বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi


ဇိနဝံသဒီပံ

Minh Soi Dòng Dõi Phật

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

၁.

1.

မဟာဒယော ယော ဟဒယော’ဒယော’ဒယောဟိတာယ ဒုက္ခာနုဘဝေ ဘဝေ ဘဝေ,အကာသိ သမ္ဗောဓိပဒံ ပဒံ ပဒံတမာဘိဝန္ဒာမိ ဇိနံ ဇိနံ ဇိနံ;

(ယမကဗန္ဓနံ)

Đấng Đại Bi, lòng từ ái khởi lên, khởi lên, khởi lên, vì lợi ích cho chúng sanh trải qua đau khổ trong mọi kiếp sống, đã từng bước, từng bước, từng bước chứng đắc quả vị Chánh Đẳng Giác. Con xin đảnh lễ Đấng Toàn Thắng, Toàn Thắng, Toàn Thắng ấy.

၂.

2.

ပဟာယ ယတ္ထာ’ဘိရတိံ ရတိံ ရတိံရမန္တိ ဓမ္မေဝ မုနီ မုနီ မုနီ,ဝိမုတ္တိဒံ သဗ္ဗဘဝါ ဘဝါ’ဘဝါတမာဘိဝန္ဒေ မဟိတံ ဟိတံ ဟိတံ;

(ယမကဗန္ဓနံ)

Nơi các bậc Thánh hiền, Thánh hiền, Thánh hiền từ bỏ mọi ái luyến, ái luyến, ái luyến, chỉ hoan hỷ trong Chánh Pháp, Pháp ấy ban cho sự giải thoát khỏi mọi cõi hữu, khỏi sự tồn tại và không tồn tại. Con xin đảnh lễ Pháp bảo được tôn kính, lợi ích, lợi ích ấy.

၃.

3.

နိပီတသဒ္ဓမ္မရသာ ရသာ’ရသာသုပုညခေတ္တော’ရသတံ သတံ သတံ,ဂတာ ဝိဓူတာ ဝိနယေန ယေန ယေတမာဘိဝန္ဒေ’သိဂဏင်္ဂဏ’င်္ဂဏံ;

(ယမကဗန္ဓနံ)

Những vị đã uống vị cam lồ của Chánh Pháp, tinh túy của mọi tinh túy, là ruộng phước tối thượng cho hàng trăm bậc thiện trí, là những người con chân chánh, đã đi đến và rũ bỏ (phiền não) bằng giới luật. Con xin đảnh lễ Tăng đoàn, những bậc không tỳ vết, không tỳ vết ấy.

၄.

4.

ဇိနာ’နတမ္ဘောရုဟ ဟံသရာဇိနီဇိနောရသာနံ မုခပဉ္ဇရာ’လိ နီ,သဒတ္ထသာရံ သရသံ ဝိသူဒ နီဥပေတု မေ မာနသမေဝ ဝါဏိ နီ;

Hỡi Nữ hoàng thiên nga trên hoa sen nơi kim khẩu của Đấng Toàn Thắng! Hỡi đàn ong trong lồng miệng của các Phật tử! Hỡi Ngôn ngữ, xin hãy đến với tâm trí của con, mang theo tinh túy ý nghĩa chân chánh, ngọt ngào và thanh tịnh.

၅.

5.

ကမ္မာဝသေသာ ဝိစိတော’ပဇာတျာဂန္ထာ’ဟိသင်္ခါရဝိဗန္ဓကာ မေ,ပဏာမ ပုညာတိသယေန’နေနမာ ပါကဒါနာ’ဝသရာ ဘဝန္တု;

Nguyện cho những nghiệp quả còn sót lại của con từ nhiều kiếp sinh, những trói buộc của các hành nghiệp như rắn độc, nhờ phước báu thù thắng của sự đảnh lễ này, sẽ không có cơ hội trổ quả.

၆.

6.

သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏဿ ဇိနဿ ဝဏ္ဏံဝဏ္ဏေယျ ကပ္ပမ္ပိ ကဇိတော သုဝဏ္ဏော,ကပ္ပဿိ’ဝေါသာန မနတ္တတာယန ပါပုဏေ ဗုဒ္ဓဂုဏာန မန္တံ;

Một người có tài ăn nói dẫu tán thán sắc tướng của Đấng Toàn Thắng, bậc có thân sắc vàng ròng, trong suốt một kiếp, thì kiếp ấy có thể đi đến hồi kết thúc, nhưng người ấy vẫn không thể nào đạt đến tận cùng các đức hạnh của Đức Phật.

၇.

7.

နိဒ္ဓန္တ စာမီကရ စာရု ရူပံသရဿတီ ဘူသဏ ဘာသနံစ,အနည သာဓာရဏ ဉာဏမဿအဝါဝိယာ’စိန္တိယ မပက္ပမေယျံ;

Thân tướng Ngài mỹ miều như vàng ròng đã được tinh luyện, lời nói Ngài là trang sức cho nữ thần Ngôn ngữ, và trí tuệ Ngài không ai sánh bằng, thật không thể nói, không thể nghĩ bàn, không thể đo lường.

၈.

8.

ကုဟိံ အသာဓာရဏ ရူပ လီလာကုဟိံ အသာဓာရဏ ဝါဏိ လီလာ,ကုဟိံ အသာဓာရဏဉာဏ လီလာကုဟိံ နု မေ မန္ဒမတိဿ လီလာ;

Nét duyên dáng phi thường nơi thân tướng Ngài ở đâu? Nét duyên dáng phi thường nơi lời nói Ngài ở đâu? Nét duyên dáng phi thường nơi trí tuệ Ngài ở đâu? Và nét duyên dáng của kẻ trí tuệ non kém này thì ở đâu?

၉.

9.

ဝိဘာဝိမာနီ ပရဝမှိနော ယေဣဿာ’ဘိမာနေန ဝိဘညမာနာ,ဂဝေသယန္တီ’ဓ ပရဿ ရန္ဓံတေသံ ပသံသာဂရဟာဟိ ကိမ္မေ;

Những kẻ tự phụ về trí tuệ, khinh miệt người khác, bị bóp méo bởi lòng ganh tỵ và kiêu mạn, luôn tìm kiếm lỗi lầm của người khác ở đời này, thì lời khen hay tiếng chê của họ có nghĩa gì đối với tôi?

၁၀.

10.

ပသတ္ထ သတ္ထာဂမ ပါရဒဿီယေ သာဓဝေါ သာဓု ဂုဏပ္ပသန္တာ,ဂန္ထဿ နိမ္မာဏပရိဿမံ နောဇာနန္တိ တေယေဝ ဣဓပ္ပမာဏာ;

Những bậc thiện trí đã thông suốt các thánh điển và giáo pháp đáng tán thán, những người hoan hỷ với các đức hạnh tốt đẹp, chính họ mới biết được công sức tạo nên tác phẩm này. Chỉ có họ mới là người thẩm định ở đây.

၁၁.

11.

အာဒိစ္စဝံသပ္ပဘဝဿ တဿဇိနဿ သတ္ထာဂမကောဝိဒေဟိ,ဝုတ္တောပိ ပုဗ္ဗာစရိယေဟိ ယေသုဂန္ထေသု သင်္ခေပဝသေန ဝံသော;

Mặc dù dòng dõi của Đấng Toàn Thắng ấy, người xuất thân từ dòng dõi Mặt Trời, đã được các bậc cổ sư thông thạo kinh điển và giáo pháp trình bày một cách tóm lược trong một số tác phẩm,

၁၂.

12.

န တေဟိ သက္ကာ သုဂတဿ ဝံသံကိဉ္စာပိ ဝိညာတု မသေသယိတွာ,သမ္ပုဏ္ဏဝံသဿ ဝိဘာဝနာယတသ္မာ သမုဿာဟိတ မာနသေန;

nhưng qua đó người ta không thể nào biết được một cách trọn vẹn dòng dõi của Đấng Thiện Thệ. Vì vậy, với tâm hăng hái, để làm sáng tỏ dòng dõi một cách đầy đủ,

၁၃.

13.

အဘိပ္ပသန္နော ရတနတ္တယမှိပသတ္ထဝံသပ္ပဘဝေါ ပဘုနံ,ဝိဘုသဏော ဝိဿုတကိတ္တိဃောသောယော ဘာတိ လင်္ကာယ မုဠာရဘာဂျော;

Có một người hết lòng tín thành nơi Tam Bảo, xuất thân từ dòng dõi cao quý đáng ca ngợi, là một trang sức (cho dòng tộc), danh tiếng lẫy lừng, người tỏa sáng ở Lanka, có phước báu lớn lao;

၁၄.

14.

အမန္ဒစာဂါ’ဘိရတဿပုနန္ဒု နာမဿ ဒယာဓနဿ,ဗုဒ္ဓေ ပသာဒါတိသယဿ တဿအဇ္ဈေသနဉ္စာပိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ;

người hoan hỷ trong việc bố thí rộng rãi, lấy lòng bi mẫn làm tài sản, tên là Punandu, có niềm tin đặc biệt nơi Đức Phật. Và cũng đã chấp nhận lời thỉnh cầu của vị ấy,

၁၅.

15.

နဿာယ ပုဗ္ဗာစရိယော’ပဒေသံသောတူန မတ္ထာယ မယာ ဟိတာယ,နိရုတ္တိယာ မာဂဓိကာယ သမ္မာဝိဓီယတေ’ဒံ ဇိနဝံသဒီပံ;

nương theo lời chỉ dạy của các bậc cổ sư, vì lợi ích và hạnh phúc cho người nghe, tác phẩm ‘Minh Soi Dòng Dõi Phật’ này được tôi soạn thảo một cách đúng đắn bằng ngôn ngữ Māgadhikā (Pāli).

၁၆.

16.

သဒ္ဓါသိနေဟာနုဂတာယ ပညာ-ဒသာယ သောတူဟိ မနောဝိမာနေ,ပဒီပိတော’ယံ ဇိနဝံသဒီပ-ဒီပေါဟရေပါပတမပ္ပဗန္ဓံ;

Nguyện cho ngọn đèn ‘Minh Soi Dòng Dõi Phật’ này, được thắp lên trong lâu đài tâm trí của người nghe bằng sợi bấc trí tuệ thấm đượm đức tin và lòng mến, sẽ xua tan đi bóng tối dày đặc của tội lỗi.

၁၇.

17.

ပုရင်္ဂပုဏ္ဏာ သိရိဇမ္ဗုဒီပေသမ္ပတ္တိဘာရေန ဒိဝါ’ဝတိဏ္ဏာ,ယာ ဒေဝရာဇဿ’မရာဝတီ’ဝါ-မရာဝတီနာမ ပုရီ ပုရေ’သီ;

Thuở xưa, tại cõi Diêm-phù-đề quang vinh, có một thành phố tên là Amarāvatī, tràn đầy những điều tốt đẹp nhất, dường như đã giáng trần từ thiên giới với tất cả sự thịnh vượng của nó, giống như thành Amarāvatī của Đế Thích.

၁၈.

18.

ဝိဇ္ဇာဓရာနဉ္စ ဝိဟင်္ဂမာနံဝိဗန္ဓ ဝေဟာသဂတိံ ဗဟာသ,ယသ္မိံ ပုရသ္မိံ ဇိတဝေရိ စက္ကံပါကာရစက္ကံ ဝိယ စက္ကဝါဠံ;

Trong thành phố ấy, vòng thành lũy, vốn đã chinh phục vòng vây quân thù, còn cản trở đường bay trên không của các vị thần thông và các loài chim, giống như dãy núi Thiết Vi.

၁၉.

19.

သဉ္စုမ္ဗိတမှောဇ ရဇော ပဗန္ဓ-သုပိဉ္ဇရာပါ ပရိခါဟိရာမာ,ပုရိတ္ထိ ပါကာရ နိတမ္ဗဘာဂေသမုဗ္ဗဟီ ကဉ္စန မေခလာ’ဘံ;

Hào nước bao quanh thành thật đáng yêu, nhuốm màu vàng nhạt bởi phấn của những đóa sen mà nó chạm vào, nằm trên sườn của tường thành, mang dáng vẻ của một chiếc thắt lưng vàng.

၂၀.

20.

ရတ္တိန္ဒိဝါ ရတ္တမဏိ’န္ဒနီလ-မဏိပ္ပဘာရဉ္ဇိတ ရာဇဓာနိ,ဗဗန္ဓ ယာ’မန္ဒသုရိန္ဒစာပ-သမုဇ္ဇလာကာသတလဗ္ဗိလာသံ;

Ngày và đêm, kinh thành được tô điểm bởi ánh sáng của hồng ngọc và lam ngọc, tạo nên vẻ đẹp của một bầu trời lấp lánh với vô số cầu vồng.

၂၁.

21.

ယဟိံဝဓူနံ ဝဒနမ္ဗုဇေဟိကတာဝမာနံ ဟရိဏင်္ကဗိမ္ဗံ,ပဘာဟိ နီလောပလတောရဏာတံသောကာဘီဘူတံစ ဝိဝဏ္ဏမာပ;

Nơi ấy, vầng trăng, bị những gương mặt sen của các thiếu nữ vượt qua, trở nên nhợt nhạt như thể bị nỗi sầu bi xâm chiếm, phản chiếu ánh sáng từ những cổng chào bằng ngọc bích.

၂၂.

22.

သရောရုဟ’န္တီ မဏိမန္ဒိရာဘာ-သဉ္စုမ္ဗိတံ ပုဏ္ဏသသင်္ကဗိမ္ဗံ;

သင်္ကာယ ရာမာဇနတာ’ဘိရာမာကရေ ပသာရေသိ ပုရမှိ ယသ္မိံ;

Trong thành phố ấy, đám đông những người phụ nữ xinh đẹp, khi thấy vầng trăng tròn được tô điểm bởi ánh quang của các lâu đài châu báu, đã vươn tay ra, ngỡ rằng đó là một đóa sen.

၂၃.

23.

ယတ္ထ’င်္ဂနာနံ ပဋိဗိမ္ဗိတာနိအာဒါသဘိတ္တီသု မုခမ္ဗုဇာနိ,အာသုံ ဝိဃာတာယ မဓုဗ္ဗတာနံဝိလောစနာလီန မနုဂ္ဂဟာယ;

Nơi ấy, hình ảnh phản chiếu những gương mặt sen của các phụ nữ trên những bức tường như gương, khiến cho đàn ong (thật) phải bối rối, nhưng lại làm vui lòng cho những 'con ong mắt' (ánh nhìn của người yêu).

၂၄.

24.

သမ္မတ္တ မာတင်္ဂ ဓရာဓရေဟိယသ္မိံ အဘိဿန္ဒ မဒဿဝန္တိ,တုရင်္ဂ ရင်္ဂေဟီ တရင်္ဂ မာလာသမာကုလေဝါ’သိ ဝိဓူတ ဓူလီ;

Trong thành phố ấy, từ những con voi say to như núi, những dòng nhựa thơm chảy ra, và bụi tung lên từ những bước nhảy của đàn ngựa giống như một chuỗi sóng xao động.

၂၅.

25.

နိက္ခိတ္တဝီဏာ မဏိနုပုရာနံဝိလာသိနီနံ မုဒုပါဏိ ပါဒေ,မတ္တာလိမာလာ ကလနာဒိနီ ကိံနာလင်္ကရုံ ယတ္ထ ကတာဝကာသာ;

Nơi ấy, trên đôi tay và đôi chân mềm mại của những người phụ nữ duyên dáng, vốn đã được trang điểm bằng đàn tỳ bà và vòng chân bằng ngọc, há chẳng phải những đàn ong say mật, khi tìm được cơ hội, đã đến tô điểm thêm bằng tiếng ngâm nga ngọt ngào của chúng hay sao?

၂၆.

26.

ဓဝတ္ထိနီနံ ကုစသာရသေဟိနေတ္တာလိဘာရာ’နနနီရဇေဟိ,ယာ ဟာသဝီစီဟိ ပုရီ ရဇနျာရရာဇ သမဖုလ္လသရောဇိနီ’ဝ;

Thành phố về đêm, với những người phụ nữ tìm kiếm chồng mình—với bộ ngực như đôi hạc, với gương mặt sen trĩu nặng đôi mắt như đàn ong, và với những làn sóng tiếng cười—tỏa sáng như một hồ sen nở rộ.

၂၇.

27.

စန္ဒပ္ပဘာ စုမ္ဗိတ စန္ဒကန္တပါသာဏဓာရာ မဏိစန္ဒိကာသူ,စန္ဒာနနာနံ ယဟိ မင်္ဂနာဟံပရိဿမဿော’ပသမာယ’ဟေသုံ;

Nơi ấy, trên những sân thượng bằng ngọc, những dòng nước từ đá mặt trăng, được ánh trăng hôn lên, đã dùng để làm dịu đi sự mệt mỏi của những người phụ nữ có gương mặt tựa trăng.

၂၈.

28.

ယသ္မိံ ပူရေ ဥဒ္ဓမဓော ဝိနဒ္ဓ-ဇုတိပ္ပဗန္ဓော မဏိမန္ဒိရာနံ,သမုဗ္ဗဟီ ဂေရုက ပင်္က ဒိဒ္ဓ-ဝိတာန ပစ္စတ္ထရဏဗ္ဗိလာသံ

Trong thành phố ấy, ánh sáng liên tục từ các lâu đài châu báu, lan tỏa cả trên và dưới, mang vẻ đẹp của một tấm trướng và một tấm thảm được phết bằng đất sét son đỏ.

၂၉.

29.

သုဝဏ္ဏ မုတ္တာ မဏိ ဝံသဝဏ္ဏာ-ပဝါဠ ရူပီ ဝဇိရေဟိဉ္စာ’ပိ,ယာ သတ္တဓညေဟိ ဓနေဟိ ဖီတာအဟူ ပုရိ ဓညဝတီ’ဝ နာရီ;

(သိလေသဗန္ဓနံ)

Thành phố ấy, được trang hoàng bằng vàng, ngọc trai, ngọc bích, ngọc mắt mèo, san hô, bạc, và kim cương, sung túc với bảy loại tài sản, giống như một người phụ nữ phúc đức.

၃၀.

30.

ပသာရိတာ’နေကဒိသာမုခေသုဝိစိတ္တဝတ္ထာ’ဘရဏာဒိပူရာ,ယတ္ထာ’ပဏာ နိဇ္ဇိတကပ္ပရုက္ခာကရိံသု လောကာဘိမတတ္ထသိဒ္ဓိံ;

Nơi ấy, các cửa hàng được bày ra ở nhiều ngả đường, đầy ắp các loại y phục và trang sức đa dạng, đã vượt qua cả cây như ý, và thực hiện được mọi mong muốn của thế gian.

၃၁.

31.

ပရာဂရတ္တာ မဓုပါတိမတ္တာသမှိန္နဝေလာ ဃနနီလဝါလာ,ဟံသာသယာ ပဉ္စသရာဘိရာမာယသ္မိံ တဠာကာ ဝိယ ကာမဘောဂီ;

(သိလေသဗန္ဓနံ)

Trong thành phố ấy, những người hưởng thụ dục lạc giống như những hồ nước: nhuốm màu phấn hoa, có bầy ong say mật, bờ bị vỡ, có rêu xanh dày đặc, là nơi trú ngụ của thiên nga, và đẹp đẽ với năm loại tên (hoa sen).

၃၂.

32.

ပုရန္တရသ္မိံ ရတနဂ္ဃိကာနံရံသိပ္ပဗန္ဓေဟိ ဟတန္ဓကာရေ,ကုန္ဒာရဝိန္ဒဗ္ဘုဒယေနယသ္မိံရတ္တိန္ဒိဝါဘေဒ မဝေဒိ လောကော;

Bên trong thành phố ấy, bóng tối bị xua tan bởi những luồng ánh sáng liên tục từ các bảo vật quý giá; nơi ấy, thế gian chỉ biết được sự khác biệt giữa ngày và đêm nhờ vào sự nở ra của hoa lài và hoa sen.

၃၃.

33.

မာတင်္ဂဇီမူတဃဋာယ ဃဏ္ဋာ-ဋင်္ကာရဂမ္ဘီရရဝါယ ယသ္မိံ,ပလမ္ဘီတာ မတ္တသိခဏ္ဍိမာလာအကာ ဝိကာလေပိ အခဏ္ဍကီဠံ;

Trong thành phố ấy, bởi tiếng chuông vang rền trầm hùng từ những đàn voi to lớn như những đám mây, bầy công say mồi bị lầm tưởng, đã không ngừng múa lượn ngay cả khi trái mùa.

၃၄.

34.

ပုရမှိ ယသ္မိံ စရဏမ္ဗုဇေဟိဝဓူဇတော ဗန္ဓိတနူပုရေဟိ,ဝိကာသ ကောကာသန သီသ ဗဒ္ဓမတ္တာလိ သေသ’မ္ဗုဇိနီ အဇေသိ;

Trong thành phố ấy, những hồ sen với bầy ong say mật đậu trên những đóa sen đỏ đang nở, đã bị vượt qua bởi những gót sen của các thiếu nữ được trang điểm bằng những chiếc vòng chân có buộc lục lạc.

၃၅.

35.

ရသာတလံ နာဂဖဏာဝနဒ္ဓံနဘောတလံ ဝိဇ္ဇုလတာဝနဒ္ဓံ,ယာ ဆာဒိတာ ရူပိယဇာတရူပ-ဓဇာဝလီဟာ’ဇိနိ ရာဇဓာနီ;

Thế giới dưới lòng đất được bao phủ bởi những chiếc mang của loài rồng (nāga), bầu trời được bao phủ bởi những tia chớp giăng giăng; kinh thành ấy, được che phủ bởi những hàng cờ phướn bằng bạc và vàng, đã chiến thắng cả hai.

၃၆.

36.

နာနတ္ထသာရံ မိတဓာတုဝဏ္ဏံဆန္ဒာရဟံ ပါဏဂဏာ’ဘိရာမံ,ကဝိပ္ပသတ္ထံ သရသံ သိလေသာ-လင်္ကာရပဇ္ဇံ’ဝ ပုရံ ယမာသိ;

(သိလေသဗန္ဓနံ)

Thành phố ấy giống như một bài thơ được trang hoàng bằng phép chơi chữ: có tinh hoa của nhiều sự vật, có các yếu tố và màu sắc được đo lường, đáng được mong muốn, làm vui lòng chúng sanh, được các thi sĩ ca ngợi, và đầy hương vị.

၃၇.

37.

ပုရမှိ တသ္မိံ ကရုဏာနိဓာနောဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဗြာဟ္မဏသာရဝံသေ,အသင်္ခကပ္ပာန မိတော စတုန္နံလက္ခာဒိကာနံ ဥဒပါဒိ ပုဗ္ဗေ;

Trong thành phố ấy, vị Bồ Tát, một kho tàng của lòng bi mẫn, đã sinh ra trước đây trong một gia tộc Bà la môn cao quý, sau bốn a tăng kỳ và một trăm ngàn đại kiếp.

၃၈.

38.

ဘောဝါဒိဝံသေ’ကဒိဝါကရဿပုညာနုဘာဝေါ’ဒယမင်္ဂလေဟိ,ဇာတဿ ခေါ သမ္ပတိ ဇမ္ဗုဒီပေါဝိလုမ္ပယီ မင်္ဂလဝါသလီလံ;

Khi ngài, mặt trời duy nhất của dòng dõi Bhovādi, vừa đản sinh, bởi sự hưng khởi tốt lành từ oai lực phước báu của ngài, cõi Diêm Phù Đề này đã tước đoạt vẻ huy hoàng của nơi ở may mắn.

၃၉.

39.

ဇာတက္ခဏေ တဿ သရီရဇေနဂန္ဓေန ဝဏ္ဏေန သကေ နိကေတေ,ဟတပ္ပဘာ စန္ဒနတေလဒီပါသဏ္ဌာနမတ္တေဟိ ဝိဇာနိယာသုံ;

Vào khoảnh khắc ngài đản sinh, trong chính ngôi nhà của mình, bởi hương thơm và ánh sáng tỏa ra từ thân thể ngài, những ngọn đèn dầu chiên đàn đã bị lu mờ, người ta chỉ còn nhận ra chúng qua hình dáng mà thôi.

၄၀.

40.

ဝိမုတ္တဒေါသာဟိ သုခေဓိတာဟိဓာတီဟိ ကုမ္ဘောရုပယောဓရာဟိ,ဘတော ကုမာရော သုကုမာရကာယောခေပေသိ သော ကာနိစိ ဝါသရာနိ;

Được nuôi dưỡng bởi những vú nuôi không có lỗi lầm, được nuôi dưỡng sung túc, và có bộ ngực to như những chiếc bình, vị hoàng tử với thân thể thanh tú đã trải qua một vài ngày như thế.

၄၁.

41.

မဟာမဟေစာ’ထ ပဝတ္တမာနေသဝေဒ ဝေဒင်္ဂ ဝိဒူ ဝိဒူဟိ,ကာရာပယုံ တေ ပိတရော’ရသဿနာမံ သုမေဓော’တိ ပဒတ္ထသာရံ;

Rồi trong một đại lễ đang diễn ra, cha mẹ ngài đã nhờ những bậc hiền trí, thông tường Vệ đà và các Vệ đà chi, đặt cho đứa con trai của mình một cái tên có ý nghĩa tinh túy là Sumedha (Thiện Tuệ).

၄၂.

42.

ဥဠာရဘာဂျေန သမံ ကုမာရေသံဝဒ္ဓမာနေ ဇနနီ န တိတ္တိံ,ပါယာသိ နီလာမကလလောစနာလိံမုခမ္ဗုဇံ တဿ’ဘိစုမ္ဗမာနာ;

Khi hoàng tử lớn lên cùng với phúc đức lớn lao của mình, người mẹ, trong khi hôn lên gương mặt hoa sen của ngài, vẫn không thấy thỏa lòng khi dùng đôi mắt trong xanh như ngọc không tì vết để ngắm nhìn dung mạo ấy.

၄၃.

43.

သုခေဓိတ’င်္ဂါဝယဝေါ ကုမာရောဝိမာနဘုမျာ မဏိနိမ္မိတာယ,ပရောဒိ မာတာပိတရော’ဘိယာစံဗိမ္ဗံ ကနိဇံ ဇာနုယုဂေန ဂစ္ဆံ;

Vị hoàng tử, với thân thể và các chi phần được nuôi dưỡng tốt, khi đang bò bằng hai đầu gối trên sàn nhà bằng ngọc của cung điện, đã khóc lóc đòi cha mẹ cho mình cái bóng.

၄၄.

44.

သုဝဏ္ဏဗိမ္ဗော’ပမစာရုရူပေါသမာစရံ ဓာတိဘုဇာ’ဝလမ္ဗံ,ဝိညာသပါဒ’င်္ဂုလိမဉ္ဇရီဟိသလီလမာဝါသမလင်္ကရိတ္ထ;

Ngài, với hình dáng xinh đẹp như một pho tượng vàng, đã tập đi bằng cách vịn vào tay các vú nuôi, và đã trang điểm cho nơi ở một cách duyên dáng bằng những chùm ngón chân được đặt xuống một cách khéo léo.

၄၅.

45.

နိဇေန တေဇေန စ ဇိဝလောကံယသေန’ပုဗ္ဗာစရိမံ ဖုသန္တော,တိရောကရိတွာ ရဝိစန္ဒသောဘံသံဝဍ္ဎိ ဓီရော ဥဘတော သုဇတော;

Bậc hiền trí, người con của gia tộc thuần khiết cả hai bên, đã lớn lên, làm lu mờ vẻ rực rỡ của mặt trời và mặt trăng, và đã lan tỏa khắp thế gian bằng uy lực và danh tiếng chưa từng có của mình.

၄၆.

46.

သော သတ္တမာ ယာဝ ပိတာမဟဿယုဂါ သဂဗ္ဘာသယသုဒ္ဓိကော’သိ,နိဟီနဇစ္စော’တိ န ဇာတိဝါဒါခိတ္တော’ပကုဋ္ဌော ဘဝိ ဝိပ္ပသေဋ္ဌော;

Vị Bà la môn ưu tú ấy, có dòng dõi thanh tịnh về cả hai phương diện thụ thai và sinh nở cho đến bảy đời tổ phụ, đã không bị ai khinh miệt hay chê bai là 'hạ tiện' bởi những người chấp vào giai cấp.

၄၇.

47.

ဝေဒန္တယံ သော သနိဃဏ္ဋု သတ္ထံသကေဋုဘံ သာက္ခရဘေဒ သတ္ထံ,သာဓဗ္ဗတဗ္ဗေဒိ’တိဟာသ သတ္ထံအဝေဒိ ဝေဒင်္ဂယုတံ ပ သတ္ထံ;

Ngài đã thông tường ba bộ Vệ đà, cùng với các luận giải Nighaṇṭu và Keṭubha, luận về ngữ pháp, và bộ luận thứ năm là Itihāsa, cùng với các Vệ đà chi.

၄၈.

48.

အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော ပဝီဏောကလာသု လောကာယတလက္ခဏေသု,ပပူရကာရိ ပဒကော ကဝီနံတေတာ’သိ ဝေယျာကရဏော ဂဏိသော;

Ngài là một người tụng đọc, một người trì chú, thông thạo các nghệ thuật, triết học thế gian và tướng pháp. Ngài là một nhà sáng tác, một nhà thi luật, một người hoàn thiện cho các thi sĩ, một nhà ngữ pháp và là thầy của nhiều người.

၄၉.

49.

ကန္ဒပ္ပဒပ္ပာ’နလဓုမရာဇိ-လီလာဝလမ္ဗိ နိဇမဿုရာဇိ,န ကေဝလံ ကောမလဂဏ္ဍဘာဂံမနမ္ပိ ထီနံ မလိနီကရိတ္ထ;

Hàng râu của ngài, giống như một dải khói từ ngọn lửa kiêu hãnh của thần Tình yêu, không chỉ làm vấy bẩn vùng má mềm mại của ngài, mà còn làm vấy bẩn cả tâm trí của những người phụ nữ.

၅၀.

50.

တန္ဒေဘဝဏ္ဏာယတန’ဏ္ဏဝမှိနရူပတဏှာတရဏိ နရာနံ,ပါယာသိ စက္ခာယတနပ္ပိယာဟိတီရန္တရံ စိတ္တနိယာမကဋ္ဌာ;

Trong đại dương của sắc xứ của cõi hữu này, con thuyền ái dục đối với hình sắc của ngài, được lèo lái bởi con mắt thân thương, đã đưa tâm trí của con người đến bờ bên kia.

၅၁.

51.

ဒွိဇော သုမေဓော သုဝိသုဒ္ဓမေဓောမာတာပိတုန္နံ နိဓနာဝသာနေ,ပုညာနုဘာဝပ္ပဘဝံ အဂါရ-မဇ္ဈာဝသံ ကာမသုခံ’နုဘုဉ္ဇီ;

Vị Bà la môn Sumedha, người có trí tuệ vô cùng thanh tịnh, sau khi cha mẹ qua đời, đã ở trong ngôi nhà phát sinh từ oai lực phước báu của mình và hưởng thụ các dục lạc.

၅၂.

52.

နိသဇ္ဇ ပါသာဒတလေ’ကဒါ သောပလ္လင်္ကမာဓာယ ရဟောဂတောဝ,ပုနဗ္ဘဝုပ္ပတ္တိ သရီရဘေဒေါဒုက္ခော’တိ စိန္တေသိ သဘာဝစိန္တီ;

Một ngày nọ, ngài, bậc tư duy về thực tại, ngồi kiết già ở một nơi vắng vẻ trên sân thượng của cung điện và suy nghĩ rằng: 'Sự tái sinh, sự khởi sinh, và sự tan rã của thân thể này là khổ đau'.

၅၃.

53.

ဇာတော သ’ဟံ ဇာတိဇရာရုဇာဒိ-ဓမ္မော’မှိ တသ္မာ ဘဝဒုက္ခသုညံ,နိစ္စံ အဇာတိံ အဇရံ အရောဂံဂဝေသိတုံ ဝဋ္ဋတိ နိဗ္ဗုတိ’န္တိ;

Ta đã sinh ra, ta phải chịu quy luật của sinh, già, bệnh, v.v... Do đó, thật thích hợp để tìm kiếm Niết bàn, là cái thường hằng, không sinh, không già, không bệnh, và trống không khỏi khổ đau của kiếp hữu.

၅၄.

54.

ယထာပိဒုက္ခေ သတိ စ’တ္ထိသာတံတဒညမုဏှေ သတိ သီတမတ္ထိ,ဘဝမှိ သန္တေ ဝိဘဝေါ’ပိ ဧဝံနိဗ္ဗာဏမတ္ထီ တိဝိဓဂ္ဂိသန္တေ;

Cũng như khi có khổ thì cũng có lạc, khi có nóng thì cũng có lạnh; cũng vậy, khi có sự tồn tại (hữu) thì cũng có sự không tồn tại (vô hữu). Khi có ba ngọn lửa (tham, sân, si) thì cũng phải có Niết bàn.

၅၅.

55.

သာဝဇ္ဇဓမ္မေ ဣဟဝိဇ္ဇမာနေသံဝိဇ္ဇတေ ဘော နိရဝဇ္ဇဓမ္မော,အဇာတိ ဟောတိ သတိ ဇာတိယာ’တိဧဝံ ဝိစိန္တေသိ သဒတ္ထဝိန္တီ;

Bậc tư duy về mục đích chân thật đã suy nghĩ như sau: 'Khi ở đây có những điều đáng chê trách, thì ắt hẳn cũng có những điều không đáng chê trách. Khi có sự sinh, thì cũng phải có sự bất sinh'.

၅၆.

56.

ဒိသွာ ယထာ ဂုထဂတော တဠာကံန တဿ ဒေါသော န တမောတရေယျ,ကိလေသဓောဝေ အမတမှိ သန္တေတထာ န သေဝေထ န တဿ ဒေါသော;

Cũng như một người lấm bẩn, sau khi nhìn thấy một hồ nước mà không xuống tắm, đó không phải là lỗi của hồ nước. Cũng vậy, khi có trạng thái bất tử có thể gột rửa phiền não, nếu người ta không tìm đến, đó không phải là lỗi của trạng thái ấy.

၅၇.

57.

ပါပါရိရုဒ္ဓေါ သတိ ခေမမဂ္ဂေန တဿ ဒေါသော န သုခံ ဝဇေယျ,ပါပါရိရုဒ္ဓေါ သတိ ခေမမဂ္ဂေတထာ နဂစ္ဆေယျ န တဿ ဒေါသော;

(ယမကဗန္ဓနံ)

Khi bị kẻ thù độc ác vây quanh, mà có một con đường an toàn, nếu người ấy không đi đến nơi an lạc, đó không phải là lỗi của con đường. Khi bị kẻ thù độc ác vây quanh, mà có một con đường an toàn, cũng vậy, nếu người ấy không đi, đó không phải là lỗi của con đường.

၅၈.

58.

ယထာပိ ဝေဇ္ဇေ သတိ ဃောရရောဂီန တဿ ဒေါသော တ လဘေ တိကိစ္ဆံ,ရာဂါဒိရောဂီ သတိ ဗုဒ္ဓဝေဇ္ဇေဓမ္မောသဓံ နေ’စ္ဆတိ ကဿ ဒေါသော;

Cũng như khi có thầy thuốc, mà người bệnh nặng không chịu chữa trị, đó không phải là lỗi của thầy thuốc. Khi có vị Phật-y-vương, mà người mang bệnh tham ái v.v... không muốn dùng thuốc Pháp, thì đó là lỗi của ai?

၅၉.

59.

ယော ကဏ္ဌဗဒ္ဓံ ကုဏပံ ပဟာယယထာသုခံ ဂစ္ဆတိ သေရိစာရီ,တထေဝိ’မံ ကုစ္ဆိတ ပူတိကာယံယံနူန ဂစ္ဆေယျမဟံ ဇဟိတွာ;

Như người từ bỏ xác chết buộc ở cổ, đi lại tùy thích, tự do tự tại, cũng vậy, đối với thân thối tha đáng ghê tởm này, mong sao ta có thể từ bỏ nó mà đi.

၆၀.

60.

ဥစ္စာရဌာနမှိ ဇနာ’နပေက္ခာကတွာ ကရီသာနိ ကယထာ ဝဇန္တိ,တထာ သရီရံ ကုဏပေဟိ ပူရံယံနူန ဂစ္ဆေယျမဟံ ဇဟိတွာ;

Như người không luyến tiếc nơi đại tiện, sau khi đã đi đại tiện rồi bỏ đi, cũng vậy, đối với thân này đầy những thứ hôi thối, mong sao ta có thể từ bỏ nó mà đi.

၆၁.

61.

နာဝံ ယထာ ဇဇ္ဇရမာပဂါဟိံဝဇေယျ နေတာ အတပေက္ခကောဝ,တထာ နဝဒွါရသဝံ သရီရံယံနူန ဂစ္ဆေယျမဟံ ဇဟိတွာ;

Như người lái thuyền bỏ đi không luyến tiếc chiếc thuyền cũ nát bị ngấm nước, cũng vậy, đối với thân này có chín cửa tuôn chảy, mong sao ta có thể từ bỏ nó mà đi.

၆၂.

62.

စောရေဟိ ဂစ္ဆံ အဝဟာရဘီတျာခေမံ သုမေဓော ပုရမောတရေယျ,တထာ သရီရံ ကုသလာဝဟာရံယံနူန ဂစ္ဆေယျမဟံ ဇဟိတွာ;

Như người trí đi cùng bọn cướp, vì sợ bị cướp đoạt, sẽ đi trước đến nơi an ổn, cũng vậy, đối với thân này là kẻ cướp đoạt các điều thiện, mong sao ta có thể từ bỏ nó mà đi.

၆၃.

63.

နေက္ခမ္မ သင်္ကပ္ပ ပရော’ပမာဟိအနုဿရိတွေ’ဝမုဠာရဝီရော,ဟတော’ရပါရေ တိဘဝေ အသာရေဝိဟာသိ ဥက္ကဏ္ဌိတမာနသော သော;

Vị đại anh hùng cao thượng đã suy niệm như vậy với những ví dụ về ý hướng xuất ly, và đối với ba cõi vô thực, không có bờ này bờ kia, vị ấy đã sống với tâm chán ngán.

၆၄.

64.

သုဝဏ္ဏ မုတ္တာ မဏိ ရူပိယာဒိ-ဓနေဟိ ဓညေဟိ စ ပူရိတာနိ,အဝါပုရိတွာန,ထ ကောသကောဋ္ဌာ-ဂါရာနိ တံ ဒဿယိ ရာသိဝဍ္ဎော;

Khi ấy, người quản lý tài sản, sau khi đã mở ra các kho tàng và kho lẫm chứa đầy vàng, ngọc trai, ngọc báu, bạc, các loại tài sản và ngũ cốc, đã chỉ cho vị ấy.

၆၅.

65.

ပိတာမဟာနံ ပကပိတာမဟာနံမာတာပိတုန္နံ ဝိဘဝါ ပနေတ္ထ,အနပ္ပကာထာဝရဇင်္ဂမာတေသံဒိဿရေ ဓီရ သုမေဓဝိပ္ပ;

Hỡi bậc hiền trí, hỡi Sumedha, bậc thông thái, ở đây là tài sản của ông cố, ông nội, của cha mẹ ngài, cùng các tài sản bất động và động sản không phải là ít đang hiện hữu.

၆၆.

66.

သော သတ္တမာ ယာဝ ပဝေဏိဝဋ္ဋာဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘဝဿရာသိံ,ဓနာဂမဿာပိ ဓနဗ္ဗယဿပမာဏ’မာစီက္ခိပမာဏဒဿိံ;

Vị ấy, sau khi đã tính toán khối tài sản cho đến đời thứ bảy của dòng dõi, đã trình bày số lượng của cả phần thu vào lẫn phần chi ra cho người có tầm nhìn về số lượng.

၆၇.

67.

ကုဋုမ္ဗမေတံ ပဋိပဇ္ဇမာနောကာမေသု ဒေဝေါဝိယ ဣန္ဒြိယာနိ,ဣစ္ဆာနုရူပံ ပရိစာရယဿုဣစ္စေဝ မာရောစယိ ရာသိဝဍ္ဎော;

Người quản lý tài sản đã thưa rằng: 'Trong khi quản lý gia sản này, xin ngài hãy hưởng thụ các dục lạc với các giác quan tùy theo ý muốn, như một vị trời.'

၆၈.

68.

အမုံ မဟန္တံ ဓနဓညရာသိံသမာဝိနိတွေ’က ကဟာပဏမ္ပိ,နာ’ဒါယ မာတာပိတရောပျ’ဟော တောဂတာ ယထာကမ္မ မိတော ပရတ္ထ;

Ôi, cha và mẹ của ta đã không mang theo được dù chỉ một đồng kahāpaṇa từ khối tài sản và ngũ cốc to lớn kia, các vị ấy đã đi từ đây đến thế giới bên kia tùy theo nghiệp.

၆၉.

69.

တဗ္ဗတ္ထုသာရဂ္ဂဟဏာတိသူရောဝေါဿဂ္ဂသန္တော အထ သတ္တသာရော,ရညော သမာရောစိယ ဧတမတ္ထံဘေရိံ စရာပေသိ သကေ ပုရမှိ;

Khi ấy, vị anh hùng siêu việt trong việc nắm bắt thực chất của sự việc, có sự từ bỏ là bản chất, có chúng sanh là cốt lõi, sau khi đã trình báo sự việc ấy lên đức vua, đã cho loan trống trong thành phố của mình.

၇၀.

70.

သန္တပ္ပယိ ဘေရိဝိရာဝဂန္ဓ-မာဃာယ သမ္ပတ္တဇာတာ’လိဇာတံ,ဘောဝါဒိ နာနာရတနာဒိဘောဂ-မဓူဟိ သတ္တာဟ’မနာထနာထော;

Vị bảo trợ của những người không nơi nương tựa, trong bảy ngày, đã làm cho thỏa mãn đám đông dân chúng đã tụ tập lại khi nghe tiếng trống, với mật ong là các loại tài sản như các loại châu báu khác nhau.

၇၁.

71.

တဒဂ္ဂ ယညာလယ ဝါရိဝါဟ-ဓာရာနိပါတဒ္ဓနဝုဋ္ဌိဟေတု,မဟာ ဇနဿာ’ဓိကဝတ္ထုတဏှာ-တဋာနိ ဘိန္နာနိ မနောဒဟေသု;

Do cơn mưa tài sản từ sự tuôn đổ của dòng nước từ đám mây là nơi cúng dường cao quý nhất ấy, những bờ đê tham ái về các vật chất quá mức của đại chúng đã bị phá vỡ trong các hồ tâm.

၇၂.

72.

သုခေဓိတော ကာမသုခံ ပဟာယဃရာ’ဘီနိက္ခမ္မ တတော သုမေဓော,အဇ္ဈောဂဟေတွာ ဟိမဝန္တ’မာပဓမ္မေသကော ဓမ္မကပကဗ္ဗတ’န္တံ;

Khi ấy, Sumedha, được nuôi dưỡng trong hạnh phúc, sau khi từ bỏ dục lạc, đã xuất gia từ bỏ gia đình, đi vào và đến Hy-mã-lạp sơn, ngọn núi Dhammaka, nơi có các vị tìm cầu Chánh Pháp.

၇၃.

73.

ဝိတက္ကမညာယ’ထ ဒေဝရညာဝျာပါရိတော မာပယိ ဝိဿကမ္မော,တဟိံ ဝိဝေကက္ခမက မဿမဉ္စမနောရမံ စင်္ကမဘုမိဘာဂံ;

Khi ấy, sau khi biết được ý nghĩ của vị ấy, Thiên chủ đã giao phó cho Vissakamma, và vị này đã tạo dựng ở nơi ấy một am thất thích hợp cho sự độc cư và một khu đất kinh hành đẹp ý.

၇၄.

74.

တမဿမံ ပဗ္ဗဇိတေဟိ သုညံဥပေစ္စ သောဉ္စာရမဝါပုရိတွာ,ဉတွာ တဒန္တောလိခိတ’က္ခရာနိခါရိံပရိက္ခာရဘရံအဝေက္ခိ;

Sau khi đến gần am thất vắng bóng các vị xuất gia ấy, vị ấy mở cửa đi vào, biết được các chữ được viết ở bên trong, và đã nhìn thấy gánh đồ dùng cùng các vật dụng.

၇၅.

75.

နိဝတ္ထဝတ္ထံနဝဝဒေါသုပေတံဝိဝဇ္ဇိယာဝဇ္ဇိယဝဇ္ဇဒဿိ,ဓာရေသိတံဗာရသဓာနိသံသ-မနောဇပုပ္ဖတ္ထရဝါကစီရံ;

Thấy được lỗi lầm trong những gì đáng chê trách và đáng từ bỏ, vị ấy đã từ bỏ tấm y đang mặc có chín khuyết điểm, và đã mặc vào tấm y vỏ cây đẹp ý như tấm thảm hoa, có mười hai lợi ích.

၇၆.

76.

ပုန္နာဂပုပ္ဖတ္ထရကာ’ဘိရာမံအံသေ ဝိဓာယာ’ဇိနစမ္မခဏ္ဍံ,ကတွာ ဇဋာမဏ္ဍလ မိတ္တမင်္ဂေတိဝင်္က မာဒါယ’ထ ခါရိကာဇံ;

Sau khi khoác mảnh da thú đẹp đẽ như tấm thảm hoa punnāga trên vai, búi tóc thành một vòng trên đỉnh đầu, rồi lấy cái đòn gánh có ba khúc và cái quang gánh.

၇၇.

77.

ဘုဇင်္ဂဘောဂေါ’ရုဘုဇေန ဓီရောအာဒါယ စာလမ္ဗနဒဏ္ဍကောဋိံ,သမဂ္ဂဟီ တာပသဝေသမေဝံဝိရတ္တစိတ္တောက ဝိဘဝေဝ ဘဝေ’ပိ;

Bậc hiền trí với cánh tay to lớn như thân rắn, sau khi cầm lấy đầu cây gậy chống, đã thọ nhận hình tướng của một vị ẩn sĩ như vậy, với tâm đã ly tham cả trong tài sản lẫn trong các cõi tồn tại.

၇၈.

78.

သော စင်္ကမီ စင်္ကမမောတရိတွာသိလာတလသ္မိဉ္စ ဒိဝါ နိသဇ္ဇိ,သာယံ ပဝိဋ္ဌော ဝသိ ပဏ္ဏသာလံနိပဇ္ဇိ ကဋ္ဌတ္ထရသေသမဉ္စေ;

Vị ấy đã kinh hành sau khi đi xuống nơi kinh hành, và đã ngồi trên phiến đá vào ban ngày. Vào buổi chiều, sau khi đi vào, vị ấy đã ở trong lều lá, nằm trên chiếc giường còn lại được trải bằng cành cây.

၇၉.

79.

ပစစူသကာလမှိ ပဗုဇ္ဈိတော သောအာဝဇ္ဇယိတွာ’ဂမနပ္ပဝတ္တိံ,ဝိဝေကကာမဿ မမေ’တ္ထ ဝါသောကာမံ ဃရာဝါသသမော သိယာ’တိ;

Vị ấy, sau khi thức dậy vào lúc rạng đông, đã suy xét về diễn biến của việc đến đây và nghĩ rằng: 'Sự cư ngụ ở đây của ta, người mong cầu sự độc cư, thật sự có thể giống như đời sống tại gia.'

၈၀.

80.

အဒုဉှိ ပဏ္ဏစ္ဆဒနံ ကပေါတ-ပါဒါရုဏံ ဗေလုဝပက္ကဝဏ္ဏာ,ဘူမီပိ ဘိတ္တီ ရဇတာဝဒါတာမဉ္စော’ပိ စိတ္တတ္ထရဝါရုရူပေါ;

Vì mái lợp bằng lá này có màu đỏ như chân chim bồ câu, màu của quả beluva chín; sàn nhà và vách tường cũng trắng tinh như bạc; chiếc giường cũng có hình dáng như được trải thảm lộng lẫy.

၈၁.

81.

သုဘာက မနာပါ မမ ပကဏ္ဏသာလာသာဒီနဝါ ဒုပ္ပရိဘာရိယာ’ယံ,ပဏီတဘိက္ခာ ပရိယေဋ္ဌိ မူလ-ဒုက္ခဿ နတ္ထိ’တိ ပမာဏ မန္တော;

Người có trí tuệ đã suy xét rằng: 'Lều lá của ta này xinh đẹp và dễ chịu, nhưng nó có những điều bất lợi, khó bảo quản. Sự tìm cầu vật thực khất thực hảo hạng là gốc rễ của khổ đau, ở đây không có điều ấy.'

၈၂.

82.

အဂါရသညာယ ပဋိက္ခပိတွာတဉ္စ’ဋ္ဌဒေါသာ ကုလပဏ္ဏသာလံ,ဒသင်္ဂ သာဓာရဏ ရုက္ခမူလံဖလာဖခလာဟာရ မုပေစ္စ ဘောဇီ;

Sau khi từ bỏ lều lá tốt đẹp có tám khuyết điểm ấy với nhận thức về một ngôi nhà, vị ấy đã đến cội cây chung có mười phẩm chất, và ăn các loại trái cây và không phải trái cây.

၈၃.

83.

သုမေဓသော သော ဒိဝသာနိ သတ္တမဟာပဓာနံ ပဒဟံ သုမေဓော,ပတ္တော အဘိညာသု ဝသိသု ပါရံသဗ္ဗံက သမာပတ္တိသုခံ အဝိန္ဒိ;

Bậc trí tuệ Sumedha ấy, trong bảy ngày, đã nỗ lực với sự tinh tấn lớn lao, đã đạt đến bờ kia của các thắng trí và các quyền năng, và đã chứng được tất cả hạnh phúc của các thiền chứng.

၈၄.

84.

တသ္မိံခဏေ ကာနန ဒေဝတာဟိသာဓူ’တိ နိဂ္ဃောသိတပီတိဃောသော,အဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ ယသေန သဒ္ဓိံဝိသုဒ္ဓဝိဇ္ဇာစရဏု’ဗ္ဘဝေန;

Vào khoảnh khắc ấy, tiếng hoan hỷ 'Lành thay!' do các vị chư thiên trong rừng reo vang đã vang lên cùng với danh tiếng của vị ấy, danh tiếng phát sinh từ minh và hạnh thanh tịnh.

၈၅.

85.

ဝိဇ္ဇာဓရာ တဂ္ဂုဏဒီပကာနိမုတိင်္ဂဝီဏာဓနိဗန္ဓဝါနိ,ဂါယိံသု ဂီတာနိ’ဝ နစ္စမာနောဟိမာစလော သမ္ပတိ သမ္ပဝေဓိ;

Các vị Vidyādhara đã hát lên những bài hát làm sáng tỏ các đức hạnh của vị ấy, được kết hợp với âm thanh của trống mutiṅga và đàn vīṇā. Như đang nhảy múa, núi Hy-mã-lạp cũng đã rung chuyển.

၈၆.

86.

မုဒ္ဓင်္ကုရံ ဘုဓရကုဋဗာဟု-သတေဟိ တန္နိဇ္ဈရ စာမရေဟိ,ဝိဓူယမာနေဟိ ဝိဓူတပါပံကတောပဟာရေဝ မဟာသရာ’ပီ;

Các hồ lớn, với hàng trăm cánh tay là các đỉnh núi, với những chiếc phất trần là các dòng suối đang được phất qua phất lại, cũng như đã dâng cúng lên vị đã rũ bỏ các điều ác.

၈၇.

87.

အကာလမေဃဒ္ဓနိ ဘေရိရာဝ-ဝျာပါရိတာ မတ္တသိခဏ္ဍိသဏ္ဍာ;

အဇ္ဈာဝသန္တံ ဝနသဏ္ဍမဇ္ဈံမဟိံသုစာ’ခဏ္ဍနတဏ္ဍဝေန;

Đàn công say sưa, được thúc đẩy bởi tiếng trống là tiếng sấm của những đám mây trái mùa, đã cúng dường vị đang cư ngụ giữa lùm cây trong rừng bằng điệu vũ cuồng nhiệt không ngừng nghỉ.

၈၈.

88.

မန္ဒာ’နိလာ’မန္ဒဘုဇာ’ဝလမ္ဗ-သုနီလသာခါမဏိဝိဇနီဟိ,လတင်္ဂနာ’လိင်္ဂိတသာလသာမီသံဝိဇယုံ ဝိတဒရမ္ပိ ဓီရံ;

Những vị chúa tể cây sāla được các nàng dây leo ôm ấp, qua những cơn gió nhẹ, đã quạt cho bậc hiền trí đã thoát khỏi phiền não, bằng những chiếc quạt ngọc là những cành cây xanh biếc được nâng đỡ bởi những cánh tay mạnh mẽ.

၉၀.

90.

ကပီတနာ’သောက တမာလ နီပါကပီတနာ’သောက တမာလ နီပါ, (သမတ္တပါဒဘျာသ မဟာ ယမကံ)ကပီတနာ’သောက တမာလ နီပါကပီတနာ’သောက တမာလ နီပါ;

Cây thị, vô ưu, tamala, gáo; Cây thị, vô ưu, tamala, gáo; (Đại Song Đối Toàn Phần) Cây thị, vô ưu, tamala, gáo; Cây thị, vô ưu, tamala, gáo;

၉၁.

91.

န ဝေလလိတာ ကိံ ပသဝကာ’ဝတံသာလတာဝိတာနာ မဓုပါလိသာလီ,လတာဝိတာနာ မဓုပါ’လိသာလီန ဝေလ္လိတာ ကိံ ပကသဝါ’ဝတံသာ;

(သမုဂ္ဂဘေဒ ယမကံ)

Phải chăng những dây leo không được trang điểm bằng những bông hoa làm vật trang sức? Giàn dây leo có nhiều đàn ong. Giàn dây leo có nhiều đàn ong. Phải chăng chúng không rung rinh, được trang điểm bằng những bông hoa nở rộ? (Song Đối Phân Hộp)

၉၂.

92.

ပုပ္ဖာဝလီ ကန္ဒလ ပါဋလဂ္ဂါကလာပိနီ သာ ဝနရာဇိနီလာ,ပုပ္ဖာကုလီ ကန္ဒန ပါဋလက္ခီကလာပနီလာ ဝရ ရာဇိနီဝ;

(အဒ္ဓဂေါမုတ္တိကာ ဗန္ဓနံ)

Hàng hoa với hoa kandala và hoa pāṭala ở ngọn, nàng ấy, nữ hoàng của rừng xanh, có búi tóc. Đầy hoa, tiếng than khóc, có đôi mắt màu hoa pāṭala, giống như một nữ hoàng tuyệt vời với búi tóc màu xanh. (Bán Ngưu Tước Cách)

၉၃.

93.

နတာသိရော မဉ္ဇရိကာသုရမှာနတာသိရော ပဉ္ဇလိကာဝ ရမ္မေ,ဝနေ နိဗဒ္ဓံ ရမိတော ဝိဘာသိဝိနေယျ ဗန္ဓူရစီတော ပဟာရော;

(ပါဒဂေါမုတ္တိကာ ဗန္ဓနံ)

Từ cành hoa cúi đầu, trong khu rừng đẹp, giống như người chắp tay cúi đầu. Trong rừng, được kết nối, ngươi tỏa sáng một cách vui thích, sau khi được huấn luyện, cú đánh được tích lũy một cách đẹp đẽ. (Cú Ngưu Tước Cách)

၉၄.

94.

ရဇောကိရန္တာ’ဝနတာ လတာသုံလာဇောကိရန္တာ ဝနိတာ နတာဝ,ဒွိဇောအရညံ ဝသိတာ ပိတာဃောဂဇောတရန္တောဝ လတာ ဝိတာနံ;

(သိလောကဂေါမုတ္တိကာ ဗန္ဓနံ အာကုလဇာလမိတိပိ)

Trên những dây leo cúi xuống, tung phấn hoa, giống như người phụ nữ cúi mình, tung bỏng gạo. Con chim sống trong rừng, kẻ giết cha, giống như con voi chúa đi xuống giàn dây leo. (Kệ Ngưu Tước Cách, cũng gọi là Lưới Rối)

၉၅.

95.

မတင်္ဂဇိန္ဒာ န မသက္ကရိံသုပါဒါနိ နတွာန ပဒိပဓာမံ,ပညာဓဝံ ပီန တပံ ဖလေဟိဟိမဒ္ဒိပါဒေ ပရိသုတ္တမဉှိ;

(ကဗ္ဗနာမ ဂဗ္ဘ စက္ကံ)

Những con voi chúa đã không thể không tôn kính, sau khi đảnh lễ đôi chân của ngài, nơi trú ẩn sáng chói. Bậc Trí Tuệ, với sự khổ hạnh viên mãn nhờ các kết quả, ở nơi chân núi Hy Mã Lạp Sơn, hoàn toàn thanh tịnh. (Thi Danh Tàng Bánh Xe)

၉၆.

96.

မေတ္တာယ ဆတ္တံ’ဝ ဖဏံ ဖဏိန္ဒောဓာရေသိ သီသေ ဝသိနော စစာရ,နထာမဝါ’ကာဝ’ဗလေသု ကိဉ္စိမေဓာယ နန္ဒော ထိရဝါစိ ခေမေ;

(ကဝိနာမ ဂဗ္ဘ စက္ကံ)

Vua rắn đã giương mỏ của mình như một chiếc lọng vì lòng từ, ngài đã mang nó trên đầu, bậc tự chủ đã đi. Ngài không hề dùng sức mạnh đối với những kẻ yếu thế. Bậc Trí Tuệ hoan hỷ, có lời nói vững chắc, ở nơi an ổn. (Thi Nhân Danh Tàng Bánh Xe)

၉၇.

97.

နော’သိတေဟိ’ဿ သန္တာသ’နူ’န တောသ ဝတော ဒေါ,ဒါယတော ဝသတော န’နုသန္တာသဿ ဟိတေသိနော;

(ဂါထဒ္ဓဝိသယ ပဋိလောမ ယမကံ)

Đối với người có sự hài lòng không thiếu sót, không có sự sợ hãi từ những kẻ không trong sạch. Đối với người tìm cầu lợi ích, người cho, người tự chủ, không có sự sợ hãi. (Bán Kệ Nghịch Đảo Song Đối)

၉၈.

98.

ယောကာ’သာ’ဝါသ ကာယော ကာမ’ကာမ’မကာမ’ကာ,သကာယနာ’နာယ’ကာသ ဝါမ နာ ဂ ဂနာ’မဝါ;

(သဗ္ဗတော ဘဒ္ဒ ဗန္ဓနံ)

Thân này là nơi ở của cơ hội, kẻ ham muốn dục lạc, không ham muốn, không ham muốn. Cơ hội cho nhiều vị lãnh đạo của chính mình, người phụ nữ xinh đẹp, con rắn, bầu trời, không tên. (Toàn Hảo Cách)

၉၉.

99.

ဒယာယ ဝသိတော ဒါယေ ယာပဇာသိဝ မာသဒါ,ယဇာရဟံ ရဉ္ဇမာနော ဝသိဟံသော စိရံဝသိ;

(အဒ္ဓဗ္ဘမ ဗန္ဓနံ)

Sống trong sự ban cho bằng lòng từ bi, luôn luôn duy trì như một người con. Vui thích trong sự cúng dường xứng đáng, con thiên nga tự chủ đã sống lâu dài. (Bán Hồi Chuyển Cách)

၁၀၀.

100.

မဓုမဒ မဓုကရ ဝိရုတေ ဝိရုတေမလယဇ သုရဟီတ ပဝနေ ပဝနေဟိမဝတိ ဝိကသိတ ပဒုမေ ပဒုမေအဓိသုခ မနုဘဝိ သဝသိ သဝကသိ;

(ပါဒန္တ ယမကံ)

Trong tiếng kêu, tiếng kêu say mật của ong, trong làn gió, làn gió thơm ngát hương gỗ đàn hương, trên đóa sen, đóa sen nở trong Hy Mã Lạp Sơn, ngươi trải nghiệm, ngươi sống trong hạnh phúc tối thượng, trong cơ hội của mình. (Cú Vĩ Song Đối)

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ ဒူရေနိဒါနေ သုမေဓဗြာဟ္မဏာပဒါနပရိဒီပေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại niềm vui cho trái tim của tất cả các thi nhân, được vị tu sĩ tên là Medhānanda sáng tác, đây là phần giải minh về câu chuyện của Bà-la-môn Sumedha trong Nhân Duyên Xa Xôi.

ပဌမော သဂ္ဂေါ.

Chương thứ nhất.

၁.

1.

(မန္ဒာ’က္ကန္တာ) မရပုရသိရိံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာရံဇမ္ဗုဒ္ဒီပါ’သမ သရသိဇေ ကဏ္ဏိကာ သန္နိကာသံ,ရမ္မံ ရမ္မဝှယ ပုရဝရံ ပါရမီပါရဒဿီဗုဒ္ဓေါ ဒီပင်္ကရ ဒသဗလော သဗ္ဗလောကေကဒီ;

()တသ္မိံ ကာလေ ဝိပုလကရုဏာ နာရိသဉ္စောဒိတ’တ္တောနာနာ ခီဏာသဝ ပရိဝုတော စာရိကံ သဉ္စရန္တော,သံဝတ္တေန္တော သုနိပုဏတယံ ဓမ္မစက္ကံ ကမေနပတွာ တသ္မိံ ပဋိဝသတိ သောဒဿနဝှေ ဝိဟာရေ;

()

(Thể thơ Mandākkantā) Bậc Giác Ngộ Nhiên Đăng, người sở hữu mười lực, ngọn đèn duy nhất cho toàn thế gian, người đã thấy bờ kia của các pháp ba-la-mật, (đã đến) thành phố Rammavatī tuyệt vời, nơi đáng mến, mang vẻ huy hoàng của thành phố chư thiên, là tinh hoa của mọi tài sản, giống như nhụy của đóa sen Diêm-phù-đề. Vào thời điểm đó, với tâm được thúc đẩy bởi lòng bi mẫn rộng lớn đối với chúng sanh, được vây quanh bởi nhiều vị lậu tận, ngài du hành, tuần tự chuyển bánh xe Pháp một cách khéo léo, và sau khi đến đó, ngài đã ngự tại tu viện tên là Sudassana.

၃.

3.

သုတွာ ဒိပင်္ကရ ဘဂဝတော နာဂရာ ကိတ္တိသဒ္ဒံသမ္ဗုဒ္ဓေါ သော ဣတိပိ အရဟံ တျာဒိနာ’ဗ္ဘုဂ္ဂတံ တံ,ဂါဟာပေတွာ တုဝဋတုဝဋံ ဝတ္ထဘေသဇ္ဇ ပါနံတန္နိတ္တာ’သုံ ပမုဒိတမတာ ဂန္ဓမကာလာဒိဟတ္ထာ;

()

Các thị dân, khi nghe được tiếng danh thơm của Đức Thế Tôn Nhiên Đăng, tiếng tăm vang lên rằng: 'Ngài là bậc Chánh Đẳng Giác, là bậc A-la-hán', v.v..., đã vội vàng cho mang theo y phục, thuốc men, và đồ uống, với tâm hoan hỷ, tay cầm hương, hoa, v.v..., họ đã đi ra đón ngài.

၄.

4.

ပတွာ ဒီပင်္ကရတရိဟရိံ ဂန္ဓမာလာဒိကေဟိပူဇေတွာတ’ဉဇလိမုကုလိကာ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ,ဓမ္မံ သုတွာ သဝဏသုဘဂံ ဗုဒ္ဓပါမောက္ခသံဃံသံယာစိတွာ မုဒိတဟဒယာ သွာတ္တယာ’ပဂဉ္ဇုံ;

()

Sau khi đến gần Đức Nhiên Đăng, bậc mặt trời, bậc sư tử, họ đã cúng dường ngài bằng hương, hoa, v.v..., rồi chắp tay hình búp sen, ngồi xuống một bên. Sau khi nghe Pháp, là pháp dễ nghe, họ đã thỉnh mời Tăng đoàn do Đức Phật dẫn đầu, và với tâm hoan hỷ, họ đã ra về để chuẩn bị cho ngày hôm sau.

၅.

5.

သဇ္ဇေတွာ တေ ဒုတိယဒိဝသေ သဇ္ဇနာ ဒါနသာလံဥဿာပတ္တာ ဓဇကဒလိယော ပုဏ္ဏကုမ္ဘေ ဌပေန္နာ,ကုဗ္ဗန္တာ’ပိ ဓဝလသုဠိနု’က္ခေပ လာဇောပဟာရံဧဝံ တဿာ’ဂမန မယနံ လင်္ကရောန္တာ ဝိဟာသုံ;

()

Vào ngày thứ hai, những người thiện tâm ấy, sau khi chuẩn bị trai đường, đã dựng cờ và cây chuối, đặt những bình nước đầy, và cũng thực hiện việc rải cát trắng và cúng dường bỏng gạo. Cứ như thế, họ ở lại, trang hoàng con đường mà ngài sẽ đi đến.

၆.

6.

အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ အထ ဟိမဝတာ သော သုမေဓော တပဿိဂစ္ဆံ တေသံ ဥပရိ နဘသာ ဝါကစီရံ ဓုနန္နော,ဒိသွာ ပီတိပ္ပမုဒိတဇတေ အဉ္ဇသံ သောဓယန္တေသဉ္ဈာမေဃော ရိဝ ပရိလသံ ဓတရိတ္ထေ’ကမန္တံ;

()

Bấy giờ, vị đạo sĩ Sumedha, sau khi bay lên từ Hy Mã Lạp Sơn, đang đi qua bầu trời phía trên họ, giũ tấm y bằng vỏ cây của mình. Khi thấy những người dân với lòng hoan hỷ và vui mừng đang dọn dẹp con đường, ngài đã đứng sang một bên, tỏa sáng như đám mây chiều rực rỡ ánh chớp.

၇.

7.

သံသောဓေန္တာ ကလလဝိသမဋ္ဌာန သင်္ကာရဓာနံကသ္မာ တုမှေ ပဋိပထမိမံ’လင်္ကရောထာ’တိ ပုစ္ဆိ,ဘန္တေ ဒီပင်္ကရတရဟရိ’ဒါနိ နိဿာယ ရမ္မံဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ဝိဟရတိ မဟာဓမ္မသင်္ခံ ဓမန္တော;

()

(Thấy họ) đang dọn dẹp những nơi lầy lội, không bằng phẳng và những đống rác, ngài hỏi: 'Tại sao quý vị lại trang hoàng con đường này?' (Họ trả lời:) 'Thưa ngài, Đức Nhiên Đăng, bậc mặt trời, bậc sư tử, sau khi thành Phật, hiện đang trú tại thành Rammavatī, thổi lên đại pháp loa.'

၈.

8.

သော သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပရိဝုတမဟာဘိက္ခုသံဃော ယတော နောဂါမက္ခေတ္တံ ပဝိသတိ တတော’လင်္ကရောမာ’ဗြုဝိံသု,ဗုဒ္ဓူပ္ပာဒေါ ကိမုတ သုတရံ ဒုလ္လဘော ဗုဒ္ဓသဒ္ဒေါဣစ္စေဝံသော သုမရိယ အလင်္ကတ္တုကာမော’သိ မဂ္ဂံ;

()

Họ nói: 'Vì bậc Chánh Đẳng Giác ấy, được vây quanh bởi đại Tăng đoàn, sẽ đi vào khu vực làng của chúng tôi, nên chúng tôi trang hoàng con đường.' (Sumedha nghĩ:) 'Sự xuất hiện của một vị Phật là vô cùng hiếm có, huống chi là nghe được danh hiệu Phật.' Suy nghĩ như vậy, ngài cũng muốn trang hoàng con đường.

၉.

9.

ဈာနာ’ဘိညာ ရတတကဝစု’ဇ္ဇောတမာန’တ္တဘာဝေါသဒ္ဓါယေ’သော အစလသဒိသော ဣဒ္ဓိမာ တာပသော’တိ,သလ္လက္ခေတွာ ကလလဝိသမံ ဒုဂ္ဂမဂ္ဂပ္ပဒေသံသဇ္ဇေတုံ တေ သပဒိ မုဒိတာ သာဓဝေါ တဿ’ဒံသု;

()

Thân của ngài tỏa sáng với áo giáp vàng của thiền định và thắng trí. Nhận thấy rằng: 'Vị đạo sĩ này có thần thông, có đức tin vững như núi', những người thiện tâm ấy, với lòng hoan hỷ, đã ngay lập tức giao cho ngài một đoạn đường lầy lội, không bằng phẳng và khó đi để ngài sửa soạn.

၁၀.

10.

နာနာပုပ္ဖံ ဇလဇထလဇံ ဩစိနိတွာ ဝနမှာတေတွာ ဒေဝါသုရဘဝနတော ကောဝိဠာရာဒိပုပ္ဖေ,အာနေတွာ’ဟံ ဘုဇဂဘဝတာ ဖုလ္လကဏ္ဍုပ္ပလာနိဆေကောသ္မီ’တိ ဝိထရိယ ပထံ ဣဒ္ဓိယာ သံဝိဓာတုံ;

()

(Ngài nghĩ:) 'Ta có thể hái nhiều loại hoa, cả hoa thủy sinh và hoa trên cạn, từ trong rừng; và từ cõi trời và cõi a-tu-la, ta có thể lấy hoa koviḷāra, v.v...; và ta có thể mang hoa súng nở rộ từ cõi rồng. Ta có khả năng trang hoàng con đường này bằng thần thông.'

၁၁.

11.

ကတွေ’ဝံ မေ ဟဒယမကုဠံ တောဝိကာသေယျ တသ္မာဝေယျာဝစ္စံ ဝိသဒမတိနော ကာယိကံ သံဝိဓာယ,အဇ္ဇေဝါ’ဟံ ဝိပုလကုသလံ သဉ္စိနိဿ’န္တီ ဓီရောသံသောဓေတုံ ကလလကလုသံ အဉ္ဇသံ အာရဘိတ္ထ;

()

(Ngài nghĩ:) 'Nếu làm như vậy (bằng thần thông), nụ hoa tâm của ta sẽ không nở. Vì vậy, với tâm trong sáng, ta sẽ thực hiện công việc phục vụ này bằng thân. Hôm nay, ta, người trí tuệ, sẽ tích lũy công đức to lớn.' (Nghĩ vậy), ngài bắt đầu dọn dẹp con đường lầy lội và dơ bẩn.

၁၂.

12.

ပဿန္တာနံ ဝိမလနယနော’ဘာသ ဇိမူတဂဗ္ဘေဗုဒ္ဓေါဗုဒ္ဓေါ’တျ’ဘိဟိတဝစော ဝိဇ္ဇုရာဇီဝ စာရီ,တသ္မိံ ပင်္ကေ နိဇကရတလ’မေဘာဇပစ္ဆိဟိ ဓီမာပံသုံ ဒတွာ ရဇတဓဝလံ ဝါလုကံ ဝေါကိရန္တော;

()

Trong khi mọi người đang nhìn, bậc có đôi mắt thanh tịnh đã tỏa sáng từ giữa đám mây (Tăng chúng). Lời nói 'Đức Phật! Đức Phật!' vang lên như một tia chớp. Bậc trí tuệ (Sumedha) đang ở trong vũng bùn đó, dùng tay và giỏ của mình, đổ đất xuống và rải lên lớp cát trắng như bạc.

၁၃.

13.

တသ္မိ ဌာနေ ကလ္လလုလိတေ သုဋ္ဌု နာ’လင်္ကတေဝသဒ္ဓိံ ဒီပင်္ကရ’နဓိဝရော’နေကခီဏာသဝေဟိ,ပတ္တော ဗြဟ္မာ’မရနရဖဏိသိဒ္ဓဝိဇ္ဇာဓရာနံသံဝတ္တန္တေ သုဝိပုလမဟေ ပါဋိဟီရေ ဥဠာရေ;

()

Khi nơi lầy lội đó vẫn chưa được trang hoàng xong, bậc lãnh đạo tối cao Nhiên Đăng, cùng với nhiều vị lậu tận, đã đến nơi. Trong khi đó, những phép lạ cao cả và một lễ hội vô cùng trọng đại của các vị Phạm thiên, chư thiên, loài người, loài rồng, các vị thành tựu giả và các vị trì minh chú đang diễn ra.

၁၄.

14.

ဟေမ’မ္ဘောဇော’ပမသုဝဒနံ မဏ္ဍိတံ လက္ခဏှော-သီတျာ’နုဗျဉ္ဇနဝိလသိတံ ကေတုမာလာဝိလာသံ,သတ္ထာရံ တံ ဒိသိဒိသိ ပဘာနိစ္ဆရန္တ’ဉ္ဇသမ္ဘိအာဂစ္ဆန္တံ ဝိယ မဏိတလေ မတ္တမာတင်္ဂရာဇာ;

()

Vị Đạo Sư, với gương mặt đẹp như hoa sen vàng, được trang hoàng bởi các tướng tốt và vẻ đẹp phụ, rực rỡ với hào quang trên đỉnh đầu, tỏa ánh sáng ra khắp mọi phương, đang tiến đến trên nền đất ngọc, như một vị voi chúa oai vệ.

၁၅.

15.

ဩလောကေတွာ ဝိမလနယနဉ္စန္ဒနိလုပ္ပလာနိဥမ္မိလေတွာ ရတနဖလကံ အက္ကမန္တောဝ ပိဋ္ဌိံ,နာနာခီဏာသဝပရိစုတော ကဒ္ဒမံ နာ’က္ကမိတွာသမ္ဗုဒ္ဓေါယံ ဝဇတု ဣတိ မေ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ;

()

Sau khi nhìn thấy, Ngài đã mở đôi mắt thanh tịnh như những đóa sen xanh. Mong sao bậc Chánh Đẳng Giác này, được các vị Lậu Tận vây quanh, đừng giẫm lên bùn lầy mà hãy đi trên lưng tôi như đi trên một tấm ván bằng ngọc. Nguyện cho điều này sẽ vì lợi ích lâu dài cho tôi.

၁၆.

16.

သလ္လက္ခေတွာ ခရ’ဇိနဇဋာဝါကစီရာနိ ကေသေဩမုဉ္စိတွာ ဝိသမကလလေ ပတ္ထရိတွာ’တ္တဘာဝံ,သေတုံ ကတွာ ပရမပဏိဓီ ကောမိနီ စောဒိတ’တ္တောပဉ္စာ’ဘိညာရတနမဏိမာ သွာ’စကုဇ္ဇော နိပဇ္ဇိ;

()

Sau khi suy xét, vị ấy, người sở hữu viên ngọc quý là năm pháp thần thông, được tâm nguyện tối thượng thôi thúc, đã cởi bỏ y phục bằng da thú thô, áo vỏ cây, và xõa tóc bện của mình, trải thân mình trên vũng bùn lầy, làm thành một cây cầu, và nằm úp mặt xuống.

၁၇.

17.

သုတွာ ဂါထာပဒမ္ပိ န မေ ဘာရိယံ သံကိလေသေဝိဒ္ဓံသေတွာ ဝရသိဝုရံ ပတ္တုမိစ္ဆေ သစာ’ဟံ,သံဝိဇ္ဇန္တေ တိဘဝဘဝနေ ဒုက္ခိတာ’နန္တသတ္တေသော’ဘံ ဧကော ကထမဓိဂမေ ဓမ္မ မညာတဝေသော;

()

Nếu ta muốn, chỉ cần nghe một câu kệ, việc diệt trừ các phiền não và đạt đến thành trì Niết-bàn tối thượng không phải là điều khó đối với ta. Nhưng khi vô số chúng sanh đau khổ vẫn còn tồn tại trong ba cõi, làm sao ta, một người đã thấu hiểu Pháp, có thể một mình chứng đắc được cảnh giới ấy?

၁၈.

18.

ယန္နူနာ’ဟံ ပရဟိတရတော သမ္မဒညာယ ဗောဓိံအာရောပေတွာ နိခိလဇနတံ’နုတ္တရံ ဓမ္မနာဝံ,ဥတ္တာရေတွာ ဝရသိဝပုရံ ဝဋ္ဋဒုက္ခောဒဓိမှာပစ္ဆာ ဒီပင်္ကရမုနိ ယထာ နိဗ္ဗုတိံ ပါပုဏိဿံ;

()

Chắc chắn ta, người vui thích trong lợi ích của chúng sanh khác, sau khi tự mình chứng ngộ đạo quả, sẽ đưa toàn thể chúng sanh lên con thuyền Pháp vô thượng, giúp họ vượt qua biển khổ luân hồi để đến thành trì Niết-bàn an tịnh. Sau đó, ta sẽ nhập Niết-bàn, giống như đức ẩn sĩ Nhiên Đăng.

၁၉.

19.

ဣစ္စေဝံ သော ပုမရိယ သမောဓာနယိတွာ’ဋ္ဌဓမ္မေသံသာရမှာ’ဝတရဏမဟာသေတုရူပေါ ပဇာနံ,မုဒ္ဓါဗဒ္ဓ’ဉ္ဇလိပုဋဇဋော ပင်္ကပိဋ္ဌေ နိပန္နောသမ္ဗောဓတ္ထံ ပဏိဓိမကရိ တာဝ တပ္ပာဒမူလေ;

()

Như vậy, vị ấy, sau khi hội đủ tám pháp của một người nam, trở thành như một cây cầu lớn cho chúng sanh vượt qua vòng luân hồi, với tóc bện và hai tay chắp lại trên đầu, nằm trên vũng bùn, đã phát nguyện thành tựu Chánh Đẳng Giác ngay dưới chân của Ngài.

၂၀.

20.

ဥဿိသဌော သပဒိ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဏ္ဏပ္ပသာဒံဥမ္မီလေတွာ နယနယုဂလံ ဖုလ္လနီလုပ္ပလာဘံ,ဒိသွာ နီလောပလမဏိမယံ ဝါတပါနဉ္စယံ’ဝဥဂ္ဃာဋေန္တော ဣသိဝရမှာပင်္ကဇံ ပင်္ကပိဋ္ဌေ;

()

Đứng ở phía đầu (vị ẩn sĩ), đức Thế Tôn liền mở đôi mắt, trong sáng với năm loại tịnh sắc, rực rỡ như hoa sen xanh nở. Như thể đang mở một khung cửa sổ làm bằng ngọc bích, Ngài đã nhìn thấy vị ẩn sĩ cao quý như một đóa hoa sen trên vũng bùn.

၂၁.

21.

ဧတဿိ’ဇဈိဿတိ ဣတိ အယံ ပတ္ထနာ’နာဂတံသ-ဉာဏံ သမ္မာ ပတိနိယ ဣတော ကပ္ပလက္ခာဓိကာနံ,အာဝဇ္ဇေန္တော ဥပရိ စတုရာသင်္ခိယာနန္တျ’ဝေဒိပတွာ ဗောဓိံ အဟမိဝ သိယာ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ;

()

Nguyện vọng này của vị ấy sẽ thành tựu. Hướng trí tuệ vị lai một cách đúng đắn, Ngài quán xét và thấy rằng: Kể từ đây, sau bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, vị này sẽ đạt được giác ngộ và trở thành một vị Phật tên là Gotama, giống như ta.

၂၂.

22.

တုမှေ သမ္ပဿထ ဣတိ ဣမံ တာပသံ သံဃမဇ္ဈေဝတွေ’ဝံ သော ပဒမသဒိသံ ဓမ္မရာဇာ ဒဒန္တော,သမှိန္ဒိတ္ထာ’ဓရကိသလယာ’လတ္တကံ နာဂတံယ-ပညာမုဒ္ဒါ’င်္ကိတပဒသတံ ဝတ္တသန္ဒေသဂဗ္ဘံ;

()

Giữa Tăng chúng, đức Pháp Vương nói rằng: 'Các ngươi hãy nhìn vị đạo sĩ này.' Rồi Ngài ban lời tiên tri, một thông điệp về tương lai chứa đựng hàng trăm câu kệ được ấn chứng bởi trí tuệ, thốt ra từ đôi môi đỏ như chồi non được tô son.

၂၃.

23.

ဝါသဋ္ဌာနံ ကပိလနဂရံ နာမ မာသာမဟေသိမာတာ သုဒ္ဓေါဒနနရပတိ တေ ပိတာ’ဒိစ္စဝံသေ,ဗိမ္ဗာ ဗိမ္ဗာ ဓရဝတိ ပိယာ ဟေမ ဗိမ္ဗာ ဘိရာမာတသ္မိံကာလေ တနုဇရတနံ ရာဟုလော ဟေဿတေ တေ;

()

Nơi ở của ngươi sẽ là thành Ca-tỳ-la-vệ. Mẹ của ngươi sẽ là hoàng hậu Māyā, cha của ngươi sẽ là vua Tịnh Phạn thuộc dòng dõi mặt trời. Người vợ yêu quý của ngươi sẽ là Bimbā, xinh đẹp như một pho tượng vàng. Vào thời điểm đó, đứa con trai quý báu của ngươi sẽ là Rāhula.

၂၄.

24.

ဟေဿန္တေ တေ ပဌမဒုတိယဿာဝကာ သာရိပုတ္တ-မောဂ္ဂလ္လာနာ ဒွိဇကုလဘဝါ ဘုရိပညိဒ္ဓိမန္တော,အာနန္ဒာချော ယတိ ပတိ ရုပဋ္ဌာယကောသာဝိကာနံခေမာထေရိ ပရမ ယုဂလံ ဥပ္ပလဗ္ဗဏ္ဏထေရိ;

()

Hai vị Thượng thủ Thinh văn của ngươi sẽ là Sāriputta và Moggallāna, sinh ra trong dòng dõi Bà-la-môn, có trí tuệ và thần thông vĩ đại. Vị thị giả của ngươi sẽ là tỳ-kheo tên Ānanda. Cặp đôi nữ Thinh văn tối thượng sẽ là trưởng lão ni Khemā và trưởng lão ni Uppalavaṇṇā.

၂၅.

25.

အဿတ္ထော တေ ဝိဇယဝိဋပီ တွဉ္စ ခေါ ဂေါတမဝှောဆဗ္ဗဿာနီ ပဒဟိယ ဃရာ နိက္ခမိတွာ သကမှာ,ပါယာသဂ္ဂံ ပရိဝိသိယ ဘော တွံ သုဇာတာယ ဒိန္နံဗောဓိံ ဗုဇ္ဈိဿသိ ဣတိ ဓုဝံ ဗောဓိမူလေ နိသဇ္ဇ;

()

Cây chiến thắng của ngươi sẽ là cây Assattha, và ngươi sẽ có tên là Gotama. Sau khi xuất gia từ bỏ nhà riêng, nỗ lực trong sáu năm, thọ dụng món cháo sữa thượng hạng do nàng Sujātā dâng cúng, ngươi chắc chắn sẽ chứng ngộ đạo quả khi ngồi dưới cội Bồ-đề.

၂၆.

26.

သတ္ထာ သဉ္ဈာဃနပဋလတော မုတ္တဝိဇ္ဇုလ္လတေ,ဝသန္ဒဿေတွာ နိဇဘုဇလတံ စီဝရဗ္ဘန္တရမှာ,ပချာကာသိ ဇလဓရရဝါ’ကာရဂမ္ဘီရဃောယံနိစ္ဆာရေတွာ သုရဓနုရိဝေါ’ဘာသ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိ;

()

Bậc Đạo Sư, giống như tia chớp lóe lên từ áng mây chiều, đã đưa cánh tay của mình ra khỏi y. Ngài tuyên thuyết với âm thanh sâu lắng như tiếng sấm, và tỏa ra sáu màu hào quang rực rỡ như cầu vồng.

၂၇.

27.

အမှေ ဒီပင်္ကရဘဂဝတော သာသနေ နာ’ဝဗုဒ္ဓါလစ္ဆာမာ’တိ တဝ ပရိမုခေ’ဝါ’ယတိံ မောက္ခဓမ္မံ,တသ္မိံ ပတ္တာ’ခီလ သုရနရာပတ္ထယုံ တင်္ခဏေဝံပူဇေတွာ’တဉ္ဇလိသရသိဇေ ပါဒပီဌမှိ တဿ;

()

Tất cả chư thiên và nhân loại có mặt ở đó, sau khi dùng đôi tay sen búp để đảnh lễ dưới chân Ngài, ngay lúc ấy đã phát nguyện rằng: 'Chúng con, những người chưa giác ngộ trong giáo pháp của đức Thế Tôn Nhiên Đăng, nguyện sẽ chứng đắc pháp giải thoát trong tương lai trước sự hiện diện của ngài.'

၂၈.

28.

ဗုဒ္ဓေါ ဗြဟ္မာမရနရသိရော စုမ္ဗိတင်္ဃီ သရောဇောသမ္ပူဇေတွာ’ဋ္ဌဟိ ဇဋိလကံ ပုပ္ဖမုဋ္ဌီဟိ တမှာ,ပက္ကာမိ သော ကနကသိခရီဟာရိ ကိဉ္ဇက္ခဘာရေဥဗ္ဘူတ’မှောရုဟဝနသိရေ အပ္ပယန္တော ပဒါနိ;

()

Đức Phật, người có đôi chân sen được các vị Phạm thiên, chư thiên, và nhân loại cúi đầu đảnh lễ, sau khi tán thán vị đạo sĩ tóc bện với tám nắm hoa, Ngài đã ra đi, đặt những bước chân lên trên những đóa hoa sen mọc lên, mang những nhụy hoa đẹp như đỉnh núi vàng.

၂၉.

29.

ရမ္မံ ရမ္မံ မဟီယ ဇဋိလံ ပုပ္ဖမုဋ္ဌီဟိ ကတွာခီဏာ ခီဏာသဝဝသိဂဏာ ဒက္ခိဏံ ပက္ကမိံသု,ဒေဝါ’ဒေဝါ ပဝုရမကရုံ ဝန္ဒနာမာနပူဇံဒီပံ ဒီပင်္ကရဒသဗလဉ္စာ’နုဂန္တွာ နိဝတ္တာ;

()

Sau khi cúng dường vị đạo sĩ tóc bện bằng những nắm hoa một cách trang trọng, đoàn các vị A-la-hán đã nhiễu phải rồi ra đi. Chư thiên và các vị trời đã thực hiện các nghi lễ cúng dường, tôn kính và đảnh lễ. Sau khi đi theo đức Nhiên Đăng Thập Lực, hòn đảo nương tựa, họ cũng đã quay trở về.

၃၀.

30.

တမှာ ဌာနာ ဂတသတိ ဇနေ သန္နိသိန္နဿ တဿပလ္လင်္ကေနာ’မရနရ ပရိစ္စန္တ ပုပ္ဖာသနမှိ,ဇာတိက္ခေတ္တာ တဟိမုပဂတာ ဒေဝတာ ဧတမတ္ထံအာရောစေသုံ မဟိတဝရဏာ အဉ္ဇလိမဉ္ဇရီဟိံ;

()

Khi mọi người đã rời khỏi nơi đó, vị ấy ngồi kiết-già trên tòa hoa do chư thiên và nhân loại để lại. Các vị chư thiên từ nơi sinh của ngài đã đến đó, chắp tay sen búp cung kính và thông báo cho ngài về vấn đề này.

