิตฺติ สทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โสภควา สตฺถา เทวมนุสฺสานํติ.

ກໍກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຂຶ້ນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ແມ້ເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ';

๑.

໑.

กนฺตารํ ขรตกฺกรํ นิรุทกํ กตฺตารโมตาริมํกนฺตารํ มิคราชกุญฺชรมหา (สทฺทุลวิกฺกีฬิตํ),กนฺตารํ อวตารภุริชนตํ โย สตฺถวาโห สุธิตาเรตฺวา นยเต ทยาปรวโส เขมนฺตภุมึ ยถา;

()

ປານດັ່ງນາຍກອງກວຽນຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ຊ່ວຍນຳພາຝູງຊົນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນທາງກັນດານອັນເຕັມໄປດ້ວຍໂຈນຜູ້ຮ້າຍ, ປາສະຈາກນ້ຳ, ຍາກທີ່ຈະຂ້າມໄດ້, ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍສັດຮ້າຍມີພະຍາຣາຊະສີ, ຊ້າງ ແລະ ເສືອໂຄ່ງ ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວນຳໄປສູ່ດິນແດນອັນກະເສມສຳລານ;

๒.

໒.

อิจฺเจวํกรุณานิธานหทโย สํสารทุกฺขาตุเรสตฺเต ชาติชราวิการมรณสฺโสกาทิกนฺตารโต,ตาเรตฺวา ทสสํกิเลสคหนา ปาเปสิ เขมํปุรํตสฺมา สตฺถุปสตฺถกิตฺติวิสโร สตฺถา’ติ สมฺปตฺถรี;

()

ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້ ພຣະອົງຜູ້ຊົງມີພຣະຫະຣຶໄທເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ ຊົງຊ່ວຍນຳພາສັດທັງຫຼາຍຜູ້εດືອດຮ້ອນດ້ວຍທຸກໃນສັງສາຣະວັດ ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກທາງກັນດານຄືຊາດ, ຊະລາ, ຄວາມຜັນແປ, ມໍຣະນະ ແລະ ໂສກະ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ຈາກປ່າຮົກຊັຕຄືກິເລດ ໑໐ ປະການ ແລ້ວໃຫ້ເຖິງເມືອງອັນກະເສມ (ພຣະນິບພານ) ເພາະເຫດນັ້ນ ກິດຕິສັບອັນຂະຈອນຂະຈາຍຂອງພຣະອົງ ຜູ້ໄດ້ຮັບການສັນເສີນວ່າ 'ສັດຖາ' (ພຣະສາດສະດາ) ຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍໄປ;

๓.

໓.

อตฺถา’นตฺถวิจารณา’ติจตุโร โลกุตฺตรตฺเถน’ปิยสฺมา สาสติ โลกิเยน อุภเยน’ตฺเถนโลกํ อิมํ,สพฺรหฺมํ สนรามรํ สสมณํ สพฺราหฺมณํ โยหิ โสสตฺถา’ตฺเวว ปสตฺถกิตฺตินิกโร สตฺถารมพฺภุคฺคโต;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະຫຼາດຢ່າງຍິ່ງໃນການພິຈາຣະນາສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ ແລະ ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ຊົງສັ່ງສອນໂລກນີ້ ພ້ອມທັງພຣົມ, ມະນຸດ, ເທວະດາ, ສະມະນະ ແລະ ພຣາມ ດ້ວຍປະໂຫຍດທັງສອງປະການ ຄືປະໂຫຍດທາງໂລກ ແລະ ປະໂຫຍດທາງທັມ (ໂລກຸດຕະຣະ) ເພາະເຫດນັ້ນ ກິດຕິສັບອັນໄດ້ຮັບການສັນເສີນວ່າ 'ສັດຖາ' ຈຶ່ງຂຶ້ນໄປສູ່ພຣະອົງ;

๔.

໔.

ภีตึ ชาติชรารุชาทิกสิรํ นิสฺสาย ชาตํหิ โยสตฺถา สตฺถธโรริวา’ริวิสรํ นิกฺขิตฺตสตฺโถ สทา,สตฺตานํ ตสสเต วิหึสติ ธิยา สิทฺธตฺถสาโร ตโตโส สตฺถา’ติ ยโสสรีรสุรภี โลกตฺตยํ วฺยาปยี;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນດັ່ງຜູ້ຖືອາວຸດທຳລາຍຝູງສັດຕູ ແຕ່ຊົງວາງອາວຸດສະເໝີ ຊົງກຳຈັດຄວາມຢ້ານກົວອັນເກີດຈາກຊາດ, ຊະລາ ແລະ ພະຍາດ ເປັນຕົ້ນ ຂອງສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍພຣະປັນຍາ ເພາະເຫດນັ້ນ ກິ່ນຫອມແຫ່ງພຣະກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງວ່າ 'ສັດຖາ' ຈຶ່ງຟຸ້ງຂະຈອນໄປທົ່ວສາມໂລກ;

๕.

໕.

โลกตฺถาภิรโต อนตฺถวิรโต ชาตฺยาทิกนฺตารโตอุตฺตาเรติจ สตฺถวาหสทิโส โย อตฺถธมฺเมนวา,สตฺเต สาสติ หึสตี’ติ ชนตาสนฺตานชาตํ ภยํวุตฺตา’นฺวตฺถวเสน โสหิภควา สตฺถาติ วณฺณียเต;

()

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຍິນດີໃນປະໂຫຍດຂອງໂລກ ຊົງງົດເວັ້ນຈາກສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ຊົງນຳພາສັດທັງຫຼາຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກທາງກັນດານຄືຊາດ ເປັນຕົ້ນ ປານດັ່ງນາຍກອງກວຽນ ຊົງສັ່ງສອນສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍປະໂຫຍດ ແລະ ທັມມະ ຊົງກຳຈັດ (ທຳລາຍ) ຄວາມຢ້ານກົວທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນສັນດານຂອງຝູງຊົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງສັນເສີນຕາມຄວາມໝາຍແຫ່ງພຣະນາມວ່າ 'ສັດຖາ';

ตํโข ปนภวนฺตํ โคตมํ เอวํกลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิโส ภควา พุทฺโธติ.

ກໍກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຂຶ້ນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ແມ້ເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ';

๖.

໖.

โย สงฺขารวิการลกฺขณปโรสงฺขารปญฺญตฺติสุเญยฺยตฺเถสฺว’นนุสฺสุเตสุ ปุริมํ จตฺตาริ สจฺจานิ’ปิ,พุชฺฌิตฺวา’จริโยปเทสรหิโต ตตฺเถว สพฺพญฺญุตํปตฺโต ญาณพเลสุ ปาปุณิ วสีภาวํ สยมภุก สยํ;

()

ພຣະອົງໃດ ຊົງຕຣັສຮູ້ອະຣິຍະສັດທັງສີ່ ໃນເຍຍຍະທັມທັງຫຼາຍ ມີສັງຂານ, ວິການ, ລັກສະນະ, ອະສັງຂານ ແລະ ບັນຍັດ ເປັນຕົ້ນ ອັນບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງມາກ່ອນ ໂດຍປາສະຈາກຄຳແນະນຳຂອງອາຈານ ຊົງບັນລຸພຣະສັບພັນຍຸຕະຍານໃນທີ່ນັ້ນເອງ ແລະ ຊົງເຖິງຄວາມເປັນຜູ້ຊຳນານໃນຍານະພະລະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍພຣະອົງເອງ;

๗.

໗.

โพเธตา’ติ ปชาย นิพฺพจนโต สจฺจานิ โส พุชฺฌิตาสจฺจานีติ’ปิ สจฺจวาทิ ภควาก นิสฺเสสเญยฺยสฺสปิ,มตฺยา พุชฺฌนสตฺติยา มหติยา ยสฺมา สมงกฺคี ตโตพุทฺโธ นามสิยาติ กิตฺติวิสโร ตมฺพุทฺธมพฺภุคฺคโต;

()

ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ປຸກສັດໂລກໃຫ້ຕື່ນ ຊົງຕຣັສຮູ້ອະຣິຍະສັດທັງຫຼາຍ ຊົງເປັນຜູ້ກ່າວຄຳຈິງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກອບດ້ວຍພຣະປັນຍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນການຕຣັສຮູ້ເຍຍຍະທັມທັງປວງ ເພາະເຫດນັ້ນ ກິດຕິສັບອັນຂະຈອນຂະຈາຍຂອງພຣະອົງວ່າ 'ພຸດທະ' ຈຶ່ງຂຶ້ນໄປສູ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ;

๘.

໘.

เยสํช โพธนวสตฺติยา สุมติยา จา’นญฺญเนยฺโย สยํพุทฺธตฺตา จ ยถาวิกาสปทุมํ โส พุชฺฌนฏฺเฐนปิ,นานาพุทฺธคุณสฺส วิสฺสวนโต พุทฺโธติ สุทฺโธทนีอพฺภุคฺคญฺฉิ ติพุทฺธเขตฺตภวเน ตํกิตฺติคีตสฺสโร;

()

ພຣະຣາຊະໂອຣົດຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຜູ້ຊົງມີພຣະປັນຍາອັນດີ ຊົງຕຣັສຮູ້ໄດ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຄົນອື່ນແນະນຳ ແລະ ຊົງປຸກສັດທັງຫຼາຍໃຫ້ຕື່ນ ປານດັ່ງດອກບົວທີ່ເບີກບານ ເພາະຊົງຕຣັສຮູ້ ແລະ ເພາະຊົງຫຼັ່ງໄຫຼພຣະພຸດທະຄຸນຕ່າງໆ ອອກມາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສຽງເພງສັນເສີນພຣະກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງວ່າ 'ພຸດທະ' ຈຶ່ງດັງກ້ອງກັງວານໄປທົ່ວສາມພຸດທະເຂດ;

๙.

໙.

ราคสฺสาธิคตคฺคมคฺคมติยา โทสสฺส โมหสฺสปิฉินฺนตฺตา จ สมุลฆาตมขิลเกลสาริวคฺคสฺสปิ,โส ขีณาสวตาย โจปธิปริจฺจาเคน พุทฺโธตฺยยํอุจฺจาริยติ จาริกิตฺติรจนา วิญฺญูหิ ยาวชฺชปิ;

()

ເພາະຄວາມທີ່ຣາຄະ, ໂທສະ ແລະ ໂມຫະ ຖືກຕັດຂາດຢ່າງສິ້ນເຊີງດ້ວຍພຣະປັນຍາແຫ່ງອະຣິຍະມັກອັນສູງສຸດ ພ້ອມທັງກອງກິເລດທັງປວງຖືກທຳລາຍຮອດຮາກເຫງົ້າ ແລະ ເພາະຄວາມທີ່ພຣະອົງເປັນພຣະຂີນາສົບ ແລະ ຊົງສະລະອຸປະທິໄດ້ແລ້ວ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງພຣະນາມວ່າ 'ພຸດທະ' ຄຳສັນເສີນພຣະກຽດຕິຍົດນີ້ ບັນດິດທັງຫຼາຍຍັງຄົງກ່າວສັນເສີນຢູ່ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້;

๑๐.

໑໐.

ธมฺมสฺสามิ ยถา ปพุทฺธปุริโส โอกฺกนฺตนิทฺทกฺขยานาชฺโฌ’ติณฺณกิเลสมิทฺธวิธมา โพธาปิโต เกนจิ,พุทฺธมฺโภชติภานโน หี ภควา สามํ ปพุทฺโธ ยโตพุทฺโธนามสิยาติ ตพฺภวยโสโฆโส วิภุสายเต;

()

ພຣະທັມມະສາມີ ຜູ້ຊົງເປັນດັ່ງຄົນທີ່ຕື່ນຈາກຫຼັບ ເພາະສິ້ນສຸດຄວາມຫຼັບ ຊົງກຳຈັດຄວາມງ້ວງຊຶມຄືກິເລດໄດ້ແລ້ວ ໂດຍບໍ່ມີໃຜປຸກໃຫ້ຕື່ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພັກດັ່ງດອກບົວເບີກບານ ຊົງຕຣັສຮູ້ໄດ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງພຣະນາມວ່າ 'ພຸດທະ' ສຽງສັນເສີນພຣະກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງຈຶ່ງປະດັບປະດາໂລກນີ້;

๑๑.

໑໑.

คตฺยตฺถาวคมตฺถธาตุสมตาสพฺภาวโต วา คโตเยเนกายนมคฺคมุคฺคมติมา เอโก, หีสมฺพุชฺฌีโส,สมฺโพธึ ชยโพธิมูลมุปโค สตฺตุตฺตโร’นุตฺตรํพุทฺโธตี’ธ ชคตฺตเย นิชยโส ยาวชฺช วิชฺชุมฺภเต;

()

ຫຼື ເພາະຄວາມທີ່ພຣະອົງດຳເນີນໄປແລ້ວ ແລະ ຊົງຮູ້ແລ້ວ ພຣະອົງຜູ້ຊົງມີພຣະປັນຍາອັນຢັ່ງຮູ້ໃນເອກາຍະນະມັກ ຊົງຕຣັສຮູ້ພຣະສັມໂພທິຍານອັນຍອດຢ້ຽມແຕ່ພຣະອົງດຽວ ທີ່ໂຄນຕົ້ນສີມະຫາໂພ ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດກວ່າສັດທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງຊົງພຣະນາມວ່າ 'ພຸດທະ' ພຣະກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງຍັງຄົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນສາມໂລກຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້;

๑๒.

໑໒.

ขีณตฺตา ปรมาย มคฺคมติยา ทุพฺพุทฺธิยา พุทฺธิยาลทฺธตฺตาปิ กอนุตฺตรุตฺตรคุณาลงกฺการสามคฺคิยา,โส สมฺโพธิปรายโณ สิริฆโณ พุทฺโธติ สุทฺโธทนีโลกมฺโภธิมลงฺกริ นิชยโสกลฺโลลมาลาหิ’มํ;

()

ເພາະຄວາມທີ່ອະປັນຍາ (ความບໍ່ຮູ້) ຖືກທຳລາຍດ້ວຍພຣະປັນຍາແຫ່ງອະຣິຍະມັກອັນສູງສຸດ ແລະ ເພາະຊົງບັນລຸຄວາມພ້ອມມູນແຫ່ງຄຸນນະທັມອັນຍອດຢ້ຽມ ພຣະຣາຊະໂອຣົດຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຜູ້ຊົງມີພຣະສັມໂພທິຍານເປັນທີ່ໄປໃນເບື້ອງໜ້າ ຜູ້ຊົງເປັນກອງແຫ່ງສິຣິ ຈຶ່ງຊົງພຣະນາມວ່າ 'ພຸດທະ' ຊົງປະດັບມະຫາສະໝຸດຄືໂລກນີ້ດ້ວຍລະລອກຄື້ນຄືພຣະກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງ;

๑๓.

໑໓.

สมฺพุทฺโธ’ติ’มินาปเทน มุนิโน สจฺจาวโพธาวหํญาณํ ตปฺปฏิเวธญาณ มนฆํ นา’ญฺเญหิสาธารณํ,พุทฺโธ’ตี’ธ ปเทน สตฺถุ กรุณาปุพฺพงฺคมํ เทสนา-ญาณํ เญยฺยปทตฺถโพธนกรํ ญาณญฺจ ทสฺสิยเต;

()

ດ້ວຍຄຳວ່າ 'ສັມພຸດທະ' ນີ້ ຊົງສະແດງເຖິງພຣະປັນຍາອັນນຳມາຊຶ່ງການຕຣັສຮູ້ສັດຈະທັມ ແລະ ພຣະປະຕິເວທະຍານອັນຫາຄ່າບໍ່ໄດ້ ຂອງພຣະມຸນີ ອັນບໍ່ທົ່ວໄປແກ່ຄົນອື່ນ; ສ່ວນດ້ວຍຄຳວ່າ 'ພຸດທະ' ນີ້ ຊົງສະແດງເຖິງເທສະນາຍານອັນມີພຣະເມດຕານຳໜ້າ ຂອງພຣະສາດສະດາ ອັນເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍຕຣັສຮູ້ເຍຍຍະທັມ;

๑๔.

໑໔.

ตํ สพฺพญฺญุตญาณโถมนวสา สมฺมาทิสมฺพุทฺธิ’ติ-สทฺทสฺสา’ริยมคฺคกิตฺตนวสา พุทฺโธติสทฺทสฺสจ,โยโค’เป’ตฺถกโต’ตฺย’ภาสิ วิพุโธ โส ธมฺม ปาลาภิโธพุทฺธานุสฺสติวณฺณนาวิวรเณ วิญฺญาตสตฺถาคโม;

()

ພຣະອາຈານຜູ້ມີປັນຍາຊົງພຣະນາມວ່າ ທັມມະປາລະ ຜູ້ຊົງຮູ້ຄຳພີສາດສະໜາ ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນຄຳອະທິບາຍພຸດທານຸດສະຕິວ່າ: ການປະກອບຄຳວ່າ 'ສັມມັສັມພຸດທະ' ນັ້ນ ເປັນໄປດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງການສັນເສີນພຣະສັບພັນຍຸຕະຍານ, ສ່ວນການປະກອບຄຳວ່າ 'ພຸດທະ' ນັ້ນ ເປັນໄປດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງການສັນເສີນອະຣິຍະມັກ;

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธติ นามปญฺญตฺตีนํ อภิเธย ปริทีโป ปญฺจวีสติโม สคฺโค.

ສະຣຸບຄວາມວ່າ ໃນຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຍິນດີໃນຫົວໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ເຊິ່ງແຕ່ງໂດຍພຣະพິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ນີ້ ໃນສັນຕິເກນິທານ ບົດທີ ໒໕ ວ່າດ້ວຍການສະແດງຄວາມໝາຍແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ສັດຖາ ເທວະມະນຸດສານັງ' ແລະ 'ພຸດທະ' ຈົບພຽງເທົ່ານີ້;

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โสภควา ภควาติ.

ກໍກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຂຶ້ນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ແມ້ເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງເປັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ (ພຣະພະຄະວາ)';

๑.

໑.

กวิภารติปทฺธติฉนฺทสิ ต-คฺคุณโถมน (โตฏก) วุตฺย’ภวิ,ภควา’ติ วิภตฺตปทตฺถวตีมธุรา สุณตํ สุรตํ มธุรา;

()

ການສັນເສີນພຣະຄຸນຂອງພຣະອົງ ໄດ້ມີຂຶ້ນໃນສັນທະຊື່ວ່າ ໂຕຕະກະ ຕາມແນວທາງແຫ່ງຖ້ອຍຄຳຂອງກະວີ; ຄຳວ່າ 'ພະຄະວາ' ອັນມີຄວາມໝາຍແຫ່ງບົດທີ່ຈຳແນກໄວ້ແລ້ວ ເປັນຄຳອັນໄພເລາະຫວານຫູແກ່ຜູ້ຟັງທັງຫຼາຍ ຢ່າງຍິ່ງ;

๒.

໒.

อธิสีลสมาธิมติปฺปภุติ-คุณราสิวิสิฏฺฐตรสฺส ตโต,ภควา’ติ สเทวมนุสฺสปชา-ปวรสฺส สคารวนาม’มิทํ;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງມີຄວາມວິເສດສຸດດ້ວຍກອງແຫ່ງຄຸນນະທັມ ມີອະທິສີລ, ສະມາທິ ແລະ ປັນຍາ ເປັນຕົ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄຳວ່າ 'ພະຄະວາ' ນີ້ ຈຶ່ງເປັນພຣະນາມອັນສະແດງເຖິງຄວາມເຄົາຣົບ ຕໍ່ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງເທວະດา ແລະ ມະນຸດ;

๓.

໓.

ภควาวจเนน ปวุจฺจติ โยสนิรุตฺตินโย วจนตฺถวโร,ส’หิ คารวเสฏฺฐวิสิฏฺฐตโรภควาติ นิมิตฺตกนามมิทํ;

()

ພຣະອົງໃດ ທີ່ເພິ່ນກ່າວເຖິງດ້ວຍຄຳວ່າ 'ພະຄະວາ' ອັນມີວິທີແຫ່ງນิຣຸກຕິ ແລະ ມີຄວາມໝາຍອັນປະເສີດ ພຣະອົງນັ້ນຊົງເປັນຜູ້ປະເສີດ ແລະ ວິເສດສຸດດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບ; ຄຳວ່າ 'ພະຄະວາ' ນີ້ ຈຶ່ງເປັນພຣະນາມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກຄຸນນະທັມ (ນິມິດຕະກະນາມ);

๔.

໔.

ปริปาจิตสญฺจิตปารมิตา-มิตภาคฺย มนุตฺตริยุ’ตฺตริยํ,ยทิ วิชฺชติ’มสฺส อนญฺญสมํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະໂຊກລາບ (ພຣະບາຣະມີ) ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ອັນສູງສຸດ ຍອດຢ້ຽມ ບໍ່ມີໃຜສະເໝີເໝືອນ ອັນເກີດຈາກພຣະບາຣະມີທີ່ຊົງສັ່ງສົມ ແລະ ອົບຮົມດີແລ້ວ ມີຢູ່ໃນພຣະອົງ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๕.

໕.

ยทิ มารพลํ ปพลํ สกลํกทลี ทฺวิรโทริว ตาลวนํ,อสนี’ว กิเลสมภญฺชิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍກອງທັບມານທັງໝົດອັນມີກຳລັງຫຼາຍ ປານດັ່ງພະຍາຊ້າງຫັກຕົ້ນກ້ວຍ ຫຼື ປ່າຕານ ແລະ ຊົງທຳລາຍກິເລດທັງຫຼາຍ ປານດັ່ງສາຍຟ້າຟາດ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๖.

໖.

ยทิ ภคฺคมกา’ขิลโลภมปา-ขิลโทสมปา’ขิลโมหมปิ,วิปรีตมโนกณญฺจ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍໂລພະທັງໝົດ, ໂທສະທັງໝົດ, ໂມຫະທັງໝົດ ແລະ ຄວາມອາໄລໃນພົບອັນຜິດພາດ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๗.

໗.

ยทิ โกธุ’ปนาห มุสุยนม-จฺฉริยํ อหิริกฺกนิโรตฺตปนํ,อปิ มกฺขปลาส มภญฺชิ ภวา-ภวทิฏฺฐิ มนชฺชว’มทฺทวตํ;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍຄວາມໂກດ, ຄວາມຜູກໂກດ, ຄວາມອິດສາ, ຄວາມຕະໜີ່, ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ບາບ, ຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ, ຄວາມລົບຫຼູ່ຄຸນຄົນ, ຄວາມຕີສະເໝີ, ຄວາມເຫັນໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່, ຄວາມບໍ່ຊື່ຕຣົງ ແລະ ຄວາມກະດ້າງ;

๘.

໘.

ขรผารุสตา กรณุตฺตริยํยทิ มาน’ภิมาน’ปมาทมทํ,สฐผารุสตา กรณุตฺตริยํสฐมายมภญฺชิ’ติ โมหชฏํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍຄວາມຫຍາບຊ້າ, ຄວາມຖືຕົວ, ຄວາມດູຖູກ, ความປະມາດ, ຄວາມມົວເມົາ, ຄວາມໂອ້ອວດ, ຄວາມມາຍາ ແລະ ຂ່າຍຄືໂມຫະ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๙.

໙.

ติวิธา’กุสลํ ติวิธพฺพิสมํติวิตกฺกติมูลติสญฺญมปิ,ติมลํ ติปปญฺจ มภญฺชิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍອະກຸສົນ ໓ ປະການ, ທຸຈະຣິດ ໓ ປະການ, ວິຕົກ ໓ ປະການ, ອະກຸສົນມູນ ໓ ປະການ, ສັນຍາ ໓ ປະການ, ມົນທິນ ໓ ປະການ ແລະ ປະປັນຈະທັມ ໓ ປະການ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๐.

໑໐.

จตุโรฆ จตุพฺพิธโยค จตุ-พฺพิธคนฺถ จตุพฺพิธคาห มปิ,จตุราสวธมฺม มภญฺชิตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍໂອຄະ ໔ ປະການ, ໂຍຄະ ໔ ປະການ, ຄັນຖະ ໔ ປະການ, ອຸປາດານ ໔ ປະການ ແລະ ອາສະວະທັມ ໔ ປະການ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๑.

໑໑.

วินิพทฺธ มโนขีล นีวรณา-นฺย’ภีนนฺทนมจฺจริยานิ ตโต,ยทิ ปญฺจวิธานิ’ปิ ภคฺคมกาภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍເຈໂຕວິນິພັນທະ ໕ ປະການ, ເຈໂຕຂີລະ ໕ ປະການ, นີວໍຣະນະທັມ ໕ ປະການ, ອະພິນັນທະນະ ໕ ປະການ ແລະ ມັດຈະຣິຍະ ໕ ປະການ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๒.

໑໒.

ฉวิวาทปทานิ’ปิ สตฺตวิธา-นุสเยหิ กุสิตกวตฺถุ’มโต,ย มภญฺชิ’ตราติ’ปิ อฏฺฐวิธํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍວິວາດະມູນ ໖ ປະການ, ອະນຸໄສ ໗ ປະການ, ກຸສີຕະວັດຖຸ (ເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານ) ໘ ປະການ ແລະ ທັມອື່ນໆ ອີກ ໘ ປະການ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๓.

໑໓.

นวธา’ลยมุล มภญฺชิ ตถาทสธา’กุสลํ ทสกมฺมปถํ,สกลานิ กุทิฏฺฐิคตานิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍອາໄລມູນ ໙ ປະການ, ອະກຸສົນກັມມະບົດ ໑໐ ປະການ ແລະ ມິດສາທິຖິທັງປວງ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๔.

໑໔.

ปริฬาหทรํ วิวิธ’ทฺธสตํภวกเนตฺติวิจาร มหญฺชิ ตโต,สตมตฺตสหสฺสกิเลสคตํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ຫາກພຣະອົງຊົງທຳລາຍຄວາມຮ້ອນຮົນ, ຄວາມກະວົນກະວາຍຕ່າງໆ, ຕັນຫາເຄື່ອງນຳໄປສູ່ພົບ ແລະ ກອງກິເລດ ໑໐໘,໐໐໐ ປະການ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๕.

໑໕.

อณิมา ลฆิมา มหิมา วสิตา-ปภุติ’สฺสริย’ฏฺฐภเคหิ ยโต,สุภเคหิ สมงกฺคีพฺภูว ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ເພາະພຣະອົງຊົງປະກອບດ້ວຍຄວາມເປັນໃຫຍ່ (ອິດສະຣິຍະ) ໘ ປະການ ມີອະນິມາ (ຄວາມສາມາດເຮັດຕົວໃຫ້ຫຍໍ້ສ່ວນລົງໄດ້), ລະຄິມາ (ຄວາມສາມາດເຮັດຕົວໃຫ້ເບົາໄດ້), ມະຫິມາ (ຄວາມສາມາດເຮັດຕົວໃຫ້ໃຫຍ່ໄດ້) ແລະ ວະສິຕາ (ຄວາມຊຳນານ) ເປັນຕົ້ນ ອັນເປັນໂຊກລາບອັນປະເສີດ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຂະໜານພຣະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๑๖.

໑໖.

อณุโน นนุโน’ นนุโนกรณํกรณํ ลหุโน’ลหุโน อณิมา,ลฆิมา มหิมา มหิมากรณํกรณํ วสิตา วสิตาย ตหึ;

()

ອະນິມາ ຄືການເຮັດຕົວໃຫ້ຫຍໍ້ສ່ວນລົງໄດ້, ລະຄິມາ ຄືການເຮັດຕົວໃຫ້ເບົາໄດ້, ມະຫິມາ ຄືການເຮັດຕົວໃຫ້ໃຫຍ່ໄດ້ ແລະ ວະສິຕາ ຄືຄວາມມີອຳນາດເໜືອສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ;

๑๗.

໑໗.

สย มิจฺฉิตฐาน มุปาคมนํลหุ วิจฺฉิตการิยสาธนตา,อภิปตฺติ ปกมฺย มเสสวสี-กรเณ’สิกตา ปรมิสฺสรตา;

()

ຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງ (ປະຣະມິດສະຣິຍະ) ຄື: ການໄປເຖິງສະຖານທີ່ທີ່ຕົນປາດຖະໜາໄດ້ເອງ, ການເຮັດກິດທີ່ປາດຖະໜາໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ຢ່າງລວດໄວ, ການບັນລຸເຖິງ (ອະພິປັດຕິ), ຄວາມປາດຖະໜາທີ່ບໍ່ມີຂອບເຂດ (ປຣາກາມະຍະ), ຄວາມມີອຳນາດຄອບງຳສັບພະສັດທັງປວງໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ (ວະສີກະຣະນະ), ແລະ ຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງ (ອີສິຕາ);

๑๘.

໑໘.

นภสา ปทสา คมนาทิวสาวชโต ปรินิฏฺฐิตการิยตา,นิชกาม’วสายิกตาติยหึ-ปรมิสฺสริยาขฺยภคา’ฏฺฐวิธา;

()

ການໄປທາງອາກາດ ຫຼື ດ້ວຍການເດີນທາງບົກເປັນຕົ້ນ, ການເຮັດກິດໃຫ້ສຳເລັດລຸລ່ວງໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ, ແລະ ຄວາມສຳເລັດໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນ (ຍະຕະຣະກາມາວະສາຍິຕາ); ເຫຼົ່ານີ້ຄືຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງ ໘ ປະການ ທີ່ເອີ້ນວ່າ 'ພະຄະ';

๑๙.

໑໙.

จตุมคฺค จตุปฺผลสนฺติปทา-ริยธมฺมสมุหภเคหิ ยุโต,วินลีกตปาปมเลหิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍໝວດອະລິຍະທຳ ຄື ມັກ ໔, ຜົນ ໔ ແລະ ສັນຕິບົດ (ພະນິພານ), ແລະ ຊົງກຳຈັດມົນທິນຄືບາບໄດ້ແລ້ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๐.

໒໐.

จรณทิคุณ’ติสยาธิคตา-สมกิตฺติสรีรภเคต ยุโต,ภุวนตฺตยวิปฺผุริเตน ตโตภควาติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍພະຄະ ຄື ພະກຽດຕິຄຸນອັນແຜ່ໄປທົ່ວພະວໍລະກາຍ ເຊິ່ງເກີດຈາກການບັນລຸຄຸນວິເສດມີຈະຣະນະເປັນຕົ້ນ ອັນແຜ່ຊ່ານໄປທົ່ວສາມພົບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๑.

໒໑.

ชนโลจนนีหรณาย นิรู-ปม รูปสรีรคตาย ตโต,นิขิลาวยวสฺสิริยา สพิโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພะພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍພະສິຣິ (ຄວາມງົດງາມ) ໃນທຸກສ່ວນຂອງພະວໍລະກາຍ ອັນເກີດຈາກພະຮູບກາຍອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງດຶງດູດສາຍຕາຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๒.

໒໒.

อภิปตฺถิต มิจฺฉิต มตฺตหิตํปรสตฺตหิตมฺปิ สมิชฺฌติ ยํ,อิติ ตาทิสกามภเคน ยุโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍພະຄະຄືຄວາມປາດຖະໜາ (ກາມະ) ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍດສ່ວນຕົນ ແລະ ປະໂຫຍດຂອງສັດອື່ນທີ່ຊົງປາດຖະໜາ ແລະ ຕ້ອງການນັ້ນສຳເລັດຜົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๓.

໒໓.

ยทนุตฺตริเยน จ ปารมิตา-วีริเยน ปยตฺตภเคน ยุโต,ครุภาวปทปฺปภเวน ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍພະຄະຄືຄວາມພະຍາຍາມ (ປະຍັດຕະ) ອັນເກີດຈາກພະວິຣິຍະໃນການບຳເພັນບາລະມີອັນຍອດຢ້ຽມ ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງຄວາມເປັນຄູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ (ຄະລຸພາວະ), ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๔.

໒໔.

ปรมิสฺสริยายมธมฺมยโส-สิริกามปยตฺตภาคา ฉยิเม,ยทิ ยสฺส ชินสฺส ภวนฺติ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຄະ ໖ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງ (ອິດສະຣິຍະ), ທຳ (ທັມມະ), ກຽດຕິຍົດ (ຍົດ), ສິຣິ (ສິຣິ), ຄວາມປາດຖະໜາ (ກາມະ), ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມ (ປະຍັດຕະ) ຫາກມີຢູ່ແກ່ພະຊິນະເຈົ້າພະອົງໃດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະຊິນະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๕.

໒໕.

สุภเคน อนญฺญสเมน นิรู-ปมรูปวิลาสภเคน ยุโต,สตปุญฺญสมุชฺชลิเตน ตโตภควาติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງປະກອບດ້ວຍພະຄະຄືຄວາມມີໂຊກອັນດີ (ສຸພະຄະ) ແລະ ຄວາມງົດງາມແຫ່ງພະຮູບກາຍອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍບຸນຮ້ອຍປະການອັນບໍ່ມີຜູ້ໃດສະເໝີເໝືອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๖.

໒໖.

นิชธมฺมสรีรวิภูติ ยถานิชรูปสริรวิภูติ ตถา,อิห วุจฺจติ ภคฺคสุภาคฺยมิติอปิ เตหิ สมงฺคิ ชิโน ภควา;

()

ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງພະທຳມະກາຍຂອງຕົນເປັນຢ່າງໃດ, ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງພະຮູບກາຍຂອງຕົນກໍເປັນຢ່າງນັ້ນ, ໃນທີ່ນີ້ເອີ້ນວ່າ 'ພັກຄະສຸພາຄະຍະ' (ຄວາມມີໂຊກອັນດີອັນທຳລາຍກິເລດແລ້ວ), ພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ຊົງປະກອບດ້ວຍຄຸນສົມບັດເຫຼົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๗.

໒໗.

กุสลาทิปเทหิ วิภตฺตมกา’-ยตนาทิวเสน จ พนฺธวสา,วต ธมฺมสมุหสภาว มโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງຈຳແນກສະພາວະແຫ່ງໝວດທຳທັງຫຼາຍ ໂດຍກຳນົດດ້ວຍບົດມີກຸສົນທຳເປັນຕົ້ນ ແລະ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອາຍະຕະນະເປັນຕົ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ' (ຜູ້ຊົງຈຳແນກທຳ);

๒๘.

໒໘.

จตุธา จตุธา จตุธา จตุธาจตุสจฺจทโส’ริยสจฺจมฺปิ,วิภชี วิภชี วิภชี วิภชีภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

(ยมกพนฺธนํ)

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງເຫັນອະລິຍະສັດ ໔ ຊົງຈຳແນກແລ້ວ, ຊົງຈຳແນກແລ້ວ, ຊົງຈຳແນກແລ້ວ, ຊົງຈຳແນກແລ້ວ ເຊິ່ງອະລິຍະສັດ ໂດຍປະການລະ ໔, ໂດຍປະການລະ ໔, ໂດຍປະການລະ ໔, ໂດຍປະການລະ ໔, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๒๙.

໒໙.

ยทิ ทิพฺพวิหาร มเสวิ ภชิสุรเชฏฺฐวิหาร มนญฺญสมํ,อริยญฺจวิหาร มนญฺญสมํ,อริยญฺจ วิหาร มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງເສບ ຊົງຄົບຫາ ທິບພະວິຫານ, ພົມມະວິຫານ ອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ແລະ ອະລິຍະວິຫານ ອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๐.

໓໐.

ยทิ กายวิเวกสุขํ อภชีภชิ จิตฺตวิเวกสมาธิสุขํ,อุปธีหิ วิเวกก มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງຄົບຫາສຸກເກີດຈາກກາຍວິເວກ, ຊົງຄົບຫາສຸກເກີດຈາກຈິດວິເວກ ແລະ ສະມາທິ, ແລະ ຊົງເສບວິເວກຈາກອຸປະທິ (ອຸປະທິວິເວກ), ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๑.

໓໑.

ภชิ วฏฺฏคตญฺจ วิวฏฺฏคตํสย มุตฺตริมานุสธมฺม มปิ,ติวิธญหิ วิโมกฺข มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງຄົບຫາໂລກິຍະທຳ ແລະ ໂລກຸດຕະຣະທຳ ແລະ ອຸຕະລິມະນຸດສະທຳດ້ວຍພະອົງເອງ, ແລະ ຊົງເສບວິໂມກ ໓ ປະການ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๒.

໓໒.

ปุนราคมนาวรเณน ภเวภวเนตฺติสมญฺญ มิทํ คมนํ,ยทิ วนฺตมกา’ริยมคฺคมุโขภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງຄາຍຕັນຫາທີ່ນຳໄປສູ່ພົບ (ພະວະເນດຕິ) ເຊິ່ງເປັນການໄປສູ່ພົບໃໝ່ອັນເປັນເຄື່ອງກີດຂວາງ ດ້ວຍຫົວໜ້າແຫ່ງອະລິຍະມັກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๓.

໓໓.

ภควา’ติ วิสิฏฺฐ’ภิธานมิมํน’จ มาตุปิตุปฺปภุติหิ กตํ,สหโพธิปทาธิคเมน คตาตถสมฺมุติ ตสฺสชินสฺส’ภวิ;

()

ພະນາມອັນປະເສີດວ່າ 'ພະຄະວາ' ນີ້ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ມານດາ ບິດາ ຫຼື ບຸກຄົນອື່ນຕັ້ງໃຫ້, ແຕ່ເປັນພະນາມທີ່ເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັບການບັນລຸພະໂພທິຍານ ອັນເປັນສົມມຸດຕິທີ່ແທ້ຈິງຂອງພະຊິນະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ;

อถมหานิทฺเทสาคตนโย วุจฺจเต.

