ชินวํสทีปํ

ជិនវំសទីបៈ

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះដ៏មានព្រះភាគ ជាព្រះអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ ព្រះអង្គនោះ។

๑.

១.

มหาทโย โย หทโย’ทโย’ทโยหิตาย ทุกฺขานุภเว ภเว ภเว,อกาสิ สมฺโพธิปทํ ปทํ ปทํตมาภิวนฺทามิ ชินํ ชินํ ชินํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ព្រះជិនស្រីអង្គណា មានព្រះហឫទ័យប្រកបដោយមហាករុណាដ៏ធំធេង មិនមានការបៀតបៀន មានការកើតឡើងនៃសេចក្តីចម្រើន បានធ្វើនូវព្រះសម្ពោធិញ្ញាណដ៏ជាទីពឹង ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកដែលកំពុងសោយទុក្ខក្នុងភពតូចភពធំ ខ្ញុំព្រះករុណាសូមអភិវន្ទក្រាបថ្វាយបង្គំនូវព្រះជិនស្រីដ៏មានជ័យជម្នះព្រះអង្គនោះ។

๒.

២.

ปหาย ยตฺถา’ภิรตึ รตึ รตึรมนฺติ ธมฺเมว มุนี มุนี มุนี,วิมุตฺติทํ สพฺพภวา ภวา’ภวาตมาภิวนฺเท มหิตํ หิตํ หิตํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ខ្ញុំព្រះករុណាសូមអភិវន្ទក្រាបថ្វាយបង្គំនូវព្រះធម៌ដ៏ជាទីបូជា ជាប្រយោជន៍ និងជាសេចក្តីសុខ ដែលជាធម៌ផ្តល់នូវការរួចផុតចាកភពទាំងពួង ទាំងភពតូចនិងភពធំ ជាធម៌ដែលព្រះមុនីទាំងឡាយ តែងត្រេកអរតែក្នុងធម៌នោះប៉ុណ្ណោះ ដោយលះបង់ចោលនូវសេចក្តីត្រេកអរក្នុងកាមគុណ។

๓.

៣.

นิปีตสทฺธมฺมรสา รสา’รสาสุปุญฺญเขตฺโต’รสตํ สตํ สตํ,คตา วิธูตา วินเยน เยน เยตมาภิวนฺเท’สิคณงฺคณ’งฺคณํ;

(ยมกพนฺธนํ)

ខ្ញុំព្រះករុណាសូមអភិវន្ទក្រាបថ្វាយបង្គំនូវព្រះសង្ឃសាវ័កទាំងឡាយ ព្រះអង្គមិនមានមន្ទិល ជាបុញ្ញក្ខេត្តដ៏ប្រសើរ ជាឱរសពិតនៃព្រះមានព្រះភាគ ជាសប្បុរសដ៏ស្ងប់រម្ងាប់ ដែលបានផឹកនូវរសនៃព្រះសទ្ធម៌ដ៏ប្រសើរជាងរសទាំងឡាយ បានកម្ចាត់បង់នូវកិលេសដោយព្រះវិន័យណា ហើយបានដល់នូវព្រះនិព្វាន។

๔.

៤.

ชินา’นตมฺโภรุห หํสราชินีชิโนรสานํ มุขปญฺชรา’ลิ นี,สทตฺถสารํ สรสํ วิสูท นีอุเปตุ เม มานสเมว วาณิ นี;

សូមព្រះវាណី (ទេវីនៃវាចា) ដែលប្រៀបដូចជាហង្សរាជិនីក្នុងស្រះឈូកគឺព្រះភក្ត្រនៃព្រះជិនស្រី និងជាភីរម្យ (ឃ្មុំញី) ក្នុងទ្រុងគឺមាត់នៃព្រះជិនបុត្រទាំងឡាយ ជាអ្នកជម្រះនូវខ្លឹមសារនៃសេចក្តីដ៏មានរស ចូលមកកាន់មនោទ្វារនៃខ្ញុំព្រះករុណា។

๕.

៥.

กมฺมาวเสสา วิจิโต’ปชาตฺยาคนฺถา’หิสงฺขารวิพนฺธกา เม,ปณาม ปุญฺญาติสเยน’เนนมา ปากทานา’วสรา ภวนฺตุ;

ដោយអានុភាពនៃបុណ្យដ៏លើសលប់កើតអំពីការថ្វាយបង្គំនេះ សូមកុំឱ្យកម្មសេសសល់ដែលបានសន្សំមកក្នុងជាតិផ្សេងៗ និងសង្ខារធម៌ទាំងឡាយដែលជាគ្រឿងចងរឹតរួបរឹតខ្ញុំព្រះករុណា បាននូវឱកាសដើម្បីឱ្យផល (ជាទុក្ខ) ឡើយ។

๖.

៦.

สุวณฺณวณฺณสฺส ชินสฺส วณฺณํวณฺเณยฺย กปฺปมฺปิ กชิโต สุวณฺโณ,กปฺปสฺสิ’โวสาน มนตฺตตายน ปาปุเณ พุทฺธคุณาน มนฺตํ;

បុគ្គលទោះបីមានវាចាដ៏ពីរោះ ប្រសិនបើពោលសរសើរនូវព្រះគុណនៃព្រះជិនស្រីដែលមានព្រះវណ្ណៈដូចមាស អស់មួយកប្ប ក៏គង់តែដល់នូវទីបំផុតនៃកប្ប ដោយមិនអាចដល់នូវទីបំផុតនៃព្រះពុទ្ធគុណដ៏រកទីបំផុតគ្មានឡើយ។

๗.

៧.

นิทฺธนฺต จามีกร จารุ รูปํสรสฺสตี ภูสณ ภาสนํจ,อนญฺญ สาธารณ ญาณมสฺสอวาวิยา’จินฺติย มปกฺปเมยฺยํ;

ព្រះរូបកាយដ៏ល្អប្រណីតរបស់ព្រះអង្គប្រៀបដូចជាមាសដែលគេស្លរំលាយយ៉ាងល្អ ព្រះវាចារបស់ព្រះអង្គជាគ្រឿងលម្អនៃព្រះសរស្វតី ហើយព្រះញាណរបស់ព្រះអង្គជាអសាធារណញាណ (មិនទូទៅដល់អ្នកដទៃ) មិនអាចពោលបាន មិនអាចគិតបាន និងមិនអាចវាស់វែងបានឡើយ។

๘.

៨.

กุหึ อสาธารณ รูป ลีลากุหึ อสาธารณ วาณิ ลีลา,กุหึ อสาธารณญาณ ลีลากุหึ นุ เม มนฺทมติสฺส ลีลา;

ឯណាទៅលីលា (ភាពល្អឆើតឆាយ) នៃព្រះរូបកាយដ៏ជាអសាធារណៈ? ឯណាទៅលីលានៃព្រះវាចាដ៏ជាអសាធារណៈ? ឯណាទៅលីលានៃព្រះញាណដ៏ជាអសាធារណៈ? ហើយឯណាទៅលីលានៃខ្ញុំព្រះករុណាដែលមានប្រាជ្ញាដ៏ទន់ខ្សោយនេះ? (គឺខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់)។

๙.

៩.

วิภาวิมานี ปรวมฺหิโน เยอิสฺสา’ภิมาเนน วิภญฺญมานา,คเวสยนฺตี’ธ ปรสฺส รนฺธํเตสํ ปสํสาครหาหิ กิมฺเม;

ពួកជនណាដែលមានមានះថាខ្លួនជាអ្នកប្រាជ្ញ តែងមើលងាយអ្នកដទៃ ត្រូវសេចក្តីច្រណែននិងមានះបំផ្លាញចោល តែងស្វែងរកតែចន្លោះប្រហោង (កំហុស) របស់អ្នកដទៃក្នុងលោកនេះ តើសេចក្តីសរសើរឬការតិះដៀលរបស់ពួកជនទាំងនោះ មានប្រយោជន៍អ្វីដល់ខ្ញុំព្រះករុណា?

๑๐.

១០.

ปสตฺถ สตฺถาคม ปารทสฺสีเย สาธโว สาธุ คุณปฺปสนฺตา,คนฺถสฺส นิมฺมาณปริสฺสมํ โนชานนฺติ เตเยว อิธปฺปมาณา;

ពួកសប្បុរសណាដែលបានឃើញត្រើយនៃគម្ពីរធម៌ដ៏គួរកោតសរសើរ ជាអ្នកស្ងប់រម្ងាប់ដោយគុណធម៌ដ៏ល្អ ពួកសប្បុរសទាំងនោះឯងទើបដឹងនូវសេចក្តីនឿយហត់ក្នុងការតាក់តែងគម្ពីរនេះរបស់ពួកយើង ហើយពួកសប្បុរសទាំងនោះឯងជាប្រមាណ (ជាអាជ្ញាកណ្តាល) ក្នុងទីនេះ។

๑๑.

១១.

อาทิจฺจวํสปฺปภวสฺส ตสฺสชินสฺส สตฺถาคมโกวิเทหิ,วุตฺโตปิ ปุพฺพาจริเยหิ เยสุคนฺเถสุ สงฺเขปวเสน วํโส;

វង្សនៃព្រះជិនស្រីព្រះអង្គនោះ ដែលទ្រង់កើតក្នុងសុរិយវង្ស ទោះបីព្រះបុព្វាចារ្យទាំងឡាយជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងគម្ពីរធម៌របស់ព្រះជិនស្រី បានសម្តែងទុកហើយក្នុងគម្ពីរទាំងឡាយ ដោយសង្ខេបក៏ដោយ;

๑๒.

១២.

น เตหิ สกฺกา สุคตสฺส วํสํกิญฺจาปิ วิญฺญาตุ มเสสยิตฺวา,สมฺปุณฺณวํสสฺส วิภาวนายตสฺมา สมุสฺสาหิต มานเสน;

ដោយគម្ពីរទាំងនោះ បុគ្គលមិនអាចដឹងនូវវង្សនៃព្រះសុគតឱ្យសព្វគ្រប់ដោយមិនមានសេសសល់បានឡើយ ហេតុនោះ ដើម្បីសម្តែងនូវវង្សដ៏ពេញបរិបូរណ៍ ខ្ញុំព្រះករុណាមានចិត្តដែលបានដាស់តឿនជម្រុញហើយ;

๑๓.

១៣.

อภิปฺปสนฺโน รตนตฺตยมฺหิปสตฺถวํสปฺปภโว ปภุนํ,วิภุสโณ วิสฺสุตกิตฺติโฆโสโย ภาติ ลงฺกาย มุฬารภาคฺโย;

លោកម្ចាស់ណា ដែលមានសេចក្តីជ្រះថ្លាដ៏ក្រៃលែងក្នុងព្រះរតនត្រ័យ កើតក្នុងវង្សដ៏គួរកោតសរសើរ ជាគ្រឿងលម្អនៃពួកជន ជាអ្នកមានកិត្តិសព្ទល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយ មានបុណ្យវាសនាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ តែងរុងរឿងក្នុងកោះលង្កា;

๑๔.

១៤.

อมนฺทจาคา’ภิรตสฺสปุนนฺทุ นามสฺส ทยาธนสฺส,พุทฺเธ ปสาทาติสยสฺส ตสฺสอชฺเฌสนญฺจาปิ ปฏิคฺคเหตฺวา;

លោកម្ចាស់នោះមាននាមថា ពុណន្ទុ ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងបរិច្ចាគទានដ៏ធំធេង មានសេចក្តីអាណិតអាសូរជាទ្រព្យ មានសេចក្តីជ្រះថ្លាដ៏ក្រៃលែងក្នុងព្រះពុទ្ធអង្គ ខ្ញុំព្រះករុណាទទួលយកនូវការអារាធនា (សំណូមពរ) របស់លោកម្ចាស់នោះហើយ;

๑๕.

១៥.

นสฺสาย ปุพฺพาจริโย’ปเทสํโสตูน มตฺถาย มยา หิตาย,นิรุตฺติยา มาคธิกาย สมฺมาวิธียเต’ทํ ชินวํสทีปํ;

ដោយអាស្រ័យនូវឱវាទដំបូន្មាននៃព្រះបុព្វាចារ្យទាំងឡាយ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកស្តាប់ទាំងឡាយ និងដើម្បីសេចក្តីសុខរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ខ្ញុំព្រះករុណាតាក់តែងឡើងនូវគម្ពីរជិនវំសទីបៈនេះ ដោយភាសាមគធៈ (បាលី) ដោយប្រពៃ;

๑๖.

១៦.

สทฺธาสิเนหานุคตาย ปญฺญา-ทสาย โสตูหิ มโนวิมาเน,ปทีปิโต’ยํ ชินวํสทีป-ทีโปหเรปาปตมปฺปพนฺธํ;

សូមឱ្យគម្ពីរជិនវំសទីបៈនេះ ដែលប្រៀបដូចជាប្រទីប ត្រូវបានអុជបំភ្លឺឡើងដោយសរសៃប្រទីបគឺប្រាជ្ញា ផ្សើមដោយប្រេងគឺសេចក្តីស្រឡាញ់និងជំនឿ ក្នុងវិមានគឺចិត្តរបស់អ្នកស្តាប់ទាំងឡាយ ចូរជម្រុះកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺបាបធម៌ដ៏ក្រាស់កុំឱ្យមានសេសសល់ឡើយ។

๑๗.

១៧.

ปุรงฺคปุณฺณา สิริชมฺพุทีเปสมฺปตฺติภาเรน ทิวา’วติณฺณา,ยา เทวราชสฺส’มราวตี’วา-มราวตีนาม ปุรี ปุเร’สี;

ក្នុងជម្ពូទ្វីបដ៏មានសិរី មាននគរមួយឈ្មោះថា អមរវតី ដែលកាលពីមុនជាបុរីដ៏ពេញបរិបូរណ៍ដោយសម្បត្តិហាក់ដូចជាចុះមកពីឋានសួគ៌ ប្រៀបដូចជាទីក្រុងអមរវតីរបស់ព្រះឥន្ទ្រជាស្តេចទេវតា។

๑๘.

១៨.

วิชฺชาธรานญฺจ วิหงฺคมานํวิพนฺธ เวหาสคตึ พหาส,ยสฺมึ ปุรสฺมึ ชิตเวริ จกฺกํปาการจกฺกํ วิย จกฺกวาฬํ;

ក្នុងបុរីនោះ មានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញប្រៀបដូចជាភ្នំចក្រវាឡ ដែលបានផ្ចាញ់នូវពពួកសត្រូវទាំងពួង និងមានកម្ពស់ខ្ពស់ត្រដែតរហូតដល់រាំងស្ទះដល់ផ្លូវហោះហើរលើអាកាសនៃពួកវិជ្ជាធរនិងហ្វូងបក្សីទាំងឡាយ។

๑๙.

១៩.

สญฺจุมฺพิตมฺโหช รโช ปพนฺธ-สุปิญฺชราปา ปริขาหิรามา,ปุริตฺถิ ปาการ นิตมฺพภาเคสมุพฺพหี กญฺจน เมขลา’ภํ;

គូទឹកជុំវិញបុរីដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ មានទឹកពណ៌លឿងទុំដោយសារលម្អងផ្កាឈូកធ្លាក់ចុះមកប៉ះ តែងទ្រទ្រង់នូវភាពរុងរឿងប្រៀបដូចជាខ្សែក្រវាត់មាសនៅត្រង់ចង្កេះនៃកំពែងបុរីនោះ។

๒๐.

២០.

รตฺตินฺทิวา รตฺตมณิ’นฺทนีล-มณิปฺปภารญฺชิต ราชธานิ,พพนฺธ ยา’มนฺทสุรินฺทจาป-สมุชฺชลากาสตลพฺพิลาสํ;

រាជធានីនោះ ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ តែងរុងរឿងដោយពន្លឺនៃត្បូងទទឹមនិងត្បូងកណ្តៀង ហាក់ដូចជាចងភ្ជាប់នូវសម្រស់នៃផ្ទៃមេឃដែលភ្លឺស្វាងដោយឥន្ទធនូដ៏ធំ។

๒๑.

២១.

ยหึวธูนํ วทนมฺพุเชหิกตาวมานํ หริณงฺกพิมฺพํ,ปภาหิ นีโลปลโตรณาตํโสกาภีภูตํจ วิวณฺณมาป;

ក្នុងបុរីនោះ ព្រះចន្ទ្រត្រូវរងការមើលងាយដោយសារព្រះភក្ត្រប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកនៃពួកស្ត្រីទាំងឡាយ ហើយក៏ត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយសេចក្តីសោកសៅ និងប្រែជាស្លេកស្លាំងដោយសារពន្លឺនៃខ្លោងទ្វារត្បូងកណ្តៀង។

๒๒.

២២.

สโรรุห’นฺตี มณิมนฺทิราภา-สญฺจุมฺพิตํ ปุณฺณสสงฺกพิมฺพํ;

สงฺกาย รามาชนตา’ภิรามากเร ปสาเรสิ ปุรมฺหิ ยสฺมึ;

ក្នុងបុរីនោះ ពួកស្ត្រីដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ តែងលូកដៃទៅចាប់ព្រះចន្ទពេញវង់ដែលមកប៉ះនឹងកំពូលប្រាសាទត្បូង ដោយសេចក្តីសង្ស័យថាជាផ្កាឈូកដ៏ធំ។

๒๓.

២៣.

ยตฺถ’งฺคนานํ ปฏิพิมฺพิตานิอาทาสภิตฺตีสุ มุขมฺพุชานิ,อาสุํ วิฆาตาย มธุพฺพตานํวิโลจนาลีน มนุคฺคหาย;

Contrast ក្នុងបុរីនោះ ស្រមោលនៃផ្ទៃមុខដូចផ្កាឈូកនៃពួកស្ត្រីដែលឆ្លុះក្នុងជញ្ជាំងកញ្ចក់ តែងធ្វើឱ្យពួកឃ្មុំត្រូវខកចិត្ត (ព្រោះក្រេបលម្អងមិនបាន) ប៉ុន្តែជាការជួយសង្គ្រោះដល់ភ្នែកដែលប្រៀបដូចជាហ្វូងឃ្មុំ (របស់ពួកបុរសជាគូស្នេហ៍)។

๒๔.

២៤.

สมฺมตฺต มาตงฺค ธราธเรหิยสฺมึ อภิสฺสนฺท มทสฺสวนฺติ,ตุรงฺค รงฺเคหี ตรงฺค มาลาสมากุเลวา’สิ วิธูต ธูลี;

ក្នុងបុរីនោះ ហាក់ដូចជាមហាសមុទ្រដ៏វឹកវរដោយសាររលក គឺហ្វូងសេះដែលកំពុងរត់លោតកញ្ជ្រោល និងមានដំរីចុះប្រេងដ៏ខ្លាំងក្លាប្រៀបដូចជាភ្នំដែលកំពុងហូរទឹកប្រេងចេញមក ព្រមទាំងមានធូលីហុយទ្រលោមឡើងលើអាកាស។

๒๕.

២៥.

นิกฺขิตฺตวีณา มณินุปุรานํวิลาสินีนํ มุทุปาณิ ปาเท,มตฺตาลิมาลา กลนาทินี กึนาลงฺกรุํ ยตฺถ กตาวกาสา;

ក្នុងបុរីនោះ តើហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រវឹងដែលបន្លឺសំឡេងពីរោះ មិនបានជួយលម្អដល់ដៃនិងជើងដ៏ទន់ល្វតល្វន់របស់ពួកស្ត្រីដ៏មានមន្តស្នេហ៍ ដែលកំពុងដេញពិណនិងពាក់កងជើងត្បូងទេឬអី ក្នុងពេលដែលពួកវាបានឱកាសនោះ?

๒๖.

២៦.

ธวตฺถินีนํ กุจสารเสหิเนตฺตาลิภารา’นนนีรเชหิ,ยา หาสวีจีหิ ปุรี รชนฺยารราช สมผุลฺลสโรชินี’ว;

បុរីនោះក្នុងពេលរាត្រី តែងរុងរឿងប្រៀបដូចជាស្រះឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ ដោយសារដោះដូចផ្កាឈូកនៃពួកស្ត្រីដែលស្វែងរកស្វាមី និងផ្ទៃមុខដូចផ្កាឈូកដែលមានភ្នែកដូចហ្វូងឃ្មុំ ព្រមទាំងរលកនៃសេចក្តីសើចសប្បាយ។

๒๗.

២៧.

จนฺทปฺปภา จุมฺพิต จนฺทกนฺตปาสาณธารา มณิจนฺทิกาสู,จนฺทานนานํ ยหิ มงฺคนาหํปริสฺสมสฺโส’ปสมาย’เหสุํ;

ក្នុងបុរីនោះ ទឹកដែលហូរចេញពីថ្មចន្ទកាន្តដែលត្រូវពន្លឺព្រះចន្ទ្រប៉ះពាល់ លើខឿនត្បូងទាំងឡាយ តែងជាគ្រឿងរំងាប់នូវសេចក្តីនឿយហត់របស់ពួកស្ត្រីដែលមានផ្ទៃមុខដូចព្រះចន្ទ្រ។

๒๘.

២៨.

ยสฺมึ ปูเร อุทฺธมโธ วินทฺธ-ชุติปฺปพนฺโธ มณิมนฺทิรานํ,สมุพฺพหี เครุก ปงฺก ทิทฺธ-วิตาน ปจฺจตฺถรณพฺพิลาสํ

ក្នុងបុរីនោះ ពន្លឺដ៏ចិញ្ចាចចិញ្ចែងនៃប្រាសាទត្បូងទាំងឡាយដែលចាំងឆ្លុះទៅលើនិងទៅក្រោម តែងទ្រទ្រង់នូវសម្រស់ប្រៀបដូចជាពិដាននិងកម្រាលព្រំដែលលាបដោយលម្អងពណ៌ក្រហម។

๒๙.

២៩.

สุวณฺณ มุตฺตา มณิ วํสวณฺณา-ปวาฬ รูปี วชิเรหิญฺจา’ปิ,ยา สตฺตธญฺเญหิ ธเนหิ ผีตาอหู ปุริ ธญฺญวตี’ว นารี;

(สิเลสพนฺธนํ)

បុរីនោះសម្បូរទៅដោយមាស គជ់ខ្យង ត្បូងមណី ត្បូងពិទូរ្យ ផ្កាថ្ម ប្រាក់ និងពេជ្រ ព្រមទាំងកុះករដោយធញ្ញជាតិទាំង ៧ ប្រភេទ និងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយ ប្រៀបដូចជាស្ត្រីដ៏មានលក្ខណៈល្អនិងមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ។

๓๐.

៣០.

ปสาริตา’เนกทิสามุเขสุวิจิตฺตวตฺถา’ภรณาทิปูรา,ยตฺถา’ปณา นิชฺชิตกปฺปรุกฺขากรึสุ โลกาภิมตตฺถสิทฺธึ;

ក្នុងបុរីនោះ ផ្សារទាំងឡាយដែលលាតសន្ធឹងទៅកាន់ទិសផ្សេងៗ ពេញទៅដោយសម្លៀកបំពាក់និងគ្រឿងអលង្ការដ៏វិចិត្រផ្សេងៗ តែងធ្វើឱ្យសម្រេចនូវបំណងប្រាថ្នារបស់មនុស្សលោក ហាក់ដូចជាឈ្នះលើដើមកប្បព្រឹក្សទាំងឡាយ។

๓๑.

៣១.

ปราครตฺตา มธุปาติมตฺตาสมฺหินฺนเวลา ฆนนีลวาลา,หํสาสยา ปญฺจสราภิรามายสฺมึ ตฬากา วิย กามโภคี;

(สิเลสพนฺธนํ)

ក្នុងបុរីនោះ ស្រះទឹកទាំងឡាយប្រៀបដូចជាពួកអ្នកបរិភោគកាម ព្រោះមានលម្អងផ្កាឈូកពណ៌ក្រហម មានហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រវឹង មានច្រាំងដ៏រាបស្មើ មានស្លែពណ៌ខៀវស្រងាត់ ជាទីអាស្រ័យនៃហ្វូងហង្ស និងគួរឱ្យត្រេកអរដោយផ្កាឈូកប្រាំពណ៌។

๓๒.

៣២.

ปุรนฺตรสฺมึ รตนคฺฆิกานํรํสิปฺปพนฺเธหิ หตนฺธกาเร,กุนฺทารวินฺทพฺภุทเยนยสฺมึรตฺตินฺทิวาเภท มเวทิ โลโก;

ក្នុងផ្ទៃខាងក្នុងនៃបុរីនោះ ងងឹតត្រូវបានកម្ចាត់បង់ដោយសារពន្លឺនៃខ្លោងទ្វារត្បូងទាំងឡាយ មនុស្សលោកតែងដឹងនូវការបែងចែករវាងយប់និងថ្ងៃ បានតែដោយសារការរីកនៃផ្កាម្លិះ (ក្នុងពេលយប់) និងការរីកនៃផ្កាឈូក (ក្នុងពេលថ្ងៃ) ប៉ុណ្ណោះ។

๓๓.

៣៣.

มาตงฺคชีมูตฆฏาย ฆณฺฏา-ฏงฺการคมฺภีรรวาย ยสฺมึ,ปลมฺภีตา มตฺตสิขณฺฑิมาลาอกา วิกาเลปิ อขณฺฑกีฬํ;

ក្នុងបុរីនោះ ហ្វូងក្ងោកដ៏ស្រវឹងដែលត្រូវគេបញ្ឆោត តែងធ្វើការរាំលេងកម្សាន្តឥតដាច់ ទោះបីក្នុងពេលមិនគួរក៏ដោយ ដោយសារតែសំឡេងកណ្តឹងដ៏គ្រហឹមខ្លាំងនៃហ្វូងដំរីដែលប្រៀបដូចជាពពកខ្មៅ។

๓๔.

៣៤.

ปุรมฺหิ ยสฺมึ จรณมฺพุเชหิวธูชโต พนฺธิตนูปุเรหิ,วิกาส โกกาสน สีส พทฺธมตฺตาลิ เสส’มฺพุชินี อเชสิ;

ក្នុងបុរីនោះ ពួកស្ត្រីដែលមានជើងដូចផ្កាឈូក ពាក់កងជើងបន្លឺសំឡេងពីរោះ តែងឈ្នះលើស្រះឈូកដទៃទៀត ដែលមានហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រវឹងទំនៅលើក្បាលផ្កាឈូកដែលកំពុងរីក។

๓๕.

៣៥.

รสาตลํ นาคผณาวนทฺธํนโภตลํ วิชฺชุลตาวนทฺธํ,ยา ฉาทิตา รูปิยชาตรูป-ธชาวลีหา’ชินิ ราชธานี;

រាជធានីនោះ គ្របដណ្តប់ដោយជួរទង់ធ្វើអំពីប្រាក់និងមាស តែងឈ្នះលើឋានរង្សី (ឋានភុជង្គនាគ) ដែលពោរពេញដោយពពារនៃពស់នាគ និងឈ្នះលើផ្ទៃមេឃដែលពោរពេញដោយខ្សែផ្លេកបន្ទោរ។

๓๖.

៣៦.

นานตฺถสารํ มิตธาตุวณฺณํฉนฺทารหํ ปาณคณา’ภิรามํ,กวิปฺปสตฺถํ สรสํ สิเลสา-ลงฺการปชฺชํ’ว ปุรํ ยมาสิ;

(สิเลสพนฺธนํ)

បុរីនោះប្រៀបដូចជាកាព្យដ៏មានគ្រឿងលម្អគឺសិលេសៈ (ពាក្យមានន័យពីរយ៉ាង) ដែលពួកកវីតែងសរសើរ មានរសជាតិ មានខ្លឹមសារផ្សេងៗ មានពណ៌សម្បុរដ៏សមគួរ គួរជាទីប្រាថ្នា និងជាទីត្រេកអរនៃពួកសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ។

๓๗.

៣៧.

ปุรมฺหิ ตสฺมึ กรุณานิธาโนพุทฺธงฺกุโร พฺราหฺมณสารวํเส,อสงฺขกปฺปาน มิโต จตุนฺนํลกฺขาทิกานํ อุทปาทิ ปุพฺเพ;

ក្នុងបុរីនោះ កាលពីមុន អស់រយៈពេល ៤ អសង្ខេយ្យ និង ១ សែនកប្ប កន្លងទៅហើយ ព្រះពុទ្ធង្កូរដ៏ជាអាករនៃមហាករុណា បានកើតឡើងក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ។

๓๘.

៣៨.

โภวาทิวํเส’กทิวากรสฺสปุญฺญานุภาโว’ทยมงฺคเลหิ,ชาตสฺส โข สมฺปติ ชมฺพุทีโปวิลุมฺปยี มงฺคลวาสลีลํ;

កាលដែលព្រះពោធិសត្វដ៏ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យតែមួយក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍នោះ បានប្រសូតមក ដោយសារតែមង្គលនៃការកើតឡើងនៃអានុភាពបុណ្យ ជម្ពូទ្វីបទាំងមូលក៏បានប្រែជាមានសិរីសួស្តីដ៏រុងរឿងក្រៃលែង។

๓๙.

៣៩.

ชาตกฺขเณ ตสฺส สรีรเชนคนฺเธน วณฺเณน สเก นิเกเต,หตปฺปภา จนฺทนเตลทีปาสณฺฐานมตฺเตหิ วิชานิยาสุํ;

ក្នុងខណៈដែលព្រះអង្គប្រសូតមក ដោយសារតែក្លិនក្រអូបនិងពណ៌សម្បុរដែលផ្សាយចេញពីព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គក្នុងដំណាក់របស់ខ្លួន ពួកចង្កៀងប្រេងខ្លឹមចន្ទន៍ទាំងឡាយក៏ត្រូវបាត់បង់ពន្លឺអស់ គឺគេអាចស្គាល់ចង្កៀងទាំងនោះបានត្រឹមតែរូបរាងប៉ុណ្ណោះ។

๔๐.

៤០.

วิมุตฺตโทสาหิ สุเขธิตาหิธาตีหิ กุมฺโภรุปโยธราหิ,ภโต กุมาโร สุกุมารกาโยเขเปสิ โส กานิจิ วาสรานิ;

ព្រះកុមារដ៏មានព្រះវរកាយទន់ល្វតល្វន់ ដែលត្រូវបានបីបាច់ថែរក្សាដោយពួកមេដោះដ៏មានរូបសម្បត្តិល្អ មិនមានទោស មានដោះក្អមដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ ព្រះអង្គក៏បានកន្លងវ័យអស់ថ្ងៃខ្លះមក។

๔๑.

៤១.

มหามเหจา’ถ ปวตฺตมาเนสเวท เวทงฺค วิทู วิทูหิ,การาปยุํ เต ปิตโร’รสสฺสนามํ สุเมโธ’ติ ปทตฺถสารํ;

លុះកាលជាខាងក្រោយមក កាលដែលមហាមង្គលពិធីកំពុងប្រព្រឹត្តទៅ ពួកព្រាហ្មណ៍ជាអ្នកប្រាជ្ញដែលចេះដឹងនូវគម្ពីរវេទនិងវេទង្គៈទាំងឡាយ បានថ្វាយព្រះនាមដល់ព្រះឱរសនោះថា «សុមេធៈ» ដ៏មានខ្លឹមសារតាមអត្ថន័យនៃពាក្យ។

๔๒.

៤២.

อุฬารภาคฺเยน สมํ กุมาเรสํวทฺธมาเน ชนนี น ติตฺตึ,ปายาสิ นีลามกลโลจนาลึมุขมฺพุชํ ตสฺส’ภิจุมฺพมานา;

កាលដែលព្រះកុមារកំពុងចម្រើនវ័យឡើងព្រមដោយបុណ្យវាសនាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ព្រះមាតាតែងថើបព្រះភក្ត្រដូចផ្កាឈូកដែលមានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូកខៀវរបស់ព្រះអង្គ ដោយមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ឡើយ។

๔๓.

៤៣.

สุเขธิต’งฺคาวยโว กุมาโรวิมานภุมฺยา มณินิมฺมิตาย,ปโรทิ มาตาปิตโร’ภิยาจํพิมฺพํ กนิชํ ชานุยุเคน คจฺฉํ;

ព្រះកុមារដ៏មានព្រះអវយវៈដែលគេថែរក្សាដោយសេចក្តីសុខ កាលដែលយាងទៅដោយព្រះជានុទាំងគូនៅលើផ្ទៃប្រាសាទដែលធ្វើដោយត្បូង តែងយំអង្វរព្រះមាតាបិតាដើម្បីសុំនូវរូបភាពឆ្លុះរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

๔๔.

៤៤.

สุวณฺณพิมฺโพ’ปมจารุรูโปสมาจรํ ธาติภุชา’วลมฺพํ,วิญฺญาสปาท’งฺคุลิมญฺชรีหิสลีลมาวาสมลงฺกริตฺถ;

ព្រះកុមារដ៏មានរូបល្អប្រៀបដូចជារូបមាស កាលដែលយាងដើរដោយតោងដៃរបស់មេដោះ តែងធ្វើឱ្យដំណាក់នោះរុងរឿងដោយលីលាដ៏ទន់ភ្លន់ តាមរយៈការដាក់ចុះនូវម្រាមព្រះបាទដ៏ល្អប្រណីត។

๔๕.

៤៥.

นิเชน เตเชน จ ชิวโลกํยเสน’ปุพฺพาจริมํ ผุสนฺโต,ติโรกริตฺวา รวิจนฺทโสภํสํวฑฺฒิ ธีโร อุภโต สุชโต;

ព្រះសុមេធបណ្ឌិតដ៏ជាអ្នកមានជាតិកំណើតដ៏បរិសុទ្ធទាំងសងខាង តែងគ្របដណ្តប់នូវពន្លឺនៃព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទ្រ ដោយតេជះនិងយសសក្តិដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គដែលផ្សាយទៅកាន់លោកសន្និវាស ហើយក៏បានចម្រើនវ័យឡើង។

๔๖.

៤៦.

โส สตฺตมา ยาว ปิตามหสฺสยุคา สคพฺภาสยสุทฺธิโก’สิ,นิหีนชจฺโจ’ติ น ชาติวาทาขิตฺโต’ปกุฏฺโฐ ภวิ วิปฺปเสฏฺโฐ;

ព្រះអង្គជាអ្នកមានកំណើតដ៏បរិសុទ្ធស្អាតតាំងពីផ្ទៃមាតាមក អស់រយៈពេល ៧ ជំនាន់ដូនតា មិនដែលត្រូវអ្នកដទៃតិះដៀលឬមើលងាយដោយពាក្យពោលអំពីរឿងវណ្ណៈថាជាអ្នកមានជាតិថោកទាបឡើយ គឺទ្រង់ជាព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។

๔๗.

៤៧.

เวทนฺตยํ โส สนิฆณฺฏุ สตฺถํสเกฏุภํ สากฺขรเภท สตฺถํ,สาธพฺพตพฺเพทิ’ติหาส สตฺถํอเวทิ เวทงฺคยุตํ ป สตฺถํ;

ព្រះអង្គបានចេះដឹងយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញនូវត្រៃវេទ ព្រមទាំងគម្ពីរនិឃណ្ឌុ គម្ពីរគេតុភៈ គម្ពីរអក្ខរបភេទ គម្ពីរអថព្វវេទ គម្ពីរឥតិហាសៈ និងក្បួនតម្រាផ្សេងៗដែលប្រកបដោយវេទង្គៈដ៏គួរកោតសរសើរ។

๔๘.

៤៨.

อชฺฌายโก มนฺตธโร ปวีโณกลาสุ โลกายตลกฺขเณสุ,ปปูรการิ ปทโก กวีนํเตตา’สิ เวยฺยากรโณ คณิโส;

ព្រះអង្គជាអ្នកស្វាធ្យាយមន្ត ជាអ្នកទ្រទ្រង់មន្ត ឈ្លាសវៃក្នុងសិល្បសាស្ត្រទាំងឡាយ ក្នុងគម្ពីរលោកាយតៈនិងគម្ពីរលក្ខណៈ ជាអ្នកបំពេញនូវបទរបស់ពួកកវី ជាអ្នកចេះដឹងវ្យាករណ៍ និងជាប្រធាននៃក្រុមជន។

๔๙.

៤៩.

กนฺทปฺปทปฺปา’นลธุมราชิ-ลีลาวลมฺพิ นิชมสฺสุราชิ,น เกวลํ โกมลคณฺฑภาคํมนมฺปิ ถีนํ มลินีกริตฺถ;

ជួរពុកចង្ការបស់ព្រះអង្គដែលដុះឡើងយ៉ាងមានរបៀប ប្រៀបដូចជាជួរផ្សែងនៃភ្លើងគឺសេចក្តីអំនួតនៃព្រះកាមទេព មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យថ្ពាល់ដ៏ទន់ល្វតល្វន់របស់ព្រះអង្គមានពណ៌ខ្មៅស្រអាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ពួកស្ត្រីទាំងឡាយត្រូវឈ្លក់វង្វេងទៀតផង។

๕๐.

៥០.

ตนฺเทภวณฺณายตน’ณฺณวมฺหินรูปตณฺหาตรณิ นรานํ,ปายาสิ จกฺขายตนปฺปิยาหิตีรนฺตรํ จิตฺตนิยามกฏฺฐา;

ក្នុងមហាសមុទ្រគឺរូបកាយដ៏មានពណ៌សម្បុរនោះ ទូកគឺតណ្ហាក្នុងរូបរបស់ពួកមនុស្ស តែងនាំទៅកាន់ត្រើយម្ខាងទៀត ដោយសារតែចក្ខ្វាយតនៈដ៏ជាទីស្រឡាញ់ ដែលជាគ្រឿងកំណត់ចិត្តរបស់ពួកជនទាំងឡាយ។

๕๑.

៥១.

ทฺวิโช สุเมโธ สุวิสุทฺธเมโธมาตาปิตุนฺนํ นิธนาวสาเน,ปุญฺญานุภาวปฺปภวํ อคาร-มชฺฌาวสํ กามสุขํ’นุภุญฺชี;

ព្រះសុមេធព្រាហ្មណ៍ដ៏មានប្រាជ្ញាដ៏បរិសុទ្ធក្រៃលែង លុះកាលជាខាងក្រោយមក ក្រោយពីមាតាបិតាបានធ្វើមរណកាលទៅ បានគ្រប់គ្រងផ្ទះសម្បែងដែលកើតឡើងដោយអានុភាពនៃបុណ្យ ហើយបានសោយនូវកាមសុខទាំងឡាយ។

๕๒.

៥២.

นิสชฺช ปาสาทตเล’กทา โสปลฺลงฺกมาธาย รโหคโตว,ปุนพฺภวุปฺปตฺติ สรีรเภโททุกฺโข’ติ จินฺเตสิ สภาวจินฺตี;

ថ្ងៃមួយ ព្រះសុមេធបណ្ឌិតនោះបានគង់នៅលើផ្ទៃប្រាសាទ ក្នុងទីស្ងាត់តែម្នាក់ឯង ដោយគង់ភ្នែន ហើយទ្រង់ត្រិះរិះពិចារណានូវសភាវធម៌ថា «ការកើតឡើងក្នុងភពថ្មី និងការធ្លាយទៅនៃរូបកាយ គឺជាទុក្ខពិតប្រាកដ»។

๕๓.

៥៣.

ชาโต ส’หํ ชาติชรารุชาทิ-ธมฺโม’มฺหิ ตสฺมา ภวทุกฺขสุญฺญํ,นิจฺจํ อชาตึ อชรํ อโรคํคเวสิตุํ วฏฺฏติ นิพฺพุติ’นฺติ;

«អាត្មាអញកើតមកហើយ តែងមានសភាវៈជាធម្មតាគឺត្រូវកើត ត្រូវចាស់ ត្រូវឈឺជាដើម ហេតុនោះ អាត្មាអញគួរតែស្វែងរកនូវព្រះនិព្វានដ៏ជាទីរំលត់ទុក្ខ ដែលជាធម៌ទៀងទាត់ មិនមានជាតិ មិនមានជរា មិនមានព្យាធិ និងសូន្យចាកទុក្ខក្នុងភព»។

๕๔.

៥៤.

ยถาปิทุกฺเข สติ จ’ตฺถิสาตํตทญฺญมุณฺเห สติ สีตมตฺถิ,ภวมฺหิ สนฺเต วิภโว’ปิ เอวํนิพฺพาณมตฺถี ติวิธคฺคิสนฺเต;

«សេចក្តីសុខតែងមានពិត ប្រៀបដូចជាសេចក្តីទុក្ខមានដូច្នោះដែរ សេចក្តីត្រជាក់តែងមានពិត កាលបើមានសេចក្តីក្តៅដូច្នោះដែរ យ៉ាងណាមិញ កាលបើភពមានពិត វិភព (ការមិនមានភព ឬព្រះនិព្វាន) ដ៏ជាទីរំលត់នូវភ្លើងបីប្រការ ក៏ត្រូវតែមានពិតយ៉ាងនោះដែរ»។

๕๕.

៥៥.

สาวชฺชธมฺเม อิหวิชฺชมาเนสํวิชฺชเต โภ นิรวชฺชธมฺโม,อชาติ โหติ สติ ชาติยา’ติเอวํ วิจินฺเตสิ สทตฺถวินฺตี;

«កាលបើធម៌ដ៏មានទោសមាននៅក្នុងលោកនេះ ធម៌ដ៏មិនមានទោសក៏ត្រូវតែមានពិតប្រាកដ កាលបើជាតិមានពិត អជាតិក៏ត្រូវតែមានពិតប្រាកដដែរ» ព្រះសុមេធបណ្ឌិតអ្នកស្វែងរកប្រយោជន៍ពិត តែងត្រិះរិះយ៉ាងនេះ។

๕๖.

៥៦.

ทิสฺวา ยถา คุถคโต ตฬากํน ตสฺส โทโส น ตโมตเรยฺย,กิเลสโธเว อมตมฺหิ สนฺเตตถา น เสเวถ น ตสฺส โทโส;

«ប្រៀបដូចជាបុរសដែលប្រឡាក់ដោយលាមក កាលបើឃើញស្រះទឹកហើយ មិនចុះទៅលាងជម្រះខ្លួន នោះមិនមែនជាកំហុសរបស់ស្រះទឹកឡើយ យ៉ាងណាមិញ កាលបើព្រះនិព្វានដ៏ជាគ្រឿងលាងជម្រះកិលេសមានពិត ប្រសិនបើបុគ្គលមិនសេពគប់ នោះក៏មិនមែនជាកំហុសរបស់ព្រះនិព្វានឡើយ»។

๕๗.

៥៧.

ปาปาริรุทฺโธ สติ เขมมคฺเคน ตสฺส โทโส น สุขํ วเชยฺย,ปาปาริรุทฺโธ สติ เขมมคฺเคตถา นคจฺเฉยฺย น ตสฺส โทโส;

(ยมกพนฺธนํ)

«កាលបើផ្លូវដ៏មានសុវត្ថិភាពមានពិត ប្រសិនបើបុគ្គលដែលត្រូវពួកសត្រូវគឺបាបចោមរោមរាំងស្ទះហើយ មិនព្រមដើរទៅកាន់ផ្លូវនោះដើម្បីបានសេចក្តីសុខ នោះមិនមែនជាកំហុសរបស់ផ្លូវឡើយ យ៉ាងណាមិញ កាលបើផ្លូវដ៏មានសុវត្ថិភាពមានពិត ប្រសិនបើបុគ្គលមិនដើរទៅ នោះក៏មិនមែនជាកំហុសរបស់ផ្លូវឡើយ»។

๕๘.

៥៨.

ยถาปิ เวชฺเช สติ โฆรโรคีน ตสฺส โทโส ต ลเภ ติกิจฺฉํ,ราคาทิโรคี สติ พุทฺธเวชฺเชธมฺโมสธํ เน’จฺฉติ กสฺส โทโส;

«ប្រៀបដូចជាកាលបើគ្រូពេទ្យមានពិត ប្រសិនបើអ្នកជំងឺដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមិនព្រមឱ្យគ្រូពេទ្យព្យាបាល នោះមិនមែនជាកំហុសរបស់គ្រូពេទ្យឡើយ យ៉ាងណាមិញ កាលបើព្រះពុទ្ធដ៏ប្រៀបដូចជាគ្រូពេទ្យមានពិត ប្រសិនបើបុគ្គលដែលឈឺដោយរោគគឺរាគៈជាដើម មិនប្រាថ្នានូវឱសថគឺព្រះធម៌ តើជាកំហុសរបស់នរណា?»។

๕๙.

៥៩.

โย กณฺฐพทฺธํ กุณปํ ปหายยถาสุขํ คจฺฉติ เสริจารี,ตเถวิ’มํ กุจฺฉิต ปูติกายํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

បុគ្គលណាលះបង់នូវសាកសពដែលចងភ្ជាប់នឹងក ហើយដើរទៅតាមសប្បាយជាអ្នកមានសេរីភាព យ៉ាងណាមិញ អាត្មាអញគួរតែលះបង់នូវរាងកាយដ៏ស្អុយទ្រុឌទ្រោមនេះ ហើយចៀសចេញទៅ យ៉ាងនោះដែរ។

๖๐.

៦០.

อุจฺจารฐานมฺหิ ชนา’นเปกฺขากตฺวา กรีสานิ กยถา วชนฺติ,ตถา สรีรํ กุณเปหิ ปูรํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

មនុស្សទាំងឡាយកាលបន្ទោបង់ឧច្ចារៈក្នុងបង្គន់ហើយ តែងដើរចេញទៅដោយគ្មានការអាឡោះអាល័យ យ៉ាងណាមិញ អាត្មាអញគួរតែលះបង់នូវរាងកាយដែលពេញដោយសាកសព (វត្ថុស្អុយរលួយ) នេះ ហើយចៀសចេញទៅ យ៉ាងនោះដែរ។

๖๑.

៦១.

นาวํ ยถา ชชฺชรมาปคาหึวเชยฺย เนตา อตเปกฺขโกว,ตถา นวทฺวารสวํ สรีรํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

អ្នកនាំផ្លូវ (នាយនាវា) តែងលះបង់នូវទូកដ៏ទ្រុឌទ្រោមដែលទឹកហូរចូលក្នុងទន្លេ ហើយចៀសចេញទៅដោយគ្មានការអាឡោះអាល័យ យ៉ាងណាមិញ អាត្មាអញគួរតែលះបង់នូវរាងកាយដែលមានទ្វារទាំងប្រាំបួនហូរហៀរ (ដោយវត្ថុមិនស្អាត) នេះ ហើយចៀសចេញទៅ យ៉ាងនោះដែរ។

๖๒.

៦២.

โจเรหิ คจฺฉํ อวหารภีตฺยาเขมํ สุเมโธ ปุรโมตเรยฺย,ตถา สรีรํ กุสลาวหารํยํนูน คจฺเฉยฺยมหํ ชหิตฺวา;

បុគ្គលមានប្រាជ្ញាកាលដើរទៅជាមួយពួកចោរ ព្រោះខ្លាចការប្លន់យកទ្រព្យ គប្បីចូលទៅកាន់បុរីដ៏មានសុវត្ថិភាព យ៉ាងណាមិញ អាត្មាអញគួរតែលះបង់នូវរាងកាយដែលជាអ្នកប្លន់យកកុសលនេះ ហើយចៀសចេញទៅ យ៉ាងនោះដែរ។

๖๓.

៦៣.

เนกฺขมฺม สงฺกปฺป ปโร’ปมาหิอนุสฺสริตฺเว’วมุฬารวีโร,หโต’รปาเร ติภเว อสาเรวิหาสิ อุกฺกณฺฐิตมานโส โส;

ព្រះមហាវីរបុរសនោះ កាលរលឹកឃើញនូវសេចក្តីត្រិះរិះក្នុងការចេញចាកកាម ដោយឧបមាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទាំងឡាយយ៉ាងនេះហើយ ក៏មានចិត្តនឿយណាយ គង់នៅ (ក្នុងដំណាក់) ក្នុងត្រៃភពដ៏គ្មានខ្លឹមសារ ដូចជាច្រាំងដែលត្រូវបំផ្លាញ។

๖๔.

៦៤.

สุวณฺณ มุตฺตา มณิ รูปิยาทิ-ธเนหิ ธญฺเญหิ จ ปูริตานิ,อวาปุริตฺวาน,ถ โกสโกฏฺฐา-คารานิ ตํ ทสฺสยิ ราสิวฑฺโฒ;

លំដាប់នោះ អាមាត្យអ្នកថែរក្សាឃ្លាំងឈ្មោះ រាសិវឌ្ឍនៈ បានបើកនូវឃ្លាំង និងជង្រុកទាំងឡាយ ដែលពេញទៅដោយទ្រព្យសម្បត្តិមានមាស កែវមុក្តា កែវមណី ប្រាក់ជាដើម និងធញ្ញជាតិទាំងឡាយ ហើយបានបង្ហាញដល់សុមេធបណ្ឌិតនោះ។

๖๕.

៦៥.

ปิตามหานํ ปกปิตามหานํมาตาปิตุนฺนํ วิภวา ปเนตฺถ,อนปฺปกาถาวรชงฺคมาเตสํทิสฺสเร ธีร สุเมธวิปฺป;

«បពិត្រសុមេធបណ្ឌិតដ៏មានប្រាជ្ញា ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះជារបស់ជីដូនជីតា ជីទួត និងមាតាបិតារបស់លោក ទាំងអចលនទ្រព្យ និងចលនទ្រព្យដ៏ច្រើនឥតគណនា តែងប្រាកដច្បាស់នៅទីនេះ»។

๖๖.

៦៦.

โส สตฺตมา ยาว ปเวณิวฏฺฏาวิภาวยิตฺวา วิภวสฺสราสึ,ธนาคมสฺสาปิ ธนพฺพยสฺสปมาณ’มาจีกฺขิปมาณทสฺสึ;

អាមាត្យនោះ កាលបង្ហាញនូវគំនរទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលជាប្រពៃណីតៗគ្នាមកអស់ប្រាំពីរតំណវង្ស ក៏បានប្រាប់នូវប្រមាណនៃលាភដែលចូលមក និងការចំណាយទៅ ដល់សុមេធបណ្ឌិតអ្នកយល់ឃើញនូវប្រមាណនោះ។

๖๗.

៦៧.

กุฏุมฺพเมตํ ปฏิปชฺชมาโนกาเมสุ เทโววิย อินฺทฺริยานิ,อิจฺฉานุรูปํ ปริจารยสฺสุอิจฺเจว มาโรจยิ ราสิวฑฺโฒ;

រាសិវឌ្ឍនៈបានជម្រាបយ៉ាងនេះថា «សូមលោកម្ចាស់ទទួលគ្រងនូវទ្រព្យសម្បត្តិគ្រួសារនេះ ហើយញ៉ាំងឥន្ទ្រិយទាំងឡាយឱ្យត្រេកត្រអាលក្នុងកាមគុណតាមបំណងប្រាថ្នា ដូចជាទេវតាពិតចុះ»។

๖๘.

៦៨.

อมุํ มหนฺตํ ธนธญฺญราสึสมาวินิตฺเว’ก กหาปณมฺปิ,นา’ทาย มาตาปิตโรปฺย’โห โตคตา ยถากมฺม มิโต ปรตฺถ;

«ឱហ្ន៎! មាតាបិតារបស់អាត្មាអញ សូម្បីតែប្រមូលទុកនូវគំនរទ្រព្យសម្បត្តិ និងធញ្ញជាតិដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់យ៉ាងនេះ ក៏មិនបានកាន់យកសូម្បីតែកហាបណៈមួយឡើយ ហើយបានលាចាកលោកនេះទៅកាន់បរលោកតាមយថាកម្មទៅហើយ»។

๖๙.

៦៩.

ตพฺพตฺถุสารคฺคหณาติสูโรโวสฺสคฺคสนฺโต อถ สตฺตสาโร,รญฺโญ สมาโรจิย เอตมตฺถํเภรึ จราเปสิ สเก ปุรมฺหิ;

លំដាប់នោះ សុមេធបណ្ឌិតដ៏ជាសត្វដ៏ប្រសើរ មានសេចក្តីក្លាហានក្រៃលែងក្នុងការកាន់យកខ្លឹមសារនៃទ្រព្យនោះ មានចិត្តស្ងប់រម្ងាប់ក្នុងការលះបង់ បានក្រាបបង្គំទូលសេចក្តីនោះដល់ព្រះរាជា ហើយឱ្យវាយស្គរចរចារទូទាំងបុរីរបស់ខ្លួន។

๗๐.

៧០.

สนฺตปฺปยิ เภริวิราวคนฺธ-มาฆาย สมฺปตฺตชาตา’ลิชาตํ,โภวาทิ นานารตนาทิโภค-มธูหิ สตฺตาห’มนาถนาโถ;

សុមេធបណ្ឌិតដែលជាទីពឹងនៃជនគ្មានទីពឹង បានញ៉ាំងពួកជនដែលមកជួបជុំគ្នាដូចជាហ្វូងឃ្មុំដែលហិតក្លិនស្គរចរចារ ឱ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ដោយទឹកឃ្មុំគឺភោគសម្បត្តិមានរតនៈផ្សេងៗជាដើម អស់រយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃ។

๗๑.

៧១.

ตทคฺค ยญฺญาลย วาริวาห-ธารานิปาตทฺธนวุฏฺฐิเหตุ,มหา ชนสฺสา’ธิกวตฺถุตณฺหา-ตฏานิ ภินฺนานิ มโนทเหสุ;

ព្រោះហេតុតែភ្លៀងគឺទ្រព្យសម្បត្តិដែលធ្លាក់ចុះមកដូចជាខ្សែទឹកហូរចេញពីពពកគឺមហាទានសាលានោះ ទំនប់គឺតណ្ហាក្នុងវត្ថុដ៏លើសលុបក្នុងចិត្តរបស់មហាជន ក៏ត្រូវបានបាក់ធ្លាយទៅ។

๗๒.

៧២.

สุเขธิโต กามสุขํ ปหายฆรา’ภีนิกฺขมฺม ตโต สุเมโธ,อชฺโฌคเหตฺวา หิมวนฺต’มาปธมฺเมสโก ธมฺมกปกพฺพต’นฺตํ;

សុមេធបណ្ឌិតដែលធ្លាប់រស់នៅក្នុងសេចក្តីសុខ កាលលះបង់នូវកាមសុខ ហើយចេញចាកផ្ទះ បានចូលទៅកាន់ព្រៃហិមពាន្ត ដល់នូវទៀបភ្នំធម្មកៈ ដើម្បីស្វែងរកធម៌។

๗๓.

៧៣.

วิตกฺกมญฺญาย’ถ เทวรญฺญาวฺยาปาริโต มาปยิ วิสฺสกมฺโม,ตหึ วิเวกกฺขมก มสฺสมญฺจมโนรมํ จงฺกมภุมิภาคํ;

លំដាប់នោះ ព្រះវិស្សកម្មទេវបុត្រដែលព្រះឥន្ទ្រទ្រង់ចាត់ចែង ព្រោះជ្រាបនូវសេចក្តីត្រិះរិះរបស់សុមេធបណ្ឌិតនោះ ក៏បាននិម្មិតនូវអាស្រមដ៏គួរជាទីរីករាយក្នុងវិវេក និងទីចង្ក្រមដ៏ជាទីគាប់ចិត្តនៅទីនោះ។

๗๔.

៧៤.

ตมสฺสมํ ปพฺพชิเตหิ สุญฺญํอุเปจฺจ โสญฺจารมวาปุริตฺวา,ญตฺวา ตทนฺโตลิขิต’กฺขรานิขารึปริกฺขารภรํอเวกฺขิ;

សុមេធបណ្ឌិតនោះបានចូលទៅកាន់អាស្រមនោះដែលសូន្យចាកអ្នកបួសដទៃ បើកទ្វារដើរចូលទៅខាងក្នុង បានដឹងនូវអក្សរដែលចារិកទុកនៅខាងក្នុងនោះ ហើយបានពិនិត្យមើលនូវភារៈគឺគ្រឿងបរិក្ខារ និងឈើខារី (ឈើផ្ទុកគ្រឿងបរិក្ខារ)។

๗๕.

៧៥.

นิวตฺถวตฺถํนววโทสุเปตํวิวชฺชิยาวชฺชิยวชฺชทสฺสิ,ธาเรสิตํพารสธานิสํส-มโนชปุปฺผตฺถรวากจีรํ;

សុមេធបណ្ឌិតអ្នកឃើញទោស បានលះបង់នូវសម្លៀកបំពាក់ដែលប្រកបដោយទោសប្រាំបួនយ៉ាង ហើយបានស្លៀកដណ្តប់នូវសំពត់សំបកឈើដែលប្រកបដោយអានិសង្សដប់ពីរយ៉ាង ដ៏ជាទីគាប់ចិត្តដូចជាកម្រាលផ្កា។

๗๖.

៧៦.

ปุนฺนาคปุปฺผตฺถรกา’ภิรามํอํเส วิธายา’ชินจมฺมขณฺฑํ,กตฺวา ชฏามณฺฑล มิตฺตมงฺเคติวงฺก มาทาย’ถ ขาริกาชํ;

បានដាក់នូវស្បែកខ្លាឃ្មុំដ៏ជាទីរីករាយដូចជាកម្រាលផ្កាបុណ្ណាកៈនៅលើស្មា ធ្វើនូវមណ្ឌលជដា (សក់ចងជារង្វង់) លើក្បាល ហើយកាន់យកនូវឈើខារីដែលមានវង្កៈបី (ឈើកោងបីកន្លែង)។

๗๗.

៧៧.

ภุชงฺคโภโค’รุภุเชน ธีโรอาทาย จาลมฺพนทณฺฑโกฏึ,สมคฺคหี ตาปสเวสเมวํวิรตฺตจิตฺโตก วิภเวว ภเว’ปิ;

ព្រះមហាបណ្ឌិតនោះមានដើមដៃដ៏ធំដូចជាភោគៈនៃពស់ បានកាន់យកនូវចុងឈើច្រត់សម្រាប់ទប់ខ្លួន ហើយកាន់យកនូវភេទជាតាបសយ៉ាងនេះ ជាអ្នកមានចិត្តនឿយណាយទាំងក្នុងភោគសម្បត្តិ ទាំងក្នុងភពទាំងឡាយ។

๗๘.

៧៨.

โส จงฺกมี จงฺกมโมตริตฺวาสิลาตลสฺมิญฺจ ทิวา นิสชฺชิ,สายํ ปวิฏฺโฐ วสิ ปณฺณสาลํนิปชฺชิ กฏฺฐตฺถรเสสมญฺเจ;

តាបសនោះបានចុះចង្ក្រមក្នុងទីចង្ក្រម អង្គុយលើផែនថ្មក្នុងវេលាថ្ងៃ លុះដល់ពេលល្ងាចក៏ចូលទៅគង់ក្នុងសាលាស្លឹកឈើ ហើយសម្រាន្តលើគ្រែឈើដែលក្រាលដោយស្មៅ។

๗๙.

៧៩.

ปจจูสกาลมฺหิ ปพุชฺฌิโต โสอาวชฺชยิตฺวา’คมนปฺปวตฺตึ,วิเวกกามสฺส มเม’ตฺถ วาโสกามํ ฆราวาสสโม สิยา’ติ;

តាបសនោះភ្ញាក់ឡើងក្នុងវេលាជិតភ្លឺ កាលពិចារណាដល់ដំណើរនៃការមករបស់ខ្លួន ក៏គិតថា «ការរស់នៅទីនេះរបស់អាត្មាអញដែលជាអ្នកប្រាថ្នាវិវេក គប្បីដូចជាការរស់នៅក្នុងផ្ទះដែរ (បើមានការជាប់ជំពាក់)»។

๘๐.

៨០.

อทุญฺหิ ปณฺณจฺฉทนํ กโปต-ปาทารุณํ เพลุวปกฺกวณฺณา,ภูมีปิ ภิตฺตี รชตาวทาตามญฺโจ’ปิ จิตฺตตฺถรวารุรูโป;

«ព្រោះថា ដំបូលស្លឹកឈើនេះមានពណ៌ក្រហមដូចជាជើងព្រាប ឯដីនិងជញ្ជាំងក៏សស្អាតដូចជាប្រាក់ គ្រែក៏មានរូបរាងល្អដូចជាកម្រាលដ៏វិចិត្រ»។

๘๑.

៨១.

สุภาก มนาปา มม ปกณฺณสาลาสาทีนวา ทุปฺปริภาริยา’ยํ,ปณีตภิกฺขา ปริเยฏฺฐิ มูล-ทุกฺขสฺส นตฺถิ’ติ ปมาณ มนฺโต;

«សាលាស្លឹកឈើរបស់អាត្មាអញនេះ ល្អមើល គួរជាទីគាប់ចិត្ត តែមានទោស និងពិបាកថែរក្សា ម្យ៉ាងទៀត សេចក្តីទុក្ខដែលមានការស្វែងរកអាហារដ៏សម្រិតសម្រាំងជាមូលហេតុ គឺគ្មានប្រមាណឡើយ»។

๘๒.

៨២.

อคารสญฺญาย ปฏิกฺขปิตฺวาตญฺจ’ฏฺฐโทสา กุลปณฺณสาลํ,ทสงฺค สาธารณ รุกฺขมูลํผลาผขลาหาร มุเปจฺจ โภชี;

តាបសនោះបានបដិសេធនូវសាលាស្លឹកឈើដែលមានទោសប្រាំបីយ៉ាងនោះ ដោយសេចក្តីសម្គាល់ថាដូចជាផ្ទះ ហើយបានចូលទៅកាន់គល់ឈើដែលប្រកបដោយគុណដប់យ៉ាង ឆាន់នូវផលាផលជាអាហារ។

๘๓.

៨៣.

สุเมธโส โส ทิวสานิ สตฺตมหาปธานํ ปทหํ สุเมโธ,ปตฺโต อภิญฺญาสุ วสิสุ ปารํสพฺพํก สมาปตฺติสุขํ อวินฺทิ;

សុមេធតាបសដ៏មានប្រាជ្ញានោះ កាលព្យាយាមធ្វើនូវមហាបធានវីរិយៈអស់រយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃ ក៏បានដល់នូវត្រើយនៃភាពស្ទាត់ជំនាញក្នុងអភិញ្ញាទាំងឡាយ និងបានទទួលនូវសេចក្តីសុខក្នុងសមាបត្តិទាំងពួង។

๘๔.

៨៤.

ตสฺมึขเณ กานน เทวตาหิสาธู’ติ นิคฺโฆสิตปีติโฆโส,อพฺภุคฺคโต ตสฺส ยเสน สทฺธึวิสุทฺธวิชฺชาจรณุ’พฺภเวน;

ក្នុងខណៈនោះ សំឡេងសាធុការដ៏ប្រកបដោយសេចក្តីរីករាយដែលពួកទេវតាក្នុងព្រៃបានបន្លឺឡើង ក៏បានលាន់ឮខ្ទរខ្ទារឡើង ព្រមជាមួយកិត្តិយសរបស់តាបសនោះ ដែលកើតឡើងអំពីវិជ្ជា និងចរណៈដ៏បរិសុទ្ធ។

๘๕.

៨៥.

วิชฺชาธรา ตคฺคุณทีปกานิมุติงฺควีณาธนิพนฺธวานิ,คายึสุ คีตานิ’ว นจฺจมาโนหิมาจโล สมฺปติ สมฺปเวธิ;

ពួកវិជ្ជាធរបានច្រៀងនូវចម្រៀងទាំងឡាយដែលសម្តែងនូវគុណរបស់តាបសនោះ ដែលប្រកបដោយសំឡេងស្គរភេរី និងពិណ ឯភ្នំហិមពាន្តក៏ញាប់ញ័រហាក់ដូចជាកំពុងរាំរែកក្នុងពេលនោះ។

๘๖.

៨៦.

มุทฺธงฺกุรํ ภุธรกุฏพาหุ-สเตหิ ตนฺนิชฺฌร จามเรหิ,วิธูยมาเนหิ วิธูตปาปํกโตปหาเรว มหาสรา’ปี;

ភ្នំទាំងឡាយហាក់ដូចជាកំពុងបក់បោកនូវទឹកធ្លាក់ដែលជាសំពត់វាលវាលី (ស្ទួយចាមរ) ដោយដៃគឺកំពូលភ្នំរាប់រយរបស់ខ្លួន ឯមហាបឹងទាំងឡាយដែលបានកម្ចាត់បង់នូវមន្ទិល ក៏ហាក់ដូចជាកំពុងធ្វើនូវការបូជាដល់តាបសនោះដែរ។

๘๗.

៨៧.

อกาลเมฆทฺธนิ เภริราว-วฺยาปาริตา มตฺตสิขณฺฑิสณฺฑา;

อชฺฌาวสนฺตํ วนสณฺฑมชฺฌํมหึสุจา’ขณฺฑนตณฺฑเวน;

ហ្វូងក្ងោកដ៏ស្រវឹងទាំងឡាយដែលត្រូវញ៉ាំងឱ្យរំភើបដោយសំឡេងផ្គរលាន់នៃមេឃខុសរដូវ ដូចជាសំឡេងស្គរភេរី ក៏បានរាំរែកដោយការរាំមិនដាច់នៅក្នុងកណ្តាលព្រៃដែលតាបសនោះគង់នៅ។

๘๘.

៨៨.

มนฺทา’นิลา’มนฺทภุชา’วลมฺพ-สุนีลสาขามณิวิชนีหิ,ลตงฺคนา’ลิงฺคิตสาลสามีสํวิชยุํ วิตทรมฺปิ ธีรํ;

ដើមរាំងភ្នំ (សាលព្រឹក្ស) ដែលត្រូវវល្លិដូចជាស្រីក្រមុំឱបរឹត បានបក់បោកនូវតាបសដ៏មានប្រាជ្ញាដែលគ្មានសេចក្តីភ័យខ្លាចនោះ ដោយផ្លិតគឺមែកឈើពណ៌ខៀវស្រងាត់ តាមកម្លាំងនៃខ្យល់បក់រំភើយៗ។

๙๐.

៩០.

กปีตนา’โสก ตมาล นีปากปีตนา’โสก ตมาล นีปา, (สมตฺตปาทภฺยาส มหา ยมกํ)กปีตนา’โสก ตมาล นีปากปีตนา’โสก ตมาล นีปา;

ដើមជ្រៃ ដើមអសោក ដើមត្មាល ដើមខ្ទុំ, ដើមជ្រៃ ដើមអសោក ដើមត្មាល ដើមខ្ទុំ, ដើមជ្រៃ ដើមអសោក ដើមត្មាល ដើមខ្ទុំ, ដើមជ្រៃ ដើមអសោក ដើមត្មាល ដើមខ្ទុំ។

๙๑.

៩១.

น เวลลิตา กึ ปสวกา’วตํสาลตาวิตานา มธุปาลิสาลี,ลตาวิตานา มธุปา’ลิสาลีน เวลฺลิตา กึ ปกสวา’วตํสา;

(สมุคฺคเภท ยมกํ)

តើពួកវល្លិដែលញ័ររន្ធត់ដោយសារខ្យល់បក់ មិនបានធ្វើនូវផ្កាខ្ចីឱ្យជាគ្រឿងប្រដាប់ត្រចៀកទេឬ? ហ្វូងឃ្មុំតែងក្រសោបជុំវិញនូវដំបូលវល្លិ, ហ្វូងឃ្មុំតែងក្រសោបជុំវិញនូវដំបូលវល្លិ តើពួកវល្លិដែលញ័ររន្ធត់ដោយសារខ្យល់បក់ មិនបានធ្វើនូវផ្កាខ្ចីឱ្យជាគ្រឿងប្រដាប់ត្រចៀកទេឬ?

๙๒.

៩២.

ปุปฺผาวลี กนฺทล ปาฏลคฺคากลาปินี สา วนราชินีลา,ปุปฺผากุลี กนฺทน ปาฏลกฺขีกลาปนีลา วร ราชินีว;

(อทฺธโคมุตฺติกา พนฺธนํ)

ជួរផ្កាមានចុងពណ៌ក្រហមព្រាលៗ ហ្វូងក្ងោក និងជួរព្រៃឈើពណ៌ខៀវស្រងាត់នោះ ហាក់ដូចជាស្រីកល្យាណដ៏ប្រសើរដែលមានភ្នែកពណ៌ក្រហមព្រាលៗ និងមានសក់ពណ៌ខៀវស្រងាត់ ដ៏ពេញទៅដោយផ្កាដូច្នោះដែរ។

๙๓.

៩៣.

นตาสิโร มญฺชริกาสุรมฺหานตาสิโร ปญฺชลิกาว รมฺเม,วเน นิพทฺธํ รมิโต วิภาสิวิเนยฺย พนฺธูรจีโต ปหาโร;

(ปาทโคมุตฺติกา พนฺธนํ)

មែកឈើដែលមានត្រួយលំឱនចុះ ហាក់ដូចជាឱនក្បាលចុះក្នុងព្រៃដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ ហាក់ដូចជាការលើកដៃសំពះ ព្រះតាបសដែលជាទីពឹងនៃសត្វដែលគួរទូន្មាន តែងរុងរឿងត្រេកអរក្នុងព្រៃនោះ។

๙๔.

៩៤.

รโชกิรนฺตา’วนตา ลตาสุํลาโชกิรนฺตา วนิตา นตาว,ทฺวิโชอรญฺญํ วสิตา ปิตาโฆคโชตรนฺโตว ลตา วิตานํ;

(สิโลกโคมุตฺติกา พนฺธนํ อากุลชาลมิติปิ)

ពួកវល្លិដែលលំឱនចុះកាលរោយរាលនូវលំអងផ្កា ហាក់ដូចជាស្រីក្រមុំដែលឱនលំទោនរោយនូវលាជ ហ្វូងបក្សីដែលអាស្រ័យនៅក្នុងព្រៃ និងដំរីសារដែលដើរកាត់ដំបូលវល្លិ តែងកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីទុក្ខ។

๙๕.

៩៥.

มตงฺคชินฺทา น มสกฺกรึสุปาทานิ นตฺวาน ปทิปธามํ,ปญฺญาธวํ ปีน ตปํ ผเลหิหิมทฺทิปาเท ปริสุตฺตมญฺหิ;

(กพฺพนาม คพฺภ จกฺกํ)

ពួកស្តេចដំរីតែងថ្វាយបង្គំនូវព្រះបាទទាំងឡាយរបស់តាបសនោះ ដែលជាប្រភពនៃពន្លឺ មានប្រាជ្ញាជាទង់ មានតបៈដ៏រីកចម្រើនដោយផលាផល ក្នុងទៀបភ្នំហិមពាន្តដ៏ជាទីបំផុតនៃបរិស័ទដ៏ប្រសើរ។

๙๖.

៩៦.

เมตฺตาย ฉตฺตํ’ว ผณํ ผณินฺโทธาเรสิ สีเส วสิโน จจาร,นถามวา’กาว’พเลสุ กิญฺจิเมธาย นนฺโท ถิรวาจิ เขเม;

(กวินาม คพฺภ จกฺกํ)

ស្តេចពស់បានពង្រីកមពារដូចជាឆត្រដោយមេត្តាចិត្ត ទ្រនៅលើក្បាលរបស់តាបសអ្នកមានវសីកាលដើរទៅមក មិនបានធ្វើនូវការបៀតបៀនបន្តិចបន្តួចដល់សត្វទន់ខ្សោយឡើយ តាបសនោះតែងរីករាយដោយប្រាជ្ញា មានវាចាមាំមួនក្នុងធម៌ដ៏ក្សេម។

๙๗.

៩៧.

โน’สิเตหิ’สฺส สนฺตาส’นู’น โตส วโต โท,ทายโต วสโต น’นุสนฺตาสสฺส หิเตสิโน;

(คาถทฺธวิสย ปฏิโลม ยมกํ)

សេចក្តីតក់ស្លុតមិនមានដល់តាបសនោះឡើយ ព្រោះលោកជាអ្នកមានសេចក្តីត្រេកអរដ៏ពេញលេញ ជាអ្នកប្រាថ្នាផលប្រយោជន៍ កាលរស់នៅក្នុងព្រៃ តែងមិនមានសេចក្តីតក់ស្លុតឡើយ។

๙๘.

៩៨.

โยกา’สา’วาส กาโย กาม’กาม’มกาม’กา,สกายนา’นาย’กาส วาม นา ค คนา’มวา;

(สพฺพโต ภทฺท พนฺธนํ)

តាបសណាមានរាងកាយជាទីអាស្រ័យនៃអាកាស មិនមានកាមគុណ មិនធ្វើនូវកាម តែងនាំមកនូវសេចក្តីសុខដល់ខ្លួន មិនមានជំងឺក្នុងអាកាស។

๙๙.

៩៩.

ทยาย วสิโต ทาเย ยาปชาสิว มาสทา,ยชารหํ รญฺชมาโน วสิหํโส จิรํวสิ;

(อทฺธพฺภม พนฺธนํ)

តាបសនោះជាអ្នកអាស្រ័យនៅដោយក្តីមេត្តាករុណាក្នុងព្រៃ តែងញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យមានសេចក្តីសុខ ជាអ្នកគួរដល់ការបូជា មិនត្រេកត្រអាល (ក្នុងកាម) បានរស់នៅអស់កាលដ៏យូរ ដូចជាស្តេចហង្សដូច្នោះដែរ។

๑๐๐.

១០០.

มธุมท มธุกร วิรุเต วิรุเตมลยช สุรหีต ปวเน ปวเนหิมวติ วิกสิต ปทุเม ปทุเมอธิสุข มนุภวิ สวสิ สวกสิ;

(ปาทนฺต ยมกํ)

តាបសនោះបានទទួលនូវសេចក្តីសុខដ៏ក្រៃលែង ក្នុងព្រៃហិមពាន្តដ៏ពេញដោយផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ ក្នុងខ្យល់បក់រំភើយៗដ៏ក្រអូបដោយក្លិនខ្លឹមចន្ទន៍ និងក្នុងសំឡេងយំនៃហ្វូងឃ្មុំដែលស្រវឹងដោយទឹកឃ្មុំ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป ทูเรนิทาเน สุเมธพฺราหฺมณาปทานปริทีโป.

សូមបញ្ចប់ការសម្តែងនូវសុមេធព្រាហ្មណាបទាន ក្នុងទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងចិត្តនៃកវីជនទាំងពួងឱ្យរីករាយ ដែលរៀបរៀងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទ តែប៉ុណ្ណេះ។

ปฐโม สคฺโค.

សគ្គៈទី ១ (ជំពូកទី ១)។

๑.

១.

(มนฺทา’กฺกนฺตา) มรปุรสิรึ สพฺพสมฺปตฺติสารํชมฺพุทฺทีปา’สม สรสิเช กณฺณิกา สนฺนิกาสํ,รมฺมํ รมฺมวฺหย ปุรวรํ ปารมีปารทสฺสีพุทฺโธ ทีปงฺกร ทสพโล สพฺพโลเกกที;

()ตสฺมึ กาเล วิปุลกรุณา นาริสญฺโจทิต’ตฺโตนานา ขีณาสว ปริวุโต จาริกํ สญฺจรนฺโต,สํวตฺเตนฺโต สุนิปุณตยํ ธมฺมจกฺกํ กเมนปตฺวา ตสฺมึ ปฏิวสติ โสทสฺสนวฺเห วิหาเร;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធព្រះនាមទីបិង្ករទសពល ដ៏ជាប្រទីបតែមួយគត់ក្នុងលោកទាំងពួង ព្រះអង្គបានដល់នូវត្រើយនៃបារមី គង់នៅក្នុងបុរីដ៏ប្រសើរឈ្មោះ រម្មៈ ដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ ដូចជាខ្លឹមសារនៃសម្បត្តិទាំងពួងក្នុងទេវបុរី និងប្រៀបដូចជាកេសរផ្កាឈូកក្នុងជម្ពូទ្វីប។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យដែលញ៉ាំងឱ្យកើតឡើងដោយមហាករុណា ដ៏អមដោយព្រះខីណាស្រពទាំងឡាយផ្សេងៗ កាលទ្រង់ស្តេចទៅកាន់ចារិក ញ៉ាំងធម្មចក្រឱ្យប្រព្រឹត្តទៅដោយសេចក្តីឈ្លាសវៃជាលំដាប់ ក៏បានស្តេចទៅដល់ និងគង់នៅក្នុងវិហារឈ្មោះ សុទស្សនៈ ក្នុងបុរីនោះ។

๓.

៣.

สุตฺวา ทิปงฺกร ภควโต นาครา กิตฺติสทฺทํสมฺพุทฺโธ โส อิติปิ อรหํ ตฺยาทินา’พฺภุคฺคตํ ตํ,คาหาเปตฺวา ตุวฏตุวฏํ วตฺถเภสชฺช ปานํตนฺนิตฺตา’สุํ ปมุทิตมตา คนฺธมกาลาทิหตฺถา;

()

ពួកអ្នកនគរបានឮនូវកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះទីបិង្ករភគវន្ត ដែលល្បីខ្ចរខ្ចាយឡើងយ៉ាងនេះថា «ព្រះភគវន្តនោះ ជាព្រះអរហន្ត ត្រាស់ដឹងដោយស្វ័យប្រវត្តិ...» ជាដើម ក៏បាននាំគ្នាកាន់យកនូវសំពត់ ភេសជ្ជៈ និងទឹកបាណៈយ៉ាងឆាប់រហ័ស មានចិត្តត្រេកអររីករាយ កាន់យកនូវគ្រឿងក្រអូប និងកម្រងផ្កាជាដើមក្នុងដៃ ហើយបានចេញទៅ។

๔.

៤.

ปตฺวา ทีปงฺกรตริหรึ คนฺธมาลาทิเกหิปูเชตฺวาต’ญชลิมุกุลิกา เอกมนฺตํ นิสินฺนา,ธมฺมํ สุตฺวา สวณสุภคํ พุทฺธปาโมกฺขสงฺฆํสํยาจิตฺวา มุทิตหทยา สฺวาตฺตยา’ปคญฺชุํ;

()

លុះទៅដល់ព្រះទីបិង្ករពុទ្ធភគវន្តហើយ ក៏បានបូជាដោយគ្រឿងក្រអូប និងកម្រងផ្កាជាដើម ហើយអង្គុយក្នុងទីសមគួរម្ខាង លើកដៃសំពះ។ លុះបានស្តាប់ធម៌ដ៏ជាទីគាប់ចិត្តរួចហើយ ក៏បាននិមន្តព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន មានចិត្តរីករាយ ហើយត្រឡប់ទៅវិញដើម្បីរៀបចំចង្ហាន់សម្រាប់ថ្ងៃស្អែក។

๕.

៥.

สชฺเชตฺวา เต ทุติยทิวเส สชฺชนา ทานสาลํอุสฺสาปตฺตา ธชกทลิโย ปุณฺณกุมฺเภ ฐเปนฺนา,กุพฺพนฺตา’ปิ ธวลสุฬินุ’กฺเขป ลาโชปหารํเอวํ ตสฺสา’คมน มยนํ ลงฺกโรนฺตา วิหาสุํ;

()

លុះដល់ថ្ងៃទីពីរ ពួកសប្បុរសទាំងឡាយនោះបានចាត់ចែងសាលាទាន លើកឡើងនូវទង់ជ័យ និងដើមចេក ដាក់តាំងនូវក្អមទឹកដ៏ពេញប្រៀប ព្រមទាំងធ្វើការបូជាដោយការលើកឆត្រស និងរោយលាជ យ៉ាងនេះហើយ ក៏បានតុបតែងផ្លូវយាងមករបស់ព្រះអង្គ។

๖.

៦.

อพฺภุคฺคนฺตฺวา อถ หิมวตา โส สุเมโธ ตปสฺสิคจฺฉํ เตสํ อุปริ นภสา วากจีรํ ธุนนฺโน,ทิสฺวา ปีติปฺปมุทิตชเต อญฺชสํ โสธยนฺเตสญฺฌาเมโฆ ริว ปริลสํ ธตริตฺเถ’กมนฺตํ;

()

លំដាប់នោះ សុមេធតាបសបានហោះឡើងអំពីព្រៃហិមពាន្ត ដើរទៅតាមអាកាស ញ៉ាំងសំពត់សំបកឈើឱ្យរលាស់ទៅ កាលបានឃើញពួកជនមានចិត្តត្រេកអររីករាយកំពុងជម្រះផ្លូវ ក៏បានចុះមកគង់ក្នុងទីសមគួរម្ខាង ហាក់ដូចជាពពកក្នុងពេលព្រលប់កំពុងរះចែងចាំង។

๗.

៧.

สํโสเธนฺตา กลลวิสมฏฺฐาน สงฺการธานํกสฺมา ตุมฺเห ปฏิปถมิมํ’ลงฺกโรถา’ติ ปุจฺฉิ,ภนฺเต ทีปงฺกรตรหริ’ทานิ นิสฺสาย รมฺมํพุทฺโธ หุตฺวา วิหรติ มหาธมฺมสงฺขํ ธมนฺโต;

()

តាបសបានសួរថា «ហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាជម្រះ និងតុបតែងនូវទីដ៏មិនស្មើពេញដោយភក់ និងគំនរសម្រាមនេះ?» ពួកជនជម្រាបថា «បពិត្រលោកម្ចាស់ ឥឡូវនេះ ព្រះទីបិង្ករពុទ្ធភគវន្តបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធហើយ គង់អាស្រ័យជិតបុរីរម្មៈ ទ្រង់ផ្លុំនូវស័ង្ខគឺព្រះធម៌ដ៏ធំ»។

๘.

៨.

โส สมฺพุทฺโธ ปริวุตมหาภิกฺขุสงฺโฆ ยโต โนคามกฺเขตฺตํ ปวิสติ ตโต’ลงฺกโรมา’พฺรุวึสุ,พุทฺธูปฺปาโท กิมุต สุตรํ ทุลฺลโภ พุทฺธสทฺโทอิจฺเจวํโส สุมริย อลงฺกตฺตุกาโม’สิ มคฺคํ;

()

«ព្រោះថា ព្រះសម្ពុទ្ធអង្គនោះ ដ៏អមដោយមហាភិក្ខុសង្ឃ នឹងស្តេចចូលមកកាន់ដែនស្រុករបស់យើង ហេតុនោះ ទើបពួកយើងតុបតែងផ្លូវនេះ»។ សុមេធតាបសកាលបានឮពាក្យថា «ពុទ្ធោ» ដ៏ជាពាក្យក្រឡរកក្នុងលោក ក៏មានបំណងចង់តុបតែងផ្លូវនោះដែរ។

๙.

៩.

ฌานา’ภิญฺญา รตตกวจุ’ชฺโชตมาน’ตฺตภาโวสทฺธาเย’โส อจลสทิโส อิทฺธิมา ตาปโส’ติ,สลฺลกฺเขตฺวา กลลวิสมํ ทุคฺคมคฺคปฺปเทสํสชฺเชตุํ เต สปทิ มุทิตา สาธโว ตสฺส’ทํสุ;

()

ពួកសប្បុរសទាំងឡាយ កាលសម្គាល់ឃើញថាតាបសនេះជាអ្នកមានឫទ្ធិ មានចិត្តមាំមួនដូចជាភ្នំក្នុងសេចក្តីជំនឿ មានខ្លួនភ្លឺស្វាងដោយក្រោះគឺឈាន និងអភិញ្ញា ក៏មានចិត្តរីករាយ បានប្រគល់នូវចំណែកផ្លូវដ៏លំបាក មិនស្មើ និងពេញដោយភក់ ឱ្យតាបសនោះរៀបចំភ្លាមៗ។

๑๐.

១០.

นานาปุปฺผํ ชลชถลชํ โอจินิตฺวา วนมฺหาเตตฺวา เทวาสุรภวนโต โกวิฬาราทิปุปฺเผ,อาเนตฺวา’หํ ภุชคภวตา ผุลฺลกณฺฑุปฺปลานิเฉโกสฺมี’ติ วิถริย ปถํ อิทฺธิยา สํวิธาตุํ;

()

«អាត្មាអញជាអ្នកឈ្លាសវៃ គប្បីបេះនូវផ្កាផ្សេងៗទាំងដែលកើតក្នុងទឹក និងលើគោកពីក្នុងព្រៃ នាំមកនូវផ្កាឈូកស និងផ្កាមន្ទារវៈជាដើមអំពីភពនៃទេវតា និងអសុរ និងនាំមកនូវផ្កាឧប្បលខៀវដែលរីកស្គុះស្គាយអំពីភពនៃនាគ ដើម្បីចាត់ចែងរៀបចំផ្លូវនេះដោយឫទ្ធិ»។

๑๑.

១១.

กตฺเว’วํ เม หทยมกุฬํ โตวิกาเสยฺย ตสฺมาเวยฺยาวจฺจํ วิสทมติโน กายิกํ สํวิธาย,อชฺเชวา’หํ วิปุลกุสลํ สญฺจินิสฺส’นฺตี ธีโรสํโสเธตุํ กลลกลุสํ อญฺชสํ อารภิตฺถ;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាអ្នកមានប្រាជ្ញាស្មារតីភ្លឺស្វាង គិតថា «ធ្វើដូចម្តេចហ្នឹងញ៉ាំងផ្កាឈូកគឺហឫទ័យរបស់អាត្មាអញឲ្យរីកបាន?» ព្រោះហេតុនោះ ទើបចាត់ចែងខ្វល់ខ្វាយការងារដោយកាយ រួចចាប់ផ្តើមឆ្ការសម្អាតផ្លូវដែលប្រឡាក់ដោយភក់ជ្រាំ ដោយគិតថា «ក្នុងថ្ងៃនេះឯង អាត្មាអញនឹងសន្សំបុណ្យកុសលដ៏ធំទូលាយ»។

๑๒.

១២.

ปสฺสนฺตานํ วิมลนยโน’ภาส ชิมูตคพฺเภพุทฺโธพุทฺโธ’ตฺย’ภิหิตวโจ วิชฺชุราชีว จารี,ตสฺมึ ปงฺเก นิชกรตล’เมภาชปจฺฉิหิ ธีมาปํสุํ ทตฺวา รชตธวลํ วาลุกํ โวกิรนฺโต;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាអ្នកមានប្រាជ្ញា កាលកំពុងពង្រាយខ្សាច់ដ៏សស្អាតដូចជាប្រាក់ និងចាក់ដីបំពេញក្នុងភក់នោះដោយបាតដៃ និងកញ្ជើទាំងឡាយ ស្រាប់តែបានឃើញពន្លឺព្រះនេត្រដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះពុទ្ធ ដែលយាងមកដូចជាខ្សែផ្លេកបន្ទោរក្នុងចន្លោះពពក ហើយឮសូរសព្ទសំឡេងដែលគេពោលថា «ព្រះពុទ្ធ! ព្រះពុទ្ធ!»។

๑๓.

១៣.

ตสฺมิ ฐาเน กลฺลลุลิเต สุฏฺฐุ นา’ลงฺกเตวสทฺธึ ทีปงฺกร’นธิวโร’เนกขีณาสเวหิ,ปตฺโต พฺรหฺมา’มรนรผณิสิทฺธวิชฺชาธรานํสํวตฺตนฺเต สุวิปุลมเห ปาฏิหีเร อุฬาเร;

()

ក្នុងទីនោះ ដែលជាកន្លែងមានភក់ជ្រាំមិនទាន់បានតុបតែងឲ្យបានល្អនៅឡើយ ព្រះទីបង្ករទសពលដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រមដោយព្រះខីណាសពជាច្រើន ក៏បានយាងមកដល់ ក្នុងកាលដែលការបូជាដ៏ធំទូលាយ និងបាដិហារិយ៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់ពួកព្រហ្ម ទេវតា មនុស្ស នាគ ឥសី និងវិជ្ជាធរទាំងឡាយ កំពុងប្រព្រឹត្តទៅ។

๑๔.

១៤.

เหม’มฺโภโช’ปมสุวทนํ มณฺฑิตํ ลกฺขณฺโห-สีตฺยา’นุพฺยญฺชนวิลสิตํ เกตุมาลาวิลาสํ,สตฺถารํ ตํ ทิสิทิสิ ปภานิจฺฉรนฺต’ญฺชสมฺภิอาคจฺฉนฺตํ วิย มณิตเล มตฺตมาตงฺคราชา;

()

ព្រះសុមេធតាបសបានឃើញព្រះសាស្តាអង្គនោះ ដែលមានព្រះភក្ត្រដ៏ល្អប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកមាស តុបតែងដោយព្រះលក្ខណៈ និងរុងរឿងដោយអនុព្យញ្ជនៈ៨០ ព្រមទាំងមានព្រះកេតុម៉ាឡាដ៏រុងរឿង យាងមកលើផ្លូវ ហាក់ដូចជាស្តេចដំរីដ៏ចុះប្រេងនៅលើផ្ទៃកែវមណី ទាំងកំពុងបញ្ចេញពន្លឺរស្មីទៅកាន់ទិសតូចទិសធំ។

๑๕.

១៥.

โอโลเกตฺวา วิมลนยนญฺจนฺทนิลุปฺปลานิอุมฺมิเลตฺวา รตนผลกํ อกฺกมนฺโตว ปิฏฺฐึ,นานาขีณาสวปริจุโต กทฺทมํ นา’กฺกมิตฺวาสมฺพุทฺโธยํ วชตุ อิติ เม ทีฆรตฺตํ หิตาย;

()

ព្រះសុមេធតាបសក្រឡេកមើលព្រះនេត្រដ៏បរិសុទ្ធ ដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកខៀវរីក ហាក់ដូចជាកំពុងជាន់លើបន្ទះកែវមណី រួចគិតថា «សូមព្រះសម្ពុទ្ធអង្គនេះ ដែលមានព្រះខីណាសពជាច្រើនហែហម កុំជាន់ភក់ជ្រាំឡើយ សូមទ្រង់យាងទៅលើខ្នងរបស់អាត្មាអញចុះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ និងសេចក្តីសុខដល់អាត្មាអញអស់កាលជាអង្វែងទៅ»។

๑๖.

១៦.

สลฺลกฺเขตฺวา ขร’ชินชฏาวากจีรานิ เกเสโอมุญฺจิตฺวา วิสมกลเล ปตฺถริตฺวา’ตฺตภาวํ,เสตุํ กตฺวา ปรมปณิธี โกมินี โจทิต’ตฺโตปญฺจา’ภิญฺญารตนมณิมา สฺวา’จกุชฺโช นิปชฺชิ;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាអ្នកមានអភិញ្ញា៥ជាគ្រឿងអលង្ការកែវមណី ត្រូវបានសេចក្តីករុណាដាស់តឿនហើយ ក៏ដោះស្បែកខ្លា ជដា និងសំពត់សំបកឈើ ពង្រាយសក់លើភក់ដ៏មិនស្មើ រួចក្រាបផ្កាប់មុខចុះ ធ្វើខ្លួនប្រៀបដូចជាស្ពានថ្វាយព្រះពុទ្ធយាងកាត់ ដោយតាំងចិត្តប្រាថ្នាយ៉ាងមាំមួន។

๑๗.

១៧.

สุตฺวา คาถาปทมฺปิ น เม ภาริยํ สํกิเลเสวิทฺธํเสตฺวา วรสิวุรํ ปตฺตุมิจฺเฉ สจา’หํ,สํวิชฺชนฺเต ติภวภวเน ทุกฺขิตา’นนฺตสตฺเตโส’ภํ เอโก กถมธิคเม ธมฺม มญฺญาตเวโส;

()

«បើអាត្មាអញចង់កម្ចាត់កិលេស ហើយសម្រេចនូវព្រះនិព្វានដ៏ប្រសើរ សូម្បីតែស្តាប់ធម៌ត្រឹមតែមួយគាថាក៏មិនពិបាកឡើយ ប៉ុន្តែសត្វទាំងឡាយដ៏ច្រើនឥតគណនាដែលកំពុងរងទុក្ខក្នុងភពទាំងបីនៅមាននៅឡើយ តើគួរគប្បីឲ្យអាត្មាអញតែម្នាក់ឯងដឹងធម៌ ហើយសម្រេចព្រះនិព្វានដោយមិនដឹងខ្លួនយ៉ាងដូចម្តេចកើត?»

๑๘.

១៨.

ยนฺนูนา’หํ ปรหิตรโต สมฺมทญฺญาย โพธึอาโรเปตฺวา นิขิลชนตํ’นุตฺตรํ ธมฺมนาวํ,อุตฺตาเรตฺวา วรสิวปุรํ วฏฺฏทุกฺโขทธิมฺหาปจฺฉา ทีปงฺกรมุนิ ยถา นิพฺพุตึ ปาปุณิสฺสํ;

()

«បើដូច្នោះ អាត្មាអញដែលជាអ្នកត្រេកអរក្នុងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ គួរតែត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញាណដោយខ្លួនឯង រួចដឹកនាំសត្វលោកទាំងអស់ឡើងកាន់នាវាធម៌ដ៏ប្រសើរ ញ៉ាំងពួកគេឲ្យឆ្លងផុតពីមហាសមុទ្រគឺវដ្តសង្សារទៅកាន់ព្រះនគរនិព្វានដ៏រុងរឿង បន្ទាប់មកទើបអាត្មាអញចូលកាន់ព្រះនិព្វាន ដូចជាព្រះទីបង្ករមុនីដែរ»។

๑๙.

១៩.

อิจฺเจวํ โส ปุมริย สโมธานยิตฺวา’ฏฺฐธมฺเมสํสารมฺหา’วตรณมหาเสตุรูโป ปชานํ,มุทฺธาพทฺธ’ญฺชลิปุฏชโฏ ปงฺกปิฏฺเฐ นิปนฺโนสมฺโพธตฺถํ ปณิธิมกริ ตาว ตปฺปาทมูเล;

()

ព្រះសុមេធតាបសនោះ កាលពិចារណាប្រមូលរួមនូវធម៌៨ប្រការយ៉ាងនេះហើយ ក៏ប្រៀបដូចជាស្ពានដ៏ធំសម្រាប់ចម្លងសត្វលោកឲ្យឆ្លងផុតពីសង្សារវដ្ត ក្រាបផ្កាប់មុខលើភក់ លើកដៃទាំងពីរប្រណម្យសំពះឡើងលើក្បាលដែលមានជដា ហើយបានធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្ពោធិញាណ នាទៀបគល់ព្រះបាទនៃព្រះពុទ្ធអង្គនោះ។

๒๐.

២០.

อุสฺสิสโฐ สปทิ ภควา ปญฺจวณฺณปฺปสาทํอุมฺมีเลตฺวา นยนยุคลํ ผุลฺลนีลุปฺปลาภํ,ทิสฺวา นีโลปลมณิมยํ วาตปานญฺจยํ’วอุคฺฆาเฏนฺโต อิสิวรมฺหาปงฺกชํ ปงฺกปิฏฺเฐ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ងើបព្រះសិរសាឡើង បើកព្រះនេត្រទាំងគូដែលមានពណ៌ប្រាំប្រការដ៏ថ្លា និងមានពន្លឺដូចជាផ្កាឈូកខៀវរីក ទ្រង់ទតឃើញព្រះឥសីដ៏ប្រសើរដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកនៅលើភក់ ហាក់ដូចជាកំពុងបើកបង្អួចដែលធ្វើដោយកែវមណីពណ៌ខៀវ។

๒๑.

២១.

เอตสฺสิ’ชฌิสฺสติ อิติ อยํ ปตฺถนา’นาคตํส-ญาณํ สมฺมา ปตินิย อิโต กปฺปลกฺขาธิกานํ,อาวชฺเชนฺโต อุปริ จตุราสงฺขิยานนฺตฺย’เวทิปตฺวา โพธึ อหมิว สิยา โคตโม นาม พุทฺโธ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ផ្សាយទៅនូវអនាគតំសញាណដ៏ត្រឹមត្រូវថា «សេចក្តីប្រាថ្នារបស់តាបសនេះនឹងសម្រេច» រួចទ្រង់ពិចារណាទៅលើអនាគតកាលអស់បួនអសង្ខេយ្យ និងសែនកប្ប ក៏បានដឹងថា «តាបសនេះនឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធព្រះនាម គោតម ដូចជាអាត្មាអញដែរ»។

๒๒.

២២.

ตุมฺเห สมฺปสฺสถ อิติ อิมํ ตาปสํ สงฺฆมชฺเฌวตฺเว’วํ โส ปทมสทิสํ ธมฺมราชา ททนฺโต,สมฺหินฺทิตฺถา’ธรกิสลยา’ลตฺตกํ นาคตํย-ปญฺญามุทฺทา’งฺกิตปทสตํ วตฺตสนฺเทสคพฺภํ;

()

ព្រះធម្មរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ជំនុំសង្ឃថា «អ្នកទាំងឡាយចូរមើលតាបសនេះចុះ» រួចទ្រង់ព្យាករនូវពាក្យដ៏ប្រសើរឥតមានប្រៀប ដែលមានន័យបង្កប់នូវដំណឹងនាពេលអនាគត និងប្រកបដោយពាក្យរាប់រយម៉ាត់ដែលបោះត្រាដោយបញ្ញាញាណ ហាក់ដូចជាការលាបលននូវព្រះឱស្ឋដ៏ទន់ល្វើយដូចជាស្លឹកឈើខ្ចី។

๒๓.

២៣.

วาสฏฺฐานํ กปิลนครํ นาม มาสามเหสิมาตา สุทฺโธทนนรปติ เต ปิตา’ทิจฺจวํเส,พิมฺพา พิมฺพา ธรวติ ปิยา เหม พิมฺพา ภิรามาตสฺมึกาเล ตนุชรตนํ ราหุโล เหสฺสเต เต;

()

«ទីកន្លែងគង់នៅរបស់ព្រះអង្គនឹងមានឈ្មោះថា កបិលព័ស្ដុបុរី ព្រះមាតានឹងមានព្រះនាមថា មាយាទេវី ព្រះបិតានឹងមានព្រះនាមថា សុទ្ធោទនមហារាជ ក្នុងអាទិច្ចវង្ស ព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់ដ៏ល្អឆើតឆាយដូចជារូបមាសនឹងមានព្រះនាមថា ពិម្ពាទេវី ហើយក្នុងកាលនោះ ព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើររបស់ព្រះអង្គនឹងមានព្រះនាមថា រាហុល»។

๒๔.

២៤.

เหสฺสนฺเต เต ปฐมทุติยสฺสาวกา สาริปุตฺต-โมคฺคลฺลานา ทฺวิชกุลภวา ภุริปญฺญิทฺธิมนฺโต,อานนฺทาขฺโย ยติ ปติ รุปฏฺฐายโกสาวิกานํเขมาเถริ ปรม ยุคลํ อุปฺปลพฺพณฺณเถริ;

()

«ព្រះសារីបុត្ត និងព្រះមោគ្គល្លាន ដែលកើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកមានប្រាជ្ញាច្រើន និងមានឫទ្ធិច្រើន នឹងក្លាយជាព្រះអគ្គសាវ័កទីមួយ និងទីពីររបស់ព្រះអង្គ ព្រះភិក្ខុព្រះនាម អានន្ទ នឹងក្លាយជាព្រះឧបដ្ឋាកដ៏ប្រសើរ ហើយចំណែកឯព្រះខេមាថេរី និងព្រះឧប្បលវណ្ណាថេរី នឹងក្លាយជាគូព្រះអគ្គសាវិកាដ៏ប្រសើរ»។

๒๕.

២៥.

อสฺสตฺโถ เต วิชยวิฏปี ตฺวญฺจ โข โคตมวฺโหฉพฺพสฺสานี ปทหิย ฆรา นิกฺขมิตฺวา สกมฺหา,ปายาสคฺคํ ปริวิสิย โภ ตฺวํ สุชาตาย ทินฺนํโพธึ พุชฺฌิสฺสสิ อิติ ธุวํ โพธิมูเล นิสชฺช;

()

«ដើមពោធិបាយ័ន (ដើមអស្សត្ថ) នឹងក្លាយជាដើមឈើត្រាស់ដឹងដ៏មានជ័យរបស់ព្រះអង្គ ហើយព្រះអង្គនឹងមានព្រះនាមថា គោតម។ ព្រះអង្គនឹងយាងចេញពីព្រះរាជវាំងទៅធ្វើទុក្ករកិរិយាអស់រយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ រួចសោយមធុបាយាសដ៏ប្រសើរដែលនាងសុជាតាថ្វាយ ហើយនឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធពិតប្រាកដ ក្រោមគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ»។

๒๖.

២៦.

สตฺถา สญฺฌาฆนปฏลโต มุตฺตวิชฺชุลฺลเต,วสนฺทสฺเสตฺวา นิชภุชลตํ จีวรพฺภนฺตรมฺหา,ปขฺยากาสิ ชลธรรวา’การคมฺภีรโฆยํนิจฺฉาเรตฺวา สุรธนุริโว’ภาส ฉพฺพณฺณรํสิ;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់បានបង្ហាញព្រះពាហុដ៏ទន់ល្វើយដូចជាវល្លិ ចេញពីក្នុងចន្លោះព្រះចីវរ ប្រៀបដូចជាខ្សែផ្លេកបន្ទោរដែលរួចផុតពីស្រទាប់ពពកនាពេលល្ងាច ហើយទ្រង់បានបញ្ចេញព្រះសូរសព្ទដ៏ជ្រាលជ្រៅដូចជាសំឡេងផ្គរលាន់ ទាំងផ្សាយទៅនូវព្រះឆព្វណ្ណរង្សីដ៏រុងរឿងដូចជាឥន្ទធនូ។

๒๗.

២៧.

อมฺเห ทีปงฺกรภควโต สาสเน นา’วพุทฺธาลจฺฉามา’ติ ตว ปริมุเข’วา’ยตึ โมกฺขธมฺมํ,ตสฺมึ ปตฺตา’ขีล สุรนราปตฺถยุํ ตงฺขเณวํปูเชตฺวา’ตญฺชลิสรสิเช ปาทปีฐมฺหิ ตสฺส;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពួកទេវតា និងមនុស្សទាំងអស់ដែលបានមកដល់ ក៏បានថ្វាយបង្គំទៀបព្រះបាទារបស់ព្រះសុមេធតាបសដោយផ្កាឈូកគឺប្រណម្យអញ្ជលី ហើយបានប្រាថ្នាថា «ប្រសិនបើពួកយើងមិនបានត្រាស់ដឹងក្នុងសាសនារបស់ព្រះទីបង្ករដ៏មានព្រះភាគទេ ពួកយើងនឹងបានសម្រេចធម៌រួចចាកទុក្ខក្នុងទីចំពោះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គក្នុងអនាគតកាលជាមិនខាន»។

๒๘.

២៨.

พุทฺโธ พฺรหฺมามรนรสิโร จุมฺพิตงฺฆี สโรโชสมฺปูเชตฺวา’ฏฺฐหิ ชฏิลกํ ปุปฺผมุฏฺฐีหิ ตมฺหา,ปกฺกามิ โส กนกสิขรีหาริ กิญฺชกฺขภาเรอุพฺภูต’มฺโหรุหวนสิเร อปฺปยนฺโต ปทานิ;

()

ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ដែលមានព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូកដែលត្រូវបានបបោសអង្អែលដោយព្រះសិរសានៃពួកព្រហ្ម ទេវតា និងមនុស្ស បានបូជាចំពោះព្រះជដិល (ព្រះសុមេធតាបស) នោះដោយផ្កាប្រាំបីក្តាប់ រួចទ្រង់យាងចេញទៅ ទាំងកំពុងដាក់ព្រះបាទាលើផ្ទៃព្រៃផ្កាឈូកដ៏ធំដែលរីកស្គុះស្គាយ និងមានលម្អងផ្កាដ៏គួរឲ្យត្រេកអរដូចជាកំពូលភ្នំមាស។

๒๙.

២៩.

รมฺมํ รมฺมํ มหีย ชฏิลํ ปุปฺผมุฏฺฐีหิ กตฺวาขีณา ขีณาสววสิคณา ทกฺขิณํ ปกฺกมึสุ,เทวา’เทวา ปวุรมกรุํ วนฺทนามานปูชํทีปํ ทีปงฺกรทสพลญฺจา’นุคนฺตฺวา นิวตฺตา;

()

ពួកព្រះខីណាសពទាំងឡាយ ក៏បានបូជាចំពោះព្រះជដិលនោះដោយផ្កាជាច្រើនក្តាប់យ៉ាងគួរឲ្យត្រេកអរ រួចធ្វើប្រទក្សិណហើយយាងចេញទៅ ចំណែកឯពួកទេវតា និងអសុរទាំងឡាយ ក៏បានធ្វើការថ្វាយបង្គំ គោរព និងបូជាយ៉ាងច្រើន រួចហែហមព្រះទីបង្ករទសពលទៅមួយចម្ងាយ ហើយក៏ត្រឡប់មកវិញ។

๓๐.

៣០.

ตมฺหา ฐานา คตสติ ชเน สนฺนิสินฺนสฺส ตสฺสปลฺลงฺเกนา’มรนร ปริจฺจนฺต ปุปฺผาสนมฺหิ,ชาติกฺเขตฺตา ตหิมุปคตา เทวตา เอตมตฺถํอาโรเจสุํ มหิตวรณา อญฺชลิมญฺชรีหึ;

()

កាលដែលមនុស្សទាំងឡាយបានចេញទៅអស់ពីទីនោះហើយ ព្រះសុមេធតាបសក៏បានគង់ភ្នែននៅលើអាសនៈផ្កាដែលពួកទេវតា និងមនុស្សបានបូជាទុក។ ក្នុងខណៈនោះ ពួកទេវតាដែលនៅក្នុងម៉ឺនលោកធាតុ (ជាតិខេត្ត) បានមកជួបជុំគ្នាក្នុងទីនោះ ហើយលើកដៃប្រណម្យដូចជាកម្រងផ្កា ក្រាបទូលនូវសេចក្តីនេះថា៖

๓๑.

៣១.

ปุพฺเพ ปุปฺผาสนุปริ สมารูฬฺหพุทฺธงฺกุรานํอทฺธาเน’เว’ตรหิ ภวโตจา’สนาโรหณมฺหิ,เอกาโลกา ทสหิ คุณิตา โลกธาตุ สหสฺสีสํวตฺตนฺเต ตฺวมนวรตํ เหสฺสเส เตน พุทฺโธ;

()

«ក្នុងកាលមុន ពួកព្រះពុទ្ធង្កូរដែលបានឡើងគង់លើអាសនៈផ្កា តែងតែមានប្រផ្នូលយ៉ាងនេះឯង។ ឥឡូវនេះ ក្នុងកាលដែលព្រះអង្គឡើងគង់លើអាសនៈនេះ ម៉ឺនលោកធាតុទាំងមូលក៏មានពន្លឺរស្មីតែមួយដូចគ្នា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គនឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធដោយពិតប្រាកដឥតសង្ស័យឡើយ»

๓๒.

៣២.

ตาสํ วาจํ สวณมธุรํ เทวตานํ นิสมฺมภิยฺโย จิตฺตปฺปภววีริโย ปีติวิปฺผาริตตฺโต,ปุพฺเพ สตฺตุตฺตมปริจิตา โพธิสมฺภารธมฺมาอาวชฺเชสิ กติ อิติ สุธี ธมฺมธาตุํ สเหตุํ;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាអ្នកមានប្រាជ្ញាស្មារតី លុះបានស្តាប់នូវពាក្យដ៏ពីរោះគួរជាទីត្រាប់ត្រចៀករបស់ពួកទេវតាទាំងនោះហើយ ក៏មានសេចក្តីព្យាយាមកើតឡើងក្នុងចិត្តជាខ្លាំង មានខ្លួនពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ ហើយបានពិចារណាថា «តើធម៌ជាគ្រឿងបំពេញពោធិសម្ភារ ដែលពួកសត្វដ៏ប្រសើរក្នុងកាលមុនបានសន្សំមក ដើម្បីជាហេតុសម្រេចនូវធម្មធាតុនោះ មានប៉ុន្មានប្រការហ្ន៎?»

๓๓.

៣៣.

โอกุชฺชิตฺวา ธรณิฐปิโต ปุณฺณ กุมฺโภ สุเมธวิสฺสนฺเทตฺวา สลิลมขิลํ กินฺตุปจฺจาหเรถ,เอวํ ทตฺวา ธนสุตกลตฺต’งฺคปจฺจงฺคชีเวนิพฺพินฺโน มา ภวิ’ติ ปฐมํ ปารมึ’ธิฏฺฐหิ โส;

()

«ម្នាលសុមេធ! ក្អមដែលពេញដោយទឹក ដែលគេផ្កាប់ចុះលើដី តែងតែបង្ហូរទឹកចេញទាំងអស់ មិនរក្សាទុកសេសសល់ឡើយ យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គកាលបើបានបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិ បុត្រ ភរិយា ព្រមទាំងសរីរាង្គ និងជីវិតហើយ សូមកុំមានសេចក្តីស្តាយក្រោយឡើយ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គក៏បានអធិដ្ឋាននូវទានបារមីជាដំបូង។

๓๔.

៣៤.

นา’เปกฺขิตฺวา ยถริว นิชํ ชีวิตํ ชีวิตํ’วรกฺขนฺโต สญฺจรติ จมริ จามร จนฺทิกาภํ,เอวํ สีลํ วรสิวปุรทฺวารมารกฺข ธีรอชฺฌิฏฺฐาสิ อิติ สทุติยํ ปารมึ สุทฺธสีโล;

()

«ម្នាលអ្នកមានប្រាជ្ញា! សត្វចាមរី តែងតែរក្សាកន្ទុយរបស់ខ្លួនដ៏មានពណ៌សស្អាតដូចជាពន្លឺព្រះចន្ទ ដោយមិនគិតដល់ជីវិតរបស់ខ្លួនយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គក៏ត្រូវរក្សាសីលដែលប្រៀបដូចជាទ្វារនៃព្រះនគរនិព្វានដ៏ប្រសើរយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកមានសីលដ៏បរិសុទ្ធ ក៏បានអធិដ្ឋាននូវសីលបារមីជាទីពីរ。

๓๕.

៣៥.

สํวิคฺโค โย จิรปริวสํ โฆรการาฆรมฺหิมุตฺตีํ ตมฺหา’คมยติ ยถา โหหิ เนกฺขมฺมนิตฺโตนิพฺพินฺโน ตฺวํ ตถริว ภเว พนฺธนาคารรูเปอชฺฌิฏฺฐาสิ ตติยมฺปิ โส ปารมินฺตฺเย’กจารี;

()

«បុគ្គលដែលរងទុក្ខវេទនាដោយសារការជាប់នៅក្នុងគុកដ៏គួរឲ្យខ្លាចអស់កាលជាយូរ តែងតែប្រាថ្នាចង់រួចផុតពីគុកនោះយ៉ាងណាមិញ សូមព្រះអង្គចូរជាអ្នកនឿយណាយក្នុងភពដែលប្រៀបដូចជាផ្ទះឃុំឃាំង ហើយត្រេកអរក្នុងនេក្ខម្មៈយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកត្រេកអរក្នុងការចារិកទៅតែម្នាក់ឯង ក៏បានអធិដ្ឋាននូវនេក្ខម្មបារមីជាទីបី។

๓๖.

៣៦.

หีนุกฺกฏฺฐํ กุลมนุฆรํ ภิกฺขโก ภิกฺขุ ภิกฺขํอณฺวาหิณฺฑํ ลภติ นจิรํ สํวรฏฺโฐ ยเถ’วํ,สมฺโพธตฺถ ภช ปฏิพเล ปณฺฑิเต ปุฏฺฐปญฺโหอชฺฌิฏฺฐาสิ ตฺวมิติ มติมา ปารมึ โส จตุตฺถึ;

()

«ភិក្ខុអ្នកសូមចង្ហាន់ កាលដើរទៅកាន់គ្រប់ផ្ទះទាំងអស់ មិនថាតែត្រកូលថោកទាប ឬខ្ពង់ខ្ពស់ឡើយ តែងតែបានចង្ហាន់ក្នុងពេលមិនយូរយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គដើម្បីសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញាណ ចូរចូលទៅសាកសួរដេញដោលប្រស្នានឹងពួកបណ្ឌិតដែលមានប្រាជ្ញាគ្រប់រូបយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកមានប្រាជ្ញា ក៏បានអធិដ្ឋាននូវបញ្ញាបារមីជាទីបួន។

๓๗.

៣៧.

นิจฺจุสฺสาโห วิจรติ ยถา เกสรี เสริจารีเอวํ ฐาเน คมนสยเนจา’สเน ตฺวํ สุเมธ,อุสฺโสฬฺหี ตฺยาสิถิลวีริโย โหติ สมฺโพธนตฺถํอชฺฌีฏฺฐาสิ ถิรวีริยวา ปญฺจมึ ปารมึ โส;

()

«ម្នាលសុមេធ! ស្តេចសីហៈជាសត្វមានសេចក្តីព្យាយាមជានិច្ច តែងតែត្រេចទៅដោយសេរីយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គក្នុងគ្រប់ឥរិយាបថទាំងការឈរ ដើរ អង្គុយ គេង ចូរមានសេចក្តីព្យាយាមដ៏មាំមួនមិនធូរថយ ដើម្បីសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញាណយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកមានវីរិយៈដ៏មាំមួន ក៏បានអធិដ្ឋាននូវវីរិយបារមីជាទីប្រាំ។

๓๘.

៣៨.

อิฏฺฐานิฏฺฐํ ปถวิริว โภ สพฺพมานาวมานํนาปชฺชิตฺวา มนสิวิกฺตึ ตฺวํ สหนฺโต ขมนฺโต,สมฺโพธตฺถํ ปรวธขโม โหหิ’ตี ขนฺติวาทีอชฺฌิฏฺฐาสิ ปรหิตรโต ฉฏฺฐมึ ปารมึ โส;

()

«ម្នាលអ្នកត្រេកអរក្នុងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ! ផែនដីតែងតែទទួលរងនូវរបស់ជាទីគាប់ចិត្ត និងមិនជាទីគាប់ចិត្តទាំងអស់ ដោយមិនមានសេចក្តីប្រែប្រួលក្នុងចិត្តយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គចូរជាអ្នកអត់ធន់ចំពោះការគោរព និងការមើលងាយទាំងអស់ ហើយអត់ធ្មត់ចំពោះការបៀតបៀនរបស់សត្រូវ ដើម្បីសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញាណយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកពោលនូវខន្តី ក៏បានអធិដ្ឋាននូវខន្តីបារមីជាទីប្រាំមួយ។

๓๙.

៣៩.

วีถึ นาติกฺกมติ นิยมํ โอสธีตารกา’ยํเอวํ สนฺตุตฺตม ปริจิตํ สจฺจวาจํ สุเมธ,ตฺวํ มาวิติกฺกมิ กรหจิ โพทฺธุกาโม สุโพธึอชฺฌิฏฺฐาสิ’ตฺย’วิตถกถิ สตฺตมึ ปารมึ โส;

()

«ម្នាលសុមេធ! ផ្កាយព្រឹកតែងតែមិនដើរវាងចាកគន្លងផ្លូវរបស់ខ្លួនយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គកាលបើប្រាថ្នាចង់ត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្ពោធិញាណដ៏ប្រសើរ សូមកុំពោលពាក្យកុហកភូតភរឲ្យហួសពីការពិតឡើយ ចូររក្សានូវសច្ចវាចាដែលពួកសត្វដ៏ប្រសើរធ្លាប់បានសន្សំមកយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកពោលនូវពាក្យពិត ក៏បានអធិដ្ឋាននូវសច្ចបារមីជាទីប្រាំពីរ។

๔๐.

៤០.

ตมฺหาฐานา พลวปวเน วายมาเน’ปิ โถกํกปฺปฏฺฐาสิ ตจลติ ยถา ปพฺพโต สุปฺปตฏฺโฐ,ตฺวํ ติฏฺฐาหิ ตถริว อธิฏฺฐานธมฺเมสุ ทฬฺหํอชฺฌิฏฺฐาสี’ตฺยวลสทิโส จ’ฏฺฐมึ ปารมึ โส;

()

«ភ្នំថ្មដ៏មាំមួន តែងតែមិនរញ្ជួយរំភើបឡើយ សូម្បីតែត្រូវខ្យល់ព្យុះបោកបក់យ៉ាងខ្លាំងយ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គចូរតាំងចិត្តឲ្យមាំមួនក្នុងធម៌គឺការអធិដ្ឋានយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកមានចិត្តរឹងប៉ឹងដូចជាភ្នំថ្ម ក៏បានអធិដ្ឋាននូវអធិដ្ឋានបារមីជាទីប្រាំបី។

๔๑.

៤១.

โอติณฺเณสุ อุทกรหโท โภ นิหีนุตฺตเมสุสีตตฺตํ สมฺผรติ หิ สมํ วารินา ภาวเยนิ,เมตฺตาเยวํ ติภวภวเน สพฺพสตฺเตสุ ตุลฺยํอชฺฌิฏฺฐาสิ สมุติ นวมึ ปารมึ เมตฺต จิตฺโต;

()

«ម្នាលអ្នកមានចិត្តមេត្តា! ស្រះទឹកតែងតែផ្សាយនូវសេចក្តីត្រជាក់ស្មើៗគ្នា ដល់មនុស្សទាំងអស់ មិនថាតែថោកទាប ឬខ្ពង់ខ្ពស់ឡើយ យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គចូរផ្សាយនូវមេត្តាចិត្តស្មើៗគ្នា ដល់សត្វលោកទាំងអស់ក្នុងភពទាំងបីយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គក៏បានអធិដ្ឋាននូវមេត្តាបារមីជាទីប្រាំបួន。

๔๒.

៤២.

อิฏฺฐานิฏฺเฐ สติ ปฏิหเต วตฺถุชาเต ยถาหิมชฺฌตฺตา’ยํ วสุมติวธู โหติ ทุกฺเข สุเขก วา,เอวํ โภ ตฺวํ ภว สมตุลาสนฺติโภ’เปกฺข โก’ติอชฺฌิฏฺฐาสิ สวสิ ทสมึ ปารมึ ภุริเมโธ;

()

«ម្នាលអ្នកមានប្រាជ្ញាដ៏ទូលាយដូចជាផែនដី! ផែនដីនេះតែងតែមានចិត្តជាកណ្តាល មិនខឹងសម្បារ ឬត្រេកអរឡើយ ក្នុងកាលដែលមានរបស់ជាទីគាប់ចិត្ត និងមិនជាទីគាប់ចិត្តមកប៉ះពាល់ យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គចូរមានចិត្តស្មើដូចជាជញ្ជីង មានសេចក្តីស្ងប់ និងមានឧបេក្ខាយ៉ាងនោះដែរ» គិតដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គក៏បានអធិដ្ឋាននូវឧបេក្ខាបារមីជាទីដប់។

๔๓.

៤៣.

อาโลเลนฺโต ติทสปมิตํ ปารมิสาครํ โสสตฺตาธิโส นิสิตมติมา ญาณมตฺถา’จเลน,อาวชฺเชสิ วสุมตวธุ สาธุการํ’ว เทนฺติสํกมฺปิ สมฺปติ สติมโต ธมฺมเตเชน เตน;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាម្ចាស់នៃសត្វលោក មានប្រាជ្ញាដ៏មុតស្រួច កាលកំពុងកូរនូវមហាសមុទ្រគឺបារមីទាំងសាមសិបប្រការ ដោយភ្នំគឺញាណ ក៏បានពិចារណានូវបារមីទាំងនោះ។ ក្នុងខណៈនោះ ផែនដីក៏បានរញ្ជួយញាប់ញ័រ ហាក់ដូចជាកំពុងថ្វាយនូវសាធុការ ចំពោះតេជះនៃធម៌របស់ព្រះអង្គជាអ្នកមានស្មារតី។

๔๔.

៤៤.

ภีรูจฺฉมฺหี ฆณปถวิยา กมฺปมาตายิ’มายปตฺวา ทีปงฺกรภควโต รมฺมวาสี สมีปํ,สมฺปุจฺฉึสุ วสุมติ ภุสํ กมฺปิ ตํกิสฺสเหตุอาวชฺเชตฺวา สมุติ มุนิโน ตมฺปวตฺตึ กเถสิ;

()

ពួកអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងរម្មវតី កាលបើបានឃើញផែនដីដ៏ក្រាស់រញ្ជួយញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង ក៏មានសេចក្តីភ័យខ្លាច រួចនាំគ្នាចូលទៅគាល់ព្រះទីបង្ករដ៏មានព្រះភាគ ហើយក្រាបទូលសួរថា «ព្រោះហេតុអ្វីបានជាផែនដីរញ្ជួយខ្លាំងយ៉ាងនេះ?» ព្រះមុនីទ្រង់ពិចារណាហើយ ក៏បានសម្តែងប្រាប់នូវហេតុការណ៍នោះដល់ពួកគេ។

๔๕.

៤៥.

นิกฺกงฺขา เต ปุนปิ นครา นาครา ตํ อุเปจฺจสมฺปูเชสุํ จรณยุคลํ คนฺธมาลาทิเกหิ,กตฺวา เตน’ญฺชลิสรสิเช เยน ทีปงฺกเร’โณอุฏฺฐาสิ โส ปุริสติสโห สนฺนีสินฺนาสนมฺหา;

()

ពួកអ្នកនគរទាំងនោះ លុះអស់សេចក្តីសង្ស័យហើយ ក៏បានចូលទៅជិតព្រះសុមេធតាបសនោះម្តងទៀត រួចបូជាចំពោះព្រះបាទាទាំងគូដោយគ្រឿងក្រអូប និងកម្រងផ្កាជាដើម ហើយលើកដៃប្រណម្យដូចជាផ្កាឈូកថ្វាយបង្គំលា។ ចំណែកឯព្រះទីបង្ករទសពលដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ក៏បានយាងក្រោកពីអាសនៈដែលទ្រង់គង់នោះទៅ។

๔๖.

៤៦.

มา เต โรโค ภวิ ปฏิภยํ มา ภวิ ฉมฺภิตตฺตํสงฺกปฺโป เต ปรมปณิธิ สิชฺฌตํ ขิปฺปเมว,อิตฺถญฺจา’สิถุติปทสตํ ชาติเขตฺตา คตา ตํปุปฺผาทีหิ มหีย ชฏิลํ นิชฺชรา พฺยาหรึสุ;

()

ពួកទេវតាដែលមកពីម៉ឺនលោកធាតុ បានបូជាចំពោះព្រះជដិលនោះដោយផ្កាជាដើម ហើយបានពោលនូវពាក្យសរសើររាប់រយម៉ាត់យ៉ាងនេះថា «សូមកុំឲ្យមានរោគាព្យាធិ ឬភ័យអន្តរាយដល់ព្រះអង្គឡើយ សូមកុំឲ្យមានសេចក្តីតក់ស្លុតឡើយ សូមឲ្យសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះអង្គបានសម្រេចជាប្រញាប់ចុះ»។

๔๗.

៤៧.

อพฺภุคฺคนฺตฺวา ปวนปทวึ เทวตานํ มนานิโพธาตฺโว หิมวติ สกํ อสฺสมํ ตาปโส โส,ปตฺโต อตฺถาจลมุปคมี ตงฺขเณ รํสิมาลีสงฺโกเจตฺวา สรสิชวนํ สํหริตฺวา’ํสุชาลํ;

()

ព្រះសុមេធតាបសជាព្រះពោធិសត្វនោះ កាលធ្វើឲ្យចិត្តរបស់ពួកទេវតាត្រេកអរហើយ ក៏បានហោះឡើងទៅលើអាកាស យាងត្រឡប់ទៅកាន់អាស្រមរបស់ខ្លួនក្នុងព្រៃហេមពាន្តវិញ។ ក្នុងខណៈនោះ ព្រះអាទិត្យក៏បានលិចទៅកាន់ភ្នំអស្តង្គត ទាំងប្រមូលរួមនូវកាំរស្មី និងធ្វើឲ្យព្រៃផ្កាឈូកទាំងឡាយក្តោបផ្កាទៅ។

๔๘.

៤៨.

รมฺมํ ทีปงฺกรภควโต รมฺมวตฺยา’ภิธานํวาสฏฺฐานํ ชนกชนนี ทฺเว สุเทวสฺสุเมธา,นิจฺโจปฏฺฐายกยติวโร สาคโตมงฺคโลจติสฺโสจา’สุํ ปฐมทุติยสฺสาวกา เถรนาคา;

()

ទីកន្លែងគង់នៅដ៏គួរឲ្យត្រេកអររបស់ព្រះទីបង្ករដ៏មានព្រះភាគ មានឈ្មោះថា រម្មវតីនគរ ព្រះបិតា និងព្រះមាតាមានព្រះនាមថា សុទេវរាជ និងសុមេធាទេវី ព្រះភិក្ខុជាឧបដ្ឋាកជាប្រចាំមានព្រះនាមថា សាគតៈ ហើយព្រះថេរៈដ៏ប្រសើរពីរអង្គគឺ ព្រះមង្គលៈ និងព្រះតិស្សៈ ជាព្រះអគ្គសាវ័កទីមួយ និងទីពីរ។

๔๙.

៤៩.

นานาขีณาสวปริวุโต จา’สิ นนฺทา สุนนฺทาตสฺสา’เหสุํ ปฐมทุติยสฺสาวิกา อคฺคภูตา,กาโย’สิติรตนปมิโต ปิปฺผลินามโพธิอฏฺฐาสิ โส ปจุรชนตํ ตารยํ วสฺสลกฺขํ;

()

ព្រះអង្គ (ព្រះទីបង្ករ) ទ្រង់ហែហមដោយព្រះខីណាសពជាច្រើនអង្គ។ ព្រះនាងនន្ទា និងព្រះនាងសុនន្ទា ជាព្រះអគ្គសាវិកាទី ១ និងទី ២ របស់ព្រះអង្គ។ ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គមានឈ្មោះថា ពិប្ផលី (ដើមល្វា)។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ធរមានអស់ព្រះជន្មាយុមួយសែនឆ្នាំ ដើម្បីចម្លងមហាជនឲ្យឆ្លងផុត (ពីវាលវដ្តសង្សារ)។

๕๐.

៥០.

สตฺถา ทีปงฺกรวฺโห สุรนรสรโณทีปทีโปจิรสฺสํทีเปโว ธมฺมทีปํ ติภุวนภวเน วีต’วิชฺชนฺธการํอคฺคิกฺขนฺโธ’วภาสํ วิหริย ปรินิพฺพายิ ขีณาสวา’ปิขีณสฺเนหาปทีปายถริว อริยา สาวกา นิพฺพุตา’สุํ;

()

ព្រះសាស្តាព្រះនាមទីបង្ករ ជាទីពឹងនៃទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ ទ្រង់ជាប្រទីបបំភ្លឺអស់កាលដ៏យូរ ទ្រង់បានញ៉ាំងប្រទីបគឺធម៌ឲ្យភ្លឺស្វាងក្នុងភពទាំងបី កម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺអវិជ្ជា ទ្រង់រុងរឿងដូចជាគំនរភ្លើង ហើយក៏បានយាងចូលកាន់បរិនិព្វាន ព្រមទាំងព្រះអរិយសាវ័កទាំងឡាយជាព្រះខីណាសព ក៏បានរលត់ទៅ (ចូលកាន់និព្វាន) ដូចជាប្រទីបអស់ប្រេងដូច្នោះឯង។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชิตวํสทีเป ทูเรนิทาเน สุเมธ ตาปสสฺส มูลปณิฐานฏฺฐปนปวตฺติ ปริทีโป ทุติโย สคฺโค.

សរុបសេចក្តីមក ក្នុងគម្ពីរជិតវង្សទីបៈ ដែលតែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតឡើងដល់ហឫទ័យនៃកវីទាំងឡាយទាំងពួង ក្នុងទូរេនិទាន វគ្គទីពីរនេះ បង្ហាញអំពីការតម្កល់ទុកនូវមហាបណិធានដើមរបស់សុមេធតាបស ចប់តែប៉ុណ្នេះ។

๑.

១.

โลกํ (’วสนฺตติลโก) กุมุทากรํ มาโกณฺฑญฺญนามภควา’ถ ปโพธยตฺโต,ชาโต ตทา วรมตี วิชิตาวิ ราชาสมฺปนฺน จกฺกรตโน’ภวิ จกฺกมตฺติ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះភគវន្តព្រះនាម កោណ្ឌញ្ញៈ ទ្រង់ញ៉ាំងលោកឲ្យរីកស្គុសស្គាយ ដូចជាអាងផ្កាឈូកស។ ឯព្រះពោធិសត្វក្នុងកាលនោះ បានកើតជាស្តេចចក្រពត្តិ ព្រះនាម វិជិតាវី មានប្រាជ្ញាដ៏ប្រសើរ ទ្រង់បរិបូណ៌ដោយកែវចក្រ។

๒.

២.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํทตฺวา วิธาย ปณิธึ วรโพธิยา โส,รชฺชํ ปหาย ชินสาสนโมตริตฺวาฌานานฺย’ลตฺถ ปฏิลงฺวรปฺปทาโน;

()

ព្រះរាជាអង្គនោះ ទ្រង់បានថ្វាយមហាទានដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន ហើយទ្រង់ធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាចំពោះព្រះពោធិញ្ញាណដ៏ប្រសើរ ទ្រង់លះបង់រាជសម្បត្តិ ហើយយាងចូលទៅបួសក្នុងព្រះសាសនារបស់ព្រះជិនស្រី ទ្រង់បានសម្រេចឈានទាំងឡាយ។

๓.

៣.

ตสฺสา’สิ รมฺมวตินาม ปุรํ สุนนฺโทราชา อโหสิ ชนโก ชนนี สุชาตา,ภทฺทสฺสุภทฺทสมณา วรสาวกา’สุํติสฺโส’ปติสฺส’สมณิ วรสาวิกาโย;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ឈ្មោះ រម្មវតី ព្រះបាទសុនន្ទៈ ជាព្រះជនក ព្រះនាងសុជាតា ជាព្រះជននី។ ព្រះភិក្ខុភទ្ទៈ និងព្រះភិក្ខុសុភទ្ទៈ ជាព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីតិស្សា និងព្រះភិក្ខុនីឧបតិស្សា ជាព្រះអគ្គសាវិកា។

๔.

៤.

ลกฺขายุโก วิชยโพธิ วิสาลสาล-กลฺยาณิ นาม ตทุปฏฺฐหิ จา’นุรุทฺโธ,ตสฺสา’ฏฺฐ สีติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុមួយសែនឆ្នាំ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមរាំងភ្នំ (សាលកល្យាណី) ដ៏ធំធេង ព្រះភិក្ខុអនុរុទ្ធៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨៨ ហត្ថ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័កចំនួន ៣ លើក។

๕.

៥.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนิ’ห’นงฺคภงฺโคอุปฺปชฺชิ มงฺคลชิโน ชนมงฺคลาย,พุทฺธงฺกุโร’ติรุจิโร สุรุจี สมญฺโญอาสิ ตทา’วติสุโร ทฺวิชวํสเกตุ;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះជិនស្រីព្រះនាម មង្គលៈ ទ្រង់បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោក ដើម្បីជាមង្គលដល់សត្វលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ (ព្រះពោធិសត្វ) ជាព្រាហ្មណ៍ដ៏រុងរឿងក្រៃលែង មាននាមថា សុរុចិ ជាកំពូលនៃត្រកូលព្រាហ្មណ៍។

๖.

៦.

ทตฺวา สสาวกชิตสฺส ทินานิ สตฺตปตฺเถสิ โพธิมสมํ ควปานทานํ,ปพฺยากโต ภควตา ภวนา’หีคนฺตฺวาปพฺพชฺชิโต สุขมวินฺทิ สมาธิชํ โส;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះបានថ្វាយទាន (មានទឹកដោះស្រស់ជាដើម) អស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ ដល់ព្រះជិនស្រីព្រមទាំងព្រះសាវ័ក ហើយបានប្រាថ្នានូវព្រះពោធិញ្ញាណដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន លុះទទួលបានការព្យាករណ៍ពីព្រះភគវន្តហើយ ក៏បានយាងត្រឡប់ទៅកាន់ដំណាក់វិញ រួចក៏ចេញសាងផ្នួស បានទទួលនូវសេចក្តីសុខដែលកើតអំពីសមាធិ។

๗.

៧.

ตสฺสุ’นฺตรํ ปุรวรํ ปิตโร’ตฺตร’วฺหาอาสุํ สุเทวสมโณ วสิ ธมฺมเสโน,ตสฺสา’คฺคสาวกยุคํ สกสาวิกานํภทฺทํยุคํ อภวิ สิวลิจา’ปฺย’โสกา;

()

ព្រះនគរដ៏ប្រសើរ និងព្រះជនករបស់ព្រះអង្គមានព្រះនាមថា ឧត្តរៈ ដូចគ្នា។ ព្រះភិក្ខុសូទេវៈ និងព្រះភិក្ខុធម្មសេនៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក។ ព្រះភិក្ខុនីសីវលា និងព្រះភិក្ខុនីអសោកា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកាដ៏ប្រសើរ។

๘.

៨.

ตํ ปาลิโต ชินมุปฏฺฐหิ อฏฺฐ’สีติหตฺโถ’สิ ตสฺส วชิรูปมรูปกาโย,โพธี’ปิ นาคตรุ สาวกสนฺติปาตาอาสุํ ตโย นวุติวสฺสสหสฺสมายุ;

()

ព្រះភិក្ខុបាលិតៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាកបម្រើព្រះជិនស្រីអង្គនោះ ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គរឹងមាំដូចជាពេជ្រ មានកម្ពស់ ៨៨ ហត្ថ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមខ្ទឹង មានការប្រជុំសាវ័ក ៣ លើក ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ។

๙.

៩.

ตสฺสา’ปเรน สุมโน กรุณานิธาโนนาโถ มโนชมถโน อุทปาทิ โลเก,พุทฺธงฺกุโร’ภวิ ตทา’ตุลนาคราชาเตช’คฺคิชาลชลิโต อตุลิทฺธิมา โส;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះសុមនពុទ្ធជិនស្រី ជាអករនៃករុណា ជាទីពឹងនៃលោក ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវកិលេស បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាស្តេចនាគព្រះនាម អតុលៈ មានឫទ្ធិដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន រុងរឿងដោយតេជះដូចជាអណ្តាតភ្លើង។

๑๐.

១០.

นาโค’ปิ นาคภวนมฺหิ สสาวกสฺสพุทฺธสฺส ทิพฺพตุริเยหิ กตุปหาโร,ทตฺวาน ทานมตุลํ ปณิธึ อกาสิพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ อหาสิ พุทฺโธ;

()

ស្តេចនាគនោះបានធ្វើការបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធព្រមទាំងព្រះសាវ័ក ក្នុងពិភពនាគ ដោយតន្ត្រីទិព្វទាំងឡាយ ហើយបានថ្វាយមហាទានដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន រួចធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នា ព្រះពុទ្ធក៏ទ្រង់ព្យាករថា «អ្នកនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ»។

๑๑.

១១.

เขมวฺหยํ ปุรมหู ชนโก สุทนฺโตราชา ชเนตฺติ สิริมา นิชสาวกานํ;

อคฺคา ภวึสุ สรโณ วสิ ภาวิตตฺโตโสณา ตทคฺคสมณิ’สิ ตถุ’ปโสณา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ ខេមៈ ព្រះជនកគឺព្រះបាទសុទន្តៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងសិរិមា។ ព្រះភិក្ខុសរណៈ និងព្រះភិក្ខុភាវិតត្តៈ ជាព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីសោណា និងព្រះភិក្ខុនីឧបសោណា ជាព្រះអគ្គសាវិកា។

๑๒.

១២.

ตสฺสา’สิ นาคตรุ โพธิ อุเทนเตโร-ปฏฺฐายโก นวุติวสฺสสหสฺสมายุ,อุพฺเพธโต นวุติหตฺถมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមខ្ទឹង ព្រះភិក្ខុឧទេនៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ ព្រះវរកាយមានកម្ពស់ ៩០ ហត្ថ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๑๓.

១៣.

ตสฺสา’ปเรน อุทปาทิ’ห เรวตาขฺโยเทวาทิวนฺทิตปโท ภุวิ เทวเทโว,สตฺตุตฺตโม ภวิ ตทา อติเทวนาโมโภวาทิวํสติลโก จตุเวทเวที;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះរេវតពុទ្ធជិនស្រី ជាទេវតានៃទេវតាលើផែនដី ដែលមានព្រះបាទាដែលទេវតាទាំងឡាយគោរពបូជា ទ្រង់បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ ជាព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ អតិទេវៈ ជាកំពូលនៃត្រកូលព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកចេះដឹងនូវវេទទាំងបួន។

๑๔.

១៤.

พทฺธญฺชลี สิรสิ ธมฺมกถํ นิสมฺมคนฺตฺวาน ตํ สรณมุตฺตรมุตฺตริยํ;

ทตฺวา’หิปตฺถยิ สุโขธิมโถ มเหสิพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺตี วิสากริตฺถ;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះបានប្រណម្យអញ្ជលីលើក្បាល ស្តាប់ព្រះធម៌ទេសនា ហើយបានយកព្រះអង្គជាទីពឹងដ៏ឧត្តម បានថ្វាយនូវសំពត់ឧត្តរាសង្គៈ (ស្បៃស្មា) ហើយប្រាថ្នានូវព្រះពោធិញ្ញាណ ក្នុងកាលនោះ ព្រះមហេសីភគវន្តក៏បានព្យាករថា «អ្នកនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ»។

๑๕.

១៥.

ตสฺสา’สิ ธญฺญวตินาม ปุรํ ชินสฺสมาตา มเหสิ วิปุลา วิปุโล ปิตา’สิ,สพฺรหฺมเทววรุโณ ภวิ สงฺฆมชฺเฌภทฺทา จ ภทฺทยุคลํ ทุวิธํ สุภทฺทา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះជិនស្រីអង្គនោះឈ្មោះ ធញ្ញវតី ព្រះជននីគឺព្រះនាងវិបុលា ព្រះជនកគឺព្រះបាទវិបុលៈ។ ព្រះភិក្ខុវរុណៈ និងព្រះភិក្ខុព្រហ្មទេវៈ ជាព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីភទ្ទា និងព្រះភិក្ខុនីសុភទ្ទា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកាដ៏ប្រសើរ។

๑๖.

១៦.

ตํ สมฺภโว วสิ อุปฏฺฐหิ นาคโพธิรุกฺโขปฺย’สิติรตนํ ภวิ อตฺตภาโว,อายุปฺปมาณมฺปิ สฏฺฐิสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตาต;

ព្រះភិក្ខុសម្ភវៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមខ្ទឹង ព្រះវរកាយមានកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំមួយម៉ឺនឆ្នាំ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๑๗.

១៧.

ตสฺสา’ปรมฺหิ สมเย ชนปาริชาโตอุปฺปชฺชิ โสภิตชิโน ชิตปญฺจมาโร,อชฺฌายโก สกลเวท มุฬารโภคีพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ชิตนามวปฺโป;

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះសោភិតជិនស្រី ជាផ្កាបារិជាតនៃសត្វលោក ទ្រង់ឈ្នះមារទាំងប្រាំ បានត្រាស់ដឹងឡើង។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ អជិតៈ ជាអ្នកស្ទាត់ជំនាញក្នុងវេទទាំងពួង និងមានទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។

๑๘.

១៨.

ธมฺมํ นิสมฺม สรเณสุ ปติฏฺฐหิตฺวาสงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํ,ทตฺวา ปธานปณิธาน มกาสิ ธีโรตฺวํ ลจฺฉสิ’ติ วรโพธิ มหาสิ สตฺถา;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះបានស្តាប់ព្រះធម៌ តម្កល់ខ្លួនក្នុងព្រះត្រៃសរណគមន៍ ហើយបានថ្វាយមហាទានដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន រួចធ្វើមហាបណិធាន ព្រះសាស្តាក៏ទ្រង់ព្យាករថា «អ្នកនឹងបានសម្រេចនូវព្រះពោធិញ្ញាណដ៏ប្រសើរ»។

๑๙.

១៩.

รมฺมํ สุธมฺมมหุ ตสฺส ปุรํ สุธมฺโมราชา อโหสิ ชนโก ชนิกา สุธมฺมาตสฺสา’คฺคสาวกยุคํ อสโม สุเนตฺโตตสฺสาวิกา’คฺคยุคลํ นกุลา สุชาตา;

()

ព្រះនគរដ៏គួរឲ្យត្រេកអររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ សុធម្មៈ ព្រះជនកគឺព្រះបាទសុធម្មៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងសុធម្មា។ ព្រះភិក្ខុអសមៈ និងព្រះភិក្ខុសុនេត្តៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីនកុលា និងព្រះភិក្ខុនីសុជាតា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๒๐.

២០.

นาคสฺส นาคตรุ โพธิ สรีรมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ ตมโตมเถโร,โสปฏฺฐหี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย อริย สาวก สนฺนิปาตา;

()

ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមខ្ទឹង ព្រះវរកាយមានកម្ពស់ ៥៨ ហត្ថ ព្រះភិក្ខុអនោមៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๒๑.

២១.

อุปฺปชฺชิ ตสฺส อปเรน อโนมทสฺสิพุทฺโธ ปพุทฺธกมลามลนีลเนตฺโต,พุทฺธงฺกุโร ชิตสุราริ ตทานิ ยกฺข-เสนาปตี ภวิ มหิทฺธิมหานุภาโว;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះអនោមទស្សីពុទ្ធ ទ្រង់មានព្រះនេត្រទាំងគូប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកខៀវដ៏បរិសុទ្ធដែលរីកស្គុសស្គាយ បានត្រាស់ដឹងឡើង។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាសេនាបតីយក្ស មានឫទ្ធិ និងអានុភាពដ៏មហិមា។

๒๒.

២២.

สมฺโพธิ มคฺคปุริโส ปณิธานยํ โสสงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํ,ปาทาสิ ติสุ สรเณสุ ปติฏฺฐหิตฺวาพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ ชิโน’พฺรุวิตํ;

()

ព្រះមហាបុរសនោះប្រាថ្នានូវមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់ព្រះពោធិញ្ញាណ បានតម្កល់ខ្លួនក្នុងព្រះត្រៃសរណគមន៍ ហើយបានថ្វាយមហាទានដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន ព្រះជិនស្រីក៏ទ្រង់ព្យាករថា «អ្នកនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ»។

๒๓.

២៣.

ฐานญฺหิ จนฺทวตินาม ยโสธราขฺยามาตา มเหสิ ยสวา ชนโก ชนินฺโท,ตสฺส’คฺคสาวกยุคํ นิสโภ อโตโมทฺเว สุนฺทรี จ สุมนา จรสาวิกา’สุํ;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ ចន្ទវតី ព្រះជននីគឺព្រះនាងយសោធរា ព្រះជនកគឺព្រះបាទយសវា។ ព្រះភិក្ខុនិសភៈ និងព្រះភិក្ខុអនោមៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីស៊ុន្ទរី និងព្រះភិក្ខុនីសុមនា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๒๔.

២៤.

โพธี’ปิ ตสฺส กกุโธ มุนิเทหมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ วรุณาภิธาโน,เถโร อุปฏฺฐหิ จ ลกฺขปมาณมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមរកា (កកុធៈ) ព្រះវរកាយរបស់ព្រះមុនីមានកម្ពស់ ៥៨ ហត្ថ ព្រះភិក្ខុវរុណៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានមួយសែនឆ្នាំ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๒๕.

២៥.

ตสฺสา’ปเรน ปทุโม ทิปทานมินฺโทชาโต ปพุชฺฌิตมโนปทุโม ปชานํ,ธีโร พภูว วรวารณกุมฺภเภทีสีโห ตทา รุจิรเกสรภารคีโว;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះបទុមពុទ្ធជិនស្រី ជាកំពូលនៃសត្វជើងពីរ បានត្រាស់ដឹងឡើង ដើម្បីញ៉ាំងហឫទ័យដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូករបស់សត្វលោកឲ្យរីកស្គុសស្គាយ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាស្តេចសីហៈ មានរោមញ៉ាំងកឲ្យរុងរឿង ជាអ្នកទម្លាយក្បាលដំរីសារដ៏ប្រសើរ។

๒๖.

២៦.

พุทฺธํ นิโรธสุขเวทิยนํ วตมฺหิสตฺตาหมกฺขิปทูเมหิ ตมจฺจยิตฺวา,จิตฺตํ ปสาทิย ปุนา’คตสาวเกสุสีโห วิภาสิ ปฏิลทฺธวรปฺปทาโน;

()

ស្តេចសីហៈនោះបានបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធដែលកំពុងគង់ចូលនិរោធសមាបត្តិអស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ ដោយផ្កាឈូកទាំងឡាយ ហើយមានចិត្តជ្រះថ្លា ក្នុងកាលដែលព្រះសាវ័កទាំងឡាយយាងមកដល់ ស្តេចសីហៈក៏បានទទួលការព្យាករណ៍ដ៏ប្រសើរ។

๒๗.

២៧.

ตสฺสา’สิ จมฺปกปุรํ ปทุมาภิธาโนราชา อโหสิ ชนโก อสมา ชเนตฺตี,สาโลปสาลยตโย วรสาวกา’สุํรามา’ปิ ตสฺส ปรมาสมณิ สุรามา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ ចម្បកៈ ព្រះជនកគឺព្រះបាទបទុមៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងអសមា។ ព្រះភិក្ខុសាលៈ និងព្រះភិក្ខុឧបសាលៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីរាមា និងព្រះភិក្ខុនីសុរាមា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๒๘.

២៨.

นาเมนุ’ปฏฺฐหิ วสิ วรุโณ ตมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถมิต มสฺส สรีรมา’สิ,โพธิ’ปิ โสณตรุ ลกฺขปมาณมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះភិក្ខុវរុណៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៥៨ ហត្ថ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមមហាចម្ប៉ា (សោណរុក្ខ) ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានមួយសែនឆ្នាំ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๒๙.

២៩.

ตสฺสา’ปเรน วรโท มุนิ นารทวฺโหปาปนฺธการนิกรํ ภีทุโร’ทปาทิ,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ขิลฌาตภิญฺญา-ลาภี ปวตฺตผลโภชิ ตโปธนีโส;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះនារទមុនីពុទ្ធជិនស្រី ទ្រង់ប្រទាននូវពរដ៏ប្រសើរ ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺបាប បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាតាបសដ៏មានតេជះ បានសម្រេចឈាន និងអភិញ្ញាទាំងពួង តែងបរិភោគតែផលឈើដែលជ្រុះឯង។

๓๐.

៣០.

กตฺวานุ’ฬารปณิธาน มุฬารวิโรทตฺวา สสาวกชินสฺส อุฬารทานํ,ปูเชสิ ตํ สุรภินา หริจนฺทเนนสตฺถาปิ สมฺปติ วิยากรณํ อทาสิ;

()

ព្រះពោធិសត្វជាវីរបុរសនោះ បានធ្វើមហាបណិធានដ៏ឧត្តម បានថ្វាយមហាទានដល់ព្រះជិនស្រីព្រមទាំងព្រះសាវ័ក ហើយបានបូជាព្រះអង្គដោយខ្លឹមចន្ទន៍ក្រហមដ៏មានក្លិនក្រអូប ព្រះសាស្តាក៏បានប្រទានការព្យាករណ៍ដល់ព្រះពោធិសត្វនោះ។

๓๑.

៣១.

ตสฺสา’สิ ธญฺญวตินาม ปุรํ สุเมโธราชา อโหสิ ชนโก ชนนี อโนมา,ทฺเว ภทฺทสาลชิตมิตฺตวสิ วสิน-มคฺโค’นฺตรา สมณิ ผคฺคุณิ ภิกฺขุนีตํ;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ ធញ្ញវតី ព្រះជនកគឺព្រះបាទសុមេធៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងអនោមា។ ព្រះភិក្ខុភទ្ទសាលៈ និងព្រះភិក្ខុជិតមិត្តៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីឧត្តរា និងព្រះភិក្ខុនីផគ្គុណី ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๓๒.

៣២.

วาเสฏฺฐภิกฺขุ ตทุปฏฺฐหิ รูปกาโยตสฺสา’ฏฺฐสิติรตนํ มหโสณสาขี,โพธิทฺทุโม นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺติปาตา;

()

ព្រះភិក្ខុវាសេដ្ឋៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨៨ ហត្ថ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមមហាចម្ប៉ា (សោណរុក្ខ) ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ មានការប្រជុំនៃព្រះអរិយសាវ័ក ៣ លើក។

๓๓.

៣៣.

ตสฺสา’ปเรน ปทุมุตฺตร ธมฺมราชาชาโต ติโลกปทุโม ปทุมปฺปิตงฺฆี,อฑฺโฒ อุฬารวิภโว มหรฏฺฐิโย โสพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา ชฏิลาภิธาโน;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះបទុមុត្តរធម៌រាជ ទ្រង់ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកនៃត្រៃភព មានព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូក បានត្រាស់ដឹងឡើង។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាតាបសជដិល ឈ្មោះ ជដិលៈ ជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងអានុភាពដ៏ធំធេងក្នុងដែនដី។

๓๔.

៣៤.

สมฺโพธิยา’ธิคม ปจฺจยปตฺถนํ โสวิโรวิธาย ปทุมุตฺตรปาทมูเล,สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส ติจิวรานิปาทาสิ ตีสุรตเนสุ อภิปฺปสนฺโน;

()

ព្រះពោធិសត្វជាវីរបុរសនោះ មានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែងក្នុងព្រះរតនត្រ័យ បានធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីសម្រេចនូវព្រះពោធិញ្ញាណ ទៀបព្រះបាទានៃព្រះបទុមុត្តរពុទ្ធ ហើយបានថ្វាយត្រៃចីវរដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន។

๓๕.

៣៥.

ตสฺสา’สิ หํสวตินาม ปุรํ ชินสฺสอานนฺทภุปติ ปิตา ชนิกา สุชาตา,ทฺเว ตสฺส เทวลสุชาตวสิ วสินํอคฺคา ภวึสุ สมณิสฺวามิตาสมา’คฺคา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះជិនស្រីអង្គនោះឈ្មោះ ហង្សវតី ព្រះជនកគឺព្រះបាទអានន្ទៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងសុជាតា។ ព្រះភិក្ខុទេវលៈ និងព្រះភិក្ខុសុជាតៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីអមិតា និងព្រះភិក្ខុនីអសមា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๓๖.

៣៦.

ลกฺขายุโก สชยโพธิก วิสาลสาลรุกฺโข อุปฏฺฐหิ มุนึ สุมนาภิธาโน,ตสฺส’ฏฺฐ’สิติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย ภควโต คณสนฺนิปาตา;

()

ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានមួយសែនឆ្នាំ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមរាំងភ្នំ (សាលរុក្ខ) ដ៏ធំធេង ព្រះភិក្ខុសុមនៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨៨ ហត្ថ មានការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះភគវន្ត ៣ លើក។

๓๗.

៣៧.

ตสฺสา’ปเรน สมเยน สุเมธนาโมโลกมฺหิ ปาตุภวิ โลกหิตาย สตฺถา,พุทฺธงฺกุโร กิร ตทานฺยุ’ภโต สุชาโตสฺวา’สิติโกฏิวิภโว’ตฺตร มาณโว’สิ;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះសុមេធសាស្តា ទ្រង់បានប្រាកដឡើងក្នុងលោក ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពុទ្ធង្កូរ បានកើតជាមាណពឈ្មោះ ឧត្តរៈ មានកំណើតដ៏បរិសុទ្ធទាំងពីរខាង (ខាងមាតានិងបិតា) មានទ្រព្យសម្បត្តិ ៨០ កោដិ។

๓๘.

៣៨.

วิสฺสชฺชิยาน วิภวํ ตึสติโกฏึทตฺวาน ทานมสฺมํ สุคเต สสงฺเฆ,ปพฺพชฺชิโต ปรมโพธิ มปตฺถยิตฺถพฺยากาสิ โสมุนิ ต’มิชฺฌนภาว’มทฺธา;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះបានបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់នោះ ហើយបានថ្វាយមហាទានដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មានដល់ព្រះសុគតព្រមទាំងព្រះសង្ឃ រួចក៏ចេញសាងផ្នួស ប្រាថ្នានូវព្រះពោធិញ្ញាណដ៏ឧត្តម ព្រះមុនីអង្គនោះក៏បានព្យាករនូវសេចក្តីសម្រេចរបស់ព្រះពោធិសត្វនោះដោយពិតប្រាកដ។

๓๙.

៣៩.

รมฺมํ สุทสฺสนมหู นครํ สุทนฺโตตสฺสา’สิ ภูปติ ปิตา ชนนี สุทตฺตา,สงฺเฆสุ’โหสุ สรโณ วสิ สพฺพกาโมรามา ยมานิ ปรมานฺย’ภวุํก สุรามา;

()

ព្រះនគរដ៏គួរឲ្យត្រេកអររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ សុទស្សនៈ ព្រះជនកគឺព្រះបាទសុទត្តៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងសុទត្តា។ ព្រះភិក្ខុសរណៈ និងព្រះភិក្ខុសព្វកាមៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីរាមា និងព្រះភិក្ខុនីសុរាមា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๔๐.

៤០.

โพธี’ปิ นีปตรุ สาครนามเถโร’ปฏฺฐาสิ ตํ นวุติวสฺสสหสฺสมายุ,ตสฺสา’ฒสิติรตนุ’คฺคตมาสิ คตฺตํอาสุํ ตโย สติมโต คณสนฺติปาตา;

()

ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមក្ទម្ព (នីបរុក្ខ) ព្រះភិក្ខុសាគរៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨៨ ហត្ថ មានការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ ៣ លើក។

๔๑.

៤១.

ตสฺสา’ปเรน สมเยน ชนปฺปทีโปชาโต สุชาตภควา ชิตปญฺจมาโร,สมฺปนฺนสตฺตรตโต วรจกฺกวตฺติราชา พภูวิ’ห มหาปุริโส ตทาโส;

()

ក្នុងសម័យជាខាងក្រោយមក ព្រះសុជាតភគវន្ត ជាប្រទីបបំភ្លឺសត្វលោក ទ្រង់ឈ្នះមារទាំងប្រាំ បានត្រាស់ដឹងឡើង។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះមហាបុរស (ព្រះពោធិសត្វ) បានកើតជាស្តេចចក្រពត្តិដ៏ប្រសើរ បរិបូណ៌ដោយកែវទាំងប្រាំពីរប្រការ។

๔๒.

៤២.

ธมฺมา’มเตน มุทิโต รตนทฺวยสฺสทตฺวา สสตฺตรตนํ จตุทีปรชฺชํ,ปพฺพชฺชิ โพธิปณิธึ ปณิธาย ธีมาญตฺวา มหามุนิ ตมิชฺฌนภาวมาห;

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញានោះ មានសេចក្តីត្រេកអរក្នុងធម៌ដ៏ជាអម្រឹត បានលះបង់រាជសម្បត្តិក្នុងទ្វីបទាំងបួន ព្រមទាំងកែវទាំងប្រាំពីរប្រការ ថ្វាយដល់ព្រះរតនត្រ័យ ហើយបានចេញសាងផ្នួស ព្រមទាំងធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាចំពោះព្រះពោធិញ្ញាណ ព្រះមហាមុនីទ្រង់ជ្រាបនូវសេចក្តីសម្រេចរបស់ព្រះពោធិសត្វនោះ ហើយក៏បានព្យាករទុក។

๔๓.

៤៣.

รมฺมํ สุมงฺคลมหู ปุรมุคฺคตาขฺโยราชา ปิตาภวิ ปภาวตินาม มาตา,อคฺคาภวึสุ จ สุทสฺสนเทวเถรานาคา คณสฺสทสิ นาคสมาลเถริ;

()

ព្រះនគរដ៏គួរឲ្យត្រេកអររបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ សុមង្គលៈ ព្រះជនកគឺព្រះបាទឧគ្គតៈ ព្រះជននីគឺព្រះនាងប្រភាវតី។ ព្រះភិក្ខុស៊ុទស្សនៈ និងព្រះភិក្ខុទេវៈ ជាគូព្រះអគ្គសាវ័ក ព្រះភិក្ខុនីនាគា និងព្រះភិក្ខុនីនាគសមាឡា ជាគូព្រះអគ្គសាវិកា។

๔๔.

៤៤.

ตํ นารโทมุนิรุ’ปฏฺฐหิ จ’ตฺตภาโวปณฺณาสหตฺถปมิโต ภวิเวณุโพธิ,ตสฺสา’ภวี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย ธีติมโต คณสนฺนิปาตา;

()

ព្រះភិក្ខុនារទៈ ជាព្រះឧបដ្ឋាក ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៥០ ហត្ថ ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ព្រះអង្គគឺដើមឫស្សី (វេណុរុក្ខ) ព្រះជន្មាយុរបស់ព្រះអង្គមានប្រាំបួនម៉ឺនឆ្នាំ មានការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ ៣ លើក។

๔๕.

៤៥.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห นิรูปมรูปสาโรชาโตพภูว ปิยทสฺสิสมนฺตทสฺสิ,ธีโร ตทนฺย’ภวิ กสฺสปมาณโว โสเวเทสุ ตีสุ กุสโล กุสลํ คเวสิ;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះពុទ្ធព្រះនាម បិយទស្សី ជាអ្នកមានរូបល្អរកអ្វីប្រៀបមិនបាន មានបញ្ញាញាណឃើញនូវធម៌ទាំងពួង ជាអ្នកមានព្យាយាម បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានប្រាជ្ញា បានកើតជាកស្សបមាណព ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងត្រៃវេទ ស្វែងរកនូវកុសលធម៌។

๔๖.

៤៦.

โส โกฏิลกฺขปริมาณธตพฺพเยนสงฺคสฺส พุทฺธปมุขสฺส มหาวิหารํ,กตฺวา ปทาสิ อภิปตฺถิตพุทฺธภาโวพุทฺโธ’ปิ ตปฺปณิธิสิทฺธิ สิยา’ตฺย’ภาสิ;

()

កស្សបមាណពនោះ បានចំណាយទ្រព្យអស់ចំនួនមួយសែនកោដិ កសាងមហាវិហារថ្វាយដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន ហើយបានប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ សូម្បីព្រះពុទ្ធបិយទស្សី ក៏បានព្យាករថា សេចក្តីប្រាថ្នារបស់មាណពនោះនឹងសម្រេច។

๔๗.

៤៧.

จนฺทามเหสิ ชนนี ชนโก ปุทินฺโนราชา พภูว ปุรมสฺส อโนมนามํ,อาสุํ ตทคฺคยุคลานิ สุชาตธมฺม-ทินฺนา คณสฺสทสิ ปกาลิตสพฺพทสฺสิ;

()

ព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមចន្ទាទេវី ព្រះបិតា ព្រះនាមសុទិន្នរាជ ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមអនោមៈ។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងគូរបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះសុជាតត្ថេរ និងព្រះធម្មទិន្នត្ថេរ ព្រះឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គជាអ្នកឃើញនូវធម៌ទាំងពួង។

๔๘.

៤៨.

ตํ โสตวฺหสมโณ สมุปฏฺฐหิตฺถโพธี ปิยงฺคุ ภควา’สิ อสิติหตฺโถ,อฏฺฐาสิก โส นวุติวสฺสสหสฺสม’สฺสอาสุํ ตโย มติมโต คณสนฺนิปาตา;

()

ព្រះភិក្ខុព្រះនាមសោភិតៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមបិយង្គុ (កង្កែប) ព្រះភគវន្តមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ៩ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គអ្នកមានប្រាជ្ញា មាន ៣ លើក។

๔๙.

៤៩.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนุ’ทปาทิ โลเกโลกตฺถสาธนรโต มุนิร’ตฺถทสฺสี,สตฺตุนฺตโม’ปิ นิรติกฺกมธมฺมสิโมเตชิทฺธิมา อิสิ ตทา’สิ สุสิมนาโม;

()

ក្នុងសម័យបន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះមុនីព្រះនាម អត្ថទស្សី ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងការធ្វើប្រយោជន៍ដល់លោក ជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរជាងសត្វលោក មានសីលធម៌រកអ្វីគ្របសង្កត់មិនបាន បានកើតឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាតាបសមានតេជះ និងឫទ្ធិដ៏ខ្លាំងក្លា មាននាមថា សុសិមៈ។

๕๐.

៥០.

อานีย ทิพฺพภวนา กุสุมานิ ตสฺสมนฺทารวานิ สุปติฏฺฐิตปาทปีเฐ,สมฺปูชิยาน ปณิธานมกาสิ สตฺถาตฺวํ มาทิโส’พฺรุวิ ภวิสฺสสิ จา’ยตินฺติ;

()

សុសិមតាបសនោះ បាននាំយកផ្កាមន្ទារពពីទេវលោក មកបូជាថ្វាយចំពោះព្រះបាទារបស់ព្រះសាស្តា ហើយបានធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នា។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា «អ្នកនឹងបានជាព្រះពុទ្ធដូចជាតថាគតក្នុងអនាគតកាល»។

๕๑.

៥១.

ตสฺสา’สิ โสภิตปุรํ ภวิสาครวฺโหราชา ปิตา ชนติเทวิ สุทสฺสนาขฺยา,สนฺโตปสนฺตสมณา วรสาวกา’สุํธมฺมา ตทคฺคสมณิปฺย’ภวุํ สุธมฺมา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមសោភិតៈ ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមសាគរៈ ព្រះមាតាព្រះនាមសុទស្សនាទេវី។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះសន្តត្ថេរ និងព្រះឧបសន្តត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះធម្មាថេរី និងព្រះសុធម្មាថេរី។

๕๒.

៥២.

ตญฺจา’ภโย มุนิรูปฏฺฐหิ โสปฺย’สีติ-หตฺถุคฺคโต สตสหสฺสปมาณมายุ,จมฺเปยฺยสาขิ ภวิ โพธิ สุโพธิเหตุอาสุํ ตโย อริยสวกสนฺนิตา;

()

ព្រះមុនីព្រះនាមអភយៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ មានព្រះជន្មាយុប្រមាណមួយសែនឆ្នាំ។ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមចំប៉ា (ចម្បកៈ)។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មាន ៣ លើក។

๕๓.

៥៣.

ตสฺสา’ปเรน อุทปาทิ’ห ธมฺมทสฺสีนิสฺสีมธี’นธิวโร ภวปารทสฺสิ,โส ตาวตึสภวตมฺหิ มหานุภาโวพุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา กิร เทวราชา;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះពុទ្ធព្រះនាម ធម្មទស្សី ជាអ្នកមានប្រាជ្ញារកទីបំផុតគ្មាន គ្មានបុគ្គលក្រៅក្របសង្កត់បាន ឃើញនូវត្រើយនៃភព បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាស្តេចទេវរាជ (ព្រះឥន្ទ្រ) មានអានុភាពច្រើន ក្នុងឋានតាវតឹង្ស។

๕๔.

៥៤.

ทิพฺพานิ คนฺธกุสุมานิ กถาคตสฺสจกฺกงฺกิโตรุจรณมฺพุรุหาสนมฺหิ,ปูเชสิ ทิพฺพตุริเยหิ จ พุทฺธภาวํโส ปตฺถยํ มุนิตมิชฺฌ นภาวมาห;

()

ស្តេចទេវរាជនោះ បានបូជានូវផ្កា និងគ្រឿងក្រអូបដ៏ជាទិព្វ ត្រង់ទីអាសនៈជិតព្រះបាទាដែលមានរូបកង់របស់ព្រះតថាគត ព្រមទាំងប្រគំតូរ្យតន្ត្រីទិព្វ ប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ ព្រះមុនីធម្មទស្សី ក៏បានព្យាករនូវសេចក្តីសម្រេចនៃបំណងប្រាថ្នានោះ។

๕๕.

៥៥.

ฐานิยมาสิ สรณํ สุคตสฺส ตสฺสราชา ปิตา’สิ สรโณ ชนนิ สุนนฺทา,อคฺคาภวึสุ ปทุโมวสิ ผุสฺสเทโวเขมา จ ภิกฺขุสมณิสฺว’ปิ สพฺพนามา;

()

ព្រះនគរជាទីគង់នៅរបស់ព្រះសុគតនោះ ព្រះនាមសរណៈ ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមសរណៈ ព្រះមាតាព្រះនាមសុនន្ទា។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះបទុមត្ថេរ និងព្រះបុស្សទេវត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះខេមាថេរី និងព្រះសព្វនាមាថេរី។

๕๖.

៥៦.

เถโร สุเนตฺตวิสุโต ตทุปฏฺฐหิ โสลกฺขายุโก’สิ ชยโพธิ ญฺจ พิมฺพิชาโล,ตสฺสา’ปฺย’สิติรตนปฺปมิตํ สรีรํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះថេរៈល្បីល្បាញព្រះនាមសុនេត្តៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុមួយសែនឆ្នាំ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមពោធិ៍បិម្ពិជាលៈ (ដើមរកា)។ ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មាន ៣ លើក។

๕๗.

៥៧.

ตสฺสา’ปเรน สมเยนิ’ค สิทฺธโพธิสิทฺธตฺถนามวิทิโต อุทปาทิ สตฺถา,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทา’ขีลงฌานลาภีโภชิ ปวตฺติตผลํ วสิ มงฺคลาขฺโย;

()

ក្នុងសម័យបន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះសាស្តាព្រះនាម សិទ្ធត្ថៈ បានកើតឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាតាបសមាននាមថា មង្គលៈ ជាអ្នកបានសម្រេចឈាន មិនមានកិលេសគ្រឿងសៅហ្មង បរិភោគតែផលឈើដែលជ្រុះឯង។

๕๘.

៥៨.

สมฺปนฺนคนฺธรสิกํ ปริปกฺกเมกํอานีย โส วิปกุลชมฺพุภลํ วนมฺหา,ปาทาสิ ตสฺส ปณิธีกตพุทฺธภาโวตญฺจานุภุย ภควาปิ วิยากริตฺถ;

()

មង្គលតាបសនោះ បាននាំយកផ្លែព្រីងព្រៃដ៏ទុំ មានក្លិន និងរសជាតិល្អឥតខ្ចោះ ពីក្នុងព្រៃ មកថ្វាយដល់ព្រះអង្គ ហើយបានប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ ព្រះភគវន្ត លុះសោយផ្លែព្រីងនោះហើយ ក៏បានព្យាករនូវសេចក្តីប្រាថ្នារបស់តាបសនោះ។

๕๙.

៥៩.

เวหารมาสิ นครํ ชยเสนนาโมราชา อโหสิ ชนโก ชนนี สุผสฺสาภิกฺขูสุ ตสฺส วสิ สมฺพหุโล สุมิตฺโตทฺเว สีวลิ ญฺจ สมณีสุ วรา สุรามา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមវេហារៈ ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមជយសេនៈ ព្រះមាតាព្រះនាមសុផស្សា។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះសម្ពលត្ថេរ និងព្រះសុមិត្តត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះសីវលីថេរី និងព្រះសុរាមាថេរី។

๖๐.

៦០.

ตํ เรวโตมุนิ มุนินฺทมุฏฺฐหิตฺถโพธี’ปิ ตสฺส กณิการมภีรุโห’สิ,ลกฺขายุโก ส’นรสารถิ สฏฺฐิหตฺโถอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះមុនីព្រះនាមរេវតៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមស្រឡៅ (កណិការៈ)។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុមួយសែនឆ្នាំ ជាសារថីដឹកនាំនរជន មានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៦០ ហត្ថ។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មាន ៣ លើក។

๖๑.

៦១.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห สมุพฺภวิ นิสฺสนาโมสตฺถา ปสตฺถจรโณ จตุโร’ฆติณฺโณ,พุทฺธงฺกุโร ภวิ ตทานิ สุชาตราชาราชญฺญโมฬิมณิลงฺกตปาทปีโฐ;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះសាស្តាព្រះនាម តិស្សៈ ជាអ្នកមានសីលាចារវត្តគួរដល់ការសរសើរ ឆ្លងផុតឱឃៈទាំង ៤ បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាស្តេចព្រះនាមសុជាតៈ មានព្រះបាទាដែលល្អប្រណីតលម្អដោយកែវមណីនៃម្កុដរបស់ស្តេចទាំងឡាយ។

๖๒.

៦២.

หิตฺวา ส’รชฺชมิสิเวยธโร สุธีโรทิพฺเพหิ’เนกกุสุเมหิ ชินํ วชนฺตํ,ปูเชสิ มุทฺธนิ ตมาปวิตานโสภํสตฺถา’ปิ ตปฺปณิธิสิทฺธิ สิยา’ตฺย’ภาสิ;

()

ព្រះរាជាសុជាតៈនោះ លះបង់រាជសម្បត្តិ ហើយទ្រង់ភេទជាតាបស ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា បានបូជាចំពោះព្រះជិនស្រីដែលកំពុងយាងទៅ ដោយផ្កាជាទិព្វជាច្រើន ធ្វើជាពិដានដ៏មានសម្រស់ល្អពីខាងលើព្រះសិរសា។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា សេចក្តីប្រាថ្នារបស់តាបសនោះនឹងសម្រេច។

๖๓.

៦៣.

เขมํ ปุรญฺหิ ชนโก ชนสนฺธนาโมราชา ชเนตฺติ ปทุมา นิชสงฺฆมชฺเฌ,ทฺเว พฺรหฺมเทวุทย วิสฺสุตเถรนาคาผุสฺสา จ อคฺคยุคลานฺย’ภวุํ สุทตฺตา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមខេមកៈ ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមជនសន្ធៈ ព្រះមាតាព្រះនាមបទុមាទេវី។ ក្នុងកណ្តាលជំនុំសង្ឃ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះព្រហ្មទេវត្ថេរ និងព្រះឧទយត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះបុស្សាថេរី និងព្រះសុទត្តាថេរី។

๖๔.

៦៤.

ตํ สมฺภโววสิ วสินฺทมุปฏฺฐหิตฺถตสฺสา’สนวฺหตรุ โพธิ ส’สฏฺฐิตตฺโถ,อฏฺฐาสิ วสฺสคณนาย มเหสิ ลกฺขํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះថេរៈព្រះនាមសម្ភវៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមធ្នង់ (អសនៈ) ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៦០ ហត្ថ។ ព្រះមហេសីមានព្រះជន្មាយុមួយសែនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មាន ៣ លើក។

๖๕.

៦៥.

ตสฺสา’ปเรน ภวสาครปาทสฺสิผุสฺโส มหามุนิริ’หกพฺภุทปาทิ โลเก,ธีโร ตทานิ วิชิตาวิ ชิตาริวคฺโคราชา พภูว สุรราชนิโภ’รุเตโช;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះមហាមុនីព្រះនាម បុស្សៈ ជាអ្នកឃើញនូវត្រើយនៃសមុទ្រគឺភព បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាស្តេចព្រះនាមវិជិតាវី ជាអ្នកឈ្នះសត្រូវ មានតេជះដ៏ធំធេង ដូចជាស្តេចទេវរាជ។

๖๖.

៦៦.

สมฺโพธิ มคฺคปุริโส ปณีธาย ผีตํรชฺชํ วิวชฺชิย ส’ปพฺพชิโต ชนสฺส,อญฺญาย ตีณิปิฏกานิ กเถสิ ธมฺมํวฺยากาสิ ผุสฺสภควา’ปิ’ว ปุพฺพพุทฺธา;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះ ប្រាថ្នានូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ បានលះបង់រាជសម្បត្តិដ៏ស្តុកស្តម្ភ ហើយសាងផ្នួស រៀនចេះចាំព្រះត្រៃបិដកទាំងបី ហើយបានសម្តែងធម៌ប្រដៅជនទាំងឡាយ។ ព្រះភគវន្តបុស្សៈ ក៏បានព្យាករនូវសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ព្រះពោធិសត្វនោះ ដូចជាព្រះពុទ្ធមុនៗដែរ។

๖๗.

៦៧.

ตสฺสา’สิ กาสินครํ ชยเสนนาโมราชา ปิตา’สิ ชนติ สิริมา มเหสิ,สงฺเฆสุ’โภสุ’ปิ สุรกฺขิตธมฺมเสตาจาลา ตทคฺคยุคลานิ ตถู’ปญฺจาลา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមកាសី ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមជយសេនៈ ព្រះមាតាព្រះនាមសិរិមាទេវី។ ក្នុងជំនុំសង្ឃទាំងពីរចំណែក ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះសុរក្ខិតត្ថេរ និងព្រះធម្មសេនត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះចាលាថេរី និងព្រះឧបចាលាថេរី។

๖๘.

៦៨.

โพธิทฺทุมา’มลกสาขิ สรีรมฏฺฐ-ปณฺณาสหตฺถปมิตํ สภิยาภิธาโน,โสปฏฺฐหี นวุติวสฺสสหสฺสมายุอาสุํ ตโย ภกวโต คณสนฺนิปาตา;

()

ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមកន្ទួតព្រៃ (អាមលកៈ) ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៥៨ ហត្ថ។ ព្រះថេរៈព្រះនាមសភិយៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ៩ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះភគវន្ត មាន ៣ លើក។

๖๙.

៦៩.

ตสฺสา’ปเรน สนรามรสตฺตสาโรสตฺถา วิปสฺสิ’ห สมุพฺภวิ สพฺพทสฺสี,กมฺเมน เกนจิ มหิทฺธิมหานุภาโวพุทฺธงฺกุโร’ภวิ ตทา’ตุลนาคราชา;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះសាស្តាព្រះនាម វិបស្សី ជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរជាងសត្វលោកព្រមទាំងទេវតា និងមនុស្ស ជាអ្នកឃើញនូវធម៌ទាំងពួង បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ដោយកម្មវិសេសណាមួយ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាស្តេចនាគព្រះនាមអតុលៈ មានឫទ្ធិ និងអានុភាពដ៏ធំធេង។

๗๐.

៧០.

องฺคีรสสฺส ฆนกญฺจนหทฺทปีฐํปาทาสิ ตสฺส ขวิตํ รตเนหิ นานา,โส พุทฺธภาวมหิปตฺถิย โพธิสตฺโตวฺยากาสิ ตตฺถสุนิสชฺช ชิโน วิปสฺสิ;

()

អតុលនាគរាជនោះ បានថ្វាយនូវតាំងមាសដ៏ក្រាស់ លម្អដោយរតនៈផ្សេងៗ ចំពោះព្រះអង្គីរសៈ (ព្រះវិបស្សី)។ ព្រះជិនស្រីព្រះនាមវិបស្សី គង់លើតាំងនោះហើយ ក៏បានព្យាករចំពោះព្រះពោធិសត្វដែលប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិនោះ។

๗๑.

៧១.

ตสฺสา’สิ พนฺธุมตินามปุรํ ตเทว-นาโม ปิตา ชนนิ พนฺธุมตี มเหสิ,ทฺเว ขณฺฑติสฺสวสิโน วรสาวกา’สุํจนฺทา จ ภทฺทยุคลํ ภวิ จนฺทมิตฺตา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមពន្ធុមតី ព្រះបិតាព្រះនាមពន្ធុមារាជ ព្រះមាតាព្រះនាមពន្ធុមតីទេវី។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះខណ្ឌត្ថេរ និងព្រះតិស្សត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះចន្ទាថេរី និងព្រះចន្ទមិត្តាថេរី។

๗๒.

៧២.

เทหํ อสิติรตตํ ตมโสกเถโร-ปฏฺฐาสิ โพธิวิฏปี ภวิ กณฺหวณฺฏา,วาสํอกา มุนิร’สีติสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย อริยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៨០ ហត្ថ ព្រះថេរៈព្រះនាមអសោកៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមច្រណៀង (កណ្ហវណ្ដៈ)។ ព្រះមុនីមានព្រះជន្មាយុ ៨ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មាន ៣ លើក។

๗๓.

៧៣.

ตสฺสา’ปเรน อธิสีลสมาธิปญฺโญสตฺถา สมุพฺภวี สิขี ชนกปฺปสาขี,ธีโร ตทา’ภวิ อรินฺทมนามราชาสทฺโธ ปหูตรตโต รตนตฺตยมฺหิ;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះសាស្តាព្រះនាម សិខី ជាអ្នកមានសីល សមាធិ និងបញ្ញាដ៏ក្រៃលែង ជាទីពឹងរបស់ប្រជាជន បានកើតឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វជាស្តេចព្រះនាមអរិន្ទមៈ ជាអ្នកមានសទ្ធា មានទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ច្រើន ជ្រះថ្លាក្នុងព្រះរតនត្រ័យ។

๗๔.

៧៤.

ภิกฺขญฺจ สตฺตรตนาภรณาภิรามํญตฺวาน หตฺถิรตนํ สุคเต สสงฺเฆ,โส พุทฺธภาวมหิปตฺถยิ สตฺตสาโรวฺยากาสิ ลจฺฉสิ สุโขธิปทนฺติ สตฺถา;

()

ព្រះរាជាអរិន្ទមៈនោះ បានថ្វាយចង្ហាន់ និងដំរីរតនៈដ៏ល្អប្រណីតលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការកែវ ៧ ប្រការ ដល់ព្រះសុគតព្រមទាំងព្រះសង្ឃ ហើយបានប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា «អ្នកនឹងបានសម្រេចនូវព្រះពុទ្ធភូមិជាទីបំផុតនៃសុខ»។

๗๕.

៧៥.

พุทฺธสฺส จาริณวตี นครํ อโหสิมาตา ปภาวติ ปิตา อรุณวฺห ราชา,สงฺเฆสุ’โภสุ อภิภุวสิ สมฺภโว จอคฺคาภวึสุ มขิลาปทุมาภิธานา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះពុទ្ធសិខីនោះ ព្រះនាមអរុណវតី ព្រះមាតាព្រះនាមបភាវតី ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមអរុណរាជ។ ក្នុងជំនុំសង្ឃទាំងពីរចំណែក ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះអភិភូត្ថេរ និងព្រះសម្ភវត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះអខិលាថេរី និងព្រះបទុមាថេរី។

๗๖.

៧៦.

เขมงฺกโร ชินมุปฏฺฐหิ สตฺตตึส-หตฺถุจฺฉิโต วิชยโพธิ จ ปุณฺฑริโก,โส สตฺตตึสติสหสฺส มิตายุโก’สิอาสุํ ตโย ตทิยสาวกสนฺนิปาตา;

()

ព្រះថេរៈព្រះនាមខេមង្ករៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះជិនស្រី ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៣៧ ហត្ថ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមស្វាយព្រៃ (បុណ្ឌរិកៈ)។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ៣ ម៉ឺន ៧ ពាន់ឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ មាន ៣ លើក។

๗๗.

៧៧.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห สมุพฺภวิ เกตุมาลา-พฺยามปฺปภาปริลสํ มุนิเวสฺสภู’ติ,พุทฺธงฺกุโร กิร ตทานิ สุทสฺสนวฺห-ราชา พภูว ปรราชคชินฺทสีโห;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះមុនីព្រះនាម វេសភូ ជាអ្នករុងរឿងដោយរស្មីមួយព្យាមដូចជាកម្រងផ្កា បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាស្តេចព្រះនាមសុទស្សនៈ ជាអ្នកប្រៀបដូចជាសីហៈក្នុងកណ្តាលហ្វូងដំរីគឺស្តេចដទៃ។

๗๘.

៧៨.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส สจีวรํ โสทตฺวาน ทานมตุลํ ชินสาสนมฺหิ,สพฺพญฺญุโพธิมภิปตฺถิย ปพฺพชิตฺถพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ธุวนฺติ ตมาหสตฺถา;

()

ព្រះរាជាសុទស្សនៈនោះ បានថ្វាយទានដ៏រកអ្វីប្រៀបមិនបាន មានចីវរជាដើម ដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន ហើយបានសាងផ្នួសក្នុងព្រះសាសនារបស់ព្រះជិនស្រី ប្រាថ្នានូវព្រះសព្វញ្ញុត្តញ្ញាណ។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា «អ្នកនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធដោយពិតប្រាកដ»។

๗๙.

៧៩.

ตสฺสา’ปฺย’โนปมปุรํ ภวิ สุปฺปตีโตราชา ปิตา ยสวตี ชนิกา มเหสี,โสณุตฺตรา จ นิชสาวกสาวิกานํทามา มติทฺธิปรมา ปรมา สมาลา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមអនោមៈ (ឬអនោបមៈ) ព្រះបិតាជាស្តេចព្រះនាមសុប្បតីតៈ ព្រះមាតាព្រះនាមយសវតីទេវី។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះសោណត្ថេរ និងព្រះឧត្តរត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះទាមាថេរី និងព្រះសមាឡាថេរី ជាអ្នកមានឫទ្ធិដ៏ក្រៃលែង។

๘๐.

៨០.

โพธี’ปิ ตสฺส ภวิ สาลมหีรูโห’ป-สมฺปนฺนภิกฺขุ ตทุปฏฺฐหิ สฏฺฐิหตฺโถ,สตฺถา วิหาสิ สมสฏฺฐิสหสฺสวสฺสํอาสุํ ตโย ตทิยสาวกสตฺติปาตา;

()

ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមរាំងភ្នំ (សាលៈ) ព្រះភិក្ខុព្រះនាមឧបសន្នៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៦០ ហត្ថ។ ព្រះសាស្តាមានព្រះជន្មាយុ ៦ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ មាន ៣ លើក។

๘๑.

៨១.

ตสฺสา’ปเรนิ’กห สมุพฺภวิ สจฺจสนฺโทเวเนยฺยพนฺธุ ภควา กกุสนฺธนาโม,พุทฺธงฺกุโร ภุวิ ตทา’ภวิ เขมราชาทานปฺปพนฺธชลเสกสุโธตหตฺโถ;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះភគវន្តព្រះនាម កកុសន្ធៈ ជាអ្នកពោលពាក្យពិត ជាទីពឹងនៃវេនេយ្យសត្វ បានកើតឡើងក្នុងលោកនេះ។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាស្តេចព្រះនាមខេមៈ មានព្រះហស្តលាងស្អាតល្អដោយទឹកដែលច្រូចថ្វាយទានឥតដាច់។

๘๒.

៨២.

โส ปตฺตจีวรปภูติกมนฺนปานํทตฺวา สสาวกชินสฺส ฆรา’ภิคนฺตฺวา,ปพฺพชฺชิ โพธิปณิธึ ปณิธาย ราชาสตฺถาสยา’ตฺย’วจ ตปฺปณิธานสิทฺธิ;

()

ព្រះរាជាខេមៈនោះ បានថ្វាយបាត្រ ចីវរ ភេសជ្ជៈ និងភោជនាហារជាដើម ដល់ព្រះជិនស្រីព្រះនាមកកុសន្ធៈ ព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័ក ហើយបានសាងផ្នួស ប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា សេចក្តីប្រាថ្នារបស់ព្រះរាជានោះនឹងសម្រេច។

๘๓.

៨៣.

เขมวหยํ นครมสฺส ปิตา’คฺคิทตฺโตวิปฺโป วิภาวิ อภวิ ชนิกา วิสาขา,สญฺชิวเถรทุติโย วิธุโร จ เถโรสามา ตทคฺคยุคลํ ภวิ จมฺปกาขฺยา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមខេមវតី ព្រះបិតាជាព្រាហ្មណ៍ព្រះនាមអគ្គិទត្តៈ ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា ព្រះមាតាព្រះនាមវិសាខា។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះសញ្ជីវត្ថេរ និងព្រះវិធុរត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះសាមាថេរី និងព្រះចម្បកាថេរី។

๘๔.

៨៤.

ตํ พุทฺธิโช ชินมุปฏฺฐหิ ตสฺส คตฺตํตาฬิสหตฺถมิตมาสิ สิริสโพธิ,ตาฬิสหายนสหสฺสปมาณมายุเอโก’ว ตสฺส ภวิ สาวกสนฺนิปาโต;

()

ព្រះថេរៈព្រះនាមពុទ្ធិជៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះជិនស្រី ព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គមានកម្ពស់ ៤០ ហត្ថ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមច្រេស (សិរីសៈ)។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ៤ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ មានតែ ១ លើកប៉ុណ្ណោះ។

๘๕.

៨៥.

ตสฺสา’ปรมฺหิ สมเย กรุณานิธาโนโลกาภิภู กนกภุธรหาริรูโป,อุปฺปชฺชิ โกณคมโนมุนิ ปพฺพตาขฺโยภุมิสฺสโร ภวิ มหาปุริโส ตทานิ;

()

ក្នុងសម័យបន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះមុនីព្រះនាម កោណគមនៈ ជាខឿននៃករុណា ជាអ្នកគ្របសង្កត់លោក មានរូបល្អប្រណីតដូចជាភ្នំមាស បានកើតឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះមហាបុរស (ព្រះពោធិសត្វ) បានកើតជាស្តេចព្រះនាមបព្វតៈ។

๘๖.

៨៦.

สงฺฆสฺส พุทฺธปมุขสฺส อุฬารทานํทตฺวา มหคฺฆวรจิวรสาฏเก จ,โส ปกพฺพชิตฺถ อภิปตฺถิต พุทฺธภาโวพุทฺโธ ภวิสฺสสิ ตุวนฺติ ตมาหสตฺถา;

()

ព្រះរាជាបព្វតៈនោះ បានថ្វាយមហាទានដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម មានសំពត់ចីវរដ៏មានតម្លៃ និងល្អប្រណីត ដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន ហើយបានសាងផ្នួស ប្រាថ្នានូវព្រះពុទ្ធភូមិ។ ព្រះសាស្តាក៏បានព្យាករថា «អ្នកនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធដោយពិតប្រាកដ»។

๘๗.

៨៧.

นาเมน โสภวติ ตมฺปุรมุตฺตราขฺยามาตา ปิตา’วนิสุโร ภวิ ยญฺญทตฺโต,หีโยโสตฺตรวสี สมณิ สมุทฺทาตสฺโส’ตฺตรา จ ปรมา ปริสาสุ’โภสุ;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមសោភវតី ព្រះមាតាព្រះនាមឧត្តរាទេវី ព្រះបិតាជាព្រាហ្មណ៍ព្រះនាមយញ្ញទត្តៈ។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះភិយ្យោត្ថេរ និងព្រះឧត្តរត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះសមុទ្ទាថេរី និងព្រះឧត្តរាថេរី។

๘๘.

៨៨.

ตํ โสตฺถิโช ชินมุปฏฺฐหิ ตึสหตฺโถองฺคีรโส ภวิ อุทุมฺพรสาขิ โพธิ,โส ตึสหายนสหสฺสมิตายุโก’สิเอโก’ว ตสฺส ภวิ สาวกสนฺติปาโต;

()

ព្រះថេរៈព្រះនាមសោត្ថិជៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះជិនស្រី ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ៣០ ហត្ថ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមល្វា (ឧទុម្ពរៈ)។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ៣ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ មានតែ ១ លើកប៉ុណ្ណោះ។

๘๙.

៨៩.

ตสฺสา’ปเรนิ’ห มหามุนิ กสฺสปาขฺโยโลกมฺหิ ปาตุภวิ ขคฺควิสาณกปฺโป,พุทฺธงฺกุโร ภุวิ ตทา’ภวิ โชติปาโลเวเทสุ ตีสุ สกลาสุ กลาสุ เฉโก;

()

បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធអង្គនោះមក ព្រះមហាមុនីព្រះនាម កស្សបៈ ជាអ្នកមានសេចក្តីព្យាយាមមាំមួនដូចកុយរមាស បានកើតឡើងក្នុងលោក។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះពោធិសត្វបានកើតជាជោតិបាលមាណព ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងត្រៃវេទ និងសិល្បសាស្ត្រទាំងពួង។

๙๐.

៩០.

กลฺยาณมิตฺตทุติโย สุคตํ อุเปจฺจสุตฺวาน ธมฺมมถสาสน โมตริตฺวา,สพฺพญฺญุภาวมฺหิปตฺถยิ มาณโว โสวฺยากาสิ กสฺสปมุนี’ปิ มุนี’จ ปุพฺพา;

()

ជោតិបាលមាណពនោះ មានកល្យាណមិត្ត (ឃដិការៈ) ជាគំរប់ពីរ បានចូលទៅគាល់ព្រះសុគត លុះបានស្តាប់ធម៌ហើយ ក៏បានសាងផ្នួសក្នុងព្រះសាសនា ហើយបានប្រាថ្នានូវព្រះសព្វញ្ញុត្តញ្ញាណ។ ព្រះកស្សបមុនី ក៏បានព្យាករនូវសេចក្តីប្រាថ្នារបស់មាណពនោះ ដូចជាព្រះមុនីមុនៗដែរ។

๙๑.

៩១.

พาราณสิ นครมาสิ ปิตา จ มาตาทฺเว พฺรหฺมทตฺตธนวตฺย’ภิธานวนฺโต,ภิกฺขุสุ ตสฺส สมณิสฺว’ปิ ติสฺสภาร-ทฺวาชา จ ภทฺทยุคลาตฺย’นุโลรุเวลา;

()

ព្រះនគររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមពារាណសី ព្រះបិតាព្រះនាមព្រហ្មទត្តៈ ព្រះមាតាព្រះនាមធនវតី។ ព្រះអគ្គសាវ័កទាំងឡាយ គឺព្រះតិស្សត្ថេរ និងព្រះភារទ្វាជត្ថេរ ព្រះអគ្គសាវិកាទាំងឡាយ គឺព្រះអនុលាថេរី និងព្រះឧរុវេលាថេរី។

๙๒.

៩២.

ตํ สพฺพมิตฺตสมโณ สมุปฏฺฐหิตฺถนิคฺโรธสาขี ชยโพธิ ส’วีสหตฺโถ,ตสฺสา’สิ วิสติสหสฺส ปมาณมายุเอโก’ว’หู อริยสาวกสนฺนีปาโต;

()

ព្រះភិក្ខុព្រះនាមសព្វមិត្តៈ ជាអ្នកឧបដ្ឋាករបស់ព្រះអង្គ ដើមឈើជាទីត្រាស់ដឹង គឺដើមជ្រៃជ្រឹង (និគ្រោធៈ) ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយកម្ពស់ ២០ ហត្ថ។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ២ ម៉ឺនឆ្នាំ។ ការប្រជុំសាវ័កជាអរិយបុគ្គល មានតែ ១ លើកប៉ុណ្ណោះ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยติตา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป ทูเรนิทาเน โพธิสตฺตสฺส เสสปณิธาตฏฺฐปน ปวตฺติ ปริทีโป ตติโย สคฺโค.

សរុបសេចក្តីមក សគ្គៈ (វគ្គ) ទី ៣ ឈ្មោះថា ទូរេនិទានទីបៈ ដែលសម្តែងអំពីការតម្កល់ទុកនូវសេចក្តីប្រាថ្នាដែលនៅសេសសល់របស់ព្រះពោធិសត្វ ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុនាំមកនូវសេចក្តីរីករាយដល់ហឫទ័យនៃកវីជនទាំងឡាយទាំងពួង ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទៈ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

ทีปงฺกราทิจตุวีสติ พุทฺธปาท-มูเลสุ ลงปณิธาน มหานิธาโน,ลกฺขาธิกํ จตุรสงฺขิยกปฺปสงฺขํปุญฺญาภิสนฺทมภิสงฺขริ โพธิสตฺโต;

()

ព្រះពោធិសត្វ ទ្រង់បានធ្វើនូវមហាប្រាថ្នា (មហានិធាន) ទៀបព្រះបាទនៃព្រះពុទ្ធទាំង ២៤ ព្រះអង្គ មានព្រះទីបង្ករពុទ្ធជាដើម ហើយបានសន្សំគរគោកនូវបុណ្យ (បុញ្ញាភិសន្ទៈ) អស់កាលប្រមាណបួនអសង្ខេយ្យ និងមួយសែនកប្បដ៏លើសលុប។

๒.

២.

เอตฺถนฺตเร วิวิธพาหิรวตฺถุชาตํสิส’กฺขิมํสรุธิรานิ จ ปุตฺตทาเร,โส ชิวิตมฺปิ กปณฑิกยาจกานํวีโร ปริจฺจชิ ปชาย หิตตฺถเมว;

()

ក្នុងចន្លោះកាលនោះ ព្រះមហាសត្វជាវីរបុរសនោះ ទ្រង់បានបរិច្ចាគនូវវត្ថុខាងក្រៅផ្សេងៗ ព្រមទាំងក្បាល ភ្នែក សាច់ ឈាម បុត្រ និងភរិយា សូម្បីតែជីវិតរបស់ព្រះអង្គ ក៏ទ្រង់លះបង់ដល់ពួកយាចកអ្នកក្រខ្សត់ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកតែម្យ៉ាង។

๓.