၃၁.

31.

ပုဗ္ဗေ ပုပ္ဖာသနုပရိ သမာရူဠှဗုဒ္ဓင်္ကုရာနံအဒ္ဓါနေ’ဝေ’တရဟိ ဘဝတောစာ’သနာရောဟဏမှိ,ဧကာလောကာ ဒသဟိ ဂုဏိတာ လောကဓာတု သဟဿီသံဝတ္တန္တေ တွမနဝရတံ ဟေဿသေ တေန ဗုဒ္ဓေါ;

()

Trong quá khứ, khi các vị Bồ-tát ngự trên tòa hoa, và ngay cả bây giờ, khi ngài ngự trên tòa này, mười ngàn thế giới đã trở thành một ánh sáng duy nhất. Do điềm báo này, ngài chắc chắn sẽ trở thành một vị Phật.

၃၂.

32.

တာသံ ဝါစံ သဝဏမဓုရံ ဒေဝတာနံ နိသမ္မဘိယျော စိတ္တပ္ပဘဝဝီရိယော ပီတိဝိပ္ဖာရိတတ္တော,ပုဗ္ဗေ သတ္တုတ္တမပရိစိတာ ဗောဓိသမ္ဘာရဓမ္မာအာဝဇ္ဇေသိ ကတိ ဣတိ သုဓီ ဓမ္မဓာတုံ သဟေတုံ;

()

Sau khi nghe những lời ngọt ngào của các vị chư thiên, với tinh tấn khởi lên từ tâm và toàn thân tràn ngập hỷ lạc, bậc trí tuệ ấy đã suy xét về bản chất của các pháp cùng với nguyên nhân của chúng, tự hỏi: 'Các pháp Ba-la-mật, vốn được các bậc tối thượng trong quá khứ thực hành, có bao nhiêu?'

၃၃.

33.

ဩကုဇ္ဇိတွာ ဓရဏိဌပိတော ပုဏ္ဏ ကုမ္ဘော သုမေဓဝိဿန္ဒေတွာ သလိလမခိလံ ကိန္တုပစ္စာဟရေထ,ဧဝံ ဒတွာ ဓနသုတကလတ္တ’င်္ဂပစ္စင်္ဂဇီဝေနိဗ္ဗိန္နော မာ ဘဝိ’တိ ပဌမံ ပါရမိံ’ဓိဋ္ဌဟိ သော;

()

Như một bình nước đầy được đặt trên mặt đất rồi bị úp ngược, sau khi đã đổ hết nước ra, làm sao có thể lấy lại được? Cũng vậy, sau khi đã bố thí tài sản, con cái, vợ, các chi phần lớn nhỏ của thân thể và cả mạng sống, nguyện con không có lòng hối tiếc. Như vậy, vị ấy đã quyết tâm thực hành Ba-la-mật đầu tiên.

၃၄.

34.

နာ’ပေက္ခိတွာ ယထရိဝ နိဇံ ဇီဝိတံ ဇီဝိတံ’ဝရက္ခန္တော သဉ္စရတိ စမရိ စာမရ စန္ဒိကာဘံ,ဧဝံ သီလံ ဝရသိဝပုရဒွါရမာရက္ခ ဓီရအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ ဣတိ သဒုတိယံ ပါရမိံ သုဒ္ဓသီလော;

()

Cũng như con bò yak, không màng đến mạng sống của mình, luôn đi lại và bảo vệ chiếc đuôi trắng như ánh trăng. Cũng vậy, hỡi bậc trí, hãy bảo vệ giới hạnh, là cánh cửa dẫn đến thành trì Niết-bàn tối thượng. Với giới hạnh trong sạch, vị ấy đã quyết tâm thực hành Ba-la-mật thứ hai.

၃၅.

35.

သံဝိဂ္ဂေါ ယော စိရပရိဝသံ ဃောရကာရာဃရမှိမုတ္တီံ တမှာ’ဂမယတိ ယထာ ဟောဟိ နေက္ခမ္မနိတ္တောနိဗ္ဗိန္နော တွံ တထရိဝ ဘဝေ ဗန္ဓနာဂါရရူပေအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ တတိယမ္ပိ သော ပါရမိန္တျေ’ကစာရီ;

()

Cũng như người bị giam cầm lâu ngày trong ngục tù khủng khiếp, luôn mong mỏi được giải thoát. Cũng vậy, ngươi hãy nhàm chán các cõi hữu, vốn như một nhà tù, và hãy chuyên tâm vào sự xuất ly. Vị ẩn sĩ độc cư ấy đã quyết tâm thực hành Ba-la-mật thứ ba.

၃၆.

36.

ဟီနုက္ကဋ္ဌံ ကုလမနုဃရံ ဘိက္ခကော ဘိက္ခု ဘိက္ခံအဏွာဟိဏ္ဍံ လဘတိ နစိရံ သံဝရဋ္ဌော ယထေ’ဝံ,သမ္ဗောဓတ္ထ ဘဇ ပဋိဗလေ ပဏ္ဍိတေ ပုဋ္ဌပဉှောအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ တွမိတိ မတိမာ ပါရမိံ သော စတုတ္ထိံ;

()

Như vị Tỳ-khưu khất thực, đi tuần tự từ nhà này sang nhà khác, trong các gia đình cao sang hay thấp hèn, không bao lâu sẽ nhận được vật thực, nhờ vào sự thu thúc; cũng vậy, vì mục đích giác ngộ, ngươi hãy đến gần các bậc hiền trí có năng lực, hãy đặt câu hỏi. Bậc trí tuệ ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ tư.

၃၇.

37.

နိစ္စုဿာဟော ဝိစရတိ ယထာ ကေသရီ သေရိစာရီဧဝံ ဌာနေ ဂမနသယနေစာ’သနေ တွံ သုမေဓ,ဥဿောဠှီ တျာသိထိလဝီရိယော ဟောတိ သမ္ဗောဓနတ္ထံအဇ္ဈီဋ္ဌာသိ ထိရဝီရိယဝါ ပဉ္စမိံ ပါရမိံ သော;

()

Như sư tử, loài thú sống độc lập, luôn luôn tinh tấn; cũng vậy, hỡi Sumedha, trong các oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi, ngươi hãy nỗ lực, hãy có nghị lực không thối chuyển vì mục đích giác ngộ. Bậc có nghị lực kiên cố ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ năm.

၃၈.

38.

ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ ပထဝိရိဝ ဘော သဗ္ဗမာနာဝမာနံနာပဇ္ဇိတွာ မနသိဝိက္တိံ တွံ သဟန္တော ခမန္တော,သမ္ဗောဓတ္ထံ ပရဝဓခမော ဟောဟိ’တီ ခန္တိဝါဒီအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ ပရဟိတရတော ဆဋ္ဌမိံ ပါရမိံ သော;

()

Này bạn, như trái đất chịu đựng tất cả những điều được ưa thích và không ưa thích, sự kính trọng và khinh miệt, mà không khởi lên sự biến đổi trong tâm; cũng vậy, ngươi hãy chịu đựng, hãy kham nhẫn. Vì mục đích giác ngộ, hãy là người có thể chịu đựng sự hãm hại của kẻ khác. Bậc ưa thích lợi ích cho người khác ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ sáu.

၃၉.

39.

ဝီထိံ နာတိက္ကမတိ နိယမံ ဩသဓီတာရကာ’ယံဧဝံ သန္တုတ္တမ ပရိစိတံ သစ္စဝါစံ သုမေဓ,တွံ မာဝိတိက္ကမိ ကရဟစိ ဗောဒ္ဓုကာမော သုဗောဓိံအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ’တျ’ဝိတထကထိ သတ္တမိံ ပါရမိံ သော;

()

Như ngôi sao mai không bao giờ đi lệch khỏi quỹ đạo đã định; cũng vậy, hỡi Sumedha, lời nói chân thật đã được các bậc thánh nhân tối thượng thực hành, ngươi, người mong muốn chứng ngộ Chánh Giác, đừng bao giờ vi phạm. Bậc nói lời không sai chạy ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ bảy.

၄၀.

40.

တမှာဌာနာ ဗလဝပဝနေ ဝါယမာနေ’ပိ ထောကံကပ္ပဋ္ဌာသိ တစလတိ ယထာ ပဗ္ဗတော သုပ္ပတဋ္ဌော,တွံ တိဋ္ဌာဟိ တထရိဝ အဓိဋ္ဌာနဓမ္မေသု ဒဠှံအဇ္ဈိဋ္ဌာသီ’တျဝလသဒိသော စ’ဋ္ဌမိံ ပါရမိံ သော;

()

Như ngọn núi được an vị vững chắc, đứng yên suốt một kiếp, không hề rung chuyển dù chỉ một chút khi có ngọn gió mạnh thổi đến; cũng vậy, ngươi hãy đứng vững chắc trong các pháp quyết định. Bậc giống như núi không lay chuyển ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ tám.

၄၁.

41.

ဩတိဏ္ဏေသု ဥဒကရဟဒေါ ဘော နိဟီနုတ္တမေသုသီတတ္တံ သမ္ဖရတိ ဟိ သမံ ဝါရိနာ ဘာဝယေနိ,မေတ္တာယေဝံ တိဘဝဘဝနေ သဗ္ဗသတ္တေသု တုလျံအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ သမုတိ နဝမိံ ပါရမိံ မေတ္တ စိတ္တော;

()

Này bạn, như hồ nước ban trải sự mát lạnh một cách đồng đều bằng nước của nó cho những người thấp hèn và cao sang đã đi xuống hồ; cũng vậy, ngươi hãy phát triển tâm từ một cách bình đẳng đối với tất cả chúng sanh trong ba cõi. Bậc có tâm từ ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ chín.

၄၂.

42.

ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေ သတိ ပဋိဟတေ ဝတ္ထုဇာတေ ယထာဟိမဇ္ဈတ္တာ’ယံ ဝသုမတိဝဓူ ဟောတိ ဒုက္ခေ သုခေက ဝါ,ဧဝံ ဘော တွံ ဘဝ သမတုလာသန္တိဘော’ပေက္ခ ကော’တိအဇ္ဈိဋ္ဌာသိ သဝသိ ဒသမိံ ပါရမိံ ဘုရိမေဓော;

()

Như nàng dâu đất (trái đất) vẫn giữ được sự trung dung khi những vật thể ưa thích và không ưa thích được ném lên, dù trong khổ hay trong lạc; cũng vậy, này bạn, ngươi hãy trở nên quân bình như cán cân, hãy là người an tịnh, có tâm xả. Bậc trí tuệ rộng lớn, bậc tự chủ ấy đã quyết tâm như thế, đó là pháp ba-la-mật thứ mười.

၄၃.

43.

အာလောလေန္တော တိဒသပမိတံ ပါရမိသာဂရံ သောသတ္တာဓိသော နိသိတမတိမာ ဉာဏမတ္ထာ’စလေန,အာဝဇ္ဇေသိ ဝသုမတဝဓု သာဓုကာရံ’ဝ ဒေန္တိသံကမ္ပိ သမ္ပတိ သတိမတော ဓမ္မတေဇေန တေန;

()

Bậc Chúa Tể chúng sanh, bậc có trí tuệ sắc bén ấy, đã khuấy động đại dương mười pháp ba-la-mật bằng cây gậy trí tuệ. Ngài đã suy xét. Nàng dâu đất, như thể đang reo lên lời 'Lành thay!', lúc bấy giờ đã rung chuyển bởi oai lực Chánh pháp của bậc chánh niệm ấy.

၄၄.

44.

ဘီရူစ္ဆမှီ ဃဏပထဝိယာ ကမ္ပမာတာယိ’မာယပတွာ ဒီပင်္ကရဘဂဝတော ရမ္မဝါသီ သမီပံ,သမ္ပုစ္ဆိံသု ဝသုမတိ ဘုသံ ကမ္ပိ တံကိဿဟေတုအာဝဇ္ဇေတွာ သမုတိ မုနိနော တမ္ပဝတ္တိံ ကထေသိ;

()

Các cư dân của thành Ramma, vì sợ hãi bởi mặt đất dày này đang rung chuyển, đã đến gần đức Thế Tôn Dīpaṅkara và hỏi rằng: 'Mặt đất đã rung chuyển dữ dội, do nguyên nhân gì vậy?' Vị Mâu-ni, sau khi suy xét, đã kể lại cho họ nghe sự việc ấy.

၄၅.

45.

နိက္ကင်္ခါ တေ ပုနပိ နဂရာ နာဂရာ တံ ဥပေစ္စသမ္ပူဇေသုံ စရဏယုဂလံ ဂန္ဓမာလာဒိကေဟိ,ကတွာ တေန’ဉ္ဇလိသရသိဇေ ယေန ဒီပင်္ကရေ’ဏောဥဋ္ဌာသိ သော ပုရိသတိသဟော သန္နီသိန္နာသနမှာ;

()

Những người dân thành thị ấy, không còn nghi ngờ, lại đến gần vị ấy, đã cúng dường đôi bàn chân ngài bằng hương, hoa và các vật khác. Sau khi chắp tay hình búp sen hướng về đức Phật Dīpaṅkara, bậc Tối Thượng Nhân ấy đã đứng dậy từ chỗ ngồi của mình.

၄၆.

46.

မာ တေ ရောဂေါ ဘဝိ ပဋိဘယံ မာ ဘဝိ ဆမ္ဘိတတ္တံသင်္ကပ္ပော တေ ပရမပဏိဓိ သိဇ္ဈတံ ခိပ္ပမေဝ,ဣတ္ထဉ္စာ’သိထုတိပဒသတံ ဇာတိခေတ္တာ ဂတာ တံပုပ္ဖာဒီဟိ မဟီယ ဇဋိလံ နိဇ္ဇရာ ဗျာဟရိံသု;

()

'Mong rằng ngài không có bệnh tật, không có sợ hãi, không có sự kinh hoàng. Mong rằng ý nguyện, lời phát nguyện tối thượng của ngài, sẽ nhanh chóng được thành tựu.' Các vị trời đã đến nơi sinh trưởng, sau khi cúng dường vị đạo sĩ khổ hạnh bằng hoa và các vật khác, đã nói lên hàng trăm câu tán thán như vậy.

၄၇.

47.

အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ပဝနပဒဝိံ ဒေဝတာနံ မနာနိဗောဓာတွော ဟိမဝတိ သကံ အဿမံ တာပသော သော,ပတ္တော အတ္ထာစလမုပဂမီ တင်္ခဏေ ရံသိမာလီသင်္ကောစေတွာ သရသိဇဝနံ သံဟရိတွာ’ံသုဇာလံ;

()

Vị đạo sĩ ấy, sau khi bay lên không trung, làm cho tâm của các vị trời được hoan hỷ, đã trở về am thất của mình ở Hy-mã-lạp sơn. Vào lúc ấy, mặt trời, sau khi làm cho rừng sen khép lại và thu hồi mạng lưới các tia sáng, đã đi đến ngọn núi lặn.

၄၈.

48.

ရမ္မံ ဒီပင်္ကရဘဂဝတော ရမ္မဝတျာ’ဘိဓာနံဝါသဋ္ဌာနံ ဇနကဇနနီ ဒွေ သုဒေဝဿုမေဓာ,နိစ္စောပဋ္ဌာယကယတိဝရော သာဂတောမင်္ဂလောစတိဿောစာ’သုံ ပဌမဒုတိယဿာဝကာ ထေရနာဂါ;

()

Nơi ở của đức Thế Tôn Dīpaṅkara là thành phố Rammavatī. Phụ thân và mẫu thân là vua Sudeva và hoàng hậu Sumedhā. Vị thị giả thường trực là tu sĩ Sāgata. Hai vị Thượng thủ Tinh văn thứ nhất và thứ hai là các trưởng lão Maṅgala và Tissa.

၄၉.

49.

နာနာခီဏာသဝပရိဝုတော စာ’သိ နန္ဒာ သုနန္ဒာတဿာ’ဟေသုံ ပဌမဒုတိယဿာဝိကာ အဂ္ဂဘူတာ,ကာယော’သိတိရတနပမိတော ပိပ္ဖလိနာမဗောဓိအဋ္ဌာသိ သော ပစုရဇနတံ တာရယံ ဝဿလက္ခံ;

()

Ngài được vây quanh bởi các vị A-la-hán. Nandā và Sunandā là hai vị Thượng thủ Tinh văn Ni thứ nhất và thứ hai. Thân của ngài cao tám mươi cubit, cây Bồ-đề của ngài tên là Pipphali. Ngài đã sống một trăm ngàn năm, cứu độ rất nhiều chúng sanh.

၅၀.

50.

သတ္ထာ ဒီပင်္ကရဝှော သုရနရသရဏောဒီပဒီပေါစိရဿံဒီပေဝေါ ဓမ္မဒီပံ တိဘုဝနဘဝနေ ဝီတ’ဝိဇ္ဇန္ဓကာရံအဂ္ဂိက္ခန္ဓော’ဝဘာသံ ဝိဟရိယ ပရိနိဗ္ဗာယိ ခီဏာသဝါ’ပိခီဏသ္နေဟာပဒီပါယထရိဝ အရိယာ သာဝကာ နိဗ္ဗုတာ’သုံ;

()

Bậc Đạo Sư tên là Dīpaṅkara, là nơi nương tựa của chư thiên và nhân loại, là ngọn đèn của các ngọn đèn, trong một thời gian dài, như một ngọn đèn, đã thắp sáng ngọn đèn Chánh pháp trong ba cõi, xua tan bóng tối của vô minh. Sau khi sống và chiếu sáng như một khối lửa, ngài đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Các vị Thánh đệ tử, những bậc đã đoạn tận lậu hoặc, cũng đã tịch diệt, giống như những ngọn đèn đã cạn dầu.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိတဝံသဒီပေ ဒူရေနိဒါနေ သုမေဓ တာပသဿ မူလပဏိဌာနဋ္ဌပနပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ ဒုတိယော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại niềm vui cho trái tim của tất cả các thi nhân, do tu sĩ tên Medhānanda biên soạn, đây là chương thứ hai, có tên là 'Chương Giải Thích về Sự Kiện Đạo Sĩ Sumedha Thiết Lập Lời Nguyện Gốc', thuộc phần Dūrenidāna (Nhân Duyên Xa).

၁.

1.

လောကံ (’ဝသန္တတိလကော) ကုမုဒါကရံ မာကောဏ္ဍညနာမဘဂဝါ’ထ ပဗောဓယတ္တော,ဇာတော တဒါ ဝရမတီ ဝိဇိတာဝိ ရာဇာသမ္ပန္န စက္ကရတနော’ဘဝိ စက္ကမတ္တိ;

()

Khi ấy, đức Thế Tôn tên là Koṇḍañña, trong khi làm cho thế gian, ví như hồ sen, được giác ngộ, thì bậc có trí tuệ ưu việt đã sanh làm vua Vijitāvī. Vị ấy đã trở thành một vị Chuyển Luân Vương, người được trang bị đầy đủ với bánh xe báu.

၂.

2.

သံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဥဠာရဒါနံဒတွာ ဝိဓာယ ပဏိဓိံ ဝရဗောဓိယာ သော,ရဇ္ဇံ ပဟာယ ဇိနသာသနမောတရိတွာဈာနာနျ’လတ္ထ ပဋိလင်ွရပ္ပဒါနော;

()

Vị ấy, sau khi dâng cúng vật thực to lớn đến Tăng chúng do đức Phật dẫn đầu, đã lập nguyện cầu quả vị Vô Thượng Bồ-đề. Sau khi từ bỏ vương quốc và xuất gia trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, ngài đã chứng đắc các tầng thiền, sau khi nhận được lời thọ ký cao quý.

၃.

3.

တဿာ’သိ ရမ္မဝတိနာမ ပုရံ သုနန္ဒောရာဇာ အဟောသိ ဇနကော ဇနနီ သုဇာတာ,ဘဒ္ဒဿုဘဒ္ဒသမဏာ ဝရသာဝကာ’သုံတိဿော’ပတိဿ’သမဏိ ဝရသာဝိကာယော;

()

Thành phố của ngài tên là Rammavatī. Phụ thân là vua Sunanda, mẫu thân là hoàng hậu Sujātā. Các vị Thượng thủ Tinh văn là tu sĩ Bhadda và Subhadda. Các vị Thượng thủ Tinh văn Ni là Tỳ-khưu-ni Tissā và Upatissā.

၄.

4.

လက္ခာယုကော ဝိဇယဗောဓိ ဝိသာလသာလ-ကလျာဏိ နာမ တဒုပဋ္ဌဟိ စာ’နုရုဒ္ဓေါ,တဿာ’ဋ္ဌ သီတိရတနပ္ပမိတံ သရီရံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Tuổi thọ của ngài là một trăm ngàn năm, cây Bồ-đề là cây Sāla-kalyāṇī (Sala tốt đẹp). Vị thị giả tên là Anuruddha. Thân của ngài cao tám mươi tám cubit. Đã có ba lần hội họp của các vị Thánh đệ tử.

၅.

5.

တဿာ’ပရေန သမယေနိ’ဟ’နင်္ဂဘင်္ဂေါဥပ္ပဇ္ဇိ မင်္ဂလဇိနော ဇနမင်္ဂလာယ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော’တိရုစိရော သုရုစီ သမညောအာသိ တဒါ’ဝတိသုရော ဒွိဇဝံသကေတု;

()

Sau vị ấy, vào một thời điểm sau này, bậc Chiến Thắng Maṅgala, người phá tan ái dục, đã xuất hiện trên đời vì hạnh phúc của chúng sanh. Vị Bồ-tát, vô cùng tuấn tú, có tên là Suruci. Khi ấy, ngài là một vị Bà-la-môn rất uyên bác, là ngọn cờ của dòng dõi Bà-la-môn.

၆.

6.

ဒတွာ သသာဝကဇိတဿ ဒိနာနိ သတ္တပတ္ထေသိ ဗောဓိမသမံ ဂဝပါနဒါနံ,ပဗျာကတော ဘဂဝတာ ဘဝနာ’ဟီဂန္တွာပဗ္ဗဇ္ဇိတော သုခမဝိန္ဒိ သမာဓိဇံ သော;

()

Sau khi dâng cúng thức uống từ sữa bò trong bảy ngày đến bậc Chiến Thắng cùng các vị đệ tử, ngài đã phát nguyện cầu quả vị Bồ-đề vô song. Được đức Thế Tôn thọ ký, ngài đã từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia và đã tìm thấy được niềm an lạc sanh từ thiền định.

၇.

7.

တဿု’န္တရံ ပုရဝရံ ပိတရော’တ္တရ’ဝှာအာသုံ သုဒေဝသမဏော ဝသိ ဓမ္မသေနော,တဿာ’ဂ္ဂသာဝကယုဂံ သကသာဝိကာနံဘဒ္ဒံယုဂံ အဘဝိ သိဝလိစာ’ပျ’သောကာ;

()

Thành phố của ngài là Uttara, phụ thân và mẫu thân cũng tên là Uttara. Hai vị Thượng thủ Tinh văn là tu sĩ Sudeva và Dhammasena. Cặp đôi Thượng thủ Tinh văn Ni tốt đẹp của ngài là Sīvalī và Asokā.

၈.

8.

တံ ပါလိတော ဇိနမုပဋ္ဌဟိ အဋ္ဌ’သီတိဟတ္ထော’သိ တဿ ဝဇိရူပမရူပကာယော,ဗောဓီ’ပိ နာဂတရု သာဝကသန္တိပါတာအာသုံ တယော နဝုတိဝဿသဟဿမာယု;

()

Vị Pālita đã hầu hạ đức Chánh Giác ấy. Thân của ngài cao tám mươi tám hắc tay, thân hình giống như kim cương. Cây Bồ-đề là cây Long Thọ. Đã có ba lần hội họp các vị Thinh văn. Tuổi thọ là chín mươi ngàn năm.

၉.

9.

တဿာ’ပရေန သုမနော ကရုဏာနိဓာနောနာထော မနောဇမထနော ဥဒပါဒိ လောကေ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော’ဘဝိ တဒါ’တုလနာဂရာဇာတေဇ’ဂ္ဂိဇာလဇလိတော အတုလိဒ္ဓိမာ သော;

()

Sau vị ấy, bậc Lãnh Đạo Sumana, kho tàng của lòng bi mẫn, người dẹp tan ái dục, đã xuất hiện ở thế gian. Khi ấy, vị Phật tương lai là Long vương Atula, vị ấy rực rỡ với ngọn lửa uy lực, có thần thông vô song.

၁၀.

10.

နာဂေါ’ပိ နာဂဘဝနမှိ သသာဝကဿဗုဒ္ဓဿ ဒိဗ္ဗတုရိယေဟိ ကတုပဟာရော,ဒတွာန ဒါနမတုလံ ပဏိဓိံ အကာသိဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ တုဝန္တိ အဟာသိ ဗုဒ္ဓေါ;

()

Vị Long vương cũng đã cúng dường đức Phật cùng các vị Thinh văn bằng thiên nhạc ở tại long cung. Sau khi thực hiện sự bố thí vô song, vị ấy đã lập nguyện. Đức Phật đã nói rằng: ‘Ngươi sẽ thành Phật.’

၁၁.

11.

ခေမဝှယံ ပုရမဟူ ဇနကော သုဒန္တောရာဇာ ဇနေတ္တိ သိရိမာ နိဇသာဝကာနံ;

အဂ္ဂါ ဘဝိံသု သရဏော ဝသိ ဘာဝိတတ္တောသောဏာ တဒဂ္ဂသမဏိ’သိ တထု’ပသောဏာ;

()

Kinh thành tên là Khemavatī. Phụ vương là đức vua Sudanta, mẫu hậu là hoàng hậu Sirimā. Hai vị Thinh văn hàng đầu của ngài là Saraṇa và Bhāvitatta. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu khi ấy là Soṇā và Upasoṇā.

၁၂.

12.

တဿာ’သိ နာဂတရု ဗောဓိ ဥဒေနတေရော-ပဋ္ဌာယကော နဝုတိဝဿသဟဿမာယု,ဥဗ္ဗေဓတော နဝုတိဟတ္ထမိတံ သရီရံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Cây Bồ-đề của ngài là cây Long Thọ, vị thị giả là trưởng lão Udena. Tuổi thọ là chín mươi ngàn năm. Thân của ngài cao chín mươi hắc tay. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၁၃.

13.

တဿာ’ပရေန ဥဒပါဒိ’ဟ ရေဝတာချောဒေဝါဒိဝန္ဒိတပဒေါ ဘုဝိ ဒေဝဒေဝေါ,သတ္တုတ္တမော ဘဝိ တဒါ အတိဒေဝနာမောဘောဝါဒိဝံသတိလကော စတုဝေဒဝေဒီ;

()

Sau vị ấy, đức Revata, bậc Thiên Nhân Sư, có dấu chân được chư Thiên v.v... đảnh lễ, đã xuất hiện ở đây trên thế gian. Khi ấy, bậc Chúng Sanh Tối Thượng là người Bà-la-môn tên Atideva, là tinh hoa của dòng dõi Bhovādi, thông suốt bốn bộ Vệ-đà.

၁၄.

14.

ဗဒ္ဓဉ္ဇလီ သိရသိ ဓမ္မကထံ နိသမ္မဂန္တွာန တံ သရဏမုတ္တရမုတ္တရိယံ;

ဒတွာ’ဟိပတ္ထယိ သုခေါဓိမထော မဟေသိဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ တုဝန္တီ ဝိသာကရိတ္ထ;

()

Sau khi nghe pháp thoại, chắp tay trên đầu, vị ấy đã quy y nơi ngài, bậc Tối Thượng. Sau khi dâng chiếc áo choàng, vị Đại Sĩ đã mong cầu biển cả của sự an lạc. Đức Phật đã thọ ký rằng: ‘Ngươi sẽ thành Phật.’

၁၅.

15.

တဿာ’သိ ဓညဝတိနာမ ပုရံ ဇိနဿမာတာ မဟေသိ ဝိပုလာ ဝိပုလော ပိတာ’သိ,သဗြဟ္မဒေဝဝရုဏော ဘဝိ သံဃမဇ္ဈေဘဒ္ဒါ စ ဘဒ္ဒယုဂလံ ဒုဝိဓံ သုဘဒ္ဒါ;

()

Kinh thành của đức Chánh Giác ấy tên là Dhaññavatī. Mẫu hậu là hoàng hậu Vipulā, phụ vương là đức vua Vipula. Hai vị (Thinh văn hàng đầu) là Brahmadeva và Varuṇa. Cặp đôi (nữ Thinh văn hàng đầu) là Bhaddā và Subhaddā.

၁၆.

16.

တံ သမ္ဘဝေါ ဝသိ ဥပဋ္ဌဟိ နာဂဗောဓိရုက္ခောပျ’သိတိရတနံ ဘဝိ အတ္တဘာဝေါ,အာယုပ္ပမာဏမ္ပိ သဋ္ဌိသဟဿဝဿံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာတ;

Vị Sambhava đã hầu hạ ngài. Cây Bồ-đề là cây Long Thọ, thân thể cao tám mươi hắc tay. Tuổi thọ là sáu mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၁၇.

17.

တဿာ’ပရမှိ သမယေ ဇနပါရိဇာတောဥပ္ပဇ္ဇိ သောဘိတဇိနော ဇိတပဉ္စမာရော,အဇ္ဈာယကော သကလဝေဒ မုဠာရဘောဂီဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါ’ဇိတနာမဝပ္ပော;

Vào thời sau đó, đức Chánh Giác Sobhita, cây pārijāta của chúng sanh, người chiến thắng năm loại ma, đã xuất hiện. Khi ấy, vị Phật tương lai là người Bà-la-môn tên Ajita, người học thuộc lòng tất cả các bộ Vệ-đà, có tài sản lớn.

၁၈.

18.

ဓမ္မံ နိသမ္မ သရဏေသု ပတိဋ္ဌဟိတွာသံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဥဠာရဒါနံ,ဒတွာ ပဓာနပဏိဓာန မကာသိ ဓီရောတွံ လစ္ဆသိ’တိ ဝရဗောဓိ မဟာသိ သတ္ထာ;

()

Sau khi nghe Pháp, an trú trong các nơi quy y, và sau khi dâng cúng vật thí cao quý đến Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu, bậc trí tuệ đã lập nguyện tối thượng. Bậc Đạo Sư đã nói rằng: ‘Ngươi sẽ đạt được sự Giác Ngộ cao quý.’

၁၉.

19.

ရမ္မံ သုဓမ္မမဟု တဿ ပုရံ သုဓမ္မောရာဇာ အဟောသိ ဇနကော ဇနိကာ သုဓမ္မာတဿာ’ဂ္ဂသာဝကယုဂံ အသမော သုနေတ္တောတဿာဝိကာ’ဂ္ဂယုဂလံ နကုလာ သုဇာတာ;

()

Kinh thành của ngài là Sudhamma đáng vui thích. Phụ vương là đức vua Sudhamma, mẫu hậu là hoàng hậu Sudhammā. Cặp đôi Thinh văn hàng đầu của ngài là Asama và Sunetta. Cặp đôi nữ Thinh văn hàng đầu của ngài là Nakulā và Sujātā.

၂၀.

20.

နာဂဿ နာဂတရု ဗောဓိ သရီရမဋ္ဌ-ပဏ္ဏာသဟတ္ထပမိတံ တမတောမထေရော,သောပဋ္ဌဟီ နဝုတိဝဿသဟဿမာယုအာသုံ တယော အရိယ သာဝက သန္နိပါတာ;

()

Cây Bồ-đề của bậc Long Tượng là cây Long Thọ. Thân của ngài cao năm mươi tám hắc tay. Trưởng lão Anoma đã hầu hạ ngài. Tuổi thọ là chín mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၂၁.

21.

ဥပ္ပဇ္ဇိ တဿ အပရေန အနောမဒဿိဗုဒ္ဓေါ ပဗုဒ္ဓကမလာမလနီလနေတ္တော,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဇိတသုရာရိ တဒါနိ ယက္ခ-သေနာပတီ ဘဝိ မဟိဒ္ဓိမဟာနုဘာဝေါ;

()

Sau vị ấy, đức Phật Anomadassī, người có đôi mắt trong sạch màu xanh như hoa sen nở, đã xuất hiện. Khi ấy, vị Phật tương lai, người chiến thắng kẻ thù của chư Thiên, là một vị tướng Dạ-xoa có đại thần lực, đại oai lực.

၂၂.

22.

သမ္ဗောဓိ မဂ္ဂပုရိသော ပဏိဓာနယံ သောသံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဥဠာရဒါနံ,ပါဒါသိ တိသု သရဏေသု ပတိဋ္ဌဟိတွာဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ တုဝန္တိ ဇိနော’ဗြုဝိတံ;

()

Vị ấy, người đang trên con đường Giác Ngộ, sau khi an trú trong Tam Quy, đã dâng cúng vật thí cao quý đến Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu và đã lập nguyện này. Đức Chánh Giác đã nói với vị ấy rằng: ‘Ngươi sẽ thành Phật.’

၂၃.

23.

ဌာနဉှိ စန္ဒဝတိနာမ ယသောဓရာချာမာတာ မဟေသိ ယသဝါ ဇနကော ဇနိန္ဒော,တဿ’ဂ္ဂသာဝကယုဂံ နိသဘော အတောမောဒွေ သုန္ဒရီ စ သုမနာ စရသာဝိကာ’သုံ;

()

Kinh thành tên là Candavatī. Mẫu hậu là hoàng hậu tên Yasodharā, phụ vương là đức vua Yasavā. Cặp đôi Thinh văn hàng đầu của ngài là Nisabha và Anoma. Hai vị nữ Thinh văn cao quý là Sundarī và Sumanā.

၂၄.

24.

ဗောဓီ’ပိ တဿ ကကုဓော မုနိဒေဟမဋ္ဌ-ပဏ္ဏာသဟတ္ထပမိတံ ဝရုဏာဘိဓာနော,ထေရော ဥပဋ္ဌဟိ စ လက္ခပမာဏမာယုအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Cây Bồ-đề của ngài là cây Gừa. Thân của bậc Mâu-ni cao năm mươi tám hắc tay. Trưởng lão tên Varuṇa đã hầu hạ ngài. Tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၂၅.

25.

တဿာ’ပရေန ပဒုမော ဒိပဒါနမိန္ဒောဇာတော ပဗုဇ္ဈိတမနောပဒုမော ပဇာနံ,ဓီရော ဗဘူဝ ဝရဝါရဏကုမ္ဘဘေဒီသီဟော တဒါ ရုစိရကေသရဘာရဂီဝေါ;

()

Sau vị ấy, đức Paduma, vua của loài hai chân, người làm cho tâm sen của chúng sanh nở rộ, đã sanh ra. Khi ấy, bậc Trí Tuệ là một con sư tử có thể phá vỡ u đỉnh của voi chúa, có chiếc cổ với bờm đẹp đẽ.

၂၆.

26.

ဗုဒ္ဓံ နိရောဓသုခဝေဒိယနံ ဝတမှိသတ္တာဟမက္ခိပဒူမေဟိ တမစ္စယိတွာ,စိတ္တံ ပသာဒိယ ပုနာ’ဂတသာဝကေသုသီဟော ဝိဘာသိ ပဋိလဒ္ဓဝရပ္ပဒါနော;

()

Con sư tử đã cúng dường đức Phật, người đang trong hạnh thọ hưởng sự an lạc của Diệt Định, trong bảy ngày bằng cách nhìn không chớp mắt. Làm cho tâm thanh tịnh đối với các vị Thinh văn đã trở lại, con sư tử đã tỏa sáng, sau khi nhận được sự ban tặng cao quý.

၂၇.

27.

တဿာ’သိ စမ္ပကပုရံ ပဒုမာဘိဓာနောရာဇာ အဟောသိ ဇနကော အသမာ ဇနေတ္တီ,သာလောပသာလယတယော ဝရသာဝကာ’သုံရာမာ’ပိ တဿ ပရမာသမဏိ သုရာမာ;

()

Kinh thành của ngài là Campaka. Phụ vương là đức vua tên Paduma, mẫu hậu là hoàng hậu Asamā. Hai vị Thinh văn cao quý là Sāla và Upasāla. Hai vị nữ Thinh văn tối thượng của ngài là Rāmā và Surāmā.

၂၈.

28.

နာမေနု’ပဋ္ဌဟိ ဝသိ ဝရုဏော တမဋ္ဌ-ပဏ္ဏာသဟတ္ထမိတ မဿ သရီရမာ’သိ,ဗောဓိ’ပိ သောဏတရု လက္ခပမာဏမာယုအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Vị tu sĩ tên Varuṇa đã hầu hạ ngài. Thân của ngài cao năm mươi tám hắc tay. Cây Bồ-đề là cây Xích Táp. Tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၂၉.

29.

တဿာ’ပရေန ဝရဒေါ မုနိ နာရဒဝှောပါပန္ဓကာရနိကရံ ဘီဒုရော’ဒပါဒိ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါ’ခိလဈာတဘိညာ-လာဘီ ပဝတ္တဖလဘောဇိ တပေါဓနီသော;

()

Sau vị ấy, bậc Mâu-ni ban ân phước tên Nārada, người phá tan khối u ám của điều ác, đã xuất hiện. Khi ấy, vị Phật tương lai là một đạo sĩ khổ hạnh, người đắc được tất cả các tầng thiền và thắng trí, sống bằng các loại trái cây, là bậc thầy của các nhà tu khổ hạnh.

၃၀.

30.

ကတွာနု’ဠာရပဏိဓာန မုဠာရဝိရောဒတွာ သသာဝကဇိနဿ ဥဠာရဒါနံ,ပူဇေသိ တံ သုရဘိနာ ဟရိစန္ဒနေနသတ္ထာပိ သမ္ပတိ ဝိယာကရဏံ အဒါသိ;

()

Bậc anh hùng cao quý, sau khi lập nguyện cao quý, đã dâng cúng vật thí cao quý đến đức Chánh Giác cùng các vị Thinh văn, và đã cúng dường ngài bằng gỗ chiên-đàn vàng thơm ngát. Bậc Đạo Sư cũng đã ban lời thọ ký ngay lúc ấy.

၃၁.

31.

တဿာ’သိ ဓညဝတိနာမ ပုရံ သုမေဓောရာဇာ အဟောသိ ဇနကော ဇနနီ အနောမာ,ဒွေ ဘဒ္ဒသာလဇိတမိတ္တဝသိ ဝသိန-မဂ္ဂေါ’န္တရာ သမဏိ ဖဂ္ဂုဏိ ဘိက္ခုနီတံ;

()

Kinh thành của ngài tên là Dhaññavatī. Phụ vương là đức vua Sumedha, mẫu hậu là hoàng hậu Anomā. Hai vị Thinh văn hàng đầu là Bhaddasāla và Jitamitta. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là Phagguṇī và Uttarā.

၃၂.

32.

ဝါသေဋ္ဌဘိက္ခု တဒုပဋ္ဌဟိ ရူပကာယောတဿာ’ဋ္ဌသိတိရတနံ မဟသောဏသာခီ,ဗောဓိဒ္ဒုမော နဝုတိဝဿသဟဿမာယုအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္တိပါတာ;

()

Tỳ-khưu Vāseṭṭha đã hầu hạ ngài khi ấy. Thân hình của ngài cao tám mươi tám hắc tay. Cây Bồ-đề là cây Đại Xích Táp. Tuổi thọ là chín mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၃၃.

33.

တဿာ’ပရေန ပဒုမုတ္တရ ဓမ္မရာဇာဇာတော တိလောကပဒုမော ပဒုမပ္ပိတင်္ဃီ,အဍ္ဎော ဥဠာရဝိဘဝေါ မဟရဋ္ဌိယော သောဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါ ဇဋိလာဘိဓာနော;

()

Sau vị ấy, đức Pháp Vương Padumuttara, hoa sen của ba cõi, người có đôi chân được dâng cúng hoa sen, đã sanh ra. Khi ấy, vị Phật tương lai là một người cai quản xứ lớn tên là Jaṭila, giàu có, có tài sản lớn.

၃၄.

34.

သမ္ဗောဓိယာ’ဓိဂမ ပစ္စယပတ္ထနံ သောဝိရောဝိဓာယ ပဒုမုတ္တရပါဒမူလေ,သံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ တိစိဝရာနိပါဒါသိ တီသုရတနေသု အဘိပ္ပသန္နော;

()

Vị anh hùng ấy, với tâm hoàn toàn tín thành nơi Tam Bảo, sau khi thực hiện lời nguyện về duyên chứng đắc Chánh Đẳng Giác dưới chân đức Padumuttara, đã dâng cúng ba y đến Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu.

၃၅.

35.

တဿာ’သိ ဟံသဝတိနာမ ပုရံ ဇိနဿအာနန္ဒဘုပတိ ပိတာ ဇနိကာ သုဇာတာ,ဒွေ တဿ ဒေဝလသုဇာတဝသိ ဝသိနံအဂ္ဂါ ဘဝိံသု သမဏိသွာမိတာသမာ’ဂ္ဂါ;

()

Kinh thành của bậc Chánh Giác ấy tên là Haṃsavatī, vua cha là Ānanda, mẫu hậu là Sujātā. Hai vị Thinh văn hàng đầu của ngài, những bậc đã tự chủ, là Devala và Sujāta. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là Amitā và Asamā.

၃၆.

36.

လက္ခာယုကော သဇယဗောဓိက ဝိသာလသာလရုက္ခော ဥပဋ္ဌဟိ မုနိံ သုမနာဘိဓာနော,တဿ’ဋ္ဌ’သိတိရတနပ္ပမိတံ သရီရံအာသုံ တယော ဘဂဝတော ဂဏသန္နိပါတာ;

()

Tuổi thọ của ngài là một trăm ngàn năm, cây giác ngộ chiến thắng của ngài là cây Sa-la to lớn. Vị thị giả của bậc ẩn sĩ là người tên Sumana. Thân của ngài cao tám mươi tám hắc tay. Đã có ba lần hội họp các chúng đệ tử của Đức Thế Tôn.

၃၇.

37.

တဿာ’ပရေန သမယေန သုမေဓနာမောလောကမှိ ပါတုဘဝိ လောကဟိတာယ သတ္ထာ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ကိရ တဒါနျု’ဘတော သုဇာတောသွာ’သိတိကောဋိဝိဘဝေါ’တ္တရ မာဏဝေါ’သိ;

()

Sau thời của vị ấy, bậc Đạo Sư tên là Sumedha đã xuất hiện ở thế gian vì lợi ích cho thế gian. Khi ấy, vị Bồ-tát được cho là đã sanh ra trong gia đình tốt đẹp cả hai bên. Ngài là một thanh niên tên Uttara, sở hữu tài sản tám mươi koṭi.

၃၈.

38.

ဝိဿဇ္ဇိယာန ဝိဘဝံ တိံသတိကောဋိံဒတွာန ဒါနမသ္မံ သုဂတေ သသံဃေ,ပဗ္ဗဇ္ဇိတော ပရမဗောဓိ မပတ္ထယိတ္ထဗျာကာသိ သောမုနိ တ’မိဇ္ဈနဘာဝ’မဒ္ဓါ;

()

Sau khi từ bỏ tài sản ba mươi koṭi và thực hiện đại thí đến bậc Thiện Thệ cùng Tăng chúng, ngài đã xuất gia và phát nguyện cầu Vô Thượng Bồ Đề. Vị ẩn sĩ ấy đã thọ ký rằng nguyện vọng của ngài chắc chắn sẽ thành tựu.

၃၉.

39.

ရမ္မံ သုဒဿနမဟူ နဂရံ သုဒန္တောတဿာ’သိ ဘူပတိ ပိတာ ဇနနီ သုဒတ္တာ,သံဃေသု’ဟောသု သရဏော ဝသိ သဗ္ဗကာမောရာမာ ယမာနိ ပရမာနျ’ဘဝုံက သုရာမာ;

()

Kinh thành của ngài là Sudassana khả ái. Vua cha là Sudanta, mẫu hậu là Sudattā. Hai vị Thinh văn hàng đầu là Saraṇa và Sabbakāma. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là Rāmā và Surāmā.

၄၀.

40.

ဗောဓီ’ပိ နီပတရု သာဂရနာမထေရော’ပဋ္ဌာသိ တံ နဝုတိဝဿသဟဿမာယု,တဿာ’ဎသိတိရတနု’ဂ္ဂတမာသိ ဂတ္တံအာသုံ တယော သတိမတော ဂဏသန္တိပါတာ;

()

Cây Bồ-đề của ngài là cây Nīpa. Vị trưởng lão tên Sāgara là thị giả của ngài. Tuổi thọ của ngài là chín mươi ngàn năm. Thân của ngài cao tám mươi tám hắc tay. Đã có ba lần hội họp các chúng đệ tử của bậc Chánh Niệm.

၄၁.

41.

တဿာ’ပရေန သမယေန ဇနပ္ပဒီပေါဇာတော သုဇာတဘဂဝါ ဇိတပဉ္စမာရော,သမ္ပန္နသတ္တရတတော ဝရစက္ကဝတ္တိရာဇာ ဗဘူဝိ’ဟ မဟာပုရိသော တဒါသော;

()

Sau thời của vị ấy, ngọn đèn của thế gian, Đức Thế Tôn Sujāta, người đã chiến thắng năm loại ma, đã đản sanh. Khi ấy, bậc Đại Sĩ đã sanh làm một vị Chuyển Luân Vương ưu việt, người sở hữu bảy báu vật.

၄၂.

42.

ဓမ္မာ’မတေန မုဒိတော ရတနဒွယဿဒတွာ သသတ္တရတနံ စတုဒီပရဇ္ဇံ,ပဗ္ဗဇ္ဇိ ဗောဓိပဏိဓိံ ပဏိဓာယ ဓီမာဉတွာ မဟာမုနိ တမိဇ္ဈနဘာဝမာဟ;

Vui mừng với Pháp bất tử của hai ngôi báu, ngài đã dâng cúng vương quốc bốn châu cùng với bảy báu vật. Bậc trí tuệ đã xuất gia, sau khi lập nguyện Bồ-đề. Bậc Đại Ẩn Sĩ, sau khi biết được, đã tuyên bố về sự thành tựu nguyện vọng ấy.

၄၃.

43.

ရမ္မံ သုမင်္ဂလမဟူ ပုရမုဂ္ဂတာချောရာဇာ ပိတာဘဝိ ပဘာဝတိနာမ မာတာ,အဂ္ဂါဘဝိံသု စ သုဒဿနဒေဝထေရာနာဂါ ဂဏဿဒသိ နာဂသမာလထေရိ;

()

Kinh thành của ngài là Sumaṅgala khả ái. Vua cha là Uggata, mẫu hậu tên là Pabhāvatī. Hai vị Thinh văn hàng đầu là trưởng lão Sudassana và Deva. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là trưởng lão ni Nāgā và Nāgasamālā.

၄၄.

44.

တံ နာရဒေါမုနိရု’ပဋ္ဌဟိ စ’တ္တဘာဝေါပဏ္ဏာသဟတ္ထပမိတော ဘဝိဝေဏုဗောဓိ,တဿာ’ဘဝီ နဝုတိဝဿသဟဿမာယုအာသုံ တယော ဓီတိမတော ဂဏသန္နိပါတာ;

()

Vị ẩn sĩ Nārada là thị giả của ngài. Thân của ngài cao năm mươi hắc tay. Cây Bồ-đề là cây tre. Tuổi thọ của ngài là chín mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các chúng đệ tử của bậc Trí Giả.

၄၅.

45.

တဿာ’ပရေနိ’ဟ နိရူပမရူပသာရောဇာတောဗဘူဝ ပိယဒဿိသမန္တဒဿိ,ဓီရော တဒနျ’ဘဝိ ကဿပမာဏဝေါ သောဝေဒေသု တီသု ကုသလော ကုသလံ ဂဝေသိ;

()

Sau thời của vị ấy, bậc Piyadassī, người thấy được tất cả, có hình tướng và tinh hoa không gì sánh bằng, đã đản sanh ở thế gian này. Khi ấy, bậc Trí Giả là một thanh niên tên Kassapa. Ngài thông thạo ba bộ Vệ-đà và tìm cầu điều thiện lành.

၄၆.

46.

သော ကောဋိလက္ခပရိမာဏဓတဗ္ဗယေနသင်္ဂဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ မဟာဝိဟာရံ,ကတွာ ပဒါသိ အဘိပတ္ထိတဗုဒ္ဓဘာဝေါဗုဒ္ဓေါ’ပိ တပ္ပဏိဓိသိဒ္ဓိ သိယာ’တျ’ဘာသိ;

()

Với chi phí một trăm ngàn koṭi, ngài đã xây dựng một ngôi đại tự và dâng cúng đến Tăng chúng do Đức Phật dẫn đầu. Ngài đã phát nguyện thành Phật. Đức Phật cũng đã tuyên bố rằng nguyện vọng của ngài sẽ được thành tựu.

၄၇.

47.

စန္ဒာမဟေသိ ဇနနီ ဇနကော ပုဒိန္နောရာဇာ ဗဘူဝ ပုရမဿ အနောမနာမံ,အာသုံ တဒဂ္ဂယုဂလာနိ သုဇာတဓမ္မ-ဒိန္နာ ဂဏဿဒသိ ပကာလိတသဗ္ဗဒဿိ;

()

Mẫu hậu là hoàng hậu Candā, vua cha là Sudinna. Kinh thành của ngài tên là Anoma. Hai vị Thinh văn hàng đầu của ngài là Sujāta và Dhammadinna. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là Pālitā và Sabbadassī.

၄၈.

48.

တံ သောတဝှသမဏော သမုပဋ္ဌဟိတ္ထဗောဓီ ပိယင်္ဂု ဘဂဝါ’သိ အသိတိဟတ္ထော,အဋ္ဌာသိက သော နဝုတိဝဿသဟဿမ’ဿအာသုံ တယော မတိမတော ဂဏသန္နိပါတာ;

()

Vị sa-môn tên Sona là thị giả của ngài. Cây Bồ-đề là cây Piyaṅgu. Đức Thế Tôn cao tám mươi hắc tay. Tuổi thọ của ngài là chín mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các chúng đệ tử của bậc Trí Giả.

၄၉.

49.

တဿာ’ပရေန သမယေနု’ဒပါဒိ လောကေလောကတ္ထသာဓနရတော မုနိရ’တ္ထဒဿီ,သတ္တုန္တမော’ပိ နိရတိက္ကမဓမ္မသိမောတေဇိဒ္ဓိမာ ဣသိ တဒါ’သိ သုသိမနာမော;

()

Sau thời của vị ấy, bậc ẩn sĩ Atthadassī, người chuyên tâm thực hành lợi ích cho thế gian, đã khởi lên trong thế gian. Khi ấy, vị Bồ-tát là một đạo sĩ tên Susīma, người có nhiều oai lực và thần thông.

၅၀.

50.

အာနီယ ဒိဗ္ဗဘဝနာ ကုသုမာနိ တဿမန္ဒာရဝါနိ သုပတိဋ္ဌိတပါဒပီဌေ,သမ္ပူဇိယာန ပဏိဓာနမကာသိ သတ္ထာတွံ မာဒိသော’ဗြုဝိ ဘဝိဿသိ စာ’ယတိန္တိ;

()

Sau khi mang những đóa hoa Mandārava từ cõi trời đến, ngài đã cúng dường nơi bệ chân được đặt vững chắc của Đức Phật và đã lập nguyện. Bậc Đạo Sư đã nói rằng: ‘Trong tương lai, ngươi cũng sẽ trở thành một người giống như ta.’

၅၁.

51.

တဿာ’သိ သောဘိတပုရံ ဘဝိသာဂရဝှောရာဇာ ပိတာ ဇနတိဒေဝိ သုဒဿနာချာ,သန္တောပသန္တသမဏာ ဝရသာဝကာ’သုံဓမ္မာ တဒဂ္ဂသမဏိပျ’ဘဝုံ သုဓမ္မာ;

()

Kinh thành của ngài là Sobhita. Vua cha là Sāgara, mẫu hậu là hoàng hậu Sudassanā. Hai vị Thinh văn ưu việt là sa-môn Santa và Upasanta. Hai vị nữ Thinh văn hàng đầu là Dhammā và Sudhammā.

၅၂.

52.

တဉ္စာ’ဘယော မုနိရူပဋ္ဌဟိ သောပျ’သီတိ-ဟတ္ထုဂ္ဂတော သတသဟဿပမာဏမာယု,စမ္ပေယျသာခိ ဘဝိ ဗောဓိ သုဗောဓိဟေတုအာသုံ တယော အရိယသဝကသန္နိတာ;

()

Vị ẩn sĩ Abhaya là thị giả của ngài. Ngài cao tám mươi hắc tay, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Cây Bồ-đề vì sự giác ngộ viên mãn của ngài là cây Campaka. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၅၃.

53.

တဿာ’ပရေန ဥဒပါဒိ’ဟ ဓမ္မဒဿီနိဿီမဓီ’နဓိဝရော ဘဝပါရဒဿိ,သော တာဝတိံသဘဝတမှိ မဟာနုဘာဝေါဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါ ကိရ ဒေဝရာဇာ;

()

Sau thời của vị ấy, bậc Dhammadassī, người có trí tuệ vô biên, bậc lãnh đạo tối cao, người thấy được bờ kia của sự hiện hữu, đã khởi lên ở thế gian này. Khi ấy, Bồ-tát được cho là vị thiên chủ có đại oai lực ở cõi trời Đao Lợi.

၅၄.

54.

ဒိဗ္ဗာနိ ဂန္ဓကုသုမာနိ ကထာဂတဿစက္ကင်္ကိတောရုစရဏမ္ဗုရုဟာသနမှိ,ပူဇေသိ ဒိဗ္ဗတုရိယေဟိ စ ဗုဒ္ဓဘာဝံသော ပတ္ထယံ မုနိတမိဇ္ဈ နဘာဝမာဟ;

()

Ngài đã cúng dường hương và hoa trời, cùng với nhạc trời, tại tòa sen nơi đôi chân tuyệt hảo được ghi dấu bánh xe của đấng Như Lai. Ngài đã phát nguyện thành Phật, và bậc Ẩn Sĩ đã tuyên bố về sự thành tựu nguyện vọng ấy.

၅၅.

55.

ဌာနိယမာသိ သရဏံ သုဂတဿ တဿရာဇာ ပိတာ’သိ သရဏော ဇနနိ သုနန္ဒာ,အဂ္ဂါဘဝိံသု ပဒုမောဝသိ ဖုဿဒေဝေါခေမာ စ ဘိက္ခုသမဏိသွ’ပိ သဗ္ဗနာမာ;

()

Kinh đô của bậc Thiện Thệ ấy là Saraṇa. Vua cha là Saraṇa, mẫu hậu là Sunandā. Hai vị Thinh văn hàng đầu là Paduma và Phussadeva. Trong các vị tỳ-kheo-ni, hai vị hàng đầu là Khemā và Sabbanāmā.

၅၆.

56.

ထေရော သုနေတ္တဝိသုတော တဒုပဋ္ဌဟိ သောလက္ခာယုကော’သိ ဇယဗောဓိ ဉ္စ ဗိမ္ဗိဇာလော,တဿာ’ပျ’သိတိရတနပ္ပမိတံ သရီရံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Vị trưởng lão nổi danh Sunetta là thị giả của ngài. Tuổi thọ của ngài là một trăm ngàn năm, và cây Bồ-đề chiến thắng là cây Bimbijāla. Thân của ngài cũng cao tám mươi hắc tay. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၅၇.

57.

တဿာ’ပရေန သမယေနိ’ဂ သိဒ္ဓဗောဓိသိဒ္ဓတ္ထနာမဝိဒိတော ဥဒပါဒိ သတ္ထာ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါ’ခီလငဈာနလာဘီဘောဇိ ပဝတ္တိတဖလံ ဝသိ မင်္ဂလာချော;

()

Sau thời của vị ấy, bậc Đạo Sư được biết đến với danh hiệu Siddhattha, người đã thành tựu giác ngộ, đã khởi lên ở thế gian này. Khi ấy, Bồ-tát là một vị đạo sĩ tên Maṅgala, người đã chứng đắc các tầng thiền và ngũ thông, sống bằng các loại quả tự rụng.

၅၈.

58.

သမ္ပန္နဂန္ဓရသိကံ ပရိပက္ကမေကံအာနီယ သော ဝိပကုလဇမ္ဗုဘလံ ဝနမှာ,ပါဒါသိ တဿ ပဏိဓီကတဗုဒ္ဓဘာဝေါတဉ္စာနုဘုယ ဘဂဝါပိ ဝိယာကရိတ္ထ;

()

Ngài đã mang từ trong rừng đến một quả phan táo to, chín mọng, đầy đủ hương vị, và dâng cúng lên Đức Phật. Sau khi đã lập nguyện thành Phật, và sau khi thọ dụng quả ấy, Đức Thế Tôn cũng đã thọ ký cho ngài.

၅၉.

59.

ဝေဟာရမာသိ နဂရံ ဇယသေနနာမောရာဇာ အဟောသိ ဇနကော ဇနနီ သုဖဿာဘိက္ခူသု တဿ ဝသိ သမ္ဗဟုလော သုမိတ္တောဒွေ သီဝလိ ဉ္စ သမဏီသု ဝရာ သုရာမာ;

()

Kinh thành của ngài là Vebhāra. Vua cha là Jayasena, mẫu hậu là Suphassā. Trong các vị tỳ-kheo, hai vị Thinh văn hàng đầu là Sambhula và Sumitta. Trong các vị nữ sa-môn, hai vị ưu việt là Sīvalī và Surāmā.

၆၀.

60.

တံ ရေဝတောမုနိ မုနိန္ဒမုဋ္ဌဟိတ္ထဗောဓီ’ပိ တဿ ကဏိကာရမဘီရုဟော’သိ,လက္ခာယုကော သ’နရသာရထိ သဋ္ဌိဟတ္ထောအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Vị ẩn sĩ Revata là thị giả của bậc Vua Ẩn Sĩ ấy. Cây Bồ-đề của ngài là cây Kaṇikāra. Bậc Điều Ngự Trượng Phu ấy có tuổi thọ một trăm ngàn năm, thân cao sáu mươi hắc tay. Đã có ba lần hội họp các bậc Thánh Thinh văn.

၆၁.

61.

တဿာ’ပရေနိ’ဟ သမုဗ္ဘဝိ နိဿနာမောသတ္ထာ ပသတ္ထစရဏော စတုရော’ဃတိဏ္ဏော,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘဝိ တဒါနိ သုဇာတရာဇာရာဇညမောဠိမဏိလင်္ကတပါဒပီဌော;

()

Sau thời của vị ấy, bậc Đạo Sư tên là Tissa, người có hạnh kiểm đáng tán thán, người đã vượt qua bốn dòng bộc lưu, đã khởi lên ở thế gian này. Khi ấy, Bồ-tát là một vị vua tên Sujāta, một vị vua Sát-đế-lỵ có bệ chân được trang hoàng bằng châu báu.

၆၂.

62.

ဟိတွာ သ’ရဇ္ဇမိသိဝေယဓရော သုဓီရောဒိဗ္ဗေဟိ’နေကကုသုမေဟိ ဇိနံ ဝဇန္တံ,ပူဇေသိ မုဒ္ဓနိ တမာပဝိတာနသောဘံသတ္ထာ’ပိ တပ္ပဏိဓိသိဒ္ဓိ သိယာ’တျ’ဘာသိ;

()

Bậc hiền trí, trong y phục của vị ẩn sĩ, sau khi từ bỏ vương quốc của mình, đã dùng vô số hoa trời để cúng dường lên đầu của đấng Chiến Thắng đang đi, làm cho nơi ấy rực rỡ như một chiếc lọng. Bậc Đạo Sư cũng đã tuyên bố rằng: ‘Nguyện cho lời phát nguyện của người này được thành tựu.’

၆၃.

63.

ခေမံ ပုရဉှိ ဇနကော ဇနသန္ဓနာမောရာဇာ ဇနေတ္တိ ပဒုမာ နိဇသံဃမဇ္ဈေ,ဒွေ ဗြဟ္မဒေဝုဒယ ဝိဿုတထေရနာဂါဖုဿာ စ အဂ္ဂယုဂလာနျ’ဘဝုံ သုဒတ္တာ;

()

Thành đô của ngài là Khema. Vua cha là Janasandha, và hoàng hậu mẹ là Padumā. Giữa Tăng chúng của ngài, hai vị trưởng lão lừng danh Brahmadeva và Udaya, cùng với Phussā và Sudattā, đã là những cặp Thượng thủ Tinh văn.

၆၄.

64.

တံ သမ္ဘဝေါဝသိ ဝသိန္ဒမုပဋ္ဌဟိတ္ထတဿာ’သနဝှတရု ဗောဓိ သ’သဋ္ဌိတတ္ထော,အဋ္ဌာသိ ဝဿဂဏနာယ မဟေသိ လက္ခံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Vị thị giả của ngài là Sambhava, bậc tự chủ. Cây Bồ đề của ngài là cây Asana. Thân ngài cao sáu mươi hắc tay. Bậc Đại sĩ đã sống một trăm ngàn năm. Đã có ba lần hội họp của các vị Thánh Tinh văn.

၆၅.

65.

တဿာ’ပရေန ဘဝသာဂရပါဒဿိဖုဿော မဟာမုနိရိ’ဟကဗ္ဘုဒပါဒိ လောကေ,ဓီရော တဒါနိ ဝိဇိတာဝိ ဇိတာရိဝဂ္ဂေါရာဇာ ဗဘူဝ သုရရာဇနိဘော’ရုတေဇော;

()

Sau vị ấy, bậc Đại Mâu-ni Phussa, người đã thấy bờ kia của biển cả sanh hữu, đã xuất hiện trong thế gian này. Khi ấy, bậc hiền trí (Bồ-tát) là vị vua tên Vijitāvī, người đã chiến thắng các kẻ thù, có uy lực vĩ đại như vua của chư thiên.

၆၆.

66.

သမ္ဗောဓိ မဂ္ဂပုရိသော ပဏီဓာယ ဖီတံရဇ္ဇံ ဝိဝဇ္ဇိယ သ’ပဗ္ဗဇိတော ဇနဿ,အညာယ တီဏိပိဋကာနိ ကထေသိ ဓမ္မံဝျာကာသိ ဖုဿဘဂဝါ’ပိ’ဝ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါ;

()

Bậc Giác Ngộ, sau khi phát nguyện, đã từ bỏ vương quốc thịnh vượng và xuất gia vì lợi ích của chúng sanh. Sau khi thông suốt Tam Tạng, ngài đã thuyết giảng Chánh pháp. Đức Thế Tôn Phussa cũng đã thọ ký, giống như các vị Phật quá khứ.

၆၇.

67.

တဿာ’သိ ကာသိနဂရံ ဇယသေနနာမောရာဇာ ပိတာ’သိ ဇနတိ သိရိမာ မဟေသိ,သံဃေသု’ဘောသု’ပိ သုရက္ခိတဓမ္မသေတာစာလာ တဒဂ္ဂယုဂလာနိ တထူ’ပဉ္စာလာ;

()

Thành đô của ngài là Kāsi. Vua cha là Jayasena, và hoàng hậu mẹ là Sirimā. Trong cả hai Tăng đoàn, Surakkhita và Dhammasena, cùng với Cālā và Upacālā, là những cặp Thượng thủ Tinh văn.

၆၈.

68.

ဗောဓိဒ္ဒုမာ’မလကသာခိ သရီရမဋ္ဌ-ပဏ္ဏာသဟတ္ထပမိတံ သဘိယာဘိဓာနော,သောပဋ္ဌဟီ နဝုတိဝဿသဟဿမာယုအာသုံ တယော ဘကဝတော ဂဏသန္နိပါတာ;

()

Cây Bồ đề của ngài là cây Āmalaka. Thân ngài cao năm mươi tám hắc tay. Vị thị giả của ngài tên là Sabhiya. Tuổi thọ của ngài là chín mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp Tăng chúng của Đức Thế Tôn.

၆၉.

69.

တဿာ’ပရေန သနရာမရသတ္တသာရောသတ္ထာ ဝိပဿိ’ဟ သမုဗ္ဘဝိ သဗ္ဗဒဿီ,ကမ္မေန ကေနစိ မဟိဒ္ဓိမဟာနုဘာဝေါဗုဒ္ဓင်္ကုရော’ဘဝိ တဒါ’တုလနာဂရာဇာ;

()

Sau vị ấy, bậc Đạo Sư Vipassī, bậc Toàn Giác, tinh hoa của chúng sanh gồm cả trời và người, đã xuất hiện nơi đây. Do một nghiệp nào đó, vị Phật tương lai (Bồ-tát) lúc bấy giờ là vua rồng Atula, có đại thần lực và đại oai đức.

၇၀.

70.

အင်္ဂီရသဿ ဃနကဉ္စနဟဒ္ဒပီဌံပါဒါသိ တဿ ခဝိတံ ရတနေဟိ နာနာ,သော ဗုဒ္ဓဘာဝမဟိပတ္ထိယ ဗောဓိသတ္တောဝျာကာသိ တတ္ထသုနိသဇ္ဇ ဇိနော ဝိပဿိ;

()

Vị Bồ-tát ấy đã dâng cúng đến bậc Aṅgīrasa một bảo tọa bằng vàng ròng, được khảm bằng nhiều loại châu báu. Sau khi an tọa vững vàng trên đó, đấng Chiến Thắng Vipassī đã thọ ký cho vị Bồ-tát đang phát nguyện thành Phật.

၇၁.

71.

တဿာ’သိ ဗန္ဓုမတိနာမပုရံ တဒေဝ-နာမော ပိတာ ဇနနိ ဗန္ဓုမတီ မဟေသိ,ဒွေ ခဏ္ဍတိဿဝသိနော ဝရသာဝကာ’သုံစန္ဒာ စ ဘဒ္ဒယုဂလံ ဘဝိ စန္ဒမိတ္တာ;

()

Thành đô của ngài tên là Bandhumatī. Vua cha cũng có cùng tên ấy (Bandhumā), và hoàng hậu mẹ là Bandhumatī. Hai vị Thượng thủ Tinh văn là Khaṇḍa và Tissa. Cặp nữ Thượng thủ Tinh văn là Candā và Candamittā.

၇၂.

72.

ဒေဟံ အသိတိရတတံ တမသောကထေရော-ပဋ္ဌာသိ ဗောဓိဝိဋပီ ဘဝိ ကဏှဝဏ္ဋာ,ဝါသံအကာ မုနိရ’သီတိသဟဿဝဿံအာသုံ တယော အရိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Thân ngài cao tám mươi hắc tay. Vị trưởng lão Asoka là thị giả của ngài. Cây Bồ đề là cây Pāṭalī. Bậc Mâu-ni đã sống tám mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp của các vị Thánh Tinh văn.

၇၃.

73.

တဿာ’ပရေန အဓိသီလသမာဓိပညောသတ္ထာ သမုဗ္ဘဝီ သိခီ ဇနကပ္ပသာခီ,ဓီရော တဒါ’ဘဝိ အရိန္ဒမနာမရာဇာသဒ္ဓေါ ပဟူတရတတော ရတနတ္တယမှိ;

()

Sau vị ấy, bậc Đạo Sư Sikhī, người có giới, định, tuệ siêu việt, đã xuất hiện. Khi ấy, bậc hiền trí (Bồ-tát) là vị vua tên Arindama, người có đức tin và nhiều của báu, hết lòng tôn kính Tam Bảo.

၇၄.

74.

ဘိက္ခဉ္စ သတ္တရတနာဘရဏာဘိရာမံဉတွာန ဟတ္ထိရတနံ သုဂတေ သသံဃေ,သော ဗုဒ္ဓဘာဝမဟိပတ္ထယိ သတ္တသာရောဝျာကာသိ လစ္ဆသိ သုခေါဓိပဒန္တိ သတ္ထာ;

()

Vị tinh hoa của chúng sanh ấy, sau khi cúng dường đến bậc Thiện Thệ và Tăng chúng voi báu được trang hoàng lộng lẫy bằng bảy loại châu báu cùng với vật thực, đã phát nguyện thành Phật. Bậc Đạo Sư đã thọ ký rằng: ‘Ngươi sẽ đạt được trạng thái an lạc.’

၇၅.

75.

ဗုဒ္ဓဿ စာရိဏဝတီ နဂရံ အဟောသိမာတာ ပဘာဝတိ ပိတာ အရုဏဝှ ရာဇာ,သံဃေသု’ဘောသု အဘိဘုဝသိ သမ္ဘဝေါ စအဂ္ဂါဘဝိံသု မခိလာပဒုမာဘိဓာနာ;

()

Thành đô của Đức Phật là Aruṇavatī. Mẹ ngài là Pabhāvatī, và vua cha là Aruṇa. Trong cả hai Tăng đoàn, Abhibhū và Sambhava là hai vị Thượng thủ Tinh văn, còn Makhilā và Padumā là hai vị nữ Thượng thủ Tinh văn.

၇၆.

76.

ခေမင်္ကရော ဇိနမုပဋ္ဌဟိ သတ္တတိံသ-ဟတ္ထုစ္ဆိတော ဝိဇယဗောဓိ စ ပုဏ္ဍရိကော,သော သတ္တတိံသတိသဟဿ မိတာယုကော’သိအာသုံ တယော တဒိယသာဝကသန္နိပါတာ;

()

Vị thị giả của đấng Chiến Thắng là Khemaṅkara. Thân ngài cao ba mươi bảy hắc tay, và cây Bồ đề chiến thắng là cây Puṇḍarīka. Ngài có tuổi thọ là ba mươi bảy ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các vị Tinh văn của ngài.

၇၇.

77.

တဿာ’ပရေနိ’ဟ သမုဗ္ဘဝိ ကေတုမာလာ-ဗျာမပ္ပဘာပရိလသံ မုနိဝေဿဘူ’တိ,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ကိရ တဒါနိ သုဒဿနဝှ-ရာဇာ ဗဘူဝ ပရရာဇဂဇိန္ဒသီဟော;

()

Sau vị ấy, bậc Mâu-ni Vessabhū, người tỏa sáng với hào quang rộng một tầm như một tràng cờ, đã xuất hiện nơi đây. Khi ấy, vị Phật tương lai (Bồ-tát) là vị vua tên Sudassana, một bậc sư tử đối với các vị vua khác được ví như voi.

၇၈.

78.

သံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ သစီဝရံ သောဒတွာန ဒါနမတုလံ ဇိနသာသနမှိ,သဗ္ဗညုဗောဓိမဘိပတ္ထိယ ပဗ္ဗဇိတ္ထဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ ဓုဝန္တိ တမာဟသတ္ထာ;

()

Vị ấy đã dâng cúng một món quà vô song cùng với y phục đến Tăng chúng do Đức Phật dẫn đầu trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng. Sau khi phát nguyện đạt được Chánh Đẳng Giác, vị ấy đã xuất gia. Bậc Đạo Sư đã nói với vị ấy rằng: ‘Chắc chắn ngươi sẽ thành Phật.’

၇၉.

79.

တဿာ’ပျ’နောပမပုရံ ဘဝိ သုပ္ပတီတောရာဇာ ပိတာ ယသဝတီ ဇနိကာ မဟေသီ,သောဏုတ္တရာ စ နိဇသာဝကသာဝိကာနံဒါမာ မတိဒ္ဓိပရမာ ပရမာ သမာလာ;

()

Thành đô của ngài là Anopama. Vua cha là Suppatīta, và hoàng hậu mẹ là Yasavatī. Soṇa và Uttarā là hai vị Thượng thủ Tinh văn, còn Dāmā và Samālā là hai vị nữ Thượng thủ Tinh văn, những bậc tối thượng về đại thần thông.

၈၀.

80.

ဗောဓီ’ပိ တဿ ဘဝိ သာလမဟီရူဟော’ပ-သမ္ပန္နဘိက္ခု တဒုပဋ္ဌဟိ သဋ္ဌိဟတ္ထော,သတ္ထာ ဝိဟာသိ သမသဋ္ဌိသဟဿဝဿံအာသုံ တယော တဒိယသာဝကသတ္တိပါတာ;

()

Cây Bồ đề của ngài là cây Đại Sāla. Vị tỳ-kheo Upasampanna là thị giả của ngài. Thân ngài cao sáu mươi hắc tay. Bậc Đạo Sư đã sống sáu mươi ngàn năm. Đã có ba lần hội họp các vị Tinh văn của ngài.

၈၁.

81.

တဿာ’ပရေနိ’ကဟ သမုဗ္ဘဝိ သစ္စသန္ဒောဝေနေယျဗန္ဓု ဘဂဝါ ကကုသန္ဓနာမော,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘုဝိ တဒါ’ဘဝိ ခေမရာဇာဒါနပ္ပဗန္ဓဇလသေကသုဓောတဟတ္ထော;

()

Sau vị ấy, Đức Thế Tôn tên là Kakusandha, bậc giữ vững lời hứa, là quyến thuộc của những chúng sanh có thể giáo hóa, đã xuất hiện nơi đây. Khi ấy, vị Phật tương lai (Bồ-tát) trên thế gian là vua Khema, người có đôi tay luôn trong sạch nhờ dòng nước bố thí không ngừng.

၈၂.

82.

သော ပတ္တစီဝရပဘူတိကမန္နပါနံဒတွာ သသာဝကဇိနဿ ဃရာ’ဘိဂန္တွာ,ပဗ္ဗဇ္ဇိ ဗောဓိပဏိဓိံ ပဏိဓာယ ရာဇာသတ္ထာသယာ’တျ’ဝစ တပ္ပဏိဓာနသိဒ္ဓိ;

()

Vị vua ấy, sau khi cúng dường vật thực, đồ uống, cùng với y bát và các vật dụng khác đến đấng Chiến Thắng cùng các vị Tinh văn tại nhà mình, đã phát nguyện Bồ-đề rồi xuất gia. Bậc Đạo Sư đã nói rằng: ‘Nguyện cho lời phát nguyện của người này được thành tựu.’

၈၃.

83.

ခေမဝဟယံ နဂရမဿ ပိတာ’ဂ္ဂိဒတ္တောဝိပ္ပော ဝိဘာဝိ အဘဝိ ဇနိကာ ဝိသာခါ,သဉ္ဇိဝထေရဒုတိယော ဝိဓုရော စ ထေရောသာမာ တဒဂ္ဂယုဂလံ ဘဝိ စမ္ပကာချာ;

()

Thành đô của ngài là Khemavatī. Cha ngài là vị Bà-la-môn Aggidatta, và mẹ ngài là bà Visākhā. Vị trưởng lão Vidhura và vị trưởng lão Sañjīva là hai Thượng thủ Tinh văn. Cặp nữ Thượng thủ Tinh văn là Sāmā và Campakā.

၈၄.

84.

တံ ဗုဒ္ဓိဇော ဇိနမုပဋ္ဌဟိ တဿ ဂတ္တံတာဠိသဟတ္ထမိတမာသိ သိရိသဗောဓိ,တာဠိသဟာယနသဟဿပမာဏမာယုဧကော’ဝ တဿ ဘဝိ သာဝကသန္နိပါတော;

()

Vị thị giả của đấng Chiến Thắng là Buddhija. Thân ngài cao bốn mươi hắc tay. Cây Bồ đề là cây Sirīsa. Tuổi thọ của ngài là bốn mươi ngàn năm. Chỉ có một lần hội họp các vị Tinh văn của ngài.

၈၅.

85.

တဿာ’ပရမှိ သမယေ ကရုဏာနိဓာနောလောကာဘိဘူ ကနကဘုဓရဟာရိရူပေါ,ဥပ္ပဇ္ဇိ ကောဏဂမနောမုနိ ပဗ္ဗတာချောဘုမိဿရော ဘဝိ မဟာပုရိသော တဒါနိ;

()

Vào thời sau vị ấy, bậc Mâu-ni Koṇāgamana, kho tàng của lòng bi mẫn, bậc chinh phục thế gian, với thân tướng đẹp đẽ như một ngọn núi vàng, đã xuất hiện. Khi ấy, bậc Đại nhân (Bồ-tát) là một vị vua tên là Pabbata.

၈၆.

86.

သံဃဿ ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဥဠာရဒါနံဒတွာ မဟဂ္ဃဝရစိဝရသာဋကေ စ,သော ပကဗ္ဗဇိတ္ထ အဘိပတ္ထိတ ဗုဒ္ဓဘာဝေါဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ တုဝန္တိ တမာဟသတ္ထာ;

()

Vị ấy đã dâng cúng một món quà to lớn cùng với những y phục và vải vóc quý giá, tuyệt hảo đến Tăng chúng do Đức Phật dẫn đầu. Sau khi phát nguyện đạt được Phật quả, vị ấy đã xuất gia. Bậc Đạo Sư đã nói với vị ấy rằng: ‘Ngươi sẽ thành Phật.’

၈၇.

87.

နာမေန သောဘဝတိ တမ္ပုရမုတ္တရာချာမာတာ ပိတာ’ဝနိသုရော ဘဝိ ယညဒတ္တော,ဟီယောသောတ္တရဝသီ သမဏိ သမုဒ္ဒါတဿော’တ္တရာ စ ပရမာ ပရိသာသု’ဘောသု;

()

Thành đô của ngài tên là Sobhavatī. Mẹ ngài tên là Uttarā, và cha ngài là vị Bà-la-môn Yaññadatta. Bhiyyosa và Uttara là hai vị Thượng thủ Tinh văn, còn Samuddā và Uttarā là hai vị nữ Thượng thủ Tinh văn, những bậc tối thắng trong cả hai hội chúng.

၈၈.

88.

တံ သောတ္ထိဇော ဇိနမုပဋ္ဌဟိ တိံသဟတ္ထောအင်္ဂီရသော ဘဝိ ဥဒုမ္ဗရသာခိ ဗောဓိ,သော တိံသဟာယနသဟဿမိတာယုကော’သိဧကော’ဝ တဿ ဘဝိ သာဝကသန္တိပါတော;

()

Vị thị giả của đấng Chiến Thắng là Sotthija. Bậc Aṅgīrasa cao ba mươi hắc tay. Cây Bồ đề là cây Udumbara. Ngài có tuổi thọ là ba mươi ngàn năm. Chỉ có một lần hội họp các vị Tinh văn của ngài.

၈၉.

89.

တဿာ’ပရေနိ’ဟ မဟာမုနိ ကဿပါချောလောကမှိ ပါတုဘဝိ ခဂ္ဂဝိသာဏကပ္ပော,ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဘုဝိ တဒါ’ဘဝိ ဇောတိပါလောဝေဒေသု တီသု သကလာသု ကလာသု ဆေကော;

()

Sau vị ấy, bậc đại muni tên là Kassapa, giống như sừng tê giác, đã xuất hiện trong thế gian này. Khi ấy, vị Phật tương lai trên cõi đất là Jotipāla, thông thạo ba bộ Vệ-đà và tất cả các ngành nghệ thuật.

၉၀.

90.

ကလျာဏမိတ္တဒုတိယော သုဂတံ ဥပေစ္စသုတွာန ဓမ္မမထသာသန မောတရိတွာ,သဗ္ဗညုဘာဝမှိပတ္ထယိ မာဏဝေါ သောဝျာကာသိ ကဿပမုနီ’ပိ မုနီ’စ ပုဗ္ဗာ;

()

Cùng với bạn lành, ngài đã đến gần bậc Thiện Thệ, nghe xong Chánh pháp rồi đi vào giáo pháp. Chàng thanh niên ấy đã phát nguyện quả vị Nhất thiết trí. Bậc muni Kassapa cũng đã thọ ký, và các bậc muni trước đây cũng vậy.

၉၁.

91.

ဗာရာဏသိ နဂရမာသိ ပိတာ စ မာတာဒွေ ဗြဟ္မဒတ္တဓနဝတျ’ဘိဓာနဝန္တော,ဘိက္ခုသု တဿ သမဏိသွ’ပိ တိဿဘာရ-ဒွါဇာ စ ဘဒ္ဒယုဂလာတျ’နုလောရုဝေလာ;

()

Thành phố là Bārāṇasī, cha và mẹ có tên là Brahmadatta và Dhanavatī. Trong số các Tỳ-khưu của ngài, (hai vị Thượng thủ) là Tissa và Bhāradvāja, và trong số các Tỳ-khưu-ni, (hai vị Thượng thủ) là Anulā và Uruvelā.

၉၂.

92.

တံ သဗ္ဗမိတ္တသမဏော သမုပဋ္ဌဟိတ္ထနိဂြောဓသာခီ ဇယဗောဓိ သ’ဝီသဟတ္ထော,တဿာ’သိ ဝိသတိသဟဿ ပမာဏမာယုဧကော’ဝ’ဟူ အရိယသာဝကသန္နီပါတော;

()

Vị sa-môn Sabbamitta đã hầu cận ngài. Cây bồ-đề chiến thắng là cây Nigrodha, cao hai mươi hắc-tay. Tuổi thọ của ngài có mức lượng là hai mươi ngàn năm. Chỉ có một lần hội họp của các bậc thánh thinh văn.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိတာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ ဒူရေနိဒါနေ ဗောဓိသတ္တဿ သေသပဏိဓာတဋ္ဌပန ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ တတိယော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn ban tặng niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi vị tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ ba, chương làm sáng tỏ diễn biến về sự thiết lập những lời phát nguyện còn lại của vị Bồ-tát trong phần Nhân Duyên Xa.

၁.

1.

ဒီပင်္ကရာဒိစတုဝီသတိ ဗုဒ္ဓပါဒ-မူလေသု လငပဏိဓာန မဟာနိဓာနော,လက္ခာဓိကံ စတုရသင်္ခိယကပ္ပသင်္ခံပုညာဘိသန္ဒမဘိသင်္ခရိ ဗောဓိသတ္တော;

()

Vị Bồ-tát, là kho tàng vĩ đại của những lời phát nguyện đã được thực hiện dưới chân của hai mươi bốn vị Phật bắt đầu với đức Dīpaṅkara, đã tích lũy dòng phước báu trong suốt bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp.

၂.

2.

ဧတ္ထန္တရေ ဝိဝိဓဗာဟိရဝတ္ထုဇာတံသိသ’က္ခိမံသရုဓိရာနိ စ ပုတ္တဒါရေ,သော ဇိဝိတမ္ပိ ကပဏဍိကယာစကာနံဝီရော ပရိစ္စဇိ ပဇာယ ဟိတတ္ထမေဝ;

()

Trong khoảng thời gian ấy, bậc Anh hùng đã từ bỏ các loại vật ngoại thân, cả đầu, mắt, thịt, và máu, vợ và con, và cả mạng sống của mình cho những người cùng khổ, thiếu thốn, và những người ăn xin, chỉ vì lợi ích của chúng sanh.

၃.

3.

ဒါနာဓိမုတ္တိပရိယေသန ဝိပ္ပဝေသောပတွာ တပေါဝနမကိတ္တိ တပေါဓနဿ,တိဟံ အလတ္ထ သကဋာဟမလောဏဍာကံယဿာ’ဘိဘူတဇဌရဿ ဇိဃစ္ဆိတတ္တာ;

() (အကိတ္တိစရိယံ)

Với tâm hướng về bố thí và trong sự tìm kiếm, ngài đã đến khu rừng khổ hạnh của vị ẩn sĩ Akitti, người mà bụng bị chế ngự bởi cơn đói, và trong ba ngày đã nhận được một nồi cháo không muối. (Hạnh của Akitti)

၄.

4.

ကန္တာရမဂ္ဂ ပဋိပန္န မနာတပတ္တံပစ္စေက ဗုဒ္ဓမဟိပဿိယ သငက္ခဝိပ္ပော,ဖုဋ္ဌံ သကိစ္စပသုတော သူရိယာတပေနယော ဆတ္တုပါဟဏမဒါသိ သုဓောတပါဏိ;

() (သင်္ခစရိယံ)

Vị Bà-la-môn tên Saṅkha, sau khi nhìn thấy một vị Phật Độc Giác không có lọng che đang đi trên con đường hoang địa và bị ảnh hưởng bởi sức nóng của mặt trời, đã cúng dường lọng và đôi dép với đôi tay đã được rửa sạch. (Hạnh của Saṅkha)

၅.

5.

ဒုဗ္ဘိက္ခပီဠနဘယေန ကလိင်္ဂရဋ္ဌာသံယာစတံ ယဒုပဂမ္မ ဓနဉ္ဇယဝှော,သောဏ္ဍာယ ဂယှ နိဇမဉ္ဇန နာဂရာဇံယော ဒက္ခိဏောဒက နိသေကမကာသိ ရာဇာ;

() (ကုရုဓမ္မစရိယံ)

Khi những người ăn xin từ xứ Kaliṅga đến gần vì sợ hãi sự áp bức của nạn đói, vị vua tên là Dhanañjaya đã nắm lấy vòi của con voi chúa Añjana của mình và thực hiện việc rưới nước cúng dường. (Hạnh về Pháp của xứ Kuru)

၆.

6.

ဟုတွာန ယော မဟသုဒဿန စက္ကဝတ္တီရာဇာ ကုသာဝတိပုရမှိ ဒိဝါ စ ရတ္တော,ဝတ္ထတ္တပါနမုပတေသိ စရာပယိတွာဘေရိံက အသေသကပဏ္ဍိကယာစကာနံ;

() (မဟာသုဒဿနစရိယံ)

Vị vua Chuyển luân vương Mahāsudassana, tại thành Kusāvatī, sau khi cho đánh trống, đã cung cấp vải, thức ăn, và đồ uống cho tất cả những người cùng khổ, thiếu thốn, và những người ăn xin, cả ngày lẫn đêm. (Hạnh của Mahāsudassana)

၇.

7.

ယော သတ္တဘုမိဘုဇသာသိ ပုရောဟိတော’ပိရာဇူဟိ လဒ္ဓမခိလံ ဓနဓညရာသိံ,သမ္ပတ္တယာစကဇနဿ ပရိစ္ဆဇိတွာပုညပ္ပဗန္ဓမဘိသဉ္စိနိ ဗောဓိဟေတု;

() (မဟာဂေါဝိန္ဒစရိယံ)

Vị ấy, dù là vị quốc sư đã dạy dỗ bảy vị vua, đã từ bỏ toàn bộ khối tài sản và ngũ cốc nhận được từ các vị vua cho những người ăn xin đã đến, và đã tích lũy một chuỗi phước báu vì mục đích giác ngộ. (Hạnh của Mahāgovinda)

၈.

8.