ຕໍ່ໄປນີ້ ເປັນແນວທາງທີ່ມາໃນພະມະຫານິດເທດ:

๓๔.

໓໔.

โลกุตฺตราย มติยาราคํ ภคฺคํ อกาสิ โทสํ โมหํ,ยสฺมา กณฺฏกมานํกิเลสมารํ ตโตปิ พุทฺโธ พควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງທຳລາຍລາຄະ, ໂທສະ, ໂມຫະ, ກິເລດອັນປຽບເໝືອນໜາມ, ມານ, ແລະ ກິເລດມານ ດ້ວຍພະປັນຍາອັນເປັນໂລກຸດຕະຣະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๕.

໓໕.

ยสฺมา วิภชฺชวาทิภชิ วิภชิ ปวิภชี สธมฺมกฺขนฺธํ,โลกุตฺตรญฺจ กตวาภวานมตฺตํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງເປັນວິພັດຊະວາທີ (ຜູ້ກ່າວຈຳແນກ), ຊົງຄົບຫາ ຊົງຈຳແນກ ຊົງແຈກແຈງສະທຳມັກຂັນ, ແລະ ຊົງເຮັດໃຫ້ພົບທັງສາມສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍໂລກຸດຕະຣະທຳ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๖.

໓໖.

ยสฺมา ภาวิตกาโยภาวิตสิโล สทา สุภาวิตจิตฺโต,ภาวิตปญฺโญ สพฺภิสุภาวนีโย ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີກາຍອັນອົບຮົມແລ້ວ, ມີສິນອັນອົບຮົມແລ້ວ, ມີຈິດອັນອົບຮົມດີແລ້ວສະເໝີ, ມີປັນຍາອັນອົບຮົມແລ້ວ, ແລະ ເປັນຜູ້ທີ່ສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍຄວນສັນເສີນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๗.

໓໗.

ภควา กวนปตฺถานิปฏิสลฺลานพฺพิหารสารุปฺปานิ,ชนวาตาปคตานิวนานิ เสนาสนานิ โย ปนฺตานิ;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງຄົບຫາປ່າອັນສະຫງົບ, ເສນາສະນະອັນສະຫງັດ ເຊິ່ງເໝາະສົມແກ່ການຫຼີກເຣັ້ນ, ປາສະຈາກສຽງລົບກວນຂອງຜູ້ຄົນ;

๓๘.

໓໘.

ภุธรกนฺทรเลณํคุรุหมูลํ ปกลาล มพฺโภกาสํ,สิวถิกํ ภชิ ยสฺมาติณสตฺถารํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງຄົບຫາຊອກພູ, ຖ້ຳ, ໂຄນໄມ້, ປ່າຊ້າ, ທີ່ແຈ້ງ, ປ່າຊ້າດິບ, ແລະ ບ່ອນນອນທີ່ປູດ້ວຍຫຍ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๓๙.

໓໙.

จตุพฺพิธานํ สทฺธา-เทยฺยานํ จีวราทิสมฺภารานํ,สุภโร ยสฺมา ภาคีปรมปฺปิจฺโฉ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງເປັນຜູ້ລ້ຽງງ່າຍ, ຊົງເປັນຜູ້ມີສ່ວນໄດ້ຮັບປັດໄຈ ໔ ມີຈີວອນເປັນຕົ້ນ ອັນເປັນໄທຍະທຳທີ່ຖວາຍດ້ວຍສັດທາ, ແລະ ຊົງມີຄວາມມັກນ້ອຍຢ່າງຍິ່ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๐.

໔໐.

อตฺถรสสฺส สุภาคีธมฺมรสสฺส จ ยโต วิมุตฺติรสสฺส,อธิสีลสฺส’ธิจิตฺต-สฺส’ธิปญฺญายจ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບອັດຖະຣົດ, ທຳມະຣົດ, ວິມຸດຕິຣົດ, ອະທິສິນ, ອະທິຈິດ, ແລະ ອະທິປັນຍາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๑.

໔໑.

รูปารูปาวจร-ชฺฌานาน จตุนฺน มปกฺปมญฺญานมฺปิ,วิทฺธํสิตีวรโณยสฺมา ภาคี ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງເປັນຜູ້ທຳລາຍນີວອນໄດ້ແລ້ວ, ຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບຮູບຊານ ໔, ອະຮູບຊານ ໔, ແລະ ອັບປະມານຍາ ໔, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๒.

໔໒.

อฏฺฐนฺนญฺจฏฺฐนฺนํวิโมกฺขธมฺมาน มาภิภายตนานํ,อนุปุพฺพวิหารานํ ภาคินวนฺนํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບວິໂມກ ໘ ປະການ, ອະພິພາຍະຕະນະ ໘ ປະການ, ແລະ ອະນຸປຸບພະວິຫານ ໙ ປະການ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄะວາ';

๔๓.

໔໓.

ทสกสิณสมาปตฺติทสสญฺญาภาวนาน มปิ ภาคีวา,อสุภสมาปตฺยา’นา-ปานสฺสติยา ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບກະສິນສະມາບັດ ໑໐, ສັນຍາພາວະນາ ໑໐, ອະສຸພະສະມາບັດ, ແລະ ອານາປານະສະຕິ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๔.

໔໔.

สมฺมปฺปธาน ปภุติ-สติปฏฺฐานิ’ทฺธิปาทธมฺมานมฺปิ,จตุธา สุวิภตฺตานํภาคี ยสฺมา ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບທຳມີສະຕິປັດຖານ, ສຳມັບປະທານ, ແລະ ອິດທິບາດ ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວໂດຍປະການລະ ໔, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๕.

໔໕.

ปญฺจนฺนมฺปิ พลานํยสฺมา ปญฺจนฺน มินฺทฺริยานํ ภาคี,ตสฺมา ทสพลธารีชิตินฺทฺริโส โย ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບພະລະ ໕ ແລະ ອິນຊີ ໕, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຜູ້ຊົງທົດສະພົນລະຍານ ແລະ ຊົງຊະນະອິນຊີແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๖.

໔໖.

ยสฺมา โพชฺฌงฺคานํอริยสฺส’ฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺสาปิ,ตถาคตพลานํ โยภาคิ ทสนฺนํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບໂພດຊົງ ໗, ອະລິຍະອັດຖັງຄິກະມັກ, ແລະ ຕຖາຄົດພະລະ ໑໐, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๗.

໔໗.

จตุเวสารชฺชานํยทิ จตุปฏิสมฺภิทาน มทฺธภาคี,ฉพุทฺธธมฺมานมฺปิฉฬภิญฺญานํ ตโตปิพุทฺโธภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນໄດ້ຮັບເວສາຣັດຊະທຳ ໔, ປະຕິສຳພິທາ ໔, ພຸດທະທຳ ໖, ແລະ ອະພິຍາ ໖, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๔๘.

໔໘.

ภควา’ตฺเย’ตํ นามํนกตํ มาตาปิตูหิ ภาตุภคินีหิ,สกมิตฺตามจฺเจหิน ญาติสาโลหิเตหิวา ปญฺญตฺตํ;

()

ພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ' ນີ້ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ມານດາ ບິດາ ພີ່ນ້ອງຊາຍ ພີ່ນ້ອງຍິງ ມິດອຳມາດ ຫຼື ຍາດສາໂລຫິດຕັ້ງໃຫ້;

๔๙.

໔໙.

สมเณหิ ภุสุเรหิน เทวตาหิ จ นน เยน เกนจิ รจิตํ,อุฏฺฐฏกิพฺพิสมูเลสุโพธิมูเล สุพุทฺธสมฺโพธีนํ;

()

ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ສະມະນະ ພາມ ຫຼື ເທວະດາ ຫຼື ໃຜໆ ແຕ່ງຂຶ້ນ, ແຕ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຜູ້ຊົງຕັດສະຮູ້ດີແລ້ວ ທີ່ໂຄນຕົ້ນພະສີມະຫາໂພ ອັນເປັນບ່ອນກຳຈັດກິເລດທັງປວງ;

๕๐.

໕໐.

ปฏิลาภเหตุ เตสํภควนฺตานํ อนาวรณญาณสฺส,ปวิโมกฺขนฺติกเมตํยทิทํ ภควาติ สจฺฉิกาปญฺญตฺติ;

()

ພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ' ນີ້ ເປັນບັນຍັດທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກການປະຈັກແຈ້ງ ເພາະເຫດແຫ່ງການໄດ້ຮັບອະນາວະຣະນະຍານ ອັນເປັນເຄື່ອງຫຼຸດພົ້ນຢ່າງຍິ່ງ ຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າທັງຫຼາຍ;

อถฏีกาคตนโยวุจฺจเต.

ຕໍ່ໄປນີ້ ເປັນແນວທາງທີ່ມາໃນພະດີກາ:

๕๑.

໕໑.

นิรติสยาสีลาทิ-สคฺคุณภาคา อนญฺญสามญฺญา เยยสฺสุ’ปลพฺภนฺติ ตโตภควา’ตฺย’ภิธียเต สพุทฺโธ ภควา;

()

ເພາະພະອົງຊົງມີສ່ວນແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີມີສິນເປັນຕົ້ນ ອັນຍອດຢ້ຽມ ຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ເຊິ່ງບໍ່ມີທົ່ວໄປໃນບຸກຄົນອື່ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๕๒.

໕໒.

ตถาหิ สีลํ สมาธิปญฺญา วิมุตฺติ วิมุตฺติทสฺสนญาณํ,หิริ โอตฺตปฺปํ สทฺธํวีริยํ สติ สมฺปชญฺญ เมเต ธมฺมา;

()

ຄື: ສິນ, ສະມາທິ, ປັນຍາ, ວິມຸດຕິ, ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະ, ຫິຣິ, ໂອຕຕັບປະ, ສັດທາ, ວິຣິຍະ, ສະຕິ, ແລະ ສຳປະຊັນຍະ ທຳເຫຼົ່ານີ້;

๕๓.

໕໓.

สีลวิสุทฺธิ จ ทิฏฺฐิ-วิสุทฺธิ กุสลานิ ตีณิ ตมฺมูลานิ,ตโย วิตกฺกา สมฺมาติสฺโส ธาตฺวานวชฺชสญฺญา ติสฺโส;

()

ສິນວິສຸດທິ, ທິດຖິວິສຸດທິ, ກຸສົນມູນ ໓, ສຳມາສັງກັບປະ ໓, ທາດ ໓, ແລະ ອະນາວັດຊະສັນຍາ ໓;

๕๔.

໕໔.

จตุสติปฏฺฐานิ’ทฺธิ-ปฺปาทา สมฺมปฺปธานธมฺมา จตุโร,ปฏิสมฺภิทา จตสฺโสจตุโร มคฺคา ผลานิโข จตฺตาริ;

()

ສະຕິປັດຖານ ໔, ອິດທິບາດ ໔, ສຳມັບປະທານທຳ ໔, ປະຕິສຳພິທາ ໔, ມັກ ໔, ແລະ ຜົນ ໔;

๕๕.

໕໕.

จตฺตาโร, ริยวํสาโยนิปริจฺเฉทกานิ จตุญาณานิ,จตุเวสารชฺชานิปธานิยงฺคานิ ปญฺจ ปริมาณานิ;

()

ອະລິຍະວົງ ໔, ຍານກຳນົດໂຍນິ ໔, ເວສາຣັດຊະທຳ ໔, ແລະ ປະທານິຍັງຄະ ໕ ປະການ;

๕๖.

໕໖.

ปญฺจงฺคิโก’ปิ สมฺมาสมาธิ ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจพลานิ,นิสฺสารณียธาตุปญฺจวิมุตฺติปริปาจนิยา ธมฺมา;

()

ສຳມາສະມາທິມີອົງ ໕, ອິນຊີ ໕, ພະລະ ໕, นິດສາຣະນີຍະທາດ ໕, ແລະ ວິມຸດຕິປະຣິປາຈະນີຍະທຳ ໕;

๕๗.

໕໗.

ปญฺจ วิมุตฺตายตน-ญาณานิ ฉคารวา ฉพหุลวิหารา,ฉา’นุสฺสติฐานานินิสฺสารณิยา ฉธาตุ ฉลภิญฺญาโย;

()

ວິມຸດຕາຍະຕະນະ ໕, ຍານ ໕, ຄາຣະວະ ໖, ພະຫຸລະວິຫານ ໖, ອະນຸດສະຕິສະຖານ ໖, ນິດສາຣະນີຍະທາດ ໖, ແລະ ອະພິຍາ ໖;

๕๘.

໕໘.

ฉพฺพิธ’นุตฺตริยานิชพฺพิธนิพฺเพธภาคิยา สญฺญาโย,ฉอสาธารณญานา-นฺย’ริยธนานฺย’ปริหานิยา ธมฺมา;

()

ອະນຸດຕະຣິຍະ ໖, ນິບເພທະພາຄິຍະສັນຍາ ໖, ອະສາທາຣະນະຍານ ໖, ອະລິຍະຊັບ ໗, ແລະ ອະປະຣິຫານີຍະທຳ ໗;

๕๙.

໕໙.

สปฺปุริสาริยธมฺมาโพชฺฌงฺคา สตฺต สตฺตสญฺญา สตฺต,ขีณาสวพลกถนาสตฺตวิวธา ทกฺขิณรหานญฺจ กถา;

()

ສັບປຸຣິສະທຳ ໗, ອະລິຍະທຳ ໗, ໂພດຊົງ ໗, ສັນຍາ ໗, ຂີນາສະວະພະລະ ໗, ແລະ ທັກຂິເນຍຍະບຸກຄົນ ໗ ປະການ;

๖๐.

໖໐.

อฏฺฐนฺนํ ปญฺญานํปฏิลาภ นิทานเทสนา สมฺมตฺตา;

โลกสภาว’จฺจคมาอฏฺฐ’กฺขณเทสนา จ อฏฺฐวิโมกฺขา;

()

ເຫດແຫ່ງການໄດ້ຮັບປັນຍາ ໘, ສຳມັດຕະ ໘, ການກ້າວລ່ວງໂລກສະພາວະ, ອັກຂະນະ ໘, ແລະ ວິໂມກ ໘;

๖๑.

໖໑.

วตฺถุนฺยา’รมฺหานิมหาปุริสตกฺกนา’ภิภายตนุตฺติ,อฏฺฐวิธา นวุ’ปายามนสิกรณมูลกา ปธานฺยงฺคานิ;

()

ອາຣັມພະວັດຖຸ ໘, ມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘, ອະພິພາຍະຕະນະ ໘, ອຸບາຍ ໙, ແລະ ປະທານິຍັງຄະທີ່ມີມະນະສິການເປັນມູນ ໙;

๖๒.

໖໒.

นว สตฺตาวาสกถาอาฆาตปฏิวินยา จ นว นานตฺตา,นวา’นุปุพฺพวิหารานวสญฺญา ทสวิธา กุสลกมฺมปถา;

()

ສັດຕາວາດ ໙, ອາຄາຕະປະຕິວິໄນ ໙, ນານັດຕະ ໙, ອະນຸປຸບພະວິຫານ ໙, ສັນຍາ ໙, ແລະ ກຸສົນກຳມະບົດ ໑໐;

๖๓.

໖໓.

ทส กสิณายตนานิทส สมฺมตฺตานิ นาถกรณธมฺมา,พลานิ จา’ริยวาสาเมตฺตาเย’กาทสานิสํสา ธมฺมา;

()

ກະສິນາຍະຕະນະ ໑໐, ສຳມັດຕະ ໑໐, ນາຖະກະຣະນະທຳ ໑໐, ທົດສະພົນລະຍານ, ອະລິຍະວາດ ໑໐, ແລະ ອານິສົງແຫ່ງເມດຕາ ໑໑ ປະການ;

๖๔.

໖໔.

พารสธมฺมา จกฺกา-การา เตรสธุตงฺคธมฺมา เจ’ปิ,จุทฺทสมตฺตา พุทฺธิปญฺจทสวิมุตฺติปาจนียา ธมฺมา;

()

ທຳມີອາການ ໑໒ ແຫ່ງທຳມະຈັກ, ທຸດົງຄະທຳ ໑໓, ພຸດທິ ໑໔, ແລະ ວິມຸດຕິປະຣິປາຈະນີຍະທຳ ໑໕;

๖๕.

໖໕.

อานาปานสฺสติโยโสฬส โสฬสวิธา’ ปรนฺตปตียา,อฏฺฐรส พุทฺธคุณาเอกูณวีสติ ปจฺจเวกฺขณพุทฺธิ;

()

ອານາປານະສະຕິ ໑໖, ອະປະຣັນຕະປະຕິຍາ ໑໖, ພຸດທະຄຸນ ໑໘, ແລະ ປັດຈະເວກຂະນະຍານ ໑໙;

๖๖.

໖໖.

จตุจตฺตาฬิสวิธาปญฺญาวตฺถู’ทยพฺพเยญาณานิ,ปญฺญาส กุสลธมฺมาสตฺตาธิกสตฺตติปฺปภาวตฺถูนิ;

()

ປັນຍາວັດຖຸ ໔໔, ອຸທະຍັບພະຍະຍານ, ກຸສົນທຳ ໕໐, ແລະ ປະພາວະວັດຖຸ ໗໗;

๖๗.

໖໗.

จตุวีสติ โกฏิลกฺข-ปฺปมิต สมาปตฺติยญฺจรวชิรญาณํ,สมนฺตปฏฺฐานปจฺจ-เวกฺขณญาณานิ เทสนาญาณาติ;

()

ສະມາບັດ ໒໔ ແສນໂກດ, ວະຊິຣະຍານ, ສະມັນຕະປັດຖານະປັດຈະເвокຂະນະຍານ, ແລະ ເທສະນາຍານ;

๖๘.

໖໘.

สตฺตาน มนตฺตานํวิภคญาณานิจา’สยานุสยานํ,วุตฺตวิภาคา สนฺตีคุณภาคา ภควโต ตโต ภควา โส;

()

ຍານກຳນົດອັດທະຍາໄສອັນແຕກຕ່າງກັນຂອງສັດທັງຫຼາຍ, ຍານກຳນົດອັດທະຍາໄສແລະອະນຸໄສ, ສ່ວນແຫ່ງພະຄຸນເຫຼົ່ານີ້ທີ່ກ່າວມາແລ້ວ ມີຢູ່ແກ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງຊົງພະນາມວ່າ 'ພະຄະວາ';

๖๙.

໖໙.

มนุสฺสตฺตภาวาทิเก อฏฺฐธมฺเมสโมธานยิตฺวา’หิสมฺโพธิยา เย,สมิทฺธา’ธิกาเรหิ สตฺตุตฺตเมหิมหาโพธิสตฺเตหิ สมฺปาทนียา;

()

ທຳ ໘ ປະການ ມີຄວາມເປັນມະນຸດເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງພະມະຫາໂພທິສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນບຸລຸດອັນປະເສີດສຸດ ຜູ້ມີອະທິການອັນສຳເລັດແລ້ວ ຄວນປະຊຸມກັນເພື່ອພະໂພທິຍານ ແລະ ຄວນໃຫ້ເຖິງພ້ອມ;

๗๐.

໗໐.

อธิฏฺฐานธมฺมาทโย ปญฺจุ’ฬาร-ปริจฺจาคธมฺมา จตุสฺสงฺคหา จ,จริยตฺตยํ ปารมีธมฺมราสิภวตฺตฺยา’ภิสมฺโพธิสมฺภารภูตา;

()

ໝວດທຳມີອະທິຖານະທຳເປັນຕົ້ນ, ມະຫາປະຣິດຈາກ ໕, ສັງຄະຫະວັດຖຸ ໔, ຈະຣິຍາ ໓, ແລະ ບາລະມີທຳທັງຫຼາຍ ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງປະກອບແຫ່ງພະໂພທິຍານ;

๗๑.

໗໑.

ปภุตฺยา’ภินีหารโต ยาวโพธิอสงฺเขยฺยกปฺปานิ จตฺตาริ’มสฺส,สลกฺขานิ เต โพธิสมฺภารธมฺมาภวา วุทฺธิปกฺเข ภตา สมฺภตา’ติ;

()

ຕັ້ງແຕ່ການຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາ ຈົນເຖິງການຕັດສະຮູ້ ຕະຫຼອດ ໔ ອະສົງໄຂກັບແສນກັບ, ໂພທິສົມພານທຳເຫຼົ່ານັ້ນ ພະອົງຊົງນຳມາ ແລະ ຊົງສັ່ງສົມໄວ້ແລ້ວ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ;

๗๒.

໗໒.

ภชียนฺติ ยา ปุญฺญวนฺเตหิ โลเกปโยคํ สมาคมฺม สมฺปตฺติโย ตา,ภคานาม วฏฺฏพฺพิวฏฺฏานุคา’ติปวุจฺจนฺติ เตสํ อุภินฺนํ ภคานํ;

()

ສົມບັດທັງຫຼາຍໃນໂລກ ທີ່ຜູ້ມີບຸນທັງຫຼາຍຄົບຫາ ໂດຍອາໄສຄວາມພະຍາຍາມ, ສົມບັດເຫຼົ່ານັ້ນ ເອີ້ນວ່າ 'ພະຄະ' ອັນເປັນໄປໃນວັດຕະ ແລະ ວິວັດຕະ, ແຫ່ງພະຄະທັງສອງປະການນັ້ນ;

๗๓.

໗໓.

ปุเร โพธิโต โพธิสตฺโต สมาโนภุสํ โพธิสมฺภารธมฺเม วินนฺโต,ปติฏฺฐาสิ ยสฺมึ ภเค เต วนีติมนุสฺเสสุ เทเวสุ อุกฺกํสภุเต;

()

ໃນກາລາກ່ອນແຕ່ການຕັດສະຮູ້ ພະໂພທິສັດຊົງນ້ອມໄປຢ່າງຍິ່ງໃນໂພທິສົມພານທຳ, ຊົງຕັ້ງຢູ່ໃນພະຄະໃດ, ພະອົງຊົງຄົບຫາພະຄະນັ້ນ ໃນໝູ່ມະນຸດ ແລະ ເທວະດາ ຜູ້ປະເສີດສຸດ;

๗๔.

໗໔.

ตถา’นญฺญสามญฺญสาหิญฺญฌาน-สฺสมาปตฺติเภทคฺคมคฺคปฺผลาที,ภเค โพธิมูเล วิวฏฺฏานุเค’ปิสยํ พุทฺธภุโต สมาโน วนี’ติ;

()

ແລະ ພະອົງຜູ້ຊົງເປັນພຸດທະເຈົ້າເອງ ຊົງຄົບຫາພະຄະອັນເປັນໄປໃນວິວັດຕະ ມີອະພິຍາ, ຊານ, ສະມາບັດ, ມັກອັນປະເສີດສຸດ ແລະ ຜົນ ເປັນຕົ້ນ ອັນບໍ່ມີທົ່ວໄປໃນບຸກຄົນອື່ນ ທີ່ໂຄນຕົ້ນພະສີມະຫາໂພ.

๗๕.

໗໕.

จตุพฺพิส เย โกฏิลกฺขปฺปมาณ-สมาปตฺติภาคา กมหาภาคเธยฺโย,ปเรสํ นหิตาย?ตฺตโน ทิฏฺฐธมฺม-สุขตฺถาย เต นิจฺจกปฺปํ วนีติ;

()

ພາກສ່ວນແຫ່ງສະມາບັດທັງຫຼາຍ ມີປະມານຊາວສີ່ແສນໂກດ ເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະຜູ້ມີໂຊກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງເສບສະເພາະແລ້ວ ຕະຫຼອດກາລນານ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນຂອງພຣະອົງເອງ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນບໍ?

๗๖.

໗໖.

อภิญฺเญยฺยธมฺเมสุ เย ภาวิตพฺพ-ปหาตพฺพภาคา ปริญฺเญยฺยภาคา,สิยุํ สจฺฉิกาตพฺพภาคา วนี’ติชิโน ภาวนาโคจราเสวโน เต;

()

ໃນທັມທັງຫຼາຍທີ່ຄວນຮູ້ຍິ່ງ ພາກສ່ວນໃດທີ່ຄວນຈະເລີນ ຄວນລະ ຄວນກຳນົດຮູ້ ແລະຄວນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງເສບໂຄຈອນແຫ່ງພາວະນາ ຊົງເສບແລ້ວ ເຊິ່ງພາກສ່ວນເຫຼົ່ານັ້ນ.

๗๗.

໗໗.

อสาธารเณ เสสสาธารณ เยอิเม ธมฺมภาคา’ธิสีลาทิเภทา,ผลํ ยาวตา โพธเนยฺเยสุ สตฺถาวนี ปตฺถยี สุปฺปติฏฺฐานุโขติ;

()

ພາກສ່ວນແຫ່ງທັມເຫຼົ່ານີ້ ມີອະທິສີລເປັນຕົ້ນ ທີ່ເປັນອະສາທາຣະນະ ແລະສາທາຣະນະແກ່ຊົນທີ່ເຫຼືອ ພຣະສາດສະດາຊົງປາດຖະໜາ ຊົງເສບແລ້ວ ເພື່ອຜົນຄືການຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍດີໃນເວໄນຍະສັດທັງຫຼາຍ ບໍ່ແມ່ນບໍ?

๗๘.

໗໘.

อเวจฺจปฺปสนฺตา อิมสฺส’ตฺถิ เทว-มนุสฺสา พหู ภตฺติยุตฺตา ตถาหิ,อสาธารณา’โนปมานตฺตญาณ-ปฺปภาวาทิโต สพฺพสตฺตุตฺตโม โส;

()

ເພາະວ່າ ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງແນ່ວແນ່ ປະກອບດ້ວຍຄວາມພັກດີ ມີຢູ່ແກ່ພຣະອົງ ເພາະພຣະອົງເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດກວ່າສັດທັງປວງ ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງພຣະອະສາທາຣະນະຍານ ແລະພຣະອະນຸປະມານະຍານ ເປັນຕົ້ນ.

๗๙.

໗໙.

อนตฺถาปหาราทิปุพฺพงฺคมายหิตตฺถา’ภินิปฺผาทเน ตปฺปราย,ปโยคาภิสมฺปตฺติยา โพธเนยฺย-ปชาโย’ปการาวหายา’มิตาย;

()

ດ້ວຍຄວາມເຖິງພ້ອມແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມ อັນມີການກຳຈັດສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດເປັນເບື້ອງຕົ້ນ ອັນຂວົນຂວາຍໃນການຍັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃຫ້ສຳເລັດ ເພື່ອນຳມາຊຶ່ງອຸປະການະຄຸນອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ແກ່ໝູ່ສັດຜູ້ຄວນຕັດສະຮູ້.

๘๐.

໘໐.

วิยามปฺปภา เกตุมาลากุลายภุสํ ลกฺขณา’สิตฺยนุพฺยญฺชเนหิ,วิจิตฺตาย รูปินฺทิรามนฺทิรายสมิทฺธตฺตภาวา’ภิสมฺปตฺติยาปิ;

()

ດ້ວຍຄວາມເຖິງພ້ອມແຫ່ງພຣະວໍຣະກາຍອັນສຳເລັດແລ້ວ ອັນງົດງາມດ້ວຍພຣະຣັສມີວາໜຶ່ງ ແລະພຣະເກຕຸມາລາ ອັນວິຈິດດ້ວຍມະຫາປຸຣິສລັກສະນະ ແລະອະນຸພະຍັນຊະນະແປດສິບ ອັນເປັນດັ່ງວິຫານແຫ່ງຄວາມງາມແຫ່ງພຣະຣູບ.

๘๑.

໘໑.

ยถาภุจฺจสีลาทิธมฺมุพฺภเวนอุฬาเรน โลกตฺตยพฺยาปินาปิ,สมนฺนาคตตฺตา กวิสุทฺเธน กิตฺติ-สฺสรีเรน ขีโรทธีปณฺฑเรน;

()

ເພາະພຣະອົງປະກອບດ້ວຍພຣະກຽດຕິຄຸນອັນຂາວຜ່ອງດັ່ງນ້ຳນົມໃນມະຫາສະໝຸດ ອັນເກີດຈາກຄຸນທັມມີສີລເປັນຕົ້ນຕາມຄວາມເປັນຈິງ ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແຜ່ໄປທົ່ວໂລກທັງສາມ ອັນນັກປາດສັນເສີນແລ້ວ.

๘๒.

໘໒.

ฐิตตฺตา วิสิฏฺฐาสุ อุกฺกํสโกฏึปวิฏฺฐาสุ สนฺตุฏฺฐิตา’ปฺปิจฺฉตาสุ,จตุนฺนํ วิสารชฺชธมฺมาน มทฺธาทสนฺนํ พลานญฺจ สพฺภาวโตปิ;

()

ເພາະພຣະອົງຕັ້ງຢູ່ໃນຄຸນທັມມີຄວາມສັນໂດດ ແລະຄວາມມັກນ້ອຍ ອັນວິເສດເຖິງຂີດສຸດ ແລະເພາະຄວາມມີຢູ່ແຫ່ງເວສາຣັດຊະທັມສີ່ ແລະທົດສະພົລຍານສິບ ໂດຍແທ້ຈິງ.

๘๓.

໘໓.

สมนฺตาปสาทาวหตฺตา’ปิรูป-ปฺปมาณทิเก ชีวโลเก สุรานํ,นราน’ญฺชลีวนฺทนามานปูชา-วิธานารหตฺตาปิ สมฺภตฺติฐานํ;

()

ເພາະພຣະອົງນຳມາຊຶ່ງຄວາມເຫຼື້ອມໃສໂດຍຮອບ ໃນສັດຕະວະໂລກ ຜູ້ຖືຣູບເປັນປະມານເປັນຕົ້ນ ແລະເພາະພຣະອົງຄວນແກ່ການອັນຊະລີ ວັນທາ ນອບນ້ອມ ແລະບູຊາ ຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມພັກດີຢ່າງຍິ່ງ.

๘๔.

໘໔.

อเวจฺจปฺปสาเทนุ’เปตา’นุสิฏฺฐิ-ปฏิคฺคาหกา เยชนา เกนจาปิ,มนุสฺเสน เทเวน วา พฺรหฺมุนา วาอสํหาริยา ภตฺติ เตสํ กทาจิ;

()

ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງແນ່ວແນ່ ຜູ້ຮັບເອົາຄຳສັ່ງສອນ ຄວາມພັກດີຂອງຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ໃຜໆ ບໍ່ວ່າຈະເປັນມະນຸດ ເທວະດາ ຫຼືພຣົມ ກໍບໍ່ອາດຊັກນຳໄປໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວໄດ້ເລີຍ ໃນກາລໃດໆ.

๘๕.

໘໕.

ปริจฺจชฺช เต สาวกา ชิวิตมฺปิชินํ ธมฺมปูชาย ปูเชนฺติ ทฬฺหํ;

ตถาหิ’สฺส ปญฺญตฺตสิกฺขาปทานินวีติกฺกมนฺเต สมุทฺโท’ว เวลํ;

()

ພຣະສາວົກທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຍອມສະຫຼະແມ່ນແຕ່ຊີວິດ ບູຊາພຣະຊິນະເຈົ້າດ້ວຍທັມມະບູຊາຢ່າງໝັ້ນຄົງ ເພາະວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ລ່ວງລະເມີດສິກຂາບົດທີ່ພຣະອົງຊົງບັນຍັດໄວ້ ເໝືອນດັ່ງມະຫາສະໝຸດບໍ່ລ່ວງຝັ່ງ.

๘๖.

໘໖.

ปวุจฺจนฺติ ภาคาติ ธมฺมสฺสภาว-วิภาคา หิ เต ขนฺธธาตฺวาทินา’ปิ,อตีตาทิรูปาทิเภเทหิ เตปิอเนกปฺปเภทา วิภตฺตา ภวนฺตี;

()

ພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ ທີ່ເອີ້ນວ່າ 'ພາກ' ຄືຄວາມຈຳແນກແຫ່ງສະພາວະທັມ ໂດຍຄວາມເປັນຂັນ ທາດ ແລະອາຍະຕະນະ ເປັນຕົ້ນ ພາກສ່ວນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມຖືກຈຳແນກອອກເປັນຫຼາຍປະການ ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນມີອະດີດເປັນຕົ້ນ ແລະຣູບເປັນຕົ້ນ.

๘๗.

໘໗.

ปปญฺจตฺตยํ สพฺพสํโยชนานิชิโน คนฺถโยคา’สโว’โฆ’ปธีจ,สมุจฺฉิชฺช มคฺเคน นิพฺพานธาตฺวา-มตํ โส ปิพนฺโต วมี เต จ ภาเค;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຊົງຕັດປາປັນຈະສາມ ສັງໂຍດທັງປວງ ກັນຖະ ໂຍຄະ ອາສະວະ ໂອຄະ ແລະອຸປະທິ ດ້ວຍມັກຄະຍານ ຊົງດື່ມອະມະຕະທັມຄືນิບພານທາດ ແລະຊົງສຳຮອກພາກສ່ວນເຫຼົ່ານັ້ນອອກແລ້ວ.

๘๘.

໘໘.

ฉจกฺขาทิวตฺถุนิ ชา’รมฺมณานิฉจิตฺตานิ ฉพฺเพทนา ผสฺสฉกฺกํ,ฉสญฺญา ฉตณฺหา ฉสญฺเจตนา ฉ-พฺพิตกฺเก วิจาเร ฉ ภาเค วมีติ;

()

ພຣະອົງຊົງສຳຮອກພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ ຫົກໝວດ ມີວັດຖຸມີຈັກຂຸເປັນຕົ້ນຫົກ ອາຣົມຫົກ ວິນຍານຫົກ ເວທະນາຫົກ ຜັດສະຫົກ ສັນຍາຫົກ ຕັນຫາຫົກ ສັນເຈດຕະນາຫົກ ວິຕົກຫົກ ແລະວິຈານຫົກ.

๘๙.

໘໙.

ยมา’นนฺท จตฺตญฺจ วนฺตํ วิมุตฺตํปหีณํ วินิสฺสฏฺฐ มงฺคีรสสฺส,น ตํ ชาตุ ปจฺเจสฺสตีตฺยา’ภ สตฺถายถาวุตฺตภาเค วมีตฺเววเมว;

()

ພຣະສາດສະດາຊົງຕັດວ່າ 'ອານົນ ສິ່ງໃດທີ່ພຣະອັງຄີຣົດຊົງສະຫຼະແລ້ວ ຄາຍແລ້ວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ລະແລ້ວ ສະຫຼັດອອກແລ້ວ ສິ່ງນັ້ນຈະບໍ່ກັບຄືນມາຫາພຣະອົງອີກເລີຍ' ພຣະອົງຊົງສຳຮອກພາກສ່ວນຕາມທີ່ກ່າວມາແລ້ວ ດ້ວຍປະການສະນີ້ນັ້ນແລ.

๙๐.

໙໐.

ชิโน กณฺหสุกฺเกจ วชฺชานวชฺเชนิหีนปฺปณิเต อธมฺเม จ ธมฺเม,อสาธารเณน’ คฺคมคฺคา’นเนนอปจฺจาคมํ ปาปยี อุคฺคิรีติ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຊົງສຳຮອກທັມດຳແລະທັມຂາວ ທັມມີໂທດແລະທັມບໍ່ມີໂທດ ທັມຊົ່ວແລະທັມປະນີດ ອະທັມແລະທັມ ດ້ວຍພຣະໂອດຄືອະລິຍະມັກອັນເລີດ ອັນເປັນອະສາທາຣະນະ ໃຫ້ເຖິງຄວາມບໍ່ກັບຄືນມາອີກ.

๙๑.

໙໑.

ปเรสญฺจ สํสารนิรากรมฺหาสมุลฺลุมฺปนตฺถาย กุลฺลูปมํ โส,ยถาชฺฌาสยํ เทสยิตฺวาน ธมฺมํปมาเปสิ เตหา’ปิ ภาเค’ติ สพฺเพ;

()

ແລະເພື່ອຈະຍົກຜູ້ອື່ນຂຶ້ນຈາກອັນຕະລາຍໃນສັງສານະວັດ ພຣະອົງຊົງສະແດງທັມປຽບເໝືອນແພ ຕາມອັດທະຍາໄສ ແລ້ວຊົງຍັງສັດທັງຫຼາຍໃຫ້ບັນລຸດ້ວຍພາກສ່ວນເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ.

๙๒.

໙໒.

ปุเร ปูรยํ ปารมีธมฺมชาตํมหาโพธิสตฺโต สมาโน ภคาพฺยํ,สิรึ อิสฺสรตฺตํ ยโสหตฺถสารํวมี ฉฑฺฒนียํ ยถาเขฬปิณฺฑํ;

()

ໃນກາລກ່ອນ ເມື່ອຊົງບຳເພັນປາຣະມີທັມທັງຫຼາຍ ພຣະມະຫາໂພທິສັດ ຊົງສຳຮອກສິຣິ ຄວາມເປັນໃຫຍ່ ຍົດ ແລະຊັບອັນເປັນສາຣະໃນມື ອັນເປັນສ່ວນແຫ່ງໂຊກ ທີ່ຄວນຖິ້ມເສຍ ເໝືອນກ້ອນນ້ຳລາຍ.

๙๓.

໙໓.