៣.

ทานาธิมุตฺติปริเยสน วิปฺปเวโสปตฺวา ตโปวนมกิตฺติ ตโปธนสฺส,ติหํ อลตฺถ สกฏาหมโลณฑากํยสฺสา’ภิภูตชฐรสฺส ชิฆจฺฉิตตฺตา;

() (อกิตฺติจริยํ)

(អកិត្តិចរិយា) ព្រះពោធិសត្វនោះ ទ្រង់បង្អោនទៅក្នុងទាន ស្វែងរកនូវការចេញសាងផ្នួស បានស្តេចចូលទៅកាន់ព្រៃតបៈ ជាតាបសមាននាមថា អកិត្តិ ទ្រង់បានទទួលនូវស្លឹកឈើឥតអំបិល (ស្លឹកស្គា) ឆ្អិនក្នុងឆ្នាំងដី អស់រយៈពេលបីថ្ងៃ សូម្បីតែព្រះអង្គត្រូវសេចក្តីឃ្លានគ្របសង្កត់ក្នុងផ្ទៃក៏ដោយ។

๔.

៤.

กนฺตารมคฺค ปฏิปนฺน มนาตปตฺตํปจฺเจก พุทฺธมหิปสฺสิย สงกฺขวิปฺโป,ผุฏฺฐํ สกิจฺจปสุโต สูริยาตเปนโย ฉตฺตุปาหณมทาสิ สุโธตปาณิ;

() (สงฺขจริยํ)

(សង្ខចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសង្ខព្រាហ្មណ៍ មានដៃលាងស្អាតល្អហើយ បានឃើញព្រះបច្ចេកពុទ្ធមួយព្រះអង្គ ឥតមានឆត្រ កំពុងយាងទៅតាមផ្លូវកន្តារៈ (ផ្លូវលំបាក) ត្រូវកំដៅព្រះអាទិត្យប៉ះពាល់ហើយ ក៏បានថ្វាយឆត្រ និងស្បែកជើង ក្នុងខណៈដែលខ្លួនកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់នឹងការងាររបស់ខ្លួន។

๕.

៥.

ทุพฺภิกฺขปีฬนภเยน กลิงฺครฏฺฐาสํยาจตํ ยทุปคมฺม ธนญฺชยวฺโห,โสณฺฑาย คยฺห นิชมญฺชน นาคราชํโย ทกฺขิโณทก นิเสกมกาสิ ราชา;

() (กุรุธมฺมจริยํ)

(កុរុធម្មចរិយា) ព្រះពោធិសត្វជាស្តេចទ្រង់ព្រះនាមថា ធនញ្ជ័យ បានយាងទៅកាន់ពួកជនដែលមកសូមអំពីដែនកលិង្គៈ ព្រោះខ្លាចភ័យអំពីទុរភិក្ស ហើយទ្រង់បានចាប់ប្រមោយដំរីរតនៈដ៏ខ្មៅរលោង (អញ្ជននាគរាជ) របស់ព្រះអង្គ រួចទ្រង់បានធ្វើការច្រូចទឹកទក្សិណោទកបរិច្ចាគដំរីនោះទៅ។

๖.

៦.

หุตฺวาน โย มหสุทสฺสน จกฺกวตฺตีราชา กุสาวติปุรมฺหิ ทิวา จ รตฺโต,วตฺถตฺตปานมุปเตสิ จราปยิตฺวาเภรึก อเสสกปณฺฑิกยาจกานํ;

() (มหาสุทสฺสนจริยํ)

(មហាសុទស្សនចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះបាទមហាសុទស្សនចក្រពត្តិ ក្នុងនគរកុសាវតី ទ្រង់បានបង្គាប់ឲ្យទូងស្គរប្រកាសទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ហើយបានព្រះរាជទាននូវសម្លៀកបំពាក់ អាហារ និងទឹកផឹក ដល់ពួកយាចក និងអ្នកក្រខ្សត់ទាំងឡាយឥតមានសេសសល់។

๗.

៧.

โย สตฺตภุมิภุชสาสิ ปุโรหิโต’ปิราชูหิ ลทฺธมขิลํ ธนธญฺญราสึ,สมฺปตฺตยาจกชนสฺส ปริจฺฉชิตฺวาปุญฺญปฺปพนฺธมภิสญฺจินิ โพธิเหตุ;

() (มหาโควินฺทจริยํ)

(មហាគោវិន្ទចរិយា) ព្រះពោធិសត្វទោះបីកើតជាបុរោហិត (មហាគោវិន្ទ) របស់ស្តេចទាំងប្រាំពីរព្រះអង្គ ក៏បានបរិច្ចាគនូវគំនរទ្រព្យសម្បត្តិ និងធញ្ញជាតិទាំងអស់ដែលបានទទួលពីស្តេចទាំងឡាយនោះ ដល់ពួកយាចកដែលមកដល់ ហើយបានសន្សំនូវខ្សែបុណ្យដើម្បីជាហេតុនៃព្រះពោធិញាណ។

๘.

៨.

ธมฺมานุสาสิ นิมินาม มหีภุโช’ปิสาลํ วิธาย มิถิลาย จตุมฺมุขํ โย,อจฺฉินฺนมตฺถิชนปกฺขิจตุปฺปทานํทานํ ปวตฺตยี ปุรา ททตํ วริฏฺโฐ;

() (นิมิราชจริยํ)

(និមិរាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះរាជាទ្រង់ព្រះនាមថា និមិ ជាអ្នកប្រដៅធម៌ ទ្រង់បានសាងសាលាទានមានមុខបួន ក្នុងក្រុងមិថិលា ហើយទ្រង់ជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរជាងពួកអ្នកឲ្យទានក្នុងកាលមុន បានញ៉ាំងទានមិនឲ្យដាច់ដល់ពួកអ្នកសូម ពួកបក្សី និងសត្វជើងបួនទាំងឡាយ។

๙.

៩.

โย เอกราชสุตจนฺทกุมารภูโตมุทฺธาภิเสก กรณาย ชเนหิ คจฺฉํ,สํเวชิโต สวิภเว ติภเว’ปิ ยญฺญา-วาฏํ วิธาย’ภิปวตฺตยิ ทานวฏฺฏํ;

() (จนฺทกุมารจริยํ)

(ចន្ទកុមារចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាចន្ទកុមារ ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទឯករាជ កាលដែលស្តេចយាងទៅជាមួយពួកជនដើម្បីធ្វើមុទ្ធាភិសេក ទ្រង់មានសេចក្តីសង្វេគក្នុងសម្បត្តិរបស់ខ្លួន និងក្នុងភពទាំងបី ហើយបានចាត់ចែងរោងយ័ញ្ញ ញ៉ាំងវដ្តៈនៃទាន (ការឲ្យទានជាប្រចាំ) ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ។

๑๐.

១០.

โย วตฺถุสารคหเณน อติตฺตรูโปภุมิสฺสโร’ปิ สิวินาม สุราธิปสฺส,ชจฺจนฺธเวสคหิตสฺส วิโลจนานิอุปฺปาฏยิตฺว ปททํ ลภิ ทิพฺพจกฺขู;

() (สิวิราชจริยํ;

)

(សិវិរាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះរាជាទ្រង់ព្រះនាមថា សិវិ ទោះបីជាម្ចាស់ផែនដី ក៏មិនមានសេចក្តីឆ្អែតដោយការកាន់យកនូវខ្លឹមសារនៃវត្ថុឡើយ ទ្រង់បានខ្វេះភ្នែកទាំងគូរបស់ព្រះអង្គ ប្រទានដល់ព្រះឥន្ទ្រដែលកាឡាខ្លួនជាមនុស្សខ្វាក់ពីកំណើត ហើយក៏បានសម្រេចនូវទិព្វចក្ខុ។

๑๑.

១១.

ทานาธิมุตฺติปรโม สสปณฺฑิโต โยมิตฺเตนุ สาสิย อธิฏฺฐิตุโปสถงฺโค,องฺคารมุทฺธนิ ปปาต สชีวิตาสํหิตฺวา ทฺวิชสฺส ตนุมํสปทาตุกาโม;

() (สสปณฺฑิตจริยํ;

อิติทานปารมีํ)

(សសបណ្ឌិតចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសសបណ្ឌិត (ទន្សាយពោធិសត្វ) មានការបង្អោនទៅក្នុងទានដ៏ក្រៃលែង បានប្រដៅពួកមិត្តសម្លាញ់ ហើយបានសមាទាននូវឧបោសថសីល រួចក៏បានលោតចូលទៅក្នុងគំនររងើកភ្លើង លះបង់នូវសេចក្តីអាឡោះអាល័យក្នុងជីវិត ព្រោះប្រាថ្នានឹងប្រទានសាច់ក្នុងរាងកាយរបស់ខ្លួនដល់ព្រាហ្មណ៍។ (ចប់ ទានបារមី)។

๑๒.

១២.

โย มาตุโปสกกริ ภิสมุทฺธรตฺโตอนฺธาย หตฺถิทมเกน กเรณุกาย,โสณฺฑาย สุฏฺฐุคหิโต’ปฺย’วิกณฺฑิตสฺสสีลสฺส ขณฺฑนภยา นชเนสิ โกปํ;

() (มาตุโปสกจริยํ)

(មាតុបោសកចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាដំរីចិញ្ចឹមមាតា ត្រេកអរក្នុងការដកក្រពុំឈូក ទោះបីត្រូវហ្មដំរីចាប់យ៉ាងណែនដោយប្រមោយ ដើម្បីយកទៅថ្វាយស្តេច ក៏មិនបានបង្កើតនូវសេចក្តីក្រោធខឹងឡើយ ព្រោះខ្លាចការដាច់ធ្លាយនូវសីលដែលមិនទាន់ធ្លាយរបស់ខ្លួន។

๑๓.

១៣.

โย ภุริทตฺตภุชโค’ปริวมฺมิกฏฺโฐ,สีลพฺพตํ วิสธโร สมธิฏฺฐหิตฺวา,เปฬาย ขิตฺตภุชเค อหิคุณฺฐิกมฺหิสีลสฺส กุปฺปนภเยน ชหาสิ โกปํ;

() (ภุริทตฺตจริยํ;

)

(ភូរិទត្តចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាភូរិទត្តនាគរាជ ដេកនៅលើកំពូលដំបូក បានសមាទាននូវសីលវ័ត ទោះបីជាសត្វមានពិសដ៏ខ្លាំងក្លា កាលដែលត្រូវគ្រូសត្វពស់បោះទៅក្នុងជាល ក៏បានលះបង់នូវសេចក្តីក្រោធខឹង ព្រោះខ្លាចការកម្រើក (សៅហ្មង) នៃសីលរបស់ខ្លួន។

๑๔.

១៤.

สีลพฺพตาทิวิภโว ชลิติทฺธิมา โยจมฺเปยฺยนามภุชโค อหิคุณฺฐิกมฺหิ,อิจฺฉานุรูปวิจโร จมรี’ว วาลํสีลํ ชุโคป นปิ ตพฺพธเก จุโกป;

() (จมฺเปยฺยจริยํ;

)

(ចម្បេយ្យចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជានាគរាជឈ្មោះ ចម្បេយ្យៈ មានអានុភាពនៃសីលវ័ត និងមានឫទ្ធិដ៏រុងរឿង កាលដែលត្រូវគ្រូសត្វពស់នាំឲ្យសម្តែងទៅតាមចំណង់ចិត្ត ក៏បានរក្សានូវសីល ដូចជាសត្វចាមរីថែរក្សាកន្ទុយរបស់ខ្លួនដូច្នោះដែរ ហើយមិនបានខឹងសម្បារនឹងអ្នកធ្វើបាបខ្លួននោះឡើយ។

๑๕.

១៥.

โย จูลโพธิวิสุโต สมทิฏฺฐหตฺวาสีลพฺพตํ วนมุเปจฺจ วสํ ปิยาย,ตายํ ปสยฺห คหิตาย’ปิ กาสิรญฺญาสีลพฺพิโสธนปโร ปชหิตฺถ โรสํ;

() (จูลโพธิจริยํ)

(ចូឡពោធិចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាចូឡពោធិបរិព្វាជកដ៏ល្បីល្បាញ បានសមាទាននូវសីលវ័ត ហើយចូលទៅកាន់ព្រៃ រស់នៅជាមួយនាងជាទីស្រឡាញ់ ទោះបីនាងនោះត្រូវស្តេចកាសីចាប់យកទៅដោយបង្ខំ ក៏ព្រះអង្គជាអ្នកប្រាថ្នានូវការជម្រះសីលឲ្យបរិសុទ្ធ បានលះបង់ចោលនូវសេចក្តីក្រោធខឹង។

๑๖.

១៦.

โย ภึสรูปิ มหิโส’ปิ วลิมุขสฺสอาคุํ ติติกฺขมขีลํ ปริสุทฺธสิโล,รุกฺขฏฺฐยกฺขวจนานิ ปฏิกฺขิปิตฺวาตํ สีลภงฺคภยโต ภยโต มุโมจ;

()

(មហិសចរិយា) ព្រះពោធិសត្វទោះបីកើតជាសត្វក្របីមានរូបរាងគួរឲ្យខ្លាច ក៏មានសីលដ៏បរិសុទ្ធ បានអត់ធន់ចំពោះកំហុសទាំងពួងរបស់សត្វស្វា (វលីមុខៈ) ហើយបានបដិសេធពាក្យរបស់យក្សដែលនៅនឹងដើមឈើ រួចក៏បានដោះលែងស្វានោះទៅ ព្រោះខ្លាចការដាច់ធ្លាយនៃសីលរបស់ខ្លួន។

๑๗.

១៧.

โย วุยฺหมานมปนีย นทีปวาหามิตฺตทฺทุหึ ปุตสชีวิตทานเหตุ,รญฺญา มุโมจ วธิยํ อวิโกปเนนสีลสฺส รูรุหริโณ’ปิ หริสฺสวณฺโณ, () (รูรุมิคราชจริยํ;

)

(រុរុមិគរាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វទោះបីកើតជាសត្វម្រឹគឈ្មោះ រុរុ មានពណ៌ដូចមាស បានជួយស្រោចស្រង់បុរសក្បត់មិត្តម្នាក់ដែលអណ្តែតតាមខ្សែទឹកទន្លេ ដើម្បីប្រទានជីវិតដល់គេ ហើយត្រូវបានស្តេចដោះលែងឲ្យរួចពីការសម្លាប់ ដោយមិនមានសេចក្តីក្រោធខឹងឡើយ ដើម្បីរក្សានូវសីលរបស់ខ្លួន។

๑๘.

១៨.

โย ทนฺตกฏฺฐสกเลหิ ชฏากุเลหิกุทฺเธน กุฏชฏิเลน กตาหิสาโป,มาตงฺคนามมุนิ สีลธนํ ชุโคปสมฺปาตสาปริปุมิทฺธิพเลน รกฺขํ;

() (มาตงฺคจริยํ;

)

(មាតង្គចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាមាតង្គមុនី ត្រូវជដិលកំណាចម្នាក់ខឹងសម្បារហើយជេរប្រទេចដោយកំណាត់ឈើស្ទង់ធ្មេញ ក៏បានរក្សានូវសីលជាទ្រព្យរបស់ខ្លួន ដោយការពារខ្លួនដោយកម្លាំងឫទ្ធិប្រឆាំងនឹងបណ្តាសាដែលធ្លាក់ចុះមកនោះ។

๑๙.

១៩.

มคฺคาวติณฺณมธมํ กลฺหาภีลาสา-สงฺฆฏฺฏิโตภยรถงฺคมธมฺมยกฺขํ,โกปคฺคินา นปริฌาปยมิทฺธิมา โยสีลํ รรกฺข ขลุ ธมฺมิกยกฺขราชา;

() (ธมฺมาธมฺม เทวปุตฺตจริยํ;

)

(ធម្មាធម្មទេវបុត្រចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាធម្មិកយក្សរាជ មានឫទ្ធិដ៏ខ្លាំងក្លា កាលដែលកង់រថទាំងពីរបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយយក្សដ៏លាមកម្នាក់ដែលចង់ឈ្លោះប្រកែកគ្នានៅលើផ្លូវ ក៏មិនបានដុតបំផ្លាញយក្សនោះដោយភ្លើងនៃសេចក្តីក្រោធឡើយ ហើយបានរក្សានូវសីលរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។

๒๐.

២០.

โย โปริสาทวสคสฺส ชยทฺทิสสฺสรญฺโญ ปฏิญฺญมธิกิจฺจ วิชิวิตาโส,ขีตฺตายุโธ ตทุปคมฺม อลีนสตฺโตยกฺขํ ทเมสิ นนุ สีลวตํ นิทานา;

() (อลีนสตฺตจริยํ;

)

(អលីនសត្តចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាអលីនសត្តកុមារ បានធ្វើនូវសេចក្តីសន្យាចំពោះព្រះបាទជយទ្ទិសដែលធ្លាក់ទៅក្នុងអំណាចនៃយក្សស៊ីមនុស្ស (បោរិសាទ) ហើយបានលះបង់នូវសេចក្តីអាឡោះអាល័យក្នុងជីវិត ចូលទៅជិតយក្សនោះ រួចបោះចោលនូវគ្រឿងសាស្ត្រាវុធ ហើយបានទូន្មានយក្សនោះ ដោយអាស្រ័យនូវសីលវ័តរបស់ខ្លួនពិតប្រាកដ។

๒๑.

២១.

โย สงฺขปาลภุชโค นิชโภคปูร-วฺยาภงฺคิภารตรวาหิติ โภชปุตฺเต,การุญฺญมาป อภิคนฺตุมปาทตายสีลสฺส ภงฺคภยโต’ปิ หุตาสเตโช;

() (สงฺขปาลจริยํ;

อิติ สีลปารมึ;

)

(សង្ខបាលចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជានាគរាជឈ្មោះ សង្ខបាលៈ ទោះបីជាមានតេជះដូចជាភ្លើង កាលដែលពួកកូនអ្នកស្រុកភោជៈនាំគ្នាទម្លុះដងខ្លួនរបស់ព្រះអង្គស៊កនឹងឈើខ្នែងដើម្បីលីសែងទៅ ក៏មានចិត្តករុណាដល់ពួកជនទាំងនោះ ដោយមិនបានតបតវិញឡើយ ព្រោះខ្លាចការដាច់ធ្លាយនៃសីលរបស់ខ្លួន។ (ចប់ សីលបារមី)។

๒๒.

២២.

สงฺขารธมฺมขณภงฺคสภาวทสฺสิอุสฺสาวพินฺทุวิลยํ’ว ยุธญฺชโย โย,ราชา ชนสฺส รุทโต ปวิหาย รชฺชํเนกฺขมฺมปารมิมปุรยิ ปพฺพชิตฺวา;

() (ยุธญฺชย จริยํ;

)

(យុធញ្ជយចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះបាទយុធញ្ជ័យ ទ្រង់បានឃើញនូវសភាវៈនៃសង្ខារធម៌ទាំងឡាយថាជាវត្ថុវិនាសទៅក្នុងមួយរំពេច ដូចជាការរលាយនៃតំណក់ទឹកសន្សើម ទ្រង់បានលះបង់រាជសម្បត្តិក្នុងខណៈដែលពួកជនកំពុងយំសោក ហើយបានសាងផ្នួស បំពេញនូវនេក្ខម្មបារមី។

๒๓.

២៣.

โย โสมนสฺสวิสุโต กุรุราชปุตฺโตทุสฺสีลกุฏชฏิลพฺพจนํ ปฏิจฺจ,รญฺญา นิโยชิตวโธ วธกาวกาสํลทฺธานุสาสิย’ภินิกฺขมิ จตฺตรชฺโช;

() (โสมนสฺส จริยํ;

)

(សោមនស្សចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសោមនស្សកុមារ ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ស្តេចកុរុ ព្រោះតែពាក្យញុះញង់របស់ជដិលកំណាចឥតសីលម្នាក់ ទើបត្រូវព្រះរាជាបង្គាប់ឲ្យសម្លាប់ កាលដែលបានឱកាសពីពួកឃាតក ក៏បានសម្តែងធម៌ទូន្មានពួកឃាតកទាំងនោះ ហើយលះបង់រាជសម្បត្តិ ចេញសាងផ្នួសទៅ។

๒๔.

២៤.

โย กาสิราชตนุโช’ปิ อโยฆราขฺโยอีหํ ภโต จิรมโยฆรวาสหีรู,รชฺชํ ปหาย ปรมํ ปิตรา ปทตฺตํเนกฺขมฺมปารมิปโร วนโมตริตฺถ;

() (อโยฆรจริยํ;

)

(អយោឃរចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះរាជបុត្ររបស់ស្តេចកាសី ទ្រង់ព្រះនាមថា អយោឃរៈ ទ្រង់ត្រូវបានគេចិញ្ចឹមបីបាច់រក្សាក្នុងផ្ទះដែកអស់កាលដ៏យូរ ព្រោះខ្លាចភ័យ ទ្រង់បានលះបង់រាជសម្បត្តិដ៏ឧត្តមដែលព្រះវររាជបិតាប្រទានឲ្យ ហើយជាអ្នកបង្អោនទៅក្នុងនេក្ខម្មបារមី បានស្តេចចូលទៅកាន់ព្រៃ។

๒๕.

២៥.

โย ปญฺจกามคุณทีปนโต’ปทิฏฺฐ-สมฺภตฺตมิตฺตวจนมฺปิ ปฏิกฺขิปิตฺวา,นิทฺธนฺตกญฺจนนิภจฺฉวิ กญฺจนาขฺโยปตฺวา ตโปวนมปพฺพชิ พนฺธเวหิ;

() (ภิสจริยํ;

)

(ភិសចរិយា) ព្រះពោធិសត្វមានព្រះនាមថា កញ្ចនៈ មានសម្បុរកាយដូចជាមាសដែលគេស្លរំលាយល្អហើយ ទ្រង់បានបដិសេធសូម្បីតែពាក្យរបស់ពួកមិត្តសម្លាញ់ដ៏ស្និទ្ធស្នាលដែលបានណែនាំបង្ហាញអំពីគុណនៃកាមគុណទាំងប្រាំ ហើយបានស្តេចចូលទៅកាន់ព្រៃតបៈ ចេញសាងផ្នួសជាមួយពួកញាតិទាំងឡាយ។

๒๖.

២៦.

ปกฺขิตฺตททฺทุลนหารุริวา’นลมฺหิสงฺขารธมฺมวิสเย ปฏิวฏฺฏิตตฺโต,โย โสณภุสุรสุธี วิภวํ ปหายปพฺพชฺชิตุํ สปริโส ปวนํ ชคาม;

() (โสณปณฺฑิตจริยํ;

อิติ เนกฺขมฺม ปารมิ;

)

(សោណបណ្ឌិតចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសោណព្រាហ្មណ៍ជាបណ្ឌិត មានចិត្តរុញរាចំពោះសង្ខារធម៌ទាំងឡាយ ដូចជាសរសៃវល្លិដែលគេបោះចូលទៅក្នុងភ្លើង ទ្រង់បានលះបង់នូវទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយបានស្តេចចូលទៅកាន់ព្រៃជាមួយបរិវារដើម្បីសាងផ្នួស។ (ចប់ នេក្ខម្មបារមី)។

๒๗.

២៧.

โย เสณโก สุธิ ปสิพฺพกคพฺภสายึวิปฺปสฺสิ โมหกลุสิกตมานสสฺส,สปฺปํ สุโฆรมุปทสฺสิย ทีฆทสฺสีปญฺญาสุปารมิมปูรยิ ภุริเมโธ;

() (เสณกปณฺฑิต จริยํ;

)

(សេនកបណ្ឌិតចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសេនកបណ្ឌិត ជាអ្នកមានប្រាជ្ញាចក្ខុវែងឆ្ងាយ មានប្រាជ្ញាធំធេង បានឃើញច្បាស់នូវពស់ដ៏កាចសាហាវដែលដេកនៅក្នុងយាមរបស់ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ដែលមានចិត្តសៅហ្មងដោយមោហៈ ហើយបានបង្ហាញពស់នោះដល់គេ រួចបំពេញនូវបញ្ញាបារមីដ៏ឧត្តម។

๒๘.

២៨.

โย ยํ มโหสธสมาขฺยสุธี สุธีโสอุมฺมคฺคสํวุตนิสคฺควติสโม’ปิ,อุมฺมคฺคโต’ว สพลํ มิถิลาธินาถํปญฺญาปชาปติปติ ริปุโต มุโมจ;

() (มโหสธจริยํ อิติ ปญฺญา ปารมี;

)

(មហោសថចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាមហោសថបណ្ឌិត ជាកំពូលនៃពួកអ្នកមានប្រាជ្ញា ទ្រង់មានសេចក្តីអត់ធន់ស្មើដោយផែនដី បានដោះលែងព្រះរាជាម្ចាស់ក្រុងមិថិលាព្រមទាំងកងទ័ពឲ្យរួចផុតពីកណ្តាប់ដៃនៃសត្រូវ តាមរយៈផ្លូវអ៊ុម៉ងគ៍ (ផ្លូវក្រោមដី) នោះឯង។ (ចប់ បញ្ញាបារមី)។

๒๙.

២៩.

วาเลนุ’ฬารวีริโย วีริเยน โฆรํสํสารทุกฺขมิว โย กิสกาลโก’ปิ,คมฺภีรสาครชลํ สปชานุกมฺปีอุสฺสิญฺจิตุํ สตตมารหิ สตฺตสาโร;

() (กาลก จริยํ)

(កាលកចរិយា) ព្រះពោធិសត្វទោះបីកើតជាសត្វតូចខ្មៅ (កាលកៈ) ក៏មានវីរិយៈដ៏ឧត្តមខ្ពង់ខ្ពស់ មានចិត្តអាណិតអាសូរដល់ពួកសត្វលោក បានចាប់ផ្តើមបាចទឹកសមុទ្រដ៏ជ្រៅដោយចុងកន្ទុយរបស់ខ្លួនជាប្រចាំ ដើម្បីឆ្លងកាត់នូវទុក្ខក្នុងសង្សារវដ្តដ៏គួរឲ្យខ្លាច។

๓๐.

៣០.

ราชามหาทิชนโก ชนกุนฺทจนฺโทคมฺภีรภุริสลิลํ สลิลากรํ โย,สูโร’รุพาหุวีริโย วีริยํ ตตารสํสารสินฺธุตรเณ ตรณีสรูโป;

() (มหาชนกจริยํ;

อิติ วีริยปารมิ;

)

(មហាជនកចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះបាទមហាជនក ជាទីត្រេកអរនៃប្រជានុរាស្ត្រ ដូចជាព្រះចន្ទ ទ្រង់ជាវីរបុរសមានកម្លាំងដៃដ៏មហិមា បានហែលឆ្លងមហាសមុទ្រដែលមានទឹកដ៏ជ្រៅ និងធំទូលាយ ដោយវីរិយភាពរបស់ព្រះអង្គ ប្រៀបដូចជាទូកសម្រាប់ឆ្លងកាត់នូវសមុទ្រគឺសង្សារវដ្ត។ (ចប់ វីរិយបារមី)។

๓๑.

៣១.

โย ขนฺติตินฺตหทโย ยติขนฺติวาทีเฉทาปิเต’ปิ สกลํ สกลตฺตภาเว,สมปูตขนฺติชลเมวภูสํ สิเสจวฺยาปาทปาวกปทิตฺตกลาพุราเช;

() (ขนฺติวาที จริยํ)

(ខន្តិវាទីចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាខន្តិវាទីតាបស មានហឫទ័យជោកជាំដោយខន្តី ទោះបីជាត្រូវគេកាត់សរីរាង្គកាយទាំងអស់ឲ្យដាច់ចេញពីគ្នាក៏ដោយ ក៏នៅតែស្រោចស្រពនូវទឹកគឺខន្តីដ៏បរិសុទ្ធទៅលើព្រះបាទកលាបុដែលកំពុងឆេះរោលរាលដោយភ្លើងនៃព្យាបាទ (សេចក្តីក្រោធ)។

๓๒.

៣២.

โย ธมฺมปาลนปโร สุสุ ธมฺมปาโลการาปิเต’ปิ วธเกห’สิมาลกมฺมํ,อาสนฺนตาปนิรยมฺหิ ปตาปราเชขนฺตึ ปวตฺตยิ มนปฺปิตขนฺติเมตฺโต;

() (ธมฺมปาล จริยํ;

อิติ ขนฺติปารมี;

)

(ធម្មបាលចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាធម្មបាលកុមារ ជាអ្នកខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងធម៌ ទោះបីជាត្រូវព្រះរាជាបង្គាប់ឲ្យពួកឃាតកកាត់ដៃនិងជើងចេញក៏ដោយ ក៏នៅតែរក្សានូវខន្តីចំពោះព្រះបាទមហាបតាបៈដែលជិតនឹងធ្លាក់ទៅកាន់នរកដ៏ក្តៅក្រហាយ ដោយចិត្តដែលប្រកបដោយខន្តី និងមេត្តា។ (ចប់ ខន្តីបារមី)។

๓๓.

៣៣.

โย อนฺตรีปคภยํกรสุํสุมาร-มุทฺธาสมปฺปิตปโท กปิราชภูโต,ทินฺนํ ปฏิญฺญมนุกุพฺพมนญฺญลพฺภํนชฺชา ปปาต ปรตีรมสจฺจภีรู;

() (กปิราช จริยํ)

(កបិរាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាស្តេចស្វា បានដាក់ជើងលើក្បាលសត្វក្រពើដ៏គួរឲ្យខ្លាចក្នុងកណ្តាលទន្លេ ដើម្បីធ្វើតាមសេចក្តីសន្យាដែលបានផ្តល់ឲ្យ ដែលមិនអាចវាងវេសបានឡើយ ហើយជាអ្នកខ្លាចចំពោះមុសាវាទ ក៏បានលោតទៅកាន់ត្រើយម្ខាងនៃទន្លេ។

๓๔.

៣៤.

โย สจฺจปารมิปโร วสิ ปจฺจนาโมสจฺเจน สจฺจมหีสนฺธิย สจฺจทสฺสี,โปรึ สมคฺคกรณึ สิริชมฺพุทีเปสมฺปาลยํ สกลโลกมโวจ วาจํ;

() (สจฺจสวฺภย จริยํ;

)

(សច្ចសវ្ហយចរិយា) ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានសីលធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ មាននាមថា សច្ចៈ ជាអ្នកបង្អោនទៅក្នុងសច្ចបារមី បានឃើញនូវសច្ចៈ បានផ្សារភ្ជាប់ផែនដីដោយសច្ចៈ បានរក្សានូវសេចក្តីសាមគ្គីក្នុងបុរី ក្នុងជម្ពូទ្វីបដ៏រុងរឿង ហើយបានពោលនូវវាចាដល់សត្វលោកទាំងពួង។

๓๕.

៣៥.

โย วฏฺฏโปตกทิโช อวิรูฬฺหปกฺข-ปาโท’ติขุทฺทกกุลาวกคพฺภสายี,สจฺเจน โสฬสกริสมิตปฺปเทเสทาวคฺคินิพฺพุติมกา ถิรมายุคนฺตํ;

() (วฏฺฏโปตก จริยํ;

)

(វដ្ដបោតកចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាកូនសត្វទទា មានស្លាបនិងជើងមិនទាន់ដុះនៅឡើយ ដេកនៅក្នុងសំបុកដ៏តូចច្រឡឹង ដោយអំណាចនៃសច្ចៈ ទ្រង់បានធ្វើឲ្យភ្លើងព្រៃរលត់ទៅក្នុងទីកន្លែងមានប្រមាណ ១៦ ករីសៈ ឲ្យនៅជាកន្លែងមានសុវត្ថិភាពរហូតដល់អស់កប្ប។

๓๖.

៣៦.

โย คิชฺฌกากพกพาณกภกฺขภุต-พนฺธุ นิทาฆรวิตาปปริกฺขยา’เป,ริตฺเต สรมฺหิ ปริโมจยิ มจฺฉราชาสจฺเจน’กาลชลทาคมปจฺจเยน;

() (มจฺฉราช จริยํ;

)

(មច្ឆរាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាស្តេចត្រី កាលដែលពួកញាតិទាំងឡាយត្រូវកា្លយជាចំណីនៃសត្វត្មាត ក្អែក ស្ទាយ និងសត្វស៊ីត្រីទាំងឡាយ ក្នុងខណៈដែលស្រះទឹកត្រូវរីងស្ងួតដោយកំដៅព្រះអាទិត្យក្នុងរដូវក្តៅ ទ្រង់បានជួយសង្គ្រោះពួកត្រីទាំងនោះឲ្យរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ ដោយអំណាចនៃសច្ចៈ ដែលជាហេតុនាំឲ្យមានមេឃបង្អុរភ្លៀងធ្លាក់មកខុសកាលវេលា។

๓๗.

៣៧.

ทุฏฺฐาหิทฏฺฐวิสเวควิมุจฺฉิตํ โยมณฺฑพฺพตาปสวโร’รสยญฺญทตฺตํ,กตฺวาน สจฺจกิริยํ กรุณาย กณฺห-ทีปายโน มุนิ มุโมจ ตมาปทมฺหา;

() (กณฺหาทีปายน จริยํ;

)

(កណ្ហទីបាយនចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាកណ្ហទីបាយនមុនី ដោយចិត្តប្រកបដោយករុណា បានធ្វើនូវសច្ចកិរិយា ហើយបានជួយសង្គ្រោះយញ្ញទត្តកុមារ ជាកូនរបស់មណ្ឌព្យតាបស ដែលកំពុងសន្លប់បាត់ស្មារតីដោយសារពិសពស់ដ៏កាចសាហាវខាំ ឲ្យរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់នោះ។

๓๘.

៣៨.

โย โปริสาทวสโค สุตโสมราชารชฺเช ติโยชนสเต สกชีวิเต’ปิ,สจฺจํ รรกฺข นนุ สจฺจปโร นิราโสทินฺนํ ปฏิสฺสวมุภินฺนมปานุกุพฺพํ;

() (สุตโสมจริยํ;

อิติ สจฺจปารมี;

)

(សុតសោមចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះបាទសុតសោម ទោះបីជាធ្លាក់ទៅក្នុងអំណាចនៃយក្សស៊ីមនុស្ស (បោរិសាទ) ក៏បានរក្សានូវសច្ចៈ សូម្បីតែត្រូវលះបង់រាជសម្បត្តិដែលមានទំហំបីរយយោជន៍ និងជីវិតរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ទ្រង់ជាអ្នកបង្អោនទៅក្នុងសច្ចៈ មិនមានសេចក្តីប្រាថ្នាឡើយ បានធ្វើតាមសន្យាដែលបានផ្តល់ឲ្យដល់ជនទាំងពីរ។ (ចប់ សច្ចបារមី)។

๓๙.

៣៩.

นิพฺพินฺนรชฺชวิภโว ภวภีรูตายโย มูคปกฺขพธิรากติ มูคปกฺโข,นีเต นิขาตุมปกิ สีวถิกาวกาเสทฬฺหํ อธิฏฺฐิตวตํ วต โนชหาสิ;

() (เตมิยจริยํ;

อิติ อธิฏฺฐาน ปารมี;

)

(តេមិយចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាតេមិយកុមារ មានសេចក្តីនឿយណាយក្នុងរាជសម្បត្តិ ព្រោះខ្លាចភ័យក្នុងភព ទើបធ្វើជាមនុស្សគ ថ្លង់ និងពិការ (មូគបក្ខៈ) ទោះបីជាត្រូវគេនាំយកទៅដើម្បីកប់ក្នុងព្រៃស្មសាន ក៏មិនបានលះបង់នូវសមាទានគឺអធិដ្ឋានដ៏មាំមួនរបស់ព្រះអង្គឡើយ។ (ចប់ អធិដ្ឋានបារមី)។

๔๐.

៤០.

เมตฺตวิหารปรโม ปิตุรนฺธยฏฺฐิโย โสมโสมฺมยทโย’ปิ สุวณฺณสาโม,วาเฬหิ สมฺปริวุโต ปวเน วิหาริเมตฺตาขฺยปารมิมปูรยิ ปาปภีรู;

() (สุวณฺณสามจริยํ;

)

(សុវណ្ណសាមចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាសុវណ្ណសាម មានចិត្តបង្អោនទៅក្នុងមេត្តាវិហារធម៌ដ៏ក្រៃលែង ជាឈើច្រត់របស់មាតាបិតាដ៏ខ្វាក់ភ្នែក មានចិត្តទន់ភ្លន់ និងមានរូបរាងល្អឆើតឆាយ ទ្រង់បានរស់នៅក្នុងព្រៃដោយមានសត្វសាហាវទាំងឡាយចោមរោមហែហម ហើយជាអ្នកខ្លាចចំពោះបាប បានបំពេញនូវមេត្តាបារមី។

๔๑.

៤១.

โย เอกราชวิสุโต ภุวิ กาสิราชาเมตฺตากลตฺตทุติโย สกชีวิเต’ปิ,อวฉินฺนรชฺชวิภาเว ปฏิปกฺขราเชเมตฺตาย สมฺผริ สมํ ปริภาวิตาย;

() (เอกราชจริยํ;

อิติ เมตฺตา ปารมี;

)

(ឯករាជចរិយា) ព្រះពោធិសត្វកើតជាព្រះបាទឯករាជ ជាស្តេចក្នុងដែនកាសី មានមេត្តាធម៌ជាគូកន ទោះបីជាត្រូវលះបង់ជីវិតរបស់ខ្លួន និងត្រូវស្តេចជាសត្រូវដណ្តើមយករាជសម្បត្តិទាំងអស់ទៅក៏ដោយ ក៏នៅតែផ្សាយមេត្តាចិត្តដ៏ស្មើគ្នាដែលបានចម្រើនល្អហើយ ទៅកាន់ស្តេចជាសត្រូវនោះ។ (ចប់ មេត្តាបារមី)។

๔๒.

៤២.

ยา โลเมหํสวิสุโต’ปิ ตุลาสริกฺโขมานาวมานนกเรสุ สุเข จ ทุกฺข,วาสํ จวฏฺฐิปริกิณฺณสุสานมชฺเฌเวรํ อเวรมนุเปจฺจ รรกฺขุ’เปกฺขํ;

() (โลมหํสจริยํ;

อิติ อุเปกฺขาก ปการมึ)

សូម្បីក្នុងកាលដែលតថាគតល្បីល្បាញក្នុងលោមហំសចរិយា តថាគតក៏ជាអ្នកស្មើដូចជាជញ្ជីង ក្នុងបុគ្គលអ្នកធ្វើនូវសេចក្ដីរាប់អាន និងការមើលងាយ និងក្នុងសុខ និងទុក្ខ តថាគតសម្រេចការនៅកណ្ដាលព្រៃខ្មោចដែលដេរដាសដោយឆ្អឹង មិនចូលទៅជិតនូវការចងពៀរ និងការមិនចងពៀរ បានរក្សានូវឧបេក្ខាបារមី។ (លោមហំសចរិយា នេះជាឧបេក្ខាបារមី)

๔๓.

៤៣.

โส โพธิยา’ภินิยโต ปริปกฺกญาโณพุทฺธงฺกุโร’ปจิตปารมิตาพเลน,นิชฺฌามตณฺห’สิตกญฺชกฺขุปฺปิปาส-โลกนฺตโรรุนิรเยสุ น ชาตุ ชาโต;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរនោះ ជាអ្នកបម្រុងទុកដើម្បីត្រាស់ដឹង មានញាណទុំជោរហើយ ដោយកម្លាំងនៃបារមីដែលបានសន្សំទុកហើយ មិនដែលកើតក្នុងលោកន្តរនរកដ៏ធំ និងក្នុងពួកប្រេតដែលត្រូវភ្លើងដុតព្រោះតណ្ហា (និជ្ឈាមតណ្ហិកប្រេត) និងពួកប្រេតដែលស្រេកឃ្លានអាហារឡើយ។

๔๔.

៤៤.

นาลตฺถ ปณฺฑกนปุํสกมูคปกฺข-ฉจฺจนฺธชาติพธิริตฺถิชฬตฺตภาวํ,โส มกฺขิกามกสกุตฺถกิปิลฺลิกาทิ-ชาตฺยา นปาตุภวิ กีฏปฏงฺคชาตฺยา;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរនោះ មិនធ្លាប់បាននូវអត្តភាពជាខ្ទើយ ជាមនុស្សឥតប្រដាប់ភេទ ជាមនុស្សគ ជាមនុស្សខ្វិន ជាមនុស្សខ្វាក់ពីកំណើត ជាមនុស្សថ្លង់ ជាស្រី និងជាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅឡើយ ហើយទ្រង់មិនដែលកើតក្នុងកំណើតជាសត្វរុយ មូស សត្វល្អិត អង្ក្រង និងពួកសត្វល្អិតចង្រៃ សត្វកណ្ដូបឡើយ។

๔๕.

៤៥.

นาลตฺถ คนฺธคชโต ปุถุลตฺต ภาวํนาลตฺถ วฏฺฏสุสุกา สุขุมนฺต ภาวํ,นาลตฺถ อุมฺทนมมฺมนกตฺต ภาวํนาลตฺถ เอวมติหีนตรตฺต ภาวํ;

មិនធ្លាប់បាននូវអត្តភាពធំធាត់ហួសប្រមាណជាងដំរីស្ទើរ (គន្ធគជៈ) មិនធ្លាប់បាននូវអត្តភាពតូចល្អិតដូចជាសត្វក្រួច និងត្រីផ្សោត មិនធ្លាប់បាននូវអត្តភាពជាមនុស្សឆ្កួត និងមនុស្សនិយាយរដប់ឡើយ មិនធ្លាប់បាននូវអត្តភាពដ៏ថោកទាបបំផុតបែបនោះឡើយ។

๔๖.

៤៦.

นาโหสิ มาตุวธโก ปิตุฆาตโก วานาโหสิ สงฺฆภิทุโร อรหนฺตฆาโต,นาโหสิ ทุฏฺฐหทเยน ตถาคตสฺสนาโหสิ สํชนนโก รุธิรสฺส กาเย;

()

មិនដែលជាអ្នកសម្លាប់មាតា ឬសម្លាប់បិតា មិនដែលជាអ្នកបំផ្លាញសង្ឃ (ធ្វើសង្ឃភេទ) មិនដែលជាអ្នកសម្លាប់ព្រះអរហន្ត និងមិនដែលជាអ្នកមានចិត្តប្រទូស្តធ្វើឲ្យព្រះលោហិតរបស់ព្រះតថាគតសម្រក់ចេញពីព្រះកាយឡើយ។

๔๗.

៤៧.

กมฺมํ ผขลํ ตทุภยํ ปฏิพาหิโน เยอุจฺเฉททิฏฺฐิคติกา วิหรึสุ เตสํ,ลทฺธึ กทาจิ นปรามสิ สทฺทหาโนกมฺมํ ผลํ นิยตโพธิปรายโณ โส;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរនោះ ជាអ្នកមានការត្រាស់ដឹងដ៏ទៀងទាត់ក្នុងខាងមុខ ជឿកម្ម និងផលនៃកម្ម មិនដែលប្រកាន់យកនូវលទ្ធិរបស់ពួកជនអ្នកមានអច្ឆេទទិដ្ឋិ ដែលជាអ្នកបដិសេធកម្ម និងផលទាំងពីរនោះឡើយ។

๔๘.

៤៨.

ยสฺมึ ภเว ภวติ นามจตุกฺกมตฺตํตตฺรา’ปิ ปุญฺญกรณตฺถ มสญฺญสตฺเต,อฏฺฐานโต นปฏิสนฺธิมคณฺหิ สุทฺธา-วาเสสุ ปญฺจสุ กทาจิ ปปญฺจภีรู;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរនោះ ជាអ្នកខ្លាចចំពោះធម៌ជាគ្រឿងយឺតយូរ (បបញ្ចធម៌) មិនដែលចាប់បដិសន្ធិក្នុងអរូបភពដែលមានត្រឹមតែនាមក្ខន្ធ ៤ និងក្នុងអសញ្ញសត្វព្រហ្ម ព្រោះជាទីដែលមិនអាចធ្វើបុណ្យបាន និងមិនដែលចាប់បដិសន្ធិក្នុងសុទ្ធាវាសភពទាំង ៥ ឡើយ ព្រោះជាឋានៈមិនគួរកើតឡើង។

๔๙.

៤៩.

พุทฺธงฺกุโร นิยตโพธิปโท กทาจิทีฆายุเกสุ’ปิภเวสุ สุขานเปโข,กตฺวา’ธิมุตฺติวจนํ อิธ ชีวโลเกนิพฺพตฺติ โส ติทสปารมิปูรณตฺถํ;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរមានផ្លូវត្រាស់ដឹងដ៏ទៀងទាត់នោះ មិនអាឡោះអាល័យចំពោះសុខក្នុងភពទាំងឡាយដែលមានអាយុវែងឡើយ ទ្រង់ធ្វើនូវអធិមុត្តិកាលកិរិយា (ការបង្អោនចិត្តស្លាប់) ហើយមកកើតក្នុងលោកនេះ ដើម្បីបំពេញបារមី ៣០ ឲ្យបរិបូណ៌។

๕๐.

៥០.

อิจฺเจวํ โส ปุริสนิสโภ ทุปฺปเวสสฺส โพธิ-ปาสาทสฺสา’วตรณสมตฺตึสติสฺเสณิรูปํ,นิปฺผาเทนฺโต ปรหิตรโต ปารมีธมฺมชาตํสํสาเร สํสริ จิรตรํ โฆรทุกฺขํ ติติกฺขํ;

()

ព្រះបុរិសាសភៈ (បុរសដ៏ប្រសើរ) នោះ កាលបង្កើតនូវពួកធម៌គឺបារមី ដែលប្រៀបដូចជាកាំជណ្ដើរ ៣០ សម្រាប់ឡើងទៅកាន់ប្រាសាទគឺការត្រាស់ដឹងដែលបុគ្គលចូលទៅបានដោយកម្រ ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ បានអត់ធន់នឹងទុក្ខដ៏ខ្លាំងក្លា អន្ទោលទៅក្នុងសង្សារវដ្តអស់កាលដ៏យូរអង្វែង។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป ทุเรนิทาเน ปารมิธมฺมาภิสงฺขรณ ปวตฺติ ปริทีโป จตุตฺโถ สคฺโค.

សព្វសិទ្ធិការកណ្ឌទី ៤ ស្ដីពីការសម្ដែងនូវការសន្សំធម៌គឺបារមី ក្នុងទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងសេចក្ដីរីករាយឲ្យកើតឡើងដល់ហឫទ័យនៃកវីទាំងពួង ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

อตฺถวตฺตปทํ นานาวณฺณมณฺณวชานฺวิตํ,ปตฺถฺยาวตฺตมิวาโหสิ เชตุตฺตรปุรํ ปุเร;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

ក្នុងកាលមុន ទីក្រុងជេតុត្តរៈ បានជាទីក្រុងដ៏រុងរឿង ហាក់បីដូចជាគាថាបត្ថ្យាវត្ត ដែលប្រកបដោយបទមានសេចក្ដីដ៏មានប្រយោជន៍ និងប្រកបដោយអក្សរមានពណ៌ផ្សេងៗ។ (សិលេសពន្ធនៈ)

๒.

២.

ปริขาเมขลาทาม พทฺธปาการโสณินี,รราช ราชธานี สา วธูว ปติมณฺฑิตา;

()

រាជធានីនោះ រុងរឿងដូចជាស្រីក្រមុំដែលគេតុបតែងហើយ មានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រៀបដូចជាខ្សែក្រវាត់ និងមានកំផែងព័ទ្ធជុំវិញប្រៀបដូចជាត្រគាក។

๓.

៣.

มณิสิงฺคํสุมาลาภิ พาลํสุมาลิวิพฺภมํ,สสงฺกมณฺฑลํ ตสฺมึ ปลมฺเหสา’ภีสาริกา;

()

ក្នុងរាជធានីនោះ ព្រះចន្ទ្រមណ្ឌលដែលមានពន្លឺចាំងចេញពីកំពូលប្រាសាទធ្វើអំពីកែវមណី ហាក់ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យខ្ចី បានញ៉ាំងនាងអភិសារិកា (ស្រីលបទៅជួបសហាយ) ឲ្យលបដើរទៅ។

๔.

៤.

อินฺทิรามนฺทิรา’มนฺทมณิมนฺทิรสาลินี,เหมทฺธชาวลิ ตสฺมึ กิฬาปยิ กลาปิโน;

()

ក្នុងរាជធានីនោះ ដែលជាលំនៅនៃព្រះសិរី (នាងលក្ស្មី) ដ៏រុងរឿងដោយប្រាសាទកែវមណីដ៏ច្រើន ជួរនៃទង់មាសបានធ្វើឲ្យពួកក្ងោកនាំគ្នារាំលេង។

๕.

៥.

รราช นาคราชานํ กปฺปิตาภรเณหิ จ,ทาฐาหิ ทานธาราหิ เมฆวจฺฉนฺตา’ว สา ปุรี;

()

រាជធានីនោះ រុងរឿងដោយសារដំរីដ៏ប្រសើរទាំងឡាយដែលគេតុបតែងគ្រឿងអលង្ការ មានភ្លុក និងទឹកមទៈហូរស្រក់ចុះមក ហាក់បីដូចជាពពកកំពុងបង្អុរភ្លៀង។

๖.

៦.

ตุรงฺคนิกโรณฺฑุตธุลิธูสริตมฺพรํ,นิวาริตาตปํรงฺควิตานสฺสิริมาหริ;

()

ធូលីដែលហុយឡើងដោយហ្វូងសេះ បានធ្វើឲ្យផ្ទៃមេឃទៅជាពណ៌ប្រផេះ ជួយបិទបាំងកម្ដៅថ្ងៃ នាំមកនូវសិរីសួស្ដីដូចជាពិដានដ៏មានពណ៌ចម្រុះ។

๗.

៧.

นีลเสวาลธมฺมิลฺลา สมฺผุลฺลกมลา’นนา,ตหิมุปฺปลโลล’กฺขี หํสปีนปโยธรา;

()

ស្រះឈូកទាំងឡាយក្នុងទីនោះ ប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ មានសារាយពណ៌ខៀវជាផ្នួងសក់ មានផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយជាផ្ទៃមុខ មានផ្កាឧប្បលជាភ្នែកដ៏រវើក និងមានហ្វូងហង្សជាដោះដ៏ទ្រលុកទ្រលន់។

๘.

៨.

กิญฺชกฺขราชิรสานารุทฺธโรธนิตมฺพินี,ภิงฺคาลิมณิมญฺชิรา นารี’วา’สุํ สโรชินี;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

ស្រះឈូកទាំងឡាយនោះ ប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ មានជួរលម្អងផ្កាជាខ្សែក្រវាត់ មានច្រាំងស្រះជាត្រគាក និងមានហ្វូងឃ្មុំជាកងជើងកែវមណី។ (សិលេសពន្ធនៈ)

๙.

៩.

เกวกลํ กปฺปรุกฺเขหิ วินา สา ราชธานฺย’หุ,วิสาณาราชธานี’ว สพฺพสมฺปตฺติสาลินี;

()

រាជធានីនោះ ប្រកបដោយសម្បត្តិទាំងពួង វៀរលែងតែដើមកប្បព្រឹក្សចេញ ហាក់បីដូចជាឋានសួគ៌ដ៏រុងរឿង។

๑๐.

១០.

กทาจิ ปุริสาชญฺโญ ราชา’โหสิ ปุเร ตหึ,เวสฺสนฺตโร’ตินาเมน วิสฺสุโต ภุวนตฺตเย;

()

ក្នុងកាលម្ដងនោះ មានព្រះរាជាជាបុរសដ៏ប្រសើរមួយព្រះអង្គ ព្រះនាម វេស្សន្តរ ល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងបី បានសោយរាជ្យក្នុងបុរីនោះ។

๑๑.

១១.

กุมาโร’ว สมาโน โส ทานกีฬาปรายโณ,กายูปคานิ ธาตีนํ รตนาภรณานิ’ปิ;

()

សូម្បីក្នុងកាលដែលទ្រង់នៅជាព្រះកុមារនៅឡើយ ព្រះអង្គក៏ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងការលេងគឺការបរិច្ចាគទាន ទ្រង់បានបរិច្ចាគសូម្បីតែគ្រឿងអលង្ការកែវមណីដែលជាប់នឹងកាយរបស់ពួកមេដោះ។

๑๒.

១២.

ขณฺฑาขณฺฑํ กริตฺวาน นวกฺขนฺตุํ กปริจฺจชิ,เอวํ พาหิรวตฺถูนิททนฺโต อฏฺฐวสฺสิโก;

()

ទ្រង់បានកាត់គ្រឿងអលង្ការទាំងនោះជាកង់ៗ ហើយបរិច្ចាគអស់ប្រាំបួនដង កាលដែលទ្រង់បរិច្ចាគនូវពាហិរវត្ថុ (វត្ថុខាងក្រៅ) យ៉ាងនេះ ក្នុងព្រះជន្ម ៨ វស្សា...

๑๓.

១៣.

ปาสาทมภิรีหิตฺวา โสนิสชฺชา’ภิยาจนํ,ทสฺสามี’ติ วิจินฺเตสิ สิสกฺขิมํสโลหิตํ;

()

ព្រះអង្គយាងឡើងកាន់ប្រាសាទ គង់លើកៅអី ហើយទ្រង់ព្រះចិន្តាថា បើមានអ្នកមកសុំ តថាគតនឹងឲ្យនូវក្បាល ភ្នែក សាច់ និងឈាម។

๑๔.

១៤.

สุเขธิโต มหาสตฺโต สุกฺกปกฺเข’ว จนฺทิมา,ปาเลสิ ทสธมฺเมน ปตฺวา รชฺชสิรึ ปชํ;

()

ព្រះមហាសត្វដែលចម្រើនដោយសេចក្ដីសុខ ដូចជាព្រះចន្ទក្នុងខ្នើត កាលបានសម្រេចនូវរាជសម្បត្តិហើយ បានគ្រប់គ្រងប្រជារាស្ត្រដោយទសពិធរាជធម៌។

๑๕.

១៥.

นิสชฺโช ปริปาสาเท โส ราชา เอกทา รโห,กามานํ สงฺกิเลสญฺจ โวการาทีนวํ สริ;

()

ថ្ងៃមួយ ព្រះរាជានោះគង់នៅទីស្ងាត់ក្នុងប្រាសាទ ទ្រង់រលឹកឃើញនូវសេចក្ដីសៅហ្មងនៃកាមទាំងឡាយ និងទោសនៃបញ្ចវោការភពជាដើម។

๑๖.

១៦.

ปพฺพชฺชาหิรโต ราชา นิพฺพินฺโต วิภเวภเว,สมฺปตฺติสารมาทาย หิตฺวา รชฺชสิรึ วรํ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ត្រេកអរក្នុងផ្នួស នឿយណាយក្នុងភព និងសម្បត្តិ ទ្រង់កាន់យកនូវសារៈនៃសម្បត្តិ (ដោយការបរិច្ចាគ) ហើយលះបង់នូវរាជសិរីដ៏ប្រសើរ...

๑๗.

១៧.

มตฺตมาตงฺคราชา’ว อคฺคิปชฺชลกานนา,รุทโต ญาติสงฺฆสฺส อคารสฺมา’ภิ นิกฺขมี;

()

ទ្រង់បានយាងចេញចាកព្រះខ្នង (ផ្ទះ) ក្នុងកាលដែលពួកញាតិកំពុងយំសោក ហាក់បីដូចជាស្ដេចដំរីដ៏ចុះប្រេង យាងចេញចាកព្រៃដែលកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ។

๑๘.

១៨.

จมฺปกาโสกวกุลตรุสณฺฑสุมณฺฑิตํ,สิขณฺฑิมณฺฑลาขณฺฑกีฬํ โกกิลกูชนํ;

()

(ទ្រង់យាងទៅកាន់ព្រៃ) ដែលលម្អដោយដងព្រៃនៃដើមចម្ប៉ា ដើមអសោក និងដើមពិកុល ជាទីលេងកម្សាន្តនៃហ្វូងក្ងោក និងមានសំឡេងយំនៃសត្វតាវៅ។

๑๙.

១៩.

อเนกมิคปกฺขีนมาสยํ สลิลาสยํ,วีกาสกุสุมาโมทปฺปวาสิตสมีรณํ;

()

ជាទីអាស្រ័យនៃពួកម្រឹគ និងបក្សីជាច្រើន មានស្រះទឹក និងមានខ្យល់បក់នាំមកនូវក្លិនក្រអូបនៃផ្កាឈើដែលកំពុងរីក។

๒๐.

២០.

มธุมตฺตา’ลิงฺธงฺการนิพฺภร’มฺพุรุหากรํ,สมฺปาตนิชฺฌรา’ราวคมฺภีรภุริภูธรํ;

()

មានស្រះឈូកដ៏ពេញប្រៀបដោយសំឡេងហ្វូងឃ្មុំដែលស្រវឹងនឹងទឹកឃ្មុំ និងមានភ្នំដ៏ធំធេងលាន់ឮដោយសំឡេងទឹកធ្លាក់ហូរចុះមក។

๒๑.

២១.

ปวเวกกฺขมํ วงฺกปพฺภารํ คิริคพฺภรํ,ทุปฺปเวสปกถํ วงฺกคิรินามตโปวนํ;

()

ជាទីសមគួរដល់ការវិវេក មានចង្កេះភ្នំ និងល្អាងភ្នំវៀចវេរ ជាព្រៃតបៈដែលបុគ្គលចូលទៅបានដោយកម្រ មានឈ្មោះថា វង្កបព៌ត។

๒๒.

២២.

ปตฺวา ลทฺเธ’สิปพฺพชฺชา กวิลาโส โส มหีภุโช,จรนฺโต พฺรหฺมจริยํ จิรสฺสํ วีตินามยิ;

()

ព្រះរាជាដ៏មានសិរីនោះ លុះយាងទៅដល់ហើយ ក៏បានសាងផ្នួស ប្រព្រឹត្តធម៌ដ៏ប្រសើរ (ព្រហ្មចរិយធម៌) អស់កាលដ៏យូរអង្វែង។

๒๓.

២៣.

ตสฺสรญฺโญ มเหสิปิ มทฺทีนาม สุเขธิตา,ปุตฺตธีตูภิสทฺธึ ตํ ตโปวนมุปาวิสิ;

()

សូម្បីព្រះមហេសីរបស់ព្រះរាជានោះ ព្រះនាម មទ្រី ដែលធ្លាប់ចម្រើនដោយសេចក្ដីសុខ ក៏បានយាងចូលទៅកាន់ព្រៃតបៈនោះ ជាមួយព្រះរាជបុត្រ និងព្រះរាជបុត្រីដែរ។

๒๔.

២៤.

มหิจฺโฉ ปูชโกวิปฺโป ตทา พีคจฺฉทสฺสโน,เยน เวสฺสนฺตโรสตฺตสาโร เตนุปสงฺกมิ;

()

ក្នុងកាលនោះ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ ជូជក ជាអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាធំ មានរូបរាងគួរឲ្យខ្ពើម បានដើរចូលទៅរកព្រះបាទវេស្សន្តរ ដែលជាបុគ្គលមានចិត្តដ៏រឹងមាំ។

๒๕.

២៥.

อตฺโถ กมฺมกเรหี’ติ ชราชชฺชริตสฺส เม,ปุตฺตญฺจธีตรํ ยาจี ธีรํ ปตฺวา ทยาปรํ;

()

ព្រាហ្មណ៍នោះចូលទៅជិតព្រះរាជាដ៏មានប្រាជ្ញា និងប្រកបដោយសេចក្ដីអាណិតអាសូរ ហើយទូលសុំព្រះរាជបុត្រ និងព្រះរាជបុត្រី ដោយពាក្យថា ខ្ញុំព្រះអង្គគ្រាំគ្រាដោយជរា មានសេចក្ដីត្រូវការអ្នកបម្រើការងារ។

๒๖.

២៦.

อุโภ กณฺหาชินํ ชาลึ สเสนหภารภาชนํ,สมฺมาสมฺโพธิกาโม โส ตณฺหาทาสพฺยมุตฺติยา;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ប្រាថ្នានូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញាណ ដើម្បីរួចផុតពីភាពជាខ្ញុំបម្រើនៃតណ្ហា ទ្រង់បានបរិច្ចាគព្រះរាជបុត្រទាំងពីរគឺ ព្រះជាលី និងនាងក្រស្នា ដែលជាទីស្រឡាញ់ដ៏ជ្រាលជ្រៅ។

๒๗.

២៧.

ทกฺขิโณทกสมฺปุตชูชก’ญฺชลิภาชเน,สมปฺปยิตฺถ พนฺธิตฺวา อคมา’ทาย นิทฺทโย;

()

ទ្រង់បានច្រួចទឹកទក្សិណោទកលើដៃរបស់ជូជកព្រាហ្មណ៍ ហើយប្រគល់កូនទាំងពីរឲ្យ ឯព្រាហ្មណ៍ដ៏សាហាវគ្មានចិត្តមេត្តា ក៏បានចងកុមារទាំងពីរនោះ ហើយនាំយកទៅ។

๒๘.

២៨.

ทานาธิมุตฺตีวีมํสี วิปฺปากปฺเปนุ’ปาคโต,สํยาจิ เทวราชา’ถ มทฺทิเทวึ ปติพฺพตํ;

()

លំដាប់នោះ ស្ដេចទេវតា (ព្រះឥន្ទ្រ) ក្លែងខ្លួនជាព្រាហ្មណ៍ យាងមកដើម្បីល្បងមើលចិត្តដែលបង្អោនទៅក្នុងទាន បានទូលសុំព្រះនាងមទ្រីទេវី ដែលជាស្រីមានស្វាមីភក្តិ។

๒๙.

២៩.

ทกฺขิโณทกนิทฺโธตหตฺโถ โส ทกฺขิโณทกํ,กตฺวา เทเวสวิปฺปสฺส เทวึ เทโว ปริจฺจชิ;

()

ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរនោះ មានព្រះហស្តលាងស្អាតដោយទឹកទក្សិណោទក ទ្រង់បានច្រួចទឹកទក្សិណោទក ហើយបរិច្ចាគព្រះទេវីដល់ព្រាហ្មណ៍ដែលជាស្ដេចទេវតានោះ។

๓๐.

៣០.

สตฺตกฺขตฺตุํ ปกมฺปิตฺถ ตสฺส ปารมิเตชสา,สาธุสาธูติ ปตฺตานุโมทนฺตี’ว มหีวธู;

()

ផែនដីបានញាប់ញ័រអស់ប្រាំពីរដង ដោយតេជះនៃបារមីរបស់ព្រះអង្គ ហាក់បីដូចជាព្រះធរណីកំពុងអនុមោទនាថា សាធុ សាធុ។

๓๑.

៣១.

อิจฺเจวํ ปุริสารญฺโญ ปริปาจินปารมี,มณิรํสิสฺมุชฺโชต ปาสาทสตลงฺกเต;

()

ព្រះបុរិសាសភៈនោះ កាលបានបំពេញបារមីឲ្យបរិបូណ៌យ៉ាងនេះហើយ (បានទៅកើត) ក្នុងប្រាសាទដែលលម្អដោយកំពូលរាប់រយចាំងពន្លឺកែវមណី...

๓๒.

៣២.

มนฺทมนฺทานิโลณฺฑูต ปญฺจวณฺณทฺธชาลีนํ,มณิกึกิณิชาลานุราวโสตรสายเน;

()

ដែលជាទីមានជួរទង់មានពណ៌ ៥ ត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗ និងមានសំឡេងនៃបណ្តាញកណ្ដឹងកែវមណីលាន់ឮពីរោះដូចជាទឹកអម្រឹតស្រោចស្រពត្រចៀក...

๓๓.

៣៣.

ทิพฺเพหิ นจฺจคีเตหิ วาทิเตหิ มโนรเม,กนฺทปฺปมณฺฑปาการ รงฺคมณฺฑปมณฺฑิเต;

()

ជាទីគួរឲ្យត្រេកអរដោយការរាំ ច្រៀង និងតន្ត្រីទិព្វ លម្អដោយរោងមហោស្រពដែលមានសណ្ឋានដូចជារោងនៃព្រះកាមទេព...

๓๔.

៣៤.

ทิพฺพนฺตทิพฺพราชูนํ อินฺทจาปสเตหิ’ว,จูฬามณีมรีจิหี สมฺพาธีกฬิต’มฺพเร;

()

ជាទីដែលផ្ទៃមេឃចង្អៀតណែនដោយកាំរស្មីនៃកែវចូឡាមណីរបស់ពួកទេវរាជដ៏រុងរឿង ហាក់បីដូចជាឥន្ទធនូរាប់រយខ្សែ...

๓๕.

៣៥.

อจฺฉราหิ กุจญฺจนฺทนมิตงฺคีหิ ทูรโต,วิธูตจนฺทิการาชิ จารุจามร มารุเต;

()

ជាទីដែលមានខ្យល់បក់ចេញពីផ្លិតសាមរដ៏ល្អ ដែលពួកនាងអប្សរាមានកាយលាបសម្រិតដោយខ្លឹមចន្ទន៍បក់រវីចៗពីចម្ងាយ...

๓๖.

៣៦.

สุตฺตปฺปพุทฺธโปโส’ว ตุสิเต ติทสาลเย,ตโต จวิตฺวา นิพฺพตฺติ หุตฺวา สนฺตุสิต’วฺหโย;

()

ទ្រង់ចាកលោកនេះទៅ ក៏បានទៅកើតក្នុងឋានសួគ៌តុសិត ដូចជាមនុស្សភ្ញាក់ពីដេក មាននាមថា សន្តុសិតទេវបុត្រ។

๓๗.

៣៧.

ทิพฺเพสุ ปญฺจกาเมสุ วสนฺโต ตุสิตาลเย,ปญฺจินฺทฺริยานิ โลเกกโลจโน ปริจารยิ;

()

ព្រះអង្គដែលជាចក្ខុតែមួយគត់របស់លោក កាលគង់នៅក្នុងឋានតុសិតនោះ បានសោយនូវទិព្វកាមគុណទាំង ៥ សម្រាន្តព្រះហឫទ័យ។

๓๘.

៣៨.

ตทา ทสสหสฺเสสุ จกฺกวาเฬสุ เทวตา,เอกตฺถ สนฺนิปติตา สุตฺวา พุทฺธหฬาหฬํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ពួកទេវតាក្នុងម៉ឺនលោកធាតុ បានមកប្រជុំគ្នាក្នុងទីជាមួយគ្នា ព្រោះបានឮនូវពាក្យកោលាហលអំពីព្រះពុទ្ធ (ពុទ្ធកោលាហល)។

๓๙.

៣៩.

เตโน’ปสงฺกมิตฺวาน เยนา’สิ ปุริสุตฺตโม,กตฺวา ตพฺพทนมฺโภชํ นยนาลิกุลาลยํ;

()

ពួកទេវតាទាំងនោះបានចូលទៅជិតព្រះបុរិសោត្តម (បុរសដ៏ប្រសើរ) នោះ ធ្វើនូវព្រះភក្ត្រប្រៀបដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ឲជាទីអាស្រ័យនៃភ្នែកដែលប្រៀបដូចជាហ្វូងឃ្មុំ។

๔๐.

៤០.

จูฬามณิมยุขมฺพุติทฺโธตจรณาสเน,พทฺธญฺชลิปุฏมฺโภชมกุลาติ สมปฺปยุํ;

()

ពួកទេវតាបានបង្អោនចុះទៀបព្រះបាទាដែលចាំងពន្លឺដោយកាំរស្មីនៃកែវចូឡាមណីរបស់ខ្លួន ហើយលើកដៃប្រណម្យដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកក្រពុំថ្វាយបង្គំ។

๔๑.

៤១.

จกฺกวตฺติปทํ สกฺกมารพฺรหฺมปทตยา,นโข มาริส ปตฺเถตฺวา ปารมี ปริปาจิตา;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏មានអាយុ ព្រះអង្គមិនមែនប្រាថ្នានូវឋានៈជាព្រះចក្រពត្តិ ឋានៈជាព្រះឥន្ទ្រ ឋានៈជាមារ ឬឋានៈជាព្រះព្រហ្មឡើយ ទើបសន្សំបារមីឲ្យបរិបូណ៌យ៉ាងនេះ។

๔๒.

៤២.

เวเนยฺยพนฺธุภุเตน สมฺมาสมฺโพธิมิจฺฉตา,ตยา มาริส กิจฺเฉน ปูริตา ทสปารมี;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏មានអាយុ ព្រះអង្គមានបំណងចង់ជាញាតិនៃវិនេយ្យសត្វ ប្រាថ្នានូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញាណ ទើបបានបំពេញបារមី ១០ ដោយលំបាកយ៉ាងនេះ។

๔๓.

៤៣.

สเทวกสฺส โลกสฺส หิตาย มาตุกุจฺฉิยํ,อุปฺปชฺชตูติ ยาจึสุ ตํธีรํ กรุณาปรํ;

()

ពួកទេវតាបានទូលសុំព្រះអង្គដ៏មានប្រាជ្ញា និងប្រកបដោយសេចក្ដីអាណិតអាសូរនោះថា សូមព្រះអង្គយាងចុះចាប់បដិសន្ធិក្នុងព្រះគភ៌របស់ព្រះមាតា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់លោកព្រមទាំងទេវតា។

๔๔.

៤៤.

สตวสฺสายุเหฏฺฐาปิ อุทฺธํ สหสหสฺสโต,ยสฺมา อกาโล พุทฺธานํ ตสฺมา กาลํ วิปสฺสิ โส;

()

ព្រោះថា កាលដែលអាយុមនុស្សថយចុះក្រោមមួយរយឆ្នាំ និងកាលដែលអាយុលើសពីមួយសែនឆ្នាំឡើងទៅ មិនមែនជាកាលគួរត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបពិចារណាមើលនូវកាលវេលា។

๔๕.

៤៥.

ยสฺมา อญฺเญสุ ทีเปสุ สมฺพุทฺธา โนปปชฺชเร,ชายนฺติ ชมฺพุทีปสฺมึ ตสฺมา ทีปํ วิปสฺสิ โส;

()

ព្រោះថា ព្រះសម្ពុទ្ធទាំងឡាយមិនដែលកើតក្នុងទ្វីបដទៃឡើយ តែងតែត្រាស់ដឹងក្នុងជម្ពូទ្វីបតែមួយគត់ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបពិចារណាមើលនូវទ្វីប។

๔๖.

៤៦.

ยสฺมา มิลกฺขเทเสสุ นูปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา,ชายเร มชฺฌิเม เทเส ตสฺมาเทสํ วิปสฺสิ โส;

()

ព្រោះថា ព្រះតថាគតទាំងឡាយមិនដែលកើតក្នុងបច្ចន្តប្រទេស (ប្រទេសក្រៅ) ឡើយ តែងតែកើតក្នុងមជ្ឈិមប្រទេស ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបពិចារណាមើលនូវប្រទេស។

๔๗.

៤៧.

ยสฺมา นชายเร เวสฺสสุทฺทตฺวเยสุ ชายเร,ขนฺติเย พฺราหฺมเณ พุทฺธา กุลํ ตสฺมา วิปสฺสิ โส;

()

ព្រោះថា ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយមិនដែលកើតក្នុងត្រកូលវេស្សៈ និងត្រកូលសុទ្ទៈឡើយ តែងតែកើតក្នុងត្រកូលក្សត្រ និងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបពិចារណាមើលនូវត្រកូល។

๔๘.

៤៨.

ยสฺมา อนญฺญวิสยา กุจฺฉิ สมฺพุทฺธมาตุยา,ตสฺมา อายุปริจฺเฉทวเสน ปสฺสิ มาตรํ;

()

ព្រោះថា ព្រះគភ៌របស់ព្រះពុទ្ធមាតា មិនមែនជាទីសាធារណៈដល់អ្នកដទៃឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបពិចារណាមើលនូវព្រះមាតា ដោយអំណាចនៃការកំណត់អាយុរបស់ព្រះនាង។

๔๙.

៤៩.

โลเกกโลจโน เอวํ กตฺวา ปญฺจาวโลกนํ,ตาสํ ปฏิญฺญํ ปาทาสิ กรุณาปุณฺณมานโส;

()

ព្រះអង្គដែលជាចក្ខុតែមួយគត់របស់លោក លុះធ្វើនូវមហាវីលោកនៈទាំង ៥ យ៉ាងនេះហើយ មានព្រះហឫទ័យពេញប្រៀបដោយសេចក្ដីអាណិតអាសូរ ក៏បានប្រទាននូវបដិញ្ញា (ការសន្យា) ដល់ពួកទេវតាទាំងនោះ។

๕๐.

៥០.

ตปฺปาทตามรสจุมฺพิต โมฬิมาลาสมฺปตฺตเทวปริสา’นฺตรธายิ ตาว,โอคยฺห นนฺทนวนํ ตุสิตาธิราชาตมฺหา จวี มติทยาทยินาสภาโย;

()

លំដាប់នោះ ពួកទេវតាដែលបានបង្អោនក្បាលមានកម្រងផ្កាទៅប៉ះនឹងព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ក៏បានបាត់ខ្លួនទៅ ឯស្ដេចនៃឋានតុសិតដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយប្រាជ្ញា និងសេចក្ដីអាណិតអាសូរ ក៏បានយាងចូលទៅកាន់សួននន្ទវ័ន ហើយច្យុតិចាកឋានសួគ៌នោះទៅ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานติทาเน ชินวํสทีเป ทุเรนิทาเน เวสฺสนฺตรจริยปฺปภุติเทวาราธนา ปวตฺติ ปริทีโป ปญฺจโม สคฺโค.

សគ្គៈទី ៥ ឈ្មោះថា វេសន្តរចរិយប្បភុតិទេវារាធនាបវត្តិបរិទីបៈ (ការសម្តែងនូវប្រវត្តិនៃការអារាធនារបស់ទេវតាមានការប្រព្រឹត្តរបស់ព្រះវេស្សន្តរជាដើម) ក្នុងទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគម្ពីរប្រទាននូវសេចក្តីរីករាយយ៉ាងក្រៃលែងដល់ហឫទ័យនៃកវីជនទាំងពួង ដែលព្រះយតិព្រះនាមមេធានន្ទបានរៀបរៀងទុកមកនេះ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

ชินวํสทีเป ทูเรนิทาน ภาโค ปฐโม.

ភាគទី ១ នៃទូរេនិទាន ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

ยา สตฺตสารปภวา สิริชมฺพุทีเปผีตา’มราวติปุรี’ว ปุรีวตํสา,อาทิจฺจวํสิกนรินฺทปเวณิ ภูมิลกฺขฺยาลยา กปิลวตฺถุปุรี ปุเร’สิ;

()

ក្នុងកាលមុន មានរាជធានីមួយឈ្មោះ កបិលព័ស្តុបុរី ជាគ្រឿងអលង្ការនៃបុរីទាំងឡាយ ក្នុងជម្ពូទ្វីបដ៏មានសិរី ដូចជាក្រុងអមរាវតីដ៏ស្តុកស្តម្ភ ជាប្រភពនៃសត្វដ៏ប្រសើរ ជាភូមិជាប្រពៃណីនៃស្តេចក្នុងអាទិច្ចវង្ស និងជាទីលំនៅនៃសិរីសួស្តី។

๒.

២.

วณฺเณหิ กณฺณสุขสทฺทรเสหิ ชาต-รูเปหิ อตฺถวิสเรหิ ยตีหิ ยุตฺตา,ยา ราชธานิ ปุถุปาณคณปฺปเทหิอาสี (วสนฺตติลกา) รจนา ยเถว;

() (สิเลส พนฺธนํ;

)

រាជធានីនោះ ប្រកបដោយវណ្ណៈទាំងឡាយ (មានក្សត្រជាដើម) ដោយរសនៃសំឡេងដ៏ជាទីសប្បាយដល់ត្រចៀក ដោយមាសទាំងឡាយ ដោយការផ្សាយទៅនៃទ្រព្យ ដោយពួកអ្នកសង្រួម និងដោយទីកន្លែងនៃពួកសត្វមានជីវិតដ៏ច្រើន ហាក់បីដូចជាការតែងកំណាព្យ (វសន្តតិលកា) ដែលប្រកបដោយអក្សរ រសនៃសព្ទដ៏ពិរោះ រូបភាព សេចក្តីដ៏ទូលំទូលាយ យតិ (ការឈប់សម្រាក) និងបាទ គណៈ បទ ដ៏ច្រើនដូច្នោះដែរ។

๓.

៣.

ปาจีทิสาภุชลตาย มหียุวตฺยาสนฺนทฺธสงฺขวลยสฺสิริมาวหนฺตํ,ยสฺสา สุธาสุปริกมฺมกตํ รราชปาการจกฺกมจลํ มกุฏานุการํ;

()

វង់កំពែងដ៏មាំមួន ដែលលាបខាត់ដោយកំបោរយ៉ាងល្អ មានសណ្ឋានដូចជាម្កុដ នៃរាជធានីនោះ តែងរុងរឿង ហាក់បីដូចជានាំមកនូវសិរីនៃកងស័ង្ខដែលពាក់នៅលើដៃគឺទិសបូព៌ា នៃស្ត្រីក្រមុំគឺផែនដី។

๔.

៤.

ยสฺสา รราช ปริขา นครินฺทิรายกิญฺชกฺขิญฺชริตตีรทสาภิรามา,สํสิพฺพิตาลิวิตฺตีมณิตนฺตุปนฺตีปาการโสณิภรโต คลิตมฺพรํ’ว;

()

គូទឹកនៃរាជធានីនោះ ដ៏ជាទីត្រេកអរដោយជាយច្រាំងដែលដណ្តប់ដោយលម្អងផ្កា មានជួរនៃខ្សែរតនៈគឺពួកឃ្មុំដែលហើរក្រឡឹងជុំវិញ តែងរុងរឿង ហាក់បីដូចជាសម្លៀកបំពាក់ដែលរបូតធ្លាក់ចុះចាកត្រគាកគឺកំពែងនៃសិរីសួស្តីនៃនគរ។

๕.

៥.

กนฺทปฺปทปฺปมทิรามทมตฺตธุตฺตามนฺทานิเลริตสุนีลลตาวิตานํ,ยสฺมึ วิโลลนยนญฺชลิปิยมานํอาปานภุมินิภโมปวนํภชึสุ;

()

ក្នុងរាជធានីនោះ ពួកអ្នកលេងដែលស្រវឹងដោយទឹកស្រវឹងគឺសេចក្តីប្រាថ្នានិងសេចក្តីអំនួត តែងសេពគប់នូវសួនច្បារដែលមានឧបមាដូចជាទីផឹកស្រា មានពិតានគឺវល្លិដ៏ខៀវស្រងាត់ដែលត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗ ដែលត្រូវផឹកដោយអញ្ជលីគឺភ្នែកដ៏រំភើបញាប់ញ័រ។

๖.

៦.

มตฺตงฺคนาย นวโยพฺพนคพฺพิตายรงฺคาลยคฺคมณิทปฺปณพิมฺพิเตหิ,ยา ราชธานิ ฆนปีนปโยธเรหิโสมฺมานเนหิ ภชิ มานสวาปิโสภํ;

()

រាជធានីនោះ បានដល់នូវសេចក្តីល្អនៃស្រះមានស ដោយមុខដ៏ស្រស់បស់ និងដោះដ៏កកកុញនិងធំៗ របស់ស្ត្រីដ៏មានតម្រេក ដែលមានសេចក្តីអំនួតដោយវ័យក្មេងខ្ចី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងកញ្ចក់កែវដ៏ប្រសើរនៃរោងមហោស្រព។

๗.

៧.

สงฺกปฺปิตาภรณรํสิ สเตรตาลีทาฐาพลากวิสรา มทวุฏฺฐิธารา,ยสฺมึ ปุเร ฆรมยูรกุลํ อกาเลกีฬาปยึสุ วรวารณวาริวาหา;

()

ក្នុងបុរីនោះ ដំរីដ៏ប្រសើរទាំងឡាយដែលប្រៀបដូចជាពពក មានពន្លឺនៃគ្រឿងអលង្ការដែលញ័ររញ្ជួយជាផ្លេកបន្ទោរ មានហ្វូងសត្វកុកគឺភ្លុកដំរី មានធារទឹកភ្លៀងគឺទឹកមទៈ តែងញ៉ាំងហ្វូងក្ងោកស្រុកឱ្យលេងកម្សាន្តក្នុងកាលមិនគួរ។

๘.

៨.

ปาการจกฺกพหินิคฺคต มุคฺคราคํยสฺมึ ตุรงฺคนิกรุทฺธฏธูลิชาลํ,รจฺฉาวตารชนตาย ขณํ ชเนสิภีตึ ปทิตฺตปลยานลชาลโสภํ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ហ្វូងធូលីដែលហុយឡើងដោយហ្វូងសេះ មានពណ៌ក្រហមឆ្អៅចេញទៅខាងក្រៅវង់កំពែង មានសណ្ឋានដូចជាអណ្តាតភ្លើងនៃភ្លើងកប្បកល្បដែលឆេះសន្ធោសន្ធៅ តែងញ៉ាំងសេចក្តីភ័យខ្លាចឱ្យកើតឡើងមួយរំពេចដល់ប្រជាជនដែលចុះមកកាន់ថ្នល់។

๙.

៩.

ยสฺมึ วิมานมณิสิงฺคชุติปฺปพนฺธ-สญฺจุมฺพิตํ ชิตรวึ หริณฺฑกพิมฺพํ,นารีชนานนสโรชกตาวมานํโกธาภิภุตมิว วณฺณวิการมาป;

()

ក្នុងបុរីនោះ វង់ព្រះចន្ទដែលឈ្នះព្រះអាទិត្យ ដែលត្រូវថើបដោយខ្សែនៃពន្លឺនៃកំពូលកែវនៃវិមានទាំងឡាយ ហាក់បីដូចជាត្រូវក្រោធគ្របសង្កត់ ដល់នូវការប្រែប្រួលនៃពណ៌ ព្រោះតែត្រូវគេមើលងាយដោយសារតែមុខដូចជាផ្កាឈូកនៃពួកស្ត្រី។

๑๐.

១០.

ยตฺถิสฺสเรหิ สมธิคฺคหิตานิ ตุงฺค-เกลาสกุฏธวลาติ มโนหราติ,นิจฺจํ สุธาสุปริกมฺมกตานิ จา’สุํลกฺขีนิเกตนนิภานิ นิเกตนานิ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ផ្ទះទាំងឡាយដែលពួកជនជាធំគ្រប់គ្រងហើយ ដ៏ខ្ពស់ ពណ៌សដូចជាកំពូលភ្នំកៃលាស ដ៏ជាទីគាប់ចិត្ត ដែលលាបខាត់ដោយកំបោរយ៉ាងល្អជានិច្ច មានឧបមាដូចជាទីលំនៅនៃព្រះលក្ស្មី បានមានហើយ។

๑๑.

១១.

ยตฺถินฺทนิลมณิมาปิตมณฺฑปคฺเคเหมทฺธชาวลิปริพฺภมณํก ปุรมฺหิ,ชีมูตกูฏปมุเข สตวิชฺชุมาลา-ลีลาวหํ วิรหินีนมฆํ ชเนสิ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ការវិលវល់នៃជួរទង់មាសនៅលើកំពូលមណ្ឌបដែលធ្វើដោយត្បូងកណ្តៀង នៅខាងមុខនៃកំពូលពពក ដែលនាំមកនូវលីលានៃខ្សែផ្លេកបន្ទោររាប់រយ តែងញ៉ាំងទុក្ខឱ្យកើតឡើងដល់ពួកស្ត្រីដែលព្រាត់ប្រាសពីប្តី។

๑๒.

១២.

สญฺฌานุราคมณิโตรณทีธิตีหิภินฺนนฺธการนิกรา’ขิลนาครานํ,ยา ราชธานิ ชนยนฺติปิ ตุงฺคตุฏฺฐึปีตฺยา นวาสิ รชนีสฺม ภิสาริกานํ;

()

រាជធានីនោះ មានហ្វូងងងឹតដែលកម្ចាត់បង់ហើយដោយពន្លឺនៃខ្លោងទ្វារកែវដែលមានពណ៌ក្រហមដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យរៀបលិច តែងញ៉ាំងសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំងឱ្យកើតឡើងដល់ពួកអ្នកនគរទាំងអស់ ប៉ុន្តែមិនបានជាយប់ងងឹតសម្រាប់ពួកស្ត្រីអភិសារិកា (ស្ត្រីដែលលួចទៅជួបសហាយ) ឡើយ។

๑๓.

១៣.

เสวาลเกสรสมากุลตีรภาคาสมฺผุลฺลรตฺตปทุมุปฺปลกลฺลหารา,หํสาลิสารสสโมสรณาภิรามายสฺมึ สุนิมฺมลชลา กมลากราสุํ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ស្រះឈូកទាំងឡាយដែលមានទឹកដ៏ថ្លាស្អាត មានភាគនៃច្រាំងដ៏ច្របូកច្របល់ដោយសារាយនិងលម្អងផ្កា មានផ្កាឈូកក្រហម ផ្កាព្រលិត និងផ្កាកុល្លហារៈ រីកស្គុះស្គាយ ដ៏ជាទីត្រេកអរដោយជាទីប្រជុំនៃហ្វូងហង្ស ពួកឃ្មុំ និងសត្វក្រៀល បានមានហើយ។

๑๔.

១៤.

ยสฺมึปุเร กุลวธูวทนมฺพุชานํลทฺธุํ นิรูปมสิรึ ภุสมุสฺสหนฺตา,ยาวชฺช เสตสรสิรุหสีตรํสีอญฺโญญฺญพทฺธปฏิฆา’ว วชนฺติ นาสํ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ផ្កាឈូកសនិងព្រះចន្ទ ព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបាននូវសិរីដ៏រកអ្វីប្រៀបមិនបាននៃមុខដូចជាផ្កាឈូកនៃពួកស្រីគ្រប់លក្ខណ៍ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ហាក់បីដូចជាចងគំនុំនឹងគ្នាទៅវិញទៅមក តែងដល់នូវការវិនាស។

๑๕.

១៥.

ยสฺมึ สุวณฺณมกณิรูปิยวํสวณฺณ-มุตฺตาปวาฬจชิเรหิ มหารเหหิ,นานาปณา สุขุมกาสิกสาณหงฺค-โกเสยฺยโขมวสเนหิ’ภวุํ ปปุณฺณา;

()

ក្នុងបុរីនោះ ផ្សារផ្សេងៗបានពេញប្រៀបហើយដោយរតនៈដ៏មានតម្លៃច្រើន មានមាស កែវមណី ប្រាក់ កែវពិទូរ្យ គុជខ្យង និងផ្កាថ្មជាដើម និងដោយសម្លៀកបំពាក់ដ៏ល្អិតល្អ មានសំពត់កាសី សំពត់សាន សំពត់កោសេយ្យៈ និងសំពត់ខោមៈជាដើម។

๑๖.

១៦.

จกฺกาสิสตฺติธนุกุนฺตคทาทิภตฺถาสนฺนทฺธเหมกวจา วิชิตาริวคฺคา,สงฺคามสาครสมุตฺตรณาติสุราโยธา ยหึ ปุรวเร อกรึสุ รกฺขํ;

()

ក្នុងបុរីដ៏ប្រសើរនោះ ពួកយុទ្ធជនដែលកាន់នូវចក្រ ព្រះខ័ន លំពែង ធ្នូ លំពែងខ្លី និងដំបងជាដើម ពាក់នូវក្រោះមាស ឈ្នះនូវពួកសត្រូវ និងជាអ្នកក្លាហានក្រៃលែងក្នុងការឆ្លងកាត់នូវសមុទ្រគឺសង្គ្រាម តែងធ្វើការការពាររក្សា។

๑๗.

១៧.

ผูฏฺฐา ก วาฏนิกเฏ มณิมนฺทิรานํกปฺปาสปฏฺฏธวลา สรทพฺภราชี,ยสฺมึ ขณํ ชวนิกาสิริมาทธานาถีนํ ชุโคป มธุเปหิ มุขมฺพุชานิ;

()

ក្នុងបុរីនោះ ជួរពពកក្នុងសរទរដូវដែលសដូចជាសំពត់កប្បាស ដែលប៉ះពាល់នៅជិតទ្វារនៃប្រាសាទកែវទាំងឡាយ នាំមកនូវសិរីនៃវាំងននមួយរំពេច បានជួយការពារមុខដូចជាផ្កាឈូកនៃពួកស្ត្រីចាកពួកឃ្មុំទាំងឡាយ។

๑๘.

១៨.

นิพฺพิทฺธวีถิวิสเรหิ สุสชฺชิเตหินิจฺจุสฺสวาย ปุรมุสฺสิตโตรเสหิ,โภคินฺทโภคนิกเรหิ รสาตลํ’วยํ สมฺปสาริตผเณหิ พภุว รมฺมํ;

()

បុរីនោះ ជាទីត្រេកអរដោយវិថីដែលខ្វាត់ខ្វែងដ៏តាក់តែងល្អហើយ និងដោយខ្លោងទ្វារដែលគេលើកឡើងជានិច្ចសម្រាប់ពិធីបុណ្យ ហាក់បីដូចជាពិភពភុជង្គដែលរុងរឿងដោយពួកស្តេចភុជង្គដែលពពារពពារចេញដូច្នោះដែរ។

๑๙.

១៩.

ยสฺมึปุเร วิวฏมนฺทิรชาลกานํอุทฺธูตธุลิมลินีกฬิตาลกานํ,นารินมินฺทุรุจีรานน ทปฺปเณสุโลกสฺส โลจนมณิ ปฏิพิมฺพิตา’สุํ;

()

ក្នុងបុរីនោះ កែវភ្នែករបស់មនុស្សទាំងឡាយ តែងឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងកញ្ចក់គឺមុខដ៏រុងរឿងដូចជាព្រះចន្ទរបស់ពួកស្ត្រី ដែលមានសក់រួញអង្កាញ់ប្រឡាក់ដោយធូលីដែលហុយឡើង ដែលឈរនៅជិតបង្អួចប្រាសាទដែលបើកចំហ។

๒๐.

២០.

คมฺภีรสงฺขปฏภทฺธนิภูริโฆสํเกลาสกูฏธวลาลยเผณปิณฺฑํ,ยํ ปุณฺณสตฺตรตนํ ปุรขีรสินฺธุํลกฺขี อลงฺกริ ตุรงฺคตรงฺคเวคํ;

()

ព្រះសិរីសួស្តីបានតាក់តែងបុរីនោះ ដែលប្រៀបដូចជាសមុទ្រទឹកដោះ ពេញដោយរតនៈទាំង ៧ ប្រការ មានសំឡេងដ៏ខ្លាំងដូចជាសំឡេងស័ង្ខនិងស្គរធំដ៏ជ្រាលជ្រៅ មានផ្ទះដ៏សស្គុសស្គាយដូចជាកំពូលភ្នំកៃលាសជាដុំពពុះទឹក និងមានល្បឿននៃសេះជាកម្លាំងរលក។

๒๑.

២១.

เรณุปฺปพนฺธมลินํ กวนราชินีลํมธวาติมตฺตมธุปํ ปทุมาภิรามํ,ยํ ราชหํสภชิตํ อวติณฺณโลกํอาสิ ปุรํ วิกจกญฺชวนํ ยเถว;

() (สิเลสพนฺธนํ;

)

បុរីនោះ ប្រឡាក់ដោយធូលីផ្លូវ មានជួរព្រៃឈើដ៏ខៀវស្រងាត់ មានពួកអ្នកផឹកស្រាដែលស្រវឹងខ្លាំងដោយទឹកស្រវឹង ដ៏ជាទីត្រេកអរដោយព្រះសិរីសួស្តី ដែលសេពគប់ដោយស្តេចដ៏ប្រសើរ និងមានមនុស្សចុះមករស់នៅ ហាក់បីដូចជាព្រៃផ្កាឈូកដែលរីកស្គុសស្គាយ ដែលប្រឡាក់ដោយលម្អងផ្កា មានជួរទឹកដ៏ខៀវស្រងាត់ មានពួកឃ្មុំដែលស្រវឹងខ្លាំងដោយទឹកឃ្មុំ ដ៏ល្អត្រកាលដោយផ្កាឈូក ដែលសេពគប់ដោយស្តេចហង្ស និងមានមនុស្សចុះមកដូច្នោះដែរ។

๒๒.

២២.

ยสฺมึปุรมฺหิ รตนุชฺชลนีลกณฺฐาราคาวมทฺทิตธรา’วิวฏทฺวิชาลิ,อาสุํปโยธรภรา’วิรฬปฺปเทสาสมฺปตฺตวุฏฺฐิทิวสาวิยมาตุคามา;

() (สิเลสพนฺธนํ;

)

ក្នុងបុរីនោះ ពួកស្ត្រីដែលមានកដ៏រុងរឿងដោយគ្រឿងរតនៈ ទ្រទ្រង់នូវសេចក្តីស្រឡាញ់ មានជួរធ្មេញដែលបើកបង្ហាញ មានដោះដ៏ធ្ងន់ និងមានរាងកាយដ៏ទ្រលុកទ្រលន់គ្មានចន្លោះ ហាក់បីដូចជាថ្ងៃដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ ដែលមានក្ងោកដ៏រុងរឿង មានផែនដីដែលត្រូវទឹកភ្លៀងជន់ជោរ មានហ្វូងបក្សីហើរក្រឡឹង មានពពកដ៏ធ្ងន់ និងមានទីកន្លែងងងឹតសូន្យសុងដូច្នោះដែរ។

๒๓.

២៣.

ธมฺมานุธมฺมปฏิปตฺติ ปรายณสฺสสํสารภีรุกชนสฺส ตโปวนาภา,ยา ราชธานิ ปจุรนฺธปุถุชฺชนานํอาปานภุมิว พภูวุ’ภยปฺปการา;

()

រាជធានីនោះ បានជាទីមានប្រការទាំងពីរ គឺមានសភាពដូចជាព្រៃតបៈ សម្រាប់ជនអ្នកខ្លាចក្នុងសង្សារវដ្ត ដែលមានការប្រតិបត្តិធម៌សមគួរដល់ធម៌ជាទីរលឹក និងដូចជាទីផឹកស្រា សម្រាប់ពួកអន្ធបុថុជ្ជនដ៏ច្រើន។

๒๔.

២៤.

พุทฺธงฺกุรสฺส รวิวํสปภงฺกรสฺสสมฺมา สุขานุภาวนาย สุภุมิภุตา,โภ ยาทิสิ กปิลวตฺถุปุริ ปุเร’สิธมฺมสฺสภาวมธุนา ปริทีปเย สา;

()

ម្នាលអ្នកទាំងឡាយ ក្រុងកបិលព័ស្តុបានមានហើយក្នុងកាលមុន មានសភាពយ៉ាងណា ជាភូមិដ៏ល្អដើម្បីការសោយសុខដោយប្រពៃនៃព្រះពុទ្ធពន្លក ព្រះអ្នកធ្វើនូវពន្លឺក្នុងសូរ្យវង្ស ក្រុងនោះ ក្នុងកាលឥឡូវនេះ តែងសម្តែងនូវសភាវធម៌។

๒๕.

២៥.

ตสฺมึ พภูว นคเร นคราธิราเชราชา สุนีติจตุโร จตุสงฺคเหหิ,ธมฺเมน สพฺพชนรญฺชนโก กทาจิสุทฺโธทนวฺหวิสุโต รวิวํสเกตุ;

()

ក្នុងនគរដ៏ប្រសើរជាងនគរនោះ មានព្រះរាជាម្នាក់ ព្រះនាមល្បីថា សុទ្ធោទនៈ ជាទង់នៃសូរ្យវង្ស ដ៏ឈ្លាសវៃក្នុងនយោបាយដ៏ល្អ តែងញ៉ាំងជនទាំងពួងឱ្យត្រេកអរដោយធម៌ ដោយសង្គហធម៌ទាំង ៤ ប្រការ។

๒๖.

២៦.

ทิสฺวา’วตารกลุสิกตมตฺตภาวํอุกฺกณฺฐิเต’ว กมลา กมลาปติสฺส,ภูปาลิปาลิภชิตํ จรณารวินฺทํสํเสวิ ยสฺส รวิวํสธชสฺส รญฺโญ;

()

ព្រះនាងកមលា (ព្រះលក្ស្មី) របស់ព្រះវិស្ណុ ហាក់បីដូចជាធុញទ្រាន់ ព្រោះឃើញនូវអត្តភាពដ៏សៅហ្មងដោយការចុះមកចាប់ជាតិ ទើបមកសេពគប់នូវព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះរាជាជាទង់នៃសូរ្យវង្សនោះ ដែលសេពគប់ដោយជួរនៃស្តេចទាំងឡាយ។

๒๗.

២៧.

ยสฺสา’วนีสกวิโน กวิกณฺฐภุสาวาณิวธู มธุรโกมกลกตฺตวาณี,ปตฺวา จตุมฺมุขมุขมฺพุชกานนมฺหาหํสีว มานสตฬากมลงฺกริตฺถ;

()

ព្រះនាងវាណី (ទេវតានៃវាចា) មានវាចាដ៏ពិរោះ ទន់ភ្លន់ និងផ្អែមល្ហែម ជាគ្រឿងអលង្ការនៃកនៃកវីទាំងឡាយ របស់ព្រះរាជាជាកវីដ៏ប្រសើរលើផែនដីនោះ មកដល់ហើយចាកព្រៃគឺមុខដូចជាផ្កាឈូកនៃព្រះព្រហ្មមានមុខ ៤ បានតាក់តែងនូវស្រះមានសគឺព្រះហឫទ័យ ដូចជាមេហង្សដូច្នោះដែរ។

๒๘.

២៨.

สพฺพาริทปฺปมถโนปริ เอกธตฺวาอชฺฌตฺติการิปราชิยมปฺปสยฺหํ,สํสุทฺธจิตฺตนิกเส นิสิเตน ตาวปญฺญายุเธน อวธิตฺถ มหีภุโช โย;

()

ព្រះរាជាឯណា បានសម្លាប់នូវពួកសត្រូវខាងក្នុងដែលគេពិបាកឈ្នះ ដោយអាវុធគឺបញ្ញាដ៏មុតស្រួច លើថ្មខាត់គឺចិត្តដ៏បរិសុទ្ធស្អាត ដោយតម្កល់ទុកតែមួយក្នុងការកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីអំនួតនៃសត្រូវទាំងពួង។

๒๙.

២៩.

ยสฺมา มหีปติมหีธรโต อุเปกฺขา-เวฬาตลาวธิ ทยาสลิเลน ปุณฺณา,เมตฺตาสวนฺติ ปภวา มุทิตุมิมาลาอชฺโฌตฺถริตฺถ ภุวนตฺตยคํชโนฆํ;

()

ស្ទឹងគឺមេត្តា ដែលពេញដោយទឹកគឺសេចក្តីអាណិតអាសូរ មានច្រាំងគឺឧបេក្ខាជាទីបំផុត មានរលកគឺមុទិតា ដែលកើតឡើងចាកព្រះរាជាដែលប្រៀបដូចជាភ្នំធំនោះ បានជន់លិចនូវហ្វូងជនដែលនៅក្នុងភពទាំងបី។

๓๐.

៣០.

สมฺปนฺนทานสทนมฺพุธเรหิ ยสฺสทานาธิมุตฺติปรมสฺส มโนทเหสุ,ตณฺหาตฏานิ กปณทฺธิกยาจกานํหินฺนานิ สตฺตรตนมฺพุนิปาตเนน;

()

នៃព្រះរាជាដ៏មានការបង្អោនទៅក្នុងទានជាបរមត្ថនោះ ច្រាំងគឺតណ្ហាទាំងឡាយរបស់ពួកជនកំសត់ អ្នកធ្វើដំណើរ និងស្មូមយាចកទាំងឡាយ ក្នុងសេចក្តីក្តៅក្រហាយនៃចិត្ត ត្រូវបាក់ធ្លាយហើយ ដោយការធ្លាក់ចុះនៃទឹកគឺរតនៈទាំង ៧ ប្រការ ចាកពពកគឺរោងទានដ៏បរិបូណ៌។

๓๑.

៣១.

ยสฺสินฺทนีลนยนํ รชตาวทาต-ทนฺตํ สุวณฺณวทนญฺจ ปวาฬสีสํ,มุตฺตามยงฺควยวํ รตเนหิ นานาเทหํ สุมาปิตมิวาสิ ปิตามเหน;

() (สีเลสพนฺธนํ)

ព្រះវរកាយរបស់ព្រះរាជាណា មានព្រះនេត្រដូចជាត្បូងកណ្តៀង មានព្រះទន្តសស្គុសស្គាយដូចជាប្រាក់ មានព្រះភក្ត្រដូចជាមាស មានព្រះសិរសាដូចជាផ្កាថ្ម និងមានព្រះអវយវៈធ្វើដោយគុជខ្យង ហាក់បីដូចជាត្រូវព្រះព្រហ្មសាងសង់យ៉ាងល្អដោយរតនៈផ្សេងៗដូច្នោះដែរ។

๓๒.

៣២.

ยสฺสาติปณฺฑรยโสวิสโร’สธีโสสเงกฺกาจิตานนสโร’รินราธิปานํ,โสกนฺธการภิทุโร ริปุราชินีนํอาสาครนฺตปถวึ ปริธิกริตฺถ;

()

ការផ្សាយទៅនៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏សស្គុសស្គាយក្រៃលែងរបស់ព្រះរាជាណា ដែលប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទ តែងធ្វើឱ្យស្រពោននូវមុខដូចជាផ្កាឈូកនៃស្តេចសត្រូវទាំងឡាយ និងកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺសេចក្តីសោករបស់ពួកមហេសីនៃសត្រូវ បានព័ទ្ធជុំវិញផែនដីដែលមានមហាសមុទ្រជាទីបំផុត។

๓๓.

៣៣.

ราชญฺญฉปฺปทกุลํ สกลํ ปเทส-รชฺชาธิปจฺจมกรนฺทรสาภิลาสํ,ยสฺสตฺตภาวกมลากรผุลฺลิตานิสํเสวิ จารุจรณมฺพูรุหานิ ภตฺยา;

()

ហ្វូងឃ្មុំគឺពួកស្តេចទាំងអស់ ដែលប្រាថ្នានូវរសលម្អងផ្កាគឺភាពជាធំក្នុងរដ្ឋ តែងសេពគប់ដោយសេចក្តីគោរពស្រឡាញ់នូវព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូកដ៏ល្អ ដែលរីកហើយក្នុងស្រះឈូកគឺអត្តភាពរបស់ព្រះរាជាណា។

๓๔.

៣៤.

เสตาตปตฺตมิว วิสฺสุตกิตฺติปุญฺชํกตฺวา’สิปตฺตมิว ปาวกภีมเตชํ,ยสฺมึ สรชฺชมนุสาสติ เสสภูปาฉตฺตาสิภูสิตกรา สกกิงฺกรา’ว;

()

កាលព្រះរាជាណាកំពុងគ្រប់គ្រងរាជ្យសម្បត្តិ ដោយធ្វើនូវគំនរនៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ល្បីល្បាញឱ្យដូចជាស្វេតច្ឆត្រ និងធ្វើនូវតេជះដ៏គួរឱ្យខ្លាចដូចជាភ្លើងឱ្យដូចជាស្លឹកដាវ ពួកស្តេចដែលនៅសេសសល់ទាំងអស់ ទោះបីមានព្រះហស្តតាក់តែងដោយឆត្រនិងដាវក្តី ក៏ត្រឡប់ជាដូចជាពួកអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គដូច្នោះដែរ។

๓๕.

៣៥.

ทฺวารานิ’เนกกปณฺฑิกยาจกานํอุคฺฆาฏิโตปฺย’วิรตํ รตนาลเยสุ,สทฺธาทิสตฺตธนรกฺขณตปฺปโร สํทฺวารตฺตยํ ปิทหิ โย กปิลาธินาโถ;

()

ព្រះរាជាជាម្ចាស់នៃក្រុងកបិលព័ស្តុឯណា ទោះបីបើកទ្វារក្នុងឃ្លាំងរតនៈទាំងឡាយជានិច្ចសម្រាប់ពួកជនកំសត់និងស្មូមយាចកដ៏ច្រើនក្តី ក៏ជាអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងការរក្សានូវទ្រព្យគឺសទ្ធាជាដើមទាំង ៧ ប្រការ បានបិទនូវទ្វារទាំងបី។

๓๖.

៣៦.

ยสฺสุสฺสิตทฺธนุเอโณ ปพลาริวคฺคํวิสฺสฏฺฐาพาณวิสรพฺพิสมุพฺพหนฺโต,ภสฺมิกริ กริกรายตปีนพาหุ-สปฺโป สุโผฐิตชิยาปริผนฺทชิวฺโห;

()

នាគគឺព្រះពាហុដ៏ធំនិងវែងដូចជាប្រមោយដំរី របស់ព្រះរាជាណា មានអណ្តាតញ័ររញ្ជួយគឺខ្សែធ្នូដែលត្រូវគេវាយយ៉ាងខ្លាំង តែងបាញ់ចេញនូវហ្វូងព្រួញដ៏ច្រើន ធ្វើឱ្យពួកសត្រូវដ៏មានកម្លាំងទៅជាផេះមួយរំពេច។

๓๗.

៣៧.

ลกฺขีนิธานนครณฺณวปาตุภูโตมนฺตินฺทกูฏสิขรีวลยาวุโต โย,วาลคฺคมตฺตมฺปิ ราชสิเณรุราชาโกธานิเลน ริปุรญฺญมกมฺปิโย’สิ;

()

ព្រះរាជាដែលប្រៀបដូចជាស្តេចភ្នំសិនេរុឯណា ដែលកើតឡើងក្នុងសមុទ្រគឺនគរជាទីដំកល់ទុកនៃព្រះសិរីសួស្តី ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរភ្នំគឺពួកអាមាត្យដ៏ប្រសើរ ជាអ្នកមិនអាចញ័ររញ្ជួយបានឡើយ សូម្បីតែចុងរោម ដោយខ្យល់គឺសេចក្តីក្រោធនៃពួកស្តេចសត្រូវ។

๓๘.

៣៨.

ภสฺมิกตาขีลวิปกฺขนรินฺทกฏฺโฐโกธานโล สรสมีรณภาวิโตปิ,นิพฺพายิ ปคฺฆริตพปฺปชเลหิ ยสฺสโลลพฺพิโลจนฆเฏหิ วิปกฺขถีนํ;

()

ភ្លើងគឺសេចក្តីក្រោធរបស់ព្រះរាជាណា ដែលធ្វើឱ្យឈើគឺស្តេចសត្រូវទាំងអស់ទៅជាផេះ ទោះបីចម្រើនឡើងដោយខ្យល់គឺព្រួញក្តី ក៏រលត់ទៅវិញដោយទឹកភ្នែកដែលហូរចេញចាកក្អមគឺភ្នែកដ៏ញាប់ញ័រនៃពួកស្ត្រីរបស់សត្រូវ។

๓๙.

៣៩.

สนฺนีติมคฺคชลิตุคฺคมติปฺปทีโปกิตฺติปฺปพนฺธธวลีกตชิวโลโก,ราชินฺทโมฬิมณิลงฺกตปาทปีโฐธมฺเมน รชฺชมนุสาสิ จิรํ สราชา;

()

ព្រះរាជានោះ ជាប្រទីបដ៏រុងរឿងនិងខ្ពស់ត្រដែតក្នុងផ្លូវនៃនយោបាយដ៏ល្អ ធ្វើឱ្យលោកមានជីវិតសស្គុសស្គាយដោយខ្សែនៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះ មានតម្រងជើងតាក់តែងដោយកែវមណីនៃម្កុដនៃស្តេចដ៏ប្រសើរទាំងឡាយ បានគ្រប់គ្រងរាជ្យសម្បត្តិអស់កាលយូរដោយធម៌។

๔๐.

៤០.

ตสฺสติปีวรปโยธรภทฺทกุมฺภ-ทฺวนฺทาติภารวิรฬีกตมชฺฌภาคา,นิทฺโทสพาลรวิมณฺฑลจารุคณฺฑาทิพฺพจฺฉราชิตวิราชิตรูปโสภา;

()

ព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះរាជានោះ មានចង្កេះដ៏រាវស្តើងដោយសារតែទម្ងន់ដ៏ធ្ងន់នៃគូដោះដ៏ធំនិងល្អដូចជាក្អមមាស មានថ្ពាល់ដ៏ល្អដូចជាវង់ព្រះអាទិត្យខ្ចីដ៏គ្មានទោស មានរូបសោភាដ៏រុងរឿងឈ្នះនាងអប្សរា។

๔๑.

៤១.

สมฺผุลฺลนีลกมลามลนีลเนตฺตาโอลมฺพมานมณิกุณฺฑลลมฺพกณฺณา,มุตฺตาวลิวทสนาวลิ หํสเธนุ-เหลาปหาสคมนา มุทุจารุวาณี;

()

មានព្រះនេត្រខៀវស្រងាត់និងស្អាតដូចជាផ្កាឈូកខៀវដែលរីកស្គុះស្គាយ មានព្រះកាណ៌យារចុះដោយមានកុណ្ឌលកែវព្យួររយីងរយោង មានជួរព្រះទន្តដូចជាជួរគុជខ្យង មានដំណើរដ៏ល្វតល្វន់ដូចជាមេហង្ស និងមានវាចាទន់ភ្លន់និងពិរោះ។

๔๒.

៤២.

พิมฺพาธรา ชลธรายตเกสปาสาโสวณฺณทปฺปณนิภานนจนฺทพิมฺพา,สนฺนีรปุปฺผมกุโฬปมจารุชงฺฆากนฺทปฺป มงฺคลสิลาตลโสณิภาคา;

()

មានព្រះឱស្ឋក្រហមដូចជាផ្លែពិន្ទង់ មានសក់វែងនិងខ្មៅដូចជាពពក មានវង់ព្រះភក្ត្រដូចជាព្រះចន្ទនិងដូចជាកញ្ចក់មាស មានស្មងជើងដ៏ល្អដូចជាត្របកផ្កាឈូក និងមានភាគត្រគាកដូចជាថ្មសិលាដ៏មានមង្គលនៃព្រះកាមទេព។

๔๓.

៤៣.

นาภาลวาฬรุหนีลตมาลวลฺลี-ลีลาวินทฺธนวโกมลโรมราชี,ลาวณฺณวาริธิตรงฺคภุชา’ภินีล-สุพฺภุลตามกรเกตนจาปรูปา;

()

មានជួររោមដ៏ទន់និងថ្មីដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយលីលានៃវល្លិតមាលៈដ៏ខៀវដែលដុះឡើងចាករន្ធផ្ចិត មានព្រះពាហុដូចជារលកនៃសមុទ្រគឺសេចក្តីល្អ និងមានចិញ្ចើមដ៏ខៀវស្រងាត់និងល្អដូចជាធ្នូនៃព្រះកាមទេព។

๔๔.

៤៤.

ภุปาลวํสกมลากรราชภํสิมายาวธุ อิว สุชมฺปติโน สุชาตา,จนฺทสฺสโกมุทิ’ว วิชฺชุริว’มฺพุทสฺสรญฺโญ’ติจารุจริตาสิ ปิยา มเหสิ;

()

ព្រះនាងមាយា ដ៏មានជាតិដ៏ល្អ ដូចជាមេហង្សដ៏ប្រសើរក្នុងស្រះឈូកគឺវង្សនៃស្តេច ដូចជាកូនក្រមុំរបស់ព្រះស្វាមីដ៏ល្អ ដូចជាពន្លឺព្រះចន្ទនៃព្រះចន្ទ ដូចជាផ្លេកបន្ទោរនៃពពក មានសេចក្តីប្រព្រឹត្តដ៏ល្អក្រៃលែង បានជាព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះរាជា។

๔๕.

៤៥.

ตสฺมึ นโคปมฆเร นคเร ตทาสิอาสาฬฺหิมงฺคลมโห ทิวสานิสตฺต,มิลาสุคนฺธปรมํ วิคตาสวํ ตํนกฺขตฺตกีฬมกริตฺถ มเหสิ มายา;

()

ក្នុងកាលនោះ ក្នុងនគរដែលមានផ្ទះដូចជាភ្នំនោះ មានពិធីបុណ្យមង្គលអាសាឡ្ហៈអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ ព្រះមហេសីមាយាបានធ្វើនូវការលេងកម្សាន្តក្នុងនក្ខត្តឫក្សនោះ ដែលប្រាសចាកទឹកស្រវឹង និងដ៏ក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ក្រៃលែងដោយផ្កាឈើមិនស្វិតស្រពោន។

๔๖.

៤៦.

วุฏฺฐาย สตฺตมทินาคตปุณฺณมายปาโต สุคนฺธปริวาสิตวารินา สา,กตฺวา สินานมตุลํ กปณฺฑิกานํทานํ อทาสิ จตุลกฺขธนพฺพเยน;

()

ព្រះនាងនោះ ក្រោកឡើងហើយក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីដែលមកដល់ក្នុងថ្ងៃទីប្រាំពីរ ក្នុងកាលព្រឹកព្រលឹម ស្រង់ទឹកដ៏រកអ្វីប្រៀបមិនបានដោយទឹកដែលអប់ដោយគ្រឿងក្រអូប ហើយបានប្រទាននូវទានដល់ពួកជនកំសត់ទាំងឡាយ ដោយការចំណាយទ្រព្យអស់បួនសែន។

๔๗.

៤៧.

วตฺถาหเตหิ สุนิวตฺถสุปารุตา สาภุตฺวา’คฺคโภชนมธิฏฺฐิตุโปสถ’งฺคา,นิทฺทาตุรา สุปินโมวรกํ ปวิสฺสกลฺยาณมทฺทส สิรีสยเน นิปนฺนา;

()

ព្រះនាងនោះ ស្លៀកដណ្តប់យ៉ាងល្អដោយសំពត់ថ្មីទាំងឡាយ សោយនូវភោជនាហារដ៏ប្រសើរ អធិដ្ឋាននូវអង្គឧបោសថហើយ ចូលទៅកាន់បន្ទប់ ផ្ទំលើសិរីសយនៈដោយសេចក្តីងងុយដេក ក៏បានយល់សប្តិឃើញនូវមង្គលដ៏ប្រសើរ។

๔๘.

៤៨.

เนตฺวา นิปนฺนสยนํ หิมวนฺตปสฺเสเหฏฺฐา วิสาลตรสาฬมหีรุหสฺส,นํ สฏฺฐิโยชนกจารุมโนสิลายํอาโรปยึสุ จตุโร กิร เทวราชา;

()

ឮថា ស្តេចទេវតាទាំង ៤ អង្គ បាននាំយកសយនៈដែលព្រះនាងផ្ទំហើយនោះ ទៅកាន់ទីជិតនៃព្រៃហិមពាន្ត ក្រោមដើមរាំងភ្នំដ៏ធំធេង ហើយលើកព្រះនាងឡើងទៅលើផែនថ្មមនោសិលាដ៏ល្អមានទំហំ ៦០ យោជន៍។

๔๙.

៤៩.

เนตฺวา มนุสฺสมลสํหรณาย ตมฺหา’โนตตฺตนามรหทํ สุนหาปยิตฺวา,เทวิตฺถิโย สปทิ ทิพฺพมเยหิ เนสํวตฺเถหิ คนฺธกุสุเมหิ อลงฺกริตฺวา;

()

ពួកទេវធីតាបាននាំព្រះនាង (មហាមាយា) ពីទីនោះទៅកាន់ស្រះអនោតត្ត ដើម្បីជម្រះមន្ទិលរបស់មនុស្សលោក ស្រង់ទឹកយ៉ាងស្អាតល្អ រួចហើយក៏បានតាក់តែងព្រះនាងភ្លាមៗ ដោយគ្រឿងទិព្វ មានសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងក្រអូប និងផ្កាឈើជាដើម។

๕๐.

៥០.

ตตฺถุพฺภโว ลสติ รูปิยปกพฺพโต โยตสฺโสทเร’ติรุจิเร กนกพฺพิมาเน,ปาจีนสีสวติ ทิพฺพมยมฺหิ สมฺมาปญฺญาปิตคฺคสยนมฺหิ สยาปยึสุ;

()

ពួកទេវធីតាទាំងនោះ បានញ៉ាំងព្រះនាងឱ្យសិងលើសិរីសយ្យាសន៍ដ៏ប្រសើរជាទិព្វ ដែលគេរៀបចំទុកយ៉ាងល្អ បែរព្រះសិរសាទៅទិសបូព៌ ក្នុងវិមានមាសដ៏ល្អឆើតឆាយ នាចន្លោះភ្នំប្រាក់ដ៏រុងរឿង ដែលដុះឡើងក្នុងទីនោះ។

๕๑.

៥១.

โอรุยฺห เสตวรวารณราชเวโสพุทฺธงฺกุโร รุจิรกญฺจนปพฺพตมฺหา,อารุยฺห สชฺฌุธรณิธรมุตฺตรายโสณฺฑาย เสตสรสิรุหมุพฺพหนฺโต;

()

ព្រះពោធិសត្វ ទ្រង់យកកំណើតជាស្តេចដំរីសដ៏ប្រសើរ បានយាងចុះពីភ្នំមាសដ៏ល្អឆើតឆាយ ហើយឡើងទៅកាន់ភ្នំប្រាក់ យាងទៅខាងទិសឧត្តរ ទាំងទ្រង់ក្ដាប់ផ្កាឈូកសដោយប្រមោយ។

๕๒.

៥២.

ปตฺวา วิมานวถกุญฺจนทํ นทิตฺวากตฺวา ปทกฺขิณมลงฺกตมาตุเสยฺยํ,เภตฺวาน ตายปน ทกฺขิณปสฺสมนฺโตกุจฺฉึ ปวิฏฺฐสทิโส สุปิเนน ทิฏฺโฐ;

()

លុះយាងទៅដល់វិមានហើយ ក៏បន្លឺសម្លេងដូចជាស្តេចដំរី ធ្វើប្រទក្សិណព្រះសយ្យាសន៍ដ៏ប្រដាប់ល្អរបស់ព្រះមាតា រួចហើយហាក់បីដូចជាទម្លាយព្រះឧទរខាងស្តាំ យាងចូលទៅក្នុងព្រះគភ៌ ព្រះនាងក៏បានយល់សប្តិឃើញដូច្នោះ។

๕๓.

៥៣.

มายาย ราชวธุยา รุจิรานนายอาสาฬฺหิปุณฺณมิยมุตฺตร’สาฬฺหเภน,พุทฺธงฺกุรสฺส ปฐเมน มหาวิปาก-จิตฺเตน สมฺปติ อหู ปฏิสนฺธิคพฺเภ;

()

ការចាប់បដិសន្ធិក្នុងព្រះគភ៌នៃព្រះពោធិសត្វ ដោយបឋមមហាវីបាកចិត្ត បានកើតមានឡើងដល់ព្រះនាងមហាមាយាជាព្រះរាជទេវី មានព្រះភក្ត្រដ៏ស្រស់ស្រាល ក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែអាសាឍ នក្ខត្តឫក្សឧត្តរាសាឍ។

๕๔.

៥៤.

พุทฺธงฺกุรสฺส ปฏิสนฺธิคตสฺส คพฺเภมายาย จารุจริตาย จ ขคฺคหตฺถา,นิสฺเสสุปทฺทวนิรากรณาย รกฺขํคณฺหึสุ ตาว จตุโร สุรราชปุตฺตา;

()

កាលព្រះពោធិសត្វយាងចុះកាន់ព្រះគភ៌នៃព្រះនាងមហាមាយា ដែលមានព្រះចរិយាដ៏ល្អហើយ ព្រះមហារាជទាំងបួនអង្គ ទ្រង់កាន់ព្រះខ័នក្នុងព្រះហស្ត បានមកកាន់ការរក្សាការពារ ដើម្បីកម្ចាត់បង់នូវឧបទ្រពទាំងពួង។

๕๕.

៥៥.

มายาย ภตฺตุปรมาย ตโตปฺปภุตินูปฺปชฺชิ กิญฺจิ ปุริเสสุ สราคจิตฺตํ,สา ปญฺจกามสุขินี อกิลนฺตกายาลาเภนุฬารยสสาปฺยภิวฑฺฒิตาสิ;

()

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ចិត្តប្រកបដោយរាគៈចំពោះបុរសដទៃ មិនដែលកើតមានដល់ព្រះនាងមហាមាយា ដែលមានព្រះស្វាមីជាទីបំផុតនោះឡើយ ព្រះនាងទ្រង់ប្រកបដោយសេចក្តីសុខក្នុងកាមគុណទាំងប្រាំ មានព្រះកាយមិនហត់នឿយ និងចម្រើនដោយលាភសក្ការៈ និងយសស័ក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

๕๖.

៥៦.

ปญฺญายิ โธตรตเน ชนิกาย อนฺโตกุจฺฉึ คโต ยถริวาวุตปณฺฑุสุตฺตํ,ตํ กุจฺฉินา ปริหรี ทสมาสมตฺตํปตฺเตน เตลมิว ราชินิ อปฺปมตฺตา;

()

ព្រះពោធិសត្វដែលគង់នៅក្នុងព្រះគភ៌ តែងប្រាកដដល់ព្រះមាតា ដូចជាខ្សែអំបោះពណ៌សដែលគេដោតក្នុងកែវមណីដ៏បរិសុទ្ធ ព្រះរាជទេវីទ្រង់ជាអ្នកមិនប្រមាថ បានរក្សាព្រះគភ៌នោះអស់រយៈពេលដប់ខែ ដូចជាបុគ្គលថែរក្សាប្រេងក្នុងភាជន៍ដូច្នោះ។

๕๗.

៥៧.

ปาโต’ว ปาฏิปทเค ทิวเส ปพุทฺธารญฺโญ กเถสิ สุปินํ อถ โส นรินฺโท,เวทงฺคเวทจตุเร จตุสฏฺฐมตฺเตปกฺโกสยี ทฺวิชวเร ทฺวิชวํสเกตู;

()

លុះព្រឹកឡើងក្នុងថ្ងៃប៉ាដិបទ (ថ្ងៃ១កើត) ព្រះនាងទ្រង់តើនឡើង ហើយទូលថ្វាយសេចក្តីយល់សប្តិដល់ព្រះរាជា ពេលនោះព្រះរាជាទ្រង់បានហៅពួកព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ចំនួន ៦៤ នាក់ ដែលជាទង់ជ័យនៃព្រាហ្មណវង្ស ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងវេទ និងវេទង្គៈ ឱ្យចូលមកគាល់។

๕๘.

៥៨.

ลาชุตฺตราย ปริภณฺฑกตาย ภุมฺยาปญฺญาปิเตสุ สุขุมตฺถรณตฺถเตสุ,ภทฺทาสเนสุ ภวนมฺหินิสินฺนกานํเนมิตฺติกานมวนีปติ ภุสุรานํ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រទានចំពោះពួកព្រាហ្មណ៍ និងហោរាទាំងឡាយ ដែលអង្គុយលើភទ្រាសនៈ (កៅអីដ៏ប្រសើរ) ដែលគេរៀបចំក្រាលដោយកម្រាលដ៏ទន់ល្វើយ លើផ្ទៃដីដែលគេបាចសាចដោយលាជ...

๕๙.

៥៩.

ปกฺขิตฺตสปฺปิมธุสกฺขิรขีรมิสฺส-ปายาสปุณฺณหริรูปิยภาชเนหิ,วตฺถาหตานิ ธนธญฺญจยญฺจ เธนูทตฺวาน ทิฏฺฐสุปินสฺส ผขลํ อปุจฺฉิ;

()

ក្រោយពីបានប្រគេនភោជន (ឃីរបាយាស) ដ៏ពេញក្នុងភាជន៍មាសនិងប្រាក់ ដែលលាយដោយទឹកដោះថ្លា ទឹកឃ្មុំ និងស្ករគ្រាប់ ព្រមទាំងប្រទានសម្លៀកបំពាក់ គំនរទ្រព្យសម្បត្តិ ស្រូវអង្ករ និងមេគោទឹកដោះរួចហើយ ទើបត្រាស់សួរនូវផលនៃការយល់សប្តិដែលបានឃើញនោះ។

๖๐.

៦០.

มาจินฺตยิตฺถ ตว ราชินิยา ชนินฺทกุจฺฉิมฺหิ ตมฺปติ ปติฏฺฐหิ ปุตฺตคพฺโภ,อชฺฌาวสิสฺสติ สญฺเจปน จกฺกวตฺติราชา ภวิสฺสติ อคารมสํสยํ โส;

()

ពួកព្រាហ្មណ៍ទូលថា «បពិត្រព្រះសម្មតិទេវ! សូមព្រះអង្គកុំព្រួយព្រះទ័យឡើយ ព្រះរាជបុត្របានប្រតិស្ឋានក្នុងព្រះគភ៌នៃព្រះរាជទេវីរបស់ព្រះអង្គហើយ ប្រសិនបើព្រះរាជបុត្រនោះគ្រប់គ្រងផ្ទះ នឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិដោយមិនបាច់សង្ស័យឡើយ។

๖๑.

៦១.

หิตฺวา สสตฺตรตนํ จตุทีปรชฺชํโส ปพฺพชิสฺสติ สเจ ภวนา’ภิคนฺตฺวา,พุทฺโธ ภวิสฺสติ ธุวํ จตุสจฺจพุทฺโธอิจฺจพฺรุวึสุ สุปินตฺถวิทู วิทู เต;

()

ប្រសិនបើព្រះរាជបុត្រនោះលះបង់រាជសម្បត្តិក្នុងទ្វីបទាំងបួន ព្រមទាំងកែវទាំងប្រាំពីរប្រការ ហើយចេញសាងផ្នួស នឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ដឹងនូវសច្ចៈទាំងបួនជាប្រាកដ» ពួកអ្នកប្រាជ្ញដែលឈ្លាសវៃក្នុងការទាយយល់សប្តិទាំងនោះ បានទូលដូច្នោះ។

๖๒.

៦២.

สา คพฺภภารวฐริกตมชฺฌภาคาคนฺตุํ สกํ กุลฆรํ กุลกญฺชหํสิ,อิจฺฉามหนฺติ ปฏิเวทยิ เทวิ รญฺโญโส สมฺปฏิจฺฉิ วจนํ กรวีกวาณฺยา;

()

ព្រះនាងមហាមាយា ដែលមានព្រះកាយពាក់កណ្តាលធ្ងន់ដោយទម្ងន់ព្រះគភ៌ ដូចជាមេហង្សក្នុងស្រះឈូក បានទូលថ្វាយព្រះរាជាថា «ខ្ញុំម្ចាស់ប្រាថ្នានឹងយាងទៅកាន់ត្រកូលខាងព្រះមាតាបិតារបស់ខ្ញុំម្ចាស់» ព្រះរាជាក៏ទ្រង់យល់ព្រមតាមព្រះរាជតម្រាស់របស់ព្រះនាង ដែលមានសម្លេងពីរោះដូចជាសត្វករវិក។

๖๓.

៦៣.

ตมฺหา มหานครโต นครงฺคปุณฺณํโส ยาว เทวทหนามิกราชธานี,มุตฺตา’วทาตปุฬินตฺถรเณหิ ราชาลาโชปหารวิธินา กมลุปฺปเลหิ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានបង្គាប់ឱ្យគេរៀបចំផ្លូវ ចាប់តាំងពីមហានគរនោះ រហូតដល់រាជធានីឈ្មោះទេវទហៈ ដោយការក្រាលខ្សាច់ដ៏សស្អាតដូចជាកែវមុក្តា ដោយការបូជាលាជ និងផ្កាឈូក ផ្កាឧប្បលទាំងឡាយ។

๖๔.

៦៤.

สนฺตีรปุปฺผกลเสหิ สมปฺปิเตหิมนฺทาติเลริตปฏาก ธชาวลีหิ,การาปยี กนกรูปิยโตรเณหิอทฺธานมคฺคสมลงฺกรณํ’ตขิปฺปํ;

()

ទ្រង់បានបង្គាប់ឱ្យគេតុបតែងលម្អផ្លូវថ្នល់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយការដាក់តម្រៀបនូវផើងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត ជួរទង់ជ័យនិងទង់រង្គោះដែលបក់រវិចៗដោយកម្លាំងខ្យល់ និងខ្លោងទ្វារដែលធ្វើដោយមាសនិងប្រាក់។

๖๕.

៦៥.

วนฺที’ภิคีตถุติมงฺคลคีติกาหิปญฺจงฺคิเกหิ ตุริเยหิ กตุปหารํ,ตสฺมึ สุมณฺฑิตปสาธิตมญฺชสมฺหิทิพฺพวฺจราสิริวิฑมฺพนรูปโสภํ;

()

នៅលើផ្លូវថ្នល់ដែលគេតុបតែងលម្អយ៉ាងល្អស្អាត មានសម្រស់ស្រស់ស្អាតដូចជាសិរីសួស្តីនៃឋានសួគ៌ មានការប្រគំតន្ត្រីប្រកបដោយតូរ្យតន្ត្រីមានអង្គប្រាំ និងការច្រៀងសរសើរដោយបទចម្រៀងមង្គលផ្សេងៗ។

๖๖.

៦៦.

เทวึ สุวณฺณสิวิกาย สุสชฺชิตายอาโรปยิตฺว ขจิตาย มณีหิ นานา,เปเสสิ ภุปติ ปุรกฺขตญาติสงฺฆํสทฺธึ สหสฺสสจิเวหิ สุเขธิตํ โส;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានញ៉ាំងព្រះនាងឱ្យឡើងគង់លើគ្រែស្នែងមាស ដែលគេតុបតែងយ៉ាងល្អ ប្រដាប់ដោយកែវមណីផ្សេងៗ រួចហើយទ្រង់ចាត់ចែងឱ្យយាងទៅ ព្រមដោយពួកញាតិហែហមខាងមុខ និងអាមាត្យមួយពាន់នាក់ យ៉ាងសមរម្យ។

๖๗.

៦៧.

สมฺถุลฺลปุปฺผผลปลฺลววตฺตภาร-รุกฺขากุลํ ฆนสุนีลลตาวิตานํ,หินฺตาลตาลนฬกีจกนาฬิเกร-สนฺนีรปูคติณปาทปปนฺติสาลึ;

()

(ព្រៃលុម្ពិនីនោះ) ពេញទៅដោយដើមឈើដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយ ផ្លែឈើ និងស្លឹកខ្ចីដ៏ធ្ងន់ មានពិតានវល្លិពណ៌ខៀវស្រងាត់ និងមានជួរដើមហិន្តាលៈ ដើមត្នោត ដើមបបុស ដើមឫស្សី ដើមដូង ដើមស្លា ស្មៅ និងរុក្ខជាតិផ្សេងៗ ដុះត្រៀបត្រា។

๖๘.

៦៨.

เสวาลนีลสลิลานิลสีตเลหิโอติณฺณกหํสวิสเรหิ สมุลฺลสตฺตํ,ฌงฺการราวมุขราลิกุลากราล-กิญฺชกฺขชาลภริตมฺพุรุหากเรหิ;

()

ស្រស់ស្អាតដោយស្រះឈូកទាំងឡាយ ដែលពេញទៅដោយលម្អងផ្កាឈូក មានហ្វូងឃ្មុំហើរក្រឡឹងច្រៀងរំពង មានហ្វូងហង្សចុះលេងទឹក និងត្រជាក់ត្រជុំដោយខ្យល់បក់កាត់ទឹកពណ៌ខៀវស្រងាត់ដែលមានសារាយដុះ។

๖๙.

៦៩.

ปุปฺผาภิคนฺธสุรภีกตคนฺธวาหํอทฺทกฺขิสพฺพชนโลจนปียมานํ,นินฺทนฺตนนฺทนวนํ วนชายตกฺขีสา ลุมฺพินีวนมนงฺควิมานภูตึ;

()

ព្រះនាងដែលមានព្រះនេត្រវែងស្រស់ដូចផ្កាឈូក បានទតឃើញព្រៃលុម្ពិនីវន ដែលមានខ្យល់បក់នាំក្លិនក្រអូបនៃផ្កាឈើ ជាទីគាប់ចិត្តនៃភ្នែករបស់មនុស្សទាំងពួង ជាព្រៃដែលចំអកឱ្យសួននន្ទវន (ឋានសួគ៌) និងមានសិរីសួស្តីដូចជាវិមាននៃទេវបុត្រ។

๗๐.

៧០.

สา ราชินี นวทลงฺคุลิปนฺตีจารุ-สาขาภุโชปหิตมญฺชริจามเรหิ,สนฺนทฺธโกมลลตาวนิตานมคฺเคอตฺตุปหารกรณาย กตาวกาสา;

()

ព្រះរាជទេវីនោះ យាងទៅលើផ្លូវដែលពួកវល្លិដ៏ទន់ល្វើយប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ បានឱនលំទោនចុះដើម្បីធ្វើការបូជាថ្វាយព្រះនាង ដោយមានផ្កាចង្កោមប្រៀបដូចជាសំពត់វាលវីជនី (ផ្លិតសក់) ដែលគេដាក់លើមែកឈើប្រៀបដូចជាដៃ មានស្លឹកខ្ចីៗប្រៀបដូចជាម្រាមដៃដ៏ស្រស់ស្អាត...

๗๑.

៧១.

เสนาย จารุจรณมฺพุรุโหทฺธเฏหิเรณูหิ ธูสริตมคฺคมนกฺกมนฺติ,สทฺธึ สกาย ปริสาย ตโตตริตฺวาตํ ลุมฺพินีวนมุปาวิสิ รามเณยฺยํ;

()

...ទ្រង់យាងកាត់ផ្លូវដែលហុយធូលីឡើងដោយសារជើងព្រះរាជសេនា រួចហើយក៏យាងចុះពីគ្រែស្នែង ចូលទៅកាន់ព្រៃលុម្ពិនីវនដ៏គួរជាទីរីករាយនោះ ព្រមដោយបរិវាររបស់ព្រះនាង។

๗๒.

៧២.

ตํ ราชินึ วนวธุ ชิตหํสคามึอาโมทมนฺทมลยานิลหตฺถเคหิ,สมฺภาวยิตฺถ มุขราลิกุลาภิกิณฺณ-เรณุปฺปพนฺธหริสงฺขสเตหิ มคฺเค;

()

ព្រៃឈើប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ បានទទួលស្វាគមន៍ព្រះរាជទេវី ដែលមានដំណើរដ៏ល្វតល្វន់ឈ្នះដំណើរនៃហង្ស នៅលើផ្លូវនោះ ដោយដៃគឺខ្យល់ជំនោរដ៏ក្រអូប និងដោយលម្អងផ្កាពណ៌លឿងដូចជាសង្ខរាប់រយ ដែលហុយទ្រលោមដោយសារហ្វូងឃ្មុំហើររំពង។

๗๓.

៧៣.

คจฺฉนฺติยา จรณนูปุรนาทปาส-พทฺธานมุนฺนตสิโรมิคโปตกานํ,อุมฺมีลิตายตวิโลจนปนฺติปกฺเขทสฺเสสิ นีลนลินีวนราชิโสภํ;

()

កាលព្រះនាងយាងទៅ ហ្វូងកូនម្រឹគដែលងើបក្បាលឡើង ហាក់ដូចជាត្រូវចំណងគឺសម្លេងកងជើងរបស់ព្រះនាង បានបើកភ្នែកមើលយ៉ាងធំៗ ហាក់ដូចជាបង្ហាញនូវសម្រស់នៃជួរព្រៃឈូកខៀវដូច្នោះ។

๗๔.

៧៤.

อุทฺธํ สมคฺคสิขเรหิ กตาวกาส-มคฺคนฺตเรหิ กลิกากุสุมากุเลหิ,นานาลตากุลมหิรุหโตรเณหิอุยฺยานภุมิ อุปหารรเต’ว ภุย;

()

នៅខាងលើ ចន្លោះផ្លូវដែលកើតឡើងដោយចុងឈើជួបគ្នា ពេញទៅដោយផ្កាក្ដឹបនិងផ្ការីក និងមានខ្លោងទ្វារដែលកើតពីដើមឈើព័ទ្ធដោយវល្លិផ្សេងៗ ធ្វើឱ្យសួនច្បារនោះហាក់ដូចជាកំពុងរីករាយក្នុងការថ្វាយការបូជាយ៉ាងក្រៃលែង។

๗๕.

៧៥.

อุกฺขิตฺตปิญฺฉภรมนฺตสิขณฺฑิมาลา-กีฬาหิ โกกิลกุลงนิกาหเฬหิ,อุยฺยานภุมิ มกรงชรงฺคภุมิ-ลีลํ ภชิตฺถ ภมรทฺธนิวลฺลกีหิ;

()

សួនច្បារនោះបានទទួលនូវល្បែងរបាំនៃហ្វូងក្ងោកដែលពាសពេញដោយកន្ទុយដ៏រេរាំ សម្លេងយំដ៏ពីរោះនៃហ្វូងសត្វតាវ៉ៅ និងសម្លេងពិណគឺសម្លេងហ្វូងឃ្មុំក្រឡឹង ហាក់ដូចជាឆាករាំលេងនៃស្តេចកាមទេព។

๗๖.

៧៦.

นิจฺจํ วสนฺตสมยสฺสิริมุพฺพหนฺตํตํโขวนํ วนวธูหทยานุตาปี,ปตฺโต นิทาฆสมโยปิ ชเนสิ ตุฏฺฐึตสฺสา สิริสกุสุมาลิกุลาวตํโส;

()

ព្រៃឈើនោះ តែងទ្រទ្រង់នូវសិរីសួស្តីនៃរដូវផ្ការីកជានិច្ច ទោះបីជាដល់រដូវក្តៅដែលតែងធ្វើឱ្យក្តៅក្រហាយដល់បេះដូងនៃព្រៃឈើក៏ដោយ ក៏នៅតែបង្កើតសេចក្តីរីករាយដល់ព្រះនាង ដែលមានផ្ការាំងភ្នំនិងហ្វូងឃ្មុំជាគ្រឿងប្រដាប់ព្រះសិរសា។

๗๗.

៧៧.

ตสฺมึ นิทาฆสูริยาตปตาปิตามฺภํริตฺตาลวาฬมิวกาลมกาลเมโฆ,จินฺตาตุรํ หทยมตฺตสขีชโนปิปีเณสิ คพฺภปริปากภรํ วาหนฺตฺยา;

()

ក្នុងព្រៃនោះ ព្រះនាងដែលទ្រទ្រង់នូវទម្ងន់ព្រះគភ៌ដ៏ចាស់ជិតគ្រប់ខែ បានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ពួកស្រីស្នំជាមិត្តសំឡាញ់ដែលកំពុងព្រួយបារម្ភ ឱ្យមានសេចក្តីរីករាយ ដូចជាមេឃដែលបង្អុរភ្លៀងខុសរដូវមកបំពេញរណ្តៅដីដែលស្ងួតហួតហែងដោយកម្តៅព្រះអាទិត្យក្នុងរដូវក្តៅដូច្នោះ។

๗๘.

៧៨.

กฏฺฐาวสิฏฺฐตรโว ปริหีนปตฺตาตสฺสาธรกฺขิทสนชฺชุติสงฺคเมน,อาสุํ นวงฺกุรปลาสวิกาสปุปฺผ-สํเวลฺลิตา’ว รมณียวนปฺป เทเส;

()

ដើមឈើទាំងឡាយដែលនៅសល់តែមែកឈើស្ងួតគ្មានស្លឹក ក្នុងតំបន់ព្រៃដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាលនោះ ក៏ស្រាប់តែដុះពន្លកថ្មី មានស្លឹកខ្ចី និងផ្ការីកស្គុះស្គាយ ហាក់ដូចជាបានប៉ះនឹងពន្លឺនៃព្រះឱស្ឋនិងព្រះទន្តរបស់ព្រះនាងដូច្នោះ។

๗๙.

៧៩.

คิมฺหาภีตาปปริปีฬิตงฺธลฺลิกานํคมฺภีรราวมุขรีกตทายราชิ,ทุกฺขาตุรพฺพิรหินีปมทาชนสฺสอาสิ วิลาปพธิรีกฬิเต’ว สาฬา;

()

ជួរព្រៃសាលៈដែលលាន់ឮសម្លេងយំយ៉ាងខ្លាំងនៃសត្វចង្រិត ដែលត្រូវកម្តៅថ្ងៃក្នុងរដូវក្តៅបៀតបៀន ហាក់បីដូចជាសម្លេងទ្រហោយំយ៉ាងខ្លាំងរបស់ពួកស្រីក្រមុំដែលព្រាត់ប្រាសពីគូស្នេហ៍ ប្រកបដោយសេចក្តីទុក្ខវេទនា។

๘๐.

៨០.

ตสฺมึ วิกาสกลิกาวลิหาริหารากิญฺจาปิ ปกฺกผขลวลฺลริกณฺฐภุสา,นาสกฺขิ ปูคตรุปนฺติ สุมณฺฑิตายมายาย ตาย สิริมาภริตุํ ฆฏนฺตี;

()

ក្នុងព្រៃនោះ ទោះបីជាជួរដើមស្លាដែលតុបតែងលម្អដោយកម្រងផ្កាក្ដឹបដ៏គួរឱ្យបេតី និងគ្រឿងប្រដាប់កគឺកញ្ចុំផ្លែទុំ កំពុងតែព្យាយាមយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចប្រៀបផ្ទឹមនឹងសិរីសម្រស់របស់ព្រះនាងមហាមាយាដ៏តុបតែងល្អនោះបានឡើយ។

๘๑.

៨១.

อุยฺยานมุพฺภมิตมตฺตมธุพฺพเตหิจมฺเปยฺยปุปฺผมกุเลหิ สมากุลํตํ,อุทฺธุตธุมปฏเลหิ มโนภวสฺสทีเปหิ วาสภวกนํ’ว ลสนฺตมาสิ;

()

សួនច្បារនោះ ពេញទៅដោយក្រពុំផ្កាចំប៉ា និងហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រវឹងហើរក្រឡឹងជុំវិញ មើលទៅរុងរឿងដូចជាបន្ទប់សិរីសយ្យាសន៍នៃស្តេចកាមទេព ដែលមានចង្កៀងបញ្ចេញផ្សែងហុយទ្រលោម។

๘๒.

៨២.

คพฺภูปคํ ภมรเกสกลาปภาราพุทฺธงฺกุรํ ปริณตงฺกุรโลมหํสา,วนฺทนฺติโย วิย ตหึ ถพกญฺชลีหิมนฺทานิเลริตลตาวนิตา กนตา’สุํ;

()

ពួកវល្លិប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ ដែលរង្គើដោយខ្យល់ជំនោរបក់តិចៗ មានសក់គឺហ្វូងឃ្មុំដ៏ក្រាស់ មានរោមព្រឺព្រួចគឺពន្លកឈើដ៏ចាស់ បានឱនលំទោនចុះ ហាក់ដូចជាកំពុងលើកដៃគឺកញ្ចុំផ្កាថ្វាយបង្គំព្រះពោធិសត្វដែលគង់នៅក្នុងព្រះគភ៌។

๘๓.

៨៣.

คพฺภูปคสฺส ปริปกฺกผเลหิ นานาปุญฺญานุภาวปภโวตุสมุพฺภเวหิ,มายาย คพฺภพลิกมฺมนิ ตปฺปเร’วอุยฺยานภุมิ ชนตํ ภวิ ตปฺปยนฺติ;

()

ទីសួនច្បារនោះ ហាក់ដូចជាខ្វល់ខ្វាយក្នុងការធ្វើពិធីបូជាចំពោះព្រះគភ៌របស់ព្រះនាងមហាមាយា បានញ៉ាំងពួកជនឱ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ដោយផ្លែឈើទុំផ្សេងៗ ដែលកើតឡើងខុសរដូវ ដោយអានុភាពបុណ្យរបស់ព្រះពោធិសត្វដែលគង់នៅក្នុងព្រះគភ៌។

๘๔.

៨៤.

คพฺภูปคสฺส หิ มหาปุริสสฺส คพฺภ-วุฏฺฐานมงฺคลมหุสฺสววาสรมฺหิ,อุยฺยานภุมิ สกโลตุสมุพฺภเวหิอาสิ วิกาสกุสุเมหิ สมาภิกิณฺณา;

()

ពិតមែនណាស់ ក្នុងថ្ងៃជាមង្គលមហោស្រពនៃការប្រសូតចាកព្រះគភ៌នៃព្រះមហាបុរស ទីសួនច្បារនោះត្រូវបានបាចសាចពាសពេញដោយផ្ការីកស្គុះស្គាយនៃគ្រប់រដូវកាលទាំងអស់។

๘๕.

៨៥.

สาลุมฺพินีวนสิรึ กลหํสโฆสํสมผุลฺลปุปฺผสุรภึผลสมฺภโวชํ,ปญฺจินฺทฺริเยหิ คิรินิชฺฌรสิตวาตํปจฺจกฺขปญฺจวิธกามรสํอวินฺทิ;

()

ព្រះនាងបានទទួលនូវសិរីសម្រស់នៃព្រៃលុម្ពិនីវន ដែលមានសម្លេងហង្សយំពីរោះ មានក្លិនក្រអូបនៃផ្ការីកស្គុះស្គាយ មានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់នៃផ្លែឈើ និងមានខ្យល់ត្រជាក់បក់ពីទឹកជ្រោះភ្នំ ហាក់ដូចជាកាមគុណទាំងប្រាំដ៏ប្រចក្សចំពោះឥន្ទ្រិយទាំងប្រាំរបស់ព្រះនាង។

๘๖.

៨៦.

นิยฺยาสสารสุรหึผขลปลฺลเวหิฌํการิตาลิกุลกุชิตโกกิเลหิ,สมฺผุลฺลปุปฺผนิกเรหิ สมาภิกิณฺณมทฺทกฺขิสายุวติมงฺคลสาฬสาลํ;

()

ព្រះនាងជាយុវតី បានទតឃើញដើមរាំងភ្នំ (សាលព្រឹក្ស) ដ៏ជាមង្គលមួយដើម ដែលមានក្លិនក្រអូបដោយជ័រឈើ មានផ្លែនិងស្លឹកខ្ចី មានហ្វូងឃ្មុំហើររំពង និងសត្វតាវ៉ៅយំពីរោះ ព្រមទាំងពាសពេញដោយកញ្ចុំផ្ការីកស្គុះស្គាយ។

๘๗.

៨៧.

สมฺผุลฺลสาฬกลิกํตยตาลิมาลาสญฺจุมฺพิตํกุวลยามลโลจนาย,สาขํสุโกมลกรงฺคุลิปลฺลเวหิมายามเหสิสมลงฺกริ วิตมายา;

()

ព្រះនាងមហាមាយាទេវី ដែលមានព្រះនេត្រដ៏បរិសុទ្ធដូចជាផ្កាឈូកខៀវ បានលូកព្រះហស្តទៅចាប់មែកសាលព្រឹក្សដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយ ដែលហ្វូងឃ្មុំកំពុងហើរក្រឡឹងជុំវិញ ដោយម្រាមព្រះហស្តដ៏ទន់ល្វើយដូចជាលំពង់ខ្ចី។

๘๘.

៨៨.

ภาโรนตา’ว รุจิรงฺคุลิปลฺลวานํฌงฺการราวมุขราลิกุลาภิรามา,สาขา วิกาสกุสุเมหิสมากุลา สาโอลมฺพยฏฺฐิ ภวิ คพฺภภราตุราย;

()

មែកឈើនោះ ក៏ឱនលំទោនចុះដោយសារទម្ងន់នៃម្រាមព្រះហស្តដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះនាង ជាមែកឈើដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាលដោយហ្វូងឃ្មុំហើររំពង និងពេញដោយផ្ការីកស្គុះស្គាយ បានក្លាយជាបង្កាន់ដៃតោងសម្រាប់ព្រះនាងដែលកំពុងនឿយហត់ដោយទម្ងន់ព្រះគភ៌។

๘๙.

៨៩.

ตสฺสา จลิตฺถ ปวโน จลโลจนายกมฺมุพฺภโว วรติโรกรเณหิ ตาว,เทวึ นิรูปมสิรึ สุปริกฺขิปิตฺวาตมฺหา ปฏิกฺกมิ ชโน กฬิตาวกาโส;

()

ខ្យល់កម្មជវាត (ខ្យល់ឈឺពោះប្រសូត) ក៏បានកើតឡើងដល់ព្រះនាងដែលមានព្រះនេត្ររេរាំ ពេលនោះ ពួកបរិវារបានចងវាំងននដ៏ប្រសើរព័ទ្ធជុំវិញព្រះនាងដែលមានសិរីសម្រស់រកអ្វីប្រៀបមិនបាន រួចហើយក៏ថយចេញពីទីនោះដើម្បីទុកឱកាសថ្វាយព្រះនាង។

๙๐.

៩០.

พฺรหฺมามราสุรนโรรคปูชนียํพตฺตึสลกฺขณสมุชฺชลรูป สารํนิทฺโธตชาติมณิสนฺนิภสุทฺธคตฺตํสตฺตุตฺตมํ สปทิ เทวิ ฐิตา วิชายิ;

()

ព្រះនាងទេវីទាំងទ្រង់ឈរ ក៏ប្រសូតភ្លាមៗនូវព្រះសត្វដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដែលជាទីគោរពបូជានៃព្រហ្ម ទេវតា អសូរ មនុស្ស និងនាគ មានព្រះកាយដ៏រុងរឿងដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ និងមានព្រះកាយដ៏បរិសុទ្ធប្រៀបដូចជាកែវមណីដែលគេខាត់ខ្សាច់យ៉ាងស្អាត។

๙๑.

៩១.

ทุคฺคนฺธมุตฺตมลโสณิตมกฺขิตงฺคาชายนฺตฺย’เสสมนุชา มนุเชสุเน’วํ,จงฺโคฏกมฺหิ ชินธาตุริวาธิวาโสถูปมฺหิ โสณฺณปฏิมาริว มาตุคพฺภํ;

()

ពួកមនុស្សដទៃទាំងអស់ក្នុងលោក តែងប្រសូតមកទាំងមានព្រះកាយប្រឡាក់ដោយឈាម និងទឹកមន្ទិលដ៏មានក្លិនស្អុយ ប៉ុន្តែព្រះពោធិសត្វមិនមែនដូច្នោះឡើយ ការគង់នៅក្នុងព្រះគភ៌មាតារបស់ព្រះអង្គ គឺប្រៀបដូចជាព្រះបរមសារីរិកធាតុនៅក្នុងកោដ្ឋ ឬដូចជាព្រះពុទ្ធរូបមាសនៅក្នុងព្រះស្តូបដូច្នោះឯង។

๙๒.

៩២.

นิสฺเสณิโตว ปุริโส รตนาสนมฺหาเถโรว ธมฺมกถิโก ฐิตโก’ตรนฺโต,สมฺมา ปสาริย อุโภ มุทุปาณิปาเทโส นิกฺขมิตฺถ กุณเปหิ อมกฺขิตงฺโค;

()

ព្រះអង្គយាងចេញមក ទាំងលាតព្រះហស្តនិងព្រះបាទដ៏ទន់ល្វើយទាំងពីរ ព្រះកាយមិនប្រឡាក់ដោយទឹកមន្ទិលឡើយ ប្រៀបដូចជាបុរសចុះពីបល្ល័ង្កកែវតាមជណ្តើរ ឬដូចជាព្រះថេរៈជាធម្មកថិកចុះពីធម្មាសនៈទាំងឈរដូច្នោះ។

๙๓.

៩៣.

ตตฺโรปคมฺม จตุโร จตุรานนา ตํชาเลน กญฺจนมเยน วิสุทฺธจิตฺตา,อาทาย มาตุปุรโต ตนยํ ฐเปตฺวาจนฺทานเน ภวตุ นนฺทมนา’ตฺย’โวจุํ;

()

ពេលនោះ ព្រះព្រហ្មទាំងបួនអង្គដែលមានចិត្តដ៏បរិសុទ្ធ បានយាងចូលទៅជិត ហើយទ្រង់ទទួលព្រះរាជបុត្រនោះដោយសំណាញ់មាស រួចដាក់ចុះនៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះមាតា ហើយទូលថា «បពិត្រព្រះនាងមានព្រះភក្ត្រដូចព្រះចន្ទ! សូមព្រះនាងមានព្រះទ័យរីករាយចុះ»។

๙๔.

៩៤.

อาทิจฺจวํสกมลากรภากรสฺสพุทฺธงฺกุรสฺส สุภสีตลวาริธารา,นิกฺขมฺม ตาว นภสา นิชมาตุยา จคาหาปยุํ อุตุมุโภสุ กเลพเรสุ;

()

ធារទឹកដ៏ត្រជាក់ស្អាតពីរខ្សែ បានធ្លាក់ចុះពីលើអាកាស មកស្រោចស្រពព្រះកាយនៃព្រះពោធិសត្វ ដែលប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យបំភ្លឺស្រះឈូកនៃសូរ្យវង្ស និងព្រះកាយនៃព្រះមាតា ឱ្យបានស្រស់ស្រាលទាំងពីរអង្គ។

๙๕.

៩៥.

เตสํ กเรหิ จตุโร สุรราชปุตฺตาคณฺหึสุ สณฺหสุขุมาย’ชิณปฺปเวณฺยา,เตสญฺหิ ปาณิตลโต ปณิปาตปุพฺพํคณฺหึสุ ตํ ทุกุลจุมฺพฏเกน’มจฺจา;

()

ព្រះមហារាជទាំងបួនអង្គ បានទទួលព្រះពោធិសត្វពីព្រះហស្តរបស់ព្រះព្រហ្មទាំងនោះ ដោយស្បែកខ្លាឃ្មុំដ៏ទន់ល្វើយ រួចហើយពួកអាមាត្យក៏បានក្រាបថ្វាយបង្គំ ទទួលព្រះអង្គពីដៃរបស់ព្រះមហារាជទាំងនោះ ដោយសំពត់ទុកូលៈ (សំពត់សូត្រដ៏ល្អ)។

๙๖.

៩៦.

เตสํ กเรหิ ปถวิตลโมตริตฺวาฐตฺวา ปุรตฺถิมทิสํ อสโม วิปสฺสิ,อุทฺธํ อโธ จตุทิสานุทิสา จ เอวํเอกงฺคนํ ภวิตทา’ขิลโลกธาตุ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏រកអ្វីប្រៀបមិនបាន ទ្រង់យាងចុះពីដៃរបស់ពួកអាមាត្យមកកាន់ផ្ទៃដី រួចទ្រង់ឈរក្រឡេកមើលទៅកាន់ទិសបូព៌ ពេលនោះ លោកធាតុទាំងមូល ទាំងខាងលើ ខាងក្រោម ទិសធំទាំងបួន និងទិសតូចទាំងឡាយ បានប្រែជាទីធ្លាតែមួយ។

๙๗.

៩៧.

ตุมฺเหหิ อุตฺตริตโร ภุวเส ตีสุนตฺถีติ มตฺถกชฏามกุฏปฺปิเตหิ,กตฺวานิชญฺชลิปุเฏหิ นิปจฺจการํพฺรหฺมามราสุรนรา ตมภิตฺถวึสุ;

()

ពួកព្រហ្ម ទេវតា អសូរ និងមនុស្សទាំងឡាយ បានលើកដៃប្រណម្យដាក់លើក្បាលនិងម្កុដរបស់ខ្លួន ក្រាបថ្វាយបង្គំ និងពោលសរសើរព្រះអង្គថា «ក្នុងត្រៃភពនេះ គ្មាននរណាម្នាក់ក្រៅពីព្រះអង្គ ដែលមានគុណធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ជាងនេះឡើយ»។

๙๘.

៩៨.

โสจ’ตฺตนา สมมทิสฺว ทิสาสุ ตาสูตปฺปาทวีติหรเณน ปทานิสตฺต,คนฺตฺวาน อุตฺตรทิสา’ภิมุโข อวนฺยาอพฺภุคฺคตมฺพุรุหมุทฺธนิ ติฏฺฐมาโน;

()

ព្រះពោធិសត្វនោះ កាលមិនឃើញបុគ្គលណាស្មើនឹងខ្លួនក្នុងទិសទាំងឡាយនោះ យាងទៅកាន់ទិសឧត្តរ ដោយការឈានជំហានប្រាំពីរជំហាន ហើយទ្រង់ឈរនៅលើកំពូលនៃផ្កាឈូកដែលដុះឡើងខ្ពស់ផុតពីផែនដី។

๙๙.

៩៩.

อคฺโค’หมสฺมิ อหมสฺมิ ชนสฺส เชฏฺโฐเสฏฺโฐ’หมสฺมิ อยมนฺติม’ชาติ มยฺหํ,ธีโร มเมตรหิ นตฺถิ ปุนพฺภโว’ตินิจฺฉาริตาสภิวโจ นทิ สีหกนาทํ;

()

ទ្រង់បានបន្លឺនូវអាសភិវាចា ជាសីហនាទថា «តថាគតជាបុគ្គលកំពូល តថាគតជាបុគ្គលចម្បង តថាគតជាបុគ្គលប្រសើរបំផុតក្នុងលោក ជាតិបច្ចុប្បន្ននេះជាជាតិចុងក្រោយបង្អស់របស់តថាគត ឥឡូវនេះ ភពថ្មីទៀតមិនមានឡើយ»។

๑๐๐.

១០០.

เวสาเขมาเส สุหกุชทิเน ปุณฺณมายํ วิสาเขนกฺขตฺเตโยเค สุรคุรุคเต โส กุฬีรวฺหราสึ,สญฺชาโต นาโถ ปรมกรุณาภาวนาภาวตตฺโตมายากุจฺฉิมฺหา กุสุมิตลตาเวลลิตุยฺยานภุมฺยา;

()

ព្រះលោកនាថ ជាអ្នកមានព្រះហឫទ័យជ្រួតជ្រាបដោយការចម្រើននូវមហាករុណា ទ្រង់ប្រសូតចាកផ្ទៃនៃព្រះនាងមាយា ក្នុងឧទ្យានភូមិដ៏រុងរឿងដោយវល្លិឈើមានផ្ការីកស្គុះស្គាយ ក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែវិសាខ នាថ្ងៃអង្គារដ៏មានសិរី ក្នុងនក្សត្រយោគវិសាខា កាលព្រះគ្រូនៃទេវតា (ព្រះព្រហស្បតិ៍) យាងចូលកាន់រាសីកក្កដ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเรนิทาเน ปจฺฉิมภวิก มหาโพธิ สตฺตุปฺปตฺติ ปวตฺติปริทีโป ฉฏฺโฐสคฺโค.

សព្វកាលបរិច្ឆេទទី ៦ ឈ្មោះថា បច្ឆិមភវិកមហាបោធិសត្តុប្បត្តិបវត្តបរិទីបៈ (ការសម្តែងអំពីความเป็นទៅនៃការកើតឡើងនៃព្រះមហាបោធិសត្វក្នុងភពចុងក្រោយ) ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយក្នុងហឫទ័យនៃកវីទាំងឡាយទាំងពួង ឲ្យកើតឡើង ដែលព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទៈ បានរៀបចំទុកមកនេះ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

อถรมฺมตรา’สิ ชาติเขตฺต-ปริยาปตฺต’วกาสโลกธาตุ,กมลุปฺปล (มาลภารินี) หิตทุปฏฺฐานคตาหิ เทวตาหิ;

()

គ្រានោះ ឱកាសលោកធាតុដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងជាតិខេត្ត ក៏រឹតតែគួរឲ្យត្រេកអរក្រៃលែង ដោយសារទេវតាទាំងឡាយដែលមកបម្រើទ្រង់ ដោយកាន់នូវកម្រងផ្កាឈូក និងផ្កាឧប្បល។

๒.

២.

กมลาสนเทวทานวานํภุวเน’กตฺถ สมาคโม ตทา’สิ,ชินจกฺกปฏิคฺคหสฺส ฐานํอวิวาเทน สเทวมานุสานํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ការជួបជុំគ្នានៃព្រះព្រហ្ម ទេវតា និងអសុរ ក្នុងទីកន្លែងតែមួយក្នុងលោក ក៏បានកើតមានឡើង ព្រោះជាទីកន្លែងទទួលយកនូវព្រះជិនចក្រ ដោយមិនមានការវិវាទគ្នារវាងទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយឡើយ។

๓.

៣.

ปฏิลาภนิมิตฺตมาทิสนฺตีวต สพฺพญฺญุตญาณสมฺปทาย,ทสสงฺขสหสฺสิโลกธาตุอภิกมฺปี ปหเฏ’ว กํสปาตี;

()

ម៉្យាងទៀត លោកធាតុទាំងមួយម៉ឺន ក៏កម្រើកញាប់ញ័រ ដូចជាថាសលង្ហិនដែលគេគោះហើយ ហាក់ដូចជាបង្ហាញនូវបុព្វនិមិត្តនៃការបានសម្រេចនូវសព្វញ្ញុតញ្ញាណសម្បទា។

๔.

៤.

ชนนุสฺสววาสรมฺหิ ตสฺมึนิชเทหชฺชุติปิญฺชโร’ทปาทิ,ทสสงฺขสหสฺสจกฺกวาฬ-กุหราโลกกโร มหาวภาโส;

()

ក្នុងថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យប្រសូតនោះ ពន្លឺដ៏រុងរឿងដ៏ធំធេង ដែលធ្វើឲ្យភ្លឺស្វាងដល់ចន្លោះភ្នំចក្រវាឡទាំងមួយម៉ឺន ក៏បានកើតឡើង ដោយរស្មីពណ៌លឿងទុំចេញពីព្រះវរកាយរបស់ទ្រង់។

๕.

៥.

อปตาฬิตจมฺมนทฺธเภรี-วิกตีนํ สยเมว วชฺชนมฺปิ,ตทนุตฺตรธมฺมเทสนายภวิ ฐานํ อนุสาวณสฺส โลเก;

()

ការបន្លឺឡើងដោយខ្លួនឯងនៃស្គរទាំងឡាយដែលគេពាសដោយស្បែក ទោះបីជាគ្មានអ្នកណាមកទះតប់ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការប្រកាសផ្សាយនូវព្រះធម្មទេសនាដ៏ប្រសើរគ្មានពីររបស់ទ្រង់ក្នុងលោក។

๖.

៦.

ฆณกาหฬวํสสงฺขวีณา-ภรณานํ สยเมว วชฺชนมฺปี,อนุปุพฺพวิหารภาวนานํปฏิลาภาย นิพนฺธนํ พภูว;

()

ការបន្លឺឡើងដោយខ្លួនឯងនៃកណ្ដឹង ត្រែ ពិណ ស័ង្ខ និងគ្រឿងតន្ត្រីទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការសម្រេចបាននូវការចម្រើនអនុបុព្វវិហារធម៌។

๗.

៧.

ปริมุตฺติวรตฺตปาสการา-ฆร,โยสงฺขลิกาทิพนฺธเนหิ,มิคปกฺขินรานมสฺมิมาน-วิคมสฺสา’สิ นิทานมาทิภุตํ;

()

ការរួចផុតចាកចំណងទាំងឡាយ មានខ្សែតី អន្ទាក់ គុក និងច្រវាក់ជាដើម នៃពួកម្រឹគ បក្សី និងមនុស្សទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាបុព្វហេតុនៃការលះបង់ចោលនូវអស្មិមានៈ (ការប្រកាន់ខ្លួន)។

๘.

៨.

ภุวเนสุ มหาชนสฺส โรคา-ปคเมนา’ทิสนํ อโหสุขนฺติ,จตุราริยสจฺจทสฺสเนนภวิ ฐานํ จตุสจฺจเทสนาย;

()

សេចក្តីសុខដែលកើតឡើងដោយការប្រាសចាករោគនៃមហាជនក្នុងលោកទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការសម្តែងនូវអរិយសច្ចៈ ៤ ដោយការឃើញនូវអរិយសច្ចធម៌ទាំង ៤ នោះ។

๙.

៩.

วิวิธพฺภุตรูปโคจรานํภุวิ ชจฺจนฺธชนสฺสโลจนานํ,ปภโว ปภโว’สิ ทิพฺพจกฺขุปฏิลาภาย ติโลกโลจนสฺส;

()

ការភ្លឺច្បាស់ឡើងនៃភ្នែករបស់មនុស្សខ្វាក់ពីកំណើតលើផែនដី ដែលអាចមើលឃើញនូវរូបារម្មណ៍ដ៏អស្ចារ្យផ្សេងៗ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការសម្រេចបាននូវទិព្វចក្ខុរបស់ព្រះអង្គ ដែលជាចក្ខុនៃត្រៃលោក។

๑๐.

១០.

ถุตคีติสุธารสสฺส ปานํพธิรานํ สวณญฺชลีปุเฏหิ,อติมานุสทิพฺพโสตธาตุ-ปฏิเวธาย นิทานมาสิ ตสฺส;

()

ការស្តាប់ឮនូវរសនៃទឹកអម្រឹតគឺចម្រៀងសរសើរ ដោយប្រហោងត្រចៀករបស់មនុស្សថ្លង់ទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាបុព្វហេតុនៃការសម្រេចបាននូវទិព្វសោតធាតុដ៏កន្លងហួសវិស័យមនុស្សរបស់ព្រះអង្គ។

๑๑.

១១.

ภุวิ ชาติชฬาทิปุคฺคลานํตทเห’นุสฺสติยา สุปาตุภาโว,ภวิ ปุพฺพมุปฏฺฐิตสฺสติสฺสสติปฏฺฐานนิโพธนาย ฐานํ;

()

ការប្រាកដឡើងនៃអនុស្សតិ (សេចក្តីរលឹក) ដល់ពួកបុគ្គលដែលល្ងង់ខ្លៅពីកំណើតលើផែនដីក្នុងថ្ងៃនោះ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការត្រាស់ដឹងនូវសតិបដ្ឋានធម៌របស់ព្រះអង្គ ដែលជាអ្នកមានសតិដំកល់មាំហើយតាំងពីមុនមក។

๑๒.

១២.

วิสิขาจรณํ สโรชจารุ-ปทวิญฺญาสวเสน ปงฺคุลานํ,ปุริมํ จตุริทฺธิปาทเวค-ปฏิลาภาย นิมิตฺตมาสิ โลเก;

()

ការដើរទៅកាន់ច្រកផ្លូវដោយការដាក់ចុះនូវជើងដ៏ល្អស្អាតដូចជាផ្កាឈូក របស់មនុស្សខ្វិនទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាបុព្វនិមិត្តនៃការសម្រេចបាននូវល្បឿននៃឥទ្ធិបាទ ៤ ក្នុងលោក។

๑๓.

១៣.

มธุเรน สเรน ชาติมูคาถุติคีตานฺย’วทึสุ วนฺทิโน’ว,ภุวิ ขุชฺชชโน’ชุคตฺตลาโภกุฏิลตฺตา’ปคมาย ฐานมาสิ;

()

ពួកមនុស្សគរពីកំណើត ក៏បានពោលនូវពាក្យសរសើរដោយសម្លេងដ៏ផ្អែមល្ហែម ដូចជាអ្នកចម្រៀងសរសើរ ម៉្យាងទៀត ពួកមនុស្សខ្ទម (មនុស្សកោងខ្នង) លើផែនដី ក៏បានរូបរាងត្រង់ស្មើ ដែលជាហេតុនៃការប្រាសចាកភាពកោងវៀចទាំងឡាយ។

๑๔.

១៤.

สรณํ ปุริสาสโภ สิยาโนภวโต ทุคฺคติโต วิมุตฺติยา’ติ,กริโน’ปิ กรึสุ กุญฺจนาทํตุรคา เหสมกํสุ ปีติเย’ว;

()

សូម្បីតែសត្វដំរីទាំងឡាយ ក៏បានបន្លឺនូវសម្លេងគគ្រហឹម ឯសត្វសេះទាំងឡាយ ក៏បានសម្រែកហ៊ីងហីដោយសេចក្តីត្រេកអរ ហាក់ដូចជាដឹងថា «ព្រះបុរសសត្វដ៏ប្រសើរនេះ នឹងក្លាយជាទីពឹង ដើម្បីការរួចផុតចាកទុគ្គតិភព»។

๑๕.

១៥.

วิสทา ปฏิสมฺภิทา จตสฺโสปฏิวิชฺฌิสฺสติ จา’ยตึ สจา’ยํ,สกปฏฺฏนเมว ตนฺนิทานาตรณี สีฆมุปาคมุํ วิเทสา;

()

នាវាទាំងឡាយពីបរទេស ក៏បានចូលមកដល់កំពង់ផែរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះតែហេតុនោះ ហាក់ដូចជាបង្ហាញថា «ព្រះអង្គនេះ នឹងបានត្រាស់ដឹងនូវបដិសម្ភិទាញាណទាំង ៤ ដ៏ច្បាស់លាស់ក្នុងអនាគតកាល»។

๑๖.

១៦.

สยเมว วิโรจนํ ตทานิรตนานํ ภุวนากรุพฺภวานํ,รวิวํสรวิสฺส ธมฺมรํสีวิสรสฺสุ’ชฺชลนาย ฐานมาสี;

()

ក្នុងកាលនោះ ការភ្លឺស្វាងឡើងដោយខ្លួនឯងនៃរតនវត្ថុទាំងឡាយដែលកើតអំពីអណ្តូងរ៉ែក្នុងលោក ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការរុងរឿងផ្សាយទៅនៃបណ្តាញរស្មីគឺព្រះធម៌ របស់ព្រះសក្យមុនីដែលជាព្រះអាទិត្យក្នុងសុរិយវង្ស។

๑๗.

១៧.

ตุริยานิ สกํสกํ นินาทํอกรุํ ตคฺคุณทีปกานิวา’ตฺร,วิวฏา วิทิสาทิสา สกิตฺติ-วิสโรกาสกเต’ว’หิปฺปสตฺตา;

()

គ្រឿងតន្ត្រីទាំងឡាយ ក៏បានបន្លឺសម្លេងរៀងៗខ្លួន ហាក់ដូចជាសម្តែងនូវព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គក្នុងទីនេះ ឯទិសតូចទិសធំទាំងឡាយ ក៏បានបើកចំហ ហាក់ដូចជាធ្វើឱកាសសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយនូវកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គ ដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាក្រៃលែង។

๑๘.

១៨.

สกลสฺส กิเลสปาวกสฺสปรินิพฺพานสภาวทีปเนน,นิรเยสุ หุตาสชาลมาลาตทเห นิพฺพุติมาป ชาติเขตฺเต;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ អណ្តាតភ្លើងដែលឆេះសន្ធោសន្ធៅក្នុងនរកទាំងឡាយក្នុងជាតិខេត្ត ក៏បានរលត់ត្រជាក់ទៅ ហាក់ដូចជាបង្ហាញនូវសភាវៈនៃការរលត់ស្ងប់នៃភ្លើងកិលេសទាំងពួងរបស់ព្រះអង្គ។

๑๙.

១៩.

ปริสาสุ วิสารทสฺส ตสฺสจตุเวสารทญาณลาภเหตุ,ภุวเนสุ ตทามหานทีนํอนภิสฺสนฺทนมาสิ กุนฺนทีนํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ការមិនហូរជន់ឡើងនៃស្ទឹងតូចៗ និងទន្លេធំៗទាំងឡាយក្នុងលោក ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការសម្រេចបាននូវវេសារជ្ជញ្ញាណ ៤ របស់ព្រះអង្គ ដែលជាអ្នកមានសេចក្តីក្លាហានក្នុងជំនុំកណ្តាលបរិស័ទ។

๒๐.

២០.

อุทปาทิ ปภา นิรากริตฺวา-พิลโลกนฺตริเยสุ อนฺธการํ,หตโมหตม’คฺค มคฺคญาณ-ชฺชุติลาภาย นิพนฺธนํ ตมาสิ;

()

ពន្លឺដ៏រុងរឿងបានកើតឡើង ដោយកម្ចាត់បង់នូវងងឹតក្នុងចន្លោះលោកធាតុ (លោកន្តរិកនរក) ដ៏ជ្រៅ នោះក៏បានក្លាយជាបុព្វហេតុនៃការសម្រេចបាននូវពន្លឺនៃអរិយមគ្គញ្ញាណដ៏ប្រសើរ ដែលកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺមោហៈ។

๒๑.

២១.

สุวิมุตฺติรโส สิยา’ว ตสฺสจตุราสิตสหสฺสธมฺมขนฺโธ,มธุรํ จตุโรทธีนมาสิสลิลํ สนฺตตรํ ตรงฺคริตฺตํ;

()

ទឹកក្នុងមហាសមុទ្រទាំងបួន ក៏បានប្រែជាមានរសផ្អែមល្ហែម ស្ងប់ស្ងាត់ និងប្រាសចាករលកទាំងឡាយ ហាក់ដូចជាបង្ហាញថា «ព្រះធម្មក្ខន្ធ ៨ ម៉ឺន ៤ ពាន់ របស់ព្រះអង្គ នឹងមានរសគឺវិមុត្តិដ៏ផ្អែមល្ហែម»។

๒๒.

២២.

วิทิสาสุ จตุทฺทิสาสุ จณฺฑ-ปวนสฺสา’ปิ อวายนํ ตทานิ,ภวิ ปุพฺพนิมิตฺตมตฺตโน’ปิภฏทิฏฺฐฺยาภวทฏฺฐิเภทนาย;

()

ក្នុងកាលនោះ ការមិនបក់បោកនៃខ្យល់ដ៏ខ្លាំងក្លាក្នុងទិសធំ និងទិសតូចទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាបុព្វនិមិត្តនៃការបំផ្លាញចោលនូវទិដ្ឋិដ៏អាក្រក់ និងការទម្លាយនូវឆ្អឹងនៃភពរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

๒๓.

២៣.

นวปลฺลวปตฺตเสขรานํวิฏปีนํ กุสุมาหิกิณฺณภาโว,ภวิ ปุพฺพนิพนฺธนํ วิมุตฺติกุสุเมหา’ตุมเทหภูสณาย;

()

ភាពរីកស្គុះស្គាយនៃផ្កាឈើលើដើមឈើទាំងឡាយ ដែលលម្អដោយត្រួយ និងស្លឹកខ្ចីៗ ក៏បានក្លាយជាបុព្វហេតុនៃការលម្អនូវព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គ ដោយផ្កាគឺវិមុត្តិធម៌។

๒๔.

២៤.

กุมุทากรโพธกสฺส จนฺท-กิรณสฺสา’ติวิโรจนํ ตทาสิ,สติพุทฺธสุธากโร’ทยมฺหิชนสนฺโทหมโนปสาทเหตุ;

()

ក្នុងកាលនោះ ការភ្លឺច្បាស់ក្រៃលែងនៃរស្មីព្រះចន្ទ ដែលធ្វើឲ្យផ្កាឈូកសរីក ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការជ្រះថ្លានៃចិត្តរបស់មហាជនទាំងឡាយ ក្នុងការរះឡើងនៃព្រះចន្ទគឺសតិ និងបញ្ញារបស់ព្រះអង្គ។

๒๕.

២៥.

วิมลตฺตมนุณฺหตา นิทาฆ-สูริยสฺสู’ปสโม นิมิตฺตมคฺคํ,ภวิ เจตสิกสฺส กายิกสฺสปฏิลาภาย สุขสฺส ตมฺหิชาเต;

()

ភាពស្ងប់ត្រជាក់ និងភាពបរិសុទ្ធនៃព្រះអាទិត្យក្នុងរដូវក្តៅ ក៏បានក្លាយជាបុព្វនិមិត្តនៃការសម្រេចបាននូវសេចក្តីសុខកាយ និងសុខចិត្ត ក្នុងកាលដែលព្រះអង្គប្រសូតមកនោះ។

๒๖.

២៦.

คคนา’คนคาทิโต’ตริตฺวาปถวิสงฺกมณํ ตทา ขคานํ,สรณาคมนสฺส ฐานมาสิชินธมฺมํ สุนิสมฺม สชฺชนานํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ការចុះចាកអាកាស និងភ្នំ ហើយដើរលើផែនដីនៃពួកសត្វស្លាបទាំងឡាយ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការដល់នូវសរណគមន៍របស់សប្បុរសទាំងឡាយ ក្រោយពីបានស្តាប់នូវព្រះធម៌របស់ព្រះជិនស្រីដោយប្រពៃ។

๒๗.

២៧.

นภสา’ภิปวสฺสนํ ตทานิจตุทีเปสุ อกาลวาริทานํ,ปริสาสุ อขณฺฑธมฺมวุฏฺฐิ-ปตนสฺสา’สิ นิพนฺธนํ ชินมฺหา;

()

ក្នុងកាលនោះ ការបង្អុរចុះនូវទឹកភ្លៀងខុសរដូវពីអាកាសក្នុងទ្វីបទាំងបួន ក៏បានក្លាយជាបុព្វហេតុនៃការធ្លាក់ចុះនៃធម៌វស្សា (ភ្លៀងគឺធម៌) ដ៏មិនដាច់ខ្សែក្នុងជំនុំបរិស័ទទាំងឡាយ អំពីព្រះជិនស្រី។

๒๘.

២៨.

ฉณมงฺคลกีฬณํ ตทานิติทสานมฺปิ สเกสเก วิมาเน,อุปคมฺม ตหึตหึ อุทานสมุทานสฺสนิทานมา’สิ โพธึ;

()

ក្នុងកាលនោះ ការលេងកម្សាន្តក្នុងពិធីបុណ្យមង្គលរបស់ពួកទេវតាក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្ស ក្នុងវិមានរៀងៗខ្លួន ហើយបានបន្លឺនូវឧទានក្នុងទីនោះៗ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការប្រកាសអំពីការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះអង្គ។

๒๙.

២៩.

วิวฏา สยเมว มนฺทิรานํปิหิตญฺจารกวาฏวาตปานา,ภวทุกฺขนิโรธคามิมคฺค-ปฏิลาภาย นิมิตฺตมาหรึสุ;

()

ទ្វារ និងបង្អួចនៃគុកទាំងឡាយដែលបិទជិត ក៏បានបើកចំហឡើងដោយខ្លួនឯង ហាក់ដូចជាបាននាំមកនូវបុព្វនិមិត្តនៃការសម្រេចបាននូវមគ្គដែលជាផ្លូវទៅកាន់ការរលត់ទុក្ខក្នុងភព។

๓๐.

៣០.

ตทเห มธุรามิสสฺส เปตฺตี-วิสเยสฺวาหรณํ ขุทาตุรานํ,ภวิ กายคตาสตามตสฺสปฏิลาภาย นิมิตฺตมตฺตโน’ปิ;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ការបានទទួលនូវអាហារដ៏ផ្អែមល្ហែមរបស់ពួកប្រេតដែលឃ្លានឃ្លាតក្នុងប្រេតវិស័យ ក៏បានក្លាយជាបុព្វនិមិត្តនៃការសម្រេចបាននូវអមតធម៌គឺកាយគតាសតិនៃព្រះអង្គផ្ទាល់។

๓๑.

៣១.

ทิวเส ชนนุสฺสเว ปิปาสา-วิคโม ทีนชนสฺส เปตโลเก,สุขิตตฺตสฺส อุเปจฺจพุทฺธภาวํ;

()

ក្នុងថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យប្រសូតនោះ ការប្រាសចាកសេចក្តីស្រេកឃ្លាននៃពួកប្រេតដ៏កំសត់ក្នុងប្រេតលោក ក៏បានក្លាយជាបុព្វនិមិត្តនៃការសម្រេចនូវព្រះពុទ្ធភូមិដ៏មានសេចក្តីសុខក្រៃលែង។

๓๒.

៣២.

ปฏิปกฺขชนสฺส เมตฺติลาโภตทเห วายสวายสารินมฺปิ,ภวิฐานมนนฺตสตฺตโลก-วิสยพฺรหฺมวิหารภาวนาย;

()

ការមានមេត្រីភាពនឹងគ្នានៃពួកសត្វដែលជាសត្រូវនឹងគ្នា សូម្បីតែសត្វក្អែក និងសត្វទីទុយក្នុងថ្ងៃនោះ ក៏បានក្លាយជាហេតុនៃការចម្រើនព្រហ្មវិហារធម៌ក្នុងវិស័យនៃសត្វលោកដ៏រកទីបំផុតគ្មាន។

๓๓.

៣៣.

สติมคฺคผลุพฺภเว ยเถวภวภีตฺยาปคโม ตถาคตานํ,สติ ชาตมหามเห ภยํ วานติรจฺฉานคตานมาสิ ตาโส;

()

ក្នុងកាលដែលមហាមង្គលនៃការប្រសូតបានកើតឡើង សេចក្តីភ័យខ្លាច ឬសេចក្តីតក់ស្លុត ក៏មិនមានដល់ពួកសត្វតិរច្ឆានទាំងឡាយឡើយ ដូចជាការប្រាសចាកភ័យក្នុងភពរបស់ព្រះតថាគតទាំងឡាយ ក្នុងកាលដែលមគ្គ និងផលកើតឡើងដូច្នោះដែរ។

๓๔.

៣៤.

ปิยภาวุปสงฺกโม ปชานํหทยานนฺทกราย โข คิราย,ชินธมฺมกถาย สาวกานํวิย สามคฺคิรสสฺส ปาตุภาโว;

()

ការចូលទៅរកគ្នាដោយភាពជាទីស្រឡាញ់នៃពួកសត្វលោក ដោយវាចាដ៏ញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយក្នុងហឫទ័យឲ្យកើតឡើង ក៏បានប្រាកដឡើង ដូចជាការប្រាកដឡើងនៃរសគឺសាមគ្គីធម៌របស់ពួកសាវ័ក ដោយសារព្រះធម្មកថារបស់ព្រះជិនស្រី។

๓๕.

៣៥.

สิตกิตฺติลตาย โรปิตายภวโต’สฺมึ ภุวนาลวาฬคพฺเภ,วิย นิมฺมิตยนฺตวาริธาราชลธารา ธรณีตลุฏฺฐหึสุ;

()

ធារាទឹកទាំងឡាយ ក៏បានពុះពារឡើងចាកផ្ទៃផែនដី ដូចជាខ្សែទឹកដែលបង្ហូរចេញពីម៉ាស៊ីនដែលគេបង្កើតឡើង ដើម្បីស្រោចស្រពវល្លិគឺកិត្តិសព្ទដ៏សស្គុសស្គាយ ដែលព្រះអង្គបានដាំទុកក្នុងអាងគឺលោកនេះ។

๓๖.

៣៦.

ภมราวลิภารปญฺจวณฺณ-กมลจฺฉนฺนมหีตลํ รราช,ชลชํ ถลชํ ปราคหารํภุวิ สพฺพตฺถ อปุปฺผิ ปุปฺผชาตํ, ()

ផ្ទៃផែនដីដ៏ដណ្តប់ទៅដោយផ្កាឈូកមានពណ៌ប្រាំប្រការ ដែលពោរពេញដោយហ្វូងឃ្មុំ ក៏បានរុងរឿងក្រៃលែង ផ្កាទាំងឡាយដែលកើតក្នុងទឹក និងកើតលើគោក ដែលនាំមកនូវលម្អងផ្កា ក៏បានរីកស្គុះស្គាយនៅគ្រប់ទិសទីលើផែនដី។

๓๗.

៣៧.

วิฏปีสุ ลตาสุ ขนฺธสาขา-สตปตฺตานิ ตทา สุปุปฺผิตานิ,นรวีร’ภิรูปทสฺสนายภูสมุมฺมีลิตโลจนานิ’วาสุํ;

()

ផ្កាឈូកទាំងឡាយដែលរីកស្គុះស្គាយលើមែក និងមែកធាងនៃដើមឈើ និងវល្លិទាំងឡាយក្នុងកាលនោះ ហាក់ដូចជាភ្នែកដែលបើកឡើងយ៉ាងធំ ដើម្បីមើលនូវរូបសម្បត្តិដ៏ល្អឆើតឆាយរបស់ព្រះនរវីរបុរស។

๓๘.

៣៨.

อุปรูปริ สตฺตสตฺต หุตฺวาสตปตฺตานิ สีลาตลุพฺภวานิ,ตว อพฺภุทโย สุทุลฺลโภติกถยนฺติวิ’ห กปาตุภาวโต โน;

()

ផ្កាឈូកទាំងឡាយដែលដុះឡើងចាកផ្ទៃថ្ម តម្រួតគ្នាជាប្រាំពីរជាន់ ហាក់ដូចជានិយាយប្រាប់យើងក្នុងទីនេះ ដោយការប្រាកដឡើងរបស់ខ្លួនថា «ការកើតឡើងរបស់ព្រះអង្គ ជាការក្រឡែងបានដោយកម្រក្រៃលែង»។

๓๙.

៣៩.

นิชปารมิตาลตาย กตฺติ-ลตยา’ลงฺกตปุปฺผหาสรูปา,สมลงฺกริ ยาวตา ภวคฺคํธชมาลา ชนนุสฺสเว ติโลกํ;

()

ក្នុងពិធីបុណ្យប្រសូតនោះ ជួរនៃទង់ជ័យទាំងឡាយក្នុងត្រៃលោក ដែលមានរូបរាងដូចជាផ្កាញញឹម លម្អដោយវល្លិគឺកិត្តិសព្ទ និងវល្លិគឺបារមីរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានលម្អរហូតដល់កំពូលនៃភព (ភវគ្គព្រហ្ម)។

๔๐.

៤០.

อวกุชฺชสโรรุหาภิรามํนภวมฺโภชวนสฺสิรึ พพนฺธ,ภุวิ โปกฺขรวสฺสมีทิสนฺติวทมานํว ปวสฺสิ ธมฺมวสฺสํ;

()

ភ្លៀងគឺធម៌ក៏បានបង្អុរចុះមក ហាក់ដូចជានិយាយថា «នេះជាភ្លៀងបោក្ខរព័ស៌លើផែនដី» ដែលបានចងភ្ជាប់នូវសិរីសួស្តីនៃព្រៃផ្កាឈូកលើអាកាស ដ៏គួរឲ្យត្រេកអរដោយផ្កាឈូកដែលផ្កាប់ចុះក្រោម។

๔๑.

៤១.

รมณี รมณียรูปโสภาอจรุํ ธมฺมมนงฺครงฺคภูมิ,มธุปา มธุปานมนฺทิรานิตทเห นาวสรึสุ ธมฺมกามา;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยเมกํ)

ពួកស្ត្រីដ៏មានរូបឆោមលោមពណ៌ដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ ក៏បានប្រព្រឹត្តធម៌ មិនបានប្រព្រឹត្តក្នុងទីលាននៃកាមកិលេសឡើយ ឯពួកអ្នកផឹកស្រា (ឬហ្វូងឃ្មុំ) ដែលជាអ្នកស្រឡាញ់ធម៌ ក៏មិនបានចូលទៅកាន់ផ្ទះផឹកស្រាឡើយ ក្នុងថ្ងៃនោះ។

๔๒.

៤២.

กมลา กมลาลยา วิเวสภุวนํ ภูรินวาวตารหารี,ธรณี ธรณีธราวตํสาอุปหาราติภราตุเรว กมฺปิ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ព្រះនាងលក្ស្មី (កមលា) ដែលមានផ្កាឈូកជាទីលំនៅ ក៏បានយាងចូលកាន់លោក នាំមកនូវការចាប់កំណើតថ្មីដ៏ច្រើនលើសលប់ ឯផែនដីដ៏លម្អដោយជួរភ្នំ ក៏បានញាប់ញ័រ ហាក់ដូចជាថប់បារម្ភដោយសារទម្ងន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៃគ្រឿងសក្ការបូជាទាំងឡាយ។

๔๓.

៤៣.

รุจิรํ รุจิรงฺคนา ตทานิอกรุํ กีฬมเนกจนฺทิกาสุ,สุวีรํ สุจิรํสิกิณฺณตารา-นิกโร’ภาสตโร’สิ ภากโร’ว;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ក្នុងកាលនោះ ពួកស្ត្រីដ៏មានរូបរាងល្អស្អាត ក៏បានលេងកម្សាន្តយ៉ាងរីករាយក្នុងពន្លឺព្រះចន្ទជាច្រើន ឯហ្វូងផ្កាយទាំងឡាយដែលខ្ចាត់ខ្ចាយដោយរស្មីដ៏ភ្លឺស្វាង ក៏បានភ្លឺចិញ្ចាចចិញ្ចែងក្រៃលែង ដូចជាព្រះអាទិត្យ ដើម្បីបូជាដល់ព្រះវីរបុរសដ៏ប្រសើរ។

๔๔.

៤៤.

ปวโน’ปวโน’ปวายมาโนปวิโนเทสิ ปริสฺสมํ ชนสฺส,วนทา วนทาหวุปสนฺตึอกรุํ สพฺพธิ สสฺสสมฺปทญฺจ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ខ្យល់ដ៏ត្រជាក់ដែលបក់រំភើយៗក្នុងសួនច្បារ ក៏បានកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីនឿយហត់របស់មហាជន ឯពពកទាំងឡាយក៏បានធ្វើឲ្យភ្លើងឆេះព្រៃរលត់ស្ងប់ទៅ និងធ្វើឲ្យភោគផលនៃស្រូវសាលីរីកលូតលាស់នៅគ្រប់ទិសទី។

๔๕.

៤៥.

วิสทา วิสทา สกิตฺติรามามุขรงฺคาลย มาปโกวิทานํ,สุชนา’สุชนา ภชึสุ ตสฺสจรณานฺยงฺกิตจกฺกลกฺขณานิ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ពួកសប្បុរស និងអសប្បុរសទាំងឡាយ ដែលជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការសម្តែង និងមានសេចក្តីត្រេកអរក្នុងកិត្តិសព្ទដ៏បរិសុទ្ធ ក៏បានចូលទៅក្រាបថ្វាយបង្គំនូវព្រះបាទាទាំងគូរបស់ព្រះអង្គ ដែលលម្អដោយលក្ខណៈកង់ចក្រ។

๔๖.

៤៦.

วสุธํ วสุธมฺปตี สมคฺคาทสธมฺเมน’นุสาสยุํ ตทานิ,หทยํ ยทยงฺคมาย วาณฺยาอสตํ มิตฺตทุหี วิธานยึสุ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ក្នុងកាលនោះ ពួកស្តេចផែនដីទាំងឡាយដ៏មានសាមគ្គីគ្នា ក៏បានគ្រប់គ្រងផែនដីដោយទសពិធរាជធម៌ ហើយបានញ៉ាំងចិត្តរបស់ពួកមនុស្សអាក្រក់ និងពួកក្បត់មិត្ត ឲ្យទន់ភ្លន់ទៅដោយវាចាដ៏គួរឲ្យចាប់ចិត្ត។

๔๗.

៤៧.

ติมทา’ติมทา คชาธิปาปิมิคราชูหิ ตทา สมาจรึสุ,ปพลา’ปพลา มิคา ตทญฺเญปฏิสตฺถารมกํสุ อญฺญมญฺญํ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

សូម្បីតែស្តេចដំរីដ៏មានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ក៏បានដើរលេងជាមួយគ្នានឹងស្តេចសីហៈក្នុងកាលនោះ ឯពួកសត្វម្រឹគដទៃទៀត ទាំងសត្វមានកម្លាំងខ្លាំង និងសត្វទន់ខ្សោយ ក៏បានធ្វើនូវសេចក្តីរាប់អានគ្នាទៅវិញទៅមក។

๔๘.

៤៨.

ภุวเน ภุวเนกโลจนสฺสชนนสฺมึ ทิวเส สมุชฺชลานี,นิหนิตา’นิหิตายุธาติ ภิตึชนยุํ ปาปิมโตว เนตเรสํ;

() (อพฺยเปต ปฐมทุติย ปาทาทิยมกํ)

ក្នុងថ្ងៃប្រសូតនៃព្រះអង្គដែលជាចក្ខុតែមួយក្នុងលោក គ្រឿងអាវុធទាំងឡាយដ៏ភ្លឺផ្លេក ទោះបីជាគេដាក់ចុះ ឬមិនទាន់ដាក់ចុះក្នុងលោក ក៏បានបង្កើតនូវសេចក្តីភ័យខ្លាចដល់មារមានចិត្តបាបតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ មិនមែនដល់ជនដទៃឡើយ។

๔๙.

៤៩.