ဓမ္မာနုသာသိ နိမိနာမ မဟီဘုဇော’ပိသာလံ ဝိဓာယ မိထိလာယ စတုမ္မုခံ ယော,အစ္ဆိန္နမတ္ထိဇနပက္ခိစတုပ္ပဒါနံဒါနံ ပဝတ္တယီ ပုရာ ဒဒတံ ဝရိဋ္ဌော;

() (နိမိရာဇစရိယံ)

Vị vua tên Nimi, người dạy dỗ về Chánh pháp, là bậc tối thắng trong số những người bố thí thời xưa, đã xây dựng một đại sảnh có bốn cổng tại Mithilā và thực hành bố thí không gián đoạn cho những người cần dùng, chim chóc, và các loài bốn chân. (Hạnh của vua Nimi)

၉.

9.

ယော ဧကရာဇသုတစန္ဒကုမာရဘူတောမုဒ္ဓါဘိသေက ကရဏာယ ဇနေဟိ ဂစ္ဆံ,သံဝေဇိတော သဝိဘဝေ တိဘဝေ’ပိ ယညာ-ဝါဋံ ဝိဓာယ’ဘိပဝတ္တယိ ဒါနဝဋ္ဋံ;

() (စန္ဒကုမာရစရိယံ)

Vị ấy, khi là thái tử Candakumāra, con của vua Ekarāja, đang đi cùng với dân chúng để làm lễ quán đảnh, đã cảm thấy chấn động về sự thịnh vượng của mình ngay cả trong ba cõi, và sau khi thiết lập một nơi tế lễ, đã thực hành việc bố thí liên tục. (Hạnh của Candakumāra)

၁၀.

10.

ယော ဝတ္ထုသာရဂဟဏေန အတိတ္တရူပေါဘုမိဿရော’ပိ သိဝိနာမ သုရာဓိပဿ,ဇစ္စန္ဓဝေသဂဟိတဿ ဝိလောစနာနိဥပ္ပာဋယိတွ ပဒဒံ လဘိ ဒိဗ္ဗစက္ခူ;

() (သိဝိရာဇစရိယံ;

)

Vị vua tên Sivi, người không bao giờ thỏa mãn với việc bố thí, đã móc mắt mình ra và cúng dường cho vị thiên chủ (Sakka) đang mang hình dạng của một người mù bẩm sinh, và sau đó đã nhận được thiên nhãn. (Hạnh của vua Sivi)

၁၁.

11.

ဒါနာဓိမုတ္တိပရမော သသပဏ္ဍိတော ယောမိတ္တေနု သာသိယ အဓိဋ္ဌိတုပေါသထင်္ဂေါ,အင်္ဂါရမုဒ္ဓနိ ပပါတ သဇီဝိတာသံဟိတွာ ဒွိဇဿ တနုမံသပဒါတုကာမော;

() (သသပဏ္ဍိတစရိယံ;

ဣတိဒါနပါရမီံ)

Vị ấy, con thỏ thông thái, bậc tối thượng có tâm hướng về bố thí, sau khi đã dạy dỗ các bạn của mình và quyết tâm giữ các chi phần của ngày trai giới, đã từ bỏ lòng ham sống và nhảy vào đống than hồng với mong muốn cúng dường thịt thân mình cho vị Bà-la-môn. (Hạnh của con thỏ thông thái; Như vậy là ba-la-mật về Bố thí)

၁၂.

12.

ယော မာတုပေါသကကရိ ဘိသမုဒ္ဓရတ္တောအန္ဓာယ ဟတ္ထိဒမကေန ကရေဏုကာယ,သောဏ္ဍာယ သုဋ္ဌုဂဟိတော’ပျ’ဝိကဏ္ဍိတဿသီလဿ ခဏ္ဍနဘယာ နဇနေသိ ကောပံ;

() (မာတုပေါသကစရိယံ)

Vị ấy, con voi nuôi dưỡng mẹ, trong khi đang nhổ ngó sen cho con voi mẹ bị mù, dù bị người luyện voi nắm chặt lấy vòi, đã không khởi lên sân hận vì sợ làm tổn hại đến giới đức không tỳ vết của mình. (Hạnh của con voi nuôi mẹ)

၁၃.

13.

ယော ဘုရိဒတ္တဘုဇဂေါ’ပရိဝမ္မိကဋ္ဌော,သီလဗ္ဗတံ ဝိသဓရော သမဓိဋ္ဌဟိတွာ,ပေဠာယ ခိတ္တဘုဇဂေ အဟိဂုဏ္ဌိကမှိသီလဿ ကုပ္ပနဘယေန ဇဟာသိ ကောပံ;

() (ဘုရိဒတ္တစရိယံ;

)

Vị ấy, con rắn thần Bhūridatta, một con rắn độc đang nằm trên gò mối và đã quyết tâm giữ giới hạnh, khi bị người bắt rắn ném vào giỏ, đã từ bỏ sân hận vì sợ giới đức của mình bị vi phạm. (Hạnh của Bhūridatta)

၁၄.

14.

သီလဗ္ဗတာဒိဝိဘဝေါ ဇလိတိဒ္ဓိမာ ယောစမ္ပေယျနာမဘုဇဂေါ အဟိဂုဏ္ဌိကမှိ,ဣစ္ဆာနုရူပဝိစရော စမရီ’ဝ ဝါလံသီလံ ဇုဂေါပ နပိ တဗ္ဗဓကေ စုကောပ;

() (စမ္ပေယျစရိယံ;

)

Vị ấy, con rắn thần tên Campeyya, người có sự huy hoàng của giới hạnh và thần thông rực rỡ, có thể đi lại theo ý muốn, đã bảo vệ giới đức của mình giống như con bò yak bảo vệ cái đuôi của nó, và đã không nổi giận với người bắt rắn đã hành hạ mình. (Hạnh của Campeyya)

၁၅.

15.

ယော စူလဗောဓိဝိသုတော သမဒိဋ္ဌဟတွာသီလဗ္ဗတံ ဝနမုပေစ္စ ဝသံ ပိယာယ,တာယံ ပသယှ ဂဟိတာယ’ပိ ကာသိရညာသီလဗ္ဗိသောဓနပရော ပဇဟိတ္ထ ရောသံ;

() (စူလဗောဓိစရိယံ)

Vị ấy, nổi tiếng là Cūlabodhi, sau khi đã quyết tâm giữ giới hạnh, đã đi vào rừng và sống cùng với người vợ yêu quý. Dù cho nàng đã bị vua xứ Kāsi bắt đi một cách vũ phu, ngài vẫn chuyên tâm vào việc thanh lọc giới đức và đã từ bỏ sự tức giận. (Hạnh của Cūlabodhi)

၁၆.

16.

ယော ဘိံသရူပိ မဟိသော’ပိ ဝလိမုခဿအာဂုံ တိတိက္ခမခီလံ ပရိသုဒ္ဓသိလော,ရုက္ခဋ္ဌယက္ခဝစနာနိ ပဋိက္ခိပိတွာတံ သီလဘင်္ဂဘယတော ဘယတော မုမောစ;

()

Vị ấy, dù là con trâu có hình dạng đáng sợ, với giới đức trong sạch không cứng cỏi, đã nhẫn chịu lỗi lầm của con khỉ. Sau khi bác bỏ những lời của vị dạ-xoa trên cây, ngài đã giải thoát con khỉ khỏi sự sợ hãi vì sợ giới đức của mình bị phá vỡ.

၁၇.

17.

ယော ဝုယှမာနမပနီယ နဒီပဝါဟာမိတ္တဒ္ဒုဟိံ ပုတသဇီဝိတဒါနဟေတု,ရညာ မုမောစ ဝဓိယံ အဝိကောပနေနသီလဿ ရူရုဟရိဏော’ပိ ဟရိဿဝဏ္ဏော, () (ရူရုမိဂရာဇစရိယံ;

)

Vị ấy, dù là con nai Ruru có màu vàng, đã cứu một kẻ phản bạn đang bị cuốn trôi bởi dòng sông. Sau đó, ngài đã giải thoát kẻ ấy khỏi sự trừng phạt của nhà vua bằng việc không nổi giận, (bảo vệ) giới đức của mình. (Hạnh của vua nai Ruru)

၁၈.

18.

ယော ဒန္တကဋ္ဌသကလေဟိ ဇဋာကုလေဟိကုဒ္ဓေန ကုဋဇဋိလေန ကတာဟိသာပေါ,မာတင်္ဂနာမမုနိ သီလဓနံ ဇုဂေါပသမ္ပာတသာပရိပုမိဒ္ဓိဗလေန ရက္ခံ;

() (မာတင်္ဂစရိယံ;

)

Vị ấy, bậc ẩn sĩ tên Mātaṅga, dù bị vị đạo sĩ giả dối đang tức giận nguyền rủa bằng những mảnh tăm xỉa răng và mái tóc bện rối, vẫn bảo vệ kho tàng giới đức của mình, và bảo vệ vị đạo sĩ kia bằng sức mạnh thần thông của mình. (Hạnh của Mātaṅga)

၁၉.

19.

မဂ္ဂါဝတိဏ္ဏမဓမံ ကလှာဘီလာသာ-သံဃဋ္ဋိတောဘယရထင်္ဂမဓမ္မယက္ခံ,ကောပဂ္ဂိနာ နပရိဈာပယမိဒ္ဓိမာ ယောသီလံ ရရက္ခ ခလု ဓမ္မိကယက္ခရာဇာ;

() (ဓမ္မာဓမ္မ ဒေဝပုတ္တစရိယံ;

)

Vị ấy, vị vua dạ-xoa chánh pháp, người có thần thông, đã không thiêu đốt vị dạ-xoa phi pháp thấp hèn bằng ngọn lửa sân hận, kẻ đã đi vào con đường và làm cho bánh xe của cả hai cỗ xe va chạm nhau do lòng tham muốn tranh cãi, và ngài đã thực sự bảo vệ giới đức của mình. (Hạnh của thiên tử Dhammādhamma)

၂၀.

20.

ယော ပေါရိသာဒဝသဂဿ ဇယဒ္ဒိသဿရညော ပဋိညမဓိကိစ္စ ဝိဇိဝိတာသော,ခီတ္တာယုဓော တဒုပဂမ္မ အလီနသတ္တောယက္ခံ ဒမေသိ နနု သီလဝတံ နိဒါနာ;

() (အလီနသတ္တစရိယံ;

)

Đấng Alīnasatta, vì lời hứa với vua Jayaddisa đang bị dạ-xoa ăn thịt người khống chế, đã không màng tính mạng, buông bỏ vũ khí, với tâm không nao núng đến gần và đã nhiếp phục được dạ-xoa ấy. Quả thật, đó là nền tảng của người giữ giới. (Hạnh Alīnasatta)

၂၁.

21.

ယော သင်္ခပါလဘုဇဂေါ နိဇဘောဂပူရ-ဝျာဘင်္ဂိဘာရတရဝါဟိတိ ဘောဇပုတ္တေ,ကာရုညမာပ အဘိဂန္တုမပါဒတာယသီလဿ ဘင်္ဂဘယတော’ပိ ဟုတာသတေဇော;

() (သင်္ခပါလစရိယံ;

ဣတိ သီလပါရမိံ;

)

Đấng Long vương Saṅkhapāla, dù bị các thanh niên Bhojaputta hành hạ, đâm xuyên qua thân mình đang cuộn tròn, Ngài vẫn khởi lòng bi mẫn, dù không có chân để chống trả, và vì sợ phá giới, Ngài đã chịu đựng như ngọn lửa hiến tế. (Hạnh Saṅkhapāla; Tóm tắt Ba-la-mật về Giới)

၂၂.

22.

သင်္ခါရဓမ္မခဏဘင်္ဂသဘာဝဒဿိဥဿာဝဗိန္ဒုဝိလယံ’ဝ ယုဓဉ္ဇယော ယော,ရာဇာ ဇနဿ ရုဒတော ပဝိဟာယ ရဇ္ဇံနေက္ခမ္မပါရမိမပုရယိ ပဗ္ဗဇိတွာ;

() (ယုဓဉ္ဇယ စရိယံ;

)

Đấng Yudhañjaya, bậc quân vương thấy rõ bản chất của các pháp hữu vi là tan hoại trong từng khoảnh khắc, giống như sự biến mất của giọt sương, đã từ bỏ vương quốc trong khi dân chúng khóc than, và xuất gia để viên mãn Ba-la-mật về Xuất ly. (Hạnh Yudhañjaya)

၂၃.

23.

ယော သောမနဿဝိသုတော ကုရုရာဇပုတ္တောဒုဿီလကုဋဇဋိလဗ္ဗစနံ ပဋိစ္စ,ရညာ နိယောဇိတဝဓော ဝဓကာဝကာသံလဒ္ဓါနုသာသိယ’ဘိနိက္ခမိ စတ္တရဇ္ဇော;

() (သောမနဿ စရိယံ;

)

Đấng Somanassa, vị thái tử nổi danh của xứ Kuru, vì tin lời của một đạo sĩ bện tóc giả dối, vô giới, đã bị vua cha ra lệnh hành quyết. Khi có cơ hội với người đao phủ, Ngài đã khuyên can vua cha, rồi từ bỏ vương quốc và xuất gia. (Hạnh Somanassa)

၂၄.

24.

ယော ကာသိရာဇတနုဇော’ပိ အယောဃရာချောဤဟံ ဘတော စိရမယောဃရဝါသဟီရူ,ရဇ္ဇံ ပဟာယ ပရမံ ပိတရာ ပဒတ္တံနေက္ခမ္မပါရမိပရော ဝနမောတရိတ္ထ;

() (အယောဃရစရိယံ;

)

Đấng Ayoghara, dù là con trai của vua xứ Kāsī, đã được nuôi nấng trong gian khó, sống nhút nhát một thời gian dài trong ngôi nhà sắt. Khi được vua cha trao cho vương quốc tối thượng, Ngài đã từ bỏ, hướng đến Ba-la-mật về Xuất ly và đi vào rừng. (Hạnh Ayoghara)

၂၅.

25.

ယော ပဉ္စကာမဂုဏဒီပနတော’ပဒိဋ္ဌ-သမ္ဘတ္တမိတ္တဝစနမ္ပိ ပဋိက္ခိပိတွာ,နိဒ္ဓန္တကဉ္စနနိဘစ္ဆဝိ ကဉ္စနာချောပတွာ တပေါဝနမပဗ္ဗဇိ ဗန္ဓဝေဟိ;

() (ဘိသစရိယံ;

)

Đấng Kañcana (Bhisa), với làn da tựa vàng ròng đã được tinh luyện, đã khước từ cả những lời của các bạn thân, những người đã chỉ ra và ca ngợi năm thứ dục lạc. Ngài cùng với quyến thuộc đã đến khu rừng khổ hạnh và xuất gia. (Hạnh Bhisa)

၂၆.

26.

ပက္ခိတ္တဒဒ္ဒုလနဟာရုရိဝါ’နလမှိသင်္ခါရဓမ္မဝိသယေ ပဋိဝဋ္ဋိတတ္တော,ယော သောဏဘုသုရသုဓီ ဝိဘဝံ ပဟာယပဗ္ဗဇ္ဇိတုံ သပရိသော ပဝနံ ဇဂါမ;

() (သောဏပဏ္ဍိတစရိယံ;

ဣတိ နေက္ခမ္မ ပါရမိ;

)

Như một khúc gân cháy xèo xèo khi bị ném vào lửa, tâm của bậc trí tuệ, Bà-la-môn Soṇa, đã nhàm chán và xoay lưng lại với các pháp hữu vi. Ngài đã từ bỏ tài sản, cùng với đoàn tùy tùng đi vào rừng để xuất gia. (Hạnh Soṇa Paṇḍita; Tóm tắt Ba-la-mật về Xuất ly)

၂၇.

27.

ယော သေဏကော သုဓိ ပသိဗ္ဗကဂဗ္ဘသာယိံဝိပ္ပဿိ မောဟကလုသိကတမာနသဿ,သပ္ပံ သုဃောရမုပဒဿိယ ဒီဃဒဿီပညာသုပါရမိမပူရယိ ဘုရိမေဓော;

() (သေဏကပဏ္ဍိတ စရိယံ;

)

Đấng Seṇaka, bậc trí tuệ, bậc có tuệ giác bao la và tầm nhìn xa rộng, đã chỉ cho vua, người có tâm trí bị vô minh làm cho ô nhiễm, thấy con rắn cực kỳ đáng sợ đang nằm trong chiếc túi, qua đó Ngài đã viên mãn Ba-la-mật tối thượng về Trí tuệ. (Hạnh Seṇaka Paṇḍita)

၂၈.

28.

ယော ယံ မဟောသဓသမာချသုဓီ သုဓီသောဥမ္မဂ္ဂသံဝုတနိသဂ္ဂဝတိသမော’ပိ,ဥမ္မဂ္ဂတော’ဝ သဗလံ မိထိလာဓိနာထံပညာပဇာပတိပတိ ရိပုတော မုမောစ;

() (မဟောသဓစရိယံ ဣတိ ပညာ ပါရမီ;

)

Đấng Mahosadha, bậc trí tuệ, chúa của các bậc hiền trí, bậc thầy của Nữ thần Trí tuệ, dù có trí tuệ thiên bẩm được che giấu, đã dùng chính đường hầm Ummagga để giải thoát vua xứ Mithilā cùng quân đội khỏi tay kẻ thù. (Hạnh Mahosadha; Tóm tắt Ba-la-mật về Trí tuệ)

၂၉.

29.

ဝါလေနု’ဠာရဝီရိယော ဝီရိယေန ဃောရံသံသာရဒုက္ခမိဝ ယော ကိသကာလကော’ပိ,ဂမ္ဘီရသာဂရဇလံ သပဇာနုကမ္ပီဥဿိဉ္စိတုံ သတတမာရဟိ သတ္တသာရော;

() (ကာလက စရိယံ)

Đấng Kālaka, dù chỉ là một con sóc nhỏ gầy, nhưng với lòng thương xót con cái, đã khởi lên nỗ lực phi thường, dùng đuôi để tát cạn nước biển sâu thẳm, như thể muốn vượt qua khổ đau ghê gớm của luân hồi. Bậc hữu tình tinh tấn ấy đã không ngừng nỗ lực. (Hạnh Kālaka)

၃၀.

30.

ရာဇာမဟာဒိဇနကော ဇနကုန္ဒစန္ဒောဂမ္ဘီရဘုရိသလိလံ သလိလာကရံ ယော,သူရော’ရုဗာဟုဝီရိယော ဝီရိယံ တတာရသံသာရသိန္ဓုတရဏေ တရဏီသရူပေါ;

() (မဟာဇနကစရိယံ;

ဣတိ ဝီရိယပါရမိ;

)

Đấng Mahājanaka, bậc quân vương, người như đóa hoa lài trắng cho dân chúng, bậc anh hùng với sức mạnh của đôi cánh tay cường tráng, đã dùng tinh tấn để vượt qua đại dương sâu thẳm, bao la, tựa như con thuyền vượt qua biển cả luân hồi. (Hạnh Mahājanaka; Tóm tắt Ba-la-mật về Tinh tấn)

၃၁.

31.

ယော ခန္တိတိန္တဟဒယော ယတိခန္တိဝါဒီဆေဒါပိတေ’ပိ သကလံ သကလတ္တဘာဝေ,သမပူတခန္တိဇလမေဝဘူသံ သိသေစဝျာပါဒပါဝကပဒိတ္တကလာဗုရာဇေ;

() (ခန္တိဝါဒီ စရိယံ)

Đấng Khantivādī, vị đạo sĩ có tâm thấm nhuần nhẫn nại, ngay cả khi toàn thân bị chặt ra từng mảnh, Ngài vẫn rưới dòng nước nhẫn nhục thanh tịnh lên vua Kalābu, người đang bừng cháy trong ngọn lửa sân hận. (Hạnh Khantivādī)

၃၂.

32.

ယော ဓမ္မပါလနပရော သုသု ဓမ္မပါလောကာရာပိတေ’ပိ ဝဓကေဟ’သိမာလကမ္မံ,အာသန္နတာပနိရယမှိ ပတာပရာဇေခန္တိံ ပဝတ္တယိ မနပ္ပိတခန္တိမေတ္တော;

() (ဓမ္မပါလ စရိယံ;

ဣတိ ခန္တိပါရမီ;

)

Đấng Dhammapāla, vị thái tử trẻ tuổi chuyên tâm hộ trì Chánh pháp, ngay cả khi bị vua Patāpa, người sắp đọa vào địa ngục A-tỳ, ra lệnh cho đao phủ hành hình bằng cách chặt chân tay, Ngài vẫn giữ vững lòng nhẫn nại, với tâm chuyên chú vào nhẫn nhục và từ ái. (Hạnh Dhammapāla; Tóm tắt Ba-la-mật về Nhẫn nhục)

၃၃.

33.

ယော အန္တရီပဂဘယံကရသုံသုမာရ-မုဒ္ဓါသမပ္ပိတပဒေါ ကပိရာဇဘူတော,ဒိန္နံ ပဋိညမနုကုဗ္ဗမနညလဗ္ဘံနဇ္ဇာ ပပါတ ပရတီရမသစ္စဘီရူ;

() (ကပိရာဇ စရိယံ)

Đấng Vua Khỉ, vì sợ nói lời sai thật, đã giữ trọn lời hứa. Ngài đã đặt chân lên đầu con cá sấu đáng sợ ở giữa dòng sông, rồi nhảy vọt sang bờ bên kia. (Hạnh Vua Khỉ)

၃၄.

34.

ယော သစ္စပါရမိပရော ဝသိ ပစ္စနာမောသစ္စေန သစ္စမဟီသန္ဓိယ သစ္စဒဿီ,ပေါရိံ သမဂ္ဂကရဏိံ သိရိဇမ္ဗုဒီပေသမ္ပာလယံ သကလလောကမဝေါစ ဝါစံ;

() (သစ္စသဝ္ဘယ စရိယံ;

)

Đấng ẩn sĩ tên Pacca, bậc thấy rõ sự thật, chuyên tâm vào Ba-la-mật về Chân thật, đã dùng sự thật để kết nối cõi Diêm-phù-đề vinh quang, mang lại sự hòa hợp cho dân chúng. Ngài đã nói lên lời chân thật để bảo hộ toàn thể thế gian. (Hạnh Saccasavhaya)

၃၅.

35.

ယော ဝဋ္ဋပေါတကဒိဇော အဝိရူဠှပက္ခ-ပါဒေါ’တိခုဒ္ဒကကုလာဝကဂဗ္ဘသာယီ,သစ္စေန သောဠသကရိသမိတပ္ပဒေသေဒါဝဂ္ဂိနိဗ္ဗုတိမကာ ထိရမာယုဂန္တံ;

() (ဝဋ္ဋပေါတက စရိယံ;

)

Đấng chim cút non, khi cánh và chân chưa mọc, còn nằm trong chiếc tổ rất nhỏ, đã dùng sức mạnh của lời chân thật làm cho đám cháy rừng trong khu vực rộng mười sáu karīsa phải tắt lịm, và hiệu lực ấy kéo dài vững chắc cho đến hết kiếp. (Hạnh Chim Cút Non)

၃၆.

36.

ယော ဂိဇ္ဈကာကဗကဗာဏကဘက္ခဘုတ-ဗန္ဓု နိဒါဃရဝိတာပပရိက္ခယာ’ပေ,ရိတ္တေ သရမှိ ပရိမောစယိ မစ္ဆရာဇာသစ္စေန’ကာလဇလဒါဂမပစ္စယေန;

() (မစ္ဆရာဇ စရိယံ;

)

Đấng Vua Cá, khi bà con quyến thuộc trong hồ cạn nước đang bị diều hâu, quạ, cò, chim ưng ăn thịt và chết dần vì sức nóng của mặt trời mùa hạ, đã dùng sức mạnh của lời chân thật làm nhân duyên cho mây mưa trái mùa kéo đến và giải thoát cho họ. (Hạnh Vua Cá)

၃၇.

37.

ဒုဋ္ဌာဟိဒဋ္ဌဝိသဝေဂဝိမုစ္ဆိတံ ယောမဏ္ဍဗ္ဗတာပသဝရော’ရသယညဒတ္တံ,ကတွာန သစ္စကိရိယံ ကရုဏာယ ကဏှ-ဒီပါယနော မုနိ မုမောစ တမာပဒမှာ;

() (ကဏှာဒီပါယန စရိယံ;

)

Đấng ẩn sĩ Kaṇhadīpāyana, với lòng bi mẫn, đã thực hiện một hành động chân thật để giải cứu Yaññadatta, con trai của vị khổ hạnh Maṇḍabba, người đã bất tỉnh vì nọc độc của một con rắn hung dữ cắn. (Hạnh Kaṇhadīpāyana)

၃၈.

38.

ယော ပေါရိသာဒဝသဂေါ သုတသောမရာဇာရဇ္ဇေ တိယောဇနသတေ သကဇီဝိတေ’ပိ,သစ္စံ ရရက္ခ နနု သစ္စပရော နိရာသောဒိန္နံ ပဋိဿဝမုဘိန္နမပါနုကုဗ္ဗံ;

() (သုတသောမစရိယံ;

ဣတိ သစ္စပါရမီ;

)

Đấng Sutasoma, bậc quân vương, khi bị dạ-xoa ăn thịt người bắt giữ, đã không màng đến vương quốc rộng ba trăm do-tuần hay cả mạng sống của mình. Quả thật, Ngài, bậc chuyên tâm vào sự thật, đã giữ trọn lời hứa đã ban cho cả hai. (Hạnh Sutasoma; Tóm tắt Ba-la-mật về Chân thật)

၃၉.

39.

နိဗ္ဗိန္နရဇ္ဇဝိဘဝေါ ဘဝဘီရူတာယယော မူဂပက္ခဗဓိရာကတိ မူဂပက္ခော,နီတေ နိခါတုမပကိ သီဝထိကာဝကာသေဒဠှံ အဓိဋ္ဌိတဝတံ ဝတ နောဇဟာသိ;

() (တေမိယစရိယံ;

ဣတိ အဓိဋ္ဌာန ပါရမီ;

)

Đấng Temiya (Mūgapakkha), vì kinh sợ các cõi hữu và nhàm chán sự huy hoàng của vương vị, đã giả dạng câm, què, điếc. Ngay cả khi bị đem đến bãi tha ma để chôn sống, Ngài vẫn không từ bỏ quyết tâm kiên cố của mình. (Hạnh Temiya; Tóm tắt Ba-la-mật về Quyết định)

၄၀.

40.

မေတ္တဝိဟာရပရမော ပိတုရန္ဓယဋ္ဌိယော သောမသောမ္မယဒယော’ပိ သုဝဏ္ဏသာမော,ဝါဠေဟိ သမ္ပရိဝုတော ပဝနေ ဝိဟာရိမေတ္တာချပါရမိမပူရယိ ပါပဘီရူ;

() (သုဝဏ္ဏသာမစရိယံ;

)

Đấng Suvaṇṇasāma, người hiền hòa, nhân hậu và bi mẫn, là cây gậy cho cha mẹ mù lòa. Ngài, bậc tối thượng trong việc an trú tâm từ, vì sợ hãi điều ác, đã sống trong rừng, được các loài thú dữ vây quanh, và đã viên mãn Ba-la-mật về Tâm từ. (Hạnh Suvaṇṇasāma)

၄၁.

41.

ယော ဧကရာဇဝိသုတော ဘုဝိ ကာသိရာဇာမေတ္တာကလတ္တဒုတိယော သကဇီဝိတေ’ပိ,အဝဆိန္နရဇ္ဇဝိဘာဝေ ပဋိပက္ခရာဇေမေတ္တာယ သမ္ဖရိ သမံ ပရိဘာဝိတာယ;

() (ဧကရာဇစရိယံ;

ဣတိ မေတ္တာ ပါရမီ;

)

Đấng Ekarāja, vua xứ Kāsī nổi danh trên cõi đất, lấy tâm từ làm bạn đồng hành. Ngay cả khi sự huy hoàng của vương quốc bị kẻ thù đoạt mất và tính mạng bị đe dọa, Ngài vẫn lan tỏa tâm từ đã được tu tập thuần thục một cách bình đẳng đến vị vua đối nghịch. (Hạnh Ekarāja; Tóm tắt Ba-la-mật về Tâm từ)

၄၂.

42.

ယာ လောမေဟံသဝိသုတော’ပိ တုလာသရိက္ခောမာနာဝမာနနကရေသု သုခေ စ ဒုက္ခ,ဝါသံ စဝဋ္ဌိပရိကိဏ္ဏသုသာနမဇ္ဈေဝေရံ အဝေရမနုပေစ္စ ရရက္ခု’ပေက္ခံ;

() (လောမဟံသစရိယံ;

ဣတိ ဥပေက္ခာက ပကာရမိံ)

Đấng Lomahaṃsa, bậc nổi danh, đã giữ tâm quân bình như cán cân đối với những người tôn kính hay khinh miệt, trong cả hạnh phúc lẫn khổ đau. Khi sống giữa bãi tha ma đầy xương trắng, Ngài không khởi tâm đối với oán hay không oán, và đã bảo hộ tâm xả. (Hạnh Lomahaṃsa; Tóm tắt Ba-la-mật về Tâm xả)

၄၃.

43.

သော ဗောဓိယာ’ဘိနိယတော ပရိပက္ကဉာဏောဗုဒ္ဓင်္ကုရော’ပစိတပါရမိတာဗလေန,နိဇ္ဈာမတဏှ’သိတကဉ္ဇက္ခုပ္ပိပါသ-လောကန္တရောရုနိရယေသု န ဇာတု ဇာတော;

()

Vị Bồ Tát ấy, người có trí tuệ đã chín muồi, hướng đến quả vị Bồ-đề, với sức mạnh của các ba-la-mật đã được tích lũy, không bao giờ sanh vào các địa ngục Lokantarika, nơi (chúng sanh) bị thiêu đốt bởi ái dục, đói và khát như ăn cháo chua.

၄၄.

44.

နာလတ္ထ ပဏ္ဍကနပုံသကမူဂပက္ခ-ဆစ္စန္ဓဇာတိဗဓိရိတ္ထိဇဠတ္တဘာဝံ,သော မက္ခိကာမကသကုတ္ထကိပိလ္လိကာဒိ-ဇာတျာ နပါတုဘဝိ ကီဋပဋင်္ဂဇာတျာ;

()

Vị ấy không sanh làm người ái nam, người vô tánh, người câm, người bại liệt, người mù bẩm sinh, người điếc bẩm sinh, người nữ, hay người ngu đần. Vị ấy không xuất hiện trong các loài như ruồi, muỗi, kiến, sâu bọ, cũng không sanh làm loài côn trùng hay bươm bướm.

၄၅.

45.

နာလတ္ထ ဂန္ဓဂဇတော ပုထုလတ္တ ဘာဝံနာလတ္ထ ဝဋ္ဋသုသုကာ သုခုမန္တ ဘာဝံ,နာလတ္ထ ဥမ္ဒနမမ္မနကတ္တ ဘာဝံနာလတ္ထ ဧဝမတိဟီနတရတ္တ ဘာဝံ;

Không sanh làm thân phận to lớn hơn loài voi Gandha, không sanh làm thân phận nhỏ hơn loài chim cút hay cá nhỏ, không sanh làm thân phận (của loài cực nhỏ), không sanh làm thân phận quá thấp kém như vậy.

၄၆.

46.

နာဟောသိ မာတုဝဓကော ပိတုဃာတကော ဝါနာဟောသိ သံဃဘိဒုရော အရဟန္တဃာတော,နာဟောသိ ဒုဋ္ဌဟဒယေန တထာဂတဿနာဟောသိ သံဇနနကော ရုဓိရဿ ကာယေ;

()

Vị ấy không là người giết mẹ hay người giết cha, không là người chia rẽ Tăng đoàn, không là người giết bậc A-la-hán, không là người với tâm ác độc làm chảy máu trên thân của Như Lai.

၄၇.

47.

ကမ္မံ ဖခလံ တဒုဘယံ ပဋိဗာဟိနော ယေဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိဂတိကာ ဝိဟရိံသု တေသံ,လဒ္ဓိံ ကဒါစိ နပရာမသိ သဒ္ဒဟာနောကမ္မံ ဖလံ နိယတဗောဓိပရာယဏော သော;

()

Vị ấy, người chắc chắn hướng đến Bồ-đề, luôn tin tưởng vào nghiệp và quả, không bao giờ chấp thủ học thuyết của những kẻ sống theo đoạn kiến, những người phủ nhận cả nghiệp lẫn quả.

၄၈.

48.

ယသ္မိံ ဘဝေ ဘဝတိ နာမစတုက္ကမတ္တံတတြာ’ပိ ပုညကရဏတ္ထ မသညသတ္တေ,အဋ္ဌာနတော နပဋိသန္ဓိမဂဏှိ သုဒ္ဓါ-ဝါသေသု ပဉ္စသု ကဒါစိ ပပဉ္စဘီရူ;

()

Vị ấy, người sợ hãi sự trần thuật (papañca), không bao giờ tái sanh vào cõi chỉ có bốn danh uẩn (Vô sắc giới), cũng không sanh vào cõi Vô Tưởng, vì đó là nơi không thích hợp để tạo phước. Vị ấy cũng không bao giờ tái sanh vào năm cõi Tịnh Cư.

၄၉.

49.

ဗုဒ္ဓင်္ကုရော နိယတဗောဓိပဒေါ ကဒါစိဒီဃာယုကေသု’ပိဘဝေသု သုခါနပေခေါ,ကတွာ’ဓိမုတ္တိဝစနံ ဣဓ ဇီဝလောကေနိဗ္ဗတ္တိ သော တိဒသပါရမိပူရဏတ္ထံ;

()

Vị Bồ Tát, người có địa vị chắc chắn thành Phật, đôi khi ngay cả trong những kiếp sống lâu dài, không mong cầu hạnh phúc, đã thực hiện lời quyết nguyện, vị ấy sanh ra trong thế giới chúng sanh này để hoàn thiện ba mươi ba-la-mật.

၅၀.

50.

ဣစ္စေဝံ သော ပုရိသနိသဘော ဒုပ္ပဝေသဿ ဗောဓိ-ပါသာဒဿာ’ဝတရဏသမတ္တိံသတိဿေဏိရူပံ,နိပ္ဖာဒေန္တော ပရဟိတရတော ပါရမီဓမ္မဇာတံသံသာရေ သံသရိ စိရတရံ ဃောရဒုက္ခံ တိတိက္ခံ;

()

Như vậy, vị Ngưu vương trong loài người ấy, ưa thích lợi ích cho người khác, trong khi hoàn thành các pháp ba-la-mật, vốn là ba mươi bậc thang để đi vào lâu đài Bồ-đề khó vào, đã luân hồi trong vòng sanh tử một thời gian rất dài, chịu đựng những khổ đau khủng khiếp.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ ဒုရေနိဒါနေ ပါရမိဓမ္မာဘိသင်္ခရဏ ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ စတုတ္ထော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi vị tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ tư trong phần Nhân Duyên Xa, có tên là 'Chương làm sáng tỏ sự tiến hành tích lũy các pháp ba-la-mật'.

၁.

1.

အတ္ထဝတ္တပဒံ နာနာဝဏ္ဏမဏ္ဏဝဇာနွိတံ,ပတ္ထျာဝတ္တမိဝါဟောသိ ဇေတုတ္တရပုရံ ပုရေ;

() (သိလေသ ဗန္ဓနံ;

)

Ngày xưa, thành Jetuttara giống như một bài thơ Pathyāvattha, có những từ ngữ ý nghĩa, được trang bị bởi nhiều loại vần điệu và thể thơ. (Phép song quan: Thành phố ấy có nhiều người giàu có, có nhiều người thuộc các giai cấp và các thanh niên, giống như một con đường lớn).

၂.

2.

ပရိခါမေခလာဒါမ ဗဒ္ဓပါကာရသောဏိနီ,ရရာဇ ရာဇဓာနီ သာ ဝဓူဝ ပတိမဏ္ဍိတာ;

()

Kinh đô ấy tỏa sáng, giống như một cô dâu được trang điểm, với hào nước là sợi dây thắt lưng và thành lũy vững chắc là phần hông.

၃.

3.

မဏိသိင်္ဂံသုမာလာဘိ ဗာလံသုမာလိဝိဗ္ဘမံ,သသင်္ကမဏ္ဍလံ တသ္မိံ ပလမှေသာ’ဘီသာရိကာ;

()

Với những vòng hoa là các tia sáng từ những đỉnh tháp bằng ngọc, (kinh thành ấy) mang vẻ đẹp của mặt trời lúc ban mai. Ở đó, vầng trăng giống như một người tình đến điểm hẹn.

၄.

4.

ဣန္ဒိရာမန္ဒိရာ’မန္ဒမဏိမန္ဒိရသာလိနီ,ဟေမဒ္ဓဇာဝလိ တသ္မိံ ကိဠာပယိ ကလာပိနော;

()

(Kinh thành ấy) rực rỡ với những ngôi nhà sang trọng và những lâu đài bằng ngọc lộng lẫy. Ở đó, những hàng cờ bằng vàng phấp phới làm cho những con công múa theo.

၅.

5.

ရရာဇ နာဂရာဇာနံ ကပ္ပိတာဘရဏေဟိ စ,ဒါဌာဟိ ဒါနဓာရာဟိ မေဃဝစ္ဆန္တာ’ဝ သာ ပုရီ;

()

Thành phố ấy tỏa sáng với những con voi chúa được trang bị đồ trang sức, với những chiếc ngà và những dòng nước (chảy từ thái dương), giống như những đám mây mưa.

၆.

6.

တုရင်္ဂနိကရောဏ္ဍုတဓုလိဓူသရိတမ္ဗရံ,နိဝါရိတာတပံရင်္ဂဝိတာနဿိရိမာဟရိ;

()

Bầu trời bị làm cho mờ đi bởi bụi do đàn ngựa tung lên, đã ngăn chặn ánh nắng mặt trời, mang lại vẻ đẹp của một tấm màn che sân khấu.

၇.

7.

နီလသေဝါလဓမ္မိလ္လာ သမ္ဖုလ္လကမလာ’နနာ,တဟိမုပ္ပလလောလ’က္ခီ ဟံသပီနပယောဓရာ;

()

(Những hồ sen ở đó) có mái tóc búi là đám rong rêu xanh, có khuôn mặt là đóa sen nở rộ, có đôi mắt long lanh là những bông hoa súng, có bộ ngực đầy đặn là những con thiên nga.

၈.

8.

ကိဉ္ဇက္ခရာဇိရသာနာရုဒ္ဓရောဓနိတမ္ဗိနီ,ဘိင်္ဂါလိမဏိမဉ္ဇိရာ နာရီ’ဝါ’သုံ သရောဇိနီ;

() (သိလေသ ဗန္ဓနံ;

)

Có sợi dây lưng là hàng nhụy hoa, có phần hông là bờ hồ bị bao quanh, có những chiếc lắc chân bằng ngọc là đàn ong, những hồ sen (ở đó) giống như những người phụ nữ.

၉.

9.

ကေဝကလံ ကပ္ပရုက္ခေဟိ ဝိနာ သာ ရာဇဓာနျ’ဟု,ဝိသာဏာရာဇဓာနီ’ဝ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာလိနီ;

()

Chỉ trừ không có cây ước, kinh đô ấy sở hữu tất cả mọi tài sản, giống như kinh đô Visāṇā (của chư thiên).

၁၀.

10.

ကဒါစိ ပုရိသာဇညော ရာဇာ’ဟောသိ ပုရေ တဟိံ,ဝေဿန္တရော’တိနာမေန ဝိဿုတော ဘုဝနတ္တယေ;

()

Vào một thời, trong thành phố ấy có một vị vua xuất chúng, tên là Vessantara, nổi tiếng trong ba cõi.

၁၁.

11.

ကုမာရော’ဝ သမာနော သော ဒါနကီဠာပရာယဏော,ကာယူပဂါနိ ဓာတီနံ ရတနာဘရဏာနိ’ပိ;

()

Khi còn là một hoàng tử, vị ấy ham thích trò chơi bố thí, (đã bố thí) cả những đồ trang sức quý báu trên thân của các vú nuôi.

၁၂.

12.

ခဏ္ဍာခဏ္ဍံ ကရိတွာန နဝက္ခန္တုံ ကပရိစ္စဇိ,ဧဝံ ဗာဟိရဝတ္ထူနိဒဒန္တော အဋ္ဌဝဿိကော;

()

Sau khi làm cho (các đồ trang sức) thành từng mảnh, ngài đã cho đi chín lần. Như vậy, khi lên tám tuổi, ngài đã cho đi những vật ngoài thân.

၁၃.

13.

ပါသာဒမဘိရီဟိတွာ သောနိသဇ္ဇာ’ဘိယာစနံ,ဒဿာမီ’တိ ဝိစိန္တေသိ သိသက္ခိမံသလောဟိတံ;

()

Sau khi leo lên lâu đài, trong khi ngồi, vị ấy đã suy nghĩ rằng: 'Nếu có người xin, ta sẽ cho đầu, mắt, thịt, và máu của ta'.

၁၄.

14.

သုခေဓိတော မဟာသတ္တော သုက္ကပက္ခေ’ဝ စန္ဒိမာ,ပါလေသိ ဒသဓမ္မေန ပတွာ ရဇ္ဇသိရိံ ပဇံ;

()

Vị Đại Bồ Tát, được nuôi dưỡng trong hạnh phúc, (lớn lên) giống như mặt trăng trong tuần trăng sáng. Sau khi đạt được sự huy hoàng của vương quốc, ngài đã trị vì dân chúng với mười pháp (của bậc vua chúa).

၁၅.

15.

နိသဇ္ဇော ပရိပါသာဒေ သော ရာဇာ ဧကဒါ ရဟော,ကာမာနံ သင်္ကိလေသဉ္စ ဝေါကာရာဒီနဝံ သရိ;

()

Một hôm, trong khi ngồi ở nơi kín đáo trên lâu đài, vị vua ấy đã suy niệm về sự ô nhiễm của các dục và sự nguy hiểm của năm uẩn.

၁၆.

16.

ပဗ္ဗဇ္ဇာဟိရတော ရာဇာ နိဗ္ဗိန္တော ဝိဘဝေဘဝေ,သမ္ပတ္တိသာရမာဒါယ ဟိတွာ ရဇ္ဇသိရိံ ဝရံ;

()

Vị vua, ưa thích việc xuất gia, chán ngán các cõi hữu, sau khi đã lấy được cốt lõi của tài sản (bằng cách bố thí), đã từ bỏ sự huy hoàng cao quý của vương quốc.

၁၇.

17.

မတ္တမာတင်္ဂရာဇာ’ဝ အဂ္ဂိပဇ္ဇလကာနနာ,ရုဒတော ဉာတိသံဃဿ အဂါရသ္မာ’ဘိ နိက္ခမီ;

()

(Ngài) đã đi ra khỏi đời sống gia đình trong khi hội chúng quyến thuộc đang khóc lóc, giống như một con voi chúa say (thoát ra) khỏi khu rừng đang bốc cháy.

၁၈.

18.

စမ္ပကာသောကဝကုလတရုသဏ္ဍသုမဏ္ဍိတံ,သိခဏ္ဍိမဏ္ဍလာခဏ္ဍကီဠံ ကောကိလကူဇနံ;

()

(Khu rừng khổ hạnh ấy) được trang hoàng đẹp đẽ bởi những lùm cây Champa, Asoka, và Vakula, là nơi vui đùa của những đàn công, và (vang vọng) tiếng hót của chim cu.

၁၉.

19.

အနေကမိဂပက္ခီနမာသယံ သလိလာသယံ,ဝီကာသကုသုမာမောဒပ္ပဝါသိတသမီရဏံ;

()

(Khu rừng ấy) là nơi trú ngụ của nhiều loài thú và chim, có những hồ nước, có làn gió được ướp hương thơm từ những bông hoa nở rộ.

၂၀.

20.

မဓုမတ္တာ’လိင်္ဓင်္ကာရနိဗ္ဘရ’မ္ဗုရုဟာကရံ,သမ္ပာတနိဇ္ဈရာ’ရာဝဂမ္ဘီရဘုရိဘူဓရံ;

()

(Khu rừng ấy) có những hồ sen đầy tiếng vo ve của đàn ong say mật, có nhiều ngọn núi hùng vĩ với tiếng thác đổ vang dội.

၂၁.

21.

ပဝဝေကက္ခမံ ဝင်္ကပဗ္ဘာရံ ဂိရိဂဗ္ဘရံ,ဒုပ္ပဝေသပကထံ ဝင်္ကဂိရိနာမတပေါဝနံ;

()

(Ngài đã đi đến) khu rừng khổ hạnh tên là Vaṅkagiri, một nơi thích hợp cho sự ẩn dật, có những sườn núi quanh co và những hang động, và được cho là khó vào.

၂၂.

22.

ပတွာ လဒ္ဓေ’သိပဗ္ဗဇ္ဇာ ကဝိလာသော သော မဟီဘုဇော,စရန္တော ဗြဟ္မစရိယံ စိရဿံ ဝီတိနာမယိ;

()

Sau khi đã đạt được sự xuất gia của bậc ẩn sĩ, vị vua ấy, Kavilāsa, đã thực hành phạm hạnh và trải qua một thời gian dài.

၂၃.

23.

တဿရညော မဟေသိပိ မဒ္ဒီနာမ သုခေဓိတာ,ပုတ္တဓီတူဘိသဒ္ဓိံ တံ တပေါဝနမုပါဝိသိ;

()

Cũng vậy, vị chánh cung hoàng hậu của đức vua ấy, tên là Maddī, người được nuôi dưỡng trong nhung lụa, đã cùng với con trai và con gái đi vào khu rừng khổ hạnh ấy.

၂၄.

24.

မဟိစ္ဆော ပူဇကောဝိပ္ပော တဒါ ဗီဂစ္ဆဒဿနော,ယေန ဝေဿန္တရောသတ္တသာရော တေနုပသင်္ကမိ;

()

Khi ấy, một vị Bà-la-môn tham lam, một người ăn xin, có tướng mạo kinh tởm, đã đi đến nơi có Vessantara, bậc tinh túy của chúng sanh.

၂၅.

25.

အတ္ထော ကမ္မကရေဟီ’တိ ဇရာဇဇ္ဇရိတဿ မေ,ပုတ္တဉ္စဓီတရံ ယာစီ ဓီရံ ပတွာ ဒယာပရံ;

()

Sau khi đến gần bậc hiền trí, đấng từ bi, ông ta đã xin con trai và con gái, (nghĩ rằng): ‘Ta, kẻ đã già yếu, cần có người hầu hạ.’

၂၆.

26.

ဥဘော ကဏှာဇိနံ ဇာလိံ သသေနဟဘာရဘာဇနံ,သမ္မာသမ္ဗောဓိကာမော သော တဏှာဒါသဗျမုတ္တိယာ;

()

Ngài, người mong cầu quả vị Chánh Đẳng Chánh Giác, vì sự giải thoát khỏi ách nô lệ của ái dục, (đã bố thí) cả hai, Kaṇhājinā và Jāli, những đối tượng mang gánh nặng của tình thương.

၂၇.

27.

ဒက္ခိဏောဒကသမ္ပုတဇူဇက’ဉ္ဇလိဘာဇနေ,သမပ္ပယိတ္ထ ဗန္ဓိတွာ အဂမာ’ဒါယ နိဒ္ဒယော;

()

Sau khi trói (hai con), Ngài đã trao chúng vào trong chiếc bát được làm bằng hai bàn tay chắp lại của Jūjaka, nơi chứa đựng nước bố thí. Kẻ nhẫn tâm ấy đã dắt chúng đi.

၂၈.

28.

ဒါနာဓိမုတ္တီဝီမံသီ ဝိပ္ပာကပ္ပေနု’ပါဂတော,သံယာစိ ဒေဝရာဇာ’ထ မဒ္ဒိဒေဝိံ ပတိဗ္ဗတံ;

()

Khi ấy, để thử nghiệm quyết tâm bố thí của Ngài, vua của chư thiên, trong hình dạng một vị Bà-la-môn, đã đến và xin hoàng hậu Maddī, một người vợ đức hạnh.

၂၉.

29.

ဒက္ခိဏောဒကနိဒ္ဓေါတဟတ္ထော သော ဒက္ခိဏောဒကံ,ကတွာ ဒေဝေသဝိပ္ပဿ ဒေဝိံ ဒေဝေါ ပရိစ္စဇိ;

()

Ngài, bậc thiên nhân, với bàn tay đã được rửa bằng nước bố thí, sau khi thực hiện (nghi thức) nước bố thí cho vị Bà-la-môn là vua của chư thiên, đã từ bỏ hoàng hậu.

၃၀.

30.

သတ္တက္ခတ္တုံ ပကမ္ပိတ္ထ တဿ ပါရမိတေဇသာ,သာဓုသာဓူတိ ပတ္တာနုမောဒန္တီ’ဝ မဟီဝဓူ;

()

Do uy lực ba-la-mật của Ngài, nàng dâu đất (tức là mặt đất) đã rung chuyển bảy lần, dường như đang tùy hỷ tán thán 'Lành thay, lành thay!' trước sự thành tựu ấy.

၃၁.

31.

ဣစ္စေဝံ ပုရိသာရညော ပရိပါစိနပါရမီ,မဏိရံသိသ္မုဇ္ဇောတ ပါသာဒသတလင်္ကတေ;

()

Như vậy, các pháp ba-la-mật của vị vua của loài người đã chín muồi, (Ngài tái sanh) ở nơi được trang hoàng với hàng trăm cung điện, chiếu sáng rực rỡ bởi ánh quang của ngọc báu.

၃၂.

32.

မန္ဒမန္ဒာနိလောဏ္ဍူတ ပဉ္စဝဏ္ဏဒ္ဓဇာလီနံ,မဏိကိံကိဏိဇာလာနုရာဝသောတရသာယနေ;

()

(Ở nơi) có những mạng lưới cờ năm màu phất phơ trong làn gió nhẹ hiu hiu, (và) có âm thanh vang vọng của những mạng lưới chuông ngọc làm vui tai.

၃၃.

33.

ဒိဗ္ဗေဟိ နစ္စဂီတေဟိ ဝါဒိတေဟိ မနောရမေ,ကန္ဒပ္ပမဏ္ဍပါကာရ ရင်္ဂမဏ္ဍပမဏ္ဍိတေ;

()

(Ở nơi) được trang hoàng với những vũ đài, những hý trường có hình dáng như những đình đài khoái lạc, với những điệu múa, bài ca, và tiếng nhạc thần tiên làm say đắm lòng người.

၃၄.

34.

ဒိဗ္ဗန္တဒိဗ္ဗရာဇူနံ ဣန္ဒစာပသတေဟိ’ဝ,စူဠာမဏီမရီစိဟီ သမ္ဗာဓီကဠိတ’မ္ဗရေ;

()

(Ở nơi) bầu trời tràn ngập những tia sáng từ các viên ngọc trên vương miện của các vị thiên vương cõi trời, (trông) như hàng trăm chiếc cầu vồng.

၃၅.

35.

အစ္ဆရာဟိ ကုစဉ္စန္ဒနမိတင်္ဂီဟိ ဒူရတော,ဝိဓူတစန္ဒိကာရာဇိ စာရုစာမရ မာရုတေ;

()

(Ở nơi) có những làn gió từ những chiếc phất trần duyên dáng, mang theo những vệt sáng lấp lánh được phe phẩy từ xa bởi các nàng tiên nữ Apsara có thân hình được trang điểm bằng gỗ đàn hương trên ngực.

၃၆.

36.

သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓပေါသော’ဝ တုသိတေ တိဒသာလယေ,တတော စဝိတွာ နိဗ္ဗတ္တိ ဟုတွာ သန္တုသိတ’ဝှယော;

()

Sau khi mệnh chung từ nơi ấy (cõi người), Ngài đã tái sanh tại cõi trời Đâu Suất, nơi ở của chư thiên, trở thành vị trời có tên là Santusita, giống như một người vừa tỉnh giấc.

၃၇.

37.

ဒိဗ္ဗေသု ပဉ္စကာမေသု ဝသန္တော တုသိတာလယေ,ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ လောကေကလောစနော ပရိစာရယိ;

()

Trong khi trú tại cõi Đâu Suất, hưởng thụ năm thứ dục lạc của chư thiên, bậc Độc Nhãn của thế gian đã thực hiện năm sự quan sát.

၃၈.

38.

တဒါ ဒသသဟဿေသု စက္ကဝါဠေသု ဒေဝတာ,ဧကတ္ထ သန္နိပတိတာ သုတွာ ဗုဒ္ဓဟဠာဟဠံ;

()

Khi ấy, các vị chư thiên trong mười ngàn thế giới, sau khi nghe tiếng reo vang về một vị Phật, đã tụ hội lại một nơi.

၃၉.

39.

တေနော’ပသင်္ကမိတွာန ယေနာ’သိ ပုရိသုတ္တမော,ကတွာ တဗ္ဗဒနမ္ဘောဇံ နယနာလိကုလာလယံ;

()

Họ đã đi đến nơi có bậc Tối Thượng Nhân, và đã biến gương mặt hoa sen của Ngài thành nơi trú ngụ cho đàn ong là những đôi mắt của họ.

၄၀.

40.

စူဠာမဏိမယုခမ္ဗုတိဒ္ဓေါတစရဏာသနေ,ဗဒ္ဓဉ္ဇလိပုဋမ္ဘောဇမကုလာတိ သမပ္ပယုံ;

()

Họ đã đặt những nụ sen là đôi bàn tay chắp lại của mình tại tòa sen nơi đôi chân của Ngài, nơi được gột rửa bằng dòng nước từ những tia sáng của các viên ngọc trên vương miện của họ.

၄၁.

41.

စက္ကဝတ္တိပဒံ သက္ကမာရဗြဟ္မပဒတယာ,နခေါ မာရိသ ပတ္ထေတွာ ပါရမီ ပရိပါစိတာ;

()

Thưa Ngài, các pháp ba-la-mật đã được viên mãn không phải vì mong cầu địa vị của một vị Chuyển Luân Vương, hay địa vị của Sakka, Māra, hoặc Brahmā.

၄၂.

42.

ဝေနေယျဗန္ဓုဘုတေန သမ္မာသမ္ဗောဓိမိစ္ဆတာ,တယာ မာရိသ ကိစ္ဆေန ပူရိတာ ဒသပါရမီ;

()

Thưa Ngài, mười pháp ba-la-mật đã được Ngài, người mong cầu quả vị Chánh Đẳng Chánh Giác, người đã trở thành quyến thuộc của chúng sanh cần được giáo hóa, hoàn thành một cách khó khăn.

၄၃.

43.

သဒေဝကဿ လောကဿ ဟိတာယ မာတုကုစ္ဆိယံ,ဥပ္ပဇ္ဇတူတိ ယာစိံသု တံဓီရံ ကရုဏာပရံ;

()

Họ đã thỉnh cầu bậc hiền trí, đấng từ bi vô lượng ấy rằng: 'Xin Ngài hãy sanh vào lòng mẹ vì lợi ích cho thế giới cùng với chư thiên.'

၄၄.

44.

သတဝဿာယုဟေဋ္ဌာပိ ဥဒ္ဓံ သဟသဟဿတော,ယသ္မာ အကာလော ဗုဒ္ဓါနံ တသ္မာ ကာလံ ဝိပဿိ သော;

()

Bởi vì khi tuổi thọ (con người) dưới một trăm năm và trên một trăm ngàn năm không phải là thời điểm (thích hợp) cho các vị Phật, do đó Ngài đã quan sát về thời gian.

၄၅.

45.

ယသ္မာ အညေသု ဒီပေသု သမ္ဗုဒ္ဓါ နောပပဇ္ဇရေ,ဇာယန္တိ ဇမ္ဗုဒီပသ္မိံ တသ္မာ ဒီပံ ဝိပဿိ သော;

()

Bởi vì các bậc Chánh Đẳng Giác không xuất hiện ở các châu lục khác, mà chỉ sanh ra ở châu Diêm Phù Đề, do đó Ngài đã quan sát về châu lục.

၄၆.

46.

ယသ္မာ မိလက္ခဒေသေသု နူပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ,ဇာယရေ မဇ္ဈိမေ ဒေသေ တသ္မာဒေသံ ဝိပဿိ သော;

()

Bởi vì các đấng Như Lai không xuất hiện ở những xứ sở man di, mà chỉ sanh ra ở trung tâm quốc, do đó Ngài đã quan sát về xứ sở.

၄၇.

47.

ယသ္မာ နဇာယရေ ဝေဿသုဒ္ဒတွယေသု ဇာယရေ,ခန္တိယေ ဗြာဟ္မဏေ ဗုဒ္ဓါ ကုလံ တသ္မာ ဝိပဿိ သော;

()

Bởi vì các vị Phật không sanh ra trong hai giai cấp Vessa (thương gia) và Sudda (nô lệ), mà chỉ sanh ra trong giai cấp Khattiya (vua chúa) hoặc Brāhmaṇa (Bà-la-môn), do đó Ngài đã quan sát về dòng dõi.

၄၈.

48.

ယသ္မာ အနညဝိသယာ ကုစ္ဆိ သမ္ဗုဒ္ဓမာတုယာ,တသ္မာ အာယုပရိစ္ဆေဒဝသေန ပဿိ မာတရံ;

()

Bởi vì bụng mẹ của một vị Phật không phải là nơi dành cho ai khác, do đó Ngài đã quan sát về người mẹ, dựa trên giới hạn tuổi thọ của bà.

၄၉.

49.

လောကေကလောစနော ဧဝံ ကတွာ ပဉ္စာဝလောကနံ,တာသံ ပဋိညံ ပါဒါသိ ကရုဏာပုဏ္ဏမာနသော;

()

Bậc Độc Nhãn của thế gian, sau khi thực hiện năm sự quan sát như vậy, với tâm trí tràn đầy lòng bi mẫn, đã ban lời hứa khả cho họ (các vị chư thiên).

၅၀.

50.

တပ္ပာဒတာမရသစုမ္ဗိတ မောဠိမာလာသမ္ပတ္တဒေဝပရိသာ’န္တရဓာယိ တာဝ,ဩဂယှ နန္ဒနဝနံ တုသိတာဓိရာဇာတမှာ စဝီ မတိဒယာဒယိနာသဘာယော;

()

Khi ấy, hội chúng chư thiên đã đến, những vòng hoa trên vương miện của họ hôn lên đôi chân sen của Ngài, rồi biến mất. Vị vua tối cao của cõi Đâu Suất, bậc cao thượng sở hữu trí tuệ và lòng bi mẫn, sau khi dạo vào vườn Nandana, đã mệnh chung từ nơi ấy.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနတိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ ဒုရေနိဒါနေ ဝေဿန္တရစရိယပ္ပဘုတိဒေဝါရာဓနာ ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ ပဉ္စမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, một tặng phẩm vĩ đại mang lại niềm hỷ lạc cho trái tim của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ năm, có tên là 'Chương soi sáng các sự kiện từ hạnh Vessantara cho đến lời thỉnh cầu của chư thiên', thuộc phần Dūrenidāna (Nhân Duyên Xa).

ဇိနဝံသဒီပေ ဒူရေနိဒါန ဘာဂေါ ပဌမော.

Chương Duyên Sanh Xa trong Jinavaṃsadīpa là phần thứ nhất.

၁.

1.

ယာ သတ္တသာရပဘဝါ သိရိဇမ္ဗုဒီပေဖီတာ’မရာဝတိပုရီ’ဝ ပုရီဝတံသာ,အာဒိစ္စဝံသိကနရိန္ဒပဝေဏိ ဘူမိလက္ချာလယာ ကပိလဝတ္ထုပုရီ ပုရေ’သိ;

()

Thành phố Ca-tỳ-la-vệ xưa kia là nơi khởi nguồn của bảy tinh túy, là vương miện của các thành phố ở cõi Diêm-phù-đề thịnh vượng, giống như thành Amarāvatī, là nơi ở của nữ thần may mắn, và là mảnh đất của dòng dõi các vị vua thuộc Thái dương tộc.

၂.

2.

ဝဏ္ဏေဟိ ကဏ္ဏသုခသဒ္ဒရသေဟိ ဇာတ-ရူပေဟိ အတ္ထဝိသရေဟိ ယတီဟိ ယုတ္တာ,ယာ ရာဇဓာနိ ပုထုပါဏဂဏပ္ပဒေဟိအာသီ (ဝသန္တတိလကာ) ရစနာ ယထေဝ;

() (သိလေသ ဗန္ဓနံ;

)

Kinh thành ấy, giống như một tác phẩm thi ca (thể vasantatilakā), được kết hợp hài hòa bởi các vần điệu, âm thanh du dương, hương vị, hình sắc nảy sinh, nội dung sâu rộng, và nhịp điệu, cùng với các nhóm sinh linh đông đảo.

၃.

3.

ပါစီဒိသာဘုဇလတာယ မဟီယုဝတျာသန္နဒ္ဓသင်္ခဝလယဿိရိမာဝဟန္တံ,ယဿာ သုဓာသုပရိကမ္မကတံ ရရာဇပါကာရစက္ကမစလံ မကုဋာနုကာရံ;

()

Vòng thành lũy kiên cố của thành phố ấy, được tô quét vôi trắng, tỏa sáng rực rỡ, giống như một chiếc vương miện, mang lại vẻ đẹp của một chiếc vòng ốc xà cừ được đeo trên cánh tay phương đông của nàng thiếu nữ đất mẹ.

၄.

4.

ယဿာ ရရာဇ ပရိခါ နဂရိန္ဒိရာယကိဉ္ဇက္ခိဉ္ဇရိတတီရဒသာဘိရာမာ,သံသိဗ္ဗိတာလိဝိတ္တီမဏိတန္တုပန္တီပါကာရသောဏိဘရတော ဂလိတမ္ဗရံ’ဝ;

()

Hào nước của nữ hoàng các thành phố ấy tỏa sáng, đẹp đẽ với bờ hào được điểm tô bằng phấn hoa, giống như một tấm y phục tuột khỏi phần hông to lớn là thành lũy, với hàng dây ngọc là đàn ong được kết lại.

၅.

5.

ကန္ဒပ္ပဒပ္ပမဒိရာမဒမတ္တဓုတ္တာမန္ဒာနိလေရိတသုနီလလတာဝိတာနံ,ယသ္မိံ ဝိလောလနယနဉ္ဇလိပိယမာနံအာပါနဘုမိနိဘမောပဝနံဘဇိံသု;

()

Trong thành phố ấy, những kẻ phóng đãng say sưa vì kiêu hãnh và men rượu tình ái đã tìm đến khu rừng ngoại ô, nơi giống như một quán rượu, được thưởng thức bằng đôi mắt long lanh như những chén rượu, với giàn dây leo xanh biếc lay động trong làn gió nhẹ.

၆.

6.

မတ္တင်္ဂနာယ နဝယောဗ္ဗနဂဗ္ဗိတာယရင်္ဂါလယဂ္ဂမဏိဒပ္ပဏဗိမ္ဗိတေဟိ,ယာ ရာဇဓာနိ ဃနပီနပယောဓရေဟိသောမ္မာနနေဟိ ဘဇိ မာနသဝါပိသောဘံ;

()

Kinh thành ấy có được vẻ đẹp của hồ Mānasavāpi, với những khuôn mặt hiền hòa và những bộ ngực đầy đặn nở nang của những người phụ nữ say sưa, kiêu hãnh với tuổi thanh xuân, được phản chiếu trong những tấm gương ngọc trên các sân khấu.

၇.

7.

သင်္ကပ္ပိတာဘရဏရံသိ သတေရတာလီဒါဌာဗလာကဝိသရာ မဒဝုဋ္ဌိဓာရာ,ယသ္မိံ ပုရေ ဃရမယူရကုလံ အကာလေကီဠာပယိံသု ဝရဝါရဏဝါရိဝါဟာ;

()

Trong thành phố ấy, những đám mây là những con voi quý đã làm cho đàn công nhà vui đùa trái mùa, với những tia chớp là ánh sáng từ đồ trang sức được tưởng tượng, với đàn cò là những chiếc ngà, và với những dòng mưa là dòng nước thơm.

၈.

8.

ပါကာရစက္ကဗဟိနိဂ္ဂတ မုဂ္ဂရာဂံယသ္မိံ တုရင်္ဂနိကရုဒ္ဓဋဓူလိဇာလံ,ရစ္ဆာဝတာရဇနတာယ ခဏံ ဇနေသိဘီတိံ ပဒိတ္တပလယာနလဇာလသောဘံ;

()

Trong thành phố ấy, đám bụi mù mịt do đoàn ngựa phi nước đại, có màu đỏ như chuỳ, bay ra ngoài vòng thành lũy, trong chốc lát đã gây ra nỗi sợ hãi cho đám đông ở ngã đường, với vẻ rực rỡ như ngọn lửa hủy diệt đang bùng cháy.

၉.

9.

ယသ္မိံ ဝိမာနမဏိသိင်္ဂဇုတိပ္ပဗန္ဓ-သဉ္စုမ္ဗိတံ ဇိတရဝိံ ဟရိဏ္ဍကဗိမ္ဗံ,နာရီဇနာနနသရောဇကတာဝမာနံကောဓာဘိဘုတမိဝ ဝဏ္ဏဝိကာရမာပ;

()

Trong thành phố ấy, vầng mặt trời, vốn vượt qua cả mặt trời, khi được chạm đến bởi chuỗi ánh sáng từ những đỉnh ngọc của các lâu đài, đã biến đổi màu sắc như thể bị cơn giận chi phối, do bị những đóa sen là khuôn mặt của các nàng khuê nữ xem thường.

၁၀.

10.

ယတ္ထိဿရေဟိ သမဓိဂ္ဂဟိတာနိ တုင်္ဂ-ကေလာသကုဋဓဝလာတိ မနောဟရာတိ,နိစ္စံ သုဓာသုပရိကမ္မကတာနိ စာ’သုံလက္ခီနိကေတနနိဘာနိ နိကေတနာနိ;

()

Nơi ấy có những dinh thự do những người quyền thế sở hữu, cao lớn, trắng như đỉnh núi Kelāsa, đẹp đẽ, luôn được tô quét vôi cẩn thận, và giống như nơi ở của nữ thần Lakkhī.

၁၁.

11.

ယတ္ထိန္ဒနိလမဏိမာပိတမဏ္ဍပဂ္ဂေဟေမဒ္ဓဇာဝလိပရိဗ္ဘမဏံက ပုရမှိ,ဇီမူတကူဋပမုခေ သတဝိဇ္ဇုမာလာ-လီလာဝဟံ ဝိရဟိနီနမဃံ ဇနေသိ;

()

Trong thành phố ấy, sự phất phới của hàng cờ vàng trên đỉnh các gian đình làm bằng ngọc Indanīla đã gây ra nỗi sầu muộn cho những người phụ nữ xa chồng, mang lại vẻ đẹp của những tràng tia chớp trên các đỉnh mây.

၁၂.

12.

သဉ္ဈာနုရာဂမဏိတောရဏဒီဓိတီဟိဘိန္နန္ဓကာရနိကရာ’ခိလနာဂရာနံ,ယာ ရာဇဓာနိ ဇနယန္တိပိ တုင်္ဂတုဋ္ဌိံပီတျာ နဝါသိ ရဇနီသ္မ ဘိသာရိကာနံ;

()

Kinh thành ấy, vốn xua tan bóng tối bằng ánh sáng từ các cổng chào bằng ngọc có màu ráng chiều, dù mang lại niềm vui lớn lao cho toàn thể thị dân, nhưng lại không phải là niềm hoan hỷ vào ban đêm cho những người phụ nữ đi tìm người yêu.

၁၃.

13.

သေဝါလကေသရသမာကုလတီရဘာဂါသမ္ဖုလ္လရတ္တပဒုမုပ္ပလကလ္လဟာရာ,ဟံသာလိသာရသသမောသရဏာဘိရာမာယသ္မိံ သုနိမ္မလဇလာ ကမလာကရာသုံ;

()

Trong thành phố ấy có những hồ sen nước trong vắt, có bờ hồ phủ đầy rêu và nhụy hoa, có hoa sen đỏ, hoa súng xanh, hoa súng trắng nở rộ, và đẹp đẽ với sự hội tụ của đàn thiên nga và chim sếu.

၁၄.

14.

ယသ္မိံပုရေ ကုလဝဓူဝဒနမ္ဗုဇာနံလဒ္ဓုံ နိရူပမသိရိံ ဘုသမုဿဟန္တာ,ယာဝဇ္ဇ သေတသရသိရုဟသီတရံသီအညောညဗဒ္ဓပဋိဃာ’ဝ ဝဇန္တိ နာသံ;

()

Trong thành phố ấy, hoa sen trắng và mặt trăng, vì cố gắng hết sức để đạt được vẻ đẹp vô song của những đóa sen là khuôn mặt của các thiếu nữ khuê các, dường như đã bị hủy diệt do sự căm ghét lẫn nhau cho đến tận ngày nay.

၁၅.

15.

ယသ္မိံ သုဝဏ္ဏမကဏိရူပိယဝံသဝဏ္ဏ-မုတ္တာပဝါဠစဇိရေဟိ မဟာရဟေဟိ,နာနာပဏာ သုခုမကာသိကသာဏဟင်္ဂ-ကောသေယျခေါမဝသနေဟိ’ဘဝုံ ပပုဏ္ဏာ;

()

Trong thành phố ấy, các cửa hàng khác nhau đều tràn ngập những vật phẩm quý giá như vàng, ngọc, bạc, san hô, ngọc trai, và các loại vải vóc tinh xảo như vải Kāsi, vải gai, vải lụa Koseyya và vải lanh.

၁၆.

16.

စက္ကာသိသတ္တိဓနုကုန္တဂဒါဒိဘတ္ထာသန္နဒ္ဓဟေမကဝစာ ဝိဇိတာရိဝဂ္ဂါ,သင်္ဂါမသာဂရသမုတ္တရဏာတိသုရာယောဓာ ယဟိံ ပုရဝရေ အကရိံသု ရက္ခံ;

()

Tại thành phố ưu việt ấy, các chiến binh đã thực hiện việc bảo vệ, họ là những người mang theo bánh xe, gươm, giáo, cung, lao, chùy; mặc áo giáp vàng; đã chiến thắng kẻ thù; và vô cùng dũng cảm trong việc vượt qua đại dương chiến trận.

၁၇.

17.

ဖူဋ္ဌာ က ဝါဋနိကဋေ မဏိမန္ဒိရာနံကပ္ပာသပဋ္ဋဓဝလာ သရဒဗ္ဘရာဇီ,ယသ္မိံ ခဏံ ဇဝနိကာသိရိမာဒဓာနာထီနံ ဇုဂေါပ မဓုပေဟိ မုခမ္ဗုဇာနိ;

()

Trong thành phố ấy, dải mây mùa thu, trắng như vải bông, khi chạm đến gần các cửa sổ của những lâu đài bằng ngọc, trong chốc lát đã mang lại vẻ đẹp của một tấm rèm, che chở những đóa sen là khuôn mặt của các phụ nữ khỏi đàn ong.

၁၈.

18.

နိဗ္ဗိဒ္ဓဝီထိဝိသရေဟိ သုသဇ္ဇိတေဟိနိစ္စုဿဝါယ ပုရမုဿိတတောရသေဟိ,ဘောဂိန္ဒဘောဂနိကရေဟိ ရသာတလံ’ဝယံ သမ္ပသာရိတဖဏေဟိ ဗဘုဝ ရမ္မံ;

()

Thành phố ấy trở nên đẹp đẽ, giống như cõi địa ngục với những thân mình của vua rắn đang giương mang, nhờ những con đường rộng rãi được trang hoàng lộng lẫy, những cổng chào được dựng lên cho các lễ hội thường xuyên.

၁၉.

19.

ယသ္မိံပုရေ ဝိဝဋမန္ဒိရဇာလကာနံဥဒ္ဓူတဓုလိမလိနီကဠိတာလကာနံ,နာရိနမိန္ဒုရုစီရာနန ဒပ္ပဏေသုလောကဿ လောစနမဏိ ပဋိဗိမ္ဗိတာ’သုံ;

()

Trong thành phố ấy, những viên ngọc là đôi mắt của thế gian đã được phản chiếu trong những tấm gương là khuôn mặt xinh đẹp như mặt trăng của các phụ nữ, những người có mái tóc bị vấy bẩn bởi bụi bay lên từ những ô cửa sổ đang mở của các lâu đài.

၂၀.

20.

ဂမ္ဘီရသင်္ခပဋဘဒ္ဓနိဘူရိဃောသံကေလာသကူဋဓဝလာလယဖေဏပိဏ္ဍံ,ယံ ပုဏ္ဏသတ္တရတနံ ပုရခီရသိန္ဓုံလက္ခီ အလင်္ကရိ တုရင်္ဂတရင်္ဂဝေဂံ;

()

Nữ thần Lakkhī đã trang điểm cho biển sữa là thành phố ấy, nơi chứa đầy bảy báu, có tiếng vang lớn như tiếng trống baddha, tù và, và trống pataha; có những khối bọt là những dinh thự trắng như đỉnh Kelāsa; và có tốc độ của những con sóng là những con ngựa.

၂၁.

21.

ရေဏုပ္ပဗန္ဓမလိနံ ကဝနရာဇိနီလံမဓဝါတိမတ္တမဓုပံ ပဒုမာဘိရာမံ,ယံ ရာဇဟံသဘဇိတံ အဝတိဏ္ဏလောကံအာသိ ပုရံ ဝိကစကဉ္ဇဝနံ ယထေဝ;

() (သိလေသဗန္ဓနံ;

)

Thành phố ấy, giống như một khu rừng sen nở rộ, bị vẩn đục bởi lớp phấn hoa, có màu xanh như mái tóc của các thi nhân, có những con ong say mật ngọt, đẹp đẽ bởi những đóa sen, được các vị vua và thiên nga lui tới, và là nơi thế gian tìm đến.

၂၂.

22.

ယသ္မိံပုရမှိ ရတနုဇ္ဇလနီလကဏ္ဌာရာဂါဝမဒ္ဒိတဓရာ’ဝိဝဋဒွိဇာလိ,အာသုံပယောဓရဘရာ’ဝိရဠပ္ပဒေသာသမ္ပတ္တဝုဋ္ဌိဒိဝသာဝိယမာတုဂါမာ;

() (သိလေသဗန္ဓနံ;

)

Trong thành phố ấy, những người phụ nữ giống như những ngày mưa đến, có cổ xanh biếc rực rỡ châu báu, có đôi môi bị cắn bởi ái tình, có hàm răng lộ ra, có bộ ngực nặng trĩu, và có những vùng không thưa thớt.

၂၃.

23.

ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ ပရာယဏဿသံသာရဘီရုကဇနဿ တပေါဝနာဘာ,ယာ ရာဇဓာနိ ပစုရန္ဓပုထုဇ္ဇနာနံအာပါနဘုမိဝ ဗဘူဝု’ဘယပ္ပကာရာ;

()

Kinh thành ấy, đối với những người sợ hãi luân hồi và chuyên tâm thực hành pháp và tùy pháp, thì giống như một khu rừng khổ hạnh; còn đối với nhiều kẻ phàm phu mù quáng, thì lại giống như một quán rượu. Nó đã trở thành cả hai loại như vậy.

၂၄.

24.

ဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ ရဝိဝံသပဘင်္ကရဿသမ္မာ သုခါနုဘာဝနာယ သုဘုမိဘုတာ,ဘော ယာဒိသိ ကပိလဝတ္ထုပုရိ ပုရေ’သိဓမ္မဿဘာဝမဓုနာ ပရိဒီပယေ သာ;

()

Hỡi ôi, thành phố Ca-tỳ-la-vệ xưa kia là mảnh đất tốt lành để Bồ Tát, người tạo ra ánh sáng cho Thái dương tộc, có thể hưởng thụ hạnh phúc một cách chân chính. Bản chất của pháp ấy nay sẽ được làm sáng tỏ.

၂၅.

25.

တသ္မိံ ဗဘူဝ နဂရေ နဂရာဓိရာဇေရာဇာ သုနီတိစတုရော စတုသင်္ဂဟေဟိ,ဓမ္မေန သဗ္ဗဇနရဉ္ဇနကော ကဒါစိသုဒ္ဓေါဒနဝှဝိသုတော ရဝိဝံသကေတု;

()

Trong thành phố ấy, kinh đô của các vị vua, đã từng có một vị vua, ngọn cờ của Thái dương tộc, nổi tiếng với tên gọi Tịnh Phạn, người khéo léo trong đường lối cai trị đúng đắn, làm vui lòng tất cả mọi người bằng pháp và bằng bốn nhiếp pháp.

၂၆.

26.

ဒိသွာ’ဝတာရကလုသိကတမတ္တဘာဝံဥက္ကဏ္ဌိတေ’ဝ ကမလာ ကမလာပတိဿ,ဘူပါလိပါလိဘဇိတံ စရဏာရဝိန္ဒံသံသေဝိ ယဿ ရဝိဝံသဓဇဿ ရညော;

()

Nữ thần Kamalā, như thể bất mãn khi thấy bản thể của mình bị vẩn đục bởi sự hạ sanh của phu quân là Kamalāpati, đã phụng sự đóa sen là đôi chân của vị vua ấy, ngọn cờ của Thái dương tộc, đôi chân được hàng hàng các vị vua tôn kính.

၂၇.

27.

ယဿာ’ဝနီသကဝိနော ကဝိကဏ္ဌဘုသာဝါဏိဝဓူ မဓုရကောမကလကတ္တဝါဏီ,ပတွာ စတုမ္မုခမုခမ္ဗုဇကာနနမှာဟံသီဝ မာနသတဠာကမလင်္ကရိတ္ထ;

()

Nữ thần Vāṇī, trang sức trên cổ của các thi nhân, với giọng nói ngọt ngào, dịu dàng, và du dương, đã từ khu rừng là đóa sen nơi miệng của vị thần Bốn Mặt đến tô điểm cho hồ Mānas là vị vua thi sĩ ấy, giống như một con thiên nga mái.

၂၈.

28.

သဗ္ဗာရိဒပ္ပမထနောပရိ ဧကဓတွာအဇ္ဈတ္တိကာရိပရာဇိယမပ္ပသယှံ,သံသုဒ္ဓစိတ္တနိကသေ နိသိတေန တာဝပညာယုဓေန အဝဓိတ္ထ မဟီဘုဇော ယော;

()

Vị vua nào, sau khi đã đứng một mình trên tất cả để dẹp tan lòng kiêu mạn của kẻ thù, đã dùng thanh gươm trí tuệ được mài sắc trên đá thử vàng là tâm thanh tịnh, để tiêu diệt kẻ thù nội tâm không thể khuất phục, không thể chiến thắng;

၂၉.

29.

ယသ္မာ မဟီပတိမဟီဓရတော ဥပေက္ခာ-ဝေဠာတလာဝဓိ ဒယာသလိလေန ပုဏ္ဏာ,မေတ္တာသဝန္တိ ပဘဝါ မုဒိတုမိမာလာအဇ္ဈောတ္ထရိတ္ထ ဘုဝနတ္တယဂံဇနောဃံ;

()

Từ vị vua, ngọn núi vĩ đại ấy, dòng sông tâm từ tuôn chảy, đầy ắp nước lòng bi mẫn cho đến tận bờ bến của tâm xả, và những tràng sóng hỷ lạc đã tràn ngập dòng sông Hằng của ba cõi;

၃၀.

30.

သမ္ပန္နဒါနသဒနမ္ဗုဓရေဟိ ယဿဒါနာဓိမုတ္တိပရမဿ မနောဒဟေသု,တဏှာတဋာနိ ကပဏဒ္ဓိကယာစကာနံဟိန္နာနိ သတ္တရတနမ္ဗုနိပါတနေန;

()

Vị vua nào, người có tâm chí thành tối thượng trong việc bố thí, đã khiến cho những bờ đê ái dục trong các hồ tâm của những người ăn xin nghèo khó và giàu có bị vỡ tan bởi cơn mưa bảy báu vật từ những đám mây là các thí đường đầy đủ vật phẩm;

၃၁.

31.

ယဿိန္ဒနီလနယနံ ရဇတာဝဒါတ-ဒန္တံ သုဝဏ္ဏဝဒနဉ္စ ပဝါဠသီသံ,မုတ္တာမယင်္ဂဝယဝံ ရတနေဟိ နာနာဒေဟံ သုမာပိတမိဝါသိ ပိတာမဟေန;

() (သီလေသဗန္ဓနံ)

Vị vua nào có đôi mắt như ngọc indanīla, hàm răng trắng trong như bạc, gương mặt như vàng, đầu như san hô, các chi phần thân thể như được làm bằng ngọc trai, và thân hình như được Phạm Thiên khéo tạo tác bằng nhiều loại châu báu;

၃၂.

32.

ယဿာတိပဏ္ဍရယသောဝိသရော’သဓီသောသငေက္ကာစိတာနနသရော’ရိနရာဓိပါနံ,သောကန္ဓကာရဘိဒုရော ရိပုရာဇိနီနံအာသာဂရန္တပထဝိံ ပရိဓိကရိတ္ထ;

()

Vầng trăng danh tiếng vô cùng trong trắng của vị vua nào đã bao trùm khắp trái đất cho đến tận bờ đại dương, làm cho những đóa sen gương mặt của các vua thù địch phải khép lại, và xua tan bóng tối sầu muộn của các hoàng hậu thù địch;

၃၃.

33.

ရာဇညဆပ္ပဒကုလံ သကလံ ပဒေသ-ရဇ္ဇာဓိပစ္စမကရန္ဒရသာဘိလာသံ,ယဿတ္တဘာဝကမလာကရဖုလ္လိတာနိသံသေဝိ စာရုစရဏမ္ဗူရုဟာနိ ဘတျာ;

()

Toàn thể dòng dõi Sát-đế-lỵ, như đàn ong khao khát vị ngọt của mật hoa là quyền cai trị các xứ, đã thành kính phụng sự đôi chân sen xinh đẹp của vị vua nào, vốn nở ra từ hồ sen là chính thân ngài;

၃၄.

34.

သေတာတပတ္တမိဝ ဝိဿုတကိတ္တိပုဉ္ဇံကတွာ’သိပတ္တမိဝ ပါဝကဘီမတေဇံ,ယသ္မိံ သရဇ္ဇမနုသာသတိ သေသဘူပါဆတ္တာသိဘူသိတကရာ သကကိင်္ကရာ’ဝ;

()

Khi vị vua nào đang trị vì vương quốc, đã biến khối danh tiếng lẫy lừng của mình thành chiếc lọng trắng và uy lực đáng sợ như lửa thành lưỡi gươm, thì các vị vua khác, tay cầm lọng và gươm trang sức, đã (phục vụ ngài) như những người hầu của chính mình;

၃၅.

35.

ဒွါရာနိ’နေကကပဏ္ဍိကယာစကာနံဥဂ္ဃာဋိတောပျ’ဝိရတံ ရတနာလယေသု,သဒ္ဓါဒိသတ္တဓနရက္ခဏတပ္ပရော သံဒွါရတ္တယံ ပိဒဟိ ယော ကပိလာဓိနာထော;

()

Vị chúa tể thành Ca-tỳ-la-vệ nào, mặc dù đã không ngừng mở rộng các cửa kho tàng châu báu cho vô số người nghèo khó và ăn xin, nhưng vẫn luôn chuyên tâm bảo vệ bảy pháp tài sản bắt đầu bằng tín, nên đã đóng lại ba cửa (thân, khẩu, ý);

၃၆.

36.

ယဿုဿိတဒ္ဓနုဧဏော ပဗလာရိဝဂ္ဂံဝိဿဋ္ဌာဗာဏဝိသရဗ္ဗိသမုဗ္ဗဟန္တော,ဘသ္မိကရိ ကရိကရာယတပီနဗာဟု-သပ္ပော သုဖောဌိတဇိယာပရိဖန္ဒဇိဝှော;

()

Con rắn là cánh tay to khỏe, dài như vòi voi của vị vua nào, với chiếc lưỡi rung động do tiếng bật của dây cung, mang theo cầu vồng là cây cung được giương lên, và phóng ra vô số mũi tên như những cọng sen, đã thiêu rụi đoàn quân thù địch hùng mạnh;

၃၇.

37.

လက္ခီနိဓာနနဂရဏ္ဏဝပါတုဘူတောမန္တိန္ဒကူဋသိခရီဝလယာဝုတော ယော,ဝါလဂ္ဂမတ္တမ္ပိ ရာဇသိဏေရုရာဇာကောဓာနိလေန ရိပုရညမကမ္ပိယော’သိ;

()

Vị vua nào, tựa như vua núi Tu-di, xuất hiện từ đại dương là thành phố kho tàng của sự thịnh vượng, được bao quanh bởi vòng đai các đỉnh núi là những vị cận thần, đã không hề lay chuyển dù chỉ bằng một sợi lông trước ngọn gió phẫn nộ của các vua thù địch;

၃၈.

38.

ဘသ္မိကတာခီလဝိပက္ခနရိန္ဒကဋ္ဌောကောဓာနလော သရသမီရဏဘာဝိတောပိ,နိဗ္ဗာယိ ပဂ္ဃရိတဗပ္ပဇလေဟိ ယဿလောလဗ္ဗိလောစနဃဋေဟိ ဝိပက္ခထီနံ;

()

Ngọn lửa phẫn nộ của vị vua nào, dù được thổi bùng lên bởi ngọn gió chiến trận và đã thiêu rụi toàn bộ củi gỗ là các vua thù địch, đã bị dập tắt bởi dòng nước mắt tuôn trào từ những chiếc bình là đôi mắt long lanh của các phu nhân phe địch;

၃၉.

39.

သန္နီတိမဂ္ဂဇလိတုဂ္ဂမတိပ္ပဒီပေါကိတ္တိပ္ပဗန္ဓဓဝလီကတဇိဝလောကော,ရာဇိန္ဒမောဠိမဏိလင်္ကတပါဒပီဌောဓမ္မေန ရဇ္ဇမနုသာသိ စိရံ သရာဇာ;

()

Vị vua ấy, ngọn đèn trí tuệ sáng ngời được thắp lên từ con đường chính sách đúng đắn, người làm cho thế gian trở nên trong trắng bởi dòng danh tiếng của mình, người có bệ chân được trang hoàng bằng châu báu từ vương miện của các bậc đế vương, đã trị vì vương quốc theo chánh pháp trong một thời gian dài.

၄၀.

40.

တဿတိပီဝရပယောဓရဘဒ္ဒကုမ္ဘ-ဒွန္ဒာတိဘာရဝိရဠီကတမဇ္ဈဘာဂါ,နိဒ္ဒေါသဗာလရဝိမဏ္ဍလစာရုဂဏ္ဍာဒိဗ္ဗစ္ဆရာဇိတဝိရာဇိတရူပသောဘာ;

()

Bà có phần eo thon nhỏ do sức nặng quá mức của cặp vú đầy đặn như đôi bình quý, có đôi má xinh đẹp như vầng thái dương ban mai không tì vết, và có vẻ đẹp rạng ngời vượt qua cả các thiên nữ.

၄၁.

41.