ตถาหิ’สฺส ลทฺธํ ปุเร โสมนสฺส-วฺหโย เตมิโย’โยฆโร หตฺถิปาโล,กุมาโรสมาโน’ภินิกฺขมฺม เคหาสิรึ เทวรชฺชสฺสิรึ อุคฺคิริ โส, ()

ເພາະວ່າ ໃນກາລກ່ອນ ພຣະອົງຊົງໄດ້ຮັບພຣະນາມວ່າ ໂສມະນັດສະ, ເຕມິຍະ, ອະຍົຄະຣະ, ຫັດຖິປາລະ, ເມື່ອຊົງເປັນພຣະກຸມານ ຊົງສະເດັດອອກບວດຈາກເຮືອນ ຊົງສຳຮອກສິຣິ ແລະສິຣິແຫ່ງຄວາມເປັນເທວະຣາດນັ້ນ.

๙๔.

໙໔.

อเนกาสุ ชาตีสุ สมฺปนฺนโภโคภาเค ลทฺธโภเค’วเมวุ’คฺคิริตฺวา,สกํ หตฺถคํ ปจฺฉิเม อตฺตภาเวอโนมสฺสิรึ จกฺกวตฺติสฺสิริมฺปิ;

()

ພຣະອົງຜູ້ມີໂພຄະອັນສົມບູນໃນຫຼາຍອັດຕະພາບ ຊົງສຳຮອກໂພຄະທີ່ຊົງໄດ້ຮັບແລ້ວ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ແລະໃນອັດຕະພາບສຸດທ້າຍ ກໍຊົງສຳຮອກສິຣິອັນບໍ່ມີປະມານ ແລະສິຣິແຫ່ງພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ອັນຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງພຣະອົງເອງ.

๙๕.

໙໕.

จตุทฺทีปิกํ เทวรชฺชา’ธิปจฺจ-สมานาธิปจฺจํ ยถาภุจฺจ มุจฺจํ,ยสญฺจา’ปิ ตตฺนิสฺสยํ ปญฺจกาเมอลคฺโค ติณคฺคาย’ปา มญฺญมาโน;

()

ຊົງເຫັນຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນທະວີບທັງສີ່ ຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນເທວະໂລກ ແລະຄວາມເປັນໃຫຍ່ອັນສະເໝີກັນ ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ວ່າເປັນສິ່ງທີ່ຄວນປ່ອຍວາງ ແລະຊົງເຫັນຍົດອັນອາໄສຄວາມເປັນໃຫຍ່ນັ້ນ ແລະກາມະຄຸນຫ້າ ວ່າເປັນດັ່ງນ້ຳເທິງປາຍຫຍ້າ ບໍ່ຊົງຂ້ອງຢູ່.

๙๖.

໙໖.

ปหายา’ ภิคนฺตฺวาภิสมฺโพธิรชฺเชปติฏฺฐาย สทฺธมฺมราชา พภุว,อสาเร ตุสาเร’ว สํสารสาเรสุวุตฺตปฺปกาเร ภเค โส วมีติ;

()

ຊົງລະສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ສະເດັດໄປຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມເປັນຣາຊາແຫ່ງພຣະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ ຊົງເປັນພຣະທັມມະຣາຊາ ພຣະອົງຊົງສຳຮອກສ່ວນແຫ່ງໂຊກຕາມທີ່ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ ໃນສັງສານະວັດອັນຫາສາຣະບໍ່ໄດ້ ເໝືອນດັ່ງແກບ.

๙๗.

໙໗.

ปวตฺตนฺติ นกฺขตฺตรูเปหิ เภหิสมํ จกฺกวาฬาวกาเสสุ ยาตา,ติกุฏทฺทิ กุฏทฺทิ จนฺท’กฺก เนรุ-วิมานาทิโสภา ภคา นาม โหนฺติ;

()

ຄວາມງົດງາມມີພູເຂົາສາມຍອດ ພູເຂົາຫຼວງ ພຣະຈັນ ພຣະອາທິດ ພູເຂົາສິເນຣຸ ແລະວິມານເປັນຕົ້ນ ອັນດຳເນີນໄປພ້ອມກັບດາວນັກຂັດຕະຣຶກແລະດວງດາວທັງຫຼາຍ ໃນໂອກາດແຫ່ງຈັກກະວານທັງຫຼາຍ ຊື່ວ່າ 'ພາກ'.

๙๘.

໙໘.

ชิโน ตสฺสมงฺคี ชโนกาสโลเกหเว ฉนฺทราคปฺปหาเณน เยน,มหาโพธิมณฺเฑ นิสินฺโนสมาโนวิภูตาวิภูเต ภาเค เต วมีติ;

()

ພຣະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມງົດງາມນັ້ນ ໃນໂອກາດະໂລກແລະສັດຕະວະໂລກ ດ້ວຍການລະສັນທະຣາຄະໃດ ພຣະອົງເມື່ອປະທັບນັ່ງຢູ່ເທິງອະປະຣາຊິຕະບັນລັງ ໃກ້ຄ່ວງໄມ້ມະຫາໂພທິ ຊົງສຳຮອກພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ ທີ່ຈະເລີນແລະບໍ່ຈະເລີນເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ໂດຍແທ້ຈິງ.

๙๙.

໙໙.

โสภาควา’ติ ภตวา’ติ ภเควนี’ติภาเควนี’ติ อภิปตฺถยิ ภตฺตวา’ติ,ภาเควมี’ติ ติภเวสุ ภเควมี’ติอนฺวตฺถโต หิ ภควา ภควา สมญฺโญ;

()

ເພາະວ່າ ພຣະນາມວ່າ 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ' ເປັນພຣະນາມທີ່ມີເນື້ອຄວາມສົມບູນຕາມຄວາມເປັນຈິງ ໂດຍຄວາມໝາຍວ່າ 'ชົງມີສ່ວນແຫ່ງຄວາມງາມ', 'ชົງມີທັມອັນຊົງໄວ້', 'ชົງເສບພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ', 'ชົງປາດຖະໜາພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ', 'ชົງມີຄວາມພັກດີ', 'ชົງສຳຮອກພາກສ່ວນທັງຫຼາຍ' ແລະ 'ชົງສຳຮອກສ່ວນແຫ່ງໂຊກໃນພົບທັງສາມ'.

๑๐๐.

໑໐໐.

อิจฺเจว’มสฺส อรหาทิคุณปฺปพนฺธ-ปุพฺพาจลุ’พฺภวยโสวิสโรสธีโส,ปชฺชญฺจ สชฺชนมโนกุมุทานิ’เว’ทํจิตฺตานิ โพธยติ กึ ปุริสาธมานํ;

()

ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ພຣະຈັນຄືພຣະກຽດຕິຄຸນອັນແຜ່ໄປ ອັນເກີດຈາກພູເຂົາທາງທິດບູຣະພາຄືກຸ່ມແຫ່ງພຣະຄຸນມີພຣະອະຣະຫັນເປັນຕົ້ນ ຂອງພຣະອົງນີ້ ຍ່ອມຍັງຈິດໃຈຂອງສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍໃຫ້ເບີກບານ ເໝືອນດັ່ງດອກບົວຫຼວງໃນເວລາກາງຄືນ ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງຈິດໃຈຂອງພວກຄົນຖອຍ.

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควา’ตินามปญฺญตฺติยา อภิเธยปริทีโป ฉพฺพีสติโม สคฺโค.

ບົດທີ 26 ຊື່ວ່າ ການສະແດງເນື້ອຄວາມແຫ່ງພຣະນາມບັນຍັດວ່າ 'ພະຄະວາ' ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ຫົວໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງແລ້ວ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

เอตฺถ’ตฺตหิสมฺปตฺติปรหิตปฏิปตฺติโตนิสฺสีมาปิ ทฺวิธา พุทฺธคุณา สงฺคหิตา กถํ;

()

ໃນພຣະຄຸນທັງຫຼາຍນີ້ ພຣະພຸດທະຄຸນທັງຫຼາຍ ແມ້ຈະຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ກໍຊົງສົງເຄາະໄວ້ເປັນສອງປະການ ໂດຍຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ ແລະການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ໄດ້ແນວໃດ?

๒.

໒.

ตาสฺว’ตฺตหิตสมฺปตฺติสทฺธมฺมจกฺกวตฺติโน;

ปหาณสมฺปทาญาณสมฺปทาเภทโต ทฺวิธา;

()

ໃນສອງປະການນັ້ນ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ ຂອງພຣະທັມມະຈັກກະພັດ ຍ່ອມແບ່ງອອກເປັນສອງປະການ ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການລະ ແລະຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຍານ.

๓.

໓.

รูปกายา’นุภาวาสุํ ตตฺเถ’ว’นฺโตคธา ทฺวิธา,ปรตฺถปฏิปตฺตี’ปิ ปโยคาสยเภทโต;

()

ອານຸພາບແຫ່ງຣູບກາຍທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຮວມຢູ່ໃນຄວາມເຖິງພ້ອມນັ້ນເອງ ເປັນສອງປະການ ແລະການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ກໍແບ່ງອອກເປັນສອງ ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງປະໂຍຄະແລະອັດທະຍາໄສ.

๔.

໔.

ปโยโค ลาภสกฺการสิโลกนิรเปกฺขิโน,ทุกฺขู’ปสมณตฺถาย นียฺยานิโก’ปเทสนา;

()

ປະໂຍຄະ ຄືການສະແດງທັມອັນເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ເພື່ອຄວາມເຂົ້າໄປສະຫງົບແຫ່ງທຸກ ຂອງພຣະອົງຜູ້ບໍ່ຫວັງໃນລາບ ສັກກາຣະ ແລະຄຳສັນເສີນ.

๕.

໕.

อาสโย เทวทตฺตาทิปจฺจามิตฺตชเนสุปิ,หิตชฺฌาสยตา นิจฺจํ เมตฺตากนฺตาย ภตฺตุโน;

()

ອັດທະຍາໄສ ຄືຄວາມເປັນຜູ້ມີອັດທະຍາໄສເກື້ອກູນເປັນນິດ ດ້ວຍຄວາມຮັກແລະເມດຕາ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ແມ້ໃນຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນສັດຕູ ມີພຣະເທວະທັດເປັນຕົ້ນ.

๖.

໖.

อินฺทฺริยา’ปริปกฺกานํโพธเนยฺยาน มนฺวหํ,ปญฺญินฺทฺริยาทิสมฺปากสมยา’วคมาทิโต;

()

ໂດຍການຊົງຊາບກາລເວລາແຫ່ງຄວາມແກ່ກ້າແຫ່ງປັນຍິນຊີເປັນຕົ້ນ ຂອງເວໄນຍະສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີອິນຊີຍັງບໍ່ທັນແກ່ກ້າ ໃນທຸກໆ ວັນ.

๗.

໗.

เทยฺยธมฺมปฏิคฺคาหปฺปภุตีหา’ นุกมฺปิย,ปรหิตปฏิปตฺยา’สิ ปเรสํ หิตสาธนํ;

()

ດ້ວຍການຊົງອະນຸເຄາະ ໂດຍການຮັບໄທຍະທັມເປັນຕົ້ນ ການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ຈຶ່ງເປັນການຍັງປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນໃຫ້ສຳເລັດ.

๘.

໘.

เตสํ คุณวิเสยานํ วิภาวนวเสนปิ,ปาฬิยํ อรหนฺตฺยาทิปทานํ คหณํ กถํ;

()

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງການສະແດງຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງພຣະຄຸນເຫຼົ່ານັ້ນ ການຖືເອົາບົດທັງຫຼາຍມີ 'ອະຣະຫັງ' ເປັນຕົ້ນ ໃນພຣະບາລີ ຈະເປັນແນວໃດ?

๙.

໙.

ตตฺถา’รหนฺติ อิมินา ปเทน ปริทีปิตา,ปหาณสมฺปทานาม อตฺตโน หิตสมฺปทา, ()

ໃນບົດເຫຼົ່ານັ້ນ ດ້ວຍບົດວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ນີ້ ພຣະອົງຊົງສະແດງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການລະ ອັນຊື່ວ່າຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ.

๑๐.

໑໐.

ปเทหิ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลกวิทูติ อตฺตโน,ญาณสมฺปตฺติสงฺขาตา นหิตสมฺปตฺติ ทีปิตา;

()

ດ້ວຍບົດທັງຫຼາຍວ່າ 'ສັມມາສັມພຸດໂທ' ແລະ 'ໂລກະວິທູ' ພຣະອົງຊົງສະແດງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ ອັນນັບວ່າເປັນຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຍານ.

๑๑.

໑໑.

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน’ติ’มินา ทสฺสิตา’ตฺตโน,วิชฺชาจรณปฺปภุติ สพฺพา’ปิ หิตสมฺปทา;

()

ດ້ວຍບົດວ່າ 'ວິຊຊາຈະຣະນະສັມປັນໂນ' ນີ້ ພຣະອົງຊົງສະແດງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງທັງປວງ ມີວິຊຊາແລະຈະຣະນະເປັນຕົ້ນ.

๑๒.

໑໒.

สุคโต’ติ’มินา วุตฺตา ปฏฺฐายปณิธานโต,อตฺตโนหิตสมฺปตฺติ ปรตฺถปฏิปตฺติจ;

()

ດ້ວຍບົດວ່າ 'ສຸຄະໂຕ' ນີ້ ພຣະອົງຊົງສະແດງความເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ ແລະການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ຕັ້ງແຕ່ການຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາມາ.

๑๓.

໑໓.

สตฺถา เทวมนุสฺสานํ ปุริสทมฺมสารถี,ปรตฺถปฏิปตฺเย’ว ปทญฺจเยหิ ทีปิตา;

()

ດ້ວຍກຸ່ມແຫ່ງບົດທັງຫຼາຍວ່າ 'ສັດຖາ ເທວະມະນຸດສານັງ' ແລະ 'ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ' ພຣະອົງຊົງສະແດງການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນໂດຍແທ້ຈິງ.

๑๔.

໑໔.

ปทญฺจเยน พุทฺโธติ ภควาติ วิภาวิตา,ยาว’ตฺตหิตสมฺปตฺติ ปรหิตปฏิปตฺติ จ;

()

ດ້ວຍກຸ່ມແຫ່ງບົດວ່າ 'ພຸດໂທ' ແລະ 'ພະຄະວา' ພຣະອົງຊົງສະແດງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງ ແລະການປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

๑๕.

໑໕.

ติธา พุทฺธคุณา เหตุผขลสตฺโต’ปการโต,สํขิตฺตา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’ติ ปเทหิจ;

()

ພຣະພຸດທະຄຸນທັງຫຼາຍມີສາມປະການ ໂດຍຄວາມເປັນເຫດ ຜົນ ແລະການອຸປະການະແກ່ສັດ ໂດຍຫຍໍ້ ດ້ວຍບົດທັງຫຼາຍວ່າ 'ອະຣະຫັງ' ແລະ 'ສັມມາສັມພຸດໂທ'.

๑๖.

໑໖.

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน โลกวิทู’ติ’เมหิ จ,จตูหิ ผขลสมฺปตฺติสงฺขาตา กิตฺติตา คุณา;

()

ແລະດ້ວຍບົດທັງຫຼາຍສີ່ບົດນີ້ ມີ 'ວິຊຊາຈະຣະນະສັມປັນໂນ' ແລະ 'ໂລກະວິທູ' ເປັນຕົ້ນ ພຣະຄຸນທັງຫຼາຍອັນນັບວ່າເປັນຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຜົນ ພຣະອົງຊົງສັນເສີນແລ້ວ.

๑๗.

໑໗.

ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา ทฺวีหิปเทหิ ตุ,สตฺโตปการสมฺปตฺติวเสน คทิตา คุณา;

()

ແຕ່ດ້ວຍສອງບົດວ່າ 'ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິ' ແລະ 'ສັດຖາ' ພຣະຄຸນທັງຫຼາຍອັນກ່າວໄວ້ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການອຸປະການະແກ່ສັດ.

๑๘.

໑໘.

ผลสมปตฺติสตฺโตปการสมปตฺติเภทโต,อุโภ พุทฺธคุณา พุทฺโธ’ติ’มินา ปริทีปิตา;

()

ໂດຍຄວາມຕ່າງກັນແຫ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຜົນ ແລະຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການອຸປະການະແກ່ສັດ ພຣະພຸດທະຄຸນທັງສອງ ພຣະອົງຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍບົດວ່າ 'ພຸດໂທ' ນີ້.

๑๙.

໑໙.

สุคโต ภควา ทฺวีหิ ปเทหา’ทิจฺจพนฺธุโน,วิภาวิตา เหตุ ผลสตฺโต’ปการสมฺปทา;

()

ດ້ວຍສອງບົດວ່າ 'ສຸຄະໂຕ' ແລະ 'ພະຄະວາ' ຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍເຫດ ຜົນ ແລະການອຸປະການະແກ່ສັດ ພຣະອົງຊົງສະແດງແລ້ວ.

๒๐.

໒໐.

ถีรสารตโร’ทารุตฺตุงฺค สคฺคุณเมรุนา,คิริราชา’ปิ นีจตฺตํ ชคาม ชินราชิโน;

()

ແມ້ແຕ່ພູເຂົາຫຼວງກໍເຖິງຄວາມຕ່ຳຕ້ອຍ ຕໍ່ພູເຂົາສິເນຣຸຄືພຣະຄຸນອັນດີງາມ ອັນສູງສົ່ງ ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມີສາຣະອັນໝັ້ນຄົງກວ່າ ຂອງພຣະຊິນະຣາຊາ.

๒๑.

໒໑.

ตสฺสา’นุปุพฺพคมฺภีรสมฺปุณฺณคุณสาคเร,สาคโร’ยํ ปริจฺฉินฺโน พินฺทุมตฺตํ’ว ขายติ;

()

ໃນມະຫາສະໝຸດຄືພຣະຄຸນອັນເຕັມປ່ຽມ ອັນເລິກເຊິ່ງໄປຕາມລຳດັບ ຂອງພຣະອົງນັ້ນ ມະຫາສະໝຸດນີ້ອັນມີຂອບເຂດຈຳກັດ ຍ່ອມປະກົດເໝືອນດັ່ງນ້ຳພຽງຢົດດຽວເທົ່ານັ້ນ.

๒๒.

໒໒.

ถาวรา’จลปตฺถิณฺณปติฏฺฐาคุณภุมิยา,โนเปติ ปํสุปถวี กลภาคมฺปิ สตฺถุโน;

()

ແຜ່ນດິນອັນເປັນຝຸ່ນຜົງນີ້ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງແມ່ນແຕ່ສ່ວນສ່ຽວໜຶ່ງ ແຫ່ງແຜ່ນດິນຄືພຣະຄຸນອັນເປັນທີ່ຕັ້ງ ອັນກວ້າງຂວາງ ໝັ້ນຄົງ ແລະບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ຂອງພຣະສາດສະດາ.

๒๓.

໒໓.

จกฺกวาฬสหสฺสานิ สมฺพาธิกฬิตานิ’ว,คุณเลสานุภาเวน ทิสฺสนฺเตรวิพนฺธุโน;

()

ພັນແຫ່ງຈັກກະວານທັງຫຼາຍ ຍ່ອມປະກົດເໝືອນດັ່ງແຄບແອອັດ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງພຣະຄຸນພຽງເລັກນ້ອຍ ຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ.

๒๔.

໒໔.

อนนฺตาปริยนฺเตน คุณากาเยน สตฺถุโน,อากาโส’มนนฺโต’ปิ อนฺตภุโต’ว คมฺยเต;

()เอวํ พุทฺธคุณานนฺตาปริยนฺตา อจินฺติยา,อวาจิยา’โนปเมยฺยา อโหอจฺฉริยพฺภุตา;

()

ດ້ວຍກຸ່ມແຫ່ງພຣະຄຸນອັນຫາທີ່ສຸດແລະຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຂອງພຣະສາດສະດา ແມ້ແຕ່ອາກາດອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ກໍປະກົດເໝືອນດັ່ງມີຂອບເຂດຈຳກັດ ພຣະພຸດທະຄຸນທັງຫຼາຍອັນຫາທີ່ສຸດແລະຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ເປັນອະຈິນໄຕ ບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ ບໍ່ມີສິ່ງປຽບທຽບໄດ້ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ໜ້າອັດສະຈັນແລະແປກປະຫຼາດຍິ່ງນັກ!

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเต นวนฺนมรหาทิคุณานํ สงฺเขปนยปริทีโป

ບົດສະແດງໂດຍຫຍໍ້ແຫ່ງພຣະຄຸນທັງຫຼາຍເກົ້າປະການ ມີ 'ອະຣະຫັງ' ເປັນຕົ້ນ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ຫົວໃຈຂອງກະວີທັງປວງ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງແລ້ວ.

สตฺตวีสติโมสคฺโค.

ບົດທີ 27.

๑.

໑.

ธุตนิชฺฌรจามรานิเลนสิสิเร กูฏภุเชหิ คิชฺฌกูเฏ,หริภุธรหาริเทหธาริวิหรนฺโต กรุณากโร กทาจิ;

()

ໃນກາລບາງຄັ້ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ຊົງເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງພຣະມະຫາກະລຸນາ ຜູ້ຊົງມີພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມດັ່ງພູເຂົາຄຳ ເມື່ອປະທັບຢູ່ເທິງຍອດເຂົາຄິຊຊະກູດ ອັນເຢືອກເຢັນດ້ວຍສາຍລົມພັດມາຈາກນ້ຳຕົກອັນສະຫຼັດໄປ ເໝືອນດັ່ງພັດວີ.

๒.

໒.

วสมาน มเสสภิกฺขุสงฺฆํอิห ราชคฺคหนามราชธานฺยา,วรมณฺฑลมาล มานยสฺสุมุนิรานนฺทยนินฺทมิจฺจโวจ;

()

ພຣະມຸນີເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຍັງພຣະອານົນໃຫ້ຍິນດີ ຊົງຕັດຄຳນີ້ວ່າ 'ອານົນ ເຈົ້າຈົ່ງຍັງພຣະພິກຂຸສົງທັງປວງ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຣາຊະທານີ ຊື່ວ່າຣາຊະຄຶນີ້ ໃຫ້ມາສູ່ມົນທົນມາລາອັນປະເສີດເຖີດ'.

๓.

໓.

ยติ สมฺปติ สนฺนิปาตยิตฺวายติสงฺฆํ ยติราชมพฺรุวี โส,รุจิรญฺชลิปูชิตงฺฆิกญฺโชสมยํ มญฺญถ ยสฺสทานิ ภนฺเต;

()

ພຣະອານົນ ຜູ້ເປັນພຣະໂຍຄີ ນັ້ນ ຍັງພຣະພິກຂຸສົງໃຫ້ປະຊຸມກັນແລ້ວໃນທັນທີ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຣາຊາແຫ່ງພຣະໂຍຄີ ຜູ້ມີພຣະບາດດັ່ງດອກບົວອັນບູຊາແລ້ວດ້ວຍອັນຊະລີອັນງົດງາມ ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ພຣະອົງຊົງຊາບກາລອັນຄວນເຖີດ'.

๔.

໔.

อถ โข สุคโต ตโต’หิคนฺตฺวานวสญฺฌาฆนรํสิวิปฺปกิณฺโณ,วรมณฺฑลมาฬ โมตริตฺถรวิ มนฺทารมิโวทยา’จลมฺหา;

()

ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະສຸຄົດ ຊົງສະເດັດໄປຈາກທີ່ນັ້ນ ຜູ້ມີພຣະຣັສມີແຜ່ຊ່ານໄປ ເໝືອນດັ່ງແສງແຫ່ງເມກໃນເວລາພົບຄ່ຳໃໝ່ ຊົງສະເດັດລົງສູ່ມົນທົນມາລາອັນປະເສີດ ເໝືອນດັ່ງພຣະອາທິດສະເດັດລົງຈາກພູເຂົາທາງທິດບູຣະພາ ໄປສູ່ພູເຂົາມັນທະຣະ.

๕.

໕.

ตหิ มาสนมตฺถเก นิสินฺโนมิคราชาริว กญฺจนาจลคฺเค,ปริสาสุ วิสารโท อภาสิมุนิราชา’ปริหานิเยจ ธมฺเม;

()

ພຣະມຸນີຣາຊາ ຜູ້ປະທັບນັ່ງຢູ່ເທິງອາສະນະທີ່ຈັດໄວ້ ໃນທີ່ນັ້ນ ເໝືອນດັ່ງພະຍາຣາຊະສີຢູ່ເທິງຍອດເຂົາຄຳ ຜູ້ມີຄວາມແກ້ວຫານໃນທ່າມກາງບໍລິສັດທັງຫຼາຍ ຊົງສະແງອະປະຣິຫານິຍະທັມທັງຫຼາຍ.

๖.

໖.

อภินฺขมิย’มฺพลฏฺฐิกายํวิหรนฺโต ภควา ตโต ปุรมฺหา,นวปลฺลวมณฺฑิตมฺพสาขีริว’นุพฺยญฺชนจารุรูปกาโส;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຊົງສະເດັດອອກໄປຈາກພຣະນະຄອນນັ້ນ ເມື່ອປະທັບຢູ່ທີ່ອຳພະລັດຖິກາ ຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມດ້ວຍອະນຸພະຍັນຊະນະ ເໝືອນດັ່ງກິ່ງໄມ້ໝ່ວງອັນປະດັບດ້ວຍໃບອ່ອນໃໝ່.

๗.

໗.

อิติสีลปภาวิโต สมาธิสผโล จิตฺตปภาวิตา จ ปญฺญา,สผลา’ติ ปวตฺตธมฺมจกฺโกอถ นาลนฺทมุปาคมี สสงฺโฆ;

()

ພຣະອົງຊົງຍັງທັມມະຈັກໃຫ້ເປັນໄປ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດວ່າ 'ສະມາທິອັນສີລອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ປັນຍາອັນຈິດອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ' ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະອົງພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ເມືອງນາລັນທາ.

๘.

໘.

ตหิ มมฺพวเน ยถาภิรนฺตํวิหรนฺตํ ตมุเปจฺจ เถรนาโค,มกหีตญฺชลิมญฺชริก สิเรนจรณจนฺท มวนฺทิ สาริปุตฺโต;

()

ໃນອຳພະວັນ (ສວນມ່ວງ) ນັ້ນ ພະສາຣີບຸດ ຜູ້ເປັນພະເຖລະຜູ້ປະເສີດ (ເຖຣະນາຄະ) ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ປະທັບຢູ່ຕາມພະອັດທະຍາໄສ ແລ້ວປະນົມມືອັນຮຸ່ງເຮືອງໄວ້ເໜືອຫົວ ນ້ອມອະພິວາດພະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງພະຈັນຂອງພະອົງ.

๙.

໙.

สุนิสชฺช อสชฺชมานญาณํภควนฺตํ ปจุรํ อภิตฺถวนฺโต,นทิ สิหนิโภ อภีตวาจํภควา จ’พฺภนุโมทิ ภาสิตํ ตํ;

()

ພະສາຣີບຸດນັ່ງລົງຢ່າງຮຽບຮ້ອຍ ແລ້ວໄດ້ກ່າວສັນເສີນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພະຍານອັນບໍ່ຕິດຂັດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ໄດ້ບັນລືສີຫະນາດດ້ວຍວາຈາອັນປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ແລະພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າກໍໄດ້ຊົງອະນຸໂມທະນາຄຳກ່າວນັ້ນ.

๑๐.

໑໐.

กถยํ อธิสีลจตฺตปญฺญา-ปฏิสญฺญุตฺตกถํ ตหึ วสิตฺวา,ยติสงฺฆปุรกฺขโต ตโต โสอคมา ปาฏลิคามมุคฺคธีมา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພະປັນຍາອັນສູງສົ່ງ ຊົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຊົງສະແດງທຳມະກະຖາອັນກ່ຽວເນື່ອງດ້ວຍອະທິສີລ ອະທິຈິດ ແລະອະທິປັນຍາ ແລ້ວມີພະພິກຂຸສົງແວດລ້ອມ ສະເດັດໄປຍັງປາຕະລີຄາມ.

๑๑.

໑໑.

มุนิ ปาฏลิคามุปาสกานํอนุกมฺปาย สุมาปิเต นิวาเส,นิวสํ สวณญฺชลีหิ เปยฺยํวธุรํ ธมฺมสุธารสํ อทาสิ;

()

ພະມຸນີ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ຊົງອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະແກ່ອຸປາສົກຊາວປາຕະລີຄາມ ຈຶ່ງໄດ້ປະທັບຢູ່ໃນທີ່ພັກອັນຈັດຕຽມໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ແລະໄດ້ປະທານລົດແຫ່ງພະທຳອັນຫວານປານນ້ຳອຳມະລິດ ເຊິ່ງຄວນດື່ມກິນດ້ວຍການຕັ້ງໃຈຟັງ.

๑๒.

໑໒.

อจิราปคเตสุ’ปาสเกสุภควา ปาฏลิคามิเกสุ เตสุ,ชนสุญฺญนิเกตนํ อนญฺโญปวิสิตฺวาน อกาสิ สีหเสยฺยํ;

()

ເມື່ອອຸປາສົກຊາວປາຕະລີຄາມເຫຼົ່ານັ້ນຫຼີກໄປບໍ່ດົນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພຽງພະອົງດຽວ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຍັງທີ່ພັກອັນສະຫງົບສະຫງັດຈາກຜູ້ຄົນ ແລ້ວຊົງບັນທົມດ້ວຍສີຫະໄສຍາດ.

๑๓.

໑໓.

มคธาธิปติสฺส ภุปติสฺสนครํ ตตฺร สุนิธวสฺสการา,สจิวา ติทเสหิ มนฺตยิตฺวาวิย ตสฺมึสมเย สุมาปยนฺติ;

()

ໃນເວລານັ້ນ ສຸນີທະ ແລະວັດສະກາຣະ ຜູ້ເປັນມະຫາອຳມາດຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນມະຄົດ ກຳລັງສ້າງເມືອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ປຽບເໝືອນໄດ້ປຶກສາຫາລືກັບເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ.

๑๔.

໑໔.

อภิปสฺสิย ทิพฺพจกฺขุนา ตํภควา’นนฺท มโวจ เหสฺสเต’ทํ,อริยา’ยตนํ วณิปฺปโถ’ตินครํ ปาฏลิปุตฺตนาม มคฺคํ;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງເຫັນການນັ້ນດ້ວຍທິບພະຍະຈັກຂຸ ຈຶ່ງຕັດກັບພະອານົນວ່າ 'ອານົນ, ເມືອງນີ້ຈະເປັນທີ່ຢູ່ຂອງພະອະລິຍະເຈົ້າ ແລະເປັນສູນກາງການຄ້າຂາຍ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ມີຊື່ວ່າ ປາຕະລີບຸດ'.

๑๕.

໑໕.

มิถุเภทวเสน อคฺคิโตวาทกโต ปาฏลิปุตฺตสญฺญิโน โข,นครสฺส กทาจิ อนฺตรายามุนิ เวเทหมุนึ ตโย’ตฺย’โวจ;

()

ພະມຸນີໄດ້ຕັດບອກແກ່ພະອານົນ (ເວເທຫະມຸນີ) ເຖິງອັນຕະລາຍ ໓ ປະການທີ່ຈະເກີດແກ່ເມືອງປາຕະລີບຸດນັ້ນໃນບາງຄັ້ງ ຄື: ຈາກໄຟ, ຈາກນ້ຳ ແລະຈາກຄວາມແຕກແຍກກັນເອງ.

๑๖.

໑໖.

ตทเห’วุปสงฺกมึสุ เยนภควา เตน สุนีธวสฺสการา,ชินปาทกิรีฏผุฏฺฐสีสาอภิสิตฺเต’ว ขณํ ลสึสุ’ โห เต;

()

ໃນວັນນັ້ນເອງ ສຸນີທະ ແລະວັດສະກາຣະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ພວກເຂົາໄດ້ນ້ອມຫົວລົງແຕະພະບາດຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ປຽບເໝືອນມີມົງກຸດສວມໃສ່ ແລະມີຄວາມສະຫວ່າງສະໄຫວໃນຂະນະນັ້ນ ປຽບດັ່ງຜູ້ໄດ້ຮັບການອະພິເສກ.

๑๗.

໑໗.

ถิรสารคุเณน ธมฺมรญฺโญธนุทณฺเฑว ฐิตา นตงกฺคยฏฺฐิ,ตทุโภ สวิวา นิมนฺตยึสุสุคตํ อชฺชตนาย โภชเนน;

()

ມະຫາອຳມາດທັງສອງນັ້ນ ຢືນນ້ອມກາຍລົງຄືກັບຄັນທະນູ ຕໍ່ພະທຳມະລາຊາຜູ້ຊົງຄຸນນະທຳອັນໝັ້ນຄົງ ແລະໄດ້ທູນນິມົນພະສຸຄົດເພື່ອສະເຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນນັ້ນ.

๑๘.

໑໘.

อธิวาสน มสฺส เต วิทตฺวาปฏิยตฺเตหิ ปณีตโภชเนหิ,ภควนฺต มตปฺปยุํ สสงฺคํกมลาวาสนิวาสคํ สหตฺถา;

()

ເມື່ອຮູ້ວ່າພະອົງຊົງຮັບນິມົນແລ້ວ ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ນ້ອມຖວາຍພັດຕາຫານອັນປະນີດທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ ແກ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ.

๑๙.

໑໙.

ภควา’ถ สุนีธวสฺสกาเรปริภุตฺโต อปนีตปตฺตปาณี,อนุโมทิ นิปีย ธมฺมปานํปจุรํ ปีติผุฏนฺตรา’ภวุํ เต;

()

ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເຫວີຍພັດຕາຫານສຳເລັດ ແລະຊົງວາງພະບາດແລ້ວ ໄດ້ຊົງອະນຸໂມທະນາແກ່ສຸນີທະ ແລະວັດສະກາຣະ ພວກເຂົາໄດ້ດື່ມລົດແຫ່ງທຳ ແລະມີຄວາມອີ່ມເອີບໃຈຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

๒๐.

໒໐.

อนุยนฺตชเนหิ ธมฺมรญฺโญวชโต ภิกฺขุปูรกฺขตสฺส ตมฺหา,ปุถุโลรตเลน ยํ วิสาลํนครทฺวาร มนนฺตริพภุว;

()

ເມື່ອພະທຳມະລາຊາສະເດັດອອກໄປຈາກທີ່ນັ້ນ ໂດຍມີພະພິກຂຸສົງແວດລ້ອມ ແລະມີປະຊາຊົນຫ້ອມລ້ອມຕິດຕາມ ພະອົງໄດ້ສະເດັດຜ່ານປະຕູເມືອງອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານ.

๒๑.

໒໑.

อิติ โคตมพุทฺธปาทผุฏฺฐํตทิทํ ทฺวาร มโหสี โคตมาขฺยํ,ตหิ โมตริ ยตฺถ กากกเปยฺยามุนิ คงฺคาขฺยสวนฺติ ตุงฺควีจิ;

()

ປະຕູເມືອງນັ້ນ ທີ່ພະບາດຂອງພະໂຄຕະມະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ຢຽບຢ່ຳ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ 'ປະຕູໂຄຕະມະ' (ໂຄຕມທວาຣະ) ແລະພະມຸນີໄດ້ສະເດັດລົງສູ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາທີ່ມີຄື້ນຟອງສູງ ເຊິ່ງໃນເວລານັ້ນແມ່ນ້ຳເຕັມຝັ່ງຈົນກາສາມາດກົ້ມດື່ມໄດ້.

๒๒.

໒໒.

พหฬา’นิลภงฺควีจิมาลา-ลุลิตายา’ติ คภีรนินฺนคาย,ย มนงฺคปภงฺคุโร ตริตฺถตยิทํ โคตมติตฺถนาม มาสิ;

()

ທ່າແມ່ນ້ຳອັນເລິກເຊິ່ງມີຄື້ນຟອງປັ່ນປ່ວນດ້ວຍແຮງລົມ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງທຳລາຍພະຍາມານໄດ້ສະເດັດຂ້າມໄປນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ 'ທ່າໂຄຕະມະ' (ໂຄຕມຕິດຖະ).

๒๓.

໒໓.

สุคโต ปรตีรโค’ฆติณฺโณชนตํ ปสฺสิย สาวเกหิ สทฺธึ,ตรณตฺถ มุลุมฺปกุลฺลนาวาปริเยสนฺต มุทานคาถ มาห;

()

ພະສຸຄົດຜູ້ສະເດັດຂ້າມຫ້ວງນ້ຳເຖິງຝັ່ງຟາກນັ້ນແລ້ວ ພ້ອມດ້ວຍພະສາວົກ ຊົງທອດພະເນດເຫັນປະຊາຊົນກຳລັງຊອກຫາແພ, ປ່ອງໄມ້ ແລະເຮືອເພື່ອຈະຂ້າມຟາກ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງກ່າວອຸທານຄາຖາວ່າ:

๒๔.

໒໔.

นรสารถิ เยน ภุมิกนฺตา-มกุฏาการกุฏีหิ นาวกาโส,อุปสงฺกมิ เตน โกฏิคาโมอุทิตมฺโภรุ หุ’ปาหนปฺปิตงฺฆี;

()

ພະຜູ້ຊົງເປັນນາຍສານຖີເຝິກມະນຸດ ຜູ້ມີພະບາດງົດງາມດັ່ງດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານ ໄດ້ສະເດັດໄປຍັງໂກຕິຄາມ ເຊິ່ງເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍກຸຕິວິຫານອັນງົດງາມດັ່ງມົງກຸດແຫ່ງແຜ່ນດິນ.

๒๕.

໒໕.

อหมสฺมิ ปพุทฺธสจฺจธมฺโมปุนรุปฺปตฺติ นจตฺถิ เม’ติ วตฺวา;

ตหิ โมวทิ วาสโค ติสิกฺขา-ปฏิสํยุตฺตกถาย ภิกฺขุสงฺฆํ;

()

ພະອົງຊົງຕັດວ່າ 'ເຮົາເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ສັດຈະທຳແລ້ວ ການເກີດໃໝ່ຂອງເຮົາບໍ່ມີອີກ' ແລ້ວຊົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຊົງໂອວາດພະພິກຂຸສົງດ້ວຍທຳມະກະຖາອັນກ່ຽວກັບໄຕສິກຂາ.