ปริวาทิตทิพฺพเภริวีณา-ตุริยํ ทสฺสิตทิพฺพนจฺจเภทํ,คคนํ สุรรงฺคมณฺฑลาภํติทสานํ อุปหารสารมาสิ;

()

អាកាសដ៏មានសភាពដូចជាមណ្ឌលល្ខោននៃពួកទេវតា ដែលមានការប្រគំឡើងនៃស្គរទិព្វ ពិណ និងតន្ត្រីទិព្វ ព្រមទាំងការបង្ហាញនូវរបាំទិព្វផ្សេងៗ ក៏បានក្លាយជាគ្រឿងសក្ការបូជាដ៏ប្រសើរបំផុតរបស់ពួកទេវតាឋានត្រៃត្រឹង្ស។

๕๐.

៥០.

โสวณฺณวณฺณวธุยา ครุคพฺภคสฺมึตํนนฺทนพฺพนสมานวนงฺคตสฺมึ,ภุตพฺภุตนฺวิตมเห นยนญฺชนสฺมึชาตมฺหิ ตมฺหิ ตนุเช ภวิ ภทฺทภตฺติ;

() (มาลาพนฺธนํ)

កាលបើព្រះរាជបុត្រនោះ ដែលជាទីគាប់ចិត្តនៃនេត្រា បានប្រសូតចាកផ្ទៃនៃព្រះនាងមាយាដ៏មានពណ៌សម្បុរដូចជាមាស ដែលមានគភ៌ទម្ងន់ធ្ងន់ ហើយបានយាងទៅកាន់ព្រៃឈើដ៏ប្រៀបដូចជាសួននន្ទវ័ន ក្នុងពិធីបុណ្យដ៏ពោរពេញដោយអស្ចារ្យប្លែកៗ សេចក្តីជ្រះថ្លាក្រៃលែងក៏បានកើតមានឡើង។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺทนนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน วิวิธปุพฺพนิมิตฺตปาตุภาวปฺปวตฺติ ปริทิโป. สตฺตโมสคฺโค.

សព្វកាលបរិច្ឆេទទី ៧ ឈ្មោះថា វិវិធបុព្វនិមិត្តបាតុភាវប្បវត្តិបរិទីបៈ (ការសម្តែងអំពីความเป็นទៅនៃការប្រាកដឡើងនៃបុព្វនិមិត្តផ្សេងៗ) ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយក្នុងហឫទ័យនៃកវីទាំងឡាយទាំងពួង ឲ្យកើតឡើង ដែលព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទៈ បានរៀបចំទុកមកនេះ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

วิสุทฺธ (วํสฏฺฐ) มเสสพนฺธโวกุมารมาทาย ติโลกโลจนํ,อคํสุ ตมฺหา กปิลวฺหยํปุรํปุรีวตํสํ สมลงฺกตญฺชสํ;

()

ពួកព្រះញាតិទាំងអស់នៃវង្សដ៏បរិសុទ្ធ បាននាំយកព្រះកុមារដែលប្រៀបដូចជាចក្ខុនៃត្រៃលោក យាងចាកចេញពីទីនោះ ទៅកាន់បុរីឈ្មោះកបិលព័ស្តុ ដែលជាកំពូលនៃបុរីទាំងឡាយ មានវិថីដែលគេបានតុបតែងយ៉ាងល្អស្អាត។

๒.

២.

ตทา อภิญฺญาสุ วสิสุ ปารโคสมาธิวิกฺขมฺภิตสพฺพกิพฺพิโส,วิหาสิ สุทฺโธทนภุมิภตฺตุโนกุลูปโค เทวลนามตาปโส;

()

ក្នុងកាលនោះ មានតាបសមួយរូបឈ្មោះទេវលៈ ជាអ្នកដល់នូវត្រើយនៃអភិញ្ញានិងវសី មានកិលេសទាំងពួងត្រូវសង្កត់សង្កិនទុកដោយសមាធិ ជាអ្នកចូលទៅជិតដិតនឹងត្រកូលនៃព្រះបាទសុទ្ធោទនៈមហារាជ។

๓.

៣.

ตโปธโน โส ปวิเวกกามวาทิวาวิหารตฺถมุปาคโต ทิวํ,ตมตฺถมญฺญาตุมปุจฺฉิ เทวตา-ปวตฺติตํ ปสฺสิยมงฺคลุสฺสวํ;

()

ព្រះតាបសនោះមានធម៌ជាគ្រឿងដុតកំដៅកិលេស ប្រាថ្នានូវវិវេក បានយាងទៅកាន់ឋានសួគ៌ដើម្បីសម្រាកក្នុងវេលាថ្ងៃ កាលបានឃើញការលេងបុណ្យដ៏មានសិរីសួស្ដីដែលពួកទេវតាបានប្រារព្ធឡើង ក៏បានសួរពួកទេវតាដើម្បីដឹងនូវហេតុនោះ។

๔.

៤.

ตเววุปฏฺฐายกภุมิภตฺตุโนวโรรโส มาริย มารวาหินึ,ปราชยํ ลจฺฉติ โพธิมายตึมหุสฺสโว ตมฺปติ วตฺตเต, พฺรวุํ;

()

ពួកទេវតាបានពោលថា «ព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើរនៃព្រះរាជាជាឧបដ្ឋាករបស់លោកម្ចាស់ នឹងផ្ចាញ់សេនាមារ ហើយសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញាណក្នុងអនាគតកាល មហោស្រពដ៏ធំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចំពោះព្រះរាជបុត្រនោះ»។

๕.

៥.

อิมาย วุตฺตนฺตกถาย โจทิโตตโปธโน อิทฺธิพเลน อิทฺธิมา,สุราลเย อนฺตรธาน’นนฺตรํนิเกตเน ปาตุรโหสิ ราชิโน;

()

ព្រះតាបសមានឫទ្ធិ កាលបើបានឮពាក្យប្រាប់ហេតុការណ៍នេះហើយ ក៏ចាត់ចែងដោយកម្លាំងឫទ្ធិ ស្រាប់តែបាត់ខ្លួនពីឋានសួគ៌ ហើយទៅប្រាកដខ្លួនក្នុងព្រះរាជវាំងនៃព្រះរាជាភ្លាមៗ។

๖.

៦.

กุมารนิชฺฌานมโนรโถก วสิตหึ สุปญฺญตฺตมหารหกาสเน,นิสชฺช สุทฺโธทนราชิโน’พฺรุวิตวตฺรชํ ทฏฺฐุมิธาคโตตฺย’หํ;

()

ព្រះតាបសអ្នកមានវសី មានសេចក្ដីប្រាថ្នានឹងរំពឹងមើលព្រះកុមារ បានគង់លើអាសនៈដ៏មានតម្លៃដែលគេរៀបចំទុកយ៉ាងល្អក្នុងទីនោះ ហើយទូលព្រះបាទសុទ្ធោទនៈថា «អាត្មាភាពមកក្នុងទីនេះ ដើម្បីចង់ឃើញព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ»។

๗.

៧.

นรินฺทจูฬามณิจุมฺพิตานฺย’ถปทานิ วนฺทาปยิตุ ตปสฺสิโน,วิภุสณาลงฺกตมตฺตสมฺภวํนราธิโป ราชกุมารมาหริ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះរាជាទ្រង់បាននាំយកព្រះរាជកុមារដែលតុបតែងលម្អដោយគ្រឿងអភរណៈ ដើម្បីឲ្យថ្វាយបង្គំព្រះបាទារបស់ព្រះតាបស ដែលជាជើងដែលធ្លាប់ត្រូវកុដុម្ពីកៈនិងមកុដនៃស្តេចទាំងឡាយប៉ះពាល់។

๘.

៨.

ตทตฺตภาเวน’หิวาทนารห-สฺส’ภาวโต ตสฺส รราช สูนุโน,ปวฏฺฏยิตฺวา ชฏิลสฺส สมฺปติชฏาสุ จกฺกงฺกิตปาทปงฺกชํ;

()

ដោយហេតុតែព្រះរាជបុត្រនោះ មិនគួរនឹងថ្វាយបង្គំដល់បុគ្គលណាឡើយក្នុងអត្តភាពនោះ ព្រះបាទាទាំងគូដ៏ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកមានរូបកង់ចក្រ ក៏បានត្រឡប់ទៅប្រាកដឡើងលើផ្នួងសក់នៃជដិល (តាបស) នោះភ្លាម។

๙.

៩.

กุมารมาทาย สมปฺปิตญฺชลึวิธาย ปาเทสฺวนิสมฺมการิโน,สเจ ฐเปยฺยุํ ชฏิลสฺส สตฺตธาผเลยฺย มุทฺธา ชฏิโตชฏาย’ปิ;

()

ប្រសិនបើពួកជនអ្នកធ្វើការមិនពិចារណា បាននាំយកព្រះកុមារទៅដាក់ទាបទាបទៀបជើងនៃជដិល ក្បាលរបស់ជដិលនោះ ព្រមទាំងផ្នួងសក់ មុខជាត្រូវធ្លាយទៅជាប្រាំពីរភាគជាមិនខាន។

๑๐.

១០.

สกาสนุฏฺฐาย อเถ’สิภูมิยานิหจฺจ โส ทกฺขิณชานุมณฺฑลํ,อกา มหาการุณิกสฺส คารวํสิโรวิรูฬฺหญฺชลิ ปุปฺผมญฺชรี;

()

លំដាប់នោះ ព្រះឥសីនោះបានក្រោកឡើងពីអាសនៈ លុតជង្គង់ស្តាំចុះលើផែនដី ធ្វើការគោរពចំពោះព្រះមហាករុណិក ដោយលើកអញ្ជលីឡើងលើក្បាល ប្រៀបដូចជាកម្រងផ្កា។

๑๑.

១១.

อุทิกฺขมาโน วสินา สมปฺปิตํตมญฺชลึ ภตฺติภเรน ภูปติ,อโถ’นเมตฺวา ตนุมีสกํ สกํปวนฺทิ ปาทมฺพุรุหานิ สุนุโน;

()

ព្រះរាជាកាលបានទតឃើញការថ្វាយបង្គំដែលព្រះតាបសអ្នកមានវសីបានធ្វើហើយនោះ ក៏មានព្រះទ័យពោរពេញដោយសេចក្ដីជ្រះថ្លា ទ្រង់ឱនព្រះកាយចុះបន្តិច ហើយថ្វាយបង្គំព្រះបាទាទាំងគូដ៏ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកនៃព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ។

๑๒.

១២.

สิยา’ว พุทฺโธ ปุริสาสโภ อยํนทสฺสนํ ตสฺส สิยา มมนฺตี โส,นิรูปมํ รูปสิรึ สเมกฺขิยปยาสิ นิฏฺฐํ อุปธารยํ วสิ;

()

ព្រះតាបសអ្នកមានវសី កាលបានពិនិត្យមើលរូបសម្បត្តិដ៏ល្អរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ក៏បានដល់នូវការសម្រេចចិត្តថា «ព្រះបុរសដ៏ប្រសើរនេះ នឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែការបានឃើញព្រះអង្គ មុខជានឹងមិនមានដល់អាត្មាឡើយ»។

๑๓.

១៣.

ววตฺถยิตฺเววมุฬารพุทฺธิมาวิติณฺณกงฺโข หสมีสกํ รุทํ,นรินฺทโมโรธปุรกฺขตํ วสีตทวสีทาปยิ สํสยณฺณเว;

()

ព្រះតាបសអ្នកមានប្រាជ្ញាដ៏ទូលាយ មានសេចក្ដីសង្ស័យទៅប្រាសហើយ កាលបានកំណត់ដឹងយ៉ាងនេះ ក៏សើចបន្តិច រួចក៏យំ ធ្វើឲ្យព្រះរាជាដែលចោមរោមដោយពួកស្រីស្នំ ត្រូវធ្លាក់ចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រពោលគឺសេចក្ដីសង្ស័យ។

๑๔.

១៤.

ตมาหริตฺวาน ปกวตฺติมพฺภุตํปุรกฺขโต’โรธชนสฺส ราชิโน,ยติสฺสโร สํสยสลฺลมุทฺธรํสพนฺธเว’นุสฺสริ กาลเทวโล;

()

ព្រះកាលទេវលតាបសដ៏ជាធំជាងយោគី កាលនឹងដកឡើងនូវសរគឺសេចក្ដីសង្ស័យរបស់ព្រះរាជាដែលចោមរោមដោយពួកស្រីស្នំ បាននាំមកនូវរឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យនោះមកសម្តែង ហើយក៏រលឹកនឹកដល់ពួកញាតិរបស់ខ្លួន។

๑๕.

១៥.

สเกกุเล นาฬกนามทารโกสยมฺภุโน ลจฺฉติ ทสฺสนํ อิติ,ตมตฺถมญฺญา สมุเปจฺจ ตํกุลํตฺวมาห ปพฺพชฺชิติ ภาคิเนยฺยกํ;

()

ព្រះតាបសដឹងនូវហេតុនោះថា «កុមារឈ្មោះនាឡកៈក្នុងត្រកូលរបស់អាត្មា នឹងបានឃើញព្រះស្វយម្ភូ» ដូច្នេះ ក៏បានចូលទៅកាន់ត្រកូលនោះ ហើយនិយាយនឹងក្មួយប្រុសរបស់ខ្លួនថា «អ្នកចូរទៅបួសចុះ»។

๑๖.

១៦.

นิรามยํ ปญฺจมวาสรมฺหิ โสวโรรสํ วาสิตคนฺธวารินา,ปวตฺตมาเน ภวเน มหามเหนหาปยิ ภูปติ พนฺธุมชฺฌโค;

()

ក្នុងថ្ងៃទីប្រាំ ព្រះរាជាកាលបើមហោស្រពដ៏ធំកំពុងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងព្រះរាជវាំង ទ្រង់គង់នៅក្នុងចំណោមព្រះញាតិ បានញ៉ាំងព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើរដែលមិនមានរោគ ឲ្យស្រង់ទឹកអប់ដ៏ក្រអូប។

๑๗.

១៧.

ปสตฺถมนฺวตฺถภิธาน มตฺตโนกุมารมาโรปยิตุํ ปโรสตํ,สเวทเวทงฺคปเภทโกวิเททฺวิเช นิมนฺตาปยิ โส นราธิโป;

()

ព្រះរាជានោះ ទ្រង់ប្រាថ្នានឹងថ្វាយព្រះនាមដ៏សមគួរដល់សេចក្ដីពិត និងជាទីសរសើរដល់ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ទើបបាននិមន្តពួកព្រាហ្មណ៍ជាងមួយរយនាក់ ដែលជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងគម្ពីរវេទនិងវេទង្គៈ។

๑๘.

១៨.

สุรินฺทรูโป สุรมนฺทิโรปมํตมินฺทิราธารนรินฺทมนฺทิรํ,ชนินฺทสีโห’ปคตา’วนีสุเรอมนฺทปูชาวิธินา’ภิราธยิ;

()

ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរដូចជាសីហៈ មានរូបល្អដូចជាស្តេចទេវតា បានធ្វើឲ្យពួកព្រាហ្មណ៍ដែលមកកាន់ព្រះរាជវាំងដ៏ប្រៀបដូចជាវិមានទេវតា ជាទីតាំងនៃសិរីសួស្ដី ឲ្យត្រេកអរដោយពិធីបូជាដ៏ច្រើនក្រៃលែង។

๑๙.

១៩.

อเนนสิทฺธา สมตึสปารมี-สทตฺถสมฺปตฺติปรตฺถการินา,ตถา’ตฺถ สงฺขาตธนํ นิธานคํอิมมฺหิ สิทฺธํ สหชาติยา ยโต;

(๕)

ព្រោះហេតុតែព្រះសិទ្ធត្ថកុមារនេះ បានបំពេញបារមីសាមសិបឲ្យសម្រេចហើយ ជាអ្នកធ្វើប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ និងសម្រេចនូវប្រយោជន៍ដ៏ពិតប្រាកដ ហេតុនោះ ទ្រព្យគឺការសម្រេចប្រយោជន៍ដែលនៅក្នុងកំណប់ ក៏បានសម្រេចព្រមជាមួយនឹងការប្រសូតរបស់ព្រះអង្គ។

๒๐.

២០.

ทฺวิเชหิ ตนฺติพฺพจนทฺวยารหํสมาสสํขิตฺตปทตฺถสํหิตํ,สุตสฺส สิทฺธตฺถ’ภิธานมตฺตโนตโต’ภิโวหารสุขาย การยิ;

()

ព្រោះហេតុនោះ ព្រះរាជាដើម្បីភាពងាយស្រួលក្នុងការហៅ ទើបបានញ៉ាំងពួកព្រាហ្មណ៍ឲ្យថ្វាយព្រះនាមដល់ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គថា «សិទ្ធត្ថ» ដែលជាព្រះនាមសមគួរដល់ពាក្យពីរម៉ាត់របស់ពួកព្រាហ្មណ៍ និងប្រកបដោយសេចក្ដីសង្ខេបខ្លី។

๒๑.

២១.

สุยามรามทฺธชมนฺติลกฺขณ-สุโภชโกณฺฑญฺญสุทตฺตสญฺญิโน,อิเม ทฺวิชา ราชสุปูชิตา ตทาวิจกฺขณาลกฺขณปาฐกา’ภวํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ពួកព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយមានឈ្មោះថា រាមៈ ធជៈ លក្ខណៈ ជមេន្តិ កោណ្ឌញ្ញៈ ភោជៈ សុយាមៈ និងសុទត្តៈ ដែលព្រះរាជាទ្រង់បូជាយ៉ាងល្អហើយ គឺជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការទាយលក្ខណៈ។

๒๒.

២២.

สุภาสุภํ ปสฺสิย เทหลกฺขณํวิภาวยวฺโห อิติ เตสมพฺรุวิ,สมุกฺขิปิตฺวา’งฺคุลิปลฺลวทฺวยํชนาธิปํ สตฺตชนา’พฺรวุํ ทฺวิธา;

()

ព្រះរាជាបានត្រាស់នឹងពួកព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះថា «សូមលោកទាំងឡាយពិនិត្យមើលលក្ខណៈកាយដ៏ល្អនិងមិនល្អ ហើយជួយព្យាករផង» ពួកព្រាហ្មណ៍ប្រាំពីររូបបានលើកម្រាមដៃពីរឡើង ហើយក្រាបទូលព្រះរាជាជាពីរផ្លូវថា៖

๒๓.

២៣.

สเจ มหาราช อคารมาวเสวโรรโส เต ปริจาริตินฺทฺริโย,สมงฺคิภุโต รตเนหิ สตฺตหิภเวยฺย ราชา วตจกฺกวตฺย’ยํ;

()

«បពិត្រមហារាជ ប្រសិនបើព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើររបស់ព្រះអង្គ គ្រប់គ្រងផ្ទះ ត្រេកអរក្នុងកាមគុណ ព្រះអង្គនឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ប្រកបដោយកែវទាំងប្រាំពីរប្រការជាមិនខាន។

๒๔.

២៤.

มหาทโย’ยํ กรุณาย โจทิโตฆรา’ภิคนฺตฺวา ยทิ ปพฺพชิสฺสติ,ภเวยฺย พุทฺโธ’ขิลเญยฺยมณฺฑลํสยํ อภิญฺญาย นเห’ตฺถสํสโย;

()

ប្រសិនបើព្រះរាជបុត្រដែលមានព្រះទ័យមេត្តាដ៏ធំធេងនេះ ត្រូវសេចក្ដីករុណាដាស់តឿនហើយ យាងចាកចេញពីព្រះរាជវាំងទៅសាងព្រះផ្នួស ព្រះអង្គនឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ដឹងច្បាស់នូវញេយ្យធម៌ទាំងពួងដោយព្រះអង្គឯង គ្មានសេចក្ដីសង្ស័យក្នុងរឿងនេះឡើយ»។

๒๕.

២៥.

กณิฏฺฐภูโต วยสา ตทนฺตเรปสตฺถสตฺถา’วคเมน เชฏฺฐโก,สมุกฺขิปิตฺวา’งฺคุลิเมกมพฺรุวิอิตีห โกณฺฑญฺญสมญฺญภุสุโร;

()

ក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ដែលក្មេងជាងគេដោយអាយុ ប៉ុន្តែជាចម្បងដោយការយល់ដឹងក្នុងគម្ពីរដ៏គួរឲ្យសរសើរ គឺព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះកោណ្ឌញ្ញៈ បានលើកម្រាមដៃតែមួយឡើង ហើយក្រាបទូលថា៖

๒๖.

២៦.

อิมสฺส เวเนยฺยชนากตญฺชลีสมํ ผุสนฺตานิ วสุนฺธราตลํ,สุภานิ โภปาทตลาติ สพฺพทาภชนฺติ ภตฺยา กมลานิวาลิโน;

()

«បពិត្រព្រះរាជា ផ្ទៃព្រះបាទាទាំងឡាយដ៏ល្អស្អាតរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលជាន់ត្រូវផែនដីស្មើល្អ តែងមានពួកវេនេយ្យជនលើកអញ្ជលីគោរពបូជាដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់គ្រប់ពេលវេលា ប្រៀបដូចជាពួកឃ្មុំហើរទៅកាន់ផ្កាឈូកដូច្នោះ។

๒๗.

២៧.

อิมสฺส เขมนฺตมเสสปาณิโนติปฏฺฏกนฺตารปถาวตารเณ,สุสชฺชิตํ จกฺกยุคํว ปารมีรถมฺหิ ปาทงฺกิตจกฺกลกฺขณํ;

()

រូបកង់ចក្រដែលដិតជាប់នឹងព្រះបាទារបស់ព្រះកុមារនេះ ប្រៀបដូចជាកង់មួយគូដែលគេរៀបចំទុកយ៉ាងល្អក្នុងរថគឺបារមី ដើម្បីនាំសត្វលោកទាំងអស់ទៅកាន់ទីដ៏មានសុវត្ថិភាព (ព្រះនិព្វាន) ឆ្លងកាត់ផ្លូវលំបាកគឺភពទាំងបី។

๒๘.

២៨.

อิมสฺส โภ กมฺพลเภณฺฑุโกปมํสุมฏฺฏวฏฺฏายตปณฺหิมณฺฑลํ,สทา ปทมฺโภชนิวาสลกฺขิยาตโนติ ปีนตฺถนปิณฺฑวิพฺภมํ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ផ្ទៃកែងព្រះបាទាដ៏មូល ម៉ដ្ដ និងវែងរបស់ព្រះកុមារនេះ ប្រៀបដូចជាដុំអំបោះរោមសត្វពណ៌ក្រហម តែងតែញ៉ាំងសិរីសួស្ដីដែលជាទីអាស្រ័យនៃផ្កាឈូកឲ្យរីកចម្រើនគ្រប់ពេលវេលា។

๒๙.

២៩.

อิมสฺส ทีฆงฺคุลิปนฺติ วฏฺฏิต-มโนสิลาลตฺตกวตฺติโกปมา,วิภาติ โภ พาหุลตาย ปารมี-ลตาย วา นูตนปตฺตปนฺติว;

()

បពិត្រព្រះរាជា ជួរនៃព្រះអង្គុលីដ៏វែងរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមូលល្អប្រៀបដូចជាដុំល័ក្ត ឬថ្មមនោសិលា តែងតែរុងរឿងភ្លឺស្វាង ប្រៀបដូចជាជួរនៃស្លឹកឈើខ្ចីនៅលើលតាវល្លិគឺបារមី។

๓๐.

៣០.

อิมสฺส ปาเรวฏปาท ปาฏลาสปาณิปาทา ตฬุณาติโกมลา,อุฬารปูชาวิธิสมฺปฏิจฺฉเนปวาฬปาติ’ว สมุลฺลสนฺติ โภ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះហស្តនិងព្រះបាទាទាំងឡាយរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានពណ៌ក្រហមព្រាលៗដូចជាជើងព្រាប ខ្ចី និងទន់ល្វតល្វៃក្រៃលែង តែងតែរុងរឿងស្អាត ប្រៀបដូចជាភាជន៍ផ្កាថ្មសម្រាប់ទទួលនូវពិធីបូជាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

๓๑.

៣១.

อิมสฺสรูปสฺสิริมนฺทิโรทเรสมปฺปมาณาภินวงฺคุลีหิ โภ,ปทิสฺสเร ชาลกวาฏสนฺติภาสปาณิปาทา ตตชาลลกฺขณา ()

បពិត្រព្រះរាជា ក្នុងផ្ទៃនៃវិមានគឺរូបសម្បត្តិដ៏មានសិរីរបស់ព្រះកុមារនេះ ព្រះហស្តនិងព្រះបាទាដែលមានព្រះអង្គុលីស្មើៗគ្នា តែងតែប្រាកដឡើងនូវលក្ខណៈជាសំណាញ់ ប្រៀបដូចជាបង្អួចក្រឡាចត្រង្គ។

๓๒.

៣២.

อิมสฺส อุสฺสงฺขปทสฺส โคปฺผกาปทมฺพุชานํ จตุรงฺคุโลปริ,ปติฏฺฐิตา ปุณฺณฆเฏสุกนฺธรา-วิลาสมาลิงฺคิย ราชภาสเร;

()

ព្រះកងបាទ (កែវភ្នែកគោ) ទាំងឡាយរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានព្រះបាទាខ្ពស់ស្រឡះ ស្ថិតនៅខាងលើព្រះបាទាប្រវែងបួនធ្នាប់ តែងតែរុងរឿងភ្លឺស្វាង ដោយឱបក្រសោបយកនូវសម្រស់នៃក្អមទឹកដ៏ពេញប្រៀប។

๓๓.

៣៣.

อิมสฺส เทหชฺชุติวาริปูริต-สรีรเกทารภวา ผลตฺถิโน,สุรตฺตสาลฺโยทรสนฺนิภา สุภาทุเวณิชงฺฆา อภิปีณยนฺตี โภ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះជង្ឃា (ស្មងជើង) ទាំងពីរដ៏ល្អស្អាតរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលប្រៀបដូចជាផ្ទៃនៃស្រូវសាលីក្រហម ដែលដុះក្នុងស្រែគឺព្រះកាយដ៏ពេញប្រៀបដោយទឹកគឺពន្លឺព្រះវរកាយ តែងតែធ្វើឲ្យអ្នកប្រាថ្នានូវផលមានសេចក្ដីត្រេកអរក្រៃលែង។

๓๔.

៣៤.

อิมสฺส โภ ชานุยุคํ ปรามสํอโนนมนฺโต ฐิตโก มหาภุโช,สหตฺตนา สมฺภวโพธิสาขิโนวิสาลสาขาย วิลาสมาทิเส;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះហស្តដ៏វែងរបស់ព្រះកុមារនេះ កាលបើទ្រង់ឈរត្រង់ដោយមិនបាច់ឱនចុះ ក៏អាចស្ទាបពាល់ដល់ព្រះជានុ (ជង្គង់) ទាំងពីរបាន ហាក់ដូចជាបង្ហាញនូវសម្រស់នៃមែកដ៏ធំទូលាយនៃដើមពោធិព្រឹក្សដែលកើតអំពីព្រះអង្គឯង។

๓๕.

៣៥.

อิมสฺส โกโสหิตวตฺถคุยฺหโกอภินฺนโกกาสกโกสโกสโค,อนญฺญสาธารณตาทินา’ยตึอนงฺคสงฺคามปรมฺมุโข สิยา;

()

ព្រះអង្គជាតិនៃព្រះកុមារនេះ លាក់កំបាំងនៅក្នុងស្រោម ដូចជាស្រោមនៃផ្កាឈូកដែលមិនទាន់រីក ព្រះអង្គនឹងជាអ្នកបែរខ្នងដាក់សង្គ្រាមគឺកាមគុណក្នុងអនាគតកាល ដោយសភាពមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃឡើយ។

๓๖.

៣៦.

อิมสฺส โภ โคตมโคตฺตเกตุโนกเลวเร กญฺจนสตฺติภตฺตโจ,สุวณฺณวณฺโณ ชินจีวรสฺสปิตโนติ โสภํ ฆนพุทฺธรํสิโน;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះឆវី (ស្បែក) នៃព្រះកុមារនេះ ដែលជាទង់ជ័យនៃគោតមគោត្រ មានពណ៌ដូចជាមាស ប្រៀបដូចជាបន្ទះមាស តែងតែញ៉ាំងសម្រស់នៃព្រះចីវររបស់ព្រះជិនស្រី និងព្រះពុទ្ធរស្មីដ៏ក្រាស់ឲ្យរុងរឿងឡើង។

๓๗.

៣៧.

อิมสฺส ชมฺโพนทีปิญฺชราย โภสิริสปุปฺผสฺสุกุมารจาริยารโชนุมตฺตํ ฉวิยา นลิมฺปเตสโรชปตฺเตริว วาริพินฺทโว;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រោះតែភាពទន់ភ្លន់នៃព្រះឆវីរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានពណ៌លឿងទុំដូចជាមាសជម្ពូនទ ធូលីសូម្បីតែបន្តិចបន្តួចក៏មិនអាចជាប់នឹងព្រះឆវីបានឡើយ ប្រៀបដូចជាតំណក់ទឹកដែលមិនជាប់នៅលើស្លឹកឈូកដូច្នោះ។

๓๘.

៣៨.

อิมสฺส โลมานิ กเลวเร วเรวิสุํ วิสุํ กูปคตานิ สูนุโน,วิลุมฺปเร รูปวิลาสลกฺขิยามโนรมํ โภ กมณิกญฺจุกสฺสิรึ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះលោមា (រោម) ទាំងឡាយលើព្រះវរកាយដ៏ប្រសើរនៃព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ដុះឡើងមួយៗក្នុងរន្ធរោមមួយៗ តែងតែបង្ហាញនូវសម្រស់ដ៏គួរឲ្យត្រេកអរនៃអាវក្រោះកែវមណី ដោយសិរីនៃសម្រស់ព្រះវរកាយ។

๓๙.

៣៩.

อิมสฺส อุทฺธคฺคมุขํ มุขสฺสิรึปทกฺขิณาวตฺต มเปกฺขิโน ยถา,ติโรกเร โรมวิตาน มินฺทิรา-นิเกตนินฺทีวรกานนสฺสิรึ;

()

ព្រះលោមាទាំងឡាយរបស់ព្រះកុមារនេះ មានចុងបែរឡើងលើ វិលព័ទ្ធទៅខាងស្តាំ តែងតែធ្វើឲ្យបាត់បង់នូវសម្រស់នៃព្រៃផ្កាឈូកខៀវដែលជាទីអាស្រ័យនៃសិរីសួស្ដី ដោយប្រៀបដូចជាពិដាននៃសក់។

๔๐.

៤០.

อิมสฺส โภราช สโรชโยนิโนยโถชุคตฺตํ อุชุคตฺตมายตึ,อนญฺญสามญฺญคุณาวกาสโตปชาภิปูชาวิธิภาชนํ สิยา;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះវរកាយដ៏ត្រង់ស្មើរបស់ព្រះកុមារនេះ ប្រៀបដូចជាព្រះកាយនៃព្រះព្រហ្ម នឹងបានជាទីទទួលនូវពិធីបូជាពីសំណាក់ប្រជាជនទាំងឡាយក្នុងអនាគតកាល ព្រោះតែជាទីតាំងនៃគុណដ៏វិសេសរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន។

๔๑.

៤១.

อิมสฺส สตฺตุสฺสทลกฺขณํ สุภํสมํสมทฺทิฏฺฐสิราวลึ สทา,ทธาติ โภ ปารมิธมฺมสิปกฺปิโนสุธนฺตจามีกรปิณฺฑวิพฺภมํ;

()

បពិត្រព្រះរាជា លក្ខណៈដ៏ល្អស្អាតនៃសាច់ពេញក្នុងទីប្រាំពីរអន្លើរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានសាច់ស្មើល្អ មិនឃើញសរសៃវ៉ែនឡើយ តែងតែទ្រទ្រង់នូវសម្រស់នៃដុំមាសដែលគេរំលាយយ៉ាងល្អ ដែលកើតអំពីជាងចម្លាក់គឺបារមីធម៌។

๔๒.

៤២.

อิมสฺส ปุณฺโณภยกายภาคิมํมิคินฺทปุพฺพทฺธสรีรลกฺขณํ,กุทิฏฺฐิวาทีภสิโรวิทารเณนรินฺทสามตฺถิยมุพฺพเห นกึ;

()

ព្រះវរកាយរបស់ព្រះកុមារនេះ មានចំណែកខាងមុខដូចជាស្តេចសីហៈ មានភាគទាំងសងខាងពេញលេញ តើមិនទ្រទ្រង់នូវកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លាក្នុងការទម្លាយនូវក្បាលដំរីគឺពួកគ្រូដែលមានវាទៈយល់ខុសទេឬអ្វី? (ពិតជាទ្រទ្រង់បានជាមិនខាន)។

๔๓.

៤៣.

อิมสฺสุ’เปโต ฆนมํสวฏฺฏิยาจิตนฺตรํโส มุทุจารุปิฏฺฐิยํ,ภวณฺณวา กญฺจนปจฺจริสิรํตโนติ สตฺตุตฺตรเณ นราธิป;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះបិដ្ឋិ (ខ្នង) របស់ព្រះកុមារនេះ ដែលពេញលេញដោយសាច់ដ៏ក្រាស់ មូលស្មើល្អ មានខ្នងដ៏ទន់ល្វតល្វៃនិងស្រស់ស្អាត តែងតែបង្ហាញនូវសម្រស់នៃក្បូនមាសសម្រាប់ចម្លងសត្វលោកឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រគឺភព។

๔๔.

៤៤.

อิมสฺส นิคฺโรธมหีรุหสฺสิวสมปฺปมาโณ ปริมณฺฑโลปฺย’ยํ,กทาจิ ทุกฺขาตปขินฺนเทหินํปริสฺสมํ โภ ปชเห ภวญฺชเส;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះវរកាយរបស់ព្រះកុមារនេះ មានបរិមណ្ឌលស្មើគ្នា (កម្ពស់ស្មើនឹងប្រវែងសន្ធូរកំពស់ដៃ) ដូចជាដើមជ្រៃជ្រៅ នឹងជួយកម្ចាត់បង់នូវសេចក្ដីនឿយហត់របស់ពួកសត្វដែលមានកាយក្តៅក្រហាយដោយកំដៅគឺទុក្ខក្នុងផ្លូវនៃភព។

๔๕.

៤៥.

อิมสฺส ราชิตฺตยรญฺชิโต’ตฺตรึกรียมานุ’ตฺตมธมฺมนิสฺสโน,สุมฏฺฏวฏฺโฏ สมวตฺตขนฺธโกมุติงฺคขนฺโธริว ราช ราชเต;

() (สิเลส พนฺธนํ)

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះគ្រីវា (ក) របស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមូលស្មើល្អ ម៉ដ្ដខាត់ មានទំហំសមសួន ប្រៀបដូចជាស្គរមុតឹង្គ តែងតែរុងរឿងភ្លឺស្វាង ហើយនឹងបញ្ចេញនូវសម្លេងធម៌ដ៏ឧត្តម ដែលលម្អដោយគំនូសបីជួរដូចជាកងមាស។

๔๖.

៤៦.

อิมสฺส โภ สตฺตสหสฺสสมฺมิตายถา’มตชฺโฌหรณาภิลาสิโน,รสคฺคสา สนฺติ รสาทนุมฺมุขารสคฺคสคฺคี’ตฺย’ภิธียเต ตโต;

()

បពិត្រព្រះរាជា សម្រាប់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានឹងសោយនូវទឹកអម្រឹត មានសរសៃទទួលរសជាតិប្រាំពីរពាន់ ដែលមានចុងបែរឡើងលើដើម្បីទទួលនូវរសជាតិដ៏ប្រសើរ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបមាននាមថា «អ្នកមានសរសៃទទួលរសដ៏ប្រសើរ»។

๔๗.

៤៧.

อิมสฺส’นุพฺยญฺชนตารกากุเลอนนฺตรูปายตนมฺพโร ทเร,วิโรจเตพารสมีสสิริวนรินฺทสีหสฺสหนูปมาหนู;

()

ព្រះហនុកា (ចង្កា) របស់ព្រះកុមារនេះ ដែលប្រៀបដូចជាចង្កានៃស្តេចសីហៈ តែងតែរុងរឿងភ្លឺស្វាង ប្រៀបដូចជាសម្រស់នៃព្រះចន្ទពេញបូណ៌មីក្នុងផ្ទៃមេឃគឺព្រះភក្ត្រដ៏ពេញប្រៀបដោយផ្កាយគឺអនុព្យញ្ជនៈទាំងឡាយ។

๔๘.

៤៨.

อิมสฺส ตาฬิสติทนฺตปนฺติ โภปหูตชิวฺหารถิกํ จรนฺติยา,มนุญฺญวาณิวนิตาย ตตฺวเตปสตฺถมุตฺตาวลิลีลมายตึ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ជួរនៃព្រះទន្ត (ធ្មេញ) ទាំងសែសិបរបស់ព្រះកុមារនេះ នឹងបង្ហាញនូវសម្រស់ដូចជាកម្រងកែវមុក្តាដ៏គួរឲ្យសរសើរ សម្រាប់នាងកញ្ញាគឺវាចាដ៏ពីរោះ ដែលបររថគឺព្រះជីវ្ហា (អណ្តាត) ដ៏ធំទូលាយក្នុងអនាគតកាល Holy-speech-lady-on-tongue-chariot.

๔๙.

៤៩.

อิมสฺส ชวฺหาวรกณฺณิกาวเหมุขมฺพุเช สจฺจสุคนฺธวาสิเต,สมปฺปมาณา ทสนาวลี สุภาวิภาติ กิญฺชกฺขตตีว ภูปตี;

()

បពិត្រព្រះរាជា ក្នុងព្រះវគ្ត្រ (មាត់) ដ៏ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូក ដែលក្រអូបប្រហើរដោយវាចាសច្ចៈ មានព្រះជីវ្ហាដ៏ប្រសើរជាកេសរ ជួរនៃព្រះទន្តដ៏ល្អស្អាតនិងមានទំហំស្មើៗគ្នា តែងតែរុងរឿងស្អាត ប្រៀបដូចជាជួរនៃកេសរផ្កាឈូកដូច្នោះ។

๕๐.

៥០.

อิมสฺส โภ ขณฺฑิตสงฺขปณฺฑราทฺวิชาวลี นิพฺพิวรนฺตรายตึ,สมุพฺภวายุตฺติลตาย ตายติมุขาลวาเฬ มุกุลาวลิสฺสิรึ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ជួរនៃព្រះទន្តទាំងឡាយរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានពណ៌សស្អាតដូចជាសង្ខដែលគេខាត់យ៉ាងល្អ និងមិនមានចន្លោះឡើយ នឹងទ្រទ្រង់នូវសម្រស់នៃជួរផ្កាក្រពុំក្នុងរង្គសាលគឺព្រះឱស្ឋដ៏ប្រៀបដូចជារន្ធដីដ៏មានជីជាតិក្នុងអនាគតកាល។

๕๑.

៥១.

อิมสฺส ปีณานนจนฺทจนฺทิกาสุสุกฺกทาฐาวลิ สจฺจวาทิโน,ปทิสฺสเต ธมฺมตฬากกีฬเนกตาภิลาสาริวหํสมาลินี;

()

ជួរនៃព្រះទាឋា (ចង្កូម) ដ៏សស្អាតក្រៃលែងរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលជាអ្នកពោលពាក្យពិត ប្រៀបដូចជាពន្លឺព្រះចន្ទនៃព្រះភក្ត្រដ៏ពេញបូណ៌មី តែងតែប្រាកដឡើងដូចជាហ្វូងហង្សដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នានឹងលេងក្នុងស្រះទឹកគឺធម៌។

๕๒.

៥២.

อิมสฺส จานุตฺตรธมฺมเทสนา-ตรณฺยมาโลลลการรูปินี,ปหูตชิวฺหา ภวสาครา’ยตึนรินฺท ปารํ ชนตา’วตารเย;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះជីវ្ហាដ៏ធំទូលាយរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលមានសណ្ឋានដូចជាទូកសម្រាប់សម្តែងធម៌ទេសនាដ៏ឧត្តម នឹងញ៉ាំងប្រជាជនទាំងឡាយឲ្យឆ្លងផុតពីមហាសមុទ្រគឺភពទៅកាន់ត្រើយម្ខាង (ព្រះនិព្វាន) ក្នុងអនាគតកាល។

๕๓.

៥៣.

อิมสฺส โภ พฺรหฺมสโรปโม สทาสหสฺสธา’ยํ กรวีกราวโต,มโนหรฏฺฐงฺคสมงฺคิสุสฺสโรสโสตกานํ มณิกุณฺฑลายเต;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះសូរសម្លេងរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលប្រៀបដូចជាសម្លេងនៃព្រះព្រហ្ម និងពីរោះដូចជាសម្លេងសត្វករវិក មានអង្គប្រាំបីដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ តែងតែប្រព្រឹត្តទៅប្រៀបដូចជាកុណ្ឌលកែវមណីសម្រាប់ត្រចៀកនៃពួកជនអ្នកបានស្តាប់គ្រប់ពេលវេលា។

๕๔.

៥៤.

อิมสฺส นีลํ นยนุปฺปลญฺจยํนิรูปเม รูปวิลาสมนฺทิเร,นิโรปิตํ โภ มณิสีหปญฺชร-ทฺวยํว ภาเส กุสเลน เกนจิ;

()

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះនេត្រទាំងគូដ៏មានពណ៌ខៀវស្រស់ដូចជាផ្កាឈូកខៀវ ដែលតម្កល់នៅក្នុងវិមានគឺរូបសម្បត្តិដ៏ល្អរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន តែងតែរុងរឿងស្អាត ប្រៀបដូចជាបង្អួចកែវមណីពីរដែលជាងដ៏ឈ្លាសវៃណាម្នាក់បានធ្វើហើយ។

๕๕.

៥៥.

อิมสฺส ปาฐีนยุคํ’ว ทิสฺสเตวิสิฏฺฐรูปายตนาปคาสยํ,สุภํ ควจฺฉาปวิโลจโนปมํมณิปฺปภํ โคปขุมทฺวยํ สทา;

()

ព្រះលោមាចក្ខុ (រោមភ្នែក) ទាំងគូដ៏ល្អស្អាតរបស់ព្រះកុមារនេះ ដែលប្រៀបដូចជារោមភ្នែកនៃកូនគោខ្ចី មានពន្លឺដូចជាកែវមណី តែងតែប្រាកដឡើងដូចជាត្រីផាធីនមួយគូដែលហែលលេងក្នុងស្ទឹងគឺរូបសម្បត្តិដ៏វិសេសគ្រប់ពេលវេលា។

๕๖.

៥៦.

อิมสฺสา อุณฺณา ภมุกนฺตรุพฺภวาฬาฏมชฺโฌปคตา วิโรจติ,ยทตฺถิ สญฌาฆนราชิมชฺฌคํสสงฺกหีนํ สสิมณฺฑลํ ตถา ()

ព្រះឧណ្ណាលោម (រោមចិញ្ចើម) របស់ព្រះកុមារនេះ ដែលដុះឡើងក្នុងចន្លោះព្រះភូមោ (ចិញ្ចើម) ស្ថិតនៅចំកណ្តាលព្រះលាដ (ថ្ងាស) តែងតែរុងរឿងភ្លឺស្វាង ប្រៀបដូចជាវង់ព្រះចន្ទដ៏ប្រាសចាកមន្ទិល ដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃជួរពពកក្នុងពេលល្ងាច។

๕๗.

៥៧.

อิมสฺส อุณฺหีสกสีสลกฺขณํสธมฺมรชฺชิสฺสริยํ อนาคเต,กริยมานสฺส หิ จกฺกวตฺติโนทธาติ อุณฺหีสกสิสวิพฺภมํ;

()

លក្ខណៈនៃព្រះសិរសាដ៏មានសណ្ឋានដូចជាក្បាលជួត (ឧណ្ហីសៈ) របស់ព្រះកុមារនេះ តែងតែទ្រទ្រង់នូវសម្រស់នៃព្រះសិរសាដែលជួតដោយក្បាលជួតនៃស្តេចចក្រពត្តិ សម្រាប់ព្រះអង្គដែលនឹងធ្វើជាស្តេចចក្រពត្តិគ្រងរាជ្យក្នុងនគរគឺព្រះធម៌ក្នុងអនាគតកាល។

๕๘.

៥៨.

อิมสฺส ภุมิสฺสร สุปกฺปติฏฺฐิต-ปทงฺกิเต จกฺกยุคมฺหิ ทิสฺสเร,อราสหสฺสานิ จ เนมินาภิโยติวฏฺฏเรขา สิริวจฺฉกาทโย;

()

បពិត្រព្រះភូមិសរៈ (ម្ចាស់ផែនដី) នៅលើវដ្តនៃព្រះបាទទាំងគូដែលដំកល់ស៊ប់ល្អរបស់ព្រះរាជកុមារនេះ តែងប្រាកដច្បាស់នូវរូបកង់ (ចក្រ) ទាំងឡាយ ព្រមទាំងកាំមួយពាន់ ក្នង់ និងដុំ និងខ្សែបន្ទាត់វណ្ឌបីជាន់ ព្រមទាំងរូបសិរីវច្ឆៈ (ស្រីវ័ត្ស) ជាដើម។

๕๙.

៥៩.

อิเมหิ พตฺตึสติลกฺขเณหิ โภอสีตฺยนุพฺยญฺชนลกฺขเณหิ’ปิ,สมุชฺชลนฺโต ปุริสาสโภตฺยยํภเวยฺย พุทฺโธ ภวพนฺธนจฺฉิโท;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ព្រះបុរិសាសភៈ (បុរសដ៏ប្រសើរ) នេះ កាលបើភ្លឺស្វាងរុងរឿងដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការនេះផង ដោយអនុព្យញ្ជនៈ ៨០ ប្រការនេះផង នឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ជាអ្នកកាត់ផ្តាច់នូវចំណងនៃភពជាមិនខាន។

๖๐.

៦០.

สโสตมาปาถคตาย ตาวเททฺวิชสฺส วิตฺถารกถาย โจทิโต,อปุจฺฉิ ราชา กิมยํ สเมกฺขิยอนาคเต พฺราหฺมณ ปพฺพชิสฺสติ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ព្រះរាជាដែលត្រូវបានជម្រុញដោយពាក្យពន្យល់យ៉ាងពិស្តាររបស់ព្រាហ្មណ៍ ដែលមកប៉ះនឹងទ្វារត្រចៀករបស់ព្រះអង្គ ទើបត្រាស់សួរថា «ម្នាលព្រាហ្មណ៍ ចុះព្រះរាជកុមារនេះ ឃើញអ្វីទៅ ទើបនឹងសាងព្រះផ្នួសក្នុងអនាគតកាល?»។

๖๑.

៦១.

กทาจิ อุยฺยานคโต มหาปเถชรารุชามจฺจุวิรูปทสฺสนํ,วิธาย นิพฺพินฺตมโน ภวตฺตเยตโปธนํ ปสฺสิย ปพฺพชิสฺสติ;

()

«ក្នុងកាលខ្លះ កាលដែលព្រះរាជកុមារយាងទៅកាន់ឧទ្យានតាមផ្លូវធំ បានទតឃើញរូបដ៏អាក្រក់មានជរា ព្យាធិ និងមរណៈ ហើយមានព្រះហឫទ័យនឿយណាយក្នុងភពទាំងបី កាលបើបានឃើញអ្នកសាងតបៈ (បព្វជិត) ក៏នឹងសាងព្រះផ្នួស»។

๖๒.

៦២.

อิติห วตฺวาน สกํสกํ ฆรํตโต’ปคนฺตฺวา’ทฺธนิมิตฺตปาฐกา,มหลฺลกา’ทานิ มยนฺติ สุนโวตมานุปพฺพชฺชิตุโมวทึสุ เต;

()

ពួកគ្រូទាយនិមិត្តទាំងឡាយ កាលបានពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏ថយចេញពីទីនោះទៅកាន់ផ្ទះរៀងៗខ្លួន រួចបានទូន្មានកូនៗរបស់ខ្លួនថា «ឥឡូវនេះ ពួកយើងចាស់ជរាហើយ នែកូនៗទាំងឡាយ អ្នករាល់គ្នាត្រូវសាងផ្នួសតាមព្រះរាជកុមារនោះចុះ»។

๖๓.

៦៣.

ทฺวิเชสุ วุทฺเธสุ มเตสุ สตฺตสุอยํหิ โกณฺฑญฺญสมวฺหโย สุธี,มหาปธานํ ปุริสาสโภ’ธุนากโรติ สุตฺวา กรุณาย โจทิโต;

()

កាលបើពួកព្រាហ្មណ៍ដ៏ចាស់ទុំទាំង ៧ នាក់នោះ បានទទួលអនិច្ចកម្មទៅហើយ ព្រះកោណ្ឌញ្ញៈដ៏មានប្រាជ្ញានេះ ដែលជាបុរសដ៏ប្រសើរ មានសេចក្តីព្យាយាមធំ ត្រូវបានជម្រុញដោយសេចក្តីករុណា កាលបានឮ (ដំណឹងនៃការសាងព្រះផ្នួស) ក៏បានធ្វើការសាងផ្នួសក្នុងពេលនោះ។

๖๔.

៦៤.

สมานลทฺธิหิ กุเลสุ เตสุ หิจตุหิ วิปฺเปหิ สห’นฺตปญฺจโม,อโถ’รุเวลํ อุปคมฺม ปพฺพชิภวึสุ เตปญฺจิ’ธ ปญฺจวคฺคิยา;

()

ព្រះកោណ្ឌញ្ញៈនោះ មានខ្លួនជាគម្រប់ប្រាំ ជាមួយព្រាហ្មណ៍បួននាក់ទៀតដែលមានលទ្ធិស្មើគ្នា ក្នុងត្រកូលទាំងឡាយនោះ ក៏បានចូលទៅជិតតំបន់ឧរុវេលា ហើយបានសាងផ្នួស ព្រាហ្មណ៍ទាំងប្រាំនាក់នោះ ក៏បានក្លាយជាព្រះបញ្ចវគ្គីយ៍ក្នុងលោកនេះ។

๖๕.

៦៥.

กทาจิ ลทฺธา ปริยนฺตสาครํอิมํ จตุทฺทีปิกรชฺชมตฺรชํ,ชิตาริวคฺคํ วิจรนฺตมมฺพเรกโรมิ ปจฺจกฺขมหนฺติ จินฺติย;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ព្រះចិន្តាថា «ក្នុងកាលខ្លះ ព្រះរាជបុត្ររបស់អាត្មាអញ បានទទួលរាជសម្បត្តិក្នុងទ្វីបទាំងបួន ដែលមានមហាសមុទ្រជាព្រំប្រទល់ ឈ្នះអស់ពួកសត្រូវ យាងទៅក្នុងអាកាស អាត្មាអញនឹងធ្វើការទតឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែក»។

๖๖.

៦៦.

นิมิตฺตรูปกฺขิปถปฺปเวสนํนิวารณตฺถํ ตนิชราชสูนุนา,นราธิโป โส ปุริเสหิ สพฺพถาทิสาสุ รกฺขาวรณํ อการยิ;

()

ដើម្បីការពារកុំឱ្យរូបនិមិត្តទាំងឡាយចូលមកក្នុងគន្លងព្រះនេត្រនៃព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះរាជាទ្រង់បានចាត់ចែងឱ្យពួកបុរសធ្វើការការពារ និងរក្សាសន្តិសុខគ្រប់ទិសទីតាមគ្រប់មធ្យោបាយ។

๖๗.

៦៧.

อยํ กุมาโร ยทิ จกฺกวตฺติวาภเวยฺย สมฺโพธิปทํ ลเภยฺยวา,สเกกุเล ขตฺติยพนฺธเวหิ โสปุรกฺขโตเยว จริสฺสตํ อิติ;

()

ទោះបីជាព្រះរាជកុមារនេះ ក្លាយជាព្រះចក្រពត្តិ ឬក៏បានសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញ្ញាណក្តី ក៏សូមឱ្យព្រះអង្គយាងទៅដោយមានពួកញាតិជាក្សត្រក្នុងរាជត្រកូលរបស់ព្រះអង្គ ហែហមជាប្រធានជានិច្ចចុះ។

๖๘.

៦៨.

กุมารนามฏฺฐปนมฺหิ วาสเรสหสฺสมตฺเตสุ กุเลสฺว’สิติยา,อทาสิ ปจฺเจกชโน ปฏิสฺสวํปทาตุกาโมว วิสุํวิสุํ สุเต;

()

ក្នុងថ្ងៃជាទីតាំងព្រះនាមព្រះរាជកុមារ ពួកជនម្នាក់ៗក្នុងត្រកូលទាំងប្រាំបីម៉ឺន (៨០,០០០) បានប្តេជ្ញាដោយឡែកៗពីគ្នា ព្រោះចង់ថ្វាយកូនប្រុសរបស់ខ្លួនម្នាក់ៗ (ដើម្បីធ្វើជាបរិវារ)។

๖๙.

៦៩.

อเสสโทสาปคตา สุเขธิ ตาสุวณฺณกุมฺโภรุปโยธโร น ตา,อเนกธาตี วรวณฺณคพฺพิ ตาสปจฺจุปฏฺฐาปยิ ตงฺขเณปิ ตา;

()

ក្នុងខណៈនោះដែរ ព្រះរាជាទ្រង់បានចាត់តាំងមេដោះជាច្រើននាក់ ដែលជាស្ត្រីប្រាសចាកទោសទាំងពួង មានសេចក្តីសុខចម្រើន មានដោះមូលក្លំដូចជាក្អមមាស និងមានមោទនភាពចំពោះសម្បុរដ៏ល្អឆើតឆាយ។

๗๐.

៧០.

ตฬากตีรมฺหิ ตรงฺคภาสุเรยเถว หํสฺยา กลหํสโปตกํ,มเหสิยา’งฺเก สยเน สิตตฺถเรสุวาสเร ภุปติ ปุตฺตมทฺทส;

()

ក្នុងថ្ងៃដ៏ល្អមួយ ព្រះរាជាបានទតឃើញព្រះរាជបុត្រដែលផ្ទំនៅលើក្រឡាព្រះសិរីសយ្យាសន៍ដ៏មានកម្រាលពណ៌ស ក្នុងព្រះអង្គ (ព្រះឧរូ) នៃព្រះមហេសី ប្រៀបដូចជាកូនហង្សមាសនៅលើទ្រូងមេហង្ស នៅក្បែរឆ្នេរស្រះទឹកដ៏រុងរឿងដោយរលកដូច្នោះឯង។

๗๑.

៧១.

อทิฏฺฐปุตฺตานนปงฺกชา จิรํลหุํ ปริกฺขีณวโยคุณา อิโต,จุตา’ว มายาชนนิ นิรามยาอุปาวิสิ สตฺตมวาสเร ทิวํ;

()

ព្រះមាតាមាយា មិនទាន់បានទតឃើញព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូកនៃព្រះរាជបុត្របានយូរឡើយ ក៏ស្រាប់តែអស់ព្រះជន្មាយុយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយបានចាកលោកនេះទៅកាន់ឋានសួគ៌ដោយឥតមានរោគាព្យាធិឡើយ ក្នុងថ្ងៃជាទីប្រាំពីរ។

๗๒.

៧២.

มเหสิมายาภคินี ตทา มหา-ปชาปติโคตมินามราชินี,นิชํ กุมารํ ภรณาย ธาตินํวิธาย ภารํ ปฏิชคฺคิ ตํ สยํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះនាងមហាបជាបតីគោតមី ដែលជាព្រះអនុជរបស់ព្រះនាងមាយាមហេសី បានប្រគល់ព្រះរាជបុត្រផ្ទាល់របស់ព្រះនាងទៅឱ្យពួកមេដោះចិញ្ចឹមបីបាច់រក្សា ហើយព្រះនាងផ្ទាល់បានទទួលភារៈបីបាច់ថែរក្សាព្រះរាជកុមារ (ពោធិសត្វ) ដោយព្រះអង្គឯង។

๗๓.

៧៣.

ตทา’ภวุํ ทีปสิขา ชคนฺตเยกเลพโร’ภาสลเวน สุนุโน,วินฏฺฐเตชาริว รงฺคทีปิกาวิมานทิเปสุ กถาวกา’ตฺตโน;

()

ក្នុងកាលនោះ ពន្លឺនៃប្រទីបទាំងឡាយក្នុងលោកទាំងបី ក៏ប្រែជាហាក់ដូចជាបាត់បង់រស្មីទៅ ដូចជាប្រទីបនៅលើឆាកល្ខោន ដោយសារតែចំណែកនៃពន្លឺព្រះកាយរបស់ព្រះរាជបុត្រ ចាំបាច់ថ្វីនឹងនិយាយទៅដល់ពន្លឺប្រទីបនៅក្នុងវិមានទាំងឡាយនោះ។

๗๔.

៧៤.

วิจิตฺตภุมฺมตฺถรเณ อภิกฺขณํสชนฺนุเกหา’จริ มนฺทิโรทเร,มหาวนสฺมึ มณิวาลุกาตเลวิชมฺภมาโนริว สิหโปตโก;

()

ព្រះរាជកុមារតែងតែវារដោយព្រះជានុ (ជង្គង់) ទាំងពីរនៅលើកម្រាលព្រះភូមិដ៏វិចិត្រ នៅក្នុងប្រាសាទ ប្រៀបដូចជាកូនសីហៈដែលកំពុងលាតសន្ធឹងខ្លួននៅលើវាលខ្សាច់កែវមណីក្នុងព្រៃធំដូច្នោះឯង។

๗๕.

៧៥.

สุตสฺส กีฬาปสุตสฺส มนฺทิ เรภมนฺตพิมฺพํ มณิทปฺปโณท เรนิพทฺธมทฺทกฺขิ จรนฺตมมฺพ เรยเถว จกฺกํ รตนํ มหีภุ โช;

()

ព្រះរាជាបានទតឃើញរូបភាពដែលវិលវល់នៅក្នុងកញ្ចក់កែវមណី នៃព្រះរាជបុត្រដែលកំពុងខ្វល់ខ្វាយនឹងការលេងនៅក្នុងប្រាសាទ ហាក់ដូចជាកែវចក្រដែលកំពុងវិលវល់នៅលើអាកាសជានិច្ចដូច្នោះ។

๗๖.

៧៦.

ตทงฺฆิวิญฺญาสวเสน ภุมิยาวชนฺตมงฺโก’ปนิธาย ภุมิโป,ตทา’ภินิจฺฉาริต มาสภึ คิรํอิทานิ มํ สาวย ปุตฺตมพฺรุวิ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានបីព្រះរាជកុមារដាក់លើព្រះឧរូ (ភ្លៅ) ក្នុងខណៈដែលព្រះរាជកុមារកំពុងយាងទៅដោយការដាក់ព្រះបាទលើផែនដី ហើយបានត្រាស់ទៅកាន់ព្រះរាជបុត្រថា «នែកូនសម្លាញ់ ឥឡូវនេះ ចូរឯងបន្លឺវាចាដ៏ឧត្តមឱ្យឪពុកបានស្តាប់ផងចុះ»។

๗๗.

៧៧.

นิพทฺธมนฺโตมณิเวทิกาตเลมุเขนฺทุพิมฺพุทฺธรเณ ปโยชยํ,สยํ ปลมฺเภสิ อมจฺจสูนโววเยน มนฺโท’ปิ อมนฺทพุทฺธิมา;

()

ព្រះរាជកុមារ ទោះបីជានៅមានព្រះជន្មតិចតួចក៏ដោយ តែទ្រង់មានព្រះប្រាជ្ញាញាណមិនតិចឡើយ ទ្រង់តែងតែងើបព្រះភក្ត្រដ៏ពេញវង់ដូចព្រះចន្ទ ហើយលលេងដោយការឱបក្រសោបពួកកូនៗរបស់អាមាត្យដោយព្រះអង្គឯង នៅលើវេទិកាកែវមណីខាងក្នុងប្រាសាទជានិច្ច។

๗๘.

៧៨.

อุฬารโสกํ ปิตุจิตฺตสมฺภวํติโลกทีโป นิชปุญฺญเตชสา,ตโมปพนฺธํ ภุวโน’ทรุพฺภวํนิรากริ พาลรวี’ว รํสินา;

()

ព្រះតីលោកទីបៈ (ប្រទីបនៃលោកទាំងបី) ទ្រង់បានកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីសោកដ៏ធំធេងដែលកើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះវរបិតា ដោយតេជះនៃបុណ្យរបស់ព្រះអង្គ ដូចជាព្រះសូរិយាដែលទើបនឹងរះ កម្ចាត់បង់នូវគំនរងងឹតដែលកើតឡើងក្នុងផ្ទៃនៃលោកដោយកាំរស្មីដូច្នោះឯង។

๗๙.

៧៩.

วิกิณฺณลาชากุสุมากุลญฺชเสวิตานรงฺคทฺธชนิพฺภรมฺพเร,ปุเร ตหึ มงฺคลกิจฺจสมฺมตํกทาจิ รญฺโญ ภวิ วปฺปมงฺคลํ;

()

ក្នុងកាលខ្លះ ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល (វប្បមង្គល) ដែលជាកិច្ចដ៏មានសិរីសួស្តីរបស់ព្រះរាជា បានប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងព្រះនគរនោះ ដែលមានផ្លូវថ្នល់ពោរពេញដោយផ្កា និងលាជដែលគេរាយព្រោងព្រាត និងមានអាកាសពោរពេញដោយពិតាន ពណ៌ចម្រុះ និងទង់ជ័យ។

๘๐.

៨០.

สุคนฺธมาลาภรณาทิมณฺฑิต-ปสาธิตา กาปิลวตฺถวา นรา,สกิงฺกรา กมฺมกรา’ปิ กปฺปิตาตโต ตโต สตฺติปตึสุ ตํ กุลํ;

()

ពួកជនអ្នកក្រុងកបិលពស្តុ ព្រមទាំងពួកអ្នកបម្រើ និងកម្មករដែលបានរៀបចំខ្លួនយ៉ាងល្អ តុបតែងលម្អដោយគ្រឿងក្រអូប កម្រងផ្កា និងគ្រឿងអលង្ការជាដើម ក៏បាននាំគ្នាមកជួបជុំគ្នាក្នុងទីនោះៗ។

๘๑.

៨១.

มหจฺจเสนายปุรกฺขโตหิโสอุฬารราชิทฺธิสมุชฺชลํตโตปยาสิกมฺมนฺตปเทสมตฺรชํกุมารมาทายปุรินฺทโทปโม;

()

ព្រះរាជាដែលប្រៀបដូចជាព្រះឥន្ទ្រ ទ្រង់មានសេនាដ៏ច្រើនហែហម រុងរឿងដោយព្រះរាជឫទ្ធិដ៏ធំធេង បាននាំយកព្រះរាជបុត្រយាងចេញពីទីនោះ ទៅកាន់កន្លែងប្រកបកិច្ចការពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល។

๘๒.

៨២.

ฉณมฺหิ ตสฺมึ มนุวํสเกตุโนมโนรมํ มงฺคลนงฺคลาทิกํ,สุวณฺณปฏฺเฏหิ ปริกฺขฏํก มหา-ชนสฺส’ปี รูปิยปฏฺฏฉาทิตํ;

()

Contrast ក្នុងពិធីបុណ្យនោះ ព្រះនង្គ័លមង្គលដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាលរបស់ព្រះរាជាដែលជាទង់ជ័យនៃមនុស្សវង្ស ត្រូវបានស្រោបដោយបន្ទះមាស ចំណែកឯព្រះនង្គ័លរបស់ពួកមហាជន ក៏ត្រូវបានស្រោបដោយបន្ទះប្រាក់។

๘๓.

៨៣.

วิสาลสาขากุลชมฺพุสาขิโนวิธาย เหฏฺฐา สยเน มหารเห,นิชํ กุมารํ สชโน ชนาธิโปสมารหี สมฺปติ วปฺปมงฺคลํ;

()

ព្រះរាជាព្រមទាំងរាជបរិវារ បានរៀបចំក្រឡាសិរីសយ្យាសន៍ដ៏មានតម្លៃនៅក្រោមដើមព្រះស្រីមហាជម្ពូ (ដើមព្រីង) ដែលមានមែកធាងត្រឈឹងត្រឈៃ រួចបានដាក់ព្រះរាជបុត្រឱ្យផ្ទំនៅទីនោះ ហើយក៏បានចាប់ផ្តើមពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លក្នុងពេលនោះ។

๘๔.

៨៤.

กุมารรกฺขาวรณายุ’ปฏฺฐิตาตมุสฺสวํ ธาติชนา วิปสฺสิตุํ,อปกฺกมิตฺวา พหิ สาณิโต ขณํปมตฺตรูปา วิจรึสฺวิ’โตจิโต;

()

ពួកមេដោះដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យនៅថែរក្សាការពារព្រះរាជកុមារ ចង់មើលពិធីបុណ្យនោះ ក៏បានដើរចេញទៅខាងក្រៅវាំងននមួយរំពេច ហើយបានដើរទៅមកទីនោះៗដោយសេចក្តីធ្វេសប្រហែស។

๘๕.

៨៥.

ปริคฺคเหตฺวา’นมปาน มาสเนนิสชฺช ปลฺลงฺก มลตฺถ พนฺธิย,ชินงฺกุโร นีวรเณหิ นิสฺสฏํวิเวกชํ ฌานมคาธพุทฺธิมา;

()

ព្រះជិនង្កូរ (ពន្លកនៃព្រះជិនស្រី) ដ៏មានព្រះប្រាជ្ញាញាណជ្រាលជ្រៅ ទ្រង់បានគង់ភ្នែនលើក្រឡាសិរីសយ្យាសន៍ កំណត់ព្រះអស្សាសៈបស្សាសៈ (ខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូល) ហើយបានសម្រេចនូវបឋមជ្ឈានដែលកើតអំពីវិវេក ឆ្ងាយចាកនីវរណធម៌ទាំងឡាយ។

๘๖.

៨៦.

วิปสฺส ปุตฺตสฺสุ’ปเวสนํ ตหึทุมสฺส ฉายาย นิวตฺตตํ ตถา,ปวนฺทิ ราชา ปฏิหาริกากถา-ปโจทิโตปุตฺตมุเปจฺจ ตงฺขเณ;

()

ព្រះរាជាកាលបានទតឃើញការគង់របស់ព្រះរាជបុត្រក្នុងទីនោះ និងស្រមោលនៃដើមឈើដែលមិនវិលទៅតាមព្រះសូរិយាដូច្នោះ ក៏ត្រូវបានជម្រុញដោយរឿងហេតុដ៏អស្ចារ្យនោះ ហើយបានយាងចូលទៅជិតព្រះរាជបុត្រក្នុងខណៈនោះ រួចថ្វាយបង្គំ (ជាលើកទីពីរ)។

๘๗.

៨៧.

กลาสุ วุชฺชาสุ จ ปุตฺตมตฺตโนวิเนตุกาโม วินยกฺขมํ ปิตา;

ปสตฺถสตฺถนฺตรปารทสฺสินํกทาจิ วิปฺปาจริยํ กิรา’นยิ;

()

ព្រះវរបិតាដែលប្រាថ្នានឹងបង្ហាត់បង្រៀនព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គក្នុងសិល្បសាស្ត្រ និងវិជ្ជាទាំងឡាយ ក្នុងកាលខ្លះ ឮថា ទ្រង់បាននាំមកនូវគ្រូព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ ដែលជាអ្នកបានដល់នូវត្រើយនៃសាស្ត្រាទាំងឡាយដ៏គួរឱ្យសរសើរ។

๘๘.

៨៨.

สมปฺปิตํ ตํ คุรุโน กรมฺพุเชสเทวโลกสฺส คุรุํ สคารวํ,มหีสุโร โส ชลพินฺทุนา ยถาสุทุตฺตราคาธมโหทธีรสํ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រគល់ព្រះរាជបុត្រ ដែលជាគ្រូនៃលោកព្រមទាំងទេវលោក ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃគ្រូព្រាហ្មណ៍នោះដោយសេចក្តីគោរព គ្រូព្រាហ្មណ៍នោះ (កាលបើនឹងបង្រៀនព្រះពោធិសត្វ) ក៏ប្រៀបដូចជាការយកតំណក់ទឹកទៅវាស់ទឹកក្នុងមហាសមុទ្រដ៏ជ្រៅដែលគេឆ្លងបានដោយកម្រដូច្នោះឯង។

๘๙.

៨៩.

สวณฺณเภทํ สนิฆณฺฏุเกฏุภํอถพฺพเพเทนิ’นิหาสปญฺจมํ,ติเวทมุทฺเทสปเทน ทุทฺทสํตถา กลาสิปฺปตํ นิโพธยี;

()

គ្រូព្រាហ្មណ៍នោះ បានបង្រៀននូវព្រះវេទទាំងបី ព្រមទាំងក្បួនអក្ខរវិធី ក្បួននិឃណ្ឌុ ក្បួនកេដុភៈ និងអថព្វនវេទ ដែលមានគម្ពីរឥតិហាសៈជាគម្រប់ប្រាំ ដែលជាក្បួនដ៏ជ្រាលជ្រៅដោយបទទេសនា និងសិល្បសាស្ត្រផ្សេងៗទៀតយ៉ាងនោះ។

๙๐.

៩០.

อนญฺญสาธารณปุญฺญวาสนา-วิธูตสมฺโมหวิสุทฺธพุทฺธิโน,สมตฺตวิชฺชา สกลากลา ธิยากลมฺปิ นาลํ พหุภาสเนน กึ;

()

ចំពោះព្រះរាជកុមារដែលមានព្រះប្រាជ្ញាញាណដ៏បរិសុទ្ធ កម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីវង្វេងបានហើយ ដោយបុណ្យវាសនាដ៏វិសេសមិនទូទៅដល់អ្នកដទៃ វិជ្ជា និងសិល្បៈទាំងពួងក៏បានសម្រេចដោយព្រះប្រាជ្ញារបស់ព្រះអង្គរួចស្រេចទៅហើយ សូម្បីតែមួយចំណែកតូចក៏មិនបាច់និយាយផង ចាំបាច់និយាយអ្វីច្រើនទៅទៀត។

๙๑.

៩១.

น เกวลํ ตสฺส กเลพรํ พหิวิภาติ พตฺตึสติลกฺขเณหิ โภ,ภุสํ ตทพฺภนฺตรวตฺถุ ทิปฺปเตสุพุทฺธสตฺถนฺตรลกฺขเณหี’ปิ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន មិនមែនត្រឹមតែព្រះវរកាយខាងក្រៅរបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះទេ ដែលរុងរឿងដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ សូម្បីតែគុណធម៌ខាងក្នុងព្រះហឫទ័យ ក៏រឹតតែរុងរឿងដោយលក្ខណៈនៃព្រះសព្វញ្ញុតញ្ញាណដ៏ជ្រាលជ្រៅក្រៃលែងទៅទៀត។

๙๒.

៩២.

ติโลจนสฺสา’ปิ ติโลกจกฺขุโนอยํ วิเสโส นยเนหิ ทิสฺสเต,ลลาฏเนตฺโต ปุริโม นโสภติปโร’ว อพฺภตฺตรญาณโลจโน;

()

សូម្បីតែព្រះឥសូរដែលមានព្រះនេត្របី ក៏មិនស្មើនឹងព្រះអង្គដែលជាព្រះនេត្រនៃលោកទាំងបីដែរ ព្រោះសេចក្តីប្លែកគ្នានេះតែងប្រាកដច្បាស់ក្នុងព្រះនេត្រទាំងឡាយ គឺព្រះឥសូរដែលមានព្រះនេត្រលើថ្ងាសនោះ មិនរុងរឿងឡើយ ចំណែកឯព្រះពុទ្ធនេះ ទ្រង់រុងរឿងដោយព្រះនេត្រគឺព្រះប្រាជ្ញាញាណខាងក្នុងដ៏ប្រសើរក្រៃលែង។

๙๓.

៩៣.

อนุพฺพชนฺโต นวโยพฺพนสฺสิรึยโสปพนฺเธน สเก นิเกตเน,ปวฑฺฒิ ธีโร สกลํ กลานฺตรํกลานิธี รํสิจเยนิ’ว’มฺพเร;

()

ព្រះរាជកុមារដ៏មានព្រះហឫទ័យនឹងធឹង កាលដែលយាងចូលទៅកាន់សិរីនៃវ័យជំទង់ដ៏ស្រស់បំព្រង ព្រមទាំងកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងព្រះរាជវាំង ក៏បានចម្រើនឡើងដោយសិល្បសាស្ត្រទាំងពួង ប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទដែលចម្រើនឡើងដោយកាំរស្មីនៅលើអាកាសដូច្នោះឯង។

๙๔.

៩៤.

อุปฑฺฒคณฺฑาหิตทาฐิกาย โสยโสธโน โสฬสวสฺสิโก ยทา,กโปลผุฏฺฐญฺชนทานราชิยากริ ยถา พาลทสํ วฺยติกฺกมิ ()

កាលព្រះរាជកុមារដ៏មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញ មានព្រះជន្ម ១៦ វស្សា មានព្រះមស្សុ (ពុកចង្ការ) ដុះឡើងស្តើងៗលើព្រះក្ពាល់ (ថ្ពាល់) ទាំងសងខាង ទ្រង់ក៏បានកន្លងផុតវ័យកុមារភាព ដូចជាដំរីសារដ៏មានទឹកមទៈ (ទឹកប្រេង) ហូរស្រក់ប៉ះនឹងថ្ពាល់ដូច្នោះ។

๙๕.

៩៥.

ตทา นรินฺโท สุรมนฺทิโร’ปมํอุตุตฺตยานุจฺฉวิกํ มโนรมํ,ปโยชยิตฺวาน ปวิณสิปฺปิเกสุตาย การาปยิ มนฺทิรตฺตยํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះរាជាទ្រង់បានចាត់ចែងពួកជាងដ៏មានជំនាញ ឱ្យសាងសង់ប្រាសាទបីខ្នងដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាល ប្រៀបដូចជាទេវវិមាន ដែលសមស្របទៅតាមរដូវទាំងបី សម្រាប់ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ។

๙๖.

៩៦.

นิสิตสมฺพาธตลํ นิวาริต-สโรนิลํ ผสฺสิตสิหปญฺชรํ,มหิวตํสํ นวภุมิกํ ฆรํพภุว รมฺมํ ภุวิ รมฺมนามิกํ;

()

ប្រាសាទកម្ពស់ ៩ ជាន់ ដ៏ជាគ្រឿងលម្អនៃផែនដី មានល្វែងបន្ទប់ចង្អៀតល្មម ការពារខ្យល់ត្រជាក់បានល្អ មានបង្អួច (សីហបញ្ជរ) ជិតស្និទ្ធល្អ ក៏បានកើតឡើងនៅលើផែនដី ជាប្រាសាទដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាល មាននាមថា «រម្មប្រាសាទ»។

๙๗.

៩៧.

สสิกร’มฺโภธรราวนิพฺภร-วิตาน มุคฺฆาฏกวาฏพนฺธนํ,สุรมฺมนามํ หตฆมฺมมินฺทิรา-นิวาสรมฺมํ ภวิ ปญฺจภูมิกํ;

()

ប្រាសាទកម្ពស់ ៥ ជាន់ ដ៏គួរឱ្យរីករាយជាទីស្នាក់អាស្រ័យ មាននាមថា «សុរម្មប្រាសាទ» ជាប្រាសាទកម្ចាត់បង់នូវកំដៅថ្ងៃ មានពិតានពណ៌សដូចពពកត្រូវពន្លឺព្រះចន្ទ និងមានទ្វារបង្អួចបើកបិទបានយ៉ាងងាយស្រួល។

๙๘.

៩៨.

อหิณฺหสิตุณฺภคุเณหิ ปาวุเสสุขานุโลมํ สมสตฺตภุมิกํ,สุผสฺสิตา’ผสฺสิตสิหปญฺชรํสุภํ สุภํ นาม นิเกตนํ ภวิ;

()

ប្រាសាទកម្ពស់ ៧ ជាន់ ដ៏សមគួរដល់សេចក្តីសុខក្នុងរដូវវស្សា ព្រោះមានភាពត្រជាក់និងក្តៅល្មម មានបង្អួចបិទជិតនិងបើកចំហបានល្អ ជាលំនៅដ្ឋានដ៏ល្អស្អាត មាននាមថា «សុភប្រាសាទ»។

๙๙.

៩៩.

วโยนุปตฺตสฺส นรินฺทสุนุโนอุฬารราชิทฺธิวิลาสทสฺสเน,กตา’ภิลาโส ชนโก ชนาธิโปปทาตุกาโม นิชรชฺชสมฺปทํ;

()

ព្រះវរបិតាដែលជាម្ចាស់ផែនដី ទ្រង់មានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានឹងទតឃើញនូវភាពរុងរឿងនៃរាជឫទ្ធិដ៏ធំធេងរបស់ព្រះរាជបុត្រដែលចម្រើនវ័យហើយនោះ ក៏មានព្រះហឫទ័យចង់ប្រគល់រាជសម្បត្តិផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គថ្វាយ។

๑๐๐.

១០០.

วสนฺติ เจ โยพฺพนหาริทาริกานรินฺทสนฺเทสหเรหิ เปสยิส สากิยานํ สจิเวหิ สาสเน;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រឹក្សាជាមួយពួកអាមាត្យ ហើយចាត់រាជទូតឱ្យនាំរាជសារទៅកាន់ពួកសាក្យរាជថា «បើមានព្រះរាជធីតាដ៏មានវ័យក្មេងស្រស់ស្អាតរស់នៅ (សូមផ្ញើមក)»។

๑๐๑.

១០១.

นิเวทยุํ โยพฺพนคพฺพิตสฺส เตนกิญฺจิสิกปฺปายตน’นฺตทสฺสิโน,สุตสฺส ทาราภรณาย ธีตโรกถนฺนุ ทสฺสาม มยนฺติ ขตฺติยา;

()

ពួកក្សត្រសាក្យៈទាំងឡាយបានឆ្លើយតបវិញថា «ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គមានតែសេចក្តីប្រកាន់ក្នុងវ័យក្មេង តែមិនទាន់បានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវការចេះដឹងក្នុងសិល្បសាស្ត្រណាមួយឡើយ ពួកយើងជាក្សត្រ នឹងលើកកូនស្រីឱ្យទៅធ្វើជាមហេសីរបស់ព្រះរាជបុត្រនោះដូចម្តេចបាន?»។

๑๐๒.

១០២.

สุเตน ตํ ราชสุเตน โจทิโตปิตา จราเปสิ ปุรมฺหิ เภริโย,มม’ตฺรโช กาหติ สิปฺปทีปนํอิโตปรํ สตฺตมวาสเร อิติ;

()

ព្រះវរបិតាដែលត្រូវបានព្រះរាជបុត្រជម្រុញ ក៏បានចាត់ឱ្យគេវាយស្គរប្រកាសប្រាប់អ្នកនគរថា «ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ ក្នុងថ្ងៃជាទីប្រាំពីរ ព្រះរាជបុត្ររបស់អាត្មាអញ នឹងធ្វើការបង្ហាញនូវសិល្បសាស្ត្រទាំងឡាយ»។

๑๐๓.

១០៣.

วโร กุมาโร หิ กุมารวิกฺกโมกลาปสนฺนทฺธ กเลพโร ตทา,วิปสฺสตํ พนฺธุชนานโมสริอนปฺปทปฺโป รณเกฬิมณฺฑลํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះរាជកុមារដ៏ប្រសើរ មានព្រះវីរភាពដ៏ក្លាហាន ទ្រង់បានបំពាក់បំពង់ព្រួញលើព្រះវរកាយ ហើយយាងចុះទៅកាន់មណ្ឌលនៃការលេងយុទ្ធសិល្ប៍ ចំពោះមុខពួកញាតិសាលោហិតដែលកំពុងមើល ដោយព្រះទ័យដ៏អង់អាចក្លាហានក្រៃលែង។

๑๐๔.

១០៤.

ธนุทฺธโร โส ปฐมํ สเก ภุเชสหสฺสถามํ สสรํ สราสนํ,วิธาย โปเฐสิ ชิยํ วสุนฺธรา-วิทารณาการมหารวํ รวิ;

()

ព្រះរាជកុមារជាអ្នកកាន់ធ្នូដ៏ពូកែ មុនដំបូងទ្រង់បានលើកធ្នូដែលមានកម្លាំងស្មើនឹងកម្លាំងបុរសមួយពាន់នាក់ ព្រមទាំងព្រួញ មកដាក់លើព្រះពាហុ (ដៃ) រួចហើយទ្រង់បានដេញខ្សែធ្នូ បន្លឺសំឡេងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ហាក់ដូចជាស្ពាយផែនដីឱ្យប្រេះឆាទៅដូច្នោះ។

๑๐๕.

១០៥.

จตุทฺทิสา’ธรธนุทฺธรา มมํกโรนฺตุ ลกฺขํ นิชขาณปตฺติยา,อิตีห วตฺวา สรวารเณน โสอภุตปุพฺพํ สรสิปฺปมาหริ;

()

ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «សូមឱ្យពួកខ្មាន់ធ្នូដែលឈរនៅទិសទាំងបួន បាញ់ព្រួញសំដៅមកលើរូបខ្ញុំចុះ» កាលបើមានព្រះបន្ទូលយ៉ាងនេះហើយ ព្រះអង្គក៏បានបង្ហាញនូវសិល្បៈនៃការការពារព្រួញដ៏អស្ចារ្យ ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

๑๐๖.

១០៦.

จตุทฺทิสายํ จตุโร ธนุทฺธเรมเม’กพาเณน หณาม’หํ อิติ,อกาสิ ตททีปยมญฺญถา’พฺภุตํส จกฺกเวธวฺหยสิปฺปทีปนํ;

()

ទ្រង់បានធ្វើការបង្ហាញនូវសិល្បៈនៃការបាញ់ធ្នូឈ្មោះ «ចក្រវេធៈ» (ការបាញ់ធ្លុះកង់) ដ៏អស្ចារ្យប្លែក ដោយព្រះបន្ទូលថា «ខ្ញុំនឹងបាញ់ខ្មាន់ធ្នូទាំងបួននាក់នៅទិសទាំងបួន ដោយព្រួញតែមួយគត់»។

๑๐๗.

១០៧.

สเรหิ เวณฺยา’ยตยฏฺฐิรชฺชุกํสเรหิ จา’โรหณมณฺฑปาลยํ,สเรหิ ปาการตฬากปงฺกชํสเรหิ วสฺสํ อิติสิปฺปมาหริ;

()

ព្រះអង្គបានបង្ហាញនូវសិល្បសាស្ត្រផ្សេងៗ ដូចជាការធ្វើខ្សែជណ្ដើរដោយព្រួញ ការធ្វើមណ្ឌបសម្រាប់ឡើងដោយព្រួញ ការធ្វើកំពែងដោយព្រួញ ការធ្វើស្រះឈូកដោយព្រួញ និងការធ្វើឱ្យភ្លៀងព្រួញបង្អុរចុះមកជាដើម។

๑๐๘.

១០៨.

มหาสตฺโต โลกปฺปภวมสมํ สิปฺปชาตํ ชนานํตทา สํทสฺเสสิ มุทิตหทยา สากิยา ทาริกาโย,อุปฏฺฐาเปสุํ ตา สุรติรติสงฺคามจตุราสหสฺสานํ ตาฬิสติปริมิตา นาฏิกา’สุํ ฆเรสู;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះមហាសត្វបានបង្ហាញនូវសិល្បសាស្ត្រដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ដែលជាទីកើតឡើងនៃលោកដល់ពួកជនទាំងឡាយ ពួកនាងក្រមុំសាក្យៈទាំងឡាយមានចិត្តត្រេកអរក្រៃលែង ក៏បានមកបម្រើព្រះអង្គ ពួកនាងរបាំដែលមានភាពឈ្លាសវៃក្នុងសិល្បៈនៃការកំសាន្តសប្បាយ មានចំនួនប្រមាណបួនម៉ឺន (៤០,០០០) នាក់ នៅក្នុងប្រាសាទទាំងឡាយ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน ลกฺขณปฏิคฺคหณ กุมารสมฺภรณาทิ ปวตฺติ ปริทิโป อฏฺฐโม สคฺโค.

សូមបញ្ចប់សគ្គៈទី ៨ ដែលពណ៌នាអំពីការទទួលស្គាល់លក្ខណៈ និងការបីបាច់ថែរក្សាព្រះរាជកុមារជាដើម ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងចិត្តរបស់កវីទាំងពួងឱ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទៈ តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

อิติ วิหิเต สติ สิปฺปทีปนสฺมึตทภิมุเข’ตรขตฺติยา’ติสูรา,อปคตมานมทาภวึสุมญฺโญ(ตรุณมิคินฺทมุเข)ว มตฺตทนฺติ;

()

កាលបើការបង្ហាញនូវសិល្បសាស្ត្រត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងនេះហើយ ពួកក្សត្រដទៃទៀតដែលធ្លាប់តែមានសេចក្តីក្លាហានក្រៃលែង ក៏ប្រែជាបាត់បង់នូវមានះ និងសេចក្តីស្រវឹងក្នុងខ្លួនអស់រលីង ប្រៀបដូចជាដំរីសារដ៏ចុះប្រេងនៅចំពោះមុខកូនសីហៈដូច្នោះឯង។

๒.

២.

วิชฏิต สํสยพนฺธโน ปทาตุํสุมริย เทวทหมฺหิ สุปกฺปพุทฺโธ,นรปวโร นิชธีตรํ กุมารึสุวิมล โกลิยวํสกญฺชหํสึ;

()

ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធៈដ៏ប្រសើរក្នុងនគរទេវទហៈ កាលបានកម្ចាត់បង់នូវចំណងនៃសេចក្តីសង្ស័យអស់ហើយ ក៏ទ្រង់នឹកឃើញចង់លើកព្រះរាជបុត្រីរបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រៀបដូចជាមេហង្សក្នុងស្រះឈូកនៃកោឡិយវង្សដ៏បរិសុទ្ធ ថ្វាយទៅព្រះរាជកុមារ។

๓.

៣.

ตหิมถมนฺติวเรหิ มนฺตยิตฺวานิขิลปวตฺตินิเวทนาย ทูเต,ปหิณิ กวิวาหมเห วิธิยตนฺติตว ตนุเชน มมญฺหิ ธีตุกญฺญา;

()

ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រឹក្សាជាមួយពួកអាមាត្យជាន់ខ្ពស់ក្នុងទីនោះ ហើយបានចាត់រាជទូតឱ្យទៅប្រកាសរឿងរ៉ាវទាំងពួងថា «សូមឱ្យរៀបចំពិធីអភិសេកអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងព្រះរាជបុត្រីរបស់ខ្ញុំ ជាមួយព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គចុះ»។

๔.

៤.

วลยิตตารมุปฏฺฐิโต’ทยํ เตหิมกรพิมฺพมิโว’ปวิฏฺฐปีฐํ,ปริวุตมนฺติคณํ ปณมฺม ราชํกปิลปุโรปคตา ตมตฺถมาหุ;

ពួកទូតដែលបានទៅដល់ក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍ ត្រឡប់មកវិញហើយ ក៏ថ្វាយបង្គំព្រះរាជា ដែលគង់លើរាជបល្ល័ង្ក ហែហមដោយក្រុមអាមាត្យ ដូចជាដួងព្រះចន្ទដ៏ត្រជាក់ដែលរះឡើងចោមរោមដោយហ្វូងផ្កាយ ហើយក្រាបបង្គំទូលសេចក្ដីនោះ (ដល់ព្រះរាជា)។

๕.

៥.

อถ ปฏิลทฺธปฏิสฺสเวนุ’ทคฺคาปทยุคมญฺชลิปุปฺผมญฺชรีหิ,สุมหิย ตํ ปฏิเวทยึสุ รญฺโญสกวิสยํ สมุเปจฺจ ราชทูตา;

()

លំដាប់នោះ ពួករាជទូតមានសេចក្ដីត្រេកអរក្រៃលែងដោយបានទទួលការយល់ព្រម ក៏ត្រឡប់មកដល់ដែនដីរបស់ខ្លួនវិញ ហើយបានបូជាថ្វាយបង្គំព្រះបាទាយុគលដោយផ្កាគឺអញ្ជលី ក្រាបបង្គំទូលសេចក្ដីនោះដល់ព្រះរាជា។

๖.

៦.

อุภยกุลมฺหิ มหีภุชา’ญฺญมญฺญํปุนรปิ มนฺติวเรหิ มนฺตยิตฺวา,วิสทมตีหิ นิมิตฺตปาฐเกหินิยมิตมงฺคลวาสรมฺหิตมฺหา;

()

ព្រះរាជាទាំងសងខាង (ទាំងពីរកូល) បានប្រឹក្សាគ្នាមកវិញទៅមកជាមួយពួកអាមាត្យជាន់ខ្ពស់ម្ដងទៀត ហើយបានកំណត់យកថ្ងៃមង្គលដែលពួកហោរាអ្នកមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃបានកំណត់ទុក។

๗.

៧.

กนกวิตานวินทฺธหาริหารํกุสุมสมากุลเหมปุณฺณกุมฺภํ,ติทิววิมานสมานมุลฺลสนฺน-รตนวิจิตฺตวิวาหมณฺฑปคฺคํ;

()

រោងពិធីអភិសេកដ៏ឧត្ដម ដែលវិចិត្រទៅដោយរតនវត្ថុផ្សេងៗ ភ្លឺស្វាងដូចជាវិមានសួគ៌ ត្រូវបានតុបតែងដោយពិតានមាស និងកម្រងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត មានឆ្នាំងមាសពេញប្រៀបដោយទឹក និងផ្កាជាច្រើន។

๘.

៨.

คหิตวิตานสิตาตปตฺตเกตุ-ทฺธชมณิวิชนิจรุจามเรหิ,ปจุรชเนหิ กตุปหารมคฺเคสุปริวุตํ จตุงฺคิรนิธชินฺยา;

(๖)

រោងពិធីនោះ ត្រូវបានចោមរោមយ៉ាងល្អដោយកងទ័ពមានអង្គបួន និងមហាជនជាច្រើនដែលបានរៀបចំគ្រឿងសក្ការបូជាតាមដងផ្លូវ ដោយមានការកាន់ពិតាន ស្វេតច្ឆត្រ ទង់ជ័យ ទង់រង្គាត់ ផ្លិតត្បូង និងសេកចាមរដ៏ល្អប្រណីត។

๙.

៩.

วิวิธวิภูสณภุสิตตฺตภาวํอภินวปีนปโยธราภิรามํ,หริสิวิกาย ยโสธรํ กุมารึมณิขจิตาย วิธาย จา’นยึสุ;

()

ពួកគេបានអញ្ជើញព្រះនាងយសោធរាដេវី ដែលមានព្រះកាយតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការផ្សេងៗ គួរជាទីគាប់ចិត្តដោយព្រះស្តនដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ ឲ្យគង់លើព្រះសិវិកាមាសដែលដាំដោយត្បូងទទឹម ហើយនាំមក។

๑๐.

១០.

วลยิตมาลติทามเหมมาลาปริมลภาวิตกุนฺตลปฺปเวณิ,วิรฬพกาวลิมปฺปวิชฺชุราชึชลธรมาลมเชสิ โกมลาย ()

ព្រះកេសាដែលក្រងជាជួរក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ដោយគ្រឿងក្រអូប ព័ទ្ធជុំវិញដោយកម្រងផ្កាម្លិះ និងកម្រងមាស របស់ព្រះនាងដ៏ទន់ល្វើយនោះ បានឈ្នះនូវជួរមេឃ (ពពក) ដែលមានហ្វូងសត្វកុកហើររាយប៉ាយ និងមានផ្លេកបន្ទោរញាក់ញ័រ។

๑๑.

១១.

นิรวธิรูปนโภตลมฺหิ ตสฺสาชนมนกุนฺทวิกาสนํ พภาส,กุฏิลตราลกกาลเมฆราชิ-ชฏิตลลาฏตลทฺธจนฺทพิมฺพํ;

()

ព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះនាងដែលប្រៀបដូចជាដួងព្រះចន្ទនៅលើផ្ទៃព្រះលាលាដ៍ (ថ្ងាស) ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរព្រះកេសាដ៏ខ្មៅរលង់រមួលអង្កាញ់ ដូចជាជួរពពកខ្មៅ បានញ៉ាំងចិត្តរបស់មនុស្សទាំងឡាយឲ្យរីករាយ ហាក់ដូចជាផ្កាម្លិះដែលរីកស្គុសស្គាយនៅលើផ្ទៃមេឃនៃរូបសម្បត្តិដ៏រកទីបំផុតគ្មាន។

๑๒.

១២.

มิคมทกุงฺกุมคนฺธปงฺกลิตฺโตกุลวธุยา ติลโก ลลาฏมชฺเฌ,มกรธเชน นิโรปิโตริ’วา’สิติภุวนภุตชยาย ปุปฺผเกตุ;

()

តិលកៈ (ចំណុចជួង) នៅកណ្ដាលថ្ងាសរបស់ព្រះនាងកុលស្ត្រី ដែលលាបដោយគ្រឿងក្រអូបមានក្សេមភទ្រ (កម្រងផ្កា) កោសិយ និងលម្អងផ្កាឈូក ហាក់បីដូចជាទង់ផ្កាដែលព្រះអនង្គ (ទេវតានៃសេចក្ដីស្នេហា) បានដោតទុក ដើម្បីឈ្នះចិត្តសត្វលោកក្នុងត្រៃភព។

๑๓.

១៣.

ชนนยนญฺชนรูปสมฺปทายกุลมปทาย รราช นิมฺมทาย,ปรมสิรึ สรุสีรุหาภิรามํวทนมนงฺคสุวณฺณทปฺปณาภํ;

()

ព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះនាង ដែលមានសិរីសួស្ដីដ៏ឧត្ដម គួរជាទីត្រេកអរដូចជាផ្កាឈូក មានពន្លឺដូចជាកញ្ចក់មាសរបស់ព្រះអនង្គ បានរុងរឿងភ្លឺស្វាងដោយរូបសម្បត្តិដ៏ជាទីគាប់ភ្នែករបស់មនុស្សទាំងឡាយ។

๑๔.

១៤.

มณิคณมณฺฑิตกุณฺฑเลหิ ตสฺสาสวณฺยุคํ ฆฏิตาวคณฺฑภาคํ,มนสิชสากุณิเกน ขิตฺตปาส-ยุคลมิวกฺขิวิภงฺคมานมาสิ;

()

ព្រះកាណ៌ (ត្រចៀក) ទាំងគូរបស់ព្រះនាង ដែលលម្អដោយកុណ្ឌលដាំត្បូងផ្សេងៗ ប៉ះនឹងថ្ពាល់ទាំងសងខាង ប្រៀបដូចជាអន្ទាក់មួយគូដែលព្រានបក្សីគឺព្រះកាមទេពបានដាក់ពង្រាយទុក ដើម្បីចាប់ចិត្តអ្នកផង។

๑๕.

១៥.

สุวิมลกนฺติปพนฺธสนฺทนตฺถํนยนนทีนมุภินฺนมนฺตราเฬ,กนกปณาฬิสมปฺปิเต’ว ตายวรวทนาย รราช ตุงฺคนาสา;

()

ព្រះនាសា (ច្រមុះ) ដ៏ស្រួចខ្ពស់នៅលើព្រះភក្ត្រដ៏ឧត្ដមរបស់ព្រះនាង បានរុងរឿងចែងចាំងនៅចន្លោះព្រះនេត្រទាំងពីរដែលប្រៀបដូចជាស្ទឹងពីរ ហាក់ដូចជាទូនាំទឹកមាសដែលគេដាក់តភ្ជាប់ដើម្បីឲ្យខ្សែទឹកនៃពន្លឺដ៏បរិសុទ្ធហូរទៅរកគ្នា។

๑๖.

១៦.

นิรุปมรูปวิลาสมนฺทิรสฺมึสชวนิกานิ’ว สีหปญฺชรานิ,รุจิรวิลาสินิยา ลสึสุ ปมฺภา-วลิสหิตานิ สุนีลโลจนานิ;

()

ព្រះនេត្រទាំងគូដ៏ខៀវស្រងាត់ ប្រកបដោយរោមភ្នែកដ៏ស្អាតរបស់ព្រះនាងដ៏មានលម្អ បានភ្លឺថ្លាឡើង ប្រៀបដូចជាបង្អួចសីហបញ្ជរដែលមានវាំងនន នៅក្នុងប្រាសាទនៃរូបសម្បត្តិដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន។

๑๗.

១៧.

กนกกปาลนิภํ มโนภวสฺสวิมลกโปลยุคํ สินิทฺธกนฺนึ,นวสสิมณฺฑลปุณฺฑรีกสณฺฑ-สสิริมวรุนฺธิมโนหราธราย;

(๖)

ថ្ពាល់ទាំងគូដ៏ហ្មត់ហ្មងរបស់ព្រះនាង ដែលប្រៀបដូចជាកញ្ចក់មាសរបស់ព្រះកាមទេព មានត្រចៀកដ៏ទន់រលោង និងមានព្រះឱស្ឋ (បបូរមាត់) ខាងក្រោមដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញ បានគ្របដណ្ដប់លើសិរីសួស្ដីនៃវង់ព្រះចន្ទថ្មី និងហ្វូងផ្កាឈូកស។

๑๘.

១៨.

สุจริตปารมิตาลตาย ตายปริณตราคลตาย ภูลตาย,อธรยุคํ ตรุณงฺกุรทฺวยํ วากิมิติ วิตกฺกหโต’ยมาสิ โลโก;

()

មហាជនទាំងឡាយតែងមានសេចក្ដីសង្ស័យថា តើបបូរព្រះឱស្ឋទាំងគូរបស់ព្រះនាង ជាត្រួយខ្ចីពីរនៃវល្លិគឺសុចរិតបារមី ឬក៏ជាវល្លិគឺរាគៈដែលលូតលាស់ល្អ?

๑๙.

១៩.

กุลวธุยา วทนา’ลวาฬคพฺเภนวกลิกาวลิผุลฺลิเต’วกิญฺจิ,สุมธุรวาณิลตาย มนฺทหาส-ชฺชุติธวลิ ทสนวลิ รราช;

()

ជួរព្រះទន្ត (ធ្មេញ) របស់ព្រះនាងកុលស្ត្រី ដែលមានពណ៌សស្គុសស្គាយដោយពន្លឺនៃស្នាមញញឹមស្រទន់ ហាក់ដូចជាជួរផ្កាក្ដឹបខ្ចីដែលទើបនឹងរីកបន្តិចបន្តួចនៅក្នុងរណ្តៅដីគឺព្រះភក្ត្រ នៃវល្លិគឺវាចាដ៏ផ្អែមល្ហែម។

๒๐.

២០.

กุวลยนีลวิโลลโลจนายมุขกมลา’ลิกุลานุการินีภุ,นยนมยูขคุเณห’ปางฺคภงฺค-นิสิตฺสเรหิ อนงฺคจาปรูปา;

()

ព្រះភូមា (ចិញ្ចើម) របស់ព្រះនាង ដែលប្រៀបដូចជាហ្វូងឃ្មុំក្រវែលផ្កាឈូកគឺព្រះភក្ត្រ មានព្រះនេត្រទាំងគូខៀវស្រងាត់រំភើបញាប់ញ័រ ហាក់ដូចជាធ្នូរបស់ព្រះកាមទេព ដែលយារដោយខ្សែគឺកាំរស្មីនៃព្រះនេត្រ និងមានព្រួញដ៏មុតស្រួចគឺកន្ទុយភ្នែក។

๒๑.

២១.

กลรวมญฺชุคิรา ติวฏฺฏราชิฆนกุจภทฺทฆฏาย กมฺพุคีวา,มธุรคภีรวิราว รงฺคเลขํอชินิ สุวณฺณมุติงฺคเภริสงฺขํ;

()

ព្រះសូរ្យសព្ទ (សំឡេង) ដ៏ផ្អែមល្ហែមដូចជាសត្វកុក ព្រះសូរង (ក) ដែលមានស្នាមបីជួរដូចជាសំបកខ្យងសង្ខ និងព្រះស្តនដ៏កកកុញដូចជាក្អមមង្គល បានឈ្នះនូវសំឡេងដ៏ពីរោះជ្រាលជ្រៅនៃស្គរមាស ស្គរភេរី និងសង្ខ។

๒๒.

២២.

อภินวปินปโยธโร’ปธานํสุขุมตรจฺฉวิโกชวาภิรามํ,อุรสยนํ สมลงฺกตํ วิยา’สินิชปติสงฺคมมงฺคลาย ตาย;

()

ព្រះឧរា (ទ្រូង) របស់ព្រះនាង ដែលប្រៀបដូចជាគ្រែដេក តុបតែងដោយខ្នើយគឺព្រះស្តនដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ និងមានកម្រាលដ៏ទន់ល្វើយគឺព្រះឆវី (ស្បែក) ដ៏ម៉ដ្ឋខៀវស្រងាត់ ហាក់ដូចជាត្រូវបានរៀបចំទុកជាស្រេចសម្រាប់មង្គលនៃការរួមរស់ជាមួយព្រះស្វាមី។

๒๓.

២៣.

กุจกนกา’จลสมฺภวาย นาภิ-กุหรตฏาภิมุขาย กนฺตินชฺชา,ฉฐารวลิตฺตยมินฺทิโรปมายอวหริ ตุงฺคตรงฺคปนฺติกนฺตึ;

()

ខ្សែទឹកនៃពន្លឺសម្រស់ដែលហូរចេញពីភ្នំមាសគឺព្រះស្តន សំដៅទៅរកជម្រៅនៃព្រះនាភី (ផ្ចិត) បានធ្វើឲ្យស្នាមផ្នត់ទាំងបីនៅលើព្រះឧទរ (ពោះ) របស់ព្រះនាងដ៏ប្រៀបដូចជាព្រះនាងលក្ស្មី មានសម្រស់ឈ្នះនូវរលកទឹកដ៏ខ្ពស់ៗ។

๒๔.

២៤.

มณิรสนาคุณมนฺถราย ตสฺสาฆนกุจภารกิโส กิโสทราย,หริสิริวจฺฉสุหชฺชมชฺฌภาโคมทธนุมุฏฺฐิวิลาสมาหริตฺถ;

()

ព្រះកដិ (ចង្កេះ) ដ៏រាវស្ដើងរបស់ព្រះនាង ដែលទ្រទ្រង់នូវព្រះស្តនដ៏ធ្ងន់ និងលម្អដោយខ្សែក្រវាត់ត្បូងដ៏រេរាំ បានបង្ហាញនូវសម្រស់ដូចជាដងធ្នូរបស់ព្រះកាមទេពដែលគេកាន់ក្នុងកណ្តាប់ដៃ។

๒๕.

២៥.

สรสิชตนฺตุปเวสนาวกาสมวหริ ปีนปโยธรนฺตราฬํ,นิชคฬภาสุรหารนิชฺฌเรหิกนกทริมุขวิพฺภมํ ยุวตฺยา;

()

ចន្លោះព្រះស្តនទាំងគូរបស់ព្រះនាងដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ គ្មានសូម្បីតែចន្លោះសម្រាប់សរសៃឈូកចូលទៅបានឡើយ ហើយកម្រងខ្សែកដែលភ្លឺចែងចាំងធ្លាក់ចុះពីព្រះសូរង បានបង្កើតជាសម្រស់ដូចជាទឹកធ្លាក់ដែលហូរធ្លាក់ពីមាត់ច្រកភ្នំមាស។

๒๖.

២៦.

อวิกลรูปวิลาสสินฺธุเวลาวิรลวิลคฺคินิยาก วิสาลโสณิ,ปริหริ ราชกุมาริกาย ตายกุสุมสราภวภุมิภาคโสภํ;

()

ព្រះលក្ខសី (ត្រគាក) ដ៏ទូលាយរបស់ព្រះរាជកុមារីនោះ ដែលប្រៀបដូចជាឆ្នេរនៃមហាសមុទ្រនៃរូបសម្បត្តិដ៏ល្អឥតខ្ចោះ បាននាំមកនូវសម្រស់នៃទីកន្លែងកំណើតរបស់ព្រះកាមទេព (អ្នកមានព្រួញផ្កា)។

๒๗.

២៧.

กุลวธุยา กมลามลานนายกุวลยโกมลนิลโรมราชิ,ภุสมภิจุมฺพิ คภิรนาภิคพฺภํ;

กมลวิวายตมตฺตภิงฺคราชิ ()

ជួររោមដ៏ទន់ល្វើយពណ៌ខៀវដូចជាផ្កាឧប្បលរបស់ព្រះនាងកុលស្ត្រី ដែលមានព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូកដ៏បរិសុទ្ធ បានលូនចុះទៅក្នុងជម្រៅនៃព្រះនាភីដ៏ជ្រៅ ប្រៀបដូចជាហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រវឹងដែលហើរចូលទៅក្នុងផ្កាឈូកដែលកំពុងរីក។

๒๘.

២៨.

รุจิรตโรรุยุคํ สุวณฺณ รมฺภา-กริกรปีวรมินฺทิโรปมาย,ภชิ มกรทฺธชรงฺคมนฺทิรสฺมึหริมยถมฺภยุคสฺสิรึ รมาย;

()

ព្រះឧរូ (ភ្លៅ) ទាំងគូដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះនាង ដែលមានសណ្ឋានមូលក្លំដូចជាដើមចេកមាស ឬដូចជាប្រមោយដំរី បាននាំមកនូវសិរីសួស្ដីនៃសសរមាសមួយគូនៅក្នុងរោងមហោស្រពរបស់ព្រះកាមទេព។

๒๙.

២៩.

มทรยรูปรสทฺวยํ ตุลายสุปริมิตาย จตุมฺมุเขน ตุลฺยํ,นิชมิหชานุยุคํ ปวาฬปาติ-ยุคลวิวาสิ อวมฺมุโขปนีตํ;

()

ព្រះជានុ (ក្បាលជង្គង់) ទាំងគូរបស់ព្រះនាង មានសណ្ឋានមូលក្លំស្អាត ប្រៀបដូចជាភាជន៍ផ្កាថ្ម (ផ្កាថ្មក្រហម) មួយគូដែលគេផ្កាប់ចុះក្រោម។

๓๐.

៣០.

วิสยวิตกฺกตมากุลํ ยุวตฺยามทนุปสงฺกมเณ มโนวิมานํ,ชิตมทมตฺตมยูรกณฺฐภูติชลิตปทีปสิเข’ว จารุชงฺฆา;

()

ព្រះជង្ឃា (ស្មងជើង) ដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះនាង មានពណ៌ភ្លឺថ្លាដូចជាអណ្ដាតភ្លើងនៃប្រទីបដែលកំពុងឆេះ និងមានពន្លឺពណ៌ខៀវស្រងាត់ឈ្នះនូវពណ៌ក្ងោកដ៏ស្រវឹង។

๓๑.

៣១.

มณิมยนูปุรภาสุเรหิ ตสฺสาจรณตเลหิ ปราชิตานิ ถีนํ,มุขปทุมานิว สงฺกุจนฺติ มญฺเญภมรภรมฺพุรุหานิ กญฺชนีนํ;

()

ផ្កាឈូកទាំងឡាយដែលចោមរោមដោយហ្វូងឃ្មុំ ហាក់ដូចជាមានសេចក្ដីអៀនខ្មាសហើយរួមក្រពុំចូលទៅវិញ ព្រោះត្រូវចាញ់ដោយព្រះបាទា (បាតជើង) ទាំងគូរបស់ព្រះនាង ដែលភ្លឺចែងចាំងដោយកងជើងដាំត្បូង។

๓๒.

៣២.

กรจรณงฺคุลิปลฺล’วคฺคสาลี-ชลลวปนฺตินิภา’ติโกมลาย,อภินวตมฺพนขาวลี พภูวมกรธชสฺส กเต’ว ปุปฺผปูชา;

()

ជួរព្រះនខា (ក្រចក) ដ៏ក្រហមច្រាលរបស់ព្រះនាងដ៏ទន់ភ្លន់ ដែលស្ថិតនៅលើចុងព្រះអង្គុលី (ម្រាមដៃម្រាមជើង) ដ៏ទន់ល្វើយដូចជាត្រួយខ្ចី ហាក់ដូចជាការបូជាផ្កាដែលគេរៀបចំថ្វាយដល់ព្រះកាមទេព។

๓๓.

៣៣.

สปริชโน วนิตาย ตาย สทฺธึมณิคณมณฺฑิตมณฺฑปปฺปเทเส,ทินกรวํสธชสฺส ราชปุตฺต-สฺสุปคมนํ อปโลกยํ นิสีทิ;

()

ព្រះនាងរួមជាមួយពួកបរិវារ បានគង់រង់ចាំការយាងមកដល់របស់ព្រះរាជកុមារ (ព្រះសិទ្ធត្ថ) ដែលជាទង់ជ័យនៃសុរិយវង្ស នៅក្នុងរោងពិធីដែលលម្អដោយត្បូងផ្សេងៗ។

๓๔.

៣៤.

ปริวุตพนฺธุชเนหิ ราชปุตฺโตยถริว เทวคเณหิ เทวราชา,สปทิ ตุรงฺครถํ สมาหิรูฬฺโหตทภิมุโข ยสสา ชลํ ปยาสิ;

()

ព្រះរាជកុមារ ហែហមដោយញាតិវង្សានុវង្ស ដូចជាព្រះឥន្ទ្រដែលចោមរោមដោយពួកទេវតា ក៏បានឡើងគង់លើរាជរថដែលទឹមដោយសេះដ៏លឿន ហើយយាងសំដៅទៅកាន់ទីនោះដោយព្រះយសដ៏រុងរឿង។

๓๕.

៣៥.

ตหิมุปคมฺม ฐิตสฺส มณฺฑปสฺมึปริทหิตุ’ตฺตรสาฏเกน ตสฺส,หริมณิมณฺฑนมณฺฑิต’ตฺตภาโวหิมปฏเลน หิมาจโล ริวาสิ;

()

កាលដែលព្រះរាជកុមារយាងទៅដល់ ហើយគង់នៅក្នុងរោងពិធីនោះ ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គដែលលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការត្បូងមរកត និងគ្រងព្រះភូសាដណ្ដប់ខាងលើ (ឧត្ដរាសង្គ) មើលទៅដូចជាភ្នំហិមពាន្តដែលគ្របដណ្ដប់ដោយផ្ទាំងទឹកកក។

๓๖.

៣៦.

มณิมกุเฏน นิวตฺถกาสิเกนนรปติสุนุ สุมณฺฑิโต รราช,สุรภวเนน จ ขีรสาคเรนกนกสิเณรุคิรี’ว นิจฺจลฏฺโฐ;

()

ព្រះរាជបុត្រដែលទ្រង់មកុដដាំត្បូង និងគ្រងព្រះភូសាសូត្រកាសីដ៏ល្អប្រណីត បានរុងរឿងចែងចាំង ដូចជាភ្នំព្រះសុមេរុមាសដ៏នឹងធឹង ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយវិមានសួគ៌ និងសមុទ្រទឹកដោះ (ក្សីរសមុទ្រ)។

๓๗.

៣៧.

นภสิ สมากุลตารกาวลี’วอุรสิ วิราชิตตารหารปนฺตี,นรปวโร ปิวิ ตาย รูปสารํอมตมิวา’ยตโลจน’ญฺชลีหิ;

()

ខ្សែកគុជខ្យងដ៏ភ្លឺចែងចាំងនៅលើព្រះឧរារបស់ព្រះអង្គ ប្រៀបដូចជាជួរផ្កាយដែលរាយប៉ាយនៅលើមេឃ ព្រះរាជកុមារដ៏ប្រសើរបានទតមើលសម្រស់ដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់ព្រះនាង ហាក់ដូចជាផឹកទឹកអម្រឹតដោយក្អមគឺព្រះនេត្រដ៏វែងស្រឡូន។

๓๘.

៣៨.

ตทหนิ ราชกุมารปุพฺพเสล-ปฺปภววรานนจนฺทมณฺฑเลน,มุกุฬิตโลจนนีลนีรชายอภวิมโนกุมุทากรปฺปโพโธ;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ដោយសារដួងព្រះចន្ទគឺព្រះភក្ត្រដ៏ឧត្ដមរបស់ព្រះរាជកុមារ ដែលរះឡើងពីភ្នំខាងកើត ធ្វើឲ្យស្រះផ្កាឈូកគឺចិត្តរបស់មហាជនដែលធ្លាប់តែក្រពុំនោះ បានរីកស្គុសស្គាយឡើង។

๓๙.

៣៩.

ยุวตยุวานมเปกฺขตํ ชนานํอนิมิสโลจนนีลกนฺติคงฺคา,รุจิรวธูหิ วิธูตจามเรหิอนิลวิโลลตรงฺคสาลินีว;

()

ខ្សែភ្នែកដ៏មិនព្រិចរបស់មហាជនដែលសម្លឹងមើលគូស្វាមីភរិយាថ្មីថ្មោងទាំងពីរ ប្រៀបដូចជាទន្លេនៃពន្លឺពណ៌ខៀវ ដែលមានរលកទឹកញ័ររញ្ជួយដោយសារខ្យល់បក់បោក ដែលបក់មកពីផ្លិតសេកចាមរដែលពួកស្រីស្នំដ៏ស្រស់ស្អាតកំពុងបក់ថ្វាយ។

๔๐.

៤០.

คคนตโลปริ ตารกากุลมฺหิยุวยุวตีนวจนฺทจนฺทิเกว,นิจิตสุวณฺณกหาปเณ วเรชุํอถมณิมณฺฑปเวทิกาตลมฺหิ;

()

នៅលើខឿននៃរោងពិធីដាំត្បូងនោះ កាក់មាសជាច្រើនដែលគេគរទុក បានភ្លឺចែងចាំងដូចជាហ្វូងផ្កាយនៅលើមេឃ ចំណែកឯគូស្វាមីភរិយាទាំងពីរនាក់នោះ មានសម្រស់រុងរឿងដូចជាដួងព្រះចន្ទថ្មី និងពន្លឺព្រះចន្ទ។

๔๑.

៤១.

สกลกลากุสโล’ปคมฺมวิปฺปา-จริยคโณ ชยมงฺคลาย เตสํ,สุปริสมาปยิ สพฺพปุพฺพกิจฺจํสปทิ ปวสฺสิ อขณฺฑลาวุชฏฺฐิ;

()

ក្រុមព្រាហ្មណ៍បុរោហិតដ៏ឈ្លាសវៃក្នុងសិល្បសាស្ត្រទាំងពួង បានមកជួបជុំគ្នាធ្វើកិច្ចការបឋមទាំងឡាយដើម្បីសិរីសួស្ដីជ័យមង្គលដល់ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ ហើយក្នុងពេលនោះដែរ ភ្លៀងបង្អុរចុះមកយ៉ាងខ្លាំង (ដូចជាភ្លៀងរបស់ព្រះឥន្ទ្រ)។

๔๒.

៤២.

กรตลตามรเสสุ กุณฺฑิกายมณิขวิตาย ปุโรหิโต อุภินฺนํ,สุภมภิเสกชลํ นิปาตยํ เตปุนหิปโยชยิ ปาณิปีฬณสฺมึ;

()

ព្រះបុរោហិតបានស្រោចស្រពទឹកអភិសេកដ៏មានសិរីសួស្ដីពីក្អមទឹកដាំត្បូង ទៅលើព្រះហស្តទាំងគូដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ ហើយបានផ្សារភ្ជាប់ព្រះហស្តទាំងពីរចូលគ្នា (ក្នុងពិធីសិរសេក)។

๔๓.

៤៣.

สุรธนุวิชฺชุลเต’ว วาริวาหํรถมภิรุยฺห คหีรมนฺทโฆสํ,ปริวุตขตฺติยพนฺธเวหิ ตมฺหากปิลปุรา’ภิมุขาภวุํ อุโภต เต;

()

ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរអង្គនោះ រួមជាមួយញាតិវង្សក្សត្រទាំងឡាយ បានឡើងគង់លើរាជរថដែលមានសំឡេងលាន់ឮគ្រហឹម ហាក់ដូចជាពពកដែលមានឥន្ទធនូ និងផ្លេកបន្ទោរ ហើយបានយាងសំដៅទៅកាន់ក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍។

๔๔.

៤៤.

อถ สมลงฺกตวีถิมชฺฌิคานํวิวฏนิเกตนสีหปญฺชรฏฺฐา,อนิมิสโลจนปงฺกโชปหารํภูสมกรุํ กปิลงฺคนา ปสนฺนา;

()

លំដាប់នោះ កាលដែលព្រះរាជបុត្រទាំងពីរយាងកាត់តាមដងផ្លូវដែលតុបតែងយ៉ាងស្អាត ពួកស្ត្រីក្នុងក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍ដែលមានចិត្តជ្រះថ្លា បានឈរនៅតាមបង្អួចសីហបញ្ជរដែលបើកចំហ ហើយបានបូជាថ្វាយនូវផ្កាឈូកគឺខ្សែភ្នែកដ៏មិនព្រិចរបស់ខ្លួនយ៉ាងច្រើនកុះករ។

๔๕.

៤៥.

คมนวิลาสมุทิกฺขตํ ชนานํรุจิรสิโรปหิต’ญฺชลีหิ ภตฺตฺยา,มณิกลสปฺปิตปุปฺผมญฺชรีหิรจิตมิโวภยวีถิปสฺสมาสิ;

()

សងខាងដងផ្លូវនោះ មើលទៅហាក់ដូចជាត្រូវបានតុបតែងដោយកម្រងផ្កាដែលគេដាក់ក្នុងក្អមត្បូង ដោយសារតែមហាជនដែលមកមើលការយាងទៅរបស់ព្រះអង្គទាំងពីរ បានលើកដៃប្រណម្យដាក់លើក្បាលដោយសេចក្ដីគោរពបូជា។

๔๖.

៤៦.

ติขิณวิโลจนพาณลกฺขภาวํนิรุปมรูปินิ กามินีหิ นีเต,ปติต’นุราคสเรหิเยว ตาสํหทยวิทารณมาสิ ตปฺผลํ’ว;

()

ព្រះរាជកុមារដែលមានរូបសម្បត្តិគ្មានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមបាន បានក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃព្រួញគឺភ្នែកដ៏មុតស្រួចរបស់ពួកស្ត្រីទាំងឡាយ ហើយបេះដូងរបស់ពួកនាងក៏ត្រូវប្រេះឆាដោយសារតែព្រួញគឺសេចក្ដីស្នេហាដែលធ្លាក់ទៅលើខ្លួន។

๔๗.

៤៧.

กถมปิ กาปิลวตฺถวา อเหสุํตทหนิ นิจฺจลโลจนุปฺปเลหิ,กปิลปุรํ ติทสาลยาวติณฺณาติทสคณา’ว วิปสฺสนายุ’ภินฺนํ;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ពួកអ្នកក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍មានភ្នែកមិនព្រិចដូចជាផ្កាឈូក សម្លឹងមើលព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ ធ្វើឲ្យក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍មានសភាពដូចជាឋានសួគ៌ជាន់តាវតឹង្ស ដែលមានពួកទេវតាចុះមកចោមរោមមើល។

๔๘.

៤៨.

ติทิวปุรา นิชเวชยนฺตนาม-สุรภวนํ’ว สุชมฺปตี สุชาตา,กปิลปุรา ปุนราคมึสุ ตมฺหาปติปตินี นิชราชมนฺทิรํ ทฺเว;

()

គូស្វាមីភរិយាដ៏មានខត្តិយត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ទាំងពីរអង្គនោះ បានយាងត្រឡប់មកកាន់ព្រះរាជវាំងផ្ទាល់ខ្លួនវិញ ដែលមានសម្រស់ដូចជាវិមានវេជយន្តនៅក្នុងឋានសួគ៌។

๔๙.

៤៩.

ธรณิปติสุโต ปตฺตรชฺชาภิเสโกกปิลปุรวเร เตสุ ติสฺวาลเยสุ,อปริมิตสุขํ ตาย พิมฺพาย สทฺธึสุจิรมนุภวิ จนฺทพิมฺพานนาย;

()

ព្រះរាជបុត្រ (ព្រះសិទ្ធត្ថ) ដែលបានទទួលការអភិសេកជាស្ដេច បានសោយសុខដ៏រកប្រមាណមិនបានជាមួយព្រះនាងពិម្ពាដេវី ដែលមានព្រះភក្ត្រដូចជាដួងព្រះចន្ទ នៅក្នុងប្រាសាទទាំងបីខ្នងក្នុងក្រុងកបិលព័ស្ដុ៍ដ៏ឧត្ដម អស់កាលដ៏យូរអង្វែង។

๕๐.

៥០.

วิกจกมล (นนฺทีมุขิ) มญฺชุภาณีติวิธวยสิ ทิพฺพจฺฉรารูปโสภา,อคมิ ขยวยํ สา’ปิ พิมฺพามเหสิสรถ สรถ สงฺขารธมฺมสฺสภาวํ;

()

ព្រះនាងពិម្ពាទេវី ដែលមានវាចាផ្អែមល្ហែម មានព្រះភក្ត្ររីកស្រស់ដូចជាផ្កាឈូក មានរូបសម្បត្តិស្អាតដូចជាស្រីអប្សរាគ្រប់វ័យទាំងបី ក៏ត្រូវដល់នូវសេចក្ដីវិនាសសាបសូន្យទៅដែរ។ ចូរអ្នកទាំងឡាយរលឹកនឹកឃើញចុះ! ចូររលឹកនឹកឃើញនូវធម្មជាតិនៃសង្ខារធម៌ចុះ!

อิติ มฺเพธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเรนิทาเน ปาณิคฺคหมงฺคลุสฺสวปวตฺติปริทีโป. นวโม สคฺโค.

សេចក្ដីពន្យល់អំពីការប្រព្រឹត្តទៅនៃពិធីមង្គលអភិសេក (រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍) ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលតែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងចិត្តរបស់កវីទាំងឡាយឲ្យរីករាយ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។ នេះជាសគ្គៈទី ៩។

๑.

១.

คุณมณิมณิมา โส เทวราชา’ว ราชาสุขมนุภวมาโน วาชิยาเนน เยน,ภมรภริตมาลา มงฺคลุยฺยานภูมิตทวสริ กทาจิ สาลินี (มาลินี) หิ;

()

ព្រះរាជកុមារអង្គនោះ ដែលប្រកបដោយគុណធម៌ដ៏រុងរឿងដូចជាស្ដេចទេវតា កាលដែលកំពុងសោយសុខ ក៏បានយាងទៅកាន់ឧទ្យានមង្គលដ៏ពោរពេញដោយកម្រងផ្កាដែលមានហ្វូងឃ្មុំក្រវែល ដោយរាជរថទឹមដោយសេះដ៏លឿន ក្នុងសម័យម្ដងកាល។

๒.

២.

อุปคตสมโย’ติ พุชฺฌนตฺถาย โพธึสุมริย สุรปุตฺตา โพธิสตฺเต วชนฺเต,ภววิรติสมตฺถํ ทสฺสยุํ มาปยิตฺวาชรสกฏสรูปํ ชิณฺณรูปํก วิรูปํ;

()

ពួកទេវបុត្រទាំងឡាយ ដោយរលឹកឃើញថា «ដល់ពេលវេលាដែលព្រះអង្គត្រូវត្រាស់ដឹងហើយ» កាលដែលព្រះពោធិសត្វកំពុងយាងទៅ ក៏បាននិម្មិតរូបមនុស្សចាស់ជរាមានសភាពទ្រុឌទ្រោមដូចជារទេះបាក់បែក ដើម្បីបង្ហាញឲ្យឃើញនូវសេចក្ដីនឿយណាយក្នុងភព។

๓.

៣.

กิมิทมิติหปุฏฺโฐ ชิณฺณรูปํ วิปสฺสวิมติปรวโส โส สารถึ รูปสาโร,นิชหทยนิธาเน เทวตาโจทิตสฺสนิทหิ ธนมิวคฺฆํ ตสฺสธมฺโมปเทสํ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានរូបសម្បត្តិល្អឥតខ្ចោះ កាលទតឃើញរូបជរានោះហើយ ក៏មានសេចក្ដីសង្ស័យ ហើយបានសួរទៅកាន់នាយសារថីថា «តើនេះជាអ្វី?» រួចហើយក៏បានកត់ត្រាទុកនូវពាក្យពន្យល់របស់នាយសារថី ដែលត្រូវទេវតាជម្រុញចិត្តនោះ ទុកក្នុងព្រះហឫទ័យ ដូចជាកំណប់ទ្រព្យដ៏មានតម្លៃ។

๔.

៤.

หริตนฬกลาปํ มงฺคลุยฺยานมคฺเคยถริว’หิมุขฏฺฐา กุญฺชริ ภญฺชมานา,ตถริว’ภิภวนฺตี สพฺพโยพฺพญฺญทปฺปํขรตรชรตา สา อตฺตปจฺจกฺขภูตา;

()

សេចក្ដីជរាដ៏ខ្លាំងក្លានោះ បានលេចឡើងចំពោះព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គ ដែលជាគ្រឿងកម្ចាត់បង់នូវសេចក្ដីស្រវឹងក្នុងវ័យក្មេងទាំងពួង ប្រៀបដូចជាមេដំរីដែលកាច់បំបាក់បាច់បំពង់ខ្សាច់ខ្ចីនៅតាមដងផ្លូវទៅកាន់ឧទ្យានមង្គល។

๕.

៥.

มุขกุกวลยคพฺภา ภฏฺฐกิญฺชกฺขโสภาภวิ กฐินชราริขณฺฑทนฺตฏฺฐิปนฺติ,กุฏิลปลิตชาตํ ตญฺชรายา’ภิเสเกสิรสิ รจิตเสตจฺฉตฺตโสภํ พพนฺธ;

()

ជួរព្រះទន្តដែលបាក់បែកដោយសារសត្រូវគឺសេចក្ដីជរាដ៏ខ្លាំងក្លា បានធ្វើឲ្យបាត់បង់សម្រស់នៃលម្អងផ្កាឈូកនៅក្នុងព្រះភក្ត្រ ចំណែកឯព្រះកេសាដែលស្កូវកោងកាញ់ ក៏បានលេចឡើងនៅលើព្រះសិរសា ប្រៀបដូចជាស្វេតច្ឆត្រដែលគេលើកឡើងក្នុងពិធីអភិសេកនៃសេចក្ដីជរា។

๖.

៦.

อวิรฬวลิโย ตา ชิณฺณรูปสฺส จมฺเมปภวพลวเตโชธาตุเวคุฏฺฐิตา’สุํ,ตรลสลิลปิฏฺเฐ เสยฺยถาโป’ทธิสฺสตรลสลิลปิฏฺเฐ เสยฺยถาโป’ทธิสฺสปลยปวนเวคุ’ตฺตุงฺคกลฺโลลมาลา ()

ស្នាមជ្រួញជ្រីវជាច្រើននៅលើស្បែកនៃរូបកាយដ៏ទ្រុឌទ្រោមនោះ ដែលកើតឡើងដោយកម្លាំងនៃតេជោធាតុដ៏មានកម្លាំងថយចុះ ប្រៀបដូចជាជួររលកដ៏ខ្ពស់នៅលើផ្ទៃទឹកដ៏កម្រើកញាប់ញ័រនៃមហាសមុទ្រ ដែលត្រូវបោកបក់ដោយកម្លាំងខ្យល់កល្បបំផ្លាញលោក។

๗.

៧.

ฐิตมุปวนปนฺเถ วงฺกโคปาณสิ’วอนุชุกมุชุภุตํ ทณฺฑโมลุพฺภ ภุมฺยา,นิชตรุณวิลาสํ ลกฺขมาปาทยนฺตํธนุมิว สคุณํ ตํ รูปมทฺทกฺขิ ธีโร;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាស្មារតីមាំមួន បានទតឃើញរូបកាយនោះ ដែលឈរនៅលើផ្លូវក្បែរឧទ្យាន មានសណ្ឋានកោងដូចជាបង្កង់ផ្ទះ មិនត្រង់ មានកាយកោងក្ងុយ ផ្អែកលើឈើច្រត់លើផែនដី បង្ហាញឱ្យឃើញនូវការបាត់បង់នូវភាពរស់រវើកនៃវ័យក្មេងរបស់ខ្លួន ប្រៀបដូចជាធ្នូដែលគេឡើងខ្សែហើយ។

๘.

៨.

ชินิอชครโภเค ชิณฺณนิมฺโมกภารํติลกวิพตจมฺมํ ตนฺติโรชตฺตภาเว,อปคตฆนมํโส ผาสุกฏฺฐิปฺปนฺโธอชินิติรวเลปํ กุฑฺฑทารุปฺปพนฺธํ;

()

រូបកាយនោះមានស្បែកពាសពេញដោយប្រជ្រុយនិងស្នាមអុជៗ ប្រៀបដូចជាស្រោមស្បែកចាស់ដែលពស់ថ្លាន់សកចោល មានសាច់រាវស្តើងបាត់អស់ទៅហើយ មានឆ្អឹងជំនីរលេចឡើងរគីករគាក ប្រៀបដូចជាជញ្ជាំងឈើដែលចងរឹតដោយខ្សែស្បែកចាស់។

๙.

៩.

วิคตพลมทาทึ วิสฺสวนฺตํ สรีเรนวฺหิ วณมุเขหิ คุถมุตฺตาทฺย’สูวึ,วลิวิสมกโปลํ กมฺปมานุตฺตมงฺคํสุวิสทมติโน ตํ ปสฺสโต ชิณฺณรูปํ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាស្មារតីដ៏បរិសុទ្ធ កាលបើក្រឡេកទតមើលរូបកាយដ៏ចាស់ជរានោះ ដែលប្រាសចាកកម្លាំងនិងសេចក្តីស្រវឹងក្នុងវ័យ មានទឹកសើមហូរចេញពីទ្វារទាំងប្រាំបួននៃរាងកាយ ដូចជាទ្វារដំបៅ មានថ្ពាល់ជ្រួញជ្រីវមិនស្មើគ្នា និងមានក្បាលញាប់ញ័រទទ្រើត។

๑๐.

១០.

ภุวนมนวเสสํ ตสฺสุ’ปฏฺฐาสิ สมฺป-ชฺชลิตมถ ชรายา’ทิตฺตเคหตฺตยํ’ว,อหมปกิ อนตีโต ธมฺมเมตนฺติ วตฺวาภวนวนมคญฺฉิ ชาติยุ’กฺกณฺฐิตตฺโต;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពិភពលោកទាំងមូលបានប្រាកដដល់ព្រះអង្គ ហាក់បីដូចជាកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅដោយជរា ដូចជាផ្ទះទាំងបីខ្នងដែលត្រូវភ្លើងឆេះ។ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «អាត្មាអញក៏មិនទាន់កន្លងផុតនូវធម៌មានសភាពយ៉ាងនេះឡើយ» រួចហើយក៏ទ្រង់យាងត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះរាជវាំងវិញ ដោយមានព្រះហឫទ័យនឿយណាយក្នុងជាតិ។

๑๑.

១១.

ปุนรุปวนมคฺคํ โอคหนฺตสฺส รญฺโญสุขมนุภวนตฺถํ เทวตามาปยิตฺวา,ปรปริหรนียํ โฆรโรคาวติณฺณํอปรมปิ วิรูปํ ทสฺสยุํ วฺยาธิรูปํ;

()

កាលព្រះរាជកុមារទ្រង់យាងចូលទៅកាន់ផ្លូវទៅកាន់ឧទ្យានម្តងទៀត ដើម្បីសោយសុខសម្រាកព្រះកាយ ពួកទេវតាទាំងឡាយក៏បាននិម្មិតបង្ហាញនូវរូបកាយដ៏អាក្រក់មួយទៀត គឺរូបកាយរបស់អ្នកជំងឺ ដែលត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយរោគដ៏សាហាវ និងត្រូវអ្នកដទៃជួយគ្រាហ៍ថែរក្សា។

๑๒.

១២.

วิสทมติ วิมตฺยา สกฺยวํเสกเกตุกิมิมิวปลิปนฺนํ วจฺจปสฺสาวปงฺเก,ปภวพลวทุกฺขํ ตํ ปราธีนวุตฺตึกิมิทมิติ ปทิสฺวา ปาชิตารํ อปุจฺฉิ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាស្អាតបរិសុទ្ធ ជាទង់ជ័យនៃសក្យវង្ស ទ្រង់ទតឃើញបុគ្គលនោះដែលដេកត្រាំក្នុងភក់គឺលាមកនិងទឹកនោម មានទុក្ខដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងមានជីវិតរស់នៅដោយអាស្រ័យអ្នកដទៃ ទើបទ្រង់សួរនាយសារថីថា «នែអ្នកបររទេះ នេះជាអ្វី?»។

๑๓.

១៣.

วรมติ วรธมฺมํ เตน สูเตน วุตฺตํอมตมิว ปิพนฺโต โสตธาตฺวญฺชลีหิ,อคมปิ อนติโต พฺยาธิธมฺมนฺติ ตมฺหานิชภวนวนํ โสปา’ค สํวิคฺครูโป;

()

ព្រះអង្គដ៏មានព្រះបញ្ញាដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ពាក្យដ៏ពីរោះដែលនាយសារថីនោះទូល ប្រៀបដូចជាទ្រង់ផឹកនូវទឹកអម្រឹតដោយអញ្ជលីគឺត្រចៀក ហើយទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «អាត្មាអញក៏មិនទាន់កន្លងផុតនូវព្យាធិធម៌ឡើយ» រួចហើយក៏ទ្រង់យាងត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះរាជវាំងរបស់ព្រះអង្គវិញ ដោយសេចក្តីសង្វេគជាពន់ពេក។

๑๔.

១៤.

ตทุปวนวิมานํ วาชิยาเนน นาเถวชติ สติ กทาจิ มาปยุํ เทวตาโย,สุณขกุลลคิชฺฌาทีหีวา ขชฺชมานํนรกุณปสรีรํ อุทฺธุมาตํ ปฐมฺหิ;

()

ក្នុងកាលម្តងទៀត កាលដែលព្រះបរមសាស្តាទ្រង់យាងទៅកាន់ឧទ្យាននោះដោយរាជរថទឹមដោយសេះ ពួកទេវតាទាំងឡាយក៏បាននិម្មិតនូវសាកសពមនុស្សដ៏ហើមប៉ោងនៅលើដី ដែលកំពុងត្រូវពួកឆ្កែ ខ្លែង និងត្មាតជាដើមខាំស៊ីដណ្តើមគ្នា។

๑๕.

១៥.

ปภวกิมิกุลานํ จาลยํ นีลวณฺณํวณวิวรมุเขหิ โลหิตํ ปคฺฆรนฺตํ,สกุณคณฺวิตจฺฉึ มกฺขิกามกฺขิตงฺคํสุมติ มตสรีรํ อทฺทสา สารหีนํ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានព្រះបញ្ញាញាណ ទ្រង់ទតឃើញសាកសពដែលគ្មានខ្លឹមសារ មានពណ៌ខៀវជាទីអាស្រ័យនៃហ្វូងដង្កូវ មានឈាមហូរចេញពីមាត់ដំបៅ មានភ្នែកដែលត្រូវហ្វូងបក្សីចឹកជម្រុះអស់ និងមានរាងកាយរុំព័ទ្ធទៅដោយហ្វូងរុយ។

๑๖.

១៦.

อภิคมิ คมยนฺโต ภารตึ สารถิสฺสนิชสวณยุคสฺมึ เหมตาฑงฺกโสภํ,อหมฺปิ มรณํ โภ นาติวตฺโตติ วตฺวาวนมิว มิคราชา สกฺยราชา วิมานํ;

()

ព្រះរាជកុមារនៃសក្យវង្ស ទ្រង់បង្អោនពាក្យសម្តីរបស់នាយសារថីចូលទៅក្នុងត្រចៀកទាំងគូ ដែលលម្អដោយទំចៀកមាស ហើយទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «នែអ្នកដ៏ចម្រើន អាត្មាអញក៏មិនទាន់កន្លងផុតសេចក្តីស្លាប់ឡើយ» រួចហើយក៏ទ្រង់យាងត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះរាជវាំងវិញ ប្រៀបដូចជាស្តេចសីហៈយាងចូលទៅកាន់ព្រៃស្បាតដូច្នោះ។

๑๗.

១៧.

ปุนปิ สปริโส โส ยานมารุยฺห ภทฺรํกติปยทิวสานํ อจฺจเยนา’ธิราชา,กปิลปุรวรมฺหา’นงฺครงฺคาลยาภํตทุปวนมคญฺฉิ ปญฺจพาณาภิรูโป;

()

លុះកន្លងទៅពីរបីថ្ងៃក្រោយមក ព្រះរាជកុមារដ៏មានរូបល្អឆើតឆាយប្រៀបដូចជាព្រះកាមទេព ទ្រង់ឡើងគង់លើរាជរថដ៏ប្រសើរ ព្រមដោយបរិវារ យាងចេញពីកបិលព័ស្តុបុរីដ៏ឧត្តម ទៅកាន់ឧទ្យាននោះ ដែលមានសភាពប្រៀបដូចជាល្ខោនរោងនៃសេចក្តីស្នេហា។

๑๘.

១៨.

คุณมณิ มณิวณฺณํ ปตฺตมาทาย ปตฺเถปนสสรสราคํ วีวรํปารุปิตฺวา,ฐิตมวิกลจกฺขุํ นิมฺมิตํ เทวตาหิสุมติ สมณรูปํ พุทฺธรูปํ’ว ปสฺสิ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានព្រះបញ្ញាស្មារតី ជាត្បូងកែវនៃគុណធម៌ ទ្រង់ទតឃើញរូបកាយនៃសមណៈដែលពួកទេវតានិម្មិតឡើង ឈរឱនព្រះនេត្រចុះក្រោម ទ្រង់បាត្រ គ្រងចីវរមានពណ៌ក្រហមលឿងដូចជាខ្លឹមខ្នុរ មានឥរិយាបថស្ងប់រំងាប់ ប្រៀបដូចជារូបនៃព្រះពុទ្ធដូច្នោះ។

๑๙.

១៩.

ตทหนิ วิพุธา’ธิฏฺฐานโต ภาวนีโยยติปติริว สูโต อตฺถธมฺมานุสาสิ,สมณคุณมเนกาทีนวํ ปญฺจกาเมตมวทิ คมนสฺมึ อานิสํสญฺจ เคหา;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ដោយអានុភាពនៃការអធិដ្ឋានរបស់ពួកទេវតា នាយសារថីដ៏គួរឱ្យគោរព ប្រៀបដូចជាស្តេចនៃសមណៈ បានពន្យល់ប្រាប់នូវអត្ថនិងធម៌ ដោយបានសម្តែងប្រាប់ព្រះអង្គនូវគុណនៃសមណៈជាច្រើន សេចក្តីអាក្រក់នៃកាមគុណទាំងប្រាំ និងអានិសង្សនៃការចេញសាងផ្នួសចាកចេញពីផ្ទះ។

๒๐.

២០.

กุหนลปนมิจฺฉาชีวโมหาย กุจฺฉิ-ปรหรณสมตฺถํ มตฺติกาปตฺตมสฺส,กร กมกลคตํ โส ปารมีโจทิตตฺโตวิสทมติ ปทิสฺวา สมฺปสาทํ ชเนสิ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាស្អាតបរិសុទ្ធ ត្រូវបារមីធម៌ដាស់តឿនក្រើនរំលឹក កាលបើបានទតឃើញបាត្រដីនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់សមណៈនោះ ដែលជាគ្រឿងល្មមចិញ្ចឹមជីវិតបាន ដោយវៀរចាកការបោកប្រាស់ ការនិយាយបញ្ជោរ និងមិច្ឆាជីវៈ ក៏ទ្រង់កើតសេចក្តីជ្រះថ្លាជាពន់ពេក។

๒๑.

២១.

วิกสิตกลิกาลงฺการมุทฺทาลสาล-มิว สมณวิลาสํ จีวโรภาสมคฺเค,นยนมธุกรานํ ภารมาธาย ธีโรนิชมนสิ ชเนสิ จีวเร สมฺปสาทํ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាមាំមួន កាលបើបានទតឃើញនូវលម្អនៃសមណៈ ដែលមានពន្លឺចីវរភ្លឺស្វាងនៅលើផ្លូវ ប្រៀបដូចជាដើមរាំង ឬដើមសាលាដែលកំពុងរីកផ្កាស្គុសស្គាយ ទាក់ទាញខ្សែភ្នែករបស់អ្នកផងទាំងពួងដូចជាហ្វូងឃ្មុំ ក៏ទ្រង់បង្កើតសេចក្តីជ្រះថ្លាក្នុងព្រះហឫទ័យចំពោះស្បង់ចីវរនោះ។

๒๒.

២២.

ขณิกมรณทุกฺขาวฏฺฏมาพาธราสิ-มกรนิกรภิมํ ตํ ชราวีจิเวคํ,ภวชลธิมคาธํ ชาติเวลาวธึ โสอยมิว ปฏิปนฺนา นิตฺตเรยฺยุนฺตฺย’เวทิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ថា «ជនទាំងឡាយណាដែលប្រតិបត្តិយ៉ាងនេះ នឹងអាចឆ្លងផុតនូវមហាសមុទ្រគឺភពដ៏ជ្រៅរកទីបំផុតគ្មាន ដែលមានជាតិជាច្រាំង មានកម្លាំងរលកគឺជរា ពេញទៅដោយហ្វូងមករគឺរោគាព្យាធិ និងមានទឹកវិលវល់គឺសេចក្តីស្លាប់ដ៏ឆាប់រហ័ស»។

๒๓.

២៣.

สมณวทนปีนจฺจนฺทพิมฺโพทเยนวิกสิตมนกุนฺโท นนฺทนุยฺยานโสภํ,อุปวนมภีคนฺตุํ สนฺทนํ จารเย’ติตทหนิ มนุชินฺโท สนฺทนาจาริมาห;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ព្រះរាជកុមារដ៏ជាម្ចាស់នៃមនុស្ស ដែលមានព្រះហឫទ័យរីកប៉ោងដូចជាផ្កាឈូក ដោយសារការរះឡើងនៃវង់ព្រះចន្ទពេញវង់គឺព្រះភក្ត្រនៃសមណៈ បានត្រាស់បង្គាប់ទៅកាន់នាយសារថីថា «ចូរអ្នកបររាជរថទៅកាន់ឧទ្យាន ដែលមានសោភ័ណភាពដូចជាសួននន្ទវ័នចុះ»។

๒๔.

២៤.

วลยิตนฬตาฬีตาลหินฺตาลปนฺตึมลยชตรุชายาสีตลํ นิมฺมลาปํ,อุปวนมวติณฺโณ นนฺทนํ วาสโว’วอกริ ทิวสภาคํ สาธุกีฬํ สราชา;

()

ព្រះរាជកុមារទ្រង់យាងចូលទៅកាន់ឧទ្យាន ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរដើមត្រែង ដើមត្នោត និងដើមហិន្តាលៈ មានទឹកដ៏ថ្លាស្អាត និងត្រជាក់ដោយសារម្លប់នៃដើមចន្ទន៍ក្រហម ទ្រង់បានលេងកម្សាន្តយ៉ាងសប្បាយពេញមួយរសៀល ប្រៀបដូចជាព្រះឥន្ទ្រនៅក្នុងសួននន្ទវ័នដូច្នោះ។

๒๕.

២៥.

ทสสตกิรณสฺมึ ยสฺส กิตฺติปฺปพนฺธ-สรทชลทราชิฉาทิตสฺมึ นภสฺมึ,อุปริสิรสิ เสตจฺฉตฺตโสภํ ภชนฺเตตทิยจรณลกฺขฺยา’ลงฺกริ วาปิตีรํ;

()

កាលដែលព្រះអាទិត្យមានរស្មីមួយពាន់ ត្រូវជួរមេឃរដូវរំហើយបាំងបិទក្នុងអាកាស ហើយព្រះស្វេតច្ឆត្រដ៏មានសោភ័ណភាពទ្រង់ស្ថិតនៅលើព្រះសិរសា ភាពស្រស់ស្អាតនៃព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គក៏បានលម្អនូវឆ្នេរស្រះទឹកនោះ។

๒๖.

២៦.

สรสิชวทเนหิ หํสปีนตฺถเนหิกุวลยนยเนหี นีลิกากุนฺตเลหิ,มธุมทมุทิตาลีนูปุเรภา’วโรธ-ชนมิว รมณียํ โอตริ โส ตฬากํ;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ព្រះអង្គទ្រង់យាងចុះទៅកាន់ស្រះទឹកដ៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាល ដែលប្រៀបដូចជាពួកស្រីស្នំនៅក្នុងវាំង មានផ្ទៃមុខដូចជាផ្កាឈូក មានដោះដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ដូចជាសត្វហង្ស មានភ្នែកដូចជាផ្កាឈូកខៀវ មានសក់ដូចជាសារាយពណ៌ខៀវ និងមានសម្លេងកងជើងដូចជាសម្លេងហ្វូងឃ្មុំស្រវឹងទឹកឃ្មុំ។

๒๗.

២៧.

วรยุวติชนานํ กุมฺภคมฺภีรนาภิ-วิวรคหิตวาริ วาปิ สา ริตฺตรูปา,ฆนถนชฆนานํ สงฺคเมเน’ตราสํปุนรภวิ กปปุณฺณา ปีติวิปฺผารินีว;

()

ស្រះទឹកនោះដែលហាក់ដូចជាស្រកទឹកអស់ ដោយសារទឹកត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងរន្ធផ្ចិតដ៏ជ្រៅរបស់ពួកស្រីក្រមុំដ៏ប្រសើរ ក៏ត្រឡប់ជាពេញប្រៀបឡើងវិញ ដោយសារការប៉ះទង្គិចនៃដោះនិងត្រគាកដ៏ណែនក្រាស់របស់ស្រីដទៃទៀត ហាក់បីដូចជាកំពុងហូរហៀរដោយសេចក្តីរីករាយ។

๒๘.

២៨.

อภินวรมณินํ ชาตุลชฺชาตุรานํวิมุขนยนมีเน มีนเกตุปเมน,อุปวธิตุมีวคฺเค ขิตฺตชาลพฺพิลาสํขณมวหริ รญฺญา วิทฺธหตฺถมฺพุธารา;

()

ខ្សែទឹកដែលព្រះរាជាទ្រង់ជះទៅដោយព្រះហស្ត ប្រៀបដូចជាសំណាញ់ដែលគេបោះទៅដើម្បីចាប់ត្រីគឺកែវភ្នែករបស់ពួកស្រីក្រមុំថ្មីៗ ដែលមានសេចក្តីអៀនខ្មាសហើយបែរភក្ត្រចេញ ក៏បានឆក់យកបេះដូងរបស់នាងទាំងនោះមួយរំពេច។

๒๙.

២៩.

นวชลกณิกาลงฺการวตฺตารวินฺทาฆนกุจกลหํสา เกสเสวาลนีลา,ปติมถิตตรงฺคากิณฺณสุสฺโสณิเวลาสรสิ สรสิ’วา’สิ ตตฺร กีฬาตุเร’กา;

()

ស្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្រីទាំងនោះ ដែលកំពុងលេងទឹកយ៉ាងសប្បាយ មានសភាពប្រៀបដូចជាស្រះទឹកដែរ គឺមានផ្ទៃមុខដូចជាផ្កាឈូកលម្អដោយតំណក់ទឹកថ្មី មានដោះដ៏ណែនដូចជាសត្វហង្ស មានសក់ដូចជាសារាយពណ៌ខៀវ និងមានត្រគាកដ៏ល្អប្រៀបដូចជាឆ្នេរខ្សាច់ដែលត្រូវរលកបោកបក់។

๓๐.

៣០.

สสิรูจิรมุขีนํ โขมวตฺถนฺตรีเยสนิกมปนยนฺเต วิจีหตฺเถหิ รญฺญา,รจิตนยนกนฺตี พฺยนฺต คมฺภีรนาภี-สรสิชปริยนฺตา นาฬปนฺตีริ’วา’สิ;

()

កាលដែលព្រះរាជាទ្រង់សន្សឹមៗដោះស្បៃសូត្រស្តើងរបស់ពួកស្រីដែលមានមុខដូចជាព្រះចន្ទ ដោយព្រះហស្តប្រៀបដូចជារលកទឹក នាងទាំងនោះដែលមានកែវភ្នែកដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានផ្ចិតដ៏ជ្រៅ ក៏មានសណ្ឋានប្រៀបដូចជាជួរទងផ្កាឈូកដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយផ្កាឈូកដូច្នោះ។

๒๙.

២៩.

นวชลกณิกาลงฺการวตฺตารวินฺทาฆนกุจกลหํสา เกสเสวาลนีลา,ปติมถิตตรงฺคากิณฺณสุสฺโสณิเวลาสรสิ สรสิ’วา’สิ ตตฺร กีฬาตุเร’กา;

()

ស្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្រីទាំងនោះ ដែលកំពុងលេងទឹកយ៉ាងសប្បាយ មានសភាពប្រៀបដូចជាស្រះទឹកដែរ គឺមានផ្ទៃមុខដូចជាផ្កាឈូកលម្អដោយតំណក់ទឹកថ្មី មានដោះដ៏ណែនដូចជាសត្វហង្ស មានសក់ដូចជាសារាយពណ៌ខៀវ និងមានត្រគាកដ៏ល្អប្រៀបដូចជាឆ្នេរខ្សាច់ដែលត្រូវរលកបោកបក់។

๓๐.

៣០.

สสิรุจิรมุขีนํ โขมวตฺถนฺตรีเยสนิกมปนยนฺเต วิวิภณฺเถหิ รญฺญา,รจิตนยนกนฺตี พฺยนฺต คมฺหีรนาหีสรสิชปริยนฺตา นาฬปนฺติริ’วา’สิ;

()

កាលដែលព្រះរាជាទ្រង់សន្សឹមៗដោះស្បៃសូត្រស្តើងរបស់ពួកស្រីដែលមានមុខដូចជាព្រះចន្ទ ដោយព្រះហស្តប្រៀបដូចជារលកទឹក នាងទាំងនោះដែលមានកែវភ្នែកដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានផ្ចិតដ៏ជ្រៅ ក៏មានសណ្ឋានប្រៀបដូចជាជួរទងផ្កាឈូកដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយផ្កាឈូកដូច្នោះ។

๓๑.

៣១.

ปุนรปิ กุจกุมฺภญฺจนฺทหาเรนิวา’เปนิชคฬปริมาเณ สนฺนิมุคฺคงฺคนานํ,มลินกมลินี สา โลจเนหา’นเนหิอภวิ ภมรภาร’มฺโภชสณฺฑา’กุเล’จ;

()

ម្យ៉ាងទៀត កាលដែលពួកស្រីៗមុជទឹកត្រឹមត្រឡកក ត្រគាកនិងដោះរបស់នាងទាំងនោះប្រៀបដូចជាក្អមមាស ហើយស្រះទឹកនោះក៏ត្រឡប់ជាល្អស្រស់ដោយសារកែវភ្នែកនិងផ្ទៃមុខរបស់នាងទាំងនោះ ប្រៀបដូចជាស្រះឈូកដែលពោរពេញដោយហ្វូងឃ្មុំនិងផ្កាឈូកដ៏ច្រើនកុះករ។

๓๒.

៣២.

มธุมทมธุเปหิ คียมาเนหิ วิจิ-ภุชสตปหฏาหิ โสณิเภรีหิ ถินํ,ลลิตกมลสีเส นจฺจมานินฺทิรายอชินิ ชลชินี สา ทิพฺพสงฺคีตสาลํ;

()

ដោយសារសម្លេងហ្វូងឃ្មុំស្រវឹងទឹកផ្កាច្រៀងបំពេ សម្លេងត្រគាករបស់ពួកស្រីៗដែលត្រូវរលកទឹកបោកបក់ប្រៀបដូចជាសម្លេងស្គរ និងមានទេវតានៃសេចក្តីល្អឆើតឆាយរាំនៅលើក្បាលផ្កាឈូកដ៏ទន់ភ្លន់ ស្រះទឹកនោះក៏បានឈ្នះនូវរោងតន្ត្រីដ៏មានសិរីសួស្តីនៃស្ថានសួគ៌។

๓๓.

៣៣.

ตุหินกรมุขีนํ ตนฺตฬาก’นฺตลิกฺเขสุลลิตภุชวลฺลี วิชฺชุเลขาภิรามา,กุวลยวนราชิ นีลชีมุตราชิปตินยนมยูเร กีฬยนฺตี รราช;

()

នៅក្នុងអាកាសនៃស្រះទឹកនោះ ដើមដៃដ៏ទន់ភ្លន់របស់ពួកស្រីដែលមានមុខដូចជាព្រះចន្ទ បានភ្លឺស្វាងប្រៀបដូចជាខ្សែផ្លេកបន្ទោរ ហើយជួរផ្កាឈូកខៀវប្រៀបដូចជាជួរមេឃខ្មៅ ញ៉ាំងកែវភ្នែករបស់ព្រះរាជាដែលប្រៀបដូចជាសត្វក្ងោកឱ្យលេងកម្សាន្តយ៉ាងសប្បាយ។

๓๔.

៣៤.

ผุฏกุวลยหตฺถํ ราชภํเสหิ ขิตฺตํวิวิธมธุปภุตฺตํ ธมฺมเวลาติวตฺตํ,ยถริว คณิกํ ตํ กญฺชนึ โส ชนินฺโทตทหนิ ปริภุตฺวา’มนฺทมานนฺวฺทมาป;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ព្រះរាជាទ្រង់បានសោយសុខសម្រាកកាយក្នុងស្រះទឹកនោះ ដែលប្រៀបដូចជាស្រីពេស្យា មានផ្កាឈូកខៀវរីកស្គុសស្គាយដូចជាដៃ មានហ្វូងហង្សហែលលេង មានហ្វូងឃ្មុំក្រេបជញ្ជក់ និងមានទឹកហូរហៀរហួសច្រាំង ទ្រង់ក៏បានទទួលនូវសេចក្តីរីករាយជាពន់ពេកក្នុងថ្ងៃនោះ។

๓๕.

៣៥.

จรณ’นุวชมานพฺพีจิสงฺโขภตีรํชหติ สติ ตฬากํ สาวโรเธ นรินฺเท,สรสิวิรหินีสํรุทฺธนิสฺสาสรูโปมุทุสุรภิสมีโร มนฺทมนฺทํ ปวายิ;

()

កាលដែលព្រះរាជាព្រមដោយពួកស្រីស្នំ ទ្រង់យាងចាកចេញពីស្រះទឹក ដែលមានឆ្នេរញាប់ញ័រដោយសាររលកទឹកដេញតាមព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គ ខ្យល់ដ៏ទន់ភ្លន់និងមានក្លិនក្រអូបក៏បក់មកតិចៗ ប្រៀបដូចជាដង្ហើមដកដង្ហក់របស់ស្រះទឹកដែលកំពុងសោកសៅព្រោះព្រាត់ប្រាសចាកព្រះអង្គ។

๓๖.

៣៦.

ปริภวิ รวิพิมฺพํ ตงฺขณตฺถาจลฏฺฐํตหิมุปลตลฏฺโฐ ภานุวํเสกภานุ,อถ สรสิวธูนํ กิญฺจิสงฺโกวิตานิสรสิชวทนาติ โสกทีนานิวา’สุํ;

()

ក្នុងខណៈនោះ វង់ព្រះអាទិត្យបានជ្រេទៅកាន់ភ្នំអស្តង្គត ហើយព្រះរាជកុមារដែលជាព្រះអាទិត្យនៃសូរ្យវង្ស ទ្រង់គង់នៅលើផ្ទាំងថ្ម។ គ្រានោះ ផ្ទៃមុខគឺផ្កាឈូករបស់ពួកស្រីដែលប្រៀបដូចជាស្រះទឹក ក៏ចាប់ផ្តើមក្រៀមក្រំនិងក្តុកក្តួលដោយសេចក្តីសោកសៅ។

๓๗.

៣៧.

อสิตนภสิ สญฺฌาเมฆมาลาวิลาสํอภิภวิย นิสินฺเน ตตฺร สกฺยาธินาเถ,ตุวฏมุปคตา ตํ กปฺปกา’เนกวตฺถา-ภรณวิกติหตฺถา ภูปตึ ภูสณตฺถํ;

()

កាលដែលព្រះរាជកុមារនៃសក្យវង្ស ទ្រង់គង់នៅទីនោះ ភ្លឺស្វាងជាងសោភ័ណភាពនៃពពកពេលល្ងាចក្នុងអាកាសដ៏ងងឹត ពួកជាងកាត់សក់ទាំងឡាយក៏បានមកដល់ជាប្រញាប់ ដោយមានគ្រឿងលម្អនិងសម្លៀកបំពាក់ផ្សេងៗនៅក្នុងដៃ ដើម្បីតុបតែងថ្វាយព្រះអង្គ។

๓๘.

៣៨.

รวิกุลรวิโน โข ธมฺมเตชาภิภูโตสุรปติ สุรปุตฺตํ วิสฺสกมฺมาภิธานํ,สปทิ ปหิณิ สมฺมา ทิพฺพวตฺถาทินา โภติภุวนสรณํ ตํ ภูสยสฺสู’ติ วตฺวา;

()

ស្តេចនៃទេវតា (ព្រះឥន្ទ្រ) ត្រូវអានុភាពនៃធម៌របស់ព្រះរាជកុមារដែលជាព្រះអាទិត្យនៃសូរ្យវង្សគ្របដណ្តប់ ទើបទ្រង់ចាត់ទេវបុត្រព្រះនាមវិស្សកម្មឱ្យមកជាប្រញាប់ ដោយបង្គាប់ថា «នែអ្នកដ៏ចម្រើន ចូរអ្នកទៅតុបតែងលម្អព្រះអង្គដែលជាទីពឹងនៃត្រៃភពនោះ ដោយសម្លៀកបំពាក់ទិព្វជាដើមចុះ»។

๓๙.

៣៩.

คหิตมนุชเวโส โส’ปสงฺกมฺม สีเสสุขุมปฏสเตหี เวฐนญฺจา’ปิ ทตฺวา,มณิกนกมเยหิ ภูสยิ ภูสเณหิตทหนิ ภวิ สกฺโก เทวราชา’ว ราชา;

()

ទេវបុត្រនោះបានកែឡងខ្លួនជាមនុស្ស ចូលទៅជិតហើយយកក្រណាត់ដ៏ស្តើងរាប់រយជាន់មកជម្រុះឈ្លបជុំវិញព្រះសិរសា រួចហើយក៏តុបតែងលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការដែលធ្វើដោយមាសនិងកែវមណី។ ក្នុងថ្ងៃនោះ ព្រះរាជកុមារក៏មានសិរីសួស្តីប្រៀបដូចជាព្រះឥន្ទ្រជាស្តេចនៃទេវតាដូច្នោះ។

๔๐.

៤០.

ติมิรหมรภาร’กฺกนฺตปาจีนปสฺสํมุกุลิตสตสญฺฌาเมฆปตฺตาวลีนํ,คคนตลตฬากาธารมนฺทารนาฬํกมลมกุลโสภํ ภานุพิมฺพํ พพนฺธ;

()

វង់ព្រះអាទិត្យដែលមានសណ្ឋានដូចជាផ្កាឈូកក្រពុំ បានលិចចុះទៅ ដោយមានទិសខាងកើតត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយភាពងងឹតប្រៀបដូចជាហ្វូងឃ្មុំ មានជួរពពកពេលល្ងាចប្រៀបដូចជាស្រទាប់ផ្កាឈូកដែលក្តោបចូលគ្នា និងមានផ្ទៃមេឃប្រៀបដូចជាស្រះទឹកដែលទ្រទ្រង់ទងផ្កាមន្ទារ។

๔๑.

៤១.

ปหิณิ ปิตุนรินฺโท สาสนํ ตาว ตสฺสนิชตนุชกุมารุ’ปฺปตฺติมาโรจยิตฺวา,ปมุทิตภทโย โส เลขณาโลกเนนอวทิติ มม ชาตํ พนฺธนํ ราหุชาโต;

()

ក្នុងខណៈនោះ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈជាព្រះវររាជបិតា បានចាត់រាជទូតឱ្យនាំដំណឹងទៅថ្វាយព្រះអង្គ អំពីការប្រសូតនៃព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះពោធិសត្វមានព្រះហឫទ័យត្រេកអរ កាលបើបានទតសំបុត្រនោះហើយ ក៏ត្រាស់ថា «ចំណងកើតឡើងដល់អាត្មាអញហើយ រាហុលកើតឡើងហើយ»។

๔๒.

៤២.

ตทหนิปิตุรญฺญา วุตฺตวากฺยานุรูปํตหิมขิลปทตฺถํ สทฺทสตฺถกฺกเมน,กรหจี มนุชินฺโท อยฺยโก สงฺคเหตฺวาอวทิติ มมตตฺตา ราหุโลนามโหตํ;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ព្រះវររាជបិតាដែលជាព្រះអយ្យកោ ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ពាក្យដែលព្រះរាជកុមារត្រាស់នោះហើយ ក៏ទ្រង់ផ្សំអត្ថន័យនៃពាក្យទាំងនោះតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ រួចត្រាស់ថា «ចៅរបស់អាត្មាអញ ចូរមាននាមថារាហុលចុះ»។

๔๓.

៤៣.

วนสุรวนิตานํ โลจนินฺทีวเรหิมหิตสิริสริโร ภทฺรมารุยฺห ยานํ,สภวนมภิคนฺตุํ โอสริ นาครานํสุวิมลนยนาลีโตรณากิณฺณวีถึ;

()

ព្រះរាជកុមារដែលមានព្រះកាយល្អឆើតឆាយ ដែលត្រូវបូជាដោយកែវភ្នែកដូចជាផ្កាឈូកខៀវរបស់ពួកស្រីដែលប្រៀបដូចជាស្រីទេពអប្សរ ទ្រង់ឡើងគង់លើរាជរថដ៏ប្រសើរ យាងចូលទៅកាន់វិថីដែលពោរពេញដោយខ្លោងទ្វារគឺកែវភ្នែកដ៏ថ្លាស្អាតរបស់ពួកអ្នកនគរ ដើម្បីយាងត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះរាជវាំងរបស់ព្រះអង្គវិញ។

๔๔.

៤៤.

วิวฏมณิกวาโฏ’ปนฺติกฏฺฐา วิมาเนชิตสุรวนิตา’สิ ยา ปิตุจฺฉาย ธีตา,นยนกรปุเฏหิ รูปสารํ นิปียสมิตรติปิปาสา สา กิสาโคตมี ถี;

()

នាងកិសាគោតមី ដែលជាបុត្រីនៃព្រះបិតុច្ឆារបស់ព្រះអង្គ មានសម្រស់ឈ្នះអស់ស្រីទេពអប្សរ នាងឈរក្បែរទ្វារកែវមណីដែលបើកចំហនៃប្រាសាទ បានក្រេបជញ្ជក់នូវសម្រស់ដ៏ល្អឆើតឆាយរបស់ព្រះអង្គដោយកែវភ្នែកទាំងគូ ធ្វើឱ្យសេចក្តីស្រេកឃ្លានក្នុងសេចក្តីស្នេហារបស់នាងត្រូវបានរំងាប់ទៅ។

๔๕.

៤៥.

ชิตมนสิชรูปํ อีทิสํ เยสมตฺถิตนุชรตนมทฺธา นิพฺพุตา สา’ปิ มาตา,ปิตุชคติปตี โส นิพฺพุโต สีติภูโตนิชปิยภริยา’ปิ นิพฺพุตา’ตฺเย’วมาห;

()

នាងបានពោលយ៉ាងនេះថា «មាតាណាដែលមានកូនប្រុសមានរូបល្អឈ្នះព្រះកាមទេពយ៉ាងនេះ មាតានោះពិតជាមានសេចក្តីរំងាប់ទុក្ខ (ត្រជាក់ចិត្ត) មែន ព្រះវររាជបិតាដែលជាម្ចាស់នៃផែនដីក៏មានសេចក្តីរំងាប់ទុក្ខ (ត្រជាក់ចិត្ត) មែន ហើយព្រះរាជទេវីដ៏ជាទីស្រឡាញ់ក៏មានសេចក្តីរំងាប់ទុក្ខ (ត្រជាក់ចិត្ត) មែន»។

๔๖.

៤៦.

หทยคตกิเลเส นิพฺพุเต วูปสนฺเตยติปติริว ทิฏฺโฐ นิพฺพุโต โส’หมสฺมิ,อิติ วรมติ สุตฺวา ตาย คาถํ สุคีตํวิวิธนยวิภตฺตํ ตปฺปทตฺถํ อเวทิ;

()

ព្រះពោធិសត្វដ៏មានព្រះបញ្ញាដ៏ប្រសើរ លុះទ្រង់បានព្រះសណ្ដាប់គាថាដែលនាងច្រៀងយ៉ាងពីរោះនោះហើយ ក៏ទ្រង់យល់ច្បាស់នូវអត្ថន័យនៃពាក្យនោះដោយវិធីផ្សេងៗថា «កាលបើកិលេសក្នុងហឫទ័យត្រូវបានរំងាប់និងរលត់ទៅហើយ អាត្មាអញដែលប្រៀបដូចជាសមណៈ ក៏ឈ្មោះថាជារលត់ទុក្ខ (និព្វុតៈ) ដែរ»។

๔๗.

៤៧.

อหมิติปทมสฺสา นิพฺพุตึ สาวิโต’สฺมิสุมริย ครุภตฺยา ตาย ลกฺขคฺฆมคฺคํ,ธวลกิรณภารํ ภาสุรํ หาริหารํปหิณิย ภวนํ โส ปาวิสิ สาวโรโธ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «អាត្មាអញត្រូវបាននាងធ្វើឱ្យឮពាក្យថា និព្វុតិ (ការរលត់ទុក្ខ) ហើយ» ទើបទ្រង់នឹកគុណនាងដោយសេចក្តីគោរពដ៏ខ្លាំងក្លា ហើយបានផ្ញើកងកែវមុក្តាដ៏មានតម្លៃមួយសែន ដែលមានពន្លឺភ្លឺស្វាងដូចជាពន្លឺព្រះចន្ទទៅថ្វាយនាង រួចហើយក៏ទ្រង់យាងចូលទៅកាន់ព្រះរាជវាំងព្រមដោយបរិវារ។

๔๘.

៤៨.

มยมิว วรโพธึ พุชฺฌมานสฺส ชาตุมนสิ วุปสเม’ติ ตุยฺหเมกาทสคฺคิ,อุปคมุมุปสนฺตึ วฺยากโรนฺตี’ว ตาวอปรทิสิ วินทฺธา’เนกสญฺฌาฆนาลี;

()

ប្រៀបដូចជាការទាយទុកជាមុនថា «កាលណាព្រះអង្គត្រាស់ដឹងនូវព្រះពោធិញ្ញាណដ៏ប្រសើរ ភ្លើងទាំងដប់មួយគំនរនៅក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គនឹងរលត់ទៅដូចជាពួកយើងដែរ» ក្នុងខណៈនោះ ជួរពពកពេលល្ងាចជាច្រើនដែលព័ទ្ធជុំវិញទិសខាងលិច ក៏បានរលត់បាត់ទៅ។

๔๙.

៤៩.

อตุลธวชฉตฺตํ โธตมุตฺตาวลีหิวลยิตมิว รญฺโญ ตสฺส สิหาสนสฺมึ,อุทยสิขริสีเส ตาวตาราวลีหิปริวุตมติโสภํ จนฺทพิมฺพํ พหาส;

()

នៅលើរាជបល្ល័ង្ករបស់ព្រះរាជាអង្គនោះ វង់ព្រះចន្ទដ៏មានសោភ័ណភាពក្រៃលែង ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរផ្កាយនៅលើកំពូលភ្នំខាងកើត ក៏បានភ្លឺស្វាងឡើង ប្រៀបដូចជាព្រះស្វេតច្ឆត្រដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដែលលម្អដោយជួរកែវមុក្តាដ៏ស្អាតស្អំដូច្នោះ។

๕๐.

៥០.

ฆนตรติมิเรหา’วตฺถรตฺเตหิ โลเกมสิมลินวิลาสํ ตงฺขเณ ทสฺสยนฺติ,รชนิกรกเรหิ วิปฺผุรตฺเตหิ ผีตากตนวปริกมฺเม’วา’สิ สา ราชธานิ;

()

ក្នុងខណៈនោះ កាលដែលលោកត្រូវងងឹតដ៏ក្រាស់គ្របដណ្តប់ ហាក់បីដូចជាបង្ហាញនូវភាពខ្មៅសៅហ្មងនៃទឹកខ្មៅ ឯរាជធានីនោះ ក៏រុងរឿងដោយកាំរស្មីនៃព្រះចន្ទដែលផ្សាយចេញទៅ ហាក់បីដូចជាបុគ្គលបានតាក់តែងថ្មីៗ។

๕๑.

៥១.

หิมกรกรภารกฺกตฺตรตฺตนฺธการ-คลิตติมิรเลขาการมาวี กโรนฺติ,ผุฏกุมุท วเนสุ จาสิกุนฺทาฏวีสุสุมธุร มธุมตฺตา ภิงฺคมาลา ปมตฺตา;

()

ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយដ៏ស្រវឹងដោយទឹកឃ្មុំដ៏ផ្អែមល្ហែម តែងញ៉ាំងខ្សែនៃងងឹតដែលធ្លាក់ចុះ ព្រោះភាពជាសត្រូវនឹងកម្លាំងនៃកាំរស្មីព្រះចន្ទ ឲ្យប្រាកដឡើង ក្នុងព្រៃនៃផ្កាឈូកស និងព្រៃផ្កាម្លិះទាំងឡាយដែលរីកស្គុះស្គាយ។

๕๒.

៥២.

ชิตสุรปติเวโส ธมฺมจินฺตาปโร โสชลิต มณิปทีปาโลกภินฺนนฺธกาเร,นิชสิริภวนสฺมึ เหมสีหาสนสฺมึนจิร มภินิสชฺชี ปญฺจกาเม วิรตฺโต;

()

ព្រះសិទ្ធត្ថនោះ មានសណ្ឋានឈ្នះនូវសណ្ឋាននៃស្តេចទេវតា ជាអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងការគិតធម៌ នឿយណាយក្នុងកាមគុណទាំងប្រាំ បានគង់លើរតនបល្ល័ង្កមាស ក្នុងព្រះរាជដំណាក់ដ៏មានសិរីរបស់ព្រះអង្គ ក្នុងខណៈដែលងងឹតត្រូវកម្ចាត់ដោយពន្លឺប្រទីបកែវមណីដ៏ភ្លឺរស្មី អស់កាលមិនយូរប៉ុន្មាន។

๕๓.

៥៣.

สปทิ ตุริยหตฺถา นีลชิมุตเกสากุวลยทลเนตฺตา จนฺทเลขาลลาฏา,วิกจกมลวตฺตา เมขลาภารโสณีกุจหรวิรฬงฺคี จารุวาโมรุชงฺฆา;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពួកស្រ្តីដែលមានតូរ្យតន្ត្រីក្នុងដៃ មានសក់ខ្មៅរលោងដូចមេឃខៀវ មានភ្នែកដូចជាត្របកផ្កាឈូកខៀវ មានថ្ងាសដូចជាវង់ព្រះចន្ទ មានមុខដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ មានត្រគាកលម្អដោយខ្សែក្រវាត់ មានដោះកំប៉ំ និងមានភ្លៅនិងស្មងជើងដ៏ល្អឆើតឆាយ។

๕๔.

៥៤.

กุมุทมุทกโปลา กุณฺฑโลลมฺพกณฺณาอวิวรทสนาลิมาลตีทามลิลา,กนกรตนมาลาภารคีวา, ภิรามา,อภินววนิตาโย นจฺจคีเตสุ เฉกา;

()

មានថ្ពាល់ទន់ល្វើយដូចផ្កាឈូកស មានត្រចៀកប្រដាប់ដោយកុណ្ឌលយោលយោក មានធ្មេញជិតស្និទ្ធគ្មានចន្លោះប្រៀបដូចជាកម្រងផ្កាម្លិះ មានកលម្អដោយកម្រងមាសនិងកែវមណី គឺជាស្រ្តីក្រមុំៗដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ និងជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការរាំនិងច្រៀង។

๕๕.

៥៥.

รหทมิวปสนฺนํ นิจฺจลาสินมินํสุมติมุปนิสินฺนํ สํวุตทฺวารุเปตํ,ตมภิรตินิราสํ พุทฺธภาวาภิลาสํอภิรมยิตุกามา โอตรุํ รงฺคภูมึ;

()

ពួកនាងមានបំណងនឹងញ៉ាំងព្រះសិទ្ធត្ថនោះ ដែលមានព្រះទ័យជ្រះថ្លាដូចជាស្រះទឹក គង់នៅនឹងធឹង មានព្រះប្រាជ្ញាស្មារតី គ្រប់គ្រងទ្វារ (ឥន្ទ្រិយ) រួចហើយ មានការលះបង់នូវសេចក្តីត្រេកអរ មានព្រះទ័យប្រាថ្នាចំពោះព្រះពុទ្ធភូមិ ឲ្យត្រេកអរ ទើបនាំគ្នាចុះកាន់រោងរាំ។

๕๖.

៥៦.

มณิมยวสุมตฺยา ปาทสงฺฆฏฺฏเนนกนกวกลยโฆสํ กาจิ นิจฺฉารยนฺตี,จลกิสลยลีลา องฺคุลิ จาลยนฺติอนุลยมภินจฺจุํ เหมวลฺลีวิลาสา;

()

ស្រ្តីខ្លះកាលជាន់ជើងលើផ្ទៃផែនដីដែលធ្វើដោយកែវមណី ក៏ធ្វើឲ្យលាន់ឮសំឡេងកងជើងមាស ខ្លះកម្រើកម្រាមដៃមានលំនាំដូចជាពន្លកឈើដែលរញ្ជួយ ខ្លះមានលំនាំដូចជាវល្លិមាស រាំទៅតាមចង្វាក់ភ្លេង។

๕๗.

៥៧.

นรปติมุขพิมฺพํก ลกฺขมาปาทยนฺตีนยนขรสรานํ รงฺคสงฺคามภูมฺยา,ชิตกลรววาณี กาจิ รามา ภิรามาสวณสุภคคีตํ คายมานา วิภาสุํ;

()

ស្រ្តីខ្លះដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ មានសម្តីឈ្នះនូវសំឡេងសត្វតាវៅ ធ្វើនូវព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះរាជាឲ្យជាទីដៅនៃព្រួញដ៏មុតស្រួចគឺកែវភ្នែក ក្នុងសមរភូមិគឺរោងរាំ កាលច្រៀងនូវចម្រៀងដ៏ពិរោះគួរជាទីស្តាប់ ក៏រុងរឿងឡើង។

๕๘.

៥៨.

ชิตสุรลลนาโยกาวิ ปญฺจงฺคิกานิตทหนิ ตุริยานิ วาทยุํ โลลปางฺคา,สวณมธุรวีณา เภรินาเทหิ ตาสํคคนตล มิวา,สิ ปาวุเส รงฺคภูมิ;

()

ស្រ្តីខ្លះមានភ្នែករញ្ជួយ ឈ្នះនូវស្រ្តីទេពអប្សរ បានប្រគំតូរ្យតន្ត្រីមានអង្គប្រាំក្នុងថ្ងៃនោះ រោងរាំនោះក៏ប្រៀបដូចជាផ្ទៃមេឃក្នុងរដូវវស្សា ដោយសំឡេងពិណដ៏ពិរោះគួរជាទីស្តាប់ និងសំឡេងស្គរទាំងឡាយរបស់នាងទាំងនោះ។

๕๙.

៥៩.

วรมติ รมณีนํ ตํ มหาภูตรูป-ปฺปภวมิววิการํ นจฺจมทฺทกฺขิ ตาสํ,วิสมภวกุฏีเร ราชโรคาตุรานํอสุนิตุริยราวํ คีตมฏฺฏสฺสรํ,ว;

()

ព្រះមហាសត្វមានព្រះប្រាជ្ញាដ៏ប្រសើរ បានទតឃើញការរាំរបស់ស្រ្តីទាំងនោះ ថាជាការប្រែប្រួលដែលកើតអំពីមហាភូតរូប ហាក់បីដូចជាសំឡេងតូរ្យតន្ត្រី និងចម្រៀងរបស់មនុស្សកំសត់ដែលក្តៅក្រហាយដោយរោគក្នុងខ្ទមដ៏លំបាកនៃភព។

๖๐.

៦០.

ภุสมนหิรโต โส นจฺจคีเตสุ ตาสํสิริสยนวรสฺมึ สีหเสยฺยํ อกาสิ,อิติคหิตวิเหสา ลทฺธนิทฺทาวกาสาสปทิ มทนปาสา ตา นิปชฺชึสุนารี;

()

ព្រះអង្គមិនសព្វព្រះទ័យទាល់តែសោះក្នុងកិច្ចការរាំច្រៀងរបស់នាងទាំងនោះ ក៏ទ្រង់ធ្វើនូវសីហសេយ្យាលើព្រះយុគន្ធរបល្ល័ង្កដ៏ប្រសើរ ឯស្រ្តីទាំងនោះកាលបានឱកាសដើម្បីដេកលក់ ព្រោះសេចក្តីនឿយហត់គ្របដណ្តប់ ក៏ដេកលក់ទៅក្នុងខណៈនោះ ហាក់ដូចជាអន្ទាក់នៃមារ។

๖๑.

៦១.

สหกุมุทินิยา โส สุตฺตมตฺตปฺปพุทฺโธนิชสิริสยนสฺมึ สนฺนิสินฺโน รชนฺยา,คหิตตุริยภณฺเฑ ตตฺถตตฺโถ, ตฺถริตฺวายุวติชนมปสฺสิ ทฬฺหนิทฺทาภิภูตํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់តើនឡើងពីព្រះទំទង់ក្នុងពាក់កណ្តាលរាត្រី ហាក់ដូចជាផ្កាឈូកសរីក គង់នៅលើព្រះសិរីសយនាដ៏ប្រសើររបស់ព្រះអង្គ បានទតឃើញពួកស្រ្តីក្រមុំដែលកាន់គ្រឿងតូរ្យតន្ត្រី ដេករប៉ាត់រប៉ាយក្នុងទីនោះៗ ត្រូវសេចក្តីលក់ដ៏ស៊ប់គ្របដណ្តប់ហើយ។

๖๒.

៦២.

อนิลจลกโป ลา กาจิ ลาลํ คิลนฺเตคลิตพหฬเข ฬา กาจิ ขาทนฺติ ทนฺเต,ภคมปคตโจ ฬา กาจิ สํทสฺสย นฺเนขลิตวจนมา ลา กาจิ ยํยํ ลปนฺเต;

()

ស្រ្តីខ្លះមានថ្ពាល់កម្រើកដោយខ្យល់ដកដង្ហើម លេបទឹកមាត់ ខ្លះមានទឹកមាត់ខាប់ហូរចេញមក ខ្លះខាំធ្មេញក្រអឺតៗ ខ្លះរបូតសម្លៀកបំពាក់បង្ហាញនូវកេរ្តិ៍ខ្មាស ខ្លះនិយាយរវើរវាយនូវពាក្យផ្សេងៗដែលភ្លាត់ភ្លាំង។

๖๓.

៦៣.

ขิปิตมปิ กโรนฺตี กาจิ กาสนฺติกาจิอิติ ปจุรวิการํ นิสฺสิริกํ อสารํ,ภวนมนวเสสํ ตสฺสุ, ปฏฺฐาสิ ทฬฺหํนรกุณปวิกิณฺณํ อามกาฬาหณํว;

()

ស្រ្តីខ្លះកណ្តាស់ ខ្លះក្អក ដំណាក់ទាំងមូលរបស់ព្រះអង្គ ក៏ប្រាកដដល់ព្រះអង្គយ៉ាងច្បាស់ ហាក់បីដូចជាព្រៃខ្មោចដ៏ពោរពេញដោយសាកសពមនុស្សដែលគេបោះបង់ចោល ព្រោះភាពមិនមានសិរី និងមិនមានខ្លឹមសារ ដោយការប្រែប្រួលដ៏ច្រើនយ៉ាងនេះ។

๖๔.

៦៤.

ตทหนิ ติภวํ จา,ทิตฺตเคหตฺตยํ,วสุมริย วตโภ, ปสฺสฏฺฐโมปทฺทุตํ โภ,อิติ ปรมมุทานํ กวตฺตยํ ตพฺพิมุตฺยามนสิ ปุริสสูโร สูรภาวํ ชเนสิ;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះ ព្រះមហាសត្វជាបុរសដ៏ក្លាហាន កាលរលឹកឃើញភពទាំងបី ហាក់ដូចជាផ្ទះបីខ្នងដែលត្រូវភ្លើងឆេះ ក៏ទ្រង់ធ្វើនូវសេចក្តីក្លាហានក្នុងព្រះទ័យ ដើម្បីការរួចផុតចាកភពនោះ ដោយការបន្លឺនូវឧទានដ៏ប្រសើរបីម៉ាត់ថា 'ឱហ្ន៎! លោកនេះចង្អៀតណាស់ ឱហ្ន៎! លោកនេះក្តៅក្រហាយណាស់'។

๖๕.

៦៥.

สุรตจตุรรามารกฺขสิวาสภูเตสิริภวนวนสฺมึ โมหยนฺตมฺหิ พาเล,อลมิติ มม วาโส หนฺท นิกฺขมฺม ตมฺหาติภวภยวิมุตฺตึ เอสยิสฺสามหํ,ติ;

()

'ការនៅគ្រប់គ្រងរបស់អាត្មាអញ ក្នុងព្រៃគឺប្រាសាទដ៏មានសិរីនេះ ដែលប្រៀបដូចជាលំនៅនៃយក្ខិនីដ៏ឈ្លាសវៃក្នុងកាមគុណ ញ៉ាំងជនពាលឲ្យវង្វេង គឺល្មមហើយ! អាត្មាអញនឹងចេញទៅចាកប្រាសាទនោះ ដើម្បីស្វែងរកការរួចផុតចាកភ័យក្នុងភពទាំងបី។'

๖๖.

៦៦.

อุปกมิย วิมานทฺวารมุมฺมารุปนฺเตสยนุปริ นิปนฺนํ ฉนฺนมุฏฺฐาปยิตฺวา,ตมวทิ อภิคนฺตุํ กปฺปยิตฺวํ, นเยติปพลชวพลคฺคํ วาชิราชํ สราชา, ()

ព្រះរាជា (ព្រះសិទ្ធត្ថ) ទ្រង់យាងទៅជិតមាត់ទ្វារប្រាសាទ ហើយដាស់ឆន្នអាមាត្យដែលដេកលក់លើកម្រាលពូក ឲ្យក្រោកឡើង រួចមានព្រះរាជឱង្ការថា 'អ្នកចូរទៅរៀបចំកន្ថកអស្សរាជដ៏មានកម្លាំងនិងល្បឿនលឿនបំផុត ហើយនាំមកទីនេះ'។

๖๗.

៦៧.

คตสติ หยสาฬํ ตงฺขเณ ฉนฺนมจฺเจสกปติคมนตฺถํ เอสมํ กปฺปนตฺโถ,อคมิติ สหชาโต กตฺถโก วาชิราชาอกริ วิปุลเหสาราวมานนฺทภาโร;

()

ក្នុងខណៈនោះ កាលដែលឆន្នអាមាត្យទៅកាន់រោងសេះ កន្ថកអស្សរាជដែលជាសហជាតិ កាលដឹងថា 'ការរៀបចំនេះ គឺដើម្បីការយាងទៅនៃម្ចាស់របស់អញ' ក៏កើតសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានធ្វើនូវសំឡេងសម្រែកយ៉ាងខ្លាំង។

๖๘.

៦៨.

ปวิสิย สิริคพฺภํ เตลทีปุชฺชลนฺตํรตนขจิตมญฺเจ คนฺธปุปฺผาภิกิณฺเณ,ธรณิปตินิปนฺนํ เหมพิมฺโพปมานํนิชตนุชกุมารํ ปสฺสิพิมฺพายสทฺธึ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់យាងចូលទៅកាន់បន្ទប់ដ៏មានសិរី ដែលភ្លឺរស្មីដោយប្រទីបប្រេង ទតឃើញព្រះរាជបុត្រតូចរបស់ព្រះអង្គ ដែលមានសណ្ឋានដូចជារូបមាស សម្រាន្តលក់ជាមួយព្រះនាងពិម្ពាលើព្រះសិរីសយនាដែលខ្វាត់ខ្វែងដោយរតនៈ និងពោរពេញដោយផ្កាមានក្លិនក្រអូប។

๖๙.

៦៩.

ยทิ อหมปเนตฺวา เทวิยา หตฺถปาสํมม ตนุชกุมารํ องฺกมาโรปยามิ,วทนชิตสโรชา ราชินี วุฏฺฐหิตฺวาวนมหีคมนํ เม วารเย ทุนฺนิวารํ;

()

'បើអាត្មាអញលើកយកដៃរបស់ព្រះនាងចេញ ហើយលើកព្រះរាជបុត្រតូចមកបីត្រកង ព្រះនាងដែលមានព្រះភក្ត្រឈ្នះផ្កាឈូក នឹងភ្ញាក់ឡើង ហើយរារាំងការយាងទៅកាន់ព្រៃរបស់អាត្មាអញ ដែលជាការពិបាកនឹងឃាត់ខាំងបាន។'

๗๐.

៧០.

ตนุชมุขสโรชํ พุทฺธภูโต สมาโนนยนมธุกรานํ ชาตุ กาหามิภารํ,สุมริย จรณํ โส อุทฺธรนฺโต,ว เมรุํอวตริ ภวนมฺหา อุกฺขิปิตฺวา ปวีโร;

()

'កាលបើអាត្មាអញបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធហើយ អាត្មាអញនឹងធ្វើនូវព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូករបស់កូន ឲ្យជាទីគោចរនៃភ្នែកដូចជាសត្វឃ្មុំជាមិនខាន' ព្រះមហាសត្វដ៏ក្លាហាន កាលរលឹកឃើញដូច្នេះហើយ ក៏លើកព្រះបាទហាក់បីដូចជាលើកភ្នំព្រះសុមេរុ យាងចុះចាកប្រាសាទទៅ។

๗๑.

៧១.

กุวลยทลเนตฺตญฺจนฺทมมฺโหชวตฺตํมทนรถรถงฺคาการสุสฺโสณิภารํ,กถมวตริ พิมฺพานามเทวึ ปหายนรปติ ภวนมฺหา เหมพิมฺพาภิรามํ;

()

តើព្រះរាជាទ្រង់លះបង់ព្រះនាងពិម្ពាទេវី ដែលមានព្រះនេត្រដូចជាត្របកផ្កាឈូកខៀវ មានព្រះភក្ត្រដូចជាព្រះចន្ទនិងផ្កាឈូក មានត្រគាកដ៏ល្អដូចជាកង់រាជរថនៃមារ និងមានរូបល្អឆើតឆាយដូចជារូបមាស ហើយយាងចុះចាកប្រាសាទយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

๗๒.

៧២.

มรกตปฏิมาภํ สมฺภวํ สกฺยวํเสสมุปจิตสุปุญฺญํ ลกฺขณากิณฺณคตฺตํ,ปชหิย สุกุมารํ ราหุลาขฺยํ กุมารํกถมวตริ ปาทมนฺทมุกฺขิปฺป ธีโร;

()

តើព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ទ្រង់លះបង់ព្រះរាជបុត្រដ៏សុគន្ធាព្រះនាមរាហុល ដែលមានពន្លឺដូចជារូបកែវមរកត ចាប់បដិសន្ធិក្នុងសក្យវង្ស មានបុណ្យបារមីបានសន្សំទុកល្អហើយ មានព្រះកាយពោរពេញដោយលក្ខណៈ ហើយយាងចុះដោយលើកព្រះបាទសន្សឹមៗយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

๗๓.

៧៣.

ริปุคชมิคราชํ ชมฺพุทีปคฺคราชํตทหนิ ปิตุราชํ ปุตฺตโสกณฺณวมฺหิ,กถมมิตทโย โส นิทฺทโย ปกฺขิปิตฺวาอวตริ ภวนมฺหาก อุทฺธริตฺวาน ปาเท;

()

តើព្រះអង្គដ៏មានព្រះទ័យករុណាឥតប្រមាណ ហាក់ដូចជាគ្មានសេចក្តីអាណិតអាសូរក្នុងថ្ងៃនោះ បានទម្លាក់ព្រះវររាជបិតា ដែលប្រៀបដូចជាស្តេចសីហៈចំពោះដំរីសត្រូវ និងជាស្តេចដ៏ប្រសើរក្នុងជម្ពូទ្វីប ឲ្យទៅក្នុងមហាសមុទ្រគឺសេចក្តីសោកព្រោះព្រះរាជបុត្រ ហើយយាងចុះចាកប្រាសាទដោយលើកព្រះបាទយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

๗๔.

៧៤.

สกลปถวิจกฺกํ จกฺกวาฬาวธึ โสอภิวิชิย อสตฺโถ สตฺตเม วาสรมฺหิ,นรหริ กตปุญฺโญ จกฺกวตฺติ อหุตฺวากถมวตริ ตมฺหา อุกฺขิปิตฺวาน ปาเท;

()

តើព្រះអង្គជាបុរសដ៏ប្រសើរ មានបុណ្យបានធ្វើហើយ មិនទ្រង់ទទួលយកនូវភាពជាស្តេចចក្រពត្តិ ក្នុងថ្ងៃទីប្រាំពីរ បន្ទាប់ពីបានឈ្នះផែនដីទាំងអស់ដែលមានកំរែងចក្រវាឡជាទីបំផុត ហើយយាងចុះចាកប្រាសាទនោះដោយលើកព្រះបាទយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

๗๕.

៧៥.

อวตริย วิมานา อชฺช มํ ตารยตฺวํตฺวมปิติภวโต)หํ อุตฺตเรยฺย’นฺติ วตฺวา,ตมภิรุหิ ชนินฺโท วาชิราชินฺท’มฏฺฐา-รสรตนปมาณํ โธตสงฺขาวทาตํ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់យាងចុះចាកប្រាសាទ ហើយមានព្រះរាជឱង្ការថា 'ថ្ងៃនេះ អ្នកចូរញ៉ាំងអាត្មាអញឲ្យឆ្លងទៅ ហើយអាត្មាអញក៏នឹងឆ្លងភពទាំងឡាយដែរ' រួចទ្រង់ឡើងគង់លើកន្ថកអស្សរាជដ៏ប្រសើរ ដែលមានកម្ពស់ដប់ប្រាំបីហត្ថ មានពណ៌សស្អាតដូចជាសង្ខដែលគេលាងជម្រះហើយ។

๗๖.

៧៦.

ปวนตุริตเวโค กนฺถโก วาชิราชายทหนิ ปทสทฺทํ จา’ปิ เหสํ กเรยฺย,นนุ สกลปุรํ โส ยาติ อชฺโฌตฺถริตฺวาตทหนิ กตสทฺทํ วารยุํ เทวตาโย;

()

ប្រសិនបើកន្ថកអស្សរាជដ៏មានល្បឿនលឿនដូចជាខ្យល់ ធ្វើនូវសំឡេងជើង ឬសំឡេងសម្រែកក្នុងថ្ងៃនោះ សមបើទីក្រុងទាំងអស់នឹងភ្ញាក់ផ្អើលឡើងជាមិនខាន ហេតុនោះ ពួកទេវតាទាំងឡាយក៏បានរារាំងសំឡេងដែលកើតឡើងក្នុងថ្ងៃនោះ។

๗๗.

៧៧.

กรกมลตเลสุ เทวตานิมฺมิเตสุปนิหิตปทวารํ อสฺส มารุยฺห ธีโร,ลหุมุปคมิ ฉนฺนํ วาลธึ คาหยิตฺวาถิรปิหิตกวาฏทฺวารปาการุปนฺตํ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ទ្រង់ឡើងគង់លើសេះដែលឈានជើងលើផ្ទៃដៃដូចជាផ្កាឈូកដែលពួកទេវតានិម្មិតឡើង ហើយទ្រង់យាងទៅយ៉ាងលឿនជិតកំពែង និងទ្វារដែលបិទយ៉ាងមាំ ដោយឲ្យឆន្នអាមាត្យកាន់កន្ទុយសេះ។

๗๘.

៧៨.