သမ္ဖုလ္လနီလကမလာမလနီလနေတ္တာဩလမ္ဗမာနမဏိကုဏ္ဍလလမ္ဗကဏ္ဏာ,မုတ္တာဝလိဝဒသနာဝလိ ဟံသဓေနု-ဟေလာပဟာသဂမနာ မုဒုစာရုဝါဏီ;

()

Bà có đôi mắt xanh biếc không tì vết như hoa sen xanh nở rộ, đôi tai dài với những chiếc khuyên tai bằng ngọc treo lủng lẳng, hàng răng như một chuỗi ngọc trai, dáng đi duyên dáng chế giễu cả sự yểu điệu của thiên nga, và giọng nói mềm mại, đáng yêu.

၄၂.

42.

ဗိမ္ဗာဓရာ ဇလဓရာယတကေသပါသာသောဝဏ္ဏဒပ္ပဏနိဘာနနစန္ဒဗိမ္ဗာ,သန္နီရပုပ္ဖမကုဠောပမစာရုဇင်္ဃာကန္ဒပ္ပ မင်္ဂလသိလာတလသောဏိဘာဂါ;

()

Bà có đôi môi như trái bimba, mái tóc dài như áng mây mưa, vầng trăng gương mặt tựa như chiếc gương vàng, bắp chân xinh đẹp ví như nụ hoa sannīra, và phần hông như phiến đá may mắn của thần Tình Yêu.

၄၃.

43.

နာဘာလဝါဠရုဟနီလတမာလဝလ္လီ-လီလာဝိနဒ္ဓနဝကောမလရောမရာဇီ,လာဝဏ္ဏဝါရိဓိတရင်္ဂဘုဇာ’ဘိနီလ-သုဗ္ဘုလတာမကရကေတနစာပရူပါ;

()

Bà có hàng lông tơ mềm mại, non tơ, mang vẻ duyên dáng của dây leo tamāla xanh sẫm mọc lên từ bồn rốn, có cánh tay là những con sóng của đại dương sắc đẹp, và có cặp lông mày thanh tú, xanh biếc, mang hình dáng cây cung của thần Tình Yêu.

၄၄.

44.

ဘုပါလဝံသကမလာကရရာဇဘံသိမာယာဝဓု ဣဝ သုဇမ္ပတိနော သုဇာတာ,စန္ဒဿကောမုဒိ’ဝ ဝိဇ္ဇုရိဝ’မ္ဗုဒဿရညော’တိစာရုစရိတာသိ ပိယာ မဟေသိ;

()

Vị chánh hậu thân yêu của đức vua, người có đức hạnh vô cùng duyên dáng, là con thiên nga hoàng gia trong hồ sen của dòng dõi vua chúa, là người vợ hiền thục như nàng Māyā đối với đức Sujampati, như ánh trăng đối với mặt trăng, như tia chớp đối với đám mây.

၄၅.

45.

တသ္မိံ နဂေါပမဃရေ နဂရေ တဒါသိအာသာဠှိမင်္ဂလမဟော ဒိဝသာနိသတ္တ,မိလာသုဂန္ဓပရမံ ဝိဂတာသဝံ တံနက္ခတ္တကီဠမကရိတ္ထ မဟေသိ မာယာ;

()

Khi ấy, trong thành phố có những ngôi nhà tựa như núi non, đã diễn ra đại lễ hội cát tường Āsāḷhī trong bảy ngày. Hoàng hậu Māyā đã tham dự lễ hội tinh tú ấy, với những vòng hoa và hương thơm hảo hạng, và không dùng các thức uống say.

၄၆.

46.

ဝုဋ္ဌာယ သတ္တမဒိနာဂတပုဏ္ဏမာယပါတော သုဂန္ဓပရိဝါသိတဝါရိနာ သာ,ကတွာ သိနာနမတုလံ ကပဏ္ဍိကာနံဒါနံ အဒါသိ စတုလက္ခဓနဗ္ဗယေန;

()

Vào ngày thứ bảy, ngày trăng tròn đã đến, bà thức dậy vào buổi sáng, tắm gội bằng nước thơm, và sau khi đã tắm gội một cách vô song, bà đã bố thí cho những người nghèo khó với số tiền lên đến bốn trăm ngàn.

၄၇.

47.

ဝတ္ထာဟတေဟိ သုနိဝတ္ထသုပါရုတာ သာဘုတွာ’ဂ္ဂဘောဇနမဓိဋ္ဌိတုပေါသထ’င်္ဂါ,နိဒ္ဒါတုရာ သုပိနမောဝရကံ ပဝိဿကလျာဏမဒ္ဒသ သိရီသယနေ နိပန္နာ;

()

Bà mặc y phục mới, trang nghiêm tề chỉnh, sau khi dùng các món ăn thượng vị, bà đã thọ trì các giới Bố-tát. Cảm thấy buồn ngủ, bà bước vào phòng ngủ hoàng gia và nằm trên giường báu, bà đã thấy một giấc mộng lành.

၄၈.

48.

နေတွာ နိပန္နသယနံ ဟိမဝန္တပဿေဟေဋ္ဌာ ဝိသာလတရသာဠမဟီရုဟဿ,နံ သဋ္ဌိယောဇနကစာရုမနောသိလာယံအာရောပယိံသု စတုရော ကိရ ဒေဝရာဇာ;

()

Tương truyền rằng, bốn vị thiên vương đã mang chiếc giường mà bà đang nằm đến bên sườn núi Hy-mã-lạp, và đặt bà xuống trên phiến đá Manosilā xinh đẹp rộng sáu mươi do-tuần, ở dưới một cây sala to lớn.

၄၉.

49.

နေတွာ မနုဿမလသံဟရဏာယ တမှာ’နောတတ္တနာမရဟဒံ သုနဟာပယိတွာ,ဒေဝိတ္ထိယော သပဒိ ဒိဗ္ဗမယေဟိ နေသံဝတ္ထေဟိ ဂန္ဓကုသုမေဟိ အလင်္ကရိတွာ;

()

Để tẩy sạch dấu vết của con người, các thiên hậu đã đưa bà từ đó đến hồ Anotatta, cho bà tắm gội, và ngay lập tức trang điểm cho bà bằng y phục, hương liệu và hoa trời của họ.

၅၀.

50.

တတ္ထုဗ္ဘဝေါ လသတိ ရူပိယပကဗ္ဗတော ယောတဿောဒရေ’တိရုစိရေ ကနကဗ္ဗိမာနေ,ပါစီနသီသဝတိ ဒိဗ္ဗမယမှိ သမ္မာပညာပိတဂ္ဂသယနမှိ သယာပယိံသု;

()

Gần đó, có một ngọn núi bạc sáng lấp lánh, và bên trong ngọn núi ấy, trong một lâu đài bằng vàng vô cùng tráng lệ, họ đã đặt bà nằm trên một chiếc giường trời tuyệt hảo, được chuẩn bị kỹ lưỡng, với đầu hướng về phía đông.

၅၁.

51.

ဩရုယှ သေတဝရဝါရဏရာဇဝေသောဗုဒ္ဓင်္ကုရော ရုစိရကဉ္စနပဗ္ဗတမှာ,အာရုယှ သဇ္ဈုဓရဏိဓရမုတ္တရာယသောဏ္ဍာယ သေတသရသိရုဟမုဗ္ဗဟန္တော;

()

Khi ấy, vị Bồ-tát, trong hình dạng một vua voi trắng tuyệt vời, đã từ một ngọn núi vàng xinh đẹp đi xuống, rồi từ phía bắc đi lên ngọn núi bạc, vòi ngài cầm một đóa sen trắng.

၅၂.

52.

ပတွာ ဝိမာနဝထကုဉ္စနဒံ နဒိတွာကတွာ ပဒက္ခိဏမလင်္ကတမာတုသေယျံ,ဘေတွာန တာယပန ဒက္ခိဏပဿမန္တောကုစ္ဆိံ ပဝိဋ္ဌသဒိသော သုပိနေန ဒိဋ္ဌော;

()

Ngài đến lâu đài, rống lên một tiếng, đi quanh chiếc giường của mẫu hậu đã được trang hoàng theo chiều kim đồng hồ, rồi rẽ hông bên phải của bà và dường như đi vào trong bụng. Cảnh tượng ấy đã được thấy trong giấc mộng.

၅၃.

53.

မာယာယ ရာဇဝဓုယာ ရုစိရာနနာယအာသာဠှိပုဏ္ဏမိယမုတ္တရ’သာဠှဘေန,ဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ ပဌမေန မဟာဝိပါက-စိတ္တေန သမ္ပတိ အဟူ ပဋိသန္ဓိဂဗ္ဘေ;

()

Vào ngày rằm tháng Āsāḷhī, dưới chòm sao Uttarāsāḷha, sự thụ thai của vị Bồ-tát đã diễn ra trong lòng của hoàng hậu Māyā, người có gương mặt khả ái, với tâm đại quả dị thục đầu tiên.

၅၄.

54.

ဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ ပဋိသန္ဓိဂတဿ ဂဗ္ဘေမာယာယ စာရုစရိတာယ စ ခဂ္ဂဟတ္ထာ,နိဿေသုပဒ္ဒဝနိရာကရဏာယ ရက္ခံဂဏှိံသု တာဝ စတုရော သုရရာဇပုတ္တာ;

()

Khi vị Bồ-tát đã nhập thai trong lòng của hoàng hậu Māyā, người có đức hạnh đáng yêu, bốn vị thiên tử tay cầm gươm đã đứng ra bảo vệ để xua tan mọi tai ương.

၅၅.

55.

မာယာယ ဘတ္တုပရမာယ တတောပ္ပဘုတိနူပ္ပဇ္ဇိ ကိဉ္စိ ပုရိသေသု သရာဂစိတ္တံ,သာ ပဉ္စကာမသုခိနီ အကိလန္တကာယာလာဘေနုဠာရယသသာပျဘိဝဍ္ဎိတာသိ;

()

Kể từ đó, hoàng hậu Māyā, người hết lòng với phu quân, không còn khởi lên một tâm niệm ái dục nào đối với người nam. Bà an hưởng năm dục lạc, thân thể không mệt mỏi, và cũng tăng trưởng về lợi lộc và danh tiếng lớn lao.

၅၆.

56.

ပညာယိ ဓောတရတနေ ဇနိကာယ အန္တောကုစ္ဆိံ ဂတော ယထရိဝါဝုတပဏ္ဍုသုတ္တံ,တံ ကုစ္ဆိနာ ပရိဟရီ ဒသမာသမတ္တံပတ္တေန တေလမိဝ ရာဇိနိ အပ္ပမတ္တာ;

()

Ngài đã đi vào trong bụng mẹ, nơi như là hộp báu đã được gột sạch cho viên ngọc trí tuệ, giống như sợi chỉ trắng được xe; vị hoàng hậu không dể duôi đã mang thai ngài trong bụng suốt mười tháng, như (nâng niu) dầu trong chiếc bát.

၅၇.

57.

ပါတော’ဝ ပါဋိပဒဂေ ဒိဝသေ ပဗုဒ္ဓါရညော ကထေသိ သုပိနံ အထ သော နရိန္ဒော,ဝေဒင်္ဂဝေဒစတုရေ စတုသဋ္ဌမတ္တေပက္ကောသယီ ဒွိဇဝရေ ဒွိဇဝံသကေတူ;

()

Vào buổi sáng sớm của ngày đầu tháng, sau khi thức giấc, bà đã kể lại giấc mộng cho đức vua. Bấy giờ, vị quốc vương ấy đã cho triệu tập sáu mươi bốn vị Bà-la-môn ưu tú, là những ngọn cờ của dòng dõi Bà-la-môn, tinh thông bốn वेद (Vệ-đà) và các bộ वेदाङ्ग (Vệ-đà-chi).

၅၈.

58.

လာဇုတ္တရာယ ပရိဘဏ္ဍကတာယ ဘုမျာပညာပိတေသု သုခုမတ္ထရဏတ္ထတေသု,ဘဒ္ဒါသနေသု ဘဝနမှိနိသိန္နကာနံနေမိတ္တိကာနမဝနီပတိ ဘုသုရာနံ;

()

Đối với các vị Bà-la-môn, là những nhà tiên tri, đang ngồi trong cung điện trên những chiếc ghế tốt đẹp đã được dọn sẵn, được trải bằng những tấm thảm mềm mại, trên nền đất đã được trang hoàng với cốm và các vật dụng cúng dường;

၅၉.

59.

ပက္ခိတ္တသပ္ပိမဓုသက္ခိရခီရမိဿ-ပါယာသပုဏ္ဏဟရိရူပိယဘာဇနေဟိ,ဝတ္ထာဟတာနိ ဓနဓညစယဉ္စ ဓေနူဒတွာန ဒိဋ္ဌသုပိနဿ ဖခလံ အပုစ္ဆိ;

()

Sau khi dâng cúng những bát bằng vàng và bạc đựng đầy cháo sữa trộn với bơ, mật ong, và đường, cùng với y phục mới, tài sản, lúa gạo, và những con bò sữa, (đức vua) đã hỏi về kết quả của giấc mộng đã được thấy.

၆၀.

60.

မာစိန္တယိတ္ထ တဝ ရာဇိနိယာ ဇနိန္ဒကုစ္ဆိမှိ တမ္ပတိ ပတိဋ္ဌဟိ ပုတ္တဂဗ္ဘော,အဇ္ဈာဝသိဿတိ သဉ္စေပန စက္ကဝတ္တိရာဇာ ဘဝိဿတိ အဂါရမသံသယံ သော;

()

Thưa đại vương, xin ngài chớ lo lắng. Trong bụng của hoàng hậu, một bào thai nam tử đã được an vị. Nếu ngài sống tại gia, không còn nghi ngờ gì nữa, ngài sẽ trở thành một vị vua Chuyển Luân Thánh Vương.

၆၁.

61.

ဟိတွာ သသတ္တရတနံ စတုဒီပရဇ္ဇံသော ပဗ္ဗဇိဿတိ သစေ ဘဝနာ’ဘိဂန္တွာ,ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ ဓုဝံ စတုသစ္စဗုဒ္ဓေါဣစ္စဗြုဝိံသု သုပိနတ္ထဝိဒူ ဝိဒူ တေ;

()

Nếu ngài từ bỏ vương quốc bốn châu cùng với bảy báu vật, xuất gia từ bỏ đời sống gia đình, chắc chắn ngài sẽ trở thành một vị Phật, một vị Phật của Tứ Diệu Đế. Các bậc hiền trí, những nhà giải mộng ấy, đã nói như vậy.

၆၂.

62.

သာ ဂဗ္ဘဘာရဝဌရိကတမဇ္ဈဘာဂါဂန္တုံ သကံ ကုလဃရံ ကုလကဉ္ဇဟံသိ,ဣစ္ဆာမဟန္တိ ပဋိဝေဒယိ ဒေဝိ ရညောသော သမ္ပဋိစ္ဆိ ဝစနံ ကရဝီကဝါဏျာ;

()

Bà, với phần thân giữa nặng nề vì gánh nặng của bào thai, như một con thiên nga vương giả, đã thưa với đức vua rằng: 'Thiếp mong muốn trở về nhà của gia tộc mình.' Ngài đã chấp thuận lời của bà, người có giọng nói như chim ca-lăng-tần-già.

၆၃.

63.

တမှာ မဟာနဂရတော နဂရင်္ဂပုဏ္ဏံသော ယာဝ ဒေဝဒဟနာမိကရာဇဓာနီ,မုတ္တာ’ဝဒါတပုဠိနတ္ထရဏေဟိ ရာဇာလာဇောပဟာရဝိဓိနာ ကမလုပ္ပလေဟိ;

()

Từ đại đô thành ấy cho đến kinh thành tên là Devadaha, đức vua đã cho (trang hoàng con đường) bằng cách trải cát trắng như ngọc trai, với nghi thức rải cốm, cùng với hoa sen và hoa súng;

၆၄.

64.

သန္တီရပုပ္ဖကလသေဟိ သမပ္ပိတေဟိမန္ဒာတိလေရိတပဋာက ဓဇာဝလီဟိ,ကာရာပယီ ကနကရူပိယတောရဏေဟိအဒ္ဓါနမဂ္ဂသမလင်္ကရဏံ’တခိပ္ပံ;

()

với những bình nước đầy hoa được đặt dọc hai bên, với những hàng cờ và phướn bay phấp phới trong gió nhẹ, với những cổng chào bằng vàng và bạc; ngài đã nhanh chóng cho trang hoàng con đường dài.

၆၅.

65.

ဝန္ဒီ’ဘိဂီတထုတိမင်္ဂလဂီတိကာဟိပဉ္စင်္ဂိကေဟိ တုရိယေဟိ ကတုပဟာရံ,တသ္မိံ သုမဏ္ဍိတပသာဓိတမဉ္ဇသမှိဒိဗ္ဗဝ္စရာသိရိဝိဍမ္ဗနရူပသောဘံ;

()

Với những lời tán thán và ca khúc tốt lành được hát lên bởi những người xướng ca, với sự cúng dường của năm loại nhạc cụ, trong chiếc kiệu xinh đẹp đã được trang hoàng và tô điểm lộng lẫy, (đức vua đã cho rước) bà, người có vẻ đẹp và hình dáng sánh ngang với sự huy hoàng của một thiên nữ;

၆၆.

66.

ဒေဝိံ သုဝဏ္ဏသိဝိကာယ သုသဇ္ဇိတာယအာရောပယိတွ ခစိတာယ မဏီဟိ နာနာ,ပေသေသိ ဘုပတိ ပုရက္ခတဉာတိသံဃံသဒ္ဓိံ သဟဿသစိဝေဟိ သုခေဓိတံ သော;

()

Vị quốc vương đã cho đặt hoàng hậu vào trong chiếc kiệu vàng được chuẩn bị chu đáo, được khảm bằng nhiều loại châu báu, và đã phái bà đi, được chăm sóc tốt đẹp, cùng với một ngàn vị đại thần và đoàn tùy tùng hoàng tộc đi trước.

၆၇.

67.

သမ္ထုလ္လပုပ္ဖဖလပလ္လဝဝတ္တဘာရ-ရုက္ခာကုလံ ဃနသုနီလလတာဝိတာနံ,ဟိန္တာလတာလနဠကီစကနာဠိကေရ-သန္နီရပူဂတိဏပါဒပပန္တိသာလိံ;

()

(Khu vườn) đầy những cây cối trĩu nặng những chùm hoa, quả, và lá non; có những giàn dây leo rậm rạp màu xanh sẫm; rực rỡ với những hàng cây chà là dại, cây thốt nốt, cây sậy, tre, dừa, cau gần bờ nước, và các loại cỏ.

၆၈.

68.

သေဝါလနီလသလိလာနိလသီတလေဟိဩတိဏ္ဏကဟံသဝိသရေဟိ သမုလ္လသတ္တံ,ဈင်္ကာရရာဝမုခရာလိကုလာကရာလ-ကိဉ္ဇက္ခဇာလဘရိတမ္ဗုရုဟာကရေဟိ;

()

Trở nên sống động bởi những làn gió mát từ mặt nước trong xanh phủ rêu, với những đàn thiên nga đã hạ xuống; với những hồ sen đầy những tua nhị, vang dội tiếng vo ve của những bầy ong.

၆၉.

69.

ပုပ္ဖာဘိဂန္ဓသုရဘီကတဂန္ဓဝါဟံအဒ္ဒက္ခိသဗ္ဗဇနလောစနပီယမာနံ,နိန္ဒန္တနန္ဒနဝနံ ဝနဇာယတက္ခီသာ လုမ္ဗိနီဝနမနင်္ဂဝိမာနဘူတိံ;

()

Bà, người có đôi mắt dài như cánh sen, đã nhìn thấy khu vườn Lâm-tỳ-ni, nơi làn gió được ướp hương thơm ngát của các loài hoa, làm vui mắt tất cả mọi người, vượt qua cả khu vườn Nandana, với vẻ huy hoàng như cung điện của thần tình yêu.

၇၀.

70.

သာ ရာဇိနီ နဝဒလင်္ဂုလိပန္တီစာရု-သာခါဘုဇောပဟိတမဉ္ဇရိစာမရေဟိ,သန္နဒ္ဓကောမလလတာဝနိတာနမဂ္ဂေအတ္တုပဟာရကရဏာယ ကတာဝကာသာ;

()

Vị hoàng hậu ấy, trên con đường nơi những nàng dây leo mềm mại đã chuẩn bị sẵn sàng, đã được tạo cơ hội để dâng tặng chính mình, bởi những cánh tay cành cây duyên dáng với những hàng ngón tay lá non, cầm những chiếc phất trần chùm hoa.

၇၁.

71.

သေနာယ စာရုစရဏမ္ဗုရုဟောဒ္ဓဋေဟိရေဏူဟိ ဓူသရိတမဂ္ဂမနက္ကမန္တိ,သဒ္ဓိံ သကာယ ပရိသာယ တတောတရိတွာတံ လုမ္ဗိနီဝနမုပါဝိသိ ရာမဏေယျံ;

()

Không bước lên con đường đã bị bụi phủ mờ bởi phấn hoa tung lên từ những bàn chân sen xinh đẹp của đoàn quân, bà cùng với đoàn tùy tùng của mình đã xuống khỏi (kiệu) ở đó và đi vào khu vườn Lâm-tỳ-ni khả ái.

၇၂.

72.

တံ ရာဇိနိံ ဝနဝဓု ဇိတဟံသဂါမိံအာမောဒမန္ဒမလယာနိလဟတ္ထဂေဟိ,သမ္ဘာဝယိတ္ထ မုခရာလိကုလာဘိကိဏ္ဏ-ရေဏုပ္ပဗန္ဓဟရိသင်္ခသတေဟိ မဂ္ဂေ;

()

Trên con đường, các nàng tiên nữ của khu rừng đã tôn vinh vị hoàng hậu ấy, người có dáng đi vượt cả thiên nga, bằng những bàn tay của làn gió Malaya thoang thoảng hương thơm, với hàng trăm đống phấn hoa tựa như vỏ ốc xà cừ, bị vây quanh bởi những bầy ong ồn ào.

၇၃.

73.

ဂစ္ဆန္တိယာ စရဏနူပုရနာဒပါသ-ဗဒ္ဓါနမုန္နတသိရောမိဂပေါတကာနံ,ဥမ္မီလိတာယတဝိလောစနပန္တိပက္ခေဒဿေသိ နီလနလိနီဝနရာဇိသောဘံ;

()

Khi bà đang đi, trong vùng lân cận của những hàng mắt mở to của những con nai con ngẩng cao đầu, vốn bị trói buộc bởi chiếc bẫy âm thanh từ những chiếc chuông ở chân bà, đã hiện ra vẻ đẹp của một dãy rừng sen xanh.

၇၄.

74.

ဥဒ္ဓံ သမဂ္ဂသိခရေဟိ ကတာဝကာသ-မဂ္ဂန္တရေဟိ ကလိကာကုသုမာကုလေဟိ,နာနာလတာကုလမဟိရုဟတောရဏေဟိဥယျာနဘုမိ ဥပဟာရရတေ’ဝ ဘုယ;

()

Mảnh đất của khu vườn dường như lại vui thích trong việc dâng cúng, với những cổng chào bằng cây cối quyện vào nhau bởi nhiều loại dây leo, đầy những nụ và hoa, với những ngọn cây hợp nhất ở trên cao, tạo ra không gian cho những lối đi ở giữa.

၇၅.

75.

ဥက္ခိတ္တပိဉ္ဆဘရမန္တသိခဏ္ဍိမာလာ-ကီဠာဟိ ကောကိလကုလငနိကာဟဠေဟိ,ဥယျာနဘုမိ မကရငဇရင်္ဂဘုမိ-လီလံ ဘဇိတ္ထ ဘမရဒ္ဓနိဝလ္လကီဟိ;

()

Mảnh đất của khu vườn đã mang lấy vẻ duyên dáng của một sân khấu, với những vũ điệu của hàng công đang xòe những chiếc đuôi nặng trĩu, với tiếng huyên náo của bầy chim tu hú, và với tiếng đàn lia từ tiếng vo ve của loài ong.

၇၆.

76.

နိစ္စံ ဝသန္တသမယဿိရိမုဗ္ဗဟန္တံတံခေါဝနံ ဝနဝဓူဟဒယာနုတာပီ,ပတ္တော နိဒါဃသမယောပိ ဇနေသိ တုဋ္ဌိံတဿာ သိရိသကုသုမာလိကုလာဝတံသော;

()

Khu vườn ấy, vốn luôn mang vẻ huy hoàng của mùa xuân, ngay cả khi mùa hạ đến, là mùa thường gây phiền muộn cho trái tim của các nàng tiên nữ, cũng đã mang lại niềm vui cho bà, được trang điểm với những vòng hoa Sirisa.

၇၇.

77.

တသ္မိံ နိဒါဃသူရိယာတပတာပိတာမ္ဘံရိတ္တာလဝါဠမိဝကာလမကာလမေဃော,စိန္တာတုရံ ဟဒယမတ္တသခီဇနောပိပီဏေသိ ဂဗ္ဘပရိပါကဘရံ ဝါဟန္တျာ;

()

Giống như một đám mây trái mùa (làm mát) lòng chậu cây trống rỗng bị nung nóng bởi sức nóng của mặt trời mùa hạ, (đám mây ấy) đã làm vui lòng cả những trái tim lo lắng của các thị nữ của bà, và (của chính bà) người đang mang gánh nặng của bào thai đang chín muồi.

၇၈.

78.

ကဋ္ဌာဝသိဋ္ဌတရဝေါ ပရိဟီနပတ္တာတဿာဓရက္ခိဒသနဇ္ဇုတိသင်္ဂမေန,အာသုံ နဝင်္ကုရပလာသဝိကာသပုပ္ဖ-သံဝေလ္လိတာ’ဝ ရမဏီယဝနပ္ပ ဒေသေ;

()

Trong khu vực đáng yêu ấy của khu rừng, những cây cối chỉ còn trơ lại cành gỗ, không còn lá, nhờ sự tiếp xúc với ánh quang tỏa ra từ đôi môi, mắt, và răng của bà, đã trở nên như thể được bao phủ bởi những chồi non, lá mới, và hoa đang nở.

၇၉.

79.

ဂိမှာဘီတာပပရိပီဠိတင်္ဓလ္လိကာနံဂမ္ဘီရရာဝမုခရီကတဒါယရာဇိ,ဒုက္ခာတုရဗ္ဗိရဟိနီပမဒါဇနဿအာသိ ဝိလာပဗဓိရီကဠိတေ’ဝ သာဠာ;

()

Dãy rừng cây, trở nên ồn ào bởi tiếng kêu vang rền của những con ve sầu bị hành hạ bởi sức nóng đáng sợ của mùa hạ, giống như một đại sảnh bị điếc đặc bởi tiếng than khóc của những người phụ nữ sầu khổ vì ly biệt.

၈၀.

80.

တသ္မိံ ဝိကာသကလိကာဝလိဟာရိဟာရာကိဉ္စာပိ ပက္ကဖခလဝလ္လရိကဏ္ဌဘုသာ,နာသက္ခိ ပူဂတရုပန္တိ သုမဏ္ဍိတာယမာယာယ တာယ သိရိမာဘရိတုံ ဃဋန္တီ;

()

Trong khu vườn ấy, hàng cây cau, mặc dù có những vòng hoa duyên dáng là những hàng nụ đang nở và những trang sức ở cổ là những dây leo quả chín, trong khi cố gắng, đã không thể mang lại vẻ huy hoàng cho bà Māyā đã được trang điểm lộng lẫy.

၈၁.

81.

ဥယျာနမုဗ္ဘမိတမတ္တမဓုဗ္ဗတေဟိစမ္ပေယျပုပ္ဖမကုလေဟိ သမာကုလံတံ,ဥဒ္ဓုတဓုမပဋလေဟိ မနောဘဝဿဒီပေဟိ ဝါသဘဝကနံ’ဝ လသန္တမာသိ;

()

Khu vườn ấy, đầy những con ong say mật đang bay lượn và những nụ hoa Ngọc lan, đã tỏa sáng như thể là một ngôi nhà của thần tình yêu, với những ngọn đèn là những đám phấn hoa bị gió thổi tung như khói.

၈၂.

82.

ဂဗ္ဘူပဂံ ဘမရကေသကလာပဘာရာဗုဒ္ဓင်္ကုရံ ပရိဏတင်္ကုရလောမဟံသာ,ဝန္ဒန္တိယော ဝိယ တဟိံ ထဗကဉ္ဇလီဟိမန္ဒာနိလေရိတလတာဝနိတာ ကနတာ’သုံ;

()

Ở nơi đó, những nàng dây leo, được lay động bởi làn gió nhẹ, đã trở nên rực rỡ, như thể đang đảnh lễ vị Phật-mầm non đã nhập vào thai tạng, với những chùm hoa chắp lại như cử chỉ añjali, với sức nặng của mái tóc là những đàn ong, và với những sợi lông tơ dựng đứng là những nụ hoa đã chín.

၈၃.

83.

ဂဗ္ဘူပဂဿ ပရိပက္ကဖလေဟိ နာနာပုညာနုဘာဝပဘဝေါတုသမုဗ္ဘဝေဟိ,မာယာယ ဂဗ္ဘဗလိကမ္မနိ တပ္ပရေ’ဝဥယျာနဘုမိ ဇနတံ ဘဝိ တပ္ပယန္တိ;

()

Mảnh đất của khu vườn, với nhiều loại quả chín được sinh ra theo mùa và do năng lực phước báu của ngài, đã làm thỏa mãn chúng sanh, như thể đang chuyên tâm vào nghi lễ cúng dường cho bào thai của bà Māyā và của đấng đã nhập thai.

၈၄.

84.

ဂဗ္ဘူပဂဿ ဟိ မဟာပုရိသဿ ဂဗ္ဘ-ဝုဋ္ဌာနမင်္ဂလမဟုဿဝဝါသရမှိ,ဥယျာနဘုမိ သကလောတုသမုဗ္ဘဝေဟိအာသိ ဝိကာသကုသုမေဟိ သမာဘိကိဏ္ဏာ;

()

Vào ngày đại lễ cát tường đản sanh từ lòng mẹ của bậc Đại Nhân, khu vườn ngự uyển đã tràn ngập các loài hoa nở rộ, sanh ra từ tất cả các mùa.

၈၅.

85.

သာလုမ္ဗိနီဝနသိရိံ ကလဟံသဃောသံသမဖုလ္လပုပ္ဖသုရဘိံဖလသမ္ဘဝေါဇံ,ပဉ္စိန္ဒြိယေဟိ ဂိရိနိဇ္ဈရသိတဝါတံပစ္စက္ခပဉ္စဝိဓကာမရသံအဝိန္ဒိ;

()

(Bà) đã tận hưởng trực tiếp năm loại dục lạc qua năm giác quan: vẻ huy hoàng của vườn Lâm-tỳ-ni với tiếng kêu của thiên nga, hương thơm của các loài hoa nở rộ, tinh chất bổ dưỡng của các loại quả, và làn gió mát từ những dòng suối trên núi.

၈၆.

86.

နိယျာသသာရသုရဟိံဖခလပလ္လဝေဟိဈံကာရိတာလိကုလကုဇိတကောကိလေဟိ,သမ္ဖုလ္လပုပ္ဖနိကရေဟိ သမာဘိကိဏ္ဏမဒ္ဒက္ခိသာယုဝတိမင်္ဂလသာဠသာလံ;

()

Vị thiếu nữ ấy (hoàng hậu) đã nhìn thấy cây Sa-la cát tường, tỏa hương thơm ngát từ nhựa cây tinh túy, với những chồi non mơn mởn, vang rền tiếng vo ve của đàn ong và tiếng hót của chim cu, và được bao phủ bởi những chùm hoa nở rộ.

၈၇.

87.

သမ္ဖုလ္လသာဠကလိကံတယတာလိမာလာသဉ္စုမ္ဗိတံကုဝလယာမလလောစနာယ,သာခံသုကောမလကရင်္ဂုလိပလ္လဝေဟိမာယာမဟေသိသမလင်္ကရိ ဝိတမာယာ;

()

Hoàng hậu Māyā, người không còn ảo ảnh, với đôi mắt trong như hoa súng xanh, đã trang điểm cho cành cây bằng những ngón tay mềm mại như chồi non, cành cây ấy được những đàn ong đang bay lượn hôn lên những nụ Sa-la đang nở.

၈၈.

88.

ဘာရောနတာ’ဝ ရုစိရင်္ဂုလိပလ္လဝါနံဈင်္ကာရရာဝမုခရာလိကုလာဘိရာမာ,သာခါ ဝိကာသကုသုမေဟိသမာကုလာ သာဩလမ္ဗယဋ္ဌိ ဘဝိ ဂဗ္ဘဘရာတုရာယ;

()

Cành cây ấy, được điểm tô bởi những đàn ong rộn rã tiếng vo ve và phủ đầy hoa nở, như thể trĩu xuống bởi sức nặng của những ngón tay xinh đẹp như chồi non, đã trở thành một cành vịn cho bà, người đang chịu gánh nặng của thai kỳ.

၈၉.

89.

တဿာ စလိတ္ထ ပဝနော စလလောစနာယကမ္မုဗ္ဘဝေါ ဝရတိရောကရဏေဟိ တာဝ,ဒေဝိံ နိရူပမသိရိံ သုပရိက္ခိပိတွာတမှာ ပဋိက္ကမိ ဇနော ကဠိတာဝကာသော;

()

Khi ấy, cơn gió nghiệp (cơn đau chuyển dạ) nổi lên cho bà, người có đôi mắt lay động. Sau khi che chắn kỹ lưỡng cho vị hoàng hậu có vẻ đẹp vô song bằng những tấm màn tuyệt hảo, mọi người liền tìm cơ hội lui ra khỏi nơi đó.

၉၀.

90.

ဗြဟ္မာမရာသုရနရောရဂပူဇနီယံဗတ္တိံသလက္ခဏသမုဇ္ဇလရူပ သာရံနိဒ္ဓေါတဇာတိမဏိသန္နိဘသုဒ္ဓဂတ္တံသတ္တုတ္တမံ သပဒိ ဒေဝိ ဌိတာ ဝိဇာယိ;

()

Vị hoàng hậu, trong tư thế đứng, đã lập tức hạ sanh bậc Chúng Sanh Tối Thượng, đấng đáng được Phạm thiên, chư thiên, a-tu-la, loài người và loài rồng cúng dường, người có thân tướng tinh túy rực rỡ với ba mươi hai tướng tốt, và thân thể thanh tịnh như một viên ngọc quý đã được đánh bóng.

၉၁.

91.

ဒုဂ္ဂန္ဓမုတ္တမလသောဏိတမက္ခိတင်္ဂါဇာယန္တျ’သေသမနုဇာ မနုဇေသုနေ’ဝံ,စင်္ဂေါဋကမှိ ဇိနဓာတုရိဝါဓိဝါသောထူပမှိ သောဏ္ဏပဋိမာရိဝ မာတုဂဗ္ဘံ;

()

Tất cả mọi người khi sanh ra, thân thể đều bị lấm bẩn bởi những thứ bất tịnh và máu mủ hôi tanh; nhưng đối với ngài thì không như vậy. Ngài đã ở trong lòng mẹ như xá-lợi của bậc Toàn Giác trong một chiếc hộp, như một pho tượng vàng trong một bảo tháp.

၉၂.

92.

နိဿေဏိတောဝ ပုရိသော ရတနာသနမှာထေရောဝ ဓမ္မကထိကော ဌိတကော’တရန္တော,သမ္မာ ပသာရိယ ဥဘော မုဒုပါဏိပါဒေသော နိက္ခမိတ္ထ ကုဏပေဟိ အမက္ခိတင်္ဂေါ;

()

Ngài đã ra đời, thân không vấy bẩn bởi bất cứ thứ ô uế nào, duỗi thẳng cả hai tay và hai chân mềm mại, giống như một người bước xuống từ thang, như một vị trưởng lão thuyết pháp bước xuống từ pháp tòa bằng bảo châu trong tư thế đứng.

၉၃.

93.

တတြောပဂမ္မ စတုရော စတုရာနနာ တံဇာလေန ကဉ္စနမယေန ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ,အာဒါယ မာတုပုရတော တနယံ ဌပေတွာစန္ဒာနနေ ဘဝတု နန္ဒမနာ’တျ’ဝေါစုံ;

()

Lúc ấy, bốn vị Phạm thiên bốn mặt với tâm thanh tịnh đã đến gần, dùng một tấm lưới bằng vàng để đón nhận ngài. Sau khi đỡ lấy người con trai và đặt trước mặt hoàng hậu, họ nói: 'Thưa bà có khuôn mặt như trăng, xin hãy hoan hỷ!'

၉၄.

94.

အာဒိစ္စဝံသကမလာကရဘာကရဿဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ သုဘသီတလဝါရိဓာရာ,နိက္ခမ္မ တာဝ နဘသာ နိဇမာတုယာ စဂါဟာပယုံ ဥတုမုဘောသု ကလေဗရေသု;

()

Khi ấy, hai dòng nước trong mát đã tuôn ra từ hư không để tắm cho cả hai thân thể, của vị Phật tương lai, là vầng thái dương của ao sen dòng dõi mặt trời, và của chính mẹ ngài.

၉၅.

95.

တေသံ ကရေဟိ စတုရော သုရရာဇပုတ္တာဂဏှိံသု သဏှသုခုမာယ’ဇိဏပ္ပဝေဏျာ,တေသဉှိ ပါဏိတလတော ပဏိပါတပုဗ္ဗံဂဏှိံသု တံ ဒုကုလစုမ္ဗဋကေန’မစ္စာ;

()

Từ tay của các vị Phạm thiên, bốn vị thiên tử đã đón nhận ngài bằng một tấm da linh dương mềm mại và tinh xảo. Rồi từ tay của các vị ấy, sau khi đảnh lễ, các vị quan đại thần đã đón nhận ngài bằng một cuộn vải lụa.

၉၆.

96.

တေသံ ကရေဟိ ပထဝိတလမောတရိတွာဌတွာ ပုရတ္ထိမဒိသံ အသမော ဝိပဿိ,ဥဒ္ဓံ အဓော စတုဒိသာနုဒိသာ စ ဧဝံဧကင်္ဂနံ ဘဝိတဒါ’ခိလလောကဓာတု;

()

Từ tay của họ, ngài bước xuống mặt đất. Đứng nhìn về phương đông, bậc Vô Song đã quan sát khắp nơi. Khi ấy, trên, dưới, bốn phương và các phương phụ, toàn thể thế giới hệ đã trở thành một sân phẳng duy nhất.

၉၇.

97.

တုမှေဟိ ဥတ္တရိတရော ဘုဝသေ တီသုနတ္ထီတိ မတ္ထကဇဋာမကုဋပ္ပိတေဟိ,ကတွာနိဇဉ္ဇလိပုဋေဟိ နိပစ္စကာရံဗြဟ္မာမရာသုရနရာ တမဘိတ္ထဝိံသု;

()

Các vị Phạm thiên, chư thiên, a-tu-la và loài người đã chắp tay đặt lên đầu, nơi có búi tóc và vương miện, thể hiện lòng tôn kính và tán thán ngài rằng: 'Trong ba cõi, không có ai cao cả hơn ngài.'

၉၈.

98.

သောစ’တ္တနာ သမမဒိသွ ဒိသာသု တာသူတပ္ပာဒဝီတိဟရဏေန ပဒါနိသတ္တ,ဂန္တွာန ဥတ္တရဒိသာ’ဘိမုခေါ အဝနျာအဗ္ဘုဂ္ဂတမ္ဗုရုဟမုဒ္ဓနိ တိဋ္ဌမာနော;

()

Và ngài, không thấy ai bằng mình trong các phương ấy, đã đi bảy bước về hướng bắc, đứng trên đỉnh của một đóa hoa sen mọc lên từ mặt đất.

၉၉.

99.

အဂ္ဂေါ’ဟမသ္မိ အဟမသ္မိ ဇနဿ ဇေဋ္ဌောသေဋ္ဌော’ဟမသ္မိ အယမန္တိမ’ဇာတိ မယှံ,ဓီရော မမေတရဟိ နတ္ထိ ပုနဗ္ဘဝေါ’တိနိစ္ဆာရိတာသဘိဝစော နဒိ သီဟကနာဒံ;

()

Bậc Trí Tuệ đã thốt lên lời nói của bậc trượng phu, một tiếng rống của sư tử: 'Ta là bậc tối thượng trên đời, Ta là bậc tối tôn trên đời, Ta là bậc tối thắng trên đời. Đây là lần sanh cuối cùng của ta. Giờ đây không còn tái sanh nữa.'

၁၀၀.

100.

ဝေသာခေမာသေ သုဟကုဇဒိနေ ပုဏ္ဏမာယံ ဝိသာခေနက္ခတ္တေယောဂေ သုရဂုရုဂတေ သော ကုဠီရဝှရာသိံ,သဉ္ဇာတော နာထော ပရမကရုဏာဘာဝနာဘာဝတတ္တောမာယာကုစ္ဆိမှာ ကုသုမိတလတာဝေလလိတုယျာနဘုမျာ;

()

Vào tháng Vesākha, ngày thứ Ba tốt lành, vào ngày trăng tròn, dưới chòm sao Visākhā, khi sao Mộc đi vào cung Cự Giải, bậc Đạo Sư, người có bản tánh được viên mãn nhờ tu tập lòng bi mẫn tột cùng, đã đản sanh từ lòng mẹ Māyā tại khu vườn được trang điểm bởi những dây leo trổ hoa.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေနိဒါနေ ပစ္ဆိမဘဝိက မဟာဗောဓိ သတ္တုပ္ပတ္တိ ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဆဋ္ဌောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa (Ngọn Đèn Dòng Dõi Bậc Toàn Giác), là nguồn mang lại hỷ lạc cho tâm của tất cả thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda sáng tác, đây là chương thứ sáu, có tên là 'Chương Soi Sáng Sự Xuất Hiện và Diễn Biến của Vị Đại Bồ-tát trong Kiếp Chót', thuộc phần 'Nhân Duyên Không Xa'.

၁.

1.

အထရမ္မတရာ’သိ ဇာတိခေတ္တ-ပရိယာပတ္တ’ဝကာသလောကဓာတု,ကမလုပ္ပလ (မာလဘာရိနီ) ဟိတဒုပဋ္ဌာနဂတာဟိ ဒေဝတာဟိ;

()

Khi ấy, thế giới hệ, là nơi chốn thuộc phạm vi đản sanh, đã trở nên vô cùng khả ái bởi các vị thiên nữ đến hầu cận, tay mang những tràng hoa sen và hoa súng.

၂.

2.

ကမလာသနဒေဝဒါနဝါနံဘုဝနေ’ကတ္ထ သမာဂမော တဒါ’သိ,ဇိနစက္ကပဋိဂ္ဂဟဿ ဌာနံအဝိဝါဒေန သဒေဝမာနုသာနံ;

()

Khi ấy, tại một nơi trên thế gian, đã có một cuộc hội tụ của Phạm thiên, chư thiên và a-tu-la. Nơi đó đã trở thành nơi tiếp nhận Pháp luân của bậc Toàn Giác, không có sự tranh cãi nào giữa chư thiên và loài người.

၃.

3.

ပဋိလာဘနိမိတ္တမာဒိသန္တီဝတ သဗ္ဗညုတဉာဏသမ္ပဒါယ,ဒသသင်္ခသဟဿိလောကဓာတုအဘိကမ္ပီ ပဟဋေ’ဝ ကံသပါတီ;

()

Thật vậy, như một điềm báo cho sự thành tựu Nhất thiết trí, mười ngàn thế giới hệ đã rung chuyển, giống như một chiếc đĩa đồng khi bị gõ vào.

၄.

4.

ဇနနုဿဝဝါသရမှိ တသ္မိံနိဇဒေဟဇ္ဇုတိပိဉ္ဇရော’ဒပါဒိ,ဒသသင်္ခသဟဿစက္ကဝါဠ-ကုဟရာလောကကရော မဟာဝဘာသော;

()

Vào ngày lễ hội của chúng sanh ấy, một ánh sáng vĩ đại đã phát sinh, một vầng hào quang vàng rực từ chính thân ngài, soi sáng các khoảng không trong mười ngàn thế giới hệ.

၅.

5.

အပတာဠိတစမ္မနဒ္ဓဘေရီ-ဝိကတီနံ သယမေဝ ဝဇ္ဇနမ္ပိ,တဒနုတ္တရဓမ္မဒေသနာယဘဝိ ဌာနံ အနုသာဝဏဿ လောကေ;

()

Việc các loại trống da tự vang lên dù không được đánh, đã trở thành nền tảng cho sự công bố trong thế gian về bài thuyết pháp vô thượng ấy.

၆.

6.

ဃဏကာဟဠဝံသသင်္ခဝီဏာ-ဘရဏာနံ သယမေဝ ဝဇ္ဇနမ္ပီ,အနုပုဗ္ဗဝိဟာရဘာဝနာနံပဋိလာဘာယ နိဗန္ဓနံ ဗဘူဝ;

()

Việc các loại chuông, kèn, sáo, tù và, đàn tỳ bà và các đồ trang sức tự vang lên cũng đã trở thành nhân duyên cho sự chứng đắc các pháp tu tập tuần tự an trú (thiền định).

၇.

7.

ပရိမုတ္တိဝရတ္တပါသကာရာ-ဃရ,ယောသင်္ခလိကာဒိဗန္ဓနေဟိ,မိဂပက္ခိနရာနမသ္မိမာန-ဝိဂမဿာ’သိ နိဒါနမာဒိဘုတံ;

()

Sự giải thoát của các loài thú, chim và người khỏi các sự trói buộc như dây da, cạm bẫy, nhà tù, gông cùm, xiềng xích, đã trở thành nhân duyên khởi đầu cho việc đoạn trừ ngã mạn.

၈.

8.

ဘုဝနေသု မဟာဇနဿ ရောဂါ-ပဂမေနာ’ဒိသနံ အဟောသုခန္တိ,စတုရာရိယသစ္စဒဿနေနဘဝိ ဌာနံ စတုသစ္စဒေသနာယ;

()

Việc các bệnh tật của đại chúng trong các cõi được chấm dứt là một dấu hiệu của sự an lạc, và đã trở thành nền tảng cho bài thuyết giảng về Tứ Diệu Đế, thông qua việc thấy được Bốn Chân Lý Thánh.

၉.

9.

ဝိဝိဓဗ္ဘုတရူပဂေါစရာနံဘုဝိ ဇစ္စန္ဓဇနဿလောစနာနံ,ပဘဝေါ ပဘဝေါ’သိ ဒိဗ္ဗစက္ခုပဋိလာဘာယ တိလောကလောစနဿ;

()

Việc những người mù bẩm sinh trên thế gian có được đôi mắt để nhìn thấy các cảnh sắc kỳ diệu khác nhau, đã là nguồn gốc cho sự chứng đắc thiên nhãn của bậc Mắt Nhìn Ba Cõi.

၁၀.

10.

ထုတဂီတိသုဓာရသဿ ပါနံဗဓိရာနံ သဝဏဉ္ဇလီပုဋေဟိ,အတိမာနုသဒိဗ္ဗသောတဓာတု-ပဋိဝေဓာယ နိဒါနမာသိ တဿ;

()

Việc những người điếc có thể dùng tai để nghe được cam lồ của những bài ca tán thán, đã là nhân duyên cho ngài thấu đạt được thiên nhĩ thông siêu phàm.

၁၁.

11.

ဘုဝိ ဇာတိဇဠာဒိပုဂ္ဂလာနံတဒဟေ’နုဿတိယာ သုပါတုဘာဝေါ,ဘဝိ ပုဗ္ဗမုပဋ္ဌိတဿတိဿသတိပဋ္ဌာနနိဗောဓနာယ ဌာနံ;

()

Việc những người sinh ra ngu độn trên thế gian vào ngày ấy bỗng phát sinh trí nhớ rõ ràng, đã trở thành nền tảng cho sự giác ngộ về Tứ Niệm Xứ của ngài, người đã có chánh niệm được thiết lập từ trước.

၁၂.

12.

ဝိသိခါစရဏံ သရောဇစာရု-ပဒဝိညာသဝသေန ပင်္ဂုလာနံ,ပုရိမံ စတုရိဒ္ဓိပါဒဝေဂ-ပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမာသိ လောကေ;

()

Việc những người què có thể đi lại trên đường phố với những bước chân duyên dáng như hoa sen, đã là điềm báo trước trong thế gian cho sự chứng đắc tốc độ của Tứ Thần Túc.

၁၃.

13.

မဓုရေန သရေန ဇာတိမူဂါထုတိဂီတာနျ’ဝဒိံသု ဝန္ဒိနော’ဝ,ဘုဝိ ခုဇ္ဇဇနော’ဇုဂတ္တလာဘောကုဋိလတ္တာ’ပဂမာယ ဌာနမာသိ;

()

Những người câm từ lúc sanh đã cất lên những bài ca tán dương với giọng nói ngọt ngào như những người hát rong; ở trên mặt đất, những người gù lưng đã có được thân hình ngay thẳng, đó là điềm báo cho sự từ bỏ những điều cong vạy.

၁၄.

14.

သရဏံ ပုရိသာသဘော သိယာနောဘဝတော ဒုဂ္ဂတိတော ဝိမုတ္တိယာ’တိ,ကရိနော’ပိ ကရိံသု ကုဉ္စနာဒံတုရဂါ ဟေသမကံသု ပီတိယေ’ဝ;

()

Với ý nghĩ rằng: ‘Vị Ngưu Vương giữa loài người sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta để giải thoát khỏi vòng sanh tử và các khổ cảnh,’ ngay cả loài voi cũng rống lên tiếng rền vang, và loài ngựa cũng hí lên như thể trong niềm hoan hỷ.

၁၅.

15.

ဝိသဒါ ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿောပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ စာ’ယတိံ သစာ’ယံ,သကပဋ္ဋနမေဝ တန္နိဒါနာတရဏီ သီဃမုပါဂမုံ ဝိဒေသာ;

()

Do nhân duyên ấy, với ý nghĩ rằng: ‘Vị này trong tương lai sẽ chứng ngộ Tứ Tuệ Phân Tích trong sáng,’ các thuyền bè từ ngoại quốc đã nhanh chóng cập bến cảng của xứ sở mình.

၁၆.

16.

သယမေဝ ဝိရောစနံ တဒါနိရတနာနံ ဘုဝနာကရုဗ္ဘဝါနံ,ရဝိဝံသရဝိဿ ဓမ္မရံသီဝိသရဿု’ဇ္ဇလနာယ ဌာနမာသီ;

()

Vào lúc ấy, sự tự chiếu sáng của các loại bảo vật được sanh ra từ kho tàng của thế gian đã là điềm báo cho sự tỏa sáng rực rỡ của các tia sáng Chánh Pháp của mặt trời thuộc dòng dõi Thái Dương.

၁၇.

17.

တုရိယာနိ သကံသကံ နိနာဒံအကရုံ တဂ္ဂုဏဒီပကာနိဝါ’တြ,ဝိဝဋာ ဝိဒိသာဒိသာ သကိတ္တိ-ဝိသရောကာသကတေ’ဝ’ဟိပ္ပသတ္တာ;

()

Tại đây, các nhạc cụ đã tấu lên những âm thanh riêng của mình như thể đang làm sáng tỏ các đức hạnh của ngài; các phương hướng chính và phụ đã được mở ra như thể để tạo không gian cho danh tiếng của ngài được lan truyền rộng khắp.

၁၈.

18.

သကလဿ ကိလေသပါဝကဿပရိနိဗ္ဗာနသဘာဝဒီပနေန,နိရယေသု ဟုတာသဇာလမာလာတဒဟေ နိဗ္ဗုတိမာပ ဇာတိခေတ္တေ;

()

Vào ngày ấy, trong cõi thế gian này, do sự biểu thị bản chất của việc dập tắt hoàn toàn ngọn lửa của tất cả các phiền não, các tràng lửa trong các địa ngục đã được dập tắt.

၁၉.

19.

ပရိသာသု ဝိသာရဒဿ တဿစတုဝေသာရဒဉာဏလာဘဟေတု,ဘုဝနေသု တဒါမဟာနဒီနံအနဘိဿန္ဒနမာသိ ကုန္နဒီနံ;

()

Vào lúc ấy, trong các thế giới, do là điềm báo cho việc chứng đắc Tứ Vô Sở Úy Trí của bậc Dũng Mãnh trong các hội chúng, các sông lớn và các sông nhỏ đã không chảy tràn.

၂၀.

20.

ဥဒပါဒိ ပဘာ နိရာကရိတွာ-ဗိလလောကန္တရိယေသု အန္ဓကာရံ,ဟတမောဟတမ’ဂ္ဂ မဂ္ဂဉာဏ-ဇ္ဇုတိလာဘာယ နိဗန္ဓနံ တမာသိ;

()

Một ánh sáng đã phát sanh, xua tan bóng tối trong các cõi u minh giữa các thế giới; đó là điềm báo cho sự chứng đắc ánh sáng của Tuệ Đạo cao tột, vốn tiêu diệt bóng tối của si mê.

၂၁.

21.

သုဝိမုတ္တိရသော သိယာ’ဝ တဿစတုရာသိတသဟဿဓမ္မခန္ဓော,မဓုရံ စတုရောဒဓီနမာသိသလိလံ သန္တတရံ တရင်္ဂရိတ္တံ;

()

Như thể là điềm báo rằng tám mươi bốn ngàn pháp uẩn của ngài sẽ có hương vị giải thoát hoàn toàn, nước của bốn đại dương đã trở nên ngọt ngào, tĩnh lặng hơn, và không có sóng.

၂၂.

22.

ဝိဒိသာသု စတုဒ္ဒိသာသု စဏ္ဍ-ပဝနဿာ’ပိ အဝါယနံ တဒါနိ,ဘဝိ ပုဗ္ဗနိမိတ္တမတ္တနော’ပိဘဋဒိဋ္ဌျာဘဝဒဋ္ဌိဘေဒနာယ;

()

Vào lúc ấy, việc ngay cả ngọn gió dữ dội cũng không thổi ở các phương chính và phương phụ đã trở thành điềm báo trước cho sự phá tan xương tủy của các tà kiến ngoại đạo.

၂၃.

23.

နဝပလ္လဝပတ္တသေခရာနံဝိဋပီနံ ကုသုမာဟိကိဏ္ဏဘာဝေါ,ဘဝိ ပုဗ္ဗနိဗန္ဓနံ ဝိမုတ္တိကုသုမေဟာ’တုမဒေဟဘူသဏာယ;

()

Việc các cây cối, vốn được trang điểm bằng những chồi non và lá mới, lại được bao phủ bởi hoa lá, đã trở thành điềm báo trước cho việc trang hoàng thân thể của chính ngài bằng những đóa hoa giải thoát.

၂၄.

24.

ကုမုဒါကရဗောဓကဿ စန္ဒ-ကိရဏဿာ’တိဝိရောစနံ တဒါသိ,သတိဗုဒ္ဓသုဓာကရော’ဒယမှိဇနသန္ဒောဟမနောပသာဒဟေတု;

()

Vào lúc ấy, ánh sáng của các tia trăng, vốn làm cho các hồ hoa súng nở rộ, đã chiếu sáng rực rỡ, đó là điềm báo cho sự trong sạch nơi tâm của đại chúng khi mặt trăng của bậc Chánh Niệm Chánh Giác mọc lên.

၂၅.

25.

ဝိမလတ္တမနုဏှတာ နိဒါဃ-သူရိယဿူ’ပသမော နိမိတ္တမဂ္ဂံ,ဘဝိ စေတသိကဿ ကာယိကဿပဋိလာဘာယ သုခဿ တမှိဇာတေ;

()

Khi ngài đản sanh, sự trong sạch, không nóng bức, và sự dịu lại của mặt trời mùa hạ đã trở thành điềm báo cao tột cho việc chứng đắc lạc về thân và lạc về tâm.

၂၆.

26.

ဂဂနာ’ဂနဂါဒိတော’တရိတွာပထဝိသင်္ကမဏံ တဒါ ခဂါနံ,သရဏာဂမနဿ ဌာနမာသိဇိနဓမ္မံ သုနိသမ္မ သဇ္ဇနာနံ;

()

Vào lúc ấy, việc các loài chim từ trên trời, trên núi, v.v... bay xuống và đi lại trên mặt đất đã là điềm báo cho việc những người thiện sau khi lắng nghe Chánh Pháp của bậc Chiến Thắng sẽ đến quy y.

၂၇.

27.

နဘသာ’ဘိပဝဿနံ တဒါနိစတုဒီပေသု အကာလဝါရိဒါနံ,ပရိသာသု အခဏ္ဍဓမ္မဝုဋ္ဌိ-ပတနဿာ’သိ နိဗန္ဓနံ ဇိနမှာ;

()

Vào lúc ấy, việc các đám mây trái mùa trút mưa xuống khắp bốn châu thiên hạ từ bầu trời đã là điềm báo cho cơn mưa Chánh Pháp không gián đoạn sẽ tuôn đổ xuống các hội chúng từ bậc Chiến Thắng.

၂၈.

28.

ဆဏမင်္ဂလကီဠဏံ တဒါနိတိဒသာနမ္ပိ သကေသကေ ဝိမာနေ,ဥပဂမ္မ တဟိံတဟိံ ဥဒါနသမုဒါနဿနိဒါနမာ’သိ ဗောဓိံ;

()

Vào lúc ấy, việc chư thiên ở cõi Ba Mươi Ba cũng vui chơi trong các lễ hội tốt lành tại các thiên cung của mình đã là điềm báo cho việc thốt lên lời cảm hứng khi đạt được sự Giác Ngộ ở các nơi khác nhau.

၂၉.

29.

ဝိဝဋာ သယမေဝ မန္ဒိရာနံပိဟိတဉ္စာရကဝါဋဝါတပါနာ,ဘဝဒုက္ခနိရောဓဂါမိမဂ္ဂ-ပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမာဟရိံသု;

()

Việc các cửa lớn và cửa sổ của các nhà tù đang đóng kín và của các dinh thự tự chúng mở ra đã mang lại điềm báo cho việc chứng đắc con đường đưa đến sự đoạn diệt khổ đau của vòng sanh tử.

၃၀.

30.

တဒဟေ မဓုရာမိသဿ ပေတ္တီ-ဝိသယေသွာဟရဏံ ခုဒါတုရာနံ,ဘဝိ ကာယဂတာသတာမတဿပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမတ္တနော’ပိ;

()

Vào ngày ấy, việc mang đến các vật thực ngọt ngào cho những chúng sanh đang bị đói khổ trong cõi ngạ quỷ đã trở thành điềm báo cho việc chính ngài sẽ chứng đắc trạng thái bất tử của niệm thân.

၃၁.

31.

ဒိဝသေ ဇနနုဿဝေ ပိပါသာ-ဝိဂမော ဒီနဇနဿ ပေတလောကေ,သုခိတတ္တဿ ဥပေစ္စဗုဒ္ဓဘာဝံ;

()

Vào ngày lễ đản sanh, sự chấm dứt cơn khát của những chúng sanh khốn khổ trong cõi ngạ quỷ là điềm báo cho sự an lạc của chính ngài khi đạt đến Phật quả.

၃၂.

32.

ပဋိပက္ခဇနဿ မေတ္တိလာဘောတဒဟေ ဝါယသဝါယသာရိနမ္ပိ,ဘဝိဌာနမနန္တသတ္တလောက-ဝိသယဗြဟ္မဝိဟာရဘာဝနာယ;

()

Vào ngày ấy, việc những kẻ thù nghịch, ngay cả loài quạ và các loài chim ăn thịt khác, có được tâm từ đối với nhau, đã là điềm báo cho sự tu tập Tứ Vô Lượng Tâm với đối tượng là thế giới chúng sanh vô biên.

၃၃.

33.

သတိမဂ္ဂဖလုဗ္ဘဝေ ယထေဝဘဝဘီတျာပဂမော တထာဂတာနံ,သတိ ဇာတမဟာမဟေ ဘယံ ဝါနတိရစ္ဆာနဂတာနမာသိ တာသော;

()

Giống như khi Đạo và Quả sanh khởi, sự sợ hãi về vòng sanh tử của các đấng Như Lai được đoạn trừ, cũng vậy, khi đại lễ đản sanh diễn ra, các loài bàng sanh đã không có sự sợ hãi hay kinh hoàng.

၃၄.

34.

ပိယဘာဝုပသင်္ကမော ပဇာနံဟဒယာနန္ဒကရာယ ခေါ ဂိရာယ,ဇိနဓမ္မကထာယ သာဝကာနံဝိယ သာမဂ္ဂိရသဿ ပါတုဘာဝေါ;

()

Việc chúng sanh trở nên thân ái với nhau bằng những lời nói làm hoan hỷ lòng người, đã là sự biểu hiện của hương vị hòa hợp, giống như các vị Thinh Văn đối với bài Pháp thoại của bậc Chiến Thắng.

၃၅.

35.

သိတကိတ္တိလတာယ ရောပိတာယဘဝတော’သ္မိံ ဘုဝနာလဝါဠဂဗ္ဘေ,ဝိယ နိမ္မိတယန္တဝါရိဓာရာဇလဓာရာ ဓရဏီတလုဋ္ဌဟိံသု;

()

Như thể là những dòng nước từ một guồng máy được chế tạo đặc biệt cho dây leo danh tiếng trong trắng được trồng bởi đấng Thế Tôn trong lòng chậu của thế gian này, các dòng nước đã vọt lên từ mặt đất.

၃၆.

36.

ဘမရာဝလိဘာရပဉ္စဝဏ္ဏ-ကမလစ္ဆန္နမဟီတလံ ရရာဇ,ဇလဇံ ထလဇံ ပရာဂဟာရံဘုဝိ သဗ္ဗတ္ထ အပုပ္ဖိ ပုပ္ဖဇာတံ, ()

Mặt đất được bao phủ bởi những đóa sen năm màu nặng trĩu vì những đàn ong đã trở nên rực rỡ; khắp nơi trên mặt đất, các loài hoa, dù mọc dưới nước hay trên cạn, mang đầy phấn hoa, đều đã nở rộ.

၃၇.

37.

ဝိဋပီသု လတာသု ခန္ဓသာခါ-သတပတ္တာနိ တဒါ သုပုပ္ဖိတာနိ,နရဝီရ’ဘိရူပဒဿနာယဘူသမုမ္မီလိတလောစနာနိ’ဝါသုံ;

()

Vào lúc ấy, những đóa sen nở rộ trên thân và cành của các cây cối và dây leo, như thể là những con mắt mở to để chiêm ngưỡng dung sắc xinh đẹp của bậc Anh Hùng giữa loài người.

၃၈.

38.

ဥပရူပရိ သတ္တသတ္တ ဟုတွာသတပတ္တာနိ သီလာတလုဗ္ဘဝါနိ,တဝ အဗ္ဘုဒယော သုဒုလ္လဘောတိကထယန္တိဝိ’ဟ ကပါတုဘာဝတော နော;

()

Những đóa sen mọc lên từ phiến đá, chồng lên nhau từng bảy đóa một, như thể qua sự xuất hiện của chúng ở đây, chúng đang nói rằng: ‘Sự xuất hiện của ngài là vô cùng hy hữu đối với chúng tôi.’

၃၉.

39.

နိဇပါရမိတာလတာယ ကတ္တိ-လတယာ’လင်္ကတပုပ္ဖဟာသရူပါ,သမလင်္ကရိ ယာဝတာ ဘဝဂ္ဂံဓဇမာလာ ဇနနုဿဝေ တိလောကံ;

()

Trong lễ hội đản sanh, những tràng phan và vòng hoa, mang hình thức của nụ cười từ những đóa hoa được trang hoàng bởi dây leo danh tiếng và dây leo Ba-la-mật của chính ngài, đã trang điểm cho ba cõi cho đến tận cõi trời cao nhất.

၄၀.

40.

အဝကုဇ္ဇသရောရုဟာဘိရာမံနဘဝမ္ဘောဇဝနဿိရိံ ဗဗန္ဓ,ဘုဝိ ပေါက္ခရဝဿမီဒိသန္တိဝဒမာနံဝ ပဝဿိ ဓမ္မဝဿံ;

()

Bầu trời mang lấy vẻ huy hoàng của một khu rừng sen, đẹp đẽ với những đóa sen úp xuống, và đã trút xuống cơn mưa Chánh Pháp như thể đang nói rằng: ‘Đây là một trận mưa hoa sen như vậy trên mặt đất!’

၄၁.

41.

ရမဏီ ရမဏီယရူပသောဘာအစရုံ ဓမ္မမနင်္ဂရင်္ဂဘူမိ,မဓုပါ မဓုပါနမန္ဒိရာနိတဒဟေ နာဝသရိံသု ဓမ္မကာမာ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမေကံ)

Những người phụ nữ khả ái, với vẻ đẹp của dung sắc yêu kiều, đã không đi vào vũ đài của ái dục mà đã thực hành Chánh Pháp; vào ngày ấy, những con ong (madhupā), vì khao khát Chánh Pháp, đã không tìm đến những ngôi nhà để uống mật (madhupānamandirāni), tức là các đóa hoa.

၄၂.

42.

ကမလာ ကမလာလယာ ဝိဝေသဘုဝနံ ဘူရိနဝါဝတာရဟာရီ,ဓရဏီ ဓရဏီဓရာဝတံသာဥပဟာရာတိဘရာတုရေဝ ကမ္ပိ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Nữ thần Kamalā (Lakshmi), người ngự trong hoa sen (kamalālaya), đã đi vào thế gian, mang theo sự xuất hiện mới mẻ và dồi dào; mặt đất (Dharaṇī), với ngọn núi (dharaṇīdhara) làm vật trang sức trên đầu, đã rung chuyển như thể bị quá tải bởi gánh nặng của các vật phẩm cúng dường.

၄၃.

43.

ရုစိရံ ရုစိရင်္ဂနာ တဒါနိအကရုံ ကီဠမနေကစန္ဒိကာသု,သုဝီရံ သုစိရံသိကိဏ္ဏတာရာ-နိကရော’ဘာသတရော’သိ ဘာကရော’ဝ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Khi ấy, những người phụ nữ xinh đẹp đã vui đùa một cách duyên dáng dưới nhiều ánh trăng; và dải ngân hà, được rải đầy những vì sao với tia sáng rực rỡ, đã trở nên chói lọi hơn, giống như là mặt trời.

၄၄.

44.

ပဝနော’ပဝနော’ပဝါယမာနောပဝိနောဒေသိ ပရိဿမံ ဇနဿ,ဝနဒါ ဝနဒါဟဝုပသန္တိံအကရုံ သဗ္ဗဓိ သဿသမ္ပဒဉ္စ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Ngọn gió thổi nhẹ trong lùm cây đã xua tan sự mệt mỏi của dân chúng; những đám mây đã dập tắt cơn cháy rừng và đã tạo ra sự sung túc của mùa màng ở khắp mọi nơi.

၄၅.

45.

ဝိသဒါ ဝိသဒါ သကိတ္တိရာမာမုခရင်္ဂါလယ မာပကောဝိဒါနံ,သုဇနာ’သုဇနာ ဘဇိံသု တဿစရဏာနျင်္ကိတစက္ကလက္ခဏာနိ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Những người thông thái, trong sáng và nổi tiếng, những bậc thầy về nghệ thuật diễn thuyết, cùng với người thiện và kẻ ác, đều đã phụng sự đôi chân của ngài, nơi được ghi dấu bằng tướng hảo bánh xe.

၄၆.

46.

ဝသုဓံ ဝသုဓမ္ပတီ သမဂ္ဂါဒသဓမ္မေန’နုသာသယုံ တဒါနိ,ဟဒယံ ယဒယင်္ဂမာယ ဝါဏျာအသတံ မိတ္တဒုဟီ ဝိဓာနယိံသု;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Khi ấy, các vị vua chúa đã cùng nhau cai trị thế gian bằng mười vương pháp. Bằng lời nói đi vào lòng người, họ đã cảm hóa được trái tim của những kẻ bất lương và những kẻ phản bạn.

၄၇.

47.

တိမဒါ’တိမဒါ ဂဇာဓိပါပိမိဂရာဇူဟိ တဒါ သမာစရိံသု,ပဗလာ’ပဗလာ မိဂါ တဒညေပဋိသတ္ထာရမကံသု အညမညံ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Khi ấy, ngay cả những con voi chúa kiêu hãnh cũng chung sống hòa bình với các vua sư tử; những loài thú khác, dù mạnh hay yếu, cũng đối đãi thân thiện với nhau.

၄၈.

48.

ဘုဝနေ ဘုဝနေကလောစနဿဇနနသ္မိံ ဒိဝသေ သမုဇ္ဇလာနီ,နိဟနိတာ’နိဟိတာယုဓာတိ ဘိတိံဇနယုံ ပါပိမတောဝ နေတရေသံ;

() (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒါဒိယမကံ)

Vào ngày đản sanh của bậc Độc Nhãn của thế gian, những vũ khí sáng chói đã làm phát sinh sự sợ hãi cho Ác ma và những kẻ khác, như thể chúng là những vũ khí của kẻ thù đã bị đánh bại.

၄၉.

49.

ပရိဝါဒိတဒိဗ္ဗဘေရိဝီဏာ-တုရိယံ ဒဿိတဒိဗ္ဗနစ္စဘေဒံ,ဂဂနံ သုရရင်္ဂမဏ္ဍလာဘံတိဒသာနံ ဥပဟာရသာရမာသိ;

()

Bầu trời, với các loại nhạc cụ thiêng liêng như trống, đàn tỳ bà được tấu lên, với các điệu vũ thiêng liêng được trình diễn, đã trở thành tinh hoa cúng dường của chư thiên, giống như một sân khấu của chư thiên.

၅၀.

50.

သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏဝဓုယာ ဂရုဂဗ္ဘဂသ္မိံတံနန္ဒနဗ္ဗနသမာနဝနင်္ဂတသ္မိံ,ဘုတဗ္ဘုတနွိတမဟေ နယနဉ္ဇနသ္မိံဇာတမှိ တမှိ တနုဇေ ဘဝိ ဘဒ္ဒဘတ္တိ;

() (မာလာဗန္ဓနံ)

Khi người con trai ấy, người giống như thuốc điểm mắt cho thế gian, được sinh ra trong khu vườn giống như vườn Nandana, từ trong bào thai tôn quý của người phụ nữ có màu da vàng ròng, trong một đại lễ hội tụ những điều kỳ diệu cho các chúng sanh, lúc ấy đã có lòng thành kính tốt lành (nơi các chúng sanh).

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေနိဒါနေ ဝိဝိဓပုဗ္ဗနိမိတ္တပါတုဘာဝပ္ပဝတ္တိ ပရိဒိပေါ. သတ္တမောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn vui cho tâm hồn của tất cả các thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, đây là chương thứ bảy, có tên là ‘Chương Giải Thích Về Sự Xuất Hiện Của Nhiều Điềm Lành Khác Nhau’ trong phần Avidūrenidāna (Cận Hệ).

၁.

1.

ဝိသုဒ္ဓ (ဝံသဋ္ဌ) မသေသဗန္ဓဝေါကုမာရမာဒါယ တိလောကလောစနံ,အဂံသု တမှာ ကပိလဝှယံပုရံပုရီဝတံသံ သမလင်္ကတဉ္ဇသံ;

()

Tất cả những người bà con thanh tịnh, sau khi đưa vị hoàng tử, bậc Nhãn quan của ba cõi, đã đi từ nơi ấy đến thành Ca-tỳ-la-vệ, là thành phố đứng đầu, dọc theo con đường được trang hoàng lộng lẫy.

၂.

2.

တဒါ အဘိညာသု ဝသိသု ပါရဂေါသမာဓိဝိက္ခမ္ဘိတသဗ္ဗကိဗ္ဗိသော,ဝိဟာသိ သုဒ္ဓေါဒနဘုမိဘတ္တုနောကုလူပဂေါ ဒေဝလနာမတာပသော;

()

Khi ấy, có một vị đạo sĩ tên là Devala (A-tư-đà), là người thường lui tới gia đình của vua Tịnh Phạn. Vị ấy đã chứng đắc các thần thông và các năng lực tự tại, và đã dùng thiền định để chế ngự tất cả các phiền não.

၃.

3.

တပေါဓနော သော ပဝိဝေကကာမဝါဒိဝါဝိဟာရတ္ထမုပါဂတော ဒိဝံ,တမတ္ထမညာတုမပုစ္ဆိ ဒေဝတာ-ပဝတ္တိတံ ပဿိယမင်္ဂလုဿဝံ;

()

Vị đạo sĩ ấy, người ưa thích sự tĩnh lặng, đã đi đến cõi trời để nghỉ trưa. Khi thấy lễ hội tốt lành đang diễn ra, ngài đã hỏi chư thiên để biết được lý do của sự kiện ấy.

၄.

4.

တဝေဝုပဋ္ဌာယကဘုမိဘတ္တုနောဝရောရသော မာရိယ မာရဝါဟိနိံ,ပရာဇယံ လစ္ဆတိ ဗောဓိမာယတိံမဟုဿဝေါ တမ္ပတိ ဝတ္တတေ, ဗြဝုံ;

()

(Chư thiên) đã nói: ‘Vị hoàng tử ưu tú của đức vua, người bảo trợ của ngài, trong tương lai sẽ chinh phục quân đội của Ma vương và sẽ đạt được giác ngộ. Lễ hội lớn này đang diễn ra là vì ngài ấy.’

၅.

5.

ဣမာယ ဝုတ္တန္တကထာယ စောဒိတောတပေါဓနော ဣဒ္ဓိဗလေန ဣဒ္ဓိမာ,သုရာလယေ အန္တရဓာန’နန္တရံနိကေတနေ ပါတုရဟောသိ ရာဇိနော;

()

Được thúc giục bởi câu chuyện này, vị đạo sĩ đầy thần lực, bằng năng lực thần thông của mình, ngay sau khi biến mất khỏi cõi trời, đã hiện ra trong cung điện của nhà vua.

၆.

6.

ကုမာရနိဇ္ဈာနမနောရထောက ဝသိတဟိံ သုပညတ္တမဟာရဟကာသနေ,နိသဇ္ဇ သုဒ္ဓေါဒနရာဇိနော’ဗြုဝိတဝတြဇံ ဒဋ္ဌုမိဓာဂတောတျ’ဟံ;

()

Vị đạo sĩ, với mong muốn được chiêm ngưỡng hoàng tử, sau khi ngồi xuống chiếc ghế quý giá đã được chuẩn bị sẵn, đã nói với vua Tịnh Phạn: ‘Tôi đến đây là để được thấy con trai của ngài.’

၇.

7.

နရိန္ဒစူဠာမဏိစုမ္ဗိတာနျ’ထပဒါနိ ဝန္ဒာပယိတု တပဿိနော,ဝိဘုသဏာလင်္ကတမတ္တသမ္ဘဝံနရာဓိပေါ ရာဇကုမာရမာဟရိ;

()

Bấy giờ, để cho hoàng tử đảnh lễ vị đạo sĩ, đức vua đã mang con trai của mình, người được trang hoàng bằng các đồ trang sức, đến trước mặt ngài.

၈.

8.

တဒတ္တဘာဝေန’ဟိဝါဒနာရဟ-ဿ’ဘာဝတော တဿ ရရာဇ သူနုနော,ပဝဋ္ဋယိတွာ ဇဋိလဿ သမ္ပတိဇဋာသု စက္ကင်္ကိတပါဒပင်္ကဇံ;

()

Vì không có ai xứng đáng để cho vị ấy (hoàng tử) đảnh lễ, nên đôi chân sen được ghi dấu bánh xe của người con trai ấy, vào lúc đó, đã tự xoay lại và đặt lên trên búi tóc của vị đạo sĩ khổ hạnh, và tỏa sáng rực rỡ.

၉.

9.

ကုမာရမာဒါယ သမပ္ပိတဉ္ဇလိံဝိဓာယ ပါဒေသွနိသမ္မကာရိနော,သစေ ဌပေယျုံ ဇဋိလဿ သတ္တဓာဖလေယျ မုဒ္ဓါ ဇဋိတောဇဋာယ’ပိ;

()

Nếu như họ đã không suy xét mà đặt (hoàng tử) xuống để đảnh lễ chân của vị đạo sĩ, thì đầu của vị đạo sĩ ấy chắc chắn đã vỡ ra làm bảy mảnh.

၁၀.

10.

သကာသနုဋ္ဌာယ အထေ’သိဘူမိယာနိဟစ္စ သော ဒက္ခိဏဇာနုမဏ္ဍလံ,အကာ မဟာကာရုဏိကဿ ဂါရဝံသိရောဝိရူဠှဉ္ဇလိ ပုပ္ဖမဉ္ဇရီ;

()

Bấy giờ, vị tiên nhân ấy đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi của mình, quỳ gối phải xuống đất, và đã tỏ lòng tôn kính đối với bậc Đại Bi bằng cách chắp tay thành một đóa hoa sen trên đỉnh đầu.

၁၁.

11.

ဥဒိက္ခမာနော ဝသိနာ သမပ္ပိတံတမဉ္ဇလိံ ဘတ္တိဘရေန ဘူပတိ,အထော’နမေတွာ တနုမီသကံ သကံပဝန္ဒိ ပါဒမ္ဗုရုဟာနိ သုနုနော;

()

Đức vua, khi nhìn thấy cử chỉ tôn kính được thực hiện bởi vị đạo sĩ, với lòng sùng mộ sâu sắc, cũng đã hơi cúi mình và đảnh lễ đôi chân sen của con trai mình.

၁၂.

12.

သိယာ’ဝ ဗုဒ္ဓေါ ပုရိသာသဘော အယံနဒဿနံ တဿ သိယာ မမန္တီ သော,နိရူပမံ ရူပသိရိံ သမေက္ခိယပယာသိ နိဋ္ဌံ ဥပဓာရယံ ဝသိ;

()

Vị đạo sĩ, sau khi quan sát vẻ đẹp vô song của thân tướng (hoàng tử), đã đi đến kết luận và suy nghĩ rằng: ‘Vị nhân ngưu này chắc chắn sẽ thành Phật, nhưng ta sẽ không được thấy ngài.’

၁၃.

13.

ဝဝတ္ထယိတွေဝမုဠာရဗုဒ္ဓိမာဝိတိဏ္ဏကင်္ခေါ ဟသမီသကံ ရုဒံ,နရိန္ဒမောရောဓပုရက္ခတံ ဝသီတဒဝသီဒါပယိ သံသယဏ္ဏဝေ;

()

Vị đạo sĩ trí tuệ uyên thâm, sau khi đã xác quyết như vậy và vượt qua mọi nghi ngờ, đã mỉm cười một chút rồi lại khóc, khiến cho nhà vua và các cung nữ đang ở trước mặt phải chìm trong biển nghi ngờ.

၁၄.

14.

တမာဟရိတွာန ပကဝတ္တိမဗ္ဘုတံပုရက္ခတော’ရောဓဇနဿ ရာဇိနော,ယတိဿရော သံသယသလ္လမုဒ္ဓရံသဗန္ဓဝေ’နုဿရိ ကာလဒေဝလော;

()

Vị chúa của các tu sĩ, Kāladevala, sau khi giải thích sự việc kỳ diệu ấy trước mặt nhà vua và các cung nữ, đã nhổ mũi tên nghi ngờ (của họ). (Sau đó), ngài đã nhớ đến những người bà con của mình.

၁၅.

15.

သကေကုလေ နာဠကနာမဒါရကောသယမ္ဘုနော လစ္ဆတိ ဒဿနံ ဣတိ,တမတ္ထမညာ သမုပေစ္စ တံကုလံတွမာဟ ပဗ္ဗဇ္ဇိတိ ဘာဂိနေယျကံ;

()

Biết rằng trong gia tộc của mình có một cậu bé tên là Nāḷaka sẽ được diện kiến bậc Tự Giác, ngài đã đến gia đình ấy và nói với người cháu của mình rằng: ‘Con hãy xuất gia.’

၁၆.

16.

နိရာမယံ ပဉ္စမဝါသရမှိ သောဝရောရသံ ဝါသိတဂန္ဓဝါရိနာ,ပဝတ္တမာနေ ဘဝနေ မဟာမဟေနဟာပယိ ဘူပတိ ဗန္ဓုမဇ္ဈဂေါ;

()

Vào ngày thứ năm, giữa lúc đại lễ đang diễn ra trong cung điện, đức vua, ở giữa những người bà con, đã làm lễ tắm cho vị hoàng tử ưu tú khỏe mạnh bằng nước thơm ngát.

၁၇.

17.

ပသတ္ထမနွတ္ထဘိဓာန မတ္တနောကုမာရမာရောပယိတုံ ပရောသတံ,သဝေဒဝေဒင်္ဂပဘေဒကောဝိဒေဒွိဇေ နိမန္တာပယိ သော နရာဓိပေါ;

()

Để đặt cho hoàng tử của mình một cái tên được tán thán và có ý nghĩa, vị vua ấy đã cho mời hơn một trăm vị Bà-la-môn, là những bậc thông tuệ các bộ Vệ-đà và các nhánh khác nhau của chúng.

၁၈.

18.

သုရိန္ဒရူပေါ သုရမန္ဒိရောပမံတမိန္ဒိရာဓာရနရိန္ဒမန္ဒိရံ,ဇနိန္ဒသီဟော’ပဂတာ’ဝနီသုရေအမန္ဒပူဇာဝိဓိနာ’ဘိရာဓယိ;

()

Vị vua sư tử, người có dung mạo như Đế Thích, đã làm hài lòng các vị ‘thần trên đất’ (Bà-la-môn) đã đến cung điện của ngài, nơi ở của sự may mắn và giống như một cung điện của chư thiên, bằng một nghi thức cúng dường hậu hĩnh.

၁၉.

19.

အနေနသိဒ္ဓါ သမတိံသပါရမီ-သဒတ္ထသမ္ပတ္တိပရတ္ထကာရိနာ,တထာ’တ္ထ သင်္ခါတဓနံ နိဓာနဂံဣမမှိ သိဒ္ဓံ သဟဇာတိယာ ယတော;

(၅)

Vì rằng bởi ngài, người đã thực hành vì lợi ích của tự thân và của người khác, ba mươi pháp ba-la-mật đã được thành tựu; và cũng vì kho tàng được gọi là ‘mục đích’ (attha) đã được thành tựu (siddha) nơi ngài cùng với sự đản sanh.

၂၀.

20.

ဒွိဇေဟိ တန္တိဗ္ဗစနဒွယာရဟံသမာသသံခိတ္တပဒတ္ထသံဟိတံ,သုတဿ သိဒ္ဓတ္ထ’ဘိဓာနမတ္တနောတတော’ဘိဝေါဟာရသုခါယ ကာရယိ;

()

Do đó, để cho dễ gọi, (nhà vua) đã nhờ các vị Bà-la-môn đặt cho con trai mình cái tên là ‘Siddhattha’ (Tất-đạt-đa), một cái tên có ý nghĩa cô đọng trong một từ ghép, và phù hợp cho cả kinh điển lẫn lời nói thông thường.

၂၁.

21.

သုယာမရာမဒ္ဓဇမန္တိလက္ခဏ-သုဘောဇကောဏ္ဍညသုဒတ္တသညိနော,ဣမေ ဒွိဇာ ရာဇသုပူဇိတာ တဒါဝိစက္ခဏာလက္ခဏပါဌကာ’ဘဝံ;

()

Những vị Bà-la-môn này, tên là Suyāma, Rāma, Dhaja, Mantī, Lakkhaṇa, Subhoja, Koṇḍañña, và Sudatta, đã được nhà vua hết lòng tôn kính vào lúc đó, và họ là những người xem tướng tài giỏi.

၂၂.

22.

သုဘာသုဘံ ပဿိယ ဒေဟလက္ခဏံဝိဘာဝယဝှော ဣတိ တေသမဗြုဝိ,သမုက္ခိပိတွာ’င်္ဂုလိပလ္လဝဒွယံဇနာဓိပံ သတ္တဇနာ’ဗြဝုံ ဒွိဓာ;

()

Sau khi xem xét các tướng tốt xấu trên thân thể, (nhà vua) đã nói với họ rằng: ‘Quý vị hãy giải thích’. Bảy vị (Bà-la-môn) đã giơ lên hai ngón tay và tâu với đấng nhân chủ theo hai cách.

၂၃.

23.

သစေ မဟာရာဇ အဂါရမာဝသေဝရောရသော တေ ပရိစာရိတိန္ဒြိယော,သမင်္ဂိဘုတော ရတနေဟိ သတ္တဟိဘဝေယျ ရာဇာ ဝတစက္ကဝတျ’ယံ;

()

Tâu Đại vương, nếu vị quý tử ưu tú này của ngài sống tại gia, ngài ấy, được hội đủ bảy báu vật, chắc chắn sẽ trở thành một vị Chuyển Luân Thánh Vương.

၂၄.

24.

မဟာဒယော’ယံ ကရုဏာယ စောဒိတောဃရာ’ဘိဂန္တွာ ယဒိ ပဗ္ဗဇိဿတိ,ဘဝေယျ ဗုဒ္ဓေါ’ခိလဉေယျမဏ္ဍလံသယံ အဘိညာယ နဟေ’တ္ထသံသယော;

()

Vị này, người có lòng đại bi, được thúc đẩy bởi lòng thương xót, nếu từ bỏ gia đình để xuất gia, ngài sẽ tự mình chứng ngộ toàn bộ các pháp cần biết và trở thành một vị Phật, điều này không còn nghi ngờ gì nữa.

၂၅.

25.

ကဏိဋ္ဌဘူတော ဝယသာ တဒန္တရေပသတ္ထသတ္ထာ’ဝဂမေန ဇေဋ္ဌကော,သမုက္ခိပိတွာ’င်္ဂုလိမေကမဗြုဝိဣတီဟ ကောဏ္ဍညသမညဘုသုရော;

()

Trong số đó, vị Bà-la-môn có tên là Kiều-trần-như, tuy nhỏ tuổi nhất nhưng lại uyên thâm nhất về các thánh điển đáng tán thán, đã giơ lên một ngón tay và nói như sau:

၂၆.

26.

ဣမဿ ဝေနေယျဇနာကတဉ္ဇလီသမံ ဖုသန္တာနိ ဝသုန္ဓရာတလံ,သုဘာနိ ဘောပါဒတလာတိ သဗ္ဗဒါဘဇန္တိ ဘတျာ ကမလာနိဝါလိနော;

()

Thưa quý ngài, những chúng sanh cần được giáo hóa của vị này, với lòng thành kính chắp tay, sẽ luôn luôn tôn thờ đôi bàn chân tốt đẹp của ngài, (đầu) cùng lúc chạm mặt đất, giống như đàn ong tôn thờ những đóa hoa sen.

၂၇.

27.