๒๖.

໒໖.

มุนิ นาติกนามคามยาโตกถิตานนฺทยตินฺทปุฏฺฐปญฺโห,ปริทีปยิ ธมฺมทปฺปณาขฺยํปริยายํ คติปจฺจเวกฺขณาย;

()

ພະມຸນີສະເດັດໄປຍັງບ້ານຍາຕິກະ ແລ້ວຊົງຕອບບັນຫາທີ່ພະອານົນຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນັກປວດທູນຖາມ ໂດຍຊົງສະແດງທຳມະປະຣິຍາຍອັນມີຊື່ວ່າ 'ແວ່ນທຳ' (ທັມມະທັສສະນະ ຫຼື ທັມມາດັສສະ) ເພື່ອໃຊ້ພິຈາລະນາຄະຕິປາຍທາງຂອງຕົນ.

๒๗.

໒໗.

อรหาทิคุณกโรก มเหสิวิหรํ ตตฺรปิ คิญฺชกานิวาเส,ปิฏกตฺตยสงฺคหํ วสินํอธิสีลาทิกถํ กเถสิ ภียฺโย;

()

ພະມະເຫສີ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ຜູ້ເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງຄຸນນະທຳມີພະອໍລະຫັນຕະຄຸນເປັນຕົ້ນ ເມື່ອປະທັບຢູ່ທີ່ຕຶກດິນຈີ່ (ຄິລັນຍະກາວະສະຖະ ຫຼື ຄິລັນຍະວິຫານ) ໃນບ້ານນັ້ນ ກໍໄດ້ຊົງສະແດງທຳມະກະຖາມີອະທິສີລເປັນຕົ້ນແກ່ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

๒๘.

໒໘.

สุคโต ปคโต สภิกฺขุสงฺโฆอถ เวสาลิปุรึ ปุรีนมคฺคํ,ตหิ มมฺพวเน วสํ วสินํสติปญฺญาปรมํ อภาสิ ธมฺมํ;

()

ຈາກນັ້ນ ພະສຸຄົດພ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງ ໄດ້ສະເດັດໄປຍັງເມືອງເວສາລີ ອັນເປັນຍອດແຫ່ງເມືອງທັງຫຼາຍ ຊົງປະທັບຢູ່ທີ່ອຳພະວັນ (ສວນມ່ວງຂອງນາງອຳພະປາລີ) ໃນເມືອງນັ້ນ ແລະໄດ້ຊົງສະແດງທຳອັນມີສະຕິແລະປັນຍาເປັນຍອດແກ່ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍ.

๒๙.

໒໙.

ชินคนฺธคโช มม’มฺพปาลิ-คณิกา อมฺพวเน’นิ’ทานิ สุตฺวา,อภิรุยฺห ปยาสิ ภทฺทยานํกุจภาราติสมิทฺธภตฺติภารา;

()

ນາງອຳພະປາລີຜູ້ເປັນຍິງຄະນິກາ ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າພະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປຽບດັ່ງຊ້າງແກ້ວ (ຄັນທະຫັດຖີ) ປະທັບຢູ່ໃນສວນມ່ວງຂອງຕົນ ຈຶ່ງຂຶ້ນລົດມ້າອັນງົດງາມ ເດີນທາງໄປເຝົ້າດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບເລື່ອມໃສຢ່າງປ່ຽມລົ້ນ.

๓๐.

໓໐.

คณิกา’ถ กตญฺชลินิสินฺนาฆนปีนตฺถนภารรุมฺภีเตว,กรวิกวิราวมญฺชุโฆโสมธุรํ ธมฺม มภาสิ ตาย สตฺถา;

()

ຄະນິການັ້ນນັ່ງປະນົມມືຢູ່ ພະສາດສະດາຜູ້ມີພະສຸລະສຽງອັນມ່ວນອອນຊອນດັ່ງສຽງນົກກາລະເວດ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງສະແດງທຳອັນຫວານໄພເລາະແກ່ນາງ.

๓๑.

໓໑.

กตภตฺตนิมนฺตนา ปสาทํรสนาทามสเรหิ วาหรนฺติ,ปวิธาย ปทกฺขิณํ มุนินฺทํอคมา หํสวธุว มนฺทิรํ สา;

()

ນາງໄດ້ກ່າວທູນນิມົນສະເຫວີຍພັດຕາຫານດ້ວຍນ້ຳສຽງອັນໄພເລາະສະແດງຄວາມເລື່ອມໃສ ແລ້ວເຮັດປະທັກສິນ (ວຽນຂວາ) ອ້ອມພະມຸນິນເຈົ້າ ຈາກນັ້ນກໍຫຼີກໄປຍັງວິມານຂອງຕົນ ປຽບດັ່ງນາງຫົງ.

๓๒.

໓໒.

อหตาหตนีลปีตรตฺต-สิตมญฺชิฏฺฐวิราคสาฏเกหิ,สุนิวตฺถสุปารุตา’ภิรูฬฺหาสุรปุตฺตาริว ภทฺทภทฺทยานํ;

()

ຝ່າຍພວກເຈົ້າລິສສະວີ ຜູ້ຊົງສະນັບເພົາແລະສະໄບອັນງົດງາມ ມີສີຂຽວ, ສີເຫຼືອງ, ສີແດງ, ສີຂາວ ແລະສີແດງເຂັ້ມ ຕ່າງກໍຂຶ້ນລົດມ້າອັນປະເສີດ ງົດງາມປຽບດັ່ງເທວະບຸດ.

๓๓.

໓໓.

อถ ลิจฺฉวิราชราชปุตฺตาอุปสงฺกมฺม ปณมฺม ธมฺมรญฺโญ,นขรํสิปพนฺธสินฺธุตีเรสมยุํ มคฺคปริสฺสมํ นิสินฺนา;

()

ຄັ້ງນັ້ນ ພວກເຈົ້າລິສສະວີທັງຫຼາຍໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າ ແລະຖວາຍອະພິວາດພະທຳມະລາຊາ ແລ້ວນັ່ງລົງເພື່ອຜ່ອນຄາຍຄວາມອິດເມື່ອຍຈາກການເດີນທາງ ຢູ່ໃກ້ກັບພະບາດອັນມີລັງສີແຫ່ງພະນະຂາ (ເລັບ) ສ່ອງສະຫວ່າງ.

๓๔.

໓໔.

วิลสึสุ กิริฏภิงฺคมาลา-วิรฬา ลิจฺฉวิกญฺชโกสราสิ,รวิพนฺธวธมฺมภากเรนผุฏิตา’ธฏฺฐิตสิลคนฺธสาลิ;

()

ພວກເຈົ້າລິສສະວີເຫຼົ່ານັ້ນ ປຽບດັ່ງກຸ່ມດອກບົວທີ່ມີເຜິ້ງແວດລ້ອມ ໄດ້ເບັ່ງບານແລະສົ່ງກິ່ນຫອມແຫ່ງສີລ ອັນເນື່ອງມາຈາກພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພະອາທິດ ແລະເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງທຳ.

๓๕.

໓໕.

สผลีกตทุลฺลภนฺตภาวาวิผลีภุตนิมนฺตานา ชนา เต,วิรชงฺฆิรโชปิสงฺคโมฬีปุร มารูฬฺหรถา ตโต ปยาสุํ;

()

ພວກເຈົ້າລິສສະວີເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມເປັນມະນຸດອັນໄດ້ຍາກມີຜົນສຳເລັດ (ດ້ວຍການໄດ້ເຫັນພະພຸດທະເຈົ້າ) ແຕ່ຕ້ອງຜິດຫວັງໃນການທູນນິມົນພັດຕາຫານ ຕ່າງກໍຂຶ້ນລົດມ້າເດີນທາງກັບຄືນສູ່ພະນະຄອນ.

๓๖.

໓໖.

ชนโลจนโตรณากราฬํอวติณฺโณ วิมลญฺชสํ สสงฺโฆ,คณิกาย ฆรํ มเหสิ ปาโตจรณกฺกนฺตถลมฺพุโช ชคาม;

()

ໃນເວລາເຊົ້າ ພະມະເຫສີ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ພ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸສົງ ໄດ້ສະເດັດໄປຕາມຫົນທາງອັນສະອາດ ເຊິ່ງເປັນທີ່ດຶງດູດສາຍຕາຂອງມະຫາຊົນ ສະເດັດໄປຍັງເຮືອນຂອງນາງຄະນິກາ ດ້ວຍພະບາດອັນງົດງາມດັ່ງດອກບົວບົກ.

๓๗.

໓໗.

กตโภชนสงฺคภาวสาเนคณิกา ปญฺชลิกา นิสชฺช ธมฺมํ,สุนิสมฺม สสาวกสฺส’ทาสิสุคตสฺส’มฺพวนํ สมิทฺธสทฺธา;

()

ເມື່ອການສະຫວີຍພັດຕາຫານສິ້ນສຸດລົງ ນາງຄະນິກາໄດ້ນັ່ງປະນົມມືຟັງພະທຳມະເທດສະໜາ ແລ້ວມີຈິດເລື່ອມໃສຢ່າງແຮງກ້າ ໄດ້ຖວາຍສວນມ່ວງ (ອຳພະວັນ) ແກ່ພະສຸຄົດພ້ອມດ້ວຍພະສາວົກ.

๓๘.

໓໘.

มุนิ รมฺพวนํ ปฏิคฺคเหตฺวาวิหริตฺวาตหิเมต เทว ธมฺมํ,กถยํ อธิสีลจิตฺตปญฺญา-ปรมํ เพฬุวคามกํ ชคาม;

()

ພະມຸນີຊົງຮັບສວນມ່ວງນັ້ນແລ້ວ ປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຊົງສະແດງທຳມະກະຖາອັນມີອະທິສີລ ອະທິຈິດ ແລະອະທິປັນຍາເປັນຍອດ ແລ້ວສະເດັດໄປຍັງບ້ານເວລຸວະຄາມ.

๓๙.

໓໙.

อหเมตฺถ วสามิ ภิกฺขเว’โกสมณฺเห’ตฺตสหายเกหิ ตุมฺเห,อุปคจฺฉถ วสฺส มสฺสเมสุมุนิ เวสาลิสมนตโตตฺย’ภาสิ;

()

ພະມຸນີໄດ້ຕັດກັບພະພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຈະຈຳພັນສາຢູ່ທີ່ນີ້ພຽງພະອົງດຽວ ສ່ວນພວກເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງແຍກຍ້າຍກັນໄປຈຳພັນສາໃນອາຮາມຕ່າງໆ ອ້ອມຮອບເມືອງເວສາລີເຖີດ'.

๔๐.

໔໐.

ชิตมารพลสส เพฬุวสฺมึอถ วสฺสุปคตสฺส โฆรโรโค,อุทปาทิ จ มารณนฺติกา’สุํกฏุกา กายิกเวทนา’ติพาฬฺหา;

()

ເມື່ອພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະກອງທັບພະຍາມານ ຊົງຈຳພັນສາຢູ່ໃນເວລຸວະຄາມນັ້ນ ພະຍາດອັນຮ້າຍແຮງກໍເກີດຂຶ້ນ ມີທຸກຂະເວທະນາທາງກາຍອັນແຮງກ້າແລະເຈັບປວດປານຈະສິ້ນພະຊົນ.

๔๑.

໔໑.

อธิวาสนขนฺติปารโค โสสุขทุกฺเขสุ ตุลาสโม ตทานิ,ภควา อวิหญฺญมานรูโปอธิวาเสสิ สโต จ สมฺปชาโน;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຂັນຕິບາລະມີ ຊົງມີພະໄທສະໝ່ຳສະເໝີໃນສຸກແລະທຸກດັ່ງຕາຊັ່ງ ຊົງມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ອົດກັ້ນເວທະນານັ້ນໄວ້ໂດຍບໍ່ຊົງເດືອດຮ້ອນເລີຍ.

๔๒.

໔໒.

อนเปกฺขิย ตาว ภิกฺขุสงฺฆํอิธุ’ปฏฺฐากนิเวทนํ อกตฺวา,อนลนฺติ มมา’นุปาทิเสส-ปรินิพฺพานปทํ สเจ ลเภยฺยํ;

()

ພະອົງຊົງດຳລິວ່າ 'ການທີ່ເຮົາຈະປະລິນິພານດ້ວຍອນຸປາທິເສສປະລິນິພານທາດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ບອກກ່າວແກ່ພະພິກຂຸສົງ ແລະບໍ່ໄດ້ບອກແກ່ພະອຸປັດຖາກນັ້ນ ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ສົມຄວນເລີຍ'.

๔๓.

໔໓.

วีริเยน ปฏิปฺปณามยิตฺวาพลวา’พาธ มลพฺภยาปนียํ,ปฏิสงฺขรณารหํ วิเสสํสมธิฏฺฐาย สชีวิตินฺทฺริยสฺส;

()

ພະອົງຈຶ່ງຊົງຂັບໄລ່ພະຍາດອັນຮ້າຍແຮງທີ່ຍາກຈະຮັກສາໃຫ້ຫາຍນັ້ນດ້ວຍຄວາມພຽນ ແລ້ວຊົງອະທິຖານດຳລົງຊີວິຕິນຊີ (ອາຍຸສັງຂານ) ໄວ້.

๔๔.

໔໔.

ภควา’ถ สมาธิ มปฺปยิตฺวาปฏิปสฺสมฺภิย ทุกฺขเวทนํ โส,ปวิหาสิ มหาวิปสฺสนายนหิ วิกฺขมฺหิต เวทนา ปุนาสุํ;

()

ຈາກນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງເຂົ້າສະມາທິ ລະງັບທຸກຂະເວທະນາໄວ້ ຊົງປະທັບຢູ່ດ້ວຍມະຫາວິປັດສະນາ ເວທະນາທີ່ຖືກຂົ່ມໄວ້ນັ້ນກໍບໍ່ກັບມາບຽດບຽນອີກ.

๔๕.

໔໕.

รวิพนฺธุ วิหารโต’หิคนฺตฺวาพหิฉายาเอรณงฺคณปฺปเทเส,สุนิสชฺชิ สุสชชิตา สนมฺหิปริยุฏฺฐาย ลหุํ คิลานภาวา;

()

ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພະອາທິດ ຊົງຫາຍຈາກພະຍາດຢ່າງວ່ອງໄວ ສະເດັດອອກຈາກວິຫານ ໄປປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະອັນຈັດຕຽມໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ຢູ່ບໍລິເວນຮົ່ມໄມ້ກາງແຈ້ງ.

๔๖.

໔໖.

ชิตชาติชรารุโช นิสีทิยหิมานนฺทตโปธโน’ ปคมฺม,ตหิ มญฺชลิโก มยา สุทิฏฺฐํขมนียํ ตว สาต มิจฺจโวจ;

()

ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະຄວາມເກີດ, ຄວາມແກ່ ແລະຄວາມເຈັບປວດ ປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພະອານົນຜູ້ມີຕະປະທຳໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າ ປະນົມມືແລ້ວທູນວ່າ 'ข້າພະອົງໄດ້ເຫັນຄວາມສຳລານແລະຄວາມຜາສຸກຂອງພະອົງແລ້ວ'.

๔๗.

໔໗.

ตว พาฬฺหคิลานตาย ภนฺเตมม ปตฺถงฺฆโน วิย’ตฺตภาโว,สกลาปิ ทิสา’นุปฏฺฐหนฺตินปิ ธมฺมา ปฏิภนฺติ มนฺติ วตฺวา;

()

ພະອານົນທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເພາະຄວາມປະຊວນໜັກຂອງພະອົງ ຮ່າງກາຍຂອງຂ້າພະອົງຈຶ່ງອ່ອນເພຍໄປໝົດ ທິດທັງຫຼາຍກໍບໍ່ປາກົດແກ່ຂ້າພະອົງ ແລະແມ່ນແຕ່ທຳທັງຫຼາຍກໍບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້າພະອົງເລີຍ'.

๔๘.

໔໘.

อปิจา’สิ มเม’ส สาวกานํหทยสฺสา’สลโว นกิญฺจิวตฺวา,ภควา นปนา’นุปาทิเสส-ปรินิพฺพาน ปทํ ภเช’ติ ภนฺเต;

()

ພະອານົນທູນຕໍ່ວ່າ 'ແຕ່ຂ້າພະອົງຍັງມີຄວາມເບົາໃຈຢູ່ໜ້ອຍໜຶ່ງວ່າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຈະຍັງບໍ່ສະເດັດດັບຂັນທະປະລິນιພານ ຕາບໃດທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຕັດສັ່ງເສຍສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງແກ່ພະພິກຂຸສົງ'.

๔๙.

໔໙.

ยมนนฺตรพาหิรํ กริตฺวานนุ จา’นนฺทปกาสิโต หิ ธมฺโม,คุรุมุฏฺฐิ ตถาคเตสุ นตฺถิวท กึ ปตฺถยเต มเม’ส สงฺโฆ;

()

ພະອົງຕັດວ່າ 'ອານົນ, ທຳທີ່ເຮົາສະແດງແລ້ວ ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ມີພາຍໃນຫຼືພາຍນອກເລີຍ ກຳມືຂອງອາຈານ (ຄວາມລັບ) ຍ່ອມບໍ່ມີໃນພະຕາຖາຄົດ ພວກພິກຂຸສົງຍັງຈະຫວັງຫຍັງຈາກເຮົາອີກເລົ່າ?'

๕๐.

໕໐.

อธุนา’ห มสีติ วสฺสิโกสฺมิปริชิณฺโณสฺมิ ตถาคตสฺส กาโย,สกฏํวิย ชชฺชรํ ชรายภิทุโร วตฺตติ เวขมิสฺสเกน;

()

ພະອົງຕັດວ່າ 'ບັດນີ້ ເຮົາມີອາຍຸໄດ້ ໘໐ ປີແລ້ວ ກາຍຂອງພະຕາຖາຄົດແກ່ຊຸດໂຊມລົງ ປຽບເໝືອນກວຽນເກົ່າທີ່ຊຳລຸດຊຸດໂຊມ ຕ້ອງປະຄັບປະຄອງໄວ້ດ້ວຍໄມ້ຄ້ຳ'.

๕๑.

໕໑.

สนิมิตฺตกเวทนานิโรธาอุปสมฺปชฺช วิมุตฺติชํ สมาธึ,วิหเรยฺย ยทา ตทาตฺตภาโววยธมฺโมปิ อตีวผาสุโหติ;

()

ພະອົງຕັດວ່າ 'ເມື່ອໃດພະຕາຖາຄົດເຂົ້າອະນິມິດຕະເຈໂຕສະມາທິ ເພາະດັບເວທະນາທັງປວງ ເມື່ອນັ້ນກາຍຂອງພະຕາຖາຄົດ ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມເສື່ອມເປັນທຳມະດາ ກໍຍ່ອມມີຄວາມຜາສຸກຢ່າງຍິ່ງ'.

๕๒.

໕໒.

อธุนาค มิว’ตฺตธมฺมทีปาภวถา’นญฺญปรายณาตฺถ ตุมฺเห,ภควาวทิ เต’ว สตฺตมา’ติสมณา ภาวิตกาย จิตฺตปญฺญา;

()

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດກັບພະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີກາຍ, ຈິດ ແລະປັນຍาອັນອົບຮົມດີແລ້ວວ່າ 'ບັດນີ້ ພວກເຈົ້າຈົ່ງມີຕົນເປັນເກາະ ມີທຳເປັນເກາະ ຈົ່ງມີຕົນເປັນທີ່ພຶ່ງ ມີທຳເປັນທີ່ພຶ່ງ ຢ່າເອົາສິ່ງອື່ນເປັນທີ່ພຶ່ງເລີຍ'.

๕๓.

໕໓.

ปุนราคมิ ตตฺถ วุตฺถวสฺโสภควา เชตวนํ มหาวิหารํ,อุปคมฺม ตทานิ ธมฺมเสนา-ปติ สตฺถาร มวนฺทิ สาริปุตฺโต;

()

ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງຈຳພັນສາຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດກັບຄືນມາຍັງພະເຊຕະວັນມະຫາວິຫານ ຄັ້ງນັ້ນ ພະສາຣີບຸດຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າອະພິວາດພະສາດສະດา.

๕๔.

໕໔.

วิวิธิทฺธิวิกุพฺพณํ วิธายยตินาโค มุนินา กตาวกาโส,ตว ปจฺฉิมทสฺสนนฺติ วตฺวานิวุโต ปญฺจสเตหิ สตฺถุกปฺโป;

()

ພະສາຣີບຸດຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນັກປວດ ໄດ້ສະແດງອິດທິປະຕິຫານຕ່າງໆ ແລ້ວທູນຂໍໂອກາດຈາກພະມຸນີ ໂດຍກ່າວວ່າ 'ນີ້ເປັນການເຂົ້າເຝົ້າພະອົງເປັນຄັ້ງສຸດທ້າຍ' ແລ້ວແວດລ້ອມດ້ວຍພະພິກຂຸ ໕໐໐ ຮູບ ຜູ້ມີວັດປະຕິບັດຄ້າຍຄືພະສາດສະດາ.

๕๕.

໕໕.

อภินมฺม ปทกฺขิณํ กริตฺวาภควนฺตํ สมุเปจฺจ มาตุเคหํ,ชนิโต’วรเก นิปชฺชก มญฺเจปรินิพฺพายิ ตทา’สิ ภูมิจาโล;

()

ພະສາຣີບຸດໄດ້ຖວາຍອະພິວາດແລະເຮັດປະທັກສິນອ້ອມພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວເດີນທາງໄປຍັງເຮືອນຂອງມານດา ນອນລົງເທິງຕຽງໃນຫ້ອງທີ່ຕົນເກີດ ແລ້ວໄດ້ດັບຂັນທະປະລິນιພານ ໃນຂະນະນັ້ນກໍເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

๕๖.

໕໖.

อถ โกลิตนามเถรนาโคปรินิพฺพายิ ตถา กตาวกาโส,ปุน ธาตุสรีร มปฺปยิตฺวามุนิการาปยิ เจติยานิ เตสํ;

()

ຕໍ່ມາ ພະມະຫາໂມກຄັລລານະ (ໂກລິຕະ) ຜູ້ເປັນພະເຖລະຜູ້ປະເສີດ ກໍໄດ້ດັບຂັນທະປະລິນιພານ ຫຼັງຈາກໄດ້ທູນຂໍໂອກາດເຊັ່ນດຽວກັນ ພະພຸດທະເຈົ້າຊົງໃຫ້ນຳພະທາດຂອງພະເຖລະທັງສອງນັ້ນມາບັນຈຸໄວ້ ແລະຊົງໂປດໃຫ້ສ້າງພະເຈດີເພື່ອອຸທິດແກ່ພະເຖລະທັງສອງ.

๕๗.

໕໗.

ชนโลจนปียมานรูโปมุนิ เวสาลิปุรํ กเมน ปตฺวา,สุนิวตฺถสุปารุโต กุเลสุจริ ปิณฺฑาย กรี’ว เสริจารี;

()

ພະມຸນີຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອັນເປັນທີ່ດຶງດູດສາຍຕາຂອງມະຫາຊົນ ສະເດັດເຖິງເມືອງເວສາລີໂດຍລຳດັບ ຊົງຄອງສະບົງຈີວອນເປັນຢ່າງດີ ແລ້ວສະເດັດບິນທະບາດໄປຕາມຕະກູນຕ່າງໆ ປຽບດັ່ງພະຍາຊ້າງທີ່ທ່ຽວໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາ.

๕๘.

໕໘.

ภควา ปริภุตฺตปาตราโสภวตา’นนฺททิวาวิหารกาโม,อถ คณฺห นิสีทนนฺติ วตฺวาคมิ จาปาลสมญฺญเจติยํหิ;

()

ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເຫວີຍພັດຕາຫານເຊົ້າແລ້ວ ຊົງມີພະປະສົງຈະພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ ຈຶ່ງຕັດກັບພະອານົນວ່າ 'ອານົນ, ຈົ່ງຖືເອົາຜ້າປູນັ່ງໄປເຖີດ' ແລ້ວສະເດັດໄປຍັງຈາປາລະເຈດີ.

๕๙.

໕໙.

อถ โข ภควา นิสิทิ เยนตทุปฏฺฐากวโร’ปคมฺม เตน,กตปญฺชลิโก นิสิทิ วตฺวารมณียํติ อุเทนเจติยมฺปิ;

()

ຄັ້ງນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບນັ່ງຢູ່ ພະອານົນຜູ້ເປັນພະອຸປັດຖາກຜູ້ປະເສີດໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າ ປະນົມມືແລ້ວນັ່ງລົງ ພະອົງໄດ້ຕັດວ່າ 'ອານົນ, ອຸເທນເຈດີກໍເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນຍິ່ງນັກ'.

๖๐.

໖໐.

สุคตสฺส ปนี’ทฺธิปาทธมฺมาจตุโร ภิกฺขุ สุภาวิตา สุจิณฺณา,พหุลีกฬิตา’ติ จาห ภียฺโยมุนิ ติฏฺเฐยฺย สเจ ขเมยฺย กปฺปํ;

()

ພະອົງຕັດຕໍ່ໄປວ່າ 'ພິກຂຸ, ອິດທິບາດ ໔ ປະການ ທີ່ພະຕາຖາຄົດໄດ້ອົບຮົມດີແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຫາກພະຕາຖາຄົດປາດຖະໜາ ກໍຍ່ອມສາມາດດຳລົງພະຊົນຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດກັປໜຶ່ງ ຫຼືເກີນກວ່າກັປ'.

๖๑.

໖໑.

กรุณาปริภาวิตาสเยนชิตมาเรน ติวาร มตฺตเมวํ,อุชุกํ มุนินา กรียมาเนวิปุโลภาสนิมิตฺตชปฺปนมฺหิ;

()

ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະພະຍາມານ ແລະມີພະໄທປ່ຽມດ້ວຍພະມະຫາກະລຸນາ ໄດ້ຊົງສະແດງນິມິດແລະໂອພາສອັນແຈ່ມແຈ້ງໂດຍກົງເຖິງ ໓ ຄັ້ງຢ່າງນີ້.

๖๒.

໖໒.

ปริยุฏฺฐิตมานโส ริว’ญฺโญขรมาเรน ปมุฏฺฐมานโส โส,น จ ตํ ปฏิวิชฺฌิ เนว ยาจิภควา ติฏฺฐตุ ยาวตา’ยุกปฺปํ;

()

ແຕ່ພະອານົນມີຈິດໃຈເໝືອນຖືກຄອບງຳ ໂດຍຖືກພະຍາມານຜູ້ຮ້າຍກາດດົນບັນດານໃຫ້ຫຼົງລືມ ຈຶ່ງບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍນັ້ນ ແລະບໍ່ໄດ້ທູນຂໍໃຫ້ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດຳລົງພະຊົນຢູ່ຕະຫຼອດກັປ.

๖๓.

໖໓.

วช กงฺขสิ ยสฺสทานิกาลํปหิตา’นนฺทตโปธโน’ติวตฺวา,วสวตฺติวสิกโต มุหุตฺตํอวิทูรมฺหิ นิสีทิ รุกฺขมูเล;

()

ພະອົງຈຶ່ງຕັດວ່າ 'ອານົນ, ເຈົ້າຈົ່ງໄປເຖີດ ບັດນີ້ເປັນເວລາອັນສົມຄວນແລ້ວ' ພະອານົນຜູ້ມີຕະປະທຳ ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດແລ້ວ ຈຶ່ງຫຼີກໄປນັ່ງຢູ່ກ້ອງຮົ່ມໄມ້ແຫ່ງໜຶ່ງໃນທີ່ບໍ່ໄກ.

๖๔.

໖໔.

อุปคญฺฉิย โพธเนยฺย พนฺธุภควา เยน ปมตฺต พนฺธุ เตน,ภุชโคริว ภุตฺตนงฺคเลนอภิมาเนน อโนนตงฺคยฏฺฐิ;

()

ຄັ້ງນັ້ນ ພະຍາມານ (ຜູ້ເປັນມິດແຫ່ງຄວາມປະມາດ) ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ (ຜູ້ເປັນມິດແຫ່ງເວໄນຍະສັດ) ດ້ວຍທ່າທາງອັນທະນົງຕົວ ບໍ່ຍອມກົ້ມກາຍລົງ ປຽບດັ່ງພະຍານາກ.

๖๕.

໖໕.

อชปาลสมญฺญิโน กทาจิอุรุเวลาย วฏทฺทุมสฺส มูเล,กตกิจฺจ? ตยา กตา ปฏิญฺญาลิขิตา วตฺตติ จิตฺตโปตฺถเก เม;

()

ພະຍາມານທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຊົງເຮັດກິດສຳເລັດແລ້ວ ໃນສະໄໝໜຶ່ງ ທີ່ກ້ອງຮົ່ມໄມ້ອະຊະປາລະນິໂຄດ ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳອຸຣຸເວລາ ຄຳປະຕິຍານທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງໃຫ້ໄວ້ນັ້ນ ຍັງຄົງຈາລຶກຢູ່ໃນໃຈຂອງຂ້າພະອົງ'.

๖๖.

໖໖.

สมณา ตว สาสนา’ว ติณฺณาอธุนา ธมฺมธรา’นุธมฺมจารี,ปฏิปตฺติรตา พหุสฺสุตา จสุวิยตฺตา สุวิสารทา วินีตา;

()

ພະຍາມານທູນຕໍ່ວ່າ 'ບັດນີ້ ພະພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນພະສາດສະໜາຂອງພະອົງ ຕ່າງກໍເປັນຜູ້ຊົງທຳ ປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ ຍິນດີໃນການປະຕິບັດ ເປັນພະຫູສູດ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ແກ້ວກ້າ ແລະໄດ້ຮັບການເຝິກຝົນດີແລ້ວ'.

๖๗.

໖໗.

ปฏิสิทฺธปรปฺปวาทิวาทาสหธมฺเมน สปาฏิหาริยํ เต,กถยนฺติ กถาปยนฺติ ธมฺมํปรินิพฺพาตุ ตโต ภวนฺตฺย โวจ, ()

ພວກເຂົາສາມາດສະແດງທຳ ແລະເຜີຍແຜ່ທຳອັນມີປາຕິຫານ ພ້ອມທັງຊີ້ແຈງສະກົດວາດຂອງປັບປະວາດ (ລັດທິອື່ນ) ໃຫ້ຮາບຄາບລົງໄດ້ດ້ວຍສະທຳ ດັ່ງນັ້ນ ຂໍພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປະລິນιພານເຖີດ'.

๖๘.

໖໘.

ปรินิฏฺฐิตสพฺพพุทฺธกิจฺโจมุนิเรวํ สมุทิริเต ติวารํ,อนลนฺติ นิราลโย ภเวสุตทู’(ปจฺฉนฺทสิกํ) นิเสธนาย;

()

ພຣະມຸນີຜູ້ມີພຣະພຸດທະກິດທັງປວງອັນສຳເລັດແລ້ວ, ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມອາໄລໃນພົບທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພຣະອານົນທູນຂໍຢ່າງນັ້ນເຖິງສາມເທື່ອ, ຈຶ່ງຊົງຫ້າມຄວາມປາດຖະໜານັ້ນວ່າ "ພໍລະ" ດັ່ງນີ້.

๖๙.

໖໙.

อปฺโปสฺสุกฺโก สมาโน วิหรตุ กลิมา โห ติมาสจฺจเยนสจฺจาโลกปฺปกาโส ทุริต ตมหิโท ปญฺจตาฬิสวสฺสํ;

สมฺมา ขีณสฺสิเนโห ติภุวนภวเน ธมฺมราชปฺปทีโปนิพฺพายิสฺสตฺย’ภาสิ ตทหนิ วิชหญฺจา’ยุ สงฺขารเวคํ ()

"ດູກ່ອນມານຜູ້ມີບາບ, ທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມຂວາຍຂວາຍນ້ອຍເຖີດ, ໂດຍລ່ວງໄປສາມເດືອນແຕ່ນີ້, ພຣະຕຖາຄົດຜູ້ຊົງປະກາດແສງສະຫວ່າງແຫ່ງສັດຈະທຳ, ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດຄືບາບຕະຫຼອດສີ່ສິບຫ້າພັນສາ, ຜູ້ມີຄວາມຮັກສິ້ນໄປໂດຍຊອບ, ຜູ້ເປັນປະທີບແຫ່ງພຣະທຳມະຣາຊາໃນພົບທັງສາມ, ຈັກສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານ." ໃນວັນນັ້ນ, ພຣະອົງຊົງສະຫຼະອາຍຸສັງຂານແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດແນວນັ້ນ.

๗๐.

໗໐.

จาปาเล เจติเย’วํ วิชหติ สติยา สมฺปชญฺเญนวายุ-สงฺกาเร ภูมิจาโล ภวิ ปฏุปฏหาราว คมฺภิรโฆโส,คชฺชึสุ วิชฺชุราชิภุชสตปหฏา สุกฺขชิมูตเภริโลโก โสกนฺธกาเร ปริปติ ชนิโต ภึสโน โลมหํโส;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະຫຼະອາຍຸສັງຂານ ດ້ວຍພຣະສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ນະ ຈະປາລະເຈດີ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ແຜ່ນດິນໄຫວອັນມີສຽງກຶກກ້ອງເລິກເຊິ່ງ ປານດັ່ງສຽງກອງອັນດັງສະໜັ່ນກໍໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນ, ຟ້າຮ້ອງດັງສະໜັ່ນປານດັ່ງກອງແຫ່ງເມກແລ້ງ ອັນຖືກຕີດ້ວຍແຂນຮ້ອຍເບື້ອງແຫ່ງສາຍຟ້າ, ໂລກທັງປວງໄດ້ຕົກຢູ່ໃນຄວາມມືດມົນແຫ່ງຄວາມໂສກເສົ້າ ອັນເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວຂົນພອງສະຢອງເກົ້າ.

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต อายุสงฺขาโรสฺสชฺชน ปวตฺติ ปริทีโป อฏฺฐวีสติโม สคฺโค.

ບົດທີ ຍີ່ສິບແປດ ວ່າດ້ວຍຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການຊົງສະຫຼະອາຍຸສັງຂານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ໃນສັນຕິເກນิທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະໂຍຄີຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

๑.

໑.

เยนา’นนฺโท วสติ ภควา เตน คนฺตฺวา นิสินฺโนปาทมฺโภเช สุมหิย สุเหพทฺธมุทฺธาญฺชลิหิ,ภนฺเต สุกฺขาสติ จ เอลิตา หึสโน โลมหํโสชาโต กสฺมา วสุมติวธู สมฺปเวธีตฺย’ปุจฺฉิ;

()

ພຣະອານົນໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຖິງບ່ອນປະທັບ ແລ້ວນັ່ງລົງ, ຖວາຍອະພิວາດແທບພຣະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງດອກບົວ ດ້ວຍການປະນົມມືໄວ້ເໜືອຫົວຢ່າງນອບນ້ອມ, ແລ້ວທູນຖາມວ່າ: "ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເຫດໃດໜໍ ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້ຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວສະທ້ານສະເທືອນ ອັນເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວຂົນພອງສະຢອງເກົ້າຢ່າງໜ້າສະພຶງກົວເຖິງພຽງນີ້?"

๒.

໒.

เหฏฺฐา’กาเส พลวปวเน วายมาเน กทาจิวาตฏฺฐา ยา สลิลปถวี ตฏฺฐิตา ปํสุภุมิ,สงฺกมฺปนฺเต ยถริวตริ โลล กลฺโลลมาลิ-มชฺโฌติณฺณา ปถวิจลนฏฺฐาน มานนฺท เจ’ตํ;

()

"ດູກ່ອນອານົນ, ໃນການບາງຄັ້ງ ເມື່ອລົມແຮງພັດຢູ່ໃນອາກາດເບື້ອງລຸ່ມ, ນ້ຳທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງລົມ ແລະແຜ່ນດິນທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງນ້ຳ ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ປຽບເໝືອນເຮືອທີ່ຕົກຢູ່ທ່າມກາງລະລອກຄື້ນອັນປັ່ນປ່ວນ, ນີ້ເປັນເຫດໃຫ້ແຜ່ນດິນໄຫວປະການໜຶ່ງ, ອານົນ."

๓.

໓.

อปฺเปกจฺเจ สมณ สมณพฺราหฺมณา อปฺปมาณาอาโปสญฺญา สุขุมปถวิ ภาวิตา สนฺติ เยสํ,ปตฺตาภิญฺญา ปริจิตวสี เต สมาปตฺติลาภีกมฺเปนฺตีมํ ตทปิ ภวเต ภูมิจาลสฺส ฐานํ;

()

"ອີກປະການໜຶ່ງ, ສະມະນະຫຼືພຣາມບາງພວກ ຜູ້ມີລິດທິເດດອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ຜູ້ໄດ້ຈະເລີນອາໂປສັນຍາ (ຄວາມກຳນົດໝາຍໃນນ້ຳ) ແລະປະຖະວີສັນຍາອັນລະອຽດ, ຜູ້ບັນລຸອະພິນຍາ ມີຄວາມຊຳນານ ແລະໄດ້ສະມາບັດ, ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນນີ້ຫວັ່ນໄຫວໄດ້, ນີ້ກໍເປັນເຫດໃຫ້ແຜ່ນດິນໄຫວປະການໜຶ່ງ."

๔.