ยทิ ปิหิตกวาฏุคฺฆาฏนํ นา’ภวิสฺสาหยวรมปิ ฉนฺนามจฺจมาทาย โสหํ,อสริ ปุริสสิโห อุปฺปเตยฺยนฺติ อฏฺฐา-รสรตตปมาณุ’ตฺตุงฺคปาการจกฺกํ;

()

ព្រះសិទ្ធត្ថជាសីហៈនៃបុរស ទ្រង់គិតថា 'ប្រសិនបើការបើកទ្វារដែលបិទជិតមិនមានទេ អាត្មាអញនឹងនាំយកទាំងសេះដ៏ប្រសើរ និងឆន្នអាមាត្យ ហោះរំលងកំពែងដ៏ខ្ពស់ដប់ប្រាំបីហត្ថនេះទៅ'។

๗๙.

៧៩.

ตถริว หยราชา ฉนฺนนาโม จ มนฺตีวีริยพลสมงฺคี จีนฺตยุํ ตาวเทว,วิวริ ตทธิวตฺถา เทวตา โจทิตตฺตาปุริสทสสเตนุ’คฺฆาฏิยํ ทฺวารพาหํ;

()

ក្នុងខណៈនោះឯង ទាំងអស្សរាជ និងឆន្នអាមាត្យដ៏ប្រកបដោយកម្លាំងព្យាយាម ក៏បានគិតយ៉ាងនោះដែរ ទើបទេវតាដែលអាស្រ័យនៅទីនោះ ត្រូវកម្លាំងចិត្តរបស់ព្រះអង្គជម្រុញហើយ ក៏បានបើកទ្វារដែលមនុស្សមួយពាន់នាក់ទើបអាចបើកបាន។

๘๐.

៨០.

มม วิสยมเสสํ เอสสิทฺธตฺถนาโมอภิภวิย สุโพธึ ชาตุ พุชฺฌิสฺสตีติ,อถ สุมริย มาโร ปาปิมา’ตีวกุทฺโธปฏิปถมุปคญฺฉิ นิกฺขมิตฺวา วิมานา;

()

លំដាប់នោះ មារមានចិត្តបាប កាលរលឹកឃើញថា 'ព្រះសិទ្ធត្ថនេះ នឹងឈ្នះដែនដីរបស់អញទាំងអស់ ហើយនឹងបានត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញាណជាមិនខាន' ក៏មានសេចក្តីក្រោធខឹងយ៉ាងខ្លាំង ចេញចាកវិមានរបស់ខ្លួន មកឈរស្ទាក់ផ្លូវខាងមុខ។

๘๑.

៨១.

ตุริตมหิวชนฺเต มารเวริมฺหิ มาโรอสิตนภสิ ฐตฺวา อิตฺถมาโรจยิตฺถ,วรปุริส อิโต โข สตฺตเม วาสรมฺหิตฺวมหิวิชิย โลกํ เหสฺสเส จกฺกวตฺตี;

()

កាលព្រះមហាសត្វជាសត្រូវនៃមារ យាងទៅយ៉ាងលឿន មារក៏ឈរនៅលើអាកាសដ៏ខ្មៅងងឹត ហើយពោលយ៉ាងនេះថា 'ម្នាលបុរសដ៏ប្រសើរ! ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅក្នុងថ្ងៃទីប្រាំពីរ អ្នកនឹងបានឈ្នះលោក ហើយក្លាយជាស្តេចចក្រពត្តិ'។

๘๒.

៨២.

สุขมนุภวมาโน จกฺกวตฺตี ภวิตฺวาฆรมธิวส จกฺกํ วตฺตยํ ยาวชีวํ,อมิตมติ ตุวํ มา นิกฺขมสฺสู’ติ มาโรอภิคมนนิเสธํ กาตุมิจฺจานุสาสิ;

()

'អ្នកចូរទទួលសេចក្តីសុខ ក្លាយជាស្តេចចក្រពត្តិ គ្រប់គ្រងផ្ទះសម្បែង បង្វិលកង់ចក្រអស់មួយជីវិតចុះ ម្នាលអ្នកមានប្រាជ្ញាឥតប្រមាណ! អ្នកកុំចេញទៅឡើយ' មារបានទូន្មានយ៉ាងនេះ ព្រោះចង់ហាមឃាត់ការយាងទៅរបស់ព្រះអង្គ។

๘๓.

៨៣.

นมุวิลปิตวาจํ โสตธาตฺวญฺชลีหิสวิสมิว ปิพนฺโต ตํ ตุวํ โก’สิ ปุจฺฉิ,ปวนปถฐิโต’หํ อิสฺสโร เทวตานํนรวร วสวตฺตี ปาปิมา’ตฺเย’ว มาห;

()

ព្រះមហាសត្វកាលទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ពាក្យរវើរវាយរបស់មារនោះ ដោយរន្ធព្រះសោតៈ ហាក់បីដូចជាផឹកទឹកថ្នាំពិស ក៏ត្រាស់សួរថា 'តើអ្នកជាជានរណា?' មារដែលឈរនៅលើអាកាស ក៏ពោលថា 'ម្នាលបុរសដ៏ប្រសើរ! យើងជាវសវត្តីមារមានចិត្តបាប ជាធំជាងទេវតាទាំងឡាយ'។

๘๔.

៨៤.

สุรนรสรโณ โส นิพฺภโย ทิพฺพจทฺท-รตนชนนมทฺธา มารชานามห’นฺติ,ปฏิวจนมทาสิ มาทิโส ทุปฺปสยฺโหภวติ ทสสหสฺเสหา’ปิ ตุมฺหาทิเสหิ;

()

ព្រះមហាសត្វជាទីពឹងនៃទេវតានិងមនុស្ស មិនមានសេចក្តីខ្លាចញញើត បានប្រទានពាក្យតបថា 'ម្នាលមារ! យើងដឹងច្បាស់ថា រតនៈគឺកង់ទិព្វនឹងកើតឡើងពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែបុគ្គលដូចជាយើង គឺអ្នកទាំងឡាយសូម្បីមួយម៉ឺននាក់ ក៏មិនអាចឈ្នះបានឡើយ'។

๘๕.

៨៥.

ยทิ มนสิ สิยา เต กามโทสพฺพิหึสา-ปภุติปริวิตกฺโก ตาวชานาม’หนฺติ,ปฏิฆปรวโส โส กิญฺจิโอตารเปโขอนุปทมนุพนฺธิ ตสฺส ฉายายเถว;

()

មារគិតថា 'បើកាលណាគំនិតប្រកបដោយកាម ព្យាបាទ និងវិហិង្សា កើតឡើងក្នុងចិត្តរបស់អ្នក ក្នុងកាលនោះយើងនឹងដឹង' មារនោះជាអ្នកលុះក្នុងអំណាចនៃសេចក្តីក្រោធ កាលស្វែងរកចន្លោះបន្តិចបន្តួច ក៏បានតាមដានព្រះអង្គជាប់ជានិច្ច ហាក់ដូចជាស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ។

๘๖.

៨៦.

ปุนรภิวชโตวา’สาฬฺหิยา ปุณฺณมายกปิลปุรวิภูตึ ทฏฺฐุกามมฺหิ ชาเต,วสุมติ ปริวตฺตี ทสฺสยิ อสฺสรญฺโญปุรวรภิมุขฏฺโฐ เจติยฏฺฐานภุมึ;

()

កាលព្រះអង្គយាងទៅក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែអាសាឍ កាលសេចក្តីប្រាថ្នានឹងទតមើលនូវសិរីនៃក្រុងកបិលពស្តុកើតឡើង ផែនដីក៏បានបង្វិលបង្ហាញដល់ស្តេចសេះ នូវទីកន្លែងដែលនឹងត្រូវជាចេតិយស្ថាន ក្នុងខណៈដែលព្រះអង្គឈរឆ្ពោះទៅរកបុរីដ៏ប្រសើរនោះ។

๘๗.

៨៧.

สปทิ ทสสหสฺสิจกฺกวาเฬสุ เทวาติภุวนสรณสฺสา’รกฺขเณ วฺยาวฏาสุํ,มณิกนกมเยหิ ทณฺฑทีปาทิเกหิอนิมิสตนเย’เก มคฺคมาโลกยึสุ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពួកទេវតាក្នុងម៉ឺនចក្រវាឡ បានខ្វល់ខ្វាយក្នុងការរក្សាព្រះមហាសត្វជាទីពឹងនៃត្រៃភព ទេវតាបុត្រខ្លះបានបំភ្លឺផ្លូវដោយប្រទីបដងដែលធ្វើដោយកែវមណីនិងមាសជាដើម។

๘๘.

៨៨.

สุรภิกุสุมทาโมลมฺพมานพฺพิตาน-กนกกลสเสตจฺฉตฺตเกตุทฺธเชหิ,ตทหิคมนมคฺคํ เทวตา’ลงฺกรึสุภุวนกุหรมาสิ ปุปฺผปูชาภิรามํ;

()

ពួកទេវតាបានតាក់តែងផ្លូវយាងទៅរបស់ព្រះអង្គ ដោយកម្រងផ្កាមានក្លិនក្រអូប ពិដានដែលព្យួរចុះមក ភាជន៍មាស ស្វេតច្ឆត្រ និងទង់ជ័យទាំងឡាយ ផ្ទៃនៃលោកទាំងមូលក៏ត្រឡប់ជាគួរឲ្យត្រេកអរ ដោយការបូជាផ្កាទាំងឡាយ។

๘๙.

៨៩.

คคนมสนิโฆสจฺฉนฺตเมวฏฺฐสฏฺฐิ-ตุริยสตสหสฺสารววิปฺผารมาสิ,มหิตสุรภิปุปฺผากิณฺณมคฺคาวติณฺโณอตุริตมภิคนฺตฺวา โยชนนฺตึสมตฺตํ;

()

ផ្ទៃមេឃបានលាន់ឮខ្ទរខ្ទារដោយសំឡេងតូរ្យតន្ត្រីប្រាំមួយលានប្រាំបីសែនគ្រឿង ហាក់ដូចជាសំឡេងផ្គរលាន់ ព្រះអង្គទ្រង់យាងចុះកាន់ផ្លូវដែលពោរពេញដោយផ្កាមានក្លិនក្រអូបដែលគេបូជាហើយ យាងទៅដោយមិនប្រញាប់ប្រញាល់ អស់ចម្ងាយប្រមាណសាមសិបយោជន៍។

๙๐.

៩០.

วิมลสลิลปุณฺณํ เผณมาลาภิกิณฺณํวิกจกมลราชึ ตุงฺคกลฺโลลราชึ,สสิรตรสมีรํ วาฬุกากิณฺณติรํสมุปคมิ อโนมานามคงฺคํ สวีโร;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏ក្លាហាន បានយាងទៅដល់ស្ទឹងឈ្មោះអនោមា ដែលពេញដោយទឹកដ៏ថ្លាស្អាត ពោរពេញដោយពពុះទឹក មានជួរផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ មានរលកទឹកដ៏ខ្ពស់ មានខ្យល់បក់មកត្រជាក់ស្រួល និងមានឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្អាត។

๙๑.

៩១.

อสิตมณิตลาภา ฉนฺน กา นามิกา’ยํอิติ วรมติ ปุจฺฉิ โส อโนมานทีติ,ตมวทิ ยทิ ตีเร เอตฺถ’หํ ปพฺพเชยฺยํอติวิย สผขลา เม สา อโนมาสิยา’ติ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាប្រសើរ ត្រាស់សួរថា 'ម្នាលឆន្នៈ ស្ទឹងនេះមានពណ៌ដូចជាកែវមណីខ្មៅ តើមានឈ្មោះអ្វី?' ឆន្នអាមាត្យក្រាបទូលថា 'ឈ្មោះស្ទឹងអនោមា' ព្រះអង្គត្រាស់ថា 'បើអាត្មាអញបួសនៅលើឆ្នេរស្ទឹងនេះ ការបួសរបស់អាត្មាអញនឹងមានផលដ៏ប្រសើរក្រៃលែង'។

๙๒.

៩២.

รวิกุลติลโก โส ปณฺหิยา วาชิราชํสชวมททิ สญฺญํ ตาย อฏฺโฐสภาย,สุวิมลสลิลายา’โนมคงฺคาย ตีเรตรณิริว ฐิโต’สิ อุปฺปติตฺวา ตุรงฺโค;

()

ព្រះអង្គជាតំណក់នៃសូរ្យវង្ស ទ្រង់ប្រទានសញ្ញាដល់អស្សរាជដោយកែងព្រះបាទ សេះនោះក៏លោតរំលងស្ទឹងអនោមាដែលមានទឹកដ៏ថ្លាស្អាត មានទទឹងប្រាំបីឧសភៈ ហើយទៅឈរនៅលើត្រើយម្ខាង ហាក់ដូចជាទូកចម្លង។

๙๓.

៩៣.

สิตปุลินตลฏฺโฐ ติณฺหธารา’สิหตฺโถวิสทมติ สโมฬึ จูฬมาทาย ทฬฺหํ,อลุนิ สิรสิ เสสา ทฺวงฺคุลา นีลเกสาน ตทุปริ ปรูฬฺหา ทกฺขิณาวตฺตยึสุ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់គង់លើឆ្នេរខ្សាច់ដ៏សស្អាត មានព្រះខ័នដ៏មុតក្នុងព្រះហស្ត ទ្រង់ចាប់ព្រះមោលីជាមួយនិងមកុដយ៉ាងមាំ ហើយកាត់ផ្តាច់ទៅ ឯព្រះកេសាពណ៌ខៀវដែលសេសសល់ប្រវែងពីរធ្នាប់លើព្រះសិរសា ក៏មិនដុះវែងជាងនេះទៀតឡើយ ហើយក៏វិលព័ទ្ធទៅខាងស្តាំ។

๙๔.

៩៤.

อภวิ ตทนุรูปํ ทาฐิกา มสฺสุจา’ปิอยมุปริ สจา’หํ ฐาตุ พุทฺโธ ภเวยฺยํ,นภสิ ขิปิ สิขํ ตํ อิจฺจธิฏฺฐาย ธีโรปริภวิย ฐิตา สา เมฆมาลาวิลาสํ;

()

សូម្បីព្រះពុកចង្កានិងព្រះពុកមាត់ ក៏មានប្រវែងសមគួរនឹងព្រះកេសានោះដែរ ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ទ្រង់អធិដ្ឋានថា 'បើអាត្មាអញនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធមែន សូមឲ្យកម្រងសក់នេះស្ថិតនៅលើអាកាសចុះ' រួចទ្រង់គ្រវែងព្រះមោលីនោះទៅលើអាកាស ព្រះមោលីនោះក៏អណ្តែតនៅទីនោះ ឈ្នះនូវភាពល្អនៃជួរមេឃ។

๙๕.

៩៥.

สปทิ สุรปุรมฺหา เทวราชาภิ’คนฺตฺวาตมภิหริย จูฬํ จาริจงฺโคฏเกน,รตนมยมุฬารํ เจติยํ มาปยิตฺถสุรคณมหนียํ ตตฺร จูฬามณินฺติ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ស្តេចទេវតា (ព្រះឥន្ទ្រ) យាងមកអំពីទេវលោក បានទទួលយកព្រះមោលីនោះដោយកោសកែវដ៏ល្អ ហើយបានសាងសង់ព្រះចេតិយដ៏ប្រសើរធ្វើដោយរតនៈ ឈ្មោះថា 'ចូឡាមណីចេតិយ' ជាទីបូជានៃពួកទេវតា ក្នុងទីនោះឯង។

๙๖.

៩៦.

วิธิรภวิ สหาโย โย ฆฏิการนาโมอททิ สมณกปฺปํก โส กปริกฺขารมสฺส,คหิตสมณเวโส ปุพฺพพุทฺธา’ว นาโถนภสิ ขิปิ นิวตฺถํ สาฏกํ สํหริตฺวา;

()

ព្រះព្រហ្មជាសម្លាញ់ដែលមាននាមថា ឃដិការៈ បានប្រគេនបរិក្ខារដ៏គួរដល់សមណៈដល់ព្រះអង្គ ព្រះលោកនាថទ្រង់គ្រងសមណវេស (គ្រឿងស្លៀកដណ្តប់នៃសមណៈ) ដូចព្រះពុទ្ធមុនៗ ហើយទ្រង់បត់សំពត់សាដកដែលទ្រង់ស្លៀកនោះ គ្រវែងទៅលើអាកាស។

๙๗.

៩៧.

ตมภิหริย ทุสฺสํ ปกฺขิปิตฺวา สมุคฺเครตนมยมตุลฺยํ โยชนทฺวาทสุจฺจํ,อกริ ปรหิตตฺถํ พฺรหฺมโลเกก วิธาตามกุฏมณิมริจีจุมฺพิยํ เจติยํโส;

()

ព្រះព្រហ្មក្នុងព្រហ្មលោក បាននាំយកសំពត់នោះទៅដាក់ក្នុងកោដ្ឋដ៏វិចិត្រដែលធ្វើដោយរតនៈ រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន មានកម្ពស់ ១២ យោជន៍ ហើយបានកសាងចេតិយ (ទុស្សចេតិយ) ដែលប៉ះដោយរស្មីនៃកែវមណីលើមកុដ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក។

๙๘.

៩៨.

ปิตุนรปติโน ตฺวํ ภุสณาทีนิ ทตฺวาอิติ มม วจเนนา’โรคฺยมาโรจยสฺสุ,สจิวมนุปลพฺภา’ ทานิ ปพฺพชฺชิตุํ เตปหิณิ หยสหายํ โอวทิตฺวาน ฉนฺนํ;

()

ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់ប្រៀនប្រដៅឆន្នអាមាត្យរួចហើយ ទ្រង់បញ្ជូនត្រឡប់ទៅវិញជាមួយសេះជាសម្លាញ់ ដោយព្រះតម្រាស់ថា «អ្នកចូរនាំយកគ្រឿងអលង្ការទាំងឡាយនេះ ទៅថ្វាយព្រះវររាជបិតា ហើយចូរទូលថ្វាយសេចក្តីសុខសប្បាយរបស់ខ្ញុំតាមពាក្យរបស់ខ្ញុំចុះ ឥឡូវនេះ មិនមានឱកាសសម្រាប់អ្នកដើម្បីបួសជាមួយខ្ញុំទេ»។

๙๙.

៩៩.

ปฏิปถมวติณฺโณ คนฺตุกาโม สรฏฺฐํธรณิปติวิโยคา โสกนิพฺพิทฺธคตฺโต,ตุรคปติ จวิตฺวา กนฺถโก เทวปุตฺโตภวิ กนกวิมาเน ตงฺขเณตาวตึเส;

()

សេះកណ្ឋកៈជាស្តេចសេះ កាលចុះកាន់ផ្លូវត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះនគរវិញ មានរាងកាយត្រូវសោកសង្រេងចាក់ដោតព្រោះការព្រាត់ប្រាសចាកព្រះភូមិបាល ក៏បានធ្វើកាលកិរិយាទៅកើតជាទេវបុត្រក្នុងវិមានមាស ក្នុងឋានតាវតឹង្ស ក្នុងខណៈនោះឯង។

๑๐๐.

១០០.

สกลวนสุรานํ อญฺชลิมญฺชริหิมหิตญฺจรณปีโฐ เยน ปพฺพชฺชิโต โส,ตทวสริอโนมานามนชฺชา สมีเปวนมนุปิยนามํ อมฺพรุกฺขาภิรามํ;

()

ព្រះពោធិសត្វអង្គនោះ ដែលមានវល្លិគឺអញ្ជលីនៃទេវតាទាំងឡាយក្នុងព្រៃទាំងពួងបូជាហើយ កាលដែលទ្រង់បួសរួចហើយ ក៏បានស្តេចទៅកាន់ព្រៃស្វាយដ៏គួរជាទីរីករាយ ឈ្មោះអនុបិយវ័ន ជិតឆ្នេរស្ទឹងអនោមា។

๑๐๑.

១០១.

โส นิกฺขมฺม อภินฺนขตฺติยกุลา เนกฺขมฺม ธมฺมาลโยโภคกฺขนฺธมุฬารจกฺกรตนํ อุจฺจารภารํ วิย,โอหายา’นุปิยมฺพนามวิปิเน สตฺตาหมชฺฌาวสํปพฺพชฺชาปฏิลาภสมฺภวสุขํ เวเทสิ พุทฺธงฺกุโร;

()

ព្រះពុទ្ធង្កុរនោះ ទ្រង់យាងចេញចាកខត្តិយត្រកូលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ស្វែងរកធម៌ជាគ្រឿងចេញចាកទុក្ខ ទ្រង់លះបង់គំនរភោគសម្បត្តិ និងចក្ករតនៈដ៏ឧត្តម ដូចជាលះបង់នូវគំនរលាមក ហើយទ្រង់គង់នៅក្នុងព្រៃស្វាយឈ្មោះអនុបិយវ័នអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ ទ្រង់សោយសុខដែលកើតអំពីការបានបួស។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเร นิทาเน มหาภินิกฺขมน ปวตฺติปริทีโป ทสโม สคฺโค.

សូមបញ្ចប់សគ្គៈទី ១០ ឈ្មោះមហាបភិនិក្ខមនប្បវត្តិបរិទីបនៈ ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីជនទាំងឡាយឱ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទៈ ដោយប្រការដូច្នេះ។

๑.

១.

มนฺทานิเลริตตรุสณฺฑมณฺฑิเตตสฺมึ ตโปวนคหเณ ตโปธโน,ภุตฺวา (ปภาวติ) วนเทวตา ยถาทิพฺพํ สุขํ สุขมนคาริยํ ตโต;

()

ព្រះតបស្វី (ព្រះពោធិសត្វ) នោះ កាលគង់នៅក្នុងព្រៃតបៈដ៏ញឹកស្មៅ ដែលលម្អដោយជួរឈើត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗ ទ្រង់សោយនូវសុខដ៏ជាទិព្វ និងសុខកើតអំពីភាពជាអ្នកមិនមានផ្ទះ (អនគារិយសុខ) ដូចជាទេវតាក្នុងព្រៃ ក្នុងទីនោះ។

๒.

២.

โย เสนิโย นรปติ มาคโธ ตทายสฺมึ ปุเร วสติ ปุรงฺคภาสุเร,ราชคฺคหํ ตมหิปเวสนตฺถิโกอทฺธานโมสริ สมตึสโยชนํ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ប្រាថ្នានឹងស្តេចចូលទៅកាន់ក្រុងរាជគ្រឹះនោះ ដែលជាទីគង់នៅនៃព្រះបាទសេនិយពិម្ពិសារជាស្តេចមគធៈ ក្នុងសម័យនោះ ជាបុរីដ៏រុងរឿងដោយស្រីក្រមុំ ទ្រង់បានយាងកាត់ចម្ងាយផ្លូវ ៣០ យោជន៍។

๓.

៣.

จกฺกงฺกิตสฺสิริจารโณ สุสญฺญโมทีฆญฺชสํ วสิ ตทเหน เขปยํ,ราชคฺคหํ กปุรวรมินฺทิราลยํสมฺปาวิสิ ชิตคชราชคามิ โส;

()

ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកសង្រួមយ៉ាងល្អ មានព្រះបាទប្រកបដោយសិរីមានរូបចក្រ ទ្រង់បានយាងកាត់ផ្លូវឆ្ងាយអស់មួយថ្ងៃនោះ ហើយបានស្តេចចូលទៅកាន់ក្រុងរាជគ្រឹះដ៏ប្រសើរ ដែលជាទីលំនៅនៃសិរី ដោយលីលាដូចជាស្តេចដំរីដ៏មានជ័យ។

๔.

៤.

อินฺทาสุธาวลิวลยิกโต มหา-มคฺคมฺหิ ชงฺคมฺมณิปพฺพโตริว,ขตฺตึสลกฺขณสมลงฺกโต มหา-วีโร ตโปนิธิ ยุคมตฺตทสฺสโน;

()

ព្រះមហាវីរៈជាខុមទ្រព្យនៃតបៈ ទ្រង់លម្អដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ ទ្រង់ទតមើលត្រឹមមួយនឹមនង្គ័ល យាងទៅលើផ្លូវធំដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយកំផែងកំបោរពណ៌ស ដូចជាភ្នំកែវមណីដ៏មានជីវិតកំពុងដើរ។

๕.

៥.

โพธาปยํ พุธชนมานสมฺพุเชอวฺหาปยํ ปถิกชน’กฺขิปกฺขิโน,วิมฺหาปยํ นิชสิริยา สเทวเกตสฺมึ ปุเร จริ สปทานจาริกํ;

()

ទ្រង់ញ៉ាំងចិត្តដូចជាផ្កាឈូកនៃអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយឱ្យរីក ទ្រង់ទាក់ទាញភ្នែកដូចជាសត្វស្លាបនៃអ្នកដំណើរទាំងឡាយ ទ្រង់ញ៉ាំងលោកព្រមទាំងទេវតាឱ្យអស្ចារ្យដោយសិរីរបស់ព្រះអង្គ ហើយទ្រង់ត្រេចទៅដើម្បីបិណ្ឌបាតតាមលំដាប់ផ្ទះក្នុងក្រុងនោះ។

๖.

៦.

ปิณฺฑาย คจฺฉติสติ รูปทสฺสน-ปพฺยาวฏา’ขิลชนตาย โคตเม,สงฺโฆภิตา’สุรมิสเรหิ สา ปุริปตฺเต ยเถว’สุรปุริ ปุรินฺทเท;

()

កាលព្រះគោតមស្តេចទៅដើម្បីបិណ្ឌបាត មហាជនទាំងឡាយខ្វល់ខ្វាយតែនឹងការមើលរូបកាយរបស់ព្រះអង្គ ឯព្រះនគរនោះក៏មានសេចក្តីជ្រួលច្របល់ ដូចជាអសុរៈបុរីដែលត្រូវព្រះឥន្ទ្រយាងមកដល់ដូច្នោះ។

๗.

៧.

ขตฺตึสลกฺขณสุรจาปภาสุเรรูปมฺพเร วรปุริสสฺส คจฺฉโต,โลกสฺส โลจนสกุณาวลิตทาอนฺตํ นปาปุณิ ปริสงฺกมนฺตีปิ;

()

កាលព្រះមហាបុរសយាងទៅ រូបកាយរបស់ព្រះអង្គរុងរឿងដូចជាឥន្ទធនូប្រកបដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ ហ្វូងភ្នែកដូចជាសត្វស្លាបនៃសត្វលោកទាំងឡាយ ទោះបីហើរក្រឡឹងជុំវិញ ក៏មិនអាចដល់ទីបំផុតនៃសម្រស់នោះបានឡើយ។

๘.

៨.

มญฺชีรปิญฺชรกร กนฺธรามณิ-เกยูรภาสุรจรณา สิริมโต,สีมนฺตินี ปรมสิรึ วิปสฺสิตุํธาวึสุ นิชฺชิตกลหํสกามินี;

()

ពួកស្ត្រីដែលមានដំណើរលឿនជាងហង្សញី បានរត់ទៅដើម្បីមើលសិរីដ៏ឧត្តមរបស់ព្រះមានសិរីអង្គនោះ ទាំងមានកងជើង កងដៃ កងក និងកងកដៃ ភ្លឺផ្លេកៗ។

๙.

៩.

นาริชนา มหิตุมิวา’ภิคจฺฉโตรูปินฺทิราย’ นิมิสโลจนุปฺปเล,ธมฺมิลฺลเวลฺลิตภุชจมฺปกาวลีธาวึสุ ปีวรกุจหารปีฬิตา;

()

ពួកស្រីៗមានភ្នែកមិនប៉ប្រិចដូចជាផ្កាឈូក សម្លឹងមើលសម្រស់រូបកាយរបស់ព្រះអង្គដែលយាងមក ហាក់ដូចជាចង់បូជា ពួកគេមានសក់របូតរញ៉េរញ៉ៃ មានដៃដូចជាកម្រងផ្កាចំប៉ា បានរត់ទៅទាំងទ្រូងដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ និងខ្សែកកកិតគ្នា។

๑๐.

១០.

นิสฺสาสินี สมชลพินฺทุจุมฺพิต-วตฺตมฺพุชา สิถิลิตกาสิกมฺพรา,กาจิตฺถิโย สมณมุทิกฺขิตุํ ปเถธาวนฺติโย กิมุปติสงฺกิยา’ภวุํ;

()

ស្ត្រីខ្លះដកដង្ហើមធំ មានមុខដូចជាផ្កាឈូកត្រូវតំណក់ញើសផ្ដិតផ្ដង មានសំពត់កាសិកពស្ត្រារបូតរលុង កាលដែលរត់ទៅតាមផ្លូវដើម្បីមើលព្រះសមណៈ តើពួកគេមិនត្រូវបានគេសង្ស័យ (ថាឆ្កួត) ទេឬអ្វី?

๑๑.

១១.

อุคฺฆาฏิตา’สิตมณิสิหปญฺชรารามาปสาริตวทนมฺพุชาก วสึ,ทฏฺฐุํ ปภุชนภวเนสุ ตงฺขเณมนฺทากินิสรสิวิลาสมาหรุํ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពួកស្ត្រីដ៏ស្រស់ស្អាតក្នុងប្រាសាទនៃអ្នកមានទ្រព្យ បានបើកបង្អួចកែវមណីពណ៌ខ្មៅ ហើយលូកមុខដូចជាផ្កាឈូកចេញមកក្រៅដើម្បីមើលព្រះមុនី ធ្វើឱ្យប្រាសាទទាំងនោះមានសម្រស់ដូចជាស្រះមន្ទាកិនី (ដែលពោរពេញដោយផ្កាឈូក)។

๑๒.

១២.

อุจฺฉงฺคโตปติตสุตา’ภิรูปิโนรูปปฺปลมฺหิตหทยาก ปูรีวธู,ปสฺสนฺติโย ปถิกชนสฺสหตฺถเคนากํสุ กึ อธิกรณา’ธิโรปณํ;

()

ពួកស្រីក្រមុំក្នុងក្រុងដែលមានចិត្តលង់នឹងសម្រស់របស់ព្រះអង្គ រហូតដល់ធ្លាក់កូនពីលើភ្លៅ កាលដែលសម្លឹងមើលព្រះអង្គ តើពួកគេមិនបានធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ការងារដែលនៅក្នុងដៃរបស់ពួកគេទេឬអ្វី?

๑๓.

១៣.

เอเก ชนา ยติปติรูปทสฺสน-โกตุหฬา สกปฏิภานมพฺรวุํ,สีมนฺตินี มนกุมุทานิ โพธยํปตฺโต’ตฺย’ยํ ปกตินิสาปตีนุโข;

()

ជនខ្លះដែលមានសេចក្តីងឿងឆ្ងល់ក្នុងការមើលរូបកាយរបស់ព្រះសង្ឃរាជ ក៏និយាយតាមប្រាជ្ញាស្មារតីរបស់ខ្លួនថា «ព្រះចន្ទដែលជាម្ចាស់នៃរាត្រីតាមធម្មជាតិ បានយាងមកដល់ហើយឬហ្ន៎ ដើម្បីញ៉ាំងចិត្តដូចជាផ្កាឈូករបស់ស្ត្រីទាំងឡាយឱ្យរីក?»

๑๔.

១៤.

สุตฺวาน ตํ สกลกลานฺตโรปคํพิมฺพํ ตทงฺกิตหริณงฺกมมฺพเร,ตุมฺเห นปสฺสถ หิมรํสิโน อิติคพฺพาภิชปฺปิตวจนา’ปเรชนา;

()

ជនដទៃទៀតឮពាក្យនោះហើយ ក៏និយាយដោយពាក្យមានមោទនភាពថា «អ្នករាល់គ្នាមិនឃើញព្រះចន្ទដែលមានរស្មីត្រជាក់ មានរូបទន្សាយជាសម្គាល់ ស្ថិតនៅលើអាកាសទេឬអ្វី?»

๑๕.

១៥.

อจฺเฉรปงฺกชวิสรานิ จินฺติยสญฺจุมฺพิตุํ ปุรลลนานน’มฺพุเช;

เวโรจโน อิธุปคมา วิรูปิมาอิจฺจพฺรวุํ ปุนรนิสมฺมการิโน;

()

ជនដទៃទៀតដែលមិនបានពិចារណាឱ្យល្អ ក៏និយាយទៀតថា «ព្រះអាទិត្យមានរូបរាងប្លែក បានយាងមកក្នុងទីនេះ ដើម្បីថើបមុខដូចជាផ្កាឈូករបស់ស្រីៗក្នុងក្រុង ព្រោះគិតថាជាហ្វូងផ្កាឈូកដ៏អស្ចារ្យ?»

๑๖.

១៦.

สุตฺวาน ตํ คคนตลงฺคเน’ธุนาเวโรจนสฺส’ภิจรโต นปสฺสถ,จณฺฑาตปํ ถิรปริเวสมมฺพุช-ปาณินฺติ คชฺชิตวจนา’ปเรชนา;

()

ជនដទៃទៀតឮពាក្យនោះហើយ ក៏និយាយដោយសំឡេងខ្លាំងៗថា «អ្នករាល់គ្នាមិនឃើញព្រះអាទិត្យដែលកំពុងចរនៅលើអាកាសឥឡូវនេះទេឬ ដែលមានកម្ដៅខ្លាំង និងមានរស្មីព័ទ្ធជុំវិញយ៉ាងមាំមួននោះ?»

๑๗.

១៧.

อุตฺตุงฺคมนฺทิรมณิจนฺทิกาตเลทิพฺพจฺฉรานิภรมณิหิ วญฺจิโต,เอยา’มราวตินคริติ จินฺติยสกฺโก จเร นนุ สกวาทมปกฺปยุํ;

()

ជនខ្លះទៀតបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនថា «ព្រះឥន្ទ្រត្រូវពួកស្រីៗដ៏ស្រស់ស្អាតដូចជាស្រីអប្សរនៅលើដំបូលប្រាសាទដ៏ខ្ពស់បោកបញ្ឆោត ដោយគិតថាទីនេះជាទីក្រុងអមរវត្តី ទើបទ្រង់យាងមកត្រេចចរក្នុងទីនេះមែនទេ?»

๑๘.

១៨.

สกฺกสฺส ทานววิชยา’ภิลาสิโนปาณิมฺหิ ทิสฺสติ วชิรายุธํ ขรํ,สํวิชฺชเร ทสสตโลจนานิ’ปิโนตาทิโส อยมิติ ตพฺพิปกฺขิโน;

()

ពួកអ្នកជំទាស់នឹងមតិនោះនិយាយថា «ព្រះឥន្ទ្រដែលប្រាថ្នាជ័យជម្នះលើពួកអសុរៈ តែងមានអាវុធវជិរៈដ៏មុតស្រួចនៅក្នុងព្រះហស្ត ហើយទ្រង់ក៏មានព្រះនេត្រមួយពាន់ដែរ ឯព្រះសមណៈនេះមិនមែនដូច្នោះឡើយ។»

๑๙.

១៩.

ยา สาลวตฺย’ธิวจนา’ภิรูปินีสญฺโจทิโต ชิตคิริชาย ตาย โห,เกลาสปพฺพตนิภปณฺฑวาจล-ญตฺตํ วชํ อยมิติอิสฺสโร’พฺรวุํ;

()

ជនខ្លះនិយាយថា «ព្រះឥសូរនេះឯង ត្រូវនាងសាលវតីដ៏មានរូបឆោមលោមពណ៌ ដែលឈ្នះនាងឧមា (បុត្រីភ្នំ) ជម្រុញហើយ ទើបយាងទៅកាន់ភ្នំបណ្ឌវៈ ដែលមានសណ្ឋានដូចជាភ្នំកៃលាស។»

๒๐.

២០.

ตุมฺเห นปสฺสถ ปรมิสฺสรสฺส กึนคฺคตฺตนํ ปสุสยโน’ปเวสนํ,ปาณึ กปาลกมธิกกฺขิมณฺฑลํอิตฺถํ ปเวทิตวจนา’ปเรชนา;

()

ជនដទៃទៀតពន្យល់ថា «អ្នករាល់គ្និនមិនដឹងទេឬថា ព្រះឥសូរដ៏ជាធំនោះ តែងមានកាយនាក្រត គង់លើស្បែកសត្វ មានលលាដ៍ក្បាលនៅក្នុងដៃ និងមានព្រះនេត្រទីបីនៅលើថ្ងាស? ឯព្រះសមណៈនេះមិនមែនដូច្នោះឡើយ។»

๒๑.

២១.

เอสา’วลมฺพิตปุรขีรนีรธึลกฺขึ สเมกฺขิย นิชลกฺขิสํสโย,ปีตมฺพรํ ปริทหิย’ญฺชเส จรํนารายโน อิติ มติมปฺปยุํ สกํ;

()

ជនខ្លះទៀតបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនថា «ព្រះនារាយណ៍ទ្រង់គ្រងសំពត់ពណ៌លឿង យាងនៅលើផ្លូវនេះ ព្រោះទ្រង់សង្ស័យនឹងនាងលក្ស្មីរបស់ព្រះអង្គ កាលដែលទ្រង់ទតឃើញនាងលក្ស្មីដែលអាស្រ័យនៅក្នុងសមុទ្រទឹកដោះគឺបុរីនេះ។»

๒๒.

២២.

นารายโน กุวลยนีลวิคฺคโหโกปนฺตโร’รคสยนินฺทิราธโน,จกฺกายุโธ’ลฺลสิตกโร’ติวามโนตพฺพาทมทฺทนจตุเร’ตเร ชนา;

()

ជនដទៃទៀតដែលឈ្លាសវៃក្នុងការបដិសេធមតិនោះ និយាយថា «ព្រះនារាយណ៍មានព្រះកាយពណ៌ខៀវដូចផ្កាឈូកខៀវ ផ្ទុំលើគ្រែពស់ មាននាងលក្ស្មីជាទ្រព្យ មានព្រះហស្តកាន់អាវុធចក្រដ៏រុងរឿង និងមានព្រះកាយទាបល្អិត (ក្នុងវាមនអវតារ) ឯព្រះសមណៈនេះមិនមែនដូច្នោះឡើយ។»

๒๓.

២៣.

เวทตฺตยํ วิพุธชนานมานเนสฺว’ชฺฌายตํ วสตินุโข สรสฺสตี,สญฺชาตสํสย ชฏิโต ปิตามโหตสฺสาคเวสนปสุโต’ตฺยุ’ทีรยุํ;

()

ជនខ្លះនិយាយថា «ព្រះព្រហ្មជាបិតាមហៈ កើតសេចក្តីសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំង កំពុងតែស្វែងរកនាងសរស្វតី (ព្រះមហេសី) ដែលតែងតែសូត្រវេទទាំងបីនៅក្នុងមាត់របស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ ទើបយាងមកក្នុងទីនេះ។»

๒๔.

២៤.

สุตฺวาน ตํ สรสิชโยนิโน สทาปาณิมฺหิ วิชฺชติ วรมตฺตโปตฺถกํ,จตฺตาริจานนปทุมานิ ทิสฺสเรคจฺฉํ อยํปน ปุริโส นตาทิโส;

()

ជនដទៃទៀតឮពាក្យនោះហើយ ក៏និយាយថា «ព្រះព្រហ្មដែលកើតអំពីផ្កាឈូក តែងមានសៀវភៅដ៏ប្រសើរនៅក្នុងព្រះហស្តជានិច្ច និងមានព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូកបួន ឯបុរសដែលកំពុងយាងទៅនេះ មិនមែនដូច្នោះឡើយ។»

๒๕.

២៥.

สุทฺโธทนวฺหยวสุธาธิป’ตฺรโชพุทฺโธ ภวิสฺสติ อิติ เวทโกวิทา,โกณฺฑญฺญภุสุรปมุขา ทฺวิชา ตทาปพฺยากรุํ ตนุ พหุภาสเณน กึ;

()

ពួកព្រាហ្មណ៍មានកោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ជាប្រធាន ដែលជាអ្នកចេះដឹងក្នុងវេទ បានព្យាករទុកមកហើយថា «ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ នឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ» តើចាំបាច់និយាយច្រើនធ្វើអ្វីអំពីព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ?

๒๖.

២៦.

อุกฺกณฺฐิโต สกภวนา มหามตีนิกฺขมฺม สตฺตมทิวโสติ วิสฺสุโต,อาปาถคํ นิชสวณญฺชลิหิ โภตํ พฺยปฺปถํ นปิวถ กึ ยถามตํ;

()

ព្រះមហាបណ្ឌិត (ព្រះពោធិសត្វ) ទ្រង់នឿយណាយនឹងព្រះរាជវាំង ហើយស្តេចចេញបួសអស់រយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃហើយ តើអ្នករាល់គ្នាមិនបានផឹកនូវពាក្យសម្តីដ៏ដូចជាទឹកអម្រឹត ដែលមកដល់រន្ធត្រចៀកដោយអញ្ជលីគឺត្រចៀករបស់ខ្លួនទេឬអ្វី?

๒๗.

២៧.

เวทาคตํ วรปุริสงฺคลกฺขณํเทหมฺหิ วิชฺชติ สมณสฺส คจฺฉโต,อนฺธา’ว โภ อปคตรูปทสฺสนาตุมฺเห’ปิ กึ ตลหถ รูปทสฺสนํ;

()

មហាបុរិសលក្ខណៈដែលមកក្នុងក្បួនវេទ តែងមាននៅក្នុងព្រះកាយនៃព្រះសមណៈដែលកំពុងយាងទៅនេះ នែអ្នកទាំងឡាយដ៏ដូចជាមនុស្សខ្វាក់ដែលគ្មានការមើលឃើញរូប តើអ្នករាល់គ្នានៅតែសង្ស័យក្នុងការមើលឃើញរូបនេះទៀតឬអ្វី?

๒๘.

២៨.

นิกฺขมฺม ฉฑฺฑิตวิภโว มหากุลาสุทฺธาสโย สุคหิย ปตฺตจีวรํ,ปพฺพชฺชิยา’นหิรมิโต ภวตฺตเยอตฺถาจรํ อนุฆรมญฺชเส’ธุนา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់យាងចេញចាកមហាត្រកូល លះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ មានព្រះហឫទ័យដ៏បរិសុទ្ធ ទ្រង់កាន់យកនូវបាត្រនិងចីវរយ៉ាងល្អ ទ្រង់មិនត្រេកអរក្នុងភពទាំងបីឡើយ ទ្រង់បួសហើយ ឥឡូវនេះកំពុងយាងទៅតាមចន្លោះផ្ទះដើម្បីប្រយោជន៍។

๒๙.

២៩.

สุทฺโธทนาวนิปติโน วโรรโสเอโส สมุชฺชลสตปุญฺญลกฺขโณ,วฺยาปาริโต กุสลพเลน โพธิยาโหเต’ว โคตมสมโณ นสํสโย;

()

ព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើររបស់ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ ទ្រង់រុងរឿងដោយបុណ្យលក្ខណៈរាប់រយ ទ្រង់ខ្វល់ខ្វាយដើម្បីព្រះពោធិញ្ញាណដោយកម្លាំងនៃកុសល ព្រះអង្គគឺព្រះសមណគោតមពិតប្រាកដ មិនមានសេចក្តីសង្ស័យឡើយ។

๓๐.

៣០.

ทิสฺวา ตโปธนมหิยนฺตมญฺชเสเย มานวา สกสกวาทมปฺปยุํ,ตพฺพาทพนฺธนวินิเวฐนา ปรํอิจฺจาหุ ปณฺฑิตปุริสา ยถาวโต;

()

ពួកបណ្ឌិតបានពោលពាក្យពិតប្រាកដ ដើម្បីដោះស្រាយនូវចំណងនៃពាក្យចចាមអារ៉ាមទាំងឡាយ របស់ពួកមនុស្សដែលបានបញ្ចេញមតិផ្សេងៗគ្នា កាលដែលបានឃើញព្រះតបស្វីយាងទៅតាមផ្លូវ។

๓๑.

៣១.

ทุตา ตทา สุรสิ สมปฺปิตญฺชลีรญฺโญ ตมจฺฉริยปวตฺติมาหรุํ,อทฺทกฺขิ ภุปติ จรมานมญฺชเสปิณฺฑาย’ถพฺพิวริย สิหปญฺชรํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ពួកទូតបានលើកអញ្ជលីទូលថ្វាយរឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យនោះដល់ព្រះរាជា ឯព្រះរាជាក៏បានបើកបង្អួចសីហបញ្ជរ ហើយបានទតឃើញព្រះពោធិសត្វកំពុងយាងទៅតាមផ្លូវដើម្បីបិណ្ឌបាត។

๓๒.

៣២.

นา โค สิยา ปฐมินิมุชฺชนํ ก เรยกฺโข สิยา สหยมทสฺสนํ ก เร,เท โว สิยา คคนตลงฺคณญฺจ เรโปโส สิยา ยทิ ปฏิลทฺธมาห เร;

()

«បើលោកនេះជាណាកៈ (នាគ) នឹងមុជចុះទៅក្នុងផែនដី បើជាយក្ស នឹងបាត់ខ្លួនភ្លាមៗ បើជាទេវតា នឹងហោះទៅលើអាកាស បើជាមនុស្ស នឹងឆាន់ចង្ហាន់ដែលបានមកនោះ។»

๓๓.

៣៣.

ทูเตนุ’สาสิย มคธาธิโป อิติวีมํสิตุํ ปกติมนงฺคหงฺคิโน,ปาเหสิ เต ปทมนุคมฺมุ’ปาคมุํสทฺธึ มหาสมณวเรน ปณฺฑวํ;

()

ព្រះបាទមគធៈទ្រង់បានបង្គាប់ពួកទូតយ៉ាងនេះ ដើម្បីល្បងមើលធម្មជាតិរបស់ព្រះអង្គដែលមានព្រះកាយដ៏ល្អល្អះ ហើយទ្រង់បានបញ្ជូនពួកគេទៅ ពួកទូតទាំងនោះក៏បានដើរតាមដានព្រះបាទរបស់ព្រះមហាសមណៈដ៏ប្រសើរ រហូតដល់ភ្នំបណ្ឌវៈ។

๓๔.

៣៤.

วิกฺขาลยํ มุขกมลํ กุเล กุเลภิกฺขาฏเนน’ ภิหฏมิสฺสโภชนํ,ลทฺธา ชิคุจฺฉิย วสิ ปณฺฑวาจล-จฺฉายาย มารภิ สุนิสชฺช ภุญฺชิตุํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់លុបលាងព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូក ហើយទ្រង់គង់នៅក្រោមម្លប់ភ្នំបណ្ឌវៈ ទ្រង់ចាប់ផ្តើមឆាន់នូវចង្ហាន់លាយឡំគ្នាដែលបានមកពីការត្រេចទៅបិណ្ឌបាតតាមត្រកូលនានា ទាំងមានសេចក្តីខ្ពើមរអើម (ក្នុងដំបូង)។

๓๕.

៣៥.

ภตฺตมฺหี กุกฺกุรวมถูปเม มุหุํอนฺโตทรํ ปวิสติ ธีมโต สติ,อนฺตานิ พาหิรกรณานิ’วา’ภวุํตํโข สหี วสิสนิสมฺปชญฺญวา;

()

កាលដែលចង្ហាន់ដ៏មានសភាពដូចជាក្អួតឆ្កែ កំពុងចូលទៅក្នុងផ្ទៃម្តងហើយម្តងទៀត ព្រះអង្គជាអ្នកមានប្រាជ្ញា មានស្មារតី និងដឹងខ្លួនជានិច្ច ក៏ទ្រង់អត់ធន់នឹងចង្ហាន់នោះ ទោះបីជាពោះវៀនរបស់ព្រះអង្គហាក់ដូចជានឹងលៀនចេញមកក្រៅក៏ដោយ។

๓๖.

៣៦.

ปพฺพชฺชิตํ สุคหิตปตฺตจีวรํทิสฺวา รตึ ปชหิย ราชโภชเน,สิทฺธตฺถ โน ตฺวมภิคมิตฺถ อตฺตนาอตฺตานโมวทิย ปภุญฺชิ โภชนํ;

()

ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់ប្រដៅព្រះអង្គឯងថា «នែសិទ្ធត្ថ អ្នកបានបួសកាន់យកបាត្រនិងចីវរយ៉ាងល្អ លះបង់សេចក្តីត្រេកអរក្នុងភោជនាហាររបស់ស្តេចហើយ តើអ្នកមិនមែនមកបួសដោយខ្លួនឯងទេឬអ្វី?» រួចហើយទ្រង់ក៏សោយចង្ហាន់នោះទៅ។

๓๗.

៣៧.

ทูเตหิ โจทิตหทโย ทยาธโนโส มาคโธ นรปติ เตน ปาวิสิ,เยนา’สิ ปณฺฑวคิริ ภทฺรวาหนํอารุยฺห ทสฺสนรสเฆธโลจโน;

()

ព្រះបាទមគធៈដ៏មានព្រះហឫទ័យប្រកបដោយសេចក្តីអាណិតអាសូរ ត្រូវពួកទូតទូលដាស់តឿនហើយ ទ្រង់ក៏ឡើងគង់លើព្រះរាជយានដ៏ប្រសើរ មានព្រះនេត្រប្រាថ្នាចង់ទតមើលសម្រស់របស់ព្រះអង្គ ហើយបានស្តេចទៅកាន់ទីដែលភ្នំបណ្ឌវៈនោះស្ថិតនៅ។

๓๘.

៣៨.

อญฺญาย สากิยกุลสมฺภวํ วสึราชา ปสิทิย อริเย’ริยาปเถ,มา กาหเส สข อิติ ทุกฺกรํ ขรํรชฺเชน ตํนรปวรํ ปวารยิ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ជ្រាបថាព្រះមុនីនោះប្រសូតក្នុងសាក្យត្រកូល ក៏មានព្រះហឫទ័យជ្រះថ្លានឹងឥរិយាបថដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះអង្គ ហើយទ្រង់បានអារាធនាព្រះមហាបុរសនោះដោយរាជសម្បត្តិ ដោយព្រះតម្រាស់ថា «នែសម្លាញ់ អ្នកកុំធ្វើអំពើដ៏ពិបាកនិងខ្លាំងក្លានេះឡើយ»។

๓๙.

៣៩.

รชฺเชน กึ ตว จตุรณฺณวาวธึรชฺชํ นิชํ ปชหิย อาคตสฺส เม,โพธึ ปพุชฺฌิย ปฐมํ ตถาสติอาคจฺฉตํ มม วิชิตนฺตฺย’โวจ นํ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់តបទៅវិញថា «តើរាជសម្បត្តិរបស់អ្នកមានប្រយោជន៍អ្វីដល់ខ្ញុំ ដែលបានលះបង់រាជសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានមហាសមុទ្រទាំងបួនជាព្រំប្រទល់ហើយមកបួសនោះ? កាលណាខ្ញុំបានត្រាស់ដឹងនូវព្រះពោធិញ្ញាណមុនគេហើយ ខ្ញុំនឹងយាងមកកាន់ដែនដីរបស់អ្នកជាមិនខាន»។

๔๐.

៤០.

ทตฺวา ปฏิสฺสวมถ ภุมิภตฺตุโนโลกสฺส โลจนมณิโตรณากุเล,ทีฆญฺชเส วสิ ฐปิตงฺฆิปงฺกโชอาฬารากํ อิสิปวรํ อุปาวิสิ;

()

លុះទ្រង់ប្រទានសន្យាដល់ព្រះរាជាហើយ ព្រះមុនីទ្រង់បានដាក់ព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូកនៅលើផ្លូវឆ្ងាយ ហើយបានស្តេចទៅជួបនឹងអាឡារតាបសដ៏ប្រសើរ។

๔๑.

៤១.

ปตฺวาน กึ กุสลคเวสิ โส วสิอาฬารกํ วิรชมุฬารฌายินํ,อิจฺฉามหนฺติ’สิ ตว สนฺติเก’ธุนาธมฺมํ สมาจริตุมิธาคโต พฺรุวิ;

()

ព្រះមុនីជាអ្នកស្វែងរកកុសល លុះស្តេចទៅដល់អាឡារតាបសដ៏មានធូលីប្រាសចេញហើយ មានឈានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក៏មានព្រះតម្រាស់ថា «បពិត្រលោកតាបស ខ្ញុំប្រាថ្នានឹងប្រព្រឹត្តធម៌ក្នុងសំណាក់របស់លោក ឥឡូវនេះខ្ញុំបានមកដល់ទីនេះហើយ»។

๔๒.

៤២.

สุตฺวาน ตํ ตติยมรูปิกํ วสิฌานํ วิยากริ ปฏิลทฺธมตฺตนา,ขิปฺปํ ตโปนิธิปคุณํ อกาสิ ตํธมฺมํ สกาจริยนยา’วลมฺพิย;

()

អាឡារតាបសឮពាក្យនោះហើយ ក៏បានសម្តែងនូវអរូបឈានទីបី (អាកិញ្ចញ្ញាយតនឈាន) ដែលខ្លួនបានសម្រេច ឯព្រះពោធិសត្វជាខុមទ្រព្យនៃតបៈ ក៏បានធ្វើឈាននោះឱ្យស្ទាត់ជំនាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយអាស្រ័យតាមវិធីរបស់គ្រូនោះ។

๔๓.

៤៣.

นา’ยํ วสิ ตนุตรสทฺธยา มมํธมฺมํ สยํ สมธิคตํ วิยากเร,โคสามิโก ยถริว ปญฺจโครสํอทฺธาผลํ อนุภวตีติ ตินฺติย;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «លោកតាបសនេះ មិនមែនមានត្រឹមតែសទ្ធាបន្តិចបន្តួចហើយមកសម្តែងធម៌ដែលខ្លួនបានសម្រេចដោយខ្លួនឯងនោះទេ គាត់ពិតជាបានទទួលផលនៃធម៌នោះពិតប្រាកដ ដូចជាម្ចាស់គោដែលបានបរិភោគទឹកដោះទាំងប្រាំដូច្នោះឯង»។

๔๔.

៤៤.

กาลาม ทฺเว อธิคตฌานสมฺภวํตฺวํ ยาวตาสุข มนุโภสิ มํ วท,ปุฏฺฐสฺส ตสฺสิ’ติ นจกิญฺจิ ภาวิยํอากิญฺจนํ อวจ อกิญฺจนาลโย;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់សួរថា «បពិត្រលោកកាលាមៈ សូមលោកប្រាប់ខ្ញុំចុះ លោកបានសោយសុខដែលកើតអំពីឈានដែលបានសម្រេចនោះត្រឹមណា?» កាលដែលត្រូវសួរយ៉ាងនេះ អាឡារតាបសក៏បានឆ្លើយតបអំពីអាកិញ្ចញ្ញាយតនឈាន (សភាវៈដែលគ្មានអ្វីបន្តិចបន្តួច)។

๔๕.

៤៥.

สํวิชฺชเร มมปกิ อิมสฺสิ’เว’สิโนสทฺธาสตีวีริยสมาธิพุทฺธิโย,เอวํ วิตกฺกิย นจิรํ กตุสฺสโหฌานํ ลภี ตตียมรูปิกํ วสี;

«សទ្ធា សតិ វីរិយ សមាធិ និងបញ្ញា តែងមានដល់ខ្ញុំអ្នកស្វែងរកនូវកុសលនេះដែរ» ព្រះអង្គទ្រង់ត្រិះរិះយ៉ាងនេះហើយ មិនយូរប៉ុន្មាន ក៏ទ្រង់ធ្វើសេចក្តីព្យាយាម បានសម្រេចអរូបឈានទី ៣ ហើយគង់នៅដោយអំណាចចិត្ត។

๔๖.

៤៦.

ยํ โข ตุวํ วิหรสิ ฌาตมปกฺปิโตสมฺปชฺช สมฺปติ วิหรามหนฺติ ตํ,อาฬาริ’สิ วรปุริเสน สาวิโตลาภา’วุโสตฺยวจ สุลทฺธมาวุโส;

ព្រះមហាបុរសបានទូលអាឡារតាបសថា «ធម៌ណាដែលលោកម្ចាស់បានដឹងច្បាស់ សម្រេចហើយរស់នៅ ខ្ញុំក៏បានដឹងច្បាស់ សម្រេចហើយរស់នៅនូវធម៌នោះដែរ»។ អាឡារតាបសជាម្ចាស់ កាលបើព្រះមហាបុរសពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏ពោលថា «ម្នាលអាវុសោ ជាលាភរបស់ពួកយើង ម្នាលអាវុសោ ពួកយើងបានល្អហើយ»។

๔๗.

៤៧.

ชานามิ ปาวจนมหํ ยถา ตุวํชานาสิ ปาวจนมหํ ยถา ตุวํ,ตฺวํ ตาทิโส อหมปิ ยาทิโส ภเวตฺวํ ยาทิโส อหมปกิ ตาทิโส ภเว;

«ខ្ញុំដឹងច្បាស់នូវធម៌យ៉ាងណា លោកក៏ដឹងច្បាស់នូវធម៌យ៉ាងនោះដែរ លោកដឹងច្បាស់នូវធម៌យ៉ាងណា ខ្ញុំក៏ដឹងច្បាស់នូវធម៌យ៉ាងនោះដែរ លោកយ៉ាងណា ខ្ញុំក៏យ៉ាងនោះ ខ្ញុំយ៉ាងណា លោកក៏យ៉ាងនោះដែរ»។

๔๘.

៤៨.

เอหา’วุโส สมณ มยํ อุโภ ชนากาหามิ’โต ปริหรณํ คณสฺสิ’ทํ,วตฺวาน อาจริยสมานโก สกํสิสฺสํ อกา ตมสมมตฺตนา สมํ;

()

«ម្នាលអាវុសោ មកចុះ ពួកយើងទាំងពីរនាក់ នឹងជួយគ្នាគ្រប់គ្រងក្រុមនេះ» អាឡារតាបសពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏បានតាំងសិស្ស (ព្រះពោធិសត្វ) ដែលរកបុគ្គលស្មើគ្មាន ឲ្យមានឋានៈស្មើនឹងខ្លួន ដែលជាគ្រូ។

๔๙.

៤៩.

ธมฺโมปฺย’ยํ นภวติ นิพฺพิทาย วาโพธายวา นวุปสมาย เกวลํ,อารุปฺปภุมิยมุปปตฺติยา สิยาอิจฺจานลงฺกริย ตโต อปกฺกมิ;

()

«ធម៌នេះ មិនប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីសេចក្តីនឿយណាយ ដើម្បីសេចក្តីត្រាស់ដឹង ឬដើម្បីសេចក្តីរំលត់ទុក្ខឡើយ គ្រាន់តែប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីកើតក្នុងអរូបភូមិប៉ុណ្ណោះ» ព្រះពោធិសត្វមិនសព្វព្រះហឫទ័យនឹងធម៌នោះ ក៏ទ្រង់ចៀសចេញពីទីនោះទៅ។

๕๐.

៥០.

กาลมโต อุปริวิเสสมุทฺทโกชญฺญา’ตฺย’ยํ สุมริย รามปุตฺตโก,ปตฺวา’สฺสมํ สมธิคตํ ตฺวยา’ป’หํธมฺมํ สมาจริตุมิธาคโต’พฺรุวิ;

()

ព្រះពោធិសត្វចៀសចេញពីទីនោះហើយ ទ្រង់នឹកឃើញដល់ឧទ្ទកតាបស រាមបុត្ត ដែលប្រហែលជាដឹងនូវធម៌ដ៏វិសេសខ្ពង់ខ្ពស់ឡើងទៅទៀត ទើបស្តេចទៅដល់អាស្រមរបស់ឧទ្ទកតាបសនោះ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «ខ្ញុំមកទីនេះ ដើម្បីប្រព្រឹត្តធម៌ដែលលោកបានសម្រេចហើយ»។

๕๑.

៥១.

ญตฺวา สกาจริยมตญฺหิ พุทฺธิมาธมฺมญฺจเร มม สมโย จ ตาทิโส,วตฺเว’วมุทฺทกวสิ ขิปฺปมตฺตโนสิกฺเขสิ ปาวจนปเถ ตโปธนํ;

()

ព្រះពោធិសត្វមានប្រាជ្ញា ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលទ្ធិរបស់គ្រូនោះ ហើយទ្រង់ប្រព្រឹត្តធម៌ ដោយព្រះតម្រិះថា «លទ្ធិរបស់ខ្ញុំក៏ដូចជាលទ្ធិនោះដែរ» ឧទ្ទកតាបសពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏បានបង្រៀនព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានតបៈ ឲ្យសិក្សាក្នុងផ្លូវនៃធម៌របស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

๕๒.

៥២.

สทฺธาย มํ สกสมยา’นุสาสโกอทฺธา สมาธิชผลมาหเร’ตฺย’ยํ,จินฺตาปโร วรปุริโส อรูปิกํฌานํ วลญฺชสิ กตมนฺตฺย’ปุจฺฉิ นํ;

()

ព្រះមហាបុរសទ្រង់ត្រិះរិះថា «គ្រូអ្នកប្រដៅលទ្ធិរបស់ខ្លួននេះ តែងនាំមកនូវផលដែលកើតអំពីសមាធិដោយសទ្ធាជាប្រាកដ» ទើបទ្រង់សួរឧទ្ទកតាបសនោះថា «លោកសម្រេចអរូបឈានដល់កម្រិតណា ទើបប្រកាសថាបានសម្រេច?»។

๕๓.

៥៣.

สุตฺวา ตมุทฺทกวสิ สนฺตมานโสสนฺตํหิ’ทํ ปรมมิทนฺติ ภาวิยํ,สามํ วลญฺชนกมรูปภุมิกํฌานํ จตุตฺถกมวิกมฺปมาหรี;

()

ឧទ្ទកតាបសមានចិត្តស្ងប់ កាលបើបានស្តាប់ពាក្យនោះហើយ ក៏បានប្រកាសប្រាប់នូវអរូបឈានទី ៤ (នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនឈាន) ដែលមិនញាប់ញ័រ ជាធម៌ស្ងប់ ជាធម៌ឧត្តម ដែលខ្លួនបានសម្រេច និងធ្លាប់សេពដោយផ្ទាល់ខ្លួន។

๕๔.

៥៤.

สํวิชฺชเร มมปิ มโนนิเกตเนสทฺธาทิสคฺคุณรตนานิ’มสฺสิ’ว,เอวํสรํ นจิรมรูปิกํ วสิฌานํ ลภี วีริยพเลนวา’นฺตมํ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់រំលឹកថា «រតនៈគឺគុណធម៌មានសទ្ធាជាដើម ក៏មាននៅក្នុងចិត្តរបស់តថាគត ដូចជាមាននៅក្នុងចិត្តរបស់តាបសនេះដែរ» កាលទ្រង់រំលឹកយ៉ាងនេះ មិនយូរប៉ុន្មាន ដោយកម្លាំងនៃសេចក្តីព្យាយាម ក៏បានសម្រេចអរូបឈានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ហើយគង់នៅ។

๕๕.

៥៥.

ลทฺธํ ตยา ยมธิคตนฺติ ตมฺมยาอาโรจิเต สมณ วเร’สิปุงฺคโว,อมฺเห คณํ สุปริหรามุ’โภ’ติมํวตฺวา ตมาจริยธุเรน มานยิ;

()

កាលបើព្រះពោធិសត្វដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ប្រកាសថា «ម្នាលអាវុសោ ធម៌ណាដែលលោកសម្រេចហើយ ធម៌នោះខ្ញុំក៏សម្រេចបានដែរ» ឧទ្ទកតាបសក៏ពោលថា «ពួកយើងទាំងពីរនាក់ នឹងជួយគ្នាគ្រប់គ្រងក្រុមនេះ» ហើយបានបូជាព្រះពោធិសត្វដោយតាំងទុកក្នុងឋានៈជាគ្រូ។

๕๖.

៥៦.

นา’ยํ ปโถ ภวปริมุตฺติยา สิยาอทฺธาภเว มมปกิ ภวคฺคปตฺติยา,เอวํ ววตฺถิตหทโย มหาทโยนิพฺพิชฺชโส ตทปคโต’นลํอิติ;

()

ព្រះពោធិសត្វមានព្រះហឫទ័យប្រកបដោយមហាករុណា ទ្រង់សម្រេចក្នុងព្រះហឫទ័យថា «ផ្លូវនេះ មិនមែនជាផ្លូវដើម្បីរួចផុតចាកភពឡើយ តែប្រាកដជាប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីដល់នូវភវគ្គ (ភពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត) ប៉ុណ្ណោះ» ព្រះអង្គមិនសព្វព្រះហឫទ័យ ក៏ទ្រង់ចៀសចេញពីទីនោះទៅ ដោយព្រះតម្រិះថា «ធម៌នេះមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ»។

๕๗.

៥៧.

โมกฺเขสโก ชิตวรวารณกฺกโมเอโกจรํ วสิ มคเธสุ จาริกํ,เสนานิวิสฺสุนฺนิคโม ยหึสิยาตํ ตาปสาลยมุรุเวลโมสริ;

()

ព្រះពោធិសត្វអ្នកស្វែងរកមោក្ខធម៌ មានលំនាំយាងទៅដូចជាដំរីដ៏ប្រសើរដែលឈ្នះសឹក ទ្រង់យាងទៅកាន់ចារិកតែមួយព្រះអង្គឯងក្នុងដែនមគធៈ ហើយបានស្តេចទៅដល់ឧរុវេលាប្រទេស ដែលជាទីតាំងនៃនិគមឈ្មោះសេនានិគម ជាទីលំនៅដ៏សមគួរដល់ពួកតាបស។

๕๘.

៥៨.

อทฺทกฺขิ โส หริณวิหงฺคมากุลํมนฺทานิเลริตตรุสณฺฑมณฺฑิตํ,เนรญฺชราสลิลปวาหสิตลํปาสาทิกํ ปรมตโปวนํ ตหึ;

()

ព្រះអង្គបានទតឃើញព្រៃតបៈដ៏គួរឲ្យជ្រះថ្លា និងជាទីខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៅទីនោះ ដែលពេញទៅដោយពួកម្រឹគ និងបក្សី តុបតែងដោយចង្កោមឈើដែលត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗ មានទឹកហូរត្រជាក់នៃស្ទឹងនេរញ្ជរា។

๕๙.

៥៩.

อนฺโตชฏํ ชฏิลชฏา’ลิวุมฺพิต-ปาทมฺพุโช วิชฏยิตุํ ฆฏํ วสี,อตฺตาหิตาปนปฏิปตฺติยา ตหึวิชฺชาธเร ชฏิลวเร ปสาทยี;

()

ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកសង្រួម ទ្រង់គង់នៅព្យាយាមដើម្បីដោះស្រាយនូវជដា (សេចក្តីស៊ាំញ៉ាំ) ខាងក្នុង ព្រះបាទាដូចជាផ្កកាឈូករបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានចោមរោមដោយពួកជដិល (តាបសទ្រង់ជដា) ព្រះអង្គធ្វើឲ្យពួកជដិលដ៏ប្រសើរជាអ្នកមានវិជ្ជា ជ្រះថ្លាក្នុងទីនោះ ដោយការប្រតិបត្តិធ្វើខ្លួនឲ្យក្តៅក្រហាយ (តបៈ)។

๖๐. สญฺจาริโต ชนปทจาริกํ ตทา

៦០. ក្នុងកាលនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រេចទៅកាន់ចារិកក្នុងជនបទ...

ปตฺวา ตโปวนมถ ปญฺจวคฺคิยา,

...លុះស្តេចទៅដល់ព្រៃតបៈនោះ ពួកភិក្ខុបញ្ចវគ្គីយ៍...

ภิกฺขุ มหาปุริสมุปฏฺฐหึสุ ตํ

...ក៏បានចូលទៅបម្រើឧបដ្ឋាកនូវព្រះមហាបុរសនោះ...

อารทฺธทุกฺกรกิริยํ ยถาพลํ. ()

...ដែលទ្រង់ផ្តើមធ្វើទុក្ករកិរិយា ទៅតាមកម្លាំងរបស់ខ្លួន។

๖๑. ธีโร’ติทุกฺกรปฏิปตฺติปูรโก

៦១. ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានប្រាជ្ញាខ្ជាប់ខ្ជួន ទ្រង់បំពេញនូវការប្រតិបត្តិដ៏ធ្វើបានដោយកម្រក្រៃលែង...

ทนฺตานิ วีสติทสเนหิ วีสติ,

...ទ្រង់ខាំធ្មេញនឹងធ្មេញទាំង ២០ ជាប់គ្នា...

ตาลุํ นิรุมฺหิย รสนาย เจตสา

...ទ្រង់ភ្ជិតពិតដានពិតានដោយអណ្តាត ហើយយកចិត្ត...

จิตฺตํ นิปีฬยิ ปริตาปยิ ตหึ. ()

...សង្កត់សង្កិនចិត្ត ធ្វើឲ្យក្តៅក្រហាយក្នុងទីនោះ។

๖๒. ปคฺคยฺห มุทฺธนิ พลวา’ติทุพฺพลํ

៦២. ដូចជាបុរសមានកម្លាំង ចាប់ក្បាលបុរសទន់ខ្សោយ...

นิปฺผีฬเย ยถริว ธีมโต ตถา,อตฺตาหิตาปนปสุตสฺส ปคฺฆรุํกจฺฉาทินา’ธีกตรเสทพินฺทโว;

()

...ហើយសង្កត់សង្កិនយ៉ាងណា ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានប្រាជ្ញាក៏ធ្វើការសង្កត់សង្កិនយ៉ាងនោះដែរ កាលដែលព្រះអង្គខំប្រឹងធ្វើខ្លួនឲ្យក្តៅក្រហាយ ញើសក៏ហូរចេញពីក្លៀកជាដើម ជាតំណក់ញើសដ៏ច្រើនលើសលប់។

๖๓. มคฺโคภวตฺย’ยมิติ โพธิสิทฺธิยา

៦៣. ដោយព្រះតម្រិះថា «នេះជាផ្លូវដើម្បីសម្រេចនូវពោធិញ្ញាណ»...

อปฺปาณกํ ปฏิปท มาจรํ จิรํ,วาสํ อกา วสิ มุขโต จ นาสโตอสฺสาสมปฺปฏิปฏิโม’ปรุนฺธิย;

()

...ព្រះអង្គជាអ្នកសង្រួម រកបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ទ្រង់បានគង់នៅអស់កាលជាយូរ ដោយការប្រតិបត្តិនូវអប្បាណកជ្ឈាន (ឈានមិនមានខ្យល់ដកដង្ហើម) គឺទ្រង់ខ្ទប់ខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូល តាមមាត់ និងច្រមុះ។

๖๔.

៦៤.

รุทฺเธสุ เตสฺว’ ปิหิตโสตรนฺธโตวาโต’ภินิกฺขมิ อธิมตฺตนิสฺสโน,กมฺมารคคฺคริมุขโต รโว ภุสํนิคฺคจฺฉเต อภิธมเนน เสยฺยถา;

()

កាលបើខ្យល់ទាំងនោះត្រូវបានខ្ទប់ហើយ ខ្យល់ដែលមានសំឡេងខ្លាំងក្លាក៏ភាយចេញតាមរន្ធត្រចៀកទាំងសងខាង ដូចជាសំឡេងនៃសប់របស់ជាងមាស (ឬជាងដែក) ដែលគេសប់យ៉ាងខ្លាំងដូច្នោះឯង។

๖๕.

៦៥.

ยาเวทนา ขรสิขเรน ชายเรสีสสฺส วิชฺฌนสมเย สุขตฺถิโน,เอวํ ตทา กฐินสิโรรุชา’ภวุํรุทฺธานิลสฺส หิ มุขกณฺณนาสโต;

()

វេទនាទាំងឡាយណាដែលកើតឡើង ក្នុងខណៈដែលគេយកដែកស្រួចមកចាក់ទម្លុះក្បាល យ៉ាងណាមិញ សេចក្តីឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង ក៏កើតមានដល់ព្រះអង្គយ៉ាងនោះដែរ ព្រោះតែការខ្ទប់ខ្យល់មិនឲ្យចេញចូលតាមមាត់ ត្រចៀក និងច្រមុះ។

๖๖.

៦៦.

วาตาภิฆาตนสมเย สุธิมโตสีเส’ภวุํ ปุนรปิสิสเวทนา,ทฬฺเหน โย สิรสิ วรตฺตเกน ยํทฬฺหํ ทเท ยถริว สิสเวฐนํ;

()

មួយវិញទៀត កាលដែលខ្យល់បោកបក់ទៅលើព្រះសិរសានៃព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានប្រាជ្ញា សេចក្តីឈឺក្បាលក៏កើតមានឡើង ដូចជាបុរសមានកម្លាំងយកខ្សែវល្លិ ឬខ្សែស្បែកដ៏មាំ មកចងរឹតក្បាលយ៉ាងណែនដូច្នោះ។

๖๗.

៦៧.

สมฺมา นิรุมฺหิตมุขกณฺณนาสโตธีโร สมีรณมุปรุนฺธิจุ’ตฺตรึ,คพฺภนฺตรํ ขรตรเวทนา’ตุรํวาตา’ภิมนฺถิย ปริกนฺตยุํ ตโต;

()

ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកមានប្រាជ្ញាខ្ជាប់ខ្ជួន កាលបើបានខ្ទប់ខ្យល់មិនឲ្យចេញចូលតាមមាត់ ត្រចៀក និងច្រមុះជាប្រពៃហើយ ក៏ទ្រង់ខ្ទប់ខ្យល់ឲ្យខ្លាំងឡើងថែមទៀត ពេលនោះ ខ្យល់ទាំងឡាយក៏ចូលទៅកូរក្នុងផ្ទៃ (ពោះ) ធ្វើឲ្យចុកសៀត និងចាក់ដោត បណ្តាលឲ្យកើតទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំងក្លា។

๖๘.

៦៨.

โคฆาตโก จตุรตโร วิกตฺตเยกุจฺฉึ ควํ ติขิณวิกนฺตเนน เจ,รุทฺธาติเลห’นริยมคฺคคามิโนชาตา ตถา ขรตร กุจฺฉิเวทนา;

()

ប្រៀបដូចជាអ្នកសម្លាប់គោដ៏ឈ្លាសវៃ យកកាំបិតដ៏មុតទៅវះពោះគោ យ៉ាងណាមិញ ទុក្ខវេទនាក្នុងផ្ទៃយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក៏កើតមានដល់ព្រះអង្គអ្នកប្រតិបត្តិនូវផ្លូវមិនមែនជារបស់ព្រះអរិយៈ ដោយការខ្ទប់ខ្យល់យ៉ាងនោះដែរ។

๖๙.

៦៩.

อปฺปานกํ ปุนรปิ ฌานมาจรํวีโร สมีรณ มุปรุนฺธิ สพฺพถา,จีนฺตุพฺภวํ สกมุขกณฺณนาสคํเตนา’สิ กายิกทรโถ ธิตีมโต;

()

ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកក្លាហាន កាលទ្រង់ប្រតិបត្តិនូវអប្បាណកជ្ឈានម្តងទៀត ក៏ទ្រង់ខ្ទប់ខ្យល់ដែលកើតអំពីចិត្ត ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមមាត់ ត្រចៀក និងច្រមុះ ដោយគ្រប់ប្រការ ហេតុនោះ សេចក្តីចុកស្រពន់ក្នុងព្រះកាយ ក៏កើតមានដល់ព្រះអង្គអ្នកមានសេចក្តីព្យាយាមមាំមួន។

๗๐.

៧០.

ทฬฺหํ อุโภ จรปุริสา มหพฺพลาพาหาสุ คณฺหิย ปุริสํ’ติทุพฺพลํ,องฺคารกาสุยมหิตาปยนฺติเจโส ตาทิสึ อนุภวิ ทุกฺขเวทนํ;

()

ប្រៀបដូចជាបុរសមានកម្លាំងពីរនាក់ ចាប់ដៃបុរសទន់ខ្សោយម្នាក់យ៉ាងជាប់ ហើយយកទៅអាំងលើរណ្តៅរងើកភ្លើងដ៏ក្តៅ យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គក៏បានទទួលរងនូវទុក្ខវេទនាយ៉ាងនោះដែរ។

๗๑.

៧១.

ขิตฺตํ กลิงฺครมิวกาวิเทวตารุทฺธานิลุพฺภวขรเวทนาตุรํ,วีรํ วิโลกิย ปติตํ ตโปวเนปพฺยากรุํก วรปุริโส มโต อิติ;

()

ពួកទេវតាខ្លះ កាលបើបានឃើញព្រះពោធិសត្វជាអ្នកក្លាហាន ដួលសន្លប់ក្នុងព្រៃតបៈ ដូចជាដុំឈើដែលគេបោះចោល ព្រោះតែរងទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែលកើតអំពីការខ្ទប់ខ្យល់ ក៏ពោលថា «ព្រះមហាបុរសសោយទិវង្គតហើយ»។

๗๒.

៧២.

กาลํกโรตฺย’ยมิติ กาจิ เทวตาโนจาหุกึ ตทิตร เทวตา วตํ,อสฺเส’ว โคตมสมณสฺส มาริสาอาโรจยุํ วิหรณมีทิสํอิติ;

()

ទេវតាខ្លះពោលថា «ព្រះសមណគោតមនេះ កំពុងតែធ្វើមរណកាលហើយ» ទេវតាខ្លះទៀតពោលថា «មិនមែនទេ ព្រះអង្គមិនទាន់សោយទិវង្គតឡើយ នេះជាការរស់នៅរបស់ព្រះសមណគោតមដ៏ប្រសើរ»។

๗๓.

៧៣.

ยํนูน’หํ ปฏิปทเหยฺยมายตึอาหารยาปนหรณาย สพฺพโส,เอวํ สจินฺตยิ กรุณาย โจทิตาตา เทวตา ตุวฏุมุเปจฺจ โคตมํ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ត្រិះរិះថា «បើដូច្នោះ តើគួរតែតថាគតប្រតិបត្តិដោយការផ្ដាច់អាហារទាំងស្រុងតែម្ដងឬទេ?» ពេលនោះ ពួកទេវតាដែលត្រូវសេចក្តីអាណិតជម្រុញចិត្ត ក៏បានចូលទៅជិតព្រះសមណគោតមយ៉ាងរហ័ស ហើយ...

๗๔.

៧៤.

อาโรจยุํ ยทิปน นิจฺจโภชโน-ปจฺเฉทนํ สมณตุวํ กริสฺสสิ,กาหาม เต มยมิติโลมกุปโตทิพฺโพชโมกิริย สริรตปฺปณํ;

()

...បានទូលថា «បពិត្រព្រះសមណៈ បើព្រះអង្គនឹងធ្វើការផ្ដាច់អាហារទាំងស្រុងមែននោះ ពួកយើងនឹងស្រោចស្រពនូវឱជារសទិព្វ តាមរន្ធរោមរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីទ្រទ្រង់ព្រះកាយ»។

๗๕.

៧៥.

ฆาสสฺสเฉทนวีริยํ กโรมิ เจยาเปนฺติ ตา มธุร สุธารเสน มํ,เตนา’ภิยาปนวิธิมิจฺฉโต สโตตํโขตปํ นภวติ กึ มุสา มมํ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ត្រិះរិះថា «បើអាត្មាអញធ្វើសេចក្តីព្យាយាមផ្ដាច់អាហារ ហើយពួកទេវតាទាំងនេះ បែរជានាំយកឱជារសទិព្វដ៏ផ្អែមល្ហែមមកទ្រទ្រង់អាត្មាអញទៅវិញ កាលបើអាត្មាអញប្រកាសថាផ្ដាច់អាហារ នោះមិនទៅជាការនិយាយកុហកទេឬ?»។

๗๖.

៧៦.

นาลนฺติ โส กุหนวเสน เทวตา-วิมฺหาปเนติ’ห นิชเทหตปฺปณํ,เอวํ อนุสฺสริย’นุวาสรํ วสีอาหารมาหริ วิรสํ ปริตฺตกํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ត្រិះរិះថា «ការទ្រទ្រង់រាងកាយដោយការបញ្ឆោត និងធ្វើឲ្យពួកទេវតាភាន់ច្រឡំនោះ មិនសមគួរឡើយ» កាលទ្រង់រំលឹកយ៉ាងនេះហើយ ព្រះអង្គជាអ្នកសង្រួម ក៏ទ្រង់សោយតែអាហារបន្តិចបន្តួចដែលមានរសជាតិសាបសូន្យជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

๗๗.

៧៧.

สฺวาเจลโก วิจริกราปเลขโณอาจารมุตฺตฺย’ภวิ นเจหิติฏฺฐิโก,อุทฺทิสฺสกํ อภิหฏกํ นิมนฺตนํนาสาทยิ ปิฏกกโลปิกุมฺภิกํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ទៅជាអ្នកអាក្រាត (ឥតសម្លៀកបំពាក់) ជាអ្នកលិទ្ធដៃ (ក្រោយពេលឆ្អែត) មិនឈរចាំទទួលចង្ហាន់ដែលគេអញ្ជើញ មិនទទួលចង្ហាន់ដែលគេនាំមកប្រគេនចំពោះ មិនទទួលការនិមន្ត មិនទទួលចង្ហាន់អំពីឆ្នាំង ឬក្អម។

๗๘.

៧៨.

โส ทณฺฑมุคฺครมุสเล’ฬกนฺตรํปายนฺติคพฺภินิปนิตีหิ จา’หฏํ,สามกฺขิกาวิสย มุหินฺนเมกิกํสงฺกิตฺติโนทนมปิ นาภิสาทยี;

()

ព្រះអង្គមិនទទួលចង្ហាន់ដែលគេដាក់ក្នុងចន្លោះឈើច្រត់ ចន្លោះអង្រែ ចន្លោះពពែ មិនទទួលចង្ហាន់ដែលគេនាំមកក្នុងខណៈដែលស្ត្រីមានគភ៌ ឬស្ត្រីកំពុងបំបៅកូន មិនទទួលចង្ហាន់ក្នុងទីដែលមានឆ្កែចោមរោម ឬមានរុយរោម និងមិនទទួលភត្តដែលគេធ្វើការណាត់ជួបគ្នាឡើយ។

๗๙.

៧៩.

โสวีรกํ นปิวิ สุรํ นเมรยํสุกฺขามกํ ยทปิ ติโกวิสุทฺธิกํ,โส มจฺฉมํสกวิกตึ ปฏิกฺขิปิอปฺเปกทา ตปสิ นิรามคนฺธิโก;

()

ព្រះអង្គមិនសោយទឹកសាវីរកៈ (ទឹកជ្រក់) មិនសោយសុរា និងមេរ័យ ទោះបីជាទឹកផេះ ឬទឹកកំបោរដែលគេធ្វើឲ្យស្អាតល្អហើយក៏ដោយ ព្រះអង្គទ្រង់បដិសេធនូវត្រី និងសាច់គ្រប់ប្រភេទ ជួនកាលក្នុងពេលធ្វើតបៈ ព្រះអង្គជាអ្នកមិនមានក្លិនឆ្អាបឡើយ។

๘๐.

៨០.

โส สตฺตโตปฺปภุติ กเมน หาปยํยาเวกมาหริ กพลํ พลตฺถิโก,โส สตฺตโตปฺปภุติ กเมน หาปยํเอกํ กุลํ อุปคมิ ยาว ภิกฺขิตุํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ព្រះអង្គជាអ្នកត្រូវការកម្លាំង ទ្រង់បន្ថយអាហារចុះជាលំដាប់ តាំងពី ៧ ពំនូត រហូតដល់សោយតែ ១ ពំនូត ព្រះអង្គទ្រង់បន្ថយការត្រេចទៅបិណ្ឌបាតចុះជាលំដាប់ តាំងពី ៧ ផ្ទះ រហូតដល់ស្តេចទៅសុំតែ ១ ផ្ទះប៉ុណ្ណោះ។

๘๑.

៨១.

เอกาย ทีหิปิ ติจตูหิ ปญฺจหิทินฺนํ ปฏิคฺคหิ ฉหิ ทตฺติสตฺตหิ,เอกาหิกปฺปภุติกมทฺธมาสิกํมูลํ สยํ ปติตผลํ ปภุญฺชิ โส;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ទទួលចង្ហាន់ដែលគេប្រគេនតែ ១ វែក ២ វែក ៣ វែក ៤ វែក ៥ វែក ៦ វែក ឬ ៧ វែក ទ្រង់សោយអាហារតែមួយថ្ងៃម្តង ពីរថ្ងៃម្តង រហូតដល់កន្លះខែម្តង ឬសោយតែមើមឈើ និងផ្លែឈើដែលជ្រុះឯង។

๘๒.

៨២.

สามากตณฺฑุลมถสากมทฺทกํนีวารกุณฺฑกหฏททฺทุลาทิกํ,ปิญฺญากโคมยติณ ฌามโกทนํวีโร มหาวิกฏมปานุภุญฺชิ โส;

()

ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកក្លាហាន ទ្រង់សោយនូវអង្ករស្រូវសាម៉ាក ស្មៅក្រវាញ ស្រូវព្រៃ កន្ទក់ សារាយ ពពុះទឹក កាកល្ង លាមកគោ ស្មៅ និងបាយខ្លោច ដែលជាអាហារអាក្រក់ប្លែកៗ។

๘๓.

៨៣.

โถกํ ปิวิ ปกสตมิตํ หเรณุก-ยูสํ ตถา จนก กุลตฺถมุคฺคชํ,โส อปฺปโภชนปรโม สชีวิตํเอเกน ยาปยิ ติลตณฺฑุเลน’ปิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សោយទឹកសម្លសណ្តែកហរិណុកៈ សណ្តែកសៀង សណ្តែកសេះ ឬសណ្តែកខៀវ បន្តិចបន្តួច ព្រះអង្គជាអ្នកមានការសោយអាហារតិចតួចបំផុតជាបរម ទ្រង់ញ៉ាំងព្រះជន្មឲ្យរស់នៅសូម្បីតែដោយគ្រាប់ល្ងមួយគ្រាប់ ឬគ្រាប់អង្ករមួយគ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។

๘๔.

៨៤.

สาณมฺมสาณ?ชิน’ชินกฺขิปจฺฉว-ทุสฺสํ ติรีฏกกุสวากจีรกํ,โส เกสกมฺพลมปิวาฬกมฺพลโมฬุกปกฺขิกผลกานฺย’ธารยิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ទ្រទ្រង់នូវសម្លៀកបំពាក់ដែលធ្វើអំពីធ្មៃ ធ្មៃលាយគ្នា សំពត់ខ្មោច សំពត់គំនរសម្រាម សំបកឈើ ស្មៅយាប្លុង ស្បូវភ្លាំង សំពត់សក់មនុស្ស សំពត់រោមសត្វ ស្លាបមៀម ឬបន្ទះក្តារ។

๘๕.

៨៥.

ทุพฺพณฺณนตฺตกมยมคฺคปุคฺคโลอปฺเปกทา ปริทหิ ปํสุกูลกํ,อตฺตนฺตโปวรณ ปรายโณ ภวิโส มสฺสุกุนฺตลตนุโลมโลจโก;

()

ព្រះអង្គជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរ ជួនកាលទ្រង់ស្លៀកដណ្តប់នូវសំពត់កន្ទបដែលមានពណ៌អាក្រក់ ឬសំពត់បង្សុកូល ព្រះអង្គជាអ្នកមានការសង្រួមក្នុងការធ្វើខ្លួនឲ្យក្តៅក្រហាយជាទីបំផុត ទ្រង់បោចពុកចង្ការ សក់ និងរោមជារឿយៗ។

๘๖.

៨៦.

อุพฺภฏฺฐโก’ภวิ ปริวชฺชิตาสโนอุกฺกฏฺฐมุกฺกุฏิกวตํ อธิฏฺฐหี,อุทฺธคฺคกณฺฏกวีสเม อปสฺสเยเสยฺยํ อกา ตทุปริฐานจงฺกมํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ទៅជាអ្នកឈរជានិច្ច វៀរចាកអាសនៈ ទ្រង់អធិដ្ឋាននូវវត្តគឺការអង្គុយច្រហោងយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ទ្រង់ធ្វើនូវកន្លែងដេកលើបន្លាដែលងើបចុងឡើងលើដ៏រដិបរដុប ហើយទ្រង់ឈរ និងចង្ក្រមនៅលើបន្លានោះ។

๘๗.

៨៧.

โส สายตติยกมุทกาวโรหณ-ยุตฺโต ปวาหยิตุมฆํ สมุสฺส หี,อาตาปยํ อิติ ปริตาปยํ สกํเทหํ จิรํ ปริหริ ปาปภีรุโก;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកខ្លាចបាប ទ្រង់ចុះកាន់ទឹកអស់វារៈបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ (ល្ងាច ព្រឹក ថ្ងៃត្រង់) ដើម្បីលាងជម្រះបាប ទ្រង់ធ្វើព្រះកាយឲ្យក្តៅក្រហាយយ៉ាងនេះ អស់កាលជាយូរអង្វែង។

๘๘.

៨៨.

โย เนกหายนคณิโก’ตฺถิ’ตินฺทุก-รุกฺขสฺส โข ปปฏิกชาตขาณุโก,เอวํ ตถา ปปฏิกชาตมตฺตโนคตฺตญฺจ สนฺนิวิตรโชมลํ ภวิ;

()

ប្រៀបដូចជាគល់ឈើទន្លាប់ ដែលមានអាយុច្រើនឆ្នាំ តែងមានស្រទាប់សំបកឈើ និងស្លែព័ទ្ធជុំវិញយ៉ាងណា ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គក៏មានធូលី និងល្អងធូលីតោងជាប់ក្រាស់ក្រែលយ៉ាងនោះដែរ។

๘๙.

៨៩.

โสวา ปโร นตุ ปริวชฺชยี รโช-ชลฺลานิ กชฺชลมลินานิ ปาณินา,เทหํ สุโภชนชหเนน ชชฺชรํเตลํ วิเลปิย รชสา’ภิถูลยี;

()

ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនបានយកព្រះហស្តទៅជូតសម្អាតធូលី និងល្អងធូលីដ៏ខ្មៅកខ្វក់នោះឡើយ ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គដែលទ្រុឌទ្រោមដោយសារការលះបង់អាហារដ៏ល្អ ត្រូវបានលាបស្រឡាបដោយធូលីជំនួសប្រេងលាបខ្លួន។

๙๐.

៩០.

โส ทฺเว’กปสฺสยิกวตํ ปปูรยีอาปานโก’ ภวิ ผลเก’ปิ ถณฺฑิเล,เสยฺยํ อกาก วิหริ วิเวกกามวาอชฺโฌคหํ อทุติยโก มหาวนํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់បំពេញនូវវត្តគឺការដេកផ្អៀងតែម្ខាង ឬដេកផ្អៀងទាំងសងខាងផ្លាស់ប្តូរគ្នា ទ្រង់ធ្វើនូវកន្លែងដេកលើបន្ទះក្តារ ឬលើដីទទេ ព្រះអង្គជាអ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ ទ្រង់គង់នៅតែមួយព្រះអង្គឯង ដោយស្តេចចូលទៅកាន់ព្រៃធំ។

๙๑.

៩១.

ปาเณ อิเม วิสมคเต’ติขุทฺทเกนา’หํ วธิสฺสมิติ ปฏิจฺจ’นุทฺทยํ,อุสฺสาวมทฺทนหิรภีรุตาย โสนาโถ อภิกฺกมิ จ สโต ปฏิกฺกมิ;

()

ដោយព្រះហឫទ័យអាណិតអាសូរថា «អាត្មាអញនឹងមិនសម្លាប់សត្វតូចៗទាំងឡាយដែលមកដល់ចំពោះមុខឡើយ» ព្រះលោកនាថទ្រង់មានសតិ យាងទៅមុខ និងថយក្រោយ ដោយសេចក្តីខ្លាចក្រែងជាន់សង្កត់សូម្បីតែតំណក់ទឹកសន្សើម។

๙๒.

៩២.

นินฺนตฺถลา วนคหนา วนาสโยนินฺนตฺถลํ วนคหนํ มิโค ยถา,หีโต วิปสฺสิย วิปิโนปเค ชเนตาสาภิภู ปปนติ เอวเมวโข;

()

ព្រះអង្គមានព្រៃជាទីអាស្រ័យ ទ្រង់យាងពីទីទាបទៅទីខ្ពស់ ពីព្រៃស្តុកទៅព្រៃរបោះ ដូចជាសត្វម្រឹគព្រៃ កាលបើបានឃើញមនុស្សដើរចូលមកក្នុងព្រៃ ក៏ទ្រង់គេចវេះចេញទៅឆ្ងាយ ព្រោះតែខ្លាចគេមកបៀតបៀន យ៉ាងនោះឯង។

๙๓.

៩៣.

ทิสฺวาน ลุทฺทกวนกมฺมิกาทโยโคปาลเก ติณนฬกฏฺฐหารเก,มาจทฺทสํ อหมปิ เตตฺย’ยํชโนมา มํ วิปสฺสตุ สมธิฏฺฐหํ วตํ;

()

កាលបើបានឃើញពួកព្រានព្រៃ អ្នកធ្វើការក្នុងព្រៃ គង្វាលគោ អ្នកកាត់ស្មៅ អ្នកកាត់បបុស ឬអ្នករកអុស ព្រះអង្គទ្រង់អធិដ្ឋានវត្តថា «សូមកុំឲ្យអាត្មាអញឃើញពួកមនុស្សទាំងនោះឡើយ ហើយក៏សូមកុំឲ្យពួកមនុស្សទាំងនោះឃើញអាត្មាអញដែរ»។

๙๔.

៩៤.

เอโกวสงฺคณิกวิหารภีติยานินฺนตฺถลา วนคหนา ตโปนิธี,นินฺนตฺถลํ วนคหนํ ปปาต โสตสฺสาสิ ตาทิสิ ปวิวิตฺตตา ตทา;

()

ព្រះពោធិសត្វជាកំណប់នៃតបៈ ព្រោះតែខ្លាចការរស់នៅច្របូកច្របល់ដោយគណៈ ទើបទ្រង់គេចចេញពីទីទាបទៅទីខ្ពស់ ពីព្រៃស្តុកទៅព្រៃរបោះ សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់របស់ព្រះអង្គក្នុងកាលនោះ មានសភាពយ៉ាងនោះឯង។

๙๕.

៩៥.

ยสฺมึวเน จรตมวีตราคีนํโรมุคฺคโม จรณตลานิ กมฺปเร,ทิสฺวาน ภึสณกวนํ ตถาวิธํอชฺโฌคหํ วสิ ปวิเวกกามวา;

()

ព្រៃណាដែលពួកបុគ្គលអ្នកមិនទាន់ប្រាសចាករាគៈ កាលបើដើរចូលទៅហើយ តែងមានសេចក្តីព្រឺរោម និងញាប់ញ័រជើងទាំងសងខាង ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ ទ្រង់បានយាងចូលទៅគង់នៅក្នុងព្រៃដ៏គួរឲ្យខ្លាចរអាមានសភាពយ៉ាងនោះ។

๙๖.

៩៦.

อุสฺสาวปาตตสมเย’นฺตรฏฺฐเกเหมนฺติเก สิสิรตราย รตฺติยา,อพฺภาวกาสิก มภิปูรยิ วตํกิจฺฉํ วสิ วสิ วนสณฺฑโค ทิวา;

()

ក្នុងរាត្រីនៃរដូវរងាដ៏ត្រជាក់ក្រៃលែង ក្នុងរវាងប្រាំបីថ្ងៃនៃធ្លាក់ទឹកសន្សើម ព្រះអង្គទ្រង់បំពេញនូវវត្តគឺការគង់នៅក្នុងទីវាលកណ្តាលវាល ហើយក្នុងវេលាថ្ងៃ ទ្រង់គង់នៅក្នុងព្រៃស្តុក ដោយការរស់នៅយ៉ាងលំបាកលំបិន។

๙๗.

៩៧.

คิมฺโหตุ ปจฺฉิมทิวสนฺตเร ทิวาอพฺภาวกาสิกธุตธมฺมปูรโก,รตฺตึ วเน วิหริ ชวฏฺฐิกานฺยุ’ปนิสฺสาย โส อสยิ สุสานภูมิยํ;

()

ក្នុងចន្លោះថ្ងៃចុងក្រោយនៃរដូវក្តៅ ក្នុងវេលាថ្ងៃ ព្រះអង្គជាអ្នកបំពេញធុតង្គធម៌ក្នុងទីវាល (អព្ភោកាសិកធុតង្គ) ក្នុងវេលាយប់ ព្រះអង្គគង់នៅក្នុងព្រៃ ទ្រង់សោយសយ្យាសន៍លើធរណីនៃព្រៃស្មសាន ដោយបង្អែកនឹងគំនរឆ្អឹង។

๙๘.

៩៨.

พุทฺธงฺกุรํ อุปคมิโย’ฐุภนฺติ’ปิโอมุตฺตยนฺติปิ รชโส’กิรนฺติ’ปิ,โคมณฺฑลา สวณขิเลสุ ทณฺฑกํทตฺวา วทาปยิตุมุปกฺกมนฺติ’ปิ;

()

ពួកក្មេងឃ្វាលគោខ្លះ ចូលទៅជិតព្រះពុទ្ធង្កុរ ហើយស្តោះទឹកមាត់ដាក់ខ្លះ នោមដាក់ខ្លះ បាចរោយធូលីដាក់ខ្លះ យកឈើចាក់ត្រចៀកទាំងពីរដើម្បីឲ្យព្រះអង្គនិយាយខ្លះ។

๙๙.

៩៩.

โสวาธิวาสยิ สติมา อุเปกฺขโกตํเวทนํ กฏุกก มนญฺญเวทิยํ,ทุกฺเข สุเข สุมติ ตุลาสริกฺขโกพาเลสุ เตสฺว’ปิ นวิโกปยิมนํ;

()

ព្រះអង្គមានសតិ មានឧបេក្ខា ទ្រង់អត់ទ្រាំនឹងវេទនាដ៏ខ្លោចផ្សា មិនជាទីគាប់ចិត្តនោះ ព្រះអង្គមានប្រាជ្ញាល្អ ប្រៀបដូចជាជញ្ជីងក្នុងទុក្ខនិងសុខ មិនធ្វើចិត្តឲ្យកម្រើកឡើយ សូម្បីចំពោះពួកជនពាលទាំងនោះ។

๑๐๐.

១០០.

อาหารตปฺปณวิธินา วิสุทฺธิ’ติเอเก วทนฺติ’ห สมณาญฺญติตฺถิยา,โกลาทิโภชนวิกตึ ตถาวิธํอปฺปิจฺฉตาย’นุภวิ สุทฺธิกามวา;

()

ពួកសមណព្រាហ្មណ៍ជាអន្យតិត្ថិយខ្លះក្នុងលោកនេះ ពោលថា «សេចក្តីបរិសុទ្ធិរំលាយបានដោយវិធីបរិភោគអាហារ» ព្រះអង្គជាអ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីបរិសុទ្ធិ ទ្រង់សោយអាហារប្លែកៗ មានផ្លែពុទ្រាជាដើម បែបនោះ ដោយភាពជាអ្នកមានសេចក្តីប្រាថ្នាតិច។

๑๐๑.

១០១.

อปฺโปชโภชนวิกตึ ปภุญฺชโตขตฺตึสลกฺขณสิริยา สมุชฺชลํ,กาโย สุรทฺทุมรุจิโร’ธิมตฺตก-สีมานมฏฺฐิกตจ มาปธีมโต;

()ปพฺพานิวา อสิตลนาสฺว’สิติก-วลฺลิสุ อุนฺนต’วนตานิ เสยฺยถา,อาสุํ ตถา กรจรณาทิกานิ’ปิตสฺสุ’นฺนโตนต’วยวาติ วิคฺคเห;

()

កាលព្រះអង្គសោយអាហារដ៏មានឱជារសតិចតួចនោះ ព្រះកាយរបស់ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ដែលធ្លាប់រុងរឿងដោយសិរីនៃមហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ ដ៏ល្អឆើតឆាយដូចជាដើមឈើលូតលាស់ល្អ ក៏ប្រែជាស្គាំងស្គមជាអតិបរមា មានតែស្បែកនិងឆ្អឹង។ សន្លាក់ដៃជើងជាដើមរបស់ព្រះអង្គ ក៏មានសភាពខ្ពស់ៗទាបៗ ដូចជាថ្នាំងស្បូវខ្មៅ ឬដូចជាវល្លិ៍ស្វិតដែលវៀចវេរ ខ្ពស់ៗទាបៗ ក្នុងរូបកាយដូច្នោះឯង។

๑๐๓.

១០៣.

โมกฺเขสิโน กรภปทํว นิสฺสิรึนิมฺมํส มานิสท มหู สิริมโต;

ตสฺสุ’นฺตตาวนตกปิฏฺฐิกณฺฏโกอาสิ ยถาวลยิตวฏฺฏนาวลิ;

()

ត្រគាករបស់ព្រះអង្គដ៏មានសិរី អ្នកស្វែងរកមោក្ខធម៌ ក៏ប្រែជាគ្មានសាច់ គ្មានសិរីសួស្តី ដូចជាដានជើងអូដ្ឋ។ ឆ្អឹងខ្នងរបស់ព្រះអង្គមានសភាពខ្ពស់ៗទាបៗ ប្រៀបដូចជាជួរនៃកងខ្សែអង្កាំដែលគេក្រងទុក។

๑๐๔.

១០៤.

โคปาณสิ สิถิลิตพนฺธนา ชร-สาฬาย เหฏฺฐุปริฐิเต’ว ธีมโต,นิมฺมํสโลหิตกกเลพเร ปฺย’ว-ภคฺคา ภวุํ ปวิสมผาสุกาวลี;

()

ជួរឆ្អឹងជំនីរទាំងឡាយក្នុងព្រះកាយដែលគ្មានសាច់និងឈាមរបស់ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ក៏រង្គោះរង្គើ វៀចវេរ ដូចជាបង្កង់នៃសាលាចាស់ ដែលធូរចំណង ធ្លាក់ចុះក្រោមនិងឡើងលើ។

๑๐๕.

១០៥.

อปฺปํ กุโภชนวิกตึ ปภุญฺชโนตสฺส’กฺขิกูปคยุคลกฺขิตารกา,โอกฺกายิกา อภวุ มคาธคา ตทาคมฺภีรกุปคทกตารกาก วิย;

()

កាលព្រះអង្គសោយអាហារដ៏អាក្រក់មានប្រមាណតិច គ្រាប់ភ្នែកទាំងពីរដែលស្ថិតនៅក្នុងរន្ធភ្នែករបស់ព្រះអង្គ ក៏ស្រុតចុះទៅក្នុងទីជ្រៅ មើលទៅដូចជាតារាដែលឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងអណ្តូងដ៏ជ្រៅដូច្នោះឯង។

๑๐๖.

១០៦.

วาตาตเปน’ ภิผุสิโต ยถา’มก-จฺฉินฺโน’ภิสมฺผุฏนิ อลาพุ ติตฺตโก,สีสจฺฉวี สุขุมฉวิสฺส โภชโน-ปจฺเฉทเนน’ภิผุฏิตา ฐิตํ ตถา;

()

ស្បែកក្បាលរបស់ព្រះអង្គដ៏មានឆវីវណ្ណម៉ដ្ឋខ្សៃ ក៏ស្វិតក្រៀមក្រំ ព្រោះតែការដាច់អាហារ ប្រៀបដូចជាផ្លែឃ្លោកល្វីងដែលគេបេះទាំងខ្ចី ហើយត្រូវខ្យល់និងកំដៅថ្ងៃបក់បោកឲ្យស្វិតក្រៀមស្វិតស្រពោនទៅដូច្នោះ។

๑๐๗.

១០៧.

ตสฺโสทรจฺฉวิ ปน ปิฏฺฐิกณฺฏกํอลฺลิยิ โส มุนิ มลมุตฺตโมจโก,โอกุชฺชิโต ปริปติ ปูติมูลก-โลมานิ ตพฺพปุคลิตานิ ภูมิยํ;

()

ស្បែកពោះរបស់ព្រះមុនីអង្គនោះ ក៏ស្អិតជាប់នឹងឆ្អឹងខ្នង កាលព្រះអង្គបន្ទោបង់ឧច្ចារៈនិងបស្សាវៈ ក៏ទ្រុឌទ្រោមដួលផ្កាប់មុខទៅលើដី ឯរោមទាំងឡាយដែលមានឫសរលួយ ក៏ជ្រុះធ្លាក់ពីព្រះកាយទៅលើផែនដី។

๑๐๘.

១០៨.

โส ปิฏฺฐิกณฺฏกมวสงฺคปาณินากุจฺฉิจฺฉวึ ผุสิตุมิโต ปรามสิ,โส ปิฏฺฐิกณฺฏกมวสงฺคปาณินากุจฺฉิจฺฉวึ ผุสิตุมิโต ปรามสิ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ព្រះអង្គកាលបើស្ទាបស្បែកពោះដោយព្រះហស្ត ក៏ពាល់ត្រូវឆ្អឹងខ្នង កាលបើស្ទាបឆ្អឹងខ្នង ក៏ពាល់ត្រូវស្បែកពោះដែរ (ព្រោះតែស្បែកពោះនិងឆ្អឹងខ្នងស្អិតជាប់គ្នា)។

๑๐๙.

១០៩.

กาโลนุโข วรปุริโส’ติ โน ตถาสาโมนุโข นปิ นนุมงฺคุรจฺฉวิ,อาสุํ ตทา กวิมติกถาปรา นราทิสฺวา มลคฺคหิตมโสภนจฺฉวึ;

()

ពួកមនុស្សដែលមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ កាលបានឃើញព្រះកាយរបស់ព្រះមហាសត្វដែលប្រឡាក់ដោយធូលី មានពណ៌សម្បុរមិនល្អ ក៏ពោលសន្ទនាគ្នាថា «ព្រះមហាបុរសនេះមានសម្បុរខ្មៅឬហ្ន៎? មិនមែនខ្មៅទេ» «ឬមួយមានសម្បុរស្រអែម? មិនមែនស្រអែមទេ គឺមានសម្បុរលឿងដូចមាស»។

๑๑๐.

១១០.

เย สนฺตี สมฺปตี สมณา’ภวุํ ปุเรอตฺตนฺตปา ตปสิ อนาคเต สิยุํ,เต เวทนํ กฏุกมิโตธิกํ กิมุเวเทนฺติ เวทยุ มภิเวทยิสฺสเร;

()

ពួកសមណព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយណា ក្នុងអតីតកាលក្តី ក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលក្តី ក្នុងអនាគតកាលក្តី ដែលធ្វើខ្លួនឲ្យក្តៅក្រហាយដោយតបៈ តើពួកសមណព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ ធ្លាប់ទទួល ទទួល ឬនឹងទទួលនូវទុក្ខវេទនាដ៏ខ្លោចផ្សា ក្រៃលែងជាងទុក្ខវេទនានេះទៅទៀតដូចម្តេចបាន? (គឺគ្មានឡើយ)។

๑๑๑.

១១១.

อีหาย ทุกฺกรกิริยายิ’มาย’ปิเนว’ชฺฌคา ยมริยญาณทสฺสนํ,อตฺตูปตาปนกสิรสฺส เกวลํภาคี ภวิ อนริยมคฺคคามิโส;

()

សូម្បីដោយការខំប្រឹងប្រែងធ្វើទុក្ករកិរិយានេះ ព្រះអង្គក៏មិនបានសម្រេចនូវអរិយញាណទស្សនៈឡើយ ព្រះអង្គគ្រាន់តែជាអ្នកមានចំណែកនៃសេចក្តីលំបាកក្នុងការធ្វើខ្លួនឲ្យក្តៅក្រហាយ ដែលជាផ្លូវមិនមែនរបស់ព្រះអរិយបុគ្គលប៉ុណ្ណោះ។

๑๑๒.

១១២.

สํสาเร สาติสาเร พรตรทรเถ สํสรํ สจฺจสนฺโธเขเทเวเทสิ เทวาสิรนรสรโณเอสยํสตฺตสนฺตึ,ธีโรวีโรวโรโยปภวภวภโยปาปตาปพฺพิปตฺโตอาโยคํ โยคิโยคี ปริหริ หิริมาเอวเมวจฺฉวสฺสํ;

() (มุตฺตาหาร พนฺธนํ)

ព្រះមហាសត្វជាអ្នកពោលពាក្យពិត ជាទីពឹងនៃទេវតា អសុរ និងមនុស្ស កាលអន្ទោលទៅក្នុងសង្សារវដ្តដ៏មានសេចក្តីក្តៅក្រហាយជាទម្ងន់ ទ្រង់ស្វែងរកសេចក្តីស្ងប់នៃសត្វទាំងឡាយ ទ្រង់ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា មានព្យាយាម ដ៏ប្រសើរ មិនមានភ័យក្នុងភព និងការក្តៅក្រហាយដោយបាប ព្រះអង្គជាអ្នកមានហិរិ ជាអ្នកបំពេញយោគៈ បានលះបង់នូវការប្រកប (ការធ្វើទុក្ករកិរិយា) នោះអស់រយៈពេល ៦ ឆ្នាំ ដោយប្រការដូច្នេះឯង។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หกยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเรนิทาเน มหาโพธิสตฺตสฺส มหา ปธานานุโยคปฺปวตฺติปริทีโป เอกาทสโมสคฺโค.

សរុបសេចក្តីមក ខ្សែទី ១១ ឈ្មោះថា «មហាបធានានុយោគប្បវត្តបរិទីបៈ» (ការសម្តែងនូវការប្រកបព្យាយាមធំ) របស់ព្រះមហាបោធិសត្វ ក្នុងអវិទូរេនិទាន ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតដល់ចិត្តនៃកវីជនទាំងឡាយ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

กามํ กามสุขลฺลิกา’นุโยโคหีโน’นตฺถกโร’ตฺย’เน(’กรูปํ),จินฺเตตฺวาน ตโปวนํ วิมานาตฺวํ สิทฺธตฺถุ’ปคมฺม กาหเส กึ;

()

ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់ព្រះតម្រិះច្រើនប្រការថា «ការប្រកបខ្លួនក្នុងកាមសុខាលិកានុយោគ ជារបស់ថោកទាប មិននាំមកនូវប្រយោជន៍ឡើយ» កាលទ្រង់គិតដូច្នេះហើយ ទើបស្តេចយាងចាកប្រាសាទមកកាន់ព្រៃតបៈ តើព្រះអង្គនឹងធ្វើអ្វីតទៅទៀត?

๒.

២.

โกนาม’นฺตุ’ปตาปนา’นุยุตฺโตปตฺโต โหติ สุขปฺปทํ กทาจิ,ตสฺมา อตฺตุ’ปตาปนา’นุโยโคหีโน’นตฺถกโร’ติ จินฺตยสฺสุ;

()

តើនរណាឡើយដែលប្រកបខ្លួនក្នុងអត្តកិលមថានុយោគ (ការធ្វើខ្លួនឲ្យលំបាក) ហើយបានសម្រេចនូវសុខដ៏ប្រសើរក្នុងកាលណាមួយនោះ? ព្រោះហេតុនោះ សូមព្រះអង្គទ្រង់ព្រះតម្រិះចុះថា ការប្រកបខ្លួនក្នុងអត្តកិលមថានុយោគ ជារបស់ថោកទាប មិននាំមកនូវប្រយោជន៍ឡើយ។

๓.

៣.

อตฺตานํ สยเมวโมวทิตฺวาปิณฺฑายา’นุฆรํ จริตฺว ลทฺธํ,ภตฺตํ ภุตฺตวโต สกมฺหิ กาเยอาสุํ ปากติกานิ ลกฺขณานิ, ()

Kាលព្រះអង្គទ្រង់ទូន្មានព្រះអង្គឯងយ៉ាងនេះហើយ ទ្រង់ស្តេចត្រេចទៅបិណ្ឌបាតតាមលំដាប់ផ្ទះ កាលបានសោយភត្តដែលបានមកនោះ ព្រះលក្ខណៈទាំងឡាយក៏ត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញក្នុងព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ។

๔.

៤.

หีนนฺตทฺวยวชฺชเนน ชาตุญาณุกฺกํสคตมฺหิ ตมฺหิ วีเร,โพธายู’ปสมาย นิพฺพิทายอุกฺกฏฺฐํ ปฏิปตฺติมาจรนฺเต;

()

កាលព្រះវីរបុរសនោះ ទ្រង់វៀរចាកចំណែកដ៏ថោកទាបទាំងពីរយ៉ាងនោះហើយ ទ្រង់ដល់នូវសេចក្តីខ្ពង់ខ្ពស់នៃញាណ ទ្រង់ប្រតិបត្តិនូវបដិបទាដ៏ឧត្តម ដើម្បីសេចក្តីត្រាស់ដឹង ដើម្បីសេចក្តីស្ងប់រំងាប់ និងដើម្បីសេចក្តីនឿយណាយ។

๕.

៥.

ฉพฺพสฺสานฺย’นิทุกฺกรํ กริตฺวาโพธึ นาชฺฌคโต สุโภชนานิ,ภุญฺชนฺโต กิมุ กุพฺพเต’ ปธานาวิพฺภนฺโต อิติ ปญฺจวคฺคิยายํ;

()

ពួកបញ្ចវគ្គីយភិក្ខុគិតគ្នាថា «ព្រះសិទ្ធត្ថធ្វើទុក្ករកិរិយាអស់រយៈពេល ៦ ឆ្នាំហើយ នៅតែមិនបានសម្រេចពោធិញ្ញាណឡើយ ឥឡូវនេះ ព្រះអង្គសោយអាហារដ៏ល្អៗ តើនឹងធ្វើសេចក្តីព្យាយាមដូចម្តេចបាន ព្រះអង្គជាអ្នកវង្វេងចាកសេចក្តីព្យាយាមហើយ»។

๖.

៦.

มททิตฺวา สิกตํ สิเนหลทฺธาเกวา’สุํ สมณํ หิ’มํ อุเปจฺจ,โก มูฬฺโห’ธิคมาธิคนฺตุมิจฺเฉจินฺเตตฺวา มิคทายโมตรึสุ;

()

ពួកបញ្ចវគ្គីយភិក្ខុគិតថា «នរណាឡើយពូតខ្សាច់ហើយបានប្រេងនោះ? តើនរណាជាអ្នកល្ងង់ខ្លៅប្រាថ្នានឹងសម្រេចធម៌ដោយចូលទៅរកសមណៈនេះ?» កាលគិតដូច្នេះហើយ ក៏នាំគ្នាដើរទៅកាន់ព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន។

๗.

៧.

เสนานีนิคเม ตทานิ เสฏฺฐิ-ธีตา สามิกุลํ อลงฺกตา’สิ,ภาเรนา’วนตงฺคินี กุจานํหํสิวา’ลสคามินี สุชาตา;

()

ក្នុងកាលនោះ នាងសុជាតា ជាកូនស្រីរបស់សេដ្ឋីក្នុងសេនានិគម ជាអ្នកធ្វើឲ្យត្រកូលស្វាមីរុងរឿង នាងមានរូបកាយឱនលំទោនបន្តិចដោយទម្ងន់នៃដោះ មានដំណើរយឺតៗស្រទន់ដូចជាមេហង្ស។

๘.

៨.

ชาเต ปตฺถิตปตฺถนาสมิทฺเธรุกฺขา’ธิคฺคหิตาย เทวตาย,กาตุํ สาพลิกมฺมก มานยิตฺวาเธนู ลฏฺฐิวโนปคา สหสฺสํ;

()

កាលសេចក្តីប្រាថ្នាដែលនាងបានប្រាថ្នាសម្រេចហើយ នាងចង់ធ្វើពលិការចំពោះទេវតាដែលសណ្ឋិតនៅលើដើមឈើ (ជ្រៃ) ទើបនាំយកមេគោចំនួនមួយពាន់ក្បាលដែលឃ្វាលនៅក្នុងព្រៃលដ្ឋិវ័នមក។

๙.

៩.

ตาสํ ปญฺจสตานิ ทุทฺธขีรํปาเยตฺวา กตปุน ยาวตา’ฒเธนู,ขีรานํ ปริวตฺตนํ วิธายปจฺจูสมฺหิ ทุโทห ตา’ฒเธนู;

()

នាងបានយកទឹកដោះនៃមេគោទាំងនោះទៅឲ្យមេគោ ៥០០ ផឹក ហើយធ្វើការផ្លាស់ប្តូរទឹកដោះជាលំដាប់ រហូតដល់សល់មេគោប្រាំបីក្បាល នាងក៏បានរំភាយទឹកដោះ ហើយចតទឹកដោះពីមេគោប្រាំបីក្បាលនោះក្នុងវេលាព្រលឹមស្រាងៗ។

๑๐.

១០.

มิสฺเสตฺวา สยเมวว ทุทฺธขีรํปายาสํ ปจิตุํ สมารภิตฺถ,เทวา ตตฺถ สุธารสํ ขิปิตฺวาอารกฺขาทิมกํสุ อุทฺธนสฺมึ;

()

នាងសុជាតាបានលាយទឹកដោះនោះដោយខ្លួនឯង ហើយចាប់ផ្តើមដណ្តាំឃីរបាយាស ពួកទេវតាទាំងឡាយបានដាក់នូវសុធារស (ទឹកទិព្វ) ទៅក្នុងឃីរបាយាសនោះ ហើយជួយរក្សាការពារចង្ក្រានជាដើម។

๑๑.

១១.

ตสฺสา’สิ หิมาวาจโล’ปธานํปลฺลงฺโก ปถวิตลํ อหู เจ,หตฺถา ปจฺฉิมปุพฺพสาคเรสุปาทา ทกฺขิณสาคเร ภวึสู;

()

(ក្នុងមហាសុបិន) ភ្នំហិមពាន្តបានទៅជាខ្នើយកើយរបស់ព្រះអង្គ ផែនដីទាំងមូលបានទៅជាគ្រែស្នែង ព្រះហស្តទាំងពីរលាតសន្ធឹងទៅដល់មហាសមុទ្រខាងកើតនិងខាងលិច ឯព្រះបាទទាំងពីរទៅដល់មហាសមុទ្រខាងត្បូង។

๑๒.

១២.

อุคฺคนฺตฺวา ติณชาติ นาหิรนฺธาตสฺสา’หจฺจ ฐิตา นภํ อเสสํ,ฉาเทสุํ จรณุฏฺฐิตา’สฺส กณฺห-สีสา’ชานุยุคา’ปฺย’กณฺหกีฏา;

()

ស្មៅម្យ៉ាង (ស្មៅលំពែងខ្មោច) បានដុះចេញពីផ្ចិតរបស់ព្រះអង្គ ឡើងទៅប៉ះនឹងផ្ទៃមេឃទាំងស្រុង ពួកដង្កូវក្បាលខ្មៅទាំងឡាយវារឡើងពីប្រអប់ព្រះបាទ គ្របដណ្តប់រហូតដល់ជង្គង់ទាំងពីររបស់ព្រះអង្គ។

๑๓.

១៣.

จตฺตาโร สกุณา จตุทฺทิสาหิปตฺวา ตปฺปทปญฺชรํ วิวณฺณา,เสตา’สุํ ปุถุมีฬฺหปพฺพตสฺสสีเส จงฺกมิ โส อลิมฺปมาโน;

()

សត្វស្លាប ៤ ពួក មានពណ៌ផ្សេងៗគ្នា ហើរមកពីទិសទាំង ៤ ធ្លាក់ចុះមកលើប្រអប់ព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ហើយប្រែជាពណ៌សទាំងអស់ ព្រះអង្គទ្រង់ស្តេចចង្ក្រមលើកំពូលភ្នំលាមកដ៏ធំ ដោយមិនប្រឡាក់ឡើយ។

๑๔.

១៤.

อิจฺเจวํ สุมติ’ฏฺฐปากทานิปสฺสิตฺวา สุปินานิ ปญฺจ นิฏฺฐํ,ปตฺโต อชฺช ภวามหนฺติ พุทฺโธนิคฺโรธํ สมุเปจฺจ สนฺนิสีทิ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាល្អ លុះបានទតឃើញមហាសុបិនទាំង ៥ ប្រការនេះហើយ ក៏ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ថា «ថ្ងៃនេះ អាត្មាអញនឹងបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធពិតប្រាកដ» ទើបស្តេចយាងទៅជិតដើមជ្រៃ (និគ្រោធ) ហើយគង់ប្រថាប់នៅ។

๑๕.

១៥.

โสเธตํ สหิตา ตุ ปุณฺณทาสีปจฺจูเส วฏมูลปุพฺพเสเล,ตํ โลเกกรวึ วิราชมานํทิสฺวา’โวจ สุชาตเมตมตฺถํ;

()

ឯនាងបុណ្ណទាសី កាលទៅបោសសម្អាតគល់ឈើជ្រៃក្នុងវេលាព្រលឹមស្រាងៗ បានឃើញព្រះអង្គដែលរុងរឿងដូចជាព្រះអាទិត្យតែមួយក្នុងលោក គង់នៅទីនោះ ក៏ត្រឡប់មកប្រាប់រឿងនេះដល់នាងសុជាតា។

๑๖.

១៦.

ลกฺขคฺฆํ หริปาติมาหริตฺวาสา อาวชฺชยิ ปกฺกภาชนํ โส,ปายาโส วินิวฏฺฏิโต ฐิโต’สิตายํ โปกฺขรปตฺตโตว’โตยํ;

()

នាងសុជាតានាំយកភាជន៍មាសដែលមានតម្លៃមួយសែនមក ហើយចាក់ឃីរបាយាសដែលឆ្អិនហើយនោះចូលទៅ ឃីរបាយាសនោះក៏មូលកកកុញ មិនជាប់ភាជន៍ ដូចជាទឹកនៅលើស្លឹកឈូកដូច្នោះ។

๑๗.

១៧.

สา อญฺญาย สุวณฺณปาติยา ตํฉาเทตฺวา มุทิตา ปสนฺตจิตฺตาคนฺตฺวา มณฺฑน มณฺฑิตา สสีเสกตฺวา ปูชยิ โภชนํ สุชาตา;

()

នាងសុជាតាដឹងនូវហេតុនោះហើយ ក៏យកភាជន៍មាសមួយទៀតមកគ្របពីលើ នាងមានចិត្តរីករាយជ្រះថ្លា តុបតែងកាយដោយគ្រឿងអលង្ការ ហើយទូលភាជន៍នោះលើក្បាល ដើរទៅកាន់ទីនោះ ហើយបានថ្វាយភោជនាហារនោះដល់ព្រះមហាសត្វ។

๑๘.

១៨.

กาลํ เอตฺตกเมวโพธิสตฺตํนาติกฺกมฺม วิธาตุทินฺนปตฺโต,สมฺปตฺโต’สิ อทสฺสนํ ตโต ตํปาตึ โสณฺณมยํ ปฏิคฺคเหตฺวา;

()

ភាជន៍ដីដែលព្រះកថិការមហាព្រហ្មថ្វាយដល់ព្រះពោធិសត្វ ដែលទ្រង់ប្រើប្រាស់អស់កាលដ៏យូរមកហើយនោះ ក៏ស្រាប់តែបាត់ទៅ ក្នុងខណៈនោះ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់ទទួលយកភាជន៍មាសនោះ។

๑๙.

១៩.

หํสาลิมลินีกตารวินฺท-เรณุจฺฉนฺนสุนีลนีรปุรา,ยา เนรญฺชรวิสฺสุตา’สิ ตายนชฺชาตีรมคญฺชิ สตฺตสาโร;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏ប្រសើរក្នុងលោក ទ្រង់ស្តេចយាងទៅកាន់ឆ្នេរស្ទឹងនេរញ្ជរា ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលពេញដោយទឹកពណ៌ខៀវស្រងាត់ គ្របដណ្តប់ដោយលម្អងផ្កាឈូក ដែលល្អក់ដោយហ្វូងហង្សទាំងឡាយ។

๒๐.

២០.

ปายาสามิสปุณฺณโสณฺณปาตึกาสาวานิ ชินงฺกุโร ฐเปตฺวา,ตีเร ตาย สวนฺติยา นหาตุํติตฺถํ คนฺธคโชริโว’ตริตฺถ;

()

ព្រះពុទ្ធង្កុរទ្រង់ដាក់ភាជន៍មាសដែលពេញដោយឃីរបាយាស និងស្បង់ចីវរទុកនៅលើឆ្នេរស្ទឹងនោះ ហើយទ្រង់ស្តេចចុះទៅកាន់កំពង់ទឹកដើម្បីស្រង់ព្រះកាយ ដូចជាដំរីកែវដ៏មានក្លិនក្រអូបចុះស្រង់ទឹកដូច្នោះ។

๒๑.

២១.

โรลมฺพากุลนีลนีรเชหิเสวาเลหิ นทีชลํ สุนิลํ,นิกฺขนฺตชฺชุติสญฺจเยหิ เทหาโอติณฺณสฺส ชคาม ปิญฺชรตฺตํ;

()

ទឹកស្ទឹងដែលខៀវស្រងាត់ដោយសារស្លែ និងផ្កាឈូកខៀវដែលមានហ្វូងឃ្មុំហើររោម កាលដែលព្រះអង្គស្តេចចុះទៅស្រង់ ទឹកនោះក៏ប្រែជាមានពណ៌លឿងទុំ ព្រោះតែរស្មីដែលផ្សាយចេញពីព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ។

๒๒.

២២.

คงฺคากามินิ กญฺชเรณุคนฺธ-จุณฺณํ ตุงฺคตรงฺคพาหุนา ตํ,ภตฺตารํ สลิเลน สีตเลนมกฺเขตฺวาสุนหาปยนฺตี’วา’สิ;

()

ស្ទឹងនេរញ្ជរាប្រៀបដូចជានារីជាទីស្រឡាញ់ បានយកម្សៅក្រអូបគឺលម្អងផ្កាឈូក មកលាបសម្រាន្តព្រះកាយរបស់ព្រះស្វាមី ដោយដៃគឺរលកដ៏ខ្ពស់ៗ ហើយស្រោចស្រពដោយទឹកដ៏ត្រជាក់ ហាក់ដូចជាកំពុងស្រង់ទឹកថ្វាយព្រះអង្គដូច្នោះឯង។

๒๓.

២៣.

ตุลฺยํ ตพฺพทนมฺพุเชน ลทฺธุํอายนฺตํ รวิรํสิสงฺคเมน,หํสสฺเสณิ สโรชโกสราสึสํทูเสสิ อาวาริโย หิ ปาโก;

()

ហ្វូងហង្សទាំងឡាយហើរមកដើម្បីចង់បានភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ដោយការប៉ះទង្គិចនៃកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ ក៏បានធ្វើឲ្យកម្រើកដល់គំនរនៃក្រពុំផ្កាឈូក ព្រោះតែផលនោះត្រូវបានរារាំង។

๒๔.

២៤.

ตีเร สารสจกฺกวากปกฺขีโสสาย’สฺสวิสาริตํ’สปกฺขา,คมฺภีรมฺภสิ มตฺตมาหรึสุมญฺเญ นิกฺกรุณาย เอตฺตกนฺตี;

()

ពួកសត្វក្រៀល និងសត្វក្ងោកនៅលើឆ្នេរ បានលាតស្លាបរបស់ខ្លួនដើម្បីឲ្យព្រះអង្គស្ងួតព្រះកាយ ហើយនាំគ្នាលេងទឹកយ៉ាងសប្បាយក្នុងទឹកដ៏ជ្រៅ ហាក់ដូចជាគិតថា «តើសេចក្តីអាណិតអាសូរមានប្រមាណប៉ុណ្ណេះឬហ្ន៎?»។

๒๕.

២៥.

ตุณฺเฑ มณฺฑิตปุณฺฑรีกทณฺโฑปกฺเข เกรวปณฺฑเร ปสารี,นาถสฺสุ’พฺพหิ มตฺตหํสราชาเสตจฺฉตฺตวิภุติมุตฺตมงฺเค;

()

ស្តេចហង្សដ៏ស្រវឹងមួយ មានទងផ្កាឈូកសលម្អនៅក្នុងចំពុះ ហើយលាតស្លាបទាំងពីរដ៏សស្អាតដូចជាផ្កាឈូកស បានលើកឡើងនូវសិរីនៃស្វេតច្ឆត្រនៅលើព្រះសិរសារបស់ព្រះលោកនាថ។

๒๖.

២៦.

วตฺตมฺโหชปโลภิตาลิจกฺกํจกฺขวาปาถคตํ ชินงฺกุรสฺส,สํทสฺเสสิ ปธานภุฐิตสฺสนิลสฺมึ กสิณมฺหิ ภูติภารํ;

()

ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយដែលជាប់ចិត្តនឹងព្រះភក្ត្រមូលដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះពុទ្ធង្កុរ ក៏ហើរមកកាន់គន្លងនៃព្រះនេត្ររបស់ព្រះអង្គ ដែលទ្រង់តាំងចិត្តមាំក្នុងសេចក្តីព្យាយាម បង្ហាញនូវគំនរនៃសិរីសួស្តី ដូចជានីលកសិណដូច្នោះ។

๒๗.

២៧.

เวยฺยาวจฺจกราริวาปคายํเสวาลาทิมลาปเนน มีนา,ปาทญฺจนฺทคมีนลกฺขณสฺสตสฺส’คฺเค วิมลิกรึสุ วารึ;

()

ពួកត្រីទាំងឡាយក្នុងស្ទឹងនោះ ប្រៀបដូចជាអ្នកបម្រើ បានជួយជម្រះស្លែនិងធូលីផ្សេងៗ ធ្វើឲ្យទឹកស្អាតល្អនៅចំពោះព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ដែលមានលក្ខណៈជាសញ្ញាមច្ឆានៅលើព្រះបាទដ៏ល្អដូចព្រះចន្ទ។

๒๘.

២៨.

อุตฺติณฺณสฺส วิสาลสาฬสาขี-สาขาหตฺถปุเฏหิ ปุญฺกฺนาย,คตฺตํ มนฺทสุคนฺธคนฺธวาห-วตฺถํ สาฬวนงฺคนา อทาสิ;

()

កាលព្រះអង្គស្រង់រួចស្តេចឡើងមកវិញ នាងក្រមុំគឺព្រៃរាំង (សាលវ័ន) បានប្រគេននូវសំពត់គឺខ្យល់បក់រំភើយៗដ៏មានក្លិនក្រអូបប្រណីត ដោយទំពក់ដៃគឺមែកនៃដើមរាំងដ៏ធំ ដើម្បីជូតព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ។

๒๙.

២៩.

โลกินฺโท ปริมณฺฑลํ นิวตฺโถฉาเทตฺวาน ติมณฺฑล’นฺตริยํ,พนฺธิตฺโวปริ กายพนฺธนมฺปิกาสาวํ ปริธายิ ปํสุกูลํ;

()

ព្រះលោកនាថ ទ្រង់ស្លៀកស្បង់ព័ទ្ធជុំវិញឲ្យស្មើគ្នា គ្របដណ្តប់មណ្ឌលទាំងបី (ជង្គង់ទាំងពីរនិងផ្ចិត) ឲ្យជិតល្អ ហើយទ្រង់ក្រវាត់កាយពន្ធនៈ រួចទ្រង់គ្រងនូវចីវរបង្សុកូលពណ៌លឿងទុំ។

๓๐.

៣០.

ปายาสสฺส นิรูทกสฺส อูน-ปญฺญาสปฺปมิเต วิธาย ปิณฺเฑ,ปาจีนาภิมุโข นิสชฺช นชฺชาตีเร ตาย อกาสิ ภตฺตกิจฺจํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ធ្វើឃីរបាយាសដែលមិនលាយដោយទឹកនោះ ឲ្យទៅជាពំនូតចំនួន ៤៩ ពំនូត ហើយទ្រង់គង់បែរព្រះភក្ត្រទៅទិសខាងកើត នៅលើឆ្នេរស្ទឹងនោះ រួចទ្រង់ធ្វើភត្តកិច្ច។

๓๑.

៣១.

ปายาโส มธุโร’ยมสฺส สตฺต-สตฺตาหํ ปฏิวิทฺธโพธิโน หิ,โอชาสมผรณาย ฐานมาสิตสฺมา โส ปวิหาสิ นิพฺพิเหสํ;

()

ឃីរបាយាសដ៏មានរសផ្អែមល្ហែមនេះ បានទៅជាគ្រឿងផ្សព្វផ្សាយនូវឱជារសអស់រយៈពេល ៧ សប្តាហ៍ (៤៩ ថ្ងៃ) ដល់ព្រះអង្គដែលនឹងបានត្រាស់ដឹងនូវពោធិញ្ញាណ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបគង់នៅដោយមិនមានសេចក្តីលំបាកឡើយ។

๓๒.

៣២.

พุชฺเฌยฺยํ ยทิ โพธิมชฺช โสหํอุทฺธํโสตมยํ สุวณฺณปาติ,คงฺคายํ ขิปกิ คจฺฉตูติ วตฺวาธีมา ทกฺขิณหตฺถคํ ตมคฺฆํ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា ទ្រង់កាន់ភាជន៍មាសដ៏មានតម្លៃនោះដោយព្រះហស្តស្តាំ ហើយទ្រង់អធិដ្ឋានថា «ប្រសិនបើអាត្មាអញនឹងបានត្រាស់ដឹងនូវពោធិញ្ញាណក្នុងថ្ងៃនេះ សូមឲ្យភាជន៍មាសនេះអណ្តែតច្រាសទឹកទៅចុះ» រួចទ្រង់គ្រវែងទៅក្នុងស្ទឹង។

๓๓.

៣៣.

โสตํ ภินฺทิย สา สวนฺติมชฺเฌฐตฺวา ปาติ ยโต อสีติหตฺถํ,อุทฺธํโสตมุเปจฺจ สนฺนิมุชฺชิตสฺมา โส’ปิ นิมุชฺชิ ปีตินชฺชํ;

()

ភាជន៍មាសនោះបានកាត់ខ្សែទឹក ទៅឈប់នៅកណ្តាលស្ទឹង ហើយអណ្តែតច្រាសទឹកទៅអស់ចម្ងាយ ៨០ ហត្ថ រួចក៏លិចចុះទៅ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់លិចចុះទៅក្នុងស្ទឹងនៃសេចក្តីរីករាយ (បីតិ) ដូច្នោះដែរ។

๓๔.

៣៤.

นาคานํ ภวนํ อุเปจฺจ ติณฺณํพุทฺธานํ ปนิมมฺหิ ภทฺทกปฺเป,สาปาติปริภุตฺตโสณฺณปาติฆฏฺเฏตฺวาน ฐิตา กตานุราวา;

()

ភាជន៍មាសនោះបានធ្លាក់ទៅដល់ភពនៃពួកណាក (នាគ) ហើយទៅទង្គិចនឹងភាជន៍មាសដែលព្រះពុទ្ធទាំង ៣ ព្រះអង្គមុនក្នុងភទ្ទកប្បនេះ ទ្រង់ធ្លាប់ប្រើប្រាស់រួចមកហើយ បង្កើតជាសំឡេងរោទ៍ឡើង ហើយក៏ស្ថិតនៅទីនោះ។

๓๕.

៣៥.

ตํ ทีฆายุกกาลนาคราชาสุตฺวา สทฺทมถชฺชเป’กพุทฺโธ,อุปฺปนฺโนติ ชินํ อภิตฺถวนฺโตอฏฺฐาสิ ถุติคีติกาสเตหิ;

()

ស្តេចនាគឈ្មោះកាលៈ ដ៏មានអាយុវែង លុះបានឮសំឡេងនោះហើយ ក៏ដឹងថា «ថ្ងៃនេះ មានព្រះពុទ្ធមួយព្រះអង្គទៀតត្រាស់ដឹងហើយហ្ន៎» ទើបឈរពោលសរសើរព្រះជិនស្រី ដោយគាថាពោលសរសើររាប់រយគាថា។

๓๖.

៣៦.

ฉายาพทฺธวิสาลสาฬสาลํปตฺวาสาฬวนํ นทีสมีเป,อาชีวฏฺฐมสีลสํวเรนอาโทเยว วิสุทฺธกายวาโจ;

()

ព្រះអង្គស្តេចយាងទៅដល់ព្រៃរាំង (សាលវ័ន) នៅជិតឆ្នេរស្ទឹង ដែលត្រជាក់ត្រជុំដោយម្លប់នៃដើមរាំងដ៏ធំៗ ព្រះអង្គមានកាយកម្មនិងវចីកម្មដ៏បរិសុទ្ធតាំងពីដំបូងមក ដោយអាជីវដ្ឋមកសីលសំវរៈ។

๓๗.

៣៧.

กตฺวาฏฺฐารสปิฏฺฐิกณฺฏกานํโกฏีนํปฏิปาทนํ กเมน,ปลฺลงฺกสฺสนิสชฺชพนฺธเนนกมฺมฏฺฐานสตึ อุปฏฺฐเปตฺวา;

()

ទ្រង់ធ្វើការតម្រង់ឆ្អឹងខ្នងទាំង ១៨ កង់ឲ្យត្រង់ស្មើគ្នាជាលំដាប់ ហើយទ្រង់គង់ពត់ភ្នែន (ពល្ល័ង្ក) តាំងសតិចំពោះកម្មដ្ឋាន។

๓๘.

៣៨.

อานาปานสตึปริคฺคเหตฺวานิพฺพตฺเตสิมลคฺคหีตปุพฺเพ,รูปารูปสมาธโย’ฏฺฐปญฺจา-ภิญฺญาโย วสิตาจ โส วสีโส ()

ទ្រង់កាន់យកនូវអានាបានសតិ ហើយញ៉ាំងរូបសមបត្តិនិងអរូបសមបត្តិទាំង ៨ ព្រមទាំងអភិញ្ញា ៥ ដែលធ្លាប់បានសម្រេចរួចមកហើយពីមុន តែត្រូវបានបិទបាំងដោយធូលី (កិលេស) ឲ្យកើតឡើងវិញ ព្រះអង្គជាអ្នកមានវសីភាព (ស្ទាត់ជំនាញ) ក្នុងសមបត្តិនោះ។

๓๙.

៣៩.

ฌานสฺสาทรโต ทิวาวิหารํกตฺวา สาฬวเน สุราสุเรหิ,ธีโร มคฺคมลงฺกตํ กรีวคนฺตุํ โอตริยตฺรโพธิมูลํ;

()

ព្រះមហាសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា លុះបានធ្វើទិវាវិហារ (ការសម្រាកក្នុងវេលាថ្ងៃ) ដោយសេចក្តីត្រេកអរក្នុងឈាន នៅក្នុងព្រៃរាំងនោះហើយ ក៏ទ្រង់ស្តេចយាងទៅកាន់គល់ព្រះស្រីមហាពោធិ ដែលពួកទេវតានិងអសុរបានតុបតែងផ្លូវថ្វាយ ដូចជាស្តេចដំរីសារដើរនៅលើផ្លូវដែលគេតុបតែងហើយដូច្នោះ។

๔๐.

៤០.

ลาชาทีกุสุเมหิวิปฺปกิณฺโณมุตฺตาปณฺฑรวาฬุกาตฺถโต โส,มคฺโค ตุงฺคตรงฺค ภงฺคหาริลกฺขีวาสปโยทธีริ’วา’สิ;

()

ផ្លូវនោះដែលព្រះសព្វញ្ញូពោធិសត្វទ្រង់យាងទៅ គឺគេរោយរាយដោយផ្កាមានលាជជាដើម ក្រាលគ្របដោយខ្សាច់សស្អាតដូចជាកែវមុក្តា មានសភាពប្រៀបដូចជាមហាសមុទ្រជាទីគង់នៅនៃព្រះនាងលក្ស្មី ដែលមានរលកខ្ពស់ៗបោកបក់គួរជាទីត្រេកអរ។

๔๑.

៤១.

มชฺฌา’โรปิตปงฺกชาภิรามํมุตฺตาทามสมากุลํ สมนฺตา,กณฺโณลมฺพสุวณฺณฆณฺฏมสฺสเทฏา ทิพฺพวิตาน มุกฺขิปึสุ;

()

ពួកទេវតាបានចងភ្ជួរនូវពិដានទិព្វដ៏គួរជាទីត្រេកអរ មានផ្កាឈូកដុះចំកណ្តាល ស្កុះស្កាយដោយកម្រងកែវមុក្តាជុំវិញ មានកណ្តឹងមាសព្យួររយោងនៅតាមជ្រុងនៃពិដាននោះ ថ្វាយព្រះអង្គ។

๔๒.

៤២.

โลกตฺถํ กรณาย โจทิตสฺมึตสฺมึ โลกทิวากเร’กวีเร,คจฺฉนฺเต สหชาตโพธิมูลํอาโลโก อุทปาทิ สพฺพโลเก;

()

កាលព្រះសព្វញ្ញូពោធិសត្វ ជាព្រះអាទិត្យបំភ្លឺលោក ជាវីរបុរសតែមួយគត់ ដែលមានព្រះហឫទ័យជម្រុញដើម្បីធ្វើប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក ទ្រង់យាងទៅកាន់គល់ព្រះស្រីមហាពោធិដែលកើតឡើងជាសហជាតិ ពន្លឺដ៏រុងរឿងក៏បានកើតឡើងក្នុងលោកទាំងមូល។

๔๓.

៤៣.

อายนฺตํ ติณฺหารโก ปถมฺหิทิสฺวา โสตฺถิยนามภูสุโร ตํ,ปาทาสิ ติณมุฏฺฐิโย’ฏฺฐมตฺตานาโถ ตานิ ติณานิ สมฺปฏิจฺฉิ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះសោត្ថិយៈ បានឃើញព្រះលោកនាថយាងមកតាមផ្លូវ ក៏បានថ្វាយស្បូវភ្លាំងចំនួន ៨ ក្តាប់ ព្រះលោកនាថក៏ទ្រង់ទទួលយកស្បូវភ្លាំងទាំងនោះ។

๔๔.

៤៤.

วตฺตตฺเต วรปาฏิหาริยมฺหิมคฺเค คนฺธคโช’จ ชมฺหมาโน,สมฺปตฺโต กรุณากลตฺตภตฺตาสมฺโพธาธิคมาย โพธิมูลํ;

()

កាលបើបាដិហារិយ៍ដ៏ប្រសើរ កំពុងប្រព្រឹត្តទៅតាមដងផ្លូវ ព្រះពោធិសត្វដែលប្រៀបដូចជាដំរីសារមានក្លិនក្រអូប ជាស្វាមីនៃនាងករុណា បានយាងទៅដល់គល់ព្រះស្រីមហាពោធិ ដើម្បីត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ។

๔๕.

៤៥.

ตสฺโสสีทฐิตํ’ว จกฺกวาฬํเหฏฺฐา ทกฺขิณโต’ตฺตรานนสฺส,ปญฺญายุ’ตฺตรจกฺกวาฬมุทฺธํลงฺฆิตฺวานฐิตํ’ว อาภวคฺคํ;

()

កាលព្រះអង្គទ្រង់បែរព្រះភក្ត្រទៅទិសឧត្តរ (ជើង) ភ្នំចក្រវាឡខាងត្បូងហាក់ដូចជាស្រុតចុះទៅក្រោម ចំណែកឯភ្នំចក្រវាឡខាងជើងហាក់ដូចជាលោតឡើងទៅលើ រហូតដល់កំពូលនៃភព (ភវគ្គព្រហ្ម)។

๔๖.

៤៦.

เอวํ ปจฺฉิมมุตฺตรํ ทิสมฺปิอฏฺฐานนฺติ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต,คนฺตฺวา ฐานวรํ ปุรตฺถิมสฺมึอฏฺฐาสิ วสิ ปจฺฉิมานโน โส;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ធ្វើប្រទក្សិណយ៉ាងនេះ ដោយទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «ទីនេះមិនមែនជាកន្លែងត្រាស់ដឹងឡើយ» សូម្បីតែក្នុងទិសបស្ចិម និងទិសឧត្តរ រួចទ្រង់យាងទៅកាន់ទីកន្លែងដ៏ប្រសើរក្នុងទិសបូព៌ា ហើយទ្រង់ឈរនៅទីនោះ បែរព្រះភក្ត្រទៅទិសបស្ចិម។

๔๗.

៤៧.

ธีมา ทกฺขิณปาณิปลฺลเวนอคฺเค ตานิ ติณานิ สตฺถรี โส,ตมฺหา จุทฺทสหตฺถมุปฺปติตฺวาปลฺลงฺโก สมลงฺกรี ทุมินฺทํ;

()

ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញា ទ្រង់ចាប់យកស្បូវភ្លាំងទាំងនោះដោយព្រះហស្តស្តាំដ៏ទន់ល្វតល្វៃដូចពន្លកឈើ ហើយទ្រង់រោយរាយទៅ ក្នុងខណៈនោះ រតនបល្ល័ង្កទំហំ ១៤ ហត្ថ ក៏បានផុសឡើង តាក់តែងគល់ព្រះស្រីមហាពោធិព្រឹក្សដ៏ប្រសើរ។

๔๘.

៤៨.

ทกฺโข การุปวีณจิตฺตกาโรกาตุํ วา’ลิขิตุํ ยถานสกฺกา,อฏฺฐํสุ หริตานิ สนฺถตานิเอวํ ตานิ ติณานิ อุปฺปติตฺวา;

()

ស្បូវភ្លាំងពណ៌ខៀវស្រស់ទាំងនោះ កាលដែលផុសឡើងហើយ ក៏ក្រាលគ្របទៅជាកម្រាលដ៏វិចិត្រ ដែលសូម្បីតែជាងគំនូរ ឬជាងចម្លាក់ដ៏ឈ្លាសវៃ ក៏មិនអាចធ្វើ ឬគូរគំនូរឲ្យដូចបានឡើយ។

๔๙.

៤៩.

มํสาที อุปสุสฺสเร นหารูอฏฺฐีเจปฺยวสิสฺสเร สรีเร;

มุญฺเจยฺยํ จตุราสเวหิ ยาวภินฺทิสฺสามิ นตาวิมํ อหนฺติ;

()

ព្រះពោធិសត្វទ្រង់តាំងព្រះទ័យថា «សាច់ និងឈាមក្នុងកាយនេះ ទោះបីជាត្រូវរីងស្ងួតទៅចុះ នៅសល់តែស្បែក សរសៃ និងឆ្អឹងក៏ដោយចុះ ដរាបណាអាត្មាអញមិនទាន់បានរួចផុតចាកអាសវៈទាំង ៤ ទេ អាត្មាអញនឹងមិនបំផ្លាញភ្នែន (មិនក្រោកចាកបល្ល័ង្ក) នេះឡើយ»។

๕๐.

៥០.

ทฬฺหํ จินฺติย ทฬฺหมานโส โสปาจีนาภิมุโข ทุมินฺทพนฺธํ;

กตฺวา ปิฏฺฐิคตํ นิสีทิ โพธิ-ปลฺลงฺกมฺหิ ยุคนฺธเร รวี’ว;

()

ព្រះពោធិសត្វមានព្រះហឫទ័យដ៏មាំមួន ទ្រង់ព្រះតម្រិះយ៉ាងមុតមាំដូច្នោះហើយ ក៏ទ្រង់គង់ភ្នែនលើរតនបល្ល័ង្កក្រោមដើមពោធិព្រឹក្ស បែរព្រះភក្ត្រទៅទិសបូព៌ា ផ្អែកព្រះប្រឹស្ដ (ខ្នង) ទៅនឹងដើមពោធិព្រឹក្ស ហាក់ដូចជាព្រះអាទិត្យរះឡើងលើកំពូលភ្នំយុគន្ធរ។

๕๑.

៥១.

โลเกโส สสิมณฺฑลาวภาสํเสตจฺฉตฺตมธารยี ตทญฺเญ,สุทฺธาวาสตลฏฺฐเทวตา ตํปูเชสุํ มกุฏปฺปิตญฺชลีหิ;

()

ព្រះមហាព្រហ្មជាម្ចាស់នៃលោក បានទ្រង់ស្វេតច្ឆត្រដែលមានពន្លឺរុងរឿងដូចវង់ព្រះចន្ទ ថ្វាយព្រះអង្គ ចំណែកឯពួកទេវតាដែលនៅក្នុងជាន់សុទ្ធាវាស ក៏បានលើកដៃប្រណម្យដាក់លើក្បាលបូជាថ្វាយបង្គំទ្រង់។

๕๒.

៥២.

เย รูปาวจเร วสนฺติ เทวาเต จ’ญฺญตฺร อสญฺญสตฺตเทเว,สมฺปตฺวา วชิราสเน นิสินฺนํปูเชสุํ กุสุมากุลญฺชลีหิ ()

ពួកទេវតាទាំងឡាយដែលគង់នៅក្នុងរូបភព លើកលែងតែអសញ្ញសត្វព្រហ្មចេញ បានមកជួបជុំគ្នា ហើយលើកដៃប្រណម្យដែលពេញដោយផ្កាផ្សេងៗ បូជាថ្វាយបង្គំព្រះអង្គដែលគង់លើវជិរបល្ល័ង្ក។

๕๓.

៥៣.

เอกจฺเจ ปรนิมฺมิตาทิโลกาปตฺวา ภตฺติภรา’มรา มหึสุ,ปูชาภณฺฑสมาภิกิณฺณหตฺถามารารึ ตหิมาป ปาปิมา กึ;

()

ពួកទេវតាខ្លះមកពីសួគ៌ជាន់បរនិម្មិតវសវត្តីជាដើម បានមកដល់ហើយមានចិត្តពោរពេញដោយសេចក្តីជ្រះថ្លា បានបូជាថ្វាយបង្គំព្រះអង្គ ដោយដៃកាន់គ្រឿងសក្ការបូជាផ្សេងៗ ចុះចំណែកឯមារមានចិត្តបាបជាសត្រូវនឹងព្រះអង្គ តើបានធ្វើអ្វីខ្លះនៅទីនោះ?

๕๔.

៥៤.

เย นิมฺมาณรติมฺหิ นิชฺชรา เต;

ปตฺวา คนฺธกรณฺฑมณฺฑเลหิ,สมฺปูเชสุมลงฺกตงฺฆิปีฐํนํ เสฏฺฐํ วิชยาสโนปวิฏฺฐํ;

()

ពួកទេវតានៅក្នុងសួគ៌ជាន់និម្មានរតី បានមកដល់ហើយទ្រង់យកប្រអប់គ្រឿងក្រអូបផ្សេងៗ មកបូជាថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះបាទបល្ល័ង្កដ៏វិចិត្រ របស់ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលគង់នៅលើវិជ័យបល្ល័ង្ក។

๕๕.

៥៥.

อฏฺฐาสิ ตุสิตาลยา สเสโนปตฺวา สนฺตุสิตวฺหเทวราชา,วิเชนฺโต หริโมร ปิญฺฉปุญฺช-โสภํ กญฺจนตาลวณฺฏปนฺตึ;

()

ព្រះសន្តុសិតទេវរាជ យាងមកពីសួគ៌ជាន់តុសិត ព្រមដោយបរិវារ បានឈរបក់ផ្លិតស្លឹករឹតមាស ដែលមានសេចក្តីល្អប្រណីតដូចជារោមសត្វក្ងោក ថ្វាយព្រះអង្គ។

๕๖.

៥៦.

ปตฺวา ยามสุราลยา สเสโนสํวิเชสิ สุยาม เทวราชา,ธีรํ โสณฺณปณาฬิกานิปาต-ธาราสนฺนิภจารุจามเรหิ;

()

ព្រះសុយាមទេវរាជ យាងមកពីសួគ៌ជាន់យាមា ព្រមដោយបរិវារ បានឈរបក់ផ្លិតវាលវីជនីដ៏ល្អប្រណីត ដែលមានសភាពដូចជាខ្សែទឹកហូរធ្លាក់ចុះពីទោមាស ថ្វាយព្រះវីរបុរស។

๕๗.

៥៧.

เทวินฺโท วิชยุตฺตราขฺยสงฺขํวีสํ หตฺถสตํ ธมีตทญฺเญ,ปูเชสุํ ตมุเปจฺจ โกวิฬาร-ปุปฺผาทีหิ จ ตาวตึสเทวา;

()

ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ទ្រង់ផ្លុំស័ង្ខឈ្មោះវិជយុត្តរៈ ដែលមានប្រវែង ១២០ ហត្ថ ចំណែកឯពួកទេវតាក្នុងជាន់តាវតឹង្សដទៃទៀត បានចូលមកជិតហើយបូជាថ្វាយបង្គំព្រះអង្គដោយផ្កាកោវិឡារៈជាដើម។

๕๘.

៥៨.

ยกฺขาทีหิ ปุรกฺขตา’ปิ เทว-ราชาโน จตุโร จตุทฺทิสาสุ,รกฺขํ สํวิทหึสุ เทวโลกาตํ ปตฺวาน วินฏฺฐโลมหฏฺฐํ;

()

ព្រះមហារាជទាំង ៤ ដែលមានពួកយក្សជាដើមហែហម បានយាងមកពីទេវលោក ហើយចាត់ចែងការការពារក្នុងទិសទាំង ៤ ដោយគ្មានសេចក្តីតក់ស្លុតព្រឺរោមឡើយ។

๕๙.

៥៩.

วาเทนฺโต สรมณฺฑลํ วิธายวีณํ ปญฺจสิโข’ปิ เพฬุวาขฺยํ,ตํ สมฺปูชยิ กาลนาคราชาโถเมนฺโต ถุติคีติกาสเตหิ;

()

ទេវបុត្រឈ្មោះបញ្ចសិខៈ ក៏បានដេញពិណឈ្មោះពិលុវៈ បន្លឺនូវសូរដូរ្យតន្ត្រីដ៏ពិរោះ ចំណែកឯស្តេចភុជង្គនាគឈ្មោះកាលៈ ក៏បានបូជាថ្វាយបង្គំព្រះអង្គ ដោយការសរសើរតម្កើងដោយគាថាពាក្យកាព្យរាប់រយបទ។

๖๐.

៦០.

เอวํ กาหฬเภริสงฺขวีณา-ฆณฺฏาวีชนิฉตฺตจามเรหิ,นจฺจาทีหิจลาชปญฺจเมหิทีปทฺธุปธเชหิ มานยุํ ตํ;

()

ពួកទេវតាទាំងឡាយបានបូជាចំពោះព្រះអង្គ ដោយសម្លេងត្រែ ស្គរ ស័ង្ខ ពិណ កណ្តឹង ផ្លិត ឆត្រ វាលវីជនី និងការរាំច្រៀងជាដើម ព្រមទាំងគ្រឿងបូជា ៥ យ៉ាងមានលាជជាទី ៥ ទៀន ធូប និងទង់ជ័យផ្សេងៗ។

๖๑.

៦១.

สิทฺธตฺโถ ปฏิสิทฺธมารเธยฺโยกตฺตุํ อตฺตวเส สเทวโลกํ,สุตฺวา วายมตีติ โพธิมณฺเฑมาโร ตตฺร สมารภิตฺถคนฺตุํ;

()

មារមានចិត្តបាបបានឮថា ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារដែលបានបដិសេធដែនដីរបស់មារ កំពុងតែព្យាយាមធ្វើសត្វលោកព្រមទាំងទេវតាឲ្យស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ព្រះអង្គ នាទៀបគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ ក៏បានរៀបចំកងទ័ពដើម្បីទៅកាន់ទីនោះ។

๖๒.

៦២.

ตสฺมึ โข สมเย ภยาวหานิมารสฺโส’ตรณาย การณานิ,จกฺขจาปาถคตานิ ทุนฺนิมิตฺต-รูปาทีนิ ติโลกโลจนสฺส;

()

ក្នុងសម័យនោះ ហេតុការណ៍គួរឲ្យខ្លាចផ្សេងៗ មានប្រផ្នូលមិនល្អជាដើម ដែលជាហេតុនៃការមកដល់របស់មារ ក៏បានលេចឡើងក្នុងចក្ខុវិស័យរបស់ព្រះសព្វញ្ញូពុទ្ធ ដែលជាភ្នែកនៃត្រៃលោក។

๖๓.

៦៣.

สุกฺข’มฺโหธรราวเภริราว-วิปฺผาราพธิรีกตมฺพรมฺปิ,ภีมํ วิชฺชุลตา’สิฆฏฺฏเณหิมารสฺสา’หวมฺพฺฑลาภมาห;

()

សម្លេងផ្គរលាន់ដ៏គួរឲ្យខ្លាច ដូចជាសម្លេងស្គរជ័យ ធ្វើឲ្យថ្លង់ពេញអាកាស និងពន្លឺផ្លេកបន្ទោរដែលចាំងដូចជាមុខដាវបោកបក់គ្នា បានប្រកាសប្រាប់ពីការមកដល់នៃសមរភូមិរបស់មារ។

๖๔.

៦៤.

มารสฺสา’คมนญฺชเส รโชววาชีนํ ขุรฆฏฺฏเณน ชาโต,อุกฺกาปาตสตํ ชเนสิ ตสฺสจกฺขวานิฏฺฐผขลํ ทิสาสุ ฑาโห;

()

ធូលីដីដែលហុយឡើងដោយសារការប៉ះទង្គិចនៃក្រចកជើងសេះតាមផ្លូវដែលមារមកដល់ បានបង្កើតឲ្យមានផ្កាយដុះកន្ទុយធ្លាក់ចុះរាប់រយ និងមានភ្លើងឆេះតាមទិសផ្សេងៗ ដែលជាប្រផ្នូលមិនល្អដល់ភ្នែករបស់មារនោះឡើយ។

๖๕.

៦៥.

เวหาเส วิจรุํ กพนฺธรูปากาโกลา พลิปุฏฺฐวายสารี,อุนฺนาทึสุ ขรานิโล ปวายีอพฺภุฏฺฐาสิ รโช ทิสาสุ ธูโม;

()

រូបអសុរកាយគ្មានក្បាល (ក្បាលដាច់) បានហោះហើរលើអាកាស ពួកក្អែក ខ្លែង និងសត្វស្លាបផ្សេងៗ បានស្រែកយំទ្រហឹងអឺងកង ខ្យល់ព្យុះដ៏ខ្លាំងបានបោកបក់មក ធូលីដី និងផ្សែងបានហុយទ្រលោមឡើងពេញទិសទាំងឡាយ។

๖๖.

៦៦.

อาโลโก วิคโต ฆณนฺธกาโรโอติณฺโณ มหิกาสมาภิกิณฺโณ,อากาโส ปถวิ ภูสํ ปกมฺปิเมฆจฺฉนฺนทินํ ทินํ พภูว;

()

ពន្លឺថ្ងៃក៏បាត់បង់ទៅ ងងឹតសូន្យសុងក៏គ្របដណ្តប់ទៅដោយអ័ព្ទដ៏ក្រាស់ ផ្ទៃមេឃ និងផែនដីបានញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង ថ្ងៃនោះក៏ប្រែទៅជាដូចជាថ្ងៃដែលបិទបាំងដោយពពកខ្មៅងងឹត។

๖๗.

៦៧.

สิทฺธตฺถญฺหิ อสิทฺธมตฺถเมตํกาตุํ อสฺสวมารกิงฺกราเม,วตฺเว’ถา’ติ ปชาปตี สเสโนตตฺเถว’นฺตรธายิ ตาวเทว;

()

មារជាអធិបតីបាននិយាយទៅកាន់ពួកសេនាមារដែលមិនស្តាប់បង្គាប់ថា «នែពួកយើង! ចូរមកទីនេះ យើងនឹងធ្វើបំណងរបស់សិទ្ធត្ថកុមារនេះមិនឲ្យសម្រេចឡើយ» រួចហើយមារព្រមទាំងកងទ័ពក៏បានបាត់ខ្លួនពីទីនោះក្នុងខណៈនោះភ្លាម។

๖๘.

៦៨.

สา เสตา ปุรโต ปชาปติสฺสอาสี พารสโยชนํ วินทฺธา,เอวํ ทกฺขิณวามโน จ โลก-ธาตฺวนฺตาวธีมาสิ ปจฺฉโต’ปิ;

()

កងទ័ពរបស់មារដែលនៅខាងមុខមារនោះ មានប្រវែង ១២ យោជន៍ ដូចគ្នាដែរ ផ្នែកខាងស្តាំ ខាងឆ្វេង និងខាងក្រោយ ក៏លាតសន្ធឹងរហូតដល់ទីបំផុតនៃលោកធាតុ។

๖๙.

៦៩.

อุทฺธํ สา นวโยชนปฺปมาณาสทฺโท ภูมิวิทารโณริ’วา สิ,โส’ปฑฺฒํ สตโยชนํ พภูวอุจฺจํ โส คิริเมขโล คชินฺโท;

()

កងទ័ពនោះលាតសន្ធឹងទៅលើមានកម្ពស់ ៩ យោជន៍ មានសម្លេងលាន់ឮដូចជាផែនដីប្រេះបែក ចំណែកឯស្តេចដំរីឈ្មោះគិរិមេខលៈ មានកម្ពស់ ១៥០ យោជន៍។

๗๐.

៧០.

นาเหสุํ ปริสาสุ นิมฺมิตาสุํทฺเวโยธา สทิสายุธาทธานา,ตพฺยาเสน อลญฺหิ โลมหํโสยสฺสา’นุสฺสรเณน เจ สิยา เม;

()

នៅក្នុងកងទ័ពដែលមារបាននិម្មិតឡើងនោះ គ្មានយុទ្ធជនពីរនាក់ណាដែលមានអាវុធដូចគ្នាឡើយ ដោយសារតែទំហំដ៏ធំធេងនៃកងទ័ពនោះ សូម្បីតែការនឹកគិតដល់ ក៏អាចធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រឺរោមខ្លាចបានដែរ។

๗๑.

៧១.

มาเปตฺวา สหสา สหสฺสพาหุํคณฺหิตฺวา วิวิธายุธานิ เตหิ,อารูฬฺโห คิริเมขลํ สเสโนมาโร ปาตุรโหสิ พทฺธเวโร;

()

មារដែលចងពៀរទុក បាននិម្មិតដៃមួយពាន់ភ្លាមៗ ហើយកាន់អាវុធផ្សេងៗដោយដៃទាំងនោះ រួចឡើងគង់លើខ្នងដំរីគិរិមេខលៈ បង្ហាញខ្លួនឡើងព្រមដោយកងទ័ពរបស់ខ្លួន។

๗๒.

៧២.

เทเวโส ยสสา สมํ สเกนเสตจฺฉตฺต มคญฺฉิ สํหริตฺวา,เทเวโส ยสสา สมํ สเกนสงกฺขํ ปิฏฺฐิคตํ วิธาย ธาวี;

() (ยมกพนฺธนํ)

ព្រះមហាព្រហ្មបានបត់ស្វេតច្ឆត្រទុក រួចគេចខ្លួនទៅជាមួយកិត្តិយសរបស់ខ្លួន ឯព្រះឥន្ទ្រក៏បានស្ពាយស័ង្ខទៅខាងក្រោយខ្នង រួចរត់គេចខ្លួនទៅជាមួយកិត្តិយសរបស់ខ្លួនដែរ។

๗๓.

៧៣.

สงฺโกจา’นนกาหโล ชคามปาตาลํ ขลุ กาลนาคราชา,วีณาโทณิสโข สขานเปโขตมฺหา ปญฺจสิโข กลหุํ ปลายิ;

()

ស្តេចនាគកាលៈ បានបិទមាត់ដែលដូចជាត្រែ រួចមុជចុះទៅកាន់ស្ថានពាតាល ចំណែកឯបញ្ចសិខទេវបុត្រជាមិត្តនឹងពិណ ក៏បានរត់គេចខ្លួនយ៉ាងលឿនពីទីនោះ ដោយមិនគិតគូរដល់មិត្តភក្តិឡើយ។

๗๔.

៧៤.

ทิสฺวา มารพลํ สโมสรนฺตํสมฺปตฺตา ชนตา ปลายิ ภีตา,โสสีโห’ว วิหาสิ สกฺยสีโหเอโก กมารกรินฺทกุมฺหเภที;

()

ពួកទេវតាដែលមកជួបជុំគ្នា កាលបើឃើញកងទ័ពមារចូលមកដល់ ក៏នាំគ្នារត់គេចខ្លួនដោយសេចក្តីភ័យខ្លាច ចំណែកឯព្រះសាក្យសីហៈ (ព្រះពោធិសត្វ) ទ្រង់គង់នៅតែម្នាក់ឯង ដូចជាស្តេចសីហៈ ដែលជាអ្នកទម្លាយក្បាលដំរីគឺមារដូច្នោះ។

๗๕.

៧៥.

ปสฺสิตฺวา’ธรกนฺติภารมสฺสวตฺตมฺโหรุห มินฺทิราวิหารํ,สิทฺธตฺเถน สโม นจตฺถิ โลเกอิจฺเจวํ กลิมา’ห มารเสนํ;

()

មារមានចិត្តបាបបានឃើញនូវសម្រស់ព្រះឱស្ឋក្រោមរបស់ព្រះអង្គ ដែលជាទីគង់នៅនៃព្រះនាងលក្ស្មីដូចជាផ្កាឈូក ក៏បាននិយាយទៅកាន់កងទ័ពមារថា «ក្នុងលោកនេះ គ្មាននរណាម្នាក់ស្មើនឹងសិទ្ធត្ថកុមារឡើយ»។

๗๖.

៧៦.

เอตสสา’ภิมุขา มยํ กทาจิโนสกฺโกม’ภิยุชฺฌิตุนฺติ ตาตา,วตฺวา อุตฺตรปสฺสโต สมาโรขนฺธาวารมพนฺธิ พทฺธเวโร;

មារដែលចងពៀរទុក បាននិយាយថា «នែពួកយើង! យើងមិនអាចតស៊ូប្រឈមមុខនឹងសិទ្ធត្ថកុមារនេះបានឡើយ» រួចហើយក៏បានបោះជំរុំកងទ័ពនៅទិសខាងជើង។

๗๗.

៧៧.

ทิสฺวา’ชฺโฌตฺถรมานมารเสนํอารกฺขาวรณํ ถิรํ วิธาย,ขนฺธาวารมพนฺธิ โสปิ วีโรเชตุํ ตํ ทสปารมี ภเฏหิ;

()

ព្រះវីរបុរស (ព្រះពោធិសត្វ) កាលបើឃើញកងទ័ពមារកំពុងចូលមកគ្របដណ្តប់ ក៏ទ្រង់ចាត់ចែងរបាំងការពារយ៉ាងមាំមួន ហើយទ្រង់បោះជំរុំដើម្បីផ្ចាញ់មារនោះ ដោយកងទ័ពគឺបារមីទាំង ១០ ប្រការ។

๗๘.

៧៨.

มาโร ภุธรเมรุจกฺกวาเฬรุกฺขาทีนิ วิจุณฺณิตุํ สมตฺถํ,โขเภตฺวา ภุวนตฺตยํ ทิสาสุอุฏฺฐาเปสิ สมีรณํ สุโฆรํ;

()

មារដែលអាចកម្ទេចភ្នំ ភ្នំព្រះសុមេរុ ភ្នំចក្រវាឡ និងដើមឈើជាដើម បានធ្វើឲ្យត្រៃលោកញាប់ញ័រ ហើយបានបង្កើតឲ្យមានខ្យល់ព្យុះដ៏គួរឲ្យខ្លាចបំផុតក្នុងទិសទាំងឡាយ។

๗๙.

៧៩.

วาโต ปารมิธามวาริโต โสนิตฺเตชํ ปลยานิลสฺสโมปิ,ปตฺโต จามรมนฺทมารุโตวตนฺเทโหตุปริสฺสมํ ชหาสิ;

()

ខ្យល់ព្យុះនោះ កាលដែលត្រូវអំណាចបារមីរបស់ព្រះអង្គរារាំងទុក ក៏បាត់បង់កម្លាំងទៅដូចជាខ្យល់ដែលរត់គេចខ្លួន ហើយកាលដែលមកដល់ព្រះអង្គ ក៏ប្រែទៅជាខ្យល់បក់រំភើយៗដូចជាផ្លិតវាលវីជនី ជួយកម្ចាត់នូវសេចក្តីនឿយហត់នៃព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គទៅវិញ។

๘๐.

៨០.

ธาราเวควิหินฺนภูมิภาคํคมฺภีรา’สนิราวนิพฺภรา’ฆํ,มาโร มาปยิ ตุงฺควีจภงฺคํวสฺโสฆํ ปริปาตรุกฺขเสลํ;

()

មារបាននិម្មិតឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង បោកបក់លើផែនដីដោយកម្លាំងទឹកហូរ លាន់ឮសម្លេងផ្គរលាន់យ៉ាងខ្លាំងគួរឲ្យខ្លាច មានរលកទឹកខ្ពស់ៗបោកបក់ ដែលអាចធ្វើឲ្យដើមឈើ និងផ្ទាំងថ្មបាក់ធ្លាក់ចុះមកបាន។

๘๑.

៨១.

วีโร ปารมิปาฬิพนฺธเนนรกฺขํ พนฺธิ นิชนฺตภาวเขตฺเต,เตโน’โฆ วิปถงฺคโม วิปกฺข-เสนายา’สิ ปวาหเณ นิทานํ;

()

ព្រះវីរបុរស ទ្រង់បានសាងរបាំងការពារក្នុងផ្ទៃនៃព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គ ដោយការសាងទំនប់គឺបារមី ហេតុនោះហើយ ទើបទឹកជំនន់នោះបានហូរវាងទៅផ្លូវផ្សេង ហើយក្លាយជាហេតុនាំឲ្យហូរនាំយកកងទ័ពរបស់សត្រូវទៅវិញ។

๘๒.

៨២.

เตโชขณฺฑสมานมตฺตโน โสตตฺตํ ปชฺชลิตํ สโชติภูตํ,มาเปตฺโว’ปลวสฺสมปฺปสยฺหํฌาเปตุํ ตมุปกฺกมิตฺถ มาโร;

()

មារបាននិម្មិតឲ្យមានភ្លៀងថ្មដ៏ក្តៅ កំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ មានពន្លឺរុងរឿងដូចជាដុំភ្លើង ដែលមិនអាចទ្រាំទ្របាន ដើម្បីដុតបំផ្លាញព្រះពោធិសត្វ។

๘๓.

៨៣.

มารสฺเสว ปตนฺตมุตฺตมงฺเคโฆรํ ปารมิวายุเวครุทฺธํ,ตํวสฺสํ วชิราสนูปจาเรปูชาปุปฺผคุฬตฺตนํ ชคาม;

()

ភ្លៀងថ្មដ៏គួរឲ្យខ្លាចនោះ កាលដែលត្រូវកម្លាំងខ្យល់នៃបារមីរារាំងទុក ក៏បានធ្លាក់ទៅលើក្បាលរបស់មារខ្លួនឯងវិញ ហើយកាលដែលធ្លាក់មកដល់ក្បែរវជិរបល្ល័ង្ក ក៏ប្រែទៅជាដុំផ្កាសម្រាប់បូជាថ្វាយព្រះអង្គទៅវិញ។

๘๔.

៨៤.

อสฺสทฺโธ วิสทิทฺธติณฺหธารํอาทิตฺตํ ปิหิตมฺพโร’ทรํ โส,มาเปสิ อสิสตฺติโตมราทิ-วสฺสํ สพฺพทิสานิปาตมานํ;

()

មារដែលគ្មានសេចក្តីជ្រះថ្លា បាននិម្មិតឲ្យមានភ្លៀងគ្រឿងអាវុធ មានដាវ លំពែង និងលំពែងខ្លីជាដើម ដែលមានមុខដ៏មុតស្រួចលាបដោយថ្នាំពិស កំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ បិទបាំងផ្ទៃមេឃ និងធ្លាក់ចុះមកក្នុងទិសទាំងពួង។

๘๕.

៨៥.

ตสฺมึ ปารมิวมฺมวมฺมิตสฺมึวิสฺสฏฺฐา’ยุธวุฏฺฐิ กุณฺฐิตคฺคา,ปตฺวา สมฺปติ ปุปฺผวุฏฺฐิภาวํตปฺปาทาสนมตฺถเก ปปาต;

()

ភ្លៀងគ្រឿងអាវុធទាំងនោះ ដែលមារបានបាញ់សំដៅទៅរកព្រះអង្គដែលទ្រង់គ្រឿងក្រោះគឺបារមី ក៏មានចុងវៀចវេរទៅ ហើយប្រែទៅជាភ្លៀងផ្កាធ្លាក់ចុះមកលើខ្នើយទ្រព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គក្នុងខណៈនោះភ្លាម។

๘๖.

៨៦.

มาโร วิจฺจิฏจิจฺจิฏายมานํสํวฏฺฏานลขณฺฑวิพฺภมํ โส,วสฺสงฺคารมยํ สวิปฺผุลิงฺคํอุฏฺฐาเปสิ ปลาสปกุปฺผวณฺณํ;

()

មារបានបង្កើតឲ្យមានភ្លៀងរងើកភ្លើង ដែលមានសម្លេងផ្ទុះលាន់ឮប៉កប៉ាក់ៗ មានសភាពដូចជាដុំភ្លើងកល្បវិនាស មានកម្ទេចភ្លើងហើរខ្ចាត់ខ្ចាយ និងមានពណ៌ក្រហមឆ្អៅដូចជាផ្កាចារ។

๘๗.

៨៧.

ขิปฺปํปารมิมนฺตชปฺปเนนองฺคารานินิวาริตานิตานิ,ตํพุทฺธงฺกุรปุณฺณจนฺทพิมฺพํเสวนฺตานิวิกิณฺณภานิวาสุํ;

()

រងើកភ្លើងទាំងនោះ កាលដែលត្រូវអំណាចនៃការសូត្រមន្តគឺបារមីរារាំងទុកជាប្រញាប់ ក៏ប្រែទៅជាដូចជាកាំរស្មីដែលខ្ចាត់ខ្ចាយទៅបម្រើព្រះពុទ្ធង្កូរ ដែលមានសភាពដូចជាវង់ព្រះចន្ទពេញបូណ៌មី។

๘๘.

៨៨.

ภสฺมีกาตุมลนฺติมารเวรึธูมากิณฺณมนิคฺคตคฺคิชาลํ,มาโรเภรวราวมุสฺสทาภ-มพฺภุฏฺฐาปยิขารภสฺมวสฺสํ;

()

ដើម្បីដុតកម្ទេចព្រះពុទ្ធដែលជាសត្រូវរបស់មារឲ្យទៅជាផេះផង់ មារបានបង្កើតឲ្យមានភ្លៀងផេះដ៏ក្តៅក្រហាយ ពេញដោយផ្សែងហុយទ្រលោម មានអណ្តាតភ្លើងឆេះសន្ធោសន្ធៅ មានសម្លេងគួរឲ្យខ្លាច និងមានកម្តៅដ៏ខ្លាំងក្លា។

๘๙.

៨៩.

เสตามุทฺธนิวิปฺปกิณฺณภสฺมึตํวสฺสํจิตปารมีพเลน,ปตฺวาจนฺทนคนฺธจุณฺณภาวํมาราริสฺสปปาตปาทมูเล;

()

ភ្លៀងផេះសស្អាតដែលធ្លាក់ចុះមកលើក្បាលនោះ ដោយសារអំណាចនៃបារមីដែលព្រះអង្គបានសន្សំមក ក៏ប្រែទៅជាលម្អិតម្សៅខ្លឹមចន្ទន៍ដ៏មានក្លិនក្រអូប ហើយធ្លាក់ចុះមកទៀបព្រះបាទរបស់ព្រះពុទ្ធជាសត្រូវនៃមារ។

๙๐.

៩០.

อสฺมึ คุวลยาลวาฬคพฺเภสมฺปาตานลทฑฺฒวณฺณุธารํ,อุตฺตาสาวหมตฺตโน’ปิ กณฺโหวสฺสาเปสิ อุฬารวณฺณุวสฺสํ;

()

នៅក្នុងរង្វង់ផែនដីនេះ មារមានចិត្តខ្មៅងងឹត បានធ្វើឲ្យមានភ្លៀងខ្សាច់ដ៏ច្រើនធ្លាក់ចុះមក ដែលជាខ្សែទឹកខ្សាច់ឆេះដោយភ្លើងធ្លាក់ចុះមក បង្កើតឲ្យមានសេចក្តីតក់ស្លុតសូម្បីតែចំពោះខ្លួនឯង។

๙๑.

៩១.

ทิสฺวา’งกฺฆีนขราลิรํสิคงฺคา-ตีรุสฺสาริตวณฺณุราสิ มสฺส,องฺคาโร’ว’ธิโกธปาวเกนกณฺโห กณฺหตโร’สิ ฌาปิตตฺโต;

()

មារមានចិត្តខ្មៅងងឹត កាលបើឃើញគំនរខ្សាច់ទាំងនោះត្រូវកម្ចាត់ចេញទៅកាន់ឆ្នេរនៃស្ទឹងគឺរស្មីក្រចកព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ក៏មានខ្លួនប្រែជាខ្មៅងងឹតខ្លាំងឡើង ដូចជារងើកភ្លើង ដោយសារតែភ្លើងនៃសេចក្តីក្រោធដ៏ខ្លាំងក្លាដុតរំលាយខ្លួនឯង។

๙๒.

៩២.

ธูปายนฺตมวีจิมจฺจิมนฺตํสมฺผุฏฺฐํ ฆนเผณณพุพฺพุเลหิ,วสฺสํ ปงฺกมยํ ภุสํ นิมุคฺโคมาโร มาปยิ ปญฺจกามปงฺเก;

()

មារដែលលិចលង់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងភក់គឺកាមគុណទាំង ៥ បាននិម្មិតឲ្យមានភ្លៀងភក់ដ៏ក្តៅ មានផ្សែងហុយ និងមានអណ្តាតភ្លើងឆេះដូចជាភ្លើងនរកអវីចី ពេញទៅដោយពពុះទឹក និងពពុះភក់ដ៏ក្រាស់។

๙๓.

៩៣.

ตสฺมึปารมิสตฺตีสิติภูเตปงฺเก จนฺทนปงฺกภาวยาเต,มาโร ปสฺสิย ผุลฺลปงฺกชาหํโกปา ปงฺกหตานโนริวาสิ;

()

កាលបើភក់នោះ ត្រូវអំណាចនៃបារមីធ្វើឲ្យត្រជាក់ ហើយប្រែទៅជាភក់ខ្លឹមចន្ទន៍ក្រអូប មារបានឃើញផ្កាឈូកកំពុងរីកស្គុះស្កាយ ក៏មានមុខប្រែជាស្រពោនដូចជាត្រូវគេយកភក់មកបោកចាក់លើមុខ ដោយសារតែសេចក្តីក្រោធ។

๙๔.

៩៤.

มารารึ อิมินา หนามหนฺตีโส โลกนฺตริยนฺธการโฆรํ,มาโร สูวิวิทาริยํ ทิสาสุอุฏฺฐาเปสิฆนนฺธการขนฺธํ;

()

មារគិតថា «យើងនឹងសម្លាប់ព្រះពុទ្ធជាសត្រូវដោយងងឹតនេះ!» រួចហើយក៏បានបង្កើតឲ្យមានដុំងងឹតដ៏ក្រាស់ក្នុងទិសទាំងឡាយ ដែលគួរឲ្យខ្លាចដូចជាងងឹតក្នុងលោកន្តរិយនរក ដែលសូម្បីតែម្ជុលក៏អាចចាក់ទម្លាយបាន។

๙๕.

៩៥.

โส’ยํ ปารมิชาตรํสิชาล-ภินฺนา’เสสตโมชินงฺกุเรโณ,ปลฺลงฺโกทยปพฺพโตทิโต’สิกามํ มารตุสารโสสนาย;

()

ងងឹតនោះ ត្រូវបានកម្ចាត់ចោលទាំងស្រុងដោយបណ្តាញរស្មីដែលកើតអំពីបារមីរបស់ព្រះជិនបុត្រ ដែលទ្រង់រះឡើងលើរតនបល្ល័ង្កដូចជាភ្នំអរុណោទ័យ ដើម្បីធ្វើឲ្យស្ងួតនូវទឹកសន្សើមគឺមារ។

๙๖.

៩៦.

เอตํ คณฺหถ พนฺธถา’ติ วตฺวานิฏฺฐํ กปฺปมวณฺณิยํ กวีหิ,สทฺธึ มารพเลนุ’ปาคโต โสกุทฺโธ ยุทฺธมกา ปมตฺตพนฺธุ;

()

មារជាមិត្តនៃពួកសត្វអ្នកប្រមាទ បាននិយាយថា «ចូរចាប់សិទ្ធត្ថកុមារនេះ! ចូរចងសិទ្ធត្ថកុមារនេះ!» រួចហើយក៏បានចូលទៅជិតព្រមដោយកងទ័ពមារ ដែលមានចំនួនច្រើនរាប់មិនអស់ដែលសូម្បីតែកវីទាំងឡាយក៏មិនអាចពណ៌នាបានឡើយ ហើយបានធ្វើសង្គ្រាមដោយសេចក្តីក្រោធខឹង។

๙๗.

៩៧.

ตํ ทิสฺวา’จลนิจฺจลฏฺฐเมสปลฺลงฺโก นจปาปุณาติ ตุยฺหํ,มยฺหํ เห’สุ’ปกปกฺปเตว ตสฺมาอสฺมา วุฏฺฐหถา’วุโสตฺย’โวจ;

()

មារបានឃើញព្រះអង្គហើយ ក៏និយាយថា «នែអ្នកដ៏មានអាយុ! រតនបល្ល័ង្កដ៏មាំមួនមិនរញ្ជួយនេះ មិនមែនជារបស់អ្នកឡើយ វាជារបស់យើងពិតប្រាកដ វាសមគួរដល់យើង ហេតុនេះ ចូរអ្នកក្រោកចាកបល្ល័ង្កនេះទៅ!»

๙๘.

៩៨.

เอกา’ปี สมตึสปารมีนํปลฺลงฺกตฺถมปูริตา ตยา’ติ,วุตฺเต โส ขิปิ นิชฺชิโต’รจกฺกํจกฺกํ จกฺกวรงฺกิตสฺส สีเส;

()

កាលបើព្រះពោធិសត្វទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «សូម្បីតែបារមីមួយក្នុងចំណោមបារមីទាំង ៣០ ប្រការ ក៏អ្នកមិនបានបំពេញដើម្បីរតនបល្ល័ង្កនេះដែរ» មារដែលត្រូវចាញ់ ក៏បានគ្រវែងចក្រាវុធដែលមានមុខដ៏មុតស្រួច សំដៅទៅលើព្រះសិរសារបស់ព្រះអង្គដែលទ្រង់ប្រដាប់ដោយលក្ខណៈកង់ចក្រដ៏ប្រសើរ។

๙๙.

៩៩.

ตํ จกฺกายุธมุชฺฌิตปฺปภาวํยุทฺเธ ลทฺธชยสฺส มารชิสฺส,อุสฺสิสมฺหิ วราสนูปจาเรเสตจฺฉนฺตมิวุสฺสิตํ รราช;

()

ចក្រាវុធនោះ កាលដែលបាត់បង់នូវអានុភាពអស់ទៅ ក៏បានប្រែទៅជាភ្លឺចិញ្ចាចដូចជាស្វេតច្ឆត្រដែលគេលើកឡើងបាំងពីលើព្រះសិរសារបស់ព្រះជិនស្រីដែលទ្រង់ឈ្នះមារក្នុងសង្គ្រាម នាទៀបគល់រតនបល្ល័ង្កដ៏ប្រសើរ។

๑๐๐.

១០០.

ตุยฺหํ สญฺจินนมฺหิ ปารมีนํโก สกฺขี’ติ อหญฺจ สกฺขิโหมิ,สกฺขี’คนฺติ ปวตฺตมารเสนา-โฆโส ภุมิวิทารโณริ’วาสิ;

()

«តើអ្នកណាជាសាក្សីក្នុងការសន្សំបារមីទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គ?» ព្រះធរណីក៏ឆ្លើយថា «ខ្ញុំជាសាក្សី» សំឡេងស្រែកភ័យខ្លាចនៃសេនាមារដែលកំពុងរត់ភៀសខ្លួន បានលាន់ឮឡើងប្រៀបដូចជាផែនដីបែកធ្លាយ។

๑๐๑.

១០១.

ทาเปนฺโตนิชสกฺขิมุคฺคเตโชพาหุํตาวปสารยี ปวิโร,สกฺขีหนฺตีวทํ’ว มารเสนํตชฺเชนฺโต’ว พภูว ภุมิจาโล;

()

ព្រះមហាវីរបុរសទ្រង់មានតេជះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ បានលាតព្រះហស្តចេញទៅ ដើម្បីបង្ហាញសាក្សីរបស់ព្រះអង្គ ផែនដីក៏កម្រើកញាប់ញ័រ ហាក់បីដូចជាគំរាមកំហែងដល់សេនាមារថា «នេះជាសាក្សីកម្ចាត់ពួកអ្នក»។

๑๐๒.

១០២.

มาตงฺโค คิริเมขโล ฉิตารึวนฺทนฺโต’วปปาต ชนฺนุเกหิ,มาโร ลทฺธปราชโย นิวตฺถ-วตฺถสฺสา’ปิ อนิสฺสโร ปลายิ;

()

ដំរីគិរិមេខលាបានលុតជង្គង់ចុះ ហាក់បីដូចជាថ្វាយបង្គំព្រះជិនស្រី ចំណែកមារសេនាដែលទទួលបរាជ័យ ក៏បានរត់ភៀសខ្លួនទៅ សូម្បីតែសម្លៀកបំពាក់ដែលស្លៀកដណ្តប់ក៏មិនអាចគ្រប់គ្រងបានឡើយ។

๑๐๓.

១០៣.

โฆรมารพลวารณาธิป-มานทปฺปนิภกุมฺภทารโณ,โพธิมูลวชิราสโนปริเกสรีว วิรราช มารชิ;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ញ៉ាំងមោហៈ និងការប្រកាន់ខ្លួនដ៏ខ្លាំងក្លាប្រៀបដូចជាក្បាលដំរីនៃកងទ័ពមារដ៏គួរឱ្យខ្លាចឱ្យខ្ទេចខ្ទី ទ្រង់រុងរឿងស្កឹមស្កៃនៅលើវជិរាសនៈក្បែរគល់ពោធិព្រឹក្ស ប្រៀបដូចជាស្តេចសីហៈ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวกิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทูเร นิทาเน เทวปุตฺต มารพล วิทฺธํสน ปวตฺติปริทีโป ทฺวาทสโม สคฺโค.

សព្វគ្រប់កិច្ចតែងនិពន្ធក្នុងសគ្គៈទី ១២ ស្ដីអំពីការកម្ចាត់កងទ័ពទេវបុត្តមារ ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលរៀបរៀងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងចិត្តរបស់កវីទាំងឡាយឱ្យរីករាយ។

๑.

១.

นิขิลมารตุสารวิโสสิโนอถชินงฺกุรทีธิติมาลิโน,รวิ กตาวสโร’ว’ปราจลํ(ทุต’วิลมฺพิต) คามิมุปาคมี;

()

លំដាប់នោះ ព្រះអាទិត្យប្រៀបដូចជាបានបើកឱកាសថ្វាយព្រះពុទ្ធពន្លក ដែលមានរស្មីកម្ចាត់នូវទឹកសន្សើមគឺពួកមារទាំងអស់ ក៏បានលិចចុះទៅកាន់ភ្នំខាងលិចដោយល្បឿនដ៏លឿន។

๒.

២.

ชลธิวาริสิเนหสุปุริเตอภวิ ปํสุมหีตลมลฺลเก,ปณิหิตาปรภุธรวตฺติกา-ชลิตทีปสิเข’ว นโภมณิ;

()

ព្រះអាទិត្យដែលជាកែវក្នុងអាកាស ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំខាងលិច ប្រៀបដូចជាប្រទីបដែលគេអុជបំភ្លឺលើចានដីគឺផែនដី ដែលពេញទៅដោយប្រេងគឺទឹកក្នុងមហាសមុទ្រ។

๓.

៣.

อุทยปพฺพตคพฺภสมุพฺภวํสกยโสปฏิพิมฺพสมํสุภํ,สปทิ ตปฺปมุเข สสิมณฺฑลํกสิณมณฺฑลวิพฺภมมุพฺพหิ;

()

ក្នុងខណៈនោះ វង់ព្រះចន្ទដ៏ល្អឆើតឆាយ ដែលរះឡើងពីចន្លោះភ្នំខាងកើត ប្រៀបដូចជារូបឆ្លុះនៃយសរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានបង្ហាញខ្លួនឡើងប្រៀបដូចជាវង់កសិណ។

๔.

៤.

อรุณวณฺณสุธากร ภากราทิวสสนฺธิวิลาสินิยา ขณํ,ปริหรึสุ’ทยาปรภุธร-สวณคํ มณิมณฺฑน วิพฺภมํ;

()

ព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទដែលមានពណ៌ក្រហមព្រាលៗ បានលម្អត្រចៀកនៃភ្នំខាងកើតនិងភ្នំខាងលិចមួយរំពេច ប្រៀបដូចជាគ្រឿងអលង្ការកែវមណីរបស់នាងសន្ធ្យា។

๕.

៥.

รวิธุรา วิธุรา สรสีวธุกมลโกมลโกสปุฏญฺชลี,อุปวเน ปวเน’ริตภูรุหาปนมิตานมิตาว ตโปธนํ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

នាងស្រះឈូកមានសេចក្តីក្រៀមក្រំដោយសារព្រះអាទិត្យឃ្លាតឆ្ងាយ បានលើកដៃសំពះគឺត្របកផ្កាឈូកដ៏ទន់ភ្លន់ ចំណែកឯដើមឈើទាំងឡាយក្នុងព្រៃដែលត្រូវខ្យល់បក់បោក ក៏បានឱនលំទោនគោរពចំពោះព្រះតាបស។

๖.

៦.

อปรสาครมุทฺธนิ ภาสุรํติมิรชาลปรํ รวิมณฺฑลํ,มุกุลิตมฺพุรุหสฺสิริมาหริภมรจกฺกภรํ สรสูปริ;

()

វង់ព្រះអាទិត្យដ៏ភ្លឺស្វាងនៅលើកំពូលមហាសមុទ្រខាងលិច ដែលគ្របដណ្តប់ដោយបណ្តាញនៃភាពងងឹត បាននាំមកនូវសេចក្តីល្អនៃផ្កាឈូកដែលក្រពុំ និងហ្វូងឃ្មុំដែលហើរក្រឡឹងពីលើស្រះទឹក។

๗.

៧.

ลวณวาริธิกาจสราวเกอปรภูธร กูฏ ภุชปฺปิตา,สูริยมณฺฑลปาติ นิมุชฺชิยปุริมยามมุขํนกิมาหริ;

()

តើវង់ព្រះអាទិត្យដែលលិចចុះទៅក្នុងចានកែវគឺមហាសមុទ្រទឹកប្រៃ ដែលទ្រទ្រង់ដោយដៃគឺកំពូលភ្នំខាងលិច មិនបាននាំមកនូវការចាប់ផ្តើមនៃយាមដំបូងទេឬអ្វី?

๘.

៨.

มณิปภารุณ ภากร มณฺฑลํตมนุภุย มหมฺพุธิราหุนา,มุขคตํวมิตํ วิยก โลหิตํชลทราชิ รราช ทินจฺจเย;

()

ជួរពពកនៅពេលព្រលប់បានរុងរឿងឡើង ប្រៀបដូចជាលោហិតដែលខ្ជាក់ចេញពីមាត់ បន្ទាប់ពីវង់ព្រះអាទិត្យដែលមានពន្លឺក្រហមដូចកែវទទឹម ត្រូវបានលេបដោយរាហូគឺមហាសមុទ្រដ៏ធំធេង។

๙.

៩.

วิตตเมฆปภาหิ มุหุํ มุหุํกฬิต ปาฏล ปลฺลว สมฺปทํ,วนฆฏํ วิฏปนฺตรคํ กมาผูฏตโมปฏลํปริณามยี ()

ដោយសារពន្លឺនៃពពកដែលផ្សព្វផ្សាយទៅ ភាពងងឹតដ៏ក្រាស់ដែលចូលទៅក្នុងចន្លោះមែកឈើ ក៏បានប្រែសម្រស់ព្រៃឈើឱ្យទៅជាពណ៌ក្រហមព្រាលៗដូចជាលំពង់ខ្ចីជាលំដាប់។

๑๐.

១០.

สุภชเนภชเนนิรเปกฺขินีวิปตินี ปตินีว รชสฺสลา,สุมธุเป มธุเป ปริวชฺชยุํกมลินีมลินีกตนิรชา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ស្រះឈូកដែលមានធូលីលម្អងផ្កា និងមានសភាពសៅហ្មង ប្រៀបដូចជាស្ត្រីដែលមានរដូវមិនអើពើនឹងស្វាមី ត្រូវបានពួកឃ្មុំដ៏ល្អទាំងឡាយនាំគ្នាចៀសវាងចេញ។

๑๑.

១១.