ဣမဿ ခေမန္တမသေသပါဏိနောတိပဋ္ဋကန္တာရပထာဝတာရဏေ,သုသဇ္ဇိတံ စက္ကယုဂံဝ ပါရမီရထမှိ ပါဒင်္ကိတစက္ကလက္ခဏံ;

()

Tướng bánh xe được ghi dấu trên bàn chân của vị này, giống như một cặp bánh xe được trang bị tốt trên cỗ xe ba-la-mật, để đưa tất cả chúng sanh vượt qua con đường hoang mạc của ba cõi đến nơi an ổn.

၂၈.

28.

ဣမဿ ဘော ကမ္ဗလဘေဏ္ဍုကောပမံသုမဋ္ဋဝဋ္ဋာယတပဏှိမဏ္ဍလံ,သဒါ ပဒမ္ဘောဇနိဝါသလက္ခိယာတနောတိ ပီနတ္ထနပိဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ;

()

Thưa quý ngài, gót chân của vị này, tròn trịa, nhẵn bóng và thon dài, giống như một quả cầu bằng len. Vẻ đẹp của gót chân, nơi cư ngụ của sự may mắn, luôn thể hiện sự duyên dáng của một bầu vú đầy đặn, tròn trịa.

၂၉.

29.

ဣမဿ ဒီဃင်္ဂုလိပန္တိ ဝဋ္ဋိတ-မနောသိလာလတ္တကဝတ္တိကောပမာ,ဝိဘာတိ ဘော ဗာဟုလတာယ ပါရမီ-လတာယ ဝါ နူတနပတ္တပန္တိဝ;

()

Thưa quý ngài, hàng ngón tay dài của vị này, giống như một thỏi son làm từ hùng hoàng đỏ được chuốt tròn, tỏa sáng như một hàng lá non trên dây leo ba-la-mật sum suê.

၃၀.

30.

ဣမဿ ပါရေဝဋပါဒ ပါဋလာသပါဏိပါဒါ တဠုဏာတိကောမလာ,ဥဠာရပူဇာဝိဓိသမ္ပဋိစ္ဆနေပဝါဠပါတိ’ဝ သမုလ္လသန္တိ ဘော;

()

Thưa quý ngài, đôi bàn tay và bàn chân của vị này, hồng hào như chân chim bồ câu, và vô cùng mềm mại, non nớt, khi tiếp nhận những lễ vật cúng dường cao quý, chúng tỏa sáng như một chiếc bình bằng san hô.

၃၁.

31.

ဣမဿရူပဿိရိမန္ဒိရောဒရေသမပ္ပမာဏာဘိနဝင်္ဂုလီဟိ ဘော,ပဒိဿရေ ဇာလကဝါဋသန္တိဘာသပါဏိပါဒါ တတဇာလလက္ခဏာ ()

Thưa quý ngài, trong cung điện sắc đẹp của thân ngài, đôi bàn tay và bàn chân có tướng màng lưới giăng, với những ngón tay tươi tắn đều đặn, trông giống như một cánh cửa có chấn song.

၃၂.

32.

ဣမဿ ဥဿင်္ခပဒဿ ဂေါပ္ဖကာပဒမ္ဗုဇာနံ စတုရင်္ဂုလောပရိ,ပတိဋ္ဌိတာ ပုဏ္ဏဃဋေသုကန္ဓရာ-ဝိလာသမာလိင်္ဂိယ ရာဇဘာသရေ;

()

Mắt cá chân của vị này, người có mu bàn chân cao, nằm ở vị trí bốn lóng tay phía trên đôi chân sen, và chúng tỏa sáng vương giả, mang vẻ duyên dáng như cổ của một chiếc bình đầy.

၃၃.

33.

ဣမဿ ဒေဟဇ္ဇုတိဝါရိပူရိတ-သရီရကေဒါရဘဝါ ဖလတ္ထိနော,သုရတ္တသာလျောဒရသန္နိဘာ သုဘာဒုဝေဏိဇင်္ဃာ အဘိပီဏယန္တီ ဘော;

()

Thưa quý ngài, đôi ống chân của vị này, giống như chân của loài linh dương, sinh ra từ thửa ruộng thân thể được tưới đầy nước của hào quang, mong muốn kết quả (cho chúng sanh), thật tốt đẹp, giống như phần bụng của hạt gạo đỏ, và rất đầy đặn.

၃၄.

34.

ဣမဿ ဘော ဇာနုယုဂံ ပရာမသံအနောနမန္တော ဌိတကော မဟာဘုဇော,သဟတ္တနာ သမ္ဘဝဗောဓိသာခိနောဝိသာလသာခါယ ဝိလာသမာဒိသေ;

()

Thưa quý ngài, vị đại nhân có cánh tay dài này, khi đứng thẳng không cúi xuống, có thể dùng tay của mình chạm đến hai đầu gối, điều này cho thấy vẻ duyên dáng của một cành cây lớn của cây Bồ-đề tương lai.

၃၅.

35.

ဣမဿ ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှကောအဘိန္နကောကာသကကောသကောသဂေါ,အနညသာဓာရဏတာဒိနာ’ယတိံအနင်္ဂသင်္ဂါမပရမ္မုခေါ သိယာ;

()

Âm tàng của vị này được che kín trong một vỏ bọc, giống như vỏ bọc của một đóa sen xanh chưa nở. Do đặc tính phi thường này, trong tương lai, ngài sẽ là người quay lưng lại với cuộc chiến của ái tình.

၃၆.

36.

ဣမဿ ဘော ဂေါတမဂေါတ္တကေတုနောကလေဝရေ ကဉ္စနသတ္တိဘတ္တစော,သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဇိနစီဝရဿပိတနောတိ သောဘံ ဃနဗုဒ္ဓရံသိနော;

()

Thưa quý ngài, trên thân thể của vị này, ngọn cờ của dòng họ Gotama, làn da có màu sắc như vàng ròng. Sắc vàng ấy làm tăng thêm vẻ đẹp cho cả y của bậc chiến thắng và cho những tia hào quang dày đặc của một vị Phật.

၃၇.

37.

ဣမဿ ဇမ္ဗောနဒီပိဉ္ဇရာယ ဘောသိရိသပုပ္ဖဿုကုမာရစာရိယာရဇောနုမတ္တံ ဆဝိယာ နလိမ္ပတေသရောဇပတ္တေရိဝ ဝါရိဗိန္ဒဝေါ;

()

Thưa quý ngài, trên làn da của vị này, vàng óng như vàng sông Jambu và mềm mại như hoa Sirisa, không một hạt bụi nào có thể bám vào, cũng như những giọt nước trên lá sen.

၃၈.

38.

ဣမဿ လောမာနိ ကလေဝရေ ဝရေဝိသုံ ဝိသုံ ကူပဂတာနိ သူနုနော,ဝိလုမ္ပရေ ရူပဝိလာသလက္ခိယာမနောရမံ ဘော ကမဏိကဉ္စုကဿိရိံ;

()

Thưa quý ngài, các sợi lông trên thân thể tuyệt vời của vị công tử này, mỗi sợi mọc trong một lỗ chân lông riêng biệt, với vẻ đẹp duyên dáng của hình thể, chúng đã chiếm đoạt đi vẻ đẹp của một chiếc áo giáp nạm ngọc.

၃၉.

39.

ဣမဿ ဥဒ္ဓဂ္ဂမုခံ မုခဿိရိံပဒက္ခိဏာဝတ္တ မပေက္ခိနော ယထာ,တိရောကရေ ရောမဝိတာန မိန္ဒိရာ-နိကေတနိန္ဒီဝရကာနနဿိရိံ;

()

Những sợi lông của vị này, đầu ngọn hướng lên trên và xoáy theo chiều kim đồng hồ, như thể đang chiêm ngưỡng vẻ đẹp của khuôn mặt ngài. Màn lông này che khuất đi vẻ đẹp của một khu rừng sen xanh, nơi ở của nữ thần may mắn.

၄၀.

40.

ဣမဿ ဘောရာဇ သရောဇယောနိနောယထောဇုဂတ္တံ ဥဇုဂတ္တမာယတိံ,အနညသာမညဂုဏာဝကာသတောပဇာဘိပူဇာဝိဓိဘာဇနံ သိယာ;

()

Tâu đức vua, thân thể của vị này thẳng đứng như của Phạm Thiên. Do phẩm chất ngay thẳng phi thường này, trong tương lai, ngài sẽ là đối tượng xứng đáng để dân chúng cử hành các nghi lễ cúng dường.

၄၁.

41.

ဣမဿ သတ္တုဿဒလက္ခဏံ သုဘံသမံသမဒ္ဒိဋ္ဌသိရာဝလိံ သဒါ,ဒဓာတိ ဘော ပါရမိဓမ္မသိပက္ပိနောသုဓန္တစာမီကရပိဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ;

()

Thưa quý ngài, tướng bảy chỗ đầy đặn tốt đẹp của vị này, với thịt thà bằng phẳng và gân không lộ, luôn mang vẻ huy hoàng của một khối vàng ròng được chế tác tinh xảo bởi người thợ của pháp ba-la-mật.

၄၂.

42.

ဣမဿ ပုဏ္ဏောဘယကာယဘာဂိမံမိဂိန္ဒပုဗ္ဗဒ္ဓသရီရလက္ခဏံ,ကုဒိဋ္ဌိဝါဒီဘသိရောဝိဒါရဏေနရိန္ဒသာမတ္ထိယမုဗ္ဗဟေ နကိံ;

()

Tướng nửa thân trên giống như của vua loài thú (sư tử) của vị này, với hai phần thân thể đều đầy đặn, há chẳng phải mang năng lực của một đấng nhân chủ để phá tan đầu của những con voi tà kiến hay sao?

၄၃.

43.

ဣမဿု’ပေတော ဃနမံသဝဋ္ဋိယာစိတန္တရံသော မုဒုစာရုပိဋ္ဌိယံ,ဘဝဏ္ဏဝါ ကဉ္စနပစ္စရိသိရံတနောတိ သတ္တုတ္တရဏေ နရာဓိပ;

()

Tâu đấng nhân chủ, khoảng giữa hai vai của vị này được lấp đầy bởi khối thịt dày và tròn trịa, trên tấm lưng mềm mại và xinh đẹp, trải ra vẻ đẹp của một chiếc giường vàng để chúng sanh vượt qua biển cả của sự tồn tại.

၄၄.

44.

ဣမဿ နိဂြောဓမဟီရုဟဿိဝသမပ္ပမာဏော ပရိမဏ္ဍလောပျ’ယံ,ကဒါစိ ဒုက္ခာတပခိန္နဒေဟိနံပရိဿမံ ဘော ပဇဟေ ဘဝဉ္ဇသေ;

()

Thưa quý ngài, vị này có thân thể cân đối và tròn trịa như cây đa vĩ đại (chiều cao bằng sải tay). Một ngày nào đó, ngài sẽ xua tan sự mệt mỏi trên con đường tồn tại cho những chúng sanh có thân bị thiêu đốt bởi sức nóng của khổ đau.

၄၅.

45.

ဣမဿ ရာဇိတ္တယရဉ္ဇိတော’တ္တရိံကရီယမာနု’တ္တမဓမ္မနိဿနော,သုမဋ္ဋဝဋ္ဋော သမဝတ္တခန္ဓကောမုတိင်္ဂခန္ဓောရိဝ ရာဇ ရာဇတေ;

() (သိလေသ ဗန္ဓနံ)

Tâu đức vua, chiếc cổ tròn đều, nhẵn bóng của vị này, được tô điểm thêm bởi ba ngấn, là chiếc thang dẫn đến giáo pháp tối thượng, và tỏa sáng như thân của một chiếc trống.

၄၆.

46.

ဣမဿ ဘော သတ္တသဟဿသမ္မိတာယထာ’မတဇ္ဈောဟရဏာဘိလာသိနော,ရသဂ္ဂသာ သန္တိ ရသာဒနုမ္မုခါရသဂ္ဂသဂ္ဂီ’တျ’ဘိဓီယတေ တတော;

()

Thưa quý ngài, vị này có bảy ngàn dây thần kinh vị giác, hướng lên trên để nếm các vị, như thể khao khát thưởng thức vị cam lồ bất tử. Do đó, ngài được gọi là ‘người cảm nhận được vị tối thượng’.

၄၇.

47.

ဣမဿ’နုဗျဉ္ဇနတာရကာကုလေအနန္တရူပါယတနမ္ဗရော ဒရေ,ဝိရောစတေဗာရသမီသသိရိဝနရိန္ဒသီဟဿဟနူပမာဟနူ;

()

Quai hàm của vị này, giống như quai hàm của sư tử, đấng nhân chủ, tỏa sáng như vẻ đẹp của mặt trăng tháng mười hai, trong bầu trời của cảnh sắc vô biên, giữa vô số những vì sao là các tướng phụ.

၄၈.

48.

ဣမဿ တာဠိသတိဒန္တပန္တိ ဘောပဟူတဇိဝှာရထိကံ စရန္တိယာ,မနုညဝါဏိဝနိတာယ တတွတေပသတ္ထမုတ္တာဝလိလီလမာယတိံ;

()

Thưa quý ngài, hàng bốn mươi chiếc răng của vị này, trong tương lai, sẽ trải ra vẻ duyên dáng của một chuỗi ngọc trai đáng ca ngợi cho người nữ là lời nói khả ái, và cho người đánh xe là chiếc lưỡi rộng dài khi di chuyển.

၄၉.

49.

ဣမဿ ဇဝှာဝရကဏ္ဏိကာဝဟေမုခမ္ဗုဇေ သစ္စသုဂန္ဓဝါသိတေ,သမပ္ပမာဏာ ဒသနာဝလီ သုဘာဝိဘာတိ ကိဉ္ဇက္ခတတီဝ ဘူပတီ;

()

Tâu đức vua, trong đóa sen miệng của vị này, mang đài sen tuyệt hảo là chiếc lưỡi và tỏa hương thơm của sự thật, hàng răng đều đặn tốt đẹp tỏa sáng như một hàng nhị hoa.

၅၀.

50.

ဣမဿ ဘော ခဏ္ဍိတသင်္ခပဏ္ဍရာဒွိဇာဝလီ နိဗ္ဗိဝရန္တရာယတိံ,သမုဗ္ဘဝါယုတ္တိလတာယ တာယတိမုခါလဝါဠေ မုကုလာဝလိဿိရိံ;

()

Thưa quý ngài, hàng răng của vị này, trắng như vỏ ốc xà cừ được cắt gọt và không có kẽ hở, trong tương lai, sẽ mang vẻ đẹp của một hàng nụ hoa trong bồn miệng, cho dây leo lời nói được sinh khởi.

၅၁.

51.

ဣမဿ ပီဏာနနစန္ဒစန္ဒိကာသုသုက္ကဒါဌာဝလိ သစ္စဝါဒိနော,ပဒိဿတေ ဓမ္မတဠာကကီဠနေကတာဘိလာသာရိဝဟံသမာလိနီ;

()

Hàng răng nanh rất trắng của vị chân ngữ này, là ánh trăng của vầng trăng tròn là khuôn mặt ngài, trông giống như một hàng thiên nga đang khao khát vui đùa trong hồ Pháp.

၅၂.

52.

ဣမဿ စာနုတ္တရဓမ္မဒေသနာ-တရဏျမာလောလလကာရရူပိနီ,ပဟူတဇိဝှာ ဘဝသာဂရာ’ယတိံနရိန္ဒ ပါရံ ဇနတာ’ဝတာရယေ;

()

Tâu Đại vương, cái lưỡi rộng dài của vị này, giống như chiếc thuyền để vượt qua đại dương sinh tử đầy sóng gió, qua việc thuyết giảng Vô Thượng Pháp, sẽ đưa dân chúng vượt qua biển cả luân hồi để đến bờ bên kia.

၅၃.

53.

ဣမဿ ဘော ဗြဟ္မသရောပမော သဒါသဟဿဓာ’ယံ ကရဝီကရာဝတော,မနောဟရဋ္ဌင်္ဂသမင်္ဂိသုဿရောသသောတကာနံ မဏိကုဏ္ဍလာယတေ;

()

Thưa quý vị, giọng nói tuyệt diệu của vị này, luôn luôn giống như Phạm âm và tiếng hót của chim ca-lăng-tần-già, đầy đủ tám phẩm chất làm say đắm lòng người, đối với những ai lắng nghe thì giống như đôi hoa tai bằng ngọc.

၅၄.

54.

ဣမဿ နီလံ နယနုပ္ပလဉ္စယံနိရူပမေ ရူပဝိလာသမန္ဒိရေ,နိရောပိတံ ဘော မဏိသီဟပဉ္ဇရ-ဒွယံဝ ဘာသေ ကုသလေန ကေနစိ;

()

Thưa quý vị, trong lâu đài sắc đẹp vô song này, cặp mắt xanh biếc như hoa sen của vị này tỏa sáng, giống như một cặp cửa sổ sư tử bằng ngọc được một nghệ nhân tài hoa nào đó khéo léo đặt vào.

၅၅.

55.

ဣမဿ ပါဌီနယုဂံ’ဝ ဒိဿတေဝိသိဋ္ဌရူပါယတနာပဂါသယံ,သုဘံ ဂဝစ္ဆာပဝိလောစနောပမံမဏိပ္ပဘံ ဂေါပခုမဒွယံ သဒါ;

()

Cặp lông mi của vị này, luôn luôn đẹp đẽ, có ánh sáng như ngọc, giống như đôi mắt của con bê con, trông như một cặp cá pāṭhīna, là nơi trú ngụ của sắc xứ thù thắng.

၅၆.

56.

ဣမဿာ ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရုဗ္ဘဝါဠာဋမဇ္ဈောပဂတာ ဝိရောစတိ,ယဒတ္ထိ သဉဈာဃနရာဇိမဇ္ဈဂံသသင်္ကဟီနံ သသိမဏ္ဍလံ တထာ ()

Lông trắng giữa hai chân mày (bạch hào tướng) của vị này, mọc lên ở giữa hai chân mày và nằm ngay giữa trán, tỏa sáng rực rỡ, cũng giống như vầng trăng không tỳ vết nằm giữa một dải mây chiều.

၅၇.

57.

ဣမဿ ဥဏှီသကသီသလက္ခဏံသဓမ္မရဇ္ဇိဿရိယံ အနာဂတေ,ကရိယမာနဿ ဟိ စက္ကဝတ္တိနောဒဓာတိ ဥဏှီသကသိသဝိဗ္ဘမံ;

()

Tướng nhục kế trên đỉnh đầu của vị này, trong tương lai, biểu thị cho vương quyền của Chánh Pháp; thật vậy, đối với một vị Chuyển Luân Vương sẽ thành tựu, tướng ấy mang lại vẻ oai nghi của một cái đầu được quấn khăn.

၅၈.

58.

ဣမဿ ဘုမိဿရ သုပက္ပတိဋ္ဌိတ-ပဒင်္ကိတေ စက္ကယုဂမှိ ဒိဿရေ,အရာသဟဿာနိ စ နေမိနာဘိယောတိဝဋ္ဋရေခါ သိရိဝစ္ဆကာဒယော;

()

Tâu Chúa đất, trên cặp bánh xe được in dấu nơi bàn chân đặt vững chãi của vị này, người ta nhìn thấy hàng ngàn căm xe, vành xe và trục xe, cùng với ba đường xoáy, hình chữ vạn và các tướng tốt khác.

၅၉.

59.

ဣမေဟိ ဗတ္တိံသတိလက္ခဏေဟိ ဘောအသီတျနုဗျဉ္ဇနလက္ခဏေဟိ’ပိ,သမုဇ္ဇလန္တော ပုရိသာသဘောတျယံဘဝေယျ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝဗန္ဓနစ္ဆိဒေါ;

()

Thưa quý vị, tỏa sáng rực rỡ với ba mươi hai tướng tốt chính này và cả với tám mươi tướng tốt phụ, bậc Nhân Ngưu này sẽ trở thành một vị Phật, người cắt đứt mọi ràng buộc của sự tồn tại.

၆၀.

60.

သသောတမာပါထဂတာယ တာဝဒေဒွိဇဿ ဝိတ္ထာရကထာယ စောဒိတော,အပုစ္ဆိ ရာဇာ ကိမယံ သမေက္ခိယအနာဂတေ ဗြာဟ္မဏ ပဗ္ဗဇိဿတိ;

()

Bấy giờ, được thúc đẩy bởi lời giải bày chi tiết của vị Bà-la-môn lọt đến tai, nhà vua liền hỏi: 'Thưa Bà-la-môn, trong tương lai, do thấy điều gì mà vị này sẽ xuất gia?'

၆၁.

61.

ကဒါစိ ဥယျာနဂတော မဟာပထေဇရာရုဇာမစ္စုဝိရူပဒဿနံ,ဝိဓာယ နိဗ္ဗိန္တမနော ဘဝတ္တယေတပေါဓနံ ပဿိယ ပဗ္ဗဇိဿတိ;

()

Một lúc nào đó, khi đi đến ngự uyển, trên con đường lớn, sau khi nhìn thấy cảnh tượng già, bệnh, chết, và sau khi thấy một vị tu sĩ khổ hạnh, tâm ngài sẽ nhàm chán ba cõi và sẽ xuất gia.

၆၂.

62.

ဣတိဟ ဝတွာန သကံသကံ ဃရံတတော’ပဂန္တွာ’ဒ္ဓနိမိတ္တပါဌကာ,မဟလ္လကာ’ဒါနိ မယန္တိ သုနဝေါတမာနုပဗ္ဗဇ္ဇိတုမောဝဒိံသု တေ;

()

Sau khi nói như vậy, các vị thầy tướng số từ đó trở về nhà của mình. Họ nói rằng: 'Bây giờ chúng ta đã già rồi', và khuyên các con trai của mình hãy xuất gia theo vị ấy.

၆၃.

63.

ဒွိဇေသု ဝုဒ္ဓေသု မတေသု သတ္တသုအယံဟိ ကောဏ္ဍညသမဝှယော သုဓီ,မဟာပဓာနံ ပုရိသာသဘော’ဓုနာကရောတိ သုတွာ ကရုဏာယ စောဒိတော;

()

Trong số các vị Bà-la-môn, khi bảy vị lớn tuổi đã qua đời, vị hiền trí tên là Kiều-trần-như này, do lòng bi mẫn thúc đẩy, khi nghe tin bậc Nhân Ngưu nay đang thực hành đại tinh tấn...

၆၄.

64.

သမာနလဒ္ဓိဟိ ကုလေသု တေသု ဟိစတုဟိ ဝိပ္ပေဟိ သဟ’န္တပဉ္စမော,အထော’ရုဝေလံ ဥပဂမ္မ ပဗ္ဗဇိဘဝိံသု တေပဉ္စိ’ဓ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ;

()

Cùng với bốn vị Bà-la-môn có cùng quan điểm trong các gia tộc ấy, ngài là người thứ năm, sau đó đã đi đến Uruvelā (Ưu-lâu-tần-loa) và xuất gia. Tại đây, năm vị ấy đã trở thành nhóm năm vị.

၆၅.

65.

ကဒါစိ လဒ္ဓါ ပရိယန္တသာဂရံဣမံ စတုဒ္ဒီပိကရဇ္ဇမတြဇံ,ဇိတာရိဝဂ္ဂံ ဝိစရန္တမမ္ဗရေကရောမိ ပစ္စက္ခမဟန္တိ စိန္တိယ;

()

Vua cha suy nghĩ rằng: 'Một ngày nào đó, ta sẽ tận mắt chứng kiến con trai ta, sau khi đã chinh phục các kẻ thù, có được vương quốc bốn châu lục được bao bọc bởi đại dương này, và du hành trên bầu trời.'

၆၆.

66.

နိမိတ္တရူပက္ခိပထပ္ပဝေသနံနိဝါရဏတ္ထံ တနိဇရာဇသူနုနာ,နရာဓိပေါ သော ပုရိသေဟိ သဗ္ဗထာဒိသာသု ရက္ခာဝရဏံ အကာရယိ;

()

Để ngăn cản việc con trai của mình nhìn thấy các hình tướng điềm báo, vị quốc vương ấy đã cho người canh gác và bảo vệ khắp nơi theo mọi hướng bằng mọi cách.

၆၇.

67.

အယံ ကုမာရော ယဒိ စက္ကဝတ္တိဝါဘဝေယျ သမ္ဗောဓိပဒံ လဘေယျဝါ,သကေကုလေ ခတ္တိယဗန္ဓဝေဟိ သောပုရက္ခတောယေဝ စရိဿတံ ဣတိ;

()

Họ nghĩ rằng: 'Vị hoàng tử này, dù có trở thành Chuyển Luân Vương hay đắc được quả vị Chánh Đẳng Giác, ngài cũng sẽ sống trong sự tôn kính và vây quanh bởi những người thân thuộc dòng Sát-đế-lỵ trong chính gia tộc của mình.'

၆၈.

68.

ကုမာရနာမဋ္ဌပနမှိ ဝါသရေသဟဿမတ္တေသု ကုလေသွ’သိတိယာ,အဒါသိ ပစ္စေကဇနော ပဋိဿဝံပဒါတုကာမောဝ ဝိသုံဝိသုံ သုတေ;

()

Vào ngày lễ đặt tên cho hoàng tử, trong tám mươi ngàn gia tộc, mỗi người đều đưa ra lời hứa, mong muốn dâng hiến con trai của riêng mình để phục vụ hoàng tử.

၆၉.

69.

အသေသဒေါသာပဂတာ သုခေဓိ တာသုဝဏ္ဏကုမ္ဘောရုပယောဓရော န တာ,အနေကဓာတီ ဝရဝဏ္ဏဂဗ္ဗိ တာသပစ္စုပဋ္ဌာပယိ တင်္ခဏေပိ တာ;

()

Vào lúc ấy, nhiều vị bảo mẫu, không còn mọi khuyết điểm, được nuôi dưỡng trong an lạc, kiêu hãnh về dung sắc tuyệt vời của mình, đã tự mình trình diện; họ không phải là những người có bộ ngực chỉ đẹp như bình vàng (mà còn có đủ sữa).

၇၀.

70.

တဠာကတီရမှိ တရင်္ဂဘာသုရေယထေဝ ဟံသျာ ကလဟံသပေါတကံ,မဟေသိယာ’င်္ကေ သယနေ သိတတ္ထရေသုဝါသရေ ဘုပတိ ပုတ္တမဒ္ဒသ;

()

Vào một ngày đẹp trời, nhà vua nhìn thấy con trai mình trong lòng hoàng hậu, trên chiếc giường trải tấm khăn trắng, giống như một con thiên nga mái bên cạnh thiên nga con trên bờ hồ lấp lánh sóng gợn.

၇၁.

71.

အဒိဋ္ဌပုတ္တာနနပင်္ကဇာ စိရံလဟုံ ပရိက္ခီဏဝယောဂုဏာ ဣတော,စုတာ’ဝ မာယာဇနနိ နိရာမယာဥပါဝိသိ သတ္တမဝါသရေ ဒိဝံ;

()

Chưa được nhìn ngắm gương mặt hoa sen của con trai mình bao lâu, tuổi thọ đã mau chóng cạn kiệt, vào ngày thứ bảy, hoàng mẫu Māyā không bệnh tật, đã từ trần và sanh về cõi trời.

၇၂.

72.

မဟေသိမာယာဘဂိနီ တဒါ မဟာ-ပဇာပတိဂေါတမိနာမရာဇိနီ,နိဇံ ကုမာရံ ဘရဏာယ ဓာတိနံဝိဓာယ ဘာရံ ပဋိဇဂ္ဂိ တံ သယံ;

()

Bấy giờ, em gái của hoàng hậu Māyā, là hoàng hậu tên Mahāpajāpatī Gotamī, đã giao con trai của mình cho các bảo mẫu nuôi dưỡng, và tự mình đảm nhận việc chăm sóc ngài.

၇၃.

73.

တဒါ’ဘဝုံ ဒီပသိခါ ဇဂန္တယေကလေဗရော’ဘာသလဝေန သုနုနော,ဝိနဋ္ဌတေဇာရိဝ ရင်္ဂဒီပိကာဝိမာနဒိပေသု ကထာဝကာ’တ္တနော;

()

Bấy giờ, chỉ với một phần nhỏ ánh quang tỏa ra từ thân của thái tử, ngọn lửa của các ngọn đèn trong các lâu đài trên trời cũng bị lu mờ, giống như những ngọn đèn trên sân khấu; huống hồ chi là những ngọn đèn ở thế gian.

၇၄.

74.

ဝိစိတ္တဘုမ္မတ္ထရဏေ အဘိက္ခဏံသဇန္နုကေဟာ’စရိ မန္ဒိရောဒရေ,မဟာဝနသ္မိံ မဏိဝါလုကာတလေဝိဇမ္ဘမာနောရိဝ သိဟပေါတကော;

()

Ở trong cung điện, trên tấm thảm trải sàn sặc sỡ, ngài thường xuyên di chuyển bằng đầu gối, giống như một con sư tử con đang vươn mình trên bãi cát bằng ngọc trong một khu rừng lớn.

၇၅.

75.

သုတဿ ကီဠာပသုတဿ မန္ဒိ ရေဘမန္တဗိမ္ဗံ မဏိဒပ္ပဏောဒ ရေနိဗဒ္ဓမဒ္ဒက္ခိ စရန္တမမ္ဗ ရေယထေဝ စက္ကံ ရတနံ မဟီဘု ဇော;

()

Nhà vua thường xuyên nhìn thấy hình ảnh chuyển động của con trai mình, đang vui đùa trong cung điện, phản chiếu trong một tấm gương bằng ngọc, giống như một vị đại đế vương nhìn thấy bánh xe báu đang di chuyển trên bầu trời.

၇၆.

76.

တဒင်္ဃိဝိညာသဝသေန ဘုမိယာဝဇန္တမင်္ကော’ပနိဓာယ ဘုမိပေါ,တဒါ’ဘိနိစ္ဆာရိတ မာသဘိံ ဂိရံဣဒါနိ မံ သာဝယ ပုတ္တမဗြုဝိ;

()

Khi ấy, nhà vua, thấy cách thái tử đặt chân trên mặt đất khi đi, đã bế ngài lên lòng và nói với con trai mình một lời ngọt ngào: 'Bây giờ, hãy cho cha nghe con nói.'

၇၇.

77.

နိဗဒ္ဓမန္တောမဏိဝေဒိကာတလေမုခေန္ဒုဗိမ္ဗုဒ္ဓရဏေ ပယောဇယံ,သယံ ပလမ္ဘေသိ အမစ္စသူနဝေါဝယေန မန္ဒော’ပိ အမန္ဒဗုဒ္ဓိမာ;

()

Mặc dù còn nhỏ tuổi, nhưng ngài có trí tuệ không hề non nớt. Trên bệ ngọc nơi diễn ra các cuộc luận đàm, ngài đã tự mình đánh bại các con trai của những vị đại thần.

၇၈.

78.

ဥဠာရသောကံ ပိတုစိတ္တသမ္ဘဝံတိလောကဒီပေါ နိဇပုညတေဇသာ,တမောပဗန္ဓံ ဘုဝနော’ဒရုဗ္ဘဝံနိရာကရိ ဗာလရဝီ’ဝ ရံသိနာ;

()

Ngọn đèn của ba cõi, bằng uy lực phước báu của chính mình, đã xua tan nỗi sầu muộn to lớn phát sinh trong tâm của vua cha, giống như mặt trời lúc ban mai dùng tia sáng của mình để xua tan khối u tối phát sinh trong lòng thế gian.

၇၉.

79.

ဝိကိဏ္ဏလာဇာကုသုမာကုလဉ္ဇသေဝိတာနရင်္ဂဒ္ဓဇနိဗ္ဘရမ္ဗရေ,ပုရေ တဟိံ မင်္ဂလကိစ္စသမ္မတံကဒါစိ ရညော ဘဝိ ဝပ္ပမင်္ဂလံ;

()

Một hôm, trong thành phố ấy, đã diễn ra lễ cày ruộng của nhà vua, một nghi lễ được coi là tốt lành; con đường được rải đầy cốm và hoa, và bầu trời thì rợp bóng lọng, phướn và cờ.

၈၀.

80.

သုဂန္ဓမာလာဘရဏာဒိမဏ္ဍိတ-ပသာဓိတာ ကာပိလဝတ္ထဝါ နရာ,သကိင်္ကရာ ကမ္မကရာ’ပိ ကပ္ပိတာတတော တတော သတ္တိပတိံသု တံ ကုလံ;

()

Những người dân thành Ca-tỳ-la-vệ, được trang điểm và trang hoàng với hương thơm, vòng hoa, và đồ trang sức, cùng với các tôi tớ và người làm công của họ, tất cả đều được chuẩn bị sẵn sàng, đã từ khắp nơi tụ tập về nơi ấy.

၈၁.

81.

မဟစ္စသေနာယပုရက္ခတောဟိသောဥဠာရရာဇိဒ္ဓိသမုဇ္ဇလံတတောပယာသိကမ္မန္တပဒေသမတြဇံကုမာရမာဒါယပုရိန္ဒဒေါပမော;

()

Giống như trời Đế Thích, được một đạo quân lớn hộ tống và tỏa sáng với uy quyền vương giả vĩ đại, nhà vua bấy giờ đã mang theo hoàng tử đi đến nơi làm việc.

၈၂.

82.

ဆဏမှိ တသ္မိံ မနုဝံသကေတုနောမနောရမံ မင်္ဂလနင်္ဂလာဒိကံ,သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေဟိ ပရိက္ခဋံက မဟာ-ဇနဿ’ပီ ရူပိယပဋ္ဋဆာဒိတံ;

()

Vào dịp lễ ấy, chiếc cày tốt lành đẹp đẽ của vị vua, ngọn cờ của dòng dõi loài người, được trang hoàng bằng những tấm vàng, và những chiếc cày của đại chúng cũng được bao phủ bằng những tấm bạc.

၈၃.

83.

ဝိသာလသာခါကုလဇမ္ဗုသာခိနောဝိဓာယ ဟေဋ္ဌာ သယနေ မဟာရဟေ,နိဇံ ကုမာရံ သဇနော ဇနာဓိပေါသမာရဟီ သမ္ပတိ ဝပ္ပမင်္ဂလံ;

()

Sau khi đã chuẩn bị một chiếc giường lộng lẫy ở bên dưới cây trâm có nhiều cành lá sum suê cho thái tử của mình, đức vua cùng với đoàn tùy tùng bấy giờ bắt đầu lễ hạ điền.

၈၄.

84.

ကုမာရရက္ခာဝရဏာယု’ပဋ္ဌိတာတမုဿဝံ ဓာတိဇနာ ဝိပဿိတုံ,အပက္ကမိတွာ ဗဟိ သာဏိတော ခဏံပမတ္တရူပါ ဝိစရိံသွိ’တောစိတော;

()

Các bảo mẫu được chỉ định để bảo vệ và chăm sóc thái tử, vì muốn xem lễ hội ấy, đã đi ra khỏi tấm màn trong chốc lát và do buông lung nên đã đi lang thang đây đó.

၈၅.

85.

ပရိဂ္ဂဟေတွာ’နမပါန မာသနေနိသဇ္ဇ ပလ္လင်္က မလတ္ထ ဗန္ဓိယ,ဇိနင်္ကုရော နီဝရဏေဟိ နိဿဋံဝိဝေကဇံ ဈာနမဂါဓဗုဒ္ဓိမာ;

()

Vị Phật tương lai, bậc có trí tuệ sâu xa, sau khi kiểm soát hơi thở vô và hơi thở ra trên chỗ ngồi, đã ngồi xuống và xếp bằng kiết-già, chứng đắc thiền định sanh từ sự ly dục, thoát khỏi các triền cái.

၈၆.

86.

ဝိပဿ ပုတ္တဿု’ပဝေသနံ တဟိံဒုမဿ ဆာယာယ နိဝတ္တတံ တထာ,ပဝန္ဒိ ရာဇာ ပဋိဟာရိကာကထာ-ပစောဒိတောပုတ္တမုပေစ္စ တင်္ခဏေ;

()

Khi thấy con trai mình nhập thiền ở nơi ấy, và bóng cây vẫn không xoay chuyển, đức vua, được thúc giục bởi câu chuyện về phép lạ, đã đến gần con trai mình ngay lúc đó và đảnh lễ.

၈၇.

87.

ကလာသု ဝုဇ္ဇာသု စ ပုတ္တမတ္တနောဝိနေတုကာမော ဝိနယက္ခမံ ပိတာ;

ပသတ္ထသတ္ထန္တရပါရဒဿိနံကဒါစိ ဝိပ္ပာစရိယံ ကိရာ’နယိ;

()

Người cha, mong muốn rèn luyện con trai mình, người có khả năng được rèn luyện, về các môn nghệ thuật và khoa học, nghe nói rằng một hôm nọ đã mời đến một vị thầy Bà-la-môn, người đã thông thạo nhiều môn khoa học danh tiếng.

၈၈.

88.

သမပ္ပိတံ တံ ဂုရုနော ကရမ္ဗုဇေသဒေဝလောကဿ ဂုရုံ သဂါရဝံ,မဟီသုရော သော ဇလဗိန္ဒုနာ ယထာသုဒုတ္တရာဂါဓမဟောဒဓီရသံ;

()

Vị chúa tể của mặt đất ấy đã cung kính giao phó ngài, bậc thầy của thế gian cùng với chư thiên, vào đôi tay sen của vị đạo sư, cũng giống như (giao phó) giọt nước cho đại dương sâu thẳm khó vượt qua.

၈၉.

89.

သဝဏ္ဏဘေဒံ သနိဃဏ္ဋုကေဋုဘံအထဗ္ဗဗေဒေနိ’နိဟာသပဉ္စမံ,တိဝေဒမုဒ္ဒေသပဒေန ဒုဒ္ဒသံတထာ ကလာသိပ္ပတံ နိဗောဓယီ;

()

Vị ấy đã dạy ba bộ Vệ-đà, vốn khó thông hiểu chỉ qua việc đọc tụng, cùng với ngữ âm học, từ vựng học và nghi thức tế tự, với Athabbaveda và Itihāsa là thứ năm, và cũng như các môn nghệ thuật và kỹ nghệ.

၉၀.

90.

အနညသာဓာရဏပုညဝါသနာ-ဝိဓူတသမ္မောဟဝိသုဒ္ဓဗုဒ္ဓိနော,သမတ္တဝိဇ္ဇာ သကလာကလာ ဓိယာကလမ္ပိ နာလံ ဗဟုဘာသနေန ကိံ;

()

Đối với ngài, người có trí tuệ thanh tịnh, đã xua tan si mê nhờ vào năng lực của phước báu phi thường, việc thông suốt toàn bộ học thuật và tất cả các môn nghệ thuật bằng trí tuệ của mình không cần đến một khoảnh khắc. Cần gì phải nói nhiều?

၉၁.

91.

န ကေဝလံ တဿ ကလေဗရံ ဗဟိဝိဘာတိ ဗတ္တိံသတိလက္ခဏေဟိ ဘော,ဘုသံ တဒဗ္ဘန္တရဝတ္ထု ဒိပ္ပတေသုဗုဒ္ဓသတ္ထန္တရလက္ခဏေဟီ’ပိ;

()

Này các vị, không chỉ thân thể bên ngoài của ngài tỏa sáng với ba mươi hai tướng tốt, mà thực chất bên trong cũng vô cùng rực rỡ với các tướng của bậc Toàn Giác và các môn học thuật khác.

၉၂.

92.

တိလောစနဿာ’ပိ တိလောကစက္ခုနောအယံ ဝိသေသော နယနေဟိ ဒိဿတေ,လလာဋနေတ္တော ပုရိမော နသောဘတိပရော’ဝ အဗ္ဘတ္တရဉာဏလောစနော;

()

Sự khác biệt này được nhìn thấy giữa vị có ba mắt và bậc có con mắt của ba cõi: con mắt trên trán của vị trước không tỏa sáng bằng con mắt trí tuệ bên trong của vị sau.

၉၃.

93.

အနုဗ္ဗဇန္တော နဝယောဗ္ဗနဿိရိံယသောပဗန္ဓေန သကေ နိကေတနေ,ပဝဍ္ဎိ ဓီရော သကလံ ကလာန္တရံကလာနိဓီ ရံသိစယေနိ’ဝ’မ္ဗရေ;

()

Bậc trí tuệ, theo sau vẻ huy hoàng của tuổi thanh xuân tươi mới với danh tiếng vang xa trong cung điện của mình, đã tăng trưởng trong tất cả các môn nghệ thuật, giống như mặt trăng với những tia sáng của nó trên bầu trời.

၉၄.

94.

ဥပဍ္ဎဂဏ္ဍာဟိတဒါဌိကာယ သောယသောဓနော သောဠသဝဿိကော ယဒါ,ကပေါလဖုဋ္ဌဉ္ဇနဒါနရာဇိယာကရိ ယထာ ဗာလဒသံ ဝျတိက္ကမိ ()

Khi ngài, bậc sở hữu danh tiếng, được mười sáu tuổi, với râu mọc trên má, ngài đã vượt qua tuổi thơ ấu, giống như con voi với dòng nhựa thơm chạm đến thái dương.

၉၅.

95.

တဒါ နရိန္ဒော သုရမန္ဒိရော’ပမံဥတုတ္တယာနုစ္ဆဝိကံ မနောရမံ,ပယောဇယိတွာန ပဝိဏသိပ္ပိကေသုတာယ ကာရာပယိ မန္ဒိရတ္တယံ;

()

Khi ấy, đức vua sau khi cho mời những người thợ tài hoa, đã cho xây dựng ba cung điện lộng lẫy cho con trai mình, phù hợp với ba mùa và giống như cung điện của chư thiên.

၉၆.

96.

နိသိတသမ္ဗာဓတလံ နိဝါရိတ-သရောနိလံ ဖဿိတသိဟပဉ္ဇရံ,မဟိဝတံသံ နဝဘုမိကံ ဃရံဗဘုဝ ရမ္မံ ဘုဝိ ရမ္မနာမိကံ;

()

Một cung điện chín tầng, một vật trang sức của thế gian, tên là Ramma, đã được xây dựng, thật là khả ái, với sàn nhà mát mẻ và rộng rãi, ngăn được gió hồ, và có các cửa sổ chấn song.

၉၇.

97.

သသိကရ’မ္ဘောဓရရာဝနိဗ္ဘရ-ဝိတာန မုဂ္ဃာဋကဝါဋဗန္ဓနံ,သုရမ္မနာမံ ဟတဃမ္မမိန္ဒိရာ-နိဝါသရမ္မံ ဘဝိ ပဉ္စဘူမိကံ;

()

Một cung điện năm tầng tên là Suramma, một nơi ở khả ái giúp xua tan hơi nóng, đã được xây dựng, với mái che tựa như tia sáng của mặt trăng hay tiếng gầm của mây, và có các cửa ra vào đóng mở được.

၉၈.

98.

အဟိဏှသိတုဏ္ဘဂုဏေဟိ ပါဝုသေသုခါနုလောမံ သမသတ္တဘုမိကံ,သုဖဿိတာ’ဖဿိတသိဟပဉ္ဇရံသုဘံ သုဘံ နာမ နိကေတနံ ဘဝိ;

()

Một nơi ở bảy tầng xinh đẹp tên là Subha đã được xây dựng, phù hợp để sống thoải mái trong mùa mưa với đặc tính không quá lạnh cũng không quá nóng, và có các cửa sổ chấn song vừa khít và không khít.

၉၉.

99.

ဝယောနုပတ္တဿ နရိန္ဒသုနုနောဥဠာရရာဇိဒ္ဓိဝိလာသဒဿနေ,ကတာ’ဘိလာသော ဇနကော ဇနာဓိပေါပဒါတုကာမော နိဇရဇ္ဇသမ္ပဒံ;

()

Người cha, vị chúa tể của nhân dân, khi thấy con trai của đức vua đã đến tuổi trưởng thành thể hiện sự huy hoàng vương giả vĩ đại, đã khởi lên mong muốn và muốn trao lại tài sản vương quốc của mình.

၁၀၀.

100.

ဝသန္တိ စေ ယောဗ္ဗနဟာရိဒါရိကာနရိန္ဒသန္ဒေသဟရေဟိ ပေသယိသ သာကိယာနံ သစိဝေဟိ သာသနေ;

()

Vị ấy đã cử những người đưa tin của hoàng gia mang theo thông điệp đến các vị đại thần của dòng họ Sākiyā: 'Nếu có những thiếu nữ trẻ trung duyên dáng đang sống...'

၁၀၁.

101.

နိဝေဒယုံ ယောဗ္ဗနဂဗ္ဗိတဿ တေနကိဉ္စိသိကပ္ပာယတန’န္တဒဿိနော,သုတဿ ဒါရာဘရဏာယ ဓီတရောကထန္နု ဒဿာမ မယန္တိ ခတ္တိယာ;

()

Các vị Sát-đế-lỵ ấy đã trả lời rằng: 'Làm sao chúng tôi có thể gả con gái của mình làm vợ cho một người con trai kiêu hãnh vì tuổi trẻ mà lại chưa thể hiện sự tinh thông trong bất kỳ lĩnh vực nghệ thuật nào?'

၁၀၂.

102.

သုတေန တံ ရာဇသုတေန စောဒိတောပိတာ စရာပေသိ ပုရမှိ ဘေရိယော,မမ’တြဇော ကာဟတိ သိပ္ပဒီပနံဣတောပရံ သတ္တမဝါသရေ ဣတိ;

()

Người cha, được thúc giục bởi người con trai hoàng gia đã nghe được điều đó, đã cho đánh trống trong thành phố, loan báo rằng: 'Vào ngày thứ bảy kể từ hôm nay, con trai của ta sẽ biểu diễn tài nghệ.'

၁၀၃.

103.

ဝရော ကုမာရော ဟိ ကုမာရဝိက္ကမောကလာပသန္နဒ္ဓ ကလေဗရော တဒါ,ဝိပဿတံ ဗန္ဓုဇနာနမောသရိအနပ္ပဒပ္ပော ရဏကေဠိမဏ္ဍလံ;

()

Khi ấy, vị thái tử ưu tú, với lòng dũng cảm của một vương tử và thân thể được trang hoàng, đã bước vào đấu trường võ nghệ với sự tự tin to lớn, trước sự chứng kiến của các quyến thuộc.

၁၀၄.

104.

ဓနုဒ္ဓရော သော ပဌမံ သကေ ဘုဇေသဟဿထာမံ သသရံ သရာသနံ,ဝိဓာယ ပေါဌေသိ ဇိယံ ဝသုန္ဓရာ-ဝိဒါရဏာကာရမဟာရဝံ ရဝိ;

()

Ngài, một cung thủ, trước tiên đã đặt cây cung cần đến sức mạnh của ngàn người lên cánh tay mình và bật dây cung, tạo ra một âm thanh lớn dường như làm nứt vỡ mặt đất.

၁၀၅.

105.

စတုဒ္ဒိသာ’ဓရဓနုဒ္ဓရာ မမံကရောန္တု လက္ခံ နိဇခါဏပတ္တိယာ,ဣတီဟ ဝတွာ သရဝါရဏေန သောအဘုတပုဗ္ဗံ သရသိပ္ပမာဟရိ;

()

Sau khi nói rằng: 'Hãy để các cung thủ từ bốn phương lấy ta làm mục tiêu bằng mũi tên của họ,' ngài đã biểu diễn một kỹ năng bắn cung chưa từng có bằng cách tạo ra một màn che bằng tên.

၁၀၆.

106.

စတုဒ္ဒိသာယံ စတုရော ဓနုဒ္ဓရေမမေ’ကဗာဏေန ဟဏာမ’ဟံ ဣတိ,အကာသိ တဒဒီပယမညထာ’ဗ္ဘုတံသ စက္ကဝေဓဝှယသိပ္ပဒီပနံ;

()

'Ta sẽ dùng một mũi tên của mình để bắn hạ bốn cung thủ ở bốn phương.' Sau đó, ngài đã thực hiện một màn trình diễn tuyệt vời khác, đó là kỹ năng được gọi là 'xuyên qua bánh xe.'

၁၀၇.

107.

သရေဟိ ဝေဏျာ’ယတယဋ္ဌိရဇ္ဇုကံသရေဟိ စာ’ရောဟဏမဏ္ဍပါလယံ,သရေဟိ ပါကာရတဠာကပင်္ကဇံသရေဟိ ဝဿံ ဣတိသိပ္ပမာဟရိ;

()

Ngài đã biểu diễn các kỹ năng như sau: dùng tên tạo thành một sợi dây bện dài; dùng tên tạo thành một gian nhà để leo lên; dùng tên tạo thành một thành lũy, một cái ao, và một đóa sen; và dùng tên tạo ra một cơn mưa.

၁၀၈.

108.

မဟာသတ္တော လောကပ္ပဘဝမသမံ သိပ္ပဇာတံ ဇနာနံတဒါ သံဒဿေသိ မုဒိတဟဒယာ သာကိယာ ဒါရိကာယော,ဥပဋ္ဌာပေသုံ တာ သုရတိရတိသင်္ဂါမစတုရာသဟဿာနံ တာဠိသတိပရိမိတာ နာဋိကာ’သုံ ဃရေသူ;

()

Khi ấy, bậc Đại Sĩ đã biểu diễn cho dân chúng thấy vô số kỹ năng vô song trên thế gian. Các thiếu nữ dòng họ Sākiyā, với tấm lòng hoan hỷ, đã tự giới thiệu mình. Có bốn mươi ngàn vũ nữ trong các cung điện, những người khéo léo trong nghệ thuật ái ân.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေနိဒါနေ လက္ခဏပဋိဂ္ဂဟဏ ကုမာရသမ္ဘရဏာဒိ ပဝတ္တိ ပရိဒိပေါ အဋ္ဌမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn cội của sự hoan hỷ cho tâm hồn của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ tám, làm sáng tỏ các sự kiện về việc thọ nhận các tướng tốt, sự nuôi dưỡng thái tử, và v.v..., trong phần Cận Hệ.

၁.

1.

ဣတိ ဝိဟိတေ သတိ သိပ္ပဒီပနသ္မိံတဒဘိမုခေ’တရခတ္တိယာ’တိသူရာ,အပဂတမာနမဒါဘဝိံသုမညော(တရုဏမိဂိန္ဒမုခေ)ဝ မတ္တဒန္တိ;

()

Khi cuộc biểu diễn tài nghệ được thực hiện như vậy, các vị Sát-đế-lỵ dũng cảm khác ở trước mặt ngài đã trở nên không còn kiêu mạn và tự phụ, tôi nghĩ vậy, giống như những con voi say trước một con sư tử non.

၂.

2.

ဝိဇဋိတ သံသယဗန္ဓနော ပဒါတုံသုမရိယ ဒေဝဒဟမှိ သုပက္ပဗုဒ္ဓေါ,နရပဝရော နိဇဓီတရံ ကုမာရိံသုဝိမလ ကောလိယဝံသကဉ္ဇဟံသိံ;

()

Khi những ràng buộc của sự nghi ngờ đã được gỡ bỏ, bậc nhân kiệt Suppabuddha ở Devadaha, sau khi suy xét kỹ, đã quyết định gả con gái của mình, nàng công chúa, con thiên nga trên đóa sen của dòng dõi Koliyā thanh tịnh.

၃.

3.

တဟိမထမန္တိဝရေဟိ မန္တယိတွာနိခိလပဝတ္တိနိဝေဒနာယ ဒူတေ,ပဟိဏိ ကဝိဝါဟမဟေ ဝိဓိယတန္တိတဝ တနုဇေန မမဉှိ ဓီတုကညာ;

()

Bấy giờ, sau khi bàn bạc với các vị đại thần ưu tú, (vua) đã phái sứ giả đi để thông báo toàn bộ sự việc, (rằng): 'Một lễ cưới nên được cử hành cho con trai của ngài với con gái nhỏ của tôi.'

၄.

4.

ဝလယိတတာရမုပဋ္ဌိတော’ဒယံ တေဟိမကရဗိမ္ဗမိဝေါ’ပဝိဋ္ဌပီဌံ,ပရိဝုတမန္တိဂဏံ ပဏမ္မ ရာဇံကပိလပုရောပဂတာ တမတ္ထမာဟု;

Sau khi đến thành Ca-tỳ-la-vệ, họ đã đảnh lễ đức vua, người đang ngự trên ngai vàng, được quần thần vây quanh, giống như vầng trăng tròn mọc lên được các vì sao bao bọc, và đã trình bày sự việc ấy.

၅.

5.

အထ ပဋိလဒ္ဓပဋိဿဝေနု’ဒဂ္ဂါပဒယုဂမဉ္ဇလိပုပ္ဖမဉ္ဇရီဟိ,သုမဟိယ တံ ပဋိဝေဒယိံသု ရညောသကဝိသယံ သမုပေစ္စ ရာဇဒူတာ;

()

Bấy giờ, các vị sứ giả của đức vua, vui mừng vì đã nhận được lời chấp thuận, sau khi đã thành kính dâng lên những đóa hoa cúng dường nơi đôi chân (của đức vua), đã trở về xứ sở của mình và tâu lại việc ấy lên đức vua (của họ).

၆.

6.

ဥဘယကုလမှိ မဟီဘုဇာ’ညမညံပုနရပိ မန္တိဝရေဟိ မန္တယိတွာ,ဝိသဒမတီဟိ နိမိတ္တပါဌကေဟိနိယမိတမင်္ဂလဝါသရမှိတမှာ;

()

Các vị vua của cả hai hoàng tộc, sau khi lại bàn bạc với nhau thông qua các vị đại thần ưu tú, đã ấn định ngày lành tháng tốt bởi các nhà chiêm tinh có trí tuệ sáng suốt.

၇.

7.

ကနကဝိတာနဝိနဒ္ဓဟာရိဟာရံကုသုမသမာကုလဟေမပုဏ္ဏကုမ္ဘံ,တိဒိဝဝိမာနသမာနမုလ္လသန္န-ရတနဝိစိတ္တဝိဝါဟမဏ္ဍပဂ္ဂံ;

()

(Họ đã chuẩn bị) lễ đài hôn lễ tuyệt hảo, được trang hoàng với các loại châu báu, sáng chói như một cung điện trên trời, với những vòng hoa đẹp đẽ được kết trên một tấm lọng vàng, với những bình vàng đầy ắp các loài hoa.

၈.

8.

ဂဟိတဝိတာနသိတာတပတ္တကေတု-ဒ္ဓဇမဏိဝိဇနိစရုစာမရေဟိ,ပစုရဇနေဟိ ကတုပဟာရမဂ္ဂေသုပရိဝုတံ စတုင်္ဂိရနိဓဇိနျာ;

(၆)

(Vị vương tử) được bốn binh chủng hùng hậu hộ tống, trên con đường có nhiều người dâng cúng lễ vật, (những người này) tay cầm lọng che, lọng trắng, cờ hiệu, phướn, quạt báu và phất trần xinh đẹp.

၉.

9.

ဝိဝိဓဝိဘူသဏဘုသိတတ္တဘာဝံအဘိနဝပီနပယောဓရာဘိရာမံ,ဟရိသိဝိကာယ ယသောဓရံ ကုမာရိံမဏိခစိတာယ ဝိဓာယ စာ’နယိံသု;

()

Và họ đã rước công chúa Da-du-đà-la, người có thân hình được trang điểm bằng nhiều loại trang sức khác nhau, duyên dáng với bộ ngực đầy đặn tươi tắn, sau khi đã đặt nàng vào một chiếc kiệu vàng được khảm bằng châu báu.

၁၀.

10.

ဝလယိတမာလတိဒါမဟေမမာလာပရိမလဘာဝိတကုန္တလပ္ပဝေဏိ,ဝိရဠဗကာဝလိမပ္ပဝိဇ္ဇုရာဇိံဇလဓရမာလမဇေသိ ကောမလာယ ()

Bím tóc mềm mại của nàng, được ướp hương thơm và quấn quanh bởi những vòng hoa lài và hoa vàng, đã vượt qua vẻ đẹp của một dải mây với hàng diệc thưa thớt và vệt chớp mờ nhạt.

၁၁.

11.

နိရဝဓိရူပနဘောတလမှိ တဿာဇနမနကုန္ဒဝိကာသနံ ဗဘာသ,ကုဋိလတရာလကကာလမေဃရာဇိ-ဇဋိတလလာဋတလဒ္ဓစန္ဒဗိမ္ဗံ;

()

Trên bầu trời vẻ đẹp vô biên của nàng, vầng trán tựa như nửa vầng trăng, quyện với dải mây đen là những lọn tóc xoăn tít, đã tỏa sáng, làm cho tâm trí của mọi người, vốn như những đóa hoa nhài, được nở rộ.

၁၂.

12.

မိဂမဒကုင်္ကုမဂန္ဓပင်္ကလိတ္တောကုလဝဓုယာ တိလကော လလာဋမဇ္ဈေ,မကရဓဇေန နိရောပိတောရိ’ဝါ’သိတိဘုဝနဘုတဇယာယ ပုပ္ဖကေတု;

()

Dấu son ở giữa trán của vị tiểu thư quý tộc, được tô điểm bằng bột thơm xạ hương và nghệ tây, giống như là một ngọn cờ hoa đã được cắm lên bởi vị thần Tình Yêu (Makaradhaja) để chinh phục chúng sanh trong ba cõi.

၁၃.

13.

ဇနနယနဉ္ဇနရူပသမ္ပဒါယကုလမပဒါယ ရရာဇ နိမ္မဒါယ,ပရမသိရိံ သရုသီရုဟာဘိရာမံဝဒနမနင်္ဂသုဝဏ္ဏဒပ္ပဏာဘံ;

()

Gương mặt của nàng, giống như một tấm gương vàng của thần Tình Yêu (Anaṅga), duyên dáng như đóa sen trong hồ, mang vẻ đẹp tối thượng, đã tỏa sáng với sự diễm lệ như thuốc vẽ mắt cho mọi người, là địa vị cao quý cho gia tộc, và không hề có sự kiêu mạn.

၁၄.

14.

မဏိဂဏမဏ္ဍိတကုဏ္ဍလေဟိ တဿာသဝဏျုဂံ ဃဋိတာဝဂဏ္ဍဘာဂံ,မနသိဇသာကုဏိကေန ခိတ္တပါသ-ယုဂလမိဝက္ခိဝိဘင်္ဂမာနမာသိ;

()

Đôi tai của nàng, với đôi bông tai được trang hoàng bằng vô số châu báu chạm vào vùng má, giống như một cặp cạm bẫy được giăng ra bởi người thợ săn là thần Tình Yêu (Manasija), để bắt lấy những ánh nhìn.

၁၅.

15.

သုဝိမလကန္တိပဗန္ဓသန္ဒနတ္ထံနယနနဒီနမုဘိန္နမန္တရာဠေ,ကနကပဏာဠိသမပ္ပိတေ’ဝ တာယဝရဝဒနာယ ရရာဇ တုင်္ဂနာသာ;

()

Chiếc mũi cao của nàng thiếu nữ có gương mặt tuyệt vời, nằm ở khoảng giữa hai dòng sông là đôi mắt, đã tỏa sáng như thể một ống dẫn bằng vàng được đặt vào để dẫn dòng chảy của suối ánh sáng vô cùng tinh khiết.

၁၆.

16.

နိရုပမရူပဝိလာသမန္ဒိရသ္မိံသဇဝနိကာနိ’ဝ သီဟပဉ္ဇရာနိ,ရုစိရဝိလာသိနိယာ လသိံသု ပမ္ဘာ-ဝလိသဟိတာနိ သုနီလလောစနာနိ;

()

Trong cung điện vẻ đẹp duyên dáng không gì sánh bằng của nàng, đôi mắt xanh thẳm của người thiếu nữ yêu kiều, cùng với hàng lông mi, đã tỏa sáng như những ô cửa sổ có chấn song được che rèm.

၁၇.

17.

ကနကကပါလနိဘံ မနောဘဝဿဝိမလကပေါလယုဂံ သိနိဒ္ဓကန္နိံ,နဝသသိမဏ္ဍလပုဏ္ဍရီကသဏ္ဍ-သသိရိမဝရုန္ဓိမနောဟရာဓရာယ;

(၆)

Đôi má không tì vết của nàng, người có đôi môi mê hoặc, với đôi tai mịn màng, giống như đôi bát vàng của thần Tình Yêu (Manobhava), đã vượt qua vẻ đẹp của vầng trăng non và của một cụm sen trắng.

၁၈.

18.

သုစရိတပါရမိတာလတာယ တာယပရိဏတရာဂလတာယ ဘူလတာယ,အဓရယုဂံ တရုဏင်္ကုရဒွယံ ဝါကိမိတိ ဝိတက္ကဟတော’ယမာသိ လောကော;

()

Thế gian đã bị hoài nghi khuấy động (khi nhìn) đôi môi của nàng: Phải chăng đó là một cặp chồi non của dây leo là đôi chân mày, vốn giống như dây leo của sự đam mê chín muồi, hay của dây leo là sự toàn hảo về đức hạnh?

၁၉.

19.

ကုလဝဓုယာ ဝဒနာ’လဝါဠဂဗ္ဘေနဝကလိကာဝလိဖုလ္လိတေ’ဝကိဉ္စိ,သုမဓုရဝါဏိလတာယ မန္ဒဟာသ-ဇ္ဇုတိဓဝလိ ဒသနဝလိ ရရာဇ;

()

Hàng răng của vị tiểu thư quý tộc, trắng ngời bởi ánh sáng của nụ cười dịu dàng, đã tỏa sáng như thể một hàng nụ non của dây leo là lời nói ngọt ngào đã hé nở một chút bên trong khuôn miệng của nàng.

၂၀.

20.

ကုဝလယနီလဝိလောလလောစနာယမုခကမလာ’လိကုလာနုကာရိနီဘု,နယနမယူခဂုဏေဟ’ပါင်္ဂဘင်္ဂ-နိသိတ္သရေဟိ အနင်္ဂစာပရူပါ;

()

Nàng có đôi mắt lay động, xanh như hoa súng xanh; đôi lông mày của nàng, giống như một đàn ong trên gương mặt hoa sen, đã mang hình dáng cây cung của thần Tình Yêu (Anaṅga), với dây cung là những tia sáng từ mắt và những mũi tên sắc bén là những cái liếc nhìn.

၂၁.

21.

ကလရဝမဉ္ဇုဂိရာ တိဝဋ္ဋရာဇိဃနကုစဘဒ္ဒဃဋာယ ကမ္ဗုဂီဝါ,မဓုရဂဘီရဝိရာဝ ရင်္ဂလေခံအဇိနိ သုဝဏ္ဏမုတိင်္ဂဘေရိသင်္ခံ;

()

Chiếc cổ cao ba ngấn như vỏ ốc của nàng, người có giọng nói du dương ngọt ngào và bộ ngực đầy đặn như những chiếc bình phúc lành, đã vượt qua chiếc trống vàng (mutiṅga), trống trận (bheri), và tù và (saṅkha) về âm thanh ngọt ngào sâu lắng và về những đường nét xinh đẹp.

၂၂.

22.

အဘိနဝပိနပယောဓရော’ပဓာနံသုခုမတရစ္ဆဝိကောဇဝါဘိရာမံ,ဥရသယနံ သမလင်္ကတံ ဝိယာ’သိနိဇပတိသင်္ဂမမင်္ဂလာယ တာယ;

()

Chiếc giường là bộ ngực của nàng, với đôi gối là bộ ngực đầy đặn tươi mới, duyên dáng với tấm chăn là làn da vô cùng mịn màng, dường như đã được trang hoàng lộng lẫy cho sự kết hợp tốt lành với chồng của mình.

၂၃.

23.

ကုစကနကာ’စလသမ္ဘဝါယ နာဘိ-ကုဟရတဋာဘိမုခါယ ကန္တိနဇ္ဇာ,ဆဌာရဝလိတ္တယမိန္ဒိရောပမာယအဝဟရိ တုင်္ဂတရင်္ဂပန္တိကန္တိံ;

()

Ba ngấn bụng của nàng, người giống như nữ thần Indirā, đã mang lấy vẻ đẹp của một hàng sóng cao của dòng sông ánh sáng, con sông bắt nguồn từ đôi núi vàng là bộ ngực và chảy về phía bờ vực là cái rốn.

၂၄.

24.

မဏိရသနာဂုဏမန္ထရာယ တဿာဃနကုစဘာရကိသော ကိသောဒရာယ,ဟရိသိရိဝစ္ဆသုဟဇ္ဇမဇ္ဈဘာဂေါမဒဓနုမုဋ္ဌိဝိလာသမာဟရိတ္ထ;

()

Phần eo của nàng, người có chiếc bụng thon, mảnh mai vì sức nặng của bộ ngực đầy đặn, và di chuyển chậm rãi vì chiếc đai lưng bằng ngọc, đã thể hiện vẻ duyên dáng của phần tay cầm của cây cung thần Tình Yêu (Mada), và giống như phần giữa ngực của thần Hari (Vishnu), nơi thân ái của nữ thần Siri (Lakshmi).

၂၅.

25.

သရသိဇတန္တုပဝေသနာဝကာသမဝဟရိ ပီနပယောဓရန္တရာဠံ,နိဇဂဠဘာသုရဟာရနိဇ္ဈရေဟိကနကဒရိမုခဝိဗ္ဘမံ ယုဝတျာ;

()

Khoảng không gian giữa bộ ngực đầy đặn của nàng thiếu nữ, chỉ vừa đủ chỗ cho một sợi tơ sen đi qua, đã thể hiện vẻ quyến rũ của cửa một hang động vàng, với những dòng thác là những chuỗi vòng cổ sáng chói từ cổ của nàng.

၂၆.

26.

အဝိကလရူပဝိလာသသိန္ဓုဝေလာဝိရလဝိလဂ္ဂိနိယာက ဝိသာလသောဏိ,ပရိဟရိ ရာဇကုမာရိကာယ တာယကုသုမသရာဘဝဘုမိဘာဂသောဘံ;

()

Vòng hông rộng của vị công chúa ấy, người có chiếc eo thon, là đường bờ biển của đại dương vẻ đẹp duyên dáng hoàn hảo của nàng, đã vượt qua vẻ đẹp của khu vui chơi của thần Tình Yêu (Kusumasara).

၂၇.

27.

ကုလဝဓုယာ ကမလာမလာနနာယကုဝလယကောမလနိလရောမရာဇိ,ဘုသမဘိစုမ္ဗိ ဂဘိရနာဘိဂဗ္ဘံ;

ကမလဝိဝါယတမတ္တဘိင်္ဂရာဇိ ()

Hàng lông tơ của vị tiểu thư quý tộc, người có gương mặt không tì vết như hoa sen, hàng lông tơ mềm mại và xanh sẫm như hoa súng xanh, đã hôn đắm đuối vào sâu trong rốn của nàng, giống như một hàng ong say đang vươn tới một đóa hoa sen.

၂၈.

28.

ရုစိရတရောရုယုဂံ သုဝဏ္ဏ ရမ္ဘာ-ကရိကရပီဝရမိန္ဒိရောပမာယ,ဘဇိ မကရဒ္ဓဇရင်္ဂမန္ဒိရသ္မိံဟရိမယထမ္ဘယုဂဿိရိံ ရမာယ;

()

Cặp đùi vô cùng quyến rũ của nàng, người giống như nữ thần Indirā, đầy đặn như thân cây chuối vàng hay vòi voi, đã mang lấy vẻ đẹp của một cặp cột trụ bằng ngọc bích trong vũ đài của thần Tình Yêu (Makaraddhaja), để tạo ra sự thích thú.

၂၉.

29.

မဒရယရူပရသဒွယံ တုလာယသုပရိမိတာယ စတုမ္မုခေန တုလျံ,နိဇမိဟဇာနုယုဂံ ပဝါဠပါတိ-ယုဂလဝိဝါသိ အဝမ္မုခေါပနီတံ;

()

Đôi đầu gối của chính nàng giống như một cặp bát bằng san hô được úp xuống, sau khi hai tinh chất của vẻ đẹp thanh xuân và sự đam mê đã được vị thần Bốn Mặt (Brahmā) cân trên một chiếc cân được đo lường kỹ lưỡng.

၃၀.

30.

ဝိသယဝိတက္ကတမာကုလံ ယုဝတျာမဒနုပသင်္ကမဏေ မနောဝိမာနံ,ဇိတမဒမတ္တမယူရကဏ္ဌဘူတိဇလိတပဒီပသိခေ’ဝ စာရုဇင်္ဃာ;

()

Cặp ống chân xinh đẹp của nàng thiếu nữ, vượt qua vẻ đẹp của chiếc cổ con công kiêu hãnh và say sưa, giống như những ngọn đèn đang cháy, (soi sáng) cung điện tâm trí vốn bị khuấy động bởi bóng tối của những suy tư về dục vọng, khi thần Tình Yêu đến gần.

၃၁.

31.

မဏိမယနူပုရဘာသုရေဟိ တဿာစရဏတလေဟိ ပရာဇိတာနိ ထီနံ,မုခပဒုမာနိဝ သင်္ကုစန္တိ မညေဘမရဘရမ္ဗုရုဟာနိ ကဉ္ဇနီနံ;

()

Tôi nghĩ rằng, những đóa sen trong hồ, nặng trĩu vì những con ong, đã khép lại như thể chúng là những gương mặt hoa sen của những người phụ nữ khác, sau khi đã bị đánh bại bởi lòng bàn chân của nàng, vốn rực rỡ với những chiếc vòng chân bằng ngọc.

၃၂.

32.

ကရစရဏင်္ဂုလိပလ္လ’ဝဂ္ဂသာလီ-ဇလလဝပန္တိနိဘာ’တိကောမလာယ,အဘိနဝတမ္ဗနခါဝလီ ဗဘူဝမကရဓဇဿ ကတေ’ဝ ပုပ္ဖပူဇာ;

()

Của người thiếu nữ vô cùng mềm mại, hàng móng tay móng chân màu đồng tươi mới, trang điểm cho đầu những chồi non là ngón tay ngón chân và giống như một hàng giọt nước, đã trở thành như thể một sự cúng dường bằng hoa được thực hiện cho thần Tình Yêu (Makaradhaja).

၃၃.

33.

သပရိဇနော ဝနိတာယ တာယ သဒ္ဓိံမဏိဂဏမဏ္ဍိတမဏ္ဍပပ္ပဒေသေ,ဒိနကရဝံသဓဇဿ ရာဇပုတ္တ-ဿုပဂမနံ အပလောကယံ နိသီဒိ;

()

Cùng với đoàn tùy tùng và nàng công chúa, (vua) đã ngự tại khu vực lễ đài được trang hoàng bằng vô số châu báu, đang trông chờ sự quang lâm của vị hoàng tử, ngọn cờ của dòng dõi Mặt Trời.

၃၄.

34.

ပရိဝုတဗန္ဓုဇနေဟိ ရာဇပုတ္တောယထရိဝ ဒေဝဂဏေဟိ ဒေဝရာဇာ,သပဒိ တုရင်္ဂရထံ သမာဟိရူဠှောတဒဘိမုခေါ ယသသာ ဇလံ ပယာသိ;

()

Vị hoàng tử, được quyến thuộc vây quanh, giống như vị thiên chủ được chư thiên hộ tống, đã lập tức lên xe ngựa, hướng về nơi ấy, uy nghi rực rỡ mà tiến bước.

၃၅.

35.

တဟိမုပဂမ္မ ဌိတဿ မဏ္ဍပသ္မိံပရိဒဟိတု’တ္တရသာဋကေန တဿ,ဟရိမဏိမဏ္ဍနမဏ္ဍိတ’တ္တဘာဝေါဟိမပဋလေန ဟိမာစလော ရိဝါသိ;

()

Khi ngài đến và đứng tại lễ đài, khoác trên mình chiếc thượng y, thân thể ngài được trang hoàng bằng những trang sức ngọc bích, trông tựa như ngọn núi Hy Mã Lạp Sơn được bao phủ bởi một lớp tuyết.

၃၆.

36.

မဏိမကုဋေန နိဝတ္ထကာသိကေနနရပတိသုနု သုမဏ္ဍိတော ရရာဇ,သုရဘဝနေန စ ခီရသာဂရေနကနကသိဏေရုဂိရီ’ဝ နိစ္စလဋ္ဌော;

()

Vị vương tử, được trang điểm lộng lẫy với vương miện bằng ngọc và y phục bằng lụa Kasi, tỏa sáng rực rỡ, đứng yên bất động như ngọn núi Tu Di bằng vàng giữa cung trời và biển sữa.

၃၇.

37.

နဘသိ သမာကုလတာရကာဝလီ’ဝဥရသိ ဝိရာဇိတတာရဟာရပန္တီ,နရပဝရော ပိဝိ တာယ ရူပသာရံအမတမိဝါ’ယတလောစန’ဉ္ဇလီဟိ;

()

Dãy vòng ngọc trai lấp lánh trên ngực ngài tựa như một dải sao dày đặc trên bầu trời; bậc nhân kiệt đã dùng đôi mắt to dài như đôi tay chắp lại để uống lấy tinh hoa sắc đẹp của nàng, ngọt ngào tựa như cam lồ.

၃၈.

38.

တဒဟနိ ရာဇကုမာရပုဗ္ဗသေလ-ပ္ပဘဝဝရာနနစန္ဒမဏ္ဍလေန,မုကုဠိတလောစနနီလနီရဇာယအဘဝိမနောကုမုဒါကရပ္ပဗောဓော;

()

Vào ngày hôm ấy, vầng trăng tròn của dung mạo tuyệt vời của vị hoàng tử, mọc lên từ ngọn núi phía đông, đã làm cho hồ hoa súng trong tâm trí của nàng, người có đôi mắt sen xanh hé nở, được bừng tỉnh.

၃၉.

39.

ယုဝတယုဝါနမပေက္ခတံ ဇနာနံအနိမိသလောစနနီလကန္တိဂင်္ဂါ,ရုစိရဝဓူဟိ ဝိဓူတစာမရေဟိအနိလဝိလောလတရင်္ဂသာလိနီဝ;

()

Dòng sông Hằng xanh biếc từ ánh nhìn không chớp của những người đang chiêm ngưỡng đôi trai tài gái sắc, dường như gợn lên những con sóng lăn tăn bởi làn gió từ những chiếc phất trần được phe phẩy bởi các thiếu nữ xinh đẹp.

၄၀.

40.

ဂဂနတလောပရိ တာရကာကုလမှိယုဝယုဝတီနဝစန္ဒစန္ဒိကေဝ,နိစိတသုဝဏ္ဏကဟာပဏေ ဝရေဇုံအထမဏိမဏ္ဍပဝေဒိကာတလမှိ;

()

Rồi trên nền đài của lễ đài bằng ngọc, đôi thanh niên và thiếu nữ, tựa như vầng trăng non và ánh trăng trên bầu trời đầy sao, đã ban phát những đồng tiền vàng quý giá.

၄၁.

41.

သကလကလာကုသလော’ပဂမ္မဝိပ္ပာ-စရိယဂဏော ဇယမင်္ဂလာယ တေသံ,သုပရိသမာပယိ သဗ္ဗပုဗ္ဗကိစ္စံသပဒိ ပဝဿိ အခဏ္ဍလာဝုဇဋ္ဌိ;

()

Nhóm các vị đạo sư Bà la môn, tinh thông mọi nghệ thuật, đã đến và hoàn tất tốt đẹp tất cả các nghi lễ sơ khởi để cầu chúc sự thành công và điềm lành cho hai người; ngay lúc ấy, một trận mưa lành đã tuôn xuống.

၄၂.

42.

ကရတလတာမရသေသု ကုဏ္ဍိကာယမဏိခဝိတာယ ပုရောဟိတော ဥဘိန္နံ,သုဘမဘိသေကဇလံ နိပါတယံ တေပုနဟိပယောဇယိ ပါဏိပီဠဏသ္မိံ;

()

Vị tư tế hoàng gia, từ chiếc bình nước được khảm ngọc, đã rưới dòng nước quán đảnh cát tường lên đôi tay sen của cả hai, rồi sau đó kết hợp họ trong nghi lễ hợp cẩn.

၄၃.

43.

သုရဓနုဝိဇ္ဇုလတေ’ဝ ဝါရိဝါဟံရထမဘိရုယှ ဂဟီရမန္ဒဃောသံ,ပရိဝုတခတ္တိယဗန္ဓဝေဟိ တမှာကပိလပုရာ’ဘိမုခါဘဝုံ ဥဘောတ တေ;

()

Cả hai người, tựa như cầu vồng và tia chớp trên đám mây mưa, đã cùng lên cỗ xe ngựa có âm thanh trầm và nhẹ, rồi từ nơi đó, trong sự vây quanh của quyến thuộc dòng Sát-đế-lỵ, họ đã hướng về thành Ca-tỳ-la-vệ.

၄၄.

44.

အထ သမလင်္ကတဝီထိမဇ္ဈိဂါနံဝိဝဋနိကေတနသီဟပဉ္ဇရဋ္ဌာ,အနိမိသလောစနပင်္ကဇောပဟာရံဘူသမကရုံ ကပိလင်္ဂနာ ပသန္နာ;

()

Bấy giờ, những người phụ nữ hoan hỷ của thành Ca-tỳ-la-vệ, đứng tại những ô cửa sổ sư tử đang mở rộng của nhà mình, đã dâng tặng vô số những đóa sen là đôi mắt không chớp của họ cho đoàn người đang đi giữa con đường được trang hoàng lộng lẫy.

၄၅.

45.

ဂမနဝိလာသမုဒိက္ခတံ ဇနာနံရုစိရသိရောပဟိတ’ဉ္ဇလီဟိ ဘတ္တျာ,မဏိကလသပ္ပိတပုပ္ဖမဉ္ဇရီဟိရစိတမိဝေါဘယဝီထိပဿမာသိ;

()

Hai bên đường dường như được trang hoàng bởi những người dân đang chiêm ngưỡng đoàn diễu hành duyên dáng, với lòng thành kính, họ chắp tay đặt lên đầu, và bởi những chùm hoa được cắm trong những chiếc bình bằng ngọc.

၄၆.

46.

တိခိဏဝိလောစနဗာဏလက္ခဘာဝံနိရုပမရူပိနိ ကာမိနီဟိ နီတေ,ပတိတ’နုရာဂသရေဟိယေဝ တာသံဟဒယဝိဒါရဏမာသိ တပ္ဖလံ’ဝ;

()

Khi vị hoàng tử có dung mạo vô song trở thành mục tiêu cho những mũi tên từ ánh mắt sắc bén của các thiếu nữ, thì dường như kết quả của việc đó chính là trái tim của họ bị xuyên thủng bởi chính những mũi tên ái mộ đã được bắn ra.

၄၇.

47.

ကထမပိ ကာပိလဝတ္ထဝါ အဟေသုံတဒဟနိ နိစ္စလလောစနုပ္ပလေဟိ,ကပိလပုရံ တိဒသာလယာဝတိဏ္ဏာတိဒသဂဏာ’ဝ ဝိပဿနာယု’ဘိန္နံ;

()

Vào ngày hôm ấy, những cư dân của thành Ca-tỳ-la-vệ, với đôi mắt sen bất động, giống như đoàn chư thiên từ cõi trời Ba Mươi Ba giáng lâm xuống thành Ca-tỳ-la để chiêm ngưỡng hai vị.

၄၈.

48.

တိဒိဝပုရာ နိဇဝေဇယန္တနာမ-သုရဘဝနံ’ဝ သုဇမ္ပတီ သုဇာတာ,ကပိလပုရာ ပုနရာဂမိံသု တမှာပတိပတိနီ နိဇရာဇမန္ဒိရံ ဒွေ;

()

Giống như Thiên chủ và phu nhân Sujātā từ thành của chư thiên trở về cung điện trời tên là Vejayanta, hai vị, phu quân và phu nhân, đã từ nơi đó trở về hoàng cung của mình tại thành Ca-tỳ-la-vệ.

၄၉.

49.

ဓရဏိပတိသုတော ပတ္တရဇ္ဇာဘိသေကောကပိလပုရဝရေ တေသု တိသွာလယေသု,အပရိမိတသုခံ တာယ ဗိမ္ဗာယ သဒ္ဓိံသုစိရမနုဘဝိ စန္ဒဗိမ္ဗာနနာယ;

()

Vị vương tử, con của đấng trị vì mặt đất, sau khi nhận lễ quán đảnh đăng quang, đã cùng với nàng Bimbā, người có dung mạo tựa vầng trăng tròn, hưởng thụ niềm hạnh phúc vô biên trong một thời gian dài tại ba cung điện ở kinh thành Ca-tỳ-la-vệ.

၅၀.

50.

ဝိကစကမလ (နန္ဒီမုခိ) မဉ္ဇုဘာဏီတိဝိဓဝယသိ ဒိဗ္ဗစ္ဆရာရူပသောဘာ,အဂမိ ခယဝယံ သာ’ပိ ဗိမ္ဗာမဟေသိသရထ သရထ သင်္ခါရဓမ္မဿဘာဝံ;

()

Nàng Bimbā, hoàng hậu có dung mạo tựa hoa sen nở, lời nói ngọt ngào, và trong cả ba thời kỳ của cuộc đời đều có vẻ đẹp lộng lẫy như một thiên nữ, cũng đã đến tuổi suy tàn. Hãy ghi nhớ, hãy ghi nhớ bản chất của các pháp hữu vi!

ဣတိ မ္ဗေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေနိဒါနေ ပါဏိဂ္ဂဟမင်္ဂလုဿဝပဝတ္တိပရိဒီပေါ. နဝမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm hồn của tất cả các thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda sáng tác, đây là chương thứ chín, có tên là "Chương Soi Sáng Diễn Biến Lễ Hội Hôn Nhân Cát Tường", thuộc phần Cận Hệ.

၁.

1.

ဂုဏမဏိမဏိမာ သော ဒေဝရာဇာ’ဝ ရာဇာသုခမနုဘဝမာနော ဝါဇိယာနေန ယေန,ဘမရဘရိတမာလာ မင်္ဂလုယျာနဘူမိတဒဝသရိ ကဒါစိ သာလိနီ (မာလိနီ) ဟိ;

()

Vị vua ấy, người sở hữu những viên ngọc quý của đức hạnh, tựa như vị thiên chủ, trong khi đang hưởng thụ hạnh phúc, một hôm đã ngự trên xe ngựa đến vùng đất của khu vườn thượng uyển, nơi có những tràng hoa đầy ong bướm.

၂.

2.

ဥပဂတသမယော’တိ ဗုဇ္ဈနတ္ထာယ ဗောဓိံသုမရိယ သုရပုတ္တာ ဗောဓိသတ္တေ ဝဇန္တေ,ဘဝဝိရတိသမတ္ထံ ဒဿယုံ မာပယိတွာဇရသကဋသရူပံ ဇိဏ္ဏရူပံက ဝိရူပံ;

()

Khi Bồ-tát đang đi, các vị thiên tử, nhớ rằng: "Thời điểm để giác ngộ đã đến", đã hóa hiện và cho ngài thấy một hình tướng già nua, xấu xí, giống như một cỗ xe ọp ẹp, có khả năng làm phát sinh sự nhàm chán đối với sự tồn tại.

၃.

3.

ကိမိဒမိတိဟပုဋ္ဌော ဇိဏ္ဏရူပံ ဝိပဿဝိမတိပရဝသော သော သာရထိံ ရူပသာရော,နိဇဟဒယနိဓာနေ ဒေဝတာစောဒိတဿနိဒဟိ ဓနမိဝဂ္ဃံ တဿဓမ္မောပဒေသံ;

()

Ngài, tinh hoa của sắc đẹp, khi nhìn thấy hình tướng già nua, lòng đầy phân vân, đã hỏi người đánh xe: "Đây là gì vậy?". Rồi ngài đã đặt lời pháp thoại của người đánh xe, người được chư thiên thúc giục, vào trong kho tàng tâm thức của mình như một báu vật vô giá.

၄.

4.

ဟရိတနဠကလာပံ မင်္ဂလုယျာနမဂ္ဂေယထရိဝ’ဟိမုခဋ္ဌာ ကုဉ္ဇရိ ဘဉ္ဇမာနာ,တထရိဝ’ဘိဘဝန္တီ သဗ္ဗယောဗ္ဗညဒပ္ပံခရတရဇရတာ သာ အတ္တပစ္စက္ခဘူတာ;

()

Giống như một con voi cái đứng phía trước bẻ gãy một bụi sậy xanh trên con đường dẫn đến vườn thượng uyển, cũng vậy, sự già nua khắc nghiệt ấy, khi hiện ra trước mắt ngài, đã chế ngự tất cả niềm kiêu hãnh của tuổi trẻ.

၅.

5.

မုခကုကဝလယဂဗ္ဘာ ဘဋ္ဌကိဉ္ဇက္ခသောဘာဘဝိ ကဌိနဇရာရိခဏ္ဍဒန္တဋ္ဌိပန္တိ,ကုဋိလပလိတဇာတံ တဉ္ဇရာယာ’ဘိသေကေသိရသိ ရစိတသေတစ္ဆတ္တသောဘံ ဗဗန္ဓ;

()

Hàng xương răng gãy rụng trong đóa sen của miệng, trông như những nhị hoa tàn úa. Mái tóc bạc cong queo, trong lễ quán đảnh của tuổi già, lại mang vẻ đẹp của một chiếc lọng trắng được trang hoàng trên đầu.

၆.

6.

အဝိရဠဝလိယော တာ ဇိဏ္ဏရူပဿ စမ္မေပဘဝဗလဝတေဇောဓာတုဝေဂုဋ္ဌိတာ’သုံ,တရလသလိလပိဋ္ဌေ သေယျထာပေါ’ဒဓိဿတရလသလိလပိဋ္ဌေ သေယျထာပေါ’ဒဓိဿပလယပဝနဝေဂု’တ္တုင်္ဂကလ္လောလမာလာ ()

Những nếp nhăn dày đặc trên làn da của người già ấy đã nổi lên do sức mạnh của hỏa đại đang thịnh hành, giống như trên mặt nước dao động của đại dương, giống như trên mặt nước dao động của đại dương, là một chuỗi những con sóng cao ngất do sức gió của ngày tận thế.

၇.

7.

ဌိတမုပဝနပန္ထေ ဝင်္ကဂေါပါဏသိ’ဝအနုဇုကမုဇုဘုတံ ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ဘုမျာ,နိဇတရုဏဝိလာသံ လက္ခမာပါဒယန္တံဓနုမိဝ သဂုဏံ တံ ရူပမဒ္ဒက္ခိ ဓီရော;

()

Bậc trí tuệ đã nhìn thấy hình tướng ấy, đứng trên con đường gần khu rừng nhỏ, cong queo như một thanh rui nhà, không còn thẳng thớm, phải chống gậy xuống đất, tựa như một cây cung đã lên dây, đang hủy hoại đi vẻ duyên dáng của tuổi thanh xuân.

၈.

8.