໔.

คพฺโภกฺกนฺโต ภจติ จ ยทา สมฺปชาโน สโตวคพฺภสฺมา นิกฺขมติ จริเม อตฺตภาเว ตทาปิ,สมฺโพธึ วา ปุริสนิสโห พุชฺฌเต กมฺปเต’ยาเอเต ธมฺมา สมณ มหโต ภุมิจาลสฺส เหตุ;

()

"ເມື່ອໃດ ພຣະໂພທິສັດມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ສະເດັດລົງສູ່ພຣະຄັນຂອງພຣະມານດາ, ແລະເມື່ອໃດ ພຣະອົງສະເດັດອອກຈາກພຣະຄັນຂອງພຣະມານດາໃນອັດຕະພາບສຸດທ້າຍ, ຫຼືເມື່ອໃດ ພຣະອົງຜູ້ເປັນຍອດບຸລຸດໄດ້ຕັດສະຮູ້ພຣະອະນຸດຕະຣະສຳມາສຳໂພທິຍານ, ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ, ດູກ່ອນສະມະນະ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່."

๕.

໕.

พุทฺโธ หุตฺวา ภุวนนยโน ธมฺมจกฺกํ ปชานํสํวตฺเตตี วิชหติ ยทา จา’ยุสงฺขารเวคํ,กมฺปตฺเย’สาปถวิ ผุสเต ขนฺธนิพฺพานธาตุํอานนฺเท’เต มหติปถวิกมฺปนตฺถาย เหตุ;

()

"ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງໂລກ ຊົງຍັງພຣະທຳມະຈັກໃຫ້ໝຸນໄປແກ່ໝູ່ປະຊາ, ເມື່ອໃດ ພຣະອົງຊົງສະຫຼະອາຍຸສັງຂານ, ແລະເມື່ອໃດ ພຣະອົງຊົງບັນລຸອະນຸປາທິເສສານິບພານທາດ, ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ, ດູກ່ອນອານົນ, ເຫດເຫຼົ່ານີ້ແລ ເປັນໄປເພື່ອການຫວັ່ນໄຫວແຫ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່."

๖.

໖.

ตพฺยาเสนพฺพิคตหทยา’นนฺทมานนฺทเถรํอสฺสาเสตฺวา อุปรุปริ โส เทสนํ วฑฺฒยิตฺวา,อานนฺทา’หํ กรหจิวสึ ยสฺส เนรญฺชรายนชฺชา ติเร ชิตชลมุจสฺสา’ชปาลสฺส มูเล;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປອບໂຍນພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ມີດວງໃຈອັນສະຫຼົດສັງເວດເພາະຄຳວິສັດຊະນານັ້ນ, ແລ້ວຊົງສະແງພຣະທຳມະເທດນາໃຫ້ຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປວ່າ: "ດູກ່ອນອານົນ, ໃນສະໄໝໜຶ່ງ ເຮົາອາໄສຢູ່ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ ໃກ້ຕົ້ນໄມ້ອະຊະປາລະນິໂຄຣດ..."

๗.

໗.

ตตฺรา’คนฺตฺวา ผุสตุ ภควา ขนฺธ นิพฺพานธาตุํอิสฺสามายามลินหทโย ปาปิมา อิจฺจโวจ,ลทฺโธกาโส ปุนรปิ กมมํ เอวเมวา’ภิยาจิอชฺชา’สีนํ ปรมรุจิเร ปฺย’ตฺร จาปาลเจตฺเย;

()

"ໃນທີ່ນັ້ນ, ມານຜູ້ມີບາບ ຜູ້ມີດວງໃຈອັນເປິເປື້ອນດ້ວຍຄວາມອິດສາແລະມາຍາ ໄດ້ເຂົ້າມາຫາເຮົາແລ້ວກ່າວວ່າ: 'ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ', ແລະໃນວັນນີ້ ເມື່ອເຮົານັ່ງຢູ່ທີ່ຈະປາລະເຈດີອັນງົດງາມຍິ່ງນີ້, ມານນັ້ນໄດ້ໂອກາດແລ້ວ ກໍໄດ້ເຂົ້າມາອ້ອນວອນເຮົາອີກຄັ້ງໃນທຳນອງດຽວກັນນີ້."

๘.

໘.

อปฺโปสสุเกกา ตฺวมิห กลิมา โหหิ มาเสหิ ตีหิขนฺธานํ นิพฺพุติ ภควโต เหสฺสตี’จฺเจตมตฺถํ,อาโรเจนฺเตน หิ กสติมตา สมปชญฺเญน ภิกฺขุโอสฺสฏฺโฐ เม ชิตนมุจินา จา’ยุสงฺขารธมฺโม;

()

"ເຮົາໄດ້ກ່າວກັບມານນັ້ນວ່າ: 'ดູກ່ອນມານຜູ້ມີບາບ, ທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມຂວາຍຂວາຍນ້ອຍເຖີດ, ໂດຍລ່ວງໄປສາມເດືອນແຕ່ນີ້ ການດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຕຖາຄົດຈັກມີ', ດູກ່ອນພິກຂຸ, ເຮົາຜູ້ມີສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ໄດ້ສະຫຼະອາຍຸສັງຂານແລ້ວໃນວັນນີ້ ໂດຍເອົາຊະນະພະຍາມານໄດ້."

๙.

໙.

เอวํ วุตฺเต จรณกมลจนฺท มานนฺทเถโรนตฺวา ภนฺเต พหุชนหิตตฺถาย ติฏฺฐา’ยุกปฺปํ,วตติกฺขตฺตุํ ปรมกรุณาโจทิโต ยาจิทานินา’ยํ กาโล ภวติ สุคตํ ยาวนายิ’จฺจ’โวจ;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ພຣະອານົນເຖຣະໄດ້ກົ້ມລົງກາບແທບພຣະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງດອກບົວ, ຜູ້ອັນຄວາມກະລຸນາຢ່າງຍິ່ງຕັກເຕືອນແລ້ວ, ຈຶ່ງໄດ້ທູນວອນຂໍເຖິງສາມເທື່ອວ່າ: "ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດກັປໜຶ່ງ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ມະຫາຊົນເຖີດ", ແຕ່ພຣະສຸຄົດຕັດວ່າ: "ດູກ່ອນອານົນ, ເວລານີ້ບໍ່ແມ່ນເວລາທີ່ຈະທູນຂໍພຣະສຸຄົດແລ້ວ."

๑๐.

໑໐.

สมฺโพธึ ตฺวํ ยทิ ภควโต สทฺทหนฺโต’สิ กสฺมานิปฺปีเฬสี ทสพล มนุลฺลงฺฆนียา’ภิลาปํ,ตสฺมึ ตสฺมึ สติ ภควตา ก ยมาเน นิมิตฺเตตุมฺเหเว’ตํ วิย กลิมตา ทุกฺกตญฺจา’ปรทฺธํ;

()

"ຫາກທ່ານມີຄວາມເຊື່ອໃນພຣະປັນຍາຕັດສະຮູ້ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ເຫດໃດທ່ານຈຶ່ງມາລົບເລົ້າພຣະທົດສະພົນ ດ້ວຍຄຳຂໍອັນບໍ່ຄວນກ້າວລ່ວງເລົ່ານີ້? ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງນິມິດອັນຈະແຈ້ງໃນບ່ອນນັ້ນໆ, ແຕ່ທ່ານກັບເສີຍເມຍ, ນັ້ນຈຶ່ງເປັນຄວາມຜິດພາດແລະເປັນໂທດຂອງທ່ານເອງ."

๑๑.

໑໑.

ยาเจยฺยาสิ ยทิ ทสพลํ เจ ปฏิกฺขิปฺป วาจาสตฺถา’ทตฺเต ตว ตติยกํ วิปฺปโยโค ปิเยหิ,นณฺวา’กฺขาโต สมณ ปฏิคจฺเจว เม สงฺขตํ ยํชาตํ ภูตํ อวิปริณตํ ตํ กุโต’ เป’ตฺถ ลพฺภา;

()

"ຫາກທ່ານທູນຂໍພຣະທົດສະພົນ, ພຣະອົງອາດຈະຊົງປະຕິເສດຄຳເວົ້າຂອງທ່ານໃນເທື່ອທີໜຶ່ງແລະທີສອງ, ແຕ່ຈະຊົງຮັບໃນເທື່ອທີສາມ. ແຕ່ບັດນີ້, ຄວາມພັດພາກຈາກສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກຍ່ອມເປັນສິ່ງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ດູກ່ອນສະມະນະ, ເຮົາໄດ້ບອກໄວ້ກ່ອນແລ້ວບໍ່ແມ່ນບໍວ່າ ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ມີແລ້ວ ປຸງແຕ່ງແລ້ວ ຍ່ອມມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ, ຈະຫາຄວາມບໍ່ແປປວນໃນສິ່ງນັ້ນໄດ້ແຕ່ໃສ?"

๑๒.

໑໒.

เอกํเสนา’วิตถวจสา สจฺจสนฺเธน จายุ-สงฺขาโร’ หียติ ภควตา วฺยากตา’นนฺท ภิกฺขุ,ยาสา วาจา ยถริว ฉิยามุตฺตขาโณ ตถา ตํปจฺจาคจฺเฉ นปุนวจนํ ชีวิตารกฺขเหตุ;

()

"ດູກ່ອນອານົນພິກຂຸ, ອາຍຸສັງຂານອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ມີວາຈາຈິງແທ້ແນ່ນອນ ຊົງສະຫຼະແລ້ວ, ວາຈາໃດທີ່ພຣະອົງຊົງກ່າວອອກໄປແລ້ວ ປຽບເໝືອນກ້ອນຫີນທີ່ຖิ້ມໄປແລ້ວ ຫຼືນ້ຳລາຍທີ່ຖົ່ມອອກໄປແລ້ວ, ວາຈານັ້ນຈະກັບຄືນມາອີກເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຮັກສາຊີວິດນັ້ນ ຍ່ອມເປັນໄປບໍ່ໄດ້."

๑๓.

໑໓.

เอวํ วตฺวา สปทิ สุคโต คนฺธนาคินฺทคามีเยนารญฺญํ วิปุลมลกาสารเวสาลิยํ โส,กูฏาคารํ ตทวสริยา’นนฺทเถเรน สทฺธึอิจฺจาภาสี สมณปริสํ สนฺนิปาเตหิ สีฆํ;

()

ພຣະສຸຄົດຄັ້ນຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ກໍສະເດັດໄປຢ່າງສະຫງ່າງາມດັ່ງພະຍາຊ້າງສານ ໄປສູ່ປ່າວັນໃຫຍ່ໃກ້ເມືອງເວສາລີ ອັນມີສະນ້ຳອັນໃສສະອາດ, ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ກູຕາຄານສາລາ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອານົນເຖຣະ, ແລະໄດ້ຕັດວ່າ: "ດູກ່ອນອານົນ, ທ່ານຈົ່ງໄປປະຊຸມພິກຂຸສົງທັງຫຼາຍໃຫ້ມາພ້ອມກັນໂດຍໄວເຖີດ."

๑๔.

໑໔.

เอวํ ภนฺเต ลปิตวจโน โสกสลฺเลน วิทฺโธโสหา’ยสฺมา วสิคณ มุปฏฺฐานสาฬาย มาสุํ,ราสิกตฺวา มหิตจรโณ’ปาหโน ตสฺส กาลํอาโรเจสิ คมิย ภควา ปีฐิกายํ นิสชฺช;

()

ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາຢ່າງນັ້ນ, ຜູ້ອັນລູກສອນຄືຄວາມໂສກສຽບແທງແລ້ວ, ກໍໄດ້ຮີບຮ້ອງໂຮມພິກຂຸສົງທັງຫຼາຍໃຫ້ມາປະຊຸມກັນ ນະ ຫໍອຸປັດຖາກ, ແລ້ວເຂົ້າໄປກາບທູນໃຫ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຊາບ, ພຣະອົງຈຶ່ງສະເດັດໄປປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະອັນປູລາດໄວ້ແລ້ວ.

๑๕.

໑໕.

อามนฺเตตฺวา สมณปริสํ โพธิปกกฺเข ภวา เมเยเต ธมฺมา สยมธิคตา เทสิตา สาธุกํ โว,อุคฺคณฺหิตฺวา ยถริว สิยา สาสนญฺจทฺธนียํภาเวตพฺพา สุปริหริยา เสวิตพฺพา’ติ วตฺวา;

()

ພຣະອົງຊົງມີພຣະດຳຣັດກັບພິກຂຸສົງທັງຫຼາຍວ່າ: "ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທຳເຫຼົ່າໃດອັນເປັນຝັກຝ່າຍແຫ່ງຄວາມຕັດສະຮູ້ (ໂພທິປັກຂິຍະທຳ) ທີ່ເຮົາໄດ້ຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຕົນເອງ ແລະໄດ້ສະແດງໄວ້ດີແລ້ວແກ່ພວກທ່ານ, ພວກທ່ານທັງຫຼາຍຄວນຮຽນຮູ້ໃຫ້ດີ, ຄວນຈະເລີນ, ຄວນເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ ແລະຄວນເສບໃຫ້ທົ່ວເຖິງ ເພື່ອໃຫ້ພຣະສາດສະໜານີ້ຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນຄົງຕະຫຼອດການນານ."

๑๖.

໑໖.

นิพฺพายิสฺสตฺย’วจ ภควา อจฺจเยนา’จิเรนเตมาสานํ ภุวนภวนุ’ชฺโชตปชฺโชตรูโป;

ตุมฺเห สมฺปาทยถ สมณา อปฺปมาเทน สพฺเพสงฺขารา ยํ สมุทยมยา ลกฺขณพฺภาหตา’ติ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ປຽບດັ່ງປະທີບສ່ອງສະຫວ່າງທົ່ວສາມໂລກ ຊົງຕັດວ່າ: "ໂດຍລ່ວງໄປອີກບໍ່ດົນ ຄືສາມເດືອນແຕ່ນີ້ ພຣະຕຖາຄົດຈັກດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານ, ດູກ່ອນສະມະນະທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດເຖີດ, ສັງຂານທັງຫຼາຍມີຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມສະຫຼາຍໄປເປັນທຳມະດາ."

๑๗.

໑໗.

ปุพฺพณฺเห โส กรกิสลยา’ธาน’วิฏฺฐานปตฺโตปตฺโต สตฺถา ปจุรจรโณ จีวรจฺฉนฺนคนฺโต,คตฺโตภาสารุณิตปริขาวีถิปาการจกฺกํจกฺกงฺเกห’งฺกิตปทตลสฺสาลิเวสาลินามํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ໃນເວລາເຊົ້າ, ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາ ຜູ້ຊົງຄອງຈີວອນປົກປິດພຣະວໍຣະກາຍ, ຊົງຖືບາດດ້ວຍພຣະຫັດອັນອ່ອນໂຍນ, ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ເມືອງເວສາລີ ອັນມີກຳແພງ ຄູເມືອງ ແລະຫົນທາງອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍລັດສະໝີແຫ່ງພຣະວໍຣະກາຍ, ແລະມີພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍລວດລາຍກົງຈັກຢຽບຢຳລົງເທິງແຜ່ນດິນ.

๑๘.

໑໘.

อาหิณฺฑิตฺวา ตหิ มนุฆรํ ปิณฺฑ มนฺเวสมาโนปจฺฉาภตฺตํ ภุวนนยโน โลจนินฺทีวเรหิ,ตํ เวสาลึ ทฺวิรทคติมา’นนฺท นาคาปโลกํโอโลเกตฺวา อิท มวจ เม ปจฺฉิมํ ทสฺสน’นฺติ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ເປັນດວງຕາຂອງໂລກ ຊົງສະເດັດບິນທະບາດໄປຕາມລຳດັບເຮືອນໃນເມືອງນັ້ນ, ພາຍຫຼັງສະເຫວີຍພັດຕາຫານແລ້ວ, ພຣະອົງຜູ້ມີສະເດັດດຳເນີນສະຫງ່າງາມດັ່ງພະຍາຊ້າງ, ຊົງຫຼຽວເບິ່ງເມືອງເວສາລີນັ້ນດ້ວຍການຫຼຽວເບິ່ງຢ່າງພະຍາຊ້າງ (ນາຄາປະໂລກະ) ດ້ວຍພຣະເນດອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂຽວ, ແລ້ວຕັດກັບພຣະອານົນວ່າ: "ດູກ່ອນອານົນ, Nີ້ເປັນການເຫັນເມືອງເວສາລີເປັນຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງເຮົາ."

๑๙.

໑໙.

ตมฺภาฐานา นยนสุภคํ เสวิโต สาวเกหิภณฺฑคฺคามาฏวิ มวสโฏ ทิฏฺฐิวาทีภสีโห,นิจฺฉาเรตฺวา สรสมธุรํ ธมฺมคมฺภีรโฆสํตณฺหาขีณา มมปุนภโว ภิกฺขเว นตฺถฺย’ภาสิ;

()

ຈາກສະຖານທີ່ນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍອັນງົດງາມເປັນທີ່ສະລ້າງຕາ, ອັນໝູ່ສາວົກແວດລ້ອມແລ້ວ, ໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ປ່າໃກ້ບ້ານພັນທຸຄາມ. ພຣະອົງຜູ້ປຽບດັ່ງພະຍາສີຫະຕໍ່ພວກມິດສາທິດຖິ, ຊົງເປັ່ງພຣະສຸຣະສຽງແຫ່ງພຣະທຳອັນໄພເລາະອ່ອນຫວານແລະເລິກເຊິ່ງວ່າ: "ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕັນຫາຂອງເຮົາສິ້ນໄປແລ້ວ, ພົບໃໝ່ຂອງເຮົາບໍ່ມີອີກຕໍ່ໄປ."

๒๐.

໒໐.

ติสฺโส สิกฺขา ปริหรถ โว สาธุกํ ภิกฺขเว’ติเอวํ วตฺวา มติภควติภตฺตุภูโต สยมฺภุ,ตมฺหาคามา ปุนรุปคมี หตฺถิคาม’มฺพคามํชมฺพุคฺคามํ วมิตคมโน หตฺถิวิกฺกนฺติคนฺตา;

()

"ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານຈົ່ງບຳເພັນໄຕສິກຂາສາມປະການໃຫ້ດີເຖີດ." ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພຣະປັນຍາ ຄັ້ນຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ກໍໄດ້ສະເດັດຈາກບ້ານນັ້ນໄປສູ່ຫັດຖິຄາມ, ອຳພະຄາມ ແລະຊຳພູຄາມ ຕາມລຳດັບ ດ້ວຍການສະເດັດດຳເນີນອັນສະຫງ່າງາມດັ່ງພະຍາຊ້າງສານ.

๒๑.

໒໑.

ปตฺวา โภคายตน มนโส โภคนามํ สุภิกฺขํนิพฺโภโค โส นครมปรํ ภารติภตฺตุรูโป,จิตฺตาโภคํ กุรุถ สมณา สาธุกํตํ สุณาถเทสิสฺสามี’ตฺย’วทิ จตุโร โว อุฬาราปเทเส;

()

ເມື່ອສະເດັດເຖິງເມືອງອັນອຸດົມສົມບູນຊື່ວ່າ ໂພຄະນະຄອນ, ພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນໂພຄະທັງປວງ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວາຈາ, ໄດ້ຕັດວ່າ: "ດູກ່ອນສະມະນະທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານຈົ່ງຕັ້ງໃຈຟັງໃຫ້ດີ, ເຮົາຈັກສະແດງມະຫາປະເທດສີ່ປະການແກ່ພວກທ່ານ."

๒๒.

໒໒.

เอโส ธมฺโม ภวติ วินโย สาสนํ สตฺถุ เจทํอพฺภญฺญาตํ วต ภควโต สมฺมุขา เม สุตนฺติ,สกฺขีกตฺวา ยทิ วทติ มํ ภิกฺขเว โกจิ ภิกฺขุนาทตพฺพํ ตทธิวจนํ นปฺปฏิกฺโกสิตพฺพํ;

()

"ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫາກມີພິກຂຸບາງຮູບກ່າວອ້າງວ່າ: 'ນີ້ເປັນທຳ, ນີ້ເປັນວິນັຍ, ນີ້ເປັນຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະສາດສະດາ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງມາຈາກພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໂດຍກົງ', ພວກທ່ານບໍ່ຄວນຮັບຮອງ ແລະບໍ່ຄວນຄັດຄ້ານຄຳເວົ້າຂອງພິກຂຸນັ້ນໃນທັນທີ."

๒๓.

໒໓.

ปกฺขิตฺตานํ มม ติปิฏเก ตปฺปทพฺยญฺชนานํยํยํฐานํ อวตรติ สํทิสฺสเต นิทฺธเมตฺถ,คนฺตพฺพํ โว สุคหิตมิทํ ภาสิตํ ภิกฺขุโนติ

ແຕ່ຄວນນຳບົດແລະພະຍັນຊະນະເຫຼົ່ານັ້ນ ໄປທຽບຄຽງໃນພຣະໄຕປີດົກ, ຫາກລົງກັນໄດ້ໃນພຣະສູດ ແລະປະກົດຊັດເຈນໃນພຣະວິນັຍ, ພວກທ່ານພຶງເຖິງຄວາມຕົກລົງໃຈວ່າ: 'ນີ້ເປັນຄຳສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແທ້ ແລະພິກຂຸນັ້ນຮຽນມາດີແລ້ວ'.

ฉฑฺเฑตพฺพํ กวจนมิตรํ ทุคฺคหีตนฺติ โน เจ;

()

ແຕ່ຫາກລົງກັນບໍ່ໄດ້ໃນພຣະສູດ ແລະບໍ່ປະກົດໃນພຣະວິນັຍ, ພວກທ່ານພຶງລະຖິ້ມຄຳເວົ້ານັ້ນເສຍ ດ້ວຍຄິດວ່າ 'ນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ຮຽນມາບໍ່ດີແລ້ວ'.

๒๔.

໒໔.

อาวาเส โย วิหรติ มหาภิกฺขุสงฺโค อมุตฺรเถรา ภิกฺขู ติปิฏกธรา เถรวํสทฺธชา เย,ยฺวาภิญฺญาโต ปฏิพลตโร ภิกฺขุ วา สมฺมุขา เมเตสํ เตสํ อิทมวคตํ สุคฺคหีตตฺติ วุตฺเต;

()

ຫຼືຫາກມີໝູ່ພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນອາວາດນັ້ນ, ມີພຣະເຖຣະຜູ້ຊົງພຣະໄຕປີດົກ ຜູ້ເປັນທຸງໄຊແຫ່ງເຖຣະວົງ, ຫຼືມີພິກຂຸຜູ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກແລະມີຄວາມສາມາດ ກ່າວຕໍ່ໜ້າວ່າ: 'ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງມາຈາກສຳນັກຂອງພຣະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນ, ສິ່ງນີ້ພວກທ່ານຮຽນມາດີແລ້ວ' ດັ່ງນີ້.

๒๕.

໒໕.

โอตาเรตฺวา ตทปิ วินเย สตฺถุ สุตฺตาภิธมฺเมสํสนฺทนฺตํ ยทิปน ปฏิคฺคณฺหิตพฺพํกต น โนเจ,จตฺตาโร เม อิติวิภชิเต นิปฺปเทสาปเทเสธาเรยฺยาถ’พฺรุวิ มุนิ รนาธานคาหี สทา โว;

()

ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍຕາມ, ພວກທ່ານກໍພຶງນຳຄຳເວົ້ານັ້ນໄປທຽບຄຽງໃນພຣະວິນັຍ ພຣະສູດ ແລະພຣະອະພິທຳຂອງພຣະສາດສະດາ, ຫາກເຂົ້າກັນໄດ້ກໍພຶງຮັບເອົາ, ຫາກເຂົ້າກັນບໍ່ໄດ້ກໍບໍ່ພຶງຮັບເອົາ. ພຣະມຸນີຜູ້ບໍ່ຊົງຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ໄດ້ຕັດວ່າ: 'ພວກທ່ານທັງຫຼາຍພຶງຊົງຈຳມະຫາປະເທດສີ່ປະການອັນຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວນີ້ໄວ້ເຖີດ'.

๒๖.

໒໖.

ปตฺวา ปาวาปุรวร มโถ’โรปิตกฺขนฺธภาโรอมฺพารญฺเญ วิหรติ มมํ ธมฺมราชาติ สุตฺวา,ติพฺพจฺฉนฺโท ชวนมติโน ทสฺสนสฺสาทนมฺหิจุนฺโท คนฺตฺวา จรณกมลํ วนฺทิ กมฺมารปุตฺโต;

()

ຈາກນັ້ນ, ພຣະທຳມະຣາຊາຜູ້ຊົງປົງພາລະແຫ່ງຂັນທະແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດເຖິງເມືອງປາວາອັນປະເສີດ ແລ້ວປະທັບຢູ່ທີ່ສວນມ່ວງ (ອຳພະວັນ). ນາຍຈຸນທະ ກັມມາຣະບຸດ (ລູກຊາຍຊ່າງຄຳ) ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນ, ມີຄວາມປາດຖະໜາຢ່າງແຮງກ້າແລະມີໃຈຮີບຮ້ອນທີ່ຈະໄດ້ເຂົ້າເຝົ້າເພື່ອຊົມພຣະບາຣະມີ, ຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປກາບໄຫວ້ແທບພຣະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງດອກບົວ.

๒๗.

໒໗.

สมฺมาธมฺมสฺสวณปสุโต เอกมนฺตํ นิสินฺโนโสตาปนฺโน ปฐมทิวเส ทสฺสเนเนวสตฺถุ,พุทฺธํ ปญฺญาภควติปตึ สฺวตนายา’ภิยาจํจนฺโท ปุพฺพาจลมิว ฆรํ ปาวิสิ จุนฺทนาโม;

()

ນາຍຈຸນທະນັ້ນນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ຕັ້ງໃຈສະດັບພຣະສັດທຳ, ໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະໂສດາບັນໃນວັນທຳອິດທີ່ໄດ້ເຫັນພຣະສາດສະດານັ້ນເອງ, ຈຶ່ງໄດ້ທູນນິມົນພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພຣະປັນຍາ ເພື່ອສະເຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນຮຸ່ງຂຶ້ນ, ແລ້ວກັບຄືນສູ່ເຮືອນຂອງຕົນ ປຽບເໝືອນພຣະຈັນເຄື່ອນເຂົ້າສູ່ຍອດເຂົາເບື້ອງຕາເວັນອອກ.

๒๘.

໒໘.

สมฺปาเทตฺวาคหปติ พหุํ ตายรตฺยา’วสาเนขชฺชํ โภชฺชํ สุมธุตรํ สูกรํ มทฺทวมฺปิ,ปกฺขิตฺโตชํ ปจุรวิภโว ญาปยี ธมฺมรญฺโญกาโล ภนฺเต’ตรหิ ภควา นิฏฺฐิตํ โภชนนฺติ;

()

ເມື່ອສິ້ນສຸດລາຕີນັ້ນ, ຄະຫະບໍດີຜູ້ມີຊັບຫຼາຍ ໄດ້ຈັດຕຽມຂອງຂ້ຽວຂອງກິນອັນຫຼາກຫຼາຍ ອັນມີລົດຊາດຫວານຍິ່ງ ແລະອາຫານຊື່ ສູກະຣະມັດທະວະ ອັນປຸງແຕ່ງດ້ວຍໂອຊາຣົດ, ແລ້ວກາບທູນແດ່ພຣະທຳມະຣາຊາວ່າ: 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ບັດນີ້ໄດ້ເວລາແລ້ວ, ພັດຕາຫານຈັດຕຽມໄວ້ພ້ອມແລ້ວ.'

๒๙.

໒໙.

สาลกฺขนฺธายตภุชยุโค มุคฺควณฺณํ คเหตฺวาปตฺตํ ปตฺตตฺถวิกปิหิตํ ปกฺกนิคฺโรธวณฺณํ,อจฺฉาเทตฺวา ปริวุตวสิ จีวรํ ปํสุกูลํปาสาทพฺภนฺตร มภิรุหี ตสฺส โสวณฺณวณฺโณ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ມີພຣະວໍຣະກາຍດັ່ງທອງຄຳ, ມີພຣະພາຫາ (ແຂນ) ທັງສອງຍາວດັ່ງກິ່ງໄມ້ຮັງ, ຊົງຖືບາດອັນມີສີຂຽວດັ່ງຖົ່ວຂຽວ ອັນປົກປິດດ້ວຍຜ້າຄຸມບາດ, ຊົງຄອງຈີວອນປັງສຸກຸນ, ອັນໝູ່ພິກຂຸຜູ້ສຳລວມແລ້ວແວດລ້ອມ, ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນສູ່ພາຍໃນປຣາສາດຂອງນາຍຈຸນທະນັ້ນ.

๓๐.

໓໐.

พาลาทิจฺโจริ’ว ทสพโล ตาว ปุพฺพาจลคฺเคปญฺญตฺตสฺมึ รตนขวิเต ภทฺทปีเฐ นิสชฺช,อามนฺเตตฺวา ชิตธนปตึ จุนฺทมาทิจฺจพนฺธุสตฺถารํ ตฺวํ ปริวิสิมินา มทฺทเวนาตฺย’ภาสิ;

()

ພຣະທົດສະພົນຜູ້ເປັນອາທິດຈະພັນທຸ (ເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ) ປະທັບນັ່ງເທິງຕັ່ງອັນປະເສີດອັນປະດັບດ້ວຍລັດຕະນະອັນປູລາດໄວ້ແລ້ວ ປຽບເໝືອນພຣະອາທິດອຸໄທເໜືອຍອດເຂົາຕາເວັນອອກ, ຊົງມີພຣະດຳຣັດກັບນາຍຈຸນທະວ່າ: 'ທ່ານຈົ່ງຖວາຍອາຫານສູກະຣະມັດທະວະນີ້ແກ່ເຮົາເຖີດ.'

๓๑.

໓໑.

สนฺตปฺเปตฺวา สุคตปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ สหตฺถามํสํ โสพฺเภ นิขณิย ตโต สตฺถุภุตฺตาวเสสํ,ภตฺยา ธมฺมสฺสวณนิรตํ โพธยิตฺวาปยาสิปูโร ปงฺเกรุหมิว ชิโน จุนฺทกมฺมารปุตฺตํ;

()

ນາຍຈຸນທະໄດ້ອັງຄາດພິກຂຸສົງມີພຣະສຸຄົດເປັນປະທານດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳຣານແລ້ວ, ກໍໄດ້ຝັງອາຫານທີ່ເຫຼືອຈາກທີ່ພຣະສາດສະດາສະຫວີຍລົງໃນຫຼຸມ, ຈາກນັ້ນ ພຣະຊິນະເຈົ້າຊົງສະແດງທຳໂປດນາຍຈຸນທະກັມມາຣະບຸດ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນການຟັງທຳ ໃຫ້ເກີດຄວາມສະຫວ່າງສະໄຫວ ປຽບດັ່ງດອກບົວທີ່ເບັ່ງບານ ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດຫຼີກໄປ.

๓๒.

໓໒.

พาฬฺหาพาโธ พลวกฏุกา เวทนา ตสฺส ภตฺตํภุตฺตาวิสฺสา’ภวิ ภควโต รตฺตปกฺขนฺทิกา’สิ,วิกฺขมฺเภตฺวา ตมปิ สติมา สมฺปชาโน’วิทูเรมคฺโคติณฺโณ มุนิ รุปคมีรุกฺขมูลํ กิลนฺโต;

()

ພາຍຫຼັງທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສະຫວີຍພັດຕາຫານນັ້ນແລ້ວ, ພະຍາດອັນຮ້າຍແຮງກໍບັງເກີດຂຶ້ນ, ມີທຸກຂະເວທະນາອັນກ້າເຜັດຮ້ອນ, ແລະມີພຣະໂລຫິດໄຫຼອອກທາງພຣະທະວານ (ລົງພຣະໂລຫິດ). ແຕ່ພຣະມຸນີຊົງມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ຊົງຂົ່ມເວທະນານັ້ນໄວ້, ແລ້ວສະເດັດລົງຈາກຫົນທາງໄປສູ່ຮົ່ມໄມ້ແຫ່ງໜຶ່ງໃນທີ່ບໍ່ໄກ ດ້ວຍຄວາມອິດເມື່ອຍ.

๓๓.

໓໓.

ปญฺญาเปตฺวา จตุคุณมุปฏฺฐากเถโร อทาสิยํ สงฺฆาฏึ นรหริ ตหึ วิสฺสมตฺโต นิสชฺช,คนฺตฺวา’นนฺทา’หร สรภสํ ตฺวํ ปิปาสาตุรสฺสปานียฺยํ เม นิขิลทรถา นิพฺพุตสฺเสตฺย’ภาสี;

()

ພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ເປັນອຸປັດຖາກ ໄດ້ພັບຜ້າສັງຄາຕິເປັນສີ່ຊັ້ນແລ້ວປູລາດຖວາຍ, ພຣະຜູ້ເປັນຍອດບຸລຸດປະທັບນັ່ງພັກຜ່ອນເທິງຜ້ານັ້ນ ແລ້ວຕັດວ່າ: 'ດູກ່ອນອານົນ, ທ່ານຈົ່ງຮີບໄປຕັກນ້ຳມາໃຫ້ເຮົາເຖີດ, ເຮົາກະຫາຍນ້ຳຍິ່ງນັກ, ຕ້ອງການດື່ມນ້ຳເພື່ອບັນເທົາຄວາມອິດເມື່ອຍທັງປວງ.'

๓๔.

໓໔.

ยสฺมา ภตฺเต สกฏสตสญฺจารสมฺภินฺนมคฺคาโครูปานํ วิคฬิตฏี สิงฺคสงฺฆฏฺฏเณน,จกฺกจฺฉินฺนา กลลกลุสีภุตสนฺตตฺตวารินาลํ ปาตุํ สลิลมธุนา กุนฺนทิ สนฺทเต’ธ;

()

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເພາະວ່າຫົນທາງນີ້ຫາກໍມີກອງກວຽນຫຼາຍຮ້ອຍເລັ່ມຜ່ານໄປ, ແລະຝູງງົວຄວາຍກໍໄດ້ຢຽບຢຳຈົນນ້ຳຂຸ່ນ, ນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳນ້ອຍນີ້ຖືກລໍ້ກວຽນຕັດ ຈຶ່ງຂຸ່ນມົວເຕັມໄປດ້ວຍຕົມແລະຮ້ອນ, ບໍ່ຄວນທີ່ຈະດື່ມໄດ້ໃນເວລານີ້.

๓๕.

໓໕.

อจฺจาสนฺเน กกุธวิฏปีมูลสํสฏฺฐกุลาวาตกฺขิตฺตา’มลชลกณา สาตสิโตทปุณฺณา,สกฺกา ภนฺเต สวติ กกุธาสินฺธุ คตฺตานิ สีกึกาตุํ ปาตุํ ธรณิรมณิ พทฺธหาราภิรามา;

()

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ໃນທີ່ໃກ້ໆນີ້ ມີແມ່ນ້ຳກກຸທາ ອັນມີຕົ້ນກກຸທາຂຶ້ນຢູ່ຕາມຝັ່ງ, ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳອັນເຢັນສະອາດແລະຫວານຊື່ນອັນສາຍລົມພັດຜ່ານ, ພຣະອົງສາມາດສະເດັດໄປດື່ມແລະສົງສະນານພຣະວໍຣະກາຍໄດ້ໃນແມ່ນ້ຳກກຸທານັ້ນ ອັນງົດງາມປຽບດັ່ງສ້ອຍຄໍແຫ່ງແຜ່ນດິນ.

๓๖.

໓໖.

เอวํ วุตฺเต ปุน ภควตา โจทิโต ปตฺตหตฺโถปตฺวา’นนฺโท กลลวิสมํ กุนฺนทีติตฺถมาสุํ,เนตฺวา สิโตทก มลุลิตํ นิมฺมลํ สนฺทมานํญโต ภนฺเต ปิวตุ ภควา’ตฺยา’ห พุทฺธานุภาโว;

()

ເມື່ອພຣະອານົນທູນຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ກໍຖືກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຊຸກຍູ້ອີກຄັ້ງ, ຈຶ່ງໄດ້ຖືບາດໄປສູ່ທ່າແມ່ນ້ຳນ້ອຍອັນເຕັມໄປດ້ວຍຕົມແລະບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີນັ້ນໂດຍໄວ, ແຕ່ດ້ວຍພຸດທານຸພາບ, ພຣະອານົນໄດ້ເຫັນນ້ຳນັ້ນໄຫຼມາຢ່າງໃສສະອາດ ປາສະຈາກຕົມ, ຈຶ່ງໄດ້ຕັກນ້ຳນັ້ນມາແລ້ວກາບທູນວ່າ: 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງສະເຫວີຍນ້ຳນີ້ເຖີດ.'

๓๗.

໓໗.

ตสฺมึกาเล สมิตตสิณํ รุกฺขมูเล นิสินฺนํนํ ทิสฺวาน’งฺกุสนิสิตธี ปุกฺกุโส กมลฺลปุตฺโต,ปพฺยากาสิก ปฏุตรสมาปตฺติยากิตฺตเนนอาฬารสฺสา’ธิกวุปสเม อตฺตโน’ภิปฺปสาทํ;

()

ໃນສະໄໝນັ້ນ, ປຸກກຸສະ ມັលລະບຸດ ຜູ້ມີປັນຍາອັນຫຼັກແຫຼມ, ໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ໂຄນໄມ້, ຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປກາບທູນສະແດງຄວາມເຫຼື້ອມໃສຂອງຕົນ ຕໍ່ຄວາມສະຫງົບຢ່າງຍິ່ງຂອງອາຣາດະດາບົດ ກາລາມະໂຄດ ໂດຍການຍົກຍ້ອງສະມາບັດອັນສູງສົ່ງຂອງອາຣາດະດາບົດນັ້ນ.