มธุมทาลิกุลา มกุลาวลีอนิลภงฺค ตรงฺค ภุเชริตา,ปทุมินี รมณีหิ สิริมโตสุมหิตามณิกิงฺกิณิเสณิว;

()

ជួរនៃផ្កាក្រពុំដែលមានហ្វូងឃ្មុំស្រវឹងនឹងលម្អងផ្កា ដែលត្រូវកម្រើកដោយរលកខ្យល់ប្រៀបដូចជាដៃ បានបង្ហាញសម្រស់ប្រៀបដូចជាជួរកណ្ដឹងកែវមណីនៃស្រះឈូកដ៏ស្រស់ស្អាត។

๑๒.

១២.

รสิกปกฺก ผลาผล สาลิสุตรุสิเรสุ สโมสรมานกา,ติมิรขณฺฑนิภา พธิรีกรุํรวิปถํ วิรุเตหิ วิภงฺคมา;

()

ហ្វូងបក្សីទាំងឡាយដែលមានពណ៌ខ្មៅប្រៀបដូចជាដុំនៃភាពងងឹត បានហើរទៅជួបជុំគ្នានៅលើចុងឈើដែលមានផ្លែឈើទុំផ្អែមឆ្ងាញ់ ហើយបានធ្វើឱ្យផ្លូវព្រះអាទិត្យថ្លង់ដោយសំឡេងយំរបស់ពួកវា។

๑๓.

១៣.

กุมุทินีปมทา’ถสุธากร-กรสเตหิ ปรามสนาปรํ,กุสุมหาสวิลาสธรา ภุสํภุวนวนฺทิรคพฺภมลงฺกริ;

()

លំដាប់នោះ នាងផ្កាឈូកសត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយកាំរស្មីរាប់រយនៃព្រះចន្ទ ក៏បានរីកសើចយ៉ាងស្រស់ស្អាត និងបានលម្អផ្ទៃនៃពិភពលោកទាំងមូលយ៉ាងក្រៃលែង។

๑๔.

១៤.

หิมกโร หริณญฺชนหารินานิชกเรน นิรากริ ตงฺขเณ,สกลโลก’วิโลจน สมฺภวํฆนตโมปฏลํหิสโช ยถา;

() (สิเลสพนฺธนํ)

ព្រះចន្ទដែលមានស្នាមរូបទន្សាយ បានប្រើកាំរស្មីរបស់ខ្លួនកម្ចាត់បង់នូវភាពងងឹតដ៏ក្រាស់ដែលបិទបាំងភ្នែករបស់សត្វលោកទាំងអស់ក្នុងខណៈនោះ ប្រៀបដូចជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលភ្នែកងងឹតដូច្នោះដែរ។

๑๕.

១៥.

สปทิปารมิตารมิตาสโยนวม’นุสฺสติยาสติยา ปรํ,อธิกตา’ธิ สมาธิ สมาหิโตปุริมชาติภเว ติภเว สริ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ក្នុងខណៈនោះ ព្រះពោធិសត្វដែលមានព្រះទ័យត្រេកអរក្នុងបារមី បានតម្កល់មាំក្នុងសមាធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដោយសតិ ក៏បានរំលឹកឃើញនូវជាតិកំណើតក្នុងភពមុនៗក្នុងត្រៃភព។

๑๖.

១៦.

สุมติปาทก ฌาน สมุฏฺฐิโตปุริมขนฺธสมูหมนุกฺกมํ,อสริโส’ปนิสินฺนชยาสน-ปฺปภุติ ยาวสุเมธภวาวธึ;

()

ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរគ្មានពីរ កាលបើកម្រើកឡើងចាកឈានដែលជាបាតគ្រឹះនៃប្រាជ្ញា ខណៈដែលគង់នៅលើជយាសនៈ ក៏បានរំលឹកឃើញនូវខន្ធប្រកបដោយលំដាប់តាំងពីជាតិនេះថយក្រោយទៅរហូតដល់ជាតិជាសុមេធតាបស។

๑๗.

១៧.

อิธภเว สมนนฺตรชาติยํตทิยขนฺธปพนฺธมนุสฺสริ,ติจตุปญฺจฉสตฺต นว’ฏฺฐปิทสปิ วิสติตึสติ ชาติโย;

()

ព្រះអង្គបានរំលឹកឃើញនូវតំណនៃខន្ធក្នុងជាតិដែលបន្ទាប់ពីជាតិនេះ និងជាតិថយក្រោយទៅទៀត គឺ ៣ ជាតិ ៤ ជាតិ ៥ ជាតិ ៦ ជាតិ ៧ ជាតិ ៨ ជាតិ ៩ ជាតិ ១០ ជាតិ ២០ ជាតិ និង ៣០ ជាតិ។

๑๘.

១៨.

ลหุมนุสฺสริตาฬิส ชาติโยปภว ขนฺธวเสน ตหึตหึ,ภวสตํภวุปฑฺฒสตํภว-ทสสตํภวลกฺขมถาปรํ ()

ទ្រង់រំលឹកឃើញយ៉ាងរហ័សនូវជាតិ ៤០ ដោយអំណាចនៃខន្ធដែលកើតឡើងក្នុងភពនោះៗ រួចរំលឹកទៅដល់ ១០០ ជាតិ ៥០ ជាតិ ១,០០០ ជាតិ និង ១០០,០០០ ជាតិជាបន្តបន្ទាប់។

๑๙.

១៩.

อปริมาณ ยุคนฺตคชาติโยอปริมาณ วิวฏฺฏคชาติโย,อปริมาณ ยุคนฺต วิวฏฺฏคาอปริมาณ คุโณ สริชาติโย;

()

ព្រះអង្គដែលមានគុណរកប្រមាណមិនបាន បានរំលឹកឃើញនូវជាតិជាច្រើនក្នុងកប្បដែលវិនាស ជាតិជាច្រើនក្នុងកប្បដែលចម្រើន និងជាតិជាច្រើនក្នុងកប្បដែលវិនាសនិងចម្រើន។

๒๐.

២០.

จตุสุโยนิสุสตฺตมนฏฺฐิติ-ติภวปญฺจคตีสุปริพฺภมึ,กสิรภารวโห อหมญฺชเสสกฏภารวโห ควโชยถา;

()

«តថាគតបានអន្ទោលទៅក្នុងយោនីទាំង ៤ ក្នុងភពទាំង ៣ និងគតិទាំង ៥ ដោយផ្ទុកនូវភារៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅលើផ្លូវ ដូចជាគោដែលអូសរទេះដ៏ធ្ងន់ដូច្នោះដែរ។»

๒๑.

២១.

อิติสมญฺญ ธโร’สิมมุตฺร’หํอิติ นิหีนปสตฺถ กุโล ภวึ,อิติ ภวึ อภีรูปวิรูปิมาอิติปิ ภตฺต ผขลาผล มาหรึ;

()

«តថាគតមានឈ្មោះយ៉ាងនេះក្នុងជាតិនោះ មានត្រកូលថោកទាប ឬខ្ពង់ខ្ពស់យ៉ាងនេះ មានរូបល្អ ឬអាក្រក់យ៉ាងនេះ និងបានបរិភោគអាហារយ៉ាងនេះៗ។»

๒๒.

២២.

อนุภวึกุสลากุสลารหํวิวิธทุกฺขมทุกฺข มทุกฺข ขํ,ทสสตายุ สตายุมิโตภวึอิติภวํติภวํสมนุสฺสริ;

() (ยมกพนฺธนํ)

«តថាគតបានទទួលផលនៃកុសលនិងអកុសល បានទទួលទុក្ខនិងសុខផ្សេងៗ និងមានអាយុកាលប្រមាណ ១,០០០ ឆ្នាំ ឬ ១០០ ឆ្នាំយ៉ាងនេះ» ព្រះអង្គបានរំលឹកឃើញនូវភពក្នុងត្រៃភពដោយប្រការដូច្នេះ។

๒๓.

២៣.

อิติห ยาวสุเมธ ภวํ สุธีสุมริยา’ติคตา’มิตชาติโย,อสริ โสปฏิโลมวสา ตโต-ปฺปภุติ ยาว อิโต ตติยํ ภวํ;

()

ព្រះបរមពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញា កាលបើបានរំលឹកឃើញនូវជាតិជាច្រើនថយក្រោយទៅរហូតដល់ជាតិជាសុមេធតាបសយ៉ាងនេះហើយ ក៏បានរំលឹកត្រឡប់មកវិញតាមលំដាប់តាំងពីជាតិនោះរហូតដល់ជាតិទី ៣ អំពីជាតិនេះ។

๒๔.

២៤.

ปุนรมุตฺร ตโตภวโต จุโตสมุปปชฺชิ มนนฺตรชาติยํ,ตหิมหํตุสิเต ติทสาลเยภวิมติชฺชุติ สนฺตุสิตาภิโธ;

()

«លុះច្យុតចាកភពនោះហើយ តថាគតក៏បានទៅកើតក្នុងជាតិបន្ទាប់ គឺបានកើតជាទេវបុត្តមានតេជះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នាម សន្តុសិត នៅក្នុងឋានតុសិត។»

๒๕.

២៥.

ตุสิตเทวนิกายสมตฺวโยปรมรูป วิลาสธโร’ภวึ,สุมธุรามตมาหริ มิทิสํอนุภวึสุขมินฺทฺริย โคจรํ;

()

«តថាគតមានចំណែកស្មើនឹងពួកទេវតាជាន់តុសិត មានរូបសម្បត្តិដ៏ល្អឆើតឆាយ បានសោយនូវទឹកអម្រឹតដ៏ផ្អែមល្ហែម និងបានទទួលនូវសុខជាអារម្មណ៍នៃឥន្ទ្រិយទាំងឡាយ។»

๒๖.

២៦.

สมุปชีวิมมานุสหายน-จตุสหสฺส มหํตุสิตาลเย,มรุคณมฺพุรุหาสนยาจนํอิห ปฏิจฺจ ตโต ภวโต จุโต;

()

«តថាគតបានរស់នៅក្នុងឋានតុសិតអស់រយៈពេល ៤,០០០ ឆ្នាំមនុស្ស ហើយដោយសារការអារាធនារបស់ពួកទេវតា ទើបតថាគតច្យុតចាកភពនោះមកកាន់ទីនេះ។»

๒๗.

២៧.

ชนนิราชินิยา มณิเจติเยสุคตธาตุมิวา’สมกุจฺฉิยํ,รวิกุเล ปฏิสนฺธิมหํ ปิตฺร-นรปตึ อธิกิจฺจ สมปฺปยึ;

()

«តថាគតបានចាប់បដិសន្ធិក្នុងព្រះគភ៌នៃព្រះមាតាដែលជាព្រះមហេសី ប្រៀបដូចជាព្រះបរមសារីរិកធាតុនៅក្នុងចេតិយកែវមណី ក្នុងសក្យត្រកូល ញ៉ាំងព្រះវររាជបិតាឱ្យពេញព្រះហឫទ័យក្រៃលែង។»

๒๘.

២៨.

อิติห รูปมรูปมนาทิกํวิปริวตฺตติ วตฺตติ นาปรํ,วิสติยา สติ ยาว ธิยา’สนํวิหตโมหตโม’สิ ภเว สุธี;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

រូបនិងអរូបដែលគ្មានទីចាប់ផ្តើម តែងតែវិលវល់ទៅយ៉ាងនេះ មិនមែនជាយ៉ាងដទៃឡើយ ព្រះបរមពោធិសត្វដ៏មានប្រាជ្ញាបានកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺមោហៈ ហើយមានសតិតម្កល់មាំរហូតដល់បល្ល័ង្ករបស់ព្រះអង្គ។

๒๙.

២៩.

จุตุปปตฺติปพนฺธวเสนหิอวสวกตฺตนธาตุปรมฺปรา,ชลิตทีปสิเข’ว ปวตฺตตินยิธปุคฺคลเวทกการโก;

()

ដោយអំណាចនៃតំណនៃការច្យុតនិងបដិសន្ធិ ដំណើរលំដាប់នៃធាតុទាំងឡាយដែលមិនស្ថិតនៅក្រោមបង្គាប់ និងគ្មានតួខ្លួន តែងតែប្រព្រឹត្តទៅប្រៀបដូចជាអណ្តាតប្រទីបដែលកំពុងឆេះ ក្នុងលោកនេះមិនមានបុគ្គលអ្នកសោយផល ឬអ្នកធ្វើនោះឡើយ។

๓๐.

៣០.

ปุริมขนฺธปพนฺธมเนกธาอิติววตฺถยโต หิ กุทิฏฺฐิโย,อปคตา’ตฺตนิ วีสติวตฺถุกาตมิหทิฏฺฐิวิสุทฺธิ’ติ วุจฺจติ;

()

កាលបើព្រះអង្គបានកំណត់ដឹងនូវតំណនៃខន្ធក្នុងអតីតកាលដោយច្រើនប្រការយ៉ាងនេះ វិចិកិច្ឆានិងទិដ្ឋិខុស ២០ ប្រការដែលប្រកាន់ថាជាតួខ្លួន ក៏ត្រូវបានលះបង់ សេចក្តីនេះលោកហៅថា «ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ» ក្នុងទីនេះ។

๓๑.

៣១.

สติมโต รวิมณฺฑลสนฺติภาสกฏมคฺคนิภา’ยมนุสฺสติ,ปุริมชาติสุ นาภิวิรชฺฌติสรวเย สรภงฺคสโร ยถา;

()

ចំពោះព្រះអង្គដ៏មានសតិ ការរំលឹកជាតិដែលភ្លឺស្វាងដូចវង់ព្រះអាទិត្យ និងត្រង់ដូចជាផ្លូវរទេះនេះ មិនដែលខុសភ្លាត់ក្នុងជាតិមុនៗឡើយ ប្រៀបដូចជាព្រួញរបស់សរភង្គតាបសដែលបាញ់ចំគោលដៅដូច្នោះដែរ។

๓๒.

៣២.

อจุติยาจุติยามติ มาสเนสุตวตี’ตวตี’หติ พุชฺฌิตุํ,สมุทิเต’มุทิเต กุมุทานิ’มนกมลา กมลานิ อลงฺกริ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ព្រះអង្គមានព្រះទ័យមិនឃ្លាតចាកសមាធិលើបល្ល័ង្ក ដើម្បីត្រាស់ដឹងនូវធម៌ដែលធ្លាប់បានឮមកហើយ កាលបើព្រះចន្ទរះឡើង ផ្កាកុមុទទាំងឡាយក៏រីកស្គុសស្គាយ ប៉ុន្តែផ្កាឈូកទាំងឡាយមិនទាន់រីកលម្អនៅឡើយទេ។

๓๓.

៣៣.

รุจิรจนฺทมริจิวิเลปินีกุมุทสณฺฑวิกาสวิหาสินี,รชนิมชฺฌิมยามวิลาสินีตทธิสีลธนํ วิชาภาสิ กึ ()

នាងរាត្រីក្នុងយាមកណ្តាលដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលលាបស្រឡាបដោយកាំរស្មីព្រះចន្ទដ៏ត្រចះត្រចង់ និងរីករាយដោយការរីកស្គុសស្គាយនៃផ្កាកុមុទ តើមិនបានញ៉ាំងព្រះអង្គដែលមានសីលជាទ្រព្យឱ្យរុងរឿងទេឬអ្វី?

๓๔.

៣៤.

ฆนสุนีลวิสาลตโปวนํอนลภาสุรกีฏกุลากุลํ,รชนิราชินิยา กุสุมากุลา-วิรฬเกสกลาปสิรึ ภชี;

()

ព្រៃតបៈដ៏ធំល្វឹងល្វើយដែលមានពណ៌ខៀវស្រងាត់ និងពេញទៅដោយហ្វូងអំពិលអំពែកភ្លឺចិញ្ចាច បានទទួលនូវសម្រស់ប្រៀបដូចជាផ្នួងសក់ដ៏ស្តើងរបស់នាងរាត្រីដែលលម្អដោយផ្ក។

๓๕.

៣៥.

ตทุปหารรตายิ’ว โกมุที-ภุชลตาย วิภาวริภีรุยา,คหิตลาชกภาชนวิพฺภมํผุฏิตเกรวกานน มาหริ;

()

ព្រៃផ្កាកុមុទដែលរីកស្គុសស្គាយ បាននាំមកនូវសម្រស់ប្រៀបដូចជាភាជន៍ដាក់លាជដែលទ្រទ្រង់ដោយដៃគឺពន្លឺព្រះចន្ទនៃនាងរាត្រីដ៏អៀនខ្មាស ហាក់បីដូចជាត្រេកអរក្នុងការថ្វាយជាគ្រឿងបូជាចំពោះព្រះអង្គ។

๓๖.

៣៦.

ติภุวเนกรวึ รวิภตฺตริอปรทีปคเต สรสีวธู,รชนิยา วิหิตาวสรา’ปิ กึปริจรึสุ ปติพฺพตมพฺภุตํ;

()

កាលបើព្រះអាទិត្យដែលជាចង្កៀងតែមួយក្នុងត្រៃភព បានលិចទៅកាន់ទ្វីបខាងលិចហើយ តើពួកនាងស្រះឈូកដែលទទួលបានឱកាសពីនាងរាត្រី មិនបានធ្វើការបម្រើស្វាមីដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់ដ៏គួរឱ្យអស្ចារ្យទេឬអ្វី?

๓๗.

៣៧.

ปริลสึสุ ภุสํ ภุวเน’วุ โภรวิปเถ วิตตา, วิตตารกา,อนิมิเส หิ มหาย มหิมโตชลิตทีปสิขาจ มหีตเล;

()

មើលចុះ! ផ្កាយទាំងឡាយដែលព្រាត់ប្រាសគ្នានៅលើមេឃ បានភ្លឺចិញ្ចាចយ៉ាងក្រៃលែងក្នុងលោក ប្រៀបដូចជាអណ្តាតប្រទីបដែលគេអុជនៅលើផែនដី ដើម្បីបូជាចំពោះព្រះអង្គដ៏មានអានុភាពធំធេង។

๓๘.

៣៨.

มกรเตนเกตนสนฺติภาตุหินทีธิติทีธิติ มชฺฌิเม,นิสิ ททาร สทารสราคินํหทยเกรวเกรวกานนํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

នៅពាក់កណ្តាលរាត្រី ព្រះចន្ទដែលមានកាំរស្មីត្រជាក់ ប្រៀបដូចជាទង់នៃមារ បានញ៉ាំងចិត្តរបស់ជនដែលមានតម្រេកនិងមានភរិយាឱ្យក្តៅក្រហាយ និងបានធ្វើឱ្យព្រៃផ្កាកុមុទរីកស្គុសស្គាយ។

๓๙.

៣៩.

อถ ภวาภวทิฏฺฐิวิเภท นํวิมติ โมห ตโมปุฏปาฏ นํ,จุตุปปาตปภุติ วิชาน นํกถมลตฺถ สทิพฺพวิโลจ นํ;

()

លំដាប់នោះ តើព្រះអង្គទទួលបាននូវទិព្វចក្ខុដែលជាគ្រឿងកម្ចាត់នូវទិដ្ឋិក្នុងភពតូចភពធំ ជាគ្រឿងទម្លាយនូវងងឹតគឺសេចក្តីសង្ស័យនិងមោហៈ និងជាគ្រឿងដឹងនូវការច្យុតនិងការចាប់បដិសន្ធិរបស់សត្វទាំងឡាយដោយរបៀបណា?

๔๐.

៤០.

กุสลกมฺมปภาวสมุพฺภวํสุขุมทุรคตานิ’ปิ โคจรํ,อนิมิสาน ปสาทวิโลจนํรุธิรเสมฺภมกลาปคตํก ยถา;

()

ទិព្វចក្ខុនោះកើតឡើងដោយអានុភាពនៃកុសលកម្ម មានអារម្មណ៍សូម្បីតែរបស់ល្អិតនិងរបស់ឆ្ងាយ ថ្លាស្អាតដូចជាភ្នែករបស់ពួកទេវតា និងមិនមានលាយឡំដោយឈាម ស្លេស្ម និងទង់ស្អុយឡើយ។

๔๑.

៤១.

ตถริว’กฺขิสเมน สุธาสินํวิมติทิฏฺฐิมิโสธนเหตุนา,หตมโนปกิเลสมเลน โสวิคตมานุสเกนหิ จกฺขุนา;

()

ព្រះអង្គដែលគង់នៅលើបល្ល័ង្កធម៌ដ៏ប្រសើរ បានជម្រះនូវសេចក្តីសង្ស័យនិងទិដ្ឋិទាំងឡាយ ដោយសារព្រះចក្ខុដ៏កន្លងហួសចក្ខុរបស់មនុស្សធម្មតា ដែលមិនមានកិលេសក្នុងព្រះហឫទ័យឡើយ។

๔๒.

៤២.

กรตลมฺพุรุโหปริจกฺขุมายถาริวา’มลกีพทรีผลํ,จุตุปปตฺติคเตปิ ตถาคเตติภุวนมฺหิ ยถิจฺฉิต มทฺทส;

()

ប្រៀបដូចជាបុរសដែលមានភ្នែកភ្លឺក្រឡេកមើលផ្លែកន្ទួតព្រៃ ឬផ្លែពុទ្រាដែលនៅលើបាតដៃ ព្រះអង្គដ៏មានចក្ខុវិស័យក៏បានទតឃើញសត្វទាំងឡាយដែលច្យុតនិងចាប់បដិសន្ធិក្នុងត្រៃភពតាមព្រះហឫទ័យប្រាថ្នាដូច្នោះដែរ។

๔๓.

៤៣.

นวุปปาตขเณจ จุติกฺขเณวิสยภาวมุเปนฺติ ตถาคตา,ตทุปจารวเสนิ’หทสฺสนํขมติ อฏฺฐกถาจริยาสโภ;

()

សត្វទាំងឡាយតែងតែចូលទៅកាន់អារម្មណ៍ក្នុងខណៈនៃការចាប់បដិសន្ធិថ្មី និងក្នុងខណៈនៃការច្យុត ព្រះអដ្ឋកថាចារ្យដ៏ប្រសើរយល់ស្របថា ការទតឃើញក្នុងទីនេះគឺដោយអំណាចនៃឧបចារៈ។

๔๔.

៤៤.

อุปธิหีน’ธิหนีนตถาคเตอนปนีตปณีต ตถาคเต,อนภิรูป’ภิรูปตถาคเตสุคติ ทุคฺคติ ทุคฺค มุปาคเต;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ទ្រង់ទតឃើញសត្វទាំងឡាយដែលមានសភាពថោកទាបនិងខ្ពង់ខ្ពស់ មានសភាពថយថោកនិងឧត្តុង្គឧត្តម មានរូបអាក្រក់និងរូបល្អ ដែលទៅកាន់សុគតិនិងទៅកាន់ទុគ្គតិ។

๔๕.

៤៥.

ติริยมุทฺธมโธปติตีย โสมติปหํ อภิปสฺสิ ยถารหํ,นิจิตกมฺมปเถจ ตถาคเตอุปริ ปาทกฌานสมุฏฺฐิโต;

()

ព្រះអង្គកាលបើកម្រើកឡើងចាកឈានដែលជាបាតគ្រឹះ ក៏បានទតឃើញសត្វទាំងឡាយក្នុងទិសទទឹង ទិសខាងលើ និងទិសខាងក្រោម តាមសមគួរដល់កម្មដែលពួកគេបានសន្សំទុក ដោយប្រាជ្ញាដ៏មុតស្រួចរបស់ព្រះអង្គ។

๔๖.

៤៦.

อกุสลานิ กรึสุ อิเม ติธาสุจริตานิ กรึสุ ติธา อิเม,อริยมคฺคผเลหิก สมงฺคิโนนสมณา’ติปิ อนฺติมวตฺถุนา;

()

«សត្វទាំងឡាយនេះបានធ្វើអកុសលកម្មដោយទ្វារទាំង ៣ សត្វទាំងឡាយនេះបានធ្វើសុចរិតកម្មដោយទ្វារទាំង ៣ ពួកគេមិនស្មើនឹងព្រះអរិយបុគ្គលដែលប្រកបដោយមគ្គនិងផល ឬសមណៈឡើយ។»

๔๗.

៤៧.

คุณนิรากรเณน อสาธโวอุปวทึสุ นสนฺติ คุณา’ติ’เม,อปิจสปฺปุริสา’ริยปุคฺคเลตทนุรูปคุเณหิ ปสํสยุํ;

()

«ពួកជនពាលទាំងនេះបានបដិសេធគុណធម៌ ហើយបាននិយាយបង្កាច់បង្ខូចថា គុណធម៌មិនមានឡើយ ចំណែកឯសប្បុរសទាំងឡាយតែងតែសរសើរនូវព្រះអរិយបុគ្គលដោយគុណធម៌ដ៏សមគួរដល់លោក។»

๔๘.

៤៨.

วิตถลทฺธิปรามสนา อิเมปรมลทฺธิปรามสนา อิเม,คหิตลทฺธิวเสน ตหึตหึนิจิตกมฺมปถา ชนตา อยํ;

()

«ពួកជនទាំងនេះបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិដ៏ខុសឆ្គង ពួកជនទាំងនេះបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ពួកជនទាំងនេះតែងតែសន្សំនូវកម្មបថក្នុងទីនោះៗ ដោយអំណាចនៃលទ្ធិដែលខ្លួនបានប្រកាន់យក។»

๔๙.

៤៩.

จตุรปายมปายมปายตึอุปคตา สุคติ สุคตึอิติ,ยติ สมาหิตวาหิตวา’ ทฺทสอนิมิสกฺขิสมกฺขิสมนฺวิโต;

() (ยมกพนฺธนํ)

«ពួកជនទាំងនោះបានទៅកាន់អបាយភូមិទាំង ៤ ឬបានទៅកាន់សុគតិភព» ព្រះមុនីដ៏មានព្រះទ័យតម្កល់មាំ ប្រកបដោយព្រះចក្ខុស្មើនឹងភ្នែកទេវតា បានទតឃើញយ៉ាងនេះ។

๕๐.

៥០.

สมฺมาสมฺมสโตสโต สติมโต กมฺมาทิเหตุพฺภวํรูปารูปมนาคตงฺนิ มหา โมหนฺธกาโร ธิยา,อพฺภตฺถงฺคมิ ยาย โสฬสวิธา กงฺขาจเตกาลิกาสากงฺขาตรณพฺพิสุทฺธุ ทุติเยยาเม ปวตฺตา มติ;

()

កាលបើព្រះអង្គពិចារណាដោយត្រឹមត្រូវ មានសតិស្មារតីដឹងច្បាស់នូវការកើតឡើងនៃរូបនិងអរូបដែលមានកម្មជាដើមជាហេតុ ងងឹតគឺមោហៈដ៏ធំធេងក៏បានវិនាសទៅដោយប្រាជ្ញា សេចក្តីសង្ស័យ ១៦ ប្រការក្នុងកាលទាំង ៣ ក៏ត្រូវបានឆ្លងផុតទៅ ប្រាជ្ញាដែលជាគ្រឿងបរិសុទ្ធក្នុងការឆ្លងផុតសេចក្តីសង្ស័យនេះ បានកើតឡើងក្នុងយាមកណ្តាល។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทาเน ปุพฺเพนิวาสญาณทิพฺพจกฺขุญาณาธิคม ปวตฺติปริทีโป เตรสโม สคฺโค.

សព្វគ្រប់កិច្ចតែងនិពន្ធក្នុងសគ្គៈទី ១៣ ស្ដីអំពីការសម្រេចបុព្វេនិវាសានុស្សតិញាណនិងទិព្វចក្ខុញាណ ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលរៀបរៀងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងចិត្តរបស់កវីទាំងឡាយឱ្យរីករាយ។

๑.

១.

สุธากเร วิกสิตเกรวากเรกเมนุ’ ปาสติ สติ ปจฺฉิมํ ทิสํ,วิหาวรี สสิรุจิรานนํ ชินํภชนฺติ ปจฺฉิมมถยาม โมตริ;

()

កាលព្រះចន្ទអ្នកធ្វើពន្លឺញ៉ាំងផ្កាព្រលិតសឲ្យរីក ក្រឡេកមើលទៅកាន់ទិសខាងលិចតាមលំដាប់ រាត្រីកាលក៏ឈានចូលទៅកាន់បច្ឆិមយាម ហាក់បីដូចជាចូលទៅបម្រើព្រះជិនស្រី ដែលមានព្រះភក្ត្រដ៏ស្រស់បំព្រងដូចជាព្រះចន្ទ។

๒.

២.

ขณํ นิสาปติ วิรหาตุเรว’ยํนิสาวธู มลินปโยธรมฺพรา,จตุทฺทิสายตนยเนหิ สมฺปติมุโมจ สีกรนิกรสฺสุพินฺทโว;

()

ក្នុងខណៈនោះ នាងរាត្រីជាកូនក្រមុំ មានសម្លៀកបំពាក់គឺពពកដ៏សៅហ្មង ហាក់ដូចជាក្តៅក្រហាយដោយការព្រាត់ប្រាសចាកព្រះចន្ទជាស្វាមី ក៏ស្រក់តំណក់ទឹកសន្សើមដ៏ល្អិតល្អិត តាមរយៈភ្នែកគឺទិសទាំងបួនក្នុងពេលនោះ។

๓.

៣.

กิเลสนาสนปสุโต สมาธินาปุถุชฺชโน ตทนุสยํ ยถุพฺพเห,ตถํ’สุนา ภุวนกลงฺกโสธโนนเห กลานิธิ สกลงฺก มุพฺพหี;

()

បុថុជ្ជនអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងការកម្ចាត់កិលេសដោយសមាធិ មិនអាចដកហូតនូវអនុសយកិលេសនោះបានយ៉ាងណា ព្រះចន្ទដែលជាផ្ទុកនូវចំណែកពន្លឺ ទោះបីជម្រះនូវភាពងងឹតក្នុងលោកដោយរស្មីដ៏ពិតប្រាកដ ក៏មិនអាចលុបបំបាត់ស្នាមអុជខ្មៅរបស់ខ្លួនបានយ៉ាងនោះដែរ។

๔.

៤.

ปุรตฺถิเม นภสิ วิกิณฺณ ตารกา-ปพนฺธนิพฺภรติมิรํ วิยากรีนิสาวธุ วลยิตหารภาสุร-สุนีลโกมลนวกุนฺตลสฺสิรึ;

()

ក្នុងអាកាសខាងទិសបូព៌ា ភាពងងឹតដ៏ក្រាស់ឃ្មឹកដែលរាយប៉ាយទៅដោយហ្វូងតារា បានញ៉ាំងសិរីនៃសក់ដ៏ទន់ល្មើយខៀវស្រងាត់របស់នាងរាត្រីជាកូនក្រមុំ ដែលរុងរឿងដោយកម្រងកែវខ្សែក ឲ្យប្រាកដឡើង។

๕.

៥.

วิปสฺสนาพลวิมลีกตนฺตโรชินงฺกุโร ทุริตมลํว จนฺทิมา,มริจิสญฺจยธวลีกตมฺพโรตโมจยํ ตมนุจรํ นิรากรี;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរមានព្រះហឫទ័យដ៏ស្អាតបរិសុទ្ធដោយកម្លាំងនៃវិបស្សនា ហាក់បីដូចជាព្រះចន្ទដែលធ្វើអាកាសឲ្យសស្អាតដោយសំណុំនៃរស្មី បានកម្ចាត់បង់នូវគំនរងងឹតគឺកិលេស ព្រមទាំងបរិវារ ដូចជាកម្ចាត់នូវមន្ទិលគឺបាបដូច្នោះ។

๖.

៦.

ปวายิ สีตลมลยานิโล ภุสํทิสงฺคนา สิสิรตุสารพินฺทโว,มุโมจ สา วิจริ นิสา นิสากร-มรีจิมญฺชริปริจุมฺพิเต ภุวิ;

()

ខ្យល់ត្រជាក់ពីភ្នំមលយៈបក់មកយ៉ាងខ្លាំង ស្រីគឺទិសទាំងឡាយក៏ស្រក់តំណក់ទឹកសន្សើមដ៏ត្រជាក់ រាត្រីនោះដែលត្រូវកាំរស្មីព្រះចន្ទថើបអង្អែលហើយ ក៏ចាកចេញទៅពីផែនដី។

๗.

៧.

นิรงฺคเณ นิรุปกิเลส นิจฺจเลมุทุมฺหิ กมฺมนิยวิสุทฺธิภาวเค,สมาหิเต มนสิ วิปสฺสนามนํอถาสวกฺขยมติยา’ ภีนีหริ;

()

កាលបើចិត្តមានសមាធិ មិនមានទីទួលគឺកិលេស មិនមានឧបកិលេស ជាចិត្តនឹងធឹង ទន់ភ្លន់ គួរដល់ការងារ ដល់នូវភាពស្អាតបរិសុទ្ធហើយ ព្រះអង្គក៏បានបង្អោនចិត្តទៅកាន់វិបស្សនា ហើយបង្អោនទៅកាន់ញាណជាគ្រឿងអស់ទៅនៃអាសវៈ (អាសវក្ខយញាណ)។

๘.

៨.

สพารสงฺคิกภวจกฺก มชฺฌคาอนุกฺกเมน’ปิ ปฏิโลมโต สุธีววตฺถยํ ยมริยญาณทสฺสนํวิสุทฺธิยา วิสทฺธิยา ตทุจฺจเต;

()

ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញាស្មារតី កាលកំណត់ដឹងនូវកង់នៃភព (ភវចក្រ) មានអង្គ ១២ តាមលំដាប់អនុលោម និងបដិលោម បានញ៉ាំងអរិយញាណទស្សនៈណាឲ្យសម្រេច អរិយញាណទស្សនៈនោះ លោកហៅថា ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ដើម្បីសេចក្តីស្អាតបរិសុទ្ធដ៏ក្រៃលែង។

๙.

៩.

ขเณน โย สรติ สหสฺสโลจโนยถาวโต ทสสตมตฺถ มสฺสปิ,วิธาตุโน นิชจรณงฺคุลิปฺปภา-วิภุสิตา’ขิลภุวโนทรสฺส’ปิ;

()

ព្រះអង្គណា ក្នុងមួយខណៈចិត្ត តែងរលឹកដឹងតាមពិត នូវប្រយោជន៍រាប់ពាន់ ដូចជាព្រះសហស្សនេត្រ (ព្រះឥន្ទ្រ) ឬដូចជាព្រះព្រហ្មជាអ្នកបង្កើតលោក ដែលមានផ្ទៃលោកទាំងមូលលម្អដោយពន្លឺនៃម្រាមព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ។

๑๐.

១០.

อเสสนีวรณตุสารโสสิโนสมาธิสมฺภว’ ขิลฌานลาภิโน,ชคตฺตยํ กรพทรํ’ว ทสฺสิโนนยสฺส กสฺสจิ วิสยตฺต มาคตํ;

()

វិធីណាមួយ បានមកដល់នូវដែនអារម្មណ៍របស់ព្រះអង្គ អ្នកធ្វើឲ្យស្ងួតនូវទឹកសន្សើមគឺនីវរណធម៌មិនមានសេសសល់ អ្នកបានសម្រេចឈានទាំងពួងដែលកើតអំពីសមាធិ អ្នកមើលឃើញត្រៃលោក ដូចជាផ្លែកន្ទួតព្រៃនៅលើបាតដៃ។

๑๑.

១១.

อทิฏฺฐ มปฺปฏิ วิทิตํ สยํปุราอนุตฺตรํตมริยญาณทสฺสนํ,อิมสฺส โคตมสมณสฺส สิชฺฌเตครูปเสวนวิรหสฺส อพฺภูตํ;

()

អរិយញាណទស្សនៈដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់នោះ ដែលព្រះអង្គមិនធ្លាប់ឃើញ មិនធ្លាប់ត្រាស់ដឹងដោយខ្លួនឯងពីមុនមក ឥឡូវនេះបានសម្រេចដល់ព្រះសមណគោតមនេះ ដែលជាអ្នកមិនមានការចូលទៅរកគ្រូណាមួយឡើយ គួរឲ្យអស្ចារ្យណាស់។

๑๒.

១២.

ภเวภเว ปริวิตทานปารมิ-พเลน’หู วิชฏิตโลภพนฺธโน,สเมตฺติขนฺตฺยนุคตสีลปารมี-ชเลน นิพฺพุตปฏิฆาทิปาวโก;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គមានចំណងគឺលោភៈដែលស្រាយចេញហើយ ដោយកម្លាំងនៃទានបារមីដែលបានសន្សំមក ហើយមានភ្លើងគឺបដិឃៈជាដើមរលត់ហើយ ដោយទឹកគឺសីលបារមីដែលប្រព្រឹត្តទៅជាមួយមេត្តានិងខន្តី។

๑๓.

១៣.

ภเวภเว ภวิ ถิรญาณปารมี-ปธํสิตา’ขิลวิปรีตทสฺสโน,วินายกปฺปภุติ ครูปเสวน-วเสน ปุจฺฉิย หตโมหสํสโย;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គមានការយល់ឃើញខុសទាំងពួងកម្ចាត់បង់ហើយ ដោយបញ្ញាបារមីដ៏មាំមួន ហើយមានសេចក្តីសង្ស័យក្នុងមោហៈកម្ចាត់បង់ហើយ ដោយការសាកសួរព្រោះអាស្រ័យការចូលទៅរកគ្រូមានព្រះវិនាយកជាដើម។

๑๔.

១៤.

ภเวภเว พุธชนปุชนาทินาครูภิวาทนพหุมานนาทินา,ชนาปจายนวิธินา วิโนทยิสทปฺป มุนฺนติ มภิมาน มุทฺธฏํ;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គបានបន្ទោបង់នូវសេចក្តីស្រវឹង ភាពមានះ និងអភិមានដ៏ខ្ពស់ហួសប្រមាណ ដោយវិធីគោរពកោតក្រែងចំពោះបុគ្គលគួរគោរព មានការបូជាចំពោះអ្នកប្រាជ្ញ និងការសំពះគោរពកោតក្រែងចំពោះគ្រូជាដើម។

๑๕.

១៥.

ภเวภเว วิภวรตึ รตึภเวอนงฺคสงฺคมรติ มงฺคนารตึ,ฆรา’ภินิกฺขมิย’นคาริยํรโตอปานุที ปฏิลภิ ฌาน มตฺตนา;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គបានចេញចាកផ្ទះ ត្រេកអរក្នុងផ្នួស បានកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីត្រេកអរក្នុងវិភព សេចក្តីត្រេកអរក្នុងភព សេចក្តីត្រេកអរក្នុងការរួមសង្វាស និងសេចក្តីត្រេកអរក្នុងស្ត្រី ហើយបានសម្រេចឈានដោយខ្លួនឯង។

๑๖.

១៦.

ภเวภเว ส’วีริย สจฺจปารมี-ปรายโณ อธิกุสเลสุ จารตึ,ชหํ วจีทุริตมลํ จตุพฺพิธํวิโสธยี นิชหทยญฺจ ปคฺคหี;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គជាអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងវីរិយបារមីនិងសច្ចបារមី មានសេចក្តីត្រេកអរក្នុងកុសលធម៌ដ៏ក្រៃលែង លះបង់នូវមន្ទិលគឺវចីទុច្ចរិតទាំង ៤ យ៉ាង បានជម្រះចិត្តរបស់ខ្លួនឲ្យស្អាតបរិសុទ្ធ និងបានផ្គងទុកនូវសេចក្តីព្យាយាម។

๑๗.

១៧.

ภเว ภเว อิติ สมตึสปารมี-วิสุชฺฌิตา’ กุสลมโนมลิมโส,กเมน อินฺทฺริย ปริปากตํ คโตนจญฺญสมฺปท มหิปตฺถยี สุธี;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញានោះ ស្អាតបរិសុទ្ធហើយដោយបារមី ៣០ ទ្រង់មិនមានមន្ទិលគឺអកុសលចិត្ត បានដល់នូវភាពចាស់ក្លានៃឥន្ទ្រិយទាំងឡាយតាមលំដាប់ ហើយមិនបានប្រាថ្នានូវសម្បត្តិដទៃឡើយ។

๑๘.

១៨.

ภเว ภเว อคณิตเมว โพธิยาทยาย โจทิตหทโย’หิ กปตฺถนํ,อกา จตุพฺพิธผลสมฺปทา ตโตปทิสฺสเร นิรวสรา ริว’นฺตนิ;

()

ក្នុងភពនីមួយៗ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យដែលសេចក្តីអាណិតអាសូរដាស់តឿនហើយ ដើម្បីព្រះពោធិញ្ញាណ បានធ្វើនូវសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏រាប់មិនអស់ ព្រោះហេតុនោះ ផលសម្បត្តិទាំង ៤ យ៉ាង ក៏ប្រាកដឡើងដល់ព្រះអង្គ ហាក់ដូចជាមិនមានចន្លោះឡើយ។

๑๙.

១៩.

ภเว ภเว สกปณิธานสตฺติยาติธา’หิสงฺขตกุสลํ อิมสฺส โภ,นสาธเย กิมริยญาณทสฺสนํอนญฺญปุคฺคลวิสยํ นสํสโย;

()

ឱ! ដោយកម្លាំងនៃសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ព្រះអង្គក្នុងភពនីមួយៗ កុសលធម៌ដែលបានសន្សំទុកដោយចំណែក ៣ យ៉ាងរបស់ព្រះអង្គនេះ ហេតុអ្វីក៏មិនសម្រេចនូវអរិយញាណទស្សនៈ ដែលមិនមែនជាវិស័យរបស់បុគ្គលដទៃ សេចក្តីសង្ស័យក្នុងរឿងនេះមិនមានឡើយ។

๒๐.

២០.

อนิจฺจโต’ทยวยตาย ทุกฺขโตสทุกฺขตายปิ อวิเธยตาทินา,อนตฺตโต วรมติ ขนฺธปญฺจกํปุนปฺปุนํ สมุปปริกฺข มุสฺสหี;

()

ព្រះអង្គមានបញ្ញាដ៏ប្រសើរ បានខិតខំពិចារណារឿយៗ នូវបញ្ចក្ខន្ធ ដោយភាពជាអនិច្ចៈ ព្រោះមានការកើតឡើងនិងវិនាសទៅ ដោយភាពជាទុក្ខ ព្រោះជាសភាវៈនាំមកនូវទុក្ខ និងដោយភាពជាអនត្តា ព្រោះមិនលុះក្នុងអំណាចជាដើម។

๒๑.

២១.

กลาปสมฺมสนมุเขน พารส-วิเธ อนาทิกภวจกฺกนิสฺสิเต,กเมน สตฺตสุ อนุปสฺสนาสุ โสชินงฺกุโร ตทวยเว’ภินีหริ;

()

ព្រះពុទ្ធង្កូរនោះ បានបង្អោនចិត្តទៅកាន់ចំណែកនៃភវចក្រមានអង្គ ១២ ដែលអាស្រ័យក្នុងភពមិនមានទីបំពេញ ដោយវារៈនៃការពិចារណាជាក្រុម (កលាបសម្មសនៈ) ក្នុងអនុបស្សនាទាំង ៧ តាមលំដាប់។

๒๒.

២២.

อนิจฺจโตภุสมนุปสฺสมุทฺธริอเสสสงฺขตคตนิจฺจสญฺญิตํ,อนตฺตโต สมนุวิปสฺส ทุกฺขโตสสงฺขเตปชหิ สุขตฺตสญฺญิตํ;

()

កាលពិចារណាឃើញរឿយៗ ដោយភាពជាអនិច្ចៈយ៉ាងខ្លាំង ក៏បានដកហូតនូវនិច្ចសញ្ញាដែលមានក្នុងសង្ខតធម៌ទាំងពួង កាលពិចារណាឃើញដោយភាពជាអនត្តានិងជាទុក្ខ ក៏បានលះបង់នូវសុខសញ្ញានិងអត្តសញ្ញាក្នុងសង្ខតធម៌នោះ។

๒๓.

២៣.

วิโนทยี สุมติ วิราคนิพฺพิทา-วเสน สงฺขตคตราคนนฺทิโย,นิโรธนิสฺสชนวสา’นุปสฺสิยตโถทยาทิยนมเสสงฺฆเต;

()

ព្រះអង្គមានប្រាជ្ញាល្អ បានបន្ទោបង់នូវរាគៈនិងនន្ទិដែលមានក្នុងសង្ខតធម៌ ដោយអំណាចនៃវិរាគៈនិងនិព្វិទា កាលពិចារណាឃើញដោយអំណាចនៃនិរោធនិងនិស្សជ្ជៈ នូវការកើតឡើងជាដើមក្នុងសង្ខតធម៌ទាំងពួង។

๒๔.

២៤.

วิธายทุพฺพิธมนุปสฺสโต กสโตอเสสสงฺขตมปิ นามรูปโต,นิทานโต ปุนขณโต’ทยพฺพยํอุปฏฺฐหิ ทฺวิคุณิตปญฺจวิสธา;

()

កាលព្រះអង្គពិចារណាឃើញដោយវិធី ២ យ៉ាង គឺញែកសង្ខតធម៌ទាំងពួងដោយនាមនិងរូប តាមហេតុបច្ច័យ និងតាមខណៈម្តងទៀត ការកើតឡើងនិងការវិនាសទៅ ក៏ប្រាកដឡើង ៥០ យ៉ាង (២ ដងនៃ ២៥)។

๒๕.

២៥.

สุธีมโต ตรุณวิปสฺสนายิ’เมวิปสฺสกสฺสิ’ติ ทสุปกฺกิเลสกา,ภวุํปภาสติมติปีตินิจฺฉโยสุขี’หนาสมถนิกนฺตฺยุเปกฺขนา;

()

កាលព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញាស្មារតី ស្ថិតនៅក្នុងតរុណវិបស្សនា ឧបកិលេសនៃវិបស្សនាទាំង ១០ នេះ គឺពន្លឺ (ឱភាស) ញាណ បីតិ បស្សទ្ធិ សុខ អធិមោក្ខ បគ្គហ ឧបដ្ឋាន ឧបេក្ខា និងនិកន្តិ ក៏កើតមានឡើងដល់ព្រះអង្គជាអ្នកចម្រើនវិបស្សនា។

๒๖.

២៦.

ปสนฺนโลหิต ปริปุณฺณวิคฺคหาวินิคฺคตา นิรวธิโลกธาตุสุ,วิปสฺสนาพลปภวา’ภิปตฺถริสุธนฺตกญฺจนรสปิญฺชรปฺปภา;

()

ពន្លឺដ៏លឿងច្រាលដូចជាទឹកមាសដែលគេរំលាយល្អហើយ ដែលកើតអំពីកម្លាំងនៃវិបស្សនា បានចេញចាកព្រះសរីរាង្គដ៏ពេញលេញដោយលោហិតដ៏ជ្រះថ្លា ហើយផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់លោកធាតុទាំងឡាយដែលមិនមានប្រមាណ។

๒๗.

២៧.

อยํปโถ นภวติ ตปฺปภาทโยวิสตฺติกาปภุติกิเลสวตฺถุกา,ปุโนทยพฺพย มนุปสฺสโต ตโตปโถ สมุพฺภวิ ทสุปกฺกิเลสคํ;

()

ព្រះអង្គដឹងថា «នេះមិនមែនជាផ្លូវទេ ព្រោះពន្លឺជាដើមនោះ ជាវត្ថុនៃកិលេសមានតណ្ហាជាដើម» លំដាប់នោះ កាលព្រះអង្គពិចារណាឃើញនូវការកើតឡើងនិងការវិនាសទៅជាថ្មីទៀត ផ្លូវដ៏កន្លងផុតនូវឧបកិលេសទាំង ១០ ក៏កើតឡើង។

๒๘.

២៨.

ปถาปถํ สมุปปริกฺขโตอิติสุธีมโต ตรุณวิปสฺสกสฺสยา,สมุฏฺฐิตา นิสิตวิปสฺสนามติปถาปถิกฺขณกวิสุทฺธิ วุจฺจเต;

()

វិបស្សនាបញ្ញាដ៏មុតស្រួចដែលកើតឡើងដល់ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញា ជាអ្នកចម្រើនតរុណវិបស្សនា កាលពិចារណាដឹងនូវផ្លូវនិងមិនមែនផ្លូវយ៉ាងនេះ លោកហៅថា មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ។

๒๙.

២៩.

นราสโภ อธิคตญาตตีรณ-ปริญฺญวา อุปริปหาณสงฺขยา,ปริญฺญยา อุภย วิสุทฺธิสิทฺธิยาติสจฺจทสฺสนปสุโต สมารภี;

()

ព្រះនរាសភៈ (ព្រះពុទ្ធ) ទ្រង់បានសម្រេចនូវញាតបរិញ្ញានិងតីរណបរិញ្ញាហើយ ដើម្បីសម្រេចនូវបហានបរិញ្ញាខាងលើ និងដើម្បីសម្រេចនូវវិសុទ្ធិទាំងពីរយ៉ាង ក៏ទ្រង់ចាប់ផ្តើមខ្វល់ខ្វាយក្នុងការឃើញនូវសច្ចៈទាំងបី។

๓๐.

៣០.

อนิจฺจลกฺขณมปกิ ทุกฺขลกฺขณํอนตฺตลกฺขณมถ สพฺพสงฺขเต,ยถาวโต นสมนุปสฺสิ สนฺตติ-ริยาปเถหิจ ปิหิตํฆเณนโส;

()

ព្រះអង្គមិនមែនគ្រាន់តែមិនបានឃើញនូវអនិច្ចលក្ខណៈ ទុក្ខលក្ខណៈ និងអនត្តលក្ខណៈ ក្នុងសង្ខតធម៌ទាំងពួងតាមពិតនោះទេ ប៉ុន្តែលក្ខណៈទាំងនោះត្រូវបានបិទបាំងដោយសន្តតិ ឥរិយាបថ និងឃនសញ្ញា (ព្រះអង្គក៏បានទម្លាយនូវការបិទបាំងទាំងនោះ)។

๓๑.

៣១.

วิโสธยํ มติมุทยพฺพเย ตโตลหุํ ติลกฺขณวิสทตฺตโค ภุสํ,วิปสฺสนาปถปฏิปนฺน มตฺตนาอลตฺถภงฺคธิภยญาณมาทิกํ;

()

កាលជម្រះចិត្តឲ្យស្អាតក្នុងឧទយព្វយញាណហើយ ក៏ដល់នូវភាពច្បាស់លាស់ក្នុងត្រីលក្ខណៈយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រះអង្គកាលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងផ្លូវនៃវិបស្សនាដោយខ្លួនឯង ក៏បានសម្រេចនូវភង្គញាណ និងភយញាណជាដើម។

๓๒.

៣២.

สยมฺภุโน อุปรินวานุปสฺสนา-วิภาวนา นวคุณวณฺณนายิธ,วิธียเต นววิธญฺณภาวนาปวุจฺจเต สปกฏิปทาวิสุทฺธิติ;

()

ការចម្រើនញាណ ៩ យ៉ាង ដែលជាការសម្តែងនូវអនុបស្សនា ៩ ខាងលើរបស់ព្រះស្វយម្ភូនេះ លោកហៅថា បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ។

๓๓.

៣៣.

มตีหิติหิปิ จตุสจฺจฉาทก-ตโมวิธํสน สมนนฺตรํ ถิรํ,นิโรธโคจรมลภิตฺถ โคตฺรภุ-มตึ สุธี อนริยโคตฺตพาหิรํ;

()

ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺអវិជ្ជាដែលបិទបាំងអរិយសច្ចទាំង ៤ ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញាស្មារតី ក៏បានសម្រេចនូវគោត្រភូញាណដ៏មាំមួន ដែលមាននិរោធ (ព្រះនិព្វាន) ជាអារម្មណ៍ ដ៏កន្លងផុតចាកគោត្រនៃអរិយបុគ្គល (គឺកន្លងផុតចាកបុថុជ្ជនគោត្រ)។

๓๔.

៣៤.

ปสตฺถโคตฺรภุมติทินฺนสญฺญกํสมูลมุทฺธฏกลุสตฺตยํ สุธี,วิพนฺธทุคฺคติวินิปาตนาทิกํอถาทิมํปฏิลภี ญาณทสฺสนํ;

()

ព្រះមហាសត្វមានប្រាជ្ញាស្មារតី កាលបាននូវសញ្ញាដែលគោត្រភូញាណដ៏ប្រសើរប្រគល់ឲ្យហើយ ក៏បានដកហូតនូវសំយោជនៈជាគ្រឿងសៅហ្មង ៣ យ៉ាង ព្រមទាំងឫសគល់ ដែលជាគ្រឿងរារាំង នាំឲ្យធ្លាក់ទៅកាន់អបាយភូមិនិងទុគ្គតិជាដើម ហើយក៏បានសម្រេចនូវញាណទស្សនៈដំបូង (សោតាបត្តិមគ្គញាណ)។

๓๕.

៣៥.

ยเทวนนฺตรผลทนฺติ ปณฺฑิตาวทนฺติตปฺผลมปิ ปจฺจเวกฺขณํ,อลตฺถ โส ปุน ทุติยาย ภุมิยาวิปสฺสนํ สมธิคมาย ภาวยี;

()

ព្រះអង្គបានសម្រេចនូវផលណាដែលអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយហៅថា អនន្តរិកផល ព្រមទាំងបច្ចវេក្ខណញាណនៃផលនោះ ហើយដើម្បីសម្រេចនូវភូមិទីពីរ (សកទាគាមិភូមិ) ព្រះអង្គក៏បានចម្រើនវិបស្សនាជាថ្មីទៀត។

๓๖.

៣៦.

ภุโสวิโสสิต ภวทุกฺขกทฺทมํอกาลิกํ ตนุกตกิพฺพิสตฺตยํ,อนุตฺตรํ ทุติยมลตฺถ ตปฺผลํสปจฺจเวกฺขณมถ ญาณทสฺสนํ;

()

ព្រះអង្គបានសម្រេចនូវញាណទស្សនៈទីពីរដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ (សកទាគាមិមគ្គញាណ) ព្រមទាំងផលនិងបច្ចវេក្ខណញាណ ដែលធ្វើឲ្យស្ងួតយ៉ាងខ្លាំងនូវភក់គឺទុក្ខក្នុងភព ជាធម៌មិនរង់ចាំកាល (អកាលិក) និងធ្វើឲ្យស្តើងនូវកិលេសដ៏លាមក ៣ យ៉ាង (លោភៈ ទោសៈ មោហៈ)។

๓๗.

៣៧.

วิปสฺสนํปุนรปิภาวยํ สยํสมุทฺธฏาลยปฏิฆํ ภวาปหํ,สปจฺจเวกฺขณผลญาณมชฺฌคาอนุตฺตรํ ตติยก ญาณทสฺสนํ;

()

កាលចម្រើនវិបស្សនាជាថ្មីម្តងទៀតដោយខ្លួនឯង ព្រះអង្គក៏បានសម្រេចនូវញាណទស្សនៈទីបីដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ (អនាគាមិមគ្គញាណ) ដែលដកហូតនូវអាល័យ (កាមរាគៈ) និងបដិឃៈ ជាគ្រឿងកម្ចាត់បង់នូវភព ព្រមទាំងផលញាណនិងបច្ចវេក្ខណញាណ។

๓๘.

៣៨.

ติลกฺขณํ ถิรมติมา’ภิปตฺติยาสุภาวยิก อุปริ จตุตฺถภุมิยา,อวาริยาสนิริว ตาลมตฺถเกกิเลสมุทฺธนิรนิหจฺจจารินํ;

()

ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យដ៏មាំមួន ដើម្បីសម្រេចនូវភូមិទីបួនខាងលើ បានចម្រើនត្រីលក្ខណៈឲ្យល្អប្រពៃ ដែលប្រៀបដូចជាផ្គរលាន់ដ៏សាហាវដែលមិនអាចទប់ទល់បាន បោកខ្ទប់ទៅលើកំពូលដើមត្នោត ញ៉ាំងក្បាលគឺកិលេសទាំងឡាយឲ្យខ្ទេចខ្ទីគ្មានសេសសល់។

๓๙.

៣៩.

นิวาริตาขิล ภวจกฺกวิพฺภมํสวาสนาปริมิต ปกาปนาสนํ,อนญฺญโคจร วรญาณทสฺสนํอลตฺถ ตปฺผลมปิปจฺจเวกฺขณํ;

()

ព្រះអង្គបានសម្រេចនូវអរិយញាណទស្សនៈដ៏ប្រសើរ (អរហត្តមគ្គញាណ) ដែលបញ្ឈប់នូវការវិលវល់ក្នុងភវចក្រទាំងពួង កម្ចាត់បង់នូវកិលេសព្រមទាំងវាសនា មិនមែនជាអារម្មណ៍របស់បុគ្គលដទៃឡើយ ព្រមទាំងផលនិងបច្ចវេក្ខណញាណនៃមគ្គនោះ។

๔๐.

៤០.

ตทาสวกฺขยมติคฺญาณทสฺสน-วิสุทฺธิวุจฺจติ อรหตฺตปตฺติยา,สเหวจุทฺทสวิธ พุทฺธพุทฺธิโยชิโน จตุพฺพิธ ปฏิสมฺภิทาลภี;

()

ញាណជាគ្រឿងអស់ទៅនៃអាសវៈនោះ លោកហៅថា ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ព្រោះការសម្រេចនូវព្រះអរហត្ត ក្នុងខណៈនោះឯង ព្រះជិនស្រីទ្រង់បានសម្រេចនូវពុទ្ធញាណ ១៤ យ៉ាង និងបដិសម្ភិទា ៤ យ៉ាង។

๔๑.

៤១.

อสาธารณํ ญาณฉกฺกํพลานิทส’ฏฺฐารสาเวณิกา พุทฺธธมฺมา,จตุทฺธาวิสารชฺชมิทฺธานุภาวาสมิทฺธาสเหจารหตฺเตน ตสฺส;

()

ញាណមិនទូទៅ ៦ យ៉ាង ទសពលញាណ ១០ យ៉ាង អដ្ឋារសអាវេណិកពុទ្ធធម៌ ១៨ យ៉ាង ចតុវេសារជ្ជញាណ ៤ យ៉ាង និងឥទ្ធិអនុភាពទាំងឡាយ ក៏បានសម្រេចដល់ព្រះអង្គ ព្រមជាមួយគ្នានឹងព្រះអរហត្តនោះឯង។

๔๒.

៤២.

อภิญฺเญยฺยธมฺเม อภิญฺญาย สามํปริญฺเญยฺย ธมฺเม ปริญฺญาย สามํ,ปหาตพฺพ ธมฺเม ปหนฺตฺวาน สามํสนิพฺพานมคฺคปฺผลํ สจฺฉิกตฺวา;

()

ទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយផ្ទាល់នូវធម៌ដែលគួរដឹងដោយអភិញ្ញា ទ្រង់កំណត់ដឹងដោយផ្ទាល់នូវធម៌ដែលគួរកំណត់ដឹងដោយបរិញ្ញា ទ្រង់លះបង់ដោយផ្ទាល់នូវធម៌ដែលគួរលះបង់ និងទ្រង់ធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់នូវមគ្គ ផល ព្រមទាំងព្រះនិព្វាន។

๔๓.

៤៣.

สิยายาวตาเญยฺย ธมฺมปฺปวตฺติสิยาตาวตา ตสฺส ญาณปฺปวตฺติ,อภิญฺญาย สพฺพญฺญุตาญาณ มาสิสเหวารหตฺเตน สพฺพญฺญุ พุทฺโธ;

()

ដំណើរទៅនៃញេយ្យធម៌ (ធម៌ដែលគួរដឹង) មានត្រឹមណា ដំណើរទៅនៃញាណរបស់ព្រះអង្គក៏មានត្រឹមនោះ ព្រោះត្រាស់ដឹងនូវសព្វញ្ញុតញ្ញាណ ព្រះអង្គក៏បានត្រាស់ដឹងជាព្រះសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រមជាមួយគ្នានឹងព្រះអរហត្តនោះឯង។

๔๔.

៤៤.

มหาโมหนิทฺทาปโคมคฺคญาณ-ปฺปพุทฺโธ’หิสมฺโพธิยา โสภมาโน,มุนินฺโท ทินินฺทํ’ สุสนฺโทหหาสิ-’นฺทิรามนฺทิรินฺทิวราภํอหาสิ;

()

ព្រះមុនិន្ទ្រទ្រង់ភ្ញាក់រលឹកឡើងចាកសេចក្តីសម្រាន្តគឺមហាមោហៈ ដោយមគ្គញាណ ញ៉ាំងព្រះសម្ពោធិញ្ញាណឲ្យរុងរឿង ទ្រង់បានសើចចំអកឲ្យព្រះអាទិត្យដោយកាំរស្មីដ៏ស្រស់បំព្រង និងមានសិរីរុងរឿងដូចជាផ្កាឈូកខៀវដែលជាលំនៅនៃនាងលក្ស្មី។

๔๕.

៤៥.

สุพุทฺธาภิสมฺโพธิปุพฺพาจลมฺภาสเหวารุโณ พุทฺธสูโรทเยน,สมุฏฺฐาสิ เวเนยฺย พนฺธูหิสทฺธึปพุชฺฌึสุ อพฺภุคฺคตมฺโหชโกสา;

()

ព្រមជាមួយគ្នានឹងអរុណោទ័យ ព្រះពុទ្ធសូរិយាបានរះឡើងចាកភ្នំខាងកើតគឺព្រះអភិសម្ពោធិញ្ញាណ ពួកវេនេយ្យជនជាញាតិក៏បានភ្ញាក់រលឹកឡើង ដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកក្រពុំឡើងដូច្នោះ។

๔๖.

៤៦.

อุฬาราวภาโส ตทา ชาติเขตฺเตภุสํปาตุภุโต มหีสมฺปเวธิ,สิฬาสาฬเสฬาวตํสา สุภานินิมตฺตานิ พตฺตึสชาตาติโลเก;

()

ក្នុងកាលនោះ ពន្លឺដ៏រុងរឿងផ្សាយទៅក្នុងជាតិខេត្ត ផែនដីក៏ញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង និមិត្តដ៏ល្អៗ ៣២ ប្រការ មានការរញ្ជួយនៃថ្ម ដើមរាំង និងភ្នំជាដើម ក៏កើតប្រាកដឡើងក្នុងលោក។

๔๗.

៤៧.

ตโมชาลวิทฺธํสนาทีนิ โลเกกโรนฺโตว จตฺตาริกิจฺจานิ’มานิ,สมุฏฺฐาสิ ตสฺมึขเณ รํสิมาลิริวาทิจฺจวํสุพฺภโว พุทฺธสูโร;

()

ព្រះពុទ្ធសូរិយាដែលកើតក្នុងអាទិច្ចវង្ស កាលធ្វើនូវកិច្ចទាំង ៤ យ៉ាងនេះក្នុងលោក មានការកម្ចាត់បង់នូវបណ្តាញនៃងងឹតជាដើម ក៏រះឡើងក្នុងខណៈនោះ ដូចជាព្រះអាទិត្យដែលមានកាំរស្មីដូច្នោះ។

๔๘.

៤៨.

มหีลาชวุฏฺฐีหิ สญฺฉนฺนภุตานภํ กนิพฺภรํ คนฺธธุปทฺธเชหิ,ฉณฺโหกุลา เกวลํ โลกธาตุมหามงฺคลาวาส กลีลาวลมฺพึ ()

ផែនដីត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយទឹកភ្លៀងគឺលាជ អាកាសពេញទៅដោយគ្រឿងក្រអូប ផ្សែងធូប និងទង់ជ័យ លោកធាតុទាំងមូលពោរពេញទៅដោយការលេងបុណ្យ និងព្យួររំយោលទៅដោយគ្រឿងមង្គលដ៏ឧត្តម។

๔๙.

៤៩.

ตทาตปฺปทมฺโภช ปูชาคตานํสิโร ภตฺติภารญฺชลีนํ สุรานํ,นิราลมฺพมากาส รนฺธํ พภาสปภาสาร จูฬามณิหกา’กราฬํ;

()

ក្នុងកាលនោះ ចន្លោះអាកាសដែលមិនមានបង្អែក ក៏ភ្លឺស្វាងទៅដោយកែវចូឡាមណីនៃពួកទេវតា ដែលមកបូជាចំពោះព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ដោយឱនក្បាលចុះព្រោះធ្ងន់ដោយសេចក្តីជ្រះថ្លា និងផ្គងអញ្ជលីឡើង។

๕๐.

៥០.

คุโณนาม สกฺขนฺธสนฺตาน สุทฺธิสโกสุทฺธขนฺวฺธปฺปพนฺโธหิ พุทฺโธ,นโมพุทฺธภุตสฺส นิปฺผนฺตญาณ-ปฺปหาณานุภาวาหิรูปสฺสตสฺส;

()

គុណ គឺសេចក្តីស្អាតបរិសុទ្ធនៃសន្តានខន្ធរបស់ខ្លួន ព្រះពុទ្ធជាសន្តាននៃខន្ធដ៏ស្អាតបរិសុទ្ធ សូមក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអង្គដែលបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ មានព្រះរូបដ៏រុងរឿងដោយអានុភាពនៃញាណនិងការលះបង់ដ៏សម្រេចហើយនោះ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทาเน มหา โพธิสตฺตสฺส อริยมคฺคญาณาภิสมฺโพธิ สมธิคม ปวตฺติปริทีโป จุทฺทสโม สคฺโค.

សូមបញ្ចប់សគ្គៈទី ១៤ ឈ្មោះថា អរិយមគ្គញាណភិសម្ពោធិសមធិគមប្បវត្តិបរិទីបៈ (ការសម្តែងនូវការសម្រេចអរិយមគ្គញាណនិងព្រះសម្ពោធិញ្ញាណ) របស់មហាបោធិសត្វ ក្នុងអវិទូរេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតឡើងដល់ហឫទ័យនៃកវីជនទាំងពួង ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទៈ។

ชินวํสทีเป อวิทุเร นิทานภาโค ทุติโย.

ផ្នែកទីពីរ គឺអវិទូរេនិទានភាគ ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

อสฺเสว ปกลฺลงฺกวรสฺสการณาสีสกฺขิมํสานิ จ ทารสุนโว,ทตฺวา จิรสฺสํ อกรินฺติ ทุกฺกรํโส (อินฺทวํสา’)ภิธโช วิจินฺตยี;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះចិន្តាថា «ព្រោះតែហេតុនៃបល្ល័ង្កដ៏ប្រសើរមិនមានមន្ទិលនេះ ព្រះអង្គបានប្រគល់នូវព្រះសិរសា ព្រះនេត្រ សាច់ ព្រះមហេសី និងព្រះរាជបុត្រ ហើយបានធ្វើនូវអំពើដែលបុគ្គលដទៃធ្វើបានដោយកម្រអស់កាលដ៏យូរអង្វែង»។

๒.

២.

ปลฺลงฺกโต ตาว นวุฏฺฐหํ ตหึปลฺลงฺกมาธาย นิสชฺช สตฺตหํ,สงฺกปฺปปุณฺโณ’ธิสมาธโย มุนิสมฺมา สมาปชฺชิ อเนกโกฏิโย;

()

ព្រះមុនីមានព្រះតម្រិះពេញលេញ មានសមាធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ មិនទាន់ក្រោកចាកបល្ល័ង្កនោះឡើយ ទ្រង់គង់នៅលើបល្ល័ង្កនោះអស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ ហើយបានចូលសមាបត្តិរាប់សែនកោដិយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។

๓.

៣.

นา’ยํ ชหาเต วิชยาสนา’ลยํยํกิญฺจิกิจฺจํ กรณิยมสฺสหิ,สํวิชฺชเต ทานิปิ กาจิ เทวตาสงฺกาภิฆา’ตาภิวิตกฺกยุํ อิติ;

()

ព្រះសាស្តានេះ មិនលះបង់នូវវិជយបល្ល័ង្កជាទីអាស្រ័យនេះឡើយ កិច្ចនីមួយៗដែលគួរធ្វើរបស់ព្រះអង្គ ប្រហែលជាមាននៅឡើយ ទេវតាខ្លះដែលមានសេចក្តីសង្ស័យគ្របសង្កត់ ក៏ត្រិះរិះយ៉ាងនេះថា...

๔.

៤.

ตาสํ วิทิตฺวาน วิตกฺกมาสนาอพฺภุฏฺฐิโต โส คคนงฺคณํ ขณํ,สํทสฺสยนฺโต ยมปาฏิหาริยํนิสฺสํสโย สํสยสลฺลมุทฺธรี;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបនូវសេចក្តីត្រិះរិះរបស់ទេវតាទាំងនោះហើយ ក៏យាងក្រោកឡើងពីបល្ល័ង្ក ហោះឡើងទៅកាន់អាកាសវេហាស៍មួយរំពេច ទ្រង់សម្តែងនូវយមកបាដិហារិយ៍ ដើម្បីដកចេញនូវសរគឺសេចក្តីសង្ស័យដោយមិនមានសេសសល់ឡើយ។

๕.

៥.

นิสฺสาย ปลฺลงฺกมิมํ มหีรุหํสมฺปตฺตสมฺโพธิปโท’สฺมิ จินฺติย,โอรุยฺห ปกลฺลงฺกฐิตปฺปเทสโตปุพฺพุตฺตรานญฺหิ ทิสาน มนฺตรา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះតម្រិះថា 'អាត្មាអញបានសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញ្ញាណ ដោយអាស្រ័យនូវបល្ល័ង្ក និងដើមឈើនេះ' ទើបទ្រង់យាងចុះពីទីកន្លែងដែលទ្រង់គង់ ហើយយាងទៅកាន់ចន្លោះនៃទិសបូព៌ និងទិសឧត្តរ។

๖.

៦.

สตฺตาห มินฺทิวรจารุโลจน-ปญฺจปฺปภาสารนิเสจเนน โส,สมปูชยนฺโต ชยโพธิมาสนํอฏฺฐาสิ โลเกกวิโลจโน ชิโน;

()

ព្រះជិនស្រីជាចក្ខុតែមួយគត់ក្នុងលោក ទ្រង់មានព្រះនេត្រដ៏ល្អស្រស់ដូចជាផ្កាឈូកខៀវ ទ្រង់ឈររំពឹងមើលទៅកាន់ជយពោធិបល្ល័ង្ក ដើម្បីបូជាដោយការសម្លឹងមើលមិនព្រិចព្រះនេត្រ អស់រយៈពេល៧ថ្ងៃ ដោយការបង្ហូរចេញនូវកាំរស្មីទាំង៥ពណ៌។

๗.

៧.

คนฺตฺวา ฐีตฏฺฐานชยาสนนฺตราปุพฺพาปรสฺสํ ทิสิ สตฺตวาสรํ,นิกฺขิตฺตจกฺกงฺกิตปาทปงฺกโชโส จงฺกมี นิมฺมิตรตนจงฺกเม;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះបាទទាំងគូប្រដាប់ដោយរូបចក្រ ទ្រង់យាងទៅកាន់ចន្លោះនៃទីកន្លែងដែលទ្រង់ឈរ និងជយពោធិបល្ល័ង្ក ក្នុងទិសខាងកើត និងខាងលិច ទ្រង់យាងចង្ក្រមនៅលើរតនចង្ក្រមដែលនិម្មិតឡើង អស់រយៈពេល៧ថ្ងៃ។

๘.

៨.

โส โพธิโต อุตฺตรปจฺฉิมนฺตราเทเวหิ นานารตเนหิ นิมฺมิเต,สตฺตาหมตฺตํ มณิมนฺทิเร มุนิสมฺมาภิธมฺมํ ปวิหาสิ สมฺมสํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់គង់នៅក្នុងផ្ទះកែវ ដែលទេវតាទាំងឡាយនិម្មិតឡើងដោយរតនៈផ្សេងៗ ក្នុងចន្លោះទិសឧត្តរ និងទិសបស្ចិម នៃដើមពោធិព្រឹក្ស ទ្រង់ពិចារណានូវព្រះអភិធម្មដ៏បរិសុទ្ធ អស់រយៈពេល៧ថ្ងៃ។

๙.

៩.

มนฺถาจเล’นมฺพุนิธึ’ว เกสโววิญฺญาณกณฺฑาทิฏสา จตุพฺพิธํ,ตสฺมึ นิสินฺโน มุนิ ธมฺมสงฺคณิ-มาโลลยี ญาณพเลน ทุทฺทสํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់គង់នៅក្នុងផ្ទះកែវនោះ ទ្រង់កូរនូវគម្ពីរធម្មសង្គណី ដែលដឹងបានដោយកម្រ ដោយកម្លាំងនៃព្រះញាណ ដូចជាព្រះកេសវៈកូរនូវមហាសមុទ្រដោយភ្នំមន្ទរៈ ពិចារណានូវធម៌៤យ៉ាង មានវិញ្ញាណក្ខន្ធជាដើម។

๑๐.

១០.

เวภงฺคิยํ ขนฺธวิภงฺคมาทิกํคมฺภีรมฏฺฐารสธา สุทุพฺพุธํ,โส มารภงฺโค’ถ วิภงฺคสาครํสํโขภยี ญาณยุคนฺตวายุนา;

()

លំដាប់នោះ ព្រះអង្គអ្នកផ្ចាញ់មារ ទ្រង់ធ្វើឱ្យកម្រើកនូវសមុទ្រគឺគម្ពីរវិភង្គ ដ៏ជ្រាលជ្រៅ យល់បានដោយកម្រ ដល់ទៅ១៨ប្រការ មានខន្ធវិភង្គជាដើម ដោយខ្យល់គឺព្រះញាណក្នុងកាលជាទីបំផុតនៃយុគៈ។

๑๑.

១១.

โส ธาตุสุญฺญตฺตปชานโน ชิโนนิสฺสตฺตนิชฺชิวสภาวธาตุโย,วิตฺถารยนฺโต ตทนนฺตรํ วรํนานานยํ ธาตุกถํ ววตฺถยี;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវសេចក្តីសូន្យនៃធាតុ ទ្រង់សម្តែងនូវធាតុទាំងឡាយដែលមានសភាវៈមិនមែនសត្វ មិនមែនជីវិត ឱ្យពិស្តារ ទ្រង់កំណត់ទុកនូវគម្ពីរធាតុកថាដ៏ប្រសើរ មានន័យផ្សេងៗ ក្នុងលំដាប់បន្ទាប់ពីគម្ពីរវិភង្គនោះ។

๑๒.

១២.

ขนฺธาทิปญฺญตฺติวเสน ฉพฺพิธาปญฺญตฺติโย’ติ สุวิภตฺตมาติกํ,ปญฺญาย สพฺพญฺญุชิโน’ถ ปุคฺคล-ปญฺญตฺติ มาโลลยิ อคฺคปุคฺคโล;

()

លំដាប់នោះ ព្រះសព្វញ្ញូជិនស្រីជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ពិចារណានូវគម្ពីរបុគ្គលបញ្ញត្តិ ដែលមានមាតិកាចែកទុកយ៉ាងល្អ ជា៦ប្រការ ដោយអំណាចនៃបញ្ញត្តិមានខន្ធបញ្ញត្តិជាដើម ដោយព្រះប្រាជ្ញាញាណ។

๑๓.

១៣.

วาทีภสีโห สกวาทมณฺฑลํโอรุยฺห สมฺมา ปรวาทมณฺฑลํ,สุตฺตานิ สงฺคยฺห สหสฺสมฏฺฐธาสํขิตฺต มาโท มุขวาทยุตฺติกํ;

()

ព្រះអង្គជាសត្វសីហៈក្នុងពួកអ្នកពោលវាទៈ ទ្រង់យាងចុះកាន់មណ្ឌលនៃសកវាទៈរបស់ព្រះអង្គ ហើយយាងចុះកាន់មណ្ឌលនៃបរវាទៈដោយត្រឹមត្រូវ ទ្រង់ប្រមូលមកនូវសូត្រទាំងឡាយ៨ពាន់សូត្រ ដែលសង្ខេបទុកក្នុងកាលដំបូង ដោយយុត្តិដែលចេញពីព្រះឱស្ឋ។

๑๔.

១៤.

ญาเณน วิตฺถาริยมาน มตฺตโนกิญฺจาปฺย’นนฺตาปริยนฺต มุตฺตมํ,ตกฺกีหิ นกฺกาวจรํ นเกหิจินาโถ กถาวตฺถุ มถา’ภิสมฺมสิ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះលោកនាថទ្រង់ពិចារណានូវគម្ពីរកថាវត្ថុ ដ៏ឧត្តម រកទីបំផុតគ្មាន ដែលទ្រង់ពង្រីកឱ្យពិស្តារដោយព្រះញាណរបស់ព្រះអង្គ ដែលពួកអ្នកត្រិះរិះទាំងឡាយមិនអាចស្ទង់ដឹងបានឡើយ។

๑๕.

១៥.

ยํ มูลขนฺธาทิวสา ทสพฺพิธํอุทฺเทสนิทฺเทสปทา’นุรูปโต,นิฏฺฐานโต สํสยโต วิภาคิยํคมฺภีรญาเณน’ถ สาครูปมํ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះអង្គទ្រង់ពិចារណានូវគម្ពីរយមកៈ ដែលមានប្រការ១០ ដោយអំណាចនៃមូលៈ និងខន្ធជាដើម ស្របតាមបទឧទ្ទេស និងនិទ្ទេស ចែកចេញដោយការសន្និដ្ឋាន និងសេចក្តីសង្ស័យ ដ៏ជ្រាលជ្រៅប្រៀបដូចជាមហាសមុទ្រ ដោយព្រះញាណដ៏ជ្រាលជ្រៅ។

๑๖.

១៦.

สนฺตํ ปณิตํ นิปุณํ สุทุทฺทสํคุฬฺหํ อตกฺกาวจรํ อจินฺติยํ,นานานยํ ตํ ยมกํ สุสญฺญโมธมฺมสฺสโร สมฺมสิ นิปฺปเทสโต;

()

ព្រះធម្មស្សាមី ទ្រង់មានសេចក្តីសង្រួមយ៉ាងល្អ ទ្រង់ពិចារណានូវគម្ពីរយមកៈនោះ ដែលជាធម៌ស្ងប់ ឧត្តម ល្អិត ឃើញបានដោយកម្រ កំបាំង មិនមែនជាវិស័យនៃសេចក្តីត្រិះរិះ មិនអាចគិតបាន មានន័យផ្សេងៗ ដោយមិនមានសេសសល់ឡើយ។

๑๗.

១៧.

นานานยุ’ตฺตุงฺคตรงฺคนิพฺภรํเนยฺยตฺถนีตตฺถมณิหิ มณฺฑิตํ,ธมฺมนฺตราวฏฺฏสตํ อถาปรํสทฺธมฺมขนฺโธทกขนฺธปูริตํ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះអង្គទ្រង់ពិចារណានូវគម្ពីរមហាបដ្ឋាន ដ៏ពេញប្រៀបទៅដោយទឹកគឺព្រះសទ្ធម្មក្ខន្ធ មានរលកដ៏ខ្ពស់ត្រដែតគឺន័យផ្សេងៗ ប្រដាប់ដោយកែវមណីគឺនេយ្យត្ថធម៌ និងនីតត្ថធម៌ មានវដ្តៈនៃធម៌ផ្សេងៗរាប់រយ...

๑๘.

១៨.

สตฺถา จตุพฺพิส ติมตฺตปจฺจย-เวลํ ปริจฺเฉทวิสาลปฏฺฏนํ,คมฺภีรปฏฺฐาน มหณฺณวํ กถํอาโลลยํ สมฺมสิ ญาณเมรุนา;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ពិចារណាកូរនូវមហាសមុទ្រគឺគម្ពីរបដ្ឋានដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដែលមានច្រាំងគឺបច្ច័យ២៤ មានកំពង់ផែដ៏ធំទូលាយគឺការកំណត់ធម៌ ដោយភ្នំព្រះសុមេរុគឺព្រះញាណ។

๑๙.

១៩.

นิสฺสงฺคญาโณ มุนิ เหตุปจฺจโยอิจฺจาทินา’โรปิตมาติการหํ,นิทฺทิฏฺฐนิเททสปทํ ปปญฺจิต-เญยฺยํ จตุพฺพีสวิธํ สุทุพฺพุธํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់មានព្រះញាណមិនទាក់ទើរ ទ្រង់ពិចារណានូវធម៌ដែលគួរដល់មាតិកាដែលតាំងទុកមានហេតុបច្ច័យជាដើម មានបទដែលសម្តែងហើយ និងបទដែលពន្យល់ហើយ មានធម៌ដែលគួរដឹងដ៏ពិស្តារ២៤ប្រការ យល់បានដោយកម្រក្រៃលែង។

๒๐.

២០.

นิสฺสาย พาวีสวิเธ ติเก ติก-ปฏฺฐาน มนฺโตคธนามรูปิเกนิสฺสาย นิสฺเสสเก ตถา ทุก-ปฏฺฐาน มนฺโตคธนามรูปิเก ()

ដោយអាស្រ័យនូវតិកៈ២២ប្រការ ទ្រង់ពិចារណានូវតិកបដ្ឋាន ដែលរួមបញ្ចូលនូវនាមនិងរូប និងដោយអាស្រ័យនូវទុកៈទាំងអស់ ទ្រង់ពិចារណានូវទុកបដ្ឋាន ដែលរួមបញ្ចូលនូវនាមនិងរូបយ៉ាងនោះដែរ។

๒๑.

២១.

พาวิสมตฺตา ติกมาติกา ทุเกปกฺขิปฺป ปฏฺฐานวิทํ ทุกนฺติกํ,พาวีสมตฺตาย ติเก สตํทุเกปกฺขิปฺป ปฏฺฐานมิทํก ติกทฺทุกํ;

()

ព្រះអង្គអ្នកជ្រាបច្បាស់នូវគម្ពីរបដ្ឋាន ទ្រង់បញ្ចូលតិកមាតិកា២២ ទៅក្នុងទុកៈ កើតជាទុកតិកបដ្ឋាន និងទ្រង់បញ្ចូលទុកៈ១០០ ទៅក្នុងតិកៈ២២ កើតជាតិកទុកបដ្ឋាននេះ។

๒๒.

២២.

กตฺวา ติเกสฺเว’ว ติเก ทุวีสติปฏฺฐาน มนฺโตคติเก ติกตฺติกํ,กตฺวา ทุเกสฺเว’ว ตถา สตํทุเกปฏฺฐาน มนฺตาเคติเก ทุกทฺทุกํ;

()

ទ្រង់ធ្វើនូវតិកៈ២២ ក្នុងតិកៈទាំងឡាយ កើតជាតិកតិកបដ្ឋាន និងទ្រង់ធ្វើនូវទុកៈ១០០ ក្នុងទុកៈទាំងឡាយយ៉ាងនោះដែរ កើតជាទុកទុកបដ្ឋាន។

๒๓.

២៣.

อิจฺจานุโลเม ชนยานิ ปกฺขิปํฉ ปฺปจฺจนีเย’ปิ นยานิ ปกฺขิปํ,เอวํ ขิปิตฺวา อนุโลมปจฺจนิ-เยจา’ปิ ฉ ปฺปจฺจนิยา’นุโลมเก;

()

ទ្រង់បញ្ចូលនូវន័យទាំង៦ ក្នុងអនុលោមយ៉ាងនេះ និងបញ្ចូលនូវន័យទាំង៦ ក្នុងបច្ចនីយៈយ៉ាងនោះដែរ កាលដែលទ្រង់បញ្ចូលយ៉ាងនេះហើយ ក៏កើតជាអនុលោមបច្ចនីយៈ និងបច្ចនីយានុលោមទាំង៦ន័យ។

๒๔.

២៤.

คมฺภีรปฏฺฐานมโหทธึ อิติสงฺโขภยํ สมฺมสิ ญาณเมรุนา,ตํ สมฺมสนฺตสฺส สวตฺถุกํ ฉวิ-วณฺโณ ปสนฺโต’สิ ปสีทิ โลหิตํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់កូរនូវមហាសមុទ្រគឺគម្ពីរបដ្ឋានដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដោយភ្នំព្រះសុមេរុគឺព្រះញាណយ៉ាងនេះ កាលដែលព្រះអង្គកំពុងពិចារណានូវគម្ពីរនោះ ព្រះឆវីវណ្ណ ព្រមទាំងព្រះលោហិតរបស់ព្រះអង្គ ក៏មានសេចក្តីជ្រះថ្លាស្ងប់រម្ងាប់ក្រៃលែង។

๒๕.

២៥.

ตสฺมึขเณ จตฺตชวณฺณธาตุโยอฏฺฐํสุ ฐานมฺหิ อสิติหตฺถเก,อญฺญตฺร’ธิฏฺฐานพลํ สรีรโตฉพฺพณฺณรํสี วิสรา’หินิจฺฉรุํ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពណ៌សម្បុរទាំងឡាយដែលផ្សាយចេញពីព្រះវរកាយ ក៏ផ្សាយទៅកាន់ទីកន្លែងប្រវែង៨០ហត្ថ ដោយវៀរលែងតែអំណាចនៃការអធិដ្ឋាន ពួកកាំរស្មី៦ពណ៌ ក៏ច្រាលឆ្អៅចេញពីព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គ។

๒๖.

២៦.

เสวาลกาลินฺทินทิ’นฺทิราปติ-นิลมฺพริ’นฺทิวรวณฺณสนฺติภา,เกส’กฺขิมสฺสูหิก วินิคฺคตา ภุสํนีลปฺปภา’เสสทิสา อลงฺกรุํ;

()

ព្រះរស្មីពណ៌ខៀវ ដែលមានពណ៌ដូចជាសារាយ ទឹកទន្លេកាលិន្ទិ ព្រះវិស្ណុ ស្បៃពណ៌ខៀវ និងផ្កាឈូកខៀវ បានច្រាលចេញពីព្រះកេសា ព្រះនេត្រ និងព្រះមស្សុ យ៉ាងខ្លាំងក្លា ហើយបានលម្អនូវទិសទាំងឡាយឥតមានសេសសល់។

๒๗.

២៧.

ตาสํ วสา’ เสสทิสาวิลาสินีอาสุํ ยถา ปารุตนีลกมฺพลา,ตา จกฺกวาฬาติ ปปูรยนฺติโยธาวึสุ นิโลปลจุณฺณสนฺนิภา;

()

ដោយអំណាចនៃព្រះរស្មីទាំងនោះ ទិសទាំងឡាយដ៏ស្រស់ត្រកាល ក៏ប្រែជាដូចជាដណ្តប់ដោយភួយពណ៌ខៀវ ព្រះរស្មីទាំងនោះមានពណ៌ដូចជាលម្អងត្បូងកណ្តៀង បានហូរទៅបំពេញនូវចក្រវាឡទាំងឡាយ។

๒๘.

២៨.

นิสฺเสสโลกํ หริตาลกุงฺกุม-จุณฺเณหิ โสวณฺณรเสหิ มิสฺสกํ,อาเลปยนฺตีวิย ปีตรํสิโยยา นิคฺคตา กญฺจนสนฺนิภตฺตจา;

()

ព្រះរស្មីពណ៌លឿង ដែលច្រាលចេញពីព្រះឆវីវណ្ណដ៏មានពណ៌ដូចជាមាស បានផ្សាយទៅប្រលោមលោកទាំងមូល ហាក់ដូចជាលាបស្រឡាបដោយលម្អងល្មៀត លម្អងគង្គុម និងទឹកមាស។

๒๙.

២៩.

ตาสํ วเสนา’สิ สิเณรุปพฺพต-ราชา วิลิโน’ว มหณฺณเว ชลํ,สํกปฺปิตา’ว’ฏฺฐ ทิสาคชา’ภวุํนิทฺธนฺตจามีกรกปฺปนาทินา;

()

ដោយអំណាចនៃព្រះរស្មីទាំងនោះ ភ្នំសិនេរុដ៏ជាស្តេចភ្នំ ក៏ប្រែជាដូចជារលាយទៅជាទឹកក្នុងមហាសមុទ្រ ពួកដំរីក្នុងទិសទាំង៨ ក៏ហាក់ដូចជាញាប់ញ័រដោយគ្រឿងប្រដាប់ដែលធ្វើអំពីមាសដ៏បរិសុទ្ធ។

๓๐.

៣០.

ลาขารสานํ ปริเสจนํ วิยนินฺทูรจุณฺโณ’กิรณํ’ว ยาทิสิ,สญฺฌาปภารตฺตสุรตฺตรํสิโยนิกฺขมฺม ธาวึสุ สมํสโลหิตา;

()

ព្រះរស្មីពណ៌ក្រហម ដ៏ក្រហមឆ្អៅដូចជាពន្លឺថ្ងៃរៀបលិច ច្រាលចេញពីព្រះមំសៈ និងព្រះលោហិត បានហូរផ្សាយទៅ ដូចជាការស្រោចស្រពដោយទឹកល័ក្ត ឬដូចជាការរោយនូវលម្អងល័ក្តក្រហម។

๓๑.

៣១.

ตาสํ วเสนา’ขิลภูมิกามินีอาสี นิมุคฺคาริว อุตฺตรณฺณเว,อมฺโภชราเคหิ สุนิมฺมิตานิ’วสพฺพานิ ทพฺพานฺย’ภวุํ ชคตฺตเย;

()

ដោយអំណាចនៃព្រះរស្មីទាំងនោះ ផែនដីទាំងមូលក៏ប្រែជាដូចជាលិចចុះទៅក្នុងសមុទ្រទឹកល័ក្ត វត្ថុទាំងពួងក្នុងលោកទាំងបី ក៏ប្រែជាដូចជាគេធ្វើឡើងយ៉ាងល្អដោយត្បូងទទឹម។

๓๒.

៣២.

ยากุนฺทโสคนฺธิกจนฺทจนฺทิกา-กปฺปูรขีโรทธิวีจิปณฺฑรา,อฏฺฐีหิ ทาฐาหี วิตสฺสฏา ภุสํโอทาตรํสี ธวลีกรุํ ทิสา;

()

ព្រះរស្មីពណ៌ស ដ៏សក្បុសដូចជាផ្កាម្លិះ ផ្កាឈូកស ពន្លឺព្រះចន្ទ ក្បូនកற்பូរ និងរលកនៃសមុទ្រទឹកដោះ បានច្រាលចេញពីព្រះអដ្ឋិ និងព្រះទាឋា យ៉ាងខ្លាំងក្លា ធ្វើឱ្យទិសទាំងឡាយភ្លឺស្វាងសក្បុស។

๓๓.

៣៣.

ตาสํ วเสนา’สิ ยถา มหีวธุโอทาตวตฺเถหิ นิวตฺถปารุตา,ตา ขีรธาราปริเสกพนฺธุราธาวึสุ พุทฺธสฺส ยโสนิภาปภา;

()

ដោយអំណាចនៃព្រះរស្មីទាំងនោះ ផែនដីដ៏ដូចជាស្រីក្រមុំ ក៏ប្រែជាដូចជាស្លៀកដណ្តប់ដោយសំពត់ពណ៌ស ព្រះរស្មីទាំងនោះដ៏ល្អត្រកាលដូចជាការស្រោចស្រពដោយខ្សែទឹកដោះ បានហូរផ្សាយទៅប្រៀបដូចជាព្រះកិត្តិយសរបស់ព្រះពុទ្ធ។

๓๔.

៣៤.

สพฺพาทิสาโย’ขิลโลกธาตุโยมญฺชิฏฺฐปงฺเกหิ วิเลปยนฺติ’จ,นิกฺขมฺม มญฺชิฏฺฐปภา ตโตตโตธาวึสุ สญฺจุณฺณปวาฬสนฺติภา ()

ព្រះរស្មីពណ៌ហង្សបាទ ដ៏មានពណ៌ដូចជាលម្អងផ្កាថ្ម បានច្រាលចេញពីកន្លែងនោះៗ ហើយហូរផ្សាយទៅ លាបស្រឡាបនូវទិសទាំងពួង និងលោកធាតុទាំងឡាយដោយភក់គឺពណ៌ហង្សបាទ។

๓๕.

៣៥.

นีลาทิธาตุสฺสรเสหิ ปญฺจหิวณฺเณหิ ปุปฺเผหิ มณีหิสตฺตหิ,สมฺปูรยนฺตี’ว ปภา ปภสฺสรานิกฺขมฺม โลกํ สกลํ อลงฺกรุํ;

()

ព្រះរស្មីដ៏ភ្លឺផ្លេក ច្រាលចេញទៅលម្អនូវលោកទាំងមូល ហាក់ដូចជាបំពេញនូវលោកដោយផ្កា៥ពណ៌ និងកែវមណី៧ប្រការ ដែលមានពណ៌ដូចជាពណ៌ខៀវជាដើម។

๓๖.

៣៦.

ตา รํสิโย พฺยาปิย เมทินึ มหี-สนฺธารกํ วาริ มโถ สมีรณํ,เหฏฺฐา’ชฏากาสตลํ ตถูปริคณฺหึสุ โลกํ ติริยํ นิราวธึ;

()

ព្រះរស្មីទាំងនោះបានផ្សាយទៅគ្របដណ្តប់លើផែនដី ទឹកដែលទ្រទ្រង់ផែនដី និងខ្យល់ ព្រមទាំងអាកាសខាងក្រោម និងខាងលើ ផ្សាយទៅកាន់លោកទាំងមូលក្នុងទិសទទឹង រកទីបំផុតគ្មាន។

๓๗.

៣៧.

เทวทฺทุมุ’ยฺยานวิมานภุสณ-จนฺท’กฺกตารานิกรา’มรา ตโต,สณฺฐานมตฺเตหิ วิชานิยา’ภวุํตา นิคฺคตา อชฺชตนา’ปิ ธาวเร;

()

លំដាប់នោះ ដើមឈើទិព្វ សួនច្បារ វិមាន គ្រឿងប្រដាប់ ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ ពួកផ្កាយ និងពួកទេវតា ក៏ប្រែជាដឹងបានត្រឹមតែសណ្ឋានប៉ុណ្ណោះ ព្រះរស្មីទាំងនោះដែលច្រាលចេញទៅ ក៏នៅតែហូរផ្សាយទៅរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

๓๘.

៣៨.

ตมฺหา’ภีคนฺตฺวา ฆนนีลสาขิโนนิคฺโรธสาขิสฺส’ชปาลสญฺญิโน,มูเล นิสชฺชา’ธิสุขํ วิมุตฺติชํสตฺถา’นุโภนฺโต ปวิหาสิ สตฺตหํ;

()

ព្រះសាស្តាយាងចេញពីទីនោះ ទៅកាន់គល់ឈើជ្រៃឈ្មោះអជបាល ដែលមានមែកធាងខៀវស្រងាត់ ទ្រង់គង់នៅទីនោះសោយវិមុត្តិសុខដ៏ឧត្តម អស់រយៈពេល៧ថ្ងៃ។

๓๙.

៣៩.

โอรุยฺห ตสฺมึสมเย วิมานโตทานาทโย ปารมิโย ภวาภวํ,ธาวํ อสาธารณญาณสิทฺธิยาเอโส’ว นา’หํ อภิสงฺขรึ อิติ;

()

ក្នុងសម័យនោះ មារ ចុះពីវិមានរបស់ខ្លួន គិតថា 'អាត្មាអញបានបំពេញនូវបារមីទាំងឡាយមានទានជាដើម អន្ទោលទៅក្នុងភពតូចភពធំ ដើម្បីសម្រេចនូវអសាធារណញាណនេះ តែឥឡូវនេះ អាត្មាអញមិនបានសម្រេចឡើយ'...

๔๐.

៤០.

โอตารเปโข นวิปสฺส เอตฺตกํกาลํ กลงฺกํ อกลงฺกรูปิโน,โสกา’กุโล อจฺฉิ ฉมาย โสฬส-เลขา วิเลขํ กลิมา อวมฺมุโข;

()

មារដ៏មានបាបនោះ កាលស្វែងរកចន្លោះរបស់ព្រះអង្គអ្នកមិនមានមន្ទិល អស់កាលយូរម្ល៉េះ ក៏មិនបានឃើញនូវមន្ទិលបន្តិចបន្តួចឡើយ ក៏មានសេចក្តីសោកស្តាយគ្របសង្កត់ អង្គុយឱនមុខចុះទៅរកផែនដី គូសវាសផែនដីជា១៦ខ្សែ។

๔๑.

៤១.

กสฺมา นปญฺญายติ’ทานิ โนปิตาโอโลกยนฺติ กฺว คโต’ติ ทุกฺขิตํ,โสเกน เลขา ลิขมาน มญฺชเสทิสฺวา นิสินฺนํ ปิตรํ สุทุมฺมุขํ;

()

ពួកកូនស្រីរបស់មារ ក្រឡេកមើលទៅមិនឃើញឪពុករបស់ខ្លួន ក៏សួរថា 'ឪពុកទៅណាហើយ?' កាលឃើញឪពុកមានមុខស្រពោន អង្គុយគូសវាសផែនដីនៅលើផ្លូវដោយសេចក្តីសោកសង្រេង...

๔๒.

៤២.

ตตฺโร ปคนฺตฺวา วสวตฺติธีตโรปุจฺฉึสุ ตณฺหา อรตี รคา ลหุํ,กึ ตาต กึ ตาต กิเมตฺถ ฌายสิโก เต ปโร เกน ปราชิโต ตุวํ;

()

លំដាប់នោះ នាងតណ្ហា នាងអរតី និងនាងរគា ជាកូនស្រីរបស់មារវាសវត្តី ក៏យាងទៅកាន់ទីនោះ ហើយសួរយ៉ាងរហ័សថា 'បិតាអើយ បិតាអើយ ហេតុអ្វីបានជាបិតាមកអង្គុយត្រិះរិះនៅទីនេះ? តើនរណាជាសត្រូវរបស់បិតា? បិតាត្រូវនរណាផ្ចាញ់ហើយ?'

๔๓.

៤៣.

สุทฺโธทนสฺสา’วนิปสฺส โอรโสปตฺวา’หิสมฺโพธิปทํก มุเข มสึ,มกฺเขสิ เม ฉินฺทิตมารพนฺธโนตสฺมา’นุโสจามิ กเถสิ ปาปิมา;

()

មារដ៏មានបាបពោលថា 'ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ បានសម្រេចនូវព្រះសម្ពោធិញ្ញាណហើយ ទ្រង់កាត់ផ្តាច់នូវចំណងមារ ហើយបានលាបនូវធ្យូងលើមុខរបស់អាត្មាអញ ព្រោះហេតុនោះ ទើបអាត្មាអញសោកស្តាយយ៉ាងនេះ'។

๔๔.

៤៤.

อานีย ตํ มตฺตคชํ’ว มารชึราคาทิปาเสหิ มยํ สุพนฺธิย,ทสฺสาม โว ปสฺสถ ตาต โน พลํมาโสจิ มาฌายิ’ติ ธีตโร’พฺรวุํ;

()

ពួកកូនស្រីរបស់មារពោលថា 'បិតាអើយ កុំសោកសៅឡើយ កុំព្រួយបារម្ភឡើយ ពួកយើងនឹងចងព្រះមារជិនស្រីនោះ ដោយខ្សែគឺរាគៈជាដើម ដូចជាដំរីសារដ៏ចុះប្រេង ហើយនាំមកជូនបិតា សូមបិតាចាំមើលនូវកម្លាំងរបស់ពួកយើងចុះ'។

๔๕.

៤៥.

สิงฺคารสงฺคามธรา’วตารินีภุภงฺคพาณาสนมตฺตธารินี,อาโรปิตา’ปางฺคสรา’ปฺย’นิสฺสรากามาริมาราริสรวฺยทารเณ;

()

នាងមារទាំងនោះជាអ្នកទ្រទ្រង់នូវគ្រឿងចម្បាំងគឺសេចក្តីស្នេហា យាងចុះមក ទ្រទ្រង់នូវធ្នូគឺការញាក់ចិញ្ចើម ឡើងនូវសរគឺកន្ទុយភ្នែក ដើម្បីទម្លាយនូវព្រះមុនីអ្នកជាសត្រូវនៃកាម និងជាសត្រូវនៃមារ...

๔๖.

៤៦.

เสวาลนีลามลกุนฺตลากุลาพาลินฺทุเลเข’วลลาฏมณฺฑลานิลุปฺปลกฺขี จลเหมกุณฺฑลา-ลงฺการกณฺณา’ลิกลาปภา’ลกา ()

នាងមារទាំងនោះមានសក់ដ៏ខ្មៅរលោងដូចជាសារាយ មានថ្ងាសដ៏ស្អាតដូចជាព្រះចន្ទរះថ្មី មានភ្នែកដូចជាផ្កាឈូកខៀវ មានត្រចៀកប្រដាប់ដោយកុណ្ឌលមាសដ៏រញ្ជួយ មានសក់រួញអង្កាញ់ដូចជាហ្វូងឃ្មុំ...

๔๗.

៤៧.

วาณิลตาเวลฺลิตผุลฺลมาลตี-ทนฺตาวลี ปลฺลวปาฏลาธรา,กนฺทปฺปกีฬาลยเหมกาหฬ-สงฺกาสนาสา กมลามลานนา;

()

មានធ្មេញដ៏ស្អាតដូចជាផ្កាម្លិះដែលរីកស្គុសស្គាយ មានបបូរមាត់ក្រហមដូចជាស្លឹកឈើខ្ចី មានច្រមុះដូចជាត្រែដងមាសជាទីលេងនៃកាមទេព មានមុខដ៏ស្អាតដូចជាផ្កាឈូក...

๔๘.

៤៨.

วิชฺชุลฺลตา จารุภุชา จลาจล-ลีลาวลมฺพตฺถนหํสมณฺฑลา,จามีกราลิงฺควิลาสกนฺธราลาวณฺณ วลฺลิทลโกมลงฺคุลี;

()

មានដើមដៃដ៏ល្អដូចជាខ្សែផ្លេកបន្ទោរ មានដោះទាំងគូដ៏រញ្ជួយដូចជាហ្វូងហង្ស មានកដ៏ស្រស់ស្អាតដូចជាក្អមមាស មានម្រាមដៃដ៏ទន់ភ្លន់ដូចជាស្លឹកនៃវល្លិដ៏មានសម្រស់...

๔๙.

៤៩.

นิมฺเมขลาลินวิลคฺคภาคินีกีฬานทีกุลวิสาลโสณินี,กนฺทปฺปทปฺปานลธูมกชฺชล-โรมาวลิเวลฺลิตนาภิมณฺฑล;

()

មានចង្កេះដ៏ស្តើងដែលមិនមានខ្សែក្រវាត់ មានត្រគាកដ៏ធំទូលាយដូចជាឆ្នេរទន្លេជាទីលេងកម្សាន្ត មានរោមចង្កេះដ៏រមួលជុំវិញផ្ចិត ដូចជាផ្សែងខ្មៅនៃភ្លើងគឺសេចក្តីប្រាថ្នារបស់កាមទេព...

๕๐.

៥០.

ปีโนรุชงฺฆา กลิกานขาวลีตา’นงกฺครงฺคงชหาริวิคฺคหา,มารงฺคนา ยตฺร นิรงฺคโณ ชิโนตตฺรา’คมุํ ราคสุรามทา’ตุรา;

()

មានភ្លៅដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ មានក្រចកដូចជាត្រពាំងផ្កាឈូក មានរូបរាងដ៏គួរឱ្យបេតីដូចជាល្ខោននៃកាមទេព នាងមារទាំងនោះដែលស្រវឹងដោយទឹកស្រវឹងគឺរាគៈ ក៏យាងទៅកាន់ទីកន្លែងដែលព្រះជិនស្រីអ្នកមិនមានកិលេសគង់នៅ។

๕๑.

៥១.

องฺคีรสสฺสา’นนโสณฺณทปฺปเณตา สุนฺทรี พิมฺพิตโลจนินฺทิรา,กนฺทปฺปกีฬากลหํ วิธาตเวกาโลยมิจฺจาหุ ตุวํ ยทิจฺฉสิ;

()

នាងមារដ៏ស្រស់ស្អាតទាំងនោះ មានភ្នែកដ៏មានមន្តស្នេហ៍ឆ្លុះបញ្ចាំងក្នុងកញ្ចក់មាសគឺព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គីរសៈ ក៏ពោលថា 'ប្រសិនបើព្រះអង្គប្រាថ្នា នេះជាកាលដ៏គួរដើម្បីធ្វើនូវការលេងកម្សាន្តនៃកាមទេពហើយ'។

๕๒.

៥២.

วฺยาปาริตา เต ปริจาริกา มยํเอตฺถาคตา โหม มโนภุนา’ธุนา,วตฺตมฺพุชานํ ปริจุมฺพเน อยํกาโลนุ โภโคตม กึนยิจฺฉสิ;

()

ពួកយើងជាស្រីបម្រើដែលបិតាចាត់ចែងមក ឥឡូវនេះបានមកដល់ទីនេះហើយ ដោយអំណាចនៃកាមទេព ឱព្រះអង្គអ្នកមានភោគៈដ៏ឧត្តមអើយ នេះជាកាលដ៏គួរដើម្បីថើបបឺតជញ្ជក់នូវផ្កាឈូកគឺមុខហើយ ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គមិនប្រាថ្នា?

๕๓.

៥៣.

โภ ปุณฺณกุมฺเภ’ว ตโว’รมนฺทิเรอุทฺธคฺคโลมุ’สฺสิตนีลเกตเน,กามาหิเสกุสฺสวมงฺคลาย โนสชฺเชถิ’เม ปีนปโยธเร นกึ;

()

ឱព្រះអង្គអើយ ដោះដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ទាំងគូរបស់ពួកយើងនេះ ប្រៀបដូចជាក្អមពេញដោយទឹក នៅក្នុងប្រាសាទគឺទ្រូងរបស់ព្រះអង្គ ដែលមានទង់ពណ៌ខៀវបោះឡើងលើ តើព្រះអង្គមិនរៀបចំដើម្បីមង្គលនៃការអភិសេកដោយកាមទេពទេឬ?

๕๔.

៥៤.

วตฺตมฺพุเช โน อธรํ’สุพนฺธุเรเนตฺตาลิมาลา นหิวุมฺพเร ตว,อมฺเหสุเยวา’ภิปตนฺติ โภมุนิกนฺทปฺปพาณา กรุณา กุหึ ตวํ ()

ឱព្រះមុនីអើយ ហ្វូងឃ្មុំគឺព្រះនេត្ររបស់ព្រះអង្គ មិនហើរមកក្រេបជញ្ជក់នូវបបូរមាត់ដ៏ល្អ និងផ្កាឈូកគឺមុខរបស់ពួកយើងទេឬ? សររបស់កាមទេពទាំងឡាយ កំពុងតែធ្លាក់មកលើពួកយើងហើយ តើសេចក្តីអាណិតអាសូររបស់ព្រះអង្គនៅឯណា?

๕๕.

៥៥.

ตฺวํ โยพฺพโน สามิ มยญฺจ โยพฺพนีกาโล วสตฺโต วิปินํ มโนรมํ’มนฺทานิโล วายติ กึ จิรายเตตุยฺหํ อนงฺโค’ว นิรงฺคโณ’สิ กึ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ជាម្ចាស់ ព្រះអង្គនៅក្មេងវ័យ ហើយពួកយើងក៏នៅក្មេងវ័យដែរ នេះជាកាលនៃរដូវក្តៅ ព្រៃឈើក៏គួរឱ្យត្រេកត្រអាល ខ្យល់ត្រជាក់ក៏បក់មកតិចៗ ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គបង្អង់យូរម្ល៉េះ? តើព្រះអង្គមិនមានកាមទេព ឬក៏ព្រះអង្គមិនមានកិលេសទេឬ?

๕๖.

៥៦.

ทิพฺพานิ วตฺถาภรณานิ’มานิ’ปิลชฺชาย สทฺธึก สิถิลิภวนฺติ โน’อมฺเหสฺวนงฺเคน สมํ อนงฺคณํทฬหตฺต มายาติ มนํ ตว’พฺภุตํ;

()

គ្រឿងប្រដាប់ និងសំពត់ទិព្វទាំងឡាយនេះ ក៏របូតធ្លាក់ចុះជាមួយសេចក្តីខ្មាសអៀនរបស់ពួកយើងហើយ ព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គអ្នកមិនមានកិលេស ក៏ដល់នូវភាពរឹងមាំជាមួយកាមទេពក្នុងពួកយើង នេះជាការអស្ចារ្យណាស់។

๕๗.

៥៧.

อิจฺจานิคมฺมํ หทยงฺคมํ คิรํวตฺวาน ทิพฺเพน สเรน มญฺชุนา,กามาตุรานนฺติ ปุมานมาสยาอุจฺจาวจา จินฺติยมารธีตโร;

()

ពួកកូនស្រីរបស់មារ ពោលនូវពាក្យដ៏គួរឱ្យចាប់ចិត្តយ៉ាងនេះ ដោយសំឡេងទិព្វដ៏ពីរោះ ហើយត្រិះរិះនូវគំនិតផ្សេងៗ ខ្ពស់ៗទាបៗ តាមអធ្យាស្រ័យរបស់បុរសទាំងឡាយដែលស្រវឹងដោយកាម...

๕๘.

៥៨.

กญฺญาวิลาสาทิวเสน วิคฺคเหนิมฺมาย ปจฺเจกสตํ ปทสฺสิย,ปาเท มยํ โภ ปริจารยาม เตวตฺวา ตมาราธยิตุํ ปรกฺกมุํ;

()

នាងមារធីតាទាំងឡាយ បាននិម្មិតរូបកាយផ្សេងៗ ដោយអំណាចនៃកិរិយាស្រស់ស្អាតនៃស្រីក្រមុំជាដើម មួយរយៗនាក់ បង្ហាញហើយពោលថា «បពិត្រលោកដ៏ចម្រើន យើងខ្ញុំសូមបម្រើបាទារបស់លោក» ព្យាយាមដើម្បីញ៉ាំងព្រះអង្គឲ្យត្រេកអរ។

๕๙.

៥៩.

คาถา อิมา ธมฺมปเท มหามุนิสงฺคายิ ตาสํ ตมนงฺคภงฺคีนํ,วตฺวา นสกฺโกม มยํ ปกโลภิตุํตา ริตฺตหตฺถา ปิตรํ อุปาคมุํ;

()

ព្រះមហាមុនីបានសង្គាយនាគាថាទាំងឡាយនេះក្នុងធម្មបទ ចំពោះនាងមារធីតាទាំងឡាយដែលមានកិរិយាញ៉ាំងកាមរាគៈឲ្យកើតឡើងនោះ នាងមារធីតាទាំងនោះពោលថា «យើងមិនអាចនឹងលួងលោមព្រះអង្គបានឡើយ» ហើយក៏មានដៃទទេ ត្រឡប់ទៅរកបិតាវិញ។

๖๐.

៦០.

คนฺตฺวา ตโต โส มุจลินฺทสญฺญิโนรุกฺขสฺส มูเล มุจลินฺทโภคิโน,โภคาวลิคนฺธกุฏึก สมปฺปิโตสตฺตาหมชฺฌาวสิ ฌานมุตฺตมํ;

()

ព្រះអង្គយាងពីទីនោះទៅកាន់គល់ឈើឈ្មោះមុចលិន្ទ ចូលទៅកាន់គន្ធកុដិដែលកើតអំពីវង់នៃរង្វេលនៃស្តេចនាគមុចលិន្ទ ហើយគង់នៅអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ សោយឈានដ៏ឧត្តម។

๖๑.

៦១.

มุลมฺหิ ราชายตนสฺส สาขิโนปลฺลงฺก มาธาย นิสชฺช สตฺตหํ,ตมฺหาภิ’คนฺตฺวา ภวพนฺธนจฺฉิโทสตฺถา วลญฺเชสิ วิมุตฺติชํ สุขํ;

()

ព្រះសាស្តាជាអ្នកកាត់នូវចំណងនៃភព យាងទៅកាន់គល់ឈើកេត (រាជាយតនៈ) ទ្រង់គង់ភ្នែនអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ សោយវិមុត្តិសុខដែលកើតអំពីការរួចចាកកិលេស។

๖๒.

៦២.

สตฺถา เอวกํ วสนฺโต ปรหิตติรโต สตฺตสตฺตาหมตฺตํยํกิญฺจาหารกิจฺจํ ธุวปริหริยํ กิจฺจมุจฺจาวจมฺปิ;

นากาสิ ฌานมคฺคปฺผขลสุขมขิลํ สมฺผุสนฺโต วิภาสิปาทาสิ ทนฺตโปโณทก มคท’ภยํ ตสฺส เทวนมินฺโท;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ត្រេកអរក្នុងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ គង់នៅអស់ប្រាំពីរប្រាំពីរថ្ងៃ (៤៩ ថ្ងៃ) យ៉ាងនេះ មិនបានធ្វើនូវកិច្ចនៃការសោយអាហារ ឬកិច្ចតូចធំដែលត្រូវធ្វើជានិច្ចឡើយ ទ្រង់រុងរឿងដោយការពាល់ត្រូវនូវផលសុខនៃឈាននិងមគ្គទាំងអស់ ស្តេចនៃទេវតា (ព្រះឥន្ទ្រ) បានថ្វាយឈើស្ទង់ ទឹកលុបមុខ និងផ្លែពិភេកជាឱសថដល់ព្រះអង្គ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต สตฺตสตฺตาหวิติกฺกมปฺปวตฺติ ปริทีโป ปณฺณรสโม สคฺโค.

សព្វសិទ្ធិការ សរុបសេចក្តីមក ក្នុងជិនវំសទីបៈ ភាគសន្តិកេនិទាន ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះយោគីព្រះនាម មេធានន្ទ ជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងឡាយឲ្យរីករាយ នេះជាសគ្គៈទី ១៥ សម្តែងអំពីប្រវត្តិការកន្លងទៅនៃសប្តសប្តាហ៍ (សប្តាហ៍ទាំង ៧) របស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ។

๑.

១.

มูเล ราชายตนวิฏปจฺฉายามโน (หารินิ)วิกฺขาเลตฺวา ภควติ มุขํ ตสฺมึ นิสินฺเน สติ,วาณิชฺชตฺถํ นิช ชนปทา ทฺเว ภาติกาก วาณิชาคจฺฉนฺตา มชฺฌิมชนปทํ ตํฐาน มชฺโฌตรุํ;

()

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់លុបព្រះភក្ត្រ រួចគង់នៅក្រោមម្លប់មែកឈើកេត (រាជាយតនៈ) ដ៏ជាទីត្រេកអរ ឈ្មួញពីរនាក់បងប្អូនដែលធ្វើដំណើរចេញពីជនបទរបស់ខ្លួនដើម្បីជួញដូរ ទៅកាន់មជ្ឈិមជនបទ ក៏បានមកដល់ទីនោះ។

๒.

២.

พุทฺธํ ทิสฺวา นิรุปมสิรึ สทฺธาย สญฺโจทิตาสมฺปาเทตฺวา มธุริวมธุํ มนฺถํ มธูปิณฺฑิกํ,ภนฺเต ตุมฺเห อนุภวถ โน ภิกฺขํ ปฏิคฺคณฺหิยเอวํ วตฺวาตทุภยชนา อฏฺฐํสุ พทฺธญฺชลี;

()

ឈ្មួញទាំងពីរនាក់នោះបានឃើញព្រះពុទ្ធមានសិរីរកអ្វីប្រៀបគ្មាន ក៏មានសទ្ធាជម្រុញចិត្ត បានរៀបចំសដូវរលាយទឹកឃ្មុំ និងសដូវដុំលាយទឹកឃ្មុំដ៏ផ្អែមល្ហែម រួចក្រាបបង្គំទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គទទួលសោយចង្ហាន់របស់ខ្ញុំព្រះអង្គទាំងឡាយ» ពោលដូច្នេះហើយ ក៏ឈរផ្គុំអញ្ជលី។

๓.

៣.

สพฺเพ พุทฺธา นหิ กรตลมฺโภเชสุ คณฺหนฺติ โขสงฺกปฺเปตฺตสฺสิ’ติ ภควโตกิสฺมึ ปฏิจฺฉามหํ,จิตฺตาจารํ สุมริย สิลาปตฺเต ปมาณุปเคปาทาสุํ สมฺปติ จตุมหาราชา กุเวราทโย;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ មិនដែលទទួលចង្ហាន់ដោយផ្ទាល់ព្រះហស្តឡើយ តើអាត្មាអញគួរទទួលចង្ហាន់ក្នុងអ្វីហ្ន៎?» គ្រានោះ ស្តេចមហារាជទាំងបួន មានស្តេចកុវេរៈជាដើម ដឹងនូវព្រះហឫទ័យ ក៏បានថ្វាយបាត្រថ្មមានទំហំល្មមសមគួរភ្លាមៗ។

๔.

៤.

เอกํ กตฺวา สมุติ จตุโร ปตฺเต อธิฏฺฐาย เตภุตฺวา’หารํ ภุวนนยโน ภุตฺตานุโมทํ กริ,พุทฺธํ ธมฺมํ สรณมคมุํ เต เตนุโห’วาณิชาชาตา โลเก สกลปฐมํ ทฺเววาจิโก’ ปาสกา;

()

ព្រះពុទ្ធជាចក្ខុនៃលោក ទ្រង់អធិដ្ឋានបាត្រទាំងបួនឲ្យទៅជាបាត្រតែមួយ ហើយសោយក្រឡាយានោះ រួចទ្រង់ធ្វើភត្តានុមោទនា ឈ្មួញទាំងពីរនាក់នោះក៏បានដល់នូវព្រះពុទ្ធ និងព្រះធម៌ជាទីពឹង ក្លាយជាទ្វេវាចិកឧបាសកមុនដំបូងបង្អស់ក្នុងលោក។

๕.

៥.

เตสํ ทฺวินฺนํ สุปริหริยํ เทถา’ติ สํยาจตํชาลงฺกา’ลงฺกตกรตโล รุปินฺทิรา มนฺทิเร,สีสํ นิโลปลมณิฆฏีลีลาวิลาสํ ผุสํเสวาลิ’นฺทีวรทลสิรึ โส เกสมุฏฺฐึ อทา;

()

កាលឈ្មួញទាំងពីរនាក់ក្រាបទូលសុំថា «សូមព្រះអង្គប្រោសប្រទានរបស់ជាទីសក្ការៈបូជាដល់យើងខ្ញុំ» ព្រះសាស្តាដែលមានបាតព្រះហស្តលម្អដោយក្រឡាចក្រ ក៏ទ្រង់ស្ទាបព្រះសិរសាដ៏ល្អឆើតឆាយដូចក្អមត្បូងកណ្តៀង ហើយប្រទានសក់មួយក្តាប់ (ព្រះកេសធាតុ) ដែលមានពណ៌ខៀវស្រស់ដូចជាស្លឹកផ្កាឈូកខៀវ។

๖.

៦.

ปตฺวา เตสํ ชนปทมุโภ ปกฺขิปฺป ตา ธาตุโยชีวนฺตสฺมึ ภควติ มหาถูปํ ปติฏฺฐาปยุํ,วิมฺหาเปนฺโต วนสุรคณํ ยตฺรา’ชปาลาภิโธนิคฺโรโธ’สิ ตหิมุปคมี มุฏฺฐาย ตมฺหา ชิโน;

()

ឈ្មួញទាំងពីរនាក់នោះ ត្រឡប់ទៅដល់ជនបទរបស់ខ្លួន ក៏បានតម្កល់ព្រះធាតុទាំងនោះ ហើយកសាងមហាស្តូបមួយ តាំងពីកាលព្រះដ៏មានព្រះភាគនៅធរមាននៅឡើយ ព្រះជិនស្រីទ្រង់ញ៉ាំងពួកទេវតាក្នុងព្រៃឲ្យអស្ចារ្យ បានក្រោកពីទីនោះ យាងទៅកាន់ដើមជ្រៃឈ្មោះអជបាលៈ។

๗.

៧.

สฺวา’ยํ ธมฺโม สยมธิคโต ทุพฺโพธโนทุทฺทโสอิจฺเจวํ โส สมภิวิวินํ ธมฺมสฺส คมฺภีรตํ,อปฺโป’สฺสุกฺโก’ภวิ ภควโต จิตฺตํ วิทิตฺวา มหา-พฺรหฺมา’คนฺตฺวา สยมธิคตํ เทเสตุมายาจี ตํ;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «ធម៌នេះដែលអាត្មាអញបានត្រាស់ដឹងដោយខ្លួនឯង ជាធម៌ដែលសត្វដឹងបានដោយកម្រ ឃើញបានដោយកម្រ» កាលទ្រង់ពិចារណាឃើញសេចក្តីជ្រាលជ្រៅនៃធម៌យ៉ាងនេះ ក៏មានព្រះហឫទ័យខ្វល់ខ្វាយតិច (មិនចង់សម្តែងធម៌) ព្រះមហាព្រហ្មដឹងនូវព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានយាងមកអារាធនាព្រះអង្គឲ្យសម្តែងធម៌ដែលបានត្រាស់ដឹងនោះ។

๘.

៨.

คณฺหิตฺวา โส ภุวนสรโณ อชฺโฌสนํ พฺรหฺมุโนเทเสยฺยํ โข ปฐมมสมํ ธมฺมํ อิมํ ทุทฺทสํ,กสฺสา’หนฺติ สุมริย วสี อาฬารโกจุทฺทโกอพฺภญฺญาตุํ วต ปฏิพลาเตสํ จุตึ อทฺทสํ ()

ព្រះពុទ្ធជាទីពឹងនៃលោក ទ្រង់ទទួលការអារាធនារបស់ព្រះព្រហ្ម ហើយទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «អាត្មាអញគួរតែសម្តែងធម៌ដ៏រកអ្វីប្រៀបគ្មាន ឃើញបានដោយកម្រនេះ ដល់បុគ្គលណាជាមុនហ្ន៎?» កាលទ្រង់នឹកដល់អាឡារតាបស និងឧទ្ទកតាបស ដែលជាអ្នកមានសមត្ថភាពនឹងត្រាស់ដឹងបាន ក៏ទ្រង់ជ្រាបថា លោកទាំងពីរបានធ្វើមរណកាលទៅហើយ។

๙.

៩.

อาวชฺเชนฺโต มุนิกตวิทู เต ปญฺจวคฺเค ภวาภิกฺขุ ธมฺเม กตปริจยา กุตฺรา’ธุนา วิชฺชเร,พารานสฺยํ อิติสิปตเน ญตฺวาน อาสาฬฺหิยามาเส ปญฺจทฺทสิย มสโม พาราณสึ ปาวิสิ;

()

ព្រះមុនីជាអ្នកដឹងនូវកិច្ចដែលបានធ្វើហើយ ទ្រង់ពិចារណាថា «ពួកភិក្ខុបញ្ចវគ្គីយ៍ដែលធ្លាប់បានធ្វើសេចក្តីស្និទ្ធស្នាលក្នុងធម៌ តើឥឡូវនេះរស់នៅទីណា?» កាលទ្រង់ជ្រាបថា ពួកភិក្ខុទាំងនោះនៅក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ជិតក្រុងពារាណសី ព្រះអង្គដ៏រកអ្វីប្រៀបគ្មាន ក៏បានយាងចូលទៅកាន់ក្រុងពារាណសី ក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែអាសាឍ។

๑๐.

១០.

อาคจฺฉนฺตํ สมุนิ อุปกํ อาชีวกํ อนฺตรา-มคฺเค ทิสฺวา คมนสมเย พุทฺธตฺตนํ อตฺตโน,อาจิกฺขิตฺวา วิมติ มตรี สญฺญาย ตํ ทูรโตนิพฺพินฺทิตฺวา กติก มกรุํ วคฺคา สมคฺคา วสี;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ទតឃើញឧបកអាជីវកដើរមកតាមផ្លូវក្នុងខណៈដែលព្រះអង្គយាងទៅ ក៏បានប្រាប់អំពីភាពជាព្រះពុទ្ធរបស់ព្រះអង្គដល់ឧបកៈនោះ ហើយកាត់បង់នូវសេចក្តីសង្ស័យរបស់គេ ឯពួកភិក្ខុបញ្ចវគ្គីយ៍ឃើញព្រះអង្គយាងមកពីចម្ងាយ ក៏កើតសេចក្តីនឿយណាយ ហើយបានធ្វើកតិកាសញ្ញានឹងគ្នា។

๑๑.

១១.

ญตฺวา เตสํ มนสิ วิกตึ โอทิสฺสกํ สมฺผริเมตฺตํ จิตฺตํ นรหริ ตโต ผุฏฺฐาสมานา วสี,นาถํ นตฺวา ทสนขสโมธาน’ชลีหา’คตํปจฺจุคฺคนฺตฺวา ตหิมหิหรุํ ปปฺโผฐยิตฺวา’สนํ;

()

ព្រះសាស្តាជាបុរសដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ជ្រាបនូវការប្រែប្រួលក្នុងចិត្តរបស់ភិក្ខុទាំងនោះ ក៏បានផ្សាយមេត្តាចិត្តចំពោះពួកភិក្ខុទាំងនោះដោយចំពោះ ពួកភិក្ខុទាំងនោះកាលបើត្រូវមេត្តាចិត្តពាល់ត្រូវហើយ ក៏បានថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគដែលយាងមកដល់ ដោយការផ្គុំម្រាមដៃទាំងដប់ (អញ្ជលី) ហើយបានទទួលព្រះសាស្តា ជួយទទួលយកបាត្រនិងចីវរ និងបានបោសច្រាសរៀបចំអាសនៈថ្វាយ។

๑๒.

១២.

มาโข ตุมฺเห ปริหรถมํ เอยา’วุโสตฺยา’ทินาสญฺญาเปตฺวา สมุนิ สมเณ สพฺพญฺญุตํ อตฺตโน,โกฏีห’ฏฺฐารสหิ นวุโต พฺรหฺเมหิ จา’ลงฺกริพาราณสฺยํ ปนิ’สิปตเน ปญฺญตฺตพุทฺธาสนํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ពោលថា «អ្នកទាំងឡាយកុំហៅតថាគតដោយពាក្យថា អាវុសោ (លោកដ៏មានអាយុ) ឡើយ» ជាដើម រួចញ៉ាំងពួកភិក្ខុឲឹងច្បាស់នូវសព្វញ្ញុតញ្ញាណរបស់ព្រះអង្គ ហើយទ្រង់គង់លើពុទ្ធអាសនៈដែលគេរៀបចំថ្វាយ ក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ជិតក្រុងពារាណសី ដែលលម្អដោយពួកព្រហ្មចំនួន ១៨ កោដិ។

๑๓.

១៣.

สํวตฺเตตฺวา ปรหิตกโร โส ธมฺมจกฺกํ ชิโนโกณฺฑญฺญาขฺยสฺสมณปมุเข โกฏีนมฏฺฐารส,พฺรหฺมาโน เต ปฐมกผเล สมฺมา ปติฏฺฐาปยิกมฺปิตฺถา’ยํก วสุมติวธู สุตฺตาวสาเน ภุสํ;

()

ព្រះជិនស្រីជាអ្នកធ្វើប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ទ្រង់សម្តែង (បង្វិល) នូវធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ ហើយបានញ៉ាំងពួកព្រហ្ម ១៨ កោដិ មានព្រះកោណ្ឌញ្ញត្ថេរជាប្រធាន ឲ្យប្រតិស្ឋានក្នុងបឋមផល (សោតាបត្តិផល) យ៉ាងមាំមួន ក្នុងពេលចប់សូត្រ ផែនដីនេះក៏បានញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង។

๑๔.

១៤.

วปฺปตฺเถโร ทุติยทิวเส’ ตฺเย’วํ ทินานุกฺกมํโสตาปนฺนา ตทิตรวสี อาตปฺปมนฺวาย เต,สพฺเพเถรา ภณิตสมเย วิตฺถาริตสฺสุญฺญเตสุตฺตตฺตสฺมึ วิคตทรถา อาสุํ ปหิณาสฺวา;

()

ព្រះវប្បត្ថេរបានសម្រេចជាសោតាបន្នបុគ្គលក្នុងថ្ងៃទីពីរ ពួកភិក្ខុក្រៅពីនោះក៏បានសម្រេចជាសោតាបន្នជាលំដាប់ថ្ងៃយ៉ាងនេះដែរ ភិក្ខុទាំងនោះមានសេចក្តីព្យាយាម កាលបើព្រះសាស្តាសម្តែងនូវអនត្តលក្ខណសូត្រដ៏ពិស្តារ ព្រះថេរៈទាំងអស់ក៏មានសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយទៅប្រាសហើយ បានសម្រេចជាព្រះអរហន្ត (មានអាសវៈអស់ហើយ)។

๑๕.

១៥.

นิพฺพินฺทิตฺวา นิขิลวิสเย นิกฺขนฺต มาวาสโตทิสฺวา สตฺถา ยสกุลสุตํ ปกฺโกสยิตฺวาน ตํ,ตายํ รตฺยํ ปฐมกผลํ รตฺยาวสาเน ทิเนปพฺพาเชสิ อุปริมขิลํ มคฺคปฺผลํ ปาปยํ;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ទតឃើញយសកុលបុត្រ ដែលនឿយណាយក្នុងកាមគុណទាំងពួង ហើយចាកចេញពីផ្ទះ ទ្រង់ក៏ហៅយសកុលបុត្រនោះមក ក្នុងរាត្រីនោះ ទ្រង់បានញ៉ាំងយសកុលបុត្រឲ្យសម្រេចបឋមផល ហើយក្នុងពេលភ្លឺឡើងនៃរាត្រីនោះ ទ្រង់ក៏បានបំបួស និងញ៉ាំងឲ្យសម្រេចមគ្គផលជាន់ខ្ពស់ (ព្រះអរហត្តផល)។

๑๖.

១៦.

ปพฺพาเชตฺวา ยสกุลสุตสฺสมฺภตฺตมิตฺเต ชเนสมฺปาเปสิ อธิกจตุโร ปญฺญาส มคฺคปฺผลํ,เอวํ ขีณาสววสิคเณ ชาเต’กสฏฺฐฺยา ภุวิวสฺสาน’นฺเต ปหิณิ มุนิ เต ภิกฺขุ ทิสาจาริกํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់បំបួសពួកមិត្តភក្តិរបស់យសកុលបុត្រចំនួន ៥៤ នាក់ ហើយញ៉ាំងឲ្យសម្រេចមគ្គផល កាលបើពួកព្រះអរហន្តអ្នកមានឥន្ទ្រិយទូន្មានហើយកើតឡើង ៦១ អង្គក្នុងលោកយ៉ាងនេះ ក្នុងពេលចេញវស្សា ព្រះមុនីក៏ទ្រង់ចាត់ចែងឲ្យភិក្ខុទាំងនោះយាងទៅកាន់ទិសផ្សេងៗដើម្បីផ្សព្វផ្សាយធម៌។

๑๗.

១៧.

คจฺฉนฺโต โส หริริว มหาวีโร’รุเวลํ สยํทิสฺวา กปฺปาสิกวนฆเฏ ตึสปฺปมาเณ ชเน,ปพฺพาเชสิ กตวินยนา เต ภทฺทวคฺเคยฺยกาภิกฺขูมคฺคปฺผลรสมุทา อนฺวาจรุํ จาริกํ;

()

ព្រះមហាវីរៈទ្រង់យាងទៅកាន់តំបន់ឧរុវេលាដោយព្រះអង្គឯង ដូចជាស្តេចសីហៈ ទ្រង់ទតឃើញពួកភិក្ខុភទ្ទវគ្គីយ៍មានប្រមាណ ៣០ នាក់ ក្នុងព្រៃកប្បាសិកៈ ទ្រង់បានទូន្មានហើយបំបួសពួកភិក្ខុទាំងនោះ ភិក្ខុទាំងនោះមានសេចក្តីត្រេកអរក្នុងរសនៃមគ្គនិងផល ក៏បានត្រេកអរក្នុងការដើរទេសនា។

๑๘.

១៨.

เนตา เชตา วิชฏิตชโฏ ปตฺโต’รุเวลํ ตโตสํทสฺเสตฺวา วิมติหรณํ โส ปาฏิหีรํ วรํ,ปพฺพาเชตฺวา ชฏิลปวเร เตภาติเก’เนกธาฉินฺทาเปตฺวา วินยมกา อนฺโตพหิทฺธชฏํ;

()

ព្រះសាស្តាជាអ្នកដឹកនាំ ជាអ្នកឈ្នះ ទ្រង់ស្រាយនូវជដា (សក់ចងជំពាក់) យាងទៅដល់ឧរុវេលាប្រទេស បានបង្ហាញនូវបាដិហារិយ៍ដ៏ប្រសើរជាគ្រឿងកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីសង្ស័យ ទ្រង់បានបំបួសពួកជដិលដ៏ប្រសើរទាំងបីបងប្អូនដោយវិធីផ្សេងៗ ទ្រង់កាត់បង់នូវជដាខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ ហើយធ្វើការទូន្មាន។

๑๙.

១៩.

ปพฺพาเชตฺวา ปจุรชฏิเล กตฺเว’ตเร นิชฺชเฏสทฺธึ เตหี ทสสตมหาขีณาสเวหา’สโม,นิจฺฉาเรนฺโต ทิสิทิสิ ภุสํ ฉพฺพณฺณรํสึก สุภํรญฺโญ วาจํ สุมริย ปุรํ ราชคฺคหํ ปาวิสิ;

()

ព្រះអង្គដ៏រកអ្វីប្រៀបគ្មាន ទ្រង់បំបួសពួកជដិលជាច្រើន ធ្វើឲ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកមិនមានជដា រួមជាមួយព្រះអរហន្តទាំង ១០០០ អង្គនោះ ទ្រង់ផ្សាយនូវឆព្វណ្ណរង្សីដ៏ល្អឆើតឆាយទៅកាន់ទិសតូចធំទាំងឡាយ ទ្រង់នឹកឃើញនូវពាក្យសន្យារបស់ព្រះរាជា (បិម្ពិសារ) ក៏បានយាងចូលទៅកាន់ក្រុងរាជគ្រឹះ។

๒๐.

២០.

ตตฺรา’สนฺเต วสติ สุคเต ลฏฺฐิพฺพนุยฺยานเควุตฺตนฺตํ ตํ สวณสุภคํ อุยฺยานปาโลทิตํ,สุตฺวา พทฺธญฺชลิสรสิเช ปาทาสเน ปูชยีภุนาโถ พารสหิ นหุเตหา’คมฺม โส มาคโธ ()

កាលព្រះសុគតគង់នៅក្នុងសួនលដ្ឋិវ័ន (ព្រៃត្នោតកំលោះ) ក្នុងទីនោះ ព្រះបាទពិម្ពិសារជាម្ចាស់ទឹកដីម៉គធៈ ទ្រង់បានព្រះសណ្តាប់ដំណឹងដ៏គួរជាទីត្រេកអរដែលអ្នករក្សាសួនក្រាបទូល ក៏បានយាងមកជាមួយពួកជន ១២ ណហុតៈ (១២ ម៉ឺននាក់) ហើយថ្វាយបង្គំទៀបបាទារបស់ព្រះអង្គដោយការផ្គុំអញ្ជលីដូចផ្កាឈូក។

๒๑.

២១.

เภตฺวา ทิฏฺฐึ จิรปริจิตํ เต กสฺสปาที วสีทิสฺวา ราชา ภควติ ตทา ธมฺมํจรนฺเต ตหึ,นิกฺกงฺโข โส สุมธุรตรํ ปิตฺวาน ธมฺมามตํสทฺธึ เอกาทสหิ นหุเตหา’โทผลํ ปาปุณิ;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ទតឃើញពួកជដិលមានព្រះកស្សបៈជាដើម ដែលបានលះបង់នូវទិដ្ឋិដែលធ្លាប់សេពគប់អស់កាលជាយូរអង្វែង ហើយកំពុងប្រព្រឹត្តធម៌ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មានព្រះភាគក្នុងទីនោះ ក៏មានសេចក្តីសង្ស័យទៅប្រាសហើយ បានផឹកនូវធម៌ដ៏ផ្អែមល្ហែមដូចទឹកអម្រឹត ហើយបានសម្រេចបឋមផល (សោតាបត្តិផល) ជាមួយពួកជន ១១ ណហុតៈ។

๒๒.

២២.

ลทฺธสฺสาโส ทรถวิคมา หุตฺวา มโหปาสโกสฺเวเมภิกฺขํ กสุคตปมุโข สงฺฆาธิวาเสสฺสตุ,อายาจิตฺวา นมิย จรณทฺวนฺทารวินฺททฺวยํปจฺจุฏฺฐายา’คมิ สปริโส โส พิมฺพิสาราภิโธ;

()

ព្រះរាជាព្រះនាមពិម្ពិសារនោះ ទ្រង់បានសេចក្តីធូរស្រាលក្នុងព្រះហឫទ័យ មានសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយទៅប្រាសហើយ ក្លាយជាមហោបាសក បានក្រាបបង្គំទូលអារាធនាថា «សូមព្រះសង្ឃមានព្រះសុគតជាប្រធាន ទទួលចង្ហាន់របស់ខ្ញុំព្រះអង្គក្នុងថ្ងៃស្អែក» រួចទ្រង់ថ្វាយបង្គំព្រះបាទាទាំងគូដូចផ្កាឈូក ហើយក្រោកយាងត្រឡប់ទៅវិញជាមួយបរិវារ។

๒๓.

២៣.

ปาโต ราชคฺคหนครโต โกฏีนมฏฺฐารสทฏฺฐุํ พุทฺธํ นิรุปมสิรึ ลฏฺฐีวเน นาครา,ราสิภูตา ทุติยทิวเส เอกสฺส ภิกฺขุสฺส’ปิสมฺพาธตฺตา นหิปวิสโนกาโส’สิ ทิฆญฺชเส;

()

ក្នុងព្រឹកឡើងនៃថ្ងៃទីពីរ ពួកអ្នកនគររាជគ្រឹះចំនួន ១៨ កោដិ បានមកជួបជុំគ្នាក្នុងព្រៃលដ្ឋិវ័ន ដើម្បីទតមើលព្រះពុទ្ធដែលមានសិរីរកអ្វីប្រៀបគ្មាន ដោយសារតែភាពចង្អៀតណែន ផ្លូវដ៏វែងនោះក៏គ្មានឱកាសសូម្បីតែភិក្ខុមួយអង្គនឹងដើរចូលទៅបានឡើយ។

๒๔.

២៤.

อาวชฺเชตฺวากิมนภิมตํ สกฺโก นิสินฺนาสนํอุณฺหาการํ ชนยิ’ติ ตทา หุตฺวา นโว มาณโว,มคฺโค’ติณฺโณ อภวิ ปุรโต คาถาหิ วตฺถุตฺตยํสํวณฺเณตฺโต ภวตุ ภควา มาฉินฺตภตฺโต อิติ;

()

គ្រានោះ ព្រះឥន្ទ្រទ្រង់ពិចារណាថា «ហេតុអ្វីបានជាអាសនៈក្តៅក្រហាយហ្ន៎?» ក៏បានកឡាខ្លួនជាមាណពកំលោះ ដើរនាំមុខឆ្ការផ្លូវថ្វាយ ហើយពោលសរសើរព្រះរតនត្រ័យដោយគាថាទាំងឡាយថា «សូមព្រះដ៏មានព្រះភាគយាងទៅចុះ សូមកុំបារម្ភរឿងចង្ហាន់ឡើយ»។

๒๕.

២៥.

ทานํ ทตฺวา สุคตปมุขสฺสงฺฆสฺส ราชคฺคหํสมฺปตฺตสฺสา’วนิปติปุรํ อญฺญตฺรวตฺถุตฺตยา,ภนฺเต โสหํ กถมิหวเส เวลาย’เวลายปิอากงฺเขยฺยํ ตฺวทุปคมิตุํ อิจฺเจวมาโรจยี;

()

ព្រះរាជាក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះនោះ ថ្វាយទានដល់ព្រះសង្ឃមានព្រះសុគតជាប្រធានរួចហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងរស់នៅក្នុងទីនេះដូចម្តេចបាន ព្រោះខ្ញុំព្រះអង្គប្រាថ្នានឹងចូលទៅគាល់ព្រះអង្គគ្រប់ពេលវេលា មិនថាកាលឬខុសកាលឡើយ»។

๒๖.

២៦.

สนฺทจฺฉายํ วิชนปวนํ ยํ เวฬุทายวฺหยํอุยฺยานํ เม ชิตสุรวนํ ตํ นาติทุรนฺติเก,สมฺปูเชนฺโต ชินกรตเล ชาลาวนทฺเธ หริ-ภิงฺกาเรนา’หริยก สลิลํ ปาเตสิ ตํ ปตฺถิโว;

()

«សួនច្បាររបស់ខ្ញុំព្រះអង្គឈ្មោះវេឡុវ័ន (ព្រៃឫស្សី) មានម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃ ជាព្រៃស្ងាត់ ឈ្នះសួននៃទេវតា ស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពេកឡើយ» ព្រះរាជាកាលបើនឹងថ្វាយសួននោះ ក៏បានយកក្អមមាសច្រួចទឹកលើព្រះហស្តដែលលម្អដោយក្រឡាចក្ររបស់ព្រះជិនស្រី។

๒๗.

២៧.

โลกาโลกาจลตฏกฏี วิญฺฌาฏวีโลจนาคงกฺคาปางกฺคา ทนกสิขริพาหา ติกุฏตฺถนา,อุคฺโฆเสนฺตี ชลธิวสนา ปุญฺญานุโมทนฺติวสาธู’ตฺยา’ยํ วสุมติวธู สงฺกมฺปิ ตสฺมึขเณ;

()

ក្នុងខណៈនោះ នាងកញ្ញាគឺផែនដី ដែលមានចង្កេះគឺចង្កេះភ្នំលោកាលោក មានភ្នែកគឺព្រៃវិន្ធ្យា មានកន្ទុយភ្នែកគឺទន្លេគង្គា មានដៃគឺកំពូលភ្នំមាស មានដោះគឺភ្នំត្រិកូដ មានសមុទ្រជាសម្លៀកបំពាក់ ហាក់ដូចជាអនុមោទនាបុណ្យ ហើយបន្លឺឡើងថា «សាធុ!» ក៏បានញាប់ញ័រទៅ។

๒๘.

២៨.

อารมํ ตํ ปรม รุจิรํ สตฺถา ปฏิคฺคณฺหิยธมฺมํ วตฺวา’คมิ ปริวุโต ภิกฺขูหิ วุฏฺฐา’สนา,ตสฺมึ กาเล ปรมมมตํ เย ทฬฺหมิตฺตา อุโภตํ ตํ คามํ นิคมนครํ อนฺเวสมานา’จรุํ;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ទទួលយកអារាមដ៏គួរជាទីត្រេកអរក្រៃលែងនោះ រួចសម្តែងធម៌ ហើយទ្រង់ក្រោកចាកអាសនៈ យាងទៅដោយមានភិក្ខុទាំងឡាយហែហម ក្នុងសម័យនោះ ជនពីរនាក់ជាមិត្តសម្លាញ់នឹងគ្នាយ៉ាងមាំមួន កាលស្វែងរកនូវធម៌ដ៏មិនស្លាប់ដ៏ឧត្តម ក៏បានដើរទៅកាន់ស្រុក និគម និងនគរនោះៗ។

๒๙.

២៩.

อาหิณฺฑนฺตํ ตหิมนุฆรํ ปิณฺฑาย เตสฺว’สฺสชิ-ตฺเถรํ ทิสฺวา สมิตทมิตํ วิปฺโป’ปติสฺสา’ภิโธ,ลทฺโธ’กาโส ปทมนุวชํก สุตฺวาทฺวิ คาถาปทํโสตาปนฺโน’ ภวิ วิชฏยํ สํโยชนาหํ ตยํ;

()

ក្នុងចំណោមមិត្តទាំងពីរនាក់នោះ ព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះឧបតិស្សៈ បានឃើញព្រះអស្សជិត្ថេរដែលជាអ្នកស្ងប់រំងាប់និងទូន្មានខ្លួនហើយ កំពុងដើរបិណ្ឌបាតតាមផ្ទះក្នុងទីនោះ ក៏បានឱកាសដើរតាមលំអានបាទារបស់ព្រះថេរៈ លុះបានស្តាប់គាថាពីរម៉ាត់ ក៏បានសម្រេចជាសោតាបន្ន កាត់បង់នូវសញ្ញោជនៈទាំងបី។

๓๐.

៣០.

คาถํ สุตฺวา อมตมธุรํ ตํ สาริปุตฺโต’ทิตํโมคฺคลฺลาโน กอปนุทิตถาสํโยชนานํ ตยํ,ปพฺพชฺชิตฺวา ตทุภย ชนา เนตฺวา ปริพฺพาชเกปตฺวารามํ อมตปรมา สตฺถารมาราธยุํ;

()

ព្រះមោគ្គល្លានបានស្តាប់គាថាដ៏ផ្អែមល្ហែមដូចទឹកអម្រឹតដែលព្រះសារីបុត្រសម្តែងហើយនោះ ក៏បានកម្ចាត់បង់នូវសញ្ញោជនៈទាំងបីដូចគ្នា ជនទាំងពីរនាក់នោះបានបួស ហើយនាំពួកបរិព្វាជកទៅកាន់អារាម ញ៉ាំងព្រះសាស្តាដ៏មានធម៌មិនស្លាប់ដ៏ឧត្តមឲ្យត្រេកអរ។

๓๑.

៣១.

สตฺตาเหเน’ว’ธิคมิ มหาภุเต ปริคฺคณฺหิยโมคฺคลฺลาโน วสิ ตทิตรํ มคฺคตฺตยํ ตปฺผลํ,มาสสฺส’ทฺธํ กตวีริยวา สุตฺตํ ปรสฺโส’ทิตํสุตฺวา ธมฺมํ อธิคมิ วสี ตํ ธมฺมเสนาปตี;

()

ព្រះមោគ្គល្លានជាអ្នកមានឥន្ទ្រិយទូន្មានហើយ ពិចារណានូវមហាភូតរូប សម្រេចមគ្គទាំងបីខាងលើនិងផលនៃមគ្គនោះ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប្រាំពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ឯព្រះធម្មសេនាបតី (សារីបុត្រ) ជាអ្នកមានសេចក្តីព្យាយាម កាលបានស្តាប់ធម៌ដែលព្រះសាស្តាសម្តែងដល់បុគ្គលដទៃ ក្នុងកន្លះខែ ក៏បានសម្រេចធម៌ (ព្រះអរហត្តផល)។

๓๒.

៣២.

ธมฺมสฺสามี กรหจิ อุโภ เต สาวกานํ มมํอคฺคํ ภทฺทํ ยุคมิติ อิเม ปพฺยากโรตฺโต มุนี,อคฺคฏฺฐาเน ปุริมจริตํ ญตฺวา ปติฏฺฐาปยีสมฺปิเนนฺโต สกลปริสํ จนฺโท’ว กุนฺทาฏวึ;

()

ព្រះមុនីជាម្ចាស់នៃធម៌ ទ្រង់ព្យាករណ៍ថា «ភិក្ខុទាំងពីររូបនេះ ជាគូសាវ័កដ៏ប្រសើរ ដ៏លេចធ្លោរបស់តថាគត» ទ្រង់ជ្រាបនូវបុព្វចរិត (ការសន្សំបារមីពីមុន) ហើយ ក៏បានតម្កល់ទុកក្នុងតំណែងដ៏ប្រសើរ ញ៉ាំងបរិស័ទទាំងអស់ឲ្យរីករាយ ដូចព្រះចន្ទញ៉ាំងព្រៃផ្កាម្លិះឲ្យរីកស្គុះស្គាយ។

๓๓.

៣៣.

สุตฺวา สุทฺโธทนนรปติ ปุตฺโต มมํ สมฺปติพุทฺโธ หุตฺวา ปทหิย จิรํ นิสฺสาย ราชคฺคหํ,อุตฺตาเรนฺโต สกลชนตํ สํสารกนฺตารโตสํวตฺเตตฺโต วสติ สิวทํ สทฺธมฺมจกฺกํอิติ;

()

ព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជ ទ្រង់បានព្រះសណ្តាប់ថា «បុត្ររបស់អាត្មាអញ ឥឡូវនេះបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធហើយ ក្រោយពីបានព្យាយាមអស់កាលជាយូរអង្វែង ឥឡូវនេះទ្រង់អាស្រ័យនឹងក្រុងរាជគ្រឹះ ញ៉ាំងសត្វលោកទាំងពួងឲ្យឆ្លងចាកវាលកន្តារគឺសង្សារវដ្ត ហើយគង់នៅសម្តែងនូវព្រះសទ្ធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រដ៏នាំមកនូវសេចក្តីសុខ»

๓๔.

៣៤.

ชิณฺโณวุทฺโธ ปริณตวยปฺปตฺโต’ หมสฺมฺยา ธุนาชีวนฺโตเยวหิ มมสุตํ อิจฺฉามิ ทฏฺฐุํ ภเณ,เอวํวตฺวา’ธิกทสสตํ เอกํ อมจฺจํ ตหึอุยฺโยเชสิ นยนวิสยํก ปุตฺตํ กโรหีติ เม;

()

«ឥឡូវនេះ ខ្ញុំព្រះករុណាគ្រាំគ្រា ជរា ដល់នូវវ័យចាស់ហើយ នែអ្នកទាំងឡាយ កាលដែលខ្ញុំព្រះករុណានៅមានជីវិតរស់នៅឡើយ ខ្ញុំព្រះករុណាចង់ឃើញបុត្ររបស់ខ្ញុំ» ព្រះរាជាទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ទើបចាត់អាមាត្យម្នាក់ ព្រមទាំងបរិវារជាងមួយពាន់នាក់ ទៅក្នុងទីនោះ ដោយព្រះរាជឱង្ការថា «ចូរអ្នកធ្វើកូនរបស់យើងឲ្យមកបង្ហាញដល់ចក្ខុរបស់យើងចុះ»។

๓๕.

៣៥.

คนฺตฺวา’มจฺโจ จตุปริสตึ ธมฺมํ ภณนฺตํชินํทิสฺวา พทฺธญฺชลิ สปริโส ตตฺเร’กมนฺตํ ฐิโต,สุตฺวาธมฺมํ ปรมมธุรํ ปตฺวา’คฺคมคฺคปฺผลํปพฺพชฺชิตฺวา หทยกมลํ กสงฺโกจยี ราชิโน;

()

អាមាត្យនោះទៅហើយ បានឃើញព្រះជិនស្រីកំពុងសម្តែងធម៌ដល់បរិស័ទទាំង ៤ ក៏មានអញ្ជលីអោនកាយ ឈរក្នុងទីសមគួរមួយកន្លែង ព្រមដោយបរិវារ លុះបានស្តាប់ធម៌ដ៏ផ្អែមល្ហែមក្រៃលែង ក៏បានសម្រេចមគ្គផលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយបួសជាភិក្ខុ ធ្វើឲ្យហឫទ័យដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះរាជាត្រូវស្រពោនទៅ។

๓๖.

៣៦.

อฏฺฐกฺขตฺตุํ ปุน สปริเส ปาเหสิ ราชาปเรอฏฺฐา’มจฺเจ ตถริว คตา’มจฺจา นปจฺจา’คตา,ปพฺพชฺชิตฺวา อธิคตผลา เตจา’ปิ รญฺโญมนํนา’ราเธสุํ สุนิสิตธิยา สญฺฉินฺตสํโยชนา;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ចាត់អាមាត្យដទៃទៀត ព្រមទាំងបរិវារ ៨ លើកទៀត គឺអាមាត្យ ៨ នាក់ អាមាត្យទាំងឡាយដែលទៅយ៉ាងនោះហើយ ក៏មិនបានត្រឡប់មកវិញឡើយ ពួកអាមាត្យទាំងនោះ កាលបើបានបួស និងបានសម្រេចផល កាត់ផ្តាច់សំយោជនៈដោយប្រាជ្ញាដ៏មុតស្រួចហើយ ក៏មិនបានធ្វើឲ្យព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះរាជាពេញព្រះរាជហឫទ័យឡើយ។

๓๗.

៣៧.

ทุชฺชาโน เม มรณสมโย ชิณฺโณ’สฺมิ ตาตา’ธุนาตสฺมา ปุตฺตํ นยนวิสยํ กาตุํ สมตฺโถ’สิกึ,เอวํ วตฺวา กปุน สปริสํ โสกาผทายึ ตหึทินฺโนกาสํ ปหิณิ สจิวํ ปพฺพชฺชิตุํ ภุภุโช;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ត្រាស់ថា «នែអ្នកដ៏ចម្រើន ពេលស្លាប់របស់ខ្ញុំ គេដឹងបានដោយកម្រណាស់ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំចាស់ហើយ ព្រោះហេតុនោះ តើអ្នកអាចធ្វើកូនរបស់ខ្ញុំឲ្យមកបង្ហាញដល់ចក្ខុរបស់ខ្ញុំបានដែរឬទេ?» កាលទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះរាជាក៏ទ្រង់ចាត់អាមាត្យព្រមទាំងបរិវារ ដែលជាអ្នកបន្ទោបង់សេចក្តីសោក ទៅក្នុងទីនោះ ដោយទ្រង់អនុញ្ញាតឲ្យបួសបាន។

๓๘.

៣៨.

ปตฺวา’รามํ ปริวุตชโน สจฺจทฺทเสโน’ทิตํสุตฺวา’มจฺโจ ถิรมติ จตุสฺสจฺจา’นุปุพฺพิกถํ,ปพฺพชฺชิตฺวา หตภวภโย หุตฺวาน ขีณาสโวอคฺคฏฺฐานํ ปฏิลภิ กุลปฺปาสาทิกานํ อิธ;

()

អាមាត្យមានប្រាជ្ញាមាំមួននោះ ព្រមទាំងបរិវារ លុះទៅដល់អារាម បានស្តាប់អនុបុព្វីកថា និងអរិយសច្ច ៤ ដែលព្រះសាស្តាអ្នកឃើញសច្ចធម៌ទ្រង់សម្តែងហើយ ក៏បានបួស ជាអ្នកប្រាសចាកភ័យក្នុងភព ក្លាយជាព្រះខីណាស្រព ហើយបានទទួលតំណែងដ៏ប្រសើរក្នុងចំណោមភិក្ខុអ្នកធ្វើឲ្យត្រកូលជ្រះថ្លាក្នុងសាសនានេះ។

๓๙.

៣៩.

พาราณสฺยํ เกสิปตนโต ปตฺตสฺส ราชคฺคหํสมฺพุทฺธสฺสา’ธิกทินกตี ปญฺเจวมาสา’ ภวุํ,เหมนฺตา’ตุสมยวิคมา สนฺเต วสนฺเต มณิ-ภุสาการา อุปวนวธู จูตงฺกุรา’ ลงฺกรุํ;

()

ចាប់តាំងពីព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់យាងចេញពីព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ក្នុងក្រុងពារាណសី ទៅដល់ក្រុងរាជគ្រឹះ អស់រយៈពេលប្រាំខែហើយ កាលកន្លងទៅនៃរដូវរងា ក្នុងវសន្តរដូវដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ ព្រៃក្បែរក្រុងប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំដែលតុបតែងខ្លួនដោយគ្រឿងអលង្ការគឺលំពង់ស្វាយខ្ចីៗ និងត្បូងមណី។

๔๐.

៤០.

กาลํ ญตฺวา กปิลนครํ กาลญฺญุโน สตฺถุโนคนฺตุํ กาโล’ยมิติ อธุนา โส กาลุทายิ วสี,สํวณฺเณนฺโต คมนสมยํ กาตุํ อลํ สงฺคหํญาตินนฺตี สุมธุรสโร คาถาภิคายี ปุถุ;

()

ព្រះកាលុទាយីថេរៈជាអ្នកមានឥន្ទ្រិយទូន្មានហើយ ដឹងនូវកាលវេលា កាលដឹងថា «ពេលនេះជាកាលគួរដែលព្រះសាស្តាអ្នកដឹងកាល នឹងយាងទៅកាន់ក្រុងកបិលព័ស្តុ» ទើបពោលសរសើរអំពីសម័យកាលគួរយាងទៅ ដើម្បីធ្វើសង្គហធម៌ដល់ព្រះញាតិទាំងឡាយ ដោយបានច្រៀងរៀបរាប់ជាគាថាជាច្រើន មានសូរដីកាដ៏ផ្អែមល្ហែមក្រៃលែងថា៖

๔๑.

៤១.

มนฺทํมนฺทํ สุรภิปวโน สิโต’ธุนา วายติปุปฺผากิณฺณา วิปินวิฏปี มตฺตาลิมาลากุลา,คงฺคาวาปี วิมลสลีลา สมฺผุลฺลกญฺชุปฺปลาสายํก ปาโต อหนิ วิวฏา สพฺพาทิสา ปากฏา;

()

«បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ឥឡូវនេះ ខ្យល់ត្រជាក់មានក្លិនក្រអូបបក់មកល្វើយៗ មែកឈើក្នុងព្រៃពាសពេញដោយផ្កា រីកស្គុះស្គាយ ញ៉ាំងហ្វូងឃ្មុំឲ្យស្រវឹងវង្វេង ទឹកក្នុងទន្លេគង្គានិងស្រះស្រង់មានទឹកថ្លាឆ្វង់ មានផ្កាឈូកនិងផ្កាឧប្បលរីកស្គុះស្គាយ ទាំងពេលល្ងាច ពេលព្រឹក និងពេលថ្ងៃ គ្រប់ទិសទីទាំងអស់ភ្លឺស្វាងច្បាស់លាស់ល្អណាស់។

๔๒.

៤២.

ภนฺเต มคฺเค นวทลสิขา ชาโล’ชฺชลา มญฺชรี-ภสฺมจฺฉนฺนา ภมรวิสรทฺธุมนฺธการา ภุสํ,ฌาเปนฺนา’เป’ตรหิ วิรหี สมฺผุลฺลจูตาฏวิ-ทาวคฺคี เต ลวมปิ มโนตาปาย วตฺตนฺติ กึ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន នៅតាមដងផ្លូវ ព្រៃស្វាយដែលកំពុងរីកផ្កាស្គុះស្គាយ ភ្លឺចិញ្ចាចដោយចុងស្លឹកខ្ចីៗ ប្រៀបដូចជាត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយផេះនៃលម្អងផ្កា និងងងឹតស្លុបដោយផ្សែងគឺហ្វូងឃ្មុំហើរខ្វាត់ខ្វែង ទោះបីជាដុតរំលាយចិត្តពួកជនដែលព្រាត់ប្រាសពីគ្នា ប្រៀបដូចជាភ្លើងឆេះព្រៃយ៉ាងណាក៏ដោយ តើអាចធ្វើឲ្យព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គក្តៅក្រហាយបន្តិចបន្តួចដែរឬទេ? (មិនអាចធ្វើបានឡើយ)។

๔๓.

៤៣.

กามนฺธานํ ภทยมธุนา โสจาปยตฺตา ภุสํสาขจฺฉินฺนา วิคลิตทลา มคฺเค อโสกทฺทุมา,อญฺญตฺรา’ปี วนจรวธู ปาทปฺปหารา’ตุรํตตฺวนฺเต เต กรกิสลยสฺโสภํก วิรูฬฺหงฺกุรา;

()

ឥឡូវនេះ ដើមអសោកតាមដងផ្លូវ ដែលមានមែកបាក់ និងស្លឹករុះរោយ តែងធ្វើឲ្យចិត្តរបស់ពួកជនដែលងងឹតដោយកាមក្តៅក្រហាយជាខ្លាំង នៅទីដទៃទៀត លំពង់ខ្ចីៗដែលលូតលាស់ឡើង មានសម្រស់ដូចជាម្រាមដៃដ៏ទន់ភ្លន់ ប្រៀបដូចជាក្តៅក្រហាយដោយសារការទាត់ធាក់នៃជើងរបស់ស្រីព្រៃ។

๔๔.

៤៤.

ปิตฺวา จุตทฺทูมผลรสํ สมฺมตฺตปุงฺโกกิลาสํกุชนฺเต สรสมธุรํ เวตาฬิกา’ว’ญฺชเส,เสณีภุตา ชนปทวธู เต ปาทปีเฐ มุนิสมฺปูเชตุํ นวสรสิเช หิยฺโย’วินนฺเต ธุนา;

()

ពួកសត្វតាវៅឈ្មោលដែលស្រវឹងព្រោះបានផឹកទឹកផ្លែស្វាយ តែងបន្លឺសំឡេងយ៉ាងពីរោះផ្អែមល្ហែមតាមដងផ្លូវ ប្រៀបដូចជាពួកអ្នកច្រៀងសរសើរ បពិត្រព្រះមុនី ឥឡូវនេះ ពួកស្រីជនបទដែលឈរត្រៀមជាជួរៗ តែងបង្អោនកាយដើម្បីបូជាចំពោះព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ដោយផ្កាឈូកថ្មីៗដ៏មានទឹកសន្សើម។

๔๕.

៤៥.

อามุลคฺคา ทลิตวิฏปิ ปุปฺผญฺชลิหกา’ธุนาอาคจฺฉนฺตํ ตฺวมหิมหิตุํ สํทิสฺสเร’โว’นตา,วาโตทฺธุตา ภมรมุขรา กิญฺชกฺขปุญฺชา’ญฺชเสอาตตฺวนฺเต ตวปริมุเข โสวณฺณสงฺขสฺสิรึ;

()

ឥឡូវនេះ ដើមឈើទាំងឡាយដែលមានមែករីកផ្កាស្គុះស្គាយតាំងពីគល់ដល់ចុង ហាក់ដូចជាបង្អោនចុះដើម្បីបូជាផ្កាថ្វាយព្រះអង្គដែលកំពុងយាងមក គំនរលម្អងផ្កាដែលត្រូវខ្យល់បក់ផាត់ ឮសូរឃ្មុំហើររំពងតាមដងផ្លូវ តែងសម្តែងនូវសិរីសួស្តីប្រៀបដូចជាស័ង្ខមាសនៅចំពោះព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គ។

๔๖.

៤៦.

ภนฺเต อนฺโตกลลสลิลาวาเสน กาลํ จิรํอมฺโภชานํ มุกุลวิกตี สิเตติ’วา’กุญฺจิตา,เอสนฺตี’เว’ตรหิ สรณํ เต ปาทภทฺทาสเนอุคฺคจฺฉนฺเต ปชหิย มโนตาปํ วสนฺตาตปํ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន អស់កាលដ៏យូរលង់ ផ្កាឈូកក្រពុំទាំងឡាយដែលនៅក្នុងទឹកភក់ តែងរួញក្រញង់ប្រៀបដូចជាត្រជាក់ញ័រញាក់ ឥឡូវនេះ ផ្កាឈូកទាំងនោះហាក់ដូចជាស្វែងរកទីពឹងក្នុងទីអាសនៈជើងដ៏ល្អរបស់ព្រះអង្គ ទើបដុះលូតលាស់ឡើង លះបង់ចោលនូវសេចក្តីក្តៅក្រហាយចិត្ត និងកម្តៅនៃវសន្តរដូវ។

๔๗.

៤៧.

ปาเถยฺย’มฺโภรุหกุวลยา’ลงฺการตุณฺฑา กลํสงฺกุชนฺตี ปวนปทวึ อุฑฺฑียมานา’ธุนา,หํสสฺเสณิก สิรสิ วชโต เต ภุยเต กิงฺกิณิ-โฆสากิณฺณํ กุสุมวิกติจฺฉนฺนํ วิตานํ ยถา;

()

ឥឡូវនេះ ហ្វូងហង្សដែលហើរឡើងទៅកាន់ផ្លូវខ្យល់ តែងបន្លឺសំឡេងយ៉ាងពីរោះ ដោយមានចំពុះតុបតែងដោយផ្កាឈូកនិងផ្កាឧប្បលជាស្បៀង កាលព្រះអង្គយាងទៅ ហ្វូងហង្សទាំងនោះដែលហើរនៅលើព្រះសិរសារបស់ព្រះអង្គ ប្រៀបដូចជាពិដានដែលគ្របដណ្តប់ដោយផ្កាផ្សេងៗ និងលាន់ឮទៅដោយសំឡេងកណ្ដឹងតូចៗ។

๔๘.

៤៨.

สมฺปูเชนฺติ รตนกนกาลงฺการภารญฺชลีมคฺโค’ติณฺณา วนสุรวธู เต ลาชวุฏฺฐีหิ’ว,กิญฺชกฺเขหิ จรณยุคลํ กมนฺทาติลนฺโทลิตาวลฺลี ภิงฺคาวลิกิสลยา’ลงฺการสาขาวลี;

()

ពួកទេវធីតាព្រៃដែលចុះមកកាន់ដងផ្លូវ តែងបូជាចំពោះព្រះបាទទាំងគូរបស់ព្រះអង្គ ដោយលម្អងផ្កា ប្រៀបដូចជាការបង្អុរភ្លៀងលាជ ដោយដៃដែលពោរពេញដោយគ្រឿងអលង្ការមាសនិងកែវមណី ឯវល្លិទាំងឡាយដែលត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗ មានមែកតុបតែងដោយលំពង់ខ្ចីនិងហ្វូងឃ្មុំ ក៏លំឱនថ្វាយបង្គំដែរ។

๔๙.

៤៩.

สมฺมารูฬฺโห ปวนตุรคํ กามากโร มญฺชริ-ตุณิเรสู มธุกรสเร สนฺธานยนฺโต’ธุนา,จมฺเปยฺยาทีกุสุมกลิกาสนฺนาหสมฺภาสุโรนฏฺโฐ โลโก พหุชนมโนสงกฺคาม โมคาหติ;

()

ឥឡូវនេះ មារឡើងជិេះសេះគឺខ្យល់ ដាក់ព្រួញគឺឃ្មុំទៅក្នុងបំពង់ព្រួញគឺផ្កាក្រពុំ ភ្លឺចិញ្ចាចដោយគ្រឿងក្រោះគឺផ្កាចំប៉ាជាដើម តែងចូលទៅកាន់សង្គ្រាមគឺចិត្តរបស់ជនជាច្រើន ធ្វើឲ្យសត្វលោកវិនាស។

๕๐.

៥០.

ยสฺมา สุทฺโธทนนรปภุ อาทิจฺจวํสทฺธโชชิณฺโณ วุทฺโธ มมิหปหิณิ ตฺวํ ทฏฺฐุกาโม ปิตา,ตสฺมา ภนฺเต กปิลนครํ เวเนยฺยสตฺตากรํกนฺตฺวา รญฺโญ หทยมกุลํ โพเธตุ โสกากุลํ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ព្រោះហេតុតែព្រះបាទសុទ្ធោទនៈជាម្ចាស់នៃមនុស្ស ជាទង់ជ័យនៃសុរិយវង្ស ទ្រង់គ្រាំគ្រាជរាហើយ ចង់ឃើញព្រះអង្គជាបុត្រ ទើបចាត់ខ្ញុំព្រះករុណាមកក្នុងទីនេះ ហេតុនោះ សូមព្រះអង្គយាងទៅកាន់ក្រុងកបិលព័ស្តុ ដែលជាអាករនៃសត្វដែលគួរទូន្មាន ដើម្បីញ៉ាំងហឫទ័យរបស់ព្រះរាជាដែលកំពុងសោកសៅ ឲ្យរីកស្គុះស្គាយឡើងវិញចុះ។

๕๑.

៥១.

สาธุ’ทายิ สวิสยมหํ ปตฺวา นราธิสฺสรํอุตฺตาเรยฺยํ ปิตรมิตเร พนฺธู’ปิ ทุกฺขณฺณวา,เอวํวตฺวา รทนกิร ณาลงฺการพิมฺพาธโรธมฺมสฺสามิปริวุตวสีราชคฺคหานิกฺขมิ;

()

ព្រះធម្មសាមីទ្រង់មានព្រះឱស្ឋដ៏ល្អស្អាត ភ្លឺចិញ្ចាចដោយរស្មីនៃព្រះទន្ត ទ្រង់ត្រាស់ថា «ល្អហើយ ឧទាយី តថាគតទៅដល់ដែនដីរបស់ខ្លួនហើយ នឹងជួយស្រោចស្រង់ព្រះវររាជបិតា និងព្រះញាតិដទៃទៀតឲ្យឆ្លងផុតពីសមុទ្រទុក្ខ» លុះត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះអង្គព្រមដោយព្រះខីណាស្រពជាបរិវារ ក៏ទ្រង់យាងចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះទៅ។

๕๒.

៥២.

ปตฺวา รญฺโญ อุปริภวนํ โสกาลุทายิ’ทฺธิยาภุตฺตา’หาโร ตทุปคมนํ อตฺวาห มาโรจยํ,สมฺพุทฺธตฺถํ ปิตุรุ’ปหฏํ ภิกฺขํก ปกฏิคฺคณฺหิยอสฺสาเสนฺโต วชติ นภสา โสกากุลํตํ กุลํ;

()

ព្រះកាលុទាយីថេរៈប្រើឫទ្ធិហោះទៅដល់ប្រាសាទជាន់លើរបស់ព្រះរាជា ឆាន់ចង្ហាន់រួចហើយ ក៏ទូលប្រាប់ពីការយាងមករបស់ព្រះសម្ពុទ្ធ រួចទទួលយកចង្ហាន់ដែលព្រះវររាជបិតាថ្វាយចំពោះព្រះសម្ពុទ្ធ ហោះទៅតាមអាកាស ញ៉ាំងរាជត្រកូលដែលកំពុងសោកសៅឲ្យធូរស្រាលចិត្ត។

๕๓.

៥៣.

ตํ ภุญฺชนฺโต ทิวสทิวเส โส โยชนํ โยชนํสงฺเขเปนฺโต ปรมกรุณารามาย สญฺโจทิโต,เนตฺวา ขีณาสวยติวเร วีสํ สหสฺสํ ชิโนลกฺขีวาสํ กปิลนครํ มาเสหิทฺวีโห’ตริ;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់សោយចង្ហាន់នោះរាល់ៗថ្ងៃ យាងទៅមួយថ្ងៃបានមួយយោជន៍ៗ ដោយការបង្រួញផ្លូវ ព្រោះទ្រង់ត្រូវជម្រុញដោយព្រះមហាករុណា ទ្រង់នាំភិក្ខុសង្ឃជាព្រះខីណាស្រពចំនួន ២ ម៉ឺនរូប យាងទៅដល់ក្រុងកបិលព័ស្តុដ៏ជាទីដៅនៃសិរីសួស្តី ដោយប្រើពេលអស់ពីរខែ។

๕๔.

៥៤.

นานุปฺปตฺเต ภควติ ปุรํ โน ญาติเสฏฺฐํ กุหึปสฺสิสฺสามา’ตฺย’ชหิตมโนโกตุหฬา สากิยา,อาราโมยนํ วิชนปวโน นิคฺโรธสกฺกสฺส ตํ-สารุปฺโปติ ตหิมภินเว เสนาสเน มาปยุํ;

()

ពួកសក្យរាជដែលមានសេចក្តីងឿងឆ្ងល់ក្នុងចិត្តមិនដាច់ថា «កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគយាងមកដល់បុរី តើពួកយើងជាញាតិដ៏ប្រសើរនឹងជួបព្រះអង្គនៅទីណា?» កាលយល់ឃើញថា «សួនច្បារព្រៃស្ងាត់របស់និគ្រោធសក្យៈនេះ សមគួរដល់ព្រះអង្គហើយ» ទើបកសាងសេនាសនៈថ្មីនៅក្នុងទីនោះ។

๕๕.

៥៥.

ปจฺจุคฺคนฺตฺวา สุรภิกุสุมากิณฺณญฺชลิห’ญฺชเสอาคจฺฉนฺตํ สุมหกิย ชินํ ราชิทฺธิยา’ลงฺกเต,เกตุคฺคาเห ทหรทหเร กตฺวา กุมาเร ปุเรราชา’มจฺจา ปรมรุจิรํ อาราม โมตารยุํ;

()

ព្រះរាជានិងពួកអាមាត្យបានចេញទៅទទួលព្រះជិនស្រីដ៏មានសិរីធំ ដែលកំពុងយាងមក តាមដងផ្លូវដែលតុបតែងដោយរាជឫទ្ធិ ដោយមានអញ្ជលីពោរពេញដោយផ្កាមានក្លិនក្រអូប ញ៉ាំងពួកកុមារតូចៗឲ្យកាន់ទង់ជ័យដើរទៅខាងមុខ រួចនាំព្រះអង្គចូលទៅកាន់អារាមដ៏គួរឲ្យត្រេកត្រអាលក្រៃលែង។

๕๖.

៥៦.

ปลฺลงฺเกโน’ทยคิริสิเร จนฺโท’ว ตาราวุโตนานาขิณาสวปริวุโต ปญฺญตฺตพุทฺธาสเน,อาสิโน’ยํ มนกุมุทุนึ สกฺยานมุนฺนิทฺทยํนิสฺโสโก โส มุนิ ปริหริ โสกนฺธการํ ปิตุ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ប្រាសចាកសេចក្តីសោកនោះ ព្រមដោយព្រះខីណាស្រពជាច្រើនរូបចោមរោម គង់លើពុទ្ធាសនៈដែលគេរៀបចំថ្វាយ ប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទចោមរោមដោយផ្កាយនៅលើកំពូលភ្នំឧទ័យ ទ្រង់ញ៉ាំងចិត្តដូចជាផ្កាឈូករបស់ពួកសក្យៈឲ្យរីកស្គុះស្គាយ និងបានកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺសេចក្តីសោករបស់ព្រះវររាជបិតា។

๕๗.

៥៧.

สิทฺธตฺโถ’ยํ ปรมทหโร อมฺเหหิ วุทฺธา มยํชามาตา’ยํภวติ ตนุโช นตฺตานุโช โน อิติ,มานตฺถทฺธา ทหรทหเร สกฺยา กุมาเร’พฺรวุํตุมฺเหคนฺตฺวา ปณมถ ชินํ โว ปิฏฺฐิตาโหมฺै โน;

()

ពួកសក្យរាជដែលមានមានះរឹងត្អឹង យល់ឃើញថា «សិទ្ធត្ថៈនេះក្មេងណាស់ ឯពួកយើងជាចាស់ទុំ សិទ្ធត្ថៈនេះជាកូនប្រសារ ជាកូន ឬជាចៅរបស់យើង» ទើបប្រាប់ពួកកុមារតូចៗថា «អ្នករាល់គ្នាចូលទៅថ្វាយបង្គំទ្រង់ចុះ ពួកយើងនឹងឈរនៅខាងក្រោយអ្នករាល់គ្នា»។

๕๘.

៥៨.

อาวชฺเชตฺวา สกลปริสํ ญตฺวา ตทชฺฌาสยํมานุมฺมตฺตา วิภวมทิรามตฺตา อิเม ขตฺติยา,มุทฺธาพทฺธญฺชลิกิสลยา ยสฺมา นวนฺทนฺติ มํวนฺทาเปตุํ อลมิติ ตโต ฌานํ สมาปชฺชิย;

()

ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់ពិចារណាមើលបរិស័ទទាំងអស់ ទ្រង់ជ្រាបនូវអធ្យាស្រ័យរបស់ពួកសក្យៈទាំងនោះថា «ពួកក្សត្រទាំងឡាយនេះជាអ្នកឆ្កួតដោយមានះ ស្រវឹងដោយទឹកស្រវឹងគឺសម្បត្តិ ព្រោះហេតុតែមិនថ្វាយបង្គំតថាគតដោយលើកអញ្ជលីដាក់លើក្បាល គួរតែតថាគតធ្វើឲ្យពួកគេថ្វាយបង្គំចុះ» ទើបទ្រង់ចូលឈាន...

๕๙.

៥៩.

ปตฺตา’ภิญฺโญ นิชปทรโชรํสิหิ สญฺจุมฺพิเตเตสํ จูฬามณิคิริสิเร สมฺพุทฺธสุโร ลสํ,สํทสฺเสนฺโต ยมกมสมํ มานนฺธการํ หรํโพธาเปสิ วทนกมเล คณฺฑมฺพมูเล ยถา;

()

ព្រះសម្ពុទ្ធប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យ ទ្រង់ដល់នូវអភិញ្ញា ហោះឡើងទៅលើអាកាស ញ៉ាំងធូលីព្រះបាទឲ្យប៉ះនឹងក្បាលដែលប្រៀបដូចជាកំពូលភ្នំមកុដរបស់ពួកក្សត្រទាំងនោះ ទ្រង់សម្តែងយមកបាដិហារិយ៍ដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ដើម្បីកម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺមានះ ញ៉ាំងព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូករបស់ពួកគេឲ្យរីកស្គុះស្គាយ ដូចជាកាលដែលទ្រង់សម្តែងនៅក្បែរគល់ដើមស្វាយគណ្ឌព្វៈដែរ។

๖๐.

៦០.

ทิสฺวา สุทฺโธทนนรวโร ตํ ปาฏิหีรํ วรํปาทมฺโภเช ปณมิ สิรสา อานนฺทภาโรนโต,จกฺกงฺกาลงฺกตปทรโช สมฺผุฏฺฐมุทฺธาญฺชลิราชญฺญานํ กมลกลิกาสณฺฑสฺสิรึ วฺยากรุํ;

()

ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈដ៏ប្រសើរ លុះបានឃើញបាដិហារិយ៍ដ៏អស្ចារ្យនោះហើយ ក៏លំឱនកាយដោយសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ក្រាបថ្វាយបង្គំទៀបព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូកដោយព្រះសិរសា លើកអញ្ជលីដាក់លើក្បាលប៉ះនឹងធូលីព្រះបាទដែលតុបតែងដោយរូបកង់ចក្រ ញ៉ាំងសិរីសួស្តីនៃហ្វូងផ្កាឈូកក្រពុំរបស់ពួកក្សត្រទាំងឡាយឲ្យប្រាកដឡើង។

๖๑.

៦១.

สญฺฌาเมฆาวลิปริวุโต สุโรริว’ตฺถาจลํขมฺหา ภทฺทาสนมวตรี โสวณฺณวณฺโณ ชิโน,สุพภุชิญฺเฉ นยนพริหี เกฬายนํ โปกฺขร-วสฺสํ วสฺสิ นิชนขรุจึ เตสํ สมาเช สติ;

()

ព្រះជិនស្រីមានព្រះវរកាយពណ៌មាស ទ្រង់យាងចុះពីអាកាសមកកាន់ភទ្រាសនៈ ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យចោមរោមដោយពពកនាពេលល្ងាច យាងចុះកាន់ភ្នំអស្តង្គត កាលបើមានមហាសន្និបាតនោះ ភ្លៀងបោក្ខរព័ស៌ក៏បង្អុរចុះមក ញ៉ាំងភ្នែករបស់ពួកជនដែលប្រៀបដូចជាក្ងោកឲ្យរីករាយ ដោយពន្លឺនៃព្រះនខារបស់ព្រះអង្គ។

๖๒.

៦២.

สุตฺวา วุตฺตํ ปุริมจริตํ เวสฺสนฺตราขฺยํ ตโตปกฺกนฺตานํ ผุสิย สิรสา ตปฺปาทจูฬามณึ,ภนฺเต ภิกฺขํ สุคตปมุโข สงฺโฆธิวาเสตุ โนอิจฺเจ’โกปิ ปฐมทิวเส นากาสิ อชฺเฌสนํ;

()

លុះបានស្តាប់រឿងរ៉ាវពីអតីតជាតិដែលមានឈ្មោះថា វេស្សន្តរជាតក រួចហើយ ពួកក្សត្រទាំងឡាយក៏យកក្បាលប៉ះនឹងព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ រួចត្រឡប់ទៅវិញ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងថ្ងៃដំបូងនោះ គ្មាននរណាម្នាក់ថ្វាយបង្គំអារាធនាថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះសង្ឃមានព្រះសុគតជាប្រធាន ទទួលចង្ហាន់របស់ពួកយើងខ្ញុំ» ឡើយ។

๖๓.

៦៣.

นานาขีณาสวปริวุโต โลกานุกมฺปาปโรโลกาธิโส ทุติยทิวเส อาจิณฺณกปฺปารหํ,สมฺพุทฺธานํ กปิลนคเร ปาโต’ว ลขฺยากเรหีนุกฺกฏฺฐํ กุลมวิชหํ ปิณฺฑาย สมฺปาวิสิ;

()

ក្នុងថ្ងៃទីពីរ ព្រះលោកនាថជាអ្នកអនុគ្រោះដល់សត្វលោក ព្រមដោយព្រះខីណាស្រពជាច្រើនរូបចោមរោម ទ្រង់យាងចូលទៅកាន់ក្រុងកបិលព័ស្តុដ៏មានសិរី តាំងពីព្រលឹម ដើម្បីបិណ្ឌបាត ដោយមិនរំលងត្រកូលថោកទាបឬខ្ពង់ខ្ពស់ឡើយ តាមទំនៀមទម្លាប់ដែលព្រះពុទ្ធទាំងឡាយទ្រង់ធ្លាប់ប្រតិបត្តិមក។

๖๔.

៦៤.

อาหิณฺฑตฺตํ ตหิมนุฆรํ ปิณฺฑาย สนฺตินฺทฺริยํสตฺถารํ ตํ นิรุปมสิรึ ฉพฺพณฺณรํสุชฺชลํ,ปาสาทฏฺฐา’นิมิสนยนมฺโภเชหิ สมฺปูชยุํอุคฺฆาเฏตฺวา หริมณิมยํ ชาลาวลึ นาครา;

()

ពួកអ្នកនគរដែលនៅលើប្រាសាទ បានបើកបង្អួចដែលធ្វើដោយកែវមណីពណ៌លឿង រួចបូជាចំពោះព្រះសាស្តាដែលកំពុងយាងទៅតាមផ្ទះដើម្បីបិណ្ឌបាត មានឥន្ទ្រិយស្ងប់រំងាប់ មានសិរីរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ភ្លឺចិញ្ចាចដោយឆព្វណ្ណរង្សី ដោយភ្នែកដូចជាផ្កាឈូកមិនព្រិចឡើយ។

๖๕.

៦៥.

โอหาเรตฺวา กุสุมสุรภีสงฺขารสมฺภาวิเตเกเส มสฺสุํ รชนมลินํ กาสาววตฺถํ ขรํ,อจฺฉาเทตฺวา กปณปุริโส’ว’ยฺโย คเหตฺวา สีฬาปตฺตํ ปตฺโต กปิลนครํ ปกิณฺฑาย อาหิณฺฑติ;

()

«ព្រះអង្គទ្រង់កោរព្រះកេសានិងព្រះមស្សុដែលធ្លាប់តុបតែងដោយផ្កាមានក្លិនក្រអូប ទ្រង់គ្រងព្រះសង្ឃាដិពណ៌អាប់អួ ក្រាស់គ្រើម ប្រៀបដូចជាមនុស្សកំសត់ ទ្រង់កាន់សីលបាត្រ យាងមកដល់ក្រុងកបិលព័ស្តុ ហើយកំពុងយាងត្រេចទៅដើម្បីបិណ្ឌបាត»។

๖๖.

៦៦.

วุตฺตนฺตํ ตํ สวณกฏุกํ สุตฺวาน พิมฺพาธราพิมฺพาเทวี มรกตสิฬาชาลนฺตรา วิถิยํ,อาหิณฺฑนฺตํ ปริวุตคณํ มตฺเตภคามึ ชิตํโอโลเกนฺตี นยนมณิเก อสฺสูหิ สมฺปูรยิ;

()

ព្រះនាងពិម្ពាទេវីមានព្រះឱស្ឋក្រហមដូចផ្លែពិន្ទង លុះបានស្តាប់ដំណឹងដ៏แสបត្រចៀកនោះហើយ កាលសម្លឹងមើលព្រះជិនស្រីដែលកំពុងយាងត្រេចទៅតាមដងវិថី ព្រមដោយបរិវារចោមរោម មានលំនាំយាងទៅប្រៀបដូចជាដំរីសារដ៏ចុះប្រេង តាមចន្លោះបង្អួចកែវមរកត ក៏ញ៉ាំងកែវភ្នែកទាំងគូឲ្យជោកជាំដោយទឹកព្រះនេត្រ។

๖๗.

៦៧.

จุมฺพนฺติ สาตนุชรตนํ ตนฺทสฺสนพฺยาวฏา’-สิตฺยา’นุพฺยญฺชนวิลสิตํ พฺยามปฺปภาลงฺกตํ,รูปํ รูปสฺสิริ นิรุปมํ สงฺคายิ คาถฏฺฐกํสํวณฺเณตฺวา จรณตลโต ยาว’สฺส อุณฺหิสโต;

()

ព្រះនាងចង្អុលបង្ហាញព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គដល់ព្រះរាហុលជាកូនកែវ ដោយពោលសរសើរនូវព្រះរូបកាយដ៏មានសិរីរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ភ្លឺចិញ្ចាចដោយអនុព្យញ្ជនៈ និងតុបតែងដោយព្យាមប្បភា ទ្រង់បានច្រៀងរៀបរាប់ជាគាថា ៨ គាថា ដោយសរសើរតាំងពីបាតព្រះបាទរហូតដល់ព្រះឧណ្ហីសៈ។

๖๘.

៦៨.

อีสํ กาลํ อลสคมนํ สา กาลหํโสปกริโอโรเปนฺติ อภินวกุจนฺทา’ติภาราตุรา,คนฺตฺวา สีฆํ ขฬิตวจตา ปุตฺโต มหาราช เตปิณฺฑาย’สฺมึ จรติ นคเร ราชานมิจฺจพฺรุวิ;

()

ព្រះនាងមានលំនាំយាងទៅយឺតៗ ប្រៀបដូចជាហង្សខ្មៅ ហាក់ដូចជាធ្ងន់ដោយព្រះស្តនទាំងគូដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ បានយាងទៅយ៉ាងលឿន ហើយទូលព្រះរាជាដោយព្រះវាចាដ៏ញ័ររន្ធត់ថា «បពិត្រមហារាជ ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គកំពុងយាងត្រេចបិណ្ឌបាតក្នុងក្រុងនេះហើយ»។

๖๙.

៦៩.

ราชา เสนาปริวุตสโม เตโชนุภาวาทินาตํ สุตฺวาํ’เส สุขุมวสนํ กตฺวา นวํสาฏกํ,อจฺฉาเทตฺวา นิหิตมกุโฏ นิกฺขิตฺตขคฺโค ภุสํลชฺชาปนฺโน ตุวฏตุวฏํ คนฺตฺวา ตทคฺเค ฐิโต;

()

ព្រះរាជាដ៏មានតេជានុភាពស្មើដោយកងទ័ព លុះបានព្រះសណ្ដាប់ដំណឹងនោះហើយ ក៏ទ្រង់រៀបចំសំពត់ដ៏ហ្មត់ហ្មងលើព្រះអង្សារ គ្រងព្រះភូសាថ្មី ទ្រង់ដោះមកុដចេញ និងដាក់ព្រះខ័នចុះ មានសេចក្តីអៀនខ្មាសជាខ្លាំង ទ្រង់យាងទៅយ៉ាងលឿនបំផុត ហើយទៅឈរនៅចំពោះព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គ។

๗๐.

៧០.

โกฏฺฐคารานฺย’ปิ ปิตุกุเล ริตฺตานิ กิมฺมญฺญสิกสฺมา ลชฺชาปยสิ ปิตรํ ตฺวํ ภานุวํสุพฺภโว,ภนฺเต ตุยฺหํ ปกริวุตวสีสงฺฆสฺสิ’โต โภชนํมา กปิณฺฑายา’จริ อนุทินํ ทชฺเชยฺย มิจฺจพฺรุวิ;

()

ព្រះរាជាទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ព្រះអង្គយល់ថាជង្រុកស្រូវក្នុងរាជត្រកូលរបស់ព្រះវររាជបិតាទទេស្អាតឬអ្វី? ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គធ្វើឲ្យព្រះវររាជបិតាត្រូវខ្មាសគេ ព្រះអង្គជាអ្នកកើតក្នុងសុរិយវង្ស បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ភោជនាហារចំពោះព្រះអង្គ និងព្រះសង្ឃជាព្រះខីណាស្រព ខ្ញុំព្រះករុណានឹងថ្វាយក្នុងទីនេះរាល់ថ្ងៃ សូមព្រះអង្គកុំយាងត្រេចបិណ្ឌបាតឡើយ»។

๗๑.

៧១.

ตุยฺหํ วํโส อนริยปโท อาทิจฺจวํโส สิยามยฺหํ วํโส สทริยปโท สมฺพุทฺธวํโส สิยา,อสฺมึวํเส อนุวิจรณํ ปิณฺฑตฺถ มนฺวาลยํจาริตฺตํ โภปุริมสุคตา’จิณฺณนฺติ กวตฺวา ชิโน;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ត្រាស់ថា «មហារាជ វង្សរបស់ព្រះអង្គជាសុរិយវង្ស មិនមែនជាអរិយវង្សឡើយ តែវង្សរបស់តថាគតជាពុទ្ធវង្សដ៏ជាអរិយវង្ស ក្នុងវង្សនេះ ការយាងត្រេចទៅតាមផ្ទះដើម្បីបិណ្ឌបាត គឺជាទំនៀមទម្លាប់ដែលព្រះសុគតទាំងឡាយក្នុងអតីតកាលទ្រង់ធ្លាប់ប្រតិបត្តិមកហើយ»។

๗๒.

៧២.

อุตฺติฏฺฐาทึ อวทิ กสุคมํ คาถํ ฐิโต วีถิยํโสตาปนฺโต’วนิปติ ภวี โสตาวธาเนน โส,คาถาธมฺมํ สุณิย มธุรํ ธมฺมํจเร’ตฺยา’ทิกํปตฺโต มคฺคํ ทุติยมวีรํ ธมฺมานุธมฺมํ จรํ;

()

ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់គង់ឈរនៅកណ្តាលវិថី ហើយទ្រង់សម្តែងគាថាដ៏ងាយយល់ មានពាក្យផ្តើមថា «ឧដ្និដ្ឋេ...» ព្រះរាជាទ្រង់ផ្ទៀងព្រះសណ្ដាប់ ក៏បានសម្រេចជាព្រះសោតាបន្ន លុះបានស្តាប់ធម៌ជាគាថាដ៏ផ្អែមល្ហែម មានពាក្យផ្តើមថា «ធម្មំ ចរេ...» ទ្រង់ប្រព្រឹត្តធម៌សមគួរដល់ធម៌ ក៏បានសម្រេចមគ្គទីពីរ (សកទាគាមិមគ្គ)។

๗๓.

៧៣.

สุตฺวา ราชา จริยมปรํ โย ธมฺมปาลวฺหยํปตฺโต มคฺคํ ตติยมขิลํ กามาลยํ จาลยํ,เสตจฺฉตฺตุ’ลฺลสิตสยเน’นุฏฺฐานเสยฺยุ’ปโคสงฺขารานํ วิสทมติยา โย ลกฺขณํ สมฺมสิ;

()

ព្រះរាជា (ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ) លុះបានព្រះសណ្ដាប់នូវចរិយាដទៃទៀតរបស់ព្រះថេរៈដែលមាននាមថាធម្មបាល ដែលបានដល់នូវមគ្គទីបី (អនាគាមិមគ្គ) ញ៉ាំងកាមាល័យទាំងពួងឲ្យកម្រើក ព្រះអង្គទ្រង់សោយសម្រាន្តលើព្រះសយនាដ៏រុងរឿងក្រោមស្វេតច្ឆត្រ មិនក្រោកឡើងវិញឡើយ ទ្រង់ពិចារណានូវលក្ខណៈនៃសង្ខារទាំងឡាយដោយព្រះបញ្ញាដ៏ថ្លាស្អាត។

๗๔.

៧៤.

วิทฺธํเสตฺวา นมุวิปริสํ สํเกลสมาราทิกํสุโร รมฺหาวนมิว’สินา โส อคฺคมคฺคาสินา,ตุฏฺโฐ มคฺคปฺผลสุขสุธาปาเนน เวริสเมปญฺจกฺขนฺเธ วิชย มลฺภี นิพฺพานรชฺชสฺสิรึ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវសេនារបស់មារ (នមុចិ) ព្រមទាំងកិលេសមារជាដើម ដូចជាវីរបុរសកាប់ឆ្ការព្រៃដ៏ល្អស្អាតដោយដាវ គឺព្រះអង្គទ្រង់កម្ចាត់ដោយដាវគឺអគ្គមគ្គ (អរហត្តមគ្គ) ទ្រង់ត្រេកអរដោយការសោយនូវរសអម្រឹតគឺសុខក្នុងមគ្គនិងផល ទ្រង់បានសម្រេចនូវជ័យជម្នះលើបញ្ចក្ខន្ធដែលប្រៀបដូចជាសត្រូវ ហើយបានសម្រេចនូវសិរីនៃរាជ្យគឺព្រះនិព្វាន។

๗๕.

៧៥.