ဇိနိအဇဂရဘောဂေ ဇိဏ္ဏနိမ္မောကဘာရံတိလကဝိဗတစမ္မံ တန္တိရောဇတ္တဘာဝေ,အပဂတဃနမံသော ဖာသုကဋ္ဌိပ္ပန္ဓောအဇိနိတိရဝလေပံ ကုဍ္ဍဒါရုပ္ပဗန္ဓံ;

()

(Ngài đã thấy hình tướng ấy) với làn da lốm đốm như da rắn lột, thân hình gầy guộc như cây đàn, thịt thà đã tiêu biến, chỉ còn trơ lại khung xương sườn, được bao bọc bởi lớp da cũ, giống như một giàn gỗ trên vách tường.

၉.

9.

ဝိဂတဗလမဒါဒိံ ဝိဿဝန္တံ သရီရေနဝှိ ဝဏမုခေဟိ ဂုထမုတ္တာဒျ’သူဝိံ,ဝလိဝိသမကပေါလံ ကမ္ပမာနုတ္တမင်္ဂံသုဝိသဒမတိနော တံ ပဿတော ဇိဏ္ဏရူပံ;

()

Khi bậc có trí tuệ trong sáng nhìn thấy hình tướng già nua ấy, sức lực và kiêu hãnh đã không còn, từ chín lỗ trên thân thể như những vết thương, các thứ bất tịnh như phân, nước tiểu... đang rỉ ra, đôi má nhăn nheo không đều, và đầu thì run rẩy.

၁၀.

10.

ဘုဝနမနဝသေသံ တဿု’ပဋ္ဌာသိ သမ္ပ-ဇ္ဇလိတမထ ဇရာယာ’ဒိတ္တဂေဟတ္တယံ’ဝ,အဟမပကိ အနတီတော ဓမ္မမေတန္တိ ဝတွာဘဝနဝနမဂဉ္ဆိ ဇာတိယု’က္ကဏ္ဌိတတ္တော;

()

Toàn thể thế gian hiện ra trước mắt Ngài như ba ngôi nhà đang bốc cháy bởi lửa già nua. Tự nhủ: 'Ta cũng không thoát khỏi định luật này', Ngài trở về cung điện, lòng chán ngán sanh tử.

၁၁.

11.

ပုနရုပဝနမဂ္ဂံ ဩဂဟန္တဿ ရညောသုခမနုဘဝနတ္ထံ ဒေဝတာမာပယိတွာ,ပရပရိဟရနီယံ ဃောရရောဂါဝတိဏ္ဏံအပရမပိ ဝိရူပံ ဒဿယုံ ဝျာဓိရူပံ;

()

Khi nhà vua lại đi vào con đường đến ngự uyển để hưởng lạc thú, các vị trời hóa hiện một hình tướng xấu xí khác, một người bệnh khổ vì chứng bệnh hiểm nghèo, bị mọi người xa lánh.

၁၂.

12.

ဝိသဒမတိ ဝိမတျာ သကျဝံသေကကေတုကိမိမိဝပလိပန္နံ ဝစ္စပဿာဝပင်္ကေ,ပဘဝဗလဝဒုက္ခံ တံ ပရာဓီနဝုတ္တိံကိမိဒမိတိ ပဒိသွာ ပါဇိတာရံ အပုစ္ဆိ;

()

Bậc Trí Tuệ Sáng Suốt, ngọn cờ của dòng dõi Thích Ca, với lòng bối rối, khi thấy người kia khổ đau tột cùng, sống phụ thuộc vào người khác, như con giòi sa vào vũng phẩn uế, liền hỏi người đánh xe: 'Đây là gì vậy?'

၁၃.

13.

ဝရမတိ ဝရဓမ္မံ တေန သူတေန ဝုတ္တံအမတမိဝ ပိဗန္တော သောတဓာတွဉ္ဇလီဟိ,အဂမပိ အနတိတော ဗျာဓိဓမ္မန္တိ တမှာနိဇဘဝနဝနံ သောပါ’ဂ သံဝိဂ္ဂရူပေါ;

()

Bậc Trí Tuệ Tuyệt Vời, như dùng tai để hứng lấy mà uống lời pháp cao quý do người đánh xe nói, tựa như uống nước cam lồ. Ngài nghĩ: 'Ta cũng không thoát khỏi bệnh tật', rồi với tâm chấn động, trở về cung điện của mình.

၁၄.

14.

တဒုပဝနဝိမာနံ ဝါဇိယာနေန နာထေဝဇတိ သတိ ကဒါစိ မာပယုံ ဒေဝတာယော,သုဏခကုလလဂိဇ္ဈာဒီဟီဝါ ခဇ္ဇမာနံနရကုဏပသရီရံ ဥဒ္ဓုမာတံ ပဌမှိ;

()

Một lần khác, khi Đức Bồ Tát đi xe đến ngự uyển, các vị trời hóa hiện trên đường một tử thi người, sình trương, đang bị chó, diều hâu, kền kền rỉa ăn.

၁၅.

15.

ပဘဝကိမိကုလာနံ စာလယံ နီလဝဏ္ဏံဝဏဝိဝရမုခေဟိ လောဟိတံ ပဂ္ဃရန္တံ,သကုဏဂဏွိတစ္ဆိံ မက္ခိကာမက္ခိတင်္ဂံသုမတိ မတသရီရံ အဒ္ဒသာ သာရဟီနံ;

()

Bậc Trí Tuệ đã nhìn thấy tử thi vô thường ấy: là nơi trú ngụ của đàn giòi bọ, thân mình biến sắc xanh, máu mủ rỉ ra từ các vết thương, bị các loài chim mổ, và ruồi nhặng bu đầy.

၁၆.

16.

အဘိဂမိ ဂမယန္တော ဘာရတိံ သာရထိဿနိဇသဝဏယုဂသ္မိံ ဟေမတာဍင်္ကသောဘံ,အဟမ္ပိ မရဏံ ဘော နာတိဝတ္တောတိ ဝတွာဝနမိဝ မိဂရာဇာ သကျရာဇာ ဝိမာနံ;

()

Tiếp nhận lời của người đánh xe, lời nói quý báu như đôi hoa tai vàng nơi tai mình, vua của dòng Thích Ca tự nhủ: 'Này, ta cũng không thoát khỏi cái chết', rồi trở về cung điện, oai nghi như chúa sơn lâm trở về rừng.

၁၇.

17.

ပုနပိ သပရိသော သော ယာနမာရုယှ ဘဒြံကတိပယဒိဝသာနံ အစ္စယေနာ’ဓိရာဇာ,ကပိလပုရဝရမှာ’နင်္ဂရင်္ဂါလယာဘံတဒုပဝနမဂဉ္ဆိ ပဉ္စဗာဏာဘိရူပေါ;

()

Vài ngày sau, vị đại vương, dung mạo đẹp như thần Tình Yêu, lại cùng tùy tùng lên xe báu, từ thành Ca-tỳ-la-vệ đi đến ngự uyển, nơi tráng lệ như cung điện của thần Ái Dục.

၁၈.

18.

ဂုဏမဏိ မဏိဝဏ္ဏံ ပတ္တမာဒါယ ပတ္ထေပနသသရသရာဂံ ဝီဝရံပါရုပိတွာ,ဌိတမဝိကလစက္ခုံ နိမ္မိတံ ဒေဝတာဟိသုမတိ သမဏရူပံ ဗုဒ္ဓရူပံ’ဝ ပဿိ;

()

Bậc Trí Tuệ, viên ngọc của các đức hạnh, nhìn thấy trên đường một vị sa-môn do chư thiên hóa hiện, trông như hình ảnh một vị Phật: tay ôm bình bát màu ngọc, mình khoác y vàng màu nhựa mít, đứng yên với ánh mắt không dao động.

၁၉.

19.

တဒဟနိ ဝိဗုဓာ’ဓိဋ္ဌာနတော ဘာဝနီယောယတိပတိရိဝ သူတော အတ္ထဓမ္မာနုသာသိ,သမဏဂုဏမနေကာဒီနဝံ ပဉ္စကာမေတမဝဒိ ဂမနသ္မိံ အာနိသံသဉ္စ ဂေဟာ;

()

Vào ngày hôm đó, do sự gia hộ của chư thiên, người đánh xe, như một bậc thầy tu khổ hạnh đáng kính, đã giảng giải cho Ngài về ý nghĩa và chánh pháp, nói về phẩm hạnh của sa-môn, vô số hiểm họa của năm dục, và lợi ích của việc xuất gia.

၂၀.

20.

ကုဟနလပနမိစ္ဆာဇီဝမောဟာယ ကုစ္ဆိ-ပရဟရဏသမတ္ထံ မတ္တိကာပတ္တမဿ,ကရ ကမကလဂတံ သော ပါရမီစောဒိတတ္တောဝိသဒမတိ ပဒိသွာ သမ္ပသာဒံ ဇနေသိ;

()

Bậc Trí Tuệ Sáng Suốt, được thôi thúc bởi các ba-la-mật, khi nhìn thấy bình bát bằng đất trong tay vị sa-môn, vật dụng đủ để nuôi thân và đoạn trừ tà mạng, dối trá, đã phát sinh lòng tịnh tín trong sáng.

၂၁.

21.

ဝိကသိတကလိကာလင်္ကာရမုဒ္ဒါလသာလ-မိဝ သမဏဝိလာသံ စီဝရောဘာသမဂ္ဂေ,နယနမဓုကရာနံ ဘာရမာဓာယ ဓီရောနိဇမနသိ ဇနေသိ စီဝရေ သမ္ပသာဒံ;

()

Vẻ uy nghi của vị sa-môn, với sự rực rỡ của tấm y, giống như cây sala được trang điểm bằng những nụ hoa đang nở, thu hút ánh nhìn như hoa thu hút ong. Bậc Trí Tuệ trong tâm cũng phát sinh lòng tịnh tín đối với tấm y.

၂၂.

22.

ခဏိကမရဏဒုက္ခာဝဋ္ဋမာဗာဓရာသိ-မကရနိကရဘိမံ တံ ဇရာဝီစိဝေဂံ,ဘဝဇလဓိမဂါဓံ ဇာတိဝေလာဝဓိံ သောအယမိဝ ပဋိပန္နာ နိတ္တရေယျုန္တျ’ဝေဒိ;

()

Ngài hiểu rằng: 'Những người thực hành như vị này có thể vượt qua được biển sinh tử sâu thẳm, với sanh là bến bờ, với sóng già hung dữ, với đàn thủy quái bệnh tật đáng sợ, và với vòng xoáy khổ đau của cái chết từng sát-na'.

၂၃.

23.

သမဏဝဒနပီနစ္စန္ဒဗိမ္ဗောဒယေနဝိကသိတမနကုန္ဒော နန္ဒနုယျာနသောဘံ,ဥပဝနမဘီဂန္တုံ သန္ဒနံ စာရယေ’တိတဒဟနိ မနုဇိန္ဒော သန္ဒနာစာရိမာဟ;

()

Tâm Ngài như đóa hoa lài nở rộ trước vầng trăng tròn là gương mặt của vị sa-môn. Vào ngày hôm đó, vị Chúa Tể loài người bảo người đánh xe: 'Hãy đánh xe đến ngự uyển', nơi có vẻ đẹp của vườn Nandana.

၂၄.

24.

ဝလယိတနဠတာဠီတာလဟိန္တာလပန္တိံမလယဇတရုဇာယာသီတလံ နိမ္မလာပံ,ဥပဝနမဝတိဏ္ဏော နန္ဒနံ ဝါသဝေါ’ဝအကရိ ဒိဝသဘာဂံ သာဓုကီဠံ သရာဇာ;

()

Nhà vua tiến vào ngự uyển, nơi được bao quanh bởi những hàng lau sậy, cọ, và chà là, mát mẻ dưới bóng cây đàn hương, với dòng nước trong lành. Tựa như Đế Thích vào vườn Nandana, Ngài đã vui chơi thỏa thích trong ngày.

၂၅.

25.

ဒသသတကိရဏသ္မိံ ယဿ ကိတ္တိပ္ပဗန္ဓ-သရဒဇလဒရာဇိဆာဒိတသ္မိံ နဘသ္မိံ,ဥပရိသိရသိ သေတစ္ဆတ္တသောဘံ ဘဇန္တေတဒိယစရဏလက္ချာ’လင်္ကရိ ဝါပိတီရံ;

()

Khi mặt trời ngàn tia trên bầu trời bị che khuất bởi dải mây thu, cũng là dòng danh tiếng của Ngài, và khi Ngài đang tận hưởng vẻ lộng lẫy của chiếc lọng trắng trên đầu, bờ hồ được trang điểm bởi những dấu chân của Ngài.

၂၆.

26.

သရသိဇဝဒနေဟိ ဟံသပီနတ္ထနေဟိကုဝလယနယနေဟီ နီလိကာကုန္တလေဟိ,မဓုမဒမုဒိတာလီနူပုရေဘာ’ဝရောဓ-ဇနမိဝ ရမဏီယံ ဩတရိ သော တဠာကံ;

() (သိလေသဗန္ဓနံ)

Ngài bước xuống hồ nước xinh đẹp, nơi có những gương mặt sen, những cặp ngực tròn như thiên nga, những đôi mắt hoa súng, những mái tóc xanh biếc, và tiếng ong say mật rộn ràng như tiếng lắc chân; hồ nước ấy cũng đẹp như những cung nữ của Ngài.

၂၇.

27.

ဝရယုဝတိဇနာနံ ကုမ္ဘဂမ္ဘီရနာဘိ-ဝိဝရဂဟိတဝါရိ ဝါပိ သာ ရိတ္တရူပါ,ဃနထနဇဃနာနံ သင်္ဂမေနေ’တရာသံပုနရဘဝိ ကပပုဏ္ဏာ ပီတိဝိပ္ဖာရိနီဝ;

()

Hồ nước dường như cạn đi vì nước đã lấp đầy những rốn sâu như bình của các thiếu nữ. Nhưng rồi, do sự tiếp xúc với những bộ ngực và hông đầy đặn của các nàng, hồ lại đầy trở lại, như thể căng tràn vì hoan lạc.

၂၈.

28.

အဘိနဝရမဏိနံ ဇာတုလဇ္ဇာတုရာနံဝိမုခနယနမီနေ မီနကေတုပမေန,ဥပဝဓိတုမီဝဂ္ဂေ ခိတ္တဇာလဗ္ဗိလာသံခဏမဝဟရိ ရညာ ဝိဒ္ဓဟတ္ထမ္ဗုဓာရာ;

()

Dòng nước vung lên từ tay nhà vua, người đẹp như thần Tình Yêu, trong khoảnh khắc mang vẻ duyên dáng của một tấm lưới được tung ra, như để bắt lấy những con cá là đôi mắt của các thiếu nữ đang bẽn lẽn quay đi.

၂၉.

29.

နဝဇလကဏိကာလင်္ကာရဝတ္တာရဝိန္ဒာဃနကုစကလဟံသာ ကေသသေဝါလနီလာ,ပတိမထိတတရင်္ဂါကိဏ္ဏသုဿောဏိဝေလာသရသိ သရသိ’ဝါ’သိ တတြ ကီဠာတုရေ’ကာ;

()

Một nàng cung nữ đang vui đùa trong hồ, tựa như một hồ sen trong hồ nước: gương mặt sen được trang điểm bằng những giọt nước trong, cặp ngực đầy đặn là đôi thiên nga, mái tóc đen là đám rong rêu, và bờ hông xinh đẹp bị những con sóng vỗ vào.

၃၀.

30.

သသိရူစိရမုခီနံ ခေါမဝတ္ထန္တရီယေသနိကမပနယန္တေ ဝိစီဟတ္ထေဟိ ရညာ,ရစိတနယနကန္တီ ဗျန္တ ဂမ္ဘီရနာဘီ-သရသိဇပရိယန္တာ နာဠပန္တီရိ’ဝါ’သိ;

()

Khi nhà vua dùng đôi tay như sóng nước từ từ cởi bỏ tấm xiêm y của các nàng có gương mặt đẹp như trăng, vẻ đẹp của vùng quanh rốn sâu tựa hoa sen hiện ra, giống như một hàng cuống sen.

၂၉.

29.

နဝဇလကဏိကာလင်္ကာရဝတ္တာရဝိန္ဒာဃနကုစကလဟံသာ ကေသသေဝါလနီလာ,ပတိမထိတတရင်္ဂါကိဏ္ဏသုဿောဏိဝေလာသရသိ သရသိ’ဝါ’သိ တတြ ကီဠာတုရေ’ကာ;

()

Một nàng cung nữ đang vui đùa trong hồ, tựa như một hồ sen trong hồ nước: gương mặt sen được trang điểm bằng những giọt nước trong, cặp ngực đầy đặn là đôi thiên nga, mái tóc đen là đám rong rêu, và bờ hông xinh đẹp bị những con sóng vỗ vào.

၃၀.

30.

သသိရုစိရမုခီနံ ခေါမဝတ္ထန္တရီယေသနိကမပနယန္တေ ဝိဝိဘဏ္ထေဟိ ရညာ,ရစိတနယနကန္တီ ဗျန္တ ဂမှီရနာဟီသရသိဇပရိယန္တာ နာဠပန္တိရိ’ဝါ’သိ;

()

Khi nhà vua dùng đôi tay khéo léo từ từ cởi bỏ tấm xiêm y của các nàng có gương mặt đẹp như trăng, vẻ đẹp của vùng quanh rốn sâu tựa hoa sen hiện ra, giống như một hàng cuống sen.

၃၁.

31.

ပုနရပိ ကုစကုမ္ဘဉ္စန္ဒဟာရေနိဝါ’ပေနိဇဂဠပရိမာဏေ သန္နိမုဂ္ဂင်္ဂနာနံ,မလိနကမလိနီ သာ လောစနေဟာ’နနေဟိအဘဝိ ဘမရဘာရ’မ္ဘောဇသဏ္ဍာ’ကုလေ’စ;

()

Khi các cung nữ ngâm mình trong nước đến tận cổ, những giọt nước trên cặp ngực tròn của họ trông như chuỗi ngọc trai, và hồ sen ấy trở nên rực rỡ với những gương mặt và đôi mắt của họ, tựa như một bụi sen đông đúc trĩu nặng những đàn ong.

၃၂.

32.

မဓုမဒမဓုပေဟိ ဂီယမာနေဟိ ဝိစိ-ဘုဇသတပဟဋာဟိ သောဏိဘေရီဟိ ထိနံ,လလိတကမလသီသေ နစ္စမာနိန္ဒိရာယအဇိနိ ဇလဇိနီ သာ ဒိဗ္ဗသင်္ဂီတသာလံ;

()

Với tiếng ca của đàn ong say mật, với tiếng trống hông trầm hùng được vỗ bởi trăm cánh tay-sóng, và với nữ thần may mắn đang múa trên những đóa sen kiều diễm, hồ sen ấy đã vượt qua cả một hí trường thần thánh.

၃၃.

33.

တုဟိနကရမုခီနံ တန္တဠာက’န္တလိက္ခေသုလလိတဘုဇဝလ္လီ ဝိဇ္ဇုလေခါဘိရာမာ,ကုဝလယဝနရာဇိ နီလဇီမုတရာဇိပတိနယနမယူရေ ကီဠယန္တီ ရရာဇ;

()

Trên bầu trời của hồ nước ấy, những cánh tay mềm mại của các nàng có gương mặt tựa trăng rực rỡ như những tia chớp, hàng mắt hoa súng của họ là những áng mây đen, làm cho đôi mắt công của đức vua phải vui mừng nhảy múa.

၃၄.

34.

ဖုဋကုဝလယဟတ္ထံ ရာဇဘံသေဟိ ခိတ္တံဝိဝိဓမဓုပဘုတ္တံ ဓမ္မဝေလာတိဝတ္တံ,ယထရိဝ ဂဏိကံ တံ ကဉ္ဇနိံ သော ဇနိန္ဒောတဒဟနိ ပရိဘုတွာ’မန္ဒမာနနွ္ဒမာပ;

() (သိလေသဗန္ဓနံ)

Vào ngày ấy, vị vua kia, sau khi thưởng thức đóa hoa sen ấy, vốn giống như một nàng kỹ nữ, tay cầm hoa súng nở, bị ong chúa vờn quanh, được nhiều loài ong hút mật, đã qua thời rực rỡ, đã có được niềm vui lớn lao.

၃၅.

35.

စရဏ’နုဝဇမာနဗ္ဗီစိသင်္ခေါဘတီရံဇဟတိ သတိ တဠာကံ သာဝရောဓေ နရိန္ဒေ,သရသိဝိရဟိနီသံရုဒ္ဓနိဿာသရူပေါမုဒုသုရဘိသမီရော မန္ဒမန္ဒံ ပဝါယိ;

()

Khi đức vua cùng hậu cung rời khỏi hồ, nơi bờ hồ bị khuấy động bởi những con sóng gợn theo bước chân, một làn gió nhẹ thoảng hương thơm đã thổi nhè nhẹ, tựa như hơi thở bị nghẹn lại của nàng thiên nga cô lẻ.

၃၆.

36.

ပရိဘဝိ ရဝိဗိမ္ဗံ တင်္ခဏတ္ထာစလဋ္ဌံတဟိမုပလတလဋ္ဌော ဘာနုဝံသေကဘာနု,အထ သရသိဝဓူနံ ကိဉ္စိသင်္ကောဝိတာနိသရသိဇဝဒနာတိ သောကဒီနာနိဝါ’သုံ;

()

Khi ấy, mặt trời của dòng dõi Thái dương (vị vua), đứng trên phiến đá nơi đó, đã làm lu mờ vầng thái dương đang ở trên đỉnh núi phía tây. Những gương mặt hoa sen của các nàng sen (hoa sen) hơi khép lại, dường như trở nên sầu não vì buồn bã.

၃၇.

37.

အသိတနဘသိ သဉ္ဈာမေဃမာလာဝိလာသံအဘိဘဝိယ နိသိန္နေ တတြ သကျာဓိနာထေ,တုဝဋမုပဂတာ တံ ကပ္ပကာ’နေကဝတ္ထာ-ဘရဏဝိကတိဟတ္ထာ ဘူပတိံ ဘူသဏတ္ထံ;

()

Khi vị chúa tể dòng Thích Ca ngự tại đó, làm lu mờ vẻ đẹp của những dải mây chiều trên bầu trời xanh thẳm, những người hầu cận, tay cầm nhiều loại y phục và trang sức, đã nhanh chóng đến gần đức vua để trang điểm cho ngài.

၃၈.

38.

ရဝိကုလရဝိနော ခေါ ဓမ္မတေဇာဘိဘူတောသုရပတိ သုရပုတ္တံ ဝိဿကမ္မာဘိဓာနံ,သပဒိ ပဟိဏိ သမ္မာ ဒိဗ္ဗဝတ္ထာဒိနာ ဘောတိဘုဝနသရဏံ တံ ဘူသယဿူ’တိ ဝတွာ;

()

Quả thật, Thiên chủ (Đế Thích), bị chinh phục bởi uy lực chánh pháp của mặt trời dòng Thái dương, đã liền sai vị thiên tử tên là Tỳ Thủ Yết Ma đi, và nói rằng: 'Này, hãy đi trang điểm cho vị nương tựa của ba cõi ấy một cách xứng đáng bằng thiên y và các vật phẩm khác'.

၃၉.

39.

ဂဟိတမနုဇဝေသော သော’ပသင်္ကမ္မ သီသေသုခုမပဋသတေဟီ ဝေဌနဉ္စာ’ပိ ဒတွာ,မဏိကနကမယေဟိ ဘူသယိ ဘူသဏေဟိတဒဟနိ ဘဝိ သက္ကော ဒေဝရာဇာ’ဝ ရာဇာ;

()

Vị ấy (Tỳ Thủ Yết Ma) hóa hiện thành người, đến gần và quấn lên đầu ngài một chiếc khăn bằng hàng trăm tấm vải mịn, rồi trang điểm cho ngài bằng những trang sức làm bằng ngọc và vàng. Vào ngày ấy, đức vua trở nên giống như Đế Thích, vua của các vị trời.

၄၀.

40.

တိမိရဟမရဘာရ’က္ကန္တပါစီနပဿံမုကုလိတသတသဉ္ဈာမေဃပတ္တာဝလီနံ,ဂဂနတလတဠာကာဓာရမန္ဒာရနာဠံကမလမကုလသောဘံ ဘာနုဗိမ္ဗံ ဗဗန္ဓ;

()

Vầng thái dương mang vẻ đẹp của một nụ sen, với cuống hoa Mạn đà la mọc từ hồ nước trên bầu trời, cùng hàng trăm cánh hoa là những dải mây chiều đang khép lại, trong khi phương đông bị bao phủ bởi bóng tối dày đặc.

၄၁.

41.

ပဟိဏိ ပိတုနရိန္ဒော သာသနံ တာဝ တဿနိဇတနုဇကုမာရု’ပ္ပတ္တိမာရောစယိတွာ,ပမုဒိတဘဒယော သော လေခဏာလောကနေနအဝဒိတိ မမ ဇာတံ ဗန္ဓနံ ရာဟုဇာတော;

()

Khi ấy, vua cha đã gửi một thông điệp đến cho ngài, báo tin về sự ra đời của con trai mình. Ngài, với trái tim vui mừng khi nhìn thấy bức thư, đã nói rằng: 'Một sự ràng buộc đã sinh ra cho ta, Rāhula (La Hầu La) đã chào đời'.

၄၂.

42.

တဒဟနိပိတုရညာ ဝုတ္တဝါကျာနုရူပံတဟိမခိလပဒတ္ထံ သဒ္ဒသတ္ထက္ကမေန,ကရဟစီ မနုဇိန္ဒော အယျကော သင်္ဂဟေတွာအဝဒိတိ မမတတ္တာ ရာဟုလောနာမဟောတံ;

()

Vào ngày ấy, đức vua ông nội, sau khi hiểu được ý nghĩa của tất cả các từ trong đó theo quy tắc ngữ pháp, và phù hợp với lời nói của vua cha, đã phán rằng: 'Vì lời của con trai ta, tên của nó hãy là Rāhula (La Hầu La)'.

၄၃.

43.

ဝနသုရဝနိတာနံ လောစနိန္ဒီဝရေဟိမဟိတသိရိသရိရော ဘဒြမာရုယှ ယာနံ,သဘဝနမဘိဂန္တုံ ဩသရိ နာဂရာနံသုဝိမလနယနာလီတောရဏာကိဏ္ဏဝီထိံ;

()

Ngài, người có thân thể vinh quang được tôn vinh bởi những đóa hoa súng xanh là đôi mắt của các nữ thần rừng, đã lên cỗ xe tốt lành, tiến về cung điện của mình, đi xuống con đường đông đúc những cổng chào được tạo nên bởi hàng hàng đôi mắt trong sáng của các thị dân.

၄၄.

44.

ဝိဝဋမဏိကဝါဋော’ပန္တိကဋ္ဌာ ဝိမာနေဇိတသုရဝနိတာ’သိ ယာ ပိတုစ္ဆာယ ဓီတာ,နယနကရပုဋေဟိ ရူပသာရံ နိပီယသမိတရတိပိပါသာ သာ ကိသာဂေါတမီ ထီ;

()

Đứng gần cánh cửa ngọc đang mở của cung điện, người phụ nữ tên là Kisāgotamī, con gái của người cô, người có vẻ đẹp vượt qua các thiên nữ, đã dùng đôi mắt như đôi tay chắp lại để uống cạn tinh hoa sắc đẹp của ngài, và cơn khát ái dục của nàng đã được làm dịu.

၄၅.

45.

ဇိတမနသိဇရူပံ ဤဒိသံ ယေသမတ္ထိတနုဇရတနမဒ္ဓါ နိဗ္ဗုတာ သာ’ပိ မာတာ,ပိတုဇဂတိပတီ သော နိဗ္ဗုတော သီတိဘူတောနိဇပိယဘရိယာ’ပိ နိဗ္ဗုတာ’တျေ’ဝမာဟ;

()

Nàng đã nói như thế này: 'Chắc chắn rằng, người mẹ nào có được người con trai quý báu như thế này, người có sắc đẹp chiến thắng cả thần Tình yêu, thì đã được an lạc. Người cha ấy, vị chúa tể của thế gian, cũng đã được an lạc, đã trở nên mát mẻ. Và cả người vợ yêu quý của chàng cũng đã được an lạc'.

၄၆.

46.

ဟဒယဂတကိလေသေ နိဗ္ဗုတေ ဝူပသန္တေယတိပတိရိဝ ဒိဋ္ဌော နိဗ္ဗုတော သော’ဟမသ္မိ,ဣတိ ဝရမတိ သုတွာ တာယ ဂါထံ သုဂီတံဝိဝိဓနယဝိဘတ္တံ တပ္ပဒတ္ထံ အဝေဒိ;

()

Bậc trí tuệ cao thượng, sau khi nghe bài kệ được nàng hát hay, đã phân tích theo nhiều cách và hiểu được ý nghĩa của từ đó: 'Khi các phiền não trong tâm được dập tắt và lắng dịu, người ấy được xem như một bậc thánh, người ấy chính là người được an lạc (nibbuta)'.

၄၇.

47.

အဟမိတိပဒမဿာ နိဗ္ဗုတိံ သာဝိတော’သ္မိသုမရိယ ဂရုဘတျာ တာယ လက္ခဂ္ဃမဂ္ဂံ,ဓဝလကိရဏဘာရံ ဘာသုရံ ဟာရိဟာရံပဟိဏိယ ဘဝနံ သော ပါဝိသိ သာဝရောဓော;

()

Nghĩ rằng: 'Ta đã được nàng nhắc nhở về Niết bàn', với lòng kính trọng nàng, ngài đã gửi tặng một chiếc vòng cổ rực rỡ, quyến rũ, tỏa ra những tia sáng trắng, trị giá một trăm ngàn, rồi cùng với hậu cung tiến vào cung điện.

၄၈.

48.

မယမိဝ ဝရဗောဓိံ ဗုဇ္ဈမာနဿ ဇာတုမနသိ ဝုပသမေ’တိ တုယှမေကာဒသဂ္ဂိ,ဥပဂမုမုပသန္တိံ ဝျာကရောန္တီ’ဝ တာဝအပရဒိသိ ဝိနဒ္ဓါ’နေကသဉ္ဈာဃနာလီ;

()

Như thể đang tiên tri rằng: 'Mười một ngọn lửa trong tâm ngài chắc chắn sẽ được lắng dịu khi ngài giác ngộ đạo quả Bồ đề tối thượng, cũng như chúng tôi vậy', nhiều dải mây chiều đã giăng mắc ở phương tây rồi tan biến.

၄၉.

49.

အတုလဓဝဇဆတ္တံ ဓောတမုတ္တာဝလီဟိဝလယိတမိဝ ရညော တဿ သိဟာသနသ္မိံ,ဥဒယသိခရိသီသေ တာဝတာရာဝလီဟိပရိဝုတမတိသောဘံ စန္ဒဗိမ္ဗံ ဗဟာသ;

()

Trên đỉnh núi phía đông, vầng trăng, được các dải sao bao quanh và vô cùng rực rỡ, đã tỏa sáng, giống như chiếc lọng trắng vô song của đức vua trên ngai vàng, được viền quanh bởi những chuỗi ngọc trai tinh khiết.

၅၀.

50.

ဃနတရတိမိရေဟာ’ဝတ္ထရတ္တေဟိ လောကေမသိမလိနဝိလာသံ တင်္ခဏေ ဒဿယန္တိ,ရဇနိကရကရေဟိ ဝိပ္ဖုရတ္တေဟိ ဖီတာကတနဝပရိကမ္မေ’ဝါ’သိ သာ ရာဇဓာနိ;

()

Trong khi thế gian, bị bao phủ bởi bóng tối dày đặc, lúc ấy đang hiện ra vẻ lem luốc như mực, thì kinh thành kia, rực rỡ với những tia sáng lan tỏa của mặt trăng, trở nên như thể vừa được trang hoàng mới.

၅၁.

51.

ဟိမကရကရဘာရက္ကတ္တရတ္တန္ဓကာရ-ဂလိတတိမိရလေခါကာရမာဝီ ကရောန္တိ,ဖုဋကုမုဒ ဝနေသု စာသိကုန္ဒာဋဝီသုသုမဓုရ မဓုမတ္တာ ဘိင်္ဂမာလာ ပမတ္တာ;

()

Khi những chùm tia sáng của mặt trăng xua tan bóng đêm, tạo ra những vệt tối như đang tan chảy, những đàn ong, say sưa với mật ngọt ngào, đã mải mê trong các khu rừng hoa súng đang nở và trong những lùm cây hoa lài.

၅၂.

52.

ဇိတသုရပတိဝေသော ဓမ္မစိန္တာပရော သောဇလိတ မဏိပဒီပါလောကဘိန္နန္ဓကာရေ,နိဇသိရိဘဝနသ္မိံ ဟေမသီဟာသနသ္မိံနစိရ မဘိနိသဇ္ဇီ ပဉ္စကာမေ ဝိရတ္တော;

()

Ngài, người có vẻ ngoài vượt qua cả thiên chủ, chuyên tâm suy tư về chánh pháp, đã ngồi không lâu trên ngai vàng trong cung điện vinh quang của mình, nơi bóng tối bị xua tan bởi ánh sáng của những ngọn đèn ngọc rực cháy, lòng đã nhàm chán năm dục.

၅၃.

53.

သပဒိ တုရိယဟတ္ထာ နီလဇိမုတကေသာကုဝလယဒလနေတ္တာ စန္ဒလေခါလလာဋာ,ဝိကစကမလဝတ္တာ မေခလာဘာရသောဏီကုစဟရဝိရဠင်္ဂီ စာရုဝါမောရုဇင်္ဃာ;

()

Ngay lập tức, những người phụ nữ tay cầm nhạc cụ, tóc đen như mây, mắt như cánh hoa súng xanh, trán như vầng trăng khuyết, mặt như hoa sen nở, hông nặng trĩu vì dây lưng, thân hình thon thả với bộ ngực và vòng cổ, đùi và bắp chân thon đẹp;

၅၄.

54.

ကုမုဒမုဒကပေါလာ ကုဏ္ဍလောလမ္ဗကဏ္ဏာအဝိဝရဒသနာလိမာလတီဒါမလိလာ,ကနကရတနမာလာဘာရဂီဝါ, ဘိရာမာ,အဘိနဝဝနိတာယော နစ္စဂီတေသု ဆေကာ;

()

...má mềm mại như hoa súng trắng, tai đeo hoa tai lủng lẳng, hàng răng khít khao duyên dáng như vòng hoa lài, cổ nặng trĩu vì vòng vàng và ngọc, những người phụ nữ trẻ trung, xinh đẹp, điêu luyện trong ca múa;

၅၅.

55.

ရဟဒမိဝပသန္နံ နိစ္စလာသိနမိနံသုမတိမုပနိသိန္နံ သံဝုတဒွါရုပေတံ,တမဘိရတိနိရာသံ ဗုဒ္ဓဘာဝါဘိလာသံအဘိရမယိတုကာမာ ဩတရုံ ရင်္ဂဘူမိံ;

()

...đã bước lên sân khấu, mong muốn làm vui lòng ngài, bậc trí tuệ đang ngồi bất động, trong sáng như một hồ nước sâu, người có các giác quan được thu thúc, đã từ bỏ sự ham muốn và khao khát đạt được Phật quả.

၅၆.

56.

မဏိမယဝသုမတျာ ပါဒသံဃဋ္ဋနေနကနကဝကလယဃောသံ ကာစိ နိစ္ဆာရယန္တီ,စလကိသလယလီလာ အင်္ဂုလိ စာလယန္တိအနုလယမဘိနစ္စုံ ဟေမဝလ္လီဝိလာသာ;

()

Một người phụ nữ, với vẻ duyên dáng của một dây leo vàng, đã múa theo nhịp, tạo ra tiếng leng keng của những chiếc vòng chân bằng vàng khi chân nàng chạm vào sàn nhà bằng ngọc, và những ngón tay nàng cử động với vẻ duyên dáng của những chồi non đang lay động.

၅၇.

57.

နရပတိမုခဗိမ္ဗံက လက္ခမာပါဒယန္တီနယနခရသရာနံ ရင်္ဂသင်္ဂါမဘူမျာ,ဇိတကလရဝဝါဏီ ကာစိ ရာမာ ဘိရာမာသဝဏသုဘဂဂီတံ ဂါယမာနာ ဝိဘာသုံ;

()

Trên chiến trường là sân khấu, một người phụ nữ xinh đẹp quyến rũ, người có giọng nói hay hơn cả tiếng chim hót líu lo, đã tỏa sáng khi nàng cất lên bài hát du dương dễ nghe, lấy gương mặt đức vua làm mục tiêu cho những mũi tên sắc bén là đôi mắt của mình.

၅၈.

58.

ဇိတသုရလလနာယောကာဝိ ပဉ္စင်္ဂိကာနိတဒဟနိ တုရိယာနိ ဝါဒယုံ လောလပါင်္ဂါ,သဝဏမဓုရဝီဏာ ဘေရိနာဒေဟိ တာသံဂဂနတလ မိဝါ,သိ ပါဝုသေ ရင်္ဂဘူမိ;

()

Vào ngày ấy, một số người phụ nữ có vẻ đẹp vượt qua các thiên nữ, với khóe mắt long lanh, đã chơi năm loại nhạc cụ. Với tiếng đàn tỳ bà ngọt ngào và tiếng trống của họ, sân khấu trở nên giống như bầu trời vào mùa mưa.

၅၉.

59.

ဝရမတိ ရမဏီနံ တံ မဟာဘူတရူပ-ပ္ပဘဝမိဝဝိကာရံ နစ္စမဒ္ဒက္ခိ တာသံ,ဝိသမဘဝကုဋီရေ ရာဇရောဂါတုရာနံအသုနိတုရိယရာဝံ ဂီတမဋ္ဋဿရံ,ဝ;

()

Bậc trí tuệ cao thượng đã nhìn thấy điệu múa của những người phụ nữ xinh đẹp ấy chỉ như là sự biến đổi phát sinh từ các đại thể. Ngài nghe tiếng nhạc của họ như một âm thanh khó chịu, và bài hát của họ như tiếng kêu la của những người mắc bệnh nan y trong ngôi nhà bất ổn của sự tồn tại.

၆၀.

60.

ဘုသမနဟိရတော သော နစ္စဂီတေသု တာသံသိရိသယနဝရသ္မိံ သီဟသေယျံ အကာသိ,ဣတိဂဟိတဝိဟေသာ လဒ္ဓနိဒ္ဒါဝကာသာသပဒိ မဒနပါသာ တာ နိပဇ္ဇိံသုနာရီ;

()

Ngài rất vui thích trong điệu múa và tiếng hát của các nàng, đã nằm xuống trong tư thế sư tử trên giường báu tuyệt vời. Do đó, vì mỏi mệt và được dịp ngủ, các nàng ấy, bị ái dục trói buộc, đã nhanh chóng nằm xuống.

၆၁.

61.

သဟကုမုဒိနိယာ သော သုတ္တမတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါနိဇသိရိသယနသ္မိံ သန္နိသိန္နော ရဇနျာ,ဂဟိတတုရိယဘဏ္ဍေ တတ္ထတတ္ထော, တ္ထရိတွာယုဝတိဇနမပဿိ ဒဠှနိဒ္ဒါဘိဘူတံ;

()

Vào ban đêm, Ngài tỉnh giấc khi còn say ngủ, ngồi trên giường báu của mình, đã thấy các thiếu nữ bị giấc ngủ sâu chế ngự, với các nhạc cụ cầm tay vứt vương vãi đây đó.

၆၂.

62.

အနိလစလကပေါ လာ ကာစိ လာလံ ဂိလန္တေဂလိတဗဟဠခေ ဠာ ကာစိ ခါဒန္တိ ဒန္တေ,ဘဂမပဂတစော ဠာ ကာစိ သံဒဿယ န္နေခလိတဝစနမာ လာ ကာစိ ယံယံ လပန္တေ;

()

Có nàng má rung động vì hơi thở, nuốt nước dãi; có nàng nước dãi chảy nhiều, nghiến răng; có nàng y phục tuột khỏi, để lộ phần kín; có nàng nói lảm nhảm, nói những lời mê sảng.

၆၃.

63.

ခိပိတမပိ ကရောန္တီ ကာစိ ကာသန္တိကာစိဣတိ ပစုရဝိကာရံ နိဿိရိကံ အသာရံ,ဘဝနမနဝသေသံ တဿု, ပဋ္ဌာသိ ဒဠှံနရကုဏပဝိကိဏ္ဏံ အာမကာဠာဟဏံဝ;

()

Có nàng hắt hơi, có nàng ho; như vậy, với nhiều tướng trạng biến đổi, không còn vẻ đẹp, không có cốt lõi, toàn bộ cung điện hiện ra trước mắt Ngài một cách rõ ràng, như một nghĩa địa đầy tử thi vương vãi.

၆၄.

64.

တဒဟနိ တိဘဝံ စာ,ဒိတ္တဂေဟတ္တယံ,ဝသုမရိယ ဝတဘော, ပဿဋ္ဌမောပဒ္ဒုတံ ဘော,ဣတိ ပရမမုဒါနံ ကဝတ္တယံ တဗ္ဗိမုတျာမနသိ ပုရိသသူရော သူရဘာဝံ ဇနေသိ;

()

Vào ngày đó, suy niệm rằng: 'Ba cõi giống như ba ngôi nhà đang cháy. Ôi, thật là tai họa! Ôi, thật là khốn khổ!', như vậy, ba lời cảm hứng tối thượng về sự giải thoát khỏi nó đã phát sinh lòng dũng cảm trong tâm của bậc anh hùng.

၆၅.

65.

သုရတစတုရရာမာရက္ခသိဝါသဘူတေသိရိဘဝနဝနသ္မိံ မောဟယန္တမှိ ဗာလေ,အလမိတိ မမ ဝါသော ဟန္ဒ နိက္ခမ္မ တမှာတိဘဝဘယဝိမုတ္တိံ ဧသယိဿာမဟံ,တိ;

()

Trong khu rừng là cung điện huy hoàng này, nơi ở của các nữ dạ xoa khéo léo trong ái ân, làm mê mờ kẻ phàm phu, (Ngài nghĩ rằng): 'Ta đã đủ với cuộc sống này rồi. Này, ta sẽ ra đi khỏi nơi đây, ta sẽ tìm kiếm sự giải thoát khỏi nỗi sợ hãi của ba cõi.'

၆၆.

66.

ဥပကမိယ ဝိမာနဒွါရမုမ္မာရုပန္တေသယနုပရိ နိပန္နံ ဆန္နမုဋ္ဌာပယိတွာ,တမဝဒိ အဘိဂန္တုံ ကပ္ပယိတွံ, နယေတိပဗလဇဝဗလဂ္ဂံ ဝါဇိရာဇံ သရာဇာ, ()

Vị vua ấy đến gần ngưỡng cửa cung điện, đánh thức Channa đang nằm trên giường, và nói với anh ta: 'Hãy đi, hãy thắng yên và dắt đến đây con tuấn mã, vua của loài ngựa, có tốc độ và sức mạnh vượt trội.'

၆၇.

67.

ဂတသတိ ဟယသာဠံ တင်္ခဏေ ဆန္နမစ္စေသကပတိဂမနတ္ထံ ဧသမံ ကပ္ပနတ္ထော,အဂမိတိ သဟဇာတော ကတ္ထကော ဝါဇိရာဇာအကရိ ဝိပုလဟေသာရာဝမာနန္ဒဘာရော;

()

Khi người hầu Channa đi đến chuồng ngựa vào lúc đó, với ý định thắng yên cho con ngựa vì mục đích ra đi của chủ nhân mình, con tuấn mã Kanthaka, được sinh cùng ngày, tràn đầy niềm vui, đã hí một tiếng vang lớn.

၆၈.

68.

ပဝိသိယ သိရိဂဗ္ဘံ တေလဒီပုဇ္ဇလန္တံရတနခစိတမဉ္စေ ဂန္ဓပုပ္ဖာဘိကိဏ္ဏေ,ဓရဏိပတိနိပန္နံ ဟေမဗိမ္ဗောပမာနံနိဇတနုဇကုမာရံ ပဿိဗိမ္ဗာယသဒ္ဓိံ;

()

Vào trong phòng ngủ hoàng gia đang cháy sáng với đèn dầu, trên chiếc giường nạm ngọc rải đầy hoa thơm, vị vua đã thấy đứa con trai của mình, giống như một pho tượng vàng, đang nằm cùng với Bimbā.

၆၉.

69.

ယဒိ အဟမပနေတွာ ဒေဝိယာ ဟတ္ထပါသံမမ တနုဇကုမာရံ အင်္ကမာရောပယာမိ,ဝဒနဇိတသရောဇာ ရာဇိနီ ဝုဋ္ဌဟိတွာဝနမဟီဂမနံ မေ ဝါရယေ ဒုန္နိဝါရံ;

()

(Ngài nghĩ rằng:) 'Nếu ta gỡ tay của công chúa ra và bế con trai ta lên lòng, vị công chúa có khuôn mặt đẹp hơn hoa sen sẽ thức dậy và sẽ ngăn cản việc ta đi vào rừng một cách khó có thể cản lại.'

၇၀.

70.

တနုဇမုခသရောဇံ ဗုဒ္ဓဘူတော သမာနောနယနမဓုကရာနံ ဇာတု ကာဟာမိဘာရံ,သုမရိယ စရဏံ သော ဥဒ္ဓရန္တော,ဝ မေရုံအဝတရိ ဘဝနမှာ ဥက္ခိပိတွာ ပဝီရော;

()

Suy niệm rằng: 'Khi đã thành Phật, chắc chắn ta sẽ làm cho khuôn mặt hoa sen của con trai trở thành đối tượng cho những con ong là đôi mắt của ta,' bậc đại anh hùng ấy đã nhấc chân lên như nhấc núi Meru và bước ra khỏi cung điện.

၇၁.

71.

ကုဝလယဒလနေတ္တဉ္စန္ဒမမှောဇဝတ္တံမဒနရထရထင်္ဂါကာရသုဿောဏိဘာရံ,ကထမဝတရိ ဗိမ္ဗာနာမဒေဝိံ ပဟာယနရပတိ ဘဝနမှာ ဟေမဗိမ္ဗာဘိရာမံ;

()

Làm sao vị vua đã có thể bước ra khỏi cung điện, từ bỏ công chúa tên Bimbā, người có đôi mắt như cánh hoa súng xanh, có khuôn mặt rạng rỡ như mặt trăng, có cặp mông đẹp như bánh xe của cỗ xe thần Tình yêu, và xinh đẹp như một pho tượng vàng?

၇၂.

72.

မရကတပဋိမာဘံ သမ္ဘဝံ သကျဝံသေသမုပစိတသုပုညံ လက္ခဏာကိဏ္ဏဂတ္တံ,ပဇဟိယ သုကုမာရံ ရာဟုလာချံ ကုမာရံကထမဝတရိ ပါဒမန္ဒမုက္ခိပ္ပ ဓီရော;

()

Làm sao bậc trí tuệ đã có thể nhấc chân lên một cách nhẹ nhàng và bước ra, từ bỏ hoàng tử trẻ tên Rāhula, người giống như một pho tượng ngọc bích, sinh ra trong dòng dõi Sakya, đã tích lũy nhiều công đức, và có thân thể đầy đủ các tướng tốt?

၇၃.

73.

ရိပုဂဇမိဂရာဇံ ဇမ္ဗုဒီပဂ္ဂရာဇံတဒဟနိ ပိတုရာဇံ ပုတ္တသောကဏ္ဏဝမှိ,ကထမမိတဒယော သော နိဒ္ဒယော ပက္ခိပိတွာအဝတရိ ဘဝနမှာက ဥဒ္ဓရိတွာန ပါဒေ;

()

Làm sao Ngài, người có lòng từ bi vô lượng, lại có thể nhẫn tâm dìm vua cha, vị vua tối cao của Jambudīpa, vua của loài sư tử đối với voi là kẻ thù, vào đại dương sầu muộn vì con, và nhấc chân bước ra khỏi cung điện vào ngày đó?

၇၄.

74.

သကလပထဝိစက္ကံ စက္ကဝါဠာဝဓိံ သောအဘိဝိဇိယ အသတ္ထော သတ္တမေ ဝါသရမှိ,နရဟရိ ကတပုညော စက္ကဝတ္တိ အဟုတွာကထမဝတရိ တမှာ ဥက္ခိပိတွာန ပါဒေ;

()

Làm sao bậc Nhân Sư, người đã tạo công đức, người có thể chinh phục toàn bộ trái đất đến tận cùng của vũ trụ mà không cần nỗ lực vào ngày thứ bảy, lại không trở thành một vị Chuyển Luân Vương, mà nhấc chân bước ra khỏi nơi đó?

၇၅.

75.

အဝတရိယ ဝိမာနာ အဇ္ဇ မံ တာရယတွံတွမပိတိဘဝတော)ဟံ ဥတ္တရေယျ’န္တိ ဝတွာ,တမဘိရုဟိ ဇနိန္ဒော ဝါဇိရာဇိန္ဒ’မဋ္ဌာ-ရသရတနပမာဏံ ဓောတသင်္ခါဝဒါတံ;

()

Bước ra khỏi cung điện, nói rằng: 'Hôm nay, ngươi hãy đưa ta qua, ta cũng sẽ đưa ngươi vượt qua ba cõi,' vị vua của loài người đã leo lên vua của loài tuấn mã, con ngựa cao mười tám cubit và trắng tinh như vỏ ốc được rửa sạch.

၇၆.

76.

ပဝနတုရိတဝေဂေါ ကန္ထကော ဝါဇိရာဇာယဒဟနိ ပဒသဒ္ဒံ စာ’ပိ ဟေသံ ကရေယျ,နနု သကလပုရံ သော ယာတိ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာတဒဟနိ ကတသဒ္ဒံ ဝါရယုံ ဒေဝတာယော;

()

Nếu vào ngày đó, con tuấn mã Kanthaka, có tốc độ nhanh như gió, gây ra tiếng vó ngựa hay tiếng hí, chẳng phải toàn bộ thành phố sẽ bị đánh thức hay sao? Vào ngày đó, các vị trời đã ngăn chặn tiếng động được tạo ra.

၇၇.

77.

ကရကမလတလေသု ဒေဝတာနိမ္မိတေသုပနိဟိတပဒဝါရံ အဿ မာရုယှ ဓီရော,လဟုမုပဂမိ ဆန္နံ ဝါလဓိံ ဂါဟယိတွာထိရပိဟိတကဝါဋဒွါရပါကာရုပန္တံ;

()

Bậc trí tuệ cưỡi con ngựa, nó đặt những bước chân tuyệt vời trên những lòng bàn tay hoa sen do các vị trời tạo ra, để Channa nắm lấy đuôi, đã nhanh chóng đến gần cổng thành có cánh cửa đóng chặt.

၇၈.

78.

ယဒိ ပိဟိတကဝါဋုဂ္ဃာဋနံ နာ’ဘဝိဿာဟယဝရမပိ ဆန္နာမစ္စမာဒါယ သောဟံ,အသရိ ပုရိသသိဟော ဥပ္ပတေယျန္တိ အဋ္ဌာ-ရသရတတပမာဏု’တ္တုင်္ဂပါကာရစက္ကံ;

()

(Ngài nghĩ rằng:) 'Nếu cánh cửa đóng chặt này không được mở ra, ta, bậc sư tử của loài người, cùng với con tuấn mã và người hầu Channa, sẽ nhảy qua bức tường thành cao mười tám cubit này.'

၇၉.

79.

တထရိဝ ဟယရာဇာ ဆန္နနာမော စ မန္တီဝီရိယဗလသမင်္ဂီ စီန္တယုံ တာဝဒေဝ,ဝိဝရိ တဒဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ စောဒိတတ္တာပုရိသဒသသတေနု’ဂ္ဃာဋိယံ ဒွါရဗာဟံ;

()

Cũng như vậy, vua ngựa và người hầu tên Channa, có đầy đủ nghị lực và sức mạnh, cũng đã nghĩ như vậy. Do được thúc giục, vị trời ngự ở đó đã mở cánh cửa, vốn cần một ngàn người để mở.

၈၀.

80.

မမ ဝိသယမသေသံ ဧသသိဒ္ဓတ္ထနာမောအဘိဘဝိယ သုဗောဓိံ ဇာတု ဗုဇ္ဈိဿတီတိ,အထ သုမရိယ မာရော ပါပိမာ’တီဝကုဒ္ဓေါပဋိပထမုပဂဉ္ဆိ နိက္ခမိတွာ ဝိမာနာ;

()

Suy niệm rằng: 'Người tên Siddhattha này, sau khi vượt qua toàn bộ lãnh địa của ta, chắc chắn sẽ giác ngộ sự chứng đắc hoàn hảo,' Ác ma Māra, vô cùng tức giận, đã đến chặn đường Ngài sau khi Ngài ra khỏi cung điện.

၈၁.

81.

တုရိတမဟိဝဇန္တေ မာရဝေရိမှိ မာရောအသိတနဘသိ ဌတွာ ဣတ္ထမာရောစယိတ္ထ,ဝရပုရိသ ဣတော ခေါ သတ္တမေ ဝါသရမှိတွမဟိဝိဇိယ လောကံ ဟေဿသေ စက္ကဝတ္တီ;

()

Khi kẻ thù của Māra đang nhanh chóng đi, Māra đứng trên bầu trời tối và tuyên bố như thế này: 'Hỡi bậc thượng nhân, kể từ hôm nay, vào ngày thứ bảy, Ngài, sau khi chinh phục thế giới, sẽ trở thành một vị Chuyển Luân Vương.'

၈၂.

82.

သုခမနုဘဝမာနော စက္ကဝတ္တီ ဘဝိတွာဃရမဓိဝသ စက္ကံ ဝတ္တယံ ယာဝဇီဝံ,အမိတမတိ တုဝံ မာ နိက္ခမဿူ’တိ မာရောအဘိဂမနနိသေဓံ ကာတုမိစ္စာနုသာသိ;

()

Māra, mong muốn ngăn cản sự ra đi, đã khuyên nhủ: 'Hỡi Ngài, bậc có trí tuệ vô lượng, xin đừng xuất gia. Hãy trở thành một vị Chuyển Luân Vương, hưởng thụ hạnh phúc, ở tại gia và chuyển bánh xe pháp suốt đời.'

၈၃.

83.

နမုဝိလပိတဝါစံ သောတဓာတွဉ္ဇလီဟိသဝိသမိဝ ပိဗန္တော တံ တုဝံ ကော’သိ ပုစ္ဆိ,ပဝနပထဌိတော’ဟံ ဣဿရော ဒေဝတာနံနရဝရ ဝသဝတ္တီ ပါပိမာ’တျေ’ဝ မာဟ;

()

Uống lời than van của Namuci bằng đôi tai như đôi bàn tay chắp lại, như thể là thuốc độc, Ngài hỏi: 'Ngươi là ai?' Hắn đã nói như vậy: 'Hỡi bậc nhân chủ, ta, người đứng trên không trung, là chúa tể của các vị trời, là Vasavattī, kẻ ác ma.'

၈၄.

84.

သုရနရသရဏော သော နိဗ္ဘယော ဒိဗ္ဗစဒ္ဒ-ရတနဇနနမဒ္ဓါ မာရဇာနာမဟ’န္တိ,ပဋိဝစနမဒါသိ မာဒိသော ဒုပ္ပသယှောဘဝတိ ဒသသဟဿေဟာ’ပိ တုမှာဒိသေဟိ;

()

Ngài, nơi nương tựa của trời và người, không sợ hãi, đã trả lời: 'Hỡi Māra, ta biết. Ta biết chắc chắn về sự xuất hiện của bánh xe báu. Một người như ta thì khó có thể bị khuất phục, ngay cả bởi mười ngàn kẻ như ngươi.'

၈၅.

85.

ယဒိ မနသိ သိယာ တေ ကာမဒေါသဗ္ဗိဟိံသာ-ပဘုတိပရိဝိတက္ကော တာဝဇာနာမ’ဟန္တိ,ပဋိဃပရဝသော သော ကိဉ္စိဩတာရပေခေါအနုပဒမနုဗန္ဓိ တဿ ဆာယာယထေဝ;

()

(Māra nghĩ:) 'Nếu trong tâm ngươi có những suy nghĩ về dục vọng, sân hận, và hãm hại, thì ta sẽ biết.' Hắn, bị sân hận chế ngự, tìm kiếm một cơ hội nào đó, đã đi theo từng bước chân của Ngài, giống như một cái bóng.

၈၆.

86.

ပုနရဘိဝဇတောဝါ’သာဠှိယာ ပုဏ္ဏမာယကပိလပုရဝိဘူတိံ ဒဋ္ဌုကာမမှိ ဇာတေ,ဝသုမတိ ပရိဝတ္တီ ဒဿယိ အဿရညောပုရဝရဘိမုခဋ္ဌော စေတိယဋ္ဌာနဘုမိံ;

()

Vào ngày rằm tháng A-sa-la, khi ý muốn nhìn lại sự huy hoàng của thành Ca-tỳ-la-vệ khởi lên, mặt đất đã quay tròn, chỉ cho vua ngựa đang đứng hướng về thành phố cao quý ấy vùng đất của bảo tháp.

၈၇.

87.

သပဒိ ဒသသဟဿိစက္ကဝါဠေသု ဒေဝါတိဘုဝနသရဏဿာ’ရက္ခဏေ ဝျာဝဋာသုံ,မဏိကနကမယေဟိ ဒဏ္ဍဒီပါဒိကေဟိအနိမိသတနယေ’ကေ မဂ္ဂမာလောကယိံသု;

()

Lập tức, chư thiên trong mười ngàn thế giới đã bận rộn trong việc bảo vệ Đấng Quy Y của ba cõi. Một số vị trời đã soi sáng con đường bằng những ngọn đuốc làm bằng ngọc và vàng.

၈၈.

88.

သုရဘိကုသုမဒါမောလမ္ဗမာနဗ္ဗိတာန-ကနကကလသသေတစ္ဆတ္တကေတုဒ္ဓဇေဟိ,တဒဟိဂမနမဂ္ဂံ ဒေဝတာ’လင်္ကရိံသုဘုဝနကုဟရမာသိ ပုပ္ဖပူဇာဘိရာမံ;

()

Chư thiên đã trang hoàng con đường Ngài đi qua với những tàn lọng treo các tràng hoa thơm, với những bình vàng, lọng trắng, cờ và phướn. Không gian vũ trụ trở nên đẹp đẽ với sự cúng dường bằng hoa.

၈၉.

89.

ဂဂနမသနိဃောသစ္ဆန္တမေဝဋ္ဌသဋ္ဌိ-တုရိယသတသဟဿာရဝဝိပ္ဖာရမာသိ,မဟိတသုရဘိပုပ္ဖာကိဏ္ဏမဂ္ဂါဝတိဏ္ဏောအတုရိတမဘိဂန္တွာ ယောဇနန္တိံသမတ္တံ;

()

Bầu trời vang dội âm thanh của sáu mươi tám trăm ngàn nhạc cụ, giống như tiếng sấm. Ngài đã đi xuống con đường rải đầy hoa thơm được tôn kính, không vội vã đi qua khoảng ba mươi do-tuần.

၉၀.

90.

ဝိမလသလိလပုဏ္ဏံ ဖေဏမာလာဘိကိဏ္ဏံဝိကစကမလရာဇိံ တုင်္ဂကလ္လောလရာဇိံ,သသိရတရသမီရံ ဝါဠုကာကိဏ္ဏတိရံသမုပဂမိ အနောမာနာမဂင်္ဂံ သဝီရော;

()

Vị anh hùng ấy đã đến gần dòng sông tên là Anomā, một dòng sông đầy nước trong, rải rác những vòng bọt, có những hàng sen nở và những hàng sóng cao, có làn gió mát lạnh và bờ cát trắng.

၉၁.

91.

အသိတမဏိတလာဘာ ဆန္န ကာ နာမိကာ’ယံဣတိ ဝရမတိ ပုစ္ဆိ သော အနောမာနဒီတိ,တမဝဒိ ယဒိ တီရေ ဧတ္ထ’ဟံ ပဗ္ဗဇေယျံအတိဝိယ သဖခလာ မေ သာ အနောမာသိယာ’တိ;

()

Bậc trí tuệ cao thượng hỏi: 'Này Channa, sông này có vẻ đẹp như mặt ngọc bích đen, tên là gì vậy?' Channa thưa rằng: 'Đó là sông Anomā.' Ngài nói: 'Nếu ta xuất gia ở bờ sông này, sự xuất gia của ta sẽ thật sự thành công và không thấp hèn (anomā).'

၉၂.

92.

ရဝိကုလတိလကော သော ပဏှိယာ ဝါဇိရာဇံသဇဝမဒဒိ သညံ တာယ အဋ္ဌောသဘာယ,သုဝိမလသလိလာယာ’နောမဂင်္ဂါယ တီရေတရဏိရိဝ ဌိတော’သိ ဥပ္ပတိတွာ တုရင်္ဂေါ;

()

Ngài, trang sức của dòng dõi mặt trời, đã dùng gót chân ra hiệu cho vua ngựa phi nước đại. Con ngựa đã nhảy qua một khoảng tám usabha và đứng trên bờ sông Anomā có dòng nước rất trong, như mặt trời.

၉၃.

93.

သိတပုလိနတလဋ္ဌော တိဏှဓာရာ’သိဟတ္ထောဝိသဒမတိ သမောဠိံ စူဠမာဒါယ ဒဠှံ,အလုနိ သိရသိ သေသာ ဒွင်္ဂုလာ နီလကေသာန တဒုပရိ ပရူဠှာ ဒက္ခိဏာဝတ္တယိံသု;

()

Đứng trên bãi cát trắng, tay cầm gươm bén, bậc trí tuệ trong sáng đã nắm chặt búi tóc cùng với vương miện và cắt đi. Mái tóc xanh còn lại trên đầu dài hai ngón tay, không mọc dài hơn nữa và xoắn lại về phía bên phải.

၉၄.

94.

အဘဝိ တဒနုရူပံ ဒါဌိကာ မဿုစာ’ပိအယမုပရိ သစာ’ဟံ ဌာတု ဗုဒ္ဓေါ ဘဝေယျံ,နဘသိ ခိပိ သိခံ တံ ဣစ္စဓိဋ္ဌာယ ဓီရောပရိဘဝိယ ဌိတာ သာ မေဃမာလာဝိလာသံ;

()

Râu và ria của Ngài cũng trở nên tương xứng. Bậc dũng trí phát nguyện: 'Nếu ta sẽ trở thành một vị Phật, hãy để búi tóc này ở trên không,' rồi ném búi tóc ấy lên trời. Búi tóc đã ở lại đó, vượt qua vẻ đẹp của một vòng mây.

၉၅.

95.

သပဒိ သုရပုရမှာ ဒေဝရာဇာဘိ’ဂန္တွာတမဘိဟရိယ စူဠံ စာရိစင်္ဂေါဋကေန,ရတနမယမုဠာရံ စေတိယံ မာပယိတ္ထသုရဂဏမဟနီယံ တတြ စူဠာမဏိန္တိ;

()

Lập tức, vua trời từ thành của chư thiên đến, dùng một cái tráp đẹp đẽ mang búi tóc ấy đi và cho xây dựng ở đó một bảo tháp cao quý bằng châu báu, được chúng chư thiên tôn kính, gọi là tháp Cūḷāmaṇi.

၉၆.

96.

ဝိဓိရဘဝိ သဟာယော ယော ဃဋိကာရနာမောအဒဒိ သမဏကပ္ပံက သော ကပရိက္ခာရမဿ,ဂဟိတသမဏဝေသော ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါ’ဝ နာထောနဘသိ ခိပိ နိဝတ္ထံ သာဋကံ သံဟရိတွာ;

()

Phạm thiên tên là Ghaṭikāra, một người bạn cũ, đã dâng lên Ngài y bát của sa-môn. Đấng Lãnh Đạo, giống như các vị Phật quá khứ, sau khi mặc trang phục của sa-môn, đã cởi bỏ y phục cũ và ném lên không trung.

၉၇.

97.

တမဘိဟရိယ ဒုဿံ ပက္ခိပိတွာ သမုဂ္ဂေရတနမယမတုလျံ ယောဇနဒွါဒသုစ္စံ,အကရိ ပရဟိတတ္ထံ ဗြဟ္မလောကေက ဝိဓာတာမကုဋမဏိမရိစီစုမ္ဗိယံ စေတိယံသော;

()

Đấng Tạo Hóa duy nhất trong cõi Phạm thiên, vì lợi ích của chúng sanh, đã mang tấm y phục ấy đi, đặt vào trong một cái tráp bằng châu báu và xây dựng một bảo tháp không gì sánh bằng, cao mười hai do-tuần, được những tia sáng từ ngọc trên vương miện chạm đến.

၉၈.

98.

ပိတုနရပတိနော တွံ ဘုသဏာဒီနိ ဒတွာဣတိ မမ ဝစနေနာ’ရောဂျမာရောစယဿု,သစိဝမနုပလဗ္ဘာ’ ဒါနိ ပဗ္ဗဇ္ဇိတုံ တေပဟိဏိ ဟယသဟာယံ ဩဝဒိတွာန ဆန္နံ;

()

Sau khi khuyên dạy Channa: 'Ngươi hãy trao lại đồ trang sức này cho phụ vương và nhân danh ta, hãy báo rằng ta vẫn bình an,' Ngài đã cho Channa cùng với con ngựa ra đi.

၉၉.

99.

ပဋိပထမဝတိဏ္ဏော ဂန္တုကာမော သရဋ္ဌံဓရဏိပတိဝိယောဂါ သောကနိဗ္ဗိဒ္ဓဂတ္တော,တုရဂပတိ စဝိတွာ ကန္ထကော ဒေဝပုတ္တောဘဝိ ကနကဝိမာနေ တင်္ခဏေတာဝတိံသေ;

()

Trên đường trở về, với mong muốn quay lại vương quốc, thân thể bị nỗi sầu muộn vì xa lìa chủ nhân đâm thâu, vua ngựa Kanthaka đã chết và ngay lúc đó tái sanh làm một vị thiên tử trong một lâu đài vàng ở cõi trời Ba Mươi Ba.

၁၀၀.

100.

သကလဝနသုရာနံ အဉ္ဇလိမဉ္ဇရိဟိမဟိတဉ္စရဏပီဌော ယေန ပဗ္ဗဇ္ဇိတော သော,တဒဝသရိအနောမာနာမနဇ္ဇာ သမီပေဝနမနုပိယနာမံ အမ္ဗရုက္ခာဘိရာမံ;

()

Ngài, người có bệ chân được tôn kính bằng những đóa hoa chắp tay của tất cả chư thiên trong rừng, đã đến khu rừng tên là Anupiya, gần dòng sông Anomā, nơi Ngài đã xuất gia, một khu rừng đẹp đẽ với những cây xoài.

၁၀၁.

101.

သော နိက္ခမ္မ အဘိန္နခတ္တိယကုလာ နေက္ခမ္မ ဓမ္မာလယောဘောဂက္ခန္ဓမုဠာရစက္ကရတနံ ဥစ္စာရဘာရံ ဝိယ,ဩဟာယာ’နုပိယမ္ဗနာမဝိပိနေ သတ္တာဟမဇ္ဈာဝသံပဗ္ဗဇ္ဇာပဋိလာဘသမ္ဘဝသုခံ ဝေဒေသိ ဗုဒ္ဓင်္ကုရော;

()

Ngài, là nơi nương tựa của pháp xuất ly, sau khi từ bỏ dòng dõi Sát-đế-lỵ cao quý, đã từ bỏ khối tài sản và bánh xe báu cao quý như một gánh nặng phẩn uế, và đã trú ngụ bảy ngày trong khu rừng tên là Anupiya. Vị Bồ-tát đã cảm nhận được hạnh phúc phát sinh từ việc đạt được sự xuất gia.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေ နိဒါနေ မဟာဘိနိက္ခမန ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဒသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm vui cho trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười, chương nói về sự kiện Đại Xuất Gia, thuộc phần Nhân gần.

၁.

1.

မန္ဒာနိလေရိတတရုသဏ္ဍမဏ္ဍိတေတသ္မိံ တပေါဝနဂဟဏေ တပေါဓနော,ဘုတွာ (ပဘာဝတိ) ဝနဒေဝတာ ယထာဒိဗ္ဗံ သုခံ သုခမနဂါရိယံ တတော;

()

Sau đó, trong khu rừng khổ hạnh rậm rạp được trang điểm bởi những lùm cây lay động trong làn gió nhẹ, bậc tu khổ hạnh đã hưởng thụ hạnh phúc của đời sống không gia đình, một niềm hạnh phúc như của chư thiên, giống như một vị thần rừng.

၂.

2.

ယော သေနိယော နရပတိ မာဂဓော တဒါယသ္မိံ ပုရေ ဝသတိ ပုရင်္ဂဘာသုရေ,ရာဇဂ္ဂဟံ တမဟိပဝေသနတ္ထိကောအဒ္ဓါနမောသရိ သမတိံသယောဇနံ;

()

Với mục đích đi vào thành Vương Xá, nơi vua Seniya xứ Ma-kiệt-đà lúc bấy giờ đang ngự trị, một thành phố rực rỡ với những tòa nhà, Ngài đã đi trên con đường dài ba mươi do-tuần.

၃.

3.

စက္ကင်္ကိတဿိရိစာရဏော သုသညမောဒီဃဉ္ဇသံ ဝသိ တဒဟေန ခေပယံ,ရာဇဂ္ဂဟံ ကပုရဝရမိန္ဒိရာလယံသမ္ပာဝိသိ ဇိတဂဇရာဇဂါမိ သော;

()

Ngài, người có đôi chân phúc tướng được ghi dấu bánh xe, rất tự chủ, đã đi hết con đường dài trong một ngày và đi vào thành Vương Xá, nơi ở của những ngôi nhà và thành phố tốt đẹp, với dáng đi của một vua voi đã được chinh phục.

၄.

4.

ဣန္ဒာသုဓာဝလိဝလယိကတော မဟာ-မဂ္ဂမှိ ဇင်္ဂမ္မဏိပဗ္ဗတောရိဝ,ခတ္တိံသလက္ခဏသမလင်္ကတော မဟာ-ဝီရော တပေါနိဓိ ယုဂမတ္တဒဿနော;

()

Trên con đường lớn, vị đại anh hùng, kho tàng của sự khổ hạnh, được trang hoàng với ba mươi hai tướng tốt, nhìn trong tầm một ách cày, giống như một ngọn núi ngọc di động được bao quanh bởi những bức tường trắng như vôi của trời Đế Thích.

၅.

5.

ဗောဓာပယံ ဗုဓဇနမာနသမ္ဗုဇေအဝှာပယံ ပထိကဇန’က္ခိပက္ခိနော,ဝိမှာပယံ နိဇသိရိယာ သဒေဝကေတသ္မိံ ပုရေ စရိ သပဒါနစာရိကံ;

()

Làm cho những đóa sen tâm của người trí nở ra, mời gọi những con chim mắt của người đi đường, làm cho thế giới cùng với chư thiên kinh ngạc bởi vẻ huy hoàng của mình, Ngài đã đi khất thực từng nhà trong thành phố ấy.

၆.

6.

ပိဏ္ဍာယ ဂစ္ဆတိသတိ ရူပဒဿန-ပဗျာဝဋာ’ခိလဇနတာယ ဂေါတမေ,သံဃောဘိတာ’သုရမိသရေဟိ သာ ပုရိပတ္တေ ယထေဝ’သုရပုရိ ပုရိန္ဒဒေ;

()

Khi Ngài Gotama đi khất thực, tất cả mọi người đều bận rộn chiêm ngưỡng dung sắc của Ngài, thành phố ấy trở nên náo động, giống như thành của các A-tu-la khi trời Đế Thích đến.

၇.

7.

ခတ္တိံသလက္ခဏသုရစာပဘာသုရေရူပမ္ဗရေ ဝရပုရိသဿ ဂစ္ဆတော,လောကဿ လောစနသကုဏာဝလိတဒါအန္တံ နပါပုဏိ ပရိသင်္ကမန္တီပိ;

()

Khi ấy, trên bầu trời thân tướng của bậc thượng nhân đang đi, một thân tướng rực rỡ như cầu vồng của chư thiên với ba mươi hai tướng tốt, đàn chim mắt của thế gian, dù bay lượn xung quanh, cũng không thể đến được điểm cuối.

၈.

8.

မဉ္ဇီရပိဉ္ဇရကရ ကန္ဓရာမဏိ-ကေယူရဘာသုရစရဏာ သိရိမတော,သီမန္တိနီ ပရမသိရိံ ဝိပဿိတုံဓာဝိံသု နိဇ္ဇိတကလဟံသကာမိနီ;

()

Để chiêm ngưỡng vẻ huy hoàng tối thượng của Đấng Phúc Hậu, những người phụ nữ, có dáng đi vượt qua cả thiên nga, có đôi chân rực rỡ với vòng chân, vòng tay vàng, ngọc ở cổ và vòng đeo cánh tay, đã chạy đến.

၉.

9.

နာရိဇနာ မဟိတုမိဝါ’ဘိဂစ္ဆတောရူပိန္ဒိရာယ’ နိမိသလောစနုပ္ပလေ,ဓမ္မိလ္လဝေလ္လိတဘုဇစမ္ပကာဝလီဓာဝိံသု ပီဝရကုစဟာရပီဠိတာ;

()

Những người phụ nữ, bị những vòng trang sức trên bộ ngực đầy đặn đè nặng, với những cánh tay như cành hoa champaka quấn quanh búi tóc, đã chạy đến với những đóa sen mắt không chớp, như thể để tôn kính vẻ đẹp huy hoàng của Ngài đang đến.

၁၀.

10.

နိဿာသိနီ သမဇလဗိန္ဒုစုမ္ဗိတ-ဝတ္တမ္ဗုဇာ သိထိလိတကာသိကမ္ဗရာ,ကာစိတ္ထိယော သမဏမုဒိက္ခိတုံ ပထေဓာဝန္တိယော ကိမုပတိသင်္ကိယာ’ဘဝုံ;

()

Một số phụ nữ, thở hổn hển, gương mặt sen được những giọt mồ hôi hôn lên, y phục bằng lụa Kasi bị nới lỏng, khi chạy trên đường để nhìn vị sa-môn, đã trở nên giống như những nàng Kimpurisa.

၁၁.

11.

ဥဂ္ဃာဋိတာ’သိတမဏိသိဟပဉ္ဇရာရာမာပသာရိတဝဒနမ္ဗုဇာက ဝသိံ,ဒဋ္ဌုံ ပဘုဇနဘဝနေသု တင်္ခဏေမန္ဒာကိနိသရသိဝိလာသမာဟရုံ;

()

Trong những lâu đài của các bậc quyền quý, vào khoảnh khắc ấy, những người phụ nữ mở các cửa sổ sư tử bằng ngọc bích đen, đưa ra những khuôn mặt tựa hoa sen để nhìn thấy vị ẩn sĩ, họ đã mang lại vẻ duyên dáng của hồ Mandākinī.

၁၂.

12.

ဥစ္ဆင်္ဂတောပတိတသုတာ’ဘိရူပိနောရူပပ္ပလမှိတဟဒယာက ပူရီဝဓူ,ပဿန္တိယော ပထိကဇနဿဟတ္ထဂေနာကံသု ကိံ အဓိကရဏာ’ဓိရောပဏံ;

()

Những người phụ nữ trong thành, với trái tim bị quyến rũ bởi vẻ đẹp của người tuấn tú, đã không để ý đến những đứa con rơi từ trong lòng. Khi nhìn thấy người bộ hành, cớ sao họ lại có thể buông lời buộc tội?

၁၃.

13.

ဧကေ ဇနာ ယတိပတိရူပဒဿန-ကောတုဟဠာ သကပဋိဘာနမဗြဝုံ,သီမန္တိနီ မနကုမုဒါနိ ဗောဓယံပတ္တော’တျ’ယံ ပကတိနိသာပတီနုခေါ;

()

Một số người, vì hiếu kỳ muốn chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vị chúa tể các ẩn sĩ, đã nói lên những lời nhận xét dí dỏm của mình: 'Người này đến đây, làm cho tâm trí tựa hoa súng của các phụ nữ bừng nở, phải chăng chính là vị chúa tể của màn đêm (mặt trăng) thông thường?'

၁၄.

14.

သုတွာန တံ သကလကလာန္တရောပဂံဗိမ္ဗံ တဒင်္ကိတဟရိဏင်္ကမမ္ဗရေ,တုမှေ နပဿထ ဟိမရံသိနော ဣတိဂဗ္ဗာဘိဇပ္ပိတဝစနာ’ပရေဇနာ;

()

Nghe vậy, những người khác bèn kiêu hãnh đáp lời: 'Các người không thấy trên bầu trời kia sao, vầng đĩa của đấng có tia sáng mát lạnh (mặt trăng), được đánh dấu bằng hình con hươu và hội đủ các pha của nó?'

၁၅.

15.

အစ္ဆေရပင်္ကဇဝိသရာနိ စိန္တိယသဉ္စုမ္ဗိတုံ ပုရလလနာနန’မ္ဗုဇေ;

ဝေရောစနော ဣဓုပဂမာ ဝိရူပိမာဣစ္စဗြဝုံ ပုနရနိသမ္မကာရိနော;

()

Lại có những người thiếu suy xét nói rằng: 'Với ý định hôn lên những đóa sen là gương mặt của các phụ nữ trong thành, vì nghĩ rằng đó là những đóa sen tuyệt diệu, nên mặt trời (Verocana) đã đến đây trong hình dạng này.'

၁၆.

16.

သုတွာန တံ ဂဂနတလင်္ဂနေ’ဓုနာဝေရောစနဿ’ဘိစရတော နပဿထ,စဏ္ဍာတပံ ထိရပရိဝေသမမ္ဗုဇ-ပါဏိန္တိ ဂဇ္ဇိတဝစနာ’ပရေဇနာ;

()

Nghe vậy, những người khác với lời lẽ đanh thép đáp lại: 'Các người không thấy mặt trời (Verocana) đang di chuyển trên bầu trời, với ánh nắng chói chang và vầng hào quang vững chắc của nó sao?'

၁၇.

17.

ဥတ္တုင်္ဂမန္ဒိရမဏိစန္ဒိကာတလေဒိဗ္ဗစ္ဆရာနိဘရမဏိဟိ ဝဉ္စိတော,ဧယာ’မရာဝတိနဂရိတိ စိန္တိယသက္ကော စရေ နနု သကဝါဒမပက္ပယုံ;

()

Bị đánh lừa bởi những người phụ nữ xinh đẹp tựa tiên nữ Apsara trên những sàn nhà bằng ngọc tỏa sáng của các lâu đài cao lớn, và nghĩ rằng: 'Đây là thành phố Amarāvatī', nên chắc chắn đây là vua Sakka (Đế Thích) đang đi dạo.' Họ đã đưa ra lập luận của riêng mình như vậy.

၁၈.

18.

သက္ကဿ ဒါနဝဝိဇယာ’ဘိလာသိနောပါဏိမှိ ဒိဿတိ ဝဇိရာယုဓံ ခရံ,သံဝိဇ္ဇရေ ဒသသတလောစနာနိ’ပိနောတာဒိသော အယမိတိ တဗ္ဗိပက္ခိနော;

()

Những người phản đối nói rằng: 'Trong tay của vua Sakka, người mong muốn chiến thắng các a-tu-la, người ta thấy có vũ khí kim cương chói lòa. Ngài cũng có một ngàn con mắt. Người này không giống như vậy.'

၁၉.

19.

ယာ သာလဝတျ’ဓိဝစနာ’ဘိရူပိနီသဉ္စောဒိတော ဇိတဂိရိဇာယ တာယ ဟော,ကေလာသပဗ္ဗတနိဘပဏ္ဍဝါစလ-ဉတ္တံ ဝဇံ အယမိတိဣဿရော’ဗြဝုံ;

()

Được thúc giục bởi nàng Pārvatī xinh đẹp, người đã chinh phục được ngài, và nghĩ rằng ngọn núi Paṇḍava này giống như núi Kelāsa, người đang đi kia chính là đấng Tối Thượng (Issara/Shiva).' Họ đã nói như vậy.

၂၀.

20.

တုမှေ နပဿထ ပရမိဿရဿ ကိံနဂ္ဂတ္တနံ ပသုသယနော’ပဝေသနံ,ပါဏိံ ကပါလကမဓိကက္ခိမဏ္ဍလံဣတ္ထံ ပဝေဒိတဝစနာ’ပရေဇနာ;

()

Những người khác bèn tuyên bố rằng: 'Các người không thấy sao? Đấng Tối Thượng (Paramissara) thì khỏa thân, ngồi và cưỡi trên lưng thú, tay cầm bát sọ người, và có thêm một con mắt trên trán. Người này không như vậy.'

၂၁.

21.

ဧသာ’ဝလမ္ဗိတပုရခီရနီရဓိံလက္ခိံ သမေက္ခိယ နိဇလက္ခိသံသယော,ပီတမ္ဗရံ ပရိဒဟိယ’ဉ္ဇသေ စရံနာရာယနော ဣတိ မတိမပ္ပယုံ သကံ;

()

Thấy những nàng Lakkhī (những phụ nữ xinh đẹp) của thành phố này, nơi tựa như biển sữa, và do đó sinh lòng nghi ngờ về nàng Lakkhī của chính mình, nên người đang đi trên đường, khoác trên mình tấm y vàng, chính là Nārāyana (Vishnu).' Họ đã hình thành ý kiến của riêng mình như vậy.

၂၂.

22.

နာရာယနော ကုဝလယနီလဝိဂ္ဂဟောကောပန္တရော’ရဂသယနိန္ဒိရာဓနော,စက္ကာယုဓော’လ္လသိတကရော’တိဝါမနောတဗ္ဗာဒမဒ္ဒနစတုရေ’တရေ ဇနာ;

()

Những người khác, khéo léo trong việc bác bỏ lập luận đó, nói rằng: 'Nārāyana có thân hình xanh sẫm như hoa súng xanh, nội tâm phẫn nộ, nằm trên giường rắn, có Indirā (Lakkhī) làm vợ, tay cầm vũ khí là bánh xe sáng chói, và là một người lùn. Người này không như vậy.'

၂၃.

23.

ဝေဒတ္တယံ ဝိဗုဓဇနာနမာနနေသွ’ဇ္ဈာယတံ ဝသတိနုခေါ သရဿတီ,သဉ္ဇာတသံသယ ဇဋိတော ပိတာမဟောတဿာဂဝေသနပသုတော’တျု’ဒီရယုံ;

()

Họ nói rằng: 'Phải chăng nữ thần Sarassatī không còn ngự trong miệng của những người hiền trí, nơi ba tập Veda tự được tụng đọc? Vì nghi ngờ nảy sinh, nên đức Pitāmaha (Brahmā) với mái tóc bện, đã mải miết đi tìm kiếm nàng.'

၂၄.

24.

သုတွာန တံ သရသိဇယောနိနော သဒါပါဏိမှိ ဝိဇ္ဇတိ ဝရမတ္တပေါတ္ထကံ,စတ္တာရိစာနနပဒုမာနိ ဒိဿရေဂစ္ဆံ အယံပန ပုရိသော နတာဒိသော;

()

Nghe vậy, (những người khác đáp): 'Trong tay của đấng sinh ra từ hoa sen (Brahmā) luôn có một quyển sách quý, và người ta thấy ngài có bốn gương mặt tựa hoa sen. Nhưng người đang đi này thì không giống như vậy.'

၂၅.

25.

သုဒ္ဓေါဒနဝှယဝသုဓာဓိပ’တြဇောဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ ဣတိ ဝေဒကောဝိဒါ,ကောဏ္ဍညဘုသုရပမုခါ ဒွိဇာ တဒါပဗျာကရုံ တနု ဗဟုဘာသဏေန ကိံ;

()

'Vị công tử của đức vua tên là Suddhodana sẽ trở thành một vị Phật.' Các vị Bà-la-môn thông thạo Veda, với ngài Koṇḍañña đứng đầu, đã tiên tri như vậy. Cần gì phải nói nhiều thêm nữa?

၂၆.

26.

ဥက္ကဏ္ဌိတော သကဘဝနာ မဟာမတီနိက္ခမ္မ သတ္တမဒိဝသောတိ ဝိဿုတော,အာပါထဂံ နိဇသဝဏဉ္ဇလိဟိ ဘောတံ ဗျပ္ပထံ နပိဝထ ကိံ ယထာမတံ;

()

Này các ông! Ai cũng biết rằng hôm nay là ngày thứ bảy kể từ khi bậc đại trí, vì chán ngán, đã rời khỏi cung điện của mình. Lời đồn ấy đã đến tai các ông, tại sao các ông không dùng đôi tai như những chiếc cốc chắp lại để uống lấy nó như uống nước cam lồ?

၂၇.

27.

ဝေဒါဂတံ ဝရပုရိသင်္ဂလက္ခဏံဒေဟမှိ ဝိဇ္ဇတိ သမဏဿ ဂစ္ဆတော,အန္ဓာ’ဝ ဘော အပဂတရူပဒဿနာတုမှေ’ပိ ကိံ တလဟထ ရူပဒဿနံ;

()

Những tướng tốt của bậc vĩ nhân, được nói đến trong kinh Veda, đều hiện hữu trên thân của vị sa-môn đang đi kia. Này các ông, các ông như những người mù, không còn khả năng nhìn thấy hình sắc. Tại sao các ông còn bàn luận về việc nhìn thấy tướng mạo của ngài?

၂၈.

28.

နိက္ခမ္မ ဆဍ္ဍိတဝိဘဝေါ မဟာကုလာသုဒ္ဓါသယော သုဂဟိယ ပတ္တစီဝရံ,ပဗ္ဗဇ္ဇိယာ’နဟိရမိတော ဘဝတ္တယေအတ္ထာစရံ အနုဃရမဉ္ဇသေ’ဓုနာ;

()

Xuất gia từ một gia đình cao quý, từ bỏ tài sản, với ý định trong sạch, ngài đã nhận lấy y bát một cách đúng pháp. Trở thành một người xuất gia, không còn ham thích trong ba cõi, bây giờ ngài đang đi trên đường từ nhà này sang nhà khác, thực hành vì lợi ích (của chúng sanh).

၂၉.

29.

သုဒ္ဓေါဒနာဝနိပတိနော ဝရောရသောဧသော သမုဇ္ဇလသတပုညလက္ခဏော,ဝျာပါရိတော ကုသလဗလေန ဗောဓိယာဟောတေ’ဝ ဂေါတမသမဏော နသံသယော;

()

Đây là vị công tử ưu tú của vua Suddhodana, người tỏa sáng với những tướng tốt của trăm phước báu. Được thúc đẩy bởi sức mạnh của thiện nghiệp hướng về giác ngộ, ngài chắc chắn là sa-môn Gotama, không còn nghi ngờ gì nữa.

၃၀.

30.