๓๘.

໓໘.

คชฺชนฺติสฺวา’สนิสุ ปริโต นิจฺฉรนฺตีสุ ชาตุวิชฺชุมฺมาลาสุ จ คลคลายนฺติยา วุฏฺฐิยาหํ,สญฺญิภุโต นนุ ขผสมาปตฺติยา สนฺตวิตฺโตนา’สฺโสสึ โภ สุติกฏุรวํ นาทฺทสํ รูปวาห;

()

ດູກ່ອນປຸກກຸສະ, ໃນສະໄໝໜຶ່ງ ເມື່ອຟ້າຜ່າດັງສະໜັ່ນຢູ່ອ້ອມຮອບ, ສາຍຟ້າແລບແປບປາບ, ແລະຝົນຕົກຮຳຢ່າງໜັກໜ່ວງ, ເຮົາຜູ້ມີຈິດສະຫງົບລະງັບດ້ວຍສະມາບັດ ບໍ່ໄດ້ຍິນສຽງອັນໜ້າສະພຶງກົວນັ້ນເລີຍ ແລະບໍ່ໄດ້ເຫັນຮູບໃດໆ ທີ່ຜ່ານໄປເລີຍ.

๓๙.

໓໙.

วุตฺตํ สุตฺวา’มตรสหีรํ อุทฺธริตฺวาน ธีมาสทฺธาพีชํ ปนิหิต กมถา’ฬารกาลามเขตฺเต,เยภุยฺเยนา’สมจุปสเม สิงฺคีวณฺเณ ปสนฺโนทตฺวา พุทฺธํ สรณ มคมา สาฏกํ สิงฺคีวณฺณํ;

()

ນາຍປຸກກຸສະຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະດຳຣັດນັ້ນ ອັນປຽບດັ່ງການດຶງເອົາເພັດຄືນ້ຳອຳມະລິດອອກມາ, ຜູ້ເຄີຍຫວ່ານພືດຄືຄວາມສັດທາໄວ້ໃນເນື້ອນາຂອງອາຣາດະດາບົດ ກາລາມະໂຄດ, ກໍເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນຄວາມສະຫງົບອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ຈຶ່ງໄດ້ຖວາຍຜ້າຄູ່ສີທອງ (ສິງຄີວັນ) ແລ້ວເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ.

๔๐.

໔໐.

ตตฺตงฺคาโรทรมิว ตมงฺคีรสงฺโคปนีตํวตฺถํ วีตจฺจิก มภินวํ สิงฺคิวณฺณํ รราช,ปจฺฉา ปจฺจุตฺตริย กกุธาสินฺธุ มชฺโฌคเหตฺวาอมฺพารญฺญํ ตหิ มวตรี สกฺยสิโห สสงฺโฆ;

()

ເມື່ອຜ້າສີທອງອັນໃໝ່ເອ່ຽມ ປາສະຈາກທຸລີ ນັ້ນ ຖືກນ້ອມເຂົ້າໄປສູ່ພຣະວໍຣະກາຍຂອງພຣະອັງຄີຣົດ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ), ກໍຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມປຽບດັ່ງຖ່ານໄຟອັນຮ້ອນແຮງ, ພາຍຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະສາກະຍະສີຫະ ພ້ອມດ້ວຍໝູ່ພິກຂຸສົງ ໄດ້ສະເດັດຂ້າມແມ່ນ້ຳກກຸທາ ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າສວນມ່ວງ (ອຳພະວັນ) ນະ ທີ່ນັ້ນ.

๔๑.

໔໑.

สงฺฆาฏึ ปตฺถริย สหสา จุนฺทเถเรน มญฺเจปญฺญตฺตสฺมึ สปทิ สมธิฏฺฐาย วุฏฺฐานสญฺญํ,อจฺจธายา’ธิกกิลมโถ โส สโต สมฺปชญฺโญปาเท ปาทํ ภวภยภิโท สีหเสยฺยํ อกาสิ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງທຳລາຍໄພໃນພົບ ເມື່ອພຣະຈຸນທະເຖຣະປູລາດພຣະສັງຄາຕິລົງເທິງຕັ່ງທີ່ຈັດຕັ້ງໄວ້ໂດຍພັນລະວັນ ກໍຊົງກຳນົດສັນຍາໃນການຈະສະເດັດລຸກຂຶ້ນໃນທັນທີ, ຊົງຄອບງຳຄວາມອິດເມື່ອຍຢ່າງຍິ່ງ ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ຊົງຜັກຜ່ອນໂດຍການນອນແບບສີຫະໄສຍາດ ຊົງຊ້ອນພຣະບາດເບື້ອງຂວາທັບພຣະບາດເບື້ອງຊ້າຍ.

๔๒.

໔໒.

อามนฺเตตฺวา นิรวธิทโย เถร มานนฺทนามํทฺเว เม ลทฺธา สมสมผลา ปิณฺฑปาตา วิสิฏฺฐา,สนฺเทโห โย กรภวิ สิยา จุนฺทกมฺมารปุตฺต-สฺเส’วํ วตฺวา ปริหรตุ ตญฺจาห เม อจฺจเยน;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີຄວາມເອັນດູບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ຊົງຮຽກພຣະອານົນທະເຖຣະມາແລ້ວຕຣັດວ່າ "ບິນທະບາດສອງຄັ້ງນີ້ ມີຜົນສະເໝີກັນ ມີອານິສົງອັນປະເສີດຍິ່ງ, ຫາກຄວາມກິນແໜງແຄງໃຈໃດໆ ຈະມີແກ່ນາຍຈຸນທະກຳມະຣະບຸດ, ເທີງຈົ່ງກ່າວແກ້ໄຂຄວາມກິນແໜງນັ້ນຂອງເຂົາ ດ້ວຍຄຳຕຣັດຂອງເຮົາໃນກາລະທີ່ເຮົາຈະປຣິນິບພານນີ້ເຖີດ."

๔๓.

໔໓.

ตมฺหา ขีณาสวปริวุโต ภุริปญฺโญ หิรญฺญ-วตฺยา นชฺชา วิชนปวนํ ปาริเม ติรภาเค,ผุลฺลํ สาลพฺพน มวสรี โกสิณาราน มคฺคํมลฺลานํ โส สุรวนสิรึ ราชธานฺยา’วิทูเร;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະປັນຍาອັນກວ້າງຂວາງ ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ໄດ້ສະເດັດຂ້າມໄປຍັງຝັ່ງນັ້ນຂອງແມ່ນ້ຳຫິຣັນຍະວະດີ, ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າຮັງ (ສາລະວັນ) ອັນສະຫງົບແລະເບັ່ງບານ ເຊິ່ງເປັນທາງໄປສູ່ເມືອງກຸສິນາຣາ ຂອງເຫຼົ່າມັນລະກະສັດ ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກເມືອງຫຼວງ ມີຄວາມງົດງາມດັ່ງປ່າແຫ່ງເທວະດາ.

๔๔.

໔໔.

อานนฺเทนา’ นธิวรวโจ โจทิเตโน’ ปจาเรปญฺญนฺตสฺมึ ตถณยมกสฺสาลรุกฺขนฺตราเฬมญฺเจ ปญฺญาสติปริมุโข อุตฺตราธานสีเสกตฺวา ปาโทปริปท มนุฏฺฐานเสยฺยํอกาโส ()

ພຣະອານົນຜູ້ອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະວາຈາອັນປະເສີດສຸດຊົງເຕືອນແລ້ວ ໄດ້ຈັດຕັ້ງຕັ່ງບັນທົມໄວ້ໃນລະຫວ່າງຕົ້ນຮັງຄູ່ (ຍະມະກະສາລະ) ໃນບໍລິເວນນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕັ້ງສະຕິສະເພາະໜ້າ ບັນທົມໂດຍຫັນພຣະສຽນໄປທາງທິດເໜືອ ຊົງຊ້ອນພຣະບາດເບື້ອງຂວາທັບພຣະບາດເບື້ອງຊ້າຍ ຊົງກະທຳການບັນທົມອັນຈະບໍ່ສະເດັດລຸກຂຶ້ນອີກ (ອນຸຕຖານະໄສຍາ).

๔๕.

໔໕.

สิตจฺฉายา วิคฬิตรโชธูสรา สพฺพผาลิ-ผุลฺลา ภนฺตี ชฏิตวิฏปกฺขนฺธมูลา’ ญฺญมญฺญํ,สงฺกิณฺณาลี สปทิ ยมกสฺสาลสาลา วิสาลาทิสฺสนฺเต’วํ วกุลติลกา’โสกจมฺเปยฺยสาขี;

()

ຕົ້ນຮັງຄູ່ອັນໃຫຍ່ໂຕເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຮົ່ມເຢັນ ປາສະຈາກຝຸ່ນລະອອງ ອອກດອກເບັ່ງບານສະພັ່ງທົ່ວທຸກກິ່ງກ້ານ ມີກິ່ງແລະລຳຕົ້ນກ່ຽວພັນກັນແລະກັນ, ໃນທັນໃດນັ້ນ ກໍປະກົດມີດອກພິກຸນ, ດອກຕິລະກະ, ດອກອະໂສກ ແລະດອກຈຳປາ ເບັ່ງບານສະພັ່ງຢູ່ຕາມກິ່ງກ້ານສາຂາ.

๔๖.

໔໖.

นจฺจํ คีตํ วิวิธตุริยํ วตฺตเต’ทานิ ทิพฺพํทิพฺพํ จุณฺณํ มลยชมยํ ทิพฺพมนฺทารวานิ,ปสฺสา’นนฺทพฺพิกจยมกสฺสาลปุปฺผานฺย’กาเลสมูชาเย’วหิ ภควโต อนฺตลิกฺขา ปตนฺติ;

()

"ອານົນ ເອີຍ! ບັດນີ້ ການຟ້ອນຮຳ, ການຂັບຮ້ອງ ແລະດົນຕີທິບຕ່າງໆ ກໍບັນເລງຢູ່, ຜົງຈັນທິບ ແລະດອກມົນທາຣົບທິບ ກໍຕົກລົງມາ, ເທີງຈົ່ງເບິ່ງດອກຮັງຄູ່ທີ່ເບັ່ງບານນອກລະດູການເຫຼົ່ານີ້ ຕົກລົງມາຈາກອາກາດ ເພື່ອບູຊາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ!"

๔๗.

໔໗.

เอเต พฺรหฺมามรนรผณี จามรจฺฉตฺตหตฺถามาลามาลาคุฬปริมลณฺฑุปทีปทฺธเชหิ,ฉนฺนํ ตาฬาวจรภชิตํ มงฺคลาคารภุตํชาติกฺเขตฺตํ นนุ ภควโต เกวลํ ปูชนาย;

()

ເຫຼົ່າພຣະພົມ, ເທວະດາ, ມະນຸດ ແລະພະຍານາກເຫຼົ່ານີ້ ຕ່າງຖືສະແຫວ້ແລະສະຕຣັດ (ຈາມອນແລະສັດກັ້ນ) ພ້ອມດ້ວຍພວງມາໄລ, ເຄື່ອງຫອມ, ປະທີບ ແລະທຸງທິວ ໄດ້ປົກຄຸມສະຖານທີ່ອັນເປັນມຸງຄຸນ ເຊິ່ງເຕັມไปด้วยສຽງດົນຕີ ເພື່ອບູຊາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂດຍສ່ວນດຽວ.

๔๘.

໔໘.

อานนฺเท’วํ สติปิ ภควา ตาวตา สกฺกโตวาสมฺมา เตสํ นจครุกโต นมานิโต ปูชิโตวา,โย โข ธมฺมํ จรติ สมโณ’ ปาสโก วา’นุธมฺมํภตฺยา โส มํ ปรมวิธานา กมานเย ปูชเยติ;

()

"ອານົນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນຢ່າງນັ້ນ ພຣະຕຖาຄົດກໍຍັງບໍ່ຊື່ວ່າໄດ້ຮັບການສັກກາຣະ, ເຄົາຣົບ, ນັບຖື ຫຼືບູຊາຢ່າງແທ້ຈິງ, ແຕ່ພິກຂຸ, ພິກຂຸນີ, ອຸປາສົກ ຫຼືອຸປາສິກາໃດ ປະພຶດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າສັກກາຣະ, ເຄົາຣົບ ແລະບູຊາເຮົາດ້ວຍການບູຊາຢ່າງຍິ່ງ (ປະຕິບັດບູຊາ)."

๔๙.

໔໙.

อมฺเห ตสฺมาติห ปฏิปทํ สุฏฺฐุ ธมฺมานุธมฺมํสมฺปาเทมา’ตฺย’วจ มุนิ โว สิกฺขิตพฺพญฺหิ เอวํ,ธมฺมาสฺสามึ สปทิ ปุรโต วีชมาโน สมาโนหตฺถิจฺฉาโป ยถริว ฐีโต เถรนาโค’ปวาโน;

()

"ເພາະສະນັ້ນ ເຮົາທັງຫຼາຍຈົ່ງບຳເພັນປະຕິປະທາອັນສົມຄວນແກ່ທຳໃຫ້ບໍລິບູນເຖີດ" ພຣະມຸນີໄດ້ຕຣັດວ່າ ພວກເທີງຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້, ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະອຸປະວານະເຖຣະຜູ້ຢືນວີພັດໃຫ້ພຣະທຳມະສາມີຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ປຽບເໝືອນລູກຊ້າງທີ່ຢືນຢູ່ໃກ້ພະຍາຊ້າງໃຫຍ່.

๕๐.

໕໐.

มลฺลานํ โข นครวรโต ยาวตา สาลทายํราสิภูตา’สุรสุรวรพฺรหฺมราชูหิ ยสฺมา,ทฏฺฐุํ พุทฺธํ ทสพลธรํ ขิตฺตวาลคฺคโกฏิ-มตฺตฏฺฐาเน ทสทสหิ วา นตฺถฺย’ผุฏฺฐปฺปเทโส;

()

ເພາະວ່າ ຕັ້ງແຕ່ເມືອງອັນປະເສີດຂອງເຫຼົ່າມັນລະກະສັດ ຈົນຮອດປ່າຮັງ (ສາລະວັນ) ນັ້ນ ເຕັມไปด้วยຝູງອະສູນ, ເທວະດา ແລະທ້າວມະຫາພົມ ທັງຫຼາຍ ທີ່ມາເພື່ອເຝົ້າພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງທົດສະພົນຍານ, ໃນພື້ນທີ່ແມ່ນແຕ່ປາຍເສັ້ນຜົມດຽວ ກໍບໍ່ມີບ່ອນໃດເລີຍທີ່ວ່າງເວັ້ນ ໂດຍມີເທວະດາຢືນຢູ່ແອອັດກັນສິບຕົນຕໍ່ສິບຕົນ.

๕๑.

໕໑.

กนฺทนฺตีนํ ปกิริย สเก เกสปาเส จ พาหาปคฺคณหิตฺวา สิรสิ ปถวิสญฺญินีเทวตานํ,ฌายนฺตีนํ ภุวิปริปตนฺตีน มุชฺฌายินีนํเทนฺโต’กาสํ อปนยิ ปรญฺเจฬฺหเกโน’ปวานํ;

()

ເພື່ອເປີດໂອກາດໃຫ້ແກ່ເຫຼົ່າເທວະດາ ຜູ້ພາກັນຮ້ອງໄຫ້, ສອຍຜົມ, ຢຽດແຂນທັງສອງຂຶ້ນ, ລົ້ມລົງເທິງແຜ່ນດິນ, ຄ່ຳຄວນ ແລະກິ້ງເກືອກໄປມາ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຊົງບອກໃຫ້ພຣະອຸປະວານະເຖຣະຫຼີກໄປຈາກເບື້ອງໜ້າ.

๕๒.

໕໒.

สงฺขารานํ ขยวย มนาคามิโน วีตราคาเทวพฺรหฺมา สุมริย ยเถวิ’นฺทขีลาจลฏฺฐา,นามฺเห ภนฺเต’ตรหี วิย โว อจฺจเยนาตฺย’โวจุํปสฺสิสฺสามา’ยติ มิค มโนภาวนีเยปิ ภิกฺขู;

()

ສ່ວນເທວະດາແລະພົມທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນພຣະອະນາຄາມີແລະຜູ້ປາສະຈາກລາຄະ ເມື່ອລະນຶກເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແລະຄວາມເສື່ອມໄປແຫ່ງສັງຂານ ທັງຫຼາຍ ກໍຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ຄືເສົາອິນທະຂີລ ຫຼືຂຸນເຂົາ, ບໍ່ໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນວ່າ "ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພວກຂ້ານ້ອຍຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນພຣະອົງອີກແລ້ວ" ເໝືອນດັ່ງພວກພິກຂຸຜູ້ມີຈິດອົບຮົມດີແລ້ວ.

๕๓.

໕໓.

ชาตฏฺฐานปฺปภุติก มิธานนฺทฐานํ จตุกฺกํปุญฺญกฺเขตฺตํ ภุวิ ภควโต สพฺภิสํเวชนิยํ,อทฺธา สทฺธาวิสทหทยา สาธโว จาริกายํอาหิณฺฑนฺตา ปวุรกุสลํ ตตฺรปตฺวา วิณนฺติ;

()

"ອານົນ ສະຖານທີ່ສີ່ຕຳບົນນີ້ ມີສະຖານທີ່ປະສູດເປັນຕົ້ນ ເປັນບຸນຍະເຂດໃນໂລກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເປັນທີ່ຄວນເຫັນດ້ວຍຄວາມສັງເວດ, ສາທຸຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ມີຈິດເљу້ອມໃສສັດທາ ເມື່ອຈາຣິກໄປຮອດສະຖານທີ່ເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຈະໄດ້ຮັບກຸສົນອັນໄພບູນ."

๙ ๕๔.

ปุฏฺฐสฺเสวํ กถมปิ มยํ มาตุคาเมสุ ภนฺเตวตฺติสฺสามา’ตฺยมิตมติมา’ นนฺทเถรสฺส’ภาสิ,ตนฺนิชฺฌานํ ตทภิลปนํ มากโรถาติ ตุมฺเหเอวํสนฺเต สติปริมุขา โหถ ฉทฺวารรกฺขา;

()

ເມື່ອພຣະອານົນທະເຖຣະຜູ້ມີປັນຍາອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ທູນຖາມວ່າ "ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພວກຂ້ານ້ອຍຈະປະຕິບັດຕໍ່ສະຕຣີທັງຫຼາຍແນວໃດ?" ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດວ່າ "ການບໍ່ເບິ່ງພວກເຂົາເລີຍເປັນການດີ, ຫາກຕ້ອງເບິ່ງ ກໍຢ່າເວົ້າຈານຳ, ຫາກຫຼີກເວັ້ນບໍ່ໄດ້ ກໍຈົ່ງຕັ້ງສະຕິສະເພาະໜ້າ ແລະຮັກສາທະວານທັງຫົກໄວ້ໃຫ້ດີ."

๕๕.

໕໕.

ปุฏฺฐสฺเสวํ มย มุตุสมุฏฺฐานรูปาวสิฏฺเฐวตฺเตยฺยามฺเห ตวนิรุปเม รูปกาเย กถนฺนุ,มาโข ตุมฺเห ภวถ มุนิโน เทหปูชาวิธาเนสขฺยาปารา อุปริ ฆฏถา’หา’สวานํ ขเยติ;

()

ເມື່ອທູນຖາມອີກວ່າ "ພວກຂ້ານ້ອຍຈະປະຕິບັດຕໍ່ພຣະສະຣີຣະຮ່າງກາຍອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະອົງແນວໃດ?" ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດວ່າ "ອານົນ ເທີງທັງຫຼາຍຢ່າກັງວົນນຳການບູຊາພຣະສະຣີຣະຂອງເຮົາເລີຍ, ຈົ່ງຂະຫຍັນຂັນແຂງໃນປະໂຫຍດຂອງຕົນເອງ ແລະຈົ່ງພະຍາຍາມເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະກິເລດທັງຫຼາຍເຖີດ."

๕๖.

໕໖.

สํวิชฺชนฺเต ภควติ อิธานนฺท ภียฺโยปสนฺนารูปีพฺรหฺมามรปภุตโย ขตฺติยพฺราหฺมณา เย,สกฺกจฺจํ เต ยถริว ชนา จกฺกวตฺติสฺสรีเรสพฺยาปารา นรหริสริโรปหาเร สิยุนฺติ;

()

"ອານົນ ເພາະວ່າຍັງມີເຫຼົ່າກະສັດ, ພຣາມ ແລະຄະຫະບໍດີທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພຣະຕຖາຄົດ, ພວກເຂົາຈະກະທຳການບູຊາພຣະສະຣີຣະຂອງເຮົາດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບ ເໝືອນດັ່ງທີ່ພວກເຂົາກະທຳຕໍ່ພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ."

๕๗.

໕໗.

จตฺตาโร เม พหุชนหิตา พุทฺธปจฺเจกพุทฺธายสฺมา มคฺคปฺผลสุขมุทา สาวกา จกฺกวตฺตี,ราชา ปูชาวิธิสุมหิยา โหนฺติ ถูปารเห’วตสฺมา ถูโป มมปิ ภวตา’นนฺทสิงฺฆาฏกมฺหิ;

()

"ບຸກຄົນສີ່ປະເພດນີ້ ຄື ພຣະຕຖาຄົດອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະປັດເຈກະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະສາວົກຂອງພຣະຕຖາຄົດ ແລະພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການສ້າງສະຖູບໄວ້ບູຊາ, ເພາະສະນັ້ນ ອານົນ ເທີງຈົ່ງໃຫ້ສ້າງສະຖູບຂອງເຮົາໄວ້ທີ່ຫົນທາງສີ່ແພ່ງ."

๕๘.

໕໘.

เอวํ วุตฺเต สริย ตมุโรโตมริภูตโสโกเถรานนฺโท ปวิสิย นิราลมฺพธมฺโม วิหารํ,อาลมฺพิตฺวา วิลปิย พหุํ อคฺคลตฺถมฺภสีเสสตฺถา เสเข กฬิตกรุณาปางฺคภงฺโค ปโรทิ;

()

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະອານົນທະເຖຣະຜູ້ມີຄວາມໂສກເສົ້າສຽບແທງຫົວໃຈ ໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ວິຫານ ຢືນໜ່ຽວປະຕູແລ້ວຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍວ່າ "ອະນິດຈາເອີຍ! ເຮົາຍັງເປັນພຣະເສຂະບຸກຄົນຢູ່, ແຕ່ພຣະສາດສະດາຜູ້ມີຄວາມກະລຸນາຕໍ່ເຮົາຢ່າງຍິ່ງ ກໍຈະສະເດັດປຣິນິບພານເສຍແລ້ວ!"

๕๙.

໕໙.

อามนฺเตตฺวา ตมนธิวโร ปุญฺฉมกานสฺสุธารํเถรํ มาโขวิลปิ อล มานนฺท มาโสจิ เหวํ,สงฺขารานํ กถมิห ลเภ นิจฺจตํ นิพฺพิการํอกฺขาตํ เม นนุ ปิยชนพฺพิปฺปโยโค สิยาติ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ຊົງຮຽກພຣະອານົນທະເຖຣະມາແລ້ວ ຊົງເຊັດນ້ຳຕາໃຫ້ ແລະຕຣັດວ່າ "ຢ່າເລີຍ ອານົນ ເທີງຢ່າຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນໄປເລີຍ, ເຮົາໄດ້ບອກໄວ້ກ່ອນແລ້ວບໍ່ແມ່ນບໍວ່າ ຄວາມພັດພາກຈາກສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກທີ່ເພິ່ງໃຈທັງປວງຈະຕ້ອງມີ, ເຮົາຈະຫາຄວາມທ່ຽງແທ້ບໍ່ຜັນແປໃນສັງຂານທັງຫຼາຍໄດ້ແນວໃດ?"

๖๐.

໖໐.

เมตฺตาปุพฺเพน หิ จิรตรํ กายกมฺเมน วาจา-กมฺเมนา’ยํ คุณมณิมโนกมฺมุนา ภิกฺขเว มํ;

สกฺกจฺจํ สนฺนิจิตกุสโลปจฺจุปฏฺฐาสิ ตสฺมาอาตาปี โส ตฺวมสิ นิปปโก เหสิ ขีณาสโวติ;

()

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ອານົນນີ້ໄດ້ອຸປະຖາກເຮົາມາເປັນເວລາດົນນານ ດ້ວຍກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ ແລະມະໂນກຳ ອັນປະກອບດ້ວຍເມດຕາ ເຊິ່ງປຽບເໝືອນແກ້ວມະນີແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີ, ເພາະສະນັ້ນ ອານົນ ເທີງໄດ້ສັ່ງສົມບຸນໄວ້ຫຼາຍແລ້ວ, ຈົ່ງພະຍາຍາມເຖີດ ເທີງຈະເປັນພຣະຂີນາສົບໃນບໍ່ຊ້ານີ້."

๖๑.

໖໑.

ฉายามญฺเญ จิร มนุจรํ เสยฺยถา’นนฺทภิกฺขู-ปฏฺฐาโก เม ภวติ สุตวา นาคตาติตกานํ,สมฺพุทฺธานํ ภควต มุปฏฺฐายกา เจ’ตทคฺคาอิจฺจา’เห’ตปฺปรมสมณาเยว เหสฺสนฺตฺย’เหสุํ;

()

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ອານົນໄດ້ຕິດຕາມເຮົາໄປທຸກຫົນທຸກແຫ່ງເໝືອນເງົາຕາມຕົວມາເປັນເວລາດົນນານ, ເປັນພຣະພະຫູສູດ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍໃນອະດີດຕະການ ກໍມີພຣະອຸປະຖາກທີ່ປະເສີດສຸດພຽງທໍ່ນີ້, ແລະໃນອະນາຄົດຕະການກໍຈະມີພຽງທໍ່ນີ້ເໝືອນກັນ."

๖๒.

໖໒.

สํวณฺเณสิ นิรวธิคุโณ อุกฺขิปนฺโต’ว เมรุํสงฺโขเภนฺโต วิย ชลนิธึ ปตฺถรนฺโต’ว ภุมึ,วิตฺถาเรนฺโต วิย รวิปถํ สงฺฆมชฺเฌ ฐิตสฺสอานนฺทสฺสุ’ตฺตริตรคุณํ อพฺภุตจฺเฉรภูตํ;

()

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະຄຸນອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຊົງສັນເສີນຄຸນງາມຄວາມດີອັນໜ້າອັດສະຈັນແລະແປກປະຫຼາດຂອງພຣະອານົນທະເຖຣະ ຜູ້ຢືນຢູ່ທ່າມກາງສົງ ປຽບເໝືອນການຍົກຂຸນເຂົາສິເນຣຸ, ການເຮັດໃຫ້ມະຫາສະໝຸດສັ່ນສະເທືອນ, ການແຜ່ຂະຫຍາຍແຜ່ນດິນ ຫຼືການເປີດທາງເດີນຂອງດວງຕາເວັນ.

๖๓.

໖໓.

หิตฺวา สาขานคร มนลํชงฺคลํ อิสฺสรานํวาสฏฺฐานํ ตทิตรปุรํ สพฺพสมฺปตฺติสารํ,ปตฺวา ราชคฺคหปภุติกํ นาถ นิพฺพายตูติเอวํ วุตฺเต มุนิ รวจ มาเหวมานนฺทโวจ;

()

ເມື່ອພຣະອານົນທູນວ່າ "ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະອົງຢ່າໄດ້ປຣິນິບພານໃນເມືອງນ້ອຍໆ ທີ່ເປັນປ່າດົງດອນແຫ່ງນີ້ເລີຍ, ແຕ່ຂໍສະເດັດໄປປຣິນິບພານໃນເມືອງໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ເມືອງຣາຊະຄຶ ຫຼືເມືອງສາວັດຖີ ອັນເຕັມไปด้วยຄວາມຮັ່ງມີແລະຜູ້ມີອຳນາດເຖີດ", ພຣະມຸນີຈຶ່ງຕຣັດຫ້າມວ່າ "ອານົນ ເທີງຢ່າໄດ້ກ່າວຢ່າງນັ້ນເລີຍ."

๖๔.

໖໔.

ปุพฺเพ ทิพฺโพปมสุข วิธา’นนฺท’หํ จกฺกวตฺติ-ราชา หุตฺวา จิร มนุภวึ ธมฺมิโก ธมฺมราชา,มลฺลานํ โข ตทหนิ กุสาวตฺย’ยํ ราชธานิอาสิ ลกฺขิวสติ รลการาชธานี’ว ผีตา;

()

"ອານົນ ໃນອະດີດຕະການ ເຮົາເຄີຍເປັນພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດຜູ້ຊົງທຳ ເປັນພຣະຣາຊາໂດຍທຳ ໄດ້ສະຫວີຍສຸກດັ່ງທິບເປັນເວລາດົນນານ, ໃນກາລະນັ້ນ ເມືອງກຸສາວະດີຂອງເຫຼົ່າມັນລະກະສັດນີ້ ເປັນຣາຊະທານີອັນຮຸ່ງເຮືອງແລະຮັ່ງມີ ປຽບເໝືອນເມືອງອາລະກະມັນທາຂອງພວກເທວະດາ."

๖๕.

໖໕.

คามกฺเขตฺเต ชิตริปุรโณ โกสิณาราน มสฺมึสาลารญฺเญ ชินกริวโร มารกณฺฐิรเวน,ยาเม อชฺชาหนิ รชนิยา ปจฺฉิเม หญฺญเต’ติวาเสฏฺฐานํ ปหิณิ ยติมาโรจนตฺถํ ตมตฺถํ;

()

ໃນປ່າຮັງ (ສາລະວັນ) ແຫ່ງເມືອງກຸສິນາຣານີ້ ພຣະຊິນະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ປຽບດັ່ງພະຍາຊ້າງໃຫຍ່ ຊົງບັນລືສີຫະນາດຂົ່ມມານ ແລ້ວຊົງສົ່ງພຣະອານົນທະເຖຣະໄປແຈ້ງແກ່ເຫຼົ່າວາເສດຖະ (ມັນລະກະສັດ) ວ່າ "ໃນປັດສິມມະຍາມແຫ່ງຣາຕີນີ້ ພຣະຕຖາຄົດຈະປຣິນິບພານແລ້ວ."

๖๖.

໖໖.

สนฺถาคาเร มหติปริสา กิญฺจิกมฺมํ ปฏิจฺจราสิภูตา ยติวรวโจโจทิตา มุจฺฉิตาสิ,อุยฺยานํ เต ปวิสิย ตทา มลฺลปุตฺตา จ มลฺลาวฺยาปชฺชึสู กสิรนิกราวารปาเร นิมุคฺคา;

()

ເຫຼົ່າມັນລະກະສັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ກຳລັງປະຊຸມກັນຢູ່ໃນສະພາ (ສັນທາຄານ) ດ້ວຍກິດຈະການບາງຢ່າງ ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳແຈ້ງຂອງພຣະເຖຣະຜູ້ປະເສີດ ກໍພາກັນສະຫຼົບສະໄລໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ, ຈາກນັ້ນ ເຫຼົ່າມັນລະກະສັດແລະພຣະໂອຣົດກໍໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ປ່າຮັງ ຈົມຢູ່ໃນຫ້ວງແຫ່ງຄວາມທຸກໂສກອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

๖๗.

໖໗.

ยํนูนาหํ นรปติกุลํ เอกเมกํ คเหตฺวาวนฺทาเปยฺยํ จรณกมลทฺวนฺท มงฺคีรสสฺส,อิจฺจานนฺโท ยติ สปริโส ปุตฺตทาเรหิสทฺธึอิตฺถนฺนาโม ปณมติ ชินํ มลฺลราชาติ วตฺวา;

()

ພຣະອານົນທະເຖຣະຄິດວ່າ "ເຮົາຄວນຈັດໃຫ້ຄອບຄົວຂອງມັນລະກະສັດແຕ່ລະຕະກູນ ເຂົ້າຖວາຍອະພິວາດພຣະບາດທັງສອງອັນປຽບດັ່ງດອກບົວຂອງພຣະອັງຄີຣົດ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ເທື່ອລະຕະກູນເຖີດ", ແລ້ວພຣະເຖຣະກໍໄດ້ນຳສະເໜີວ່າ "ມັນລະກະສັດຊື່ນີ້ ພ້ອມດ້ວຍບຸດແລະພັນລະຍາ ຂໍຖວາຍອະພິວາດພຣະຊິນະເຈົ້າ."

๖๘.

໖໘.

มลฺลานญฺจาหริย ปฐเมเยว ยาเม รชนฺยาวนฺทาเปสิ สกลปริสํ เตนุปาเยน พุทฺธํ,สุตฺวา วิทฺวา ภควต มนุฏฺฐานเสยฺยปฺปวตฺตึสาฬารญฺญํ อวสริ ปริพฺพาชโก โย สุภทฺโท;

()

ດ້ວຍອຸບາຍນັ້ນ ພຣະອານົນທະເຖຣະຈຶ່ງໄດ້ຈັດໃຫ້ເຫຼົ່າມັນລະກະສັດທັງໝົດເຂົ້າຖວາຍອະພິວາດພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນປະຖົມມະຍາມແຫ່ງຣາຕີ, ໃນຂະນະນັ້ນ ສຸພັດທະປະຣິພາຊົກ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການບັນທົມອັນຈະບໍ່ສະເດັດລຸກຂຶ້ນອີກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ກໍໄດ້ເດີນທາງມາສູ່ປ່າຮັງ (ສາລະວັນ).

๖๙.

໖໙.

โอกาสํ เม ททถ สมณํ โคตมํ ปุจฺฉนายกงฺขาธมฺมํ ปชหิตุ มิธานนฺทปตฺโต หมสฺมิ,วุตฺเต สตฺถา กิลมติ อลํหาวุโส มา วิหญฺญิวตฺวา’นนฺโท ภควติ ทยาโจทิโต วารยี ตํ;

()

ສຸພັດທະປະຣິພາຊົກກ່າວວ່າ "ທ່ານອານົນ ຂໍໂອກາດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ທູນຖາມພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເພື່ອຈະໄດ້ຖອນຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ", ເມື່ອສຸພັດທະກ່າວຢ່າງນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີຄວາມຫ່ວງໃຍໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈຶ່ງຫ້າມເຂົາວ່າ "ຢ່າເລີຍ ອາວຸໂສ ສຸພັດທະ ເທີງຢ່າໄດ້ລົບກວນພຣະສາດສະດາເລີຍ ພຣະສາດສະດາຊົງອິດເມື່ອຍຫຼາຍແລ້ວ."

๗๐.

໗໐.

ลทฺโธกาโส ทสพลทยาชาลพทฺโธ สุภทฺโทอญฺญาเปโข ปวิสิย ตหึ ตพฺพิเหสานเปกฺโข,ปญฺหํ ปุจฺฉิ ตทุปนยเน โกวิโท’ภาสิธมฺมํวิตฺถาเรนฺโต อริยวินเย ปุคฺคเล สุปฺปติฏฺเฐ;

()

ສຸພັດທະຜູ້ໄດ້ຮັບໂອກາດແລະຕິດຢູ່ໃນຂ່າຍແຫ່ງຄວາມກະລຸນາຂອງພຣະທົດສະພົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າໂດຍບໍ່ມີເຈດຕະນາຈະລົບກວນ ແຕ່ເພື່ອສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້, ເຂົາໄດ້ທູນຖາມບັນຫາ ແລະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງສະຫຼາດໃນການແນະນຳ ກໍໄດ້ຊົງສະແດງທຳໂດຍລະອຽດ ກ່ຽວກັບບຸກຄົນຜູ້ຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວໃນພຣະທຳວິນັຍອັນປະເສີດ.

๗๑.

໗໑.

ปพฺพชฺชิตฺวา ภควติ สยํ ภิกฺขุภาวาภิสิตฺโตสงฺขารานํ ขยวย มโถ ภาวยิตฺวา สุภทฺโท,วิทฺธํเสตฺวา สกลกลุสํ สตฺถุปจฺจกฺขภุโตอุนฺนาเทตฺวา ปริสมรหํ ปจฺฉิโมสาวโกสิ;

()

ສຸພັດທະໄດ້ອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຈະເລີນວິປັດສະນາພິຈາຣະນາຄວາມສິ້ນໄປແລະຄວາມເສື່ອມໄປແຫ່ງສັງຂານ ທັງຫຼາຍ, ໄດ້ທຳລາຍກິເລດທັງປວງໃຫ້ສິ້ນສູນ ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນຕໍ່ໜ້າພຣະສາດສະດາ ແລະໄດ້ເປັນພຣະປັດສິມມະສາວົກ (ສາວົກອົງສຸດທ້າຍ) ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.

๗๒.

໗໒.

ปญฺญตฺโต โย ภวติ วินโย เทสิโต โยจ ธมฺโมโส โว สตฺถา ปรมสรโณ’ตฺยา’ห เม อจฺจเยน,เถเร ภิกฺขู ตทิตรวสี คารวํ โวหรนฺตุภนฺเต วตฺวา ปริหรถ โว สาทราสปฺปติสฺสา;

()

"ພຣະທຳແລະພຣະວິນັຍໃດທີ່ເຮົາໄດ້ສະແດງແລ້ວແລະບັນຍັດໄວ້ແລ້ວແກ່ພວກເທີງ ພຣະທຳແລະພຣະວິນັຍນັ້ນຈຶ່ງເປັນສາດສະດາຂອງພວກເທີງໃນກາລະທີ່ເຮົາລ່ວງລັບໄປ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍຈົ່ງເອີ້ນກັນດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບ ໂດຍພິກຂຸຜູ້ມີພັນສາອ່ອນກວ່າຈົ່ງຮຽກພິກຂຸຜູ້ມີພັນສາແກ່ກວ່າວ່າ 'ພັນເຕ' (ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ) ດ້ວຍຄວາມອ່ອນນ້ອມຖອມຕົນ."