อาโรเปตฺวา อุปริภวนํ ปตฺตํ คเหตฺวา ตโตราชา สงฺฆํ สุคตปมุขํ ขชฺเชน โภชฺเชน จ,สนฺตปฺเปตฺวา ปุน สปริโส นีเจ นิสชฺชาสเนสารานียํ กถยมวสิ สมฺโมทนียํ กถํ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះរាជាទ្រង់និមន្តព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធានឡើងទៅកាន់ប្រាសាទជាន់លើ ទ្រង់ទទួលយកព្រះបាត្រ ហើយញ៉ាំងព្រះសង្ឃឲ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ដោយខាទនីយភោជនីយាហារ ព្រមទាំងព្រះរាជបរិវារ រួចទ្រង់គង់លើអាសនៈដ៏ទាប ទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការសន្ទនាទៅរកគ្នាទៅវិញទៅមក គួរជាទីរំលឹកនឹកដល់ និងគួរជាទីរីករាយ។

๗๖.

៧៦.

อิตฺถาคารํ หทยสรสิมชฺเฌ นิมุคฺคตฺถน-หํสํ ทินานนสรสิชํ โสเก’ณตาเปนิว,พุทฺธํ พทฺธญฺชลิหรสิโรกุมฺเภหิ สมฺปูชยีตํ วาตพฺภาหตหริลตาลีลํ ชคาโม’นตํ;

()

ពួកស្រីស្នំក្នុងព្រះរាជវាំង ដែលមានដោះប្រៀបដូចជាហង្សមុជចុះក្នុងកណ្ដាលស្រះគឺហឫទ័យ មានមុខប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកស្រពោនដោយកម្ដៅនៃសេចក្ដីសោក បានថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះពុទ្ធដោយអញ្ជលីដែលលើកឡើងតម្កល់លើក្បាលប្រៀបដូចជាកុម្ភៈ ទ្រង់ឱនកាយចុះប្រៀបដូចជាលតាជាតិដ៏ខៀវខ្ចីដែលត្រូវខ្យល់បក់បោក។

๗๗.

៧៧.

อนฺโตคพฺเภ นยนสลลํ สมปุญฺฉมานา ชินํพิมฺพาเทวี สปริชนตาวฺยาปาริตา วนฺทิตุํ,อปฺปตฺวา เม ยทิคุณธนํ อตฺถ’ยฺยปุตฺโต สยํตํ กมํ ทฏฺฐุํ นนุปวิสตี’ตฺเว’วํ วทนฺตี ฐิตา;

()

ព្រះនាងពិម្ពាទេវី កាលជូតទឹកព្រះនេត្រនៅក្នុងបន្ទប់ខាងក្នុង ទោះបីជាពួកបរិវារជំរុញឲ្យទៅថ្វាយបង្គំព្រះជិនស្រីក៏ដោយ ក៏ព្រះនាងទ្រង់ឈរមានព្រះសេវនីយ៍យ៉ាងនេះថា «ប្រសិនបើព្រះអយ្យបុត្រ (ព្រះស្វាមី) របស់ខ្ញុំមានគុណធម៌ពិតមែន ព្រះអង្គនឹងយាងចូលមកទីនេះដើម្បីទតឃើញខ្ញុំជាមិនខាន»។

๗๘.

៧៨.

รญฺญา สทฺธึ ปุริสนิสโห ตายินฺทิรามนฺทิรํอนฺโตคพฺภํ มณิคณปหาภินฺนนฺธการํสทา,อาทาย’คฺคํ ยติปติยุคํ ปตฺวา’จฺฉิ ภทฺทาสเนปญฺญตฺเต โส’ทยคิริสิเร พาลํสุมาลี ยถา;

()

ព្រះពុទ្ធជាបុរសដ៏ប្រសើរ ព្រមដោយព្រះរាជា ទ្រង់នាំយកព្រះអគ្គសាវ័កទាំងទ្វេ យាងចូលទៅកាន់បន្ទប់ខាងក្នុងរបស់ព្រះនាង ដែលជាមន្ទីរដ៏រុងរឿងមានពន្លឺរតនភណ្ឌកម្ចាត់បង់នូវងងឹតជានិច្ច រួចទ្រង់គង់លើភទ្រាសនៈដែលគេរៀបចំថ្វាយ ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យខ្ចីមានរស្មីត្រចះត្រចង់នៅលើកំពូលភ្នំឧទ័យ។

๗๙.

៧៩.

ทิสฺวา ปีนตฺถนภรนตา สา ราชธีตา ชินํปตฺวา มาลา กนกรตนาลงฺการหีนา ลหุํ,หํสิมญฺเญ สรสิชวนํ ปาเท ยถาชฺฌาสยํสญฺจุมฺพนฺตี ปณมิ สิรสา อาทายโคปฺผทฺวยํ;

()

ព្រះរាជបុត្រីនោះ លុះបានទតឃើញព្រះជិនស្រី ព្រះនាងមានកាយឱនចុះដោយទម្ងន់នៃដោះដ៏ទ្រលុកទ្រលន់ គ្មានពាក់កម្រងផ្កា មាស និងគ្រឿងអលង្ការរតនៈឡើយ ទ្រង់យាងទៅជិតយ៉ាងរហ័ស ប្រៀបដូចជាមេហង្សចូលទៅកាន់ព្រៃឈូក ទ្រង់ចាប់យកកជើងទាំងពីររបស់ព្រះសាស្តា ថើបព្រះបាទា ហើយថ្វាយបង្គំដោយព្រះសិរសាស្របតាមព្រះហឫទ័យប្រាថ្នា។

๘๐.

៨០.

ปาสาท’นฺโตวรกสรสิ ธมฺมิลฺลเสวาลเกโอมุชฺชนฺตี นิชภุชลตาลีลาตรงฺคากุเล,นาถสฺส’งฺฆีตลนขสิขากนฺติปฺปพนฺธามฺภสิลทฺธสฺสาสา จิรวิรหชํ ตาปํ วิโนเทสิ สา;

()

ព្រះនាងមុជចុះទៅក្នុងស្រះដ៏ប្រសើរគឺផ្ទៃប្រាសាទ ដែលមានសក់ប្រៀបដូចជាសារាយ មានរលកញាប់ញ័រគឺដៃដ៏ល្វតល្វន់របស់ព្រះនាង ក្នុងទឹកគឺខ្សែពន្លឺនៃក្រចកព្រះបាទារបស់ព្រះលោកនាថ ព្រះនាងក៏បានសេចក្ដីធូរស្រាលក្នុងព្រះហឫទ័យ កម្ចាត់បង់នូវសេចក្ដីក្តៅក្រហាយដែលកើតអំពីការព្រាត់ប្រាសគ្នាយូរអង្វែងនោះ។

๘๑.

៨១.

สุตฺวา เนสา กนกรตนา’สํธารณํ ธารณํกาสาวานํ ตวหิริธนา’วิสฺสชฺชนํ สชฺชนํ,นา’ชฺฌาจาเร อนภิรมณํ อุจฺจาสเน จา’สเนราชา’โวจ ตฺวมนุกุรุเต สฺเนโหทยา’โหทยา;

()

ព្រះរាជាទ្រង់ទូលថា «ព្រះនាងនេះ លុះបានឮថាព្រះអង្គមិនទ្រង់គ្រឿងមាសនិងរតនៈ ក៏មិនទ្រង់គ្រឿងទាំងនោះដែរ, លុះបានឮថាព្រះអង្គទ្រង់សំពត់កាសាវពស្ត្រ ក៏ទ្រង់សំពត់កាសាវៈដែរ, លុះបានឮថាព្រះអង្គលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ក៏លះបង់ដែរ, លុះបានឮថាព្រះអង្គមិនត្រេកអរនឹងឧច្ចាសនសយនៈ ក៏មិនគង់លើអាសនៈខ្ពស់ដែរ ព្រះនាងធ្វើតាមព្រះអង្គគ្រប់យ៉ាង ព្រោះតែសេចក្ដីស្រឡាញ់ដ៏ខ្លាំងក្លា»។

๘๒.

៨២.

สุตฺวา ตสฺสานิรวธิคุณาธาราย’นูนํ คุณํอาวีกตฺวา’คมิ ภวปฏิจฺฉนฺนาปทานํ ชิโน,เนตฺวา เคหปฺปวิสนกรคฺคาหา’ภิเสกุสฺสเวสํวตฺตนฺเต ทุติยทิวเส นนฺทาขฺยราชตฺรชํ;

()

ព្រះជិនស្រី លុះបានព្រះសណ្ដាប់នូវគុណដ៏រកទីបំផុតគ្មានរបស់ព្រះនាងពិម្ពាទេវីហើយ ទ្រង់បានសម្តែងនូវអតីតជាតិដែលលាក់កំបាំងក្នុងភពមុន (ចន្ទកិន្នរជាតក) រួចយាងចេញទៅ។ នៅថ្ងៃទីពីរ កាលបើពិធីមង្គលការឡើងផ្ទះថ្មី ពិធីអភិសេក និងការរៀបអភិសេករបស់ព្រះរាជបុត្រព្រះនាមនន្ទៈកំពុងប្រព្រឹត្តទៅ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បាននាំព្រះនន្ទៈនោះទៅ។

๘๓.

៨៣.

คจฺฉนฺโต’ปี สห ภควตา โส ปญฺจกลฺยาณิยาสีฆํ ชาลํ วิวริย ถิยา วีถึ วิโลเกนฺติยา,ภงฺคาปางฺคายตภุชลตาสงฺกฑฺฒิตพฺภนฺตโรปตฺตํ ภนฺเต หรถ วจนํ ภตฺยา น ตํ วฺยากริ;

()

ព្រះនន្ទៈនោះ ទោះបីជាយាងទៅជាមួយព្រះដ៏មានព្រះភាគក៏ដោយ ក៏មានហឫទ័យត្រូវទាញដោយដៃដ៏ល្វតល្វន់និងកន្ទុយភ្នែករបស់នាងជនបទកល្យាណី ដែលមានកល្យាណធម៌ប្រាំយ៉ាង ដែលបើកបង្អួចយ៉ាងលឿនសម្លឹងមើលមកកាន់ផ្លូវ ព្រះអង្គមិនហ៊ានទូលដោយសេចក្ដីគោរពថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គទទួលយកព្រះបាត្រវិញចុះ» ឡើយ។

๘๔.

៨៤.

ปพฺพาเชตฺวา วิสยมทิรามตฺตาย ตสฺสา คีรํสุตฺวา นนฺทาปหนหทยํ นนฺทํ นรินฺทตฺรชํ,อิจฺฉาเปตฺวา กกุฏจรณิทิพฺพจฺฉราลิงฺคเนญาเยนา’นุตฺตรสุขมหารชฺเช ปติฏฺฐาปยี;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ញ៉ាំងព្រះនន្ទរាជបុត្រ ដែលមានហឫទ័យត្រូវនាងជនបទកល្យាណីឆក់យកទៅ ហើយស្រវឹងដោយទឹកស្រវឹងគឺកាមគុណ ឲ្យសាងផ្នួស រួចទ្រង់ធ្វើឲ្យព្រះនន្ទៈប្រាថ្នានូវការឱបក្រសោបនៃពួកទេពអប្សរដែលមានជើងដូចជាលលក ហើយទ្រង់បានញ៉ាំងព្រះនន្ទៈឲ្យតម្កល់នៅក្នុងមហារាជ្យគឺបរមសុខដ៏រកខ្វះគ្មាន (អរហត្តផល) ដោយឧបាយដ៏សមគួរ។

๘๕.

៨៥.

พิมฺพาเทวิ สุขปริภตํ กีฬาปรํ ราหุลํอาลิงฺคิตฺวา ตนุชรตนํ สา สตฺตเม วาสเร,อุคฺฆเฏตฺวา รตนขจิตํ ชาลํ วิมาโนทเรอาคจฺฉนฺตํ ปุริสติสภํ นิชฺฌายมานา ฐิตา;

()

នៅថ្ងៃទីប្រាំពីរ ព្រះនាងពិម្ពាទេវី ទ្រង់ឱបក្រសោបព្រះរាហុលដ៏ជាកែវភ្នែក ដែលចិញ្ចឹមបីបាច់ដោយសេចក្ដីសុខ និងចូលចិត្តលេងកម្សាន្ត ព្រះនាងទ្រង់ឈរសម្លឹងមើលព្រះពុទ្ធជាបុរសដ៏ប្រសើរដែលកំពុងយាងមក ដោយបើកបង្អួចខ្វាត់ខ្វែងប្រដាប់ដោយរតនៈក្នុងប្រាសាទ។

๘๖.

៨៦.

นานากูฏาจลวลยิโต เทวินฺทจาปากุโลอาคจฺฉนฺโต กนกสิขรีราชาก ยถา ชงฺคโม,ตตา ขีณาสวปริวุโต ชพฺพณฺณภานุชฺชโลเอโส ตุยฺหํ นรหริก ปิตา อิจฺจากห ปกสฺสาหิ นํ;

()

ព្រះនាងទ្រង់ប្រាប់ព្រះរាហុលថា «ម្នាលកូនស្ងួន ព្រះអង្គដែលយាងមកប្រកបដោយរស្មីប្រាំមួយពណ៌ ហែហមដោយព្រះខីណាសពទាំងឡាយ ប្រៀបដូចជាស្តេចភ្នំមាសដ៏មានចលនា ព័ទ្ធជុំវិញដោយកំពូលភ្នំផ្សេងៗ និងរុងរឿងដោយឥន្ទធនូ ព្រះអង្គនេះហើយជាព្រះបិតារបស់កូន ជាបុរសដ៏ប្រសើរដូចជាសីហៈ ចូរត្រាស់សួររកទ្រព្យមរតកពីព្រះអង្គចុះ»។

๘๗.

៨៧.

เอตสฺสา’สุํ วิวิธนิธโย ปุญฺญานุภาวุฏฺฐิตานาหํช กปกสฺสาม’ภิคมนโต ปฏฺฐาย เตโขนิธี,ภูสาเปตฺวา ตนุชรตนํ สา สตฺตวสฺสายุกํยาจสฺสู’ติ ปหิณิ ปิตุโน ญตฺตํ ธนํ เปตฺติกํ;

()

«ព្រះអង្គមានកំណប់ទ្រព្យផ្សេងៗដែលកើតឡើងដោយបុណ្យានុភាព ប៉ុន្តែកំណប់ទាំងនោះបានបាត់បង់ពីពួកយើងចាប់តាំងពីព្រះអង្គយាងចេញទៅ ចូរកូនទៅសូមទ្រព្យមរតកជារបស់បិតាចុះ» ព្រះនាងទ្រង់តុបតែងកាយឲ្យព្រះរាជបុត្រដ៏ជាទីស្រឡាញ់ដែលមានព្រះជន្មប្រាំពីរវស្សា ហើយបញ្ជូនទៅដោយព្រះបន្ទូលយ៉ាងនេះ។

๘๘.

៨៨.

อุปฺปาเทตฺวา ปิตริ พลวํ เปมํ ชเลวุ’ปฺปลํปุตฺโตตฺยา’หํ ตฺวมสิชนโก ฉายา’ปิ เตเม สุขา,อฒาเส’วํ ลปิตวจโน วุฏฺฐาย ภทฺทาสนาภุตฺตาหาโรก ปริวุตวสิ คนฺตุํ ชิโนจา’รภี;

()

ព្រះរាហុលកុមារ កាលបង្កើតសេចក្ដីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះព្រះបិតា ដូចជាផ្កាឈូកដុះក្នុងទឹក ទ្រង់ទូលថា «ខ្ញុំជាបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គជាបិតារបស់ខ្ញុំ សូម្បីតែស្រមោលរបស់ព្រះអង្គក៏នាំមកនូវសេចក្ដីសុខដល់ខ្ញុំដែរ» កាលព្រះជិនស្រីទ្រង់សោយភត្តាហាររួចហើយ ក៏ក្រោកពីភទ្រាសនៈ យាងចេញទៅ ហែហមដោយព្រះសង្ឃបរិវារ។

๘๙.

៨៩.

ทายชฺชํ เม สมณ ททตํ อตฺโถธเนนา’ติ เมยาจํ ยาจํ ชินมนุวชํ สารงฺคราชกฺกมํ,สีหจฺฉาโปริว ภควโต ทฬฺหํ สุรตฺตงฺคุลี-มาลายาลงฺกริ ภุชลตํ โภคินฺทโภคายตํ;

()

ព្រះរាហុលកុមារទូលសូមរឿយៗថា «បពិត្រព្រះសមណៈ សូមព្រះអង្គប្រទានមរតកដល់ខ្ញុំ ខ្ញុំត្រូវការទ្រព្យសម្បត្តិ» ហើយយាងតាមក្រោយព្រះជិនស្រីដែលមានលំនាំយាងទៅដូចជាស្តេចម្រឹគ ដូចជាកូនសីហៈដើរតាមក្រោយ ទ្រង់ចាប់យកព្រះពាហុដ៏វែងដូចជាកាយនៃស្តេចភុជង្គ ដែលប្រដាប់ដោយម្រាមព្រះហស្តដ៏ក្រហមឆ្អៅរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគយ៉ាងជាប់ណែន។

๙๐.

៩០.

สํยาจนฺนํ วิภว กมนุคํก วฏฺฏานุคํ ราหุลํปพฺพาเชตฺวา’ริยธนนิธึเทมีติ จินฺตาปโร,ปตฺวา’รามํ อชหิตสุโต สทฺธมฺมราชา อิมํปพฺพาเชหิ’ตฺย’วทิ สุมุขํ ตฺวํ ธมฺมเสนาปติ;

()

ព្រះធម្មរាជា ទ្រង់ព្រះចិន្តាថា «តថាគតនឹងញ៉ាំងរាហុលកុមារដែលកំពុងសូមទ្រព្យសម្បត្តិដែលនាំឲ្យអន្ទោលទៅក្នុងវដ្តសង្សារ ឲ្យសាងផ្នួស ហើយប្រទាននូវកំណប់ទ្រព្យគឺអរិយទ្រព្យដល់គេវិញ» លុះយាងទៅដល់អារាម ព្រមដោយព្រះរាជបុត្រដែលដើរតាមមិនលះបង់ ព្រះអង្គក៏ត្រាស់នឹងព្រះធម្មសេនាបតី (សារីបុត្ត) ដែលមានភក្ត្រាដ៏ស្រស់បស់ថា «អ្នកចូរញ៉ាំងរាហុលកុមារនេះឲ្យសាងផ្នួសចុះ»។

๙๑.

៩១.

เฉตฺวา นีลุปฺปลทลมุทุํ จูฬากลาปํ มหา-โมคฺคลฺลาโน กวสิ อภินวํ กาสาวมจฺฉาทยี,ตสฺโส’วาทํ อกริ ธุตวา เถโร มหากสฺสโปปพฺพาเชสิ ตนุชรตนํ ตํ สาริปุตฺโต วสิ;

()

ព្រះមហាមោគ្គល្លានដ៏មានអានុភាព បានកាត់ព្រះសិខា (ជុក) របស់ព្រះរាហុលកុមារដ៏ទន់ល្វន់ដូចជាត្របកផ្កាឈូកខៀវ ហើយគ្របដណ្តប់ដោយសំពត់កាសាវៈដ៏ថ្មីថ្មោង, ព្រះមហាកស្សបត្ថេរអ្នកទ្រទ្រង់ធុតង្គ បានប្រទានឱវាទ, ចំណែកព្រះសារីបុត្តត្ថេរដ៏មានឥន្ទ្រិយទូន្មានហើយ បានញ៉ាំងព្រះរាជបុត្រដ៏ជាកែវភ្នែកនោះឲ្យសាងផ្នួស។

๙๒.

៩២.

สิกฺขากาโม อปรสมเย เถโร มหาราหุโล-วาทํ สุตฺวา’ธิกตรคุณํ สมฺปาปุณี ราหุโล,สุตฺวา กสุตฺตํ ปุน ตทิตรํ สิกฺขาครูนํ ครุ-ฏฺฐานํ ปตฺโต ติภวมตริ ปตฺวา’คฺคมคฺคปฺผลํ;

ก ()

ក្នុងសម័យតមក ព្រះរាហុលត្ថេរជាអ្នកប្រាថ្នានូវសិក្ខា លុះបានស្តាប់នូវរាហុលោវាទសូត្រ ក៏បានសម្រេចនូវគុណធម៌ដ៏ក្រៃលែងឡើងទៅទៀត លុះបានស្តាប់នូវសូត្រនោះនិងធម៌ដទៃទៀត ក៏បានដល់នូវឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ជាទីគោរពក្នុងចំណោមអ្នកគោរពសិក្ខាទាំងឡាយ ហើយបានឆ្លងផុតចាកត្រៃភព ដោយសម្រេចនូវអគ្គមគ្គផល (អរហត្តផល)។

๙๓.

៩៣.

ตสฺมึ สุทฺโธทนนรวโร ปพฺพชฺชิเต นตฺตริอชฺโฌคาฬฺโห รวิกุลธโชนิสฺสีมโสกณฺณเว,ทินฺโน’กาสํ กมปิตนยํ มาตาปิตูหา’ยตึปพฺพาเชยฺยุํ อลมิติวรํ สํยาจิ โวสาวกา;

()

កាលបើព្រះរាជណត្តា (ចៅ) ទ្រង់សាងផ្នួសហើយ ព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជដ៏ជាទង់ជ័យនៃសុរិយវង្ស ទ្រង់ធ្លាក់ចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រនៃសេចក្ដីសោកដ៏រកទីបំផុតគ្មាន ព្រះអង្គទ្រង់សូមពរដ៏ប្រសើរចំពោះព្រះសាស្តាថា «តទៅអនាគត សូមកុំឲ្យពួកសាវ័កបំបួសកុលបុត្រដែលមាតាបិតាមិនទាន់អនុញ្ញាតឡើយ»។

๙๔.

៩៤.

รญฺโญ ทตฺวา วรมติ วรํ ภุตฺตาสโน อาสนา-วุฏฺฐาย’นฺโตภวนวนโต นิกฺขมฺม มนฺทานิลํ,รุกฺขจฺฉายาวิรฬสรสีตีรํ วิเวกกฺขมํสีตํ สิตพฺพนมวสรี ฉทฺทนฺตทนฺตี’วโส;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ប្រទានពរដ៏ប្រសើរនោះដល់ព្រះរាជា រួចទ្រង់សោយភត្តាហារហើយ ក្រោកពីអាសនៈ យាងចេញពីព្រះរាជវាំងខាងក្នុង ទៅកាន់ព្រៃសីតវនដ៏ត្រជាក់ ដែលសមគួរដល់វិវេក មានខ្យល់បក់រំភើយ មានស្រមោលឈើ និងឆ្នេរស្រះដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ ប្រៀបដូចជាស្តេចដំរីឆទ្ទន្ត។

๙๕.

៩៥.

ตสฺมึกาเล คหปติกุเล ชาโต มหาเสฏฺฐิปิปตฺโต ราชคฺคหปุรวรํ สทฺโธ สุทตฺตาภิโธ,พุทฺโธก หุตฺวา ยมธิวสเต’ตฺย’สฺโสสิ สุทฺโธทนีปจฺจูสสฺมึ อมรวิวฏทฺวาเรน ตตฺรา’คมา;

()

ក្នុងសម័យនោះ មានមហាសេដ្ឋីម្នាក់នាមថា សុទត្តៈ កើតក្នុងត្រកូលគហបតី មានសេចក្ដីជ្រះថ្លា បានទៅដល់ក្រុងរាជគ្រឹះដ៏ប្រសើរ លុះបានឮថាព្រះពុទ្ធទ្រង់គង់នៅទីនោះ ក្នុងវេលាជិតភ្លឺ ក៏បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះតាមទ្វារដែលពួកទេវតាបើកថ្វាយ។

๙๖.

៩៦.

อปฺเปตฺวา’งกฺฆีรตนผลเก ขิตฺตญฺชลีมญฺชรึภตฺยาจูฬารชตกลสํ จิตฺตปฺปสาทาวหนํ,ธมฺมํ สุตฺวา ปฐมทิวเส ลทฺธาทิมคฺคปฺผโลทานํ ทตฺวา สุคตปมุเข สงฺเฆ สุทตฺโตธนี;

()

សុទត្តសេដ្ឋីបានលើកកម្កើងអញ្ជលីប្រណម្យប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកក្រពុំដាក់លើព្រះបាទាដ៏ជាកែវរបស់ព្រះពុទ្ធ ដោយសេចក្ដីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នាំមកនូវសេចក្ដីជ្រះថ្លាក្នុងចិត្ត លុះបានស្តាប់ព្រះធម៌ក្នុងថ្ងៃដំបូង ក៏បានសម្រេចបឋមមគ្គផល (សោតាបត្តិផល) ហើយបានថ្វាយទានចំពោះព្រះសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន។

๙๗.

៩៧.

ภนฺเต ลกฺขีกมกลมลกา สงฺกาสมตฺถาย โนอิทฺธํ ผขีตํ สุชนภชิตํ สาวตฺถิสงฺขํ ปุรํ,ธมฺมสฺสามิ วชตุ กรุณาฉายาสกหาโย ลหุํลทฺธสฺสาโส สวิสยมคาเอวํ กตชฺเฌสโน;

()

សុទត្តសេដ្ឋីបានក្រាបបង្គំទូលអារាធនាថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ពួកយើងខ្ញុំ សូមព្រះធម្មសាមីទ្រង់យាងទៅកាន់ក្រុងសាវត្ថីដ៏ស្តុកស្តម្ភ ដែលប្រៀបដូចជាទីក្រុងអលកាមន្ទីរ ជាទីអាស្រ័យនៃសប្បុរសទាំងឡាយ ដោយព្រះករុណាដ៏ត្រជាក់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះចុះ» លុះធ្វើការអារាធនាយ៉ាងនេះហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួនវិញដោយសេចក្ដីកក់ក្តៅក្នុងចិត្ត។

๙๘.

៩៨.

พุทฺธตฺถํ โส คหปติ มหามคฺเค สมคฺเค ทิวา-รตฺติฏฺฐานปฺปภุติสุภเค ปจฺเจกลกฺขํ ธนํ,วิสฺสชฺเชตฺวา ปจุรวิภโว ทฏฺฐพฺพสาเรปุเรกาโรเปสิ อมรภวนากาเรก วิหาเร วเร;

()

គហបតីដ៏មានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភនោះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ព្រះពុទ្ធ គាត់បានចំណាយទ្រព្យមួយសែនកហាបណៈក្នុងមួយកន្លែងៗ សម្រាប់សាងសង់កន្លែងសម្រាកទាំងថ្ងៃទាំងយប់តាមបណ្តោយផ្លូវថ្នល់ដ៏ធំ ហើយនៅក្នុងក្រុងសាវត្ថីដ៏គួរជាទីគយគន់ គាត់បានញ៉ាំងវិហារដ៏ប្រសើរទាំងឡាយដែលមានសណ្ឋានដូចជាវិមានទេវតាឲ្យកើតឡើង។

๙๙.

៩៩.

โกฏีห’ฏฺฐารสหี อสมํ ภูมึ กิณิตฺวา สมํโกฏีห’ฏฺฐารสหิ ปจุรํ มาเปตฺว เสนาสนํ,โกฏีห’ฏฺฐารสหิ ปรมํ อารามปูชามหํสชฺเชตฺวา โส คหปติ นวํกมฺมํ สุนิฏฺฐาปยิ;

()

គហបតីនោះបានទិញដីដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មានដោយប្រាក់ ១៨ កោដិ, បានសាងសង់សេនាសនៈដ៏ច្រើនដោយប្រាក់ ១៨ កោដិ, និងបានរៀបចំពិធីបុណ្យឆ្លងអារាមដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមដោយប្រាក់ ១៨ កោដិ រួចហើយក៏បានបញ្ចប់ការសាងសង់ថ្មីនោះដោយជោគជ័យ។

๑๐๐.

១០០.

เอวํ เชตวนํ วิหารปวรํ การาปยิตฺวา มหา-วีรสฺสา’คมนาย ทูตปุริเส เปเสสิ เสฏฺฐิสฺสโร,เตสํ สีสหรญฺชลิหิ มหิโต สุตฺวาน ตํ สาสนํสมฺพุทฺโธ ชลิติทฺธิมา สปริโส ราชคฺคหา นิกฺขมิ;

()

កាលបានញ៉ាំងជេតវនវិហារដ៏ប្រសើរឲ្យសាងសង់រួចរាល់យ៉ាងនេះហើយ សេដ្ឋីដ៏ជាធំក៏បានចាត់បេសកជនទាំងឡាយឲ្យទៅក្រាបបង្គំទូលអញ្ជើញព្រះមហាវីរបុរសឲ្យយាងមក ព្រះសម្ពុទ្ធដ៏មានអានុភាពរុងរឿង លុះបានទ្រង់ជ្រាបនូវសារនោះដែលពួកបេសកជនលើកដៃប្រណម្យលើក្បាលថ្វាយបង្គំទូលហើយ ក៏ទ្រង់យាងចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះព្រមដោយព្រះបរិវារ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกล กวิชน หทยานนฺททาน นิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต ปกิณฺณก จริตปฺปวตฺติ ปริทีโป โสฬสโม สคฺโค.

សូមបញ្ចប់សគ្គៈទី ១៦ ដែលពណ៌នាអំពីប្រវត្តិរឿងរ៉ាវផ្សេងៗរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាមមេធានន្ទៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ។

๑.

១.

สตฺถุ เชตวนนามมินฺทิรา-ราม โมตรณมงฺคลุสฺสเว,รามลกฺขณภคี (รโถทฺธตา)เสฏฺฐิปุตฺตปมุขา สุมณฺฑิตา;

()

ក្នុងពិធីមង្គលឆ្លងចូលកាន់អារាមដ៏ប្រសើរឈ្មោះជេតវនរបស់ព្រះសាស្តា ពួកកូនប្រុសរបស់សេដ្ឋីទាំងឡាយមានរាមៈ លក្ខណៈ និងភគីជាប្រធាន បានតុបតែងកាយយ៉ាងស្អាតបាត។

๒.

២.

ปญฺจมตฺตสตมาณวา นวาปญฺจวณฺณธชภาสุร’ญฺชลี,ปญฺจขาณสิริยุ’ชฺชลา’ภวุํปญฺจมารชินราชิโน ปุเร;

()

ពួកយុវជនប្រាំរយនាក់ដ៏ថ្មីថ្មោង មានដៃប្រណម្យដ៏រុងរឿងដោយទង់ប្រាំពណ៌ និងភ្លឺស្វាងដោយសិរីនៃអាវុធប្រាំប្រការ បានដើរទៅខាងមុខព្រះរាជា (ព្រះពុទ្ធ) អ្នកឈ្នះមារទាំងប្រាំ។

๓.

៣.

เหมกุมฺภกุจกุมฺภวิพฺภมาเสฐิธีตุปมุขา กุมาริกา,ปุณฺณกุมฺภสตนิพฺภร’ญฺชลีตสฺส สตฺถุ ปุรโต ตโต ภวุํ;

()

លំដាប់នោះ ពួកកុមារីមានកូនស្រីសេដ្ឋីជាប្រធាន ដែលមានដោះប្រៀបដូចជាក្អមមាស មានដៃប្រណម្យទ្រទ្រង់នូវក្អមពេញដោយទឹកជាច្រើន បានដើរទៅខាងមុខព្រះសាស្តានោះ។

๔.

៤.

เสฏฺฐิปาทปริจาริกาสขีมนฺถรา’วชิตหํสเธนุโย,ปญฺจมตฺตสตนาริโย’ภวุํปจฺฉโต คหิตปุณฺณปาติโย;

()

ពួកស្ត្រីប្រាំរយនាក់ជាភរិយានិងជាអ្នកបម្រើរបស់សេដ្ឋី ដើរយឺតៗប្រៀបដូចជាមេហង្ស បានដើរតាមពីក្រោយដោយកាន់ថាសដ៏ពេញ (ដោយគ្រឿងសក្ការៈ)។

๕.

៥.

เสตวตฺถสุนิวตฺถปารุโตปญฺจเสฏฺฐิสตมตฺตเสวิโต,โลกนายก มนาถปิณฺฑิโกเสฏฺฐิ ปีติเอริโต ตมนฺวคา;

()

អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ស្លៀកដណ្តប់សំពត់ពណ៌សយ៉ាងស្អាតបាត មានពួកសេដ្ឋីប្រាំរយនាក់ជាបរិវារហែហម ត្រូវសេចក្ដីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងញ៉ាំងឲ្យកម្រើក ក៏បានដើរតាមក្រោយព្រះលោកនាថ។

๖.

៦.

นีลปีตปภูตีหิ มารชีเทหรํสิวิสเรหิ โชตยํ,อญฺชสํ สหจราจรํ ภุวิชงฺคโม กนกภูธโรริว;

()

ព្រះជិនស្រីអ្នកឈ្នះមារ ទ្រង់ញ៉ាំងផ្លូវថ្នល់ព្រមទាំងសត្វលោកដែលមានវិញ្ញាណនិងគ្មានវិញ្ញាណលើផែនដីឲ្យភ្លឺស្វាងដោយខ្សែរស្មីនៃព្រះវរកាយមានពណ៌ខៀវ លឿង ជាដើម ប្រៀបដូចជាភ្នំមាសដ៏មានចលនា។

๗.

៧.

มคฺคเทสกชนสฺส ปิฏฺฐิโตภิกฺขุสงฺฆปริวาริโต ยหึ,เชตนามวนโมตรี ตหึโลกโลจนนิปียมานโก;

()

ព្រះអង្គទ្រង់យាងតាមក្រោយពួកជនអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវ ហែហមដោយព្រះភិក្ខុសង្ឃ ទ្រង់ជាទីគយគន់នៃភ្នែករបស់សត្វលោកទាំងឡាយ យាងចូលទៅកាន់ព្រៃឈ្មោះជេតវននោះ។

๘.

៨.

ปุจฺฉิตสฺส ปฏิปชฺชนกฺกมํตาย เชตวนปุชนาย โส,เทหิ พุทฺธปมุเข ตโปวนํภิกฺขุสงฺฆวิสเย’ติ ปพฺรุวิ;

()

កាលបើអនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋីក្រាបបង្គំទូលសួរអំពីរបៀបនៃការថ្វាយព្រៃជេតវននោះ ព្រះសាស្តាទ្រង់ត្រាស់ថា «អ្នកចូរវេរប្រគេនព្រៃសម្រាប់បំពេញតបៈនេះ ចំពោះព្រះភិក្ខុសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធានចុះ»។

๙.

៩.

ทมฺมิ พุทฺธปมุเข ตโปวนํภิกฺขุสงฺฆวิสเย’ติ ภินฺทิย’พฺยปฺปถํ ถิรมนาถปิณฺฑิโกเสฏฺฐิ โธตกรปงฺกโชก สทา;

()

អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋីដ៏មានចិត្តមាំមួន បានលាងដៃប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកស្អាតល្អហើយ ក៏បានពោលវាចាថ្វាយថា «ខ្ញុំព្រះករុណាសូមវេរប្រគេនព្រៃសម្រាប់បំពេញតបៈនេះ ចំពោះព្រះភិក្ខុសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន»។

๑๐.

១០.

ชาลลกฺขณวิจิตฺรโกมฬ-ปาณิปลฺลวตเลสุ สตฺถุโต,ทกฺขิโณทกมทาสิ กญฺจน-กุณฺฑิกาย สุรภิปฺปวาสิตํ;

()

សេដ្ឋីបានច្រូចទឹកទក្សិណោទកដ៏មានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់អំពីក្អមមាស ទៅលើផ្ទៃព្រះហស្តដ៏ទន់ល្វន់ដូចជាស្លឹកឈើខ្ចី ដែលប្រដាប់ដោយលក្ខណៈជាសំណាញ់របស់ព្រះសាស្តា។

๑๑.

១១.

สิตมุณฺหมนิลาตปํ ปฏิ-หนฺติ ฑํสมกเส สิรึสเป,สฺวา’นุโมทนมกา ชิโน ปฏิ-คฺคยฺห เชตวนเมวมาทินา;

()

ព្រះជិនស្រី លុះទ្រង់ទទួលយកព្រៃជេតវនហើយ ក៏ទ្រង់ធ្វើអនុមោទនាដោយគាថាមានអាទិយ៉ាងនេះថា «សេនាសនៈរមែងការពារត្រជាក់ ក្ដៅ ខ្យល់ កម្ដៅថ្ងៃ របោម មូស និងសត្វលូនវារទាំងឡាយ...»។

๑๒.

១២.

โส สุทตฺตวิสุโต สมาปยิวตฺรภูปมปภูวิภูสโณ,เสฏฺฐิ เชตวนปูชนามหํจตฺตโกฏิธนสญฺจโย สทา;

()

សេដ្ឋីឈ្មោះសុទត្តៈនោះ ដ៏ជាគ្រឿងលម្អនៃផែនដី បានបញ្ចប់ពិធីបុណ្យឆ្លងថ្វាយព្រៃជេតវន ដោយការចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិដែលសន្សំទុកចំនួន ៤០ កោដិ។

๑๓.

១៣.

อินฺทิราย สุรมนฺทิโรปมาจนฺทนาครุสุคนฺธพนฺธุรา,ตตฺร คนฺธกุฏิ ภาติ เมทินี-สุนฺทริสิรสิ เสขโร ยถา;

()

ក្នុងអារាមនោះ ព្រះគន្ធកុដិដ៏មានសណ្ឋានដូចជាវិមានទេវតារបស់ព្រះឥន្ទ្រ ក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ដោយក្លិនខ្លឹមចន្ទន៍និងខ្លឹមក្រស្នា រមែងរុងរឿងប្រៀបដូចជាកម្រងផ្កាលើព្រះសិរសានៃនាងធរណីដ៏ស្រស់ស្អាត។

๑๔.

១៤.

ตาย คนฺธกุฏิยา’ธิโรหิณีธมฺมราชจรณินฺทิรา’ธรา,สคฺคโมกฺขภวนปฺปเวสนิ-สฺเสณิปทฺธติริวา’ติ โนมติ;

()

ជណ្តើរសម្រាប់ឡើងទៅកាន់ព្រះគន្ធកុដិនោះ ដែលជាទីទ្រទ្រង់នូវព្រះបាទាដ៏ល្អដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះធម្មរាជា រមែងប្រៀបដូចជាកាំជណ្តើរសម្រាប់នាំឲ្យចូលទៅកាន់ស្ថានសួគ៌និងព្រះនិព្វាន។

๑๕.

១៥.

ตพฺพิหารปริโต สุธามณิ-พทฺธมาวรณจกฺก มาหเร,สตฺถุ กิตฺติสิริขีรสาครุ-ตตุงฺควีจิวลยสฺสิรึ สทา;

()

កំពែងព័ទ្ធជុំវិញវិហារនោះ ដែលកសាងដោយកំបោរបាយអនិងត្បូងកែវ រមែងនាំមកនូវសិរីប្រៀបដូចជារលកដ៏ខ្ពស់នៃមហាសមុទ្រទឹកដោះគឺកិត្តិយសរបស់ព្រះសាស្តាជានិច្ច។

๑๖.

១៦.

ตพฺพิหารปริเวณโมสธิ-ตารกาธวลวาฬุกากุลํ,วฺยากโรติ ชินกุนฺทพนฺธุโนสงฺคเมน สรทมฺพรสฺสิรึ;

()

ទីធ្លាវិហារនោះ ពេញដោយខ្សាច់សស្ងាចដូចផ្កាយព្រឹក តែងបង្ហាញនូវសិរីសម្រស់នៃមេឃរដូវសរទកាល ដោយការជួបជុំនឹងព្រះជិនស្រីជាផៅពង្សនៃព្រះអាទិត្យ។

๑๗.

១៧.

ตตฺถรตฺตมณิเกตุสํหตี-รํสิภินฺนติมิรมฺพเร น กึ,โกวิเทหิ รวิจนฺท ตารกาโชติริงฺคนนิภา’ติ วุจฺจเร;

()

ក្នុងទីនោះ ឯអាកាសដែលងងឹតត្រូវបានកម្ចាត់ដោយរស្មីនៃជួរទង់កែវមណីពណ៌ក្រហម តើពួកអ្នកប្រាជ្ញមិនហៅព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងផ្កាយទាំងឡាយថាមានពន្លឺដូចជាអំពិលអំពែកទេឬ?

๑๘.

១៨.

ภาติ ผุลฺลวนราชิลกฺขิยารตฺตกมฺพลมิวา’หิสนฺถตํ,จจฺจรํ จรณสมฺปฏิจฺฉเนสตฺถุโน กุสุมเรณุ นิพฺภรํ;

()

ផ្លូវបំបែកដែលពេញប្រៀបដោយលម្អងផ្កា ដើម្បីទទួលរងព្រះបាទារបស់ព្រះសាស្តា តែងរុងរឿងដូចជាកម្រាលព្រំក្រហមដែលលាតសន្ធឹង ដោយសិរីសម្រស់នៃជួរព្រៃឈើកំពុងរីកស្គុះស្គាយ។

๑๙.

១៩.

ภิงฺคปนฺติมณิตนฺตุสิพฺพิตํมนฺทมารุตถรุสฺสิตํ ตหึ,ปุปฺผเรณุปฏลพฺพิตาน มา-ภาติสตฺถุ’ปริ วาริตาตปํ;

()

ពិដានគឺបន្ទះលម្អងផ្កាដែលដេរភ្ជាប់ដោយខ្សែជួរឃ្មុំខ្មៅ ត្រូវខ្យល់បក់រវិចៗក្នុងទីនោះ តែងរុងរឿងពីខាងលើព្រះសាស្តា ដើម្បីការពារកម្ដៅថ្ងៃ។

๒๐.

២០.

ราชรุกฺขกณิการสาขิโนผุลฺลิตา ปริสมนฺตโต ตหึ,สตฺถุ ธมฺมสวเณน ทิสฺสเรจีวรานิ’ว นิวตฺถปารุตา;

()

មែកឈើរាជព្រឹក្ស និងឈើកបិក្ការៈ (ត្របែកព្រៃ ឬចំប៉ាថោង) ដែលរីកផ្កាស្គុះស្គាយនៅជុំវិញទីនោះ ហាក់បីដូចជាស្លៀកដណ្តប់នូវស្បង់ចីវរ ដើម្បីស្តាប់ធម៌របស់ព្រះសាស្តា។

๒๑.

២១.

อุคฺคตา’ลิกุลธูมกชฺชลานิพฺพิกาสกลิกาสิขาวลี,จมฺปกททุมปทีปสาขิโนอุชฺชลนฺติ สตวณฺฏวตฺติกา;

()

មែកឈើចំប៉ាដែលប្រៀបដូចជាចង្កៀង មានទងផ្ការាប់រយជាប្រឆេះ មានជួរផ្កាក្តិបមិនទាន់រីកជាអណ្តាតភ្លើង និងមានហ្វូងឃ្មុំហើរឡើងជាផ្សែងខ្មៅ តែងភ្លឺរុងរឿងឡើង។

๒๒.

២២.

ฌายตํ กมธุรธมฺมภารติ-นิชฺฌเรหิ สิขริทริ ตหึ,สมฺมเวคปริโสสิตา ท’ปิกึ นวูปสมยนฺติ สาธโว;

()

តើទឹកជ្រោះគឺធម៌ទេសនារបស់ព្រះសាស្តាដែលហូរចេញពីចន្លោះភ្នំក្នុងទីនោះ មិនជួយរំលត់ទុក្ខសោករបស់ពួកសប្បុរស ដែលត្រូវសេចក្តីក្តៅក្រហាយដុតរំលាយហើយនោះទេឬ?

๒๓.

២៣.

กุชิตาลิกุลโกกิลา ตหึผุลฺลิตคฺคสหการสาขิโน,ติพฺพราคจริเต’ปิ มูลเคภาวนาสุ นรมาปยนฺติ กึ;

()

មែកស្វាយមានចុងរីកផ្កាស្គុះស្គាយ ដែលមានហ្វូងឃ្មុំ និងសត្វតាវៅយំយែកក្នុងទីនោះ តើមិនធ្វើឱ្យមនុស្សសូម្បីតែអ្នកមានរាគចរិតខ្លាំងក្លា ឱ្យត្រេកអរក្នុងភាវនាធម៌នៅទៀបគល់ឈើទេឬ?

๒๔.

២៤.

ลาชปญฺจมกปุปฺผสนฺถตํตนฺตโปวนปเวสนญฺชสํ,วีตราคจรณงฺกสชฺชิตํสคฺคมคฺคมปหาสเต สทา;

()

ផ្លូវចូលទៅកាន់ព្រៃតបៈនោះ ដែលព្រះសាស្តាទ្រង់ក្រាលដោយផ្កាមានលាជជាទីប្រាំ ដែលតាក់តែងដោយស្នាមព្រះបាទារបស់ព្រះខីណាស្រព តែងសើចចំអក (គ្របសង្កត់) ដល់ផ្លូវទៅកាន់ឋានសួគ៌ជានិច្ច។

๒๕.

២៥.

นาริวามจรณาตุรา’ปิ เยสงฺคเมน วิคตงฺคณงฺคินํโลมหํสชนิเต’ว ปีติยา;

ตตฺร’โสกตรุราชิ ราชเต, ()

ជួរដើមអសោកក្នុងទីនោះ តែងរុងរឿងឡើង ហាក់បីដូចជាមានសេចក្តីរំភើបញាប់ញ័រដោយសេចក្តីរីករាយ ព្រោះបានជួបនឹងព្រះខីណាស្រពទាំងឡាយ ទោះបីជាដើមឈើទាំងនោះធ្លាប់ប្រាថ្នានូវការទាត់ដោយជើងឆ្វេងនៃស្ត្រីក៏ដោយ។

๒๖.

២៦.

กึสุกาทิกุสุเมหิ ภาสุรํตํ ตโปวน มนาลยาลยํ,เตส มุคฺคตปเตชสา ภุสํอคฺคิปชฺชลิตเมว ทิสฺสเต;

()

ព្រៃតបៈជាទីលំនៅរបស់ព្រះខីណាស្រពអ្នកមិនមានអាល័យនោះ ភ្លឺស្វាងដោយផ្កាចារជាដើម ហាក់បីដូចជាភ្លើងកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ដោយតេជះនៃតបធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់លោកទាំងឡាយ។

๒๗.

២៧.

อุทฺธวณฺฏคฬิเตหิ ผุลฺลเส-ผาลิกากุฑุมเลหิ สาลินี,มาลกา รชตเวทิกา กวิยวิททุเมหิ ขวิตา วิราชเต;

()

លានដីដែលល្អប្រណីតដោយផ្កាសេផាលិកា (ផ្កាកែវ ឬផ្កាជលនេត្រ) រីកក្រពុំជ្រុះផ្ងារទងឡើងលើ តែងរុងរឿងដូចជាវេទិកាប្រាក់ដែលដាំដោយកែវប្រពាល។

๒๘.

២៨.

ปีต จุต มกรนฺท พินฺทโวตตฺร กีรกรวิกสาริกา,กึก หรนฺติ มธุรํ รวนฺติปิมญฺชุภาณีมุนิภารติสฺสิรึ;

()

ពួកសត្វសេក សត្វតាវៅ និងសត្វសារិកា ក្នុងទីនោះ កាលបើបានផឹកទឹកលម្អងផ្កាស្វាយហើយ តែងយំយ៉ាងពីរោះ តើមិនមែនកំពុងនាំយកទៅនូវសិរីសម្រស់នៃព្រះវាចារបស់ព្រះមុនីអ្នកមានព្រះសូរសៀងពីរោះទេឬ?

๒๙.

២៩.

เหมกูฏมกุเฏหิ นิชฺฌร-ภารภาสุรตโฏ’รปีวรา,ภุริภุริธรภุภุชา ตหึจุมฺพเร ชินสุต’งฺฆิปงฺกเช;

()

ពួកស្តេចភ្នំដ៏ធំធាត់ មានជម្រាលភ្នំភ្លឺថ្លាដោយទម្ងន់ទឹកជ្រោះ មានកំពូលភ្នំជាម្កុដមាស តែងឱនលំទោនថើបបង្គំធូលីព្រះបាទាដូចផ្កាក្រវ៉ាន់នៃព្រះពុទ្ធបុត្រទាំងឡាយក្នុងទីនោះ។

๓๐.

៣០.

จารุจญฺจุปุฏตุงฺคจุจุกาจกฺกวากกุจมณฺฑลา ตหึ,นีลิกากจกลาปสาลินีนีลนีรชวิโลลโลจนา;

()

ស្រះឈូកក្នុងទីនោះ មានចំពុះសត្វចាក្រវាកដ៏ល្អជាចុងដោះដ៏ខ្ពស់ មានហ្វូងសត្វចាក្រវាកជាមណ្ឌលដោះ មានស្លែពណ៌ខៀវជាកំប្លង់សក់ដ៏ល្អ និងមានផ្កាឈូកខៀវញ័ររន្ធត់ជាភ្នែកដ៏រវើក។

๓๑.

៣១.

เสณิพทฺธกลหํสเมขลา-ทามภารตฏปีนโสณินี,ภิงฺคจกฺกรตนงฺคทาวลีภงฺควีจิกณหารภาสุรา;

()

មានច្រាំងដ៏ធំធាត់ជាត្រគាកប្រដាប់ដោយខ្សែក្រវាត់គឺហ្វូងហង្សហើរជាជួរ មានហ្វូងឃ្មុំជាកងកដៃកែវមណី និងមានរលកទឹកតូចៗរំញ័រជាខ្សែកដ៏ភ្លឺថ្លា។

๓๒.

៣២.

กณฺณิกาคฬิตกญฺชเกสร-ปิญฺชรมฺพุวิมลมฺพรา สุภา,คนฺธวาหสุขผสฺสทา สิริ-มนฺทิรา กุมุทมนฺทหาสินี;

()

មានទឹកដ៏ថ្លាស្អាតប្រៀបដូចជាសម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿងទុំ ដោយលម្អងផ្កាឈូកដែលជ្រុះចាកលំអង មានខ្យល់រំភើយនាំក្លិនក្រអូបមកប៉ះជាសេចក្តីសុខ ជាវិមាននៃសិរីសួស្តី និងមានផ្កាលំចង់រីកជាស្នាមញញឹមដ៏ស្រទន់។

๓๓.

៣៣.

เกสราลิรทนา สโรชินี-กามินี วิกจปงฺกชานนา,วีตสพฺพทรเถหิ เสวิตาทิพฺพโปกฺขรณิโย นเชนติกึ;

()

ស្រះឈូកដែលប្រៀបដូចជាស្រីស្នេហ៍ មានជួរលម្អងផ្កាជាធ្មេញ មានផ្កាឈូកីរីកស្គុះស្គាយជាផ្ទៃមុខ ដែលពួកព្រះខីណាស្រពអ្នកប្រាសចាកភ័យទាំងពួងតែងសេពគប់ តើមិនឈ្នះ (លើសលប់) លើស្រះបោក្ខរណីទិព្វទាំងឡាយទេឬ?

๓๔.

៣៤.

มุทฺทิกาปภุติวลฺลิเวลฺลิต-ชิณฺณจีวรกุฏีหิ ฌายตํ,ปิญฺฉาสาริตสิขณฺฑิมณฺฑลา-ขณฺฑตณฺฑวสุมณฺฑิตํ วนํ;

()

ព្រៃនោះ លម្អដោយការរាំរែកនៃហ្វូងក្ងោកដែលត្រដាងកន្ទុយដ៏ល្អ ទៀបកុដិស្លឹកឈើចាស់ៗដែលព័ទ្ធដោយវល្លិទំពាំងបាយជូរជាដើម របស់ព្រះភិក្ខុទាំងឡាយដែលកំពុងចម្រើនឈាន។

๓๕.

៣៥.

สตฺถุ กสาวกสเตหิ ภาวนา-สตฺติภินฺนติมิสาติ กตฺถจิ,ทิสฺสเร นิรจกาสโต ตหึคพฺภโร’ทรสโมสรานิ’ว;

()

ក្នុងកន្លែងខ្លះ ព្រោះពន្លឺស្បង់ចីវររាប់រយរបស់ព្រះសាស្តា និងដោយអំណាចនៃភាវនាធម៌ដែលកម្ចាត់ងងឹត ទីនោះតែងលេចឡើងនូវពន្លឺភ្លឺស្វាង ហាក់ដូចជាការប្រជុំគ្នានៅក្នុងផ្ទៃគុហាភ្នំ។

๓๖.

៣៦.

กาลกา ธุตปิสงฺควาลธีมาฬเกสุ กลวิงฺกสาฬิกา,ภตฺตสิตฺถมนุภูย นิพฺภยาธมฺมราวมนุกูชเร ตหึ;

()

ពួកសត្វចាប និងសត្វសារិកាដែលមានកន្ទុយពណ៌ក្រហមលាយខ្មៅ កាលបានស៊ីបាយកម្ទេចកំទីរួចហើយ តែងឥតមានភ័យខ្លាចឡើយ នាំគ្នាយំឆ្លើយឆ្លងតាមសំឡេងធម៌នៅលើលានដីក្នុងទីនោះ។

๓๗.

៣៧.

วิตมจฺจุภยภนฺตโลจนํอาลวาลชลปานโทหฬํ,สตฺถุ มญฺชุสรปาสนิจฺจลํทิสฺสเต หริณมณฺฑลํ ตหึ;

()

ហ្វូងម្រឹគក្នុងទីនោះ មានភ្នែកប្រាសចាកភ័យអំពីសេចក្តីស្លាប់ មានបំណងផឹកទឹកក្នុងអាងក្បែរគល់ឈើ តែងឈរស្ងៀមទ្រឹងដើម្បីផឹកនូវព្រះសូរសៀងដ៏ពីរោះរបស់ព្រះសាស្តា។

๓๘.

៣៨.

หตฺถเวลฺลิตลตาหิ วารณาวานราจ มณิวิชนีหิ’ว,วิชยนฺติ ภวตาปภีรุเกรุกฺขมูลคตฌายิโน ตหึ;

()

ពួកដំរី និងពួកស្វាទាំងឡាយក្នុងទីនោះ តែងបក់បោកវល្លិដោយដៃ (ឬប្រមោយ) ហាក់ដូចជាផ្លិតកែវមណី ដើម្បីបក់ថ្វាយព្រះភិក្ខុអ្នកខ្លាចកម្ដៅនៃភព ដែលកំពុងចម្រើនឈាននៅទៀបគល់ឈើ។

๓๙.

៣៩.

เมฆวณฺณวนราชิราชินีกนฺทมูลผลโภชเนหิ สา,ทานปารมิรเต’ว ปีณเยภิกฺขูสงฺฆสหิตํ ตถาคตํ;

()

ជួរព្រៃឈើមានពណ៌ដូចជាមេឃខ្មៅងងឹតនោះ តែងញ៉ាំងព្រះតថាគតព្រមទាំងព្រះភិក្ខុសង្ឃឱ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ដោយមើមឈើ និងផល្លាផល ហាក់ដូចជាត្រេកអរក្នុងទានបារមី។

๔๐.

៤០.

ธมฺมมณฺฑปวิตานมุทฺธติลมฺพมานมณิพุพฺพุโลทเร,นิจฺจปชฺชลิตวิชฺชุราชิโยภนฺติ นิชฺชิตรวินฺทุตารกา;

()

ក្នុងកណ្តាលពពុះកែវមណីដែលព្យួរនៅខាងលើពិដាននៃមណ្ឌបធម៌ ជួរផ្លេកបន្ទោរដែលភ្លឺជានិច្ច តែងរុងរឿងគ្របសង្កត់លើព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងផ្កាយទាំងឡាយ។

๔๑.

៤១.

รุกฺขโกฏรกุลาวโกทเรกุชิเตหิ สกุเณหิ ตํวนํ,เชติ สงฺขฆณวํสวลฺลกี-ราวสารสุรรงฺคภุสิรึ;

()

ព្រៃនោះ ដោយសារសំឡេងយំនៃបក្សីទាំងឡាយនៅក្នុងសំបុកនាប្រហោងឈើ តែងឈ្នះនូវសិរីសម្រស់នៃរោងមហោស្រពទិព្វដ៏ប្រសើរ ដែលលាន់ឮដោយសំឡេងសង្ខ ស្គរ បំពង់ឫស្សី និងពិណ។

๔๒.

៤២.

อินฺทนีลมณิโตรณิปฺปภา-ภินฺทิตพฺพติมิโรปมํ ตหึ,จนฺทจณฺฑกรมณฺฑลทฺวยํวินฺทเตว อสุรินฺทวิพฺภมํ;

()

ក្នុងទីនោះ រង្វង់ទាំងពីរគឺព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ ហាក់ដូចជាទទួលបាននូវភាពវឹកវរនៃស្តេចអសូរ (រាហូ) ព្រោះតែងត្រូវកម្ចាត់ដោយពន្លឺនៃខ្លោងទ្វារកែវឥន្ទនីល ដែលប្រៀបដូចជាងងឹតសូន្យសុង។

๔๓.

៤៣.

ขีรสาครตรงฺคปณฺฑราเนกจงฺกมนมาลกา ตหึ,ผุฏฺฐจารุจรณินฺทิรา ภุสํภนฺติ ฌานปสุตาน มสฺสเม;

()

ទីចង្ក្រមជាច្រើនក្នុងអាស្រមរបស់ព្រះភិក្ខុអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងឈាន ដែលសស្ងាចដូចជារលកនៃសមុទ្រទឹកដោះ តែងរុងរឿងក្រៃលែង ដោយបានប៉ះនឹងសិរីនៃព្រះបាទាដ៏ល្អក្នុងទីនោះ។

๔๔.

៤៤.

ภาวนาย ปวนานิ ปาวนาเทสนาย รสนา วิภูสนา,เสวกา ทนวกา สสาวกามานยนฺตี กวิกนยํ สุขานยํ;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ព្រៃទាំងឡាយជាទីស្ងាត់ស្ងប់ តែងបរិសុទ្ធដោយការចម្រើនភាវនា អណ្តាតរបស់ព្រះអង្គជាគ្រឿងលម្អដោយការសម្តែងធម៌ ពួកអ្នកបម្រើ ពួកទានវៈ ព្រមទាំងព្រះសាវ័កទាំងឡាយ តែងបូជាចំពោះព្រះអង្គអ្នកនាំមកនូវសេចក្តីសុខ តាមគន្លងនៃកវី។

๔๕.

៤៥.

กีจกา ตฺยนิลกูช กีจกาวาจกา ริวคณสฺส วา จกา,โมจกา นวผลสฺส โมจกาเมจกา จมณิถมฺภ เมจกา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ដើមឫស្សីទាំងឡាយដែលលាន់ឮដោយសារខ្យល់បក់ ហាក់ដូចជាអ្នកពោលប្រាប់ដល់ពួកជន តែងរលាស់ចេញនូវផ្លែឈើថ្មីៗ និងមានពណ៌ខៀវស្រងាត់ដូចជាសសរកែវមណី។

๔๖.

៤៦.

กูชิตา’ลิ ภชิตา’ปรากชิตาราชิตา’ลกชิตา หิ ปูชิตา,คารวา’กรรวายเกรวาเกรวากรรวา สคารวา;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ព្រៃនោះមានហ្វូងឃ្មុំយំច្រៀង ត្រូវបានសេពគប់ មិនត្រូវគ្របសង្កត់ដោយសត្រូវ រុងរឿងឈ្នះសូម្បីតែបុរីអាឡកាមន្ទា ជាទីបូជា មានសំឡេងសត្វកុក និងសត្វក្រៀលលាន់ឮដោយសេចក្តីគោរព។

๔๗.

៤៧.

เกตกี กุสุมหนฺตจาตกีอมฺพเร ณุกณิกา’วลมฺพเร,วุญฺจิตา อุตุนิยามยญฺชิตารามภุมิ ปรมาภิรามภู;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ព្រៃនោះមានផ្កាក្រវាញ និងសត្វចាតកៈហើរលើអាកាស មានលម្អងផ្កាធ្លាក់ចុះមក ជាទីកម្សាន្ត និងជាភូមិភាគដ៏គួរឱ្យត្រេកអរក្រៃលែង។

๔๘.

៤៨.

ตาสทา หวิสทาน มาสทาโย สทาติย สทา กม ตํ สทา,โส ตโม ทหตโม หิ ตตฺตโมวีตโม มุหตโม หี โคตโม;

() (ยมกพนฺธนํ;

)

ព្រះគោតមសាស្តាណា ព្រះអង្គតែងប្រទាននូវសេចក្តីសុខ និងការមិនមានភ័យជានិច្ច ព្រះអង្គទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺកិលេស ជាអ្នកប្រាសចាកងងឹតគឺមោហៈ។

๔๙.

៤៩.

สาลกา นนวิลาสปา ลตามาลกา วลิสุภาสมา ลกา,มาฬกา วลิสุภาสมา ลกาสาฬกา นนวิลาสปา ลกา;

() (ยมกพนฺธนํ)

វល្លិទាំងឡាយមានសម្រស់ប្លែកៗព័ទ្ធជុំវិញដើមរាំង ឯលានដីទាំងឡាយក៏រុងរឿងដោយជួរផ្កាដ៏ល្អស្អាត។

๕๐.

៥០.

วาเนว ชาโต วิชิโต วเนวชิโนว’เนโช กวนชานโน โน,เนตา วิเนตา วิชนานุ วาเตวนี ชนํ เชตวเน วิเนนฺโต;

() (จตุรกฺขริก จิตฺต ยมกํ;

)

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ប្រាសចាកតណ្ហា ទ្រង់ឈ្នះកិលេសក្នុងព្រៃ ទ្រង់ជាអ្នកដឹកនាំ ជាអ្នកទូន្មាន ទ្រង់គង់នៅក្នុងព្រៃស្ងាត់ តែងទូន្មានជនទាំងឡាយក្នុងព្រៃជេតពន។

อิติ เมธานนฺทาภิธานนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน เชตวน วิหาราลงฺการ ปริทีโป สตฺตรสโม สคฺโค.

សូមបញ្ចប់សព្វគ្រប់នូវសគ្គៈទី ១៧ ឈ្មោះថា ការសម្តែងនូវគ្រឿងលម្អនៃវត្តជេតពនមហាកុដិ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឱ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាមមេធានន្ទ។

๑.

១.

ภุวิก ยสฺส ชินสฺส ตาทิโนวิทุรานํ มุขรงฺคมนฺทิเร,อรหาทิ คุณาติ สุนฺทรี)ลสเต กิตฺติ วิลาส สุนฺทรี;

()มิคทายตโปวเน อิสิ-ปตเน โคตม โคตฺต เกตุโส,นรสารถิ วสฺส มาทิมํวสิ พาราณสิราชธานิยํ;

()

ព្រះគុណទាំងឡាយមានអរហន្តគុណជាដើម ដ៏ល្អប្រណីត និងកិត្តិយសដ៏ល្បីល្បាញនៃព្រះជិនស្រីអង្គនោះ តែងរុងរឿងក្នុងមណ្ឌបគឺមាត់នៃពួកអ្នកប្រាជ្ញនៅលើផែនដី។ ព្រះសាស្តាជាទង់ជ័យនៃគោតមគោត្រ ជាសារថីទូន្មានមនុស្ស ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាដំបូងក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ជិតក្រុងពារាណសី។

๓.

៣.

ปุน เวฬุวเน วินายโกนคเร ราชคเห คิริพฺพเช,ทุติยํ ตติยํ จตุตฺถกํอวสิ วสฺสมนุทฺทยาปโร;

()

ជាលំដាប់នោះ ព្រះវិនាយកជាអ្នកមានព្រះហឫទ័យអនុគ្រោះ ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ២ ទី ៣ និងទី ៤ ក្នុងវត្តវេឡុវ័ន ជិតក្រុងរាជគ្រឹះ ភ្នំគិរិវ្រជ។

๔.

៤.

มุนิ ปญฺจมวสฺส มินฺทิรา-ลยเวสาลิ ปุรํ มหาวเน,ปวิหาสิ ปุรงฺคปีวรํอุปนิสฺสาย ยเถว เกสริ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ៥ ក្នុងព្រៃមហាវ័ន អាស្រ័យនឹងក្រុងវេសាលីដ៏ស្តុកស្តម្ភ ហាក់បីដូចជាស្តេចសីហៈអាស្រ័យនឹងគុហាភ្នំ។

๕.

៥.

ติมิราปหโร’สธีลตา-ชลิเต สีตล นิชฺฌรากุเล,มุนิฉฏฺฐมนาลโย สุขํวสิ วสฺสํ ปุถุมงฺกุลาจเล;

()

ព្រះមុនីអ្នកកម្ចាត់បង់ងងឹត មិនមានអាល័យ ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ៦ ជាសុខនៅលើភ្នំមង្កុលបព៌ត ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំដោយទឹកជ្រោះ និងភ្លឺស្វាងដោយឱសថលតាវល្លិទាំងឡាយ។

๖.

៦.

ติทสาลยโค สุทุพฺพุธํอภิธมฺมํ กถยํ สิลาสเน,สุนิสชฺช สวีตินามยีสุคโต สตฺตมวสฺส มนฺวหํ;

()

ព្រះសុគតទ្រង់យាងទៅកាន់ឋានតាវតឹង្ស គង់លើបណ្ឌុកម្ពលសិលាអាសនៈ សម្តែងព្រះអភិធម្មដ៏ជ្រាលជ្រៅក្រៃលែង ញ៉ាំងវស្សាទី ៧ ឱ្យកន្លងទៅអស់រាល់ថ្ងៃ។

๗.

៧.

หริจนฺทนคนฺธปาวน-ปวเน เภสกลาภิเธ วเน,สนรามร โลกนายโกมุนินาโค วสิ วสฺสมฏฺฐมํ;

()

ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរ ជាទីពឹងនៃលោកព្រមទាំងមនុស្សនិងទេវតា ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ៨ ក្នុងព្រៃភេសកលាវ័ន ដ៏ក្រអូបប្រហើរដោយក្លិនខ្លឹមចន្ទន៍លឿង។

๘.

៨.

มธุรสฺสรภาณิ โฆสิต-วิสุเต โฆสิต เสฏฺฐิการิเต,นวมํ วสิ วสฺสมสฺสเมวรโกสมฺพิ ปุเร มุนิสฺสโร;

()

ព្រះមុនីស្វរៈទ្រង់មានព្រះសូរសៀងដ៏ពីរោះ ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ៩ ក្នុងឃោសិតារាម ដែលឃោសិតសេដ្ឋីបានសាងសង់ ជិតក្រុងកោសម្ពីដ៏ប្រសើរ។

๙.

៩.

มุนิเกสริ ปาริเลยฺยก-กรินาชีวิตทานโต ภโต,ทสมํ วสิ ปาริเลยฺยเกวนสณฺเฑ ตรุสณฺฑมณฺฑิเต;

()

ព្រះមុនីសីហៈ ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១០ ក្នុងព្រៃបារិលិយ្យកៈ ដ៏លម្អដោយជួរឈើ ដោយមានដំរីឈ្មោះបារិលិយ្យកៈចាំបម្រើផ្គត់ផ្គង់ព្រះជន្ម។

๑๐.

១០.

วรธมฺมสุธารเสน ส-ชฺชน เมกาทสมํ สมํ ชิโน,ทฺวิชคามวเร’ภิปีณยํวสิ นาฬาวิทิเต นิราลโย;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ប្រាសចាកអាល័យ ទ្រង់ញ៉ាំងពួកសប្បុរសក្នុងភូមិព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរឈ្មោះនាឡកៈ ឱ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ដោយរសនៃព្រះធម៌ដ៏ឧត្តម ហើយបានគង់ចាំវស្សាទី ១១ ក្នុងទីនោះ។

๑๑.

១១.

ธรณีสุรคาม มาสทาปุนเวรญฺช มนิญฺชโน ชิโน,ปุจิมนฺททุมินฺทมูลโคอสโม พารสมํ สมํ วสี;

()

ព្រះជិនស្រីដ៏ឥតមានបុគ្គលស្មើ ទ្រង់មិនញាប់ញ័រដោយលោកធម៌ ទ្រង់បានយាងទៅកាន់ស្រុកវេរញ្ជា ជាស្រុកនៃពួកព្រាហ្មណ៍ ហើយគង់ចាំវស្សាទី ១២ ទៀបគល់ឈើស្តេចស្តៅ (បុចិមន្ទៈ)។

๑๒.

១២.

วิกจปฺปลจารุโลจโนมุนิราชา วชิราจลาจโล,สิขรากุลจาลิยาจเลอวสี เตฬสมํ คุณาลโย;

()

ព្រះមុនីរាជជាទីប្រជុំនៃគុណ ទ្រង់មានព្រះនេត្រល្អដូចជាផ្កាឈូកីរីក ទ្រង់មិនញាប់ញ័រដូចជាភ្នំពេជ្រ ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១៣ លើភ្នំចាលិយបព៌ត ដ៏សម្បូរដោយកំពូលភ្នំ។

๑๓.

១៣.

สลิลาสยสีตเล มุทุ-ปวเน เชตวเน ตโปวเน,วสิ จุทฺทสมํ สมํ มหา-สมโณ อสฺสมณา’ปสาทโน;

()

ព្រះមហាសមណៈ ទ្រង់ញ៉ាំងពួកជនមិនមែនជាសមណៈឱ្យជ្រះថ្លា ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១៤ ក្នុងវត្តជេតវនារាម ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំដោយស្រះទឹក និងមានខ្យល់បក់រំភើយៗ។

๑๔.

១៤.

กปิลวฺหยราชธานิยาอวิทุเร นรราหเสยฺยเก,ปวิหาสิ ติปญฺจมํ สมํมุนิ นิคฺโรธตโปวเน สุเภ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១៥ ក្នុងនិគ្រោធារាមដ៏ល្អ មិនឆ្ងាយអំពីក្រុងកបិលពស្តុ។

๑๕.

១៥.

ขร มาลวกญฺจ รกฺขสํทมยํ ภูธร ปีวโรทรํ,รุจิราลวิราชธานิยํวิหรี โสฬสมํ สมํ ชิโน;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ទូន្មានអាឡវកយក្សដ៏កាចសាហាវ មានពោះធំដូចជាភ្នំ ហើយបានគង់ចាំវស្សាទី ១៦ ក្នុងក្រុងអាឡវីដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ។

๑๖.

១៦.

ปุน เวฬุวนํ ตโปวนํอุปนิสฺสาย คิริพฺพชํ ปุรํ,ทส สตฺตม วสฺส มาวสีมุนิสีโห หตมารวารโณ;

()

ព្រះមុនីសីហៈ ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវដំរីគឺមារ ទ្រង់បានត្រឡប់មកគង់ចាំវស្សាទី ១៧ អាស្រ័យនឹងក្រុងគិរិវ្រជ ក្នុងវត្តវេឡុវនារាម។

๑๗.

១៧.

ภวทุกฺขรุชาหิ โมจยํชนตํ ธมฺมกถา’คเทน โส,วสิ จาลิยปพฺพตาลเยชินเวชฺชาจริโย ทสฏฺฐมํ;

()

ព្រះជិនស្រីជាគ្រូពេទ្យដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ជួយដោះលែងជនទាំងឡាយឱ្យរួចផុតពីរោគគឺទុក្ខក្នុងភព ដោយឱសថគឺព្រះធម៌ទេសនា ទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១៨ លើភ្នំចាលិយបព៌ត។

๑๘.

១៨.

ตทนนฺตรวสฺส มุคฺคธิวิปุเล จาลิยปกพฺพเต’ว โส,วสิ วีสติมํ คิริพฺพเชนคเร เวฬุวเน ตโปวเน;

()

ព្រះអង្គទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាទី ១៩ លើភ្នំចាលិយបព៌តនោះឯង ហើយបានគង់ចាំវស្សាទី ២០ ក្នុងវត្តវេឡុវនារាម ជិតក្រុងរាជគ្រឹះ។

๑๙.

១៩.

อนิพทฺธวิหารโต อิติวิหรนฺโต ภควา ตหึตหึมณิโชติรโส’ว กามโทสรเท วีสติ วีตินามยี;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់យាងទៅគង់នៅទីនោះៗ តាមព្រះហឫទ័យ (មិនទាន់គង់ចាំវស្សាប្រចាំកន្លែង) ហាក់ដូចជាកែវមណីជោតិរសដែលប្រទាននូវបំណងប្រាថ្នា ទ្រង់បានញ៉ាំងវស្សា ២០ ឆ្នាំដំបូងឱ្យកន្លងទៅយ៉ាងនេះ។

๒๐.

២០.

มุนิ เชตวเน ตโปวเนภวเน จา’ปิ มิคารมาตุยา,มหิเต วสิ ปญฺจวีสติ-มิตวสฺสานิ ติพทฺธวาสโค;

()

ជាលំដាប់នោះ ព្រះមុនីទ្រង់បានគង់ចាំវស្សាអស់ ២៥ វស្សា ដោយការគង់ប្រចាំកន្លែង ក្នុងវត្តជេតវនារាម និងវត្តបុព្វារាមរបស់នាងវិសាខា មិគារមាតា ដែលជាទីបូជា។

๒๑.

២១.

อนิพทฺธนิพทฺธวาสโตวสโต ตสฺส สโต ตหึ ตหึ,นนุ วิชฺชติ กิจฺจปญฺจกํกตกิจฺจสฺส กถนนุวาสรํ;

()

កាលព្រះសាស្តាទ្រង់គង់នៅទីនោះៗ ដោយការគង់មិនប្រចាំកន្លែងខ្លះ ប្រចាំកន្លែងខ្លះ តើព្រះអង្គអ្នកសម្រេចកិច្ចហើយ មិនមានពុទ្ធកិច្ច ៥ យ៉ាងដែលត្រូវធ្វើរាល់ៗថ្ងៃទេឬ?

๒๒.

២២.

อรุณุคฺคมเน สมุฏฺฐิโตตทุปฏฺฐากชนสฺส’นุคฺคหํ,มุนิรานนปาทโธวนํปวิธายา’ขิลกิจฺจ มตฺตโน;

()

ព្រះមុនីរាជទ្រង់តើនឡើងក្នុងវេលាអរុណោទ័យ ទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យអនុគ្រោះដល់ឧបដ្ឋាកទាំងឡាយ ទ្រង់ស្ទង់ព្រះភក្ត្រ និងលាងព្រះបាទា រួចទ្រង់ធ្វើនូវកិច្ចទាំងពួងរបស់ព្រះអង្គ។

๒๓.

២៣.

สุนิสชฺช สุสชฺชิตา’สเนสปทานาจรณาย ยาวตา,สมโย สมยญฺญุ วินฺทตินจิรํ ฌานสุขํ รโหคโต;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកស្គាល់កាលវេលា តែងគង់លើអាសនៈដែលគេរៀបចំទុកថ្វាយ រហូតដល់វេលាត្រូវស្តេចទៅបិណ្ឌបាតតាមលំដាប់ផ្ទះ ហើយទ្រង់យាងទៅកាន់ទីស្ងាត់ គង់ចម្រើនឈានជាសុខអស់មួយស្របក់។

๒๔.

២៤.

ปริพนฺธิย ตายพนฺธนํสุนิวตฺถนฺตรวาสโก’ปริ,อรหทฺธชฉาทิตงฺคิมามณิวณฺโณปลปตฺต มุพฺพหํ;

()

ទ្រង់ក្រវាត់កាយពន្ធន៍ ស្លៀកស្បង់ចីវរស្អាតបាត ទ្រង់គ្របដណ្តប់ព្រះកាយដោយទង់ជ័យនៃព្រះអរហត្ត (ចីវរ) ហើយទ្រង់ទ្រទ្រង់នូវព្រះបាត្រថ្មមានពណ៌ដូចជាកែវមណី។

๒๕.

២៥.

อภิสงฺขตปุญฺญสตฺติยาวิวฏทฺวารวิหารคพฺภโต,คิริคพฺภรโต’ว เกสรีพหินิกฺขมฺม กทาจิ เอกโก, ()

ដោយអំណាចបុណ្យបារមីដែលបានសន្សំមក ព្រះអង្គទ្រង់ស្តេចចេញពីបន្ទប់វិហារដែលមានទ្វារបើកចំហ ហាក់ដូចជាស្តេចសីហៈចេញពីគុហាភ្នំ ជួនកាលទ្រង់ស្តេចទៅតែមួយព្រះអង្គឯង។

๒๖.

២៦.

วลยิกตตารกาวลีนวจนฺโทริว วาริโททรา,ยติสงฺฆปุรกฺขโต ตโตพหิ นิกฺขมฺม กทาจิ โส มุนิ;

()

ព្រះមុនីនោះ ព្រះអង្គមានហ្វូងភិក្ខុសង្ឃហែហមអមមុខ យាងចេញទៅខាងក្រៅក្នុងកាលម្ដងម្កាល ប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទថ្មី ដ៏ព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរផ្កាយ ក្នុងកណ្ដាលផ្ទៃពពក។

๒๗.

២៧.

ปกตีคติยา’ปิ ภิกฺขิตุํคติยา สปฺปฏิหาริยา’ยปิ,ยุคมตฺตทโส สมาจเรนิคมคฺคามปุรีสุ กตฺถจิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ទតមើលត្រឹមមួយនឹមនង្គ័ល យាងទៅកាន់និគម ស្រុក និងបុរីណាមួយ ដើម្បីបិណ្ឌបាត ដោយការយាងទៅជាប្រក្រតីខ្លះ ដោយការយាងទៅប្រកបដោយបាដិហារិយ៍ខ្លះ។

๒๘.

២៨.

จรโต วรปาฏิหาริยํสมธิฏฺฐาย กทาจิ ภิกฺขิตุํ,วิมลีกุรุเต มหีตลํปุรโต มนฺทสุคนฺธมารุโต;

()

កាលព្រះអង្គទ្រង់អធិដ្ឋាននូវបាដិហារិយ៍ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីយាងទៅបិណ្ឌបាតក្នុងកាលម្ដងម្កាល ខ្យល់ដ៏ក្រអូបខ្សោយៗ បក់មកខាងមុខ ធ្វើឲ្យផ្ទៃផែនដីមានភាពស្អាតបរិសុទ្ធ។

๒๙.

២៩.

ปุรโต’ปสเมนฺติ ธูลิโยจรโต จารุตรญฺชเส สิเร,วิลสนฺติ วิตาน วิพฺภมานวเมฆา ผุสิตานิ มุญฺจเร;

()

ធូលីទាំងឡាយនៅខាងមុខ ក៏រម្ងាប់ទៅ កាលព្រះអង្គយាងទៅលើផ្លូវដ៏ល្អឆើតឆាយ ពពកថ្មីទាំងឡាយមានសភាពដូចជាពិដានដ៏រុងរឿង បង្អុរចុះនូវតំណក់ទឹកភ្លៀងលើព្រះសិរសា។

๓๐.

៣០.

กุสุมานิ สมีรณา’ปเรวิปิเนนา’หริโย’กิรนฺติปิ,นิชปาทตลํ’ว ภูตลํสมตํ ยาติ ปเถ ปทปฺปิเต;

()

ខ្យល់ដទៃទៀតនាំយកផ្កាទាំងឡាយពីក្នុងព្រៃមកបាចសាចថ្វាយ ផ្ទៃផែនដីនៅលើផ្លូវដែលព្រះអង្គជាន់ត្រូវ ក៏រាបស្មើដូចជាបាតព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គដែរ។

๓๑.

៣១.

มุทุกา สุขผสฺสทา มหี-วนิตา ตปฺปทสงฺคเม’กทา,กมลานิปิ จุมฺพเร’กทาปถวึ เภชฺช ตทงฺฆีปงฺกเช;

()

ក្នុងកាលម្ដងម្កាល នាងភពផែនដីដ៏ទន់ល្មើយ ផ្ដល់នូវសម្ផស្សដ៏សុខស្រួល ក្នុងពេលប៉ះនឹងព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ក្នុងកាលម្ដងម្កាល ផ្កាឈូកទាំងឡាយទម្លាយផែនដីឡើងមក ដើម្បីថើបព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។

๓๒.

៣២.

จรณกฺกมิตา’รวินฺทช-มกรนฺทา’ติ สุคนฺธพนฺธุรา,ชินคนฺธคชินฺท มาสิรํปริวาเสนฺติ สโมกิรนฺติปิ;

()

លម្អងផ្កាឈូកដែលកើតអំពីការជាន់នៃព្រះបាទ មានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ក្រៃលែង តែងផ្សព្វផ្សាយ និងបាចសាចទៅលើព្រះសិរសានៃព្រះជិនស្រី ដ៏ប្រៀបដូចជាស្ដេចដំរីដ៏មានក្លិនក្រអូប។

๓๓.

៣៣.

มกรนฺทปพนฺธวิพฺภมํชุติ สินฺธูรวิจุณฺณพนฺธุรา,อภิภูย สุปิญฺชรายเตจรโต โลกมิมํ จราจรํ;

()

ផែនដីមានពណ៌លឿងទុំដ៏រុងរឿង គ្របសង្កត់លើសម្រស់នៃលម្អងផ្កាឈូក និងលម្អដោយលម្អងជាតិហ្មត់នៃល័ក្តដ៏ភ្លឺស្វាង កាលដែលព្រះអង្គយាងទៅក្នុងលោកដែលមានសត្វមានជីវិតចល័ត និងមិនចល័តនេះ។

๓๔.

៣៤.

กลหํส มยูรสาริกากรวีกา’ปิ สกํสกํ รวํ,ทฺวิปทา’ปิ จตุปฺปทา’ปเรวชโต ตสฺส นปูชยนฺติ กึ;

()

កាលព្រះអង្គយាងទៅ តើហ្វូងហង្ស ស្ដេចក្ងោក សត្វសារិកា សត្វករវិក សត្វជើងពីរ និងសត្វជើងបួនដទៃទៀត មិនបូជាព្រះអង្គដោយសំឡេងរៀងៗខ្លួនទេឬអ្វី? (គឺបូជាពិតមែន)

๓๕.

៣៥.

ตุริยานิ วิภูสณานิ’ปิสยเมวา’ภิรวนฺติ ตงฺขเณ,ตมุทิกฺขิย ปาฏิหาริยํสุคเต โกก หิ นสมฺปสีทติ;

()

សូម្បីតែតូរ្យតន្ត្រី និងគ្រឿងអលង្ការទាំងឡាយ ក៏បន្លឺសំឡេងឡើងដោយខ្លួនឯងក្នុងខណៈនោះ នរណាក្នុងលោក កាលបានឃើញបាដិហារិយ៍នោះហើយ មិនជ្រះថ្លាក្នុងព្រះសុគត?

๓๖.

៣៦.

วิวิธพฺภุตปาฏิหาริย-กตสญฺญาย มหาชโน ชิโน,ชนยํ ชนตาย’นุทฺทยํอิธปิณฺฑตฺถมุปาคโต อิติ;

()

មហាជនដឹងនូវសញ្ញាដែលធ្វើឡើងដោយបាដិហារិយ៍ដ៏អស្ចារ្យប្លែកៗផ្សេងៗ ក៏ដឹងថា «ព្រះជិនស្រី ទ្រង់បង្កើតនូវសេចក្ដីអនុគ្រោះដល់ប្រជាជន យាងមកកាន់ទីនេះដើម្បីបិណ្ឌបាត»។

๓๗.

៣៧.

กุสุมาทิยมากุลญฺชลีสทเนห’นฺตรวิถิ โมตเร,ชินรํสิ ปพนฺธ กมฺพล-สตสญฺฉนฺน วิวณฺณวิคฺคหา;

()

មហាជនមានដៃប្រណម្យដ៏ពេញដោយផ្កាជាដើម ចុះចាកផ្ទះមកកាន់ចន្លោះផ្លូវ មានរូបកាយដ៏ប្រែពណ៌ព្រោះត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយកម្រាលគឺរស្មីរាប់រយខ្សែរបស់ព្រះជិនស្រី។

๓๘.

៣៨.

ชนตา นขราลิทีธิติ-นิกรากาสนทีนิมุชฺชิตา,อภิวนฺทติ วนฺทนารหํมุนิโน ปาทยุคํ ปโมทิตา;

()

ប្រជាជនដ៏រីករាយ មុជចុះទៅក្នុងស្ទឹងលើអាកាស គឺពន្លឺនៃជួរក្រចករបស់ព្រះអង្គ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបាទទាំងគូរបស់ព្រះមុនី ដ៏ជាបុគ្គលគួរដល់ការថ្វាយបង្គំ។

๓๙.

៣៩.

ทสวิสติวา มหาชโนชินปาโมกฺขยตี สตมฺปิวา,อภิยาจติ เทถ โนอิติภควนฺตํ วิภวานุรูปโต;

()

មហាជន ១០ នាក់ ២០ នាក់ ឬសូម្បីតែ ១០០ នាក់ តែងទូលអង្វរព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដែលមានព្រះជិនស្រីជាប្រធាននៃភិក្ខុសង្ឃ តាមសមគួរដល់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនថា «សូមព្រះអង្គមេត្តាប្រោសប្រទាន (ឱកាស) ដល់យើងខ្ញុំផង»។

๔๐.

៤០.

อธิวาสนมสฺส ชานิยชนตา’ทาย ชินสฺส หตฺถโต,ตมธิฏฺฐิตปตฺต มินฺทิรา-สทนํ ทานฆรํ ปเวสเย;

()

កាលបានដឹងនូវការទទួលញ៉ាំងការយល់ព្រមរបស់ព្រះអង្គហើយ មហាជនក៏ទទួលយកសបាត្រដែលព្រះជិនស្រីទ្រង់អធិដ្ឋានអំពីព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គ រួចនាំព្រះអង្គយាងចូលទៅកាន់ផ្ទះដ៏មានសិរី គឺផ្ទះសម្រាប់ធ្វើទាន។

๔๑.

៤១.

จตุชาติกคนฺธภาวิเตภุวิ ปญฺญตฺตวราสโนปริ,อหตาหตวตฺถชาติเตสุนิสินฺนํ สุคตํ สสาวกํ;

()

ព្រះសុគតព្រមទាំងព្រះសាវក គង់ប្រថាប់នៅលើអាសនៈដ៏ប្រសើរ ដែលគេរៀបចំទុកនៅលើផែនដីដ៏ផ្សព្វផ្សាយដោយគ្រឿងក្រអូបមានជាតិ ៤ យ៉ាង ដែលក្រាលគ្របដោយសំពត់ថ្មីៗ។

๔๒.

៤២.

ปฏิยตฺตปณีตโภชน-วิกตีเห’ว สหตฺถปงฺกชา,อภิตปฺปยเต มหาชโนปติมาเนติ จ จีวราทินา;

()

មហាជនតែងញ៉ាំងព្រះអង្គឲ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់ ដោយប្រភេទភោជនាហារដ៏សម្រិតសម្រាំងផ្សេងៗ ដោយដៃដូចជាផ្កាឈូករបស់ខ្លួន និងបូជាថ្វាយដោយចីវរជាដើម។

๔๓.

៤៣.

สรณาคมเน’ปิ ปญฺจยุอธิสีเลสุ ปติฏฺฐหนฺติ เย,จตุมคฺคผเลสุ กตฺถวิตทภิญฺญา’นุสยาสยาทิโต;

()

ជនទាំងឡាយខ្លះតម្កល់នៅក្នុងសរណគមន៍ ខ្លះតម្កល់នៅក្នុងសីល ៥ និងអធិសីល ខ្លះតម្កល់នៅក្នុងមគ្គនិងផលទាំង ៤ តាមសមគួរដល់អភិញ្ញា អនុស័យ និងអធ្យាស្រ័យរបស់ខ្លួន។

๔๔.

៤៤.

ภควา กตภตฺตกิจฺจวาอนุรูปาย กถาย ธมฺมิยา,รวิพนฺธุ วิเนยฺย พนฺธุนํหทยมฺโภชวนํ ปโพธเย;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ព្រះអង្គជាផៅពង្សនៃព្រះអាទិត្យ កាលទ្រង់ធ្វើភត្តកិច្ចរួចហើយ តែងញ៉ាំងព្រៃឈូកគឺហឫទ័យនៃវេនេយ្យសត្វទាំងឡាយឲ្យរីកស្គុះស្គាយ ដោយធម្មកថាដ៏សមគួរ។

๔๕.

៤៥.

หริเมรุคิริ’ว ชงฺคโมปรินทฺธินฺทสราสนาวลี,วิสเต สตปุญฺญลกฺขโณมุนิรุ’ฏฺฐาย วิหารมาสนา;

()

ព្រះមុនីទ្រង់មានលក្ខណៈនៃបុណ្យរាប់រយ យាងក្រោកចាកអាសនៈ ចូលទៅកាន់វិហារ ប្រៀបដូចជាភ្នំព្រះសុមេរុដ៏មានពណ៌មាសកំពុងចល័ត ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរឥន្ទធនូ។

๔๖.

៤៦.

วรมณฺฑลมาฬเก ตหึมุนิ ปญฺญตฺตมหารหาสเน,ขณมาคมยํ นิสิทติยมินํ โภชนกิจฺจสาธนํ;

()

ក្នុងមណ្ឌលមាលាដ៏ប្រសើរនោះ ព្រះមុនីទ្រង់គង់ប្រថាប់លើអាសនៈដ៏មានតម្លៃដែលគេរៀបចំថ្វាយ រង់ចាំមួយរំពេច ដើម្បីឲ្យពួកភិក្ខុអ្នកសង្រួមធ្វើភត្តកិច្ចឲ្យរួចរាល់។

๔๗.

៤៧.

มณิวมฺมสุวมฺมิตา วิยกริโน ปารุตปํสุกูลิกา,ยตโย ยติราชยูถปํปริวาเรนฺติ อุเปจฺจ ตงฺขเณ;

()

ក្នុងខណៈនោះ ពួកភិក្ខុអ្នកទ្រទ្រង់នូវបង្សុកូលចីវរ ហាក់បីដូចជាដំរីដែលពាក់ក្រោះកែវមណីដ៏ល្អ តែងចូលទៅចោមរោមព្រះមុនីរាជ ដ៏ជាប្រធានហ្វូង។

๔๘.

៤៨.

สมยํ สมยญฺญุโน ตโตตทุปฏฺฐากวโร นิเวทเย,ชินคนฺธคโช สุวาสิตํวิสเต คนฺธกุฏึ สุคนฺธินา;

() (ปุเรภตฺตกิจฺจํ)

លំដាប់នោះ ព្រះឧបដ្ឋាកដ៏ប្រសើរ ព្រះអង្គជាអ្នកដឹងនូវកាលវេលា ក្រាបបង្គំទូលថ្វាយនូវកាលវេលា ព្រះជិនស្រីដ៏ជាដំរីមានក្លិនក្រអូប យាងចូលទៅកាន់ព្រះគន្ធកុដិ ដែលអប់ដោយគ្រឿងក្រអូបដ៏ឈ្ងុយឈ្ងប់។ (បុរេភត្តកិច្ច)

๔๙.

៤៩.

อถคนฺธกุฏีมุเข ชิโนวิรโช ปาทรโช นจตฺถิปิ,ปริโธตปทานิ นิกฺขิปํมณิโสปาณตเล ขณํ ฐิโต;

()

លំដាប់នោះ នៅនាទ្វារព្រះគន្ធកុដិ ព្រះជិនស្រីដ៏មានធូលីគឺកិលេសប្រាសចេញហើយ សូម្បីធូលីព្រះបាទក៏គ្មាន ទ្រង់ដាក់ព្រះបាទដែលលាងជម្រះស្អាតហើយ គង់ឈរមួយរំពេចលើកាំជណ្តើរកែវមណី។

๕๐.

៥០.

อุทโย’ปิ ชินสฺส ทุลฺลโภขณสมฺปตฺติสมิทฺธิ ทุลฺลภา,มนุเชสุ’ปปตฺติ ทุลฺลภาชินธมฺมสฺสวณมฺปิ ทุลฺลภํ;

()

«ការកើតឡើងនៃព្រះជិនស្រី ជាការក្រក្រៃលែង ការសម្រេចបាននូវខណៈសម្បត្តិ ជាការក្រក្រៃលែង ការកើតជាមនុស្ស ជាការក្រក្រៃលែង ការស្ដាប់ព្រះសទ្ធម្មរបស់ព្រះជិនស្រី ក៏ជាការក្រក្រៃលែង។

๕๑.

៥១.

สมณตฺต มเป’ตฺถ ทุลฺลภํติวิธํ สาสน มปฺปมาทโต,ยตโย’วทตา’นุสาสติอภิสมฺปาทยถา’ติ ภิกฺขเว;

()

សូម្បីតែភាពជាសមណៈក្នុងសាសនានេះ ក៏ជាការក្រក្រៃលែង ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយចូរញ៉ាំងសាសនាទាំង ៣ យ៉ាង ឲ្យសម្រេចដោយសេចក្ដីមិនប្រមាថចុះ» ព្រះអង្គទ្រង់ទូន្មានប្រៀនប្រដៅពួកភិក្ខុយ៉ាងនេះ។

๕๒.

៥២.

อภิวนฺทิย เกจิ ภิกฺขโวภควนฺตํตก ปฏิปตฺติปูรกา,อถ สมฺปฏิปาทนกฺกมํปฏิปุจฺฉนฺติวิปสฺสนาทิสุ;

()

ភិក្ខុខ្លះជាអ្នកបំពេញនូវបដិបត្តិ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ រួចហើយទូលសួរនូវលំដាប់នៃការបំពេញបដិបត្តិក្នុងវិបស្សនាជាដើម។

๕๓.

៥៣.

ปททาติ วิปสฺสนาทิสุมุนิ เตสํ จริยานุรูปิกํ,ปฏิคณฺหิย สตฺถุสาสนํมณิทามํ วิย มกณฺฑนตฺถิโก;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ប្រោសប្រទានកម្មដ្ឋានមានវិបស្សនាជាដើម ដ៏សមគួរដល់ចរិតរបស់ភិក្ខុទាំងឡាយនោះ ភិក្ខុទាំងឡាយទទួលយកពុទ្ធោវាទ ដូចជាអ្នកប្រាថ្នាគ្រឿងអលង្ការ ទទួលយកនូវកម្រងកែវមណី។

๕๔.

៥៤.

ปวิธาย ชินํ ปทกฺขิณํอถ เต ภตฺติสมปฺปิตญฺชลี,ปวิสนฺติ ยตี สกํสกํวสตึ สนฺตนิวาตวุตฺติโน;

()

លំដាប់នោះ ពួកភិក្ខុទាំងឡាយនោះ ធ្វើប្រទក្សិណចំពោះព្រះជិនស្រី មានដៃប្រណម្យខ្ជាប់ខ្ជួនដោយសេចក្ដីភក្តី មានសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ និងមានវត្តដ៏ទន់ភ្លន់ យាងចូលទៅកាន់លំនៅរៀងៗខ្លួន។

๕๕.

៥៥.

วตปพฺพตปาทกนฺทร-ปภูตีสฺว’ญฺญตรํก ปธานิกา,ปวิสนฺติ สุราสุโรรค-ครุฬานํ ภวเนสุจา’ปเร;

()

ភិក្ខុអ្នកប្រឹងប្រែងព្យាយាមខ្លះ ចូលទៅកាន់កន្លែងណាមួយ មានព្រៃ គល់ភ្នំ និងគុហាជាដើម ឯភិក្ខុដទៃទៀត ចូលទៅកាន់ភពនៃទេវតា អសុរ នាគ និងគ្រុឌ។

๕๖.

៥៦.

อถ คนฺธกุฏึ ยทิจฺฉติปวิสิตฺวา ปวิเวกกามวา,มุนิ ทกฺขิณปสฺสโต สโตสยนํ กปฺปยตี’สกํ ทิวา;

()

លំដាប់នោះ ព្រះមុនីដ៏មានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានូវវិវេក យាងចូលទៅកាន់ព្រះគន្ធកុដិតាមព្រះហឫទ័យប្រាថ្នា ទ្រង់មានសតិសម្បជញ្ញៈ សម្រាន្តព្រះវរកាយបន្តិចបន្តួចដោយចំហៀងខាងស្តាំក្នុងវេលាថ្ងៃ។

๕๗.

៥៧.

วุปสนฺตสริรชสฺสโมมุนิรุ’ฏฺฐาย อเนกโกฏิโย,อนุภูยก สมาธโย ขณํภุวนํ ปสฺสติ พุทฺธจกฺขุนา;

()

ព្រះមុនីមានព្រះវរកាយដ៏ស្ងប់រម្ងាប់ចាកសេចក្ដីនឿយហត់ហើយ យាងក្រោកឡើង ទ្រង់ចូលសមាបត្តិរាប់សែនកោដិមួយរំពេច រួចហើយទ្រង់ទតមើលលោកធាតុដោយព្រះពុទ្ធចក្ខុ។

๕๘.

៥៨.

สมถมฺหิ วิปสฺสนายวาธุรนิกฺเขปกเต ตถาคเต,ตหิมิทฺธิพเลนุ’ปฏฺฐิโตปุน วุฏฺฐาปยเต ทยานิธิ;

()

កាលព្រះតថាគត ទ្រង់ដាក់ចុះនូវធុរៈក្នុងសមថៈ ឬវិបស្សនាហើយ ព្រះអង្គដ៏ជាខនីនៃសេចក្ដីករុណា ទ្រង់តម្កល់ដោយអានុភាពនៃឫទ្ធិក្នុងទីនោះ ហើយទ្រង់ក្រោកឡើងវិញ។

๕๙.

៥៩.

อิติ ปญฺจสตมฺปิ สาวเกอติขิปฺปํ กภควา’นุสาสิย,ปทุมานิว เต ปโพธยํนภาสา ยาติ วิหาร มตฺตโน;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ប្រៀនប្រដៅពួកសាវកសូម្បី ៥០០ អង្គ យ៉ាងឆាប់រហ័សយ៉ាងនេះ ញ៉ាំងពួកសាវកទាំងនោះឲ្យរីកស្គុះស្គាយដូចជាផ្កាឈូក រួចយាងទៅកាន់វិហាររបស់ព្រះអង្គតាមអាកាស។

๖๐.

៦០.

ชินสินฺธวปาทวิกฺกมํชินฉทฺทนฺตคชินฺทกุญฺจนํ,ชินเกสรสีหคชฺชนํอภิปสฺสาม สุโณม โน อิติ;

()

មហាជនតែងគិតថា «យើងទាំងឡាយនឹងមើលការឈានជំហាននៃសេះសិន្ធពគឺព្រះជិនស្រី មើលការលុតជង្គង់នៃស្ដេចដំរីឆទ្ទន្តគឺព្រះជិនស្រី និងស្ដាប់ការគ្រហឹមនៃសីហៈគឺព្រះជិនស្រី»។

๖๑.

៦១.

วิหเรยฺย ยหึ ชิโน ตหึอปรณฺเห กุสุมากุลญฺชลี,สุนิวตฺถสุปารุตา ภุสํมุทิตา สนฺนิปตนฺติโข ชนา;

()

ព្រះជិនស្រីគង់ប្រថាប់ក្នុងវិហារណា ក្នុងវេលារសៀល ប្រជាជនទាំងឡាយស្លៀកដណ្ដប់យ៉ាងស្អាតបាត មានដៃប្រណម្យពេញដោយផ្កា តែងនាំគ្នាមកប្រជុំគ្នាយ៉ាងច្រើនកុះករដោយសេចក្ដីរីករាយ។

๖๒.

៦២.

อถ ทสฺสิตปาฏิหาริโยปวิสตฺวา วรธมฺมมณฺฑปํ,สูริโยว ยุคนฺธโร’ปริสุนิสชฺชา’สนมตฺถเก ชิโน;

()

លំដាប់នោះ ព្រះជិនស្រីទ្រង់បង្ហាញនូវបាដិហារិយ៍ យាងចូលទៅកាន់ធម្មសភាដ៏ប្រសើរ រួចគង់ប្រថាប់លើអាសនៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យនៅលើកំពូលភ្នំយុគន្ធរ។

๖๓.

៦៣.

กรวิกวิราวหารินามธุโร’ทารสเรน โสตุนํ,จตุรา’ริยสจฺจมีรเยอนุปุพฺพาย กถาย นิสฺสิตํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្ដែងនូវអរិយសច្ចៈទាំង ៤ ដ៏អាស្រ័យដោយអនុបុព្វីកថា ដោយព្រះសូរសៀងដ៏ផ្អែមល្ហែម និងឧត្តុង្គឧត្តម ដ៏ឆក់យកបេះដូងអ្នកស្ដាប់ ដូចជាសំឡេងសត្វករវិក។

๖๔.

៦៤.

ปฏิคณฺหิย ธมฺมมาทรานิชโวหาร’นุรูปโคจรํ,อภิยาติ ปทกฺขิเณน สาปริสาตํ สิรสา’ภิวนฺทิย;

() (ปจฺฉาภตฺตกิจฺจํ)

ពួកបរិស័ទនោះ ទទួលយកព្រះធម៌ដោយគោរព តាមសមគួរដល់ភាសានិងវិស័យរបស់ខ្លួន ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអង្គដោយត្បូង រួចធ្វើប្រទក្សិណយាងត្រឡប់ទៅវិញ។ (បច្ឆាភត្តកិច្ច)

๖๖.

៦៦.

วรวารณกุมฺภทารโณมิคราชาว กุทิฏฺฐภญฺชโน,อถ นิฏฺฐิตธมฺมคชฺชโนมุนิรุ’ฏฺฐายุ’ปเวสนา’สนา;

()

ព្រះមុនីដ៏ជាអ្នកកម្ចាត់បង់នូវមិច្ឆាទិដ្ឋិ ប្រៀបដូចជាស្ដេចសីហៈដ៏ទម្លាយនូវក្បាលដំរីដ៏ប្រសើរ កាលទ្រង់គ្រហឹមនូវព្រះធម៌ចប់ហើយ ក៏យាងក្រោកចាកអាសនៈ។

๖๕.

៦៥.

กมลํ’ว กเลวรํ วรํวิมลํ วิตรโชมลํ ชิโน,อวสิญฺจิตุกามวา สเจปวิสิตฺวาน นหานโกฏฺฐกํ;

()

ព្រះជិនស្រីមានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានឹងស្រង់ព្រះវរកាយដ៏ប្រសើរ ស្អាតបរិសុទ្ធ ប្រាសចាកធូលីនិងមន្ទិល ដូចជាផ្កាឈូក ព្រះអង្គក៏យាងចូលទៅកាន់បន្ទប់ស្រង់ទឹក។

๖๗.

៦៧.

ตทูปฏฺฐิติเกน ภิกฺขุนาปฏิยตฺเตนุทเกน วิคฺคเห,สมิโตตุปริสฺสโม มุหุํปุนราคมฺม นิวตฺถจีวโร;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ស្រង់ព្រះវរកាយដោយទឹកដែលព្រះឧបដ្ឋាករៀបចំថ្វាយ ញ៉ាំងសេចក្ដីនឿយហត់និងកម្ដៅឲ្យស្ងប់រម្ងាប់មួយរំពេច រួចយាងត្រឡប់មកវិញ ទ្រង់ស្បង់ស្បៃចីវរ។

๖๘.

៦៨.

สุนิสชฺช สิน’สฺสเม สเมปริเวเณ ฐปิตาสโนปริ,อนุโภติ มุหุตฺต มตฺตนาสุวิมุตฺโต’ปิ วิมุตฺติชํ สุขํ;

()

ព្រះអង្គគង់ប្រថាប់លើអាសនៈដែលគេតម្កល់ទុកក្នុងបរិវេណដ៏រាបស្មើនៃអាស្រមរបស់ព្រះអង្គ ទោះបីជាព្រះអង្គរួចចាកកិលេសហើយ ក៏ទ្រង់សោយនូវវិមុត្តិសុខមួយរំពេចដោយខ្លួនឯង។

๖๙.

៦៩.

ตทุปฏฺฐิติปจฺจุปฏฺฐิตาอภินิกฺขมฺมตโตตโตยตี,มหิตญฺชลิปุปฺผมญฺชรีปริวาเรนฺติติโลกนายกํ;

()

លំដាប់នោះ ពួកភិក្ខុដែលមកជួបជុំគ្នាដើម្បីបម្រើព្រះអង្គ នាំគ្នាចេញមកអំពីទីនោះៗ មានដៃប្រណម្យបូជាដោយកម្រងផ្កា តែងចោមរោមព្រះលោកនាយក។

๗๐.

៧០.

ปฏิปตฺติปปูรณกฺกมํปฏิปุจฺฉนฺติ วิปุจฺฉนานิ’ปิ,ยตโย หิ วิสุํวิสุํ ชินํสวณํ ธมฺมกถาย ยาจเร;

()

ពួកភិក្ខុទាំងឡាយតែងទូលសួរនូវលំដាប់នៃការបំពេញបដិបត្តិ និងទូលសួរនូវប្រស្នាផ្សេងៗ ម្យ៉ាងទៀត ពួកភិក្ខុតែងសុំអារាធនាព្រះជិនស្រីដើម្បីស្ដាប់នូវធម្មកថាផ្សេងៗគ្នា។

๗๑.

៧១.

ภควา กรุณาย โจทิโตตทธิปฺปาย มเวจฺจ พุทฺธิยา,อภิสาธย มตฺถมุตฺตมํปุริมํ ยามมติกฺกเม อิติ;

() (ปุริมยามกิจฺจํ)

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រូវសេចក្ដីករុណាដាស់តឿនហើយ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវអធ្យាស្រ័យរបស់ភិក្ខុទាំងឡាយនោះដោយព្រះប្រាជ្ញាញាណ ទ្រង់ញ៉ាំងប្រយោជន៍ដ៏ឧត្តមឲ្យសម្រេច រួចកន្លងផុតទៅនូវយាមដំបូង (បុរិមយាម)។ (បុរិមយាមកិច្ច)

๗๒.

៧២.

ภควนฺต มนนฺตทสฺสินํสิรสา เตสุคเตสุ ภิกฺขุสุ,อภิวนฺทิย ชาติเขตฺตโตลภมานา’วสรํ สุราสุรา;

()

កាលពួកភិក្ខុទាំងឡាយនោះថយចេញទៅហើយ ពួកទេវតានិងអសុរទាំងឡាយមកពីចក្រវាឡ តែងបានឱកាស ចូលមកក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ព្រះអង្គមានអនន្តទស្សនៈដោយត្បូង។

๗๓.

៧៣.

อุปคมฺม ตโปวนงฺคณํกุรุมานา ฉวิวณฺณปิญฺชรํ,มณิโมฬิมริจิสญฺจย-ปริจุมฺพีกฬิตํ สิริมโต;

()

ពួកទេវតានិងអសុរទាំងនោះ ចូលមកកាន់ទីធ្លានៃព្រៃតបៈ ធ្វើទីនោះឲ្យមានពណ៌លឿងទុំដោយពណ៌សម្បុរកាយរបស់ខ្លួន ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបាទរបស់ព្រះដ៏មានសិរី ដែលត្រូវប៉ះដោយកម្រងកាំរស្មីនៃមកុដកែវមណីរបស់ពួកគេ។

๗๔.

៧៤.

นขเกสรมงฺคุลีทลํจรณมฺโภชยุคํก ปวนฺทิย,จตุรกฺขริกมฺปิ ปุจฺฉเรวรปญฺห’นฺตมโส’หิสงฺขตํ;

()

ពួកទេវតានិងអសុរទាំងនោះ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូកទាំងគូ ដែលមានម្រាមព្រះបាទដូចជាត្របកផ្កា និងមានក្រចកដូចជាកេសរ រួចទូលសួរនូវប្រស្នាដ៏ប្រសើរ សូម្បីតែប្រស្នាមាន ៤ អក្សរ រហូតដល់ធម៌ដ៏ជាអសង្ខតៈ។

๗๕.

៧៥.

สิวโท วทตํอนุตฺตโรมุนิ วิสฺสชฺชติ ตพฺพิปุจฺฉนํ,อถ วิตกถงฺกถิ ตท-พฺภนุโมทนฺติ อภิตฺถวนฺติปิ;

()

ព្រះមុនីដ៏ជាអ្នកប្រោសប្រទាននូវសេចក្ដីសុខសាន្ត ដ៏ប្រសើរលើសលប់ជាងពួកអ្នកពោល តែងដោះស្រាយនូវប្រស្នានោះ លំដាប់នោះ ពួកទេវតានិងអសុរទាំងនោះមានសេចក្ដីសង្ស័យប្រាសចេញហើយ តែងរីករាយ និងសរសើរតម្កើងព្រះអង្គ។

๗๖.

៧៦.

นิชธมฺมปทีปเตชสาชนสมฺโมห ตโมวิธํสโน,อิติ มชฺฌิมยาม มนฺวหํกตกิจฺโจ มุนิ วีตินามเย;

() (มชฺฌิมยามกิจฺจํ)

ព្រះមុនីទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវងងឹតគឺសេចក្ដីវង្វេងរបស់ប្រជាជន ដោយតេជះនៃប្រទីបគឺព្រះធម៌របស់ព្រះអង្គ ទ្រង់ធ្វើកិច្ចរួចហើយ តែងញ៉ាំងមជ្ឈិមយាមឲ្យកន្លងផុតទៅរាល់ៗថ្ងៃយ៉ាងនេះ។ (មជ្ឈិមយាមកិច្ច)

๗๗.

៧៧.

อภิภุตสรีรชสฺสโมกตกิจฺเจหิ’ริยาปเถหิจ,อถ จงฺกมเณน ปจฺฉิเมปฐมํ ภาค มติกฺกเม มุนิ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់គ្របសង្កត់នូវសេចក្ដីនឿយហត់នៃព្រះវរកាយ ដោយសារកិច្ចការនិងឥរិយាបថទាំងឡាយ រួចហើយទ្រង់ញ៉ាំងចំណែកដំបូងនៃបច្ឆិមយាមឲ្យកន្លងផុតទៅដោយការយាងចង្ក្រម។

๗๘.

៧៨.

ปฏิวาต’นุวาต วายิต-คุณคนฺเธหิ สุคนฺธิตงฺคิมา,มณิทีปปภาสมุชฺชลํสุคโต คนฺธกุฏึก อุปาคโต;

()

ព្រះសុគតមានព្រះវរកាយដ៏ក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ដោយក្លិននៃគុណធម៌ដែលបក់ទៅតាមខ្យល់និងច្រាសខ្យល់ យាងចូលទៅកាន់ព្រះគន្ធកុដិដ៏ភ្លឺស្វាងដោយពន្លឺនៃប្រទីបកែវមណី។

๗๙.

៧៩.

สยโนปริ สมฺปสารยํปฏิมารูปสรูปวิคฺคหํ,สยนํ กุรุเต’ว เกสรีทุติยสฺมึ สติสมฺปชญฺญวา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់លាតសន្ធឹងព្រះវរកាយដ៏មានរូបរាងល្អគ្មានពីរនៅលើព្រះទែនបន្ទំ ទ្រង់សម្រាន្តលក់ដូចជាស្ដេចសីហៈ ក្នុងចំណែកទីពីរ (នៃបច្ឆិមយាម) ទ្រង់ប្រកបដោយសតិនិងសម្បជញ្ញៈ។

๘๐.

៨០.

อสมิทฺธกิเลสมิทฺธวาภควา ภงฺคภวงฺคสตฺตติ,สุนิสชฺช ปพุชฺฌิโต มหา-กรุณาฌาน มุเปติจา’สเน;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ព្រះអង្គមិនមានការចម្រើនឡើងនៃកិលេសនិងថីនមិទ្ធៈឡើយ ទ្រង់កាត់ផ្តាច់នូវខ្សែភវង្គហើយតើនឡើង គង់ប្រថាប់លើអាសនៈ រួចចូលទៅកាន់មហាករុណាសមាបត្តិ។

๘๑.

៨១.

ปุริเมสุ ภเวสุ ปาณิโนยทิ วิชฺชนฺติ กตาธิการิโน,รวิรํสิวิกาสนูปค-ปทุมานี’ว ปโพธนารหา;

()

ប្រសិនបើមានសត្វទាំងឡាយណាដែលបានធ្វើបុណ្យអធិការទុកក្នុងភពមុនៗ ដ៏ជាបុគ្គលគួរដល់ការដាស់ឲ្យភ្ញាក់រលឹក ដូចជាផ្កាឈូកដែលត្រូវរីកដោយសារកាំរស្មីនៃព្រះអាទិត្យ,

๘๒.

៨២.

กรุณาย สมุฏฺฐิโต ตโตกรุณาสีตลมานโส มุนิ,อภิปสฺสติ พุทฺธจกฺขุนาภุวิ เต มคฺคผโลปนิสฺสเย;

()

ព្រះមុនីមានព្រះហឫទ័យត្រជាក់ត្រជុំដោយសេចក្ដីករុណា យាងក្រោកឡើងអំពីសមាបត្តិនោះដោយសេចក្ដីករុណា ទ្រង់ទតមើលសត្វលោកទាំងឡាយលើផែនដីដែលមានឧបនិស្ស័យនៃមគ្គនិងផល ដោយព្រះពុទ្ធចក្ខុ។

๘๓.

៨៣.

อิติ ปจฺฉิมยาม มนฺวหํตติยํ ภาค มติกฺกเม ชิโน,ปุริโมทิตกิจฺจการิโนกตกิจฺจสฺส อจินฺติยาคุณา;

() (ปจฺฉิมยามกิจฺจํ)

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ញ៉ាំងចំណែកទីបីនៃបច្ឆិមយាមឲ្យកន្លងផុតទៅរាល់ៗថ្ងៃយ៉ាងនេះ គុណទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គអ្នកធ្វើនូវកិច្ចដែលបានពោលមកខាងដើម ដ៏ជាអ្នកធ្វើកិច្ចរួចរាល់ហើយ គឺមិនអាចគិតបានឡើយ។ (បច្ឆិមយាមកិច្ច)

๘๔.

៨៤.

ปสิทนฺติ รูปปฺป มาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ โฆสปฺปมาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ ฬุขปฺป มาณปิ พุทฺเธปสิทนฺติ ธมฺมปฺปมาณปิ พุทฺเธ ()

ជនទាំងឡាយខ្លះ ជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធព្រោះមានរូបជាប្រមាណ ខ្លះជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធព្រោះមានសំឡេងជាប្រមាណ ខ្លះជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធព្រោះមានសេចក្ដីសៅហ្មងជាប្រមាណ ខ្លះជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធព្រោះមានធម៌ជាប្រមាណ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ปญฺชวิธพุทฺธกิจฺจ ปริทีโป อฏฺฐารสโมก สคฺโค.

សព្វសិទ្ធិការ្យ ជំពូកទី ១៨ ស្ដីអំពីការបង្ហាញនូវពុទ្ធកិច្ច ៥ យ៉ាង ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទ ដ៏ជាហេតុញ៉ាំងសេចក្ដីរីករាយឲ្យកើតឡើងដល់ហឫទ័យនៃកវីជនទាំងពួង ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

นิรวธิภุวนาลวาลคพฺเภสุจริตมูลวิรูฬฺหกิตฺติวลฺลี,นวคุณนิยโมตุ สงฺคเมนภควตมาสิยเถว (ปุปฺผิตคฺคา);

()

វល្លិគឺកិត្តិយសដែលដុះលូតលាស់ល្អហើយដោយមានសុចរិតជាឫស ក្នុងផ្ទៃនៃអាងគឺលោកដ៏រកទីបំផុតគ្មាន ព្រះភគវាក៏ទ្រង់សេពគប់ដោយការប្រកបដោយការកំណត់នូវព្រះគុណទាំង ៩ យ៉ាងនោះឯង។

๒.

២.

สุวิสทมติมา สวาสเนหิสกล กิเลส มเลหิ จารกาโย,อิติปิ ภควโต พุธาภิคีโตภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា មានព្រះប្រាជ្ញាស្មារតីដ៏ផូរផង់បំផុត មានព្រះកាយឆ្ងាយចាកមន្ទិលគឺកិលេសទាំងពួង ព្រមទាំងវាសនា ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយតែងតែសរសើរ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๓.

៣.

คหิต นิสิต มคฺคญาณ ขคฺโควรมติ ทุจฺจริตารโย อฉินฺทิ,อิติปิ ภควโต หตาริโนโยภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា មានព្រះប្រាជ្ញាដ៏ប្រសើរ ទ្រង់កាន់យកនូវព្រះខ័នគឺមគ្គញាណដ៏មុតថ្លា ហើយបានកាត់ផ្តាច់នូវសត្រូវគឺទុច្ចរិតទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវសត្រូវគឺកិលេស តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔.

៤.

ติภวรถสมปฺปิตํ อวิชฺชา-ภวตสิณามยนาภิก มาสวกฺขํ,วิจิตุปจิตกมฺม สญฺจายา’รํชฏิตชรามรเณรุเนมิ วฏฺฏึ ()

ភវចក្រនេះ គឺត្រូវប្រគល់ឲ្យហើយដល់រថគឺត្រៃភព មានអវិជ្ជា និងភវតណ្ហាជាដុំ មានគំនរនៃកម្មដ៏វិចិត្រដែលបានសន្សំទុកហើយជាកាំ មានជរានិងមរណៈដ៏ប្រទាក់ក្រឡាគ្នាជាខ្នត់កង់។

๕.

៥.

อวิทิต ปริยนฺต กาลสีมํปริภมิตํ ภวจกฺกมตฺถิ ตสฺส,ถิรวีริยปเทหิ โพธิมณฺเฑสุวิมลสีลมหีตเลฐิโต โย;

()

ភវចក្រនោះ តែងវិលវល់ទៅអស់កាលកំណត់ដែលមិនប្រាកដទីបំផុត ព្រះភគវាអង្គណា ទ្រង់ស្ថិតនៅលើផ្ទៃដីគឺសីលដ៏បរិសុទ្ធស្អាត នាពោធិមណ្ឌល ដោយព្រះបាទគឺវីរិយៈដ៏មាំមួន។

๖.

៦.

หนิวิหนิ อเร วิสุทฺธสทฺธา-กรกมเลน สมาธิสาณปิฏฺเฐ,สุนิสิต มสมํ นิหนฺติ กมฺม-กฺขยกรญาณกุฐาริมาทธาโน;

()

ទ្រង់កាន់យកនូវពូថៅគឺញាណដែលធ្វើនូវការអស់ទៅនៃកម្ម ដ៏មុតស្រួច រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ដែលទ្រង់សំលៀងហើយនៅលើថ្មសំលៀងគឺសមាធិ ដោយព្រះហស្តដូចជាផ្កាឈូកគឺសទ្ធាដ៏បរិសុទ្ធ ហើយបានកម្ចាត់បង់នូវកាំទាំងឡាយនៃភវចក្រ។

๗.

៧.

หตภวรถ วิพฺภมสฺส มคฺค-รถมภิรุยฺห สิวํปุรํ คตสฺส,อิติปิ ภควโต หตารกสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវការវិលវល់នៃរថគឺភព ហើយទ្រង់ឡើងកាន់រថគឺមគ្គ យាងទៅកាន់បុរីដ៏ក្សេមក្សាន្តគឺព្រះនិព្វាន ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវកាំនៃភវចក្រ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๘.

៨.

อวิทิต ปริยนฺต ทุกฺข วฏฺฏํอถภวจกฺกก มิตุจฺจเต อวิชฺชา,ตหิมุปหิตนาภี มูลกตฺตาภวติชรามรณํ ตทนฺตเนมิ;

()

ភវចក្រនេះ គឺជារង្វង់នៃទុក្ខដែលមានទីបំផុតមិនប្រាកដ ម្យ៉ាងទៀត អវិជ្ជា តែងត្រូវបានហៅថាជាហេតុនៃភវចក្រនោះ ព្រោះអវិជ្ជានោះជាឫសគល់ដែលគេដាក់ក្នុងដុំកង់ ជរានិងមរណៈក៏ក្លាយជាខ្នត់កង់នៅចុងបំផុតនៃភវចក្រនោះ។

๙.

៩.

ฆฏิต ตทุภยนฺตรา อราสฺสุทส อภิสงฺขรณาทิเสส ธมฺมา,กสิรสมุทเย นิโรธ มคฺเคภวติ ปชานมชานนํ อวิชฺชา;

()

កាំទាំងឡាយដែលភ្ជាប់គ្នាក្នុងចន្លោះនៃដុំនិងខ្នត់ទាំងពីរនោះ គឺធម៌ដែលសេសសល់មានអភិសង្ខារទាំង ១០ ជាដើម អវិជ្ជា គឺសេចក្តីមិនដឹងក្នុងហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខ ក្នុងរលត់ទុក្ខ និងក្នុងផ្លូវទៅកាន់ការរលត់ទុក្ខ។

๑๐

ภวติ ติวิธภุมิกา อวิชฺชาจตุวิธ สจฺจสภาว ฉาทกา’ยํ,อภิวิจินน เจตนาน มทฺธาวิวิธนเยน ภวตฺตเย นิทานํ;

()

អវិជ្ជានេះ មានភូមិ ៣ ជារបាំងបិទបាំងនូវសភាវៈនៃអរិយសច្ចៈទាំង ៤ យ៉ាង ពិតណាស់ អវិជ្ជានេះជាហេតុនាំឲ្យកើតក្នុងភពទាំង ៣ ដោយន័យផ្សេងៗ សម្រាប់ចេតនាដែលសន្សំទុកនូវកម្ម។

๑๑.

១១.

สกสก ปฏิสนฺธิจิตฺตเหตุทฺวย มภิสงฺขต กมฺมเมว กาเม,จิต กุสล มรูป รูป คามึตทุภยภุปฏิสนฺธิเหตุ โหติ;

()

ក្នុងកាមភព កម្មដែលតាក់តែងហើយនោះឯង ជាហេតុនៃបដិសន្ធិចិត្តរបស់ខ្លួនៗ ឯកុសលកម្មដែលសន្សំទុកហើយ ដែលនាំទៅកាន់រូបភពនិងអរូបភព តែងជាហេតុនៃបដិសន្ធិក្នុងភពទាំងពីរនោះ។

๑๒.

១២.

กุสลมกุสลํ ติธา วิภตฺตํปุริมภเวนิจิตํ ยถานุรูปํ,นภวติ ปฏิสนฺธิโตปรํ กึติภว ปวตฺติ วิปาก จิตฺต เหตุ;

()

កុសលនិងអកុសលដែលចែកជា ៣ យ៉ាង ដែលបានសន្សំទុកហើយក្នុងភពមុន តាមសមគួរ តើមិនមែនជាហេតុនៃវិបាកចិត្តក្នុងបវត្តិកាលនៃភពទាំង ៣ ក្រៅអំពីបដិសន្ធិទេឬអ្វី? គឺពិតជាហេតុ។

๑๓.

១៣.

สมุทยมย กามรูปปากาสติ ปฏิสนฺธิ ปวตฺติยํ ภวนฺตี,สก สก ภวนาม รูปเหตุวิวิธ นิทานวเสน จานุรูปํ, ()

វិបាកក្នុងកាមភពនិងរូបភព ដែលកើតឡើងអំពីហេតុ កាលបើមានបដិសន្ធិ តែងមានក្នុងបវត្តិកាល ជាហេតុនៃនាមនិងរូបក្នុងភពរបស់ខ្លួនៗ ទៅតាមអំណាចនៃហេតុផ្សេងៗ និងតាមសមគួរ។

๑๔.

១៤.

ตถริว จตุโร อรูปปากาสกสกภุมิกนามปจฺจยาว,สมุปจิต มนํ อสญฺญสตฺเตนภวติกึก ภุวิ รูปมตฺตเหตุ;

()

ដូចគ្នានោះដែរ អរូបវិបាកទាំង ៤ តែងជាបច្ច័យនៃនាមក្នុងភូមិរបស់ខ្លួនៗ ឯចិត្តដែលបានសន្សំទុកហើយក្នុងអសញ្ញសត្វភព តើមិនមែនជាហេតុនៃរូបសុទ្ធសាធក្នុងភពនោះទេឬអ្វី? គឺពិតជាហេតុ។

๑๕.

១៥.

ตทุภย มวิปาก จิตฺตโตปิปภวติ ตีสุภเวสุ จา’นุ รูปํ,สุคติ ทุคติยํ ปทํหิ กาเมภวติ สฬายตนสฺส นาม รูปํ;

()

នាមនិងរូបទាំងពីរនោះ ទោះបីកើតចាកអវិបាកចិត្តក៏តែងកើតឡើងក្នុងភពទាំង ៣ តាមសមគួរ ក្នុងកាមភពដែលជាទីទៅកាន់សុគតិនិងទុគ្គតិ នាមនិងរូបតែងជាហេតុនៃសឡាយតនៈ។

๑๖.

១៦.

ภวติ ปทก มสญฺญิ วชฺชรูป-ภุวิ ติวิธายตนสฺส นาม รูปํ,หวติ สมุทโย ภเว อรูเปสุขุม มนายตนสฺส นาม มตฺตํ;

()

ក្នុងរូបភព វៀរលែងតែអសញ្ញសត្វចេញ នាមនិងរូបតែងជាហេតុនៃអាយតនៈ ៣ យ៉ាង ឯក្នុងអរូបភព ការកើតឡើងនៃនាមសុទ្ធសាធ តែងជាហេតុនៃមនាយតនៈដ៏ល្អិត។

๑๗.

១៧.

อิติ ติวิธภเว ภวนฺติ ตํ ตํ-ภว ปภวายตนาติ ผสฺสเหตุ,ตถริว กมโต ภวานุ รูปํติวิธภเวสุ ฉผสฺสเวทเนชา;

()

ក្នុងភពទាំង ៣ យ៉ាងនេះ អាយតនៈទាំងឡាយដែលកើតឡើងក្នុងភពនោះៗ តែងជាហេតុនៃផស្សៈ ដូចគ្នានោះដែរ ផស្សៈទាំង ៦ ក្នុងភពទាំង ៣ តែងជាហេតុនាំឲ្យកើតវេទនា តាមលំដាប់ និងតាមសមគួរដល់ភព។

๑๘.

១៨.

วิวิธ ภวคติฏฺฐิตีสุ ตํ ตํฉฏิต ชฏา คหณสฺส เหตุ โหติ,ปุนรุภย ภวสฺส ทฬฺหคาโห,ภวติ ภโวติภวมฺหิ เหตุชาตฺยา;

()

ក្នុងភព គតិ និងវិញ្ញាណដ្ឋិតិផ្សេងៗ វេទនានោះៗ តែងជាហេតុនៃសេចក្តីប្រាថ្នាដែលជំពាក់ជំពិនគឺតណ្ហា ម្យ៉ាងទៀត ការប្រកាន់មាំគឺឧបាទាន តែងជាហេតុនៃភព ឯភពតែងជាហេតុនៃជាតិក្នុងភពថ្មី។

๑๙.

១៩.

ติวิธ ภวุ’ปปตฺติชาติเรสาภวติ ชรามรณาทิ ทุกฺข เหตุ,สกลกสิรุปทฺทวา’สวานํสมุทยเหตุตโตสิยา อวิชฺชา;

()

ជាតិគឺការកើតឡើងក្នុងភពទាំង ៣ នេះ តែងជាហេតុនៃទុក្ខមានជរានិងមរណៈជាដើម ព្រោះហេតុនោះ អវិជ្ជា ក៏គប្បីជាហេតុនាំឲ្យកើតឡើងនូវឧបទ្រព ទុក្ខលំបាក និងអាសវៈទាំងពួង។

๒๐.

២០.

ถิรคหณวเสน โยหิ โกจิสุจริต ทุจฺจริตํจเรยฺย ตสฺส,สุคติ ทุคติ คามิ กมฺมเมตฺถกถยติ กมฺมภโว’ติ กมฺมวาที;

()

បុគ្គលណាទោះបីម្នាក់ តែងប្រព្រឹត្តនូវសុចរិតឬទុច្ចរិត ដោយអំណាចនៃការប្រកាន់មាំ កម្មដែលនាំទៅកាន់សុគតិនិងទុគ្គតិរបស់បុគ្គលនោះ ព្រះសាស្តាអ្នកពោលនូវកម្ម តែងត្រាស់ហៅក្នុងទីនេះថា កម្មភព។

๒๑.

២១.

วิจิตุปจิต กมฺมสตฺติชาตาวทตุปปตฺติ ภโว’ติ ปญฺจขนฺธา,ตทภิชนน มาหชาติ เตสํจุติจวนํ ปริปากตาชรา’ติ;

()

ព្រះសាស្តាតែងត្រាស់ហៅបញ្ចក្ខន្ធដែលកើតអំពីកម្លាំងនៃកម្មដ៏វិចិត្រដែលបានសន្សំទុកហើយថា ឧបបត្តិភព ការកើតឡើងនៃខន្ធទាំងនោះ ហៅថា ជាតិ ការចាស់ជរានៃខន្ធទាំងនោះ ហៅថា ជរា ការច្យុតរលត់ទៅ ហៅថា មរណៈ។

๒๒.

២២.

ปหวผลปพนฺธโต ฐีตานํสรสคภีรปฏิจฺจ สมฺภวานํ,กยิรติ วิสทาย ยาย ธมฺม–ฐิติมตินามธิยา ปริคฺคหํสา;

()

ការកំណត់ដឹងនូវបដិច្ចសមុប្បាទធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដែលស្ថិតនៅដោយការតភ្ជាប់គ្នានៃហេតុនិងផល តែងត្រូវបានធ្វើឡើងដោយបញ្ញាដ៏ច្បាស់លាស់ណា ដែលមានឈ្មោះថា ធម្មដ្ឋិតិញាណ។

๒๓.

២៣.

อิธปน จตุโรสิยุํสมาสาปุริมภโว’ทย โมห กมฺมเมโก,ภวติหนภวจิตฺตนาม รูปา-ยตน ฉ ผสฺส ฉ เวทนาติ เจโก;

()

ក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទនេះ គប្បីមានសង្ខេប ៤ យ៉ាង គឺ៖ អវិជ្ជានិងកម្មដែលកើតឡើងក្នុងភពមុន ជាសង្ខេបទី ១, បដិសន្ធិចិត្ត នាមរូប អាយតនៈ ផស្សៈ និងវេទនាក្នុងភពបច្ចុប្បន្ននេះ ជាសង្ខេបទី ២។

๒๔.

២៤.

อปิ ภวติ ภโว นิกนฺติ คาโหชนน ชรามรณํ อนาคเต’โก,ปภว ผลวเสน สมฺภวานํอิติ จตุ สงฺขิปนํ สิยาติยทฺธํ;

()

មួយទៀត តណ្ហា ឧបាទាន និងភពក្នុងបច្ចុប្បន្ន ជាសង្ខេបទី ៣, ជាតិ ជរានិងមរណៈក្នុងអនាគត ជាសង្ខេបទី ៤, ការសង្ខេប ៤ យ៉ាងក្នុងកាលទាំង ៣ នេះ គប្បីមានដោយអំណាចនៃហេតុនិងផលនៃធម៌ទាំងឡាយដែលកើតឡើង។

๒๕.

២៥.

อิธ ยถริว’ตีตเหตุปญฺจอภิรติคาหภเวหิ กมฺมโมหา,ตถริว สห โมหกมฺมุนาปิอภิรติคาหภวา อิทานิ เหตู;

()

ក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទនេះ ហេតុក្នុងអតីតកាល ៥ យ៉ាង គឺកម្ម និងមោហៈ ព្រមទាំងតណ្ហា ឧបាទាន និងភព យ៉ាងណា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ហេតុទាំងឡាយគឺតណ្ហា ឧបាទាន និងភព ព្រមទាំងមោហៈនិងកម្ម ក៏យ៉ាងនោះដែរ។

๒๖.

២៦.

นภวติ ผลปญฺจกํ กิเมต-รหิปฏิสนฺธิก มนาทิปญฺจ ธมฺมา,ภวติ ผขลมนาคเต ตเถวชนน ชรามรณาทิ ปญฺจ ธมฺมา;

()

ផល ៥ យ៉ាង មានបដិសន្ធិចិត្តជាដើមក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ តើមិនមានទេឬអ្វី? គឺមាន ដូចគ្នានោះដែរ ផលក្នុងអនាគតកាល ក៏មានធម៌ ៥ យ៉ាង មានជាតិ ជរានិងមរណៈជាដើម យ៉ាងនោះដែរ។

๒๗.

២៧.

ภวติ ภวุปปตฺติย’นฺตเร’โกอภิรติ เวทยิตาน มนฺตเร’โก,ตถริว จิตเจตนามนานํอิติ ภวจกฺกติสนฺธโย ภวนฺติ;

()

គ្រឿងតភ្ជាប់ក្នុងភវចក្រ តែងមាន ៣ គឺ៖ គ្រឿងតភ្ជាប់មួយក្នុងចន្លោះនៃកម្មភពនិងឧបបត្តិភព, គ្រឿងតភ្ជាប់មួយក្នុងចន្លោះនៃវេទនានិងតណ្ហា, និងគ្រឿងតភ្ជាប់មួយក្នុងចន្លោះនៃចេតនានិងបដិសន្ធិចិត្ត។

๒๘.

២៨.

สุวิสทมติวีสตา’ กตารํส’ติปริวฏฺฏ ติสนฺธิกํ ติยทฺธํ,ตทวคมิยตาย ธาตุ ธมฺม-ฏฺฐิติมติยา จตุสงฺคหํ ทฺวิมูลํ;

()

បុគ្គលគប្បីដឹងនូវភវចក្រនោះ ដែលមានអាការៈ ២០ មានការវិលវល់ មានសន្ធិ ៣ មានកាល ៣ មានសង្ខេប ៤ និងមានឫសគល់ ២ ដោយធម្មដ្ឋិតិញាណដ៏មានប្រាជ្ញាដ៏ច្បាស់លាស់បំផុត។

๒๙.

២៩.

หนิวิภนิ ชคตฺตเย ภวนฺต-ภวรถ จกฺกสมปฺปิตาขิลาเร,อิติปิ ภควโต พุธาหิคีโตภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវកាំទាំងឡាយមិនមានសេសសល់ ដែលប្រគល់ឲ្យហើយដល់កង់នៃរថគឺភពដ៏វិលវល់ក្នុងត្រៃលោក ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយតែងតែសរសើរ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๓๐.

៣០.

ภควติ อุทิเต มหานุภาโวตมหิมเหยฺย ภุสํ สเทวโลโก,ตทหิมหิ กทาวิ เนรุ มตฺต-มณิรตนาวลิยา สหมฺปตีปิ;

()

កាលបើព្រះភគវាទ្រង់ឧប្បត្តិឡើងហើយ លោកព្រមទាំងទេវតាដែលមានអានុភាពធំ តែងបូជាយ៉ាងខ្លាំងក្លា សូម្បីតែព្រះសហម្បតីព្រហ្ម ក៏ធ្លាប់បានបូជាចំពោះព្រះអង្គដោយកម្រងកែវមណីដ៏មានទំហំប៉ុនភ្នំព្រះសុមេរុដែរ។

๓๑.

៣១.

ปจุรสุรนรา พลานุรูปํยมภิมหึสุ อนาถ ปิณฺฑิโกปิ,คหปติ ตมุปาสิกาวิสาขาสปริส โกสลพิมฺพิสารภูปา;

()

ទេវតានិងមនុស្សទាំងឡាយជាច្រើន ព្រមទាំងអនាថបិណ្ឌិកគហបតី វិសាខាឧបាសិកា ព្រះបាទកោសល និងព្រះបាទពិម្ពិសារ ព្រមទាំងបរិវារ តែងបានបូជាចំពោះព្រះភគវាអង្គនោះ តាមកម្លាំងរបស់ខ្លួនៗ។

๓๒.

៣២.

ภควติ ปรินิพฺพุเต อโสก-วหยธรณีปติ ทีปจกฺกวตฺติ,ทสพลมสมํ ปริจฺจชิตฺวาอภิมหิ ฉนฺนวุติปฺปมาณโกฏี;

()

កាលបើព្រះភគវាទ្រង់បរិនិព្វានហើយ ព្រះរាជាទ្រង់ព្រះនាមថា អសោក ជាចក្រពត្តិក្នុងទ្វីប ទ្រង់បានបរិច្ចាគទ្រព្យចំនួន ៩៦ កោដិ ហើយបូជាចំពោះព្រះទសពលដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន។

๓๓.

៣៣.

อคณิต วิภวํ ปริจฺจฉิตฺวาอิหรตนาวลิ เจติยํ วิธาย,สุรนรสรณสฺส ธาตุเทหํนรปติมานยิ ทุฏฺฐคามินี’ปิ;

()

សូម្បីតែព្រះរាជាទ្រង់ព្រះនាមថា ទុដ្ឋគាមិនី ក៏ទ្រង់បានបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិដ៏រាប់មិនអស់ ហើយកសាងនូវរតនវាលិចេតិយ បូជាចំពោះព្រះសារីរិកធាតុនៃព្រះសាស្តាជាទីពឹងនៃទេវតានិងមនុស្សទាំងឡាយ។

๓๔.

៣៤.

ทสพลมภิปูชยึสุ ปูชา-วิธิพหุมานน ภาชนํ ตทญฺเญ,อิติชน มหนีย จีวราที-จตุวิธปจฺจย ปูชนาก วิเสสํ;

()

ជនទាំងឡាយដទៃទៀត តែងបានបូជាចំពោះព្រះទសពល ដែលជាភាជនៈទទួលនូវការគោរពកោតក្រែង ដោយវិធីនៃការបូជាផ្សេងៗ មានការបូជាដោយបច្ច័យ ៤ មានចីវរជាដើម ដ៏ជាទីគួរបូជានៃជនទាំងឡាយ។

๓๕.

៣៥.

คุณชลธิ ยทคฺค ทกฺขิเณยฺโยอรหติ จาหุณ ปาหุณา รหสฺส,อิติปิ ภควโต กวิปฺป สตฺโถภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា ទ្រង់ជាមហាសមុទ្រនៃព្រះគុណ ជាទក្ខិណេយ្យបុគ្គលដ៏ប្រសើរបំផុត គួរទទួលនូវអាហុនេយ្យទាន និងបាហុនេយ្យទាន សូម្បីក្នុងទីកំបាំង ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលកវីទាំងឡាយតែងតែសរសើរ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๓๖.

៣៦.

อิธปรมนิปจฺจการ คิทฺธาสมณก ภุสุรกา วิภาวิมานี,รหสิ อกุสลํ สิโลกกามาน กิมสิโลกภเยน สญฺจินนฺติ;

()

ក្នុងលោកនេះ ពួកសមណៈនិងព្រាហ្មណ៍ខ្លះ ជាអ្នកជាប់ជំពាក់ក្នុងលាភសក្ការៈ មានមានះដោយសំអាងថាខ្លួនជាអ្នកប្រាជ្ញ ប្រាថ្នានូវកិត្តិយស តើមិនសន្សំទុកនូវអកុសលកម្មក្នុងទីកំបាំង ព្រោះខ្លាចបាត់បង់កិត្តិយសទេឬអ្វី? គឺពិតជាសន្សំទុក។

๓๗.

៣៧.

นจกรหจิ กิญฺจิเทว ปาปํกยิรติ เรสรโหปิปาปภีรู,อิติปิ ภควโต รหาปคสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ចំណែកឯព្រះភគវា ទ្រង់ជាអ្នកខ្លាចបាប មិនដែលធ្វើនូវបាបកម្មណាមួយឡើយ សូម្បីក្នុងទីកំបាំង ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលទ្រង់ឆ្ងាយចាកការធ្វើបាបក្នុងទីកំបាំង តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๓๘.

៣៨.

อนุปสมิต ราคโทส โมหาถิรมนภาวิต กายจิตฺต ปญฺญา,อริยปฏิปทาย เย วิปนฺนาอนริย ธมฺมจรา นราธมาเต;

()

ជនទាំងឡាយណា មានរាគៈ ទោសៈ និងមោហៈមិនទាន់ស្ងប់រំងាប់ មានកាយ ចិត្ត និងបញ្ញាមិនទាន់បានអប់រំឲ្យមាំមួន ជាអ្នកវិនាសចាកអរិយបដិបទា ប្រព្រឹត្តនូវអនរិយធម៌ ជនទាំងឡាយនោះឈ្មោះថាជាមនុស្សថោកទាប។

๓๙.

៣៩.

สุคหิต สุคตารหทฺธชนฺตาชินมนุพนฺธิย สนฺติเกก วราปิ,อิติปิ ภควโต ภวนฺติ ทุเรภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส ()

ជនទាំងឡាយនោះ ទោះបីជាអ្នកកាន់យកនូវទង់ជ័យនៃព្រះសុគតគឺស្បង់ចីវរ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទោះបីដើរតាមក្រោយព្រះជិនស្រីក្នុងទីជិតបង្កើយក៏ដោយ ក៏ឈ្មោះថាស្ថិតនៅឆ្ងាយចាកព្រះភគវាឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๐.

៤០.

ตถริว สุวิทุร ภาวมาปมุนิรปิเตหินิหีน ปุคฺคเลหิ,อิติปิ ภควโต สตมฺป สตฺโถภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

ก ()

ដូចគ្នានោះដែរ ព្រះមុនីក៏ទ្រង់ស្ថិតនៅឆ្ងាយបំផុតចាកបុគ្គលថោកទាបទាំងឡាយនោះ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលសប្បុរសទាំងឡាយតែងតែសរសើរ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๑.

៤១.

วิหต สกลสํกิเลส ธมฺมาสตต สุภาวิต กาย จิตฺตปญฺญา,อริยปฏิปทํ ปปูรการีอนริยธมฺมปถารกาก สุธีรา;

()

ពួកជនអ្នកមានប្រាជ្ញាស្មារតីដ៏មាំមួនណា បានកម្ចាត់បង់នូវធម៌គ្រឿងសៅហ្មងទាំងពួង មានកាយ ចិត្ត និងបញ្ញាបានអប់រំល្អហើយជានិច្ច ជាអ្នកធ្វើឲ្យពេញលេញនូវអរិយបដិបទា ស្ថិតនៅឆ្ងាយចាកផ្លូវនៃអនរិយធម៌។

๔๒.

៤២.

สตทสสต โยชเนหิ ทูเรยทิวิหรนฺติ ชินสฺส อารกาเต,อิติปิ ภควโต น ตาว ทูเรภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ជនទាំងឡាយនោះ ទោះបីជារស់នៅក្នុងទីឆ្ងាយដាច់ស្រយាលអស់រាប់ពាន់យោជន៍ចាកព្រះជិនស្រីក៏ដោយ ក៏ឈ្មោះថាមិនស្ថិតនៅឆ្ងាយចាកព្រះភគវាឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๓.

៤៣.

ตถริว อวิทูร ภาวมาปมุนิรปิ สปฺปุริสาน มีทิสานํ,อิติปิ ภควโต ภวนฺตคสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ដូចគ្នានោះដែរ ព្រះមុនីក៏ទ្រង់ស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយចាកសប្បុរសទាំងឡាយមានសភាពដូច្នោះឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃភព តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๔.

៤៤.

พุธ ชน รหิตพฺพ ปาปธมฺมาปวูรมนตฺถกราก รหาวทนฺติ,อิติปิ ภควโต รหา น ยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติ โฆโส;

()

ពួកអ្នកប្រាជ្ញតែងពោលថា បាបធម៌ទាំងឡាយដែលគួរលះបង់ ដែលធ្វើនូវសេចក្តីវិនាសដ៏ច្រើន ឈ្មោះថា «រហៈ» ព្រះភគវាអង្គណា មិនមាននូវធម៌ដែលគួរលះបង់នោះឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๕.

៤៥.

ครหิย รหิตพฺพตา’ริเยหิปรมปุถุชฺชน ปุคฺคเลหิ ยสฺมา,อิติปิ ภควโต นจ’ตฺถิ’มสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រោះថាសភាវៈដែលគួរតិះដៀលនិងគួរលះបង់ដោយព្រះអរិយបុគ្គលទាំងឡាយ តែងមានដល់បុគ្គលជាបុថុជ្ជនដ៏ក្រៃលែង តែសភាវៈនោះមិនមានដល់ព្រះភគវាអង្គនេះឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๖.

៤៦.

อปิจ ภควตา นเตกทาจิวิครหิยา รหิตพฺพกา ภวนฺติ,อิติปิ ภควโต รหานยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

មួយវិញទៀត ធម៌ទាំងឡាយដែលគួរតិះដៀលនិងគួរលះបង់ មិនដែលធ្លាប់មានដល់ព្រះភគវាឡើយ ព្រោះព្រះភគវាមិនមាននូវធម៌ដែលគួរលះបង់នោះឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๗.

៤៧.

คมน มิหรโหติ วุจฺจเต ตํติภวปริพฺภมณํ รโห น ยสฺส,อิติปิ ภควโต คตสฺส ปารํภุวิ วิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ក្នុងទីនេះ ការអន្ទោលទៅក្នុងត្រៃភព តែងត្រូវបានហៅថា «រហៈ» ព្រះភគវាអង្គណា មិនមានការអន្ទោលទៅនោះឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលទ្រង់ដល់នូវត្រើយ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๔๘.

៤៨.

นิรติสย’ธิสีลจิตฺตปญฺโญปรม วิมุตฺติ วิมุตฺติ ญาณลาภี,อสนฺทิส คุณ ภาชโนก อเนโชอสมสโม อสโม อนุตฺตโร’ติ;

()

ព្រះភគវាអង្គណា មានអធិសីល អធិចិត្ត និងអធិបញ្ញាដ៏រកអ្វីលើសគ្មាន ទ្រង់បានសម្រេចនូវវិមុត្តិ និងវិមុត្តិញាណទស្សនៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ទ្រង់ជាភាជនៈនៃព្រះគុណដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន មិនមានសេចក្តីញាប់ញ័រ ទ្រង់ស្មើដោយព្រះពុទ្ធដែលរកបុគ្គលស្មើគ្មាន មិនមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម និងជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។

๔๙.

៤៩.

กุสลพล สมิทฺธรูปวาติวิวิธคุเณหิ สิยา ปสํ สิโย โย,อิติปิ ภควโต ปสํสิยสฺสภุวิวิสุโต อรหนฺติ กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះភគវាអង្គណា ជាបុគ្គលដែលគួរដល់ការសរសើរដោយព្រះគុណផ្សេងៗ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយកម្លាំងនៃកុសលធម៌ និងមានព្រះរូបកាយដ៏សមសួន ព្រោះហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវាអង្គនោះ ដែលជាទីគួរដល់ការសរសើរ តែងល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោក។

๕๐.

៥០.

อิมินา อิมินาปิ การเณนภควา โคตม โคตฺต เกตุภูโต,อรหํ อรหนฺติ กิตฺติราโวทกเตลํวตตาน สตฺตโลเก;

()

ព្រោះហេតុនេះ និងព្រោះហេតុនេះឯង ព្រះភគវាដែលជាទង់ជ័យនៃគោតមគោត្រ ទ្រង់ព្រះនាមថា «អរហំ» សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «អរហំ» របស់ព្រះអង្គ តែងផ្សព្វផ្សាយទៅក្នុងសត្វលោក ដូចជាប្រេងដែលធ្លាក់ចុះទៅលើទឹកដូច្នោះឯង។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต อรหนฺตินามปญฺญตฺติยาอภิเธย ปริทีโป เอกูนวีสติโมก สคฺโค.

សព្វគ្រប់ដោយប្រការដូច្នេះ សរុបសេចក្តីពន្យល់អំពីអត្ថន័យនៃព្រះនាមបញ្ញត្តិថា «អរហំ» របស់ព្រះភគវា ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុទ្រង់ព្រះនាមថា មេធានន្ទ ដ៏ជាហេតុញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតឡើងក្នុងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួង គឺជាសគ្គៈទី ១៩ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

สมฺมา สามํ สพฺพธมฺมาน มทฺธาพุทฺธตฺตา ปญฺญานุภาเวน ตสฺส,สมฺมา สมฺพุทฺโธติ อพฺภุคฺคตายอาสิกิตฺยา(สาลินี) โลก ธาตุ;

()

ព្រោះតែព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវធម៌ទាំងពួងដោយត្រឹមត្រូវ និងដោយព្រះអង្គឯង ពិតប្រាកដណាស់ ដោយអានុភាពនៃព្រះបញ្ញារបស់ព្រះអង្គ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទថា «សម្មាសម្ពុទ្ធ» ក៏ល្បីល្បាញខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងលោកធាតុទាំងមូល។

๒.

២.

โย จา ภิญฺเญยฺเย ปริญฺเญยฺย ธมฺเมภาเวตพฺเพ สจฺฉิกาตพฺพ ธมฺเม,สมฺมาสามํ พุชฺฌิ ตสฺมาส พุทฺโธสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រះភគវាអង្គណា ទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយត្រឹមត្រូវនិងដោយព្រះអង្គឯង នូវធម៌ដែលគួរដឹងច្បាស់ ធម៌ដែលគួរកំណត់ដឹង ធម៌ដែលគួរចម្រើន និងធម៌ដែលគួរធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «ព្រះពុទ្ធ» ល្បីល្បាញក្នុងលោកថា «សម្មាសម្ពុទ្ធ»។

๓.

៣.

ตตฺรา’ภิญฺเญยฺยา จตุสฺสจฺจ เมวทุกฺขํ สจฺจํ โข ปริญฺเญยฺย ธมฺมา,ภาเวตพฺพา มคฺค สจฺจํ นิโรธ-สจฺจํ ตจฺฉํ สจฺฉิกา ตพฺพ ธมฺมา;

()

ក្នុងធម៌ទាំងនោះ ធម៌ដែលគួរដឹងច្បាស់ គឺអរិយសច្ចៈទាំង ៤ នោះឯង ឯទុក្ខសច្ចៈ គឺជាធម៌ដែលគួរកំណត់ដឹង មគ្គសច្ចៈ គឺជាធម៌ដែលគួរចម្រើន ឯនិរោធសច្ចៈដ៏ពិតប្រាកដ គឺជាធម៌ដែលគួរធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់។

๔.

៤.

ตณฺหาปกฺเข สมฺภวํ ธมฺม ชาตํมคฺคานํวชฺฌํก ปหาตพฺพ ธมฺมา,สทฺธึ ชาตฺยาทีหิ ทุเกขหิ ปญฺจุ-ปาทานกฺขนฺธา สิยา ทุกฺข สจฺจํ;

()

ធម៌ទាំងឡាយដែលកើតឡើងក្នុងចំណែកនៃតណ្ហា ដែលជាធម៌ត្រូវកម្ចាត់បង់ដោយមគ្គទាំងឡាយ គឺជាធម៌ដែលគួរលះបង់ ឯឧបាទានក្ខន្ធទាំង ៥ ព្រមទាំងទុក្ខទាំងឡាយមានជាតិជាដើម គប្បីជាទុក្ខសច្ចៈ។

๕.

៥.

ยายํ ตณฺหา กาม ตณฺหาทิเภทาทุกฺขานํ สาเหตุ สจฺจํ ทฺวิติยํ,พนฺธานํ ยตฺราปฺย’ภาโว นิโรธ-สจฺจํ ยญฺจา คมฺม ตณฺหาย จาโค;

()

តណ្ហាណា ដែលចែកចេញជាកាមតណ្ហាជាដើម នេះជាហេតុនៃទុក្ខទាំងឡាយ ជាសច្ចៈទីពីរ (សមុទយសច្ចៈ) ម្យ៉ាងទៀត ធម្មជាតិណាជាទីអស់ទៅនៃចំណងទាំងឡាយ គឺការលះបង់ចោលនូវតណ្ហា ធម្មជាតិនោះជាសច្ចៈទីបី គឺនិរោធសច្ចៈ

๖.

៦.

สมฺมาทิฏฺฐาทฺยฏฺฐมคฺคงฺค ธมฺมานิพฺพานํ สมฺปาปกา มคฺค สจฺจํ,เตสํ ธมฺมานมฺปิ สมฺพุชฺฌินตฺตาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ធម៌ទាំងឡាយជាអង្គមគ្គទាំង ៨ មានសម្មាទិដ្ឋិជាដើម ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងសត្វឲ្យដល់នូវព្រះនិព្វាន ឈ្មោះថាមគ្គសច្ចៈ ព្រោះព្រះអង្គត្រាស់ដឹងនូវធម៌ទាំងឡាយនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๗.

៧.

จกฺเขว’ทํ ทุกฺขํ ตทุปฺปาท เหตุตณฺหา เนสานํ อภาโว นิโรโธ,มคฺโค โพธูปาย ปญฺญาติ ตสฺสเอวํ ปจฺเจกํ ปทํ โจทฺธริตฺวา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់លើកឡើងនូវបទនីមួយៗ យ៉ាងនេះថា ចក្ខុនេះជាទុក្ខ តណ្ហាជាហេតុឲ្យកើតឡើងនូវចក្ខុនោះ ការមិនមាននៃធម៌ទាំងពីរនោះជានិរោធ មគ្គគឺបញ្ញាជាឧបាយនៃសេចក្តីត្រាស់ដឹង

๘.

៨.

อาโรเปตฺวา สจฺจ ธมฺเมสุ สจฺจ-สนฺธาตา โย สจฺจทสฺสี ส พุทฺโธ,สมฺมา สามํ ติกฺขปญฺญาย พุชฺฌิสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រះអង្គទ្រង់លើកឡើងនូវធម៌ទាំងឡាយទុកក្នុងសច្ចៈ ទ្រង់ផ្សារភ្ជាប់នូវសច្ចៈ ទ្រង់ឃើញនូវសច្ចៈ ព្រះអង្គនោះឈ្មោះថាព្រះពុទ្ធ ព្រោះទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង ដោយព្រះប្រាជ្ញាញាណដ៏មុតមាំ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๙.

៩.

ฉนฺนํ ทฺวารานญฺจ ฉารมฺมณานํ,ฉนฺนํ จิตฺตานญฺจ ฉพฺเพท นานํ,ฉนฺนํ สญฺญานํ ฉ สญฺเจตนานํฉนฺนํ ผสฺสา นํ วิตกฺกาทิ กานํ;

()

ការលើកឡើងនូវធម៌ទាំងឡាយ នៃទ្វារទាំង ៦ អារម្មណ៍ទាំង ៦ វិញ្ញាណទាំង ៦ សញ្ញាទាំង ៦ សញ្ចេតនាទាំង ៦ ផស្សៈទាំង ៦ និងវិតក្កៈជាដើមទាំង ៦

๑๐.

១០.

เอวํ ฉนฺนํ รูป ตณฺหาทิกานํตณฺหากายานํ สมาโรปเณน,สมฺมา สามํ พุชฺฌิ สจฺเจสุ ตสฺมาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ដោយការលើកឡើងនូវកាយនៃតណ្ហាទាំង ៦ មានរូបតណ្ហាជាដើម យ៉ាងនេះ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង ក្នុងសច្ចធម៌ទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๑.

១១.

ปญฺจนฺนํ ขนฺธาน มฏฺฐารสนฺนํธาตูนํ จกฺขาทินํ พารสนฺนํ,สมฺมา สามํ พุชฺฌิตตฺตา สยมฺภุสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រោះព្រះអង្គជាស្វយម្ភូ ទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង នូវខន្ធទាំង ៥ ធាតុទាំង ១៨ និងអាយតនៈទាំង ១២ មានចក្ខុជាដើម ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๒.

១២.

รูปชฺฌานานํ จตุนฺนํ อรูป-ชฺฌานานญฺจานุสฺสตีนํ ทสนฺนํ,ขตฺติ สาการ’ปฺปมญฺญาสุภานํกมฺมฏฺฐานานํ นวนฺนํ ภวานํ;

()

ទ្រង់ត្រាស់ដឹង នូវរូបឈានទាំង ៤ អរូបឈានទាំង ៤ អនុសតិទាំង ១០ អប្បមញ្ញា អសុភកម្មដ្ឋាន និងភពទាំង ៩

๑๓.

១៣.

พุทฺธตฺตา สํสาร จกฺเก อวิชฺชา-ทฺยงฺคานํ สจฺเจสุจาโรปเณน,สมฺมาสามํ เอส นิสฺสงฺค ญาเณสมฺมา สมฺพุทฺโธ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រោះភាពជាព្រះពុទ្ធ ដោយការលើកឡើងនូវអង្គនៃភវចក្រមានអវិជ្ជាជាដើម ទៅក្នុងសច្ចធម៌ទាំងឡាយ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង ក្នុងញាណដ៏ឥតទើសទាល់ ព្រោះហេតុនោះ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๔.

១៤.

ปจฺจุปฺปนฺนานาคตาตีต ธมฺเมนิพฺพานํ นิสฺเสส ปณฺณตฺติ ธมฺเม,สามํ อพฺภญฺญาสฺย’นญฺโญป เทโสสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ដឹងច្បាស់ដោយព្រះអង្គឯង ឥតមានបុគ្គលដទៃណែនាំប្រដៅឡើយ នូវធម៌ទាំងឡាយជាបច្ចុប្បន្ន អនាគត និងអតីត ព្រមទាំងព្រះនិព្វាន និងបញ្ញត្តិធម៌ឥតមានសេសសល់ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๕.

១៥.

สพฺพํเญยฺยํ ตสฺส ญาณนฺติ กํหิญาณมฺเปวํ เญยฺย ธมฺมนฺติกํหิ,เญยฺยนฺตฏฺฐาโนมญาณสฺสลาภาสมฺมาสมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ញេយ្យធម៌ទាំងអស់ជាវិស័យនៃព្រះញាណរបស់ព្រះអង្គ ព្រះញាណក៏មានវិស័យផ្សាយទៅដល់ទីបំផុតនៃញេយ្យធម៌យ៉ាងនោះដែរ ព្រោះការបានសម្រេចនូវព្រះញាណដែលឋិតនៅក្នុងទីបំផុតនៃញេយ្យធម៌ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๖.

១៦.

กฺเลสานํ ยาวาสนาสตตีตายสทฺธึโยก สมฺโมหนิทฺทาย สมฺมา,สามํพุทฺโธ มคฺค ญาเณน ตสฺมาสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ โลเก;

()

ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង ដោយមគ្គញាណ ព្រមទាំងការលះបង់នូវកិលេសទាំងឡាយ ព្រមទាំងវាសនា និងសេចក្តីលង់លក់គឺមោហៈ ព្រោះហេតុនោះ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๗.

១៧.

สตฺตาธีโส ปารมีโจทิตตฺโตปลฺลงฺเกนาสชฺชโย โพธิมุเล,อมฺโภชํก ภานุปฺปหาก สงฺคเมนโสภคฺคปฺปตฺตํ ปพุทฺธํ’ว สามํ;

()

ព្រះអង្គជាម្ចាស់នៃសត្វលោក ដ៏មានព្រះហឫទ័យដែលបារមីទាំងឡាយដាស់តឿនហើយ ទ្រង់គង់លើរតនបល្ល័ង្កដែលសត្រូវផ្ចាញ់មិនបាន នាទៀបគល់ពោធិព្រឹក្ស ទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយព្រះអង្គឯង ដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយដោយការប៉ះពាល់នៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដល់នូវសេចក្តីល្អត្រកាល

๑๘.

១៨.

สามํ สมฺมา’นญฺญ สาธารณคฺค-มคฺโคภาเสนปฺปพุทฺโธ สมาโน,สมฺปตฺโต สพฺพญฺญุตาญาณ โสภํสมฺมา สมฺพุทฺโธติ วิขฺยาสิ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង ដោយពន្លឺនៃអរិយមគ្គដ៏ប្រសើរ ដែលមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃ ទ្រង់ដល់នូវសេចក្តីល្អត្រកាលនៃព្រះសព្វញ្ញុតញ្ញាណ ព្រោះហេតុនោះ ទើបទ្រង់ប្រាកដក្នុងលោកថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ

๑๙.

១៩.

เอวํ สพฺเพสํ ธมฺมานํสมฺมา สามํ พุทฺธตฺตา โส,สมฺมา สมฺพุทฺโธ พุทฺโธติสทฺโท โลเก อพฺภุคฺคญฺชิ;

()

ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវធម៌ទាំងពួង ដោយប្រពៃ ដោយព្រះអង្គឯង យ៉ាងនេះ ព្រះសព្ទថា «ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ» ឬ «ព្រះពុទ្ធ» ទើបល្បីខ្ចរខ្ចាយឡើងក្នុងលោក

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต กสมฺมาสมฺพุทฺโธติ นามปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป วีสติโม สคฺโค.

ចប់ សគ្គៈទី ២០ ឈ្មោះថា អភិធេយ្យបរិទីបនៈ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតឡើងដល់ហឫទ័យនៃកវីទាំងពួង ដែលព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទ រៀបរៀងឡើង ស្ដីអំពីការបញ្ញត្តិព្រះនាមរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា «ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ» ដោយប្រការដូច្នេះ។

ตํ โข ปน ภวนฺตํโคตมํ เอวํ กลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโตอิติปิ โส ภควา วิชฺชาจรณ สมฺปนฺโนติ;

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏ចម្រើននោះ ល្បីខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា «សូម្បីព្រោះហេតុនេះៗ ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ ទ្រង់បរិបូណ៌ដោយវិជ្ជា និងចរណៈ»

๑.

១.

สมฺปนฺนวิชฺชาจรเณ อวิชฺชา-ฆณนฺธการํ ภิทุโร ปวีโร,ราช วิชฺชาจรณุพฺภวายอุฬารกิตฺติสฺสิริยา กถํ ตํ;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកបំផ្លាញនូវងងឹតដ៏ក្រាស់គឺអវិជ្ជា ជាព្រះមហាវីរបុរស បរិបូណ៌ដោយវិជ្ជា និងចរណៈ តើព្រះអង្គទ្រង់ប្រកបដោយសិរីនៃកិត្តិសព្ទដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលកើតអំពីវិជ្ជា និងចរណៈដ៏ប្រសើរនោះ ដូចម្ដេច?

๒.

២.

อสงฺขกปฺเปปิ นิวุตฺถขนฺเธเปยฺยาลปาฬึ วิย ญาณคตฺยา,กณฺฐิรวสฺสุ’ปฺปตนํ ยเถวสงฺกิปฺป ขิปฺปํ วิสยาวลมฺพํ;

(๑)

ទោះបីជាខន្ធដែលធ្លាប់រស់នៅអស់អសង្ខេយ្យកប្បក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបបានដោយដំណើរនៃព្រះញាណ ដូចជាបាលីសង្ខេប (បេយ្យាលៈ) ទ្រង់កាន់យកនូវអារម្មណ៍បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូចជាការលោតផ្លោះនៃសត្វសីហៈ

๓.

៣.

สโร’ติสูโร สรภงฺคก สตฺถุ-ขิตฺโต สรวฺยมฺหิ วิรชฺฌเต กึเอวํ อติเตสุ ภวนฺตเรสุอสชฺชมานํ อวิรชฺฌมานํ;

()

ព្រួញដែលបាញ់ចេញដោយព្រះសាស្តាសរភង្គៈដ៏មានសេចក្តីខ្លហានក្រៃលែង តើនឹងឃ្លាតចាកផ្ទាំងស៊ីបដែរឬទេ? យ៉ាងណាមិញ ព្រះញាណរបស់ព្រះអង្គក្នុងភពទាំងឡាយដ៏ជាអតីត ក៏មិនទើសទាល់ មិនឃ្លាតចាកអារម្មណ៍ យ៉ាងនោះដែរ

๔.

៤.

ยถิจฺฉิตฏฺฐาน มติตขนฺธ-สงฺขาต มาหจฺจ ปวตฺตมานํ,ปุพฺเพนิวาสานุคตญฺหิ ญาณํอนญฺญสาธารณมาสิ ยสฺส;

()

ព្រះបុព្វេនិវាសានុស្សតិញាណរបស់ព្រះអង្គណា ដែលប្រព្រឹត្តទៅប៉ះចំខន្ធជាអតីតក្នុងទីកន្លែងដែលទ្រង់ប្រាថ្នា គឺជាញាណមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃឡើយ

๕.

៥.

ปหีณ’วิชฺชานุสโย ชิโน โสวิชฺชายุ’เปโต ปฐมาย ตาย,อิจฺจสฺส ทณฺฑาหตกํสปาติ-สทฺโทว สมฺปตฺถริ กิตฺติสทฺโท;

()

ព្រះជិនស្រីអង្គនោះ ទ្រង់លះបង់នូវអវិជ្ជានុស័យហើយ ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជាទីមួយនោះ ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គក៏ល្បីខ្ចរខ្ចាយទៅ ដូចជាសំឡេងនៃផែនលង្ហិនដែលគេវាយនឹងដំបង

๖.

៦.

หนีนปฺปณีตาทิ ปเภท วตฺเตอุปฺปชฺชมาเน จ นิรุชฺฌมาเน,สตฺเต ยถากมฺมุ’ปเค คตีสุปสาทจกฺขา’วิสเย จ รูเป;

()

ទ្រង់ឃើញនូវសត្វទាំងឡាយដែលថោកទាប និងឧត្តមជាដើម ដែលកំពុងចាកសិល្បៈ (ច្យុត) និងកំពុងកើតឡើង ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមយថាកម្មក្នុងគតិទាំងឡាយ និងរូបទាំងឡាយដែលមិនមែនជាវិស័យនៃចក្ខុធម្មតា

๗.

៧.

อนญฺญ สาธารณ ทิพฺพจกฺขุ-สงฺขาตญาเณน ปหสฺสเรน,ทิพฺเพน จา’โลก ปริคฺคเหนเยนา’หิชานาติ ชิโน อเนโช;

()

ដោយព្រះញាណដ៏រុងរឿងដែលហៅថា ទិព្វចក្ខុ មិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃ និងដោយការកាន់យកនូវពន្លឺទិព្វ ដែលព្រះជិនស្រីដ៏ឥតមានសេចក្តីញាប់ញ័រ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់

๘.

៨.

จุตุปปาตพฺพิสยาย สตฺถาวิชฺชายุ’เปโต ทุติยาย ตาย,อิจฺจสฺส สมฺปตฺถริ เหม ฆณฺฏา-ฏงฺการโฆโสริว กิตฺติโฆโส;

()

ព្រះសាស្តា ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជាទីពីរនោះ ដែលមានវិស័យក្នុងចុតូបបាតៈ (ការច្យុតនិងការកើត) ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គក៏ល្បីខ្ចរខ្ចាយទៅ ដូចជាសំឡេងរោទិ៍នៃកណ្ដឹងមាស

๙.

៩.

ทุกฺขญฺจ ทุกฺขปฺปภโว นิโรโธมคฺโค จ ทุกฺขสฺส นิโรธโก’ติ,จตฺตาริ สจฺจานิ ยถาสภาวํปเวทิ ญาเณน สยมฺภุ เยน;

()

ទុក្ខ ហេតុឲ្យកើតទុក្ខ ការរលត់ទុក្ខ និងមគ្គជាគ្រឿងរលត់ទុក្ខ ព្រះស្វយម្ភូទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវអរិយសច្ចទាំង ៤ នេះ តាមសភាវៈពិត ដោយព្រះញាណណា

๑๐.

១០.

เยจา’สวา อาสวสมฺภโว โยเตสํ ขโย ยวา’สวนาสุปาโย,ตํ สพฺพมญฺญาสิ สยมฺภุ ญาณ-พเลน เยนา’สว วิปฺปมุตฺโต;

()

អាសវៈទាំងឡាយណា ហេតុបង្កើតឡើងនូវអាសវៈណា សេចក្តីអស់ទៅនៃអាសវៈទាំងនោះ និងឧបាយជាគ្រឿងរលត់ទៅនៃអាសវៈទាំងនោះ ព្រះស្វយម្ភូទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវធម៌ទាំងអស់នោះ ដោយកម្លាំងនៃព្រះញាណណា ដែលជាហេតុឲ្យព្រះអង្គរួចផុតចាកអាសវៈ

๑๑.

១១.

ขีณ’ติ ชาตี วุสิต’นฺติ เสฏฺฐ-จริยํ กตํ’ตี กรณิย มทฺธา,นจา’ปรนฺตฺเย’ว มนนฺตญาโณญาเณน’ภิญฺญาย วิหาสิ เยน;

()

ជាតិអស់ហើយ ព្រហ្មចរិយធម៌ដ៏ប្រសើរ ព្រះអង្គបានប្រព្រឹត្តចប់ហើយ កិច្ចដែលគួរធ្វើ ព្រះអង្គបានធ្វើរួចហើយ កិច្ចដទៃទៀតដើម្បីភពនេះមិនមានឡើយ ព្រះអង្គដ៏មានព្រះញាណរកទីបំផុតគ្មាន ទ្រង់ដឹងច្បាស់ដោយព្រះញាណណា ហើយទ្រង់គង់នៅ

๑๒.

១២.

สยมฺภุ สพฺพาสว สงฺขยายวิชฺชายุเปโต ตติยาย ตาย,อิจฺจสฺส วิปฺผารคหีรเตริ-ราโว’ว สมฺปตฺถริ กิตฺติราโว;

()

ព្រះស្វយម្ភូ ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជាទីបីនោះ ដើម្បីសេចក្តីអស់ទៅនៃអាសវៈទាំងពួង ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គក៏ល្បីខ្ចរខ្ចាយទៅ ដូចជាសំឡេងស្គរធំដ៏លាន់ឮជ្រៅ

๑๓.

១៣.

วิชฺชาหิเหฏฺฐา คทิตาหิ ตีหิสมงกฺคิ ภุตสฺส ตถาคตสฺส,ตทุพฺภวํ กิตฺติ สรีร พิมฺพํสตํมโนทปฺปณคํ วิภาติ;

()

កិត្តិសព្ទដែលកើតអំពីវិជ្ជាទាំង ៣ ដែលពោលមកខាងលើនេះ របស់ព្រះតថាគតដ៏ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយវិជ្ជា តែងរុងរឿងចាំងចូលទៅក្នុងកញ្ចក់គឺចិត្តរបស់សប្បុរសទាំងឡាយ

๑๔.

១៤.

จาตุมฺมหาภูติกรูปิโก ยํมาตาปิตุนฺนํ กรชมฺหิ ชาโต,โย ภตฺตกุมฺมาสหโตปิ กาโยอนิจฺจวิทฺธํสนเภท ธมฺโม;

()

កាយនេះឯង ដែលមានរូបកើតអំពីមហាភូតរូបទាំង ៤ ដែលកើតអំពីទឹកកាមរបស់មាតាបិតា ដែលចិញ្ចឹមដោយបាយ និងនំកុម្មាស មានសភាវៈមិនទៀង ត្រូវបំផ្លាញ និងបែកធ្លាយជាធម្មតា

๑๕.

១៥.

ปริตฺตกามาวจรมฺหิ ภุโต-ปาทาย เภทมฺหิ ตทตฺตภาเว,ยํ นิสฺสิตํ เวทยิตตฺต สญฺญา-สงฺขาร วิญฺญาณ ปเภทนามํ;

()

និងនាមធម៌ដែលចែកចេញជាវេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ដែលអាស្រ័យនូវអត្តភាពនោះ ដែលកើតក្នុងកាមាវចរភូមិដ៏តូចឆ្មារ ដែលជាគ្រឿងអាស្រ័យនៃឧបាទាយរូប

๑๖.

១៦.

โย วิปฺปสนฺโน มณิวํส วณฺโณตตฺราวุตํ สุตฺตมิวกฺขิมา ตํ,ญาณกฺขินารูป มเวกฺขิ เยนสจกฺขุมา ตตฺรสิตญฺจ นามํ;

()

ព្រះអង្គដ៏មានចក្ខុ ទ្រង់ក្រឡេកមើលនូវរូបនោះ និងនាមដែលអាស្រ័យនៅក្នុងរូបនោះ ដោយព្រះញាណចក្ខុ ដូចជាបុគ្គលមានភ្នែកមើលឃើញនូវកែវមណីដ៏ថ្លាឆ្វង់ ដែលគេដោតអំបោះទុកក្នុងកែវនោះ

๑๗.

១៧.

สีตาทินา รุปฺปณลกฺขณนฺติรูปญฺจ นามํ นติลกฺขณนฺติ,ตทุตฺตรึ เวทกการโก วาอตฺตาตฺตภาวี ปรมตฺถโต น;

()

រូបមានលក្ខណៈរងក្ដៅត្រជាក់ជាដើម ឯនាមមានលក្ខណៈបង្ោនទៅរកអារម្មណ៍ ក្រៅពីធម៌ទាំងពីរនេះទៅ ដោយបរមត្ថមិនមានអ្នកសោយ ឬអ្នកធ្វើ មិនមានខ្លួនប្រាណ ឬម្ចាស់នៃខ្លួនប្រាណឡើយ

๑๘.

១៨.

อญฺโญญฺญสมฺพนฺธวเสน ยนฺตีนาปงฺคุลนฺธา ปุถเคว ยนฺติ,ตถา’ญฺญมญฺโญ’ปนิธาย นาม-รูปานิ วตฺตนฺติ’ห โนวิสุนฺติ;

()

នាមនិងរូបតែងប្រព្រឹត្តទៅដោយអាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចជាមនុស្សខ្វិននិងមនុស្សខ្វាក់ ដែលមិនអាចដើរទៅដោយខ្លួនឯងបានឡើយ យ៉ាងណាមិញ នាមនិងរូបក្នុងលោកនេះ តែងប្រព្រឹត្តទៅដោយអាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក មិនមែនដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឡើយ

๑๙.

១៩.

ววตฺถยนฺตสฺสิ’ติ นามรูปํนิสฺสตฺตนิชฺชิวสภาว มสฺส,ยา ทิฏฺฐิ ทุทฺทิฏฺฐิวิโสธเนนสมุฏฺฐิตา ทิฏฺฐิ วิสุทฺธิสงฺขา;

()

កាលបើព្រះអង្គកំណត់ដឹងនូវនាមនិងរូបថាជាសភាវៈមិនមែនសត្វ មិនមែនជីវិត យ៉ាងនេះ សេចក្តីយល់ឃើញដែលហៅថា ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ ក៏កើតឡើងដោយការជម្រះនូវមិច្ឆាទិដ្ឋិឲ្យស្អាត

๒๐.

២០.

อวิชฺชุ’ปาทานนิกนฺติกมฺม-เหตุพฺภวํ รูปมรูปมาโท,ปกวตฺติยํ เหตุจตูหิ รูปํวตฺถาทิเหตุปฺปภว’นฺติ นามํ;

()

ក្នុងកាលដំបូង រូបនិងអរូបកើតឡើងព្រោះហេតុគឺអវិជ្ជា ឧបាទាន តណ្ហា និងកម្ម ក្នុងកាលប្រព្រឹត្តទៅ រូបកើតឡើងព្រោះហេតុ ៤ យ៉ាង ឯនាមកើតឡើងព្រោះហេតុមានវត្ថុជាដើម

๒๑.

២១.

สพฺพตฺถ สพฺเพสุ สทา สโม นนา’เหตุกํ เตน นนิจฺจเหตุ,เอวํ ตทุปฺปาทก ปจฺจยานํปริคฺคหํ ยาย ธิยา อกาสิ;

()

ធម៌នោះមិនមែនដូចគ្នាគ្រប់កាលគ្រប់វេលាក្នុងធម៌ទាំងពួងឡើយ ព្រោះហេតុនោះ វាមិនមែនកើតឡើងដោយគ្មានហេតុ ឬកើតអំពីហេតុដែលមិនទៀងទាត់នោះឡើយ ព្រះអង្គទ្រង់កំណត់កាន់យកនូវបច្ច័យជាគ្រឿងបង្កើតនូវនាមរូបនោះ ដោយព្រះប្រាជ្ញាណា

๒๒.

២២.

อหํ นุ โข’สึ นนุโข อโหสึอิจฺจา’ทฺย’ตีตาทิปเภท ภุตา,กงฺขา’สฺส กงฺขาตรณพฺพิสุทฺธิ-สงฺขาตปญฺญาย วิคญฺฉิ ยาย;

()

សេចក្តីសង្ស័យរបស់ព្រះអង្គថា «តើយើងបានកើតហើយឬហ្ន៎ ឬថាយើងមិនបានកើតទេហ្ន៎» ជាដើម ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកាលជាអតីត ក៏ត្រូវបានកម្ចាត់បង់ទៅ ដោយព្រះប្រាជ្ញាដែលហៅថា កង្ខាតរណវិសុទ្ធិ នោះ

๒๓.

២៣.

ขนฺธา อตีตาทิ ปเภทวนฺโตปริกฺขยฏฺเฐน อนิจฺจ ธมฺมา,ภยาวหฏฺเฐน ทุขา อนตฺตาอสารกฏฺเฐนิ’ติ สมฺมสนฺโต;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ពិចារណា (នូវនាមរូប) ថា «ខន្ធទាំងឡាយមានអតីតជាដើម ជាធម៌មិនទៀង ព្រោះអត្ថថាវិនាសទៅ ជាទុក្ខ ព្រោះអត្ថថាគួរឲ្យខ្លាច ជាអនត្តា ព្រោះអត្ថថាគ្មានខ្លឹមសារ»

๒๔.

២៤.

ตาฬิสธา ลกฺขณปาฏวตฺถํขนฺธาน เมสํ นวธา’ถ นาโถ,ติกฺขินฺทฺริโย โส ภย สตฺตกานํวเสน สมฺมทฺทิตนามรูโป;

()

ព្រះលោកនាថដ៏មានឥន្ទ្រិយមុតមាំ ទ្រង់បានកម្ចាត់បង់នូវនាមរូប ដោយអំណាចនៃភ័យ ៧ យ៉ាង ទ្រង់ពិចារណានូវខន្ធទាំងឡាយនេះ ដោយអាការៈ ៤០ យ៉ាង ដើម្បីភាពឈ្លាសវៃក្នុងលក្ខណៈ និងដោយអាការៈ ៩ យ៉ាង

๒๕.

២៥.

ปญฺญาสธา พนฺธุทยพฺพยานํปริคฺคหํ ยายธิยา อกาสิ,ยทา’สฺส ตารุญฺญวิปสฺสนายอุปกฺกิเลสา ทส ปาตุภูตา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់កំណត់កាន់យកនូវការកើតឡើងនិងការវិនាសទៅ (នៃខន្ធ) ដោយអាការៈ ៥០ យ៉ាង ដោយព្រះប្រាជ្ញាណា ក្នុងកាលដែលឧបក្កិលេសនៃវិបស្សនាទាំង ១០ ប្រាកដឡើងដល់ព្រះអង្គ ក្នុងខណៈនៃតារុណវិបស្សនា (វិបស្សនាខ្ចី)

๒๖.

២៦.

ญาณกฺขิณา เยน ติลกฺขณํ โสอทฺทกฺขิ ธมฺเมสุ ตทา’ปิ เตสุ,ชหาสุ’ปเกลสปทุฏฺฐมคฺคํวิปสฺสนา โสธิตมคฺคคามิ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ឃើញច្បាស់នូវត្រីលក្ខណ៍ក្នុងធម៌ទាំងឡាយនោះ ដោយព្រះញាណចក្ខុណា ទ្រង់លះបង់នូវផ្លូវដ៏សៅហ្មងដោយឧបក្កិលេស ហើយទ្រង់យាងទៅកាន់ផ្លូវដែលជម្រះស្អាតហើយដោយវិបស្សនា

๒๗.

២៧.

ววตฺถเปตฺวาน ปถาปเถ’วํวิปสฺสนาวีถิ มโนกฺกมิตฺวา,ยา มคฺค’มคฺคิกฺข วิสุทฺธิ นามสมุพฺภวา ตีรณติกฺข พุทฺธิ;

()

កាលទ្រង់កំណត់នូវផ្លូវនិងមិនមែនផ្លូវយ៉ាងនេះហើយ ទ្រង់ឈានចូលទៅកាន់វិថីនៃវិបស្សនា ព្រះប្រាជ្ញាដ៏មុតមាំក្នុងការពិចារណា ដែលកើតឡើងហើយនោះ ឈ្មោះថា មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ

๒๘.

២៨.

อนนฺตรํ ตีรณุณปารํปตฺโต ปริญฺญาย ปริกฺขยาย,นิปฺผตฺติยา โย นวญาณุเปตํวิสุทฺธิ มากงฺขิ วิสุทฺธิกาโม;

ក្នុងលំដាប់នោះ ព្រះអង្គទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃតីរណបរិញ្ញា ដើម្បីសេចក្តីអស់ទៅនៃកិលេស ព្រះអង្គដ៏មានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានូវសេចក្តីបរិសុទ្ធ ទ្រង់ប្រាថ្នានូវបដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ដែលប្រកបដោយញាណ ៩ យ៉ាង ដើម្បីសម្រេចនូវកិច្ចនោះ

๒๙.

២៩.

ปพนฺธโต เจ’ริยโต ฆเนนฉนฺเนสุ ธมฺเมสฺว’นุปฏฺฐหนฺเน,ติลกฺขเณ เยนุ’ทยพฺพเยนปุนาปิ โส สมฺมสิ นามรูปํ;

កាលបើត្រីលក្ខណ៍មិនប្រាកដច្បាស់ ព្រោះធម៌ទាំងឡាយត្រូវបានបិទបាំងដោយសន្តតិ (ការតភ្ជាប់) ឥរិយាបថ និងឃនៈ (ភាពដុំកំភួន) ព្រះអង្គក៏ទ្រង់ពិចារណានូវនាមនិងរូប ដោយការកើតឡើងនិងការវិនាសទៅម្ដងទៀត

๓๐.

៣០.

อุปฺปาทภงฺคฏฺฐิติโต ยทา’สฺสวิวฏฺฏยิตฺวาน วิปสฺสโต ยํ,สงฺขารภงฺเค’ว ปวตฺต มฏฺฐ-วิธานิสํสํภวิ ภงฺคญาณํ;

()

កាលបើព្រះអង្គវៀរចាកការកើតឡើង ការឋិតនៅ ហើយទ្រង់ពិចារណាឃើញច្បាស់ ព្រះភង្គញាណ (ញាណដឹងការរលត់) ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងការរលត់នៃសង្ខារទាំងឡាយ ដែលមានអានិសង្ស ៨ យ៉ាង ក៏កើតឡើងដល់ព្រះអង្គ

๓๑.

៣១.

วิปสฺสโต ภงฺคมหิณฺหมสฺสหุตฺวา ภยํ วาฬมิคาทโย’ว,อุปฏฺฐิตา’ตีตภวาทิเภท-ภวตฺตยํ ยํ ภยญาณมาสิ;

()

កាលព្រះអង្គពិចារណាឃើញនូវការរលត់ជានិច្ច ភពទាំង ៣ ដែលប្លែកគ្នាដោយភពជាអតីតជាដើម ក៏ប្រាកដឡើងជាភ័យ ដូចជាសត្វសាហាវជាដើម ព្រះញាណនោះឈ្មោះថា ភយតូបដ្ឋានញាណ

๓๒.

៣២.

อถ’สฺส ขนฺธายตนาธิ ธมฺมาอุกฺขิตฺตขคฺคา มธกาทโย’ว,อุปทฺทวาทีนวโต วิภุตาปตฺวา ยทาทีนวญาณ มาสุํ;

()

លំដាប់នោះ ធម៌ទាំងឡាយមានខន្ធនិងអាយតនៈជាដើម ក៏ប្រាកដឡើងដល់ព្រះអង្គដោយភាពជាឧបទ្រពនិងជាទោស ដូចជាពួកឃាតករដែលយារដាវឡើង ព្រះអង្គក៏បានសម្រេចនូវ អាទីនវញាណ យ៉ាងឆាប់រហ័ស

๓๓.

៣៣.

สุวณฺณหํสาทิ’ว ปญฺชเรสุภเวสุ ทิฏฺฐาทินเวสุ ตีสุ,นิพฺพินฺทิตตฺโต ภุวเนกเนตฺโตยํ นิพฺพิทาญาณ มลตฺถ ติพฺพํ;

()

ព្រះអង្គជាចក្ខុតែមួយគត់នៃសត្វលោក ទ្រង់នឿយណាយក្នុងភពទាំង ៣ ដែលទ្រង់ឃើញទោសហើយ ដូចជាហង្សមាសនៅក្នុងទ្រុង ព្រះអង្គក៏បានសម្រេចនូវ និព្វិទាញាណ ដ៏ខ្លាំងក្លា

๓๔.

៣៤.

ปาสาทิโต ปาสคเต’ว สตฺตาวิมุตฺติกามสฺส ภเวหิ ตีหิ,นิสฺเสสสงฺขาร วิโมกฺข กามํพภุว ยํ มุญฺจิตุกาม ญาณํ;

()

ដូចជាសត្វទាំងឡាយដែលចង់រួចផុតពីប្រាសាទដែលត្រូវភ្លើងឆេះ យ៉ាងណាមិញ ព្រះញាណដែលចង់រួចផុតពីភពទាំង ៣ របស់ព្រះអង្គដ៏មានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានូវការរួចផុតចាកសង្ខារទាំងពួងឥតមានសេសសល់ ក៏កើតឡើង ញាណនោះឈ្មោះថា មុញ្ចិតុកាម្យតាញាណ

๓๕.

៣៥.

อนิจฺจทุกฺขา’สุภโต จ ขนฺเธอนตฺตโต ภาวยโต อภิณฺหํ,ตสฺสา’สิ สงฺขารวิโมกฺขูปาย-สมฺปาทกํ ยํ ปฏิสงฺขญาณํ;

()

កាលព្រះអង្គចម្រើននូវការពិចារណាឃើញខន្ធទាំងឡាយថា មិនទៀង ជាទុក្ខ ជាអសុភ និងជាអនត្តាជានិច្ច ព្រះញាណដែលជាគ្រឿងសម្រេចនូវឧបាយដើម្បីរួចផុតចាកសង្ខារ ក៏កើតឡើងដល់ព្រះអង្គ ញាណនោះឈ្មោះថា បដិសង្ខាញាណ

๓๖.

៣៦.

อตฺเตน วา อตฺตนิเยน สุญฺโญทฺวิธาตฺย’ยํ สงฺขต ธมฺมปุญฺโช,เอวํ จตุทฺธา พหุธา ฉธา’ปิวิปสฺสโต พุทฺธิมโต อภิณฺหํ;

()

គំនរនៃសង្ខតធម៌នេះ សូន្យចាកខ្លួន ឬសូន្យចាករបស់នៃខ្លួន យ៉ាងនេះ ព្រះអង្គដ៏មានព្រះប្រាជ្ញា ទ្រង់ពិចារណាឃើញច្បាស់ជានិច្ច ដោយអាការៈ ២ យ៉ាង ៤ យ៉ាង ច្រើនយ៉ាង ឬ ៦ យ៉ាង

๓๗.

៣៧.

ยา โข สิขาปฺปตฺตวิปสฺสนาขฺยาวุฏฺฐานคามีนิจ สานุโลมา,สามุทฺทกากีริว กูปยฏฺฐึติลกฺขณลมฺพนิกา พภูว;

()

វិបស្សនាដែលដល់នូវកំពូល ឈ្មោះថា វុដ្ឋាគាមិនីវិបស្សនា និងអនុលោមញាណ តែងមានត្រីលក្ខណ៍ជាអារម្មណ៍ ដូចជាក្អែកសមុទ្រដែលទំនៅលើបង្គោលក្ដោងនាវា

๓๘.

៣៨.

นหารุททฺทูลฺล มิวคฺคิปตฺตํสงฺขารธมฺมํ ปฏิลิยมานํ,วิสฺสฏฺฐทารํ’ว อุเปกฺขกสฺสสงฺขารุเปกฺขา’สิ มเหสิโนยา;

()

ព្រះសង្ខារុបេក្ខាញាណរបស់ព្រះមហេសីភក្ត្រ ក៏កើតឡើង គឺការថយក្រោយចាកសង្ខារធម៌ ដូចជាសរសៃសើមដែលគេបោះទៅក្នុងភ្លើង ឬដូចជាបុរសដែលព្រងើយកន្តើយចំពោះភរិយាដែលខ្លួនលះបង់ហើយ

๓๙.

៣៩.

อาคฺโรตฺรภุญาณ มเสสขนฺเธติลกฺขณ’โรปณ นินฺนโปณํ,วิปสฺสนาญาณ มเนกเภทํยเท’ตฺถ สงฺเขปนเยน วุตฺตํ;

()

ព្រះគោត្រភូញាណ ដែលមានសេចក្តីបង្ោនទៅក្នុងការលើកឡើងនូវត្រីលក្ខណ៍ក្នុងខន្ធទាំងឡាយឥតមានសេសសល់ និងវិបស្សនាញាណមានប្រការច្រើនយ៉ាង ដែលពោលទុកដោយសង្ខេបក្នុងទីនេះ

๔๐.

៤០.

วิชฺชาย โส มารชิ ตาย ตายวิปสฺสนาญาณคตายุ’เปโต,อิจฺจสฺส สํวฑฺฒิต กิตฺติวลฺลิโลกาลวาลมฺหิ วิกาส มาป;

()

ព្រះជិនស្រីទ្រង់ផ្ចាញ់មារអង្គនោះ ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជា និងវិបស្សនាញាណនោះ ព្រោះហេតុនោះ វល្លិគឺកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គដែលចម្រើនឡើងហើយ ក៏រីកស្គុះស្គាយក្នុងរង្វង់នៃសត្វលោក

๔๑.

៤១.

มุญฺชา อิสิกํ อสิโกสิยา’สึยถา กรณฺฑา ผณิ มุทฺธเรยฺย,สพฺพงฺค ปจฺจงฺคิก มินฺทฺริยคฺคํ;

มโนมยํ รูปิมิโต สรีรา;

()

ដូចជាបុគ្គលគប្បីដកស្បូវប្លុងចេញពីស្បូវមាញ់ ឬដកដាវចេញពីស្រោម ឬក៏ស្រង់ពស់ចេញពីកន្ត្រក យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គទ្រង់និម្មិតនូវរូបដែលកើតអំពីចិត្ត មានអវយវៈតូចធំសព្វគ្រប់ មានឥន្ទ្រិយមិនថោកថយ ចេញពីរូបកាយនេះ យ៉ាងនោះឯង។

๔๒.

៤២.

อญฺญํ สรีรํ อภินิมฺมิณิตฺวามหิทฺธิมา อิทฺธิมตานุ รูปํ,เจโตวสิปกฺปตฺตวสิปฺปธาโนยฺวากาสิ เวเนยฺยชนานมตฺถํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានឫទ្ធិច្រើន ទ្រង់ដល់នូវការស្ទាត់ជំនាញក្នុងចិត្ត ទ្រង់និម្មិតនូវកាយផ្សេង ឲ្យសមគួរដល់បុគ្គលមានឫទ្ធិ ហើយទ្រង់បានធ្វើនូវប្រយោជន៍ដល់វេនេយ្យជនទាំងឡាយ។

๔๓.

៤៣.

มหิทฺธิโก ตายมโนมยิทฺธิ-สงฺขาต วิชฺชาย สมนฺวิโต โส,อิจฺจสฺส อพฺภุคฺคตกิตฺติราโวนิสฺเสสโลกํ พธิรีกริตฺถ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានឫទ្ធិច្រើន ប្រកបដោយវិជ្ជាពោលគឺមនោមយិទ្ធិនោះ ហេតុនោះ សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទដែលល្បីល្បាញឡើងរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានធ្វើឲ្យលោកទាំងមូលហាក់ដូចជាថ្លង់ទៅ។

๔๔.

៤៤.

เอโกปิหุตฺวา พหุธาจ โหติโย โหติเจ’โก พหุธาปิ หุตฺวา,กเร ติโรภาว มถาวิภาวํมหิทฺธิโก อิทฺธิมตํ จริฏฺโฐ;

()

ព្រះអង្គតែមួយអង្គឯង ក៏អាចធ្វើជាច្រើននាក់បាន ព្រះអង្គជាច្រើននាក់ ក៏អាចធ្វើជាម្នាក់វិញបាន ទ្រង់ធ្វើការបំបាំងខ្លួនខ្លះ ធ្វើការបង្ហាញខ្លួនខ្លះ ព្រះអង្គមានឫទ្ធិច្រើន ជាបុគ្គលប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកមានឫទ្ធិទាំងឡាយ។

๔๕.

៤៥.

ยถา นิราลมฺพนโภตลมฺหิโย อิทฺธิมา วิณฺณวสิ วสินฺโท,วเช ติโรปพฺพต เคหภิตฺติ-ปาการ มจฺฉิทฺท มสชฺชมาโน;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានឫទ្ធិ ជាម្ចាស់នៃវិញ្ញាណ អាចយាងទៅកាន់ទីវាលដែលគ្មានទីអាស្រ័យ យាងទម្លុះភ្នំ ជញ្ជាំងផ្ទះ និងកំពែង ដោយមិនទើសទាក់ ដូចជាយាងទៅក្នុងលំហអាកាសដ៏ទំនេរ យ៉ាងនោះឯង។

๔๖.