ဒိသွာ တပေါဓနမဟိယန္တမဉ္ဇသေယေ မာနဝါ သကသကဝါဒမပ္ပယုံ,တဗ္ဗာဒဗန္ဓနဝိနိဝေဌနာ ပရံဣစ္စာဟု ပဏ္ဍိတပုရိသာ ယထာဝတော;

()

Khi thấy vị khổ hạnh đang đi trên đường, những người kia đã đưa ra các lập luận riêng của mình. Sau đó, để gỡ rối những ràng buộc của các lập luận ấy, những người hiền trí đã nói lên sự thật như vậy.

၃၁.

31.

ဒုတာ တဒါ သုရသိ သမပ္ပိတဉ္ဇလီရညော တမစ္ဆရိယပဝတ္တိမာဟရုံ,အဒ္ဒက္ခိ ဘုပတိ စရမာနမဉ္ဇသေပိဏ္ဍာယ’ထဗ္ဗိဝရိယ သိဟပဉ္ဇရံ;

()

Khi ấy, các sứ giả chắp tay kính cẩn, mang tin tức kỳ diệu ấy đến cho nhà vua. Bấy giờ, đức vua mở cửa sổ sư tử và nhìn thấy ngài đang đi trên đường để khất thực.

၃၂.

32.

နာ ဂေါ သိယာ ပဌမိနိမုဇ္ဇနံ က ရေယက္ခော သိယာ သဟယမဒဿနံ က ရေ,ဒေ ဝေါ သိယာ ဂဂနတလင်္ဂဏဉ္စ ရေပေါသော သိယာ ယဒိ ပဋိလဒ္ဓမာဟ ရေ;

()

Ngài có thể là một vị Nāga, vì có thể độn thổ. Ngài có thể là một Dạ-xoa, vì có thể biến mất. Ngài có thể là một vị trời, vì có thể đi trên hư không. Nhưng nếu ngài ăn những gì đã nhận được, thì ngài phải là một con người.

၃၃.

33.

ဒူတေနု’သာသိယ မဂဓာဓိပေါ ဣတိဝီမံသိတုံ ပကတိမနင်္ဂဟင်္ဂိနော,ပါဟေသိ တေ ပဒမနုဂမ္မု’ပါဂမုံသဒ္ဓိံ မဟာသမဏဝရေန ပဏ္ဍဝံ;

()

Vua xứ Magadha đã chỉ thị cho các sứ giả như vậy để điều tra về bản chất của vị có thân hình tuấn tú này. Ngài đã phái họ đi. Họ đã đi theo dấu chân của ngài và cùng với vị đại sa-môn ưu tú đến núi Paṇḍava.

၃၄.

34.

ဝိက္ခာလယံ မုခကမလံ ကုလေ ကုလေဘိက္ခာဋနေန’ ဘိဟဋမိဿဘောဇနံ,လဒ္ဓါ ဇိဂုစ္ဆိယ ဝသိ ပဏ္ဍဝါစလ-စ္ဆာယာယ မာရဘိ သုနိသဇ္ဇ ဘုဉ္ဇိတုံ;

()

Sau khi nhận được thức ăn hỗn tạp từ việc đi khất thực từng nhà, vị ẩn sĩ cảm thấy ghê tởm. Ngài rửa mặt hoa sen của mình, rồi ngồi xuống một cách trang nghiêm trong bóng mát của núi Paṇḍava và bắt đầu ăn.

၃၅.

35.

ဘတ္တမှီ ကုက္ကုရဝမထူပမေ မုဟုံအန္တောဒရံ ပဝိသတိ ဓီမတော သတိ,အန္တာနိ ဗာဟိရကရဏာနိ’ဝါ’ဘဝုံတံခေါ သဟီ ဝသိသနိသမ္ပဇညဝါ;

()

Khi thức ăn, trông giống như đồ chó mửa, đi vào bụng, bậc hiền trí vẫn giữ chánh niệm. Ruột gan của ngài như lộn ra ngoài. Tuy vậy, bậc đạo sư đã chịu đựng điều đó với chánh niệm và tỉnh giác.

၃၆.

36.

ပဗ္ဗဇ္ဇိတံ သုဂဟိတပတ္တစီဝရံဒိသွာ ရတိံ ပဇဟိယ ရာဇဘောဇနေ,သိဒ္ဓတ္ထ နော တွမဘိဂမိတ္ထ အတ္တနာအတ္တာနမောဝဒိယ ပဘုဉ္ဇိ ဘောဇနံ;

()

'Này Siddhattha, ngươi đã xuất gia, đã nhận y bát đúng pháp, đã từ bỏ sự thích thú trong các món ăn của hoàng gia, mà giờ lại ra nông nỗi này sao?' Tự khiển trách mình như vậy, ngài đã dùng bữa ăn đó.

၃၇.

37.

ဒူတေဟိ စောဒိတဟဒယော ဒယာဓနောသော မာဂဓော နရပတိ တေန ပါဝိသိ,ယေနာ’သိ ပဏ္ဍဝဂိရိ ဘဒြဝါဟနံအာရုယှ ဒဿနရသဃေဓလောစနော;

()

Với trái tim được thúc giục bởi các sứ giả, vị vua nhân từ của xứ Magadha, với đôi mắt khao khát được chiêm ngưỡng ngài, đã leo lên một cỗ xe sang trọng và tiến đến nơi có ngọn núi Paṇḍava.

၃၈.

38.

အညာယ သာကိယကုလသမ္ဘဝံ ဝသိံရာဇာ ပသိဒိယ အရိယေ’ရိယာပထေ,မာ ကာဟသေ သခ ဣတိ ဒုက္ကရံ ခရံရဇ္ဇေန တံနရပဝရံ ပဝါရယိ;

()

Khi biết vị ẩn sĩ xuất thân từ dòng dõi Sākiya, và cảm mến trước oai nghi cao quý của ngài, nhà vua đã thỉnh mời bậc vĩ nhân ấy bằng cả vương quốc của mình, và nói rằng: 'Này bạn hiền, xin đừng thực hành pháp tu khổ hạnh khắc nghiệt này.'

၃၉.

39.

ရဇ္ဇေန ကိံ တဝ စတုရဏ္ဏဝါဝဓိံရဇ္ဇံ နိဇံ ပဇဟိယ အာဂတဿ မေ,ဗောဓိံ ပဗုဇ္ဈိယ ပဌမံ တထာသတိအာဂစ္ဆတံ မမ ဝိဇိတန္တျ’ဝေါစ နံ;

()

Ngài nói với vua rằng: 'Đối với tôi, người đã từ bỏ vương quốc của chính mình được bao bọc bởi bốn biển cả để đến đây, thì vương quốc của ngài có ích gì? Trước hết, sau khi tôi chứng đắc giác ngộ, khi ấy ngài hãy đến lãnh địa của tôi.'

၄၀.

40.

ဒတွာ ပဋိဿဝမထ ဘုမိဘတ္တုနောလောကဿ လောစနမဏိတောရဏာကုလေ,ဒီဃဉ္ဇသေ ဝသိ ဌပိတင်္ဃိပင်္ကဇောအာဠာရာကံ ဣသိပဝရံ ဥပါဝိသိ;

()

Sau khi đã hứa với vị vua của xứ sở ấy, trong thành phố tựa như cổng chào bằng ngọc cho mắt nhìn của thế gian, bậc đạo sư đặt đôi chân sen của mình trên con đường dài và tìm đến vị ẩn sĩ ưu tú Āḷāra.

၄၁.

41.

ပတွာန ကိံ ကုသလဂဝေသိ သော ဝသိအာဠာရကံ ဝိရဇမုဠာရဈာယိနံ,ဣစ္ဆာမဟန္တိ’သိ တဝ သန္တိကေ’ဓုနာဓမ္မံ သမာစရိတုမိဓာဂတော ဗြုဝိ;

()

Vị tìm cầu điều thiện ấy, bậc ẩn sĩ, sau khi đến gặp Āḷāra, người thiền định về trạng thái cao quý không còn trần cấu, đã nói rằng: ‘Thưa ngài, nay con đã đến đây, mong muốn được thực hành Chánh pháp ở nơi ngài’.

၄၂.

42.

သုတွာန တံ တတိယမရူပိကံ ဝသိဈာနံ ဝိယာကရိ ပဋိလဒ္ဓမတ္တနာ,ခိပ္ပံ တပေါနိဓိပဂုဏံ အကာသိ တံဓမ္မံ သကာစရိယနယာ’ဝလမ္ဗိယ;

()

Sau khi nghe điều ấy, vị ẩn sĩ (Āḷāra) đã trình bày về tầng thiền Vô sở hữu xứ, là tầng thiền Vô sắc thứ ba mà chính mình đã chứng đắc. Vị kho tàng khổ hạnh (Bồ-tát) đã nhanh chóng thực hành pháp ấy, nương theo phương pháp của vị thầy.

၄၃.

43.

နာ’ယံ ဝသိ တနုတရသဒ္ဓယာ မမံဓမ္မံ သယံ သမဓိဂတံ ဝိယာကရေ,ဂေါသာမိကော ယထရိဝ ပဉ္စဂေါရသံအဒ္ဓါဖလံ အနုဘဝတီတိ တိန္တိယ;

()

(Āḷāra) suy nghĩ rằng: ‘Vị ẩn sĩ này không phải là người có đức tin mỏng manh mà lại có thể tuyên bố về pháp mà chính mình đã chứng ngộ. Chắc chắn vị ấy sẽ hưởng được kết quả, giống như người chủ đàn bò được hưởng năm loại sản phẩm từ sữa bò’.

၄၄.

44.

ကာလာမ ဒွေ အဓိဂတဈာနသမ္ဘဝံတွံ ယာဝတာသုခ မနုဘောသိ မံ ဝဒ,ပုဋ္ဌဿ တဿိ’တိ နစကိဉ္စိ ဘာဝိယံအာကိဉ္စနံ အဝစ အကိဉ္စနာလယော;

()

(Āḷāra nói): ‘Này đạo sĩ Kālāma, cả hai chúng ta đã chứng đắc tầng thiền này. Ngài hãy nói cho tôi biết, ngài đã an trú đến mức độ nào?’ Khi được hỏi như vậy, vị trú ở Vô sở hữu xứ (Bồ-tát) đã trả lời rằng: ‘(Tôi đã chứng đắc) Vô sở hữu xứ, do đã tu tập về sự không có gì cả’.

၄၅.

45.

သံဝိဇ္ဇရေ မမပကိ ဣမဿိ’ဝေ’သိနောသဒ္ဓါသတီဝီရိယသမာဓိဗုဒ္ဓိယော,ဧဝံ ဝိတက္ကိယ နစိရံ ကတုဿဟောဈာနံ လဘီ တတီယမရူပိကံ ဝသီ;

(Bồ-tát) suy tư rằng: ‘Cũng như vị đạo sĩ này, nơi ta cũng có đủ tín, tấn, niệm, định, tuệ.’ Suy nghĩ như vậy, ngài đã nỗ lực và không bao lâu, vị ẩn sĩ (Bồ-tát) đã chứng đắc tầng thiền Vô sắc thứ ba.

၄၆.

46.

ယံ ခေါ တုဝံ ဝိဟရသိ ဈာတမပက္ပိတောသမ္ပဇ္ဇ သမ္ပတိ ဝိဟရာမဟန္တိ တံ,အာဠာရိ’သိ ဝရပုရိသေန သာဝိတောလာဘာ’ဝုသောတျဝစ သုလဒ္ဓမာဝုသော;

(Bồ-tát nói): ‘Tầng thiền định không lay động mà ngài an trú, con cũng đã chứng đắc và hiện đang an trú trong đó.’ Khi được bậc Thượng nhân nói như vậy, đạo sĩ Āḷāra đã thốt lên: ‘Thật là một lợi ích cho chúng tôi, thưa hiền hữu, thật là một lợi ích lớn lao, thưa hiền hữu!’

၄၇.

47.

ဇာနာမိ ပါဝစနမဟံ ယထာ တုဝံဇာနာသိ ပါဝစနမဟံ ယထာ တုဝံ,တွံ တာဒိသော အဟမပိ ယာဒိသော ဘဝေတွံ ယာဒိသော အဟမပကိ တာဒိသော ဘဝေ;

‘Pháp mà tôi biết, ngài cũng biết như vậy. Pháp mà ngài biết, tôi cũng biết như vậy. Ngài như thế nào, tôi cũng như thế ấy. Tôi như thế nào, ngài cũng như thế ấy.’

၄၈.

48.

ဧဟာ’ဝုသော သမဏ မယံ ဥဘော ဇနာကာဟာမိ’တော ပရိဟရဏံ ဂဏဿိ’ဒံ,ဝတွာန အာစရိယသမာနကော သကံသိဿံ အကာ တမသမမတ္တနာ သမံ;

()

‘Này hiền hữu Sa-môn, hãy đến đây. Cả hai chúng ta hãy cùng nhau lãnh đạo hội chúng này.’ Nói như vậy xong, vị ấy đã đặt người đệ tử không ai sánh bằng của mình ngang hàng với chính mình, như một vị thầy.

၄၉.

49.

ဓမ္မောပျ’ယံ နဘဝတိ နိဗ္ဗိဒါယ ဝါဗောဓာယဝါ နဝုပသမာယ ကေဝလံ,အာရုပ္ပဘုမိယမုပပတ္တိယာ သိယာဣစ္စာနလင်္ကရိယ တတော အပက္ကမိ;

()

(Bồ-tát nghĩ): ‘Pháp này không đưa đến sự nhàm chán, không đưa đến giác ngộ, cũng không chỉ đơn thuần đưa đến sự an tịnh, mà chỉ có thể đưa đến sự tái sanh trong cõi Vô sắc.’ Vì vậy, không hài lòng, ngài đã rời khỏi nơi đó.

၅၀.

50.

ကာလမတော ဥပရိဝိသေသမုဒ္ဒကောဇညာ’တျ’ယံ သုမရိယ ရာမပုတ္တကော,ပတွာ’ဿမံ သမဓိဂတံ တွယာ’ပ’ဟံဓမ္မံ သမာစရိတုမိဓာဂတော’ဗြုဝိ;

()

Nhớ lại rằng: ‘Ngoài Kālāma, có thể Uddaka, con trai của Rāma, biết được pháp cao hơn.’ Ngài đã đến đạo viện của vị ấy và nói: ‘Con đã đến đây để thực hành pháp mà ngài đã chứng đắc.’

၅၁.

51.

ဉတွာ သကာစရိယမတဉှိ ဗုဒ္ဓိမာဓမ္မဉ္စရေ မမ သမယော စ တာဒိသော,ဝတွေ’ဝမုဒ္ဒကဝသိ ခိပ္ပမတ္တနောသိက္ခေသိ ပါဝစနပထေ တပေါဓနံ;

()

Bậc trí tuệ (Uddaka), biết được ý của vị thầy mình (Rāma), đã nói: ‘Hãy thực hành pháp này, giáo lý của ta cũng như vậy.’ Nói như thế xong, vị ẩn sĩ Uddaka đã nhanh chóng huấn luyện bậc kho tàng khổ hạnh (Bồ-tát) theo con đường giáo pháp của mình.

၅၂.

52.

သဒ္ဓါယ မံ သကသမယာ’နုသာသကောအဒ္ဓါ သမာဓိဇဖလမာဟရေ’တျ’ယံ,စိန္တာပရော ဝရပုရိသော အရူပိကံဈာနံ ဝလဉ္ဇသိ ကတမန္တျ’ပုစ္ဆိ နံ;

()

(Uddaka) suy nghĩ: ‘Với đức tin này, vị ấy chắc chắn sẽ đạt được kết quả sanh từ thiền định theo giáo lý của ta.’ Bậc Thượng nhân (Uddaka), sau khi suy tư, đã hỏi ngài (Bồ-tát): ‘Ngài đã thực hành đến tầng thiền Vô sắc nào rồi?’

၅၃.

53.

သုတွာ တမုဒ္ဒကဝသိ သန္တမာနသောသန္တံဟိ’ဒံ ပရမမိဒန္တိ ဘာဝိယံ,သာမံ ဝလဉ္ဇနကမရူပဘုမိကံဈာနံ စတုတ္ထကမဝိကမ္ပမာဟရီ;

()

Nghe vậy, vị ẩn sĩ Uddaka với tâm an tịnh, nghĩ rằng: ‘Đây là pháp an tịnh, đây là pháp tối thượng,’ đã trình bày về tầng thiền Vô sắc thứ tư, tầng thiền không lay động, là cảnh giới mà chính mình đang thực hành.

၅၄.

54.

သံဝိဇ္ဇရေ မမပိ မနောနိကေတနေသဒ္ဓါဒိသဂ္ဂုဏရတနာနိ’မဿိ’ဝ,ဧဝံသရံ နစိရမရူပိကံ ဝသိဈာနံ လဘီ ဝီရိယဗလေနဝါ’န္တမံ;

()

(Bồ-tát nghĩ): ‘Trong tâm ta cũng có những bảo vật thiện đức như tín, v.v., giống như vị này.’ Ghi nhớ như vậy, không bao lâu, vị ẩn sĩ (Bồ-tát) đã chứng đắc tầng thiền Vô sắc cuối cùng bằng sức mạnh của sự tinh tấn.

၅၅.

55.

လဒ္ဓံ တယာ ယမဓိဂတန္တိ တမ္မယာအာရောစိတေ သမဏ ဝရေ’သိပုင်္ဂဝေါ,အမှေ ဂဏံ သုပရိဟရာမု’ဘော’တိမံဝတွာ တမာစရိယဓုရေန မာနယိ;

()

Khi bậc Sa-môn cao quý tuyên bố: ‘Pháp mà ngài đã chứng đắc, tôi cũng đã chứng đắc,’ bậc đứng đầu các đạo sĩ (Uddaka) đã nói: ‘Cả hai chúng ta hãy cùng nhau khéo lãnh đạo hội chúng này.’ Nói xong, vị ấy đã tôn ngài (Bồ-tát) lên địa vị của một vị thầy.

၅၆.

56.

နာ’ယံ ပထော ဘဝပရိမုတ္တိယာ သိယာအဒ္ဓါဘဝေ မမပကိ ဘဝဂ္ဂပတ္တိယာ,ဧဝံ ဝဝတ္ထိတဟဒယော မဟာဒယောနိဗ္ဗိဇ္ဇသော တဒပဂတော’နလံဣတိ;

()

(Bồ-tát nghĩ): ‘Đây không phải là con đường đưa đến sự giải thoát khỏi vòng sanh tử. Chắc chắn nó chỉ đưa ta đến cõi Hữu đảnh.’ Bậc Đại bi, với tâm đã quyết định như vậy, cảm thấy nhàm chán và rời khỏi nơi đó, nghĩ rằng: ‘Thế là đủ rồi!’

၅၇.

57.

မောက္ခေသကော ဇိတဝရဝါရဏက္ကမောဧကောစရံ ဝသိ မဂဓေသု စာရိကံ,သေနာနိဝိဿုန္နိဂမော ယဟိံသိယာတံ တာပသာလယမုရုဝေလမောသရိ;

()

Vị tìm cầu giải thoát, với dáng đi của một con voi chúa chiến thắng, đã độc hành du hóa trong xứ Ma-kiệt-đà. Ngài đã đi đến đạo viện ở Uruvelā, nơi có thị trấn Senāni.

၅၈.

58.

အဒ္ဒက္ခိ သော ဟရိဏဝိဟင်္ဂမာကုလံမန္ဒာနိလေရိတတရုသဏ္ဍမဏ္ဍိတံ,နေရဉ္ဇရာသလိလပဝါဟသိတလံပါသာဒိကံ ပရမတပေါဝနံ တဟိံ;

()

Tại nơi ấy, ngài đã nhìn thấy một khu rừng khổ hạnh tuyệt vời, khả ái, đầy dẫy hươu nai và chim chóc, được trang điểm bởi những lùm cây lay động trong gió nhẹ, và mát mẻ bởi dòng nước sông Nerañjarā đang chảy.

၅၉.

59.

အန္တောဇဋံ ဇဋိလဇဋာ’လိဝုမ္ဗိတ-ပါဒမ္ဗုဇော ဝိဇဋယိတုံ ဃဋံ ဝသီ,အတ္တာဟိတာပနပဋိပတ္တိယာ တဟိံဝိဇ္ဇာဓရေ ဇဋိလဝရေ ပသာဒယီ;

()

Vị ẩn sĩ (Bồ-tát) đã nỗ lực để gỡ rối mớ bòng bong nội tâm. Tại nơi đó, bằng pháp hành khổ hạnh, ngài đã làm cho các vị đạo sĩ bện tóc cao quý, những bậc nắm giữ tri thức, được hoan hỷ.

၆၀. သဉ္စာရိတော ဇနပဒစာရိကံ တဒါ

60. Khi ấy, trong lúc đang du hành qua các xứ,

ပတွာ တပေါဝနမထ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ,

Nhóm năm vị đã đến khu rừng khổ hạnh,

ဘိက္ခု မဟာပုရိသမုပဋ္ဌဟိံသု တံ

Các vị Tỳ-khưu ấy đã hầu hạ bậc Đại nhân,

အာရဒ္ဓဒုက္ကရကိရိယံ ယထာဗလံ. ()

Là người đã bắt đầu thực hành khổ hạnh, tùy theo sức của mình.

၆၁. ဓီရော’တိဒုက္ကရပဋိပတ္တိပူရကော

61. Bậc Trí tuệ, người thực hành trọn vẹn pháp khổ hạnh tột bậc,

ဒန္တာနိ ဝီသတိဒသနေဟိ ဝီသတိ,

Đã dùng hàm răng này nghiến chặt hàm răng kia,

တာလုံ နိရုမှိယ ရသနာယ စေတသာ

Dùng lưỡi ép lên vòm họng, và dùng tâm,

စိတ္တံ နိပီဠယိ ပရိတာပယိ တဟိံ. ()

Tại nơi đó, đã chế ngự và nhiếp phục tâm.

၆၂. ပဂ္ဂယှ မုဒ္ဓနိ ဗလဝါ’တိဒုဗ္ဗလံ

62. Giống như người lực sĩ nắm lấy người yếu hơn ở trên đầu,

နိပ္ဖီဠယေ ယထရိဝ ဓီမတော တထာ,အတ္တာဟိတာပနပသုတဿ ပဂ္ဃရုံကစ္ဆာဒိနာ’ဓီကတရသေဒဗိန္ဒဝေါ;

()

Và bóp chặt, cũng vậy, đối với bậc Trí tuệ đang chuyên tâm khổ hạnh, những giọt mồ hôi đã tuôn chảy rất nhiều từ nách và các nơi khác.

၆၃. မဂ္ဂေါဘဝတျ’ယမိတိ ဗောဓိသိဒ္ဓိယာ

63. (Nghĩ rằng): ‘Đây là con đường để thành tựu Bồ-đề.’

အပ္ပာဏကံ ပဋိပဒ မာစရံ စိရံ,ဝါသံ အကာ ဝသိ မုခတော စ နာသတောအဿာသမပ္ပဋိပဋိမော’ပရုန္ဓိယ;

()

Thực hành pháp môn không thở trong thời gian dài, bậc Vô Song, bậc Tự Chủ, đã an trú bằng cách ngăn hơi thở vào từ miệng và từ mũi.

၆၄.

64.

ရုဒ္ဓေသု တေသွ’ ပိဟိတသောတရန္ဓတောဝါတော’ဘိနိက္ခမိ အဓိမတ္တနိဿနော,ကမ္မာရဂဂ္ဂရိမုခတော ရဝေါ ဘုသံနိဂ္ဂစ္ဆတေ အဘိဓမနေန သေယျထာ;

()

Khi các đường ấy (miệng, mũi) bị bịt lại, luồng gió với âm thanh rất lớn đã thoát ra từ các lỗ tai, giống như tiếng động mạnh phát ra từ miệng ống bễ của người thợ rèn khi được thổi mạnh.

၆၅.

65.

ယာဝေဒနာ ခရသိခရေန ဇာယရေသီသဿ ဝိဇ္ဈနသမယေ သုခတ္ထိနော,ဧဝံ တဒါ ကဌိနသိရောရုဇာ’ဘဝုံရုဒ္ဓါနိလဿ ဟိ မုခကဏ္ဏနာသတော;

()

Những cảm thọ nào phát sanh khi đầu bị đâm bởi một vật nhọn sắc bén, cũng vậy, khi ấy những cơn đau đầu dữ dội đã khởi lên nơi người có luồng gió bị ngăn chặn từ miệng, tai, và mũi.

၆၆.

66.

ဝါတာဘိဃာတနသမယေ သုဓိမတောသီသေ’ဘဝုံ ပုနရပိသိသဝေဒနာ,ဒဠှေန ယော သိရသိ ဝရတ္တကေန ယံဒဠှံ ဒဒေ ယထရိဝ သိသဝေဌနံ;

()

Vào lúc luồng gió tác động, những cơn đau đầu lại khởi lên trong đầu của bậc Trí Tuệ, cũng giống như có người dùng một sợi dây da chắc chắn mà xiết chặt một vòng trên đầu.

၆၇.

67.

သမ္မာ နိရုမှိတမုခကဏ္ဏနာသတောဓီရော သမီရဏမုပရုန္ဓိစု’တ္တရိံ,ဂဗ္ဘန္တရံ ခရတရဝေဒနာ’တုရံဝါတာ’ဘိမန္ထိယ ပရိကန္တယုံ တတော;

()

Bậc Kiên Trì lại tiếp tục ngăn luồng gió từ miệng, tai, và mũi đã được bịt kỹ. Bấy giờ, các luồng gió khuấy động và cắt xé bên trong bụng, khiến ngài khổ sở với những cơn đau rất nhói.

၆၈.

68.

ဂေါဃာတကော စတုရတရော ဝိကတ္တယေကုစ္ဆိံ ဂဝံ တိခိဏဝိကန္တနေန စေ,ရုဒ္ဓါတိလေဟ’နရိယမဂ္ဂဂါမိနောဇာတာ တထာ ခရတရ ကုစ္ဆိဝေဒနာ;

()

Ví như người đồ tể khéo léo dùng dao mổ sắc bén mà cắt xé bụng bò, cũng vậy, những cơn đau bụng rất nhói đã phát sanh nơi vị đang đi trên con đường không thánh thiện khi luồng gió bị ngăn chặn.

၆၉.

69.

အပ္ပာနကံ ပုနရပိ ဈာနမာစရံဝီရော သမီရဏ မုပရုန္ဓိ သဗ္ဗထာ,စီန္တုဗ္ဘဝံ သကမုခကဏ္ဏနာသဂံတေနာ’သိ ကာယိကဒရထော ဓိတီမတော;

()

Bậc Anh Hùng lại thực hành thiền không thở, hoàn toàn ngăn chặn luồng gió đi qua miệng, tai, và mũi của chính mình. Do đó, sự khổ sở nơi thân đã khởi lên cho bậc Kiên Nhẫn.

၇၀.

70.

ဒဠှံ ဥဘော စရပုရိသာ မဟဗ္ဗလာဗာဟာသု ဂဏှိယ ပုရိသံ’တိဒုဗ္ဗလံ,အင်္ဂါရကာသုယမဟိတာပယန္တိစေသော တာဒိသိံ အနုဘဝိ ဒုက္ခဝေဒနံ;

()

Ví như hai người đàn ông rất khỏe mạnh, nắm lấy hai cánh tay của một người rất yếu đuối, rồi hơ nóng và nướng người ấy trên hố than hừng, Ngài đã trải qua cảm thọ đau đớn như vậy.

၇၁.

71.

ခိတ္တံ ကလိင်္ဂရမိဝကာဝိဒေဝတာရုဒ္ဓါနိလုဗ္ဘဝခရဝေဒနာတုရံ,ဝီရံ ဝိလောကိယ ပတိတံ တပေါဝနေပဗျာကရုံက ဝရပုရိသော မတော ဣတိ;

()

Nhìn thấy bậc Anh Hùng, khổ sở vì những cơn đau nhói phát sanh do ngăn hơi thở, đã ngã xuống trong khu rừng khổ hạnh như một khúc gỗ bị vứt bỏ, một số chư thiên đã tuyên bố rằng: ‘Vị Thượng Nhân đã chết.’

၇၂.

72.

ကာလံကရောတျ’ယမိတိ ကာစိ ဒေဝတာနောစာဟုကိံ တဒိတရ ဒေဝတာ ဝတံ,အဿေ’ဝ ဂေါတမသမဏဿ မာရိသာအာရောစယုံ ဝိဟရဏမီဒိသံဣတိ;

()

Một số chư thiên nói rằng: ‘Vị này đang mệnh chung.’ Nhưng các vị chư thiên khác lại nói: ‘Thưa các ngài, Sa-môn Gotama không mệnh chung đâu, đây chính là trạng thái trú của một vị A-la-hán.’

၇၃.

73.

ယံနူန’ဟံ ပဋိပဒဟေယျမာယတိံအာဟာရယာပနဟရဏာယ သဗ္ဗသော,ဧဝံ သစိန္တယိ ကရုဏာယ စောဒိတာတာ ဒေဝတာ တုဝဋုမုပေစ္စ ဂေါတမံ;

()

Khi Ngài suy nghĩ như vầy: ‘Hay là ta nên thực hành việc hoàn toàn đoạn tuyệt vật thực,’ bấy giờ các vị chư thiên ấy, do lòng bi mẫn thúc đẩy, đã nhanh chóng đến gần Gotama.

၇၄.

74.

အာရောစယုံ ယဒိပန နိစ္စဘောဇနော-ပစ္ဆေဒနံ သမဏတုဝံ ကရိဿသိ,ကာဟာမ တေ မယမိတိလောမကုပတောဒိဗ္ဗောဇမောကိရိယ သရိရတပ္ပဏံ;

()

Họ đã nói rằng: ‘Thưa Sa-môn, nếu ngài thực hành việc đoạn tuyệt vật thực, chúng tôi sẽ từ các lỗ chân lông mà truyền thiên thực tinh túy vào cho ngài để nuôi dưỡng thân thể.’

၇၅.

75.

ဃာသဿဆေဒနဝီရိယံ ကရောမိ စေယာပေန္တိ တာ မဓုရ သုဓာရသေန မံ,တေနာ’ဘိယာပနဝိဓိမိစ္ဆတော သတောတံခေါတပံ နဘဝတိ ကိံ မုသာ မမံ;

()

‘Nếu ta nỗ lực đoạn thực, họ sẽ dùng tinh chất ngọt ngào như cam lồ để nuôi sống ta. Đối với ta, người mong muốn phương pháp duy trì sự sống ấy, khổ hạnh ấy của ta há chẳng phải là một sự dối trá sao?’

၇၆.

76.

နာလန္တိ သော ကုဟနဝသေန ဒေဝတာ-ဝိမှာပနေတိ’ဟ နိဇဒေဟတပ္ပဏံ,ဧဝံ အနုဿရိယ’နုဝါသရံ ဝသီအာဟာရမာဟရိ ဝိရသံ ပရိတ္တကံ;

()

Ngài suy nghĩ: ‘Không nên dùng sự lừa dối để đánh lừa chư thiên nhằm nuôi dưỡng thân thể của mình.’ Ghi nhớ như vậy, ngài đã an trú, mỗi ngày chỉ dùng một ít vật thực không có hương vị.

၇၇.

77.

သွာစေလကော ဝိစရိကရာပလေခဏောအာစာရမုတ္တျ’ဘဝိ နစေဟိတိဋ္ဌိကော,ဥဒ္ဒိဿကံ အဘိဟဋကံ နိမန္တနံနာသာဒယိ ပိဋကကလောပိကုမ္ဘိကံ;

()

Ngài không mặc y phục, đi lang thang liếm tay, có hạnh kiểm buông thả. Ngài không chấp nhận (vật thực được mời) ‘Xin mời Tôn giả đến.’ Ngài không nhận vật thực được nấu riêng, được mang đến, hay lời mời, cũng không nhận (vật thực) từ giỏ, từ nồi, hay từ bát.

၇၈.

78.

သော ဒဏ္ဍမုဂ္ဂရမုသလေ’ဠကန္တရံပါယန္တိဂဗ္ဘိနိပနိတီဟိ စာ’ဟဋံ,သာမက္ခိကာဝိသယ မုဟိန္နမေကိကံသင်္ကိတ္တိနောဒနမပိ နာဘိသာဒယီ;

()

Ngài không nhận vật thực được lấy từ giữa cây gậy, cây chày, cối giã, hay ngưỡng cửa; cũng không nhận vật thực do người nữ đang cho con bú, đang mang thai, hay đang ở cùng người nam mang đến; cũng không nhận vật thực được quyên góp nơi có chó chờ đợi hay ruồi bu bám; cũng không nhận cơm từ nơi phân phát.

၇၉.

79.

သောဝီရကံ နပိဝိ သုရံ နမေရယံသုက္ခာမကံ ယဒပိ တိကောဝိသုဒ္ဓိကံ,သော မစ္ဆမံသကဝိကတိံ ပဋိက္ခိပိအပ္ပေကဒါ တပသိ နိရာမဂန္ဓိကော;

()

Ngài không uống cháo chua, rượu, hay rượu mạnh. Ngài từ chối cá, thịt, và các chế phẩm. Có khi, vị khổ hạnh không có mùi tanh của thịt sống.

၈၀.

80.

သော သတ္တတောပ္ပဘုတိ ကမေန ဟာပယံယာဝေကမာဟရိ ကဗလံ ဗလတ္ထိကော,သော သတ္တတောပ္ပဘုတိ ကမေန ဟာပယံဧကံ ကုလံ ဥပဂမိ ယာဝ ဘိက္ခိတုံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Ngài, bắt đầu từ bảy (miếng ăn), đã giảm dần cho đến khi chỉ dùng một miếng để duy trì sức lực. Ngài, bắt đầu từ bảy (nhà), đã giảm dần cho đến khi chỉ đi khất thực ở một nhà.

၈၁.

81.

ဧကာယ ဒီဟိပိ တိစတူဟိ ပဉ္စဟိဒိန္နံ ပဋိဂ္ဂဟိ ဆဟိ ဒတ္တိသတ္တဟိ,ဧကာဟိကပ္ပဘုတိကမဒ္ဓမာသိကံမူလံ သယံ ပတိတဖလံ ပဘုဉ္ဇိ သော;

()

Ngài nhận vật thực được cho trong một, hai, ba, bốn, năm, sáu, hay bảy phần. Có khi một ngày, cho đến nửa tháng, Ngài chỉ ăn rễ cây và trái cây tự rụng.

၈၂.

82.

သာမာကတဏ္ဍုလမထသာကမဒ္ဒကံနီဝါရကုဏ္ဍကဟဋဒဒ္ဒုလာဒိကံ,ပိညာကဂေါမယတိဏ ဈာမကောဒနံဝီရော မဟာဝိကဋမပါနုဘုဉ္ဇိ သော;

()

Bậc Anh Hùng cũng đã dùng những vật thực rất thô sơ như: lúa hoang, tấm, rau vụn, gạo lức, cám, váng cơm, bã dầu, phân bò, cỏ, và cơm cháy.

၈၃.

83.

ထောကံ ပိဝိ ပကသတမိတံ ဟရေဏုက-ယူသံ တထာ စနက ကုလတ္ထမုဂ္ဂဇံ,သော အပ္ပဘောဇနပရမော သဇီဝိတံဧကေန ယာပယိ တိလတဏ္ဍုလေန’ပိ;

()

Ngài uống một ít nước canh đậu, được đong bằng chén, làm từ đậu gà, đậu ngựa, hay đậu xanh. Ngài, bậc tối thắng trong việc ăn ít, đã duy trì sự sống của mình chỉ với một hạt mè hay một hạt gạo.

၈၄.

84.

သာဏမ္မသာဏ?ဇိန’ဇိနက္ခိပစ္ဆဝ-ဒုဿံ တိရီဋကကုသဝါကစီရကံ,သော ကေသကမ္ဗလမပိဝါဠကမ္ဗလမောဠုကပက္ခိကဖလကာနျ’ဓာရယိ;

()

Ngài đã mặc y làm bằng vải gai, vải thô, da thú cũ, da thú chắp vá, vải liệm, sợi vỏ cây, cỏ kusa, và vỏ cây. Ngài cũng mặc y dệt bằng tóc người, bằng lông đuôi ngựa, y làm bằng cánh cú, và cả những tấm ván gỗ.

၈၅.

85.

ဒုဗ္ဗဏ္ဏနတ္တကမယမဂ္ဂပုဂ္ဂလောအပ္ပေကဒါ ပရိဒဟိ ပံသုကူလကံ,အတ္တန္တပေါဝရဏ ပရာယဏော ဘဝိသော မဿုကုန္တလတနုလောမလောစကော;

()

Bậc Tối Thắng đã trở nên có dung sắc xấu xí; có khi ngài mặc y phấn tảo. Ngài đã chuyên tâm vào pháp môn khổ hạnh tự hành hạ, và ngài đã nhổ râu, tóc, và lông trên thân.

၈၆.

86.

ဥဗ္ဘဋ္ဌကော’ဘဝိ ပရိဝဇ္ဇိတာသနောဥက္ကဋ္ဌမုက္ကုဋိကဝတံ အဓိဋ္ဌဟီ,ဥဒ္ဓဂ္ဂကဏ္ဋကဝီသမေ အပဿယေသေယျံ အကာ တဒုပရိဌာနစင်္ကမံ;

()

Ngài đã trở thành người luôn đứng, từ bỏ chỗ ngồi. Ngài đã thực hành hạnh ngồi xổm liên tục. Ngài đã nằm trên giường gai nhọn không bằng phẳng, và cũng đứng và đi kinh hành trên đó.

၈၇.

87.

သော သာယတတိယကမုဒကာဝရောဟဏ-ယုတ္တော ပဝါဟယိတုမဃံ သမုဿ ဟီ,အာတာပယံ ဣတိ ပရိတာပယံ သကံဒေဟံ စိရံ ပရိဟရိ ပါပဘီရုကော;

()

Ngài chuyên tâm thực hành việc tắm ba lần mỗi ngày để gột rửa tội lỗi. Bằng cách nung đốt và hành hạ thân mình như vậy, người sợ hãi tội lỗi đã tiếp tục trong một thời gian dài.

၈၈.

88.

ယော နေကဟာယနဂဏိကော’တ္ထိ’တိန္ဒုက-ရုက္ခဿ ခေါ ပပဋိကဇာတခါဏုကော,ဧဝံ တထာ ပပဋိကဇာတမတ္တနောဂတ္တဉ္စ သန္နိဝိတရဇောမလံ ဘဝိ;

()

Ví như có một gốc cây tinduka nhiều năm tuổi, đã đóng thành lớp vỏ dày, cũng vậy, trên thân thể của ngài đã hình thành một lớp vảy, và thân thể ấy đã bị bao phủ bởi bụi và cáu bẩn.

၈၉.

89.

သောဝါ ပရော နတု ပရိဝဇ္ဇယီ ရဇော-ဇလ္လာနိ ကဇ္ဇလမလိနာနိ ပါဏိနာ,ဒေဟံ သုဘောဇနဇဟနေန ဇဇ္ဇရံတေလံ ဝိလေပိယ ရဇသာ’ဘိထူလယီ;

()

Ngài đã không dùng tay lau chùi bụi bặm và cáu bẩn đen như bồ hóng. Thân thể, vốn đã tiều tụy vì từ bỏ thức ăn ngon, lại được ngài bôi dầu và phủ thêm bụi.

၉၀.

90.

သော ဒွေ’ကပဿယိကဝတံ ပပူရယီအာပါနကော’ ဘဝိ ဖလကေ’ပိ ထဏ္ဍိလေ,သေယျံ အကာက ဝိဟရိ ဝိဝေကကာမဝါအဇ္ဈောဂဟံ အဒုတိယကော မဟာဝနံ;

()

Ngài đã hoàn thành hạnh nằm một bên; ngài đã thực hành pháp không thở. Ngài đã nằm trên một tấm ván hoặc trên nền đất trống. Với mong muốn sống độc cư, ngài đã an trú, một mình đi sâu vào khu rừng lớn.

၉၁.

91.

ပါဏေ ဣမေ ဝိသမဂတေ’တိခုဒ္ဒကေနာ’ဟံ ဝဓိဿမိတိ ပဋိစ္စ’နုဒ္ဒယံ,ဥဿာဝမဒ္ဒနဟိရဘီရုတာယ သောနာထော အဘိက္ကမိ စ သတော ပဋိက္ကမိ;

()

Với lòng bi mẫn, nghĩ rằng: ‘Ta sẽ không giết những chúng sanh rất nhỏ bé ở những nơi không bằng phẳng này,’ và do hổ thẹn, sợ hãi việc làm dập nát các giọt sương, bậc Lãnh Đạo ấy đã bước tới và lui một cách chánh niệm.

၉၂.

92.

နိန္နတ္ထလာ ဝနဂဟနာ ဝနာသယောနိန္နတ္ထလံ ဝနဂဟနံ မိဂေါ ယထာ,ဟီတော ဝိပဿိယ ဝိပိနောပဂေ ဇနေတာသာဘိဘူ ပပနတိ ဧဝမေဝခေါ;

()

Ngài trú trong rừng, ở những nơi trũng và rậm rạp của khu rừng. Giống như con nai ở nơi trũng và rậm rạp của khu rừng, khi nhìn thấy người đi vào rừng, nó hoảng sợ, bị khiếp đảm chế ngự, liền bỏ chạy; cũng y như vậy.

၉၃.

93.

ဒိသွာန လုဒ္ဒကဝနကမ္မိကာဒယောဂေါပါလကေ တိဏနဠကဋ္ဌဟာရကေ,မာစဒ္ဒသံ အဟမပိ တေတျ’ယံဇနောမာ မံ ဝိပဿတု သမဓိဋ္ဌဟံ ဝတံ;

()

Sau khi nhìn thấy những người thợ săn, những người làm việc trong rừng, những người chăn bò, những người lượm cỏ, sậy, và củi, (vị ấy) đã phát nguyện rằng: ‘Mong rằng ta không nhìn thấy những người này, và mong rằng họ cũng không nhìn thấy ta.’

၉၄.

94.

ဧကောဝသင်္ဂဏိကဝိဟာရဘီတိယာနိန္နတ္ထလာ ဝနဂဟနာ တပေါနိဓီ,နိန္နတ္ထလံ ဝနဂဟနံ ပပါတ သောတဿာသိ တာဒိသိ ပဝိဝိတ္တတာ တဒါ;

()

Vị kho tàng khổ hạnh ấy, do sợ hãi việc sống chung với hội chúng, đã đi đến một nơi trũng thấp, một khu rừng rậm. Vào lúc ấy, sự độc cư của ngài là như vậy.

၉၅.

95.

ယသ္မိံဝနေ စရတမဝီတရာဂီနံရောမုဂ္ဂမော စရဏတလာနိ ကမ္ပရေ,ဒိသွာန ဘိံသဏကဝနံ တထာဝိဓံအဇ္ဈောဂဟံ ဝသိ ပဝိဝေကကာမဝါ;

()

Khu rừng ấy, nơi mà những người chưa ly tham khi đi vào thì lông tóc dựng ngược, lòng bàn chân run rẩy; sau khi nhìn thấy khu rừng đáng sợ như vậy, ngài, với lòng mong muốn độc cư, đã đi sâu vào và trú ngụ.

၉၆.

96.

ဥဿာဝပါတတသမယေ’န္တရဋ္ဌကေဟေမန္တိကေ သိသိရတရာယ ရတ္တိယာ,အဗ္ဘာဝကာသိက မဘိပူရယိ ဝတံကိစ္ဆံ ဝသိ ဝသိ ဝနသဏ္ဍဂေါ ဒိဝါ;

()

Vào thời điểm sương rơi, trong tám ngày (giao mùa) của mùa đông, vào ban đêm giá lạnh hơn, ngài đã thực hành hạnh ở ngoài trời. Ngài đã sống một cách khó khăn, ban ngày thì ở trong lùm cây.

၉၇.

97.

ဂိမှောတု ပစ္ဆိမဒိဝသန္တရေ ဒိဝါအဗ္ဘာဝကာသိကဓုတဓမ္မပူရကော,ရတ္တိံ ဝနေ ဝိဟရိ ဇဝဋ္ဌိကာနျု’ပနိဿာယ သော အသယိ သုသာနဘူမိယံ;

()

Vào những ngày cuối mùa hạ, ban ngày ngài thực hành hạnh đầu đà ở ngoài trời. Ban đêm, ngài ở trong rừng, nương tựa vào đống xương và nằm ngủ trong nghĩa địa.

၉၈.

98.

ဗုဒ္ဓင်္ကုရံ ဥပဂမိယော’ဌုဘန္တိ’ပိဩမုတ္တယန္တိပိ ရဇသော’ကိရန္တိ’ပိ,ဂေါမဏ္ဍလာ သဝဏခိလေသု ဒဏ္ဍကံဒတွာ ဝဒါပယိတုမုပက္ကမန္တိ’ပိ;

()

Những người chăn bò đến gần vị Bồ Tát, họ còn khạc nhổ, tiểu tiện, và ném bụi vào ngài. Họ còn lấy que chọc vào lỗ tai ngài và cố gắng làm cho ngài phải lên tiếng.

၉၉.

99.

သောဝါဓိဝါသယိ သတိမာ ဥပေက္ခကောတံဝေဒနံ ကဋုကက မနညဝေဒိယံ,ဒုက္ခေ သုခေ သုမတိ တုလာသရိက္ခကောဗာလေသု တေသွ’ပိ နဝိကောပယိမနံ;

()

Vị ấy, người có chánh niệm và xả ly, đã kham nhẫn cảm thọ cay đắng ấy, điều mà người khác không cảm nhận được. Bậc trí tuệ, giống như cán cân, trong khổ và trong lạc, đối với những kẻ ngu si ấy, tâm ngài cũng không hề dao động.

၁၀၀.

100.

အာဟာရတပ္ပဏဝိဓိနာ ဝိသုဒ္ဓိ’တိဧကေ ဝဒန္တိ’ဟ သမဏာညတိတ္ထိယာ,ကောလာဒိဘောဇနဝိကတိံ တထာဝိဓံအပ္ပိစ္ဆတာယ’နုဘဝိ သုဒ္ဓိကာမဝါ;

()

Một số sa-môn và ngoại đạo ở đây nói rằng: ‘Sự thanh tịnh có được nhờ phương pháp ẩm thực.’ (Vị Bồ Tát), với mong muốn thanh tịnh và lòng thiểu dục, đã dùng các loại thực phẩm biến chế như vậy, như quả táo ta và các thứ tương tự.

၁၀၁.

101.

အပ္ပောဇဘောဇနဝိကတိံ ပဘုဉ္ဇတောခတ္တိံသလက္ခဏသိရိယာ သမုဇ္ဇလံ,ကာယော သုရဒ္ဒုမရုစိရော’ဓိမတ္တက-သီမာနမဋ္ဌိကတစ မာပဓီမတော;

()ပဗ္ဗာနိဝါ အသိတလနာသွ’သိတိက-ဝလ္လိသု ဥန္နတ’ဝနတာနိ သေယျထာ,အာသုံ တထာ ကရစရဏာဒိကာနိ’ပိတဿု’န္နတောနတ’ဝယဝါတိ ဝိဂ္ဂဟေ;

()

Do dùng các loại thực phẩm ít chất bổ dưỡng, thân của bậc trí tuệ, vốn rực rỡ với vẻ huy hoàng của ba mươi hai tướng tốt và đẹp như cây trời, đã đến mức cùng cực chỉ còn là da bọc xương. Giống như các đốt của dây leo āsītika hay kāla, chỗ lồi chỗ lõm, các tay chân của ngài cũng như vậy; các chi phần trên thân thể ngài đã trở nên lồi lõm.

၁၀၃.

103.

မောက္ခေသိနော ကရဘပဒံဝ နိဿိရိံနိမ္မံသ မာနိသဒ မဟူ သိရိမတော;

တဿု’န္တတာဝနတကပိဋ္ဌိကဏ္ဋကောအာသိ ယထာဝလယိတဝဋ္ဋနာဝလိ;

()

Phần mông của bậc tìm cầu giải thoát, bậc phúc đức, đã trở nên không còn thịt, không còn vẻ đẹp, giống như móng chân của con lạc đà. Xương sống của ngài lồi lõm giống như một chuỗi hạt.

၁၀၄.

104.

ဂေါပါဏသိ သိထိလိတဗန္ဓနာ ဇရ-သာဠာယ ဟေဋ္ဌုပရိဌိတေ’ဝ ဓီမတော,နိမ္မံသလောဟိတကကလေဗရေ ပျ’ဝ-ဘဂ္ဂါ ဘဝုံ ပဝိသမဖာသုကာဝလီ;

()

Giống như những cây rui mè của một ngôi nhà cũ có các mối nối lỏng lẻo, nhô ra trên dưới, trong thân thể không còn thịt và máu của bậc trí tuệ, hàng xương sườn của ngài cũng nhô ra không đều và như thể bị gãy.

၁၀၅.

105.

အပ္ပံ ကုဘောဇနဝိကတိံ ပဘုဉ္ဇနောတဿ’က္ခိကူပဂယုဂလက္ခိတာရကာ,ဩက္ကာယိကာ အဘဝု မဂါဓဂါ တဒါဂမ္ဘီရကုပဂဒကတာရကာက ဝိယ;

()

Do dùng một ít thức ăn tồi tệ và biến chế, con ngươi trong hốc mắt của ngài lúc ấy đã trở nên trũng sâu, giống như ánh sao dưới đáy giếng sâu.

၁၀၆.

106.

ဝါတာတပေန’ ဘိဖုသိတော ယထာ’မက-စ္ဆိန္နော’ဘိသမ္ဖုဋနိ အလာဗု တိတ္တကော,သီသစ္ဆဝီ သုခုမဆဝိဿ ဘောဇနော-ပစ္ဆေဒနေန’ဘိဖုဋိတာ ဌိတံ တထာ;

()

Giống như quả bầu đắng còn tươi bị cắt ra, bị gió và nắng làm cho quắt lại, da đầu của ngài, người có làn da mỏng manh, cũng bị nhăn nheo như vậy do việc cắt giảm thức ăn.

၁၀၇.

107.

တဿောဒရစ္ဆဝိ ပန ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကံအလ္လိယိ သော မုနိ မလမုတ္တမောစကော,ဩကုဇ္ဇိတော ပရိပတိ ပူတိမူလက-လောမာနိ တဗ္ဗပုဂလိတာနိ ဘူမိယံ;

()

Da bụng của vị ẩn sĩ ấy đã dính sát vào xương sống. Khi đi đại tiện hay tiểu tiện, ngài ngã chúi về phía trước. Lông trên thân ngài, có gốc đã bị thối, rụng xuống đất.

၁၀၈.

108.

သော ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကမဝသင်္ဂပါဏိနာကုစ္ဆိစ္ဆဝိံ ဖုသိတုမိတော ပရာမသိ,သော ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကမဝသင်္ဂပါဏိနာကုစ္ဆိစ္ဆဝိံ ဖုသိတုမိတော ပရာမသိ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Khi ngài xoa bụng để chạm vào da bụng, tay ngài lại nắm phải xương sống. Khi ngài xoa bụng để chạm vào da bụng, tay ngài lại nắm phải xương sống.

၁၀၉.

109.

ကာလောနုခေါ ဝရပုရိသော’တိ နော တထာသာမောနုခေါ နပိ နနုမင်္ဂုရစ္ဆဝိ,အာသုံ တဒါ ကဝိမတိကထာပရာ နရာဒိသွာ မလဂ္ဂဟိတမသောဘနစ္ဆဝိံ;

()

Khi nhìn thấy làn da không còn đẹp đẽ, bị cáu bẩn bao phủ của ngài, những người có nhiều suy đoán khác nhau đã nói rằng: ‘Vị thượng nhân này có phải da đen không? Không phải vậy. Có phải da ngăm không? Không, chắc chắn là da vàng sẫm.’

၁၁၀.

110.

ယေ သန္တီ သမ္ပတီ သမဏာ’ဘဝုံ ပုရေအတ္တန္တပါ တပသိ အနာဂတေ သိယုံ,တေ ဝေဒနံ ကဋုကမိတောဓိကံ ကိမုဝေဒေန္တိ ဝေဒယု မဘိဝေဒယိဿရေ;

()

Bất cứ sa-môn nào, những người hành khổ hạnh tự hành hạ bản thân, hiện có mặt, đã có trong quá khứ, hay sẽ có trong tương lai, họ có thể cảm nhận, đã cảm nhận, hay sẽ cảm nhận cảm thọ nào cay đắng hơn thế này chăng?

၁၁၁.

111.

ဤဟာယ ဒုက္ကရကိရိယာယိ’မာယ’ပိနေဝ’ဇ္ဈဂါ ယမရိယဉာဏဒဿနံ,အတ္တူပတာပနကသိရဿ ကေဝလံဘာဂီ ဘဝိ အနရိယမဂ္ဂဂါမိသော;

()

Mặc dù với sự nỗ lực và hành động khó làm này, ngài vẫn không chứng đắc được tri kiến cao thượng. Vị ấy, người đi trên con đường không thánh thiện, chỉ trở thành người gánh chịu sự phiền muộn của việc tự hành hạ bản thân.

၁၁၂.

112.

သံသာရေ သာတိသာရေ ဗရတရဒရထေ သံသရံ သစ္စသန္ဓောခေဒေဝေဒေသိ ဒေဝါသိရနရသရဏောဧသယံသတ္တသန္တိံ,ဓီရောဝီရောဝရောယောပဘဝဘဝဘယောပါပတာပဗ္ဗိပတ္တောအာယောဂံ ယောဂိယောဂီ ပရိဟရိ ဟိရိမာဧဝမေဝစ္ဆဝဿံ;

() (မုတ္တာဟာရ ဗန္ဓနံ)

Bậc kiên định với chân lý, nơi nương tựa của chư thiên và nhân loại, vì tìm cầu sự an tịnh cho chúng sanh, đã lang thang trong vòng luân hồi đầy khổ đau và gánh nặng kinh hoàng. Bậc trí tuệ, bậc anh hùng tối thượng, người bị phiền não bởi nỗi sợ hãi của các kiếp sống, vị hành giả của các hành giả, bậc có lòng tàm, đã từ bỏ sự nỗ lực (khổ hạnh) như vậy trong sáu năm.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟကယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေနိဒါနေ မဟာဗောဓိသတ္တဿ မဟာ ပဓာနာနုယောဂပ္ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဧကာဒသမောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại niềm vui cho tâm hồn của tất cả các thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, đây là chương thứ mười một, có tên là ‘Sự soi sáng về việc thực hành đại tinh tấn của Đại Bồ Tát,’ thuộc phần ‘Giai đoạn không xa.’

၁.

1.

ကာမံ ကာမသုခလ္လိကာ’နုယောဂေါဟီနော’နတ္ထကရော’တျ’နေ(’ကရူပံ),စိန္တေတွာန တပေါဝနံ ဝိမာနာတွံ သိဒ္ဓတ္ထု’ပဂမ္မ ကာဟသေ ကိံ;

()

Sau khi suy nghĩ rằng: ‘Việc thực hành hưởng thụ các dục lạc là thấp kém, vô ích,’ (ngài lại nghĩ): ‘Này Siddhattha, sau khi từ bỏ khu rừng khổ hạnh, ngươi đến đây sẽ làm gì?’

၂.

2.

ကောနာမ’န္တု’ပတာပနာ’နုယုတ္တောပတ္တော ဟောတိ သုခပ္ပဒံ ကဒါစိ,တသ္မာ အတ္တု’ပတာပနာ’နုယောဂေါဟီနော’နတ္ထကရော’တိ စိန္တယဿု;

()

‘Ai là người chuyên tâm vào việc tự hành hạ bản thân mà có thể đạt được điều mang lại hạnh phúc? Vì vậy, hãy suy ngẫm rằng: Việc thực hành tự hành hạ bản thân là thấp kém và vô ích.’

၃.

3.

အတ္တာနံ သယမေဝမောဝဒိတွာပိဏ္ဍာယာ’နုဃရံ စရိတွ လဒ္ဓံ,ဘတ္တံ ဘုတ္တဝတော သကမှိ ကာယေအာသုံ ပါကတိကာနိ လက္ခဏာနိ, ()

Sau khi tự mình khuyên dạy bản thân như vậy, ngài đi khất thực từ nhà này sang nhà khác, và sau khi thọ dụng vật thực đã nhận được, các tướng tốt tự nhiên đã hiện lại trên thân của ngài.

၄.

4.

ဟီနန္တဒွယဝဇ္ဇနေန ဇာတုဉာဏုက္ကံသဂတမှိ တမှိ ဝီရေ,ဗောဓာယူ’ပသမာယ နိဗ္ဗိဒါယဥက္ကဋ္ဌံ ပဋိပတ္တိမာစရန္တေ;

()

Khi bậc anh hùng ấy, người đã đạt đến sự ưu việt của trí tuệ, đang thực hành con đường tối thượng để giác ngộ, để an tịnh, để nhàm chán (ly tham), bằng cách từ bỏ hai cực đoan thấp kém.

၅.

5.

ဆဗ္ဗဿာနျ’နိဒုက္ကရံ ကရိတွာဗောဓိံ နာဇ္ဈဂတော သုဘောဇနာနိ,ဘုဉ္ဇန္တော ကိမု ကုဗ္ဗတေ’ ပဓာနာဝိဗ္ဘန္တော ဣတိ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာယံ;

()

Nhóm năm vị (tu sĩ) nghĩ rằng: ‘Sau khi đã thực hành khổ hạnh trong sáu năm mà không chứng được giác ngộ, nay lại dùng các thức ăn ngon, làm sao ông ta có thể nỗ lực được nữa? Ông ta đã lầm đường lạc lối.’

၆.

6.

မဒဒိတွာ သိကတံ သိနေဟလဒ္ဓါကေဝါ’သုံ သမဏံ ဟိ’မံ ဥပေစ္စ,ကော မူဠှော’ဓိဂမာဓိဂန္တုမိစ္ဆေစိန္တေတွာ မိဂဒါယမောတရိံသု;

()

Suy nghĩ rằng: ‘Việc chúng ta đến gần vị sa-môn này có ích gì, cũng như việc cố gắng lấy dầu từ cát vậy? Kẻ ngu nào lại muốn đạt được sự chứng đắc (từ ông ta)?’ Sau khi nghĩ vậy, họ đã đi đến vườn Lộc Uyển.

၇.

7.

သေနာနီနိဂမေ တဒါနိ သေဋ္ဌိ-ဓီတာ သာမိကုလံ အလင်္ကတာ’သိ,ဘာရေနာ’ဝနတင်္ဂိနီ ကုစာနံဟံသိဝါ’လသဂါမိနီ သုဇာတာ;

()

Vào lúc ấy, tại thị trấn Senānī, có nàng Sujātā, con gái của một trưởng giả, là niềm vinh quang cho gia đình nhà chồng. Thân hình nàng trĩu xuống vì sức nặng của đôi gò bồng đảo, dáng đi khoan thai như một con thiên nga.

၈.

8.

ဇာတေ ပတ္ထိတပတ္ထနာသမိဒ္ဓေရုက္ခာ’ဓိဂ္ဂဟိတာယ ဒေဝတာယ,ကာတုံ သာဗလိကမ္မက မာနယိတွာဓေနူ လဋ္ဌိဝနောပဂါ သဟဿံ;

()

Khi lời nguyện cầu của nàng đã được vị thần cây đáp ứng và thành tựu, để làm lễ cúng dường, nàng đã chuẩn bị và mang một ngàn con bò sữa đến khu rừng Laṭṭhivana.

၉.

9.

တာသံ ပဉ္စသတာနိ ဒုဒ္ဓခီရံပါယေတွာ ကတပုန ယာဝတာ’ဎဓေနူ,ခီရာနံ ပရိဝတ္တနံ ဝိဓာယပစ္စူသမှိ ဒုဒေါဟ တာ’ဎဓေနူ;

()

Sau khi đã cho (đàn bò) uống sữa của năm trăm con bò, rồi lại làm như thế cho đến khi còn lại tám con bò sữa; sau khi đã thực hiện việc chuyển đổi sữa, vào lúc rạng đông, nàng đã vắt sữa của tám con bò ấy.

၁၀.

10.

မိဿေတွာ သယမေဝဝ ဒုဒ္ဓခီရံပါယာသံ ပစိတုံ သမာရဘိတ္ထ,ဒေဝါ တတ္ထ သုဓာရသံ ခိပိတွာအာရက္ခာဒိမကံသု ဥဒ္ဓနသ္မိံ;

()

Sau khi tự mình hòa trộn sữa đã vắt, nàng bắt đầu nấu món cháo sữa. Chư Thiên đã bỏ vật thực chư Thiên vào trong đó, và đã đặt sự hộ trì ở trên lò nấu.

၁၁.

11.

တဿာ’သိ ဟိမာဝါစလော’ပဓာနံပလ္လင်္ကော ပထဝိတလံ အဟူ စေ,ဟတ္ထာ ပစ္ဆိမပုဗ္ဗသာဂရေသုပါဒါ ဒက္ခိဏသာဂရေ ဘဝိံသူ;

()

Đối với vị ấy, núi Hy-mã-lạp là chiếc gối, và mặt đất đã là chiếc giường nằm. Hai tay (đặt) ở biển phía tây và phía đông, hai chân đã ở trong biển phía nam.

၁၂.

12.

ဥဂ္ဂန္တွာ တိဏဇာတိ နာဟိရန္ဓာတဿာ’ဟစ္စ ဌိတာ နဘံ အသေသံ,ဆာဒေသုံ စရဏုဋ္ဌိတာ’ဿ ကဏှ-သီသာ’ဇာနုယုဂါ’ပျ’ကဏှကီဋာ;

()

Một loại cỏ đã mọc lên từ rốn của vị ấy, đã đứng chạm đến toàn thể bầu trời. Những con sâu đầu đen và cả những con sâu đầu trắng, phát sanh từ chân của vị ấy, đã che phủ lên đến cặp đầu gối.

၁၃.

13.

စတ္တာရော သကုဏာ စတုဒ္ဒိသာဟိပတွာ တပ္ပဒပဉ္ဇရံ ဝိဝဏ္ဏာ,သေတာ’သုံ ပုထုမီဠှပဗ္ဗတဿသီသေ စင်္ကမိ သော အလိမ္ပမာနော;

()

Bốn loài chim từ bốn phương đã đến dưới chân của vị ấy, (vốn) có nhiều màu sắc, đã trở thành màu trắng. Vị ấy đã đi kinh hành ở trên đỉnh của ngọn núi phân uế to lớn mà không bị ô nhiễm.

၁၄.

14.

ဣစ္စေဝံ သုမတိ’ဋ္ဌပါကဒါနိပဿိတွာ သုပိနာနိ ပဉ္စ နိဋ္ဌံ,ပတ္တော အဇ္ဇ ဘဝါမဟန္တိ ဗုဒ္ဓေါနိဂြောဓံ သမုပေစ္စ သန္နိသီဒိ;

()

Bậc Trí Tuệ đã thấy năm điềm chiêm bao như thế, là những điềm báo cho quả tốt đẹp, đã đi đến kết luận rằng: ‘Hôm nay, ta sẽ thành Phật,’ rồi đã đi đến cây đa và ngồi xuống.

၁၅.

15.

သောဓေတံ သဟိတာ တု ပုဏ္ဏဒါသီပစ္စူသေ ဝဋမူလပုဗ္ဗသေလေ,တံ လောကေကရဝိံ ဝိရာဇမာနံဒိသွာ’ဝေါစ သုဇာတမေတမတ္ထံ;

()

Còn người nữ tỳ Puṇṇā cùng nhau dọn dẹp nơi ấy, ở phía đông của gốc cây đa vào lúc rạng đông, đã nhìn thấy vị ấy, là mặt trời duy nhất của thế gian, đang tỏa sáng, đã nói với nàng Sujātā về sự việc này.

၁၆.

16.

လက္ခဂ္ဃံ ဟရိပါတိမာဟရိတွာသာ အာဝဇ္ဇယိ ပက္ကဘာဇနံ သော,ပါယာသော ဝိနိဝဋ္ဋိတော ဌိတော’သိတာယံ ပေါက္ခရပတ္တတောဝ’တောယံ;

()

Nàng đã mang đến cái bát bằng vàng trị giá một trăm ngàn, vị ấy đã chú tâm đến vật đựng đồ nấu chín. Món cháo sữa đã lăn tròn và đứng yên ở trong đó, giống như nước ở trên lá sen.

၁၇.

17.

သာ အညာယ သုဝဏ္ဏပါတိယာ တံဆာဒေတွာ မုဒိတာ ပသန္တစိတ္တာဂန္တွာ မဏ္ဍန မဏ္ဍိတာ သသီသေကတွာ ပူဇယိ ဘောဇနံ သုဇာတာ;

()

Nàng, sau khi hiểu rõ, đã lấy cái bát bằng vàng khác đậy lại, với tâm hoan hỷ và trong sạch, đã đi đến, được trang điểm bằng đồ trang sức, nàng Sujātā đã đặt lên trên đầu của mình và đã cúng dường vật thực.

၁၈.

18.

ကာလံ ဧတ္တကမေဝဗောဓိသတ္တံနာတိက္ကမ္မ ဝိဓာတုဒိန္နပတ္တော,သမ္ပတ္တော’သိ အဒဿနံ တတော တံပါတိံ သောဏ္ဏမယံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ;

()

Cái bát do đấng Tạo Hóa ban cho, đã không rời khỏi vị Bồ Tát trong khoảng thời gian bấy nhiêu, sau khi đã nhận lấy cái bát bằng vàng ấy, từ đó đã đi đến chỗ không nhìn thấy.

၁၉.

19.

ဟံသာလိမလိနီကတာရဝိန္ဒ-ရေဏုစ္ဆန္နသုနီလနီရပုရာ,ယာ နေရဉ္ဇရဝိဿုတာ’သိ တာယနဇ္ဇာတီရမဂဉ္ဇိ သတ္တသာရော;

()

Bậc Chúng Sanh Tinh Yếu đã đi đến bờ của con sông ấy, là sông nổi danh Nerañjarā, (sông này) đầy nước trong xanh, được bao phủ bởi phấn của hoa sen, được làm cho có những đàn ong và thiên nga.

၂၀.

20.

ပါယာသာမိသပုဏ္ဏသောဏ္ဏပါတိံကာသာဝါနိ ဇိနင်္ကုရော ဌပေတွာ,တီရေ တာယ သဝန္တိယာ နဟာတုံတိတ္ထံ ဂန္ဓဂဇောရိဝေါ’တရိတ္ထ;

()

Bậc Mầm Mống Chiến Thắng, sau khi đã đặt cái bát bằng vàng đầy vật thực là cháo sữa và các y ca-sa ở trên bờ của dòng sông ấy, đã đi xuống bến nước để tắm, giống như con voi chúa.

၂၁.

21.

ရောလမ္ဗာကုလနီလနီရဇေဟိသေဝါလေဟိ နဒီဇလံ သုနိလံ,နိက္ခန္တဇ္ဇုတိသဉ္စယေဟိ ဒေဟာဩတိဏ္ဏဿ ဇဂါမ ပိဉ္ဇရတ္တံ;

()

Nước sông rất trong xanh, với những hoa sen xanh và rong rêu bị các đàn ong làm cho rối loạn, do các tia sáng tỏa ra từ thân thể của vị đã đi xuống, đã trở thành màu vàng sẫm.

၂၂.

22.

ဂင်္ဂါကာမိနိ ကဉ္ဇရေဏုဂန္ဓ-စုဏ္ဏံ တုင်္ဂတရင်္ဂဗာဟုနာ တံ,ဘတ္တာရံ သလိလေန သီတလေနမက္ခေတွာသုနဟာပယန္တီ’ဝါ’သိ;

()

Nàng thiếu nữ sông Gaṅgā, với cánh tay là những ngọn sóng cao, đã xức cho vị Phu Quân ấy thứ bột thơm là phấn hoa sen, và đã tắm cho ngài thật kỹ bằng dòng nước mát lạnh, dường như là như vậy.

၂၃.

23.

တုလျံ တဗ္ဗဒနမ္ဗုဇေန လဒ္ဓုံအာယန္တံ ရဝိရံသိသင်္ဂမေန,ဟံသဿေဏိ သရောဇကောသရာသိံသံဒူသေသိ အာဝါရိယော ဟိ ပါကော;

()

Đàn thiên nga đã làm ô uế đám nụ hoa sen, (những hoa sen này) đang đến để đạt được sự tương đương với gương mặt hoa sen của vị ấy bằng sự tiếp xúc với các tia sáng mặt trời, vì rằng sự chín muồi là không thể ngăn cản.

၂၄.

24.

တီရေ သာရသစက္ကဝါကပက္ခီသောသာယ’ဿဝိသာရိတံ’သပက္ခာ,ဂမ္ဘီရမ္ဘသိ မတ္တမာဟရိံသုမညေ နိက္ကရုဏာယ ဧတ္တကန္တီ;

()

Những con chim sārasa và cakkavāka ở trên bờ, với đôi cánh được dang rộng để làm khô, đã mang lại sự điều độ ở trong vùng nước sâu, tôi nghĩ rằng: ‘Sự tàn nhẫn (như thế này) là đã đủ rồi.’”

၂၅.

25.

တုဏ္ဍေ မဏ္ဍိတပုဏ္ဍရီကဒဏ္ဍောပက္ခေ ကေရဝပဏ္ဍရေ ပသာရီ,နာထဿု’ဗ္ဗဟိ မတ္တဟံသရာဇာသေတစ္ဆတ္တဝိဘုတိမုတ္တမင်္ဂေ;

()

Con thiên nga chúa oai vệ, được trang điểm với cọng sen trắng ở mỏ, đã dang rộng đôi cánh trắng như hoa súng, đã mang đến sự huy hoàng của lọng trắng ở trên đầu của đấng Lãnh Đạo.

၂၆.

26.

ဝတ္တမှောဇပလောဘိတာလိစက္ကံစက္ခဝါပါထဂတံ ဇိနင်္ကုရဿ,သံဒဿေသိ ပဓာနဘုဌိတဿနိလသ္မိံ ကသိဏမှိ ဘူတိဘာရံ;

()

Đàn ong bị quyến rũ bởi mật ngọt của hoa sen, đã đi vào tầm nhìn của bậc Mầm Mống Chiến Thắng, đã cho vị đã đứng dậy để tinh tấn thấy được một khối vĩ đại trong một đề mục kasina màu xanh.

၂၇.

27.

ဝေယျာဝစ္စကရာရိဝါပဂါယံသေဝါလာဒိမလာပနေန မီနာ,ပါဒဉ္စန္ဒဂမီနလက္ခဏဿတဿ’ဂ္ဂေ ဝိမလိကရိံသု ဝါရိံ;

()

Những con cá, giống như những người phục vụ ở trong sông, bằng việc loại bỏ rong rêu và các cấu uế khác, đã làm cho nước trở nên trong sạch ở trước vị ấy, là người có tướng hảo cá và mặt trăng ở chân.

၂၈.

28.

ဥတ္တိဏ္ဏဿ ဝိသာလသာဠသာခီ-သာခါဟတ္ထပုဋေဟိ ပုဉ္က္နာယ,ဂတ္တံ မန္ဒသုဂန္ဓဂန္ဓဝါဟ-ဝတ္ထံ သာဠဝနင်္ဂနာ အဒါသိ;

()

Nàng tiên nữ của rừng sāla, với đôi bàn tay là những cành cây, đã dâng cho vị đã đi lên (khỏi bờ) tấm vải là cơn gió mang hương thơm nhẹ nhàng và ngọt ngào, để lau thân thể của ngài.

၂၉.

29.

လောကိန္ဒော ပရိမဏ္ဍလံ နိဝတ္ထောဆာဒေတွာန တိမဏ္ဍလ’န္တရိယံ,ဗန္ဓိတွောပရိ ကာယဗန္ဓနမ္ပိကာသာဝံ ပရိဓာယိ ပံသုကူလံ;

()

Đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã mặc một cách ngay ngắn, đã che ba vòng tròn bằng tấm nội y, và cũng đã thắt dây lưng ở bên trên, đã khoác lên y ca-sa bằng vải lượm từ đống rác.

၃၀.

30.

ပါယာသဿ နိရူဒကဿ ဦန-ပညာသပ္ပမိတေ ဝိဓာယ ပိဏ္ဍေ,ပါစီနာဘိမုခေါ နိသဇ္ဇ နဇ္ဇာတီရေ တာယ အကာသိ ဘတ္တကိစ္စံ;

()

Sau khi đã làm thành những vắt cơm từ món cháo sữa không có nước, với số lượng là bốn mươi chín, ngài đã ngồi hướng về phía đông ở trên bờ của con sông ấy, đã thực hiện phận sự về vật thực.

၃၁.

31.

ပါယာသော မဓုရော’ယမဿ သတ္တ-သတ္တာဟံ ပဋိဝိဒ္ဓဗောဓိနော ဟိ,ဩဇာသမဖရဏာယ ဌာနမာသိတသ္မာ သော ပဝိဟာသိ နိဗ္ဗိဟေသံ;

()

Vì rằng món cháo sữa ngọt ngào này là nền tảng cho sự lan tỏa của dưỡng chất đối với vị sẽ chứng ngộ Bồ Đề trong bảy tuần lễ, do đó vị ấy đã trú ngụ mà không cần tìm kiếm (vật thực).

၃၂.

32.

ဗုဇ္ဈေယျံ ယဒိ ဗောဓိမဇ္ဇ သောဟံဥဒ္ဓံသောတမယံ သုဝဏ္ဏပါတိ,ဂင်္ဂါယံ ခိပကိ ဂစ္ဆတူတိ ဝတွာဓီမာ ဒက္ခိဏဟတ္ထဂံ တမဂ္ဃံ;

()

Bậc Trí Tuệ, sau khi đã nói rằng: ‘Nếu hôm nay ta sẽ giác ngộ Bồ Đề, mong rằng cái bát bằng vàng này, khi được ném xuống sông Gaṅgā, hãy đi ngược dòng,’ (đã ném cái bát) quý giá ấy đang ở trong tay phải.

၃၃.

33.

သောတံ ဘိန္ဒိယ သာ သဝန္တိမဇ္ဈေဌတွာ ပါတိ ယတော အသီတိဟတ္ထံ,ဥဒ္ဓံသောတမုပေစ္စ သန္နိမုဇ္ဇိတသ္မာ သော’ပိ နိမုဇ္ဇိ ပီတိနဇ္ဇံ;

()

Cái bát ấy, sau khi đã rẽ dòng nước, đã đứng lại ở giữa dòng sông, sau đó đã đi ngược dòng được tám mươi hắc-tay rồi đã chìm xuống. Do đó, vị ấy cũng đã chìm vào trong dòng sông của sự hoan hỷ.

၃၄.

34.

နာဂါနံ ဘဝနံ ဥပေစ္စ တိဏ္ဏံဗုဒ္ဓါနံ ပနိမမှိ ဘဒ္ဒကပ္ပေ,သာပါတိပရိဘုတ္တသောဏ္ဏပါတိဃဋ္ဋေတွာန ဌိတာ ကတာနုရာဝါ;

()

Sau khi đã đi đến cung điện của loài Nāga, cái bát ấy đã va chạm vào những cái bát bằng vàng đã được dùng bởi ba vị Phật ở trong kiếp hiền thiện này, và đã đứng lại sau khi đã tạo ra âm thanh.

၃၅.

35.

တံ ဒီဃာယုကကာလနာဂရာဇာသုတွာ သဒ္ဒမထဇ္ဇပေ’ကဗုဒ္ဓေါ,ဥပ္ပန္နောတိ ဇိနံ အဘိတ္ထဝန္တောအဋ္ဌာသိ ထုတိဂီတိကာသတေဟိ;

()

Vị Nāgarāja Kāla trường thọ ấy, sau khi đã nghe âm thanh ấy, bèn nói rằng: ‘Lại một vị Phật nữa đã xuất hiện,’ và đã đứng lại tán dương đấng Chiến Thắng với hàng trăm bài kệ tán thán.

၃၆.

36.

ဆာယာဗဒ္ဓဝိသာလသာဠသာလံပတွာသာဠဝနံ နဒီသမီပေ,အာဇီဝဋ္ဌမသီလသံဝရေနအာဒေါယေဝ ဝိသုဒ္ဓကာယဝါစော;

()

(Vị ấy) đã đi đến khu rừng sāla ở gần sông, là ngôi nhà của những cây sāla to lớn có bóng mát bao trùm, với thân và khẩu đã được trong sạch ngay từ đầu bởi sự thu thúc trong các giới học có chánh mạng là thứ tám.

၃၇.

37.

ကတွာဋ္ဌာရသပိဋ္ဌိကဏ္ဋကာနံကောဋီနံပဋိပါဒနံ ကမေန,ပလ္လင်္ကဿနိသဇ္ဇဗန္ဓနေနကမ္မဋ္ဌာနသတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ;

()

Sau khi đã tuần tự thực hiện sự sắp đặt của mười tám đốt xương sống, bằng sự ràng buộc của thế ngồi kiết-già, sau khi đã thiết lập chánh niệm về đề mục thiền định.

၃၈.

38.

အာနာပါနသတိံပရိဂ္ဂဟေတွာနိဗ္ဗတ္တေသိမလဂ္ဂဟီတပုဗ္ဗေ,ရူပါရူပသမာဓယော’ဋ္ဌပဉ္စာ-ဘိညာယော ဝသိတာစ သော ဝသီသော ()

Vị Đại Sư ấy, sau khi đã nắm giữ niệm hơi thở vô hơi thở ra, đã làm phát sanh tám thiền định sắc giới và vô sắc giới, năm pháp thắng trí, và các pháp tự tại, là những điều chưa từng được nắm giữ trước đây.

၃၉.

39.

ဈာနဿာဒရတော ဒိဝါဝိဟာရံကတွာ သာဠဝနေ သုရာသုရေဟိ,ဓီရော မဂ္ဂမလင်္ကတံ ကရီဝဂန္တုံ ဩတရိယတြဗောဓိမူလံ;

()

Sau khi an trú ban ngày trong thiền định tại rừng Sāla, bậc Trí Tuệ, được chư thiên và a-tu-la trang hoàng con đường, đã đi xuống để đến cội Bồ-đề, oai nghi như một con voi chúa.

၄၀.

40.

လာဇာဒီကုသုမေဟိဝိပ္ပကိဏ္ဏောမုတ္တာပဏ္ဍရဝါဠုကာတ္ထတော သော,မဂ္ဂေါ တုင်္ဂတရင်္ဂ ဘင်္ဂဟာရိလက္ခီဝါသပယောဒဓီရိ’ဝါ’သိ;

()

Con đường ấy, được rải đầy các loại hoa và cốm, được trải bằng cát trắng như ngọc trai, trông giống như đại dương, nơi ở của nữ thần Lakkhī, quyến rũ với những ngọn sóng cao đang vỗ.

၄၁.

41.

မဇ္ဈာ’ရောပိတပင်္ကဇာဘိရာမံမုတ္တာဒါမသမာကုလံ သမန္တာ,ကဏ္ဏောလမ္ဗသုဝဏ္ဏဃဏ္ဋမဿဒေဋာ ဒိဗ္ဗဝိတာန မုက္ခိပိံသု;

()

Chư thiên đã giương lên cho Ngài một chiếc lọng báu của chư thiên, ở giữa được trang trí bằng hoa sen xinh đẹp, xung quanh treo đầy những chuỗi ngọc trai, và từ các góc rủ xuống những chiếc chuông vàng.

၄၂.

42.

လောကတ္ထံ ကရဏာယ စောဒိတသ္မိံတသ္မိံ လောကဒိဝါကရေ’ကဝီရေ,ဂစ္ဆန္တေ သဟဇာတဗောဓိမူလံအာလောကော ဥဒပါဒိ သဗ္ဗလောကေ;

()

Khi bậc Anh Hùng độc nhất, bậc Nhật Quang của thế gian, được thúc giục vì lợi ích của thế gian, đang tiến đến cội Bồ-đề cùng sinh ra với Ngài, một ánh sáng đã phát sinh trong tất cả các thế giới.

၄၃.

43.

အာယန္တံ တိဏှာရကော ပထမှိဒိသွာ သောတ္ထိယနာမဘူသုရော တံ,ပါဒါသိ တိဏမုဋ္ဌိယော’ဋ္ဌမတ္တာနာထော တာနိ တိဏာနိ သမ္ပဋိစ္ဆိ;

()

Nhìn thấy Ngài đang đi đến trên đường, một người cắt cỏ, vị Bà-la-môn tên là Sotthiya, đã dâng cúng tám bó cỏ. Bậc Lãnh Đạo đã thọ nhận những bó cỏ ấy.

၄၄.

44.

ဝတ္တတ္တေ ဝရပါဋိဟာရိယမှိမဂ္ဂေ ဂန္ဓဂဇော’စ ဇမှမာနော,သမ္ပတ္တော ကရုဏာကလတ္တဘတ္တာသမ္ဗောဓာဓိဂမာယ ဗောဓိမူလံ;

()

Trong khi phép lạ cao quý đang diễn ra trên đường, Ngài, người có lòng bi mẫn làm bạn đời, đã tiến bước oai nghiêm như một con voi hương, và đã đến cội Bồ-đề để chứng đắc Chánh Đẳng Giác.

၄၅.

45.

တဿောသီဒဌိတံ’ဝ စက္ကဝါဠံဟေဋ္ဌာ ဒက္ခိဏတော’တ္တရာနနဿ,ပညာယု’တ္တရစက္ကဝါဠမုဒ္ဓံလင်္ဃိတွာနဌိတံ’ဝ အာဘဝဂ္ဂံ;

()

Khi Ngài đứng ở phía nam và quay mặt về phía bắc, đối với Ngài, vòng luân hồi dường như chìm xuống phía dưới, và vòng luân hồi phía bắc dường như vươn lên, vượt qua cho đến tận cõi trời Hữu Đảnh.

၄၆.

46.

ဧဝံ ပစ္ဆိမမုတ္တရံ ဒိသမ္ပိအဋ္ဌာနန္တိ ပဒက္ခိဏံ ကရောန္တော,ဂန္တွာ ဌာနဝရံ ပုရတ္ထိမသ္မိံအဋ္ဌာသိ ဝသိ ပစ္ဆိမာနနော သော;

()

Cũng như vậy, Ngài đi đến hướng tây và hướng bắc, nghĩ rằng: ‘Đây không phải là nơi,’ rồi đi nhiễu theo chiều kim đồng hồ. Sau khi đến nơi cao quý ở phía đông, bậc Tự Tại đã đứng lại, quay mặt về hướng tây.

၄၇.

47.

ဓီမာ ဒက္ခိဏပါဏိပလ္လဝေနအဂ္ဂေ တာနိ တိဏာနိ သတ္ထရီ သော,တမှာ စုဒ္ဒသဟတ္ထမုပ္ပတိတွာပလ္လင်္ကော သမလင်္ကရီ ဒုမိန္ဒံ;

()

Bậc Trí Tuệ, với bàn tay phải mềm mại như chồi non, đã nắm lấy ngọn của những cọng cỏ ấy và rải chúng ra. Từ đó, một tòa ngồi cao mười bốn hắc-tay đã hiện ra, trang hoàng cho cội cây vương.

၄၈.

48.

ဒက္ခော ကာရုပဝီဏစိတ္တကာရောကာတုံ ဝါ’လိခိတုံ ယထာနသက္ကာ,အဋ္ဌံသု ဟရိတာနိ သန္ထတာနိဧဝံ တာနိ တိဏာနိ ဥပ္ပတိတွာ;

()

Những cọng cỏ ấy, sau khi hiện ra, đã được sắp đặt một cách xanh tươi và bằng phẳng đến nỗi một người thợ thủ công tài ba hay một họa sĩ khéo léo cũng không thể tạo ra hay vẽ lại được như vậy.

၄၉.

49.

မံသာဒီ ဥပသုဿရေ နဟာရူအဋ္ဌီစေပျဝသိဿရေ သရီရေ;

မုဉ္စေယျံ စတုရာသဝေဟိ ယာဝဘိန္ဒိဿာမိ နတာဝိမံ အဟန္တိ;

()

‘Dù cho thịt và gân trong thân này có khô héo, dù chỉ còn lại xương, ta sẽ không rời khỏi tòa ngồi này cho đến khi nào chưa giải thoát khỏi bốn lậu hoặc.’

၅၀.

50.

ဒဠှံ စိန္တိယ ဒဠှမာနသော သောပါစီနာဘိမုခေါ ဒုမိန္ဒဗန္ဓံ;

ကတွာ ပိဋ္ဌိဂတံ နိသီဒိ ဗောဓိ-ပလ္လင်္ကမှိ ယုဂန္ဓရေ ရဝီ’ဝ;

()

Với tâm kiên cố, sau khi đã quyết tâm vững chắc, Ngài ngồi xuống trên tòa Bồ-đề, lưng tựa vào thân cây chúa, mặt hướng về phía đông, như mặt trời trên đỉnh núi Yugandhara.

၅၁.

51.

လောကေသော သသိမဏ္ဍလာဝဘာသံသေတစ္ဆတ္တမဓာရယီ တဒညေ,သုဒ္ဓါဝါသတလဋ္ဌဒေဝတာ တံပူဇေသုံ မကုဋပ္ပိတဉ္ဇလီဟိ;

()

Khi ấy, vị Chúa của thế gian (Phạm Thiên) đã che cho Ngài một chiếc lọng trắng tỏa sáng như vầng trăng, và các vị thiên ở cõi Tịnh Cư đã đảnh lễ cúng dường Ngài với hai tay chắp lại đặt trên vương miện.

၅၂.

52.

ယေ ရူပါဝစရေ ဝသန္တိ ဒေဝါတေ စ’ညတြ အသညသတ္တဒေဝေ,သမ္ပတွာ ဝဇိရာသနေ နိသိန္နံပူဇေသုံ ကုသုမာကုလဉ္ဇလီဟိ ()

Các vị chư thiên trú ở cõi Sắc Giới, ngoại trừ các vị trời ở cõi Vô Tưởng, đã đến và cúng dường Ngài, đang ngự trên tòa Kim Cương, với hai tay chắp lại đầy hoa.

၅၃.

53.

ဧကစ္စေ ပရနိမ္မိတာဒိလောကာပတွာ ဘတ္တိဘရာ’မရာ မဟိံသု,ပူဇာဘဏ္ဍသမာဘိကိဏ္ဏဟတ္ထာမာရာရိံ တဟိမာပ ပါပိမာ ကိံ;

()

Các vị trời từ cõi Tha Hóa Tự Tại và các cõi khác, với lòng sùng kính, đã đến tôn vinh Kẻ Thù của Ma, tay cầm đầy vật phẩm cúng dường. Nhưng Ác Ma đã đến đó để làm gì?

၅၄.

54.