๗๓.

໗໓.

ปจฺจกฺโข โน ภวิ ทสพโล ปุจฺฉิตุํ สมฺมุขา ตํนาสกฺขิมฺหา มยมิทมิตี มาหุวตฺถานุตาปา,มุตฺเต ตุณฺหีภวิ วสิคโณกิญฺจิ พุทฺเธจธมฺเมสงฺเฆ มคฺเค วิมติ ยทิโว ภิกฺขเว ปุจฺฉถาติ;

()

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຫາກພວກເທີງມີຄວາມສົງໄສຫຼືແຄງໃຈໃດໆ ໃນພຣະພຸດ, ພຣະທຳ, ພຣະສົງ, ໃນມັກ ຫຼືໃນປະຕິປະທາ ກໍຈົ່ງທູນຖາມເຖີດ, ພວກເທີງຢ່າໄດ້ມີຄວາມກິນແໜງໃນພາຍຫຼັງວ່າ 'ພຣະທົດສະພົນຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຮົາແລ້ວ ແຕ່ເຮົາກໍບໍ່ໄດ້ທູນຖາມພຣະອົງເລີຍ'", ເມື່ອຕຣັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເຫຼົ່າພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍກໍພາກັນນິ່ງຢູ່.

๗๔.

໗໔.

ยสฺมา ขนฺเธ ปชหติ ชิโน ภิกฺขเว ภนฺททานิอามนฺเตมี นิยตภทุรา สพฺพสงฺขารธมฺมา,สมฺปาเทถา’ตฺย’มิตมติมา อปฺปมาเทน ตุมฺเหปพฺยากาสิ ภควต มยํ ปจฺฉิมาโหติวาจา;

()

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັດນີ້ ເຮົາຂໍເຕືອນພວກເທີງວ່າ ສັງຂານທັງຫຼາຍມີຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ, ພວກເທີງທັງຫຼາຍຈົ່ງຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ສຳເລັດດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດເຖີດ" ນີ້ຄືພຣະປັດສິມມະວาຈາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະປັນຍາອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ກ່ອນທີ່ພຣະອົງຈະຊົງລະພຣະຂັນທະທັງຫຼາຍ.

๗๕.

໗໕.

รูปารูปาวจรกิริยชฺฌานสญฺญานิโรธ-สงฺขาตา ยา นววิธสมาปตฺติโย ตา’นุโลมํ,นิสฺสีมมฺโหนิธินิภคุโณ มารสงฺคามสูโรพุทฺโธ นารายนพลธโร โส สมาปชฺชิ ตาว;

()

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງເປັນວີຣະບຸຣຸດໃນສົງຄາມກັບມານ ຜູ້ຊົງມີພຣະກຳລັງດັ່ງພະຍານາຣາຍ ແລະມີພຣະຄຸນອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ດັ່ງມະຫາສະໝຸດ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າສູ່ອະນຸປຸບພະວິຫານສະມາບັດທັງເກົ້າປະການ ມີຮູບຊານ, ອະຮູບຊານ ແລະສັນຍາເວທະຍິຕະນິໂຣດ ຕາມລຳດັບອະນຸໂລມ.

๗๖.

໗໖.

ตํ ตํ ฌานํ มุนิ ปฏิสมาปชฺชมาโน นิโรธาสมฺมา ปจฺจุฏฺฐหิย ปฐมชฺฌานโวสาน มาป,ตํ ตํ ฌานํ ปุนรนุสมาปชฺชมาโน จตุตฺถ-รูปชฺฌานุ’ฏฺฐหิย วิคตาเสสสงฺขารธมฺโม;

()

ພຣະມຸນີສະເດັດອອກຈາກສັນຍາເວທະຍິຕະນິໂຣດແລ້ວ ຊົງເຂົ້າສະມາບັດຖອຍຫຼັງຄືນໄປຈົນຮອດປະຖົມມະຊານ, ແລ້ວຊົງເຂົ້າສະມາບັດຕາມລຳດັບອີກຄັ້ງ ຈົນຮອດຈະຕຸດຖະຊານ (ຊານທີສີ່) ເມື່ອສະເດັດອອກຈາກຈະຕຸດຖະຊານແລ້ວ ກໍຊົງດັບຂັນທະປຣິນິບພານ ປາສະຈາກສັງຂານທັງປວງໂດຍສິ້ນເຊີງ.

๗๗.

໗໗.

สฺเนหปริกฺขยชาโตปชฺโชโต วิย ติโลกมณิปชฺโชโต,พุทฺโธนิรุปธิเสส-ปรินิพฺพุติยา สยมฺภุ ปรินิพฺพายิ;

()

ປຽບເໝືອນດວງປະທີບທີ່ດັບໄປເພາະໝົດນ້ຳມັນ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງເປັນດວງປະທີບແກ້ວຂອງສາມໂລກ ຜູ້ຊົງເປັນພຣະສະຍຳພູ ໄດ້ສະເດັດດັບຂັນທະປຣິນິບພານດ້ວຍອນຸປາທິເສສານιບພານທາດ.

๗๘.

໗໘.

สมฺปติ เทวมนุสฺส-ปชาย สทฺธึ ปโรทมานาย ภุสํ,โสเกนิ’ว สงฺกมฺปิสหสฺสราเวน’ยํ มหาปถวี;

()

ໃນຂະນະນັ້ນ ພ້ອມກັບສຽງຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງຮຸນແຮງຂອງເຫຼົ່າເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ, ມະຫາປະຖະພີນີ້ກໍຫວັ່ນໄຫວສັ່ນສະເທືອນຢ່າງຮຸນແຮງ ພ້ອມດ້ວຍສຽງກຶກກ້ອງກຳປະນາດພັນເທື່ອ ປຽບເໝືອນສັ່ນສະເທືອນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ.

๗๙.

໗໙.

วิปฺผุริตวิชฺชุราชิ-ทณฺฑาหตเมฆทุนฺทุภีผลิตา’สุํ,กทลิวนํ วิย นาโคนิปฺปีเฬสิ อเสสโลกํ โสโก;

()

ສາຍຟ້າແລບແປບປາບປະກົດຂຶ້ນ ແລະກອງຟ້າຮ້ອງ (ເມຄະທຸນທຸພີ) ກໍດັງກ້ອງກຳປະນາດ, ຄວາມໂສກເສົ້າໄດ້ບີບຄັ້ນໂລກທັງປວງ ປຽບເໝືອນພະຍາຊ້າງທີ່ຢຽບຍ່ຳປ່າກ້ວຍໃຫ້ແຫຼກລາບໄປ.

๘๐.

໘໐.

ชาติกฺเขตฺตํ เขตฺตํวิย สมฺพาธํ ฉเณหิ เตสํเตสํ,วิชโนกาสา’ กาสาโลเก มงฺคลนิมิตฺตชาตํ ชาตํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ສະຖານທີ່ປະສູດ (ຫຼືທົ່ວໝື່ນໂລກທາດ) ໄດ້ແອອັດໄປດ້ວຍເທວະດາ ປຽບເໝືອນສະໜາມຫຼວງໃນຍາມສະຫຼອງເທດສະການ, ທີ່ວ່າງໃນອາກາດກໍເຕັມไปด้วยນິມິດອັນເປັນມຸງຄຸນຕ່າງໆ ທີ່ປະກົດຂຶ້ນໃນໂລກ.

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ตถาคต ปรินิพฺพานปฺปวตฺติ ปริทีโป เอกูนตึสติโม สคฺโค.

ບົດທີຊາວເກົ້າ ວ່າດ້ວຍຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການປຣິນິບພານຂອງພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນພຣະເມທານັນທະເຖຣະຜູ້ເປັນມຸນີຮຽບຮຽງໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກະວີທັງຫຼາຍ ຈົບລົງພຽງເທົ່ານີ້.

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา พฺรหฺมาสหมฺปติ อิมํ คาถํ อภาสิ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພากເຈົ້າປຣິນິບພານແລ້ວ ພ້ອມກັບການປຣິນິບພານນັ້ນ ທ້າວສະຫຳບໍດີພົມໄດ້ກ່າວຄາຖາຮ້ອງນີ້ວ່າ:

สพฺเพวนิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํยถา เอตาทิโส สตฺถา โลเก อปฺปวิปุคฺคโล,ตถาคโต พลปฺปตฺโต สมฺพุทฺโธ ปรินิพฺพุโตติ;

"ສັດທັງຫຼາຍທັງປວງໃນໂລກ ຍ່ອມຈະຕ້ອງລະທິ້ງຮ່າງກາຍໄວ້, ໃນເມື່ອພຣະສາດສະດາຜູ້ຫາບຸກຄົນປຽບບໍ່ໄດ້ໃນໂລກ ຜູ້ເປັນພຣະຕຖາຄົດ ຊົງບັນລຸພຣະກຳລັງ (ທົດສະພົນຍານ) ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຍັງສະເດັດປຣິນິບພານແລ້ວ."

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานาสกฺโก เทวานมินฺโท อิมํ คาถํ อภาสิ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປຣິນິບພານແລ້ວ ພ້ອມກັບການປຣິນິບພານນັ້ນ ທ້າວສັກກະເທວະຣາດ (ພຣະອິນ) ໄດ້ກ່າວຄາຖາຮ້ອງນີ້ວ່າ:

อนิจฺจา วตสงฺการา อุปฺปาท วยธมฺมิโน,อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํวูปสโม สุโขติ;

"ສັງຂານທັງຫຼາຍບໍ່ທ່ຽງໜໍ ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ, ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຍ່ອມດັບໄປ ຄວາມເຂົ້າໄປສະຫງົບສັງຂານເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນສຸກ."

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา อายสฺมา อนุรุทฺโธ อิมา คาถาโย อภาสิ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປຣິນິບພານແລ້ວ ພ້ອມກັບການປຣິນິບພານນັ້ນ ພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ວ່າ:

นาหุอสฺสาสปสฺสาโส ฐิต จิตฺตสฺส ตาทิโตอเนชาสนฺติ มารพฺภ โสกาลมกรี มุนิ,อสลฺลีเนน จิตฺเตน เวทนํ อชฺฌวาสยิปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ วิโมกฺโข เจตโส อหูหิ;

"ລົມຫາຍໃຈເຂົ້າແລະຫາຍໃຈອອກບໍ່ມີແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະທັຍຕັ້ງໝັ້ນ ຜູ້ມີພຣະທັຍຄົງທີ່, ພຣະມຸນີຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ຊົງປາຣົບຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ສະເດັດດັບຂັນທະໄປແລ້ວ, ພຣະອົງມີພຣະທັຍອັນບໍ່ຫົດຫູ່ ຊົງອົດກັ້ນເວທະນາໄວ້ໄດ້, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນແຫ່ງພຣະທັຍໄດ້ມີແລ້ວ ປຽບເໝືອນຄວາມດັບໄປແຫ່ງດວງປະທີບ."

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา อายสฺมา อานนฺโท อิมํ คาถํ อภาสิ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປຣິນິບພານແລ້ວ ພ້ອມກັບການປຣິນິບພານນັ້ນ ພຣະອານົນທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວຄາຖາຮ້ອງນີ້ວ່າ:

ตทาสิยํ หึสนกํ ตทาสิโลมหํสนํ,สพฺพาการวรูเปเต สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเตติ;

"ໃນກາລະນັ້ນ ໄດ້ເກີດຄວາມສະດຸ້ງຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ ແລະໄດ້ເກີດຄວາມຂົນພອງສະຫຍອງເກົ້າ ໃນເມື່ອພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະກອບດ້ວຍອາການອັນປະເສີດທຸກປະການ ໄດ້ສະເດັດປຣິນິບພານແລ້ວ."

๑.

໑.

โลกตฺตเยกนยโนมุนิขิปฺปเมวปคฺคยฺหมุทฺธนิภุเช ปรินิพฺพุโตติ,กนฺทึสุ ตาว วิลปึสุ วิวฏฺฏยึสุอาวฏฺฏยึสุ ปปตึสุ มวีตราคี;

()

"ພຣະມຸນີຜູ້ເປັນດວງຕາດວງດຽວຂອງສາມໂລກ ໄດ້ສະເດັດປຣິນິບພານເສຍແລ້ວຢ່າງຮີບດ່ວນ!" ເຫຼົ່າຊົນຜູ້ຍັງບໍ່ປາສະຈາກລາຄະ ຕ່າງພາກັນຮ້ອງໄຫ້, ຄ່ຳຄວນ, ຢຽດແຂນທັງສອງຂຶ້ນ, ກິ້ງເກືອກໄປມາ ແລະລົ້ມລົງເທິງແຜ່ນດິນ.

๒.

໒.

อสฺสาสยํ วสิคณํ สมลํ สโสกํรตฺยาวเสส มถ ธมฺมกถาย เถโร,ตํ วีตินามยิ นิรุทฺธตโม’นุรุทฺโธอานนฺทเถรสุหโท หทยงฺคมาย;

()

ພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ ຜູ້ເປັນສະຫາຍຂອງພຣະອານົນທະເຖຣະ ຜູ້ມີຄວາມມືດມົນອັນດັບແລ້ວ ໄດ້ປອບໂຍນໝູ່ພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມໂສກເສົ້າເສຍໃຈ ແລະ ໄດ້ໃຊ້ເວລາທີ່ເຫຼືອຂອງລາຕີດ້ວຍທັມມະກະຖາອັນຈັບໃຈ.

๓.

໓.

มลฺลาน มคฺคนครํ กุสิณาร มิทฺธํอาโรจนาย ปรินิพฺพุตภาว มสฺส,อานนฺทเถร มนิรุทฺธยโส สรีโรปาเหสิ อตฺตทุติยํ อนุรุทฺธเถโร;

()

ພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ ໄດ້ສົ່ງພຣະອານົນທະເຖຣະ ຜູ້ມີຍົດອັນບໍ່ມີສິ່ງກີດຂວາງ ພ້ອມດ້ວຍເພື່ອນອີກຮູບໜຶ່ງ ເປັນຮູບທີສອງ ເພື່ອໄປແຈ້ງຂ່າວການສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແກ່ພວກເຈົ້າມັລລະ ໃນກຸສິນາຣານະຄອນ ອັນເປັນເມືອງເອກ.

๔.

໔.

มลฺลา ตทตฺถปสุตา สมเยน เตนยตฺรา’ภิสนฺนิปติตา ปติมตฺตยนฺติ,เถโรปน’ตฺตทุติโย ตมุเปจฺจ สนฺถา-คารํ ตมตฺถ มภิเวทยิ โสกทีโน;

()

ໃນເວລານັ້ນ ພວກເຈົ້າມັລລະກຳລັງປະຊຸມກັນຢູ່ໃນສັນທາຄານ (ຫໍປະຊຸມ) ດ້ວຍພາລະກິດບາງຢ່າງ ພຣະເຖຣະ (ພຣະອານົນ) ພ້ອມດ້ວຍເພື່ອນຮູບທີສອງ ໄດ້ເຂົ້າໄປຍັງຫໍປະຊຸມນັ້ນ ແລ້ວແຈ້ງເນື້ອຄວາມນັ້ນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າເສຍໃຈ.

๕.

໕.

เถรสฺส ตสฺส สุนิยมกฺม สมลฺลปุตฺตามลฺลา สมลฺลสุณิสา ภุวิก มลฺลฉายา,กนฺทึสุ ตาว ปปตึสุ ปริทฺทวึสุธมฺมิลฺลเวลฺลิตภุชา’หตโสกสลฺลา;

()

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະເຖຣະນັ້ນ ພວກເຈົ້າມັລລະ ພ້ອມທັງສະໄພ້ມັລລະ ແລະ ສະຕີຊາວມັລລະ ຜູ້ຖືກລູກສອນຄືຄວາມໂສກເສົ້າສຽບແທງແລ້ວ ຕ່າງກໍຮ້ອງໄຫ້ ລົ້ມລົງ ແລະ ຮ່ຳໄຮຮຳພອນ ດ້ວຍຜົມອັນສີຍາຍ ແລະ ແຂນອັນກວັດແກວ່ງ.

๖.

໖.

นานาวิธานิ ตุริยานิ สุคนฺธมาลํอาทาย ปญฺจสตทุสฺสยุคานิ มลฺลา,เยนา’สิ ตสฺสสุคตสฺสุ’ตุชํ สรีรํตํ สาฬทาย มุปวตฺตน โมสรึสุ;

()

... ພວກເຈົ້າມັລລະໄດ້ຖືເອົາເຄື່ອງດົນຕີຕ່າງໆ ດອກໄມ້ຂອງຫອມ ແລະ ຜ້າຄູ່ຫ້າຮ້ອຍຄູ່ ແລ້ວພາກັນໄປຍັງປ່າໄມ້ຮັງ ອຸປະວັດຕະນະສາລະວັນ ອັນເປັນທີ່ປະດິດສະຖານພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະສຸຄົດເຈົ້ານັ້ນ.

๗.

໗.

เต คนฺธธูปกุสุเมหิ จ นจฺจคีต-วชฺเชหิ ฉตฺตมณิวิชนิจามเรหิ,เจลพฺพิตาน นวมณฺฑลมาฬกาทึกตฺวาน ฉาหมกรึสุ สรีรปูชํ;

()

ພວກເຂົາໄດ້ທຳການບູຊາພຣະສະຣີຣະຕະຫຼອດຫົກວັນ ດ້ວຍຂອງຫອມ, ທູບ, ດອກໄມ້, ການຟ້ອນຮຳ, ການຂັບຮ້ອງ, ດົນຕີ, ຈ້ອງ, ແກ້ວມະນີ, ວີ ແລະ ສະແສ້ ໂດຍການເຮັດເພດານຜ້າ ແລະ ມົນທົບຫຼັງໃໝ່ ເປັນຕົ້ນ.

๘.

໘.

ปโมกฺขมลฺลปุริสา’ฏฺฐนหาตสีสาคนฺโธทเกน สุนิวตฺถสุปารุตตฺตา,มุตฺตามณีหิ ขจิตาย ตถาคตสฺสคตฺตํ สุวณฺณสิวิกาย นิโรปิตํ ตํ;

()

ຫົວໜ້າເຈົ້າມັລລະແປດຄົນ ຜູ້ສະຜົມແລ້ວ ອາບນ້ຳຫອມແລ້ວ ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຢ່າງດີ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຕຖาຄົດເຈົ້ານັ້ນ ຂຶ້ນສູ່ພຣະວໍຄຳອັນປະດັບປະດາດ້ວຍໄຂ່ມຸກ ແລະ ແກ້ວມະນີ.

๙.

໙.

จาเลตุ มปฺปมปิ สตฺตมวาสรมฺหิปุจฺฉึสุ เถร มนุรุทฺธ มสยฺห กินฺติ,โส ทิพฺพจกฺขุมติยา’มิตเทวตานํปพฺยากริ ปริวิตกฺก มเวจฺจ เถโร;

()

ໃນວັນທີເຈັດ ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍພຣະສະຣີຣະໄດ້ເລີຍ ແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວ ຈຶ່ງໄດ້ຖາມພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະວ່າ "ເປັນຍ້ອນເຫດໃດ?" ພຣະເຖຣະຜູ້ມີຈັກຂຸທິບ ໄດ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ຊາບ ຫຼັງຈາກຊາບຄວາມດຳຣິຂອງເຫຼົ່າເທວະດາຜູ້ມີປະມານບໍ່ໄດ້.

๑๐.

໑໐.

นิสฺเสสมานุสิกทิพฺพมหามเหหิตํวิคฺคหํ ภควโต’ภิมหียมานํ,อุกฺขิปฺป ตาสมนุวตฺตกมกลฺลภูปาคนฺตฺวาน อุตฺตรทิสาย ปุรสฺสุ’ทีจึ;

()

ພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ອັນໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍສັກກາຣະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທັງຂອງມະນຸດ ແລະ ເທວະດาທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າມັລລະຜູ້ມີກຳລັງ ໄດ້ອັນເຊີນໄປຕາມຄວາມປະສົງຂອງເທວະດາ ໂດຍເດີນທາງໄປທາງທິດເໜືອຂອງເມືອງ ແລ້ວໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ.

๑๑.

໑໑.

มชฺเฌนมชฺฌ กมหินีภรุ มุตฺตเรนทฺวาเรน ตสฺสนครสฺส ปเวสยิตฺวา,สุตฺวาน พนฺธุลปชาปติมลฺลิกา ตํทฺวาเร ฐิตา’ถนวโกวิธานพฺพยาย;

()

ພວກເຂົາໄດ້ອັນເຊີນພຣະສະຣີຣະເຂົ້າໄປທາງປະຕູທິດເໜືອຂອງເມືອງນັ້ນ ຜ່ານໃຈກາງເມືອງ ຝ່າຍນາງມັລລິກາ ຜູ້ເປັນພັນລະຍາຂອງພັນທຸລະເສນາບໍດີ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ມາຢືນລໍຖ້າຢູ່ທີ່ປະຕູ ເພື່ອຖວາຍເຄື່ອງປະດັບມະຫາລັດດາປະສາດຫຼັງໃໝ່.

๑๒.

໑໒.

โธตาย คนฺธสลิเลน มหาลตาพฺย-ภุสาย สตฺตรตเนหิ สมุชฺชลาย,องฺคีรสสฺส สตปุญฺญวีลาสจิตฺตํฉาเทสิ คตฺต มตุลํ กฬิตาวกาสา;

()

ນາງໄດ້ໃຊ້ເຄື່ອງປະດັບມະຫາລັດດาປະສາດ ອັນລ້າງດ້ວຍນ້ຳຫອມ ແລະ ຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍລັດຕະນະເຈັດປະການ ຄຸມພຣະສະຣີຣະອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ຂອງພຣະອັງຄີຣົດເຈົ້າ ຜູ້ງົດງາມດ້ວຍບຸນຮ້ອຍປະການ ເມື່ອໄດ້ໂອກາດ.

๑๓.

໑໓.

มลฺลาน มคฺคนครสฺส ปุรตฺถิมายํสํวิชฺชเต มกุฏพนฺธนเจติยํ ยํ,เทหํ ติโลกสรณสฺส ปุรตฺถิเมนทฺวาเรน นิกฺขมิย ตตฺร สมปฺปยึสุ;

()

ມະກຸດພັນທະນະເຈດີໃດ ມີຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເມືອງເອກຂອງພວກເຈົ້າມັລລະ ພວກເຂົາໄດ້ອັນເຊີນພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງສາມໂລກ ອອກໄປທາງປະຕູທິດຕາເວັນອອກ ແລ້ວປະດິດສະຖານໄວ້ ນະ ທີ່ນັ້ນ.

๑๔.

໑໔.

สา ยาวสนฺธิสมลา นครี ตทานิมนฺทารเวหิ ปิหิตา’ภวิ ฉนฺนุมตฺตํ,ปุจฺฉึสุ สตฺถุ ปฏิปชฺชน มตฺตภาเวอานนฺทเถร มถ ภุมิภุชา กถนฺติ;

()

ໃນເວລານັ້ນ ເມືອງທັງເມືອງຕະຫຼອດຮອດຕຣອກຊອກຊອຍ ໄດ້ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍດອກມົນທາຣົບເລິກເຖິງຫົວເຂົ່າ ຈາກນັ້ນ ພວກເຈົ້າມັລລະໄດ້ທູນຖາມພຣະອານົນທະເຖຣະວ່າ "ພວກຂ້ານ້ອຍຄວນປະຕິບັດຕໍ່ພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະສາດສະດາຢ່າງໃດ?"

๑๕.

໑໕.

เทเห ยเถว ปฏิปชฺชติ จกฺกวตฺติ-รญฺโญ ตเถว ปฏิปชฺชถ พุทฺธเทเห,อิจฺจาห โส ภควโต’ตุชรูปกายํเต เวฐยุํ อหตกาสิกสาฏเกหิ;

()

ພຣະເຖຣະຕອບວ່າ "ພວກທ່ານຈົ່ງປະຕິບັດຕໍ່ພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເໝືອນດັ່ງທີ່ປະຕິບັດຕໍ່ພຣະບໍຣົມສົບຂອງພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດເຖີດ" ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ພັນພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຜ້າກາສີອັນໃໝ່.

๑๖.

໑໖.

กปฺปาสปฏฺฏวิหเตหิปิ เวฐยึสุกตฺวาน ปญฺจสตทุสฺสยุเคหิ เอวํ,ปกฺขิปฺป เตลปริปุณฺณสุวณฺณโทณฺยาอญฺญา’ยสาย ปฏิกุชฺชิย โทณิยา เต;

()

... ພວກເຂົາໄດ້ພັນດ້ວຍສຳລີອັນລະອຽດສະຫຼັບກັນ ໂດຍເຮັດເຊັ່ນນັ້ນດ້ວຍຜ້າຫ້າຮ້ອຍຄູ່ ແລ້ວອັນເຊີນລົງໃນຮາງຄຳອັນເຕັມດ້ວຍນ້ຳມັນ ແລ້ວປິດຄອບດ້ວຍຮາງເຫຼັກອີກຫຼັງໜຶ່ງ.

๑๗.

໑໗.

คตฺตํ ชินสฺส จิตกํ กตจิตฺตกมฺมํมาลาลตาวิลสิตํ สตหตฺถมุจฺจํ,วีสาธิกํ อครุจนฺทนทารุก ปุณฺณํอาโรปยึสุ สิริยา ชิตเวชยนฺตํ;

()

ພວກເຂົາໄດ້ອັນເຊີນພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ຂຶ້ນສູ່ຈິດຕະກາທານ (ເຊີງຕະກອນ) ອັນປະດັບປະດາດ້ວຍລວດລາຍວິຈິດ ງົດງາມດ້ວຍພວງມາໄລ ແລະ ເຄືອໄມ້ ສູງໜຶ່ງຮ້ອຍຊາວສອກ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍໄມ້ກິດສະໜາ ແລະ ໄມ້ຈັນ ອັນມີຄວາມງາມຊະນະວິຊະຍັນຕະປาສາດ.

๑๘.

໑໘.

ปาวาย มลฺลนครํ กุสิณารนามํคนฺตา มหาปภุติกสฺสปเถรนาโค,ภิกฺขูหิ ปญฺจสติเกหิ ปโถกฺกมิตฺวารุกฺขสฺส มูล มุปคมฺม ขณํ นิสีทิ;

()

ພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະ ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ກຳລັງເດີນທາງຈາກເມືອງປາວາຂອງພວກເຈົ້າມັລລະ ໄປຍັງກຸສິນາຣານະຄອນ ພ້ອມດ້ວຍພິກຂຸຫ້າຮ້ອຍຮູບ ໄດ້ແວ່ອອກນອກທາງ ແລ້ວເຂົ້າໄປນັ່ງພັກຜ່ອນຢູ່ກ້ອງຮົ່ມໄມ້ຫຼັງໜຶ່ງ.

๑๙.

໑໙.

อทฺธานมคฺค มถโข ปฏิปชฺชิ ตมฺหามนฺทารวํ กุสุม มญฺญตโร คเหตฺวา,อาชีวโก ต มหิปสฺสิย กสฺสปาขฺโยชานาสิ โคตม มนนฺตชินนฺตฺยปุจฺฉิ;

()

ໃນເວລານັ້ນ ມີອາຊີວົກຄົນໜຶ່ງ ຖືເອົາດອກມົນທາຣົບເດີນທາງມາຕາມທາງຫຼວງນັ້ນ ພຣະກັດສະປະເຖຣະເຫັນເຂົາແລ້ວ ຈຶ່ງຖາມວ່າ "ທ່ານຮູ້ຈັກພຣະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນພຣະຊິນະເຈົ້າອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່?"

๒๐.

໒໐.

อามาวุโส ภควโต ปรินิพฺพุตสฺสโหนฺตฺย’ชฺช สนฺตทิวสาติ ตโตมเยทํ,มนฺทารวํ กุสุม มาหริตนฺติ วุตฺเตกนฺทึสุ เกจิ วิลปึสุ อวีตราคา;

()

ອາຊີວົກນັ້ນຕອບວ່າ "ເອີ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປໍຣິນιbພານໄດ້ເຈັດວັນແລ້ວໃນມື້ນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ຖືເອົາດອກມົນທາຣົບນີ້ມາ" ເມື່ອເຂົາກ່າວຢ່າງນີ້ ພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ຍັງບໍ່ປາສະຈາກລາຄະ ຕ່າງກໍຮ້ອງໄຫ້ ແລະ ຮ່ຳໄຮຮຳພອນ.

๒๑.

໒໑.

ตาย’จฺฉิ ภิกฺขุปริสาย สุภทฺทพุฑฺฒ-ปพฺพชฺชิโต สปทิ สตฺถริ พทฺธเวโร,โย ทุพฺพโจ ยติ มหาสมเณน เตนมุตฺตา มยํหิ ยทุปทฺทุตกายวาจา;

()

ໃນສະມາຄົມພິກຂຸນັ້ນ ມີພຣະສຸພັດທະຜູ້ບວດເມື່ອແກ່ ຜູ້ມີເວນຜູກພັນໃນພຣະສາດສະດາ ຜູ້ເປັນຄົນເວົ້າຍາກ ໄດ້ກ່າວຂຶ້ນໃນທັນທີວ່າ "ພວກເຮົາພົ້ນດີແລ້ວຈາກພຣະມະຫາສະມະນະຮູບນັ້ນ ຜູ້ທີ່ຄອຍບັງຄັບກວດກາທາງກາຍ ແລະ ວາຈາຂອງພວກເຮົາ."

๒๒.

໒໒.

อิจฺฉาม ยํช มย มิทานิกโรม ตํยํเนจฺฉาม’ทานิ นกโรม มยํ ตโตมา,โสวิตฺถ มาจวิลปิตฺถ’ ลมาวุโสติวตฺวา ปหาร มทที ชินธมฺมจกฺเก;

()

"ບັດນີ້ ພວກເຮົາປາດຖະໜາຈະເຮັດສິ່ງໃດ ກໍເຮັດສິ່ງນັ້ນ ສິ່ງໃດທີ່ພວກເຮົາບໍ່ປາດຖະໜາ ກໍບໍ່ເຮັດສິ່ງນັ້ນ ເພາະສະນັ້ນ ພວກທ່ານຢ່າໂສກເສົ້າເລີຍ ຢ່າຮ່ຳໄຮເລີຍ ພໍແລ້ວ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸທັງຫຼາຍ" ເມື່ອກ່າວເຊັ່ນນີ້ ເຂົາຊື່ວ່າໄດ້ທຳລາຍພຣະທັມມະຈັກຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ.

๒๓.

໒໓.

มลฺลา นรินฺทมกุฏงกฺกิตปาทปีฐา’-ลิมฺเปตุ มสฺส จตุโร จิต มปฺปสยฺห,ปุจฺฉึสุ เถร มนุรุทฺธ มิ’ตพฺรุวิ โสปตฺเต’ธ ปชฺชลติ กสฺสปเถรสีเห;

()

ພວກເຈົ້າມັລລະ ຜູ້ມີຕັ່ງຮອງພຣະບາດອັນປະດັບດ້ວຍມົງກຸດຂອງພຣະຣາຊາ ບໍ່ສາມາດຈຸດໄຟທີ່ເຊີງຕະກອນໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ຖາມພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ ພຣະເຖຣະຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ໄຟຈະລຸກໄໝ້ຂຶ້ນເອງ ເມື່ອພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະຜູ້ປຽບເໝືອນຣາຊະສີເດີນທາງມາຮອດທີ່ນີ້."

๒๔.

໒໔.

ธมฺมาคเทน หตโสกหเทหิ เยนภิกฺขูหิ สตฺถุจิตโก วสิกสฺสปวฺโห,เตโน’ปสงฺกมิ สุภทฺทกถํ สสีเสสุกฺขาสนี’วุ’รสิ สตฺติ’ว มญฺญมาโน;

()

ພຣະກັດສະປະເຖຣະ ພ້ອມດ້ວຍພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ມີຫົວໃຈອັນບັນເທົາຄວາມໂສກເສົ້າແລ້ວດ້ວຍຢາຄືພຣະທັມ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ເຊີງຕະກອນຂອງພຣະສາດສະດາ ໂດຍຊົງຈຳຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະສຸພັດທະໄວ້ໃນໃຈ ເໝືອນດັ່ງຟ້າຜ່າລົງໃສ່ເອິກ ຫຼື ເໝືອນດັ່ງຫອກສຽບແທງຊວງອົກ.

๒๕.

໒໕.

กตฺวา ปทกฺขิณ มธิฏฺฐหิ โส จตุตฺถ-ชฺฌานุฏฺฐิโต ภควโต จิตกํ ติวารํ,พทฺธญฺชลี สิรสิ เถรวรสฺส เภตฺวาตํ สุปกฺปติฏฺฐิตปทานิ ปติฏฺฐหึสุ;

()

ພຣະເຖຣະໄດ້ທຳປະທັກສິນອ້ອມເຊີງຕະກອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສາມຮອບ ແລ້ວເຂົ້າຈະຕຸຕະຊານ ອອກມາຕັ້ງອະທິຖານ ປະນົມມືໄວ້ເໜືອຫົວ ພຣະບາດທັງສອງອັນປະດິດສະຖານດີແລ້ວຂອງພຣະບໍຣົມມະຄູ ກໍໄດ້ຊຳແລກອອກມາ (ຈາກໂລງ ແລະ ເຊີງຕະກອນ).

๒๖.

໒໖.

เถราสหสฺส กรตามรเสหิ สตฺถุปาทํสุมาลิ วิหิตาหินิปจฺจกาโร,โอมุชฺชิ คนฺธวิตกาปรสาครมฺหิโลโกจ ตปฺปภว โสกฆนนฺธกาเร;

()

ພຣະເຖຣະຫຼາຍພັນຮູບໄດ້ປະນົມມືອັນປຽບເໝືອນດອກບົວ ຖວາຍອະພິວາດແດ່ພຣະບາດອັນມີລັງສີເໝືອນດວງຕາເວັນຂອງພຣະສາດສະດา ໂລກທັງຫຼາຍຕ່າງກໍຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດຄືຄວາມຄິດອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະ ຈົມລົງໃນຄວາມມືດມົນອັນໜາແໜ້ນຄືຄວາມໂສກເສົ້າອັນເກີດຈາກເຫດນັ້ນ.

๒๗.

໒໗.

เถเรนจาหินมิเต จิตโก สมนฺตาสมฺปชฺชลิตฺถ สยเมวุ’ตุชตฺตภาเว,ทฑฺเฒ ชินสฺส มสิวา นปิฉาริกาสิสารีริกฏฺฐีวิสโร’ภยถาวสิฏฺโฐ;

()

ເມື່ອພຣະເຖຣະຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ເຊີງຕະກອນກໍໄດ້ລຸກໄໝ້ຂຶ້ນເອງໂດຍທັມມະຊາດ ເມື່ອພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າຖືກເຜົາໄໝ້ແລ້ວ ກໍບໍ່ມີຂີ້ເທົ່າ ຫຼື ຂີ້ມິ່ນເລີຍ ມີພຽງແຕ່ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ (ກະດູກ) ເທົ່ານັ້ນທີ່ເຫຼືອຢູ່.

๒๘.

໒໘.

สตฺเตว นาภิวกิรึสุ ลลาฏคีวาธาตฺวกฺขกฏฺฐิ มุนิโน จตุทนฺตธาตู,สิทฺธตฺถขณฺฑกตตณฺฑุลมุคฺคมตฺตาเสสา ปภายปิ ติธา ปกิรึสุ ธาตุ;

()

ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດເຈັດອົງບໍ່ໄດ້ແຕກກະຈັດກະຈາຍ ຄື: ພຣະອຸນຫິດ (ກະດູກໜ້າຜາກ), ພຣະຮากຂවັນ (ກະດູກໄຫປາຣ້າ) ສອງອົງ ແລະ ພຣະເຂ້ຽວແກ້ວສີ່ອົງ ຂອງພຣະມຸນີ ສ່ວນພຣະທາດທີ່ເຫຼືອມີຂະໜາດເທົ່າເມັດຜັກກາດ, ເມັດເຂົ້າສານຫັກ ແລະ ເມັດຖົ່ວຂຽວ ໄດ້ແຕກກະຈັດກະຈາຍອອກເປັນສາມສີຕາມລັກສະນະ.

๒๙.

໒໙.

นิพฺพาปยึสุ จิตกานล มนฺตลิกฺขานิกฺขมฺม จามรมโนหร นีรธารา,สาฬทฺทุเมหิ สลิลานิ ตถา สมนฺตามลฺลา สุคนฺธปริวาสิตวารินาปิ;

()

ສາຍນ້ຳອັນງົດງາມເໝືອນສະແສ້ ຕົກລົງມາຈາກຟ້າ ໄດ້ດັບໄຟທີ່ເຊີງຕະກອນ ນ້ຳຍັງໄຫຼອອກມາຈາກຕົ້ນຮັງໂດຍຮອບ ແລະ ພວກເຈົ້າມັລລະກໍໄດ້ຊ່ວຍດັບດ້ວຍນ້ຳອັນອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມອີກດ້ວຍ.

๓๐.

໓໐.