៤៦.

กโรติ อุมฺมุชฺชนิมุชฺชนิทฺธึโย วาริปิฏฺเฐริว ภุมิปิฏฺเฐ,อเภชฺชมาโน สลิเล สลีลํปทปฺปิโต ยาติ ยถา ปถวฺยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ធ្វើនូវឫទ្ធិគឺការមុជឡើងនិងមុជចុះក្នុងទឹក ដូចជាលើផ្ទៃដី យាងទៅលើទឹកដោយមិនបែកធ្លាយទឹក ហាក់ដូចជាយាងនៅលើផែនដី យ៉ាងនោះឯង។

๔๗.

៤៧.

ปกฺขี’ว โย สงฺกมเต นภมฺหิปลฺลงฺก มาภุชฺช มหานุภาวํ,มหิทฺธิมนฺตํ รวิจนฺทพิมฺพํสปาณิผุฏฺโฐ ปริมชฺชเต โย;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ពត់ភ្នែន យាងទៅក្នុងអាកាស ដូចជាសត្វសកុណា មានអានុភាពច្រើន ទ្រង់ស្ទាបអង្អែលព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទដែលមានឫទ្ធិច្រើន ដោយព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គ។

๔๘.

៤៨.

อาพฺรหฺมโลกาปิ กเลพเรนวสํ ปวตฺเตติ มหิทฺธิมา โย,สุวณฺณกาโรวิย ยํยเทวอิจฺฉานุรุปาภรณพฺพิเสสํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានឫទ្ធិច្រើន តែងញ៉ាំងអំណាចឲ្យប្រព្រឹត្តទៅដោយព្រះកាយ រហូតដល់ព្រហ្មលោក ដូចជាជាងមាស ធ្វើនូវគ្រឿងអលង្ការដ៏វិសេសផ្សេងៗ តាមដែលខ្លួនប្រាថ្នាចង់បាន យ៉ាងនោះឯង។

๔๙.

៤៩.

ยถิจฺฉิตํ ปจฺจนุโภติ ชาตุนานาวิธํ อิทฺธิวิธํ ชิโน โย,โส ตาย วิชฺชายปิ สงฺคโต’ติอพฺภุคฺคโต ตสฺส ยโสปพนฺโธ;

()

ព្រះជិនស្រីអង្គណា តែងសោយនូវឥទ្ធិពិធិផ្សេងៗ តាមដែលព្រះអង្គប្រាថ្នា ព្រោះហេតុតែព្រះអង្គប្រកបដោយវិជ្ជានោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គក៏ល្បីរន្ទឺសុសសាយទៅ។

๕๐.

៥០.

โสตปฺปสาทพฺพิสยํ ยเถวอทฺธานมคฺคํ ปฏิปนฺนโปโส,วิสุํวิสุํ กาหฬสงฺขเภริ-วีณาทิสทฺทํ วิวิธํ สุเณยฺย;

()

ដូចជាបុរសអ្នកដើរផ្លូវឆ្ងាយ គប្បីឮសំឡេងផ្សេងៗ មានសំឡេងគង សំឡេងសង្ខ សំឡេងភេរី និងពិណជាដើម ដោយឡែកៗពីគ្នា ក្នុងវិស័យនៃត្រចៀក យ៉ាងណាមិញ។

๕๑.

៥១.

ทูรนฺติเก มานุสเก จ ทิพฺเพอุโภปิสทฺเท สุขุเม อุฬาเร,วิสุทฺธนิมฺมานุสเกต เยนโส ทิพฺพโสเตน สุณาติ นาโถ;

()

ព្រះលោកនាថ ទ្រង់ស្តាប់ឮនូវសំឡេងទាំងពីរគឺ សំឡេងមនុស្ស និងសំឡេងទិព្វ ទាំងឆ្ងាយ ទាំងជិត ទាំងល្អិត ទាំងគ្រោតគ្រាត ដោយទិព្វសោតធាតុដ៏បរិសុទ្ធ កន្លងហួសសោតធាតុរបស់មនុស្ស យ៉ាងនោះឯង។

๕๒.

៥២.

สมงฺคิภูโตติ สทิพฺพโสต-สงฺขาตวิชฺชาย ชิตาริ ตาย,อพฺภุคฺคโต ตสฺส กวีภิคีต-สิโลกสทฺโท’ว สิโลกสทฺโท;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកឈ្នះសត្រូវ ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជាពោលគឺទិព្វសោតនោះ ហេតុនោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គ ក៏ល្បីរន្ទឺសុសសាយទៅ ដូចជាសំឡេងសរសើរដែលពួកកវីបានច្រៀងសរសើរហើយ។

๕๓.

៥៣.

สราคจิตฺตมฺปิ วิราคจิตฺตํสโทสจิตฺตมฺปิ อโทสจิตฺตํ,สโมหจิตฺตมฺปิ วิโมห จิตฺตํสํขิตฺตวิกฺขิตฺตคตมฺปิ จิตฺตํ;

()

ចិត្តមានរាគៈក្តី ចិត្តប្រាសចាករាគៈក្តី ចិត្តមានទោសៈក្តី ចិត្តប្រាសចាកទោសៈក្តី ចិត្តមានមោហៈក្តី ចិត្តប្រាសចាកមោហៈក្តី ចិត្តរួញរាក្តី ចិត្តរាយមាយក្តី។

๕๔.

៥៤.

มหคฺคตมฺปี อมหคฺคตมฺปีโสตฺตรํ จิตฺต มนุตฺตรมฺปิ,สมาหิตมฺปี อสมาหิตมฺปิวิมุตฺตจิตฺตมฺปฺย’วิมุตฺตจิตฺตํ;

()

ចិត្តដល់នូវភាពជាធំ (មហគ្គតចិត្ត) ក្តី ចិត្តមិនដល់នូវភាពជាធំក្តី ចិត្តមានចិត្តដទៃក្រៃលែងជាងក្តី ចិត្តគ្មានចិត្តដទៃក្រៃលែងជាងក្តី ចិត្តតាំងមាំក្តី ចិត្តមិនតាំងមាំក្តី ចិត្តរួចចាកកិលេសក្តី ចិត្តមិនទាន់រួចចាកកិលេសក្តី។

๕๕.

៥៥.

สกํ มุขงฺกํวิย ทปฺปณมฺหิอจฺโฉทเก มณฺฑนชาติโก โย,ปริจฺจ เจโต ปรปุคฺคลานํเยนา’ภิชนาติ วิมุตฺตเจโต;

()

ដូចជាបុគ្គលអ្នកចូលចិត្តតុបតែងខ្លួន ក្រឡេកមើលនូវរង្វង់មុខរបស់ខ្លួន ក្នុងកញ្ចក់ ឬក្នុងទឹកដ៏ថ្លា យ៉ាងណាមិញ ព្រះអង្គមានចិត្តរួចចាកកិលេស តែងកំណត់ដឹងនូវចិត្តរបស់បុគ្គលដទៃ ដោយព្រះទ័យរបស់ព្រះអង្គ យ៉ាងនោះឯង។

๕๖.

៥៦.

โส ตาย เจโตปริยาภิธาน-วิชฺชายุ’เปโตติ ทยานิธาโน,ติโลกคพฺเภ’ก วิตานโสภาตตาน ตสฺสุ’พฺภวเสตกิตฺติ;

()

ព្រះអង្គជាផ្ទុកទៅដោយសេចក្តីករុណា ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជាពោលគឺចេតោបរិយញ្ញាណនោះ ហេតុនោះ កិត្តិសព្ទដ៏សស្អាតរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានផ្សាយទៅ ហាក់ដូចជាពិដានដ៏មានលម្អតែមួយក្នុងផ្ទៃនៃត្រៃលោក។

๕๗.

៥៧.

วิชฺชาตฺตเยน’ฏฺฐวิธาหิ’มาหิ-วิชฺชาหุ’เปต’สฺส ตถาคตสฺส,เวเนยฺย กุนฺทากรจนฺทิกาภํวิภาติ ยาวชฺช ยโสสรีรํ;

()

ព្រះតថាគតអង្គនោះ ទ្រង់ប្រកបដោយវិជ្ជា ៨ ប្រការទាំងនេះ (មានវិជ្ជា ៣ ជាដើម) រូបកាយគឺកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រៀបដូចជាពន្លឺព្រះចន្ទចំពោះវេនេយ្យជនដែលប្រៀបដូចជាផ្កាម្លិះ ក៏នៅតែរុងរឿងរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

๕๘.

៥៨.

สุมณฺฑิโต สํวุตปาติโมกฺข-สงฺขาตสีลาภรเณน เยน,อิรียเต โย กรุณ นิธาโนตโปธโน สีลวตํ ปธาโน ()

ព្រះអង្គជាផ្ទុកទៅដោយសេចក្តីករុណា មានធម៌ជាគ្រឿងដុតកំដៅកិលេស ជាប្រធាននៃអ្នកមានសីលទាំងឡាយ តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដោយទ្រង់តុបតែងល្អហើយ ដោយគ្រឿងអលង្ការគឺសីល ពោលគឺបាតិមោក្ខសំវរៈ។

๕๙.

៥៩.

เวฬุปกฺปทานทิวเสน จาฏุ-กมฺเยน ทุเตยฺยปเหนเกน,โส ปาริภฏฺเยนปิ มุคฺคสูปฺย-สเมน สจฺจาลิกภาสเณน;

()

ព្រះអង្គមិនធ្លាប់ញ៉ាំងបាតិមោក្ខសំវរសីលឲ្យកម្រើកឡើយ ដោយការឲ្យឫស្សីជាដើម ដោយការនិយាយបញ្ជោរ ដោយការធ្វើជាទូត នាំសារ ដោយការផ្ញើបណ្ណាការ ដោយការបម្រើ និងដោយការនិយាយពាក្យមិនពិត ប្រៀបដូចជាសម្លសណ្តែកខៀវ (ពាក្យពាក់កណ្តាលពិតពាក់កណ្តាលមិនពិត)។

๖๐.

៦០.

อโคจรฏฺฐาน มุปาสเนนวิโกปเย กิมฺปน ปาติโมกฺขํ,หิตฺวา อนาจารมโคจรํ ตํจเร สทาจารสุโคจรํ โส;

()

ព្រះអង្គគប្បីធ្វើបាតិមោក្ខសំវរសីលឲ្យកម្រើក ដោយការសេពគប់នូវអគោចរដ្ឋានដូចម្តេចបាន ព្រះអង្គទ្រង់លះបង់នូវអនាចារ និងអគោចរនោះហើយ តែងប្រព្រឹត្តនូវអាចារៈ និងគោចរៈដ៏ល្អជានិច្ច។

๖๑.

៦១.

อนุปฺปมาเณสุปิ สพฺพทสฺสิสาวชฺชธมฺเมสุ ภยานุปสฺสิ,ลทฺธคฺคมคฺคปผลสิทฺธสีล-สิกฺขาย สิกฺขาครุ สิกฺขเต โส;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកឃើញនូវធម៌ទាំងពួង តែងឃើញនូវភ័យក្នុងទោសទាំងឡាយ សូម្បីមានប្រមាណតិចតួច ទ្រង់ជាអ្នកគោរពក្នុងសិក្ខា តែងសិក្សាក្នុងសិក្ខាគឺសីល ដែលសម្រេចដោយសារការបាននូវមគ្គនិងផលដ៏ប្រសើរបំផុត។

๖๒.

៦២.

เขมํ ทิสํ สญฺจรตี’ติ ปาติ-โมกฺขาธิสิกฺขาจรเณน เตน,อพฺภุคฺคโต ตจฺจรณนุ พนฺโธอาทิจฺจพนฺธุสฺส ยโสปพนฺโธ;

()

កិត្តិសព្ទដែលទាក់ទងនឹងការប្រព្រឹត្តនោះ របស់ព្រះអាទិច្ចពន្ធុ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តនូវអធិសីលសិក្ខា ពោលគឺបាតិមោក្ខសំវរសីលនោះ»។

๖๓.

៦៣.

กนฺตมฺปิรูปายตนาทิ ฉกฺกํจกฺขาทินา โส วิสยีกริตฺวา,นิมิตฺต’นุพฺยญฺชนคาหิ นาโถนโหติ เยนิ’นฺทฺริยสํวเรน;

()

ព្រះលោកនាថ ទ្រង់ធ្វើនូវអារម្មណ៍ទាំង ៦ មានរូបារម្មណ៍ជាទីគាប់ចិត្តជាដើម ឲ្យជាវិស័យដោយចក្ខុទ្វារជាដើម ហើយមិនកាន់យកនូវនិមិត្ត និងអនុព្យញ្ជនៈ ដោយឥន្ទ្រិយសំវរៈណា។

๖๔.

៦៤.

จกฺขาทิฉทฺวาร มสํวริตฺวาราคาทิธมฺมา วิหรนฺต เมนํ,อตฺวาสฺส เวยฺยุํ สติสํวเรนตสฺสํวรตฺถํ ปฏิปชฺชิ เยน;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ប្រតិបត្តិដើម្បីសង្រួមនូវទ្វារនោះ ដោយសតិសំវរៈណា ដើម្បីកុំឲ្យធម៌ទាំងឡាយមានរាគៈជាដើម គ្របសង្កត់នូវបុគ្គលដែលមិនបានសង្រួមទ្វារទាំង ៦ មានចក្ខុទ្វារជាដើមនោះឡើយ។

๖๕.

៦៥.

เขมํทิสํ โส จรเณน เตนชิตินฺทฺริโย อินฺทฺริยสํวเรน,อพฺภุคฺคโต สํจรตีติ ตสฺสติโลกนาถสฺส สิโลก สทฺโท;

()

សំឡេងសរសើររបស់ព្រះត្រៃលោកនាថនោះ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងថា «ព្រះអង្គជាអ្នកឈ្នះឥន្ទ្រិយ តែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺឥន្ទ្រិយសំវរៈនោះ»។

๖๖.

៦៦.

เย ลาภสกฺการสิโลกกามาปาปิจฺฉเก’จฺฉาปกตาสมานา,เกวิ’ธโลเก จตุปจฺจยานํปฏิกฺขิปิตฺวา ปฏิเสวเนน;

()

ពួកជនខ្លះក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកប្រាថ្នានូវលាភ សក្ការៈ និងសេចក្តីសរសើរ មានសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏លាមក ត្រូវសេចក្តីប្រាថ្នាគ្របសង្កត់ហើយ តែងធ្វើជាបដិសេធនូវបច្ច័យ ៤ ហើយត្រឡប់ជាសេពគប់វិញ។

๖๗.

៦៧.

สามนฺตชปฺปาย จตุพฺพิธสฺสอิริยาปถสฺสา’ฐปนาทินาจ,กุหายเนนา’ลปนาทินาจสจฺจํ หิยา’นุปฺปิย ภาสเนน;

()

ដោយការនិយាយបញ្ឆិតបញ្ជៀង ដោយការតាំងទុកនូវឥរិយាបថទាំង ៤ ឲ្យសមរម្យជាដើម ដោយការបោកប្រាស់ ដោយការនិយាយចាក់ដោត និងដោយការនិយាយពាក្យស្រុះស្រួលតាមចិត្តគេ។

๖๘.

៦៨.

อตฺตา’วจฏฺฐานุ’ปโรปเณนมุคฺคสฺส สูปฺเยนว ปาริภฏฺยา,เนมิตฺต กตฺตาทิวเสน มิจฺฉา-ชีเวน ทุชฺชีวิก มาจรนฺตี;

()

ដោយការលើកតម្កើងខ្លួនឯង ដោយការនិយាយប្រៀបដូចជាសម្លសណ្តែកខៀវ ដោយការបម្រើ ដោយការធ្វើជានិមិត្ត និងដោយហោរាសាស្ត្រជាដើម តែងប្រព្រឹត្តនូវការចិញ្ចឹមជីវិតដ៏លំបាក ដោយមិច្ឆាជីវៈ។

๖๙.

៦៩.

ยเถว เต โน ภควา กทาจิโกหญฺญวุตฺยา’ลปนาทินาจ,เนมิตฺต นิปฺเปสิกตาย กิญฺจิลาเหน ลาภํก นิชิคึส เนน;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគមិនដែលទ្រង់ប្រាថ្នានូវលាភដោយលាភ ដូចជាពួកជនទាំងនោះឡើយ គឺមិនទ្រង់ធ្វើនូវការបោកប្រាស់ ការនិយាយចាក់ដោត ការធ្វើជានិមិត្ត និងការជិះជាន់ឡើយ។

๗๐.

៧០.

นิมิตฺตสตฺถา’ทิปกาสเนนอาชีวสีลํ อวิโกปยิตฺวา,นมณฺฑนตฺถํ น วิภุสณตฺถํทวาย วา เนว มทาย เนว;

()

ព្រះអង្គមិនទ្រង់ធ្វើនូវអាជីវបារិសុទ្ធិសីលឲ្យកម្រើក ដោយការសម្តែងនូវនិមិត្ត និងក្បួនហោរាជាដើមឡើយ ទ្រង់សោយចង្ហាន់មិនមែនដើម្បីលេង មិនមែនដើម្បីស្រវឹង មិនមែនដើម្បីតុបតែង មិនមែនដើម្បីលម្អកាយឡើយ។

๗๑.

៧១.

อนุปฺปพนฺธฏฺฐิติยา อิมสฺสกายสฺส จา’พาธ นิเสธนตฺถํ,ปวตฺติยา ปคฺคหนาย เสฏฺฐ-จริยสฺส โปราณ ขุทาปเนตุํ;

()

គឺគ្រាន់តែដើម្បីឲ្យកាយនេះតាំងនៅបាន ដើម្បីឲ្យជីវិតប្រព្រឹត្តទៅបាន ដើម្បីបន្ទោបង់នូវសេចក្តីលំបាកកាយ ដើម្បីអនុគ្រោះដល់ព្រហ្មចរិយធម៌ដ៏ប្រសើរ និងដើម្បីកំចាត់បង់នូវវេទនាចាស់គឺសេចក្តីឃ្លាន។

๗๒.

៧២.

นูปฺปาทนตฺถญฺจ นวํ ชิฆจฺฉํยาตฺราย กายสฺส’นวชฺชตาย,สุขํ วิหาราย จ โภชนมฺหิมตฺตญฺญุโก ภุญฺชติ ปิณฺฑปาตํ;

()

និងដើម្បីកុំឲ្យវេទនាថ្មីកើតឡើងបាន ដើម្បីឲ្យកាយប្រព្រឹត្តទៅបាន ដើម្បីភាពមិនមានទោស និងដើម្បីរស់នៅជាសុខ ព្រះអង្គជាអ្នកដឹងប្រមាណក្នុងភោជន តែងសោយនូវបិណ្ឌបាត។

๗๓.

៧៣.

ติโลกนาโถ จรเณน เตนมตฺตญฺญุภาเวน หิ โภชนมฺหิ,เขมํ ทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส สิโลก สทฺโท;

()

សំឡេងសរសើររបស់ព្រះត្រៃលោកនាថនោះ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងក្នុងលោកថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺភាពជាអ្នកដឹងប្រមាណក្នុងភោជននោះ»។

๗๔.

៧៤.

ทิวา นิสชฺชาย จ จงฺก เมนตถา รชนฺยา’วรณีย ธมฺมา,สุทฺธนฺตโร ทฺวีหิ’ริยาปเถหิสปจฺฉิเมวา ปฐมมฺหิ ยาเม;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជម្រះចិត្តឲ្យស្អាតចាកធម៌ជាគ្រឿងរារាំង (នីវរណធម៌) ដោយឥរិយាបថទាំងពីរគឺ ការអង្គុយ និងការដើរចង្ក្រម ក្នុងពេលថ្ងៃ និងក្នុងយាមជាដំបូង និងយាមជាទីបំផុតនៃរាត្រី។

๗๕.

៧៥.

วุฏฺฐานสญฺโญ สติสมฺปชญฺโญส’มชฺฌิมสฺมึ มุนิ ทกฺขิเณน,ปสฺเสน กปฺเปติ จ สีห เสยฺยํปาเท ปทํ โถกก มติพฺพิธาย;

()

ក្នុងយាមជាកណ្តាល ព្រះមុនីទ្រង់សម្រេចនូវសីហសេយ្យា ដោយព្រះបស្សៈ (ចំហៀងខ្លួន) ខាងស្តាំ ទ្រង់ដាក់ព្រះបាទលើព្រះបាទឲ្យតម្រួតគ្នា បន្តិចបន្តួច មានសតិនិងសម្បជញ្ញៈ ទាំងធ្វើទុកក្នុងព្រះទ័យនូវការក្រោកឡើង។

๗๖.

៧៦.

องฺคีรโส ชาคริยานุโยค-ธมฺเมน สมฺมาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสอพฺภุคฺคโต อพฺภุตกิตฺติ โฆโส;

()

សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គីរសៈនោះ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តដ៏ត្រឹមត្រូវគឺការប្រកបជានិច្ចនូវការភ្ញាក់រលឹកនោះ»។

๗๗.

៧៧.

สมฺโพธิยา สทฺทหนา สมิทฺธ-วิสุทฺธสทฺธาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสอพฺภุคฺคโต อพฺภุตกิตฺติ โฆโส;

()

សម្រែកនៃកិត្តិសព្ទដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺសទ្ធាដ៏បរិសុទ្ធ ដែលចម្រើនឡើងដោយការជឿជាក់លើការត្រាស់ដឹងនោះ»។

๗๘.

៧៨.

คุถํยถา ปาป ชิคุจฺฉเนนอริเยน ลชฺชาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺสสิโลกสทฺโท;

()

សំឡេងសរសើររបស់ព្រះអង្គ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងក្នុងលោកថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺសេចក្តីខ្មាសដ៏ប្រសើរ ដែលខ្ពើមរអើមនូវបាប ដូចជាខ្ពើមលាមកនោះ»។

๗๙.

៧៩.

ปาปาสมุตฺตาสนลกฺขเณนโอตฺตปฺปสงฺขาจรเณน เตน,เขมํ ทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส สิโลก สทฺโท;

()

សំឡេងសរសើររបស់ព្រះអង្គ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងក្នុងលោកថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺសេចក្តីខ្លាចបាប ដែលមានលក្ខណៈតក់ស្លុតចំពោះបាបនោះ»។

๘๐.

៨០.

อนญฺญ สาธารณ พาหุ สจฺจ-ธมฺเมน ธีมา’จรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสสมุพฺภโว’ทาต ยโสสธีโส;

()

កិត្តិសព្ទដ៏សស្អាតរបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទ ក៏កើតឡើងថា «ព្រះអង្គជាអ្នកមានប្រាជ្ញា តែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺពហុស្សូតធម៌ ដែលមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃនោះ»។

๘๑.

៨១.

ถาเมน ทฬฺเหน ปรกฺกเมนวีริเยน วีโร จรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสสมุพฺภโว’ ทาต ยโสสธี โส;

()

ព្រះវីរបុរសអង្គនោះ មានកិត្តិសព្ទដ៏សស្អាតប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទ កើតឡើងថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺវីរិយៈ ដែលមានការប្រឹងប្រែងដ៏មាំមួននោះ»។

๘๒.

៨២.

จิรกฺริยานุสฺสรเณ’ติสูร-ตราย สตฺยา’จรเณน สตฺถา,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสยโสปพนฺโธ วิสริพภุว;

()

កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះសាស្តា ក៏បានផ្សព្វផ្សាយទៅថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺសតិ ដែលមានភាពក្លាហានក្រៃលែងក្នុងការរលឹកនឹកឃើញនូវកិច្ចការដែលបានធ្វើជាយូរមកហើយនោះ»។

๘๓.

៨៣.

อนญฺญสามญฺญคภีรญาโณอริเยน ปญฺญาจรเณน เตน,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ ตสฺสยโสปพนฺโธ วิสรีพภุว;

()

កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គ ក៏បានផ្សព្វផ្សាយទៅថា «ព្រះអង្គមានព្រះញាណដ៏ជ្រាលជ្រៅមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃ តែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តគឺបញ្ញាដ៏ប្រសើរនោះ»。

๘๔.

៨៤.

โย ทิฏฺฐ ธมฺมมฺหิ สุขาวหสฺสวินิสฺสฏสฺสา’จรเณหิ ยสฺส,จตุกฺกฌานสฺส นิกามลาภีอกิจฺฉลาภี ภควา’สิ พุทฺโธ;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ព្រះពុទ្ធអង្គណា ទ្រង់ជាអ្នកបានតាមប្រាថ្នា បានដោយមិនលំបាក នូវឈានទាំង ៤ ដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខក្នុងបច្ចុប្បន្ន ដែលប្រាសចាកនីវរណៈ ដោយសារការប្រព្រឹត្តទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គ។

๘๕.

៨៥.

นิกามลาเภหิ จตูหิ รูป-ชฺฌาเนหิ นาโถ จรเณหิ เตหิ,เขมํทิสํ สญฺจรตีติ โลเกอพฺภุคฺคโต ตสฺส ยโส ปพนฺโธ;

()

កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះលោកនាថ ក៏ល្បីរន្ទឺឡើងក្នុងលោកថា «ព្រះអង្គតែងយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម ដោយសារការប្រព្រឹត្តទាំងឡាយនោះ គឺរូបឈានទាំង ៤ ដែលព្រះអង្គបានតាមប្រាថ្នានោះ»។

๘๖.

៨៦.

ตีห’ฏฺฐหิ วิชฺชาหิติปญฺจจรเณหิ’เมหิ สมฺปนฺตสฺส,วิชฺชาจรณ วิสุทฺธํยโสสรีรํ วิราชเต ยาวชฺช ()

រូបកាយគឺកិត្តិសព្ទដ៏បរិសុទ្ធដោយវិជ្ជា និងចរណៈ របស់ព្រះអង្គអ្នកប្រកបដោយវិជ្ជា ៣ ឬវិជ្ជា ៨ និងចរណធម៌ ១៥ ទាំងនេះ ក៏នៅតែរុងរឿងរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนนยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต วิชฺชาจรณ สมฺปนฺโนติ นามปญฺญตฺติยาอภิเธย ปริทีโป เอกวีสติโม สคฺโค.

សព្វគ្រប់កិច្ចតែងសេចក្តីក្នុងសគ្គៈទី ២១ ឈ្មោះថា វិជ្ជាចរណសម្បន្ននាមបញ្ញត្តិអភិធេយ្យបរិទីបៈ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយដល់ហឫទ័យនៃកវីជនទាំងពួង ដែលរៀបរៀងដោយព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទៈ តែប៉ុណ្ណេះ។

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โส ภควา สุคโตติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏ចម្រើននោះ ល្បីរន្ទឺសុសសាយទៅយ៉ាងនេះថា «ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ (ព្រោះទ្រង់យាងទៅល្អហើយ) ព្រោះហេតុនេះខ្លះ»។

โสภนคมนตฺตา สุคโตติ.

ព្រះនាមថា សុគតោ ព្រោះទ្រង់មានការយាងទៅដ៏ល្អ។

๑.

១.

คมน มาหุ คตนฺติ สุโสภนํอริยมคฺคคเตน สิวํทิสํ,(ทุตวิลมฺพิต)ตา’ปคโต คโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ពួកអ្នកប្រាជ្ញពោលនូវការយាងទៅថា «គតៈ» ព្រះអង្គយាងទៅកាន់ទិសដ៏មានសេចក្តីក្សេម (ព្រះនិព្វាន) ដោយអរិយមគ្គដ៏ល្អក្រៃលែង ព្រះអង្គយាងទៅហើយ គឺប្រាសចាកកិលេសហើយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๒.

២.

คมน มาจริยา ย มนุตฺตร-วิภวทํ ปวทนฺติ’ห โสภนํ,ตทริเยน คเตน คโต ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ពួកអាចារ្យទាំងឡាយក្នុងលោកនេះ តែងពោលនូវការយាងទៅណា ដែលផ្តល់នូវសេចក្តីចម្រើនដ៏ប្រសើរបំផុត ថាជាការយាងទៅដ៏ល្អ ព្រោះព្រះអង្គយាងទៅហើយ ដោយការយាងទៅដ៏ប្រសើរនោះ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๓.

៣.

มุนิ ติมณฺฑลฉาทนตปฺปโรสุปริมณฺฑล มนฺตรวาสกํ,กนกกตฺตริยา สุนิวาสเยนวทลํ กมลํ’ว วิกนฺตยํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់យកព្រះទ័យទុកដាក់ក្នុងការបិទបាំងមណ្ឌលទាំងបី ទ្រង់ស្លៀកនូវស្បង់ (អន្តរវាសកៈ) ឲ្យមានមណ្ឌលជុំវិញស្មើល្អ ដូចជាការកាត់នូវផ្កាឈូកមានត្របក ៩ ដោយកាំបិតមាស យ៉ាងនោះឯង។

๔.

៤.

กนกทามวเรน ปริกฺขิปํปทุม หตฺถ มิโว’ปริ พนฺธติ,สมุนิ ถาวรวิชฺชุลตาสิริ-มุสิตจาริกเลพรพนฺธนํ;

()

ព្រះមុនីអង្គនោះ ទ្រង់ក្រវាត់ដោយវត្ថុដ៏ប្រសើរប្រៀបដូចជាខ្សែមាស ទ្រង់ចងក្រវាត់ខាងលើ ដូចជាព្រះហស្តផ្កាឈូក ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គមានសិរីប្រៀបដូចជាផ្លេកបន្ទោរដ៏នឹងនួន។

๕.

៥.

สิริฆโณ ฆนกญฺจนเจติเยรตนกมฺพลวตฺถ มิวา’หตํ,ตรุณภานุปภารุณจีวรํสิริสรีรวเร ปฏิเสวติ;

()

ព្រះអង្គមានសិរីដ៏ក្រាស់ក្រែល តែងទ្រង់នូវចីវរមានពណ៌ក្រហមលឿង ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យទើបនឹងរះ លើព្រះសរីរៈដ៏ប្រសើរ ប្រៀបដូចជាសំពត់រតនកម្ពលដែលគេដណ្តប់លើចេតិយមាសដ៏ហ្មត់ចត់ យ៉ាងនោះឯង។

๖.

៦.

สมุนิ ชาลวินทฺธมโนหร-กรตเลหิ สุนีลมณิปฺปภํ,อุปลปตฺต มลงฺกุรุเต ยถาภมรมมฺพุรุเหหิ สโรวโร;

()

ព្រះមុនីទ្រង់លម្អនូវព្រះបាត្រដែលមានពណ៌ដូចជាត្បូងកណ្តៀងដ៏ខៀវស្រងាត់ ដោយព្រះហស្តទាំងឡាយដ៏គួរឲ្យពុះពារ ដែលមានក្រឡាចងរាយមាស ដូចជាស្រះឈូកដែលលម្អដោយផ្កាឈូក និងសត្វឃ្មុំ យ៉ាងនោះឯង។

๗.

៧.

วชติ โสภน มินฺทสราสน-ชฏิตชงฺคมเมรุริว’ญฺชเส,สมณมณฺฑนมณฺฑิตวิคฺคโหอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះកាយតុបតែងហើយដោយគ្រឿងលម្អនៃសមណៈ តែងយាងទៅលើផ្លូវដ៏ល្អ ដូចជាភ្នំព្រះសុមេរុដ៏មានជីវិត ដែលប្រដាប់ដោយឥន្ទធនូ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๘.

៨.

สุรคโช’ริว นนฺทนกานนามณิคุหาย หรี’ว ยุคนฺธรา,นวรวินฺทุริ’วา’มรวาปิโตสมทหํสวโร’ว’หินิกฺขมํ;

()

ដូចជាដំរីទិព្វយាងចេញពីសួននន្ទនវ័ន ដូចជាសីហៈចេញពីគុហាแก้วលើភ្នំយុគន្ធរ ដូចជាព្រះអាទិត្យថ្មីរះឡើងពីស្រះទិព្វ ឬដូចជាស្តេចហង្សដ៏ស្រវឹងយាងចេញពីទឹក យ៉ាងណាមិញ។

๙.

៩.

วนคุหาทิตโปวนโต สุภํวชติ นิกฺขมิยา’สมรูปิมา,นิรุปมสฺสิริยา ภุส มุลฺลสํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានរូបរកអ្វីប្រៀបគ្មាន ទ្រង់យាងចេញពីព្រៃនិងគុហាជាទីបំពេញតបៈ យាងទៅកាន់ទីដ៏ល្អ ញ៉ាំងសិរីដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបានឲ្យរុងរឿងក្រៃលែង ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๑๐.

១០.

วิสรวิปฺผุริตา’มิตรํสินาสุปริเสกสุวณฺณรเสนิ’ว,วชติ ปิญฺชริโต วสุธมฺพรํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គតែងយាងទៅ ធ្វើឲ្យផែនដីនិងអាកាសមានពណ៌លឿងទុំ ដោយព្រះរស្មីដ៏ច្រើនដែលផ្សាយចេញទៅ ហាក់ដូចជាស្រោចស្រពដោយទឹកមាសដ៏រាវ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๑๑.

១១.

กริวโร’ว กรีหิ ปุรกฺขโตสกลปาปมลา’ปคโต สยํ,วชติ วิตมเลหิ นิเสวิโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ប្រាសចាកមន្ទិលនៃបាបទាំងពួងដោយព្រះអង្គឯង តែងយាងទៅ ដោយមានពួកជនដ៏ប្រាសចាកមន្ទិលហែហមសេពគប់ ដូចជាស្តេចដំរីដ៏ប្រសើរដែលហែហមដោយហ្វូងដំរី ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា សុគតោ។

๑๒.

១២.

อสมพุทฺธวิลาสลเวน โยอภิภวํ สนรามรวิพฺภมํ,ปฏิปถํ ปฏิปชฺชติ โสภนํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណា គ្របសង្កត់នូវសេចក្តីវង្វេងរបស់មនុស្ស និងទេវតា ដោយចំណែកនៃលីលាដ៏ល្អនៃព្រះពុទ្ធដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន យាងទៅកាន់ផ្លូវដ៏ល្អបវរ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๓.

១៣.

ปุริมปจฺฉิมทกฺขิณวามโตปภวเทหปภาหิ ปหาสยํ,รตน’สีติมิตํ วชเต ภุวิอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គញ៉ាំងទិសខាងមុខ ខាងក្រោយ ខាងស្តាំ និងខាងឆ្វេង ឲ្យភ្លឺស្វាងដោយរស្មីដែលចេញពីព្រះវរកាយ យាងទៅលើផែនដីក្នុងចម្ងាយប្រមាណ ៨០ ហត្ថ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๔.

១៤.

นิคมคามปุริสุ จ จาริกํจรติ โย กรุณาปริจาริโก,อมิตสตฺตมโนรถ มาวหํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាមានព្រះករុណាជាបរិវារ តែងយាងទៅកាន់ចារិកក្នុងនិគម ស្រុក និងបុរី ញ៉ាំងបំណងប្រាថ្នារបស់សត្វលោកដ៏ច្រើនឥតគណនាឲ្យសម្រេច ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๕.

១៥.

กุมุทปงฺกช จมฺปกมาลติ-กุสุมวุฏฺฐิสุผสฺสิตวิคฺคโห,วชติ จารุตรํ ชลิติทฺธิมาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះវរកាយដែលត្រូវផ្កាឈូកស ផ្កាឈូកក្រហម ផ្កាចំប៉ា និងផ្កាម្លិះរួតរះស្រោចស្រព មានឫទ្ធិដ៏រុងរឿង យាងទៅយ៉ាងល្អឆើតឆាយក្រៃលែង ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๖.

១៦.

ตครกุงฺกุมโลหิต จนฺทน-สุรภิจุณฺณวิกิณฺณมหาปเถ,วชติ คนฺธคโช วิย โสภนํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គយាងទៅយ៉ាងល្អស្អាត ដូចជាដំរីសារដ៏មានក្លិនក្រអូប លើផ្លូវធំដែលគេរោយរាយដោយលំអិតក្រអូបនៃឈើក្រស្នា ឈើគង្គុម និងច័ន្ទក្រហម ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๗.

១៧.

ตุริยราว สตานุคตตฺถุติ-ปทสเตหิ อภิตฺถุตสคฺคุโณ,วชติ หํสวิลาสิตคามิโยอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះគុណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលគេសរសើរហើយ ដោយបទស្តុតិរាប់រយដែលអមដោយសំឡេងតូរ្យតន្ត្រីរាប់រយ យាងទៅដោយលីលាដូចជាស្តេចហង្ស ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๘.

១៨.

สุรนราทิวิโลจนภาชน-ปิวิตรูปวิลาสสุธารโส,วชติ สีหวิชมฺภิตวิกฺกโมอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានរសទឹកអម្រឹតគឺលីលានៃព្រះរូប ដែលជាទីគយគន់នៃភ្នែករបស់ទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយមើលមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ យាងទៅដោយជំហានស្វាហាប់ដូចជាសីហៈស្ទុះឡើង ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๑๙.

១៩.

จรณตามรสสฺสิริภารตํอนธิวาสินิ’วา’วนิกามินี,วชติ ตมฺหิ ปเวธติ กมฺปติอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ផែនដីប្រៀបដូចជាស្រីក្រមុំ មិនអាចទ្រាំទ្រនូវទម្ងន់នៃសិរីសួស្តីនៃព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គបាន កាលបើព្រះអង្គយាងទៅ ផែនដីនោះក៏ញាប់ញ័ររន្ធត់ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๐.

២០.

สุขุมกุนฺถกิปกิลลิกมกฺขิกา-มกสกีฏปฏงฺค มนุทฺทโย,วชติ โย อวิเหฐย มญฺชเสอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាមានព្រះហឫទ័យអនុគ្រោះដល់សត្វល្អិត សត្វស្រមោច សត្វរុយ សត្វមូស សត្វដង្កូវ និងសត្វមេអំបៅជាដើម យាងទៅលើផ្លូវដោយមិនបៀតបៀនសត្វទាំងនោះឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๑.

២១.

ฐปิตจกฺกวรงฺกิตทกฺขิณ-จรณ ปงฺกช ปิญฺชริตญฺชโส,วชติ โย ปฐมํ ยทิ นิกฺขิปํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាកាលបើនឹងយាងទៅ តែងដាក់ចុះនូវព្រះបាទាស្តាំមុនគេ ដែលមានសណ្ឋានដូចជាផ្កាឈូកប្រកបដោយកង់ចក្រដ៏ប្រសើរ ញ៉ាំងផ្លូវឲ្យមានពណ៌លឿងទុំ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๒.

២២.

อนุปลิตฺต มเลหิ สมํ ผุสํกมลโกมลปาทตเลหิ โย,วชติ ธูตมลํ วสุธาตลํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាមានព្រះបាទាដ៏ទន់ល្មើយដូចជាផ្កាឈូក មិនប្រឡាក់ដោយធូលីឡើយ កាលពាល់ត្រូវផែនដី ក៏យាងទៅលើផ្ទៃដីដែលប្រាសចាកធូលីគ្រឿងសៅហ្មង ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๓.

២៣.

ภวติ เภริตลํ’ว ปกสาริต-จรณตามรเสหิ สุทุคฺคมํ,อวนตุนฺนตฐาน มปาวนีอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ទីកន្លែងដែលទាប និងខ្ពស់នៅលើផែនដី តែងត្រឡប់ជាស្មើដូចជាផ្ទៃស្គរ ដោយសារតែព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូកដែលលាតសន្ធឹងទៅរបស់ព្រះអង្គ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๔.

២៤.

ปถวิตุ’พฺภวปงฺกชมุทฺธนิฐปิตโกมลปาทตลมฺพุโช,วชติ เรณุปิสงฺคสุภงฺคิมาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូកដ៏ទន់ល្មើយ ដែលទ្រង់ដាក់ចុះលើកំពូលនៃផ្កាឈូកដែលដុះឡើងអំពីផែនដី យាងទៅដោយព្រះវរកាយដ៏ល្អស្អាតមានពណ៌លឿងទុំដោយលម្អងផ្កា ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๕.

២៥.

วชติ อนฺตมโส’ปลสกฺขราสกลิกากเฐลา’ปิ สกณฺฏกา,อปวชนฺติ ปถา ทิปทุตฺตเมอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

កាលបើព្រះអង្គជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរជាងសត្វជើងពីរយាងទៅ សូម្បីតែថ្ម គ្រួស អំបែងក្បឿង និងបន្លាទាំងឡាយ ក៏គេចចេញអំពីផ្លូវយាងរបស់ព្រះអង្គ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๖.

២៦.

นิชปทํ อติทุร มนุทฺธรํอติสมีป มนิกฺขิป มญฺชเส,วชติ โคปฺผกชานุ มฆฏฺฏยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គយាងទៅលើផ្លូវ ដោយមិនលើកព្រះបាទាខ្ពស់ពេក មិនដាក់ចុះជិតពេក មិនឲ្យប៉ះទង្គិចគ្នានូវកជើង និងជង្គង់ឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๗.

២៧.

อติลหุํ สนิกํ สมิตินฺทฺริโยน จรเต จรเต ชุติยุ’ชฺชลํ;

ภุวิ สเม วิสเม อสโม สมํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានឥន្ទ្រិយស្ងប់រម្ងាប់ហើយ មិនយាងលឿនពេក មិនយាងយឺតពេក តែងយាងទៅដោយរស្មីដ៏រុងរឿង ព្រះអង្គជាបុគ្គលរកអ្វីប្រៀបគ្មាន តែងយាងទៅស្មើល្អ ទាំងក្នុងទីរាបស្មើ និងទីមិនរាបស្មើលើផែនដី ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๘.

២៨.

อนวโลกิย อุทฺธมโธทิสํอนุทิสญฺจ จตุทฺทิส มญฺชเส,วชติ โย ยุคมตฺต มเปกฺขโกอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាកាលយាងទៅលើផ្លូវ មិនរមិលមើលទៅលើ ទៅក្រោម ទៅកាន់ទិសតូច និងទិសធំទាំង ៤ ឡើយ តែងយាងទៅដោយទតមើលត្រឹមតែមួយនឹមនង្គ័ល ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๒๙.

២៩.

ติมทพนฺธุรสินฺธุรเกสรี-คติวิลาสวิฑมฺพนวิกฺกโม,วชติ ปาทตลงฺก มทสฺสยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានជំហានដ៏ស្វាហាប់ប្រៀបដូចជាលីលានៃការយាងទៅរបស់ដំរីសារដ៏ចុះប្រេង និងស្តេចសីហៈ យាងទៅដោយមិនបង្ហាញនូវស្នាមព្រះបាទាឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๐.

៣០.

นิรุปมชฺชุติยา ปุริสาสโภวสภราชปราชิตวิกฺกโม,วชติ สญฺชนยํ ชนสมฺมทํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គជាបុរសដ៏ប្រសើរ មានរស្មីរកអ្វីប្រៀបគ្មាន មានជំហានដ៏ស្វាហាប់មិនចាញ់ស្តេចគោឧសភរាជ យាងទៅញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយរបស់ជនទាំងឡាយឲ្យកើតឡើង ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๑.

៣១.

สูริยรํสิ สเมติ ปวายติกุสุมคนฺธสุคนฺธสมีรเณ,วชติ ตพฺพิมลญฺชสมชฺฌโคอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

កាលព្រះអង្គយាងទៅក្នុងកណ្តាលផ្លូវដ៏ស្អាតស្អំ រស្មីព្រះអាទិត្យក៏ត្រជាក់ស្រួល ខ្យល់ដ៏មានក្លិនក្រអូបនៃផ្កាឈើក៏បក់មក ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๒.

៣២.

ชลธรา ปุรโต ชลพินฺทโวนรมรู กุสุมาติ กิรนฺติปิ,ตทุปสตฺตรชมฺหิ ปเถ วเชอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ពួកមេឃតែងបង្អុរដំណក់ទឹកភ្លៀងនៅខាងមុខ ពួកមនុស្ស និងទេវតាក៏រោយរាយផ្កាទាំងឡាយ លើផ្លូវដែលព្រះអង្គយាងទៅ ដែលមានធូលីរម្ងាប់ហើយដោយទឹកភ្លៀងនោះ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๓.

៣៣.

รุจิรจามรฉตฺตธรามรา-สุรนเรหิ’ปิ คจฺฉติ สกฺกโต,ครุกโต มหิโต ปติมานิโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គដែលពួកទេវតា អសុរ និងមនុស្សទាំងឡាយ កាន់នូវសេតច្ឆត្រ និងវាលវីជនីដ៏ល្អបវរ ធ្វើសក្ការៈ គោរព រាប់អាន បូជាហើយ តែងយាងទៅ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๔.

៣៤.

ยทิ มิคินฺทคชินฺทตุรงฺคม-มิควิหงฺคมนาทสุปูชิโต,วชติ ปุปฺผวิตานธโร สิเรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គដែលសត្វទាំងឡាយមានស្តេចសីហៈ ស្តេចដំរី សេះ ម្រឹគ និងបក្សីជាដើម បូជាហើយដោយសំឡេងដ៏ពីរោះ យាងទៅដោយមានពិតានផ្កាទ្រទ្រង់នៅលើព្រះសិរសា ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๕.

៣៥.

นยนโตรณจารุตร’ญฺชเสปริลสนฺติ คเต ชินกุญฺชเร,สกสกา’ภรณานิ’ปิ ปาณินํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

កាលបើព្រះជិនស្រីដ៏ប្រសើរដូចជាដំរីសារយាងទៅលើផ្លូវដ៏ល្អបវរដែលគួរជាទីគយគន់នៃភ្នែក គ្រឿងអលង្ការទាំងឡាយរបស់សត្វលោក ក៏រមែងភ្លឺរុងរឿងទៅតាមៗខ្លួន ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๖.

៣៦.

ภวติ อจฺฉริยพฺภุตมงฺคล-ฉณมหุสฺสวเกฬินิรนฺตรํ,ติภุวนํ สุคเต สุคเต ปเถอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

កាលបើព្រះសុគតយាងទៅលើផ្លូវ ត្រៃភពទាំងមូលក៏ត្រឡប់ជាមានការលេងកម្សាន្តក្នុងពិធីបុណ្យដ៏អស្ចារ្យ ចម្លែក និងជាមង្គលឥតដាច់ឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๗.

៣៧.

สิว มสงฺขตธาตุ มนุตฺตรํปรมสุนฺทรฐาน มนาสวํ,วิคตชาติชรามรณํ คโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គយាងទៅកាន់អសង្ខតធាតុដ៏ក្សេមក្សាន្ត រកអ្វីប្រៀបគ្មាន ជាឋានដ៏ល្អបវរក្រៃលែង ប្រាសចាកអាសវៈ និងប្រាសចាកជាតិ ជរា មរណៈ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๓๘.

៣៨.

มุรชทุนฺทุภิฉิทฺท มิโว’ปรินภสิ ยาวภวคฺค มสํวุฏํ,วิวฏ กเมติ ยทุพฺภวปงฺกช-ปมิติยา ชินสงฺข มปาทิเส;

()

មេឃខាងលើរហូតដល់កំពូលនៃភព (ភវគ្គភូមិ) មិនមានអ្វីបិទបាំងឡើយ ហាក់ដូចជាប្រហោងនៃស្គរធំ ព្រះជិនស្រីទ្រង់បើកចំហហើយ ញ៉ាំងសត្វលោកឲ្យដល់នូវព្រះនិព្វាន...

๓๙.

៣៩.

ยทปิ มณฺฑนภุมิ สุโพธิยาอจลฐาน มนญฺญวลญฺชิยํ,ลลิตปิญฺชกลาปนิโภ ยหึวิชยโพธิ อิทานิ’ปิ ราชเต;

()

ទីកន្លែងជាគ្រឿងលម្អនៃព្រះសព្វញ្ញុតញ្ញាណ ជាឋានដ៏មាំមួនដែលអ្នកដទៃមិនអាចប្រើប្រាស់បាន ដែលមានដើមពោធិ៍ជ័យដ៏រុងរឿងប្រៀបដូចជាកន្ទុយក្ងោកដ៏ល្អបវរ ញ៉ាំងទីនោះឲ្យរុងរឿងរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

๔๐.

៤០.

ปฐม มุพฺภว มนฺตปภงฺคุรํวสุมตียุวติหทโยปมํ,ตท’ปิ กสุนฺทรฐาน มุปาคโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គយាងទៅកាន់ឋានដ៏ល្អបវរនោះ ដែលកើតឡើងមុនគេបង្អស់ មិនងាយនឹងវិនាសឡើយ ប្រៀបដូចជាបេះដូងនៃនាងក្រមុំគឺផែនដី ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๑.

៤១.

ยทปิ โพธิปทนฺติ ปวุจฺจติอริยญาณมิหคฺค มนุตฺตรํ,ยท’ปิ ญาณ มนาวรณํ ตถานิขิลเญยฺยปถา’นติวตฺตนํ;

()

ព្រះញាណណាដែលហៅថា «ពោធិបទ» ជាអរិយញាណដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងលោកនេះ និងជាអនាវរណញាណ មិនប្រព្រឹត្តកន្លងនូវផ្លូវនៃញេយ្យធម៌ទាំងពួងឡើយ។

๔๒.

៤២.

ปุริมชาติสุ ปูริตปารมิ-พลวปจฺจยสนฺติปรายโณ,ตท’ปิ สุนฺทรฐาน มุปาคโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានសេចក្តីស្ងប់ជាទីរំលឹក ដោយកម្លាំងនៃបច្ច័យគឺបារមីដែលបានបំពេញហើយក្នុងជាតិមុនៗ យាងទៅកាន់ឋានដ៏ល្អបវរនោះ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๓.

៤៣.

อริยมคฺคจตุกฺกปหีณกํนปุนเร’ติ กิเลสคตํ สตํ,อปุนราคมนํ สุคโต ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមិនត្រឡប់មកកាន់ពួកកិលេសដែលទ្រង់លះបង់ហើយដោយអរិយមគ្គទាំង ៤ ឡើយ ព្រោះព្រះអង្គជាព្រះសុគតដោយការមិនត្រឡប់មកវិញ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๔.

៤៤.

สุมติ สุฐุคโต ปณิธานโตปฺปภุติ ยาว ชยาสนุปาสนํ,ติทสปารมิโย ปริปูรยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះប្រាជ្ញាស្មារតីល្អ យាងទៅយ៉ាងល្អ តាំងពីការតាំងប្រាថ្នាមក រហូតដល់ការគង់លើជ័យបល្ល័ង្ក ញ៉ាំងបារមីទាំង ៣០ ឲ្យពេញបរិបូណ៌ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๕.

៤៥.

ตทุภยนฺตภวาภวทิฏฺฐิโยอนุปคมฺม คโต หิตมาวหํ,ปฏิปทาย หิ สุฏฺฐุตราย โยอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាមិនចូលទៅជិតនូវចំណែកទាំងពីរ គឺភវទិដ្ឋិ និងវិភវទិដ្ឋិ យាងទៅកាន់ផ្លូវដ៏ល្អបវរក្រៃលែង ដែលនាំមកនូវប្រយោជន៍ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๖.

៤៦.

รุจิรภารติภตฺตุติโภจตุ-ปริสมชฺฌคโต วิยเกสริ,คทติ วีตภโย คิรมาสภึอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គគង់ក្នុងកណ្តាលបរិស័ទទាំង ៤ ប្រៀបដូចជាស្តេចសីហៈ ទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយមិនមានសេចក្តីតក់ស្លុតឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๗.

៤៧.

สุรภินา มุขตามรเส วจี-สุจริตปฺปภเวน สุภาสิตํ,คทติ ธมฺมสภํ ปริวาสยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាជាសុភាសិត ដែលកើតអំពីវចីសុចរិត ចេញពីព្រះឱស្ឋដូចជាផ្កាឈូកដ៏ក្រអូប ញ៉ាំងធម្មសភាឲ្យអប់ដោយក្លិនក្រអូប ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๘.

៤៨.

รติกรํ กรวีกวิราวโตปฏุตรํ สุตรํ สรสํ คิรํ,คทติ โสตรสํ ปริสตฺตเรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏ពីរោះ ជាងសំឡេងនៃសត្វករវិក ញ៉ាំងសេចក្តីត្រេកអរឲ្យកើតឡើង ជាវាចាដ៏ច្បាស់លាស់ ពីរោះ និងមានរសគួរជាទីស្តាប់ក្នុងកណ្តាលបរិស័ទ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๔๙.

៤៩.

คทติ สพฺพวจีทุริเตหิ โยปวิรโต อภิสนฺธิย ภินฺทิย,อวิตเถน ตถญฺจ กถํกถาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាជាអ្នកវៀរចាកវចីទុច្ចរិតទាំងពួង ទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏ពិតប្រាកដ មិនឃ្លាតចាកការពិត និងមិនមានសេចក្តីសង្ស័យឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๐.

៥០.

ถิรกถํ นกทาวิ วิสํวโทคทติ ปจฺจยิกํ อจลาจลํ,ปริสโค จตุสจฺจทโส สทาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏មាំមួន មិនដែលនិយាយកុហកឡើយ ជាវាចាគួរឲ្យជឿជាក់ មិនរំភើបញាប់ញ័រ ព្រះអង្គជាអ្នកឃើញនូវអរិយសច្ចៈទាំង ៤ ជានិច្ចក្នុងកណ្តាលបរិស័ទ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๑.

៥១.

สหิตภินฺนชเนสุทยาปโรอนุปทานิยเมว’ภิสนฺธิยํ,คทติโยวจนํปฏิคณฺหิยํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គឯណាមានព្រះហឫទ័យអនុគ្រោះដល់ជនទាំងឡាយដែលព្រមព្រៀងគ្នា ឬបែកបាក់គ្នា ទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដែលគួរទទួលយកបាន ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๒.

៥២.

ปิยกรํ สุกุมารตรํ คิรํสุติสุขํ สุคมํ หทยงฺคมํ,คทติ เนล มเนลคลํ ยโตอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាជាទីស្រឡាញ់ ដ៏ទន់ភ្លន់ក្រៃលែង គួរជាទីស្តាប់ ងាយយល់ និងចូលទៅកាន់ហឫទ័យ ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏ឥតទោស ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๓.

៥៣.

วิหิตวาณิวิลาสินิสงฺคโมสุมติ สามยิกํ สมยํ วิทู,คทติ ภุต ปวตฺติ มนญฺญถาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះប្រាជ្ញាស្មារតីល្អ ទ្រង់ជ្រាបនូវកាលវេលាដ៏សមគួរ ទ្រង់សម្តែងនូវរឿងរ៉ាវដែលពិតប្រាកដ មិនប្រែប្រួលជាយ៉ាងដទៃឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๔.

៥៤.

คทติ เญยฺยปทตฺถวิโท สทาชนหิตตฺถ มนตฺถปนูทนํ,คทิต มตฺถคตํ อุภยตฺถทํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបនូវសេចក្តីនៃញេយ្យធម៌ទាំងពួងជានិច្ច ទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ជនទាំងឡាយ និងដើម្បីកំចាត់បង់នូវសេចក្តីវិនាស ជាវាចាប្រកបដោយប្រយោជន៍ទាំងពីរប្រការ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๕.

៥៥.

สกลสงฺขตธมฺมวิมุตฺติยาคทติ ทมฺม มสงฺขธาตุยา,อริยมคฺคผเลหิ’ปิ นิสฺสิตํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវធម៌គឺអសង្ខតធាតុ ដើម្បីរួចផុតចាកសង្ខតធម៌ទាំងពួង ដែលប្រកបដោយអរិយមគ្គ និងអរិយផល ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๖.

៥៦.

วินยวาทิ วิเนยฺยชเน ยโตวินยนตฺถ มนตฺตนยตฺวิตํ,วินยนิสฺสิตกํ คทเต กถํอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គជាវិនយវាទី (អ្នកនិយាយពាក្យប្រដៅ) ព្រោះទ្រង់សម្តែងនូវព្រះវាចាដែលប្រកបដោយវិន័យ ដើម្បីប្រដៅនូវវិនេយ្យជនទាំងឡាយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๗.

៥៧.

หทยโกสนิธานวตึ สทาสทุปมํ ปริยนฺตวตึ กถํ,คทติ มญฺชุคโท วทนํ วโรอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះអង្គមានព្រះភក្ត្រដ៏ប្រសើរ មានព្រះវាចាដ៏ពីរោះ តែងសម្តែងនូវព្រះវាចាដែលមានប្រយោជន៍គួរតម្កល់ទុកក្នុងហឫទ័យ ប្រកបដោយឧបមាដ៏ល្អ និងមានទីបំផុត ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๘.

៥៨.

มุนิ รสงฺกุวิตานนปงฺกโชปุริมเมว คิรํ ปริสนฺตเร,คทติ อฏฺฐวิธงฺคิกก มาสภึอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះមុនីមានព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូកដ៏រីកស្រស់ តែងសម្តែងនូវព្រះវាចាដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ប្រការ ក្នុងកណ្តាលបរិស័ទ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๕๙.

៥៩.

อวิตถํ วิตถมฺปิ นิรตฺถก-มปิ กถํ สุณตํ ปิย มปฺปิยํ,นหิวทนฺติ กทาจิ ตถาคตาอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះតថាគតទាំងឡាយ មិនដែលសម្តែងនូវព្រះវាចាដែលមិនពិត មិនមានប្រយោជន៍ ទោះបីជាទីស្រឡាញ់ ឬមិនជាទីស្រឡាញ់របស់ជនទាំងឡាយឡើយ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๖๐.

៦០.

อวิตฺถํ สุณตํ ปกิย มปฺปิยํอภิวทนฺตี สทตฺถสิตํ กถํ,ย’ทหิโวหรเณ สมยญฺญุโนอิติปิ โส สุคโต สุคโต สิยา;

()

ព្រះតថាគតទាំងឡាយ ទ្រង់ជ្រាបនូវកាលវេលាដ៏សមគួរក្នុងការសម្តែង តែងសម្តែងនូវព្រះវាចាដែលពិត ទោះបីមិនជាទីស្រឡាញ់របស់ជនទាំងឡាយ តែប្រកបដោយប្រយោជន៍ ហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

๖๑.

៦១.

ตาย ตาย’ภิสาวยํ ชนตํ สกาย นิรุตฺติยาเอหิสาคตวาทิ โคตมโคตฺตเกตุ ตถาคโต,มูลมาคธิภาสยา คทเต สภํ กปริโตสยํเตน โส ภุวนตฺตเย สุคโต สิยาติ สุวิสฺสุโต;

()

ព្រះតថាគតជាទង់ជ័យនៃគោតមគោត្រ ទ្រង់ពោលពាក្យទទួលរាក់ទាក់ តែងសម្តែងធម៌ញ៉ាំងបរិស័ទឲ្យរីករាយ ដោយភាសាមគធៈដ៏ជាមូលភាសា ញ៉ាំងជនទាំងឡាយឲ្យយល់ច្បាស់តាមភាសារបស់ខ្លួនៗ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបល្បីល្បាញក្នុងត្រៃភពថា «សុគតោ»។

๖๒.

៦២.

โลกํ โลกปฺปภวํโลกนิโรธญฺจ โลกโมกฺขูปายํ,จตุภี อภิสมเยหินาโถ สมฺมา คโต ตโต โส สุคโต;

()

ព្រះលោកនាថ ទ្រង់យាងទៅដោយត្រឹមត្រូវ តាមរយៈការត្រាស់ដឹងនូវធម៌ ៤ ប្រការ គឺលោក (ទុក្ខសច្ចៈ) ហេតុឲ្យកើតលោក (សមុទយសច្ចៈ) សេចក្តីរលត់លោក (និរោធសច្ចៈ) និងឧបាយជាគ្រឿងរួចផុតចាកលោក (មគ្គសច្ចៈ) ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គឈ្មោះថា «សុគតោ»។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินาน วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกก นิทาเน ภควโต สุตโคติ ปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป. พาวีสติโม สคฺโค.

សេចក្តីពន្យល់អំពីអត្ថន័យនៃបញ្ញត្តិថា «សុគតោ» របស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ ដែលព្រះភិក្ខុព្រះនាម មេធានន្ទៈ បានរៀបរៀងទុកមកនេះ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។ នេះជាសគ្គៈទី ២២។

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต. อิติปิโส ภควา โลกวิทูติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏មានព្រះភាគនោះ ឮខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា៖ «សូម្បីព្រោះហេតុនេះៗ ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ ឈ្មោះថា លោកវិទូ (ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវត្រៃលោក)»។

๑.

១.

ตสฺส ส (โทธก) ลกฺขณจารุ-จกฺกวร’งฺกิตปาทตลสฺส,โลกวิทู’ติปิ ยาว ภวคฺคาเอกสิโลกรโว อุทปาทิ;

()

សំឡេងសរសើរតែមួយម៉ាត់ថា «លោកវិទូ» របស់ព្រះអង្គដែលមានព្រះបាទាប្រកបដោយកង់ចក្រដ៏ប្រសើរ និងលក្ខណៈដ៏ល្អបវរ បានលាន់ឮឡើងរហូតដល់កំពូលនៃភព (ភវគ្គភូមិ)។

๒.

២.

ลกฺขณมูลนิโรธนิโรโธ-ปายวเสน ปกิ โลกกมเสสํ,โย ปฏิวิชฺฌิ ติโลกหิโต กโฆโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គឯណាជាប្រយោជន៍ដល់ត្រៃលោក បានត្រាស់ដឹងនូវលោកទាំងสิ้น ដោយអំណាចនៃលក្ខណៈ ហេតុបង្កើតលោក សេចក្តីរលត់លោក និងឧបាយជាគ្រឿងរលត់លោក ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «លោកវិទូ»។

๓.

៣.

โลกมิเธว กเลพรมตฺเตโลกนิทานนิโรธมเวทิ,โลกนิโรธกรํก ปฏิปตฺตึโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោក ហេតុបង្កើតលោក សេចក្តីរលត់លោក និងបដិបទាជាគ្រឿងរលត់លោក ក្នុងព្រះវរកាយប្រមាណមួយព្យាមនេះឯង ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «លោកវិទូ»។

๔.

៤.

โลกมหมฺพุธิปารคุ สตฺต-สงฺขตภาชนโลกปเภทํ,โส ภควา’นวเสสมเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ ទ្រង់ដល់ត្រើយនៃមហាសមុទ្រគឺលោក ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវការបែងចែកនៃលោកទាំង ៣ គឺសត្វលោក សង្ខារលោក និងឱកាសលោក ឥតមានសេសសល់ឡើយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «លោកវិទូ»។

๕.

៥.

โส หิ ภวาภวทฏฺฐิสภาว-ญาณนุโลมิกขนฺติปเภทํ,อาสยธมฺม มพุชฺฌิ ปชานํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវអធ្យាស្រ័យរបស់សត្វលោក ព្រមទាំងការបែងចែកនៃញាណ និងអនុលោមិកខន្តី ព្រមទាំងសភាវៈនៃភវទិដ្ឋិ និងវិភវទិដ្ឋិ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «លោកវិទូ»។

๖.

៦.

ปาตุภวํ สติ การณลาเภสตฺตวิธานุสยมฺปิ ชนานํ,โส ปฏิวิชฺฌิ วิจฏฺฏิตโลโกโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវការកើតឡើងនៃអនុស័យ ៧ ប្រការរបស់សត្វទាំងឡាយ ក្នុងកាលដែលមានហេតុជាទីកើតឡើង ព្រះអង្គមានលោកដ៏បើកចំហហើយ ទ្រង់ចាក់ធ្លុះ (នូវលោកនោះ) ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๗.

៧.

รชฺชนทุสฺสนมุยฺหนสทฺธา-พุทฺธิวิตกฺกวิมิสฺสวเสน,โส จริตํ ปฏิวิชฺฌิ ปชานํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา, ()

ព្រះអង្គទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវចរិតរបស់សត្វទាំងឡាយ ដោយអំណាចនៃការលាយឡំគ្នាដោយរាគៈ ទោសៈ មោហៈ សទ្ធា ពុទ្ធិ និងវិតក្កៈ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๘.

៨.

หีนปณีต’ธิมุตฺติวเสนทุพฺพิธเมว’ธิมุตฺติ มเวทิ,โลกนิรุตฺติวิโท ชนตายโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវអធិមុត្តិ ២ ប្រការ គឺអធិមុត្តិថោកទាប និងអធិមុត្តិដ៏ឧត្តម ព្រះអង្គជាអ្នកជ្រាបច្បាស់នូវភាសានៃលោករបស់ប្រជានិករ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๙.

៩.

อปฺปรชกฺข มนุสฺสทปาปํอุสฺสทปาป มุฬารรชกฺขํ,ทุพฺพิธโลกมพุชฺฌิ ยโตโสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវលោក ២ ប្រការ គឺសត្វដែលមានធូលីគឺកិលេសតិច មានបាបដ៏ស្តើង និងសត្វដែលមានបាបក្រាស់ មានធូលីគឺកិលេសច្រើន ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๐.

១០.

อินฺทฺริยปุพฺพปโรปริยตฺติ-ญาณปโภ ติขิณินฺทฺริยโลกํ,โส ปฏิวิชฺฌิก มุทินฺทฺริยโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គមានពន្លឺនៃញាណក្នុងឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញ្ញាណ ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវលោកគឺសត្វដែលមានឥន្ទ្រិយមុតស្រួច និងលោកគឺសត្វដែលមានឥន្ទ្រិយទន់ខ្សោយ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๑.

១១.

วฏฺฏวิวฏฺฏปติฏฺฐ มสาธุ-สาธุสภาวคตํ ภควา โส,ทฺวากฺติเก’ตรโลก มเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះភគវន្តនោះ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកដទៃទៀត ដែលមានសភាពជាអកុសល និងកុសល ដែលតាំងនៅក្នុងវដ្តៈ និងវិវដ្តៈ ដោយចំណែក ២ ឬ ៣ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๒.

១២.

สาธุปสตฺถสทตฺตนิยามํญาปยิตุํ สุกราสุกรมฺปิ,สตฺตนิกายมเวทิ ยโต โสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវសត្វលោក ដើម្បីញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យដឹងនូវសេចក្តីល្អដែលព្រះអរិយៈសរសើរហើយ និងប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ព្រមទាំងសេចក្តីដែលធ្វើបានដោយងាយ និងដោយក្រ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๓.

១៣.

กมฺมกิเลสวิปากวิพนฺธ-มุตฺตฺยวิมุตฺติคเต ปฏิวิชฺฌิ,ภพฺพชเนย มภพฺพชเน โสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវសត្វលោកដែលរួចផុត និងមិនទាន់រួចផុត ចាកគ្រឿងចងក្រងគឺកម្ម កិលេស និងវិបាក ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវភព្វបុគ្គល និងអភព្វបុគ្គល ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๔.

១៤.

นิปฺผลตาย นวุตฺตมนนฺต-สตฺตปมาณ มนาวรเณน,ญาณพเลน สยํ วิทิตํหิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ប្រមាណនៃសត្វទាំងឡាយដ៏រកទីបំផុតគ្មាន មិនមែនជាមិនមានផលនោះទេ ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ដោយព្រះអង្គឯង ដោយកម្លាំងនៃព្រះអនាវរណញាណ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๕.

១៥.

วุตฺตนเยนิ’ห โส มุนิ สตฺต-โลกมเนกวิธํ ปฏิวิชฺฌิสตฺตนิกายสโรชวเน’โณโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះមុនីនោះ ទ្រង់មិនមានធូលីគឺកិលេសក្នុងព្រៃគឺសត្វលោក ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវសត្វលោកមានប្រការច្រើន តាមន័យដែលពោលហើយក្នុងលោកនេះ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๖.

១៦.

ปจฺจยสณฺฐิติกํ ปฏิวิชฺฌิสงฺขตโลกมสงฺขตทสฺสิ,เอกวิธมฺปฺยวโรปิตโลโกโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គអ្នកទ្រង់ឃើញនូវអសង្ខតធម៌ ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវសង្ខតលោក ដែលតាំងនៅដោយបច្ច័យ ទោះបីជាលោកមានប្រការតែមួយ ដែលព្រះអង្គទ្រង់លះបង់ហើយក្តី ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๗.

១៧.

รุปฺปณลกฺขณโต’ขิลรูปํนามสลกฺขณโต จตุนามํ,ทุพฺพิธโลก มเวทิ มุนินฺโทโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះមុនិន្ទ្រទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោក ២ ប្រការ គឺរូបទាំងអស់ដោយលក្ខណៈរុប្បនៈ និងនាមធម៌ ៤ ដោយលក្ខណៈបង្អោនទៅរកអារម្មណ៍ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๘.

១៨.

โลกหิโต สุขทุกฺขมุเปกฺขา-เวทยิตตฺติกโต สุวิภตฺตํ,โส ภควา กปฏิวิชฺฌิ ติโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះភគវន្តនោះ ព្រះអង្គជាប្រយោជន៍ដល់លោក ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវត្រៃលោក ដែលចែកចេញជាល្អហើយ ដោយអំណាចនៃវេទនាត្រីកៈ គឺសុខ ទុក្ខ និងអទុក្ខមសុខ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๑๙.

១៩.

ปญฺจวิธํก มุนิ พนฺธวเสนา-หารวเสน จตุพฺพิธโลกํ,โลกปทีปนิโภ ปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះមុនី ប្រៀបដូចជាប្រទីបបំភ្លឺលោក ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវលោក ៥ ប្រការ ដោយអំណាចនៃចំណង និងលោក ៤ ប្រការ ដោយអំណាចនៃអាហារ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๐.

២០.

อทฺวยวาทิ สฬายตนาขฺย-ฉพฺพิธโลกมเวทิ ชิโน โส,สตฺตวิธมฺปิ มนฏฺฐิติโลกํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះជិនស្រី ព្រះអង្គមានវាទៈមិនពីរ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោក ៦ ប្រការ ដែលហៅថា សឡាយតនៈ និងលោក ៧ ប្រការ ដែលតាំងនៅក្នុងវិញ្ញាណដ្ឋិតិ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๑.

២១.

ลาภปภุติก มฏฺฐวิธมฺปิโลกสภาวมเวทิ ยโต โส,สกฺยมุนี นวสนฺตนิวาเสโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះសក្យមុនី ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកធម៌ ៨ ប្រការ មានលាភជាដើម និងសត្តាវាស ៩ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๒.

២២.

โส ทสพารสธา’ยตนานํเภทวเสน ติโลกปทีโป,โลกมเวทิ ติลกฺขณเวทีโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គជាប្រទីបបំភ្លឺត្រៃលោក ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវត្រៃលក្ខណៈ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោក ដោយអំណាចនៃការបែងចែកអាយតនៈ ១០ និង ១២ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๓.

២៣.

ธาตุวเสน ยโต สุวิภตฺตํโลก มถ’ฏฺฐทสปฺปริมาณํ,สงฺขตโลกภิโท ปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គអ្នកបំផ្លាញសង្ខតលោក ទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវលោកដែលចែកចេញជាល្អហើយ ដោយអំណាចនៃធាតុមានប្រមាណ ១៨ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๔.

២៤.

โส มณิกญฺจนรูปิยมุตฺตา-สงฺขปวาลสิลากฐลาทึ,โลกมเวทิ อตินฺทฺริยพทฺธํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកដែលមិនជាប់ទាក់ទងដោយឥន្ទ្រិយ មានកែវមណី មាស ប្រាក់ កែវមុក្តា លៀស ផ្កាថ្ម ថ្ម និងក្រួសជាដើម ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๕.

២៥.

รุกฺขลตาผลปลฺลวปตฺต-ปุปฺผปกราคปเภทวเสน,โส สุขุมนฺตรโลกมเวทิโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកដ៏ល្អិតល្អន់ខាងក្នុង ដោយអំណាចនៃការបែងចែកពណ៌នៃដើមឈើ វល្លិ ផ្លែ លំពង់ ស្លឹក និងផ្កាទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๖.

២៦.

ยตฺตกเมวุ’ตุชฏฺฐกลาป-รปคตํ อิหภาชนโลเก,วิชฺชติ ตมฺปฏิวิชฺฌิ อเสสํโลกวิทูติ ปวุจฺจติ ตสฺมา;

()

ឧតុជរូបដែលកើតអំពីឧតុ មានសុទ្ធដ្ឋកកលាបជាដើម មានប្រមាណប៉ុន្មាន ដែលមាននៅក្នុងភាជនលោកនេះ ព្រះអង្គទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវរូបទាំងអស់នោះ មិនមានសេសសល់ឡើយ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๒๗.

២៧.

โส ภควา หิมวตฺต ปมาณํอฏฺฐมหานิรยาทิ ปมาณํ,นาคสุปณฺณวิมาน ปมาณํพฺรหฺมสุราสุรโลก ปมาณํ;

()

ព្រះភគវន្តនោះ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវប្រមាណនៃព្រៃហេមពាន្ត ប្រមាណនៃមហានរកទាំង ៨ ជាដើម ប្រមាណនៃវិមាននាគ និងគ្រុឌ ប្រមាណនៃព្រហ្មលោក ទេវលោក និងអសូរលោក;

๒๘.

២៨.

ปํสุชลานิลภุมิ ปมาณํทีปสวนฺติสมุทฺท ปมาณํ,เมรุมหิธรกูฏ ปมาณํกปฺปตรูรวิจนฺท ปมาณํ;

()

ប្រមាណនៃផែនដី ទឹក ខ្យល់ ប្រមាណនៃទ្វីប ស្ទឹង និងមហាសមុទ្រ ប្រមាណនៃកំពូលភ្នំព្រះសុមេរុ ប្រមាណនៃដើមកប្បព្រឹក្ស ព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ;

๒๙.

២៩.

ปจฺจยสงฺขตธมฺมสมุหํภาชนโลกคตํ สกลมฺปิ,อุทฺธมโธติริยํปฏิวิชฺฌิโลกวิทูติ ปวุจฺจติตสฺมา;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ចាក់ធ្លុះនូវប្រជុំនៃសង្ខតធម៌ដែលកើតអំពីបច្ច័យ ទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងភាជនលោក ទាំងខាងលើ ខាងក្រោម និងទទឹង ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

๓๐.

៣០.

โลกาโลกกโร ติโลกติลโกโส สตฺตโลกํ อิมํพุชฺฌิตฺถา’นุสยาสยาทิวิธินา สงฺขารโลกํ ตถา,อาหาราทิปมาณตาทิวิธินา โอกาสโลกํ ยโตตสฺมา โลกวิทูติ วุจฺจติ ชิโน สงฺขารโลก’นฺตโค;

()

ព្រះជិនស្រី ព្រះអង្គជាអ្នកធ្វើនូវពន្លឺក្នុងលោក ជាកំពូលនៃត្រៃលោក ទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវសត្វលោកនេះ ដោយវិធីមានអនុស័យ និងអធ្យាស្រ័យជាដើម ទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវសង្ខារលោក និងឱកាសលោក ដោយវិធីមានប្រមាណនៃអាហារជាដើម ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គអ្នកដល់នូវត្រើយនៃសង្ខារលោក ទើបទ្រង់ព្រះនាមថា «លោកវិទូ»។

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโตโลกวิทูติ นามปญฺญตฺติยา อภิเธยปริทีโป เตวีสติโมสคฺโค.

សរុបសេចក្តីមក ជំពូកទី ២៣ ឈ្មោះថា អភិធេយ្យបរិទីបនៈ នៃនាមបញ្ញត្តិថា «លោកវិទូ» របស់ព្រះភគវន្ត ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុនាំមកនូវសេចក្តីរីករាយដល់ហឫទ័យនៃកវីទាំងពួង ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះយោគីព្រះនាម មេធានន្ទ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โส ภควา อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถีติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏ចម្រើននោះ ខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា «ព្រោះហេតុនោះៗ ព្រះភគវន្តនោះ ទ្រង់ជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរ គ្មានបុគ្គលដទៃក្រៃលែងជាង ជាសារថីអ្នកទូន្មាននូវបុរសដែលគួរទូន្មានបាន»។

๑.

១.

อภาวโต ปรมตรสฺส กสฺสจิชนสฺส สคฺคุณวิสเรหิ อตฺตนา,สมาสนิพฺพจนนเยน โส มุนิอนุตฺตโร สสิ (รุจิรา)’นนมฺพุโช;

()

ព្រះមុនីនោះ ព្រះអង្គមានព្រះភក្ត្រប្រៀបដូចជាផ្កាឈូក និងព្រះចន្ទដ៏រុងរឿង ទ្រង់ព្រះនាមថា «អនុត្តរោ» ដោយន័យនៃពាក្យសមាស និងពាក្យវិវចនៈ ព្រោះមិនមានបុគ្គលដទៃណាមួយក្រៃលែងជាងព្រះអង្គ ដោយគំនរនៃគុណដ៏ល្អរបស់ខ្លួនឡើយ។

๒.

២.

ตถาหิ โส นรหริ สีลสมฺปทา-คุเณนิ’มํ อภิภวเต สเทวกํ,สมาธินา วรมติยา วิมุตฺติยาวิมุตฺติทสฺสนคุณสมฺปทายปิ;

()

ជាការពិតណាស់ ព្រះអង្គជាបុរសដ៏ប្រសើរ ទ្រង់គ្របសង្កត់នូវលោកនេះ ព្រមទាំងទេវលោក ដោយគុណគឺសីលសម្បទា ដោយសមាធិ ដោយព្រះប្រាជ្ញាដ៏ប្រសើរ ដោយវិមុត្តិ និងដោយវិមុត្តិញាណទស្សនសម្បទា។

๓.

៣.

ยโต นวิชฺชติ อธิสีลสมฺปทา-สมาธิธิปภุติคุเณหิ ตสฺสโม,กุโตนุ วิชฺชติ’ห ตทุตฺตรีตโรสิยา ตโตปฺย’ย มสโม มหามุติ;

()

ព្រោះហេតុតែបុគ្គលដែលស្មើនឹងព្រះអង្គ ដោយគុណមានអធិសីលសម្បទា និងអធិចិត្តសម្បទាជាដើម មិនមានឡើយ ក្នុងលោកនេះ បុគ្គលដែលក្រៃលែងជាងព្រះអង្គនោះ នឹងមានមកពីណា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះមហាមុនីនេះ ទើបជាបុគ្គលរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបានឡើយ។

๔.

៤.

นิรูปโม อสมมุนีหิ โสมุนิยโต สโม อสมสโม สิยา ตโต,ตถาคตสฺสิ’ห ทุติยสฺส กสฺสจิอภาวโต อทุติยโก ตถาคโต;

()

ព្រះមុនីនោះ រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបាន ព្រោះព្រះអង្គស្មើនឹងព្រះមុនីទាំងឡាយដែលរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបាន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អសមសមៈ» ព្រះតថាគតជាបុគ្គលមិនមានពីរ ព្រោះមិនមានព្រះតថាគតទីពីរណាមួយក្នុងលោកនេះឡើយ។

๕.

៥.

ยโต นวิชฺชติ ปฏิมาปิ ตสฺสมาสโม ตทา’สมตนุสมฺปทายปิ,สหายโก นหิ ปฏิวิทฺธโพธิยาตโต ยมปฺปฏิม’สหายโก มุนิ;

()

ព្រោះហេតុតែរូបប្រៀបធៀបនឹងព្រះអង្គមិនមាន ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អសមៈ» ដោយរូបកាយសម្បទាដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបាន ព្រះមុនីនោះ មិនមានសម្លាញ់ក្នុងការត្រាស់ដឹងនូវពោធិញាណឡើយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អប្បដិមៈ» និង «អសហាយៈ»។

๖.

៦.

กเลพเรนปิ อภิรูปหารินาคุเณหิ ตปฺปฏิสมปุคฺคโล นหิ,นจตฺถิ ปาวจนวิภาคกปกฺปเนสยํ วินา ภุวิ ปฏิภาคปุคฺคโล;

()

បុគ្គលដែលស្មើនឹងព្រះអង្គ ដោយព្រះសរីរៈដ៏មានរូបល្អជាទីនាំមកនូវសេចក្តីជ្រះថ្លាក្តី ដោយគុណទាំងឡាយក្តី គឺមិនមានឡើយ ហើយបុគ្គលដែលមានបដិភាណក្នុងការចាត់ចែងចំណែកនៃព្រះពុទ្ធវចនៈ ក្រៅពីព្រះអង្គចេញ គឺមិនមានក្នុងផែនដីឡើយ។

๗.

៧.

อนญฺญโคจรวรโพธิสิทฺธิยาส’หํ สยมฺภุติ ปฏิปุคฺคโลนหิ,ปฏิญฺญมปฺปยิตุ มลํ สยํ วินา,อนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រោះការសម្រេចនូវព្រះពោធិញាណដ៏ប្រសើរ ដែលមិនមែនជាវិស័យរបស់បុគ្គលដទៃ ព្រះអង្គទ្រង់ប្តេជ្ញាថា «តថាគតជាស្វយម្ភូ» បុគ្គលដែលជាគូប្រជែងនឹងព្រះអង្គ ក្រៅពីព្រះអង្គចេញ គឺមិនមានឡើយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๘.

៨.

สุทนฺตปุคฺคลทมิตพฺพปุคฺคเลทเมติ สารยติ อทนฺตปุคฺคเล,ยโต ชิโน วินยนุปายโกวิโทอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះជិនស្រី ទ្រង់ឈាសវៃក្នុងឧបាយនៃការទូន្មាន ទ្រង់ទូន្មាននូវបុគ្គលដែលគួរទូន្មាន និងបុគ្គលដែលទូន្មានបានល្អហើយ ទ្រង់ញ៉ាំងបុគ្គលដែលមិនទាន់ទូន្មានឲ្យលុះក្នុងឱវាទ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๙.

៩.

ยถา หเย มุทุกคุเณขน สารถิตถาคโต สุคติกถาย ธมฺมิยา,ทเมติ สารยติ ตถา ตถาคเตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

សារថីអ្នកបររទេះ តែងទូន្មានសេះដោយវិធីទន់ភ្លន់យ៉ាងណា ព្រះតថាគតក៏ទ្រង់ទូន្មាន ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យលុះក្នុងឱវាទ ដោយធម្មីកថាដែលនាំទៅកាន់សុគតិយ៉ាងនោះ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๐.

១០.

ยถา หเย ผรุสคุเณน สารถิอปายตชฺชนวิธินา ตถาคโต,ทเมติ สารยติ ตถา ตถาคเตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

សារថីតែងទូន្មានសេះដោយវិធីរឹងត្អឹងយ៉ាងណា ព្រះតថាគតក៏ទ្រង់ទូន្មាន ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យលុះក្នុងឱវាទ ដោយវិធីគំរាមកំហែងដោយភ័យក្នុងអបាយយ៉ាងនោះ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๑.

១១.

อทมฺมิเย มุทุผรุเสน สารถิยถา’ภิมารยติ ตถา ตถาคโต,ชหาตฺย’โนวทิย นจานุสาสิยอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

សារថីតែងសម្លាប់ចោលនូវសេះដែលមិនអាចទូន្មានបាន ដោយវិធីទន់ភ្លន់និងរឹងត្អឹងយ៉ាងណា ព្រះតថាគតក៏ទ្រង់លះបង់ចោល មិនប្រដៅ មិនប្រៀនប្រដៅ នូវបុគ្គលដែលមិនអាចទូន្មានបានយ៉ាងនោះ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๒.

១២.

กรี’ภิธาวติ ทมเกน สาริโตปุรตฺถิมาทิสุ ทิสเมว เกวลํ,อนุตฺตเรน หิ นรทมฺมสารถิ-ชิเนน สาริตปุริสานตาทิสา;

()

ដំរីដែលហ្មដំរីបរទៅហើយ តែងរត់ទៅកាន់ទិសមានទិសខាងកើតជាដើម តែមួយទិសប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯពួកបុរសដែលព្រះជិនស្រីជាបុរិសទម្មសារថិដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ណែនាំហើយ មិនមែនជាយ៉ាងនោះឡើយ;

๑๓.

១៣.

นิสชฺช กตฺถจิ สยนาสนมฺหิ เตทิสาสุ อฏฺฐสุ อติสงฺคจาริโน,วิธาวเร ตุริตมนุตฺตรํ ทิสํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ពួកបុរសទាំងនោះ អង្គុយលើសេនាសនៈណាមួយ ហើយត្រាច់ទៅក្នុងទិសទាំង ៨ មិនមានការជំពាក់ជំពិន តែងទៅកាន់ទិសដ៏ប្រសើរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๔.

១៤.

ปติฏฺฐิเต มุนิ’รธิสีลสิกฺขยาวสี’นุสาสิย อธิจิตฺตสิกฺขยา,ยถารหํ ทมยติ ภพฺพปุคฺคเลอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ញ៉ាំងភព្វបុគ្គលទាំងឡាយឲ្យតាំងនៅក្នុងអធិសីលសិក្ខា ហើយទ្រង់ប្រៀនប្រដៅដោយអធិចិត្តសិក្ខា ទ្រង់ទូន្មានតាមគួរដល់ធម៌ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๕.

១៥.

สมาหิเต มุนิ รธิจิตฺตสิกฺขยาวิปสฺสนาย’ปิ สมเณ’นุสาสิย,ยถารหํ ทมยติ โพธนารเหอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ញ៉ាំងសមណៈទាំងឡាយឲ្យតាំងនៅក្នុងអធិចិត្តសិក្ខា ហើយទ្រង់ប្រៀនប្រដៅក្នុងវិបស្សនា ទ្រង់ទូន្មាននូវបុគ្គលដែលគួរត្រាស់ដឹងតាមគួរដល់ធម៌ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๖.

១៦.

ตถุปรูปริ ปฏิเวธปตฺติยายถากฺกมํ อนริยเสกฺขปุคฺคเล,ทเมติ โส วินยติ โลกนายโกอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ ()

ព្រះលោកនាយកនោះ ទ្រង់ទូន្មាន ទ្រង់ណែនាំនូវបុគ្គលជាបុថុជ្ជន និងសេក្ខបុគ្គលទាំងឡាយ តាមលំដាប់ ដើម្បីសម្រេចនូវការចាក់ធ្លុះធម៌ជាន់ខ្ពស់ឡើងទៅ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๗.

១៧.

วิเนยฺยพนฺธวมนกุนฺทจนฺทิมาวิเนสิ โกสลมคธาธิปาทโย,อเนกขตฺติยปุริเส วินายโกอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះវិនាយក ព្រះអង្គប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទក្នុងផ្កាឈូកសគឺចិត្តនៃវេនេយ្យសត្វ ទ្រង់ទូន្មាននូវស្តេចកោសល និងស្តេចមគធៈជាដើម ព្រមទាំងក្សត្រិយ៍ជាច្រើនរូប ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๘.

១៨.

กุทิฏฺฐิกุญฺชรหริ กูฏทนฺตภุสุราทิภูสุรปุริเส วิภาวิโนชินาสโภ วินยิ ยโต’นุสาสิยอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះជិនសភៈ ប្រៀបដូចជាសីហៈចំពោះដំរីគឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ ទ្រង់ប្រៀនប្រដៅហើយទូន្មាននូវពួកមនុស្សមានកូដទន្តព្រាហ្មណ៍ជាដើម និងពួកទេវតាដ៏មានប្រាជ្ញា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๑๙.

១៩.

อุปาลินามิกปมุเข ทุราสเทวินายโก คหปติปณฺฑิเต ปุถุวิเนสิ โส อุปนยนกฺขเม ยโตอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះវិនាយក ទ្រង់ទូន្មាននូវគហបតីបណ្ឌិតទាំងឡាយជាច្រើន មានឧបាលិគហបតីជាប្រធាន ដែលជាបុគ្គលគេជួបបានដោយក្រ ឲ្យជាបុគ្គលគួរដល់ការនាំចូលទៅជិត ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๐.

២០.

อสจฺจทิฏฺฐิกมปิ สจฺจกวฺหยํอนญฺญเวนยิกนิคณฺฐนายกํวิเนสิ ตปฺปภุติทิคมฺพเร ชิโนอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះជិនស្រី ទ្រង់ទូន្មាននូវសច្ចកនិគ្រន្ថ ដែលមានវាទៈមិនពិត និងពួកអចេលកៈមានសច្ចកៈនោះជាដើម ដែលជាមេក្រុមនិគ្រន្ថដែលបុគ្គលដទៃមិនអាចទូន្មានបាន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๑.

២១.

ชินาสโภ สภิยสุภทฺทสญฺญิโนตปฺปสฺสิโน ติมิสภิโท สธมฺมิยากถายิ’โตพหิ สมเณปิ สิกฺขยิอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះជិនសភៈ ព្រះអង្គអ្នកកំចាត់បង់នូវងងឹត ទ្រង់ទូន្មាននូវពួកតបស្សី មានសភិយបរិព្វាជក និងសុភទ្ទបរិព្វាជកជាដើម និងទ្រង់ណែនាំនូវសមណៈខាងក្រៅសាសនានេះ ដោយធម្មីកថា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๒.

២២.

ทเมสิ โสมุนิ อุรุเวลกสฺสป-คยาทิกสฺสปชฏิลาทิเก ยโต,ชฏาธเร วิชฏิตชาลินีชโฏอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមុនីនោះ ព្រះអង្គមានបណ្តាញគឺតណ្ហាដ៏ស្រាយហើយ ទ្រង់ទូន្មាននូវពួកជដិលអ្នកទ្រទ្រង់ផ្នួងសក់ មានឧរុវេលកស្សបៈ និងគយាកស្សបៈជាដើម ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๓.

២៣.

ปหาณสํวรวินยุตฺตโร มุนิอเนกขตฺติยสมเณปิ สาสเน,วิเนสิ สารถิริว อุตฺตรุตฺตรึอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរក្នុងវិន័យគឺការលះបង់ និងការសង្រួម ទ្រង់ទូន្មាននូវក្សត្រិយ៍ និងសមណៈជាច្រើនក្នុងព្រះសាសនា ឲ្យរឹងរឹតតែខ្ពង់ខ្ពស់ឡើង ប្រៀបដូចជាសារថីដ៏ប្រសើរ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๔.

២៤.

มนุสฺสโสณิตปิสิตาสเนหิ โสวิเนสิ ปีวรชฐรํ นิสาจรํ,สุโฆรมานวก มเนกรกฺขเสอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ, ()

ព្រះអង្គទ្រង់ទូន្មាននូវយក្សឈ្មោះអឡវកៈដ៏កាចសាហាវ និងពួកយក្សជាច្រើន ដែលមានពោះធាត់ធំ ជាអ្នកស៊ីសាច់និងផឹកឈាមមនុស្ស ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๕.

២៥.

วินายโก สุวินยิ ราหุนามิกํมหตฺตภาวิก มสุราธิปํ ยโต,สุราธิปปฺปภุติสุเร ตถา’สุเรอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះវិនាយក ទ្រង់ទូន្មានយ៉ាងល្អនូវអសុរិន្ទឈ្មោះរាហូ ដែលមានរូបកាយធំធេង និងពួកទេវតាមានសក្កទេវរាជជាដើម ព្រមទាំងពួកអសូរ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๖.

២៦.

ปชาปตึ นิขิลปชานุกมฺปโกพกาภิธานิกมฺปิ ตุจฺฉลทฺธิกํ,วิเนสิ โส นทิตรนีรชาสเนอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់អនុគ្រោះដល់សត្វលោកទាំងអស់ ទ្រង់ទូន្មាននូវព្រះព្រហ្មឈ្មោះពកព្រហ្ម ដែលមានលទ្ធិសូន្យទទេ ឲ្យតាំងនៅក្នុងសាសនា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផងkeys។

๒๗.

២៧.

กสงฺกุเสหิ’ปิ อวิเนยฺยเก ยโตติรจฺฉชาติกปุริเส นราสโภ,วิเนสิ โส ติสรณสิลสํวเรอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះនរាសភៈ ទ្រង់ទូន្មាននូវសត្វតិរច្ឆានទាំងឡាយ ដែលគេមិនអាចទូន្មានបានសូម្បីដោយជន្លួញនិងខ្សែក្តី ឲ្យតាំងនៅក្នុងត្រៃសរណគមន៍ និងសីលសង្រួម ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๘.

២៨.

กโปลเสจนมทกณฺณจามรํหุตาสนาสนิริวภึสนํ ยโต,ทเมสิ มารชิ ธนปาลกุญฺชรํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមារជិត ទ្រង់ទូន្មាននូវដំរីឈ្មោះធនបាលៈ ដែលមានទឹកមូត្រហូរស្រោចថ្ពាល់ មានត្រចៀកដូចជាផ្លិតស្លាបសត្វ ដ៏គួរឲ្យខ្លាចប្រៀបដូចជាភ្លើងកប្បកល្ប ឬរន្ទះបាញ់ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๒๙.

២៩.

วิเนสิ โสมุนิ หิมวนฺตวาสินํปตาปปชฺชล มปลาลโภคินํ,ขรํ ภยงฺกร มรวาลโภคินํอนุตฺตโร’ติปิ นรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះមុនីនោះ ទ្រង់ទូន្មាននូវនាគឈ្មោះអបលាលៈ ដែលមានតេជះដ៏រុងរឿង អាស្រ័យនៅក្នុងព្រៃហេមពាន្ត និងនាគឈ្មោះខរៈ ដ៏គួរឲ្យខ្លាច ដែលមិនមានរោម ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๓๐.

៣០.

นนฺโท’ปนนฺทุ’รคปตึ มโหทร-จูโลทโรรคปมุเข จ นิพฺพิเส,ธุมสฺสิขา’นลสิขโภคีโน อกาเตนา’ปฺยนุตฺตรนรทมฺมสารถิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ធ្វើនូវស្តេចនាគឈ្មោះនន្ទោបនន្ទៈ និងពួកនាគមានមហោទរៈ និងចូឡោទរៈជាដើម ដែលមានពិសដ៏ពន្លឹក មានផ្សែង និងអណ្តាតភ្លើង ឲ្យជាសត្វមិនមានពិស ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា «អនុត្តរោ» ផង «បុរិសទម្មសារថិ» ផង។

๓๑.

៣១.

ทมนุปายโกวิโท หิ โพธเนยฺยพนฺธเวอริยมคฺควีถิภาสุรํ วรํ สิวมปกุรํ,ปฏิปทารเถน สารยิ ยเถว สารถิปุริสทมฺมสารถิติ วุจฺจเต อนุตฺตโร;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងឧបាយនៃការទូន្មាន ញ៉ាំងពួកសត្វដែលគប្បីត្រាស់ដឹង ឲ្យបើកចំហនូវព្រះនិព្វានដ៏ប្រសើរដ៏ក្សេម ដែលរុងរឿងដោយវិថីនៃអរិយមគ្គ ទ្រង់ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យទៅដោយរថគឺបដិបទា ដូចជាសារថី ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «បុរិសទម្មសារថិ» ដ៏ប្រសើរលើសលប់។

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถีติ นาม ปญฺญตฺติยา อภิเธย ปริทีโป จตุพฺพีสติโมสคฺโค.

វគ្គទី ២៤ ឈ្មោះថា ការសម្តែងនូវអត្ថន័យនៃនាមបញ្ញត្តិថា «អនុត្តរោ បុរិសទម្មសារថិ» របស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ ដែលព្រះយោគីព្រះនាម មេធានន្ទ ដ៏ប្រសើរ បានរៀបចំឡើង តែប៉ុណ្ណេះ។

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาเณกิตฺติ สทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โสภควา สตฺถา เทวมนุสฺสานํติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏មានព្រះភាគនោះ ខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា «ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ព្រោះហេតុនេះៗ ទ្រង់ជាសាស្តានៃទេវតានិងមនុស្សទាំងឡាយ»។

๑.

១.

กนฺตารํ ขรตกฺกรํ นิรุทกํ กตฺตารโมตาริมํกนฺตารํ มิคราชกุญฺชรมหา (สทฺทุลวิกฺกีฬิตํ),กนฺตารํ อวตารภุริชนตํ โย สตฺถวาโห สุธิตาเรตฺวา นยเต ทยาปรวโส เขมนฺตภุมึ ยถา;

()

នាយក្បួនដ៏មានប្រាជ្ញា តែងនាំមហាជនដែលធ្លាក់ចុះទៅក្នុងផ្លូវឆ្ងាយ (កន្តារៈ) ដ៏លំបាក មានចោរសាហាវ គ្មានទឹក ជាទីចុះឡើងបានដោយលំបាក និងជាទីលេងនៃសត្វសីហៈ ដំរី និងខ្លាធំ ឲ្យឆ្លងផុតហើយ តែងនាំទៅកាន់ទីដ៏មានសេចក្តីក្សេម ព្រោះតែសេចក្តីអាណិតអាសូរ យ៉ាងណាមិញ។

๒.

២.

อิจฺเจวํกรุณานิธานหทโย สํสารทุกฺขาตุเรสตฺเต ชาติชราวิการมรณสฺโสกาทิกนฺตารโต,ตาเรตฺวา ทสสํกิเลสคหนา ปาเปสิ เขมํปุรํตสฺมา สตฺถุปสตฺถกิตฺติวิสโร สตฺถา’ติ สมฺปตฺถรี;

()

ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យជាទីតម្កល់ទុកនូវសេចក្តីករុណា យ៉ាងនោះឯង ទ្រង់ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយដែលក្តៅក្រហាយដោយទុក្ខក្នុងសង្សារវដ្ត ឲ្យឆ្លងផុតចាកផ្លូវឆ្ងាយគឺជាតិ ជរា ព្យាធិ មរណៈ និងសោកៈជាដើម និងចាកព្រៃស្បាតគឺសង្កិលេសទាំង ១០ ហើយឲ្យដល់នូវបុរីដ៏ក្សេម (គឺព្រះនិព្វាន) ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទដ៏ធំទូលាយដែលពួកអ្នកប្រាជ្ញសរសើរហើយ របស់ព្រះអង្គថា «សាស្តា» ក៏ខ្ចរខ្ចាយទៅ។

๓.

៣.

อตฺถา’นตฺถวิจารณา’ติจตุโร โลกุตฺตรตฺเถน’ปิยสฺมา สาสติ โลกิเยน อุภเยน’ตฺเถนโลกํ อิมํ,สพฺรหฺมํ สนรามรํ สสมณํ สพฺราหฺมณํ โยหิ โสสตฺถา’ตฺเวว ปสตฺถกิตฺตินิกโร สตฺถารมพฺภุคฺคโต;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកឈ្លាសវៃក្រៃលែងក្នុងការពិចារណានូវប្រយោជន៍ និងមិនមែនជាប្រយោជន៍ ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ប្រដៅនូវលោកនេះ ព្រមទាំងព្រហ្ម ព្រមទាំងមនុស្ស និងទេវតា ព្រមទាំងសមណព្រាហ្មណ៍ ដោយប្រយោជន៍ទាំងពីរ គឺលោកិយប្រយោជន៍ និងលោកុត្តរប្រយោជន៍ ព្រោះហេតុនោះ គំនរកិត្តិសព្ទដែលគេសរសើរហើយ របស់ព្រះសាស្តានោះ ក៏ខ្ចរខ្ចាយទៅថា «សាស្តា»។

๔.

៤.

ภีตึ ชาติชรารุชาทิกสิรํ นิสฺสาย ชาตํหิ โยสตฺถา สตฺถธโรริวา’ริวิสรํ นิกฺขิตฺตสตฺโถ สทา,สตฺตานํ ตสสเต วิหึสติ ธิยา สิทฺธตฺถสาโร ตโตโส สตฺถา’ติ ยโสสรีรสุรภี โลกตฺตยํ วฺยาปยี;

()

ព្រះអង្គណា ទ្រង់ដាក់ចុះនូវគ្រឿងសាស្ត្រាវុធជានិច្ច តែងកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីភ័យខ្លាចរាប់រយរបស់សត្វទាំងឡាយ ដែលកើតឡើងដោយអាស្រ័យជាតិ ជរា និងព្យាធិជាដើម ដោយព្រះប្រាជ្ញាដ៏មានខ្លឹមសារសម្រេចប្រយោជន៍ ដូចជាបុគ្គលកាន់អាវុធកម្ចាត់សត្រូវ ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទដ៏ក្រអូបដូចជាសរីរៈរបស់ព្រះអង្គនោះ ក៏ផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់លោកទាំងបីថា «សាស្តា»។

๕.

៥.

โลกตฺถาภิรโต อนตฺถวิรโต ชาตฺยาทิกนฺตารโตอุตฺตาเรติจ สตฺถวาหสทิโส โย อตฺถธมฺเมนวา,สตฺเต สาสติ หึสตี’ติ ชนตาสนฺตานชาตํ ภยํวุตฺตา’นฺวตฺถวเสน โสหิภควา สตฺถาติ วณฺณียเต;

()

ព្រះអង្គណា ត្រេកអរក្នុងប្រយោជន៍ដល់លោក វៀរចាកសេចក្តីមិនមែនជាប្រយោជន៍ ញ៉ាំងសត្វឲ្យឆ្លងផុតចាកផ្លូវឆ្ងាយគឺជាតិជាដើម ដូចជានាយក្បួន ទ្រង់ប្រដៅនូវសត្វទាំងឡាយដោយអត្ថនិងធម៌ និងកម្ចាត់បង់នូវភ័យដែលកើតឡើងក្នុងសន្តាននៃមហាជន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេសរសើរថា «សាស្តា» ដោយអំណាចនៃអត្ថន័យដែលសមស្របតាមពិតនេះ។

ตํโข ปนภวนฺตํ โคตมํ เอวํกลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิโส ภควา พุทฺโธติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏មានព្រះភាគនោះ ខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា «ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ព្រោះហេតុនេះៗ ទ្រង់ជាព្រះពុទ្ធ»។

๖.

៦.

โย สงฺขารวิการลกฺขณปโรสงฺขารปญฺญตฺติสุเญยฺยตฺเถสฺว’นนุสฺสุเตสุ ปุริมํ จตฺตาริ สจฺจานิ’ปิ,พุชฺฌิตฺวา’จริโยปเทสรหิโต ตตฺเถว สพฺพญฺญุตํปตฺโต ญาณพเลสุ ปาปุณิ วสีภาวํ สยมภุก สยํ;

()

ព្រះអង្គណា ទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវអរិយសច្ចទាំង ៤ មុនគេ ក្នុងធម៌ដែលគប្បីដឹងទាំងឡាយ មានសង្ខារ វិការៈ លក្ខណៈ ព្រះនិព្វាន និងបញ្ញត្តិ ដែលមិនធ្លាប់បានឮក្នុងកាលមុន ដោយមិនបាច់មានការណែនាំពីអាចារ្យឡើយ ហើយទ្រង់ដល់នូវសព្វញ្ញុតញ្ញាណក្នុងធម៌ទាំងនោះឯង ព្រមទាំងដល់នូវភាពជាធំក្នុងញាណពលទាំងឡាយ ដោយព្រះអង្គឯង ព្រោះទ្រង់ជាអ្នកកើតឡើងឯង។

๗.

៧.

โพเธตา’ติ ปชาย นิพฺพจนโต สจฺจานิ โส พุชฺฌิตาสจฺจานีติ’ปิ สจฺจวาทิ ภควาก นิสฺเสสเญยฺยสฺสปิ,มตฺยา พุชฺฌนสตฺติยา มหติยา ยสฺมา สมงกฺคี ตโตพุทฺโธ นามสิยาติ กิตฺติวิสโร ตมฺพุทฺธมพฺภุคฺคโต;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកញ៉ាំងពួកសត្វឲ្យត្រាស់ដឹង ព្រោះទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវសច្ចធម៌ទាំងឡាយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ជាអ្នកពោលនូវពាក្យពិត ព្រោះទ្រង់ដឹងនូវធម៌ដែលគប្បីដឹងទាំងអស់មិនមានសេសសល់ ព្រោះព្រះអង្គជាអ្នកប្រកបដោយព្រះប្រាជ្ញា និងកម្លាំងនៃការត្រាស់ដឹងដ៏ធំធេង ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទដ៏ធំទូលាយរបស់ព្រះអង្គថា «ព្រះពុទ្ធ» ក៏ខ្ចរខ្ចាយទៅកាន់ព្រះពុទ្ធនោះ។

๘.

៨.

เยสํช โพธนวสตฺติยา สุมติยา จา’นญฺญเนยฺโย สยํพุทฺธตฺตา จ ยถาวิกาสปทุมํ โส พุชฺฌนฏฺเฐนปิ,นานาพุทฺธคุณสฺส วิสฺสวนโต พุทฺโธติ สุทฺโธทนีอพฺภุคฺคญฺฉิ ติพุทฺธเขตฺตภวเน ตํกิตฺติคีตสฺสโร;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកមិនបាច់ឲ្យអ្នកដទៃដឹកនាំឡើយ ដោយព្រះប្រាជ្ញាដ៏ល្អ និងកម្លាំងនៃការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះអង្គឯង ព្រោះភាពជាព្រះពុទ្ធ និងព្រោះអត្ថថាជាអ្នកត្រាស់ដឹង ដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ ព្រះរាជបុត្រនៃព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ ទ្រង់ព្រះនាមថា «ព្រះពុទ្ធ» ព្រោះការផ្សព្វផ្សាយទៅនៃពុទ្ធគុណផ្សេងៗ សំឡេងនៃចម្រៀងសរសើរកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គនោះ ក៏ខ្ចរខ្ចាយទៅក្នុងភពនៃពុទ្ធក្សេត្រទាំងបី។

๙.

៩.

ราคสฺสาธิคตคฺคมคฺคมติยา โทสสฺส โมหสฺสปิฉินฺนตฺตา จ สมุลฆาตมขิลเกลสาริวคฺคสฺสปิ,โส ขีณาสวตาย โจปธิปริจฺจาเคน พุทฺโธตฺยยํอุจฺจาริยติ จาริกิตฺติรจนา วิญฺญูหิ ยาวชฺชปิ;

()

ព្រោះការកាត់ផ្តាច់នូវរាគៈ ទោសៈ និងមោហៈ ដោយព្រះប្រាជ្ញានៃអរិយមគ្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលបានសម្រេចហើយ និងព្រោះការកម្ចាត់បង់ព្រមទាំងឫសគល់នូវពួកកិលេសទាំងពួង ព្រះអង្គនោះ ទ្រង់ព្រះនាមថា «ព្រះពុទ្ធ» ព្រោះភាពជាព្រះខីណាស្រព និងព្រោះការលះបង់ចោលនូវឧបធិ សូម្បីតែរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ពួកអ្នកប្រាជ្ញក៏តែងតែពោលសរសើរកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គយ៉ាងនេះដែរ។

๑๐.

១០.

ธมฺมสฺสามิ ยถา ปพุทฺธปุริโส โอกฺกนฺตนิทฺทกฺขยานาชฺโฌ’ติณฺณกิเลสมิทฺธวิธมา โพธาปิโต เกนจิ,พุทฺธมฺโภชติภานโน หี ภควา สามํ ปพุทฺโธ ยโตพุทฺโธนามสิยาติ ตพฺภวยโสโฆโส วิภุสายเต;

()

ព្រះធម៌សាមី ដូចជាបុរសដែលភ្ញាក់ឡើង ព្រោះការអស់ទៅនៃសេចក្តីលង់លក់ មិនមែនជាអ្នកដែលអ្នកដទៃដាស់ឲ្យភ្ញាក់ឡើយ ព្រោះទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីងងុយគឺកិលេសដែលគ្របសង្កត់ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់មានព្រះភក្ត្រដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកហើយ ព្រោះទ្រង់ត្រាស់ដឹងដោយព្រះអង្គឯង ព្រោះហេតុនោះ សំឡេងនៃកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គថា «ព្រះពុទ្ធ» ក៏រុងរឿងឡើង។

๑๑.

១១.

คตฺยตฺถาวคมตฺถธาตุสมตาสพฺภาวโต วา คโตเยเนกายนมคฺคมุคฺคมติมา เอโก, หีสมฺพุชฺฌีโส,สมฺโพธึ ชยโพธิมูลมุปโค สตฺตุตฺตโร’นุตฺตรํพุทฺโธตี’ธ ชคตฺตเย นิชยโส ยาวชฺช วิชฺชุมฺภเต;

()

ឬមួយព្រះអង្គទៅហើយ ព្រោះភាពស្មើគ្នានៃធាតុដែលមានអត្ថថាទៅ និងអត្ថថាដឹង ព្រះអង្គណា ទ្រង់មានព្រះប្រាជ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់ដោយឯកាយនមគ្គ ទ្រង់ត្រាស់ដឹងតែម្នាក់ឯង ទ្រង់ដល់នូវព្រះសម្ពោធិញ្ញាណដ៏ប្រសើរលើសលប់ ទៀបគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ៍ដ៏មានជ័យ ព្រោះហេតុនោះ កិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គថា «ព្រះពុទ្ធ» ក្នុងលោកទាំងបីនេះ ក៏រុងរឿងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

๑๒.

១២.

ขีณตฺตา ปรมาย มคฺคมติยา ทุพฺพุทฺธิยา พุทฺธิยาลทฺธตฺตาปิ กอนุตฺตรุตฺตรคุณาลงกฺการสามคฺคิยา,โส สมฺโพธิปรายโณ สิริฆโณ พุทฺโธติ สุทฺโธทนีโลกมฺโภธิมลงฺกริ นิชยโสกลฺโลลมาลาหิ’มํ;

()

ព្រោះការអស់ទៅនៃសេចក្តីល្ងង់ខ្លៅ ដោយព្រះប្រាជ្ញានៃអរិយមគ្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងព្រោះការបានសម្រេចនូវការត្រាស់ដឹង ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការគឺគុណធម៌ដ៏ប្រសើរលើសលប់ ព្រះរាជបុត្រនៃព្រះបាទសុទ្ធោទនៈនោះ ទ្រង់មានព្រះសម្ពោធិញ្ញាណជាទីទៅក្នុងខាងមុខ ទ្រង់មានសិរីដ៏ក្រាស់ក្រែល ទ្រង់ព្រះនាមថា «ព្រះពុទ្ធ» ទ្រង់បានតាក់តែងនូវមហាសមុទ្រគឺលោកនេះ ដោយកម្រងរលកគឺកិត្តិសព្ទរបស់ព្រះអង្គ។

๑๓.

១៣.

สมฺพุทฺโธ’ติ’มินาปเทน มุนิโน สจฺจาวโพธาวหํญาณํ ตปฺปฏิเวธญาณ มนฆํ นา’ญฺเญหิสาธารณํ,พุทฺโธ’ตี’ธ ปเทน สตฺถุ กรุณาปุพฺพงฺคมํ เทสนา-ญาณํ เญยฺยปทตฺถโพธนกรํ ญาณญฺจ ทสฺสิยเต;

()

ដោយបទថា «សម្ពុទ្ធោ» នេះ បដិវេធញាណដ៏រកតម្លៃមិនបាន ដែលមិនទូទៅដល់អ្នកដទៃ ដែលនាំមកនូវការត្រាស់ដឹងនូវសច្ចធម៌របស់ព្រះមុនី ត្រូវបានបង្ហាញ ចំណែកឯដោយបទថា «ពុទ្ធោ» ក្នុងទីនេះ ទេសនាញាណដែលមានសេចក្តីករុណាដឹកនាំមុខរបស់ព្រះសាស្តា និងញាណដែលញ៉ាំងសត្វឲ្យត្រាស់ដឹងនូវអត្ថនៃធម៌ដែលគប្បីដឹង ត្រូវបានបង្ហាញ។

๑๔.

១៤.

ตํ สพฺพญฺญุตญาณโถมนวสา สมฺมาทิสมฺพุทฺธิ’ติ-สทฺทสฺสา’ริยมคฺคกิตฺตนวสา พุทฺโธติสทฺทสฺสจ,โยโค’เป’ตฺถกโต’ตฺย’ภาสิ วิพุโธ โส ธมฺม ปาลาภิโธพุทฺธานุสฺสติวณฺณนาวิวรเณ วิญฺญาตสตฺถาคโม;

()

ព្រះអដ្ឋកថាចារ្យដ៏មានព្រះប្រាជ្ញា ព្រះនាមធម្មបាល អ្នកដឹងច្បាស់នូវគម្ពីរព្រះសាស្តា បានពោលទុកហើយ ក្នុងអដ្ឋកថាពុទ្ធានុស្សតិកថា នូវការប្រកបគ្នានៃសព្ទថា «សម្មាសម្ពុទ្ធ» ដោយអំណាចនៃការសរសើរនូវសព្វញ្ញុតញ្ញាណនោះ និងសព្ទថា «ពុទ្ធ» ដោយអំណាចនៃការសរសើរនូវអរិយមគ្គ ក្នុងទីនេះ។

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธติ นามปญฺญตฺตีนํ อภิเธย ปริทีโป ปญฺจวีสติโม สคฺโค.

វគ្គទី ២៥ ឈ្មោះថា ការសម្តែងនូវអត្ថន័យនៃនាមបញ្ញត្តិថា «សាស្តាទេវមនុស្សានំ» និង «ពុទ្ធោ» ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ ដែលព្រះយោគីព្រះនាម មេធានន្ទ បានរៀបចំឡើង តែប៉ុណ្ណេះ។

ตํโข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาเณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต อิติปิ โสภควา ภควาติ.

ក៏កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏មានព្រះភាគនោះ ខ្ចរខ្ចាយទៅយ៉ាងនេះថា «ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ព្រោះហេតុនេះៗ ទ្រង់ជាព្រះដ៏មានព្រះភាគ»។

๑.

១.

กวิภารติปทฺธติฉนฺทสิ ต-คฺคุณโถมน (โตฏก) วุตฺย’ภวิ,ภควา’ติ วิภตฺตปทตฺถวตีมธุรา สุณตํ สุรตํ มธุรา;

()

ក្នុងគន្លងនៃកវីភាសា ឆន្ទៈនេះជាតោដកវត្តិ ដែលសរសើរនូវគុណរបស់ព្រះអង្គ មានអត្ថនៃបទដែលចែកហើយថា «ភគវា» ដ៏ពីរោះ ញ៉ាំងសេចក្តីត្រេកអរដ៏ក្រៃលែងដល់ពួកជនដែលស្តាប់។

๒.

២.

อธิสีลสมาธิมติปฺปภุติ-คุณราสิวิสิฏฺฐตรสฺส ตโต,ภควา’ติ สเทวมนุสฺสปชา-ปวรสฺส สคารวนาม’มิทํ;

()

ព្រោះព្រះអង្គវិសេសវិសាលដោយគំនរនៃគុណធម៌មានអធិសីល អធិសមាធិ និងអធិបញ្ញាជាដើម នាមថា «ភគវា» នេះ ជានាមប្រកបដោយសេចក្តីគោរព របស់ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរក្នុងលោក ព្រមទាំងទេវតានិងមនុស្ស។

๓.

៣.

ภควาวจเนน ปวุจฺจติ โยสนิรุตฺตินโย วจนตฺถวโร,ส’หิ คารวเสฏฺฐวิสิฏฺฐตโรภควาติ นิมิตฺตกนามมิทํ;

()

ព្រះអង្គណា ដែលគេហៅដោយពាក្យថា «ភគវា» ដែលមានអត្ថនៃពាក្យដ៏ប្រសើរ ព្រមទាំងន័យនៃនិរុត្តិ ព្រះអង្គនោះឯង ដ៏ប្រសើរវិសេសដោយអំណាចនៃសេចក្តីគោរព នាមថា «ភគវា» នេះ ជានាមកើតឡើងដោយហេតុ (និមិត្ត)។

๔.

៤.

ปริปาจิตสญฺจิตปารมิตา-มิตภาคฺย มนุตฺตริยุ’ตฺตริยํ,ยทิ วิชฺชติ’มสฺส อนญฺญสมํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើភ័ព្វវាសនាដ៏វាស់វែងមិនបាន ដ៏ប្រសើរលើសលប់ ដែលកើតអំពីបារមីដែលបានសន្សំនិងញ៉ាំងឲ្យចាស់ក្លាហើយ របស់ព្រះអង្គនេះ មិនមានអ្នកដទៃស្មើ មានប្រាកដ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា» (ព្រះដ៏មានភាគ្យៈ)។

๕.

៥.

ยทิ มารพลํ ปพลํ สกลํกทลี ทฺวิรโทริว ตาลวนํ,อสนี’ว กิเลสมภญฺชิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវកម្លាំងមារដ៏ខ្លាំងក្លាទាំងអស់ ដូចជាដំរីកម្ចាត់ដើមចេក ឬដូចជារន្ទះបាញ់កម្ចាត់ព្រៃត្នោត និងបានកម្ចាត់បង់នូវកិលេសទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា» (ព្រះដ៏មានភង្គៈ - អ្នកកម្ចាត់)។

๖.

៦.

ยทิ ภคฺคมกา’ขิลโลภมปา-ขิลโทสมปา’ขิลโมหมปิ,วิปรีตมโนกณญฺจ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យបាក់បែកនូវលោភៈទាំងអស់ ទោសៈទាំងអស់ មោហៈទាំងអស់ និងការត្រិះរិះដ៏ខុសឆ្គងទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๗.

៧.

ยทิ โกธุ’ปนาห มุสุยนม-จฺฉริยํ อหิริกฺกนิโรตฺตปนํ,อปิ มกฺขปลาส มภญฺชิ ภวา-ภวทิฏฺฐิ มนชฺชว’มทฺทวตํ;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវក្រោធៈ ឧបនាហៈ ឥស្សា មច្ឆរិយៈ អហិរិកៈ អនោត្តប្បៈ ព្រមទាំងមក្ខៈ បលាសៈ ភវាភវទិដ្ឋិ សេចក្តីមិនស្មោះត្រង់ និងសេចក្តីរឹងត្អឹង...

๘.

៨.

ขรผารุสตา กรณุตฺตริยํยทิ มาน’ภิมาน’ปมาทมทํ,สฐผารุสตา กรณุตฺตริยํสฐมายมภญฺชิ’ติ โมหชฏํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីគ្រោតគ្រាត សេចក្តីរឹងត្អឹងដ៏ក្រៃលែង មានៈ អភិមានៈ បមាទៈ មទៈ សេចក្តីកោងកាច សេចក្តីអួតអាង មាយា និងបណ្តាញនៃមោហៈ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๙.

៩.

ติวิธา’กุสลํ ติวิธพฺพิสมํติวิตกฺกติมูลติสญฺญมปิ,ติมลํ ติปปญฺจ มภญฺชิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវអកុសល ៣ យ៉ាង ទុច្ចរិត ៣ យ៉ាង អកុសលវិតក្ក ៣ យ៉ាង អកុសលមូល ៣ យ៉ាង អកុសលសញ្ញា ៣ យ៉ាង មន្ទិល ៣ យ៉ាង និងបបញ្ចធម៌ ៣ យ៉ាង ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๐.

១០.

จตุโรฆ จตุพฺพิธโยค จตุ-พฺพิธคนฺถ จตุพฺพิธคาห มปิ,จตุราสวธมฺม มภญฺชิตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវឱឃៈ ៤ យោគៈ ៤ គន្ថៈ ៤ ឧបាទាន ៤ និងអាសវធម៌ ៤ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๑.

១១.

วินิพทฺธ มโนขีล นีวรณา-นฺย’ภีนนฺทนมจฺจริยานิ ตโต,ยทิ ปญฺจวิธานิ’ปิ ภคฺคมกาภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវចេតោវិនិពន្ធ ៥ ចេតោខីលៈ ៥ នីវរណៈ ៥ អភិនន្ទនៈ ៥ និងមច្ឆរិយៈ ៥ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๒.

១២.

ฉวิวาทปทานิ’ปิ สตฺตวิธา-นุสเยหิ กุสิตกวตฺถุ’มโต,ย มภญฺชิ’ตราติ’ปิ อฏฺฐวิธํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវវិវាទមូល ៦ អនុស័យ ៧ កុសីតវត្ថុ ៨ និងធម៌ដទៃទៀត ៨ យ៉ាង ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๓.

១៣.

นวธา’ลยมุล มภญฺชิ ตถาทสธา’กุสลํ ทสกมฺมปถํ,สกลานิ กุทิฏฺฐิคตานิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវមូលនៃអាល័យ ៩ យ៉ាង ព្រមទាំងអកុសលកម្មបថ ១០ យ៉ាង និងមិច្ឆាទិដ្ឋិទាំងអស់ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๔.

១៤.

ปริฬาหทรํ วิวิธ’ทฺธสตํภวกเนตฺติวิจาร มหญฺชิ ตโต,สตมตฺตสหสฺสกิเลสคตํภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រសិនបើព្រះអង្គបានកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីក្តៅក្រហាយ និងសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយផ្សេងៗ ១៥០ ព្រមទាំងតណ្ហាជាគ្រឿងនាំទៅកាន់ភព និងកិលេស ១៥០០ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๕.

១៥.

อณิมา ลฆิมา มหิมา วสิตา-ปภุติ’สฺสริย’ฏฺฐภเคหิ ยโต,สุภเคหิ สมงกฺคีพฺภูว ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រោះព្រះអង្គជាអ្នកប្រកបដោយឥស្សរិយធម៌ដ៏ល្អ ៨ យ៉ាង មានអណិមា លឃិមា មហិមា និងវសិតាជាដើម ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๑๖.

១៦.

อณุโน นนุโน’ นนุโนกรณํกรณํ ลหุโน’ลหุโน อณิมา,ลฆิมา มหิมา มหิมากรณํกรณํ วสิตา วสิตาย ตหึ;

()

ក្នុងឥស្សរិយធម៌ទាំងនោះ អណិមា គឺការធ្វើសរីរៈឲ្យតូចឆ្មារ, លឃិមា គឺការធ្វើសរីរៈឲ្យស្រាល, មហិមា គឺការធ្វើសរីរៈឲ្យធំធេង, វសិតា គឺការមានអំណាចលើចិត្ត។

๑๗.

១៧.

สย มิจฺฉิตฐาน มุปาคมนํลหุ วิจฺฉิตการิยสาธนตา,อภิปตฺติ ปกมฺย มเสสวสี-กรเณ’สิกตา ปรมิสฺสรตา;

()

ការទៅកាន់ទីកន្លែងដែលខ្លួនប្រាថ្នាដោយខ្លួនឯង ការសម្រេចកិច្ចការដែលប្រាថ្នាបានដោយរហ័ស ការមានអំណាចលើសត្វទាំងពួង និងភាពជាធំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

๑๘.

១៨.

นภสา ปทสา คมนาทิวสาวชโต ปรินิฏฺฐิตการิยตา,นิชกาม’วสายิกตาติยหึ-ปรมิสฺสริยาขฺยภคา’ฏฺฐวิธา;

()

ការសម្រេចកិច្ចការដែលបានធ្វើហើយ ដោយអំណាចនៃការទៅតាមអាកាស ឬដោយជើងជាដើម នេះជាឥស្សរិយធម៌ ៨ យ៉ាង ដែលហៅថា ភគៈ គឺភាពជាធំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

๑๙.

១៩.

จตุมคฺค จตุปฺผลสนฺติปทา-ริยธมฺมสมุหภเคหิ ยุโต,วินลีกตปาปมเลหิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រះអង្គប្រកបដោយចំណែកនៃអរិយធម៌ មានមគ្គ ៤ ផល ៤ និងសន្តិបទ (ព្រះនិព្វាន) ដែលកម្ចាត់បង់នូវមន្ទិលគឺបាប ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๐.

២០.

จรณทิคุณ’ติสยาธิคตา-สมกิตฺติสรีรภเคต ยุโต,ภุวนตฺตยวิปฺผุริเตน ตโตภควาติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រះអង្គប្រកបដោយចំណែកនៃកិត្តិសព្ទដែលមិនមានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមបាន ដែលបានសម្រេចដោយគុណធម៌ដ៏ក្រៃលែងមានចរណៈជាដើម ដែលផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់លោកទាំងបី ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๑.

២១.

ชนโลจนนีหรณาย นิรู-ปม รูปสรีรคตาย ตโต,นิขิลาวยวสฺสิริยา สพิโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រះអង្គប្រកបដោយសិរីនៃអវយវៈទាំងអស់ ដែលកើតអំពីព្រះរូបកាយដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមមិនបាន ដែលជាទីនាំទៅនូវកែវភ្នែកនៃជនទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๒.

២២.

อภิปตฺถิต มิจฺฉิต มตฺตหิตํปรสตฺตหิตมฺปิ สมิชฺฌติ ยํ,อิติ ตาทิสกามภเคน ยุโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងប្រយោជន៍ដល់សត្វដទៃ ដែលព្រះអង្គប្រាថ្នានិងចង់បាន តែងតែសម្រេច ព្រះអង្គប្រកបដោយចំណែកនៃសេចក្តីប្រាថ្នាបែបនោះ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๓.

២៣.

ยทนุตฺตริเยน จ ปารมิตา-วีริเยน ปยตฺตภเคน ยุโต,ครุภาวปทปฺปภเวน ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

ព្រះអង្គប្រកបដោយចំណែកនៃសេចក្តីព្យាយាមដែលកើតអំពីបារមីដ៏ប្រសើរលើសលប់ ដែលជាហេតុនាំមកនូវភាពជាទីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๔.

២៤.

ปรมิสฺสริยายมธมฺมยโส-สิริกามปยตฺตภาคา ฉยิเม,ยทิ ยสฺส ชินสฺส ภวนฺติ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ភគៈ ៦ យ៉ាងនេះ គឺ ឥស្សរិយៈ ធម៌ យស សិរី កាមៈ និងបយត្តៈ ប្រសិនបើមានដល់ព្រះជិនស្រីអង្គណា ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๕.

២៥.

สุภเคน อนญฺญสเมน นิรู-ปมรูปวิลาสภเคน ยุโต,สตปุญฺญสมุชฺชลิเตน ตโตภควาติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រះអង្គប្រកបដោយចំណែកនៃព្រះរូបដ៏ល្អប្រណីត ដែលមិនមានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមបាន ដែលរុងរឿងដោយបុណ្យរាប់រយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា»។

๒๖.

២៦.

นิชธมฺมสรีรวิภูติ ยถานิชรูปสริรวิภูติ ตถา,อิห วุจฺจติ ภคฺคสุภาคฺยมิติอปิ เตหิ สมงฺคิ ชิโน ภควา;

()

សេចក្តីរុងរឿងនៃធម៌កាយរបស់ព្រះអង្គ យ៉ាងណាមិញ សេចក្តីរុងរឿងនៃរូបកាយរបស់ព្រះអង្គ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ក្នុងទីនេះ ហៅថា ភគ្គៈ និងសុភាគ្យៈ ព្រះជិនស្រីដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ប្រកបដោយធម៌ទាំងនោះ។

๒๗.

២៧.

กุสลาทิปเทหิ วิภตฺตมกา’-ยตนาทิวเสน จ พนฺธวสา,วต ธมฺมสมุหสภาว มโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រះអង្គបានចែកនូវធម៌ទាំងឡាយ ដោយបទមានកុសលធម៌ជាដើម និងដោយអំណាចនៃអាយតនៈជាដើម នូវសភាវៈនៃគំនរធម៌ទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភគវា» (ព្រះដ៏មានភាគ - អ្នកចែកធម៌)។

๒๘.

២៨.

จตุธา จตุธา จตุธา จตุธาจตุสจฺจทโส’ริยสจฺจมฺปิ,วิภชี วิภชี วิภชี วิภชีภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

(ยมกพนฺธนํ)

ព្រះមានព្រះភាគនោះ ទ្រង់ឃើញចតុរារិយសច្ចៈ បានចែករំលែក (វិភាគ) អរិយសច្ចៈជា ៤ យ៉ាង ៤ យ៉ាង ៤ យ៉ាង ៤ យ៉ាង ហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា» (ព្រះមានព្រះភាគ)។

๒๙.

២៩.

ยทิ ทิพฺพวิหาร มเสวิ ภชิสุรเชฏฺฐวิหาร มนญฺญสมํ,อริยญฺจวิหาร มนญฺญสมํ,อริยญฺจ วิหาร มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះមានព្រះភាគនោះ ទ្រង់បានសេព គប់រកនូវទិព្វវិហារធម៌ ព្រហ្មវិហារធម៌ដ៏ប្រសើរក្រៃលែង រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន និងអរិយវិហារធម៌ដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๐.

៣០.

ยทิ กายวิเวกสุขํ อภชีภชิ จิตฺตวิเวกสมาธิสุขํ,อุปธีหิ วิเวกก มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះមានព្រះភាគនោះ ទ្រង់បានសេព គប់រកនូវសេចក្តីសុខកើតអំពីកាយវិវេក សេចក្តីសុខកើតអំពីចិត្តវិវេក និងសមាធិ និងបានសេពនូវឧបធិវិវេក (ការស្ងាត់ចាកកិលេស) ហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๑.

៣១.

ภชิ วฏฺฏคตญฺจ วิวฏฺฏคตํสย มุตฺตริมานุสธมฺม มปิ,ติวิธญหิ วิโมกฺข มเสวิ ตโตภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះមានព្រះភាគនោះ ទ្រង់បានសេព (យល់ដឹង) នូវធម៌ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងវដ្តៈ និងធម៌ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងវិវដ្តៈ ព្រមទាំងឧត្តរិមនុស្សធម៌ដោយព្រះអង្គឯង និងបានសេពនូវវិមោក្ខធម៌ទាំង ៣ យ៉ាង ហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๒.

៣២.

ปุนราคมนาวรเณน ภเวภวเนตฺติสมญฺญ มิทํ คมนํ,ยทิ วนฺตมกา’ริยมคฺคมุโขภควา’ติ ปวุจฺจติ โส ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះមានព្រះភាគនោះ ទ្រង់មានព្រះភក្ត្រឆ្ពោះទៅកាន់អរិយមគ្គ បានខ្ជាក់ចោល (កម្ចាត់ចោល) នូវតណ្ហាដែលនាំទៅកាន់ភព ដែលជាគ្រឿងរារាំងមិនឲ្យត្រឡប់មកវិញ ហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๓.

៣៣.

ภควา’ติ วิสิฏฺฐ’ภิธานมิมํน’จ มาตุปิตุปฺปภุติหิ กตํ,สหโพธิปทาธิคเมน คตาตถสมฺมุติ ตสฺสชินสฺส’ภวิ;

()

ព្រះនាមដ៏វិសេសថា «ភគវា» នេះ មិនមែនមាតាបិតាជាដើមបានតាក់តែងឡើងឡើយ តែជាសមញ្ញាញាណពិតប្រាកដ ដែលកើតឡើងដល់ព្រះជិនស្រីអង្គនោះ ព្រមជាមួយនឹងការសម្រេចនូវព្រះសព្វញ្ញុតញ្ញាណ ទៀបគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ។

อถมหานิทฺเทสาคตนโย วุจฺจเต.

លំដាប់នេះ នឹងសម្តែងនូវន័យដែលមកក្នុងមហានិទ្ទេស។

๓๔.

៣៤.

โลกุตฺตราย มติยาราคํ ภคฺคํ อกาสิ โทสํ โมหํ,ยสฺมา กณฺฏกมานํกิเลสมารํ ตโตปิ พุทฺโธ พควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់បានបំបាក់ (កម្ចាត់) រាគៈ ទោសៈ មោហៈ ព្រមទាំងសេចក្តីសៅហ្មង គ្រឿងបន្លា គឺមានះ និងកិលេសមារ ដោយលោកុត្តរបញ្ញា ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๕.

៣៥.

ยสฺมา วิภชฺชวาทิภชิ วิภชิ ปวิภชี สธมฺมกฺขนฺธํ,โลกุตฺตรญฺจ กตวาภวานมตฺตํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់ជាវិភជ្ជវាទី (អ្នកពោលចែករំលែក) ទ្រង់បានសេព ចែករំលែក និងចាត់ចែងនូវធម៌ជាចំណែកៗ គឺធម៌ក្ខន្ធ និងបានធ្វើនូវទីបំផុតនៃភពដោយលោកុត្តរធម៌ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๖.

៣៦.

ยสฺมา ภาวิตกาโยภาวิตสิโล สทา สุภาวิตจิตฺโต,ภาวิตปญฺโญ สพฺภิสุภาวนีโย ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានកាយចម្រើនហើយ មានសីលចម្រើនហើយ មានចិត្តចម្រើនល្អហើយជានិច្ច មានបញ្ញាចម្រើនហើយ ជាបុគ្គលដែលសប្បុរសទាំងឡាយគប្បីចម្រើន (គោរពកោតក្រែង) ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๗.

៣៧.

ภควา กวนปตฺถานิปฏิสลฺลานพฺพิหารสารุปฺปานิ,ชนวาตาปคตานิวนานิ เสนาสนานิ โย ปนฺตานิ;

()

ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់សេពគប់នូវព្រៃស្មសាន ព្រៃធំ និងសេនាសនៈដ៏ស្ងាត់ឆ្ងាយ ដែលប្រាសចាកការរំខានពីមនុស្សម្នា គួរដល់ការសម្ងំនៅតែម្នាក់ឯង។

๓๘.

៣៨.

ภุธรกนฺทรเลณํคุรุหมูลํ ปกลาล มพฺโภกาสํ,สิวถิกํ ภชิ ยสฺมาติณสตฺถารํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់បានសេពគប់នូវគុហាភ្នំ ក្រហែងភ្នំ គល់ឈើ ទីវាលវាលទំនាប ព្រៃស្មសាន និងកន្លែងក្រាលស្មៅ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๓๙.

៣៩.

จตุพฺพิธานํ สทฺธา-เทยฺยานํ จีวราทิสมฺภารานํ,สุภโร ยสฺมา ภาคีปรมปฺปิจฺโฉ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់ជាបុគ្គលដែលគេចិញ្ចឹមងាយ ជាអ្នកមានចំណែកក្នុងបច្ច័យទាំង ៤ មានចីវរជាដើម ដែលជាទេយ្យធម៌ប្រកបដោយសទ្ធា និងជាអ្នកមានសេចក្តីប្រាថ្នាតិចដ៏ក្រៃលែង ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๐.

៤០.

อตฺถรสสฺส สุภาคีธมฺมรสสฺส จ ยโต วิมุตฺติรสสฺส,อธิสีลสฺส’ธิจิตฺต-สฺส’ธิปญฺญายจ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកដ៏ល្អក្នុងអត្ថរស ធម្មរស វិមុត្តិរស និងក្នុងអធិសីល អធិចិត្ត អធិបញ្ញា ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๑.

៤១.

รูปารูปาวจร-ชฺฌานาน จตุนฺน มปกฺปมญฺญานมฺปิ,วิทฺธํสิตีวรโณยสฺมา ภาคี ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់បានកម្ចាត់បង់នូវនីវរណធម៌ ហើយទ្រង់មានចំណែកក្នុងឈានទាំង ៤ ក្នុងរូបាវចរធម៌ អរូបាវចរធម៌ និងអប្បមញ្ញាធម៌ទាំងឡាយ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๒.

៤២.

อฏฺฐนฺนญฺจฏฺฐนฺนํวิโมกฺขธมฺมาน มาภิภายตนานํ,อนุปุพฺพวิหารานํ ภาคินวนฺนํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងវិមោក្ខធម៌ទាំង ៨ អភិភាយតនៈទាំង ៨ និងអនុបុព្វវិហារធម៌ទាំង ៩ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๓.

៤៣.

ทสกสิณสมาปตฺติทสสญฺญาภาวนาน มปิ ภาคีวา,อสุภสมาปตฺยา’นา-ปานสฺสติยา ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងកសិណសមាបត្តិទាំង ១០ សញ្ញាភាវនាទាំង ១០ ព្រមទាំងអសុភសមាបត្តិ និងអានាបាណស្សតិ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๔.

៤៤.

สมฺมปฺปธาน ปภุติ-สติปฏฺฐานิ’ทฺธิปาทธมฺมานมฺปิ,จตุธา สุวิภตฺตานํภาคี ยสฺมา ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងធម៌ទាំងឡាយ មានសតិបដ្ឋាន សម្មប្បធាន និងឥទ្ធិបាទ ដែលទ្រង់ចែកទុកល្អហើយជា ៤ យ៉ាង ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๕.

៤៥.

ปญฺจนฺนมฺปิ พลานํยสฺมา ปญฺจนฺน มินฺทฺริยานํ ภาคี,ตสฺมา ทสพลธารีชิตินฺทฺริโส โย ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងកម្លាំង (ពលៈ) ទាំង ៥ និងឥន្ទ្រិយទាំង ៥ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ជាអ្នកទ្រទ្រង់នូវទសពលញ្ញាណ និងជាអ្នកឈ្នះនូវឥន្ទ្រិយ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๖.

៤៦.

ยสฺมา โพชฺฌงฺคานํอริยสฺส’ฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺสาปิ,ตถาคตพลานํ โยภาคิ ทสนฺนํ ตโตปิ พุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងពោជ្ឈង្គទាំងឡាយ ក្នុងអរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ និងក្នុងតថាគតពលៈទាំង ១០ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๗.

៤៧.

จตุเวสารชฺชานํยทิ จตุปฏิสมฺภิทาน มทฺธภาคี,ฉพุทฺธธมฺมานมฺปิฉฬภิญฺญานํ ตโตปิพุทฺโธภควา;

()

ព្រោះហេតុតែព្រះពុទ្ធទ្រង់មានចំណែកក្នុងវេសារជ្ជធម៌ទាំង ៤ បដិសម្ភិទាទាំង ៤ ឆពុទ្ធធម៌ (ធម៌របស់ព្រះពុទ្ធទាំង ៦) និងអភិញ្ញាទាំង ៦ ហេតុនោះ ទើបព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๔๘.

៤៨.

ภควา’ตฺเย’ตํ นามํนกตํ มาตาปิตูหิ ภาตุภคินีหิ,สกมิตฺตามจฺเจหิน ญาติสาโลหิเตหิวา ปญฺญตฺตํ;

()

ព្រះនាមថា «ភគវា» នេះ មិនមែនមាតាបិតា បងប្អូនប្រុសស្រី មិត្តអាមាត្យ ឬញាតិសាលោហិតទាំងឡាយ បានតាក់តែង ឬបញ្ញត្តឡើងឡើយ។

๔๙.

៤៩.

สมเณหิ ภุสุเรหิน เทวตาหิ จ นน เยน เกนจิ รจิตํ,อุฏฺฐฏกิพฺพิสมูเลสุโพธิมูเล สุพุทฺธสมฺโพธีนํ;

()

មិនមែនសមណៈ ព្រាហ្មណ៍ ទេវតា ឬនរណាម្នាក់បានតាក់តែងឡើងឡើយ គឺព្រះអង្គទ្រង់បានត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ទៀបគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ ដែលជាទីកម្ចាត់បង់នូវឫសគល់នៃបាបធម៌ទាំងពួង។

๕๐.

៥០.

ปฏิลาภเหตุ เตสํภควนฺตานํ อนาวรณญาณสฺส,ปวิโมกฺขนฺติกเมตํยทิทํ ภควาติ สจฺฉิกาปญฺญตฺติ;

()

ព្រះនាមថា «ភគវា» នេះ ជាសច្ឆិកាបញ្ញត្តិ (បញ្ញត្តិកើតឡើងដោយការសម្រេចពិតៗ) ដែលជាគ្រឿងរួចផុតដ៏ឧត្តម ព្រោះការបានសម្រេចនូវអនាវរណញ្ញាណរបស់ព្រះមានព្រះភាគទាំងឡាយនោះ។

อถฏีกาคตนโยวุจฺจเต.

លំដាប់នេះ នឹងសម្តែងនូវន័យដែលមកក្នុងដីកា។

๕๑.

៥១.

นิรติสยาสีลาทิ-สคฺคุณภาคา อนญฺญสามญฺญา เยยสฺสุ’ปลพฺภนฺติ ตโตภควา’ตฺย’ภิธียเต สพุทฺโธ ภควา;

()

ព្រោះហេតុតែគុណសម្បត្តិទាំងឡាយ មានសីលជាដើមដ៏លើសលប់ រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន និងមិនទូទៅដល់អ្នកដទៃ តែងមានប្រាកដក្នុងព្រះអង្គ ហេតុនោះ ទើបព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនោះ ទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๕๒.

៥២.

ตถาหิ สีลํ สมาธิปญฺญา วิมุตฺติ วิมุตฺติทสฺสนญาณํ,หิริ โอตฺตปฺปํ สทฺธํวีริยํ สติ สมฺปชญฺญ เมเต ธมฺมา;

()

គឺថា ធម៌ទាំងឡាយនេះ គឺ សីល សមាធិ បញ្ញា វិមុត្តិ វិមុត្តិញាណទស្សនៈ ហិរិ ឱត្តប្បៈ សទ្ធា វីរិយៈ សតិ និងសម្បជញ្ញៈ។

๕๓.

៥៣.

สีลวิสุทฺธิ จ ทิฏฺฐิ-วิสุทฺธิ กุสลานิ ตีณิ ตมฺมูลานิ,ตโย วิตกฺกา สมฺมาติสฺโส ธาตฺวานวชฺชสญฺญา ติสฺโส;

()

សីលវិសុទ្ធិ ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ កុសលមូល ៣ យ៉ាង សម្មាវិតក្កៈ ៣ យ៉ាង ធាតុ ៣ យ៉ាង និងអនវជ្ជសញ្ញា (សញ្ញាដែលគ្មានទោស) ៣ យ៉ាង។

๕๔.

៥៤.

จตุสติปฏฺฐานิ’ทฺธิ-ปฺปาทา สมฺมปฺปธานธมฺมา จตุโร,ปฏิสมฺภิทา จตสฺโสจตุโร มคฺคา ผลานิโข จตฺตาริ;

()

សតិបដ្ឋាន ៤ ឥទ្ធិបាទ ៤ សម្មប្បធានធម៌ ៤ បដិសម្ភិទា ៤ មគ្គ ៤ និងផល ៤។

๕๕.

៥៥.

จตฺตาโร, ริยวํสาโยนิปริจฺเฉทกานิ จตุญาณานิ,จตุเวสารชฺชานิปธานิยงฺคานิ ปญฺจ ปริมาณานิ;

()

អរិយវង្ស ៤ ញាណជាគ្រឿងកំណត់យោនី ៤ វេសារជ្ជធម៌ ៤ និងអង្គនៃសេចក្តីព្យាយាម ៥ យ៉ាង។

๕๖.

៥៦.

ปญฺจงฺคิโก’ปิ สมฺมาสมาธิ ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจพลานิ,นิสฺสารณียธาตุปญฺจวิมุตฺติปริปาจนิยา ธมฺมา;

()

សម្មាសមាធិមានអង្គ ៥ ឥន្ទ្រិយ ៥ ពលៈ ៥ និស្សារណីយធាតុ ៥ និងធម៌ជាគ្រឿងធ្វើវិមុត្តិឲ្យចាស់ក្លា ៥ យ៉ាង។

๕๗.

៥៧.

ปญฺจ วิมุตฺตายตน-ญาณานิ ฉคารวา ฉพหุลวิหารา,ฉา’นุสฺสติฐานานินิสฺสารณิยา ฉธาตุ ฉลภิญฺญาโย;

()

វិមុត្តាយតនៈ ៥ ញាណ ៥ គារវធម៌ ៦ ពហុលវិហារធម៌ ៦ អនុស្សតិដ្ឋាន ៦ និស្សារណីយធាតុ ៦ ធាតុ ៦ និងអភិញ្ញា ៦។

๕๘.

៥៨.

ฉพฺพิธ’นุตฺตริยานิชพฺพิธนิพฺเพธภาคิยา สญฺญาโย,ฉอสาธารณญานา-นฺย’ริยธนานฺย’ปริหานิยา ธมฺมา;

()

អនុត្តរិយៈ ៦ យ៉ាង សញ្ញាជាចំណែកនៃសេចក្តីទម្លុះទម្លាយ ៦ យ៉ាង អសាធារណញាណ ៦ យ៉ាង អរិយទ្រព្យ និងអបរិហានិយធម៌ទាំងឡាយ។

๕๙.

៥៩.

สปฺปุริสาริยธมฺมาโพชฺฌงฺคา สตฺต สตฺตสญฺญา สตฺต,ขีณาสวพลกถนาสตฺตวิวธา ทกฺขิณรหานญฺจ กถา;

()

សប្បុរិសធម៌ ៧ ពោជ្ឈង្គ ៧ សញ្ញា ៧ ការសម្តែងនូវពលៈរបស់ព្រះខីណាសព ៧ យ៉ាង និងការសម្តែងនូវទក្ខិណេយ្យបុគ្គល ៧ យ៉ាង។

๖๐.

៦០.

อฏฺฐนฺนํ ปญฺญานํปฏิลาภ นิทานเทสนา สมฺมตฺตา;

โลกสภาว’จฺจคมาอฏฺฐ’กฺขณเทสนา จ อฏฺฐวิโมกฺขา;

()

ការសម្តែងនូវហេតុជាទីបាននូវបញ្ញាទាំង ៨ យ៉ាង ការកន្លងនូវលោកសភាវៈ ការសម្តែងនូវអក្ខណៈ (ខណៈមិនគួរ) ៨ យ៉ាង និងវិមោក្ខ ៨ យ៉ាង។

๖๑.

៦១.

วตฺถุนฺยา’รมฺหานิมหาปุริสตกฺกนา’ภิภายตนุตฺติ,อฏฺฐวิธา นวุ’ปายามนสิกรณมูลกา ปธานฺยงฺคานิ;

()

អារម្ភវត្ថុ ៨ មហាបុរិសវិតក្កៈ ៨ អភិភាយតនៈ ៨ ឧបាយ ៩ យ៉ាង និងអង្គនៃសេចក្តីព្យាយាមមានការធ្វើទុកក្នុងចិត្តជាមូល ៩ យ៉ាង។

๖๒.

៦២.

นว สตฺตาวาสกถาอาฆาตปฏิวินยา จ นว นานตฺตา,นวา’นุปุพฺพวิหารานวสญฺญา ทสวิธา กุสลกมฺมปถา;

()

សត្តាវាសៈ ៩ ការកម្ចាត់អាឃាត ៩ នានត្តៈ ៩ អនុបុព្វវិហារធម៌ ៩ សញ្ញា ៩ និងកុសលកម្មបថ ១០ យ៉ាង។

๖๓.

៦៣.

ทส กสิณายตนานิทส สมฺมตฺตานิ นาถกรณธมฺมา,พลานิ จา’ริยวาสาเมตฺตาเย’กาทสานิสํสา ธมฺมา;

()

កសិណាយតនៈ ១០ សម្មត្តៈ ១០ នាថករណធម៌ ១០ ពលៈ ១០ អរិយវាសៈ ១០ និងអានិសង្សមេត្តា ១១ យ៉ាង។

๖๔.

៦៤.

พารสธมฺมา จกฺกา-การา เตรสธุตงฺคธมฺมา เจ’ปิ,จุทฺทสมตฺตา พุทฺธิปญฺจทสวิมุตฺติปาจนียา ธมฺมา;

()

ធម៌មានអាការ ១២ នៃកង់ (ធម្មចក្រ) ធុតង្គធម៌ ១៣ យ៉ាង ព្រះពុទ្ធិញ្ញាណ ១៤ យ៉ាង និងធម៌ជាគ្រឿងធ្វើវិមុត្តិឲ្យចាស់ក្លា ១៥ យ៉ាង។

๖๕.

៦៥.

อานาปานสฺสติโยโสฬส โสฬสวิธา’ ปรนฺตปตียา,อฏฺฐรส พุทฺธคุณาเอกูณวีสติ ปจฺจเวกฺขณพุทฺธิ;

()

អានាបាណស្សតិ ១៦ យ៉ាង ធម៌ជាគ្រឿងដុតកម្ដៅសត្វដទៃ ១៦ យ៉ាង ពុទ្ធគុណ ១៨ យ៉ាង និងបច្ចវេក្ខណញ្ញាណ ១៩ យ៉ាង។

๖๖.

៦៦.

จตุจตฺตาฬิสวิธาปญฺญาวตฺถู’ทยพฺพเยญาณานิ,ปญฺญาส กุสลธมฺมาสตฺตาธิกสตฺตติปฺปภาวตฺถูนิ;

()

បញ្ញាវត្ថុ ៤៤ យ៉ាង ឧទយព្វយញ្ញាណ កុសលធម៌ ៥០ យ៉ាង និងញាណវត្ថុ ៧៧ យ៉ាង។

๖๗.

៦៧.

จตุวีสติ โกฏิลกฺข-ปฺปมิต สมาปตฺติยญฺจรวชิรญาณํ,สมนฺตปฏฺฐานปจฺจ-เวกฺขณญาณานิ เทสนาญาณาติ;

()

វជិរញ្ញាណក្នុងសមាបត្តិមានប្រមាណ ២៤ សែនកោដិ បច្ចវេក្ខណញ្ញាណក្នុងសមន្តបដ្ឋាន និងទេសនាញ្ញាណទាំងឡាយ។

๖๘.

៦៨.

สตฺตาน มนตฺตานํวิภคญาณานิจา’สยานุสยานํ,วุตฺตวิภาคา สนฺตีคุณภาคา ภควโต ตโต ภควา โส;

()

ញាណជាគ្រឿងកំណត់ដឹងនូវអធ្យាស្រ័យ និងអនុស័យរបស់សត្វទាំងឡាយ គុណសម្បត្តិទាំងឡាយដែលបានពោលមកនេះ តែងមានដល់ព្រះមានព្រះភាគ ហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបទ្រង់ព្រះនាមថា «ភគវា»។

๖๙.

៦៩.

มนุสฺสตฺตภาวาทิเก อฏฺฐธมฺเมสโมธานยิตฺวา’หิสมฺโพธิยา เย,สมิทฺธา’ธิกาเรหิ สตฺตุตฺตเมหิมหาโพธิสตฺเตหิ สมฺปาทนียา;

()

ព្រះមហាបោធិសត្វទាំងឡាយដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ជាងសត្វលោក ដែលមានអធិការសម្រេចហើយ តែងបំពេញនូវធម៌ ៨ យ៉ាង មានមនុស្សភាពជាដើម ឲ្យព្រមព្រៀងគ្នា ដើម្បីសម្រេចនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ។

๗๐.

៧០.

อธิฏฺฐานธมฺมาทโย ปญฺจุ’ฬาร-ปริจฺจาคธมฺมา จตุสฺสงฺคหา จ,จริยตฺตยํ ปารมีธมฺมราสิภวตฺตฺยา’ภิสมฺโพธิสมฺภารภูตา;

()

អធិដ្ឋានធម៌ជាដើម មហាបរិច្ចាគ ៥ យ៉ាង សង្គហវត្ថុ ៤ យ៉ាង ចរិយា ៣ យ៉ាង និងគំនរនៃបារមីធម៌ទាំងឡាយ តែងជាគ្រឿងឧបត្ថម្ភ (សម្ភារៈ) ដល់ព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ។

๗๑.

៧១.

ปภุตฺยา’ภินีหารโต ยาวโพธิอสงฺเขยฺยกปฺปานิ จตฺตาริ’มสฺส,สลกฺขานิ เต โพธิสมฺภารธมฺมาภวา วุทฺธิปกฺเข ภตา สมฺภตา’ติ;

()

ចាប់តាំងពីការធ្វើអភិនីហារមក រហូតដល់បានត្រាស់ដឹង អស់កាល ៤ អសង្ខេយ្យ និង ១ សែនកប្ប ធម៌ជាគ្រឿងឧបត្ថម្ភដល់ព្រះពោធិញ្ញាណទាំងនោះ ព្រះអង្គបានទ្រទ្រង់ និងសន្សំទុកហើយ ដើម្បីសេចក្តីចម្រើន។

๗๒.

៧២.

ภชียนฺติ ยา ปุญฺญวนฺเตหิ โลเกปโยคํ สมาคมฺม สมฺปตฺติโย ตา,ภคานาม วฏฺฏพฺพิวฏฺฏานุคา’ติปวุจฺจนฺติ เตสํ อุภินฺนํ ภคานํ;

()

សម្បត្តិទាំងឡាយណាដែលសត្វលោកអ្នកមានបុណ្យតែងបានសេពគប់ (សម្រេចបាន) ព្រោះអាស្រ័យការព្យាយាម សម្បត្តិទាំងនោះដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងវដ្តៈ និងវិវដ្តៈ ហៅថា «ភគៈ» (លាភ ឬចំណែក) ព្រោះព្រះអង្គមានចំណែកនៃភគៈទាំងពីរយ៉ាងនោះ ទើបហៅថា «ភគវា»។

๗๓.

៧៣.

ปุเร โพธิโต โพธิสตฺโต สมาโนภุสํ โพธิสมฺภารธมฺเม วินนฺโต,ปติฏฺฐาสิ ยสฺมึ ภเค เต วนีติมนุสฺเสสุ เทเวสุ อุกฺกํสภุเต;

()

ក្នុងកាលមុនអំពីការត្រាស់ដឹង ព្រះអង្គនៅជាព្រះពោធិសត្វនៅឡើយ បានសន្សំយ៉ាងខ្លាំងក្លានូវធម៌ជាគ្រឿងឧបត្ថម្ភដល់ព្រះពោធិញ្ញាណ ទ្រង់បានប្រតិស្ឋាននៅក្នុងភគៈ (ចំណែកបុណ្យ) ណា ដែលព្រះអង្គបានសេពគប់ហើយ ក្នុងចំណោមមនុស្ស និងទេវតាដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ទាំងឡាយ។

๗๔.

៧៤.

ตถา’นญฺญสามญฺญสาหิญฺญฌาน-สฺสมาปตฺติเภทคฺคมคฺคปฺผลาที,ภเค โพธิมูเล วิวฏฺฏานุเค’ปิสยํ พุทฺธภุโต สมาโน วนี’ติ;

()

ដូច្នោះដែរ កាលដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធដោយខ្លួនឯង ទៀបគល់ព្រះស្រីមហាពោធិ ទ្រង់បានសេពគប់នូវភគៈ (ចំណែកធម៌) ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងវិវដ្តៈ មានអភិញ្ញា ឈាន សមាបត្តិ និងមគ្គផលដ៏ប្រសើរក្រៃលែង ដែលមិនទូទៅដល់អ្នកដទៃ។

๗๕.

៧៥.

จตุพฺพิส เย โกฏิลกฺขปฺปมาณ-สมาปตฺติภาคา กมหาภาคเธยฺโย,ปเรสํ นหิตาย?ตฺตโน ทิฏฺฐธมฺม-สุขตฺถาย เต นิจฺจกปฺปํ วนีติ;

()

ព្រះអង្គជាអ្នកមានលាភដ៏ធំធេង តែងសេពគប់ជានិច្ចនូវចំណែកនៃសមាបត្តិមានប្រមាណ ២៤ សែនកោដិ មិនមែនដើម្បីមិនជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃឡើយ គឺដើម្បីសេចក្តីសុខក្នុងបច្ចុប្បន្នរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

๗๖.

៧៦.

อภิญฺเญยฺยธมฺเมสุ เย ภาวิตพฺพ-ปหาตพฺพภาคา ปริญฺเญยฺยภาคา,สิยุํ สจฺฉิกาตพฺพภาคา วนี’ติชิโน ภาวนาโคจราเสวโน เต;

()

ក្នុងចំណោមធម៌ដែលគប្បីដឹងដ៏ក្រៃលែង ធម៌ណាជាចំណែកដែលគប្បីចម្រើន គប្បីលះបង់ គប្បីកំណត់ដឹង និងគប្បីធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ ព្រះជិនស្រីទ្រង់បានសេពគប់នូវធម៌ទាំងនោះ ដោយការចម្រើន និងការសេពជាអារម្មណ៍។

๗๗.

៧៧.

อสาธารเณ เสสสาธารณ เยอิเม ธมฺมภาคา’ธิสีลาทิเภทา,ผลํ ยาวตา โพธเนยฺเยสุ สตฺถาวนี ปตฺถยี สุปฺปติฏฺฐานุโขติ;

()

ចំណែកនៃធម៌ទាំងឡាយ មានអធិសីលជាដើមនេះ ទោះជាអសាធារណៈក្តី សាធារណៈដល់អ្នកដទៃក្តី ព្រះសាស្តាទ្រង់បានសេពគប់ និងប្រាថ្នាហើយ ដើម្បីឲ្យផលនៃធម៌ទាំងនោះប្រតិស្ឋានល្អក្នុងសត្វទាំងឡាយដែលគួរត្រាស់ដឹង។

๗๘.

៧៨.

อเวจฺจปฺปสนฺตา อิมสฺส’ตฺถิ เทว-มนุสฺสา พหู ภตฺติยุตฺตา ตถาหิ,อสาธารณา’โนปมานตฺตญาณ-ปฺปภาวาทิโต สพฺพสตฺตุตฺตโม โส;

()

ទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយជាច្រើន មានសេចក្តីជ្រះថ្លាមិនរំភើប និងប្រកបដោយសេចក្តីភក្តីចំពោះព្រះអង្គ ព្រោះព្រះអង្គជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ជាងសត្វលោកទាំងពួង ដោយអានុភាពនៃអសាធារណញ្ញាណដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មានជាដើម។

๗๙.

៧៩.

อนตฺถาปหาราทิปุพฺพงฺคมายหิตตฺถา’ภินิปฺผาทเน ตปฺปราย,ปโยคาภิสมฺปตฺติยา โพธเนยฺย-ปชาโย’ปการาวหายา’มิตาย;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ខ្វល់ខ្វាយក្នុងការញ៉ាំងប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេច ដោយមានការកម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីវិនាសជាដើមជាប្រធាន និងនាំមកនូវឧបការៈដ៏រកប្រមាណមិនបាន ដល់ពពួកសត្វដែលគួរត្រាស់ដឹង ដោយការសម្រេចនូវសេចក្តីព្យាយាម។

๘๐.

៨០.

วิยามปฺปภา เกตุมาลากุลายภุสํ ลกฺขณา’สิตฺยนุพฺยญฺชเนหิ,วิจิตฺตาย รูปินฺทิรามนฺทิรายสมิทฺธตฺตภาวา’ภิสมฺปตฺติยาปิ;

()

ព្រមទាំងការសម្រេចនូវរូបកាយដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដែលជាមន្ទីរនៃសិរីសួស្តី ដ៏វិចិត្រទៅដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ និងអនុព្យញ្ជនៈ ៨០ យ៉ាង ដ៏ដេរដាសទៅដោយព្យាមប្រភា (ពន្លឺមួយព្យាម) និងកេតុម៉ាឡា (រស្មីជុំវិញព្រះសិរស)។

๘๑.

៨១.

ยถาภุจฺจสีลาทิธมฺมุพฺภเวนอุฬาเรน โลกตฺตยพฺยาปินาปิ,สมนฺนาคตตฺตา กวิสุทฺเธน กิตฺติ-สฺสรีเรน ขีโรทธีปณฺฑเรน;

()

ព្រោះព្រះអង្គជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏បរិសុទ្ធ ស្អាតស្អំដូចជាសមុទ្រទឹកដោះ ដ៏ធំទូលាយផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់លោកទាំងបី ដែលកើតឡើងអំពីគុណធម៌ពិតប្រាកដ មានសីលជាដើម។

๘๒.

៨២.

ฐิตตฺตา วิสิฏฺฐาสุ อุกฺกํสโกฏึปวิฏฺฐาสุ สนฺตุฏฺฐิตา’ปฺปิจฺฉตาสุ,จตุนฺนํ วิสารชฺชธมฺมาน มทฺธาทสนฺนํ พลานญฺจ สพฺภาวโตปิ;

()

ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ប្រតិស្ឋាននៅក្នុងសេចក្តីសន្តោស និងសេចក្តីប្រាថ្នាតិចដ៏វិសេស ដល់នូវកំពូលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងព្រោះការមានពិតប្រាកដនៃវេសារជ្ជធម៌ ៤ និងទសពលញ្ញាណ ១០ យ៉ាង។

๘๓.

៨៣.

สมนฺตาปสาทาวหตฺตา’ปิรูป-ปฺปมาณทิเก ชีวโลเก สุรานํ,นราน’ญฺชลีวนฺทนามานปูชา-วิธานารหตฺตาปิ สมฺภตฺติฐานํ;

()

ព្រោះព្រះអង្គនាំមកនូវសេចក្តីជ្រះថ្លាជុំវិញខ្លួន និងជាទីគួរដល់ការធ្វើអញ្ជលី ការថ្វាយបង្គំ ការគោរព និងការបូជាពីសំណាក់ទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយក្នុងលោក និងជាទីតាំងនៃសេចក្តីភក្តី។

๘๔.

៨៤.

อเวจฺจปฺปสาเทนุ’เปตา’นุสิฏฺฐิ-ปฏิคฺคาหกา เยชนา เกนจาปิ,มนุสฺเสน เทเวน วา พฺรหฺมุนา วาอสํหาริยา ภตฺติ เตสํ กทาจิ;

()

ជនទាំងឡាយណាដែលប្រកបដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាមិនរំភើប ជាអ្នកទទួលយកនូវព្រះឱវាទ សេចក្តីភក្តីរបស់ជនទាំងនោះ មិនអាចត្រូវមនុស្ស ទេវតា ឬព្រហ្មណាម្នាក់ ប្លន់យក ឬកម្ចាត់បង់បានឡើយ ក្នុងកាលណាមួយ។

๘๕.

៨៥.

ปริจฺจชฺช เต สาวกา ชิวิตมฺปิชินํ ธมฺมปูชาย ปูเชนฺติ ทฬฺหํ;

ตถาหิ’สฺส ปญฺญตฺตสิกฺขาปทานินวีติกฺกมนฺเต สมุทฺโท’ว เวลํ;

()

ព្រះសាវកទាំងឡាយនោះ សូម្បីលះបង់ជីវិត ក៏បូជាចំពោះព្រះជិនស្រីដោយធម្មបូជាយ៉ាងមាំមួន ព្រោះថា ពួកសាវកទាំងនោះ មិនដែលកន្លងនូវសិក្ខាបទដែលព្រះអង្គទ្រង់បញ្ញត្តទុកឡើយ ដូចជាមហាសមុទ្រមិនដែលកន្លងច្រាំងដូច្នោះឯង។

๘๖.

៨៦.

ปวุจฺจนฺติ ภาคาติ ธมฺมสฺสภาว-วิภาคา หิ เต ขนฺธธาตฺวาทินา’ปิ,อตีตาทิรูปาทิเภเทหิ เตปิอเนกปฺปเภทา วิภตฺตา ภวนฺตี;

()

ពួកធម៌ទាំងនោះ ឈ្មោះថា ភាគៈ (ចំណែក) ព្រោះជាចំណែកនៃសភាវធម៌ មានខន្ធ និងធាតុជាដើម ម្យ៉ាងទៀត ភាគៈទាំងនោះ តែងបែកធ្លាយទៅជាចំណែកជាច្រើន ដោយការបែងចែកមានរូបជាអតីតជាដើម។

๘๗.

៨៧.

ปปญฺจตฺตยํ สพฺพสํโยชนานิชิโน คนฺถโยคา’สโว’โฆ’ปธีจ,สมุจฺฉิชฺช มคฺเคน นิพฺพานธาตฺวา-มตํ โส ปิพนฺโต วมี เต จ ภาเค;

()

ព្រះជិនស្រី ទ្រង់កាត់ផ្តាច់នូវបបញ្ចធម៌ទាំង ៣ គ្រឿងរួបរឹត (សញ្ញោជនៈ) ទាំងពួង គ្រឿងចង (គន្ថៈ) គ្រឿងយោគៈ គ្រឿងអាសវៈ គ្រឿងអូឃៈ និងឧបធិក្កិលេស ដោយអរិយមគ្គ កាលកំពុងសោយនូវអមតរសគឺនិព្វានធាតុ ទ្រង់ខ្ជាក់ចោល (លះបង់) នូវចំណែក (កិលេស) ទាំងនោះ។

๘๘.

៨៨.

ฉจกฺขาทิวตฺถุนิ ชา’รมฺมณานิฉจิตฺตานิ ฉพฺเพทนา ผสฺสฉกฺกํ,ฉสญฺญา ฉตณฺหา ฉสญฺเจตนา ฉ-พฺพิตกฺเก วิจาเร ฉ ภาเค วมีติ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកទាំងឡាយ ៦ គឺ វត្ថុមានចក្ខុវត្ថុជាដើម ៦ អារម្មណ៍ ៦ វិញ្ញាណ ៦ វេទនា ៦ ផស្សៈ ៦ សញ្ញា ៦ តណ្ហា ៦ សញ្ចេតនា ៦ វិតក្កៈ ៦ និងវិចារៈ ៦។

๘๙.

៨៩.

ยมา’นนฺท จตฺตญฺจ วนฺตํ วิมุตฺตํปหีณํ วินิสฺสฏฺฐ มงฺคีรสสฺส,น ตํ ชาตุ ปจฺเจสฺสตีตฺยา’ภ สตฺถายถาวุตฺตภาเค วมีตฺเววเมว;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ត្រាស់ថា «ម្នាលអានន្ទ អ្វីដែលព្រះអង្គសង្គីរសៈ (ព្រះពុទ្ធ) ទ្រង់លះបង់ ខ្ជាក់ចោល រួចផុត លះស្រឡះ និងរលាស់ចោលហើយ អ្វីនោះមិនត្រឡប់មកវិញឡើយ» ព្រះអង្គទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកដែលពោលមកហើយ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង។

๙๐.

៩០.

ชิโน กณฺหสุกฺเกจ วชฺชานวชฺเชนิหีนปฺปณิเต อธมฺเม จ ธมฺเม,อสาธารเณน’ คฺคมคฺคา’นเนนอปจฺจาคมํ ปาปยี อุคฺคิรีติ;

()

ព្រះជិនស្រី ទ្រង់ខ្ជាក់ចោល និងធ្វើមិនឲ្យត្រឡប់មកវិញ នូវធម៌ខ្មៅនិងធម៌ស ធម៌មានទោសនិងធម៌មិនមានទោស ធម៌ថោកទាបនិងធម៌ឧត្តម និងអធម៌និងធម៌ ដោយព្រះឱស្ឋគឺអគ្គមគ្គដ៏ជាអសោធារណៈ។

๙๑.

៩១.

ปเรสญฺจ สํสารนิรากรมฺหาสมุลฺลุมฺปนตฺถาย กุลฺลูปมํ โส,ยถาชฺฌาสยํ เทสยิตฺวาน ธมฺมํปมาเปสิ เตหา’ปิ ภาเค’ติ สพฺเพ;

()

ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីស្រោចស្រង់សត្វដទៃឲ្យរួចផុតពីសង្សារវដ្ត ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងធម៌ប្រៀបដូចជាក្បូន ទៅតាមអធ្យាស្រ័យរបស់សត្វទាំងនោះ ហើយញ៉ាំងសត្វទាំងនោះឲ្យលះបង់នូវចំណែក (កិលេស) ទាំងអស់នោះដែរ។

๙๒.

៩២.

ปุเร ปูรยํ ปารมีธมฺมชาตํมหาโพธิสตฺโต สมาโน ภคาพฺยํ,สิรึ อิสฺสรตฺตํ ยโสหตฺถสารํวมี ฉฑฺฒนียํ ยถาเขฬปิณฺฑํ;

()

ក្នុងកាលមុន កាលដែលនៅជាព្រះមហាសត្វបំពេញបារមីធម៌ ព្រះអង្គទ្រង់ខ្ជាក់ចោល (លះបង់) នូវសិរី ភាពជាធំ យស និងទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលគួរខ្ជាក់ចោល ដូចជាដុំទឹកមាត់។

๙๓.

៩៣.

ตถาหิ’สฺส ลทฺธํ ปุเร โสมนสฺส-วฺหโย เตมิโย’โยฆโร หตฺถิปาโล,กุมาโรสมาโน’ภินิกฺขมฺม เคหาสิรึ เทวรชฺชสฺสิรึ อุคฺคิริ โส, ()

ព្រោះថា ក្នុងកាលមុន ព្រះអង្គទ្រង់បានសិរីនោះ ក្នុងកាលដែលជាព្រះសោមនស្សកុមារ ព្រះតេមិយកុមារ ព្រះអយោគរកុមារ ព្រះហត្ថិបាលកុមារ កាលនៅជាកុមារ ទ្រង់ចេញចាកព្រះរាជវាំង ហើយខ្ជាក់ចោលនូវសិរីរាជសម្បត្តិ និងសិរីនៃទេវរាជ។

๙๔.

៩៤.

อเนกาสุ ชาตีสุ สมฺปนฺนโภโคภาเค ลทฺธโภเค’วเมวุ’คฺคิริตฺวา,สกํ หตฺถคํ ปจฺฉิเม อตฺตภาเวอโนมสฺสิรึ จกฺกวตฺติสฺสิริมฺปิ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកនៃភោគសម្បត្តិដែលទ្រង់បានហើយក្នុងជាតិជាច្រើនយ៉ាងនេះឯង ហើយក្នុងអត្តភាពចុងក្រោយ ទ្រង់ក៏បានខ្ជាក់ចោលនូវសិរីដ៏ឧត្តម និងសិរីនៃព្រះចក្រពត្តិដែលស្ថិតនៅក្នុងកណ្ដាប់ព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គ។

๙๕.

៩៥.

จตุทฺทีปิกํ เทวรชฺชา’ธิปจฺจ-สมานาธิปจฺจํ ยถาภุจฺจ มุจฺจํ,ยสญฺจา’ปิ ตตฺนิสฺสยํ ปญฺจกาเมอลคฺโค ติณคฺคาย’ปา มญฺญมาโน;

()

ព្រះអង្គមិនជាប់ជំពាក់ ទ្រង់ចាត់ទុកអធិបតេយ្យភាពក្នុងទ្វីបទាំងបួន ភាពជាធំស្មើនឹងទេវរាជ យសសក្ដិដែលអាស្រ័យនឹងអធិបតេយ្យភាពនោះ និងកាមគុណទាំងប្រាំ ថាមានតម្លៃតិចជាងតំណក់ទឹកនៅលើចុងស្មៅទៅទៀត។

๙๖.

៩៦.

ปหายา’ ภิคนฺตฺวาภิสมฺโพธิรชฺเชปติฏฺฐาย สทฺธมฺมราชา พภุว,อสาเร ตุสาเร’ว สํสารสาเรสุวุตฺตปฺปกาเร ภเค โส วมีติ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់លះបង់ចោល ហើយយាងទៅប្រតិស្ឋានក្នុងរាជ្យគឺព្រះអភិសម្ពោធិញ្ញាណ បានត្រាស់ជាព្រះធម្មរាជ ព្រះអង្គទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែក (ភោគៈ) ទាំងឡាយដែលពោលមកហើយនោះ ក្នុងសង្សារវដ្តដែលមិនមានខ្លឹមសារ ដូចជាអង្កាមដូច្នោះ។

๙๗.

៩៧.

ปวตฺตนฺติ นกฺขตฺตรูเปหิ เภหิสมํ จกฺกวาฬาวกาเสสุ ยาตา,ติกุฏทฺทิ กุฏทฺทิ จนฺท’กฺก เนรุ-วิมานาทิโสภา ภคา นาม โหนฺติ;

()

ភាពរុងរឿងនៃផ្កាយ នក្ខត្តឫក្ស និងគ្រហ៍ទាំងឡាយ ដែលវិលវល់ជាមួយគ្នាក្នុងលំហនៃចក្រវាឡ ភ្នំតិកុដៈ ភ្នំកុដៈ ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ ភ្នំព្រះសុមេរុ និងវិមានជាដើម ឈ្មោះថា ភគៈ (សិរី ឬសេចក្ដីរុងរឿង)។

๙๘.

៩៨.

ชิโน ตสฺสมงฺคี ชโนกาสโลเกหเว ฉนฺทราคปฺปหาเณน เยน,มหาโพธิมณฺเฑ นิสินฺโนสมาโนวิภูตาวิภูเต ภาเค เต วมีติ;

()

ព្រះជិនស្រី ទ្រង់បរិបូណ៌ដោយភគធម៌នោះ ក្នុងសត្វលោកនិងឱកាសលោក ពិតណាស់ ដោយការលះបង់នូវឆន្ទរាគៈ កាលដែលទ្រង់គង់លើមហាបោធិមណ្ឌល ទ្រង់បានខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកទាំងឡាយនោះ ទោះបីជាចំណែកដែលរុងរឿង ឬមិនរុងរឿងក្តី។

๙๙.

៩៩.

โสภาควา’ติ ภตวา’ติ ภเควนี’ติภาเควนี’ติ อภิปตฺถยิ ภตฺตวา’ติ,ภาเควมี’ติ ติภเวสุ ภเควมี’ติอนฺวตฺถโต หิ ภควา ภควา สมญฺโญ;

()

ព្រះនាមថា ភគវា ព្រោះទ្រង់មានសិរីរុងរឿង (សោភគវា) ព្រោះទ្រង់ទ្រទ្រង់ធម៌ (ភតវា) ព្រោះទ្រង់ប្រាថ្នានូវចំណែកធម៌ (ភគេវនី) ព្រោះទ្រង់សេពគប់ធម៌ (ភត្តវា) ព្រោះទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកកិលេស (ភាគវមី) និងព្រោះទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវចំណែកកិលេសក្នុងភពទាំងបី (ភគេវមី) ព្រះនាមថា «ភគវា» នេះ ជាព្រះនាមសមស្របតាមអត្ថពិតប្រាកដ។

๑๐๐.

១០០.

อิจฺเจว’มสฺส อรหาทิคุณปฺปพนฺธ-ปุพฺพาจลุ’พฺภวยโสวิสโรสธีโส,ปชฺชญฺจ สชฺชนมโนกุมุทานิ’เว’ทํจิตฺตานิ โพธยติ กึ ปุริสาธมานํ;

()

ព្រះចន្ទគឺយសសក្ដិដ៏ធំទូលាយ ដែលកើតឡើងអំពីភ្នំភាគខាងកើត គឺការប្រកបដោយគុណមានអរហន្តគុណជាដើមរបស់ព្រះអង្គនេះ តែងញ៉ាំងចិត្តទាំងឡាយរបស់សប្បុរស ដែលប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកស ឲ្យរីកលូតលាស់ឡើង ដោយឡែកតែចិត្តនៃពួកបុរសថោកទាប តើមិនរីកលូតលាស់ដូចម្តេចបាន?

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺท ทานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควา’ตินามปญฺญตฺติยา อภิเธยปริทีโป ฉพฺพีสติโม สคฺโค.

សព្វសិទ្ធិការកៈ ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទ ក្នុងសន្តិកេនិទាន វគ្គទី ២៦ ស្ដីពីការសម្តែងសេចក្ដីនៃបញ្ញត្តិព្រះនាមថា «ភគវា» ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

เอตฺถ’ตฺตหิสมฺปตฺติปรหิตปฏิปตฺติโตนิสฺสีมาปิ ทฺวิธา พุทฺธคุณา สงฺคหิตา กถํ;

()

ក្នុងទីនេះ ព្រះពុទ្ធគុណទាំងឡាយ ទោះបីជាមិនមានទីបំផុត ក៏ដោយ ក៏លោកសង្គ្រោះ (សង្ខេប) ទុកជា ២ ប្រការ គឺការដល់នូវប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន (អត្តហិតសម្បត្តិ) និងការប្រតិបត្តិដើម្បីប្រយោជន៍អ្នកដទៃ (បរហិតបដិបត្តិ) តើដោយរបៀបណា?

๒.

២.

ตาสฺว’ตฺตหิตสมฺปตฺติสทฺธมฺมจกฺกวตฺติโน;

ปหาณสมฺปทาญาณสมฺปทาเภทโต ทฺวิธา;

()

ក្នុងសម្បត្តិទាំងពីរនោះ អត្តហិតសម្បត្តិ (ការដល់នូវប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន) របស់ព្រះធម្មចក្រពត្តិ តែងចែកជា ២ ប្រការ គឺការបរិបូណ៌ដោយការលះបង់ (បហានសម្បទា) និងការបរិបូណ៌ដោយព្រះញាណ (ញាណសម្បទា)។

๓.

៣.

รูปกายา’นุภาวาสุํ ตตฺเถ’ว’นฺโตคธา ทฺวิธา,ปรตฺถปฏิปตฺตี’ปิ ปโยคาสยเภทโต;

()

ព្រះតេជានុភាពនៃរូបកាយ ក៏រួមបញ្ចូលនៅក្នុងសម្បទាទាំងពីរនោះដែរ ឯបរហិតបដិបត្តិ (ការប្រតិបត្តិដើម្បីប្រយោជន៍អ្នកដទៃ) ក៏មាន ២ ប្រការ ដោយការបែងចែកជា បយោគៈ (ការខ្វល់ខ្វាយ) និងអធ្យាស្រ័យ។

๔.

៤.

ปโยโค ลาภสกฺการสิโลกนิรเปกฺขิโน,ทุกฺขู’ปสมณตฺถาย นียฺยานิโก’ปเทสนา;

()

បយោគៈ (ការខ្វល់ខ្វាយ) គឺការណែនាំប្រៀនប្រដៅធម៌ដែលជាគ្រឿងស្រោចស្រង់ (និយ្យានិកធម៌) ដើម្បីរំលត់ទុក្ខ ដោយមិនមានការរំពឹងចំពោះលាភសក្ការៈ និងសេចក្ដីសរសើរឡើយ។

๕.

៥.

อาสโย เทวทตฺตาทิปจฺจามิตฺตชเนสุปิ,หิตชฺฌาสยตา นิจฺจํ เมตฺตากนฺตาย ภตฺตุโน;

()

អធ្យាស្រ័យ គឺការមានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នាប្រយោជន៍ជានិច្ច ប្រកបដោយមេត្តាដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះភគវា សូម្បីតែចំពោះពួកជនជាសត្រូវ មានទេវទត្តជាដើមក៏ដោយ។

๖.

៦.

อินฺทฺริยา’ปริปกฺกานํโพธเนยฺยาน มนฺวหํ,ปญฺญินฺทฺริยาทิสมฺปากสมยา’วคมาทิโต;

()

ព្រះអង្គតែងយាងទៅរកពួកវេនេយ្យសត្វដែលមិនទាន់មានឥន្ទ្រិយទុំជោររាល់ៗ ថ្ងៃ ដោយការដឹងនូវសម័យកាលជាទីទុំជោរនៃបញ្ញិន្ទ្រិយជាដើម។

๗.

៧.

เทยฺยธมฺมปฏิคฺคาหปฺปภุตีหา’ นุกมฺปิย,ปรหิตปฏิปตฺยา’สิ ปเรสํ หิตสาธนํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់អនុគ្រោះដល់សត្វទាំងឡាយ ដោយការទទួលនូវទេយ្យធម៌ជាដើម ការប្រតិបត្តិដើម្បីប្រយោជន៍អ្នកដទៃនោះ គឺជាការសម្រេចប្រយោជន៍ដល់ជនដទៃ។

๘.

៨.

เตสํ คุณวิเสยานํ วิภาวนวเสนปิ,ปาฬิยํ อรหนฺตฺยาทิปทานํ คหณํ กถํ;

()

ម្យ៉ាងទៀត ដោយអំណាចនៃការសម្តែងនូវគុណវិសេសទាំងនោះ តើការកាន់យកនូវបទទាំងឡាយមានបទថា «អរហំ» ជាដើម ក្នុងព្រះបាលី មានដូចម្តេច?

๙.

៩.

ตตฺถา’รหนฺติ อิมินา ปเทน ปริทีปิตา,ปหาณสมฺปทานาม อตฺตโน หิตสมฺปทา, ()

ក្នុងបទទាំងនោះ អត្តហិតសម្បត្តិ (ការដល់នូវប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន) ឈ្មោះថា បហានសម្បទា (ការបរិបូណ៌ដោយការលះបង់) ត្រូវបានសម្តែងឡើងដោយបទថា «អរហំ» នេះ។

๑๐.

១០.

ปเทหิ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลกวิทูติ อตฺตโน,ญาณสมฺปตฺติสงฺขาตา นหิตสมฺปตฺติ ทีปิตา;

()

អត្តហិតសម្បត្តិដែលរាប់ថាជា ញាណសម្បទា (ការបរិបូណ៌ដោយព្រះញាណ) ត្រូវបានសម្តែងឡើងដោយបទទាំងឡាយថា «សម្មាសម្ពុទ្ធោ» និង «លោកវិទូ»។

๑๑.

១១.

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน’ติ’มินา ทสฺสิตา’ตฺตโน,วิชฺชาจรณปฺปภุติ สพฺพา’ปิ หิตสมฺปทา;

()

អត្តហិតសម្បត្តិទាំងអស់ មានវិជ្ជា និងចរណៈជាដើម ត្រូវបានបង្ហាញឡើងដោយបទថា «វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ» នេះ។

๑๒.

១២.

สุคโต’ติ’มินา วุตฺตา ปฏฺฐายปณิธานโต,อตฺตโนหิตสมฺปตฺติ ปรตฺถปฏิปตฺติจ;

()

អត្តហិតសម្បត្តិ និងបរហិតបដិបត្តិ ចាប់តាំងពីការតាំងប្រាថ្នាមក ត្រូវបានពោលទុកដោយបទថា «សុគតោ» នេះ។

๑๓.

១៣.

สตฺถา เทวมนุสฺสานํ ปุริสทมฺมสารถี,ปรตฺถปฏิปตฺเย’ว ปทญฺจเยหิ ทีปิตา;

()

ឯបរហិតបដិបត្តិ (ការប្រតិបត្តិដើម្បីប្រយោជន៍អ្នកដទៃ) ត្រូវបានសម្តែងឡើងដោយក្រុមនៃបទទាំងឡាយថា «សត្ថា ទេវមនុស្សានំ» និង «បុរិសទម្មសារថិ»។

๑๔.

១៤.

ปทญฺจเยน พุทฺโธติ ภควาติ วิภาวิตา,ยาว’ตฺตหิตสมฺปตฺติ ปรหิตปฏิปตฺติ จ;

()

ទាំងអត្តហិតសម្បត្តិ និងបរហិតបដិបត្តិ ត្រូវបានសម្តែងឲ្យច្បាស់លាស់ដោយក្រុមនៃបទថា «ពុទ្ធោ» និង «ភគវា»។

๑๕.

១៥.

ติธา พุทฺธคุณา เหตุผขลสตฺโต’ปการโต,สํขิตฺตา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’ติ ปเทหิจ;

()

ព្រះពុទ្ធគុណទាំងឡាយមាន ៣ ប្រការ ដោយអំណាចនៃហេតុ ផល និងការជួយសង្គ្រោះសត្វលោក (សត្តូបការៈ) ហើយត្រូវបានសង្ខេបដោយបទទាំងឡាយថា «អរហំ» និង «សម្មាសម្ពុទ្ធោ»។

๑๖.

១៦.

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน โลกวิทู’ติ’เมหิ จ,จตูหิ ผขลสมฺปตฺติสงฺขาตา กิตฺติตา คุณา;

()

គុណទាំងឡាយដែលរាប់ថាជា ផលសម្បទា ត្រូវបានសម្តែងសរសើរដោយបទទាំង ៤ នេះ មានបទថា «វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ» និង «លោកវិទូ» ជាដើម។

๑๗.

១៧.

ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา ทฺวีหิปเทหิ ตุ,สตฺโตปการสมฺปตฺติวเสน คทิตา คุณา;

()

ចំណែកឯគុណទាំងឡាយ ដោយអំណាចនៃសត្តូបការសម្បទា (ការបរិបូណ៌ដោយការជួយសង្គ្រោះសត្វលោក) ត្រូវបានពោលទុកដោយបទទាំងពីរគឺ «បុរិសទម្មសារថិ» និង «សត្ថា»។

๑๘.

១៨.

ผลสมปตฺติสตฺโตปการสมปตฺติเภทโต,อุโภ พุทฺธคุณา พุทฺโธ’ติ’มินา ปริทีปิตา;

()

ព្រះពុទ្ធគុណទាំងពីរ ដោយការបែងចែកជា ផលសម្បទា និងសត្តូបការសម្បទា ត្រូវបានសម្តែងឡើងដោយបទថា «ពុទ្ធោ» នេះ។

๑๙.

១៩.

สุคโต ภควา ทฺวีหิ ปเทหา’ทิจฺจพนฺธุโน,วิภาวิตา เหตุ ผลสตฺโต’ปการสมฺปทา;

()

ឯសម្បទាគឺហេតុ ផល និងការជួយសង្គ្រោះសត្វលោក របស់ព្រះអាទិច្ចពន្ធុ (ព្រះពុទ្ធ) ត្រូវបានសម្តែងឲ្យច្បាស់លាស់ដោយបទទាំងពីរគឺ «សុគតោ» និង «ភគវា»។

๒๐.

២០.

ถีรสารตโร’ทารุตฺตุงฺค สคฺคุณเมรุนา,คิริราชา’ปิ นีจตฺตํ ชคาม ชินราชิโน;

()

សូម្បីតែស្ដេចភ្នំ (ព្រះសុមេរុ) ក៏ដល់នូវភាពទាបថោក ធៀបនឹងភ្នំព្រះសុមេរុគឺគុណដ៏ល្អរបស់ព្រះជិនរាជ ដែលមានខ្លឹមសារមាំមួន ឧត្តុង្គឧត្តម និងខ្ពស់ត្រដែត។

๒๑.

២១.

ตสฺสา’นุปุพฺพคมฺภีรสมฺปุณฺณคุณสาคเร,สาคโร’ยํ ปริจฺฉินฺโน พินฺทุมตฺตํ’ว ขายติ;

()

ក្នុងមហាសមុទ្រគឺគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅជាលំដាប់ និងពេញបរិបូណ៌របស់ព្រះអង្គនោះ មហាសមុទ្រ (លោកិយ) នេះ ដែលមានប្រមាណកំណត់ តែងប្រាកដដូចជាតំណក់ទឹកមួយតំណក់ប៉ុណ្ណោះ។

๒๒.

២២.

ถาวรา’จลปตฺถิณฺณปติฏฺฐาคุณภุมิยา,โนเปติ ปํสุปถวี กลภาคมฺปิ สตฺถุโน;

()

ផែនដីដ៏ពោរពេញដោយធូលីនេះ មិនដល់សូម្បីតែមួយចំណែកតូចនៃដែនដីគឺគុណរបស់ព្រះសាស្តា ដែលមានសភាពមាំមួន មិនរំភើបញាប់ញ័រ ធំទូលាយ និងជាទីពឹងឡើយ។

๒๓.

២៣.

จกฺกวาฬสหสฺสานิ สมฺพาธิกฬิตานิ’ว,คุณเลสานุภาเวน ทิสฺสนฺเตรวิพนฺธุโน;

()

ម៉ឺនចក្រវាឡទាំងឡាយ តែងប្រាកដដូចជាចង្អៀតណែន ដោយអានុភាពនៃគុណត្រឹមតែមួយចំណែកតូចរបស់ព្រះពុទ្ធដ៏ជាផៅពង្សនៃព្រះអាទិត្យ។

๒๔.

២៤.

อนนฺตาปริยนฺเตน คุณากาเยน สตฺถุโน,อากาโส’มนนฺโต’ปิ อนฺตภุโต’ว คมฺยเต;

()เอวํ พุทฺธคุณานนฺตาปริยนฺตา อจินฺติยา,อวาจิยา’โนปเมยฺยา อโหอจฺฉริยพฺภุตา;

()

ដោយសារតែរូបកាយគឺគុណដ៏រកទីបំផុតគ្មាន និងមិនមានប្រមាណរបស់ព្រះសាស្តា សូម្បីតែអាកាសធាតុដែលរកទីបំផុតគ្មាន ក៏ប្រាកដដូចជាស្ថិតនៅក្នុងរង្វង់នៃគុណនោះដែរ។ ព្រះពុទ្ធគុណទាំងឡាយ រកទីបំផុតគ្មាន មិនមានប្រមាណ មិនអាចគិតបាន មិនអាចពោលបាន មិនមានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមបាន ឱ! គួរឲ្យអស្ចារ្យ និងចម្លែកក្រៃលែងណាស់ហ្ន៎!

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเต นวนฺนมรหาทิคุณานํ สงฺเขปนยปริทีโป

សព្វសិទ្ធិការកៈ ក្នុងគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួងឲ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះភិក្ខុមាននាមថា មេធានន្ទ ក្នុងសន្តិកេនិទាន ការសម្តែងនូវវិធីសង្ខេបនៃព្រះពុទ្ធគុណទាំង ៩ មានអរហន្តគុណជាដើម...

สตฺตวีสติโมสคฺโค.

វគ្គទី ២៧ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

ธุตนิชฺฌรจามรานิเลนสิสิเร กูฏภุเชหิ คิชฺฌกูเฏ,หริภุธรหาริเทหธาริวิหรนฺโต กรุณากโร กทาจิ;

()

ក្នុងកាលម្ដងនោះ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ជាអាករនៃករុណា ទ្រង់មានព្រះវរកាយល្អដូចជាភ្នំមាស កាលដែលទ្រង់គង់នៅលើភ្នំគិជ្ឈកូដ ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំដោយខ្យល់បក់បោកនៃទឹកធ្លាក់ និងមានកំពូលភ្នំដូចជាដើមដៃ...

๒.

២.

วสมาน มเสสภิกฺขุสงฺฆํอิห ราชคฺคหนามราชธานฺยา,วรมณฺฑลมาล มานยสฺสุมุนิรานนฺทยนินฺทมิจฺจโวจ;

()

ព្រះមុនីដ៏ជាម្ចាស់នៃមុនីទាំងឡាយ ទ្រង់ត្រាស់នឹងព្រះអានន្ទយ៉ាងនេះថា «ម្នាលអានន្ទ ចូរអ្នកនាំមកនូវភិក្ខុសង្ឃទាំងអស់ដែលរស់នៅក្នុងរាជធានីរាជគ្រឹះនេះ មកកាន់មណ្ឌលមាលាដ៏ប្រសើរចុះ»។

๓.

៣.

ยติ สมฺปติ สนฺนิปาตยิตฺวายติสงฺฆํ ยติราชมพฺรุวี โส,รุจิรญฺชลิปูชิตงฺฆิกญฺโชสมยํ มญฺญถ ยสฺสทานิ ภนฺเต;

()

ព្រះភិក្ខុអានន្ទនោះ កាលដែលបានប្រជុំភិក្ខុសង្ឃរួចហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះសង្ឃរាជ (ព្រះពុទ្ធ) ដោយការថ្វាយបង្គំព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូកដោយអញ្ជលីដ៏ល្អថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបនូវកាលដ៏គួរក្នុងកាលឥឡូវនេះចុះ»។

๔.

៤.

อถ โข สุคโต ตโต’หิคนฺตฺวานวสญฺฌาฆนรํสิวิปฺปกิณฺโณ,วรมณฺฑลมาฬ โมตริตฺถรวิ มนฺทารมิโวทยา’จลมฺหา;

()

លំដាប់នោះឯង ព្រះសុគតទ្រង់យាងទៅពីទីនោះ ប្រកបដោយព្រះរស្មីដ៏ក្រាស់ក្រែលដូចជាពពកនៃពេលព្រលប់ ទ្រង់យាងចុះកាន់មណ្ឌលមាលាដ៏ប្រសើរ ដូចជាព្រះអាទិត្យយាងចុះចាកភ្នំមន្ទារៈពីភ្នំភាគខាងកើតដូច្នោះ។

๕.

៥.

ตหิ มาสนมตฺถเก นิสินฺโนมิคราชาริว กญฺจนาจลคฺเค,ปริสาสุ วิสารโท อภาสิมุนิราชา’ปริหานิเยจ ธมฺเม;

()

ព្រះមុនីរាជ ទ្រង់គង់លើអាសនៈដ៏ខ្ពស់ក្នុងទីនោះ ដូចជាស្ដេចសត្វសីហៈនៅលើកំពូលភ្នំមាស ទ្រង់មានព្រះហឫទ័យក្លាហានក្នុងជំនុំបរិស័ទ ហើយទ្រង់សម្តែងនូវអបរិហានិយធម៌ទាំងឡាយ។

๖.

៦.

อภินฺขมิย’มฺพลฏฺฐิกายํวิหรนฺโต ภควา ตโต ปุรมฺหา,นวปลฺลวมณฺฑิตมฺพสาขีริว’นุพฺยญฺชนจารุรูปกาโส;

()

ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់យាងចេញចាកបុរីនោះ ហើយគង់នៅក្នុងអម្ពលដ្ឋិកាស្ថាន ទ្រង់មានព្រះវរកាយដ៏ល្អស្អាតដែលលម្អដោយអនុព្យញ្ជនៈ ដូចជាមែកស្វាយដែលលម្អដោយត្រួយខ្ចីៗ ដូច្នោះ។

๗.