ယေ နိမ္မာဏရတိမှိ နိဇ္ဇရာ တေ;

ပတွာ ဂန္ဓကရဏ္ဍမဏ္ဍလေဟိ,သမ္ပူဇေသုမလင်္ကတင်္ဃိပီဌံနံ သေဋ္ဌံ ဝိဇယာသနောပဝိဋ္ဌံ;

()

Các vị trời ở cõi Hóa Lạc Thiên, sau khi đến, đã dùng những hộp hương thơm để cúng dường bệ chân được trang hoàng của Ngài, bậc Tối Thắng đang ngự trên tòa chiến thắng.

၅၅.

55.

အဋ္ဌာသိ တုသိတာလယာ သသေနောပတွာ သန္တုသိတဝှဒေဝရာဇာ,ဝိဇေန္တော ဟရိမောရ ပိဉ္ဆပုဉ္ဇ-သောဘံ ကဉ္စနတာလဝဏ္ဋပန္တိံ;

()

Vị thiên vương tên là Santusita, cùng với thiên binh, từ cung trời Đâu Suất đã đến và đứng đó, quạt bằng một hàng quạt lá cọ bằng vàng, đẹp như một chùm lông công màu xanh.

၅၆.

56.

ပတွာ ယာမသုရာလယာ သသေနောသံဝိဇေသိ သုယာမ ဒေဝရာဇာ,ဓီရံ သောဏ္ဏပဏာဠိကာနိပါတ-ဓာရာသန္နိဘစာရုစာမရေဟိ;

()

Vị thiên vương Suyāma, cùng với thiên binh, từ cung trời Dạ Ma đã đến và quạt cho bậc Kiên Định bằng những chiếc phất trần xinh đẹp, giống như những dòng nước chảy ra từ ống máng bằng vàng.

၅၇.

57.

ဒေဝိန္ဒော ဝိဇယုတ္တရာချသင်္ခံဝီသံ ဟတ္ထသတံ ဓမီတဒညေ,ပူဇေသုံ တမုပေစ္စ ကောဝိဠာရ-ပုပ္ဖာဒီဟိ စ တာဝတိံသဒေဝါ;

()

Thiên chủ (Đế Thích) đã thổi chiếc tù và tên là Vijayuttara, dài một trăm hai mươi hắc-tay. Các vị trời khác ở cõi trời Ba Mươi Ba, sau khi đến gần Ngài, đã cúng dường bằng hoa Koviḷāra và các thứ khác.

၅၈.

58.

ယက္ခာဒီဟိ ပုရက္ခတာ’ပိ ဒေဝ-ရာဇာနော စတုရော စတုဒ္ဒိသာသု,ရက္ခံ သံဝိဒဟိံသု ဒေဝလောကာတံ ပတွာန ဝိနဋ္ဌလောမဟဋ္ဌံ;

()

Bốn vị Thiên Vương, được các Dạ-xoa và các vị khác vây quanh, đã từ thiên giới đến bốn phương để bảo vệ Ngài, bậc đã diệt trừ sự sợ hãi dựng tóc gáy.

၅၉.

59.

ဝါဒေန္တော သရမဏ္ဍလံ ဝိဓာယဝီဏံ ပဉ္စသိခေါ’ပိ ဗေဠုဝါချံ,တံ သမ္ပူဇယိ ကာလနာဂရာဇာထောမေန္တော ထုတိဂီတိကာသတေဟိ;

()

Nhạc thần Pañcasikha cũng đã gảy cây đàn tỳ-bà tên là Beḷuva, tạo nên những giai điệu du dương. Long vương Kāla đã cúng dường Ngài, tán thán bằng hàng trăm bài ca tụng.

၆၀.

60.

ဧဝံ ကာဟဠဘေရိသင်္ခဝီဏာ-ဃဏ္ဋာဝီဇနိဆတ္တစာမရေဟိ,နစ္စာဒီဟိစလာဇပဉ္စမေဟိဒီပဒ္ဓုပဓဇေဟိ မာနယုံ တံ;

()

Như vậy, họ đã tôn vinh Ngài bằng kèn, trống, tù và, đàn tỳ-bà, chuông, quạt, lọng, phất trần, bằng các điệu múa, bằng năm loại cốm, và bằng đèn, hương, và cờ phướn.

၆၁.

61.

သိဒ္ဓတ္ထော ပဋိသိဒ္ဓမာရဓေယျောကတ္တုံ အတ္တဝသေ သဒေဝလောကံ,သုတွာ ဝါယမတီတိ ဗောဓိမဏ္ဍေမာရော တတြ သမာရဘိတ္ထဂန္တုံ;

()

Nghe tin rằng thái tử Siddhattha đang nỗ lực tại Bồ-đề đoàn tràng để chinh phục cảnh giới của Ma và để đưa thế giới cùng với chư thiên vào sự kiểm soát của mình, Ma vương đã bắt đầu đi đến đó.

၆၂.

62.

တသ္မိံ ခေါ သမယေ ဘယာဝဟာနိမာရဿော’တရဏာယ ကာရဏာနိ,စက္ခစာပါထဂတာနိ ဒုန္နိမိတ္တ-ရူပါဒီနိ တိလောကလောစနဿ;

()

Ngay vào lúc đó, những điềm báo xấu, những hình tướng đáng sợ và các hiện tượng khác, là những nguyên nhân cho sự xuất hiện của Ma, đã hiện ra trong tầm nhìn của bậc Thiên Nhãn của ba cõi.

၆၃.

63.

သုက္ခ’မှောဓရရာဝဘေရိရာဝ-ဝိပ္ဖာရာဗဓိရီကတမ္ဗရမ္ပိ,ဘီမံ ဝိဇ္ဇုလတာ’သိဃဋ္ဋဏေဟိမာရဿာ’ဟဝမ္ဗ္ဍလာဘမာဟ;

()

Bầu trời bị điếc đặc bởi tiếng gầm vang của sóng biển khô cạn và tiếng trống trận, cùng với sự va chạm khủng khiếp của những tia chớp như những thanh gươm, đã báo hiệu sự đến gần của trận chiến của Ma vương.

၆၄.

64.

မာရဿာ’ဂမနဉ္ဇသေ ရဇောဝဝါဇီနံ ခုရဃဋ္ဋဏေန ဇာတော,ဥက္ကာပါတသတံ ဇနေသိ တဿစက္ခဝါနိဋ္ဌဖခလံ ဒိသာသု ဍာဟော;

()

Trên con đường Ma vương đến, bụi tung lên từ vó ngựa đã tạo ra hàng trăm thiên thạch rơi xuống, gây ra cảnh tượng khó chịu cho mắt và một sự nóng cháy ở các phương trời.

၆၅.

65.

ဝေဟာသေ ဝိစရုံ ကဗန္ဓရူပါကာကောလာ ဗလိပုဋ္ဌဝါယသာရီ,ဥန္နာဒိံသု ခရာနိလော ပဝါယီအဗ္ဘုဋ္ဌာသိ ရဇော ဒိသာသု ဓူမော;

()

Những thân hình không đầu đi lại trên không trung; cú, quạ, và kền kền kêu la inh ỏi. Một cơn gió dữ dội thổi qua; bụi và khói bốc lên ở các phương.

၆၆.

66.

အာလောကော ဝိဂတော ဃဏန္ဓကာရောဩတိဏ္ဏော မဟိကာသမာဘိကိဏ္ဏော,အာကာသော ပထဝိ ဘူသံ ပကမ္ပိမေဃစ္ဆန္နဒိနံ ဒိနံ ဗဘူဝ;

()

Ánh sáng biến mất, bóng tối dày đặc bao trùm, đầy sương mù. Bầu trời và mặt đất rung chuyển dữ dội. Ban ngày trở nên như một ngày bị mây che phủ.

၆၇.

67.

သိဒ္ဓတ္ထဉှိ အသိဒ္ဓမတ္ထမေတံကာတုံ အဿဝမာရကိင်္ကရာမေ,ဝတွေ’ထာ’တိ ပဇာပတီ သသေနောတတ္ထေဝ’န္တရဓာယိ တာဝဒေဝ;

()

‘Hãy đến đây, các thuộc hạ của Ma, chúng ta hãy làm cho mục tiêu chưa thành tựu này của Siddhattha thất bại!’ Sau khi nói vậy, Ma vương cùng với quân đội của mình đã biến mất ngay tại đó.

၆၈.

68.

သာ သေတာ ပုရတော ပဇာပတိဿအာသီ ဗာရသယောဇနံ ဝိနဒ္ဓါ,ဧဝံ ဒက္ခိဏဝါမနော စ လောက-ဓာတွန္တာဝဓီမာသိ ပစ္ဆတော’ပိ;

()

Đội quân ấy ở phía trước của Ma vương rộng mười hai do-tuần. Tương tự như vậy, ở bên phải và bên trái, và cả ở phía sau, nó trải dài cho đến tận cùng của thế giới.

၆၉.

69.

ဥဒ္ဓံ သာ နဝယောဇနပ္ပမာဏာသဒ္ဒေါ ဘူမိဝိဒါရဏောရိ’ဝါ သိ,သော’ပဍ္ဎံ သတယောဇနံ ဗဘူဝဥစ္စံ သော ဂိရိမေခလော ဂဇိန္ဒော;

()

Tiếng rống ấy vang cao chín do-tuần, âm thanh như thể làm nứt vỡ mặt đất. Voi chúa Girimekhala ấy đã cao đến một trăm năm mươi do-tuần.

၇၀.

70.

နာဟေသုံ ပရိသာသု နိမ္မိတာသုံဒွေယောဓာ သဒိသာယုဓာဒဓာနာ,တဗျာသေန အလဉှိ လောမဟံသောယဿာ’နုဿရဏေန စေ သိယာ မေ;

()

Trong các hội chúng được hóa hiện, không có hai chiến binh nào mang vũ khí tương tự nhau. Chỉ cần nhớ lại điều ấy cũng đủ làm cho ta phải rùng mình kinh sợ.

၇၁.

71.

မာပေတွာ သဟသာ သဟဿဗာဟုံဂဏှိတွာ ဝိဝိဓာယုဓာနိ တေဟိ,အာရူဠှော ဂိရိမေခလံ သသေနောမာရော ပါတုရဟောသိ ဗဒ္ဓဝေရော;

()

Hóa hiện tức thời một ngàn cánh tay, và cầm lấy các loại vũ khí khác nhau bằng những tay ấy, Ma vương, kẻ thù truyền kiếp, đã cỡi trên voi Girimekhala cùng với quân đội của mình và hiện ra.

၇၂.

72.

ဒေဝေသော ယသသာ သမံ သကေနသေတစ္ဆတ္တ မဂဉ္ဆိ သံဟရိတွာ,ဒေဝေသော ယသသာ သမံ သကေနသငက္ခံ ပိဋ္ဌိဂတံ ဝိဓာယ ဓာဝီ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Vị Chúa tể chư Thiên, cùng với vinh quang của mình, đã cuốn lại lọng trắng và bỏ đi. Vị Chúa tể chư Thiên, cùng với vinh quang của mình, đã đặt vỏ ốc tù và lên lưng rồi tháo chạy.

၇၃.

73.

သင်္ကောစာ’နနကာဟလော ဇဂါမပါတာလံ ခလု ကာလနာဂရာဇာ,ဝီဏာဒေါဏိသခေါ သခါနပေခေါတမှာ ပဉ္စသိခေါ ကလဟုံ ပလာယိ;

()

Long vương Kāla, mặt mày co rúm, quả thật đã đi xuống địa giới. Người bạn Pañcasikha, với cây đàn bầu bằng gỗ Beluva, đã không đoái hoài đến bạn mình mà vội vã trốn chạy khỏi nơi đó.

၇၄.

74.

ဒိသွာ မာရဗလံ သမောသရန္တံသမ္ပတ္တာ ဇနတာ ပလာယိ ဘီတာ,သောသီဟော’ဝ ဝိဟာသိ သကျသီဟောဧကော ကမာရကရိန္ဒကုမှဘေဒီ;

()

Nhìn thấy quân đội của Ma vương đang tiến đến, chúng dân đã tụ hội đều kinh sợ bỏ chạy. Vị Sư tử của dòng họ Thích Ca ấy vẫn an trụ như một con sư tử, một mình, là đấng phá tan đỉnh đầu của con voi Ma vương.

၇၅.

75.

ပဿိတွာ’ဓရကန္တိဘာရမဿဝတ္တမှောရုဟ မိန္ဒိရာဝိဟာရံ,သိဒ္ဓတ္ထေန သမော နစတ္ထိ လောကေဣစ္စေဝံ ကလိမာ’ဟ မာရသေနံ;

()

Sau khi nhìn thấy vẻ đẹp rạng ngời của đôi môi và gương mặt hoa sen của ngài, nơi trú ngụ của sự huy hoàng, nữ thần Kali đã nói với quân đội của Ma vương rằng: 'Trên thế gian này không có ai sánh bằng Tất-đạt-đa.'

၇၆.

76.

ဧတသသာ’ဘိမုခါ မယံ ကဒါစိနောသက္ကောမ’ဘိယုဇ္ဈိတုန္တိ တာတာ,ဝတွာ ဥတ္တရပဿတော သမာရောခန္ဓာဝါရမဗန္ဓိ ဗဒ္ဓဝေရော;

Nói rằng: 'Này các khanh, chúng ta không bao giờ có thể đối mặt chiến đấu với vị này,' Ma vương, kẻ thù truyền kiếp, đã thiết lập doanh trại ở phía bắc.

၇၇.

77.

ဒိသွာ’ဇ္ဈောတ္ထရမာနမာရသေနံအာရက္ခာဝရဏံ ထိရံ ဝိဓာယ,ခန္ဓာဝါရမဗန္ဓိ သောပိ ဝီရောဇေတုံ တံ ဒသပါရမီ ဘဋေဟိ;

()

Nhìn thấy quân đội của Ma vương đang tràn ngập, vị Anh hùng cũng đã thiết lập một hàng rào bảo vệ vững chắc, và dựng trại của mình để chiến thắng Ma vương bằng các binh sĩ là mười pháp ba-la-mật.

၇၈.

78.

မာရော ဘုဓရမေရုစက္ကဝါဠေရုက္ခာဒီနိ ဝိစုဏ္ဏိတုံ သမတ္ထံ,ခေါဘေတွာ ဘုဝနတ္တယံ ဒိသာသုဥဋ္ဌာပေသိ သမီရဏံ သုဃောရံ;

()

Ma vương đã tạo ra một cơn gió vô cùng khủng khiếp, có khả năng nghiền nát các ngọn núi, núi Tu-di, dãy núi Thiết-vi, cây cối, và làm rung chuyển ba cõi trong khắp các phương hướng.

၇၉.

79.

ဝါတော ပါရမိဓာမဝါရိတော သောနိတ္တေဇံ ပလယာနိလဿမောပိ,ပတ္တော စာမရမန္ဒမာရုတောဝတန္ဒေဟောတုပရိဿမံ ဇဟာသိ;

()

Cơn gió ấy, dù mạnh như gió kiếp hoại, đã bị ngăn chặn bởi năng lực của các pháp ba-la-mật và trở nên vô hiệu. Nó đã trở thành một làn gió thoảng nhẹ như từ quạt phất trần, làm tan đi sự mệt mỏi do nóng bức trên thân ngài.

၈၀.

80.

ဓာရာဝေဂဝိဟိန္နဘူမိဘာဂံဂမ္ဘီရာ’သနိရာဝနိဗ္ဘရာ’ဃံ,မာရော မာပယိ တုင်္ဂဝီစဘင်္ဂံဝဿောဃံ ပရိပါတရုက္ခသေလံ;

()

Ma vương đã tạo ra một trận mưa lũ với những con sóng cao vỗ mạnh, dòng nước xiết làm nứt vỡ mặt đất, đầy ắp tiếng sấm rền vang, và làm ngã đổ cây cối cùng đá tảng khắp nơi.

၈၁.

81.

ဝီရော ပါရမိပါဠိဗန္ဓနေနရက္ခံ ဗန္ဓိ နိဇန္တဘာဝခေတ္တေ,တေနော’ဃော ဝိပထင်္ဂမော ဝိပက္ခ-သေနာယာ’သိ ပဝါဟဏေ နိဒါနံ;

()

Vị Anh hùng đã dùng sự ràng buộc của các pháp ba-la-mật để tạo nên sự hộ trì trong phạm vi thân mình. Do đó, trận mưa lũ đã đi chệch hướng và trở thành nguyên nhân cuốn trôi quân đội của kẻ địch.

၈၂.

82.

တေဇောခဏ္ဍသမာနမတ္တနော သောတတ္တံ ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ,မာပေတွော’ပလဝဿမပ္ပသယှံဈာပေတုံ တမုပက္ကမိတ္ထ မာရော;

()

Ma vương, tựa như một khối lửa nóng bỏng, rực cháy, và sáng chói, đã tạo ra một trận mưa đá không thể chịu đựng nổi và mưu toan thiêu đốt ngài.

၈၃.

83.

မာရဿေဝ ပတန္တမုတ္တမင်္ဂေဃောရံ ပါရမိဝါယုဝေဂရုဒ္ဓံ,တံဝဿံ ဝဇိရာသနူပစာရေပူဇာပုပ္ဖဂုဠတ္တနံ ဇဂါမ;

()

Trận mưa khủng khiếp ấy, khi rơi xuống trên đầu của vị đối thủ của Ma vương, đã bị ngăn lại bởi sức mạnh của cơn gió ba-la-mật, và trong khu vực gần kim cang tòa, nó đã biến thành những đóa hoa cúng dường.

၈၄.

84.

အဿဒ္ဓေါ ဝိသဒိဒ္ဓတိဏှဓာရံအာဒိတ္တံ ပိဟိတမ္ဗရော’ဒရံ သော,မာပေသိ အသိသတ္တိတောမရာဒိ-ဝဿံ သဗ္ဗဒိသာနိပါတမာနံ;

()

Kẻ vô tín ấy đã tạo ra một trận mưa gươm, giáo, lao... có lưỡi bén tẩm độc, rực cháy, rơi xuống từ mọi hướng, che kín cả bầu trời.

၈၅.

85.

တသ္မိံ ပါရမိဝမ္မဝမ္မိတသ္မိံဝိဿဋ္ဌာ’ယုဓဝုဋ္ဌိ ကုဏ္ဌိတဂ္ဂါ,ပတွာ သမ္ပတိ ပုပ္ဖဝုဋ္ဌိဘာဝံတပ္ပာဒါသနမတ္ထကေ ပပါတ;

()

Trên thân ngài, người được bao bọc bởi áo giáp ba-la-mật, trận mưa vũ khí được phóng ra đã bị cùn đi, và giờ đây biến thành một trận mưa hoa, rơi xuống trên tòa sen của ngài.

၈၆.

86.

မာရော ဝိစ္စိဋစိစ္စိဋာယမာနံသံဝဋ္ဋာနလခဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ သော,ဝဿင်္ဂါရမယံ သဝိပ္ဖုလိင်္ဂံဥဋ္ဌာပေသိ ပလာသပကုပ္ဖဝဏ္ဏံ;

()

Ma vương đã tạo ra một trận mưa than hồng, có màu như hoa Palāsa chín, tóe ra tia lửa, kêu lách tách, trông giống như một mảnh của ngọn lửa cuối kiếp.

၈၇.

87.

ခိပ္ပံပါရမိမန္တဇပ္ပနေနအင်္ဂါရာနိနိဝါရိတာနိတာနိ,တံဗုဒ္ဓင်္ကုရပုဏ္ဏစန္ဒဗိမ္ဗံသေဝန္တာနိဝိကိဏ္ဏဘာနိဝါသုံ;

()

Những hòn than hồng ấy đã nhanh chóng bị ngăn chặn bởi sự trì tụng thần chú ba-la-mật, và chúng trở nên như những tia sáng lan tỏa, phụng sự vị Phật tương lai, người tựa như vầng trăng tròn.

၈၈.

88.

ဘသ္မီကာတုမလန္တိမာရဝေရိံဓူမာကိဏ္ဏမနိဂ္ဂတဂ္ဂိဇာလံ,မာရောဘေရဝရာဝမုဿဒါဘ-မဗ္ဘုဋ္ဌာပယိခါရဘသ္မဝဿံ;

()

Không thể thiêu kẻ thù của mình thành tro, Ma vương, với tiếng gầm ghê rợn, đã tạo ra một trận mưa tro nóng, đầy khói nhưng không có ngọn lửa, tựa như một đám mây đang dâng lên.

၈၉.

89.

သေတာမုဒ္ဓနိဝိပ္ပကိဏ္ဏဘသ္မိံတံဝဿံစိတပါရမီဗလေန,ပတွာစန္ဒနဂန္ဓစုဏ္ဏဘာဝံမာရာရိဿပပါတပါဒမူလေ;

()

Trận mưa tro trắng ấy, nhờ vào năng lực của các pháp ba-la-mật đã được tích lũy, khi rơi vãi trên đầu ngài, đã biến thành bột gỗ chiên-đàn thơm ngát và rơi xuống dưới chân của vị đối thủ của Ma vương.

၉၀.

90.

အသ္မိံ ဂုဝလယာလဝါဠဂဗ္ဘေသမ္ပာတာနလဒဍ္ဎဝဏ္ဏုဓာရံ,ဥတ္တာသာဝဟမတ္တနော’ပိ ကဏှောဝဿာပေသိ ဥဠာရဝဏ္ဏုဝဿံ;

()

Trong lòng chảo của địa cầu này, Kaṇha (Ma vương) đã tạo ra một trận mưa cát lớn, một dòng cát bị thiêu đốt bởi lửa rơi xuống, gây kinh hoàng ngay cả cho chính hắn.

၉၁.

91.

ဒိသွာ’ငက္ဃီနခရာလိရံသိဂင်္ဂါ-တီရုဿာရိတဝဏ္ဏုရာသိ မဿ,အင်္ဂါရော’ဝ’ဓိကောဓပါဝကေနကဏှော ကဏှတရော’သိ ဈာပိတတ္တော;

()

Khi nhìn thấy đống cát ấy trải dài trên bờ sông ánh sáng phát ra từ thân ngài, Kaṇha (Ma vương) đã trở nên đen sạm hơn nữa, tự thân bốc cháy bởi ngọn lửa sân hận ngày càng tăng, tựa như một hòn than.

၉၂.

92.

ဓူပါယန္တမဝီစိမစ္စိမန္တံသမ္ဖုဋ္ဌံ ဃနဖေဏဏဗုဗ္ဗုလေဟိ,ဝဿံ ပင်္ကမယံ ဘုသံ နိမုဂ္ဂေါမာရော မာပယိ ပဉ္စကာမပင်္ကေ;

()

Ma vương, kẻ đang chìm đắm trong vũng lầy của năm dục, đã tạo ra một trận mưa bùn, bốc khói, có những ngọn lửa từ địa ngục A-tỳ, và đầy bọt đặc cùng bong bóng.

၉၃.

93.

တသ္မိံပါရမိသတ္တီသိတိဘူတေပင်္ကေ စန္ဒနပင်္ကဘာဝယာတေ,မာရော ပဿိယ ဖုလ္လပင်္ကဇာဟံကောပါ ပင်္ကဟတာနနောရိဝါသိ;

()

Khi vũng bùn ấy, nhờ năng lực ba-la-mật của ngài, đã trở thành hồ bột chiên-đàn mát lạnh, Ma vương, khi nhìn thấy những đóa sen nở rộ, đã tức giận như thể bị bùn ném vào mặt.

၉၄.

94.

မာရာရိံ ဣမိနာ ဟနာမဟန္တီသော လောကန္တရိယန္ဓကာရဃောရံ,မာရော သူဝိဝိဒါရိယံ ဒိသာသုဥဋ္ဌာပေသိဃနန္ဓကာရခန္ဓံ;

()

Với ý nghĩ: 'Chúng ta sẽ dùng cái này để giết kẻ thù của Ma vương,' Ma vương đã tạo ra một khối bóng tối dày đặc, khủng khiếp như bóng tối của địa ngục Lokantarika, làm nứt vỡ cả không gian.

၉၅.

95.

သော’ယံ ပါရမိဇာတရံသိဇာလ-ဘိန္နာ’သေသတမောဇိနင်္ကုရေဏော,ပလ္လင်္ကောဒယပဗ္ဗတောဒိတော’သိကာမံ မာရတုသာရသောသနာယ;

()

Vị Phật tương lai ấy, sau khi dùng lưới ánh sáng sinh ra từ các pháp ba-la-mật để phá tan tất cả bóng tối, đã mọc lên từ ngọn núi bình minh là kim cang tòa của ngài, để làm khô cạn đi lớp sương mù là Ma vương.

၉၆.

96.

ဧတံ ဂဏှထ ဗန္ဓထာ’တိ ဝတွာနိဋ္ဌံ ကပ္ပမဝဏ္ဏိယံ ကဝီဟိ,သဒ္ဓိံ မာရဗလေနု’ပါဂတော သောကုဒ္ဓေါ ယုဒ္ဓမကာ ပမတ္တဗန္ဓု;

()

Hô lên rằng: 'Hãy bắt lấy hắn! Hãy trói hắn lại!', kẻ bạn của sự dể duôi, với cơn thịnh nộ, đã cùng với quân đội của mình tiến đến và giao chiến, một hành động tàn nhẫn mà các thi nhân không thể mô tả hết trong một kiếp.

၉၇.

97.

တံ ဒိသွာ’စလနိစ္စလဋ္ဌမေသပလ္လင်္ကော နစပါပုဏာတိ တုယှံ,မယှံ ဟေ’သု’ပကပက္ပတေဝ တသ္မာအသ္မာ ဝုဋ္ဌဟထာ’ဝုသောတျ’ဝေါစ;

()

Ma vương, sau khi thấy ngài an tọa vững chắc không lay động, đã nói rằng: 'Kim cang tòa này không phải ngươi đạt được. Nó vốn được chuẩn bị cho ta. Vì vậy, hỡi này bạn, hãy đứng dậy khỏi đó!'

၉၈.

98.

ဧကာ’ပီ သမတိံသပါရမီနံပလ္လင်္ကတ္ထမပူရိတာ တယာ’တိ,ဝုတ္တေ သော ခိပိ နိဇ္ဇိတော’ရစက္ကံစက္ကံ စက္ကဝရင်္ကိတဿ သီသေ;

()

Khi Ma vương nói rằng: 'Ngươi chưa hề hoàn thành dù chỉ một trong ba mươi pháp ba-la-mật vì mục đích đạt được kim cang tòa này,' hắn, kẻ đã bị chinh phục, đã ném pháp luân của mình vào đầu của đấng có dấu hiệu pháp luân tuyệt hảo.

၉၉.

99.

တံ စက္ကာယုဓမုဇ္ဈိတပ္ပဘာဝံယုဒ္ဓေ လဒ္ဓဇယဿ မာရဇိဿ,ဥဿိသမှိ ဝရာသနူပစာရေသေတစ္ဆန္တမိဝုဿိတံ ရရာဇ;

()

Pháp luân vũ khí ấy, với uy lực đã được buông bỏ, của đấng chiến thắng Ma vương, người đã đắc thắng trong trận chiến, đã tỏa sáng như lọng trắng được giương lên trên đầu, gần bên pháp tòa cao quý.

၁၀၀.

100.

တုယှံ သဉ္စိနနမှိ ပါရမီနံကော သက္ခီ’တိ အဟဉ္စ သက္ခိဟောမိ,သက္ခီ’ဂန္တိ ပဝတ္တမာရသေနာ-ဃောသော ဘုမိဝိဒါရဏောရိ’ဝါသိ;

()

Tiếng gầm thét của binh đoàn Ma vương đang tiến tới, (hô vang rằng): ‘Ta là chứng nhân!’, đã giống như âm thanh làm vỡ tan mặt đất.

၁၀၁.

101.

ဒါပေန္တောနိဇသက္ခိမုဂ္ဂတေဇောဗာဟုံတာဝပသာရယီ ပဝိရော,သက္ခီဟန္တီဝဒံ’ဝ မာရသေနံတဇ္ဇေန္တော’ဝ ဗဘူဝ ဘုမိစာလော;

()

Bậc Đại Anh Hùng, với uy lực rực rỡ, khi ấy đã duỗi cánh tay ra để gọi chứng nhân của mình. Như để hăm dọa binh đoàn Ma vương, và như để nói rằng: ‘Này, ta có chứng nhân!’, một trận động đất đã xảy ra.

၁၀၂.

102.

မာတင်္ဂေါ ဂိရိမေခလော ဆိတာရိံဝန္ဒန္တော’ဝပပါတ ဇန္နုကေဟိ,မာရော လဒ္ဓပရာဇယော နိဝတ္ထ-ဝတ္ထဿာ’ပိ အနိဿရော ပလာယိ;

()

Voi chúa Girimekhala, đảnh lễ đấng đã đoạn trừ kẻ thù, đã quỳ mọp xuống bằng hai đầu gối. Ma vương, đã bị bại trận, không còn làm chủ được cả y phục đang mặc, đã bỏ chạy.

၁၀၃.

103.

ဃောရမာရဗလဝါရဏာဓိပ-မာနဒပ္ပနိဘကုမ္ဘဒါရဏော,ဗောဓိမူလဝဇိရာသနောပရိကေသရီဝ ဝိရရာဇ မာရဇိ;

()

Đấng chiến thắng Ma vương, người đã phá tan khối u trên trán của voi chúa, tức là lòng kiêu mạn và ngã mạn của thủ lĩnh binh đoàn Ma vương khủng khiếp, đã tỏa sáng rực rỡ trên kim cang tòa dưới cội Bồ-đề, giống như một con sư tử.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝကိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေ နိဒါနေ ဒေဝပုတ္တ မာရဗလ ဝိဒ္ဓံသန ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဒွါဒသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ có tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười hai, có tên là ‘Sự soi sáng về diễn biến việc phá tan binh lực của Thiên tử Ma’, trong phần Cận kỳ Nhân duyên.

၁.

1.

နိခိလမာရတုသာရဝိသောသိနောအထဇိနင်္ကုရဒီဓိတိမာလိနော,ရဝိ ကတာဝသရော’ဝ’ပရာစလံ(ဒုတ’ဝိလမ္ဗိတ) ဂါမိမုပါဂမီ;

()

Bấy giờ, mặt trời, như thể tạo cơ hội cho mầm mống của đấng Chiến Thắng, người có vòng hào quang và là người làm khô héo lớp sương giá của tất cả Ma vương, đã đi về ngọn núi phía tây.

၂.

2.

ဇလဓိဝါရိသိနေဟသုပုရိတေအဘဝိ ပံသုမဟီတလမလ္လကေ,ပဏိဟိတာပရဘုဓရဝတ္တိကာ-ဇလိတဒီပသိခေ’ဝ နဘောမဏိ;

()

Viên ngọc của bầu trời (mặt trời) đã trở nên giống như ngọn lửa của một cây đèn được thắp sáng, với ngọn núi phía tây là tim đèn được đặt vào, trong chiếc bát bằng đất là bề mặt bụi bặm của trái đất, được đổ đầy dầu là nước của đại dương.

၃.

3.

ဥဒယပဗ္ဗတဂဗ္ဘသမုဗ္ဘဝံသကယသောပဋိဗိမ္ဗသမံသုဘံ,သပဒိ တပ္ပမုခေ သသိမဏ္ဍလံကသိဏမဏ္ဍလဝိဗ္ဘမမုဗ္ဗဟိ;

()

Lập tức, ở phía trước mặt ngài, vầng trăng xinh đẹp, được sinh ra từ lòng của ngọn núi phía đông và giống như hình ảnh phản chiếu của vinh quang của chính nó, đã phô bày vẻ huy hoàng của một đĩa kasiṇa.

၄.

4.

အရုဏဝဏ္ဏသုဓာကရ ဘာကရာဒိဝသသန္ဓိဝိလာသိနိယာ ခဏံ,ပရိဟရိံသု’ဒယာပရဘုဓရ-သဝဏဂံ မဏိမဏ္ဍန ဝိဗ္ဘမံ;

()

Trong khoảnh khắc, mặt trăng và mặt trời màu hồng rạng, đã mang vẻ duyên dáng của những trang sức bằng ngọc được đeo trên đôi tai (là những ngọn núi phía đông và phía tây) của người phụ nữ yêu kiều của buổi chạng vạng.

၅.

5.

ရဝိဓုရာ ဝိဓုရာ သရသီဝဓုကမလကောမလကောသပုဋဉ္ဇလီ,ဥပဝနေ ပဝနေ’ရိတဘူရုဟာပနမိတာနမိတာဝ တပေါဓနံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Người thiếu nữ của hồ sen, sầu muộn vì gánh nặng của mặt trời, (đã chắp) đôi tay là những nụ sen mềm mại để tỏ lòng tôn kính. Trong khu rừng nhỏ, những cây cối bị gió lay động, đã cúi mình và không cúi mình (tức là cúi đi cúi lại) trước bậc tu sĩ khổ hạnh.

၆.

6.

အပရသာဂရမုဒ္ဓနိ ဘာသုရံတိမိရဇာလပရံ ရဝိမဏ္ဍလံ,မုကုလိတမ္ဗုရုဟဿိရိမာဟရိဘမရစက္ကဘရံ သရသူပရိ;

()

Vầng mặt trời rực rỡ trên mặt đại dương phía tây, vượt khỏi tấm lưới của bóng tối, đã lấy đi vẻ đẹp của những đóa sen đang khép lại và cả bầy ong đông đảo ở trên mặt hồ.

၇.

7.

လဝဏဝါရိဓိကာစသရာဝကေအပရဘူဓရ ကူဋ ဘုဇပ္ပိတာ,သူရိယမဏ္ဍလပါတိ နိမုဇ္ဇိယပုရိမယာမမုခံနကိမာဟရိ;

()

Chiếc đĩa là vầng mặt trời, được dâng lên bởi cánh tay là đỉnh núi phía tây, sau khi đã chìm vào trong chiếc bát pha lê là đại dương mặn, há chẳng phải đã mang đến sự khởi đầu của canh đầu tiên của đêm hay sao?

၈.

8.

မဏိပဘာရုဏ ဘာကရ မဏ္ဍလံတမနုဘုယ မဟမ္ဗုဓိရာဟုနာ,မုခဂတံဝမိတံ ဝိယက လောဟိတံဇလဒရာဇိ ရရာဇ ဒိနစ္စယေ;

()

Vào lúc cuối ngày, dải mây đã tỏa sáng như là một ít máu đã được ói ra bởi con Rāhu là đại dương, sau khi đã nuốt vầng mặt trời màu hồng rạng có ánh sáng của ngọc quý đã đi vào miệng nó.

၉.

9.

ဝိတတမေဃပဘာဟိ မုဟုံ မုဟုံကဠိတ ပါဋလ ပလ္လဝ သမ္ပဒံ,ဝနဃဋံ ဝိဋပန္တရဂံ ကမာဖူဋတမောပဋလံပရိဏာမယီ ()

Ánh sáng của những đám mây lan rộng, hết lần này đến lần khác, đã dần dần biến đổi lùm cây trong rừng, vốn có được sự phong phú của những chồi non màu hồng nhạt và len lỏi giữa các cành cây, thành một màn đêm dày đặc.

၁၀.

10.

သုဘဇနေဘဇနေနိရပေက္ခိနီဝိပတိနီ ပတိနီဝ ရဇဿလာ,သုမဓုပေ မဓုပေ ပရိဝဇ္ဇယုံကမလိနီမလိနီကတနိရဇာ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Những con ong, kẻ uống mật ngọt, đã tránh xa hồ sen có phấn hoa đã bị làm cho vẩn đục, giống như người vợ đang gặp bất hạnh, có kinh nguyệt, trở nên dửng dưng với việc phục vụ người lương thiện.

၁၁.

11.

မဓုမဒါလိကုလာ မကုလာဝလီအနိလဘင်္ဂ တရင်္ဂ ဘုဇေရိတာ,ပဒုမိနီ ရမဏီဟိ သိရိမတောသုမဟိတာမဏိကိင်္ကိဏိသေဏိဝ;

()

Dãy những nụ sen, với những bầy ong say mật, được lay động bởi những cánh tay là những con sóng vỡ tan vì gió, đã giống như một hàng chuông ngọc được các đóa sen xinh đẹp của hồ sen tôn kính dâng lên đấng vinh quang.

၁၂.

12.

ရသိကပက္က ဖလာဖလ သာလိသုတရုသိရေသု သမောသရမာနကာ,တိမိရခဏ္ဍနိဘာ ဗဓိရီကရုံရဝိပထံ ဝိရုတေဟိ ဝိဘင်္ဂမာ;

()

Những con chim, trông giống như những mảnh bóng tối, đang tụ tập trên ngọn của những cây ăn trái có quả chín thơm ngon, đã làm chói tai cả bầu trời bằng tiếng kêu của chúng.

၁၃.

13.

ကုမုဒိနီပမဒါ’ထသုဓာကရ-ကရသတေဟိ ပရာမသနာပရံ,ကုသုမဟာသဝိလာသဓရာ ဘုသံဘုဝနဝန္ဒိရဂဗ္ဘမလင်္ကရိ;

()

Bấy giờ, nàng thiếu nữ hoa súng, sau khi được vuốt ve bởi hàng trăm bàn tay (tia sáng) của mặt trăng, mang vẻ duyên dáng của nụ cười là đóa hoa của mình, đã trang điểm lộng lẫy cho gian phòng bên trong của lâu đài thế gian.

၁၄.

14.

ဟိမကရော ဟရိဏဉ္ဇနဟာရိနာနိဇကရေန နိရာကရိ တင်္ခဏေ,သကလလောက’ဝိလောစန သမ္ဘဝံဃနတမောပဋလံဟိသဇော ယထာ;

() (သိလေသဗန္ဓနံ)

Vào khoảnh khắc ấy, mặt trăng, với tia sáng của chính mình mang theo hình con hươu, đã xua tan màn đêm dày đặc che phủ tầm nhìn của toàn thế gian, giống như một vị thầy thuốc, với bàn tay của mình cầm thuốc bột chế từ hươu, loại bỏ lớp màng dày đặc (bệnh cườm) phát sinh trong mắt của mọi người.

၁၅.

15.

သပဒိပါရမိတာရမိတာသယောနဝမ’နုဿတိယာသတိယာ ပရံ,အဓိကတာ’ဓိ သမာဓိ သမာဟိတောပုရိမဇာတိဘဝေ တိဘဝေ သရိ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Lập tức, với tâm ý hoan hỷ trong các pháp ba-la-mật, sau (khi thực hành) niệm xứ thứ chín với chánh niệm, được an trú vững chắc trong định cao siêu, ngài đã nhớ lại các kiếp sống trong những lần sinh trước đây ở trong ba cõi.

၁၆.

16.

သုမတိပါဒက ဈာန သမုဋ္ဌိတောပုရိမခန္ဓသမူဟမနုက္ကမံ,အသရိသော’ပနိသိန္နဇယာသန-ပ္ပဘုတိ ယာဝသုမေဓဘဝါဝဓိံ;

()

Bậc Vô Song, sau khi xuất khỏi thiền định là nền tảng cho trí tuệ, đã (nhớ lại) theo thứ tự các nhóm uẩn trong quá khứ, bắt đầu từ (kiếp hiện tại) khi đang ngồi trên bảo tọa chiến thắng, cho đến giới hạn là kiếp sống của đạo sĩ Sumedha.

၁၇.

17.

ဣဓဘဝေ သမနန္တရဇာတိယံတဒိယခန္ဓပဗန္ဓမနုဿရိ,တိစတုပဉ္စဆသတ္တ နဝ’ဋ္ဌပိဒသပိ ဝိသတိတိံသတိ ဇာတိယော;

()

Ngài đã nhớ lại sự tiếp nối các uẩn của mình trong kiếp sống này và trong kiếp sống ngay trước đó. Cũng vậy, (ngài nhớ lại) ba, bốn, năm, sáu, bảy, tám, chín, rồi mười, hai mươi, ba mươi kiếp.

၁၈.

18.

လဟုမနုဿရိတာဠိသ ဇာတိယောပဘဝ ခန္ဓဝသေန တဟိံတဟိံ,ဘဝသတံဘဝုပဍ္ဎသတံဘဝ-ဒသသတံဘဝလက္ခမထာပရံ ()

Ngài đã nhanh chóng nhớ lại bốn mươi kiếp. Ở nơi này nơi kia, bằng cách (truy nguyên) sự sinh khởi của các uẩn, (ngài nhớ lại) một trăm kiếp, năm mươi kiếp, một ngàn kiếp, một trăm ngàn kiếp, và sau đó còn nhiều hơn nữa.

၁၉.

19.

အပရိမာဏ ယုဂန္တဂဇာတိယောအပရိမာဏ ဝိဝဋ္ဋဂဇာတိယော,အပရိမာဏ ယုဂန္တ ဝိဝဋ္ဋဂါအပရိမာဏ ဂုဏော သရိဇာတိယော;

()

Bậc có vô lượng đức hạnh đã nhớ lại vô số kiếp sống đã trải qua trong các kiếp hoại, vô số kiếp sống đã trải qua trong các kiếp thành, vô số (kiếp sống) đã trải qua trong các kiếp hoại và kiếp thành.

၂၀.

20.

စတုသုယောနိသုသတ္တမနဋ္ဌိတိ-တိဘဝပဉ္စဂတီသုပရိဗ္ဘမိံ,ကသိရဘာရဝဟော အဟမဉ္ဇသေသကဋဘာရဝဟော ဂဝဇောယထာ;

()

(Ngài nghĩ rằng): ‘Ta đã lang thang trong bốn loài sanh, bảy thức trú, ba cõi và năm đường tái sanh. Ta thật sự là kẻ mang gánh nặng khổ sở, giống như con bò đực mang gánh nặng của cỗ xe.’

၂၁.

21.

ဣတိသမည ဓရော’သိမမုတြ’ဟံဣတိ နိဟီနပသတ္ထ ကုလော ဘဝိံ,ဣတိ ဘဝိံ အဘီရူပဝိရူပိမာဣတိပိ ဘတ္တ ဖခလာဖလ မာဟရိံ;

()

(Ngài nhớ lại): ‘Như vậy, ở nơi kia ta đã có tên gọi như thế này. Như vậy, ta đã thuộc dòng dõi thấp kém hoặc cao quý. Như vậy, ta đã có dung mạo xinh đẹp hoặc xấu xí. Và như vậy, ta đã ăn những loại thức ăn như thế này, thế này.’

၂၂.

22.

အနုဘဝိံကုသလာကုသလာရဟံဝိဝိဓဒုက္ခမဒုက္ခ မဒုက္ခ ခံ,ဒသသတာယု သတာယုမိတောဘဝိံဣတိဘဝံတိဘဝံသမနုဿရိ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

(Ngài nhớ lại): ‘Ta đã trải qua (kết quả của) thiện và bất thiện, các loại khổ và không khổ (tức là lạc). Ta đã có tuổi thọ một ngàn năm hoặc một trăm năm.’ Như vậy, ngài đã nhớ lại các kiếp sống trong ba cõi.

၂၃.

23.

ဣတိဟ ယာဝသုမေဓ ဘဝံ သုဓီသုမရိယာ’တိဂတာ’မိတဇာတိယော,အသရိ သောပဋိလောမဝသာ တတော-ပ္ပဘုတိ ယာဝ ဣတော တတိယံ ဘဝံ;

()

Như vậy, bậc Trí Tuệ, sau khi đã nhớ kỹ vô số các kiếp đã qua cho đến kiếp sống của đạo sĩ Sumedha, ngài đã nhớ lại theo thứ tự ngược chiều, bắt đầu từ đó cho đến kiếp sống thứ ba kể từ kiếp này.

၂၄.

24.

ပုနရမုတြ တတောဘဝတော စုတောသမုပပဇ္ဇိ မနန္တရဇာတိယံ,တဟိမဟံတုသိတေ တိဒသာလယေဘဝိမတိဇ္ဇုတိ သန္တုသိတာဘိဓော;

()

(Ngài nhớ lại): ‘Một lần nữa, sau khi mệnh chung từ kiếp sống đó ở nơi kia, ta đã tái sanh trong kiếp sống ngay kế tiếp. Ở đó, tại cung trời Đâu Suất, trú xứ của chư thiên, ta đã là vị trời có tên là Santusita, với ánh hào quang rực rỡ.’

၂၅.

25.

တုသိတဒေဝနိကာယသမတွယောပရမရူပ ဝိလာသဓရော’ဘဝိံ,သုမဓုရာမတမာဟရိ မိဒိသံအနုဘဝိံသုခမိန္ဒြိယ ဂေါစရံ;

()

Ta đã trở thành người mang vẻ đẹp và sự duyên dáng tối thượng, bình đẳng với chúng chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Ta đã hưởng thụ hạnh phúc của các giác quan, với những món ăn ngọt ngào, mỹ vị, bất tử như thế này.

၂၆.

26.

သမုပဇီဝိမမာနုသဟာယန-စတုသဟဿ မဟံတုသိတာလယေ,မရုဂဏမ္ဗုရုဟာသနယာစနံဣဟ ပဋိစ္စ တတော ဘဝတော စုတော;

()

Tại cung trời Đâu Suất, ta có bốn ngàn vị trời đồng hành. Do lời thỉnh cầu của chư thiên và Phạm thiên, ta đã từ bỏ cảnh giới ấy và giáng sinh nơi đây.

၂၇.

27.

ဇနနိရာဇိနိယာ မဏိစေတိယေသုဂတဓာတုမိဝါ’သမကုစ္ဆိယံ,ရဝိကုလေ ပဋိသန္ဓိမဟံ ပိတြ-နရပတိံ အဓိကိစ္စ သမပ္ပယိံ;

()

Ta đã nhập thai vào lòng mẹ vô song, tựa như xá-lợi của bậc Thiện Thệ trong bảo tháp của hoàng hậu. Ta đã tái sinh trong dòng dõi mặt trời, với đức vua là phụ thân.

၂၈.

28.

ဣတိဟ ရူပမရူပမနာဒိကံဝိပရိဝတ္တတိ ဝတ္တတိ နာပရံ,ဝိသတိယာ သတိ ယာဝ ဓိယာ’သနံဝိဟတမောဟတမော’သိ ဘဝေ သုဓီ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Như vậy, sắc và vô sắc này, vốn vô thủy, cứ xoay vần và tiếp diễn, không có gì khác. Hỡi bậc trí tuệ, khi có chánh niệm và trí tuệ về hai mươi thân kiến, ngài đã phá tan bóng tối si mê trong các cõi hữu. (Song đối)

၂၉.

29.

စုတုပပတ္တိပဗန္ဓဝသေနဟိအဝသဝကတ္တနဓာတုပရမ္ပရာ,ဇလိတဒီပသိခေ’ဝ ပဝတ္တတိနယိဓပုဂ္ဂလဝေဒကကာရကော;

()

Do sự liên tục của sinh và tử, chuỗi các yếu tố không tự chủ, không có người tạo tác này, tiếp diễn như ngọn lửa của một ngọn đèn đang cháy. Nơi đây không có một cá nhân, không có người cảm thọ, không có người hành động.

၃၀.

30.

ပုရိမခန္ဓပဗန္ဓမနေကဓာဣတိဝဝတ္ထယတော ဟိ ကုဒိဋ္ဌိယော,အပဂတာ’တ္တနိ ဝီသတိဝတ္ထုကာတမိဟဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ’တိ ဝုစ္စတိ;

()

Đối với người xác định được sự liên tục của các uẩn trong quá khứ theo nhiều cách như vậy, hai mươi loại thân kiến sai lầm về tự ngã sẽ được loại bỏ. Điều này được gọi là Kiến thanh tịnh.

၃၁.

31.

သတိမတော ရဝိမဏ္ဍလသန္တိဘာသကဋမဂ္ဂနိဘာ’ယမနုဿတိ,ပုရိမဇာတိသု နာဘိဝိရဇ္ဈတိသရဝယေ သရဘင်္ဂသရော ယထာ;

()

Đối với người có chánh niệm, sự hồi tưởng này, sáng tỏ như vầng thái dương, rõ ràng như vết xe, không phai mờ về các kiếp quá khứ, giống như mũi tên của Sarabhaṅga trong thời đại của ông.

၃၂.

32.

အစုတိယာစုတိယာမတိ မာသနေသုတဝတီ’တဝတီ’ဟတိ ဗုဇ္ဈိတုံ,သမုဒိတေ’မုဒိတေ ကုမုဒါနိ’မနကမလာ ကမလာနိ အလင်္ကရိ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Tâm không lay động, không còn sanh tử, người đa văn nỗ lực để giác ngộ. Khi trăng lên, hoa súng vui mừng; những đóa sen không tì vết này tô điểm cho mặt nước. (Song đối)

၃၃.

33.

ရုစိရစန္ဒမရိစိဝိလေပိနီကုမုဒသဏ္ဍဝိကာသဝိဟာသိနီ,ရဇနိမဇ္ဈိမယာမဝိလာသိနီတဒဓိသီလဓနံ ဝိဇာဘာသိ ကိံ ()

Được tô điểm bởi những tia sáng của vầng trăng mỹ lệ, ngự trong lùm hoa súng đang nở rộ, tỏa sáng trong canh giữa của đêm, phải chăng khi ấy ngài đã chiếu sáng bằng tài sản là giới đức cao thượng?

၃၄.

34.

ဃနသုနီလဝိသာလတပေါဝနံအနလဘာသုရကီဋကုလာကုလံ,ရဇနိရာဇိနိယာ ကုသုမာကုလာ-ဝိရဠကေသကလာပသိရိံ ဘဇီ;

()

Khu rừng khổ hạnh rộng lớn, xanh thẳm, đầy những đàn côn trùng lấp lánh như lửa, dưới ánh trăng, nữ hoàng của đêm, đã mang vẻ đẹp của một mái tóc thưa được trang điểm bằng hoa.

၃၅.

35.

တဒုပဟာရရတာယိ’ဝ ကောမုဒီ-ဘုဇလတာယ ဝိဘာဝရိဘီရုယာ,ဂဟိတလာဇကဘာဇနဝိဗ္ဘမံဖုဋိတကေရဝကာနန မာဟရိ;

()

Như thể để dâng cúng lên ngài, cánh tay dây leo của đêm e ấp đã mang đến khu rừng hoa súng trắng nở rộ, duyên dáng như một chiếc bình đựng đầy bỏng gạo.

၃၆.

36.

တိဘုဝနေကရဝိံ ရဝိဘတ္တရိအပရဒီပဂတေ သရသီဝဓူ,ရဇနိယာ ဝိဟိတာဝသရာ’ပိ ကိံပရိစရိံသု ပတိဗ္ဗတမဗ္ဘုတံ;

()

Khi mặt trời, người chồng duy nhất của ba cõi, đã đi sang châu lục khác, những nàng sen nơi hồ ao, dù đêm tối tạo cơ hội, vẫn giữ lòng chung thủy tuyệt vời (bằng cách khép lại), phải chăng là để phụng sự ngài?

၃၇.

37.

ပရိလသိံသု ဘုသံ ဘုဝနေ’ဝု ဘောရဝိပထေ ဝိတတာ, ဝိတတာရကာ,အနိမိသေ ဟိ မဟာယ မဟိမတောဇလိတဒီပသိခါစ မဟီတလေ;

()

Này, các vì sao không nhấp nháy đã giăng khắp bầu trời, và các vị trời không chớp mắt, do uy lực vĩ đại của mình, đã tỏa sáng rực rỡ trong thế gian, tựa như những ngọn đèn được thắp sáng trên mặt đất.

၃၈.

38.

မကရတေနကေတနသန္တိဘာတုဟိနဒီဓိတိဒီဓိတိ မဇ္ဈိမေ,နိသိ ဒဒါရ သဒါရသရာဂိနံဟဒယကေရဝကေရဝကာနနံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Giữa những tia sáng của vầng trăng mát dịu, ánh quang huy của ngọn cờ Ma-yết-la (của thần Tình yêu) trong đêm đã làm tan nát khu rừng hoa súng trắng trong trái tim của những kẻ đa tình có gia thất. (Song đối)

၃၉.

39.

အထ ဘဝါဘဝဒိဋ္ဌိဝိဘေဒ နံဝိမတိ မောဟ တမောပုဋပါဋ နံ,စုတုပပါတပဘုတိ ဝိဇာန နံကထမလတ္ထ သဒိဗ္ဗဝိလောစ နံ;

()

Vậy, làm thế nào ngài đã có được thiên nhãn, con mắt có thể phá tan các tà kiến về thường và đoạn, xé toạc màn vô minh của hoài nghi và si mê, và biết rõ về sự sinh tử của chúng sanh?

၄၀.

40.

ကုသလကမ္မပဘာဝသမုဗ္ဘဝံသုခုမဒုရဂတာနိ’ပိ ဂေါစရံ,အနိမိသာန ပသာဒဝိလောစနံရုဓိရသေမ္ဘမကလာပဂတံက ယထာ;

()

Giống như con mắt trong sáng của chư thiên, vốn không bị che lấp bởi máu và đàm, thiên nhãn của ngài, phát sinh từ năng lực của thiện nghiệp, có thể thấy được cả những đối tượng vi tế và xa xôi.

၄၁.

41.

တထရိဝ’က္ခိသမေန သုဓာသိနံဝိမတိဒိဋ္ဌိမိသောဓနဟေတုနာ,ဟတမနောပကိလေသမလေန သောဝိဂတမာနုသကေနဟိ စက္ခုနာ;

()

Cũng vậy, với con mắt đã vượt khỏi tầm mắt của người thường, tương đương với mắt của chư thiên, ngài, người đã diệt trừ các cấu uế của tâm, đã thanh lọc những hoài nghi và tà kiến.

၄၂.

42.

ကရတလမ္ဗုရုဟောပရိစက္ခုမာယထာရိဝါ’မလကီဗဒရီဖလံ,စုတုပပတ္တိဂတေပိ တထာဂတေတိဘုဝနမှိ ယထိစ္ဆိတ မဒ္ဒသ;

()

Như người ta thấy quả amla hay quả táo trong lòng bàn tay, bậc Như Lai cũng vậy, với thiên nhãn, ngài đã thấy sự sinh tử của chúng sanh trong ba cõi theo ý muốn.

၄၃.

43.

နဝုပပါတခဏေစ စုတိက္ခဏေဝိသယဘာဝမုပေန္တိ တထာဂတာ,တဒုပစာရဝသေနိ’ဟဒဿနံခမတိ အဋ္ဌကထာစရိယာသဘော;

()

Các bậc Như Lai trở thành đối tượng (của trí tuệ) trong chính khoảnh khắc tái sinh và khoảnh khắc lâm chung. Các vị đại luận sư chấp nhận rằng sự thấy biết ở đây là do năng lực của cận hành (upacāra).

၄၄.

44.

ဥပဓိဟီန’ဓိဟနီနတထာဂတေအနပနီတပဏီတ တထာဂတေ,အနဘိရူပ’ဘိရူပတထာဂတေသုဂတိ ဒုဂ္ဂတိ ဒုဂ္ဂ မုပါဂတေ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Bậc Như Lai thấy chúng sanh hạ liệt và cao quý, có phiền não và không phiền não; ngài thấy chúng sanh xấu xí và xinh đẹp, thấp kém và ưu việt; ngài thấy chúng sanh đi đến nẻo thiện, nẻo ác, và những con đường khó đi. (Song đối)

၄၅.

45.

တိရိယမုဒ္ဓမဓောပတိတီယ သောမတိပဟံ အဘိပဿိ ယထာရဟံ,နိစိတကမ္မပထေစ တထာဂတေဥပရိ ပါဒကဈာနသမုဋ္ဌိတော;

()

Xuất khỏi thiền nền tảng, bậc Trí Tuệ ấy đã thấy một cách như thật chúng sanh ở các cõi ngang, trên và dưới, và bậc Như Lai cũng thấy con đường của nghiệp đã được tích lũy.

၄၆.

46.

အကုသလာနိ ကရိံသု ဣမေ တိဓာသုစရိတာနိ ကရိံသု တိဓာ ဣမေ,အရိယမဂ္ဂဖလေဟိက သမင်္ဂိနောနသမဏာ’တိပိ အန္တိမဝတ္ထုနာ;

()

(Ngài thấy rằng:) "Những chúng sanh này đã làm các điều bất thiện qua ba cửa (thân, khẩu, ý). Những chúng sanh này đã làm các điều thiện qua ba cửa. Những vị này đã thành tựu Thánh đạo và Thánh quả. Còn những người kia không phải là sa-môn do tà kiến."

၄၇.

47.

ဂုဏနိရာကရဏေန အသာဓဝေါဥပဝဒိံသု နသန္တိ ဂုဏာ’တိ’မေ,အပိစသပ္ပုရိသာ’ရိယပုဂ္ဂလေတဒနုရူပဂုဏေဟိ ပသံသယုံ;

()

"Những kẻ xấu này, do phủ nhận đức hạnh, đã phỉ báng các bậc Thánh nhân rằng 'họ không có đức hạnh'. Trái lại, những người tốt, những bậc Thánh, đã tán thán các ngài với những đức hạnh tương xứng."

၄၈.

48.

ဝိတထလဒ္ဓိပရာမသနာ ဣမေပရမလဒ္ဓိပရာမသနာ ဣမေ,ဂဟိတလဒ္ဓိဝသေန တဟိံတဟိံနိစိတကမ္မပထာ ဇနတာ အယံ;

()

"Những người này chấp thủ tà kiến. Những người này chấp thủ chánh kiến. Do những giáo lý mà họ đã chấp nhận, chúng sanh này đã tích lũy các nghiệp đạo ở nơi này nơi kia."

၄၉.

49.

စတုရပါယမပါယမပါယတိံဥပဂတာ သုဂတိ သုဂတိံဣတိ,ယတိ သမာဟိတဝါဟိတဝါ’ ဒ္ဒသအနိမိသက္ခိသမက္ခိသမနွိတော;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Vị Tu sĩ, với tâm định tĩnh và hướng đến mục tiêu, được trang bị thiên nhãn thấy biết trực tiếp, đã thấy rằng: "Những chúng sanh này đi đến bốn đường ác, nơi không có sự an ổn; những chúng sanh kia đi đến cõi lành, một cảnh giới tốt đẹp." (Song đối)

၅၀.

50.

သမ္မာသမ္မသတောသတော သတိမတော ကမ္မာဒိဟေတုဗ္ဘဝံရူပါရူပမနာဂတင်္နိ မဟာ မောဟန္ဓကာရော ဓိယာ,အဗ္ဘတ္ထင်္ဂမိ ယာယ သောဠသဝိဓာ ကင်္ခါစတေကာလိကာသာကင်္ခါတရဏဗ္ဗိသုဒ္ဓု ဒုတိယေယာမေ ပဝတ္တာ မတိ;

()

Đối với bậc chánh niệm, người đã như lý tác ý, bóng tối vĩ đại của si mê về sự sinh khởi của sắc và vô sắc trong quá khứ và vị lai từ các nguyên nhân như nghiệp đã bị trí tuệ phá tan. Nhờ đó, mười sáu loại hoài nghi liên quan đến ba thời đã được vượt qua. Đó là Đoạn Nghi Thanh Tịnh, trí tuệ phát sinh trong canh hai.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေ နိဒါနေ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏာဓိဂမ ပဝတ္တိပရိဒီပေါ တေရသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn vui cho tâm hồn của tất cả các bậc hiền trí, do tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, đây là chương thứ mười ba, trong phần Cận Nhân Duyên, có tên là "Chương Sáng Tỏ Về Sự Chứng Đắc Túc Mạng Minh và Thiên Nhãn Minh".

၁.

1.

သုဓာကရေ ဝိကသိတကေရဝါကရေကမေနု’ ပါသတိ သတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ,ဝိဟာဝရီ သသိရုစိရာနနံ ဇိနံဘဇန္တိ ပစ္ဆိမမထယာမ မောတရိ;

()

Khi vầng trăng, người tạo ra những đóa hoa súng trắng nở rộ, dần dần tiến về phương tây, đêm, với khuôn mặt xinh đẹp như trăng, phụng sự bậc Chiến Thắng, đã bước vào canh cuối.

၂.

2.

ခဏံ နိသာပတိ ဝိရဟာတုရေဝ’ယံနိသာဝဓူ မလိနပယောဓရမ္ဗရာ,စတုဒ္ဒိသာယတနယနေဟိ သမ္ပတိမုမောစ သီကရနိကရဿုဗိန္ဒဝေါ;

()

Trong khoảnh khắc, nàng dâu đêm, đau khổ vì phải xa lìa chúa tể của mình (mặt trăng), với mây đen làm y phục hoen ố, từ đôi mắt là bốn phương, đã tuôn rơi những giọt lệ là những hạt sương.

၃.

3.

ကိလေသနာသနပသုတော သမာဓိနာပုထုဇ္ဇနော တဒနုသယံ ယထုဗ္ဗဟေ,တထံ’သုနာ ဘုဝနကလင်္ကသောဓနောနဟေ ကလာနိဓိ သကလင်္က မုဗ္ဗဟီ;

()

Giống như một phàm nhân, dù chuyên tâm dùng thiền định để diệt trừ phiền não nhưng vẫn mang theo các tùy miên, cũng vậy, vầng trăng, kho tàng của nghệ thuật, dù dùng tia sáng để tẩy sạch vết nhơ của thế gian, há chẳng phải vẫn mang theo vết nhơ của chính mình sao?

၄.

4.

ပုရတ္ထိမေ နဘသိ ဝိကိဏ္ဏ တာရကာ-ပဗန္ဓနိဗ္ဘရတိမိရံ ဝိယာကရီနိသာဝဓု ဝလယိတဟာရဘာသုရ-သုနီလကောမလနဝကုန္တလဿိရိံ;

()

Trên bầu trời phương đông, các vì sao rải rác đã xua tan bóng tối dày đặc, vốn là vẻ đẹp của mái tóc mới, mềm mại, xanh biếc của nàng đêm, người tỏa sáng với vòng hoa trang sức.

၅.

5.

ဝိပဿနာဗလဝိမလီကတန္တရောဇိနင်္ကုရော ဒုရိတမလံဝ စန္ဒိမာ,မရိစိသဉ္စယဓဝလီကတမ္ဗရောတမောစယံ တမနုစရံ နိရာကရီ;

()

Vị Phật Tử, với nội tâm đã được thanh lọc bởi sức mạnh của tuệ quán, đã loại trừ khối si ám và các tùy phiền não, cũng như mặt trăng, làm cho bầu trời trở nên trắng sáng với các tia sáng của mình, đã xua tan đi vết nhơ của bóng tối.

၆.

6.

ပဝါယိ သီတလမလယာနိလော ဘုသံဒိသင်္ဂနာ သိသိရတုသာရဗိန္ဒဝေါ,မုမောစ သာ ဝိစရိ နိသာ နိသာကရ-မရီစိမဉ္ဇရိပရိစုမ္ဗိတေ ဘုဝိ;

()

Ngọn gió mát từ núi Malaya thổi mạnh. Các phương trời đã nhỏ xuống những giọt sương lạnh. Đêm ấy đã trôi qua trên mặt đất, nơi được những chùm tia sáng của mặt trăng hôn lên.

၇.

7.

နိရင်္ဂဏေ နိရုပကိလေသ နိစ္စလေမုဒုမှိ ကမ္မနိယဝိသုဒ္ဓိဘာဝဂေ,သမာဟိတေ မနသိ ဝိပဿနာမနံအထာသဝက္ခယမတိယာ’ ဘီနီဟရိ;

()

Bấy giờ, trong tâm đã được định tĩnh, không còn tỳ vết, không còn phiền não, không lay động, nhu nhuyến, dễ sử dụng, thanh tịnh, và đã được tu tập, ngài đã hướng tâm tuệ quán đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc.

၈.

8.

သဗာရသင်္ဂိကဘဝစက္က မဇ္ဈဂါအနုက္ကမေန’ပိ ပဋိလောမတော သုဓီဝဝတ္ထယံ ယမရိယဉာဏဒဿနံဝိသုဒ္ဓိယာ ဝိသဒ္ဓိယာ တဒုစ္စတေ;

()

Tri kiến cao quý mà bậc trí tuệ dùng để phân tích các yếu tố ở giữa vòng sinh tử có mười hai chi phần, theo cả chiều thuận và chiều nghịch, được gọi là (con đường) cho sự trong sáng và thanh tịnh.

၉.

9.

ခဏေန ယော သရတိ သဟဿလောစနောယထာဝတော ဒသသတမတ္ထ မဿပိ,ဝိဓာတုနော နိဇစရဏင်္ဂုလိပ္ပဘာ-ဝိဘုသိတာ’ခိလဘုဝနောဒရဿ’ပိ;

()

Người mà trong một khoảnh khắc có thể nhớ lại một cách như thật đến một ngàn ý nghĩa, (tri kiến ấy) ngay cả đối với Đấng Ngàn Mắt (Sakka) và Đấng Sáng Tạo (Brahmā), người mà toàn thể vũ trụ được trang hoàng bởi ánh sáng từ ngón chân của ngài;

၁၀.

10.

အသေသနီဝရဏတုသာရသောသိနောသမာဓိသမ္ဘဝ’ ခိလဈာနလာဘိနော,ဇဂတ္တယံ ကရဗဒရံ’ဝ ဒဿိနောနယဿ ကဿစိ ဝိသယတ္တ မာဂတံ;

()

(Tri kiến ấy) đã không đi vào phạm vi của bất kỳ ai, (kể cả) người đã làm khô cạn sương giá của tất cả các triền cái, người đã đạt được tất cả các thiền định phát sinh từ sự tập trung, và người nhìn thấy ba cõi như quả trong lòng bàn tay.

၁၁.

11.

အဒိဋ္ဌ မပ္ပဋိ ဝိဒိတံ သယံပုရာအနုတ္တရံတမရိယဉာဏဒဿနံ,ဣမဿ ဂေါတမသမဏဿ သိဇ္ဈတေဂရူပသေဝနဝိရဟဿ အဗ္ဘူတံ;

()

Tri kiến cao quý vô thượng ấy, chưa từng được thấy, chưa từng được tự mình liễu tri trước đây, đã được thành tựu bởi sa-môn Gotama này, người không có sự phục vụ của một vị thầy. Thật là kỳ diệu!

၁၂.

12.

ဘဝေဘဝေ ပရိဝိတဒါနပါရမိ-ဗလေန’ဟူ ဝိဇဋိတလောဘဗန္ဓနော,သမေတ္တိခန္တျနုဂတသီလပါရမီ-ဇလေန နိဗ္ဗုတပဋိဃာဒိပါဝကော;

()

Trong nhiều kiếp sống, nhờ vào sức mạnh của ba-la-mật bố thí đã được viên mãn, ngài đã gỡ rối được sự trói buộc của tham lam. Nhờ vào dòng nước của ba-la-mật trì giới, cùng với tâm từ và sự nhẫn nại, ngài đã dập tắt được ngọn lửa của sân hận, v.v.

၁၃.

13.

ဘဝေဘဝေ ဘဝိ ထိရဉာဏပါရမီ-ပဓံသိတာ’ခိလဝိပရီတဒဿနော,ဝိနာယကပ္ပဘုတိ ဂရူပသေဝန-ဝသေန ပုစ္ဆိယ ဟတမောဟသံသယော;

()

Trong nhiều kiếp sống, ngài đã là người phá hủy tất cả các tà kiến bằng ba-la-mật trí tuệ vững chắc. Nhờ vào việc phục vụ các vị thầy, bắt đầu từ Đấng Lãnh Đạo, và nhờ vào việc đặt câu hỏi, ngài đã là người diệt trừ được si mê và hoài nghi.

၁၄.

14.

ဘဝေဘဝေ ဗုဓဇနပုဇနာဒိနာဂရူဘိဝါဒနဗဟုမာနနာဒိနာ,ဇနာပစာယနဝိဓိနာ ဝိနောဒယိသဒပ္ပ မုန္နတိ မဘိမာန မုဒ္ဓဋံ;

()

Trong nhiều kiếp sống, bằng cách tôn kính các bậc hiền trí, bằng cách đảnh lễ và hết lòng tôn trọng các vị thầy, và bằng phương pháp thể hiện sự kính trọng đối với mọi người, ngài đã xua tan lòng kiêu hãnh, sự tự cao, ngã mạn và sự ngạo mạn.

၁၅.

15.

ဘဝေဘဝေ ဝိဘဝရတိံ ရတိံဘဝေအနင်္ဂသင်္ဂမရတိ မင်္ဂနာရတိံ,ဃရာ’ဘိနိက္ခမိယ’နဂါရိယံရတောအပါနုဒီ ပဋိလဘိ ဈာန မတ္တနာ;

()

Trong nhiều kiếp sống, sau khi từ bỏ gia đình và vui thích trong đời sống không nhà, ngài đã xua tan sự ưa thích trong phi hữu, sự ưa thích trong hiện hữu, sự ưa thích trong ái dục và sự ưa thích đối với phụ nữ. Ngài đã tự mình chứng đắc các tầng thiền.

၁၆.

16.

ဘဝေဘဝေ သ’ဝီရိယ သစ္စပါရမီ-ပရာယဏော အဓိကုသလေသု စာရတိံ,ဇဟံ ဝစီဒုရိတမလံ စတုဗ္ဗိဓံဝိသောဓယီ နိဇဟဒယဉ္စ ပဂ္ဂဟီ;

()

Trong nhiều kiếp sống, ngài là người tận tụy với ba-la-mật tinh tấn và chân thật, vui thích trong các thiện pháp cao thượng. Từ bỏ bốn loại vết nhơ của lời nói bất thiện, ngài đã thanh lọc và sách tấn chính tâm của mình.

၁၇.

17.

ဘဝေ ဘဝေ ဣတိ သမတိံသပါရမီ-ဝိသုဇ္ဈိတာ’ ကုသလမနောမလိမသော,ကမေန ဣန္ဒြိယ ပရိပါကတံ ဂတောနစညသမ္ပဒ မဟိပတ္ထယီ သုဓီ;

()

Như vậy, trong nhiều kiếp sống, với ba mươi ba-la-mật đã được thanh lọc, ngài không còn vết nhơ của tâm bất thiện. Bậc trí tuệ đã tuần tự đạt đến sự thuần thục của các căn và không mong cầu bất kỳ thành tựu nào khác.

၁၈.

18.

ဘဝေ ဘဝေ အဂဏိတမေဝ ဗောဓိယာဒယာယ စောဒိတဟဒယော’ဟိ ကပတ္ထနံ,အကာ စတုဗ္ဗိဓဖလသမ္ပဒါ တတောပဒိဿရေ နိရဝသရာ ရိဝ’န္တနိ;

()

Trong nhiều kiếp sống, với trái tim được thúc đẩy bởi lòng bi mẫn, ngài quả thật đã thực hiện vô số lời phát nguyện cho sự giác ngộ trong các a-tăng-kỳ kiếp. Do đó, bốn loại thành tựu về quả vị được xem như không có cơ hội, giống như kẻ thù bên trong.

၁၉.

19.

ဘဝေ ဘဝေ သကပဏိဓာနသတ္တိယာတိဓာ’ဟိသင်္ခတကုသလံ ဣမဿ ဘော,နသာဓယေ ကိမရိယဉာဏဒဿနံအနညပုဂ္ဂလဝိသယံ နသံသယော;

()

Này các bạn! Trong nhiều kiếp sống, nhờ vào sức mạnh từ lời nguyện của chính mình, các thiện nghiệp được tạo tác theo ba cách của vị này, tại sao lại không thể thành tựu được tri kiến cao quý, vốn không phải là cảnh giới của bất kỳ người nào khác? Không còn nghi ngờ gì nữa.

၂၀.

20.

အနိစ္စတော’ဒယဝယတာယ ဒုက္ခတောသဒုက္ခတာယပိ အဝိဓေယတာဒိနာ,အနတ္တတော ဝရမတိ ခန္ဓပဉ္စကံပုနပ္ပုနံ သမုပပရိက္ခ မုဿဟီ;

()

Bậc trí tuệ ưu việt đã nỗ lực quán xét năm uẩn nhiều lần: là vô thường, do sự sinh và diệt; là khổ, do luôn bị bức bách; và là vô ngã, do không thể điều khiển được, v.v.

၂၁.

21.

ကလာပသမ္မသနမုခေန ဗာရသ-ဝိဓေ အနာဒိကဘဝစက္ကနိဿိတေ,ကမေန သတ္တသု အနုပဿနာသု သောဇိနင်္ကုရော တဒဝယဝေ’ဘိနီဟရိ;

()

Vị Phật Tử ấy, bằng phương pháp quán xét theo từng nhóm về mười hai phương diện phụ thuộc vào vòng sinh tử vô thủy, đã tuần tự hướng tâm vào bảy pháp tùy quán trên các thành phần của chúng.

၂၂.

22.

အနိစ္စတောဘုသမနုပဿမုဒ္ဓရိအသေသသင်္ခတဂတနိစ္စသညိတံ,အနတ္တတော သမနုဝိပဿ ဒုက္ခတောသသင်္ခတေပဇဟိ သုခတ္တသညိတံ;

()

Bằng cách quán chiếu sâu sắc về tính vô thường, ngài đã nhổ bật gốc rễ của tưởng về sự thường hằng trong tất cả các pháp hữu vi. Bằng cách quán chiếu về tính vô ngã và tính khổ, ngài đã từ bỏ tưởng về sự lạc và ngã trong các pháp hữu vi.

၂၃.

23.

ဝိနောဒယီ သုမတိ ဝိရာဂနိဗ္ဗိဒါ-ဝသေန သင်္ခတဂတရာဂနန္ဒိယော,နိရောဓနိဿဇနဝသာ’နုပဿိယတထောဒယာဒိယနမသေသံဃတေ;

()

Bậc trí tuệ, nhờ vào sự ly tham và nhàm chán, đã xua tan lòng tham ái và sự hoan hỷ đối với các pháp hữu vi. Bằng cách quán chiếu qua sự đoạn diệt và từ bỏ, (ngài đã quán chiếu) sự sinh khởi, v.v., trong tất cả các pháp hữu vi.

၂၄.

24.

ဝိဓာယဒုဗ္ဗိဓမနုပဿတော ကသတောအသေသသင်္ခတမပိ နာမရူပတော,နိဒါနတော ပုနခဏတော’ဒယဗ္ဗယံဥပဋ္ဌဟိ ဒွိဂုဏိတပဉ္စဝိသဓာ;

()

Đối với vị đang quán chiếu tất cả các pháp hữu vi, sau khi đã phân chia chúng theo hai cách là danh và sắc, và một lần nữa theo nhân duyên và theo từng khoảnh khắc, sự sinh và diệt đã hiện khởi theo năm mươi cách.

၂၅.

25.

သုဓီမတော တရုဏဝိပဿနာယိ’မေဝိပဿကဿိ’တိ ဒသုပက္ကိလေသကာ,ဘဝုံပဘာသတိမတိပီတိနိစ္ဆယောသုခီ’ဟနာသမထနိကန္တျုပေက္ခနာ;

()

Đối với hành giả trí tuệ có tuệ quán còn non trẻ, mười loại tùy phiền não này của tuệ quán đã phát sinh, đó là: ánh sáng, trí tuệ, hỷ lạc, sự quyết định, sự an lạc, sự nỗ lực, sự tĩnh lặng, sự ưa thích, và xả.

၂၆.

26.

ပသန္နလောဟိတ ပရိပုဏ္ဏဝိဂ္ဂဟာဝိနိဂ္ဂတာ နိရဝဓိလောကဓာတုသု,ဝိပဿနာဗလပဘဝါ’ဘိပတ္ထရိသုဓန္တကဉ္စနရသပိဉ္ဇရပ္ပဘာ;

()

Một ánh sáng màu vàng ròng như tinh chất của vàng đã được luyện kỹ, phát sinh từ sức mạnh của tuệ quán, đã lan tỏa ra các thế giới vô biên, phát ra từ thân thể của ngài, vốn đầy đặn và có huyết trong sạch.

၂၇.

27.

အယံပထော နဘဝတိ တပ္ပဘာဒယောဝိသတ္တိကာပဘုတိကိလေသဝတ္ထုကာ,ပုနောဒယဗ္ဗယ မနုပဿတော တတောပထော သမုဗ္ဘဝိ ဒသုပက္ကိလေသဂံ;

()

(Ngài nghĩ:) 'Đây không phải là con đường. Ánh sáng ấy, v.v., là nền tảng cho các phiền não như là sự dính mắc.' Bấy giờ, đối với vị đang tiếp tục quán chiếu sự sinh và diệt, con đường đã phát sinh, vượt qua mười loại tùy phiền não.

၂၈.

28.

ပထာပထံ သမုပပရိက္ခတောဣတိသုဓီမတော တရုဏဝိပဿကဿယာ,သမုဋ္ဌိတာ နိသိတဝိပဿနာမတိပထာပထိက္ခဏကဝိသုဒ္ဓိ ဝုစ္စတေ;

()

Như vậy, đối với hành giả trí tuệ có tuệ quán còn non trẻ, người đang quán xét về con đường và không phải con đường, trí tuệ quán sắc bén đã khởi sinh được gọi là 'Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh'.

၂၉.

29.

နရာသဘော အဓိဂတဉာတတီရဏ-ပရိညဝါ ဥပရိပဟာဏသင်္ခယာ,ပရိညယာ ဥဘယ ဝိသုဒ္ဓိသိဒ္ဓိယာတိသစ္စဒဿနပသုတော သမာရဘီ;

()

Đấng Lãnh Đạo, người đã đạt được tri biến tri và thẩm sát biến tri, và hơn nữa là đoạn tận biến tri, nhờ vào sự thành tựu của cả hai loại thanh tịnh này, đã bắt đầu chuyên tâm vào việc thấy rõ ba chân lý.

၃၀.

30.

အနိစ္စလက္ခဏမပကိ ဒုက္ခလက္ခဏံအနတ္တလက္ခဏမထ သဗ္ဗသင်္ခတေ,ယထာဝတော နသမနုပဿိ သန္တတိ-ရိယာပထေဟိစ ပိဟိတံဃဏေနသော;

()

Ngài đã không thấy được một cách như thật đặc tính vô thường, đặc tính khổ, và đặc tính vô ngã trong tất cả các pháp hữu vi, bởi vì chúng bị che lấp bởi sự liên tục, bởi các oai nghi, và bởi sự đặc khối.

၃၁.

31.

ဝိသောဓယံ မတိမုဒယဗ္ဗယေ တတောလဟုံ တိလက္ခဏဝိသဒတ္တဂေါ ဘုသံ,ဝိပဿနာပထပဋိပန္န မတ္တနာအလတ္ထဘင်္ဂဓိဘယဉာဏမာဒိကံ;

()

Bấy giờ, khi thanh lọc trí tuệ về sự sinh và diệt, ngài đã nhanh chóng và hoàn toàn đạt đến sự trong sáng của ba tướng. Tự mình bước vào con đường tuệ quán, ngài đã chứng đắc hoại trí, bố úy trí, v.v.

၃၂.

32.

သယမ္ဘုနော ဥပရိနဝါနုပဿနာ-ဝိဘာဝနာ နဝဂုဏဝဏ္ဏနာယိဓ,ဝိဓီယတေ နဝဝိဓဉ္ဏဘာဝနာပဝုစ္စတေ သပကဋိပဒါဝိသုဒ္ဓိတိ;

()

Ở đây, sự tu tập chín pháp tùy quán cao hơn của Đấng Tự Giác được trình bày cùng với sự mô tả về chín phẩm chất. Sự tu tập chín loại trí tuệ này được gọi là 'Đạo tri kiến thanh tịnh'.

၃၃.

33.

မတီဟိတိဟိပိ စတုသစ္စဆာဒက-တမောဝိဓံသန သမနန္တရံ ထိရံ,နိရောဓဂေါစရမလဘိတ္ထ ဂေါတြဘု-မတိံ သုဓီ အနရိယဂေါတ္တဗာဟိရံ;

()

Ngay sau khi phá tan bóng tối che lấp bốn chân lý bằng những trí tuệ này, bậc trí tuệ đã đạt được trí chuyển tộc vững chắc, vốn lấy sự diệt tận (Niết-bàn) làm đối tượng và vượt ra ngoài dòng dõi của phàm phu.

၃၄.

34.

ပသတ္ထဂေါတြဘုမတိဒိန္နသညကံသမူလမုဒ္ဓဋကလုသတ္တယံ သုဓီ,ဝိဗန္ဓဒုဂ္ဂတိဝိနိပါတနာဒိကံအထာဒိမံပဋိလဘီ ဉာဏဒဿနံ;

()

Bậc trí tuệ, đã nhổ tận gốc ba loại cấu uế, đã chứng đắc tri kiến đầu tiên, được gọi là (trí) chuyển tộc, có khả năng ngăn ngừa sự trói buộc, ác thú, đọa xứ, v.v...

၃၅.

35.

ယဒေဝနန္တရဖလဒန္တိ ပဏ္ဍိတာဝဒန္တိတပ္ဖလမပိ ပစ္စဝေက္ခဏံ,အလတ္ထ သော ပုန ဒုတိယာယ ဘုမိယာဝိပဿနံ သမဓိဂမာယ ဘာဝယီ;

()

Điều mà các bậc hiền trí gọi là cho quả tức thời, vị ấy đã chứng đắc quả ấy cùng với sự quán xét lại. Lại nữa, vị ấy đã tu tập minh sát để chứng đắc tầng mức thứ hai.

၃၆.

36.

ဘုသောဝိသောသိတ ဘဝဒုက္ခကဒ္ဒမံအကာလိကံ တနုကတကိဗ္ဗိသတ္တယံ,အနုတ္တရံ ဒုတိယမလတ္ထ တပ္ဖလံသပစ္စဝေက္ခဏမထ ဉာဏဒဿနံ;

()

Làm khô cạn hoàn toàn bùn lầy khổ đau của hữu, không có thời gian, làm giảm thiểu ba loại tội lỗi, sau đó vị ấy đã chứng đắc quả thứ hai vô thượng cùng với tri kiến và sự quán xét lại.

၃၇.

37.

ဝိပဿနံပုနရပိဘာဝယံ သယံသမုဒ္ဓဋာလယပဋိဃံ ဘဝါပဟံ,သပစ္စဝေက္ခဏဖလဉာဏမဇ္ဈဂါအနုတ္တရံ တတိယက ဉာဏဒဿနံ;

()

Lại nữa, tự mình tu tập minh sát, nhổ lên ái luyến và sân hận, loại trừ các cõi hữu, vị ấy đã chứng ngộ tri kiến thứ ba vô thượng, cùng với trí tuệ về quả và sự quán xét lại.

၃၈.

38.

တိလက္ခဏံ ထိရမတိမာ’ဘိပတ္တိယာသုဘာဝယိက ဥပရိ စတုတ္ထဘုမိယာ,အဝါရိယာသနိရိဝ တာလမတ္ထကေကိလေသမုဒ္ဓနိရနိဟစ္စစာရိနံ;

()

Bậc có trí tuệ vững chắc, để chứng đắc tầng mức thứ tư ở trên, đã khéo tu tập tam tướng, đánh vào đầu của phiền não, giống như sét không thể ngăn cản đánh vào ngọn cây thốt nốt.

၃၉.

39.

နိဝါရိတာခိလ ဘဝစက္ကဝိဗ္ဘမံသဝါသနာပရိမိတ ပကာပနာသနံ,အနညဂေါစရ ဝရဉာဏဒဿနံအလတ္ထ တပ္ဖလမပိပစ္စဝေက္ခဏံ;

()

Vị ấy đã chứng đắc tri kiến cao thượng không có đối tượng nào khác, cùng với quả ấy và sự quán xét lại; (tri kiến này) đã ngăn chặn mọi sự quay cuồng trong bánh xe của hữu, và phá hủy vô lượng sự rung động cùng với các tập khí.

၄၀.

40.

တဒါသဝက္ခယမတိဂ္ဉာဏဒဿန-ဝိသုဒ္ဓိဝုစ္စတိ အရဟတ္တပတ္တိယာ,သဟေဝစုဒ္ဒသဝိဓ ဗုဒ္ဓဗုဒ္ဓိယောဇိနော စတုဗ္ဗိဓ ပဋိသမ္ဘိဒါလဘီ;

()

Khi ấy, sự thanh tịnh của tri kiến về trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc được gọi là sự chứng đắc A-la-hán. Cùng với đó, bậc Chiến Thắng đã chứng đắc mười bốn loại Phật trí và bốn loại tuệ phân tích.

၄၁.

41.

အသာဓာရဏံ ဉာဏဆက္ကံဗလာနိဒသ’ဋ္ဌာရသာဝေဏိကာ ဗုဒ္ဓဓမ္မာ,စတုဒ္ဓါဝိသာရဇ္ဇမိဒ္ဓါနုဘာဝါသမိဒ္ဓါသဟေစာရဟတ္တေန တဿ;

()

Sáu loại trí bất cộng, mười lực, mười tám pháp bất cộng của Phật, bốn sự vô sở úy, thần thông và oai lực, tất cả đã thành tựu cho vị ấy cùng với quả vị A-la-hán.

၄၂.

42.

အဘိညေယျဓမ္မေ အဘိညာယ သာမံပရိညေယျ ဓမ္မေ ပရိညာယ သာမံ,ပဟာတဗ္ဗ ဓမ္မေ ပဟန္တွာန သာမံသနိဗ္ဗာနမဂ္ဂပ္ဖလံ သစ္ဆိကတွာ;

()

Tự mình thắng tri các pháp cần thắng tri, tự mình liễu tri các pháp cần liễu tri, tự mình đoạn tận các pháp cần đoạn tận, và đã chứng ngộ đạo, quả cùng với Niết-bàn.

၄၃.

43.

သိယာယာဝတာဉေယျ ဓမ္မပ္ပဝတ္တိသိယာတာဝတာ တဿ ဉာဏပ္ပဝတ္တိ,အဘိညာယ သဗ္ဗညုတာဉာဏ မာသိသဟေဝါရဟတ္တေန သဗ္ဗညု ဗုဒ္ဓေါ;

()

Chừng nào có sự vận hành của các pháp cần biết, chừng ấy có sự vận hành của trí tuệ của vị ấy. Do thắng tri, trí tuệ toàn giác đã khởi lên; cùng với quả vị A-la-hán, vị ấy trở thành bậc Toàn Giác, bậc Giác Ngộ.

၄၄.

44.

မဟာမောဟနိဒ္ဒါပဂေါမဂ္ဂဉာဏ-ပ္ပဗုဒ္ဓေါ’ဟိသမ္ဗောဓိယာ သောဘမာနော,မုနိန္ဒော ဒိနိန္ဒံ’ သုသန္ဒောဟဟာသိ-’န္ဒိရာမန္ဒိရိန္ဒိဝရာဘံအဟာသိ;

()

Đã thức tỉnh bởi trí tuệ về đạo vốn xua tan giấc ngủ của đại si mê, rực rỡ với sự giác ngộ hoàn toàn, bậc Tối Thắng trong các vị mâu-ni đã vượt qua vẻ rực rỡ của mặt