โอลมฺพมานมณิทามสุวณฺณทามํจิตฺตพฺพิตานมถพนฺธิยมลฺลภูปากตฺวา สุคนฺธปริภณฺฑ มุฬารสนฺถา-คาเร สุสนฺถริย โกชวกมฺพลานิ;

()

ຈາກນັ້ນ ພວກເຈົ້າມັລລະໄດ້ຫ້ອຍພວງແກ້ວມະນີ ແລະ ພວງຄຳ ຜູກເພດານອັນວິຈິດ ເຮັດການທາດ້ວຍຂອງຫອມໃນຫໍປະຊຸມອັນໃຫຍ່ໂຕ ແລ້ວລາດດ້ວຍຜ້າຂົນສັດ ແລະ ຜ້າກຳມະຫຍີ່ຢ່າງດີ.

๓๑.

໓໑.

ตฏฺฐานโต กมกุฏพนฺธนนามสาฬํยาวญฺชสํ รชตกญฺจนโตรเณหิ,ลาชาทินา กทลิปุณฺณฆเฏหิ ทีป-ธูปทฺธเชหิ ปริโต ปติมณฺฑยิตฺวา;

()

ພວກເຂົາໄດ້ປະດັບປະດາຫົນທາງ ຕັ້ງແຕ່ມະກຸດພັນທະນະເຈດີຈົນຮອດຫໍປະຊຸມ ດ້ວຍຊຸ້ມປະຕູເງິນ ແລະ ຊຸ້ມປະຕູຄຳ, ເຂົ້າຕອກ, ຕົ້ນກ້ວຍ, ໝໍ້ກອງນ້ຳອັນເຕັມ, ຕະກຽງ, ทູບ ແລະ ທຸງທິວໂດຍຮອບ.

๓๒.

໓໒.

ตํ สตฺถุธาตุปริปุณฺณ สุวณฺณโทณึมลฺลาน มคฺคปุร มาหริยุ’สฺสเวหิ,เสตาตปตฺตลสิเต สรภาสนมฺหิมุตฺตามณีหิ ขจิเต ตหิ มปฺปยิตฺวา;

()

ພວກເຂົາໄດ້ອັນເຊີນຮາງຄຳອັນເຕັມດ້ວຍພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະສາດສະດา ເຂົ້າສູ່ເມືອງເອກຂອງພວກເຈົ້າມັລລະດ້ວຍການສະຫຼອງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລ້ວປະດິດສະຖານໄວ້ເທິງພຣະແທ່ນສິງຫາສະນະ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍສັດຕະກັ້ນຢັ້ງ ແລະ ປະດັບດ້ວຍໄຂ່ມຸກ ແລະ ແກ້ວມະນີ.

๓๓.

໓໓.

กุมฺเภน กุมฺภ มุปหจฺจ คฬํ คเฬนจกฺเกน จกฺก มุปหจฺจ ภุชํ ภุเชน,รกฺขํ วิธาย จตุรงฺคินิยา สมนฺตาเสนาย เหมกวเจหิ ควจฺฉิกํว;

()

... ພວກເຂົາໄດ້ຈັດກອງກຳລັງປ້ອງກັນດ້ວຍກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າໂດຍຮອບ ຕັ້ງແຖວບຽດສຽດກັນຄືໝໍ້ຊົນໝໍ້, ຄໍຊົນຄໍ, ກົງລໍ້ຊົນກົງລໍ້, ບ່າຊົນບ່າ ເບິ່ງຄືກັບຕາໜ່າງແຫ່ງເກາະຄຳ.

๓๔.

໓໔.

กตฺเววเมว ธนุราวรณญฺจ สตฺติ-หตฺเถหิ ปญฺชร มนนฺตชินสฺสธาตู,สมฺมานยึสุ สุมหึสุ สุสาธุกีฬํกีฬึสุ สตฺตทิวสํ สหนาคเรหิ;

()

ພວກເຂົາໄດ້ເຮັດກົງລ້ອມດ້ວຍຄັນທະນູ ແລະ ຫອກໃນມື ເພື່ອປົກປັກຮັກສາພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ຕ່າງກໍບູຊາສັກກາຣະຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຈັດງານສະຫຼອງຮ່ວມກັບຊາວເມືອງຕະຫຼອດເຈັດວັນ.

๓๕.

໓໕.

สุตฺวาน ภุปติ ตมตฺถ มชาตสตฺตุสตฺถาหิ ขตฺติยกุลปฺปภโว อหมฺปิ,สารีรภาค มรหาม มยมฺปิ ตสฺมาปาเหสิ ทูต มถ มลฺลนราธิปานํ;

()

ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນ ຈຶ່ງຊົງດຳຣິວ່າ "ພຣະສາດສະດาຊົງເປັນກະສັດ ແລະ ເຮົາກໍເປັນກະສັດຄືກັນ ພວກເຮົາກໍຄວນໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ" ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ສົ່ງທູດໄປຫາພວກເຈົ້າມັລລະ.

๓๖.

໓໖.

เวสาลิกา ปจุรลิจฺฉวิภุภุชา จสกฺยาธิปา กปิลวตฺถุปุราธิวาสี,ภูปา’ลฺลกปฺปวิชิเต พุลยาจ ราม-คามมฺหิ โกลิยมหีปตโย ตเถว;

()

ຝ່າຍພວກເຈົ້າລິສສີທັງຫຼາຍແຫ່ງເວສາລີ, ພວກເຈົ້າສາກະຍະແຫ່ງກະບິນລະພັດ, ພວກເຈົ້າບູລີແຫ່ງອັລລະກັບປະ ແລະ ພວກເຈົ້າໂກລິຍະແຫ່ງຣາມະຄາມ ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ;

๓๗.

໓໗.

โย เวฐทีปนคเร ธรณีสุโร โสปาเวยฺยกา จ มหิปา ปหิณึสุ เตสํ;

ปจฺเจกทูตปุริเส จตุรงฺคินีหิเสนาหิ เตปิ นิวุตา’ภิมุขีภวึสุ;

()

ພຣາມແຫ່ງເວດຖະທີປະກະນະຄອນ ແລະ ພວກເຈົ້າມັລລະແຫ່ງເມືອງປາວາ ກໍໄດ້ສົ່ງທູດຂອງຕົນໄປ ພວກເຂົາທັງໝົດຕ່າງກໍແວດລ້ອມດ້ວຍກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າ ມຸ່ງໜ້າມາ (ຍັງກຸສິນາຣາ).

๓๘.

໓໘.

อาคมฺม เยน ภควา สยเมว คาม-กฺเขตฺโต’ปวตฺตนวเน ปรินิพฺพุโต โน,ทสฺสาม โน’ติ ชินธาตุลวมฺปิ มลฺลาปาเหสุ มุนฺนติมนา ปฏิสาสนานิ;

()

ພວກເຈົ້າມັລລະ ຜູ້ມີໃຈທະນົງຕົນ ໄດ້ສົ່ງຂ່າວຕອບກັບໄປວ່າ "ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ສະເດັດດັບຂันທະປໍຣິນິບພານໃນເຂດບ້ານຂອງພວກເຮົາເອງ ຄືໃນປ່າອຸປະວັດຕະນະສາລະວັນ ພວກເຮົາຈະບໍ່ຍອມແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າໃຫ້ ແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວ."

๓๙.

໓໙.

สา ราชธานิ นิชราชปุรกฺขตาหิสงฺคามสูรจตุรงฺคินิวาหินีหิ,ยุทฺธาย พทฺธกลหาหิ ขณํชคามเวลาติวตฺตปลยมฺพุธินิพฺพิเสสํ;

()

ຣາຊະທານີນັ້ນ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າຂອງເຫຼົ່າທະຫານຜູ້ກ້າຫານ ທີ່ນຳໂດຍພຣະຣາຊາຂອງຕົນ ຜູ້ກຽມພ້ອມຈະເຮັດສົງຄາມ ພຽງຊົ່ວຄູ່ດຽວກໍກັບກາຍເປັນເໝືອນດັ່ງມະຫາສະໝຸດໃນວັນສິ້ນກະລັບ ອັນໄຫຼຖ້ວມລົ້ນຝັ່ງ.

๔๐.

໔໐.

โย โทณภุสุรสุธี ภวิ ชมฺพุทีเปราชูหิ ปูชิตปโท สุนิสมฺมการี,โส โทณคชฺชนมกา กปริสํ วิเนนฺโตทฺเวภาณวารมิต มาหวเกฬิสชฺชํ;

()

ໂທນະພຣາມ ຜູ້ເປັນນັກປາດໃນຊົມພູທະວີບ ຜູ້ມີພຣະບາດອັນພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍບູຊາແລ້ວ ຜູ້ມີປົກກະຕິໄຕ່ຕອງຢ່າງດີ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນດັງກ້ອງ (ເໝືອນສຽງຟ້າຮ້ອງ) ເພື່ອຫ້າມປາມປະຊາຊົນ ຜູ້ກຽມພ້ອມຈະເຮັດສົງຄາມ ໂດຍກ່າວທັມມະເທສະນາສອງພາລະວານ.

๔๑.

໔໑.

สุตฺวา’นุสาสน มถาจริยสฺส ตสฺสสพฺเพ สมคฺคนิรตา วสุธาธินาถา,อตฺถาย โน วิภชถา’ติ สเมน ตุมฺเหธาตูน มฏฺฐปฏิวึสก มพฺรุวึสุ;

()

ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອາຈານນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາຊາທັງປວງຜູ້ຍິນດີໃນຄວາມສາມັກຄີ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ຂໍທ່ານຈົ່ງແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດອອກເປັນແປດສ່ວນເທົ່າໆ ກັນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພວກເຮົາເຖີດ."

๔๒.

໔໒.

ขีณาสโว หิ สรภู จิตเกน คีวา-ธาตุํ สมาหริย โลกหิตาย ยตฺถ,ลงฺกาย ภาติ มหิยงฺคณถูปราชาตสฺมึ สมปฺปยิ สุเภ มณิถูปคพฺเภ;

()

ພຣະຂີນາສົບນາມວ່າ ສາຣະພູ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະສໍທາດ (ກະດູກຄໍ) ຈາກເຊີງຕະກອນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ແລ້ວນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນຫ້ອງພຣະເຈດີແກ້ວອັນງົດງາມ ນະ ທີ່ປະດິດສະຖານພຣະມະຫິຍັງຄະນະເຈດີ ໃນເກາະລັງກາ.

๔๓.

໔໓.

เขมวฺหโย จิตกโต วสิ วามทาฐา-ธาตุํ สมคฺคหิย’ ทาสิ กลิงฺครญฺโญ,โทโณทฺวิโช ภริย ธาตุวิภาคสชฺโชเวฐนฺตเร นิทหิ ทกฺขิณทนฺตธาตุํ;

()

ພຣະเຖຣະຜູ້ສຳລວມແລ້ວນາມວ່າ ເຂມະ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຊ້າຍຈາກເຊີງຕະກອນ ແລ້ວຖວາຍແດ່ພຣະຣາຊາແຫ່ງກະລິງຄະຣາດ ສ່ວນໂທນະພຣາມ ຜູ້ກຳລັງຈັດແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ ໄດ້ຊ່ອນພຣະເຂ້ຽວແກ້ວເບື້ອງຂວາໄວ້ໃນລະຫວ່າງຜ້າໂພກຫົວ.

๔๔.

໔໔.

ทาฐํ ชฏารชตเจติยคํ ทฺวิชสฺสตํ ทกฺขิณกฺขก มปาหริ เทวราชา,โทโณ สุวณฺณมยโทณิมวาปุริตฺวาเตสํ วิภชฺช สมภาคมทาสิธาตุ;

()

ທ້າວສັກກະເທວະຣາດ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະເຂ້ຽວແກ້ວອົງນັ້ນ (ຈາກຜ້າໂພກຫົວ) ແລະ ພຣະຮາກຂວັນເບື້ອງຂວາ ໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນພຣະເຈດີເງິນ (ໃນສະຫວັນ) ສ່ວນໂທນະພຣາມ ເມື່ອເປີດຮາງຄຳແລ້ວ ກໍໄດ້ແບ່ງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາເປັນສ່ວນເທົ່າໆ ກັນ.

๔๕.

໔໕.

เต ภุภุชา สกสเกวิสเย วิธายสมฺปูชยึสุ ชินธาตุนิธานถูเปองฺคาร มาหริย โมริยขตฺติยา’ถโทโณปิ เหมมยกุมฺภ มกํสุ ถุเป;

()

ພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ສ້າງພຣະສະຕູບໄວ້ໃນແວ່ນແຄວ້ນຂອງຕົນ ແລ້ວທຳການບູຊາພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ຝ່າຍກະສັດໂມຣิຍະໄດ້ອັນເຊີນພຣະອັງຄານ (ຂີ້ເຖົ່າ) ໄປ ສ່ວນໂທນະພຣາມກໍໄດ້ສ້າງພຣະສະຕູບເພື່ອບັນຈຸທະນານຄຳ (ໝໍ້ຕວງ).

๔๖.

໔໖.

ทิสฺวาน ตสฺสปมหาวสิ ตตฺถตตฺถธาตฺวนฺตราย มถ คณฺหิย รามคาเม,อญฺญตฺร โทณ มิตธาตุ มชาตสตฺตุ-รญฺโญ ถิรํ นิทหิตุํ ปททาสิ ธาตุ;

()

ພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະ ເມື່ອເຫັນອັນຕະລາຍທີ່ຈະເກີດແກ່ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໃນທີ່ນັ້ນໆ ຈຶ່ງໄດ້ຮວບຮວມພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດທັງໝົດ ຍົກເວັ້ນສ່ວນທີ່ຢູ່ຣາມະຄາມ ແລ້ວມອບໃຫ້ແກ່ພຣະເຈົ້າອະຊາດສັດຕູ ເພື່ອບັນຈຸໄວ້ຢ່າງປອດໄພ.

๔๗.

໔໗.

อฏฺฐ’ฐ วฑฺฒิตกรณฺฑกถูปคพฺเภปกฺขิปฺปภุมิปติ ธาตุมหานิธานํ,โส เถรนาคสรโณ ปวิธาสิ วาฬ-สงฺฆาฏยนฺต มิห โยชยิ เทวราชา;

()

ພຣະຣາຊາ (ອະຊາດສັດຕູ) ຜູ້ມີພຣະເຖຣະເປັນທີ່ພຶ່ງ ໄດ້ບັນຈຸມະຫາຂຸມຊັບຄືພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດໄວ້ໃນຫ້ອງພຣະເຈດີ ແລະ ຜອບອັນຊ້ອນກັນແປດຊັ້ນ ຝ່າຍທ້າວສັກກະເທວະຣາດກໍໄດ້ຊົງປະກອບເຄື່ອງຍົນຮູບສັດຮ້າຍ (ຍົນພະຍັກ) ໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ.

๔๘.

໔໘.

ราชา อโสกวิทิโต สิริชมฺพุทีเปตมฺหา สมาหริย สตฺถุ สรีรธาตุ,การาปยี จตุรสิติสหสฺสถูเปธีมา มหินฺทวสิ ทีปมิมํ ตทา’ป;

()

ພຣະເຈົ້າອະໂסກມະຫາຣາດ ຜູ້ຊົງປາກົດພຣະນາມໃນຊົມພູທະວີບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ໄດ້ອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະສາດສະດาຈາກຂຸມຊັບນັ້ນ ແລ້ວໂປດໃຫ້ສ້າງພຣະສະຕູບແປດໝື່ນສີ່ພັນອົງ ຕໍ່ມາ ພຣະມະຫິນທະເຖຣະຜູ້ມີປັນຍາ ກໍໄດ້ເດີນທາງມາຍັງເກາະນີ້.

๔๙.

໔໙.

เทวานมาทิปิยติสฺสนราธิเปนถูเป วิธาย ชินธาตจิหปตฺตมตฺตา,วิตฺถาริตา ปณิหิตา ชยโพธิสาขา-วาเมตรกฺขกสิลามยปตฺตธาตุ;

()

ພຣະເຈົ້າເທວານຳປິຍະຕິສສະ ໄດ້ສ້າງພຣະສະຕູບແລ້ວ ບັນຈຸພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ອັນມີປະມານເທົ່າເມັດຜັກກາດ ພ້ອມທັງໄດ້ອັນເຊີນກິ່ງພຣະສີມະຫາໂພທິມາປູກໄວ້ ແລະ ໄດ້ປະດິດສະຖານພຣະຮາກຂວັນເບື້ອງຂວา ແລະ ພຣະບາດສີລາ (ບາດຫີນ).

๕๐.

໕໐.

นตฺตา ปน’สฺส อภโย ชลิตุคฺคเตโชโย ทุฏฺฐคามินิ รณมฺพุธิปารคามี,ราชา’นุราธนคเร นคราธิราเชกตฺวาน ลงฺกมกลงฺกมกาสิรชฺชํ;

()

ສ່ວນພຣະນັດດາ (ຫຼານ) ຂອງພຣະອົງ ຜູ້ມີເດຊານຸພາບອັນຮຸ່ງເຮືອງ ພຣenameວ່າ ທຸດຖະຄາມິນີອະໄພ ຜູ້ຂ້າມພົ້ນມະຫາສະໝຸດຄືສົງຄາມ ໄດ້ຊົງເຮັດເກາະລັງກາໃຫ້ປາສະຈາກມົນທິນ ແລ້ວຄອງຣາດຊະສົມບັດໃນອະນຸຣາທະປຸຣະ ອັນເປັນເມືອງເອກ.

๕๑.

໕໑.

ลงฺกงฺคนาย กุจมณฺฑลนิพฺพิเสสํโสวณฺณมาลิ มตุลํ รตนุชฺชลนฺตํ,โส ถุปราช มกริ ถิร มปฺปยิตฺวาธาตุปฺปพนฺธ มภินิมฺมิตพุทฺธรูปํ;

()

ພຣະອົງໄດ້ສ້າງພຣະມະຫາສະຕູບສຸວັນນະມາລີ (ຣຸວັນເວລິ) ອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍລັດຕະນະ ເຊິ່ງປຽບເໝືອນຖັນຂອງສະຕີຄືເກາະລັງກາ ໂດຍໄດ້ປະດິດສະຖານພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ ແລະ ພຣະພຸດທະຮູບອັນນິມິດຂຶ້ນໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

๕๒.

໕໒.

สารีริเกหิ’ตรถุปวเรหิ ลงฺกา-ภุมิตฺถิ โมฬิมณิ กญฺจนมาลินามสคฺคาปวคฺคสุขโท วร ถูปราชาโส ยาว ธาตุปรินิพฺพุติยา วิภาตุ;

()

ຂໍພຣະມະຫາສະຕູບສຸວັນນະມາລີ ອັນເປັນຍອດມົງກຸດຂອງສະຕີຄືແຜ່ນດິນລັງກາ ເມື່ອປຽບທຽບກັບພຣະສະຕູບທີ່ບັນຈຸພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດອື່ນໆ ອັນເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຸກໃນສະຫວັນ ແລະ ພຣະນິbພານ ຈົ່ງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ຕະຫຼອດໄປ ຈົນກວ່າຈະເຖິງການປໍຣິນιbພານຂອງພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດເຖີດ.

๕๓.

໕໓.

อิทฺธานุภาว มธิกิจฺจ ชินสฺส ธาตุ-กาโย’ปหารรหิโต ครุการฐานํ,ปตฺวา ตหึตหิ มถนฺตรธานกาเลโย สงฺกมิสฺสติ’ห กญฺจนมาลิถุปํ;

()

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງລິດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດທັງຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການບູຊາສັກກາຣະ ແລະ ຕົກໄປຢູ່ໃນສະຖານທີ່ອັນບໍ່ຄວນເຄົາລົບໃນທີ່ນັ້ນໆ ໃນສະໄໝທີ່ພຣະສາດສະໜາຈະເສື່ອມສູນ ຈະສະເດັດມາຮ່ວມກັນ ນະ ພຣະມະຫາສະຕູບສຸວັນນະມາລີນີ້.

๕๔.

໕໔.

โส นาคทีปมุปคมฺม ตโตวิธาตุ-โลกา จ นาคภวนา ติทสาลยมฺหา,นิกฺขมฺม นิมฺมิต นิรูปมพุทฺธรูโปราสิ ภวิสฺสติ สุมณฺฑิต โพธิมณฺเฑ;

()

ຈາກພຣະສະຕູບນັ້ນ ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຈະສະເດັດໄປຍັງນາຄະທະວີບ ແລະ ສະເດັດອອກມາຈາກນາຄະພິພົບ ແລະ ສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ ແລ້ວນິມິດເປັນພຣະພຸດທະຮູບອັນຫາທີ່ປຽບບໍ່ໄດ້ ມາປະຊຸມກັນ ນະ ໂພທິມົນທົນ ອັນປະດັບປະດາດີແລ້ວ.

๕๕.

໕໕.

พุทฺธานุภาวปภวา’ภินวคฺคิชาลา-มาลาหิ ปชฺชลิตธาตุมยตฺตภาเว,ตาวานุ’มตฺตมปิ ทิสฺสติ นาวเสสํกตฺวาน ธาตุปรินิพฺพุติ เหสฺสเตว;

()

ເມື່ອພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍແປວໄຟອັນເກີດຈາກພຸດທານຸພາບ ກໍຈະບໍ່ມີສ່ວນໃດເຫຼືອຢູ່ເລີຍ ແມ່ນແຕ່ຂະໜາດເທົ່າອະນູ ພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດຈະດັບຂັນທະປໍຣິນιbພານໄປດ້ວຍປະການສະນີແລ.

๕๖.

໕໖.

พุทฺธาปทาน มรหาทิคุณวทาตํภตฺยา ปุนปฺปุน มิมํ สรตํ สตํ โภ,จิตฺตํ กิเลสปริยุฏฺฐิต มุชฺชุภูตํอทฺธา สุธนฺตกนกํว วิสุทฺธิเมติ;

()

ແນ່ທ່ານສາທຸຊົນທັງຫຼາຍ! ຈິດຂອງຜູ້ທີ່ລະນຶກເຖິງພຣະພຸດທະປະຫວັດ ອັນບໍລິສຸດດ້ວຍຄຸນມີຄວາມເປັນພຣະອໍຣະຫັນເປັນຕົ້ນ ນີ້ດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢູ່ເນືອງໆ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກກິເລດເຄື່ອງຮ້ອຍຮັດ ແລະ ກາຍເປັນຈິດອັນຊື່ກົງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງແທ້ຈິງ ເໝືອນດັ່ງທອງຄຳອັນໄລ່ສະໜິມດີແລ້ວ.

๕๗.

໕໗.

จิตฺโตชุตายปิ วิตกฺกวิจารธมฺมาวตฺตนฺติ สตฺถุคุณสญฺจยโคจรา’ถ,สํชายเต ปวุรปีติ จ กายจิตฺต-ปสฺสทฺธิ นิทฺทรถตาย สุขํ สมาธิ;

()

ເມື່ອຈິດຊື່ກົງແລ້ວ ວິດຕົກແລະວິຈານທັງຫຼາຍ ທີ່ມີພຣະຄຸນຂອງພຣະສາດສະດາເປັນອາລົມ ກໍຍ່ອມເປັນໄປ, ຈາກນັ້ນ ປີຕິອັນແຮງກ້າ ແລະຄວາມສະຫງົບກາຍສະຫງົບຈິດ ກໍຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ເພາະປາສະຈາກຄວາມກະວົນກະວາຍ ຈຶ່ງເກີດຄວາມສຸກແລະສະມາທິ;

๕๘.

໕໘.

คมฺภีรตาย ตทธีนคุณณฺณวสฺสนิทฺธุตนีวรณโต ปวิเวกภูตํ,ฉาเยถ ฌานมุปจาร มถา’ธิคจฺเฉตปฺปาทกํ อริยมฺค ผขลญฺจ โยคี;

()

ເພາະຄວາມເລິກເຊິ່ງແຫ່ງຫ້ວງມະຫາສະໝຸດຄືພຣະຄຸນຂອງພຣະອົງ, ພຣະໂຍຄີຜູ້ສະຫງັດແລ້ວ ເພາະລະນີວອນໄດ້, ຍ່ອມເພັ່ງຊານ ຄືບັນລຸອຸປະຈາລະສະມາທິ, ຈາກນັ້ນ ຍ່ອມບັນລຸອະຣິຍະມັກແລະອະຣິຍະຜົນ ທີ່ມີອຸປະຈາລະສະມາທິນັ້ນເປັນບາດຖານ;

๕๙.

໕໙.

ตสฺสา’ติจารุจริตสฺสรณานุยุตฺโตโหเตวว สตฺถริ สคารวสปกฺปติสฺโส,สทฺธินฺทฺริยาทิ ปริณามคโต’ธิคจฺเฉปีติปฺปโมทพหุโล กุสโล’ภิสนฺทํ;

()

ພຣະໂຍຄີຜູ້ຂະຫຍັນເນືອງໆ ໃນການລະນຶກເຖິງພຣະຈະຣິຍະວັດອັນງົດງາມຍິ່ງຂອງພຣະອົງນັ້ນ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີຄວາມເຄົາຣົບແລະຢຳເກງໃນພຣະສາດສະດາຢ່າງແທ້ຈິງ, ເມື່ອອິນຊີມີສັດທິນຊີເປັນຕົ້ນແກ່ກ້າແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມາກດ້ວຍປີຕິແລະປາໂມດ ບັນລຸຫ້ວງນ້ຳແຫ່ງกຸສົນ;

๖๐.

໖໐.

สตฺถุสฺส เจติยฆรํว ตทตฺตภาโวปูชารโห จ ภยเภรวทุกฺขสยฺโห,ลชฺชิ จ ภีรุ ลภเต สหวาสสญฺญํสคฺคาปวคฺควิภวสฺส ภเวยฺย ภาคี;

()

ອັດຕະພາບຂອງພຣະໂຍຄີນັ້ນ ຍ່ອມເປັນເໝືອນຫໍພຣະເຈດີຂອງພຣະສາດສະດາ, ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາ, ອົດທົນຕໍ່ໄພ, ຄວາມສະດຸ້ງກົວ ແລະຄວາມທຸກໄດ້, ເປັນຜູ້ມີຄວາມລະອາຍແລະເກງກົວຕໍ່ບາບ, ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ສຶກວ່າໄດ້ຢູ່ຮ່ວມກັບພຣະສາດສະດາ, ແລະຍ່ອມເປັນຜູ້ມີສ່ວນແຫ່ງສົມບັດໃນສະຫວັນແລະພຣະນິພານ;

๖๑.

໖໑.

ลงฺกาย ลกฺขปติคามวรมฺหิ เขตฺตา-รามาธิเปน คุณภุสณภุสิเตน,วิขฺยาตนิมฺมลยโสวิสเรน วลฺลิ-คามุพฺภเวน ปริสาวจรกฺขเมน;

()

ໂດຍພຣະອະທິບໍດີແຫ່ງເຂດຕາຣາມ ໃນລັກຂະປະຕິຄາມະອັນປະເສີດ ແຫ່ງລັງກາທະວີບ ຜູ້ປະດັບແລ້ວດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຄືຄຸນນະທຳ, ຜູ້ມີຊື່ສຽງດີງາມປາສະຈາກມົນທິນແລະມີຄວາມຊ່ຽວຊານ, ຜູ້ມີກຳເນີດໃນວັລລິຄາມ ຜູ້ມີຄວາມສາມາດໃນການປະພຶດຕົນໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ;

๖๒.

໖໒.

เถเรนุ’ปายจตุเรน ภทตฺตสงฺฆา-นนฺทาภิเธน ครุนา ครุภาวเคน,สิสฺโสรโส’ปนยเนน นิชํว เนตฺตํรกฺขํ วิธาย มภิวุทฺธิย มปฺปิโต โย;

()

ໂດຍພຣະເຖຣະຜູ້ສະຫຼາດໃນອຸບາຍ ຜູ້ມີນາມວ່າ ພຣະພະທັນຕະ ສັງຄານັນທະ ຜູ້ເປັນຄູອັນເປັນທີ່ເຄົາຣົບ, ຜູ້ໄດ້ຮັບການມອບໝາຍໃຫ້ບຳລຸງຮັກສາເພື່ອຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ໂດຍການປົກປັກຮັກສາສິດຜູ້ປຽບເໝືອນບຸດໃນອົກ ເໝືອນດັ່ງດວງຕາຂອງຕົນ;

๖๓.

໖໓.

โย ชีวิตมฺปิ นิรเปกฺขิย ตมฺพปณฺณี-ทีปํ ติวาร มวติณฺณ มิมํ วสีหิ,มุตฺตามณีหิ ขจิเตน นมหคฺฆสิทฺธคี-จงฺโคฏเกน มหิตุํ ชินทนฺตธาตุํ;

()

ຜູ້ໃດ ບໍ່ອາໄລແກ່ຊີວິດ ໄດ້ຂ້າມໄປສູ່ເກາະຕັມພະປັນນິ ເຖິງສາມຄັ້ງ ຮ່ວມກັບພຣະຜູ້ຊົງວະສີທັງຫຼາຍ ເພື່ອບູຊາພຣະທັນຕະທາດ (ພຣະເຂ້ວແກ້ວ) ຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ ດ້ວຍອົບອັນມີຄ່າຫຼາຍ ທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍໄຂ່ມຸກແລະອັນຍະມະນີ;

๖๔.

໖໔.

สิกฺขาครุํ วชิรนาม วิหารสามึราชาธิราชคุรุลญฺฉธรํ ยตินฺทํ,กตฺวานุ’ปชฺฌมุปสมฺปาทมาป ธมฺม-มชฺเฌตุ โมตริย รมฺมมรมฺมรฏฺฐํ;

()

ໄດ້ກະທຳພຣະວິຫານສາມີ ຜູ້ມີນາມວ່າ ວະຊິຣະ ຜູ້ໜັກແໜ້ນໃນສິກຂາ ຜູ້ຊົງຕາຕັ້ງເປັນພຣະຣາຊາທິຣາດຊະຄູ ຜູ້ເປັນຈອມມຸນີ ໃຫ້ເປັນພຣະອຸປັດຊາ ແລ້ວໄດ້ຮັບອຸປະສົມບົດ, ແລະໄດ້ເດີນທາງໄປສູ່ຣາມັນຍະປະເທດ ອັນໜ້າຣົມຍະ ເພື່ອສຶກສາພຣະທຳ;

๖๕.

໖໕.

สํวฑฺฒิตํ ปิตุปทาธิคเตน เมณฺฑุนรญฺญา ปสีทิย กุสคฺคธิยา สกาย,สิสฺสํ อเสสปริยตฺติธรสฺส เญยฺย-ธมฺมาภิวํสวิทิตสฺส’ปิ สงฺฆรญฺโญ;

()

ຜູ້ທີ່ພຣະຣາຊາ (ພຣະເຈົ້າມິນດົງ) ຜູ້ໄດ້ຮັບລາຊະສົມບັດສືບທອດຈາກພຣະຣາຊະບິດา ຊົງເຫຼື້ອມໃສດ້ວຍພຣະປັນຍາອັນສະຫຼາດແຫຼມຄົມຂອງພຣະອົງເອງ ແລະຊົງອຸປະຖຳບຳລຸງ, ຜູ້ເປັນສິດຂອງພຣະສັງຄະລາດ ຜູ້ຊົງພຣະປະຣິຍັດຕິທຳທັງໝົດ ຜູ້ປາກົດນາມວ່າ ເຍຍຍະທັມມາພิວັງສະ;

๖๖.

໖໖.

สํชยุตฺตภาณกกุมารภิวํสนามํราชาธิราชครุลญฺฉธรํ สุธีรํ,เถราสภํ สุปฏิปตฺติครุํ ครุํ โยนิสฺสาย ธมฺมวินเย ปฏุตํ ชคาม;

()

ຜູ້ໃດ ອາໄສພຣະເຖຣະຜູ້ອົງອາດ ຜູ້ມີນາມວ່າ ສັງຊະຍຸດຕະພານະກະ ກຸມາຣາພິວັງສະ ຜູ້ຊົງຕາຕັ້ງເປັນພຣະຣາຊາທິຣາດຊະຄູ ຜູ້ມີປັນຍາທິບໍດີ ຜູ້ໜັກແໜ້ນໃນສຸປະຕິປັດຕິ ຜູ້ເປັນຄູ, ແລ້ວໄດ້ເຖິງຄວາມຊ່ຽວຊານໃນພຣະທຳມະວິນັຍ;

๖๗.

໖໗.

ลกฺขีสเร โมรฏุนามปุเร สุรมฺเมชาเตน อิสฺสรชนายนนมฺหิ ชาตฺยา,วสฺสฏฺฐตึสปริมาณวโยคุเณนปาสาณทูรปุรโคจรคามิเกน;

()

ໂດຍພຣະເຖຣະຜູ້ເກີດໃນຕະກູນຜູ້ມີອຳນາດ ໃນເມືອງອັນງົດງາມຊື່ວ່າ ໂມຣະຕຸ ໃກ້ກັບລັກຂີສະຣະ, ຜູ້ມີອາຍຸພັນສາໄດ້ ໓໘ ພັນສາ, ຜູ້ມີບ້ານປາສານະທູຣະປະຣະເປັນໂຄຈອນຄາມ;

๖๘.

໖໘.

เตนา’ภยาทิกรุณารตนาภิธานา-รามาธิเปน คณฺวาจกาภาวเคน,สํสุทฺธพุทฺธคุณาทีปนตปฺปเรนสํสารสาครสมุตฺตรณาสเยน;

()

ໂດຍພຣະອະທິບໍດີແຫ່ງອາຣາມທີ່ມີນາມວ່າ ອະພະຍະກະຣຸນາຣະຕະນະ ນັ້ນ ຜູ້ມີຖານະເປັນພຣະຄະນະວາຈົກ, ຜູ້ຂະຫຍັນໃນການສະແດງພຣະພຸດທະຄຸນອັນບໍລິສຸດ, ຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະຂ້າມພົ້ນຈາກມະຫາສະໝຸດຄືສັງສານະວັດ;

๖๙.

໖໙.

ปีติปฺปโมทชนนํ สมเณน เมธา-นนฺทาภิเธน กวินา กวิกุญฺชรานํ,อาทิจฺจพนฺธุชินราชคุณปฺปพนฺธ-สุทฺธาปทานปริทีปกถาสรีรํ;

()

ຄຳປະພັນນີ້ ອັນເປັນທີ່ເກີດແຫ່ງປີຕິແລະປາໂມດ ທີ່ພຣະສະມະນະຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຜູ້ເປັນຍອດກວີໃນໝູ່ກວີທັງຫຼາຍ ໄດ້ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ, ມີເນື້ອຫາສະແດງເຖິງພຣະປະຫວັດອັນບໍລິສຸດ ແລະພຣະຄຸນຂອງພຣະชິນະຣາດຜູ້ເປັນອາດິດຈະພັນທຸ;

๗๐.

໗໐.

สทฺทานุสาสนิ’ติหาสนิฆณฺฏุฉนฺโท-ลงฺการสาร มภิธมฺมกถาคภีรํ,สคฺคาปวคฺคสุขทํ สมตึสสคฺคํวฺยาขฺยาสเมต มนุรูป ปทปฺปโยคํ;

()

ເປັນຄຳປະພັນທີ່ມີສາຣະແຫ່ງໄວຍາກອນ, ປະຫວັດສາດ, ຄຳສັບ, ສັນທະສາດ ແລະອະລັງການະສາດ, ມີຄວາມເລິກເຊິ່ງດ້ວຍອະພິທຳມະກະຖາ, ໃຫ້ຄວາມສຸກໃນສະຫວັນແລະພຣະນິພານ, ມີ ໓໐ ກັນ, ພ້ອມດ້ວຍຄຳອະທິບາຍ ແລະການໃຊ້ຖ້ອຍຄຳອັນເໝາະສົມ;

๗๑.

໗໑.

ทฺวิสหสฺสพนฺธสมากุลํ ชินวํสทีปมนากุลํรจิตํ สมาป สมาปนํ ปรมํปพนฺธสิโรมณึ,สุภมาฆมาสิกวาสเร นิรุปทฺทเวน ตถาคเตปรินิพฺพุเต ทฺวิสหสฺสสฏฺฐิจตุสฺสโตทยหายเต;

()

ຄຳປະພັນຊື່ວ່າ ຊິນະວັງສະທີປະ ອັນບໍ່ສັບສົນ ປະກອບດ້ວຍຄຳປະພັນ ໒,໐໐໐ ບົດ, ອັນເປັນຍອດແຫ່ງຄຳປະພັນທັງຫຼາຍ ໄດ້ສຳເລັດລົງຢ່າງສົມບູນ ໂດຍປາສະຈາກອຸປະສັກ ໃນວັນອັນເປັນມຸງຄຸນແຫ່ງເດືອນມາຄະ, ໃນປີ ໒໔໖໐ ແຫ່ງການປະຣິນິພານຂອງພຣະຕະຖາຄົດ;

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททาน นิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต ธาตุปรินิพฺพานปฺปวตฺติปริทีโป ตึสติโมสคฺโค.

ກັນທີ ໓໐ ຊື່ວ່າ ການສະແດງຄວາມເປັນໄປແຫ່ງການປະຣິນິພານແຫ່ງພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໃນສັນຕິເກນິທານ ແຫ່ງຄຳພີຊິນະວັງສະທີປະ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຍິນດີແກ່ດວງໃຈຂອງກວີທັງປວງ ທີ່ພຣະພິກຂຸຜູ້ມີນາມວ່າ ເມທານັນທະ ຮຽບຮຽງຂຶ້ນ ເປັນດັ່ງນີ້.

สาติเรโก สนฺติเกนิทานภาโค ตติโย.

ພາກທີ ໓ ສັນຕິເກນິທານ ບໍລິບູນແລ້ວ.