៧.

อิติสีลปภาวิโต สมาธิสผโล จิตฺตปภาวิตา จ ปญฺญา,สผลา’ติ ปวตฺตธมฺมจกฺโกอถ นาลนฺทมุปาคมี สสงฺโฆ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់បង្វិលធម្មចក្រយ៉ាងនេះថា «សមាធិដែលសីលអប់រំហើយ តែងមានផលច្រើន បញ្ញាដែលចិត្តអប់រំហើយ តែងមានផលច្រើន» លំដាប់នោះ ព្រះអង្គព្រមទាំងព្រះសង្ឃក៏បានយាងទៅកាន់ស្រុកណាលន្ទា។

๘.

៨.

ตหิ มมฺพวเน ยถาภิรนฺตํวิหรนฺตํ ตมุเปจฺจ เถรนาโค,มกหีตญฺชลิมญฺชริก สิเรนจรณจนฺท มวนฺทิ สาริปุตฺโต;

()

ព្រះសារីបុត្តដ៏ជាថេរនាគ បានចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគដែលកំពុងគង់នៅក្នុងអម្ពវនៈ (ព្រៃស្វាយ) តាមព្រះហឫទ័យសប្បាយក្នុងទីនោះ ហើយបានថ្វាយបង្គំព្រះបាទាដូចជាព្រះចន្ទ ដោយព្រះសិរសីដែលប្រណម្យអញ្ជលីដ៏ល្អ។

๙.

៩.

สุนิสชฺช อสชฺชมานญาณํภควนฺตํ ปจุรํ อภิตฺถวนฺโต,นทิ สิหนิโภ อภีตวาจํภควา จ’พฺภนุโมทิ ภาสิตํ ตํ;

()

កាលដែលបានអង្គុយសមគួរហើយ ព្រះសារីបុត្តក៏បានពោលសរសើរព្រះមានព្រះភាគដ៏មានព្រះញាណមិនជាប់ជំពាក់ជាច្រើន ហើយបានបន្លឺវាចាដ៏ក្លាហានដូចជាសីហៈ ឯព្រះមានព្រះភាគក៏ទ្រង់អនុមោទនានូវវាចាដែលលោកបានពោលនោះ។

๑๐.

១០.

กถยํ อธิสีลจตฺตปญฺญา-ปฏิสญฺญุตฺตกถํ ตหึ วสิตฺวา,ยติสงฺฆปุรกฺขโต ตโต โสอคมา ปาฏลิคามมุคฺคธีมา;

()

ព្រះមានព្រះភាគដ៏មានព្រះប្រាជ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់ ទ្រង់គង់នៅក្នុងទីនោះ ដោយទ្រង់សម្តែងនូវធម្មកថាដែលទាក់ទងនឹងអធិសីល អធិចិត្ត និងអធិបញ្ញា រួចហើយទ្រង់មានភិក្ខុសង្ឃហែហម យាងចាកទីនោះទៅកាន់បាដលិគ្រាម។

๑๑.

១១.

มุนิ ปาฏลิคามุปาสกานํอนุกมฺปาย สุมาปิเต นิวาเส,นิวสํ สวณญฺชลีหิ เปยฺยํวธุรํ ธมฺมสุธารสํ อทาสิ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់អនុគ្រោះដល់ឧបាសកទាំងឡាយក្នុងបាដលិគ្រាម ទ្រង់គង់នៅក្នុងលំនៅដែលគេចាត់ចែងទុកយ៉ាងល្អ ហើយបានប្រទាននូវរសនៃព្រះធម្មអមតៈដ៏ផ្អែមល្ហែម ដែលគួរផឹកដោយត្រចៀកប្រៀបដូចជាអញ្ជលី។

๑๒.

១២.

อจิราปคเตสุ’ปาสเกสุภควา ปาฏลิคามิเกสุ เตสุ,ชนสุญฺญนิเกตนํ อนญฺโญปวิสิตฺวาน อกาสิ สีหเสยฺยํ;

()

កាលដែលពួកឧបាសកអ្នកស្រុកបាដលិគ្រាមទាំងនោះថយចេញទៅមិនយូរប៉ុន្មាន ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់យាងចូលទៅកាន់ផ្ទះដ៏ស្ងាត់ចាកមនុស្សតែព្រះអង្គឯង ហើយទ្រង់ធ្វើនូវសីហសេយ្យាសន៍ (ការសម្រាន្តលក់បែបសីហៈ)។

๑๓.

១៣.

มคธาธิปติสฺส ภุปติสฺสนครํ ตตฺร สุนิธวสฺสการา,สจิวา ติทเสหิ มนฺตยิตฺวาวิย ตสฺมึสมเย สุมาปยนฺติ;

()

ក្នុងសម័យនោះ ពួកអាមាត្យឈ្មោះ សុនីធៈ និងវស្សការៈ របស់ព្រះរាជាជាអធិបតីក្នុងដែនមគធៈ កំពុងកសាងក្រុងក្នុងទីនោះ ប្រៀបដូចជាបានពិភាក្សាជាមួយពួកទេវតាជាន់តាវតឹង្សដូច្នោះ។

๑๔.

១៤.

อภิปสฺสิย ทิพฺพจกฺขุนา ตํภควา’นนฺท มโวจ เหสฺสเต’ทํ,อริยา’ยตนํ วณิปฺปโถ’ตินครํ ปาฏลิปุตฺตนาม มคฺคํ;

()

ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ទតឃើញការនោះដោយទិព្វចក្ខុ ហើយត្រាស់នឹងព្រះអានន្ទថា «ម្នាលអានន្ទ ទីក្រុងឈ្មោះ បាដលិបុត្ត នេះ នឹងទៅជាទីលំនៅរបស់ពួកអរិយជន ជាទីប្រជុំនៃពួកឈ្មួញលក់ដូរនៅលើផ្លូវនេះ»។

๑๕.

១៥.

มิถุเภทวเสน อคฺคิโตวาทกโต ปาฏลิปุตฺตสญฺญิโน โข,นครสฺส กทาจิ อนฺตรายามุนิ เวเทหมุนึ ตโย’ตฺย’โวจ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ត្រាស់ប្រាប់ព្រះអានន្ទដ៏ជាមុនីនៃដែនវិទេហៈ នូវអន្តរាយ ៣ ប្រការ ដល់ទីក្រុងដែលគេស្គាល់ថា បាដលិបុត្ត នោះ គឺអំពីភ្លើង អំពីទឹក ឬអំពីការបែកបាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។

๑๖.

១៦.

ตทเห’วุปสงฺกมึสุ เยนภควา เตน สุนีธวสฺสการา,ชินปาทกิรีฏผุฏฺฐสีสาอภิสิตฺเต’ว ขณํ ลสึสุ’ โห เต;

()

ក្នុងថ្ងៃនោះឯង សុនីធៈ និងវស្សការៈ បានចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគដល់ទីកន្លែងដែលព្រះអង្គគង់នៅ ពួកគាត់មានក្បាលដែលប៉ះនឹងម្កុដគឺព្រះបាទារបស់ព្រះជិនស្រី ក៏រុងរឿងមួយរំពេច ដូចជាអ្នកដែលគេបានអភិសេកហើយដូច្នោះ។

๑๗.

១៧.

ถิรสารคุเณน ธมฺมรญฺโญธนุทณฺเฑว ฐิตา นตงกฺคยฏฺฐิ,ตทุโภ สวิวา นิมนฺตยึสุสุคตํ อชฺชตนาย โภชเนน;

()

ពួកអាមាត្យទាំងពីរនាក់នោះ មានខ្លួនឱនលំទោនដូចជាដងធ្នូ ឈរនៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះធម្មរាជដ៏មានគុណខ្លឹមសារមាំមួន ហើយបាននិមន្តព្រះសុគតដើម្បីសោយភត្តាហារក្នុងថ្ងៃនេះ ដោយសេចក្ដីគោរព។

๑๘.

១៨.

อธิวาสน มสฺส เต วิทตฺวาปฏิยตฺเตหิ ปณีตโภชเนหิ,ภควนฺต มตปฺปยุํ สสงฺคํกมลาวาสนิวาสคํ สหตฺถา;

()

កាលដែលបានដឹងនូវការទទួលនិមន្តរបស់ព្រះអង្គហើយ ពួកគាត់ក៏បានប្រគេនចង្ហាន់ដ៏ផ្អែមល្ហែមដែលបានចាត់ចែងទុកយ៉ាងល្អ ថ្វាយព្រះមានព្រះភាគព្រមទាំងព្រះសង្ឃ ដែលប្រៀបដូចជាព្រះព្រហ្មគង់លើផ្កាឈូក ដោយដៃរបស់ខ្លួនឲ្យឆ្អែតស្កប់ស្កល់។

๑๙.

១៩.

ภควา’ถ สุนีธวสฺสกาเรปริภุตฺโต อปนีตปตฺตปาณี,อนุโมทิ นิปีย ธมฺมปานํปจุรํ ปีติผุฏนฺตรา’ภวุํ เต;

()

គ្រានោះ ព្រះភគវន្ត ព្រះអង្គសោយស្រេចហើយ ទ្រង់លាងព្រះហស្ត និងលាងបាត្ររួចហើយ កាលទ្រង់ញ៉ាំងជនទាំងឡាយនោះឱ្យផឹកនូវទឹកធម៌ដ៏ច្រើន ឱ្យមានចិត្តឆ្អែតឆ្អន់ដោយបីតិ ក៏ទ្រង់ធ្វើអនុមោទនាចំពោះស៊ុនីធៈ និងវស្សការៈទាំងឡាយនោះ។

๒๐.

២០.

อนุยนฺตชเนหิ ธมฺมรญฺโญวชโต ภิกฺขุปูรกฺขตสฺส ตมฺหา,ปุถุโลรตเลน ยํ วิสาลํนครทฺวาร มนนฺตริพภุว;

()

កាលព្រះធម្មរាជា ព្រះអង្គមានភិក្ខុសង្ឃហែហមមុខក្រោយ យាងចេញទៅអំពីទីនោះ ព្រមដោយមនុស្សទាំងឡាយដែលតាមហែហម ទ្វារនគរដ៏ធំទូលាយណា ដែលនៅជិតនោះ ក៏បានជាទ្វារដែលព្រះអង្គយាងចេញទៅ។

๒๑.

២១.

อิติ โคตมพุทฺธปาทผุฏฺฐํตทิทํ ทฺวาร มโหสี โคตมาขฺยํ,ตหิ โมตริ ยตฺถ กากกเปยฺยามุนิ คงฺคาขฺยสวนฺติ ตุงฺควีจิ;

()

ទ្វារនោះ ដែលព្រះបាទនៃព្រះពុទ្ធគោតមទ្រង់ជាន់ហើយ ក៏មានឈ្មោះថា «គោតមទ្វារ» ដោយហេតុនោះ។ ព្រះមុនីទ្រង់យាងចុះទៅកាន់កំពង់ណា ក្នុងស្ទឹងគង្គាដែលមានរលកខ្ពស់ ដែលក្អែកអាចផឹកទឹកបាន។

๒๒.

២២.

พหฬา’นิลภงฺควีจิมาลา-ลุลิตายา’ติ คภีรนินฺนคาย,ย มนงฺคปภงฺคุโร ตริตฺถตยิทํ โคตมติตฺถนาม มาสิ;

()

កំពង់ណា ក្នុងស្ទឹងដ៏ជ្រៅ ដែលញាប់ញ័រដោយរលកដែលបក់បោកដោយកម្លាំងខ្យល់ខ្លាំង ដែលព្រះអង្គអ្នកបំផ្លាញនូវកាមកិលេស ទ្រង់ឆ្លងទៅហើយ កំពង់នោះក៏មានឈ្មោះថា «គោតមកំពង់»។

๒๓.

២៣.

สุคโต ปรตีรโค’ฆติณฺโณชนตํ ปสฺสิย สาวเกหิ สทฺธึ,ตรณตฺถ มุลุมฺปกุลฺลนาวาปริเยสนฺต มุทานคาถ มาห;

()

ព្រះសុគត ព្រះអង្គឆ្លងអន្លង់ (សង្សារវដ្ត) បានដល់ត្រើយម្ខាងហើយ ព្រមដោយព្រះសាវ័កទាំងឡាយ ទ្រង់ទតឃើញប្រជាជនដែលកំពុងស្វែងរកក្បូន ឫស្សី និងទូក ដើម្បីឆ្លង ក៏ទ្រង់បន្លឺនូវឧទានគាថានេះថា៖

๒๔.

២៤.

นรสารถิ เยน ภุมิกนฺตา-มกุฏาการกุฏีหิ นาวกาโส,อุปสงฺกมิ เตน โกฏิคาโมอุทิตมฺโภรุ หุ’ปาหนปฺปิตงฺฆี;

()

ព្រះសព្វញ្ញូជាសារថីនៃនរជន ព្រះអង្គមានព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយ ទ្រង់យាងទៅកាន់កោដិគ្រាម ដែលជាទីមិនមានឱកាសទំនេរ ដោយផ្ទះទាំងឡាយដែលមានសណ្ឋានដូចជាមកុដនៃផែនដី។

๒๕.

២៥.

อหมสฺมิ ปพุทฺธสจฺจธมฺโมปุนรุปฺปตฺติ นจตฺถิ เม’ติ วตฺวา;

ตหิ โมวทิ วาสโค ติสิกฺขา-ปฏิสํยุตฺตกถาย ภิกฺขุสงฺฆํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «តថាគតជាអ្នកត្រាស់ដឹងនូវសច្ចធម៌ហើយ ការកើតជាថ្មីទៀតរបស់តថាគតមិនមានឡើយ» ហើយទ្រង់គង់នៅក្នុងទីនោះ ទ្រង់ទូន្មានភិក្ខុសង្ឃដោយធម្មីកថាដែលប្រកបដោយត្រៃសិក្ខា។

๒๖.

២៦.

มุนิ นาติกนามคามยาโตกถิตานนฺทยตินฺทปุฏฺฐปญฺโห,ปริทีปยิ ธมฺมทปฺปณาขฺยํปริยายํ คติปจฺจเวกฺขณาย;

()

ព្រះមុនីទ្រង់យាងទៅកាន់ភូមិឈ្មោះ ញាតិកគ្រាម កាលដែលព្រះអានន្ទជាធំនៃយោគីសួរនូវប្រស្នាហើយ ទ្រង់ក៏សំដែងនូវធម្មបរិយាយឈ្មោះថា «ធម្មទាសៈ» (កញ្ចក់ធម៌) ដើម្បីពិចារណានូវគតិ។

๒๗.

២៧.

อรหาทิคุณกโรก มเหสิวิหรํ ตตฺรปิ คิญฺชกานิวาเส,ปิฏกตฺตยสงฺคหํ วสินํอธิสีลาทิกถํ กเถสิ ภียฺโย;

()

ព្រះមហេសី (ព្រះពុទ្ធ) ព្រះអង្គជាអាករនៃគុណមានអរហត្តគុណជាដើម កាលទ្រង់គង់នៅក្នុងឥដ្ឋកាវសថ (ផ្ទះឥដ្ឋ) ក្នុងទីនោះ ក៏ទ្រង់សំដែងនូវកថាមានអធិសីលជាដើម ដល់ភិក្ខុទាំងឡាយអ្នកទ្រទ្រង់នូវព្រះត្រៃបិដកឱ្យរឹតតែខ្លាំងឡើង។

๒๘.

២៨.

สุคโต ปคโต สภิกฺขุสงฺโฆอถ เวสาลิปุรึ ปุรีนมคฺคํ,ตหิ มมฺพวเน วสํ วสินํสติปญฺญาปรมํ อภาสิ ธมฺมํ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះសុគត ព្រះអង្គមានភិក្ខុសង្ឃជាបរិវារ យាងទៅកាន់ក្រុងវេសាលី ដែលជាក្រុងដ៏ប្រសើរជាងក្រុងទាំងឡាយ កាលទ្រង់គង់នៅក្នុងអម្ពវនារាម (សួនស្វាយ) ក្នុងក្រុងនោះ ទ្រង់បានសំដែងធម៌ដ៏ក្រៃលែងគឺសតិ និងបញ្ញា ដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ។

๒๙.

២៩.

ชินคนฺธคโช มม’มฺพปาลิ-คณิกา อมฺพวเน’นิ’ทานิ สุตฺวา,อภิรุยฺห ปยาสิ ภทฺทยานํกุจภาราติสมิทฺธภตฺติภารา;

()

នាងអម្ពបាលីគណិកា ឮថាព្រះជិនស្រីដ៏ប្រសើរដូចជាដំរីសារ ទ្រង់គង់នៅក្នុងអម្ពវនារាមរបស់ខ្លួនក្នុងកាលឥឡូវនេះ ក៏ឡើងកាន់យានដ៏ល្អ ប្រកបដោយសេចក្តីគោរពដ៏ក្រៃលែង យាងទៅកាន់ទីនោះ។

๓๐.

៣០.

คณิกา’ถ กตญฺชลินิสินฺนาฆนปีนตฺถนภารรุมฺภีเตว,กรวิกวิราวมญฺชุโฆโสมธุรํ ธมฺม มภาสิ ตาย สตฺถา;

()

គ្រានោះ នាងគណិកាបង្អោនកាយអង្គុយប្រណម្ដៃ ព្រះសាស្តាព្រះអង្គមានព្រះសូរសៀងដ៏ពីរោះដូចជាសំឡេងសត្វករវិក ក៏ទ្រង់សំដែងធម៌ដ៏ផ្អែមល្ហែមដល់នាងនោះ។

๓๑.

៣១.

กตภตฺตนิมนฺตนา ปสาทํรสนาทามสเรหิ วาหรนฺติ,ปวิธาย ปทกฺขิณํ มุนินฺทํอคมา หํสวธุว มนฺทิรํ สา;

()

នាងនោះធ្វើការនិមន្តដើម្បីឆាន់ភត្តរួចហើយ កាលសម្តែងនូវសេចក្តីជ្រះថ្លាដោយវាចាដ៏ពីរោះ ក៏ធ្វើប្រទក្សិណចំពោះព្រះមុនិន្ទ រួចត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅរបស់ខ្លួន ដូចជានាងហង្ស។

๓๒.

៣២.

อหตาหตนีลปีตรตฺต-สิตมญฺชิฏฺฐวิราคสาฏเกหิ,สุนิวตฺถสุปารุตา’ภิรูฬฺหาสุรปุตฺตาริว ภทฺทภทฺทยานํ;

()

ពួកស្តេចលិច្ឆវី និងរាជបុត្រទាំងឡាយ ស្លៀកដណ្តប់សម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្អាត មានពណ៌ខៀវ លឿង ក្រហម ស និងពណ៌ស៊ីជម្ពូ ឡើងកាន់យានដ៏ល្អៗ ដូចជាទេវបុត្រទាំងឡាយ។

๓๓.

៣៣.

อถ ลิจฺฉวิราชราชปุตฺตาอุปสงฺกมฺม ปณมฺม ธมฺมรญฺโญ,นขรํสิปพนฺธสินฺธุตีเรสมยุํ มคฺคปริสฺสมํ นิสินฺนา;

()

គ្រានោះ ពួកស្តេចលិច្ឆវី និងរាជបុត្រទាំងឡាយ ចូលទៅគាល់ និងថ្វាយបង្គំព្រះធម្មរាជា ហើយអង្គុយសម្រាកការហត់នឿយតាមផ្លូវ នៅក្បែរឆ្នេរស្ទឹងដែលភ្លឺចិញ្ចាចដោយពន្លឺក្រចក។

๓๔.

៣៤.

วิลสึสุ กิริฏภิงฺคมาลา-วิรฬา ลิจฺฉวิกญฺชโกสราสิ,รวิพนฺธวธมฺมภากเรนผุฏิตา’ธฏฺฐิตสิลคนฺธสาลิ;

()

ពួកស្តេចលិច្ឆវីទាំងនោះ ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកស្គុះស្គាយដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យគឺព្រះធម៌របស់ព្រះពុទ្ធជាផៅពង្សព្រះអាទិត្យ ញ៉ាំងមកុដ និងកម្រងផ្កាឱ្យរុងរឿង។

๓๕.

៣៥.

สผลีกตทุลฺลภนฺตภาวาวิผลีภุตนิมนฺตานา ชนา เต,วิรชงฺฆิรโชปิสงฺคโมฬีปุร มารูฬฺหรถา ตโต ปยาสุํ;

()

ជនទាំងឡាយនោះ (ពួកស្តេចលិច្ឆវី) ទោះបីជាបានធ្វើឱ្យជាតិដែលក្របាននោះមានផលក៏ដោយ តែមានការនិមន្តដ៏សូន្យទទេ (ព្រោះព្រះអង្គទទួលនិមន្តនាងអម្ពបាលីមុនហើយ) ក៏ឡើងកាន់រថ យាងត្រឡប់ទៅកាន់បុរីវិញ មានធូលីហុយទ្រឡោមឡើង។

๓๖.

៣៦.

ชนโลจนโตรณากราฬํอวติณฺโณ วิมลญฺชสํ สสงฺโฆ,คณิกาย ฆรํ มเหสิ ปาโตจรณกฺกนฺตถลมฺพุโช ชคาม;

()

ព្រះមហេសី (ព្រះពុទ្ធ) ព្រំដោយព្រះសង្ឃ យាងចុះកាន់វិថីដ៏ស្អាតស្អំ ដែលមានភ្នែកនៃមហាជនចោមរោមមើល យាងទៅកាន់ផ្ទះរបស់នាងគណិកានៅពេលព្រឹក ព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គដូចជាផ្កាឈូកដែលជាន់លើផែនដី។

๓๗.

៣៧.

กตโภชนสงฺคภาวสาเนคณิกา ปญฺชลิกา นิสชฺช ธมฺมํ,สุนิสมฺม สสาวกสฺส’ทาสิสุคตสฺส’มฺพวนํ สมิทฺธสทฺธา;

()

ក្នុងពេលជាទីបំផុតនៃការឆាន់ភត្តរួចហើយ នាងគណិកាមានសេចក្តីជ្រះថ្លាដ៏ពេញលេញ អង្គុយប្រណម្ដៃស្តាប់ធម៌ រួចហើយក៏បានវេរថ្វាយសួនស្វាយ (អម្ពវនារាម) ចំពោះព្រះសុគត ព្រមទាំងព្រះសាវ័ក។

๓๘.

៣៨.

มุนิ รมฺพวนํ ปฏิคฺคเหตฺวาวิหริตฺวาตหิเมต เทว ธมฺมํ,กถยํ อธิสีลจิตฺตปญฺญา-ปรมํ เพฬุวคามกํ ชคาม;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ទទួលសួនស្វាយនោះហើយ គង់នៅក្នុងទីនោះ សម្តែងធម៌ដ៏ក្រៃលែងគឺអធិសីល អធិចិត្ត និងអធិបញ្ញា រួចហើយក៏យាងទៅកាន់ភូមិវេឡុវគ្រាម។

๓๙.

៣៩.

อหเมตฺถ วสามิ ภิกฺขเว’โกสมณฺเห’ตฺตสหายเกหิ ตุมฺเห,อุปคจฺฉถ วสฺส มสฺสเมสุมุนิ เวสาลิสมนตโตตฺย’ภาสิ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងចាំវស្សាក្នុងទីនេះតែម្នាក់ឯង ចំណែកអ្នកទាំងឡាយ ចូរទៅចាំវស្សាក្នុងអាស្រមទាំងឡាយ ជុំវិញក្រុងវេសាលីចុះ»។

๔๐.

៤០.

ชิตมารพลสส เพฬุวสฺมึอถ วสฺสุปคตสฺส โฆรโรโค,อุทปาทิ จ มารณนฺติกา’สุํกฏุกา กายิกเวทนา’ติพาฬฺหา;

()

កាលព្រះអង្គអ្នកឈ្នះនូវកម្លាំងមារ ចូលចាំវស្សាក្នុងភូមិវេឡុវគ្រាមនោះ ស្រាប់តែមានរោគដ៏ខ្លាំងក្លាកើតឡើង វេទនាខាងផ្លូវកាយដ៏ក្លៀវក្លា ស្ទើរតែដល់នូវសេចក្តីស្លាប់ ក៏កើតមានដល់ព្រះអង្គ។

๔๑.

៤១.

อธิวาสนขนฺติปารโค โสสุขทุกฺเขสุ ตุลาสโม ตทานิ,ภควา อวิหญฺญมานรูโปอธิวาเสสิ สโต จ สมฺปชาโน;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះភគវន្ត ព្រះអង្គដល់នូវត្រើយនៃខន្តីក្នុងការអត់ធន់ មានព្រះហឫទ័យស្មើក្នុងសុខនិងទុក្ខ ដូចជាជញ្ជីង មិនមានសេចក្តីក្តៅក្រហាយឡើយ ទ្រង់មានសតិនិងសម្បជញ្ញៈ អត់សង្កត់នូវវេទនានោះ។

๔๒.

៤២.

อนเปกฺขิย ตาว ภิกฺขุสงฺฆํอิธุ’ปฏฺฐากนิเวทนํ อกตฺวา,อนลนฺติ มมา’นุปาทิเสส-ปรินิพฺพานปทํ สเจ ลเภยฺยํ;

()

(ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះតម្រិះថា) «ការដែលតថាគតមិនបានប្រាប់ភិក្ខុសង្ឃ មិនបានលាឧបដ្ឋាកទាំងឡាយ ហើយនឹងបរិនិព្វានដោយអនុបាទិសេសនិព្វានធាតុនោះ មិនសមគួរដល់តថាគតឡើយ»។

๔๓.

៤៣.

วีริเยน ปฏิปฺปณามยิตฺวาพลวา’พาธ มลพฺภยาปนียํ,ปฏิสงฺขรณารหํ วิเสสํสมธิฏฺฐาย สชีวิตินฺทฺริยสฺส;

()

ព្រះអង្គទ្រង់កំចាត់បង់នូវអាពាធដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលបុគ្គលដទៃមិនអាចកំចាត់បាន ដោយវីរិយភាព ហើយទ្រង់អធិដ្ឋាននូវការតាក់តែងជីវិតិន្ទ្រិយជាពិសេស ដែលគួរដល់ការតាក់តែង។

๔๔.

៤៤.

ภควา’ถ สมาธิ มปฺปยิตฺวาปฏิปสฺสมฺภิย ทุกฺขเวทนํ โส,ปวิหาสิ มหาวิปสฺสนายนหิ วิกฺขมฺหิต เวทนา ปุนาสุํ;

()

គ្រានោះ ព្រះភគវន្តទ្រង់ចូលកាន់សមាធិ ញ៉ាំងទុក្ខវេទនាឱ្យស្ងប់រំងាប់ហើយ ទ្រង់គង់នៅដោយមហាវីបស្សនា វេទនាទាំងឡាយដែលទ្រង់សង្កត់សង្កិនហើយនោះ ក៏មិនកើតឡើងទៀតឡើយ។

๔๕.

៤៥.

รวิพนฺธุ วิหารโต’หิคนฺตฺวาพหิฉายาเอรณงฺคณปฺปเทเส,สุนิสชฺชิ สุสชชิตา สนมฺหิปริยุฏฺฐาย ลหุํ คิลานภาวา;

()

ព្រះពុទ្ធជាផៅពង្សព្រះអាទិត្យ ទ្រង់ជាសះស្បើយអំពីអាពាធដោយឆាប់រហ័ស យាងចេញអំពីវិហារ ទៅគង់លើអាសនៈដែលគេរៀបចំទុកល្អហើយ ក្នុងទីធ្លាក្រៅម្លប់វិហារ។

๔๖.

៤៦.

ชิตชาติชรารุโช นิสีทิยหิมานนฺทตโปธโน’ ปคมฺม,ตหิ มญฺชลิโก มยา สุทิฏฺฐํขมนียํ ตว สาต มิจฺจโวจ;

()

ព្រះអង្គអ្នកឈ្នះនូវជាតិ ជរា និងព្យាធិ គង់នៅក្នុងទីណា ព្រះអានន្ទជាអ្នកមានធម៌តបៈ ចូលទៅគាល់ក្នុងទីនោះ ប្រណម្ដៃហើយក្រាបបង្គំទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គបានឃើញនូវសេចក្តីអត់ធន់ និងសេចក្តីសប្បាយរបស់ព្រះអង្គហើយ»។

๔๗.

៤៧.

ตว พาฬฺหคิลานตาย ภนฺเตมม ปตฺถงฺฆโน วิย’ตฺตภาโว,สกลาปิ ทิสา’นุปฏฺฐหนฺตินปิ ธมฺมา ปฏิภนฺติ มนฺติ วตฺวา;

()

ព្រះអានន្ទក្រាបបង្គំទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន កាលដែលព្រះអង្គមានអាពាធខ្លាំង រាងកាយរបស់ខ្ញុំព្រះអង្គហាក់ដូចជាទន់ទន់ ទិសទាំងឡាយក៏មិនប្រាកដ ធម៌ទាំងឡាយក៏មិនភ្លឺច្បាស់ដល់ខ្ញុំព្រះអង្គឡើយ»។

๔๘.

៤៨.

อปิจา’สิ มเม’ส สาวกานํหทยสฺสา’สลโว นกิญฺจิวตฺวา,ภควา นปนา’นุปาทิเสส-ปรินิพฺพาน ปทํ ภเช’ติ ภนฺเต;

()

«បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះអង្គមានសេចក្តីសង្ឃឹមបន្តិចបន្តួចក្នុងចិត្តថា ព្រះភគវន្តមិនទាន់បានសំដែងនូវធម៌ណាមួយចំពោះភិក្ខុសង្ឃទេ ព្រះអង្គមិនទាន់បរិនិព្វានដោយអនុបាទិសេសនិព្វានធាតុឡើយ»។

๔๙.

៤៩.

ยมนนฺตรพาหิรํ กริตฺวานนุ จา’นนฺทปกาสิโต หิ ธมฺโม,คุรุมุฏฺฐิ ตถาคเตสุ นตฺถิวท กึ ปตฺถยเต มเม’ส สงฺโฆ;

()

ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលអានន្ទ ធម៌ដែលតថាគតសំដែងហើយ មិនបានធ្វើឱ្យមានខាងក្នុងឬខាងក្រៅឡើយ កណ្តាប់ដៃរបស់គ្រូ (ការលាក់ធម៌ទុក) មិនមានដល់តថាគតឡើយ ចូរប្រាប់មកមើល តើភិក្ខុសង្ឃនេះនៅប្រាថ្នាអ្វីអំពីតថាគតទៀត?»។

๕๐.

៥០.

อธุนา’ห มสีติ วสฺสิโกสฺมิปริชิณฺโณสฺมิ ตถาคตสฺส กาโย,สกฏํวิย ชชฺชรํ ชรายภิทุโร วตฺตติ เวขมิสฺสเกน;

()

«ឥឡូវនេះ តថាគតមានអាយុ ៨០ ឆ្នាំហើយ រាងកាយរបស់តថាគតចាស់ជរាហើយ រមែងប្រព្រឹត្តទៅដោយការទប់ទល់ (ដោយផាសុកវិហារធម៌) ដូចជារទេះចាស់ដែលត្រូវទប់ទល់ដោយឈើដោតដូច្នោះ»។

๕๑.

៥១.

สนิมิตฺตกเวทนานิโรธาอุปสมฺปชฺช วิมุตฺติชํ สมาธึ,วิหเรยฺย ยทา ตทาตฺตภาโววยธมฺโมปิ อตีวผาสุโหติ;

()

«កាលណា តថាគតរលត់នូវវេទនាដែលមាននិមិត្ត ចូលកាន់សមាធិដែលកើតអំពីវិមុត្តិហើយគង់នៅ កាលនោះ រាងកាយរបស់តថាគត ទោះបីជាមានសភាវៈទ្រុឌទ្រោម ក៏រមែងមានសេចក្តីសប្បាយក្រៃលែង»

๕๒.

៥២.

อธุนาค มิว’ตฺตธมฺมทีปาภวถา’นญฺญปรายณาตฺถ ตุมฺเห,ภควาวทิ เต’ว สตฺตมา’ติสมณา ภาวิตกาย จิตฺตปญฺญา;

()

ព្រះភគវន្តទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្នុងកាលឥឡូវនេះ អ្នកទាំងឡាយចូរមានខ្លួនជាទីពឹង មានធម៌ជាទីពឹង កុំមានរបស់ដទៃជាទីពឹងឡើយ» ភិក្ខុទាំងឡាយនោះ ជាអ្នកមានកាយ ចិត្ត និងបញ្ញាបានអប់រំហើយ។

๕๓.

៥៣.

ปุนราคมิ ตตฺถ วุตฺถวสฺโสภควา เชตวนํ มหาวิหารํ,อุปคมฺม ตทานิ ธมฺมเสนา-ปติ สตฺถาร มวนฺทิ สาริปุตฺโต;

()

ព្រះភគវន្ត ទ្រង់គង់ចាំវស្សាក្នុងទីនោះហើយ ក៏យាងត្រឡប់មកកាន់ជេតវនមហាវិហារវិញ ក្នុងកាលនោះ ព្រះសារីបុត្តជាធម្មសេនាបតី បានចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះសាស្តា។

๕๔.

៥៤.

วิวิธิทฺธิวิกุพฺพณํ วิธายยตินาโค มุนินา กตาวกาโส,ตว ปจฺฉิมทสฺสนนฺติ วตฺวานิวุโต ปญฺจสเตหิ สตฺถุกปฺโป;

()

ព្រះសារីបុត្តជាធំនៃយោគី កាលដែលព្រះមុនីទ្រង់អនុញ្ញាតហើយ ក៏សម្តែងនូវឫទ្ធិប្លែកៗជាច្រើន រួចក្រាបបង្គំទូលថា «នេះជាការជួបព្រះអង្គជាចុងក្រោយបង្អស់» ព្រះសារីបុត្តដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងព្រះសាស្តា មានភិក្ខុ ៥០០ រូបជាបរិវារ។

๕๕.

៥៥.

อภินมฺม ปทกฺขิณํ กริตฺวาภควนฺตํ สมุเปจฺจ มาตุเคหํ,ชนิโต’วรเก นิปชฺชก มญฺเจปรินิพฺพายิ ตทา’สิ ภูมิจาโล;

()

ព្រះសារីបុត្តថ្វាយបង្គំ និងធ្វើប្រទក្សិណចំពោះព្រះភគវន្តហើយ យាងទៅកាន់ផ្ទះនៃមាតារបស់ខ្លួន សម្រាន្តលើគ្រែក្នុងបន្ទប់ដែលខ្លួនកើត ហើយក៏បរិនិព្វានទៅ ក្នុងកាលនោះ ផែនដីក៏ញាប់ញ័រខ្លាំង។

๕๖.

៥៦.

อถ โกลิตนามเถรนาโคปรินิพฺพายิ ตถา กตาวกาโส,ปุน ธาตุสรีร มปฺปยิตฺวามุนิการาปยิ เจติยานิ เตสํ;

()

លំដាប់នោះ ព្រះមហាមោគ្គល្លានត្ថេរ (កោលិតៈ) ជាធំនៃយោគី កាលដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់អនុញ្ញាតហើយ ក៏បរិនិព្វានទៅដែរ។ ព្រះមុនីទ្រង់ទទួលនូវព្រះធាតុរបស់ព្រះថេរៈទាំងពីរនោះ ហើយទ្រង់ញ៉ាំងជនទាំងឡាយឱ្យសាងសង់ចេតិយសម្រាប់បញ្ចុះធាតុទាំងនោះ។

๕๗.

៥៧.

ชนโลจนปียมานรูโปมุนิ เวสาลิปุรํ กเมน ปตฺวา,สุนิวตฺถสุปารุโต กุเลสุจริ ปิณฺฑาย กรี’ว เสริจารี;

()

ព្រះមុនី ព្រះអង្គមានព្រះរូបជាទីគាប់ចិត្តនៃភ្នែករបស់មហាជន ទ្រង់យាងទៅកាន់ក្រុងវេសាលីតាមលំដាប់ ទ្រង់ស្លៀកដណ្តប់ស្អាតបាតហើយ យាងទៅបិណ្ឌបាតតាមត្រកូលទាំងឡាយ ដូចជាដំរីសារដែលដើរទៅតាមសេចក្តីប្រាថ្នា។

๕๘.

៥៨.

ภควา ปริภุตฺตปาตราโสภวตา’นนฺททิวาวิหารกาโม,อถ คณฺห นิสีทนนฺติ วตฺวาคมิ จาปาลสมญฺญเจติยํหิ;

()

ព្រះភគវន្ត ទ្រង់សោយព្រះក្រយាស្ងោយពេលព្រឹកហើយ ទ្រង់មានព្រះហឫទ័យប្រាថ្នានឹងសម្រាកក្នុងវេលាថ្ងៃ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលអានន្ទ ចូរអ្នកកាន់យកនូវកម្រាលសម្រាប់អង្គុយមក» រួចទ្រង់យាងទៅកាន់ចាបាលចេតិយ។

๕๙.

៥៩.

อถ โข ภควา นิสิทิ เยนตทุปฏฺฐากวโร’ปคมฺม เตน,กตปญฺชลิโก นิสิทิ วตฺวารมณียํติ อุเทนเจติยมฺปิ;

()

គ្រានោះ ព្រះភគវន្តទ្រង់គង់ក្នុងទីណា ព្រះអានន្ទជាឧបដ្ឋាកដ៏ប្រសើរ ក៏ចូលទៅជិតទីនោះ ប្រណម្ដៃហើយអង្គុយចុះ ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលអានន្ទ ឧទេនចេតិយជាទីគួរត្រេកអរណាស់»។

๖๐.

៦០.

สุคตสฺส ปนี’ทฺธิปาทธมฺมาจตุโร ภิกฺขุ สุภาวิตา สุจิณฺณา,พหุลีกฬิตา’ติ จาห ภียฺโยมุนิ ติฏฺเฐยฺย สเจ ขเมยฺย กปฺปํ;

()

ព្រះមុនីទ្រង់មានព្រះបន្ទូលរឹតតែខ្លាំងឡើងថា «ម្នាលភិក្ខុ អิทธิបាទធម៌ទាំង ៤ របស់ព្រះសុគត បានអប់រំល្អហើយ បានធ្វើឱ្យច្រើនហើយ ប្រសិនបើព្រះសុគតប្រាថ្ន គប្បីគង់នៅអស់មួយអាយុកប្បក៏បាន»។

๖๑.

៦១.

กรุณาปริภาวิตาสเยนชิตมาเรน ติวาร มตฺตเมวํ,อุชุกํ มุนินา กรียมาเนวิปุโลภาสนิมิตฺตชปฺปนมฺหิ;

()

កាលដែលព្រះមុនី ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យប្រកបដោយមេត្តាករុណា ទ្រង់ឈ្នះមារហើយ ទ្រង់ធ្វើនូវឱភាសនិមិត្តដ៏ធំទូលាយយ៉ាងច្បាស់លាស់អស់វារៈបីដងយ៉ាងនេះ។

๖๒.

៦២.

ปริยุฏฺฐิตมานโส ริว’ญฺโญขรมาเรน ปมุฏฺฐมานโส โส,น จ ตํ ปฏิวิชฺฌิ เนว ยาจิภควา ติฏฺฐตุ ยาวตา’ยุกปฺปํ;

()

ព្រះអានន្ទនោះ មានចិត្តត្រូវមារដ៏អាក្រក់ចូលមកគ្របសង្កត់ ហាក់ដូចជាមានស្មារតីភ្លេចភ្លាំង មិនបានយល់ធ្លុះធ្លាយនូវសេចក្តីនោះឡើយ ហើយក៏មិនបានក្រាបបង្គំទូលអារាធនាថា «សូមព្រះភគវន្តគង់នៅអស់មួយអាយុកប្បឡើយ»។

๖๓.

៦៣.

วช กงฺขสิ ยสฺสทานิกาลํปหิตา’นนฺทตโปธโน’ติวตฺวา,วสวตฺติวสิกโต มุหุตฺตํอวิทูรมฺหิ นิสีทิ รุกฺขมูเล;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលអានន្ទ ចូរអ្នកទៅចុះ ឥឡូវនេះជាកាលគួរដល់អ្នកហើយ» ព្រះអានន្ទជាអ្នកមានធម៌តបៈ ត្រូវមារគ្របសង្កត់ហើយ ក៏ដើរចេញទៅអង្គុយនៅក្រោមដើមឈើមួយដើម ក្នុងទីមិនឆ្ងាយប៉ុន្មាន។

๖๔.

៦៤.

อุปคญฺฉิย โพธเนยฺย พนฺธุภควา เยน ปมตฺต พนฺธุ เตน,ภุชโคริว ภุตฺตนงฺคเลนอภิมาเนน อโนนตงฺคยฏฺฐิ;

()

មារជាផៅពង្សនៃអ្នកប្រមាថ មានខ្លួនមិនឱនលំទោនដោយមានមានះ ដូចជាពស់ដែលលេបនង្គ័ល បានចូលទៅគាល់ព្រះភគវន្ត ព្រះអង្គជាផៅពង្សនៃសត្វលោកដែលគួរត្រាស់ដឹង។

๖๕.

៦៥.

อชปาลสมญฺญิโน กทาจิอุรุเวลาย วฏทฺทุมสฺส มูเล,กตกิจฺจ? ตยา กตา ปฏิญฺญาลิขิตา วตฺตติ จิตฺตโปตฺถเก เม;

()

មារក្រាបបង្គំទូលថា «បពិត្រព្រះអង្គអ្នកមានកិច្ចធ្វើរួចហើយ កាលដែលព្រះអង្គគង់នៅក្រោមដើមជ្រៃឈ្មោះ អជបាលនិគ្រោធ ជិតស្ទឹងអុរុវេលា សេចក្តីប្តេជ្ញាដែលព្រះអង្គធ្វើហើយនោះ រមែងកត់ត្រាទុកក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំព្រះអង្គជានិច្ច»

๖๖.

៦៦.

สมณา ตว สาสนา’ว ติณฺณาอธุนา ธมฺมธรา’นุธมฺมจารี,ปฏิปตฺติรตา พหุสฺสุตา จสุวิยตฺตา สุวิสารทา วินีตา;

()

«ឥឡូវនេះ ភិក្ខុទាំងឡាយជាសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ បានឆ្លងផុត (សង្សារវដ្ត) ក្នុងសាសនារបស់ព្រះអង្គហើយ ជាអ្នកទ្រទ្រង់ធម៌ ប្រព្រឹត្តធម៌សមគួរដល់ធម៌ ត្រេកអរក្នុងប្រតិបត្តិ ជាពហុស្សូត ឈ្លាសវៃ ក្លាហាន និងបានអប់រំល្អហើយ»

๖๗.

៦៧.

ปฏิสิทฺธปรปฺปวาทิวาทาสหธมฺเมน สปาฏิหาริยํ เต,กถยนฺติ กถาปยนฺติ ธมฺมํปรินิพฺพาตุ ตโต ภวนฺตฺย โวจ, ()

«ភិក្ខុទាំងនោះ អាចកំចាត់បង់នូវវាទៈរបស់បុគ្គលដទៃដោយធម៌ សម្តែងធម៌ដ៏ប្រកបដោយបាដិហារិយ៍ ញ៉ាំងអ្នកដទៃឱ្យសម្តែងធម៌បាន បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គបរិនិព្វានក្នុងកាលឥឡូវនេះចុះ»។

๖๘.

៦៨.

ปรินิฏฺฐิตสพฺพพุทฺธกิจฺโจมุนิเรวํ สมุทิริเต ติวารํ,อนลนฺติ นิราลโย ภเวสุตทู’(ปจฺฉนฺทสิกํ) นิเสธนาย;

()

កាលដែលមារក្រាបបង្គំទូលអស់វារៈបីដងយ៉ាងនេះហើយ ព្រះមុនីព្រះអង្គមានពុទ្ធកិច្ចទាំងពួងសម្រេចហើយ មិនមានសេចក្តីអាល័យក្នុងភពទាំងឡាយ ដើម្បីហាមឃាត់នូវការអង្វររបស់មារនោះ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលមារ ចូរអ្នកកុំខ្វល់ខ្វាយឡើយ»។

๖๙.

៦៩.

อปฺโปสฺสุกฺโก สมาโน วิหรตุ กลิมา โห ติมาสจฺจเยนสจฺจาโลกปฺปกาโส ทุริต ตมหิโท ปญฺจตาฬิสวสฺสํ;

สมฺมา ขีณสฺสิเนโห ติภุวนภวเน ธมฺมราชปฺปทีโปนิพฺพายิสฺสตฺย’ภาสิ ตทหนิ วิชหญฺจา’ยุ สงฺขารเวคํ ()

«ម្នាលមារដ៏មានបាប អ្នកចូរមានសេចក្តីខ្វល់ខ្វាយតិចចុះ ដោយកន្លងទៅ ៣ ខែអំពីពេលនេះទៅ ព្រះធម្មរាជាដ៏រុងរឿងដូចជាប្រទីបក្នុងភពទាំងបី ព្រះអង្គសម្តែងនូវពន្លឺនៃសច្ចធម៌ កំចាត់បង់នូវងងឹតគឺអកុសលអស់ ៤៥ វស្សា មានសេចក្តីស្នេហាអស់ហើយ នឹងបរិនិព្វាន» ក្នុងថ្ងៃនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខារ។

๗๐.

៧០.

จาปาเล เจติเย’วํ วิชหติ สติยา สมฺปชญฺเญนวายุ-สงฺกาเร ภูมิจาโล ภวิ ปฏุปฏหาราว คมฺภิรโฆโส,คชฺชึสุ วิชฺชุราชิภุชสตปหฏา สุกฺขชิมูตเภริโลโก โสกนฺธกาเร ปริปติ ชนิโต ภึสโน โลมหํโส;

()

កាលព្រះអង្គទ្រង់ដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខារដោយសតិនិងសម្បជញ្ញៈ ក្នុងចាបាលចេតិយយ៉ាងនេះ ផែនដីក៏កម្រើកញាប់ញ័រ មានសំឡេងលាន់ឮខ្លាំងក្លាដូចជាសំឡេងស្គរ ផ្គរលាន់គគ្រហឹម ផ្លេកបន្ទោរជះពន្លឺខ្វាត់ខ្វែង ភពលោកទាំងមូលធ្លាក់ចុះទៅក្នុងងងឹតគឺសេចក្តីសោក សេចក្តីព្រឺរោមដ៏គួរឱ្យខ្លាចក៏កើតមានឡើង។

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ภควโต อายุสงฺขาโรสฺสชฺชน ปวตฺติ ปริทีโป อฏฺฐวีสติโม สคฺโค.

សគ្គៈទី ២៨ ឈ្មោះថា «ការសម្តែងនូវការដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខាររបស់ព្រះភគវន្ត» ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃក្បួនជិនវង្សទីបៈ ដែលញ៉ាំងហឫទ័យនៃកវីទាំងឡាយឱ្យរីករាយ ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះយោគីព្រះនាម មេធានន្ទ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

๑.

១.

เยนา’นนฺโท วสติ ภควา เตน คนฺตฺวา นิสินฺโนปาทมฺโภเช สุมหิย สุเหพทฺธมุทฺธาญฺชลิหิ,ภนฺเต สุกฺขาสติ จ เอลิตา หึสโน โลมหํโสชาโต กสฺมา วสุมติวธู สมฺปเวธีตฺย’ปุจฺฉิ;

()

ព្រះភគវន្តយាងទៅកាន់ទីណា ព្រះអានន្ទគង់នៅក្នុងទីនោះ ថ្វាយបង្គំទៀបព្រះបាទដូចជាផ្កាឈូក ប្រណម្ដៃលើក្បាល ហើយក្រាបបង្គំទូលសួរថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ផែនដីនេះញាប់ញ័រខ្លាំង សេចក្តីព្រឺរោមដ៏គួរឱ្យខ្លាចកើតមានឡើង តើហេតុអ្វីបានជាផែនដីកម្រើកញាប់ញ័រយ៉ាងនេះ?»។

๒.

២.

เหฏฺฐา’กาเส พลวปวเน วายมาเน กทาจิวาตฏฺฐา ยา สลิลปถวี ตฏฺฐิตา ปํสุภุมิ,สงฺกมฺปนฺเต ยถริวตริ โลล กลฺโลลมาลิ-มชฺโฌติณฺณา ปถวิจลนฏฺฐาน มานนฺท เจ’ตํ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ម្នាលអានន្ទ ក្នុងកាលខ្លះ កាលដែលខ្យល់ដ៏ខ្លាំងបក់បោកក្នុងអាកាសខាងក្រោម ទឹកដែលទ្រទ្រង់ផែនដី និងផែនដីដែលទ្រទ្រង់ដោយទឹក ក៏រមែងកម្រើកញាប់ញ័រ ដូចជាទូកដែលអណ្តែតនៅក្នុងកណ្តាលរលកដ៏ធំ នេះជាហេតុនាំឱ្យផែនដីកម្រើកទី ១»។

๓.

៣.

อปฺเปกจฺเจ สมณ สมณพฺราหฺมณา อปฺปมาณาอาโปสญฺญา สุขุมปถวิ ภาวิตา สนฺติ เยสํ,ปตฺตาภิญฺญา ปริจิตวสี เต สมาปตฺติลาภีกมฺเปนฺตีมํ ตทปิ ภวเต ภูมิจาลสฺส ฐานํ;

()

សមណព្រាហ្មណ៍ខ្លះ មានអាបោសញ្ញា និងសុខុមបឋវីសញ្ញាដ៏ប្រមាណមិនបាន ដែលខ្លួនបានចម្រើនហើយ ព្រមទាំងជាអ្នកបានសម្រេចអភិញ្ញា ស្ទាត់ជំនាញក្នុងវសីភាព ជាអ្នកបានសមាបត្តិ តែងញ៉ាំងផែនដីនេះឲ្យកម្រើកបាន ហេតុនេះ ក៏ជាទីតាំងនៃរញ្ជួយផែនដីដែរ។

๔.

៤.

คพฺโภกฺกนฺโต ภจติ จ ยทา สมฺปชาโน สโตวคพฺภสฺมา นิกฺขมติ จริเม อตฺตภาเว ตทาปิ,สมฺโพธึ วา ปุริสนิสโห พุชฺฌเต กมฺปเต’ยาเอเต ธมฺมา สมณ มหโต ภุมิจาลสฺส เหตุ;

()

កាលណាព្រះពោធិសត្វមានស្មារតីដឹងខ្លួន ចុះកាន់ផ្ទៃមាតា ឬកាលណាទ្រង់ប្រសូតចាកផ្ទៃមាតាក្នុងអត្តភាពជាទីបំផុត ឬកាលណាព្រះបុរសដ៏ប្រសើរទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញា ផែនដីនេះតែងកម្រើក នែសមណៈ ធម៌ទាំងឡាយនេះ ជាហេតុនាំឲ្យមានការរញ្ជួយផែនដីដ៏ធំ។

๕.

៥.

พุทฺโธ หุตฺวา ภุวนนยโน ธมฺมจกฺกํ ปชานํสํวตฺเตตี วิชหติ ยทา จา’ยุสงฺขารเวคํ,กมฺปตฺเย’สาปถวิ ผุสเต ขนฺธนิพฺพานธาตุํอานนฺเท’เต มหติปถวิกมฺปนตฺถาย เหตุ;

()

ព្រះពុទ្ធជាចក្ខុនៃលោក កាលទ្រង់ញ៉ាំងធម្មចក្រឲ្យប្រព្រឹត្តទៅដល់សត្វលោក ឬកាលណាទ្រង់ដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខារ និងកាលណាទ្រង់ចូលកាន់អនុបាទិសេសនិព្វានធាតុ ផែនដីនេះតែងកម្រើក នែអានន្ទ ទាំងនេះជាហេតុនាំឲ្យមានការរញ្ជួយផែនដីដ៏ធំ។

๖.

៦.

ตพฺยาเสนพฺพิคตหทยา’นนฺทมานนฺทเถรํอสฺสาเสตฺวา อุปรุปริ โส เทสนํ วฑฺฒยิตฺวา,อานนฺทา’หํ กรหจิวสึ ยสฺส เนรญฺชรายนชฺชา ติเร ชิตชลมุจสฺสา’ชปาลสฺส มูเล;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់លួងលោមព្រះអានន្ទត្ថេរ ដែលមានហឫទ័យក្ដុកក្ដួលដោយសេចក្ដីសោកនោះ ហើយទ្រង់សម្ដែងធម៌ទេសនាជាលំដាប់តទៅទៀតថា ម្នាលអានន្ទ ក្នុងកាលមុន តថាគតធ្លាប់គង់នៅទៀបឆ្នេរស្ទឹងនេរញ្ជរា ក្រោមដើមជ្រៃអជបាល...

๗.

៧.

ตตฺรา’คนฺตฺวา ผุสตุ ภควา ขนฺธ นิพฺพานธาตุํอิสฺสามายามลินหทโย ปาปิมา อิจฺจโวจ,ลทฺโธกาโส ปุนรปิ กมมํ เอวเมวา’ภิยาจิอชฺชา’สีนํ ปรมรุจิเร ปฺย’ตฺร จาปาลเจตฺเย;

()

ក្នុងទីនោះ មារមានចិត្តបាប មានហឫទ័យសៅហ្មងដោយឫស្យានិងមាយា បានមកនិយាយនឹងតថាគតថា សូមព្រះដ៏មានព្រះភាគចូលកាន់បរិនិព្វានធាតុចុះ លុះបានឱកាសហើយ មារនោះក៏បានអង្វរតថាគតជាថ្មីម្ដងទៀត ក្នុងថ្ងៃនេះ ក្នុងខណៈដែលតថាគតគង់នៅឯចាបាលចេតិយដ៏គួរត្រេកអរក្រៃលែងនេះ។

๘.

៨.

อปฺโปสสุเกกา ตฺวมิห กลิมา โหหิ มาเสหิ ตีหิขนฺธานํ นิพฺพุติ ภควโต เหสฺสตี’จฺเจตมตฺถํ,อาโรเจนฺเตน หิ กสติมตา สมปชญฺเญน ภิกฺขุโอสฺสฏฺโฐ เม ชิตนมุจินา จา’ยุสงฺขารธมฺโม;

()

ម្នាលមារមានចិត្តបាប អ្នកចូរមានសេចក្ដីខ្វល់ខ្វាយតិចចុះ ក្នុងកាលកន្លងទៅបីខែអំពីថ្ងៃនេះទៅ ការរលត់ទៅនៃខន្ធទាំងឡាយរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគនឹងមានឡើង ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតជាអ្នកមានស្មារតីដឹងខ្លួន បានដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខារធម៌ ដែលមារផ្ចាញ់មិនបានហើយ។

๙.

៩.

เอวํ วุตฺเต จรณกมลจนฺท มานนฺทเถโรนตฺวา ภนฺเต พหุชนหิตตฺถาย ติฏฺฐา’ยุกปฺปํ,วตติกฺขตฺตุํ ปรมกรุณาโจทิโต ยาจิทานินา’ยํ กาโล ภวติ สุคตํ ยาวนายิ’จฺจ’โวจ;

()

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះអានន្ទត្ថេរបានក្រាបថ្វាយបង្គំទៀបព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូក ហើយទូលអង្វរអស់វារៈបីដង ដោយអំណាចព្រះមហាករុណាជម្រុញចិត្តថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គគង់នៅអស់មួយកប្ប ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ជនច្រើនរូប តែព្រះសុគតទ្រង់ត្រាស់តបវិញថា ម្នាលអានន្ទ ពេលនេះមិនមែនជាកាលគួរនឹងអង្វរតថាគតឡើយ។

๑๐.

១០.

สมฺโพธึ ตฺวํ ยทิ ภควโต สทฺทหนฺโต’สิ กสฺมานิปฺปีเฬสี ทสพล มนุลฺลงฺฆนียา’ภิลาปํ,ตสฺมึ ตสฺมึ สติ ภควตา ก ยมาเน นิมิตฺเตตุมฺเหเว’ตํ วิย กลิมตา ทุกฺกตญฺจา’ปรทฺธํ;

()

ប្រសិនបើអ្នកជឿជាក់លើព្រះពោធិញ្ញាណរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហេតុអ្វីក៏អ្នកមកបង្ខំចំពោះព្រះទសពល ដែលមានព្រះវាចាមិនគួរកន្លងបាន កាលដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ធ្វើនូវនិមិត្តដ៏ច្បាស់លាស់នោះៗ សេចក្ដីខុសឆ្គងនិងទោសកំហុសនេះ គឺជារបស់អ្នកឯងពិតៗ។

๑๑.

១១.

ยาเจยฺยาสิ ยทิ ทสพลํ เจ ปฏิกฺขิปฺป วาจาสตฺถา’ทตฺเต ตว ตติยกํ วิปฺปโยโค ปิเยหิ,นณฺวา’กฺขาโต สมณ ปฏิคจฺเจว เม สงฺขตํ ยํชาตํ ภูตํ อวิปริณตํ ตํ กุโต’ เป’ตฺถ ลพฺภา;

()

ប្រសិនបើអ្នកបានទូលអង្វរព្រះទសពល ព្រះសាស្តាប្រហែលជាទ្រង់បដិសេធព្រះវាចាពីរដង តែទ្រង់នឹងទទួលយកក្នុងវារៈទីបី សេចក្ដីព្រាត់ប្រាសចាកសត្វនិងសង្ខារជាទីស្រឡាញ់ទាំងឡាយ គឺជារឿងធម្មតា ម្នាលសមណៈ តថាគតបានប្រាប់ទុកជាមុនហើយមិនមែនឬថា អ្វីៗដែលកើតឡើងហើយ មានឡើងហើយ ដែលបច្ច័យតាក់តែងហើយ តែងមានការប្រែប្រួលជាធម្មតា តើនឹងចង់បានកុំឲ្យប្រែប្រួលក្នុងលោកនេះ ពីណាបាន?

๑๒.

១២.

เอกํเสนา’วิตถวจสา สจฺจสนฺเธน จายุ-สงฺขาโร’ หียติ ภควตา วฺยากตา’นนฺท ภิกฺขุ,ยาสา วาจา ยถริว ฉิยามุตฺตขาโณ ตถา ตํปจฺจาคจฺเฉ นปุนวจนํ ชีวิตารกฺขเหตุ;

()

ម្នាលភិក្ខុអានន្ទ អាយុសង្ខារត្រូវបានព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដែលមានព្រះវាចាមិនប្រែប្រួល ជាអ្នកពោលពាក្យពិត ទ្រង់លះបង់និងព្យាករហើយ ព្រះវាចាណាដែលទ្រង់បានខ្ជាក់ចេញហើយ ដូចជាទឹកមាត់ដែលគេខ្ជាក់ចោលហើយ ព្រះវាចានោះមិនអាចត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីជាហេតុរក្សាជីវិតបានឡើយ។

๑๓.

១៣.

เอวํ วตฺวา สปทิ สุคโต คนฺธนาคินฺทคามีเยนารญฺญํ วิปุลมลกาสารเวสาลิยํ โส,กูฏาคารํ ตทวสริยา’นนฺทเถเรน สทฺธึอิจฺจาภาสี สมณปริสํ สนฺนิปาเตหิ สีฆํ;

()

លុះព្រះសុគតទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះអង្គមានពុទ្ធដំណើរយាងទៅដូចជាស្ដេចដំរីដ៏ប្រសើរ ឆ្ពោះទៅកាន់ព្រៃមហាវន ក្បែរក្រុងវេសាលី យាងចូលទៅកាន់កូដាគារសាលា ជាមួយព្រះអានន្ទត្ថេរ ហើយទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ អ្នកចូរទៅប្រមូលភិក្ខុសង្ឃទាំងឡាយឲ្យមកជួបជុំគ្នាជាប្រញាប់ចុះ។

๑๔.

១៤.

เอวํ ภนฺเต ลปิตวจโน โสกสลฺเลน วิทฺโธโสหา’ยสฺมา วสิคณ มุปฏฺฐานสาฬาย มาสุํ,ราสิกตฺวา มหิตจรโณ’ปาหโน ตสฺส กาลํอาโรเจสิ คมิย ภควา ปีฐิกายํ นิสชฺช;

()

ព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ ត្រូវសរគឺសេចក្ដីសោកមុតហើយ កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគត្រាស់យ៉ាងនេះ ក៏ទទួលព្រះពុទ្ធដីកាថា ករុណា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ហើយក៏ប្រញាប់ប្រមូលភិក្ខុសង្ឃមកជួបជុំគ្នាក្នុងឧបដ្ឋានសាលា រួចចូលទៅក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដែលគង់លើពុទ្ធអាសន្នថា ដល់កាលគួរហើយ ព្រះអង្គ។

๑๕.

១៥.

อามนฺเตตฺวา สมณปริสํ โพธิปกกฺเข ภวา เมเยเต ธมฺมา สยมธิคตา เทสิตา สาธุกํ โว,อุคฺคณฺหิตฺวา ยถริว สิยา สาสนญฺจทฺธนียํภาเวตพฺพา สุปริหริยา เสวิตพฺพา’ติ วตฺวา;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់ហៅភិក្ខុសង្ឃមកហើយ ត្រាស់ថា ធម៌ទាំងឡាយណាដែលជាចំណែកនៃពោធិបក្ខិយធម៌ ដែលតថាគតបានត្រាស់ដឹងដោយខ្លួនឯង ហើយសម្ដែងទុកល្អហើយដល់អ្នករាល់គ្នា អ្នករាល់គ្នាគប្បីរៀនសូត្រ គប្បីចម្រើន គប្បីសេពគប់ឲ្យបានល្អ ដើម្បីឲ្យព្រះសាសនានេះស្ថិតស្ថេរនៅអស់កាលជាអង្វែង...

๑๖.

១៦.

นิพฺพายิสฺสตฺย’วจ ภควา อจฺจเยนา’จิเรนเตมาสานํ ภุวนภวนุ’ชฺโชตปชฺโชตรูโป;

ตุมฺเห สมฺปาทยถ สมณา อปฺปมาเทน สพฺเพสงฺขารา ยํ สมุทยมยา ลกฺขณพฺภาหตา’ติ;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដែលប្រៀបដូចជាប្រទីបបំភ្លឺលោក ទ្រង់ត្រាស់ថា មិនយូរប៉ុន្មានទេ កាលកន្លងទៅបីខែ តថាគតនឹងបរិនិព្វាន ម្នាលសមណៈទាំងឡាយ អ្នករាល់គ្នាចូលញ៉ាំងសេចក្ដីមិនប្រមាថឲ្យបរិបូណ៌ចុះ សង្ខារទាំងឡាយមានការកើតឡើងជាធម្មតា និងត្រូវគ្របសង្កត់ដោយលក្ខណៈ (គឺអនិច្ចតាជាដើម)។

๑๗.

១៧.

ปุพฺพณฺเห โส กรกิสลยา’ธาน’วิฏฺฐานปตฺโตปตฺโต สตฺถา ปจุรจรโณ จีวรจฺฉนฺนคนฺโต,คตฺโตภาสารุณิตปริขาวีถิปาการจกฺกํจกฺกงฺเกห’งฺกิตปทตลสฺสาลิเวสาลินามํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ក្នុងពេលព្រឹក ព្រះសាស្តាទ្រង់គ្រងចីវរ និងទ្រង់បាត យាងចូលទៅកាន់ក្រុងវេសាលី ដែលមានកំពែងនិងច្រកផ្លូវល្អប្រណីត ព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គមានសញ្ញាកង់ចក្រជាគ្រឿងសម្គាល់។

๑๘.

១៨.

อาหิณฺฑิตฺวา ตหิ มนุฆรํ ปิณฺฑ มนฺเวสมาโนปจฺฉาภตฺตํ ภุวนนยโน โลจนินฺทีวเรหิ,ตํ เวสาลึ ทฺวิรทคติมา’นนฺท นาคาปโลกํโอโลเกตฺวา อิท มวจ เม ปจฺฉิมํ ทสฺสน’นฺติ;

()

ព្រះអង្គទ្រង់ត្រេចទៅកាន់ផ្ទះនីមួយៗដើម្បីបិណ្ឌបាត លុះធ្វើភត្តកិច្ចរួចហើយ ព្រះពុទ្ធជាចក្ខុនៃលោក មានពុទ្ធដំណើរដូចជាស្ដេចដំរី ទ្រង់ទតមើលក្រុងវេសាលីនោះ ដោយការទតមើលយ៉ាងដំរី (នាគាបលោកនៈ) រួចត្រាស់នឹងព្រះអានន្ទថា ម្នាលអានន្ទ នេះជាការទតមើលក្រុងវេសាលីជាចុងក្រោយបង្អស់របស់តថាគតហើយ។

๑๙.

១៩.

ตมฺภาฐานา นยนสุภคํ เสวิโต สาวเกหิภณฺฑคฺคามาฏวิ มวสโฏ ทิฏฺฐิวาทีภสีโห,นิจฺฉาเรตฺวา สรสมธุรํ ธมฺมคมฺภีรโฆสํตณฺหาขีณา มมปุนภโว ภิกฺขเว นตฺถฺย’ภาสิ;

()

ព្រះសាស្តាជាសឹង្ហញ៉ាំងវាទៈរបស់ជនដទៃឲ្យខ្លបខ្លាច ព្រមទាំងមានសាវ័កហែហម យាងចាកទីនោះទៅកាន់ភណ្ឌគ្រាម រួចទ្រង់សម្ដែងនូវព្រះធម៌ទេសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅនិងផ្អែមល្ហែមថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តណ្ហារបស់តថាគតអស់ហើយ ភពថ្មីទៀតមិនមានឡើយ។

๒๐.

២០.

ติสฺโส สิกฺขา ปริหรถ โว สาธุกํ ภิกฺขเว’ติเอวํ วตฺวา มติภควติภตฺตุภูโต สยมฺภุ,ตมฺหาคามา ปุนรุปคมี หตฺถิคาม’มฺพคามํชมฺพุคฺคามํ วมิตคมโน หตฺถิวิกฺกนฺติคนฺตา;

()

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នករាល់គ្នាចូលរក្សានូវសិក្ខាទាំងបីឲ្យបានល្អចុះ ព្រះសយម្ភូជាម្ចាស់នៃប្រាជ្ញា លុះទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ក៏យាងចាកភូមិភណ្ឌគ្រាមនោះ ទៅកាន់ហត្ថិគ្រាម អម្ពគ្រាម និងជម្ពូគ្រាម ដោយពុទ្ធដំណើរដ៏ល្អប្រណីតដូចជាស្ដេចដំរី។

๒๑.

២១.

ปตฺวา โภคายตน มนโส โภคนามํ สุภิกฺขํนิพฺโภโค โส นครมปรํ ภารติภตฺตุรูโป,จิตฺตาโภคํ กุรุถ สมณา สาธุกํตํ สุณาถเทสิสฺสามี’ตฺย’วทิ จตุโร โว อุฬาราปเทเส;

()

លុះយាងទៅដល់នគរមួយទៀតឈ្មោះ ភោគនគរ ដ៏សម្បូណ៌សប្បាយ ព្រះសាស្តាជាម្ចាស់នៃវាចា ទ្រង់មិនមានសេចក្ដីប្រាថ្នាក្នុងភោគៈឡើយ ទ្រង់ត្រាស់នឹងភិក្ខុទាំងឡាយថា ម្នាលសមណៈទាំងឡាយ អ្នករាល់គ្នាចូលធ្វើទុកក្នុងចិត្តឲ្យល្អ ហើយស្ដាប់ចុះ តថាគតនឹងសម្ដែងនូវមហាប្រទេសទាំងបួនដល់អ្នករាល់គ្នា។

๒๒.

២២.

เอโส ธมฺโม ภวติ วินโย สาสนํ สตฺถุ เจทํอพฺภญฺญาตํ วต ภควโต สมฺมุขา เม สุตนฺติ,สกฺขีกตฺวา ยทิ วทติ มํ ภิกฺขเว โกจิ ภิกฺขุนาทตพฺพํ ตทธิวจนํ นปฺปฏิกฺโกสิตพฺพํ;

()

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ប្រសិនបើមានភិក្ខុណាមួយនិយាយអាងថា នេះជាធម៌ នេះជាវិន័យ នេះជាពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះសាស្តា តថាគតបានឮបានទទួលមកផ្ទាល់ពីព្រះភក្ត្រព្រះដ៏មានព្រះភាគ ពាក្យរបស់ភិក្ខុនោះ អ្នករាល់គ្នាមិនត្រូវទទួលភ្លាមៗ ហើយក៏មិនត្រូវបដិសេធភ្លាមៗឡើយ។

๒๓.

២៣.

ปกฺขิตฺตานํ มม ติปิฏเก ตปฺปทพฺยญฺชนานํยํยํฐานํ อวตรติ สํทิสฺสเต นิทฺธเมตฺถ,คนฺตพฺพํ โว สุคหิตมิทํ ภาสิตํ ภิกฺขุโนติ

ពាក្យនិងព្យញ្ជនៈទាំងឡាយនោះ បើចុះសម្រុងក្នុងសូត្រ បើបង្ហាញច្បាស់ក្នុងវិន័យ ដែលតថាគតបានដាក់ចុះក្នុងត្រៃបិដកហើយ អ្នករាល់គ្នាគប្បីដល់នូវសេចក្ដីសន្និដ្ឋានថា នេះជាព្រះពុទ្ធវចនៈពិតប្រាកដ ដែលភិក្ខុនោះបានរៀនសូត្រទុកល្អហើយ។

ฉฑฺเฑตพฺพํ กวจนมิตรํ ทุคฺคหีตนฺติ โน เจ;

()

តែបើមិនចុះសម្រុងក្នុងសូត្រ មិនបង្ហាញច្បាស់ក្នុងវិន័យទេ អ្នករាល់គ្នាគប្បីលះបង់ចោលនូវពាក្យនោះ ដោយដឹងថា នេះមិនមែនជាព្រះពុទ្ធវចនៈឡើយ ជាពាក្យដែលភិក្ខុនោះរៀនសូត្រខុសហើយ។

๒๔.

២៤.

อาวาเส โย วิหรติ มหาภิกฺขุสงฺโค อมุตฺรเถรา ภิกฺขู ติปิฏกธรา เถรวํสทฺธชา เย,ยฺวาภิญฺญาโต ปฏิพลตโร ภิกฺขุ วา สมฺมุขา เมเตสํ เตสํ อิทมวคตํ สุคฺคหีตตฺติ วุตฺเต;

()

មួយវិញទៀត ប្រសិនបើមានភិក្ខុសង្ឃក្រុមធំគង់នៅក្នុងអាវាសឯណោះ មានព្រះថេរៈទាំងឡាយជាអ្នកទ្រទ្រង់ត្រៃបិដក ជាទង់ជ័យនៃថេរវង្ស ឬមានភិក្ខុណាមួយជាអ្នកចេះដឹង មានសមត្ថភាព និយាយអាងថា ខ្ញុំបានឮបានទទួលមកពីសំណាក់ព្រះថេរៈទាំងនោះ...

๒๕.

២៥.

โอตาเรตฺวา ตทปิ วินเย สตฺถุ สุตฺตาภิธมฺเมสํสนฺทนฺตํ ยทิปน ปฏิคฺคณฺหิตพฺพํกต น โนเจ,จตฺตาโร เม อิติวิภชิเต นิปฺปเทสาปเทเสธาเรยฺยาถ’พฺรุวิ มุนิ รนาธานคาหี สทา โว;

()

អ្នករាល់គ្នាគប្បីប្រៀបធៀបពាក្យនោះក្នុងវិន័យ ក្នុងសូត្រ និងអភិធម្មរបស់ព្រះសាស្តា ប្រសិនបើចុះសម្រុងគ្នា គប្បីទទួលយកចុះ តែបើមិនចុះសម្រុងគ្នាទេ មិនត្រូវទទួលយកឡើយ ព្រះមុនីទ្រង់មិនមានសេចក្ដីប្រកាន់មាំ ទ្រង់ត្រាស់ថា អ្នករាល់គ្នាគប្បីចងចាំនូវមហាប្រទេសទាំងបួននេះចុះ។

๒๖.

២៦.

ปตฺวา ปาวาปุรวร มโถ’โรปิตกฺขนฺธภาโรอมฺพารญฺเญ วิหรติ มมํ ธมฺมราชาติ สุตฺวา,ติพฺพจฺฉนฺโท ชวนมติโน ทสฺสนสฺสาทนมฺหิจุนฺโท คนฺตฺวา จรณกมลํ วนฺทิ กมฺมารปุตฺโต;

()

លុះយាងទៅដល់ក្រុងបាវាដ៏ប្រសើរ ព្រះធម្មរាជាដែលបានដាក់ចុះនូវភារៈគឺខន្ធហើយ ទ្រង់គង់នៅក្នុងអម្ពវន (ព្រៃស្វាយ) ជុន្ទកម្មារបុត្របានឮដំណឹងនោះ មានបំណងយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងមានចិត្តរហ័សក្នុងការចង់ចូលទៅគាល់ ក៏បានទៅក្រាបថ្វាយបង្គំទៀបព្រះបាទាដូចជាផ្កាឈូក។

๒๗.

២៧.

สมฺมาธมฺมสฺสวณปสุโต เอกมนฺตํ นิสินฺโนโสตาปนฺโน ปฐมทิวเส ทสฺสเนเนวสตฺถุ,พุทฺธํ ปญฺญาภควติปตึ สฺวตนายา’ภิยาจํจนฺโท ปุพฺพาจลมิว ฆรํ ปาวิสิ จุนฺทนาโม;

()

ជុន្ទកម្មារបុត្រនោះ អង្គុយក្នុងទីសមគួរ ជាអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងការស្ដាប់ធម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវ បានសម្រេចជាព្រះសោតាបន្នបុគ្គលក្នុងថ្ងៃដំបូងដែលបានជួបព្រះសាស្តានោះឯង រួចបានទូលនិមន្តព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់នៃប្រាជ្ញា ដើម្បីភត្តកិច្ចក្នុងថ្ងៃស្អែក ហើយជុន្ទៈក៏បានត្រឡប់ទៅកាន់ផ្ទះរបស់ខ្លួនវិញ។

๒๘.

២៨.

สมฺปาเทตฺวาคหปติ พหุํ ตายรตฺยา’วสาเนขชฺชํ โภชฺชํ สุมธุตรํ สูกรํ มทฺทวมฺปิ,ปกฺขิตฺโตชํ ปจุรวิภโว ญาปยี ธมฺมรญฺโญกาโล ภนฺเต’ตรหิ ภควา นิฏฺฐิตํ โภชนนฺติ;

()

លុះកន្លងរាត្រីនោះទៅ គហបតី (ជុន្ទៈ) ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន បានចាត់ចែងខាទនីយភោជនីយាហារដ៏ផ្អែមឆ្ងាញ់ជាច្រើន ព្រមទាំងសូករមទ្ទវៈដ៏មានឱជារស រួចក្រាបបង្គំទូលព្រះធម្មរាជាថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ភោជនាហាររៀបចំរួចរាល់ហើយ ឥឡូវនេះដល់កាលហើយ ព្រះអង្គ។

๒๙.

២៩.

สาลกฺขนฺธายตภุชยุโค มุคฺควณฺณํ คเหตฺวาปตฺตํ ปตฺตตฺถวิกปิหิตํ ปกฺกนิคฺโรธวณฺณํ,อจฺฉาเทตฺวา ปริวุตวสิ จีวรํ ปํสุกูลํปาสาทพฺภนฺตร มภิรุหี ตสฺส โสวณฺณวณฺโณ;

()

ព្រះដ៏មានព្រះភាគមានព្រះវរកាយពណ៌ដូចមាស មានព្រះពាហុវែងដូចជាមែកឈើរាជ ទ្រង់ប្រដាប់ដោយចីវរបង្សុកូល យាងកាន់បាត្រដែលមានពណ៌ដូចជាផ្លែជ្រៃទុំ យាងចូលទៅកាន់ខាងក្នុងផ្ទះរបស់ជុន្ទៈនោះ ហែហមដោយភិក្ខុសង្ឃ។

๓๐.

៣០.

พาลาทิจฺโจริ’ว ทสพโล ตาว ปุพฺพาจลคฺเคปญฺญตฺตสฺมึ รตนขวิเต ภทฺทปีเฐ นิสชฺช,อามนฺเตตฺวา ชิตธนปตึ จุนฺทมาทิจฺจพนฺธุสตฺถารํ ตฺวํ ปริวิสิมินา มทฺทเวนาตฺย’ภาสิ;

()

ព្រះទសពលជាអាទិច្ចពន្ធុ គង់លើភទ្របិដ្ឋដែលគេរៀបចំទុកល្អហើយ ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យខ្ចីរះលើកំពូលភ្នំខាងកើត ទ្រង់ត្រាស់ហៅជុន្ទគហបតីថា ម្នាលជុន្ទៈ អ្នកចូរប្រគេនសូករមទ្ទវៈនោះដល់តថាគតចុះ...

๓๑.

៣១.

สนฺตปฺเปตฺวา สุคตปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ สหตฺถามํสํ โสพฺเภ นิขณิย ตโต สตฺถุภุตฺตาวเสสํ,ภตฺยา ธมฺมสฺสวณนิรตํ โพธยิตฺวาปยาสิปูโร ปงฺเกรุหมิว ชิโน จุนฺทกมฺมารปุตฺตํ;

()

ជុន្ទៈបានវេរថ្វាយភោជនាហារដល់ភិក្ខុសង្ឃមានព្រះសុគតជាប្រធានដោយដៃខ្លួនឯង រួចហើយបានយកសូករមទ្ទវៈដែលនៅសល់ពីការឆាន់របស់ព្រះសាស្តាទៅកប់ក្នុងរណ្ដៅ តាមពុទ្ធដីកា រួចក៏អង្គុយស្ដាប់ធម៌ដោយសេចក្ដីជ្រះថ្លា ព្រះជិនស្រីទ្រង់ញ៉ាំងជុន្ទកម្មារបុត្រឲ្យយល់ច្បាស់ក្នុងធម៌ ដូចជាព្រះអាទិត្យញ៉ាំងផ្កាឈូកឲ្យរីក រួចទ្រង់យាងចេញទៅ។

๓๒.

៣២.

พาฬฺหาพาโธ พลวกฏุกา เวทนา ตสฺส ภตฺตํภุตฺตาวิสฺสา’ภวิ ภควโต รตฺตปกฺขนฺทิกา’สิ,วิกฺขมฺเภตฺวา ตมปิ สติมา สมฺปชาโน’วิทูเรมคฺโคติณฺโณ มุนิ รุปคมีรุกฺขมูลํ กิลนฺโต;

()

កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគសោយក្រយាស្ងោយនោះរួចហើយ ព្រះរោគដ៏ក្លៀវក្លា កើតមានឡើង ញ៉ាំងវេទនាដ៏ខ្លាំងក្លានិងជូរចត់ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ គឺជំងឺលោហិតបក្ខន្ទិកា (ធ្លាក់ឈាម) ប៉ុន្តែព្រះមុនីទ្រង់មានស្មារតីដឹងខ្លួន ទ្រង់អត់សង្កត់នូវវេទនានោះ ហើយយាងចុះចាកផ្លូវ ទៅគង់ក្រោមម្លប់ឈើមួយដើមក្នុងទីមិនឆ្ងាយ ដោយព្រះវរកាយដ៏នឿយហត់។

๓๓.

៣៣.

ปญฺญาเปตฺวา จตุคุณมุปฏฺฐากเถโร อทาสิยํ สงฺฆาฏึ นรหริ ตหึ วิสฺสมตฺโต นิสชฺช,คนฺตฺวา’นนฺทา’หร สรภสํ ตฺวํ ปิปาสาตุรสฺสปานียฺยํ เม นิขิลทรถา นิพฺพุตสฺเสตฺย’ภาสี;

()

ព្រះអានន្ទត្ថេរជាឧបដ្ឋាក បានបត់សង្ឃាដិជាបួនស្រទាប់ក្រាលថ្វាយ ព្រះនរហរិ (ព្រះពុទ្ធ) គង់សម្រាកលើសង្ឃាដិនោះ ហើយត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ អ្នកចូរប្រញាប់ទៅដងទឹកមកឲ្យតថាគត តថាគតស្រេកទឹកណាស់ ចង់ផឹកទឹកដើម្បីបន្ទាលបង់នូវសេចក្ដីនឿយហត់ទាំងពួង។

๓๔.

៣៤.

ยสฺมา ภตฺเต สกฏสตสญฺจารสมฺภินฺนมคฺคาโครูปานํ วิคฬิตฏี สิงฺคสงฺฆฏฺฏเณน,จกฺกจฺฉินฺนา กลลกลุสีภุตสนฺตตฺตวารินาลํ ปาตุํ สลิลมธุนา กุนฺนทิ สนฺทเต’ธ;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ទឹកក្នុងស្ទឹងតូចនេះ ត្រូវកង់រទេះរាប់រយគ្រឿងដែលឆ្លងកាត់ កាត់ផ្ដាច់ និងត្រូវហ្វូងគោជាន់ឈ្លី ញ៉ាំងទឹកឲ្យកម្រើកឡើង ក្លាយជាទឹកល្អក់មានភក់និងក្ដៅ មិនគួរនឹងសោយឡើយ ទឹកស្ទឹងតូចនេះកំពុងតែហូរទៅ។

๓๕.

៣៥.

อจฺจาสนฺเน กกุธวิฏปีมูลสํสฏฺฐกุลาวาตกฺขิตฺตา’มลชลกณา สาตสิโตทปุณฺณา,สกฺกา ภนฺเต สวติ กกุธาสินฺธุ คตฺตานิ สีกึกาตุํ ปาตุํ ธรณิรมณิ พทฺธหาราภิรามา;

()

បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ស្ទឹងកកុធៈនៅក្នុងទីជិតនេះ មានទឹកត្រជាក់ ថ្លាឆ្ងាញ់ ពេញប្រៀបដោយទឹកស្អាត ដែលខ្យល់បក់រវិចៗ ក្រោមម្លប់ដើមកកុធៈ ព្រះអង្គអាចសោយ និងស្រង់ព្រះវរកាយក្នុងស្ទឹងកកុធៈដ៏គួរត្រេកអរនោះបាន។

๓๖.

៣៦.

เอวํ วุตฺเต ปุน ภควตา โจทิโต ปตฺตหตฺโถปตฺวา’นนฺโท กลลวิสมํ กุนฺนทีติตฺถมาสุํ,เนตฺวา สิโตทก มลุลิตํ นิมฺมลํ สนฺทมานํญโต ภนฺเต ปิวตุ ภควา’ตฺยา’ห พุทฺธานุภาโว;

()

កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ជម្រុញម្ដងទៀត ព្រះអានន្ទកាន់បាត្រយាងទៅកាន់កំពង់ស្ទឹងតូចដែលមានភក់ល្អក់នោះ ស្រាប់តែទឹកនោះត្រឡប់ជាថ្លាស្អាត មិនល្អក់ កំពុងហូរទៅ ដោយពុទ្ធានុភាព ព្រះអានន្ទក៏ដងទឹកនោះមកក្រាបបង្គំទូលថា សូមព្រះដ៏មានព្រះភាគសោយចុះ ទឹកត្រឡប់ជាថ្លាស្អាតហើយ ព្រះអង្គ។

๓๗.

៣៧.

ตสฺมึกาเล สมิตตสิณํ รุกฺขมูเล นิสินฺนํนํ ทิสฺวาน’งฺกุสนิสิตธี ปุกฺกุโส กมลฺลปุตฺโต,ปพฺยากาสิก ปฏุตรสมาปตฺติยากิตฺตเนนอาฬารสฺสา’ธิกวุปสเม อตฺตโน’ภิปฺปสาทํ;

()

ក្នុងសម័យនោះ បុក្កុសមល្លបុត្រ បានឃើញព្រះដ៏មានព្រះភាគគង់នៅក្រោមម្លប់ឈើ មានព្រះហឫទ័យស្ងប់រំងាប់ចាកតណ្ហា ក៏បានចូលទៅគាល់ ហើយសម្ដែងនូវសេចក្ដីជ្រះថ្លារបស់ខ្លួនចំពោះអាឡារកាលាមៈ ដោយការសរសើរនូវសមាបត្តិដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់អាឡារកាលាមៈនោះ។

๓๘.

៣៨.

คชฺชนฺติสฺวา’สนิสุ ปริโต นิจฺฉรนฺตีสุ ชาตุวิชฺชุมฺมาลาสุ จ คลคลายนฺติยา วุฏฺฐิยาหํ,สญฺญิภุโต นนุ ขผสมาปตฺติยา สนฺตวิตฺโตนา’สฺโสสึ โภ สุติกฏุรวํ นาทฺทสํ รูปวาห;

()

(បុក្កុសៈទូលថា) កាលដែលផ្គរលាន់គ្រហឹម និងរន្ទះបាញ់ជុំវិញ ព្រមទាំងភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង អាឡារកាលាមៈមានសញ្ញាស្ងប់រំងាប់ដោយអំណាចសមាបត្តិ មិនបានឮសំឡេងដ៏គួរខ្លាចនោះឡើយ ហើយក៏មិនបានឃើញរទេះទាំងឡាយដែលកំពុងឆ្លងកាត់ដែរ។

๓๙.

៣៩.

วุตฺตํ สุตฺวา’มตรสหีรํ อุทฺธริตฺวาน ธีมาสทฺธาพีชํ ปนิหิต กมถา’ฬารกาลามเขตฺเต,เยภุยฺเยนา’สมจุปสเม สิงฺคีวณฺเณ ปสนฺโนทตฺวา พุทฺธํ สรณ มคมา สาฏกํ สิงฺคีวณฺณํ;

()

ព្រះសាស្តាដ៏មានព្រះប្រាជ្ញា លុះទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ក៏ទ្រង់ដកឡើងនូវសរគឺសេចក្ដីសង្ស័យ ហើយដាំនូវពូជគឺសទ្ធាក្នុងចិត្តរបស់បុក្កុសៈ ដែលធ្លាប់ដាំក្នុងស្រែគឺអាឡារកាលាមៈ បុក្កុសៈជ្រះថ្លាក្រៃលែងក្នុងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលមានព្រះសន្តិភាពរកអ្វីប្រៀបមិនបាន ក៏បានថ្វាយសំពត់ពណ៌មាស (សិង្គីវណ្ណៈ) រួចដល់នូវព្រះពុទ្ធជាសរណៈ។

๔๐.

៤០.

ตตฺตงฺคาโรทรมิว ตมงฺคีรสงฺโคปนีตํวตฺถํ วีตจฺจิก มภินวํ สิงฺคิวณฺณํ รราช,ปจฺฉา ปจฺจุตฺตริย กกุธาสินฺธุ มชฺโฌคเหตฺวาอมฺพารญฺญํ ตหิ มวตรี สกฺยสิโห สสงฺโฆ;

()

សំពត់ពណ៌មាសដ៏ថ្មីសន្លាងនោះ កាលដែលគេនាំមកដណ្ដប់លើព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គីរសៈ (ព្រះពុទ្ធ) ក៏ស្រាប់តែbាត់បង់ពន្លឺទៅ ប្រៀបដូចជាកងរស្មីនៃព្រះវរកាយរបស់ព្រះអង្គដែលភ្លឺរុងរឿងដូចជាកងរស្មីនៃរងើកភ្លើង ក្រោយមក ព្រះសក្យសីហៈព្រមទាំងព្រះសង្ឃ បានយាងចុះស្រង់ក្នុងស្ទឹងកកុធៈ រួចយាងទៅកាន់អម្ពវន (ព្រៃស្វាយ) ក្នុងទីនោះ។

๔๑.

៤១.

สงฺฆาฏึ ปตฺถริย สหสา จุนฺทเถเรน มญฺเจปญฺญตฺตสฺมึ สปทิ สมธิฏฺฐาย วุฏฺฐานสญฺญํ,อจฺจธายา’ธิกกิลมโถ โส สโต สมฺปชญฺโญปาเท ปาทํ ภวภยภิโท สีหเสยฺยํ อกาสิ;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់ជាអ្នកបំផ្លាញភ័យក្នុងភព មានសតិ និងសម្បជញ្ញៈ ទ្រង់យកឈ្នះសេចក្តីនឿយហត់យ៉ាងខ្លាំង ហើយទ្រង់សម្រេចសីហសេយ្យា (ការសម្រាន្តបែបសីហៈ) ដោយដាក់ព្រះបាទលើព្រះបាទ លើគ្រែដែលព្រះចុន្ទត្ថេរបានរៀបចំ និងក្រាលសង្ឃាដីថ្វាយភ្លាមៗ ដោយទ្រង់តាំងទុកនូវឧដ្ឋានសញ្ញា (សេចក្តីនឹកដល់ការក្រោកឡើង)។

๔๒.

៤២.

อามนฺเตตฺวา นิรวธิทโย เถร มานนฺทนามํทฺเว เม ลทฺธา สมสมผลา ปิณฺฑปาตา วิสิฏฺฐา,สนฺเทโห โย กรภวิ สิยา จุนฺทกมฺมารปุตฺต-สฺเส’วํ วตฺวา ปริหรตุ ตญฺจาห เม อจฺจเยน;

()

ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់មានព្រះមហាករុណាឥតដែនកំណត់ បានហៅព្រះអានន្ទត្ថេរមកហើយត្រាស់ថា «ម្នាលអានន្ទ បិណ្ឌបាតទាំងពីរនេះ មានផលស្មើៗគ្នា មានផលវិសេសលើសលប់... បើមានសេចក្តីសង្ស័យ ឬសេចក្តីក្តៅក្រហាយចិត្តណាមួយកើតឡើងដល់ចុន្ទកម្មារបុត្រ ចូរដោះស្រាយសេចក្តីសង្ស័យនោះ ដោយពាក្យយ៉ាងនេះចុះ កុំឱ្យមានទោសដល់តថាគតឡើយ»។

๔๓.

៤៣.

ตมฺหา ขีณาสวปริวุโต ภุริปญฺโญ หิรญฺญ-วตฺยา นชฺชา วิชนปวนํ ปาริเม ติรภาเค,ผุลฺลํ สาลพฺพน มวสรี โกสิณาราน มคฺคํมลฺลานํ โส สุรวนสิรึ ราชธานฺยา’วิทูเร;

()

ព្រះសាស្តាទ្រង់មានព្រះប្រាជ្ញាញាណទូលាយ ព្រមដោយព្រះខីណាសពទាំងឡាយជាបរិវារ បានយាងឆ្លងទៅកាន់ត្រើយម្ខាងនៃស្ទឹងហិរញ្ញវតី ហើយបានចូលទៅកាន់ព្រៃសាលវ័នដ៏ស្ងាត់ ដែលកំពុងរីកផ្ការីកស្គុះស្គាយ មានសិរីសួស្តីដូចជាព្រៃទេវតា របស់ពួកមល្លក្សត្រ ជិតក្រុងកុសិនារា។

๔๔.

៤៤.

อานนฺเทนา’ นธิวรวโจ โจทิเตโน’ ปจาเรปญฺญนฺตสฺมึ ตถณยมกสฺสาลรุกฺขนฺตราเฬมญฺเจ ปญฺญาสติปริมุโข อุตฺตราธานสีเสกตฺวา ปาโทปริปท มนุฏฺฐานเสยฺยํอกาโส ()

ព្រះអានន្ទដែលត្រូវព្រះសាស្តាទ្រង់មានព្រះវាចាដ៏ប្រសើរក្រៃលែងជម្រុញហើយ ក៏បានរៀបចំគ្រែនៅចន្លោះដើមសាលៈទាំងគូ។ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់តាំងសតិចំពោះមុខ ហើយសម្រេចការសម្រាន្តដោយបែរព្រះសិរសាទៅទិសឧត្តរ ដាក់ព្រះបាទលើព្រះបាទ ជាអនុដ្ឋានសេយ្យា (ការសម្រាន្តមិនក្រោកឡើងវិញ)។

๔๕.

៤៥.

สิตจฺฉายา วิคฬิตรโชธูสรา สพฺพผาลิ-ผุลฺลา ภนฺตี ชฏิตวิฏปกฺขนฺธมูลา’ ญฺญมญฺญํ,สงฺกิณฺณาลี สปทิ ยมกสฺสาลสาลา วิสาลาทิสฺสนฺเต’วํ วกุลติลกา’โสกจมฺเปยฺยสาขี;

()

ដើមសាលៈទាំងគូដ៏ធំល្វឹងល្វើយ មានម្លប់ត្រជាក់ គ្មានធូលីហុយទ្រុប ទ្រង់ផ្ការីកស្គុះស្គាយគ្រប់មែកធាង មានមែក និងគល់ប្រទាក់ក្រឡាគ្នាទៅវិញទៅមក មើលទៅគួរឱ្យត្រេកអរ ព្រមទាំងដើមពិគុល ដើមតិលកៈ ដើមអសោក និងដើមចំប៉ា ក៏លេចចេញមែកធាងរីកស្គុះស្គាយដូច្នោះដែរ។

๔๖.

៤៦.

นจฺจํ คีตํ วิวิธตุริยํ วตฺตเต’ทานิ ทิพฺพํทิพฺพํ จุณฺณํ มลยชมยํ ทิพฺพมนฺทารวานิ,ปสฺสา’นนฺทพฺพิกจยมกสฺสาลปุปฺผานฺย’กาเลสมูชาเย’วหิ ภควโต อนฺตลิกฺขา ปตนฺติ;

()

«ម្នាលអានន្ទ ចូរមើលចុះ របាំ ចម្រៀង និងតន្ត្រីទិព្វផ្សេងៗ កំពុងតែប្រគំឡើង ម្សៅទិព្វធ្វើអំពីខ្លឹមចន្ទន៍ និងផ្កាមន្ទារវទិព្វ កំពុងតែធ្លាក់ចុះមកអំពីអាកាស ដើម្បីបូជាចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ទាំងផ្កាសាលៈទាំងគូក៏រីកខុសរដូវ ធ្លាក់ចុះមកសស្រាក់សស្រាំដែរ»។

๔๗.

៤៧.

เอเต พฺรหฺมามรนรผณี จามรจฺฉตฺตหตฺถามาลามาลาคุฬปริมลณฺฑุปทีปทฺธเชหิ,ฉนฺนํ ตาฬาวจรภชิตํ มงฺคลาคารภุตํชาติกฺเขตฺตํ นนุ ภควโต เกวลํ ปูชนาย;

()

ពួកព្រហ្ម ទេវតា មនុស្ស និងនាគទាំងឡាយនេះ មានកាន់ផ្លិតសាមរ និងឆត្រនៅក្នុងដៃ បានបូជាដោយកម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប ប្រទីប និងទង់ជ័យ ធ្វើឱ្យជាតិខេត្ត (ដែនដីកំណើត) របស់ព្រះមានព្រះភាគ គ្របដណ្តប់ទៅដោយសំឡេងតន្ត្រីប្រគំ ហាក់ដូចជាផ្ទះមង្គល គឺដើម្បីតែការបូជាចំពោះព្រះអង្គតែម្យ៉ាង។

๔๘.

៤៨.

อานนฺเท’วํ สติปิ ภควา ตาวตา สกฺกโตวาสมฺมา เตสํ นจครุกโต นมานิโต ปูชิโตวา,โย โข ธมฺมํ จรติ สมโณ’ ปาสโก วา’นุธมฺมํภตฺยา โส มํ ปรมวิธานา กมานเย ปูชเยติ;

()

«ម្នាលអានន្ទ ទុកជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ក៏តថាគតមិនឈ្មោះថាត្រូវបានគេធ្វើសក្ការៈ គោរព កោតក្រែង ឬបូជាដោយត្រឹមត្រូវតាមរយៈការបូជាទាំងនោះឡើយ។ លុះត្រាតែភិក្ខុ ឬឧបាសកណាមួយ ប្រព្រឹត្តធម៌សមគួរដល់ធម៌ (ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ) ទើបឈ្មោះថា បូជាតថាគតដោយការបូជាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត»។

๔๙.

៤៩.

อมฺเห ตสฺมาติห ปฏิปทํ สุฏฺฐุ ธมฺมานุธมฺมํสมฺปาเทมา’ตฺย’วจ มุนิ โว สิกฺขิตพฺพญฺหิ เอวํ,ธมฺมาสฺสามึ สปทิ ปุรโต วีชมาโน สมาโนหตฺถิจฺฉาโป ยถริว ฐีโต เถรนาโค’ปวาโน;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ត្រាស់ថា «ព្រោះហេតុនោះ ម្នាលអានន្ទ អ្នកទាំងឡាយត្រូវសិក្សាយ៉ាងនេះថា យើងនឹងបំពេញនូវបដិបទាដ៏សមគួរដល់ធម៌ឱ្យបានល្អ»។ ក្នុងខណៈនោះ ព្រះឧបវានត្ថេរដ៏ឧត្តម ដែលកំពុងឈរបក់ផ្លិតថ្វាយព្រះធម្មសាមីនៅខាងមុខ ក៏បានឈរនៅស្ងៀមដូចជាកូនដំរី។

๕๐.

៥០.

มลฺลานํ โข นครวรโต ยาวตา สาลทายํราสิภูตา’สุรสุรวรพฺรหฺมราชูหิ ยสฺมา,ทฏฺฐุํ พุทฺธํ ทสพลธรํ ขิตฺตวาลคฺคโกฏิ-มตฺตฏฺฐาเน ทสทสหิ วา นตฺถฺย’ผุฏฺฐปฺปเทโส;

()

ព្រោះថា ចាប់តាំងពីទីក្រុងដ៏ប្រសើររបស់ពួកមល្លក្សត្រ រហូតដល់ព្រៃសាលវ័ន គឺពោរពេញទៅដោយពួកអសុរ ទេវតា និងព្រហ្មរាជទាំងឡាយ ដែលមកប្រជុំគ្នាដើម្បីគាល់ព្រះពុទ្ធទ្រង់ទសពល ដោយសូម្បីតែទីកន្លែងប៉ុនចុងរោមមួយសរសៃ ក៏គ្មានសល់ចន្លោះទំនេរឡើយ។

๕๑.

៥១.

กนฺทนฺตีนํ ปกิริย สเก เกสปาเส จ พาหาปคฺคณหิตฺวา สิรสิ ปถวิสญฺญินีเทวตานํ,ฌายนฺตีนํ ภุวิปริปตนฺตีน มุชฺฌายินีนํเทนฺโต’กาสํ อปนยิ ปรญฺเจฬฺหเกโน’ปวานํ;

()

ដើម្បីទុកឱកាសឱ្យពួកទេវតាទាំងឡាយ ដែលកំពុងយំសោក បោចសក់ក្បាល លើកដៃទាំងពីរឡើងសញ្ជប់សញ្ជឹង ដួលសន្លប់ទៅលើផែនដី និងខ្សឹកខ្សួលនោះ ព្រះមានព្រះភាគក៏បានប្រាប់ព្រះឧបវានត្ថេរឱ្យថយចេញទៅម្ខាង។

๕๒.

៥២.

สงฺขารานํ ขยวย มนาคามิโน วีตราคาเทวพฺรหฺมา สุมริย ยเถวิ’นฺทขีลาจลฏฺฐา,นามฺเห ภนฺเต’ตรหี วิย โว อจฺจเยนาตฺย’โวจุํปสฺสิสฺสามา’ยติ มิค มโนภาวนีเยปิ ภิกฺขู;

()

ពួកទេវតា និងព្រហ្មទាំងឡាយ ដែលជាព្រះអនាគាមី និងជាអ្នកប្រាសចាករាគៈ បានរលឹកនឹកដល់សេចក្តីវិនាសសាបសូន្យនៃសង្ខារទាំងឡាយ ហើយឈរនឹងធឹងដូចជាសសរឥន្ទកីឡៈ ចំណែកភិក្ខុទាំងឡាយដែលនៅមានកិលេស ក៏នាំគ្នាយំសោកថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ទៅថ្ងៃមុខ ពួកយើងនឹងមិនបានជួបព្រះមានព្រះភាគ ដែលជាទីគាប់ចិត្តទៀតឡើយ»។

๕๓.

៥៣.

ชาตฏฺฐานปฺปภุติก มิธานนฺทฐานํ จตุกฺกํปุญฺญกฺเขตฺตํ ภุวิ ภควโต สพฺภิสํเวชนิยํ,อทฺธา สทฺธาวิสทหทยา สาธโว จาริกายํอาหิณฺฑนฺตา ปวุรกุสลํ ตตฺรปตฺวา วิณนฺติ;

()

«ម្នាលអានន្ទ ទីកន្លែងទាំង ៤ នេះ មានកន្លែងប្រសូតជាដើម គឺជាបុណ្យខេត្ត (ស្រែបុណ្យ) របស់ព្រះមានព្រះភាគនៅលើផែនដី ដែលជាទីគួរឱ្យកើតសេចក្តីសង្វេគដល់សប្បុរសទាំងឡាយ។ ពិតណាស់ ពួកសប្បុរសដែលមានចិត្តជ្រះថ្លាដោយសទ្ធា កាលបើដើរទៅកាន់ចារិក ដល់ទីកន្លែងទាំងនោះហើយ នឹងបានទទួលកុសលយ៉ាងច្រើន»។

๙ ๕๔.

ปุฏฺฐสฺเสวํ กถมปิ มยํ มาตุคาเมสุ ภนฺเตวตฺติสฺสามา’ตฺยมิตมติมา’ นนฺทเถรสฺส’ภาสิ,ตนฺนิชฺฌานํ ตทภิลปนํ มากโรถาติ ตุมฺเหเอวํสนฺเต สติปริมุขา โหถ ฉทฺวารรกฺขา;

()

កាលដែលព្រះអានន្ទត្ថេរដ៏មានប្រាជ្ញាច្រើន ក្រាបបង្គំទូលសួរយ៉ាងនេះថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ពួកយើងត្រូវប្រតិបត្តិយ៉ាងណាចំពោះមាតុគាម (ស្ត្រី)?» ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា «កុំមើលពួកនាង កុំនិយាយរកពួកនាង បើត្រូវនិយាយ ចូរតាំងសតិចំពោះមុខ ហើយគ្រប់គ្រងទ្វារទាំងប្រាំមួយឱ្យល្អ»។

๕๕.

៥៥.

ปุฏฺฐสฺเสวํ มย มุตุสมุฏฺฐานรูปาวสิฏฺเฐวตฺเตยฺยามฺเห ตวนิรุปเม รูปกาเย กถนฺนุ,มาโข ตุมฺเห ภวถ มุนิโน เทหปูชาวิธาเนสขฺยาปารา อุปริ ฆฏถา’หา’สวานํ ขเยติ;

()

កាលដែលព្រះអានន្ទក្រាបបង្គំទូលសួរទៀតថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ពួកយើងត្រូវប្រតិបត្តិយ៉ាងណាចំពោះព្រះសរីរៈដែលនៅសល់របស់ព្រះអង្គ?» ព្រះមុនីត្រាស់ថា «ម្នាលអានន្ទ អ្នកទាំងឡាយកុំខ្វល់ខ្វាយនឹងការបូជាសរីរៈរបស់តថាគតឡើយ ចូរខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួនឯង គឺការអស់ទៅនៃអាសវៈទាំងឡាយចុះ»។

๕๖.

៥៦.

สํวิชฺชนฺเต ภควติ อิธานนฺท ภียฺโยปสนฺนารูปีพฺรหฺมามรปภุตโย ขตฺติยพฺราหฺมณา เย,สกฺกจฺจํ เต ยถริว ชนา จกฺกวตฺติสฺสรีเรสพฺยาปารา นรหริสริโรปหาเร สิยุนฺติ;

()

«ម្នាលអានន្ទ ពួកក្សត្រ ព្រាហ្មណ៍ និងគហបតីទាំងឡាយ ដែលមានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះតថាគត គឺមាននៅឡើយ ពួកជនទាំងនោះនឹងធ្វើការបូជាព្រះសរីរៈរបស់តថាគតដោយគោរព ដូចជាគេធ្វើចំពោះព្រះសរីរៈនៃព្រះរាជាចក្រពត្តិដូច្នោះដែរ»។

๕๗.

៥៧.

จตฺตาโร เม พหุชนหิตา พุทฺธปจฺเจกพุทฺธายสฺมา มคฺคปฺผลสุขมุทา สาวกา จกฺกวตฺตี,ราชา ปูชาวิธิสุมหิยา โหนฺติ ถูปารเห’วตสฺมา ถูโป มมปิ ภวตา’นนฺทสิงฺฆาฏกมฺหิ;

()

«បុគ្គល ៤ ពួកនេះ គឺព្រះតថាគត ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ ព្រះសាវ័ក និងព្រះរាជាចក្រពត្តិ គឺជាបុគ្គលគួរដល់ស្តូប (ថូបារហបុគ្គល) ព្រោះនាំមកនូវប្រយោជន៍ និងសេចក្តីសុខដល់ជនជាច្រើន។ ព្រោះហេតុនោះ ម្នាលអានន្ទ អ្នកទាំងឡាយត្រូវសាងស្តូបថ្វាយតថាគតត្រង់ផ្លូវបែកជាបួន»។

๕๘.

៥៨.

เอวํ วุตฺเต สริย ตมุโรโตมริภูตโสโกเถรานนฺโท ปวิสิย นิราลมฺพธมฺโม วิหารํ,อาลมฺพิตฺวา วิลปิย พหุํ อคฺคลตฺถมฺภสีเสสตฺถา เสเข กฬิตกรุณาปางฺคภงฺโค ปโรทิ;

()

កាលបើព្រះសាស្តាត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះអានន្ទត្ថេរមានសេចក្តីសោកសង្រេងពុះកញ្ជ្រោលក្នុងទ្រូង ហាក់ដូចជាត្រូវលំពែងចាក់ ក៏បានចូលទៅកាន់វិហារ ឈរតោងបង្អែកទ្វារ ហើយយំសោកយ៉ាងខ្លាំងថា «ព្រះសាស្តានឹងបរិនិព្វានទៅហើយ ចំណែកអាត្មាអញនៅជាសេក្ខបុគ្គលនៅឡើយ»។

๕๙.

៥៩.

อามนฺเตตฺวา ตมนธิวโร ปุญฺฉมกานสฺสุธารํเถรํ มาโขวิลปิ อล มานนฺท มาโสจิ เหวํ,สงฺขารานํ กถมิห ลเภ นิจฺจตํ นิพฺพิการํอกฺขาตํ เม นนุ ปิยชนพฺพิปฺปโยโค สิยาติ;

()

ព្រះមានព្រះភាគដ៏ប្រសើរក្រៃលែង ទ្រង់បានហៅព្រះអានន្ទត្ថេរមក ហើយជូតទឹកភ្នែកឱ្យ រួចត្រាស់ថា «កុំឡើយ ម្នាលអានន្ទ អ្នកកុំយំសោក កុំខ្សឹកខ្សួលឡើយ តើតថាគតមិនបានប្រាប់អ្នកជាមុនទេឬថា សេចក្តីព្រាត់ប្រាសចាកសត្វ និងសង្ខារជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្តទាំងអស់ ត្រូវតែមានជាប្រាកដ សង្ខារទាំងឡាយនឹងរកសេចក្តីទៀងទាត់មិនប្រែប្រួលពីណាបាន?»។

๖๐.

៦០.

เมตฺตาปุพฺเพน หิ จิรตรํ กายกมฺเมน วาจา-กมฺเมนา’ยํ คุณมณิมโนกมฺมุนา ภิกฺขเว มํ;

สกฺกจฺจํ สนฺนิจิตกุสโลปจฺจุปฏฺฐาสิ ตสฺมาอาตาปี โส ตฺวมสิ นิปปโก เหสิ ขีณาสโวติ;

()

«ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអានន្ទនេះ បានបម្រើតថាគតដោយកាយកម្ម វចីកម្ម និងមនោកម្ម ប្រកបដោយមេត្តា អស់កាលដ៏យូរអង្វែង ជាអ្នកបានសន្សំបុណ្យទុកជាច្រើន។ ព្រោះហេតុនោះ ម្នាលអានន្ទ អ្នកចូរខំប្រឹងប្រែងចុះ អ្នកនឹងបានជាព្រះខីណាសព (អស់កិលេស) ដោយមិនយូរឡើយ»។

๖๑.

៦១.

ฉายามญฺเญ จิร มนุจรํ เสยฺยถา’นนฺทภิกฺขู-ปฏฺฐาโก เม ภวติ สุตวา นาคตาติตกานํ,สมฺพุทฺธานํ ภควต มุปฏฺฐายกา เจ’ตทคฺคาอิจฺจา’เห’ตปฺปรมสมณาเยว เหสฺสนฺตฺย’เหสุํ;

()

«ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអានន្ទជាអ្នកបម្រើតថាគតអស់កាលដ៏យូរ ប្រៀបដូចជាស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ ជាអ្នកមានសុតៈ (ចេះដឹងច្រើន)។ ព្រោះឧបដ្ឋាកទាំងឡាយរបស់ព្រះសម្ពុទ្ធទាំងឡាយក្នុងអតីតកាលក្តី ក្នុងអនាគតកាលក្តី ក៏មានគុណសម្បត្តិត្រឹមតែប៉ុណ្ណេះ មិនលើសពីអានន្ទឡើយ»。

๖๒.

៦២.

สํวณฺเณสิ นิรวธิคุโณ อุกฺขิปนฺโต’ว เมรุํสงฺโขเภนฺโต วิย ชลนิธึ ปตฺถรนฺโต’ว ภุมึ,วิตฺถาเรนฺโต วิย รวิปถํ สงฺฆมชฺเฌ ฐิตสฺสอานนฺทสฺสุ’ตฺตริตรคุณํ อพฺภุตจฺเฉรภูตํ;

()

ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់មានព្រះគុណរកទីបំផុតគ្មាន បានសរសើរនូវគុណសម្បត្តិដ៏អស្ចារ្យ និងចម្លែករបស់ព្រះអានន្ទត្ថេរនៅកណ្តាលជំនុំសង្ឃ ប្រៀបដូចជាការលើកភ្នំព្រះសុមេរុ ដូចជាការធ្វើឱ្យមហាសមុទ្រកម្រើក ដូចជាការក្រាលផែនដី ឬដូចជាការបើកបង្ហាញផ្លូវដើរនៃព្រះអាទិត្យដូច្នោះដែរ។

๖๓.

៦៣.

หิตฺวา สาขานคร มนลํชงฺคลํ อิสฺสรานํวาสฏฺฐานํ ตทิตรปุรํ สพฺพสมฺปตฺติสารํ,ปตฺวา ราชคฺคหปภุติกํ นาถ นิพฺพายตูติเอวํ วุตฺเต มุนิ รวจ มาเหวมานนฺทโวจ;

()

កាលដែលព្រះអានន្ទក្រាបបង្គំទូលយ៉ាងនេះថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមព្រះអង្គកុំបរិនិព្វានក្នុងទីក្រុងតូចតាច ក្នុងព្រៃដាច់ស្រយាលនេះឡើយ សូមយាងទៅបរិនិព្វានក្នុងទីក្រុងធំៗ មានក្រុងរាជគ្រឹះជាដើម ដែលជាទីលំនៅរបស់ពួកអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភចុះ» ព្រះមុនីទ្រង់ត្រាស់តបថា «ម្នាលអានន្ទ អ្នកកុំនិយាយយ៉ាងនេះឡើយ»។

๖๔.

៦៤.

ปุพฺเพ ทิพฺโพปมสุข วิธา’นนฺท’หํ จกฺกวตฺติ-ราชา หุตฺวา จิร มนุภวึ ธมฺมิโก ธมฺมราชา,มลฺลานํ โข ตทหนิ กุสาวตฺย’ยํ ราชธานิอาสิ ลกฺขิวสติ รลการาชธานี’ว ผีตา;

()

«ម្នាលអានន្ទ កាលពីមុន តថាគតធ្លាប់បានធ្វើជាព្រះរាជាចក្រពត្តិ ជាស្តេចទ្រង់ធម៌ ធ្លាប់បានសោយសុខប្រហែលនឹងសុខទិព្វអស់កាលដ៏យូរអង្វែង។ ទីក្រុងកុសិនារារបស់ពួកមល្លក្សត្រនេះ ក្នុងកាលនោះមានឈ្មោះថា កុសាវតីរាជធានី ជាទីក្រុងដ៏ស្តុកស្តម្ភ កកកុញទៅដោយមនុស្សម្នា ដូចជាអាឡកមន្ទារាជធានីរបស់ពួកទេវតាដូច្នោះដែរ»។

๖๕.

៦៥.

คามกฺเขตฺเต ชิตริปุรโณ โกสิณาราน มสฺมึสาลารญฺเญ ชินกริวโร มารกณฺฐิรเวน,ยาเม อชฺชาหนิ รชนิยา ปจฺฉิเม หญฺญเต’ติวาเสฏฺฐานํ ปหิณิ ยติมาโรจนตฺถํ ตมตฺถํ;

()

ព្រះជិនស្រីដ៏ប្រសើរដូចជាដំរីសារ បានចាត់ព្រះអានន្ទឱ្យទៅប្រាប់ដំណឹងដល់ពួកវាសេដ្ឋៈ (មល្លក្សត្រ) ក្នុងក្រុងកុសិនារាថា «ក្នុងរាត្រីនេះ ក្នុងយាមចុងក្រោយ ព្រះតថាគតនឹងបរិនិព្វានក្នុងព្រៃសាលវ័ននេះហើយ»។

๖๖.

៦៦.

สนฺถาคาเร มหติปริสา กิญฺจิกมฺมํ ปฏิจฺจราสิภูตา ยติวรวโจโจทิตา มุจฺฉิตาสิ,อุยฺยานํ เต ปวิสิย ตทา มลฺลปุตฺตา จ มลฺลาวฺยาปชฺชึสู กสิรนิกราวารปาเร นิมุคฺคา;

()

ពួកមល្លក្សត្រដែលកំពុងប្រជុំគ្នានៅក្នុងសន្ថគារសាលា ដើម្បីកិច្ចការអ្វីមួយ កាលបើបានឮពាក្យប្រាប់ដំណឹងរបស់ព្រះអានន្ទត្ថេរហើយ ក៏កើតសេចក្តីសោកសង្រេងយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់សន្លប់បាត់ស្មារតី។ បន្ទាប់មក ពួកមល្លក្សត្រ និងបុត្រទាំងឡាយ ក៏បានចូលទៅកាន់ព្រៃសាលវ័នទាំងទឹកភ្នែក ហាក់ដូចជាលិចលង់ក្នុងមហាសមុទ្រនៃសេចក្តីទុក្ខដ៏ធំធេង។

๖๗.

៦៧.

ยํนูนาหํ นรปติกุลํ เอกเมกํ คเหตฺวาวนฺทาเปยฺยํ จรณกมลทฺวนฺท มงฺคีรสสฺส,อิจฺจานนฺโท ยติ สปริโส ปุตฺตทาเรหิสทฺธึอิตฺถนฺนาโม ปณมติ ชินํ มลฺลราชาติ วตฺวา;

()

ព្រះអានន្ទត្ថេរគិតថា «បើដូច្នោះ អញគួរតែរៀបចំឱ្យពួកមល្លក្សត្រចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះបាទទាំងគូរបស់ព្រះអង្គតាមលំដាប់ត្រកូលនីមួយៗចុះ»។ ព្រះអានន្ទក៏បានណែនាំយ៉ាងនេះថា «បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន មល្លក្សត្រឈ្មោះនេះ ព្រមទាំងបុត្រ និងភរិយា សូមថ្វាយបង្គំព្រះមានព្រះភាគ»។

๖๘.

៦៨.

มลฺลานญฺจาหริย ปฐเมเยว ยาเม รชนฺยาวนฺทาเปสิ สกลปริสํ เตนุปาเยน พุทฺธํ,สุตฺวา วิทฺวา ภควต มนุฏฺฐานเสยฺยปฺปวตฺตึสาฬารญฺญํ อวสริ ปริพฺพาชโก โย สุภทฺโท;

()

ព្រះអានន្ទត្ថេរបានញ៉ាំងពួកមល្លក្សត្រទាំងអស់ឱ្យចូលថ្វាយបង្គំព្រះពុទ្ធដោយឧបាយនោះ ក្នុងយាមដំបូងនៃរាត្រី។ ក្នុងខណៈនោះ សុភទ្ទបរិព្វាជកបានឮដំណឹងថា ព្រះមានព្រះភាគនឹងបរិនិព្វានក្នុងរាត្រីនេះ ក៏បានធ្វើដំណើរមកកាន់ព្រៃសាលវ័ន។

๖๙.

៦៩.

โอกาสํ เม ททถ สมณํ โคตมํ ปุจฺฉนายกงฺขาธมฺมํ ปชหิตุ มิธานนฺทปตฺโต หมสฺมิ,วุตฺเต สตฺถา กิลมติ อลํหาวุโส มา วิหญฺญิวตฺวา’นนฺโท ภควติ ทยาโจทิโต วารยี ตํ;

()

សុភទ្ទបរិព្វាជកពោលថា «សូមលោកម្ចាស់ផ្តល់ឱកាសឱ្យខ្ញុំបានសួរព្រះសមណគោតម ដើម្បីកាត់បង់សេចក្តីសង្ស័យផងចុះ»។ ព្រះអានន្ទត្ថេរដោយមានចិត្តអាណិតអាសូរដល់ព្រះមានព្រះភាគ ក៏បានហាមឃាត់ថា «កុំឡើយ អាវុសោសុភទ្ទ កុំរំខានព្រះតថាគតឡើយ ព្រះសាស្តាកំពុងតែនឿយហត់ណាស់ហើយ»។

๗๐.

៧០.

ลทฺโธกาโส ทสพลทยาชาลพทฺโธ สุภทฺโทอญฺญาเปโข ปวิสิย ตหึ ตพฺพิเหสานเปกฺโข,ปญฺหํ ปุจฺฉิ ตทุปนยเน โกวิโท’ภาสิธมฺมํวิตฺถาเรนฺโต อริยวินเย ปุคฺคเล สุปฺปติฏฺเฐ;

()

លុះទទួលបានឱកាសហើយ សុភទ្ទបរិព្វាជកដែលជាប់នៅក្នុងសំណាញ់នៃព្រះមហាករុណារបស់ព្រះទសពល ក៏បានចូលទៅគាល់ដោយគ្មានបំណងនឹងបៀតបៀនឡើយ ហើយបានទូលសួរប្រស្នា។ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការសម្តែងធម៌ ក៏បានសម្តែងធម៌ពន្យល់យ៉ាងក្បោះក្បាយអំពីបុគ្គលដែលតាំងនៅមាំមួនក្នុងអរិយវិន័យ។

๗๑.

៧១.

ปพฺพชฺชิตฺวา ภควติ สยํ ภิกฺขุภาวาภิสิตฺโตสงฺขารานํ ขยวย มโถ ภาวยิตฺวา สุภทฺโท,วิทฺธํเสตฺวา สกลกลุสํ สตฺถุปจฺจกฺขภุโตอุนฺนาเทตฺวา ปริสมรหํ ปจฺฉิโมสาวโกสิ;

()

សុភទ្ទបរិព្វាជកបានសុំបួសក្នុងសំណាក់ព្រះមានព្រះភាគ ហើយបានបំពេញភិក្ខុភាវៈ ចម្រើនវិបស្សនាធម៌លើសេចក្តីវិនាសសាបសូន្យនៃសង្ខារទាំងឡាយ រហូតដល់បានកម្ចាត់កិលេសទាំងពួងអស់ រួចក៏បានសម្រេចជាព្រះអរហន្ត ជាបច្ឆិមសាវ័ក (សាវ័កចុងក្រោយបង្អស់) ចំពោះព្រះភក្ត្រនៃព្រះសាស្តា។

๗๒.

៧២.

ปญฺญตฺโต โย ภวติ วินโย เทสิโต โยจ ธมฺโมโส โว สตฺถา ปรมสรโณ’ตฺยา’ห เม อจฺจเยน,เถเร ภิกฺขู ตทิตรวสี คารวํ โวหรนฺตุภนฺเต วตฺวา ปริหรถ โว สาทราสปฺปติสฺสา;

()

ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា «ធម៌ និងវិន័យណាដែលតថាគតបានសម្តែងហើយ បានបញ្ញត្តិហើយដល់អ្នកទាំងឡាយ ធម៌ និងវិន័យនោះ នឹងជាគ្រូរបស់អ្នកទាំងឡាយក្នុងកាលដែលតថាគតកន្លងទៅ។ ភិក្ខុទាំងឡាយដែលជាថេរៈ និងភិក្ខុខ្ចី ត្រូវហៅគ្នាទៅវិញទៅមកដោយសេចក្តីគោរព គឺភិក្ខុខ្ចីត្រូវហៅភិក្ខុថេរៈថា បពិត្រលោកម្ចាស់ (ភន្តេ)»។

๗๓.

៧៣.

ปจฺจกฺโข โน ภวิ ทสพโล ปุจฺฉิตุํ สมฺมุขา ตํนาสกฺขิมฺหา มยมิทมิตี มาหุวตฺถานุตาปา,มุตฺเต ตุณฺหีภวิ วสิคโณกิญฺจิ พุทฺเธจธมฺเมสงฺเฆ มคฺเค วิมติ ยทิโว ภิกฺขเว ปุจฺฉถาติ;

()

ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា «ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើភិក្ខុណាមួយមានសេចក្តីសង្ស័យ ឬងឿងឆ្ងល់ក្នុងព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ ក្នុងផ្លូវ ឬក្នុងបដិបទា ចូរអ្នកទាំងឡាយសួរចុះ កុំឱ្យមានសេចក្តីក្តៅក្រហាយចិត្តក្នុងកាលជាខាងក្រោយថា ព្រះសាស្តាគង់នៅចំពោះមុខយើងហើយ តែយើងមិនបានសួរឡើយ»។ កាលបើទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ពួកភិក្ខុទាំងឡាយក៏នៅស្ងៀម។

๗๔.

៧៤.

ยสฺมา ขนฺเธ ปชหติ ชิโน ภิกฺขเว ภนฺททานิอามนฺเตมี นิยตภทุรา สพฺพสงฺขารธมฺมา,สมฺปาเทถา’ตฺย’มิตมติมา อปฺปมาเทน ตุมฺเหปพฺยากาสิ ภควต มยํ ปจฺฉิมาโหติวาจา;

()

ព្រះជិនស្រីដ៏មានព្រះប្រាជ្ញាញាណរកទីបំផុតគ្មាន ទ្រង់ត្រាស់នូវព្រះវាចាចុងក្រោយបង្អស់ថា «ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឥឡូវនេះ តថាគតសូមដាស់តឿនអ្នកទាំងឡាយ សង្ខារធម៌ទាំងឡាយមានសេចក្តីវិនាសទៅជាធម្មតា ចូរអ្នកទាំងឡាយញ៉ាំងសេចក្តីមិនប្រមាថឱ្យបរិបូណ៌ចុះ»។ នេះជាបច្ឆិមវាចារបស់ព្រះមានព្រះភាគ។

๗๕.

៧៥.

รูปารูปาวจรกิริยชฺฌานสญฺญานิโรธ-สงฺขาตา ยา นววิธสมาปตฺติโย ตา’นุโลมํ,นิสฺสีมมฺโหนิธินิภคุโณ มารสงฺคามสูโรพุทฺโธ นารายนพลธโร โส สมาปชฺชิ ตาว;

()

ព្រះពុទ្ធទ្រង់មានព្រះគុណប្រៀបដូចជាមហាសមុទ្ររកដែនកំណត់គ្មាន ទ្រង់ជាអ្នកក្លាហានក្នុងសង្គ្រាមជាមួយមារ មានកម្លាំងដូចជាព្រះនារាយណ៍ ទ្រង់បានចូលកាន់សមាបត្តិទាំង ៩ គឺរូបជ្ឈាន អរូបជ្ឈាន និងសញ្ញាវេទយិតនិរោធ តាមលំដាប់លំដោយ។

๗๖.

៧៦.

ตํ ตํ ฌานํ มุนิ ปฏิสมาปชฺชมาโน นิโรธาสมฺมา ปจฺจุฏฺฐหิย ปฐมชฺฌานโวสาน มาป,ตํ ตํ ฌานํ ปุนรนุสมาปชฺชมาโน จตุตฺถ-รูปชฺฌานุ’ฏฺฐหิย วิคตาเสสสงฺขารธมฺโม;

()

ព្រះមុនីទ្រង់ចេញចាកនិរោធសមាបត្តិនោះហើយ ក៏ចូលកាន់ឈាននោះៗថយក្រោយវិញរហូតដល់បឋមជ្ឈាន រួចហើយទ្រង់ចូលកាន់ឈានទាំងនោះជាថ្មីម្តងទៀតឡើងទៅដល់ចតុត្ថជ្ឈាន លុះចេញចាកចតុត្ថជ្ឈានហើយ ព្រះអង្គក៏រលត់ខន្ធទាំងពួងឥតមានសេសសល់ឡើយ។

๗๗.

៧៧.

สฺเนหปริกฺขยชาโตปชฺโชโต วิย ติโลกมณิปชฺโชโต,พุทฺโธนิรุปธิเสส-ปรินิพฺพุติยา สยมฺภุ ปรินิพฺพายิ;

()

ព្រះពុទ្ធជាប្រទីបដ៏ប្រសើរក្នុងត្រៃភព ទ្រង់ជាព្រះស្វយម្ភូ បានបរិនិព្វានដោយអនុបាទិសេសបរិនិព្វានធាតុ ប្រៀបដូចជាប្រទីបដែលរលត់ទៅដោយសារការអស់ទៅនៃប្រេងដូច្នោះឯង។

๗๘.

៧៨.

สมฺปติ เทวมนุสฺส-ปชาย สทฺธึ ปโรทมานาย ภุสํ,โสเกนิ’ว สงฺกมฺปิสหสฺสราเวน’ยํ มหาปถวี;

()

ក្នុងខណៈនោះ ផែនដីដ៏ធំនេះក៏បានកម្រើកញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង ព្រមដោយសំឡេងលាន់ឮខ្ទរខ្ទាររាប់ពាន់ ហាក់ដូចជាញាប់ញ័រដោយសេចក្តីសោកសង្រេង ជាមួយពួកទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយដែលកំពុងតែយំសោកយ៉ាងខ្លាំង។

๗๙.

៧៩.

วิปฺผุริตวิชฺชุราชิ-ทณฺฑาหตเมฆทุนฺทุภีผลิตา’สุํ,กทลิวนํ วิย นาโคนิปฺปีเฬสิ อเสสโลกํ โสโก;

()

ខណៈនោះ ផ្លេកបន្ទោរក៏ពាសពេញផ្ទៃមេឃ ផ្គរលាន់លាន់ឮខ្ទរខ្ទារ សេចក្តីសោកសង្រេងបានញាំញីពិភពលោកទាំងមូល ដូចជាដំរីសារដែលជាន់ឈ្លីព្រៃចេកដូច្នោះដែរ។

๘๐.

៨០.

ชาติกฺเขตฺตํ เขตฺตํวิย สมฺพาธํ ฉเณหิ เตสํเตสํ,วิชโนกาสา’ กาสาโลเก มงฺคลนิมิตฺตชาตํ ชาตํ;

() (ยมกพนฺธนํ)

ជាតិខេត្ត (ដែនដីកំណើត) ក៏ប្រែជាចង្អៀតណែនណាន់តាន់តាប់ ដូចជាទីលានក្នុងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ចំណែកអាកាសដ៏ស្ងាត់ជ្រងំក្នុងលោក ក៏ពេញទៅដោយប្រផ្នូលមង្គលផ្សេងៗដែលបានកើតឡើង។ (យមកពន្ធនៈ)

อิติเมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททานนิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเก นิทาเน ตถาคต ปรินิพฺพานปฺปวตฺติ ปริทีโป เอกูนตึสติโม สคฺโค.

សគ្គៈទី ២៩ ឈ្មោះថា តថាគតបរិនិព្វានប្បវត្តបរិទីបៈ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយក្នុងហឫទ័យនៃកវីជនទាំងពួងឱ្យកើតឡើង ដែលព្រះយោគី (ភិក្ខុ) នាម មេធានន្ទ បានតាក់តែងទុកមក នេះឯង។

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา พฺรหฺมาสหมฺปติ อิมํ คาถํ อภาสิ.

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ព្រហ្មព្រះនាមសហម្បតី ក៏បានពោលនូវគាថានេះ ក្នុងខណៈនៃការបរិនិព្វាននោះថា៖

สพฺเพวนิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํยถา เอตาทิโส สตฺถา โลเก อปฺปวิปุคฺคโล,ตถาคโต พลปฺปตฺโต สมฺพุทฺโธ ปรินิพฺพุโตติ;

សត្វទាំងឡាយទាំងពួងក្នុងលោក តែងដាក់ចុះនូវរាងកាយ ព្រះសាស្តាដ៏មានសភាពយ៉ាងនេះ ជាបុគ្គលរកបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមគ្មានក្នុងលោក ជាព្រះតថាគត ទ្រង់ដល់នូវកម្លាំង (ទសពលញាណ) ត្រាស់ដឹងដោយព្រះអង្គឯង ទ្រង់បរិនិព្វានទៅហើយ (គង់តែដាក់ចុះនូវរាងកាយ)។

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานาสกฺโก เทวานมินฺโท อิมํ คาถํ อภาสิ.

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ព្រះសក្កៈជាធំជាងទេវតាទាំងឡាយ ក៏បានពោលនូវគាថានេះ ក្នុងខណៈនៃការបរិនិព្វាននោះថា៖

อนิจฺจา วตสงฺการา อุปฺปาท วยธมฺมิโน,อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํวูปสโม สุโขติ;

សង្ខារទាំងឡាយមិនទៀងហ្ន៎ មានការកើតឡើង និងការវិនាសទៅជាធម្មតា កើតឡើងហើយតែងរលត់ទៅវិញ ការរម្ងាប់នូវសង្ខារទាំងនោះ ជាសុខ។

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา อายสฺมา อนุรุทฺโธ อิมา คาถาโย อภาสิ.

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ព្រះអាយស្ម័នអនុរុទ្ធៈ ក៏បានពោលនូវគាថាទាំងឡាយនេះ ក្នុងខណៈនៃការបរិនិព្វាននោះថា៖

นาหุอสฺสาสปสฺสาโส ฐิต จิตฺตสฺส ตาทิโตอเนชาสนฺติ มารพฺภ โสกาลมกรี มุนิ,อสลฺลีเนน จิตฺเตน เวทนํ อชฺฌวาสยิปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ วิโมกฺโข เจตโส อหูหิ;

ខ្យល់អស្សាសបស្សាសៈ (ដង្ហើមចេញចូល) មិនមានដល់ព្រះមុនីដ៏មានព្រះហឫទ័យនឹងធឹង មិនញាប់ញ័រ ទ្រង់ប្រារព្ធនូវសន្តិភាព (ព្រះនិព្វាន) ទ្រង់ធ្វើមរណកាលទៅហើយ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យមិនរួញរា ទ្រង់អត់សង្កត់នូវវេទនា ការរួចផុតនៃព្រះហឫទ័យ (របស់ព្រះអង្គ) បានមានហើយ ដូចជាការរលត់ទៅនៃប្រទីប។

ปรินิพฺพุเต ภควติ สหปรินิพฺพานา อายสฺมา อานนฺโท อิมํ คาถํ อภาสิ.

កាលព្រះដ៏មានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ព្រះអាយស្ម័នអានន្ទ ក៏បានពោលនូវគាថានេះ ក្នុងខណៈនៃការបរិនិព្វាននោះថា៖

ตทาสิยํ หึสนกํ ตทาสิโลมหํสนํ,สพฺพาการวรูเปเต สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเตติ;

ក្នុងកាលនោះ សេចក្តីតក់ស្លុតជាខ្លាំងបានកើតមានឡើង សេចក្តីព្រឺរោមគួរឱ្យខ្លាចបានកើតមានឡើង ក្នុងកាលដែលព្រះសម្ពុទ្ធ ព្រះអង្គបរិបូណ៌ដោយអាការៈដ៏ប្រសើរទាំងពួង ទ្រង់បរិនិព្វានទៅហើយ។

๑.

១.

โลกตฺตเยกนยโนมุนิขิปฺปเมวปคฺคยฺหมุทฺธนิภุเช ปรินิพฺพุโตติ,กนฺทึสุ ตาว วิลปึสุ วิวฏฺฏยึสุอาวฏฺฏยึสุ ปปตึสุ มวีตราคี;

()

ពួកជនដែលមិនទាន់ប្រាសចាករាគៈ តែងយំសោក ខ្សឹកខ្សួល ននៀលទៅមក ត្រឡប់ត្រឡិន និងដួលខ្ពោកទៅលើដី ដោយពោលថា «ព្រះមុនីជាចក្ខុតែមួយគត់ក្នុងលោកទាំងបី ទ្រង់បរិនិព្វានឆាប់រហ័សពេកណាស់ហ្ន៎» ព្រមទាំងលើកដៃទាំងពីរឡើងលើក្បាល។

๒.

២.

อสฺสาสยํ วสิคณํ สมลํ สโสกํรตฺยาวเสส มถ ธมฺมกถาย เถโร,ตํ วีตินามยิ นิรุทฺธตโม’นุรุทฺโธอานนฺทเถรสุหโท หทยงฺคมาย;

()

លំដាប់នោះ ព្រះអនុរុទ្ធត្ថេរ ជាសម្លាញ់របស់ព្រះអានន្ទត្ថេរ ព្រះអង្គមានងងឹត (កិលេស) រលត់ហើយ បានលួងលោមពួកភិក្ខុដែលនៅមានសេចក្តីសោកសង្រេង ឱ្យកន្លងរាត្រីដែលនៅសេសសល់នោះទៅ ដោយធម្មកថាដ៏ជាទីគាប់ចិត្ត។

๓.

៣.

มลฺลาน มคฺคนครํ กุสิณาร มิทฺธํอาโรจนาย ปรินิพฺพุตภาว มสฺส,อานนฺทเถร มนิรุทฺธยโส สรีโรปาเหสิ อตฺตทุติยํ อนุรุทฺธเถโร;

()

ព្រះអនុរុទ្ធត្ថេរដ៏មានយសមិនចង្អៀត បានចាត់ព្រះអានន្ទត្ថេរឱ្យមានខ្លួនជាគម្រប់ពីរ ទៅកាន់ក្រុងកុសិនារា ដែលជាទីក្រុងដ៏ប្រសើររបស់ពួកមល្លក្សត្រ ដើម្បីប្រាប់ឱ្យដឹងនូវការបរិនិព្វានរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ។

๔.

៤.

มลฺลา ตทตฺถปสุตา สมเยน เตนยตฺรา’ภิสนฺนิปติตา ปติมตฺตยนฺติ,เถโรปน’ตฺตทุติโย ตมุเปจฺจ สนฺถา-คารํ ตมตฺถ มภิเวทยิ โสกทีโน;

()

សម័យនោះ ពួកមល្លក្សត្រកំពុងប្រជុំគ្នានៅក្នុងសន្ថគារសាលា ដើម្បីប្រឹក្សាការងារអ្វីមួយ ឯព្រះថេរៈមានខ្លួនជាគម្រប់ពីរ ក៏បានចូលទៅកាន់សន្ថគារសាលានោះ ហើយប្រាប់នូវរឿងរ៉ាវនោះទាំងសេចក្តីសោកសង្រេង។

๕.

៥.

เถรสฺส ตสฺส สุนิยมกฺม สมลฺลปุตฺตามลฺลา สมลฺลสุณิสา ภุวิก มลฺลฉายา,กนฺทึสุ ตาว ปปตึสุ ปริทฺทวึสุธมฺมิลฺลเวลฺลิตภุชา’หตโสกสลฺลา;

()

ពួកមល្លក្សត្រ ព្រមទាំងបុត្រ មហេសី និងកូនប្រសារ របស់ពួកមល្លក្សត្រទាំងឡាយនោះ លុះបានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះថេរៈហើយ ក៏ត្រូវសរគឺសេចក្តីសោកចាក់ដោតហើយ តែងយំសោក ដួលខ្ពោកៗ និងខ្សឹកខ្សួល ទាំងសក់ក្បាលរបូតរញ៉េរញ៉ៃ និងគ្រវីដៃទៅមក។

๖.

៦.

นานาวิธานิ ตุริยานิ สุคนฺธมาลํอาทาย ปญฺจสตทุสฺสยุคานิ มลฺลา,เยนา’สิ ตสฺสสุคตสฺสุ’ตุชํ สรีรํตํ สาฬทาย มุปวตฺตน โมสรึสุ;

()

ពួកមល្លក្សត្របានកាន់យកនូវតូរ្យតន្ត្រីផ្សេងៗ គ្រឿងក្រអូប កម្រងផ្កា និងសំពត់ប្រាំរយគូ ហើយបាននាំគ្នាចូលទៅកាន់ព្រៃសាលវ័ន ឈ្មោះឧបវត្តនៈ ដែលជាទីតម្កល់ព្រះសរីរៈរបស់ព្រះសុគត។

๗.

៧.

เต คนฺธธูปกุสุเมหิ จ นจฺจคีต-วชฺเชหิ ฉตฺตมณิวิชนิจามเรหิ,เจลพฺพิตาน นวมณฺฑลมาฬกาทึกตฺวาน ฉาหมกรึสุ สรีรปูชํ;

()

ពួកមល្លក្សត្រទាំងនោះ បានធ្វើការបូជាចំពោះព្រះសរីរៈអស់រយៈពេលប្រាំមួយថ្ងៃ ដោយគ្រឿងក្រអូប គ្រឿងធូប ផ្កាឈើ ការរាំ ច្រៀង ប្រគំតន្ត្រី ឆត្រ គ្រឿងមណី ផ្លិតស្លឹកត្នោត និងវាលវីជនី ទាំងបានធ្វើនូវពិដានសំពត់ និងមណ្ឌលមាលាថ្មីៗជាដើម។

๘.

៨.

ปโมกฺขมลฺลปุริสา’ฏฺฐนหาตสีสาคนฺโธทเกน สุนิวตฺถสุปารุตตฺตา,มุตฺตามณีหิ ขจิตาย ตถาคตสฺสคตฺตํ สุวณฺณสิวิกาย นิโรปิตํ ตํ;

()

ពួកបុរសជាប្រធាននៃមល្លក្សត្រទាំង ៨ រូប មានក្បាលកក់ស្រង់ហើយ ស្លៀកដណ្តប់សំពត់យ៉ាងស្អាត បានលើកព្រះសរីរៈរបស់ព្រះតថាគតឡើងតម្កល់លើគ្រែស្នែងមាស ដែលដេរដាសដោយកែវមុក្តា និងកែវមណី។

๙.

៩.

จาเลตุ มปฺปมปิ สตฺตมวาสรมฺหิปุจฺฉึสุ เถร มนุรุทฺธ มสยฺห กินฺติ,โส ทิพฺพจกฺขุมติยา’มิตเทวตานํปพฺยากริ ปริวิตกฺก มเวจฺจ เถโร;

()

ក្នុងថ្ងៃទីប្រាំពីរ ពួកមល្លក្សត្រមិនអាចនឹងកម្រើកព្រះសរីរៈបានសូម្បីតែបន្តិច ក៏បានសួរព្រះអនុរុទ្ធត្ថេរថា «ហេតុអ្វីហ្ន៎?» ព្រះថេរៈដឹងនូវសេចក្តីត្រិះរិះរបស់ពួកទេវតាដ៏ច្រើនដោយទិព្វចក្ខុញ្ញាណ ក៏បានដោះស្រាយប្រាប់។

๑๐.

១០.

นิสฺเสสมานุสิกทิพฺพมหามเหหิตํวิคฺคหํ ภควโต’ภิมหียมานํ,อุกฺขิปฺป ตาสมนุวตฺตกมกลฺลภูปาคนฺตฺวาน อุตฺตรทิสาย ปุรสฺสุ’ทีจึ;

()

ពួកស្តេចមល្លៈដ៏មានកម្លាំង បានលើកព្រះសរីរៈរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដែលកំពុងត្រូវបានបូជាដោយមហាបូជាទាំងឡាយជារបស់មនុស្ស និងទេវតាឥតមានសេសសល់ ហើយយាងទៅកាន់ទិសឧត្តរនៃព្រះនគរ រួចចូលទៅតាមទ្វារទិសឧត្តរ។

๑๑.

១១.

มชฺเฌนมชฺฌ กมหินีภรุ มุตฺตเรนทฺวาเรน ตสฺสนครสฺส ปเวสยิตฺวา,สุตฺวาน พนฺธุลปชาปติมลฺลิกา ตํทฺวาเร ฐิตา’ถนวโกวิธานพฺพยาย;

()

ពួកស្តេចទាំងនោះបាននាំព្រះសរីរៈចូលទៅតាមទ្វារទិសឧត្តរ កាត់តាមកណ្តាលក្រុង គ្រានោះ នាងមល្លិកាជាភរិយារបស់ពន្ធុលសេនាបតី បានឮដំណឹងនោះ ក៏បានឈរនៅទ្វារផ្ទះ ដើម្បីធ្វើការបូជាដ៏វិសេសប្លែក។

๑๒.

១២.

โธตาย คนฺธสลิเลน มหาลตาพฺย-ภุสาย สตฺตรตเนหิ สมุชฺชลาย,องฺคีรสสฺส สตปุญฺญวีลาสจิตฺตํฉาเทสิ คตฺต มตุลํ กฬิตาวกาสา;

()

នាងមល្លិកាបានយកគ្រឿងអលង្ការឈ្មោះមហាលតាភរណៈ ដែលលាងជម្រះដោយទឹកអប់ និងភ្លឺផ្លេកដោយរតនៈទាំងប្រាំពីរ ទៅគ្របដណ្តប់លើព្រះសរីរៈដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មានរបស់ព្រះអង្គីរសៈ ដែលជាផលនៃបុណ្យរាប់រយ ក្នុងឱកាសដែលគេអនុញ្ញាតឱ្យ។

๑๓.

១៣.

มลฺลาน มคฺคนครสฺส ปุรตฺถิมายํสํวิชฺชเต มกุฏพนฺธนเจติยํ ยํ,เทหํ ติโลกสรณสฺส ปุรตฺถิเมนทฺวาเรน นิกฺขมิย ตตฺร สมปฺปยึสุ;

()

ពួកស្តេចមល្លៈបាននាំព្រះសរីរៈនៃព្រះសរណៈរបស់លោកទាំងបី ចេញទៅតាមទ្វារទិសបូព៌ា ហើយបានតម្កល់ទុកនៅឯមកុដពន្ធនចេតិយ ដែលស្ថិតនៅទិសខាងកើតនៃក្រុងកុសិនារា។

๑๔.

១៤.

สา ยาวสนฺธิสมลา นครี ตทานิมนฺทารเวหิ ปิหิตา’ภวิ ฉนฺนุมตฺตํ,ปุจฺฉึสุ สตฺถุ ปฏิปชฺชน มตฺตภาเวอานนฺทเถร มถ ภุมิภุชา กถนฺติ;

()

ក្នុងកាលនោះ ព្រះនគរទាំងមូល រហូតដល់ព្រំប្រទល់ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយផ្កាមន្ទារព កម្ពស់ប្រហែលត្រឹមក្បាលជង្គង់ លំដាប់នោះ ពួកស្តេចមល្លៈបានសួរព្រះអានន្ទត្ថេរថា «យើងខ្ញុំគួរប្រតិបត្តិចំពោះព្រះសរីរៈរបស់ព្រះសាស្តាដូចម្តេច?»

๑๕.

១៥.

เทเห ยเถว ปฏิปชฺชติ จกฺกวตฺติ-รญฺโญ ตเถว ปฏิปชฺชถ พุทฺธเทเห,อิจฺจาห โส ภควโต’ตุชรูปกายํเต เวฐยุํ อหตกาสิกสาฏเกหิ;

()

ព្រះថេរៈពោលថា «អ្នកទាំងឡាយគួរប្រតិបត្តិចំពោះព្រះសរីរៈរបស់ព្រះពុទ្ធ ដូចជាការប្រតិបត្តិចំពោះព្រះសរីរៈនៃព្រះរាជាចក្រពត្តិដែរ» ពួកស្តេចទាំងនោះក៏បានរុំព័ទ្ធព្រះរូបកាយរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដោយសំពត់កាសិកៈដ៏ថ្មីថ្ឡា។

๑๖.

១៦.

กปฺปาสปฏฺฏวิหเตหิปิ เวฐยึสุกตฺวาน ปญฺจสตทุสฺสยุเคหิ เอวํ,ปกฺขิปฺป เตลปริปุณฺณสุวณฺณโทณฺยาอญฺญา’ยสาย ปฏิกุชฺชิย โทณิยา เต;

()

ពួកស្តេចបានរុំព័ទ្ធដោយសំពត់កប្បាសដែលវាយស្អាតហើយ ធ្វើដូច្នោះអស់សំពត់ប្រាំរយគូ រួចហើយបានដាក់ចុះក្នុងក្តារមឈូសមាសដែលពេញដោយប្រេង ហើយគ្របជិតដោយក្តារមឈូសដែកមួយទៀត។

๑๗.

១៧.

คตฺตํ ชินสฺส จิตกํ กตจิตฺตกมฺมํมาลาลตาวิลสิตํ สตหตฺถมุจฺจํ,วีสาธิกํ อครุจนฺทนทารุก ปุณฺณํอาโรปยึสุ สิริยา ชิตเวชยนฺตํ;

()

ពួកស្តេចបានលើកព្រះសរីរៈរបស់ព្រះជិនស្រី ឡើងតម្កល់លើជើងថ្ករ ដែលគេធ្វើការរចនាយ៉ាងល្អប្រណីត លម្អដោយកម្រងផ្កា និងវល្លិមាស មានកម្ពស់ ១២០ ហត្ថ ពេញដោយឧសខ្លឹមចន្ទន៍ និងខ្លឹមក្រស្នា ដែលមានសិរីសួស្តីឈ្នះនូវវិមានវេជយន្ត។

๑๘.

១៨.

ปาวาย มลฺลนครํ กุสิณารนามํคนฺตา มหาปภุติกสฺสปเถรนาโค,ภิกฺขูหิ ปญฺจสติเกหิ ปโถกฺกมิตฺวารุกฺขสฺส มูล มุปคมฺม ขณํ นิสีทิ;

()

ព្រះមហាកស្សបត្ថេរដ៏ជាធំ កាលកំពុងធ្វើដំណើរពីក្រុងបាវារបស់ពួកមល្លក្សត្រ ទៅកាន់ក្រុងកុសិនារា បានវាងចេញពីផ្លូវ ព្រមដោយភិក្ខុប្រាំរយរូប ហើយចូលទៅគង់នៅក្រោមម្លប់ឈើមួយស្របក់។

๑๙.

១៩.

อทฺธานมคฺค มถโข ปฏิปชฺชิ ตมฺหามนฺทารวํ กุสุม มญฺญตโร คเหตฺวา,อาชีวโก ต มหิปสฺสิย กสฺสปาขฺโยชานาสิ โคตม มนนฺตชินนฺตฺยปุจฺฉิ;

()

គ្រានោះ មានអាជីវកម្នាក់ កាន់យកផ្កាមន្ទារពមួយទង ដើរមកតាមផ្លូវឆ្ងាយនោះ ព្រះថេរៈនាមកស្សបៈបានឃើញអាជីវកនោះ ក៏សួរថា «ម្នាលអាវុសោ អ្នកស្គាល់ព្រះគោតមជាព្រះជិនស្រីដ៏មានជ័យជម្នះឥតមានទីបំផុតដែរឬទេ?»

๒๐.

២០.

อามาวุโส ภควโต ปรินิพฺพุตสฺสโหนฺตฺย’ชฺช สนฺตทิวสาติ ตโตมเยทํ,มนฺทารวํ กุสุม มาหริตนฺติ วุตฺเตกนฺทึสุ เกจิ วิลปึสุ อวีตราคา;

()

អាជីវកនោះឆ្លើយថា «ករុណា លោកម្ចាស់ ព្រះដ៏មានព្រះភាគបរិនិព្វានទៅហើយ ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃទីប្រាំពីរ ព្រោះហេតុនោះ ទើបខ្ញុំកាន់យកផ្កាមន្ទារពនេះមក» កាលបើអាជីវកពោលយ៉ាងនេះហើយ ភិក្ខុទាំងឡាយខ្លះដែលមិនទាន់ប្រាសចាករាគៈ ក៏យំសោក ខ្សឹកខ្សួលទៅ។

๒๑.

២១.

ตาย’จฺฉิ ภิกฺขุปริสาย สุภทฺทพุฑฺฒ-ปพฺพชฺชิโต สปทิ สตฺถริ พทฺธเวโร,โย ทุพฺพโจ ยติ มหาสมเณน เตนมุตฺตา มยํหิ ยทุปทฺทุตกายวาจา;

()

ក្នុងពួកភិក្ខុនោះ មានភិក្ខុបួសចាស់ម្នាក់ឈ្មោះសុភទ្ទៈ ជាអ្នកមានពៀរចងទុកក្នុងព្រះសាស្តា ជាអ្នកពិបាកប្រដៅ បានពោលឡើងភ្លាមថា «យើងរួចខ្លួនហើយ ពីព្រោះព្រះមហាសមណៈនោះ តែងបៀតបៀនយើងដោយកាយ និងវាចា»។

๒๒.

២២.

อิจฺฉาม ยํช มย มิทานิกโรม ตํยํเนจฺฉาม’ทานิ นกโรม มยํ ตโตมา,โสวิตฺถ มาจวิลปิตฺถ’ ลมาวุโสติวตฺวา ปหาร มทที ชินธมฺมจกฺเก;

()

«ឥឡូវនេះ យើងប្រាថ្នានឹងធ្វើការណា យើងក៏ធ្វើការនោះបាន យើងមិនប្រាថ្នានឹងធ្វើការណា យើងក៏មិនធ្វើការនោះបាន ហេតុនោះ អ្នកទាំងឡាយកុំសោកសង្រេងឡើយ កុំខ្សឹកខ្សួលឡើយ ប៉ុណ្ណឹងល្មមហើយ ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ» គាត់ពោលពាក្យនេះ ហាក់ដូចជាដោតលំពែងទៅលើកង់នៃព្រះធម៌របស់ព្រះជិនស្រី។

๒๓.

២៣.

มลฺลา นรินฺทมกุฏงกฺกิตปาทปีฐา’-ลิมฺเปตุ มสฺส จตุโร จิต มปฺปสยฺห,ปุจฺฉึสุ เถร มนุรุทฺธ มิ’ตพฺรุวิ โสปตฺเต’ธ ปชฺชลติ กสฺสปเถรสีเห;

()

ពួកស្តេចមល្លៈបួនរូប ដែលមានក្បាលជង្គង់ត្រូវមកុដនៃស្តេចទាំងឡាយប៉ះពាល់ មិនអាចនឹងបង្កាត់ភ្លើងជើងថ្ករបាន ក៏បានសួរព្រះអនុរុទ្ធត្ថេរ ព្រះថេរៈបានប្រាប់ថា «ជើងថ្ករនេះនឹងឆេះឡើង កាលណាព្រះកស្សបត្ថេរដ៏ប្រសើរដូចជាសីហៈ មកដល់ទីនេះ»។

๒๔.

២៤.

ธมฺมาคเทน หตโสกหเทหิ เยนภิกฺขูหิ สตฺถุจิตโก วสิกสฺสปวฺโห,เตโน’ปสงฺกมิ สุภทฺทกถํ สสีเสสุกฺขาสนี’วุ’รสิ สตฺติ’ว มญฺญมาโน;

()

ព្រះកស្សបត្ថេរដ៏មានឥន្ទ្រិយទូន្មានហើយ ព្រមដោយពួកភិក្ខុដែលបានកំចាត់បង់សេចក្តីសោកក្នុងហឫទ័យដោយឱសថគឺព្រះធម៌ បានចូលទៅជិតជើងថ្កររបស់ព្រះសាស្តា ទាំងទ្រង់ទុកនូវពាក្យរបស់សុភទ្ទៈក្នុងព្រះសិរសា ហាក់ដូចជាត្រូវរន្ទះបាញ់ ឬដូចជាត្រូវលំពែងចាក់ចំទ្រូង។

๒๕.

២៥.

กตฺวา ปทกฺขิณ มธิฏฺฐหิ โส จตุตฺถ-ชฺฌานุฏฺฐิโต ภควโต จิตกํ ติวารํ,พทฺธญฺชลี สิรสิ เถรวรสฺส เภตฺวาตํ สุปกฺปติฏฺฐิตปทานิ ปติฏฺฐหึสุ;

()

ព្រះមហាថេរៈនោះបានធ្វើប្រទក្សិណជើងថ្កររបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគបីជុំ រួចចេញពីចតុត្ថជ្ឈាន ហើយបានអធិដ្ឋាន ព្រះបាទទាំងគូរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគដ៏តម្កល់ទុកយ៉ាងល្អ ក៏បានទម្លាយជើងថ្ករចេញមក តម្កល់លើក្បាលរបស់ព្រះមហាថេរៈដែលកំពុងប្រណម្យអញ្ជលី។

๒๖.

២៦.

เถราสหสฺส กรตามรเสหิ สตฺถุปาทํสุมาลิ วิหิตาหินิปจฺจกาโร,โอมุชฺชิ คนฺธวิตกาปรสาครมฺหิโลโกจ ตปฺปภว โสกฆนนฺธกาเร;

()

ការថ្វាយបង្គំព្រះបាទាដ៏មានរស្មីដូចព្រះអាទិត្យរបស់ព្រះសាស្តា ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយដៃដ៏ប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកនៃព្រះថេរៈរាប់ពាន់រូប រួចហើយព្រះបាទាក៏បានលិចចូលទៅក្នុងមឈូសគ្រឿងក្រអូបវិញ ឯលោកទាំងមូលក៏បានលិចចុះទៅក្នុងងងឹតគឺសេចក្តីសោកដ៏ក្រាស់ ដែលកើតអំពីការបាត់បង់ព្រះអង្គនោះ។

๒๗.

២៧.

เถเรนจาหินมิเต จิตโก สมนฺตาสมฺปชฺชลิตฺถ สยเมวุ’ตุชตฺตภาเว,ทฑฺเฒ ชินสฺส มสิวา นปิฉาริกาสิสารีริกฏฺฐีวิสโร’ภยถาวสิฏฺโฐ;

()

កាលព្រះថេរៈថ្វាយបង្គំរួចហើយ ជើងថ្ករក៏បានឆេះឡើងដោយខ្លួនឯង ក្នុងកាលដែលព្រះសរីរៈរបស់ព្រះជិនស្រីត្រូវភ្លើងឆេះហើយ ផេះ ឬធ្យូងក៏មិនមានឡើយ នៅសល់តែពួកព្រះសារីរិកធាតុប៉ុណ្ណោះ។

๒๘.

២៨.

สตฺเตว นาภิวกิรึสุ ลลาฏคีวาธาตฺวกฺขกฏฺฐิ มุนิโน จตุทนฺตธาตู,สิทฺธตฺถขณฺฑกตตณฺฑุลมุคฺคมตฺตาเสสา ปภายปิ ติธา ปกิรึสุ ธาตุ;

()

ព្រះធាតុទាំង ៧ គឺព្រះឧណ្ហីស ១ ព្រះអក្ខកធាតុ ២ និងព្រះទាឋាធាតុ ៤ របស់ព្រះមុនី មិនបានខ្ចាត់ខ្ចាយឡើយ ឯព្រះធាតុដែលសេសសល់ទាំងឡាយ មានទំហំប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃ គ្រាប់អង្ករកាច់ និងគ្រាប់សណ្តែកបាយ បានខ្ចាត់ខ្ចាយទៅជាបីចំណែកតាមពណ៌រស្មី។

๒๙.

២៩.

นิพฺพาปยึสุ จิตกานล มนฺตลิกฺขานิกฺขมฺม จามรมโนหร นีรธารา,สาฬทฺทุเมหิ สลิลานิ ตถา สมนฺตามลฺลา สุคนฺธปริวาสิตวารินาปิ;

()

ខ្សែទឹកដ៏ល្អប្រណីតដូចជាវាលវីជនី បានធ្លាក់ចុះមកអំពីអាកាស ញ៉ាំងភ្លើងជើងថ្ករឱ្យរលត់ទៅ ទឹកក៏បានហូរចេញពីដើមសាលៈទាំងឡាយជុំវិញនោះដែរ ព្រមទាំងពួកមល្លក្សត្រក៏បានស្រោចស្រពដោយទឹកអប់ដើម្បីឱ្យរលត់។

๓๐.

៣០.

โอลมฺพมานมณิทามสุวณฺณทามํจิตฺตพฺพิตานมถพนฺธิยมลฺลภูปากตฺวา สุคนฺธปริภณฺฑ มุฬารสนฺถา-คาเร สุสนฺถริย โกชวกมฺพลานิ;

()

លំដាប់នោះ ពួកស្តេចមល្លៈបានចងព្យួរនូវកម្រងកែវមណី និងកម្រងមាស ទាំងបានចងពិដានដ៏វិចិត្រ ហើយបានធ្វើការលាបលនដោយគ្រឿងក្រអូបក្នុងសន្ថគារសាលាដ៏ប្រសើរ រួចក្រាលនូវកម្រាលរោមសត្វ និងសំពត់កម្ពលទាំងឡាយ។

๓๑.

៣១.

ตฏฺฐานโต กมกุฏพนฺธนนามสาฬํยาวญฺชสํ รชตกญฺจนโตรเณหิ,ลาชาทินา กทลิปุณฺณฆเฏหิ ทีป-ธูปทฺธเชหิ ปริโต ปติมณฺฑยิตฺวา;

()

ពួកស្តេចបានតាក់តែងផ្លូវចាប់តាំងពីទីនោះ រហូតដល់មកុដពន្ធនចេតិយ ដោយខ្លោងទ្វារប្រាក់ និងខ្លោងទ្វារមាស ទាំងលម្អជុំវិញដោយលាជជាដើម ដើមចេក ឆ្នាំងទឹកពេញ ប្រទីប ធូប និងទង់ជ័យទាំងឡាយ។

๓๒.

៣២.

ตํ สตฺถุธาตุปริปุณฺณ สุวณฺณโทณึมลฺลาน มคฺคปุร มาหริยุ’สฺสเวหิ,เสตาตปตฺตลสิเต สรภาสนมฺหิมุตฺตามณีหิ ขจิเต ตหิ มปฺปยิตฺวา;

()

ពួកស្តេចបាននាំយកក្តារមឈូសមាសដ៏ពេញដោយព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះសាស្តា ចូលទៅកាន់ក្រុងដ៏ប្រសើររបស់ពួកមល្លៈ ដោយការលេងមហោស្រពទាំងឡាយ ហើយបានតម្កល់ទុកលើបល្ល័ង្កដ៏រុងរឿងដោយស្វេតច្ឆត្រ ដែលដេរដាសដោយកែវមុក្តា និងកែវមណី ក្នុងទីនោះ។

๓๓.

៣៣.

กุมฺเภน กุมฺภ มุปหจฺจ คฬํ คเฬนจกฺเกน จกฺก มุปหจฺจ ภุชํ ภุเชน,รกฺขํ วิธาย จตุรงฺคินิยา สมนฺตาเสนาย เหมกวเจหิ ควจฺฉิกํว;

()

ពួកស្តេចបានចាត់ចែងការការពារជុំវិញ ដោយកងទ័ពមានអង្គបួន ដែលពាក់អាវក្រោះមាស ឱ្យឈរតម្រៀបគ្នា ក្អមទង្គិចក្អម កទង្គិចក កង់រថទង្គិចកង់រថ ស្មាទង្គិចស្មា ហាក់ដូចជាបង្អួចក្រឡាចត្រង្គ។

๓๔.

៣៤.

กตฺเววเมว ธนุราวรณญฺจ สตฺติ-หตฺเถหิ ปญฺชร มนนฺตชินสฺสธาตู,สมฺมานยึสุ สุมหึสุ สุสาธุกีฬํกีฬึสุ สตฺตทิวสํ สหนาคเรหิ;

()

ពួកស្តេចបានធ្វើនូវរបងការពារដោយធ្នូ និងលំពែងក្នុងដៃយ៉ាងនោះឯង ហើយបានធ្វើសក្ការបូជាយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះព្រះធាតុទាំងឡាយរបស់ព្រះជិនស្រីដ៏មានជ័យជម្នះឥតមានទីបំផុត ទាំងបានលេងមហោស្រពអស់រយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃ ជាមួយអ្នកនគរទាំងឡាយ។

๓๕.

៣៥.

สุตฺวาน ภุปติ ตมตฺถ มชาตสตฺตุสตฺถาหิ ขตฺติยกุลปฺปภโว อหมฺปิ,สารีรภาค มรหาม มยมฺปิ ตสฺมาปาเหสิ ทูต มถ มลฺลนราธิปานํ;

()

ព្រះបាទអជាតសត្តុ លុះបានទ្រង់ជ្រាបនូវរឿងរ៉ាវនោះហើយ ក៏ទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «ព្រះសាស្តាទ្រង់ប្រសូតក្នុងខត្តិយត្រកូល សូម្បីតែយើងក៏កើតក្នុងខត្តិយត្រកូលដែរ ព្រោះហេតុនោះ យើងក៏គួរបានចំណែកព្រះសារីរិកធាតុដែរ» ទើបទ្រង់ចាត់រាជទូតឱ្យទៅកាន់សំណាក់នៃពួកស្តេចមល្លៈ។

๓๖.

៣៦.

เวสาลิกา ปจุรลิจฺฉวิภุภุชา จสกฺยาธิปา กปิลวตฺถุปุราธิวาสี,ภูปา’ลฺลกปฺปวิชิเต พุลยาจ ราม-คามมฺหิ โกลิยมหีปตโย ตเถว;

()

ពួកស្តេចលិច្ឆវីដ៏ច្រើនក្នុងក្រុងវេសាលីក្តី ពួកស្តេចសាក្យៈដែលគង់នៅក្នុងក្រុងកបិលព័ស្តុ៍ក្តី ពួកស្តេចពុលិយៈក្នុងដែនអល្លកប្បៈក្តី ពួកស្តេចកោឡិយៈក្នុងរាមគ្រាមក្តី

๓๗.

៣៧.

โย เวฐทีปนคเร ธรณีสุโร โสปาเวยฺยกา จ มหิปา ปหิณึสุ เตสํ;

ปจฺเจกทูตปุริเส จตุรงฺคินีหิเสนาหิ เตปิ นิวุตา’ภิมุขีภวึสุ;

()

ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ក្នុងក្រុងវេដ្ឋទីបៈក្តី ពួកស្តេចក្នុងក្រុងបាវាក្តី ក៏បានចាត់រាជទូតទៅកាន់សំណាក់ពួកមល្លក្សត្រទាំងនោះដែរ ពួកស្តេចទាំងនោះឯង ព្រមទាំងកងទ័ពមានអង្គបួនហែហម ក៏បានយាងសំដៅទៅកាន់ទីនោះ។

๓๘.

៣៨.

อาคมฺม เยน ภควา สยเมว คาม-กฺเขตฺโต’ปวตฺตนวเน ปรินิพฺพุโต โน,ทสฺสาม โน’ติ ชินธาตุลวมฺปิ มลฺลาปาเหสุ มุนฺนติมนา ปฏิสาสนานิ;

()

ពួកមល្លក្សត្រមានចិត្តមានះ បានផ្ញើសារតបទៅវិញថា «ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់បរិនិព្វានក្នុងដែនដី និងក្នុងព្រៃឧបវត្តនវ័នជារបស់យើងខ្ញុំដោយព្រះអង្គឯង យើងខ្ញុំមិនព្រមចែករំលែកសូម្បីតែចំណែកបន្តិចបន្តួចនៃព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះជិនស្រីឡើយ»។

๓๙.

៣៩.

สา ราชธานิ นิชราชปุรกฺขตาหิสงฺคามสูรจตุรงฺคินิวาหินีหิ,ยุทฺธาย พทฺธกลหาหิ ขณํชคามเวลาติวตฺตปลยมฺพุธินิพฺพิเสสํ;

()

ព្រះរាជធានីនោះ ពេញទៅដោយកងទ័ពមានអង្គបួនដ៏ក្លាហានក្នុងសង្គ្រាម ដែលមានស្តេចរបស់ខ្លួនជាប្រធាន ត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធគ្នា ក្នុងមួយរំពេចនោះ ក៏ប្រែជាមានសភាពដូចជាមហាសមុទ្រដែលជោរជន់ហួសច្រាំងក្នុងកាលវិនាសលោក។

๔๐.

៤០.

โย โทณภุสุรสุธี ภวิ ชมฺพุทีเปราชูหิ ปูชิตปโท สุนิสมฺมการี,โส โทณคชฺชนมกา กปริสํ วิเนนฺโตทฺเวภาณวารมิต มาหวเกฬิสชฺชํ;

()

ទោណព្រាហ្មណ៍ដ៏មានប្រាជ្ញាក្នុងជម្ពូទ្វីប ដែលមានព្រះបាទាត្រូវស្តេចទាំងឡាយគោរពបូជា ជាអ្នកធ្វើការដោយការពិចារណា បានធ្វើការសម្តែងធម៌ (មានប្រមាណពីរភាណវារៈ) ហាក់ដូចជាសំឡេងផ្គរលាន់ ដើម្បីទូន្មានពួកជនដែលត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធគ្នានោះ។

๔๑.

៤១.

สุตฺวา’นุสาสน มถาจริยสฺส ตสฺสสพฺเพ สมคฺคนิรตา วสุธาธินาถา,อตฺถาย โน วิภชถา’ติ สเมน ตุมฺเหธาตูน มฏฺฐปฏิวึสก มพฺรุวึสุ;

()

ពួកស្តេចជាម្ចាស់ផែនដីទាំងពួង លុះបានស្តាប់ពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះអាចារ្យនោះហើយ ក៏មានសេចក្តីត្រេកអរក្នុងសាមគ្គីភាព បានពោលថា «សូមលោកម្ចាស់ចែកព្រះសារីរិកធាតុជាប្រាំបីចំណែកស្មើៗគ្នា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់យើងខ្ញុំចុះ»។

๔๒.

៤២.

ขีณาสโว หิ สรภู จิตเกน คีวา-ธาตุํ สมาหริย โลกหิตาย ยตฺถ,ลงฺกาย ภาติ มหิยงฺคณถูปราชาตสฺมึ สมปฺปยิ สุเภ มณิถูปคพฺเภ;

()

ព្រះអរហន្តព្រះនាមសរភូ បាននាំយកព្រះគ្រីវាធាតុ (ឆ្អឹងក) អំពីជើងថ្ករ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់លោក ហើយបានយកទៅតម្កល់ទុកក្នុងផ្ទៃនៃមណីចេតិយដ៏ល្អប្រណីត ក្នុងមហិយង្គណស្តូបដ៏រុងរឿង ក្នុងកោះលង្កា។

๔๓.

៤៣.

เขมวฺหโย จิตกโต วสิ วามทาฐา-ธาตุํ สมคฺคหิย’ ทาสิ กลิงฺครญฺโญ,โทโณทฺวิโช ภริย ธาตุวิภาคสชฺโชเวฐนฺตเร นิทหิ ทกฺขิณทนฺตธาตุํ;

()

ព្រះថេរៈព្រះនាមខេមៈ បានកាន់យកព្រះវាទាឋាធាតុ (ព្រះទន្តធាតុឆ្វេង) ពីជើងថ្កាន ហើយបានថ្វាយដល់ព្រះរាជាដែនកលិង្គ។ ចំណែកឯទោណព្រាហ្មណ៍ កាលរៀបចំចែកព្រះបរមសារីរិកធាតុ បានលាក់ទុកនូវព្រះទក្ខិណទន្តធាតុ (ព្រះទន្តធាតុស្តាំ) ក្នុងចន្លោះនៃក្បាលជួត។

๔๔.

៤៤.

ทาฐํ ชฏารชตเจติยคํ ทฺวิชสฺสตํ ทกฺขิณกฺขก มปาหริ เทวราชา,โทโณ สุวณฺณมยโทณิมวาปุริตฺวาเตสํ วิภชฺช สมภาคมทาสิธาตุ;

()

ព្រះទេវរាជ (ព្រះឥន្ទ្រ) បាននាំយកព្រះទន្តធាតុនោះ ដែលនៅក្នុងផ្នួងសក់របស់ព្រាហ្មណ៍នោះ និងព្រះអក្ខកធាតុស្តាំ។ ចំណែកឯទោណព្រាហ្មណ៍ បានបើកនូវវាល់មាស ហើយបានចែកព្រះសារីរិកធាតុជាចំណែកស្មើៗគ្នា ថ្វាយដល់ព្រះរាជាទាំងឡាយនោះ។

๔๕.

៤៥.

เต ภุภุชา สกสเกวิสเย วิธายสมฺปูชยึสุ ชินธาตุนิธานถูเปองฺคาร มาหริย โมริยขตฺติยา’ถโทโณปิ เหมมยกุมฺภ มกํสุ ถุเป;

()

ព្រះរាជាទាំងឡាយនោះ បាននាំព្រះសារីរិកធាតុទៅតម្កល់ក្នុងព្រះស្តូប ក្នុងដែនដីរបស់ខ្លួនៗ ហើយធ្វើការបូជា។ លំដាប់នោះ ពួកក្សត្រមោរិយៈបាននាំយកព្រះអង្គារធាតុទៅ ចំណែកឯទោណព្រាហ្មណ៍ក៏បានកសាងព្រះស្តូបតម្កល់ក្អមមាសដែរ។

๔๖.

៤៦.

ทิสฺวาน ตสฺสปมหาวสิ ตตฺถตตฺถธาตฺวนฺตราย มถ คณฺหิย รามคาเม,อญฺญตฺร โทณ มิตธาตุ มชาตสตฺตุ-รญฺโญ ถิรํ นิทหิตุํ ปททาสิ ธาตุ;

()

ព្រះមហាថេរ (ព្រះមហាកស្សបៈ) បានឃើញនូវគ្រោះថ្នាក់ដល់ព្រះសារីរិកធាតុទាំងនោះ ក្នុងកន្លែងនោះៗ ទើបប្រមូលយកព្រះសារីរិកធាតុទាំងឡាយ លើកលែងតែព្រះសារីរិកធាតុនៅរាមគ្រាមចេញ ហើយបានប្រគល់ព្រះសារីរិកធាតុទាំងនោះ ដែលមានចំនួនប្រមាណមួយទោណៈ ថ្វាយដល់ព្រះបាទអជាតសត្តុ ដើម្បីតម្កល់ទុកឲ្យបានមាំមួន។

๔๗.

៤៧.

อฏฺฐ’ฐ วฑฺฒิตกรณฺฑกถูปคพฺเภปกฺขิปฺปภุมิปติ ธาตุมหานิธานํ,โส เถรนาคสรโณ ปวิธาสิ วาฬ-สงฺฆาฏยนฺต มิห โยชยิ เทวราชา;

()

ព្រះរាជាបានដាក់តម្កល់មហានិធិគឺព្រះសារីរិកធាតុ ទៅក្នុងផ្ទៃនៃព្រះស្តូបដែលមានប្រអប់តម្រួតគ្នាប្រាំបីៗជាន់។ ព្រះថេរៈនោះមានព្រះពុទ្ធជាទីពឹង បានចាត់ចែងគ្រឿងយន្តរូបសត្វសាហាវការពារ ហើយព្រះទេវរាជបានជួយចាត់ចែងគ្រឿងយន្តនោះក្នុងទីនេះ។

๔๘.

៤៨.

ราชา อโสกวิทิโต สิริชมฺพุทีเปตมฺหา สมาหริย สตฺถุ สรีรธาตุ,การาปยี จตุรสิติสหสฺสถูเปธีมา มหินฺทวสิ ทีปมิมํ ตทา’ป;

()

ព្រះរាជាដែលប្រាកដនាមថា អសោក ក្នុងសិរីជម្ពូទ្វីប បាននាំយកព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះសាស្តាពីកន្លែងតម្កល់នោះ ហើយបានកសាងព្រះស្តូបចំនួនប្រាំបីម៉ឺនបួនពាន់។ ក្នុងកាលនោះ ព្រះមហិន្ទត្ថេរដ៏មានប្រាជ្ញា បានមកដល់កោះ (លង្កា) នេះ។

๔๙.

៤៩.

เทวานมาทิปิยติสฺสนราธิเปนถูเป วิธาย ชินธาตจิหปตฺตมตฺตา,วิตฺถาริตา ปณิหิตา ชยโพธิสาขา-วาเมตรกฺขกสิลามยปตฺตธาตุ;

()

ព្រះបាទទេវានម្បិយតិស្សៈជាម្ចាស់ផែនដី បានតម្កល់ព្រះជិនធាតុមានប្រមាណប៉ុនបាត្រក្នុងព្រះស្តូប ហើយព្រះសាក្សាមហាពោធិ៍ដ៏មានជ័យ ព្រមទាំងព្រះអក្ខកធាតុឆ្វេង និងព្រះបាត្រថ្ម ក៏ត្រូវបាននាំមកដាំនិងតម្កល់ទុកជាច្រើនអនេក។

๕๐.

៥០.

นตฺตา ปน’สฺส อภโย ชลิตุคฺคเตโชโย ทุฏฺฐคามินิ รณมฺพุธิปารคามี,ราชา’นุราธนคเร นคราธิราเชกตฺวาน ลงฺกมกลงฺกมกาสิรชฺชํ;

()

មួយវិញទៀត ព្រះរាជានត្តា (ចៅ) របស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមអភ័យ មានតេជះដ៏រុងរឿង គឺព្រះបាទទុដ្ឋគាមិនី ដែលបានដល់នូវត្រើយនៃសមុទ្រគឺសង្គ្រាម បានធ្វើកោះលង្កាឲ្យមិនមានមន្ទិល ហើយបានសោយរាជ្យសម្បត្តិក្នុងអនុរាធបុរៈដ៏ជាកំពូលនៃទីក្រុង។

๕๑.

៥១.

ลงฺกงฺคนาย กุจมณฺฑลนิพฺพิเสสํโสวณฺณมาลิ มตุลํ รตนุชฺชลนฺตํ,โส ถุปราช มกริ ถิร มปฺปยิตฺวาธาตุปฺปพนฺธ มภินิมฺมิตพุทฺธรูปํ;

()

ព្រះរាជានោះបានកសាងព្រះស្តូបដ៏ជាកំពូល ព្រះនាមសុវណ្ណមាលី ដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន ភ្លឺផ្លេកដោយរតនៈ ប្រៀបដូចជាមណ្ឌលដោះនៃនាងលង្កាទេវី ដោយបានតម្កល់ព្រះសារីរិកធាតុ និងព្រះពុទ្ធរូបដែលនិម្មិតឡើងយ៉ាងមាំមួន។

๕๒.

៥២.

สารีริเกหิ’ตรถุปวเรหิ ลงฺกา-ภุมิตฺถิ โมฬิมณิ กญฺจนมาลินามสคฺคาปวคฺคสุขโท วร ถูปราชาโส ยาว ธาตุปรินิพฺพุติยา วิภาตุ;

()

ព្រះស្តូបដ៏ប្រសើរព្រះនាមកញ្ចនមាលីនេះ ប្រៀបដូចជាកែវមណីលើមកុដនៃស្ត្រីគឺផែនដីលង្កា ជាងព្រះស្តូបតម្កល់ព្រះសារីរិកធាតុដ៏ប្រសើរដទៃទៀត ជាស្តូបដ៏ប្រសើរដែលផ្តល់នូវសុខក្នុងស្ថានសួគ៌និងព្រះនិព្វាន សូមព្រះស្តូបនោះរុងរឿងអស់កាលយូរលង់ រហូតដល់ការបរិនិព្វាននៃព្រះធាតុចុះ។

๕๓.

៥៣.

อิทฺธานุภาว มธิกิจฺจ ชินสฺส ธาตุ-กาโย’ปหารรหิโต ครุการฐานํ,ปตฺวา ตหึตหิ มถนฺตรธานกาเลโย สงฺกมิสฺสติ’ห กญฺจนมาลิถุปํ;

()

ដោយអាស្រ័យឫទ្ធានុភាពនៃព្រះជិនស្រី ព្រះសារីរិកធាតុទាំងឡាយដែលមិនមានការខូចខាត ក្នុងកាលជាទីអន្តរធាននៃព្រះសាសនា នឹងយាងមកជួបជុំគ្នាក្នុងព្រះកញ្ចនមាលីស្តូបនេះ។

๕๔.

៥៤.

โส นาคทีปมุปคมฺม ตโตวิธาตุ-โลกา จ นาคภวนา ติทสาลยมฺหา,นิกฺขมฺม นิมฺมิต นิรูปมพุทฺธรูโปราสิ ภวิสฺสติ สุมณฺฑิต โพธิมณฺเฑ;

()

ព្រះធាតុទាំងឡាយនោះ យាងទៅកាន់នាគទ្វីប ហើយពីទីនោះ ក៏យាងចេញពីមនុស្សលោក ពិភពនាគ និងស្ថានសួគ៌ជាន់ត្រៃត្រឹង្ស មកជួបជុំគ្នាបង្កើតជាព្រះពុទ្ធរូបដ៏ល្អឥតខ្ចោះដែលនិម្មិតឡើង លើពោធិមណ្ឌលដ៏រុងរឿង។

๕๕.

៥៥.

พุทฺธานุภาวปภวา’ภินวคฺคิชาลา-มาลาหิ ปชฺชลิตธาตุมยตฺตภาเว,ตาวานุ’มตฺตมปิ ทิสฺสติ นาวเสสํกตฺวาน ธาตุปรินิพฺพุติ เหสฺสเตว;

()

ដោយអំណាចនៃព្រះពុទ្ធានុភាព ជ្វាលាភ្លើងដ៏រុងរឿងនឹងឆេះសន្ធោសន្ធៅលើព្រះសរីរៈដែលកើតអំពីព្រះធាតុនោះ សូម្បីតែធាតុប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃក៏មិនមានសេសសល់ឡើយ ការបរិនិព្វាននៃព្រះធាតុនឹងមានឡើងយ៉ាងនេះឯង។

๕๖.

៥៦.

พุทฺธาปทาน มรหาทิคุณวทาตํภตฺยา ปุนปฺปุน มิมํ สรตํ สตํ โภ,จิตฺตํ กิเลสปริยุฏฺฐิต มุชฺชุภูตํอทฺธา สุธนฺตกนกํว วิสุทฺธิเมติ;

()

នែសប្បុរសទាំងឡាយ កាលរលឹកនឹកដល់ព្រះពុទ្ធាបទានដ៏បរិសុទ្ធដោយគុណមានអរហត្តគុណជាដើមនេះ រឿយៗដោយសេចក្តីជ្រះថ្លា ចិត្តដែលធ្លាប់ត្រូវកិលេសគ្របសង្កត់ នឹងត្រឡប់ជាត្រង់ ហើយនឹងដល់នូវសេចក្តីបរិសុទ្ធ ដូចជាមាសដែលគេរំលាយបានល្អហើយពិតប្រាកដ។

๕๗.

៥៧.

จิตฺโตชุตายปิ วิตกฺกวิจารธมฺมาวตฺตนฺติ สตฺถุคุณสญฺจยโคจรา’ถ,สํชายเต ปวุรปีติ จ กายจิตฺต-ปสฺสทฺธิ นิทฺทรถตาย สุขํ สมาธิ;

()

ដោយភាពត្រង់នៃចិត្ត ធម៌គឺវិតក្កៈនិងវិចារៈ ក៏ប្រព្រឹត្តទៅមានព្រះគុណរបស់ព្រះសាស្តាជាអារម្មណ៍ លំដាប់នោះ បីតិដ៏ច្រើនក៏កើតឡើង ព្រមទាំងកាយបស្សទ្ធិនិងចិត្តបស្សទ្ធិ សេចក្តីសុខនិងសមាធិក៏កើតឡើងព្រោះមិនមានសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយ។

๕๘.

៥៨.

คมฺภีรตาย ตทธีนคุณณฺณวสฺสนิทฺธุตนีวรณโต ปวิเวกภูตํ,ฉาเยถ ฌานมุปจาร มถา’ธิคจฺเฉตปฺปาทกํ อริยมฺค ผขลญฺจ โยคี;

()

ព្រោះភាពជ្រាលជ្រៅនៃមហាសមុទ្រគឺព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ព្រោះការកម្ចាត់បង់នូវនីវរណៈបាន នាំឲ្យមានសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ យោគីបុគ្គលគប្បីចម្រើនឈាន ឬគប្បីសម្រេចឧបចារសមាធិ ហើយគប្បីសម្រេចអរិយមគ្គនិងផលដែលមានឈានឬសមាធិនោះជាបាទដ្ឋាន។

๕๙.

៥៩.

ตสฺสา’ติจารุจริตสฺสรณานุยุตฺโตโหเตวว สตฺถริ สคารวสปกฺปติสฺโส,สทฺธินฺทฺริยาทิ ปริณามคโต’ธิคจฺเฉปีติปฺปโมทพหุโล กุสโล’ภิสนฺทํ;

()

បុគ្គលដែលប្រកបដោយការរលឹកនឹកដល់ព្រះចរិយាដ៏ល្អឆើតឆាយរបស់ព្រះអង្គ តែងជាអ្នកមានសេចក្តីគោរពនិងកោតក្រែងក្នុងព្រះសាស្តាពិតប្រាកដ កាលសទ្ធិន្ទ្រិយជាដើមដល់នូវការចាស់ក្លា គប្បីសម្រេចនូវធារទឹកគឺកុសលដ៏ច្រើន ប្រកបដោយបីតិនិងប្រាមោទ្យ។

๖๐.

៦០.

สตฺถุสฺส เจติยฆรํว ตทตฺตภาโวปูชารโห จ ภยเภรวทุกฺขสยฺโห,ลชฺชิ จ ภีรุ ลภเต สหวาสสญฺญํสคฺคาปวคฺควิภวสฺส ภเวยฺย ภาคี;

()

ខ្លួនរបស់បុគ្គលនោះ ប្រៀបដូចជាព្រះចេតិយដ្ឋានរបស់ព្រះសាស្តា ជាអ្នកគួរដល់ការបូជា និងអាចអត់ទ្រាំចំពោះភ័យ ភាពគួរឲ្យខ្លាច និងទុក្ខបាន ជាអ្នកមានសេចក្តីខ្មាសនិងខ្លាចចំពោះបាប តែងបាននូវសេចក្តីសំគាល់ថាខ្លួនរស់នៅជាមួយព្រះសាស្តា ហើយគប្បីជាអ្នកមានចំណែកនៃសម្បត្តិក្នុងស្ថានសួគ៌និងព្រះនិព្វាន។

๖๑.

៦១.

ลงฺกาย ลกฺขปติคามวรมฺหิ เขตฺตา-รามาธิเปน คุณภุสณภุสิเตน,วิขฺยาตนิมฺมลยโสวิสเรน วลฺลิ-คามุพฺภเวน ปริสาวจรกฺขเมน;

()

ដោយព្រះអារាមាធិបតី ក្នុងភូមិដ៏ប្រសើរឈ្មោះលក្ខបតិ ក្នុងកោះលង្កា ដែលប្រដាប់ដោយគុណជាគ្រឿងអលង្ការ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញស្អាតស្អំ និងឈ្លាសវៃ កើតក្នុងភូមិវល្លិ ជាអ្នកគួរដល់ការសេពគប់នៃបរិស័ទ

๖๒.

៦២.

เถเรนุ’ปายจตุเรน ภทตฺตสงฺฆา-นนฺทาภิเธน ครุนา ครุภาวเคน,สิสฺโสรโส’ปนยเนน นิชํว เนตฺตํรกฺขํ วิธาย มภิวุทฺธิย มปฺปิโต โย;

()

ដោយព្រះថេរៈដ៏ឈ្លាសវៃក្នុងឧបាយ ព្រះនាមភទន្តសង្ឃានន្ទ ជាគ្រូដ៏គួរគោរព និងមានភាពជាបុគ្គលគួរគោរព ដែលបានបីបាច់ថែរក្សាកូនសិស្សបង្កើយដូចជាភ្នែករបស់ខ្លួន ដើម្បីសេចក្តីចម្រើន

๖๓.

៦៣.

โย ชีวิตมฺปิ นิรเปกฺขิย ตมฺพปณฺณี-ทีปํ ติวาร มวติณฺณ มิมํ วสีหิ,มุตฺตามณีหิ ขจิเตน นมหคฺฆสิทฺธคี-จงฺโคฏเกน มหิตุํ ชินทนฺตธาตุํ;

()

ព្រះថេរៈណា មិនអាឡោះអាល័យសូម្បីតែជីវិត បានចុះមកកាន់កោះតម្ពបណ្ណីនេះ អស់វារៈបីដង ជាមួយព្រះខីណាស្រពទាំងឡាយ ដើម្បីបូជាព្រះទន្តធាតុនៃព្រះជិនស្រី ដោយកោសៈដ៏មានតម្លៃខ្ពស់ ដែលប្រដាប់ដោយកែវមណីនិងគុជខ្យង

๖๔.

៦៤.

สิกฺขาครุํ วชิรนาม วิหารสามึราชาธิราชคุรุลญฺฉธรํ ยตินฺทํ,กตฺวานุ’ปชฺฌมุปสมฺปาทมาป ธมฺม-มชฺเฌตุ โมตริย รมฺมมรมฺมรฏฺฐํ;

()

បានធ្វើនូវព្រះវិហារសាមីព្រះនាមវជិរៈ ដ៏គោរពក្នុងសិក្ខា ជាកំពូលនៃយោគី ដែលទ្រទ្រង់នូវត្រាជាព្រះរាជគ្រូនៃព្រះរាជាធិរាជ ឲ្យជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ហើយបានទទួលឧបសម្បទា រួចបានចុះទៅសិក្សាព្រះធម៌ក្នុងដែនរម្មរដ្ឋដ៏គួរជាទីរីករាយ

๖๕.

៦៥.

สํวฑฺฒิตํ ปิตุปทาธิคเตน เมณฺฑุนรญฺญา ปสีทิย กุสคฺคธิยา สกาย,สิสฺสํ อเสสปริยตฺติธรสฺส เญยฺย-ธมฺมาภิวํสวิทิตสฺส’ปิ สงฺฆรญฺโญ;

()

ជាសិស្សរបស់ព្រះសង្ឃរាជ ព្រះនាមញេយ្យធម្មាភិវង្ស ដែលទ្រទ្រង់នូវព្រះបរិយត្តិធម៌ទាំងអស់ ដែលព្រះរាជាមានប្រាជ្ញាមុតស្រួចបានជ្រះថ្លា

๖๖.

៦៦.

สํชยุตฺตภาณกกุมารภิวํสนามํราชาธิราชครุลญฺฉธรํ สุธีรํ,เถราสภํ สุปฏิปตฺติครุํ ครุํ โยนิสฺสาย ธมฺมวินเย ปฏุตํ ชคาม;

()

ព្រះថេរៈណាបានអាស្រ័យនឹងព្រះថេរៈដ៏ប្រសើរ ព្រះនាមសំយុត្តភាណកកុមារាភិវង្ស ជាអ្នកមានប្រាជ្ញាស្មារតីមាំមួន ទ្រទ្រង់នូវត្រាជាព្រះរាជគ្រូនៃព្រះរាជាធិរាជ គោរពក្នុងសុបដិបត្តិ ហើយបានដល់នូវភាពឈ្លាសវៃក្នុងព្រះធម៌និងវិន័យ

๖๗.

៦៧.

ลกฺขีสเร โมรฏุนามปุเร สุรมฺเมชาเตน อิสฺสรชนายนนมฺหิ ชาตฺยา,วสฺสฏฺฐตึสปริมาณวโยคุเณนปาสาณทูรปุรโคจรคามิเกน;

()

កើតក្នុងត្រកូលនៃជនជាធំដោយជាតិ ក្នុងក្រុងដ៏គួរជាទីរីករាយឈ្មោះមោរដុ ក្នុងដែនលក្ខីសរៈ មានវស្សាប្រមាណ ៣៨ វស្សា មានគោចរគ្រាមគឺក្រុងបាសាណទូរៈ

๖๘.

៦៨.

เตนา’ภยาทิกรุณารตนาภิธานา-รามาธิเปน คณฺวาจกาภาวเคน,สํสุทฺธพุทฺธคุณาทีปนตปฺปเรนสํสารสาครสมุตฺตรณาสเยน;

()

ដោយព្រះអារាមាធិបតីនៃវត្តឈ្មោះអភយករុណារតនៈនោះ មានឋានៈជាគណវាចកៈ ជាអ្នកខ្វល់ខ្វាយក្នុងការសម្តែងនូវព្រះពុទ្ធគុណដ៏បរិសុទ្ធ មានបំណងដើម្បីឆ្លងផុតពីសមុទ្រគឺសង្សារវដ្ត

๖๙.

៦៩.

ปีติปฺปโมทชนนํ สมเณน เมธา-นนฺทาภิเธน กวินา กวิกุญฺชรานํ,อาทิจฺจพนฺธุชินราชคุณปฺปพนฺธ-สุทฺธาปทานปริทีปกถาสรีรํ;

()

ដោយព្រះសមណៈព្រះនាមមេធានន្ទ ជាកវីដ៏ប្រសើរក្នុងចំណោមកវីទាំងឡាយ បានតាក់តែងឡើងនូវសេចក្តីពិស្តារនៃព្រះពុទ្ធគុណនៃព្រះជិនស្រីជាអាទិច្ចពន្ធុ ដែលមានសេចក្តីពន្យល់អំពីអបទានដ៏បរិសុទ្ធ ញ៉ាំងបីតិនិងប្រាមោទ្យឲ្យកើតឡើង

๗๐.

៧០.

สทฺทานุสาสนิ’ติหาสนิฆณฺฏุฉนฺโท-ลงฺการสาร มภิธมฺมกถาคภีรํ,สคฺคาปวคฺคสุขทํ สมตึสสคฺคํวฺยาขฺยาสเมต มนุรูป ปทปฺปโยคํ;

()

ប្រកបដោយក្បួនវេយ្យាករណ៍ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និឃណ្ឌុ ឆន្ទៈ មានខ្លឹមសារនៃអលង្ការៈ និងសេចក្តីជ្រាលជ្រៅនៃអភិធម្មកថា ផ្តល់នូវសុខក្នុងស្ថានសួគ៌និងព្រះនិព្វាន មាន ៣០ សគ្គៈ ព្រមទាំងសេចក្តីពន្យល់ និងការប្រើប្រាស់ពាក្យដ៏សមគួរ

๗๑.

៧១.

ทฺวิสหสฺสพนฺธสมากุลํ ชินวํสทีปมนากุลํรจิตํ สมาป สมาปนํ ปรมํปพนฺธสิโรมณึ,สุภมาฆมาสิกวาสเร นิรุปทฺทเวน ตถาคเตปรินิพฺพุเต ทฺวิสหสฺสสฏฺฐิจตุสฺสโตทยหายเต;

()

គម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដ៏មិនច្របូកច្របល់ ដែលប្រកបដោយគាថាពីរពាន់គាថា ជាកំពូលនៃអត្ថបទដ៏ប្រសើរ ដែលបានតាក់តែងឡើង បានដល់នូវការសម្រេចជាស្ថាពរ ក្នុងថ្ងៃដ៏មានសិរីនៃខែមាឃ ដោយមិនមានឧបទ្រព ក្នុងឆ្នាំ ២៤៦០ ក្រោយការបរិនិព្វាននៃព្រះតថាគត។

อิติ เมธานนฺทาภิธาเนน ยตินา วิรจิเต สกลกวิชน หทยานนฺททาน นิทาเน ชินวํสทีเป สนฺติเกนิทาเน ภควโต ธาตุปรินิพฺพานปฺปวตฺติปริทีโป ตึสติโมสคฺโค.

សគ្គៈទី ៣០ ឈ្មោះថា ការសម្តែងនូវប្រវត្តិការបរិនិព្វាននៃព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងសន្តិកេនិទាន នៃគម្ពីរជិនវំសទីបៈ ដែលជាហេតុញ៉ាំងសេចក្តីរីករាយឲ្យកើតឡើងក្នុងហឫទ័យនៃកវីទាំងពួង ដែលតាក់តែងឡើងដោយព្រះយោគីព្រះនាមមេធានន្ទ ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។

สาติเรโก สนฺติเกนิทานภาโค ตติโย.

ភាគទី ៣ គឺសន្តិកេនិទាន ព្រមទាំងសេចក្តីបន្ថែម ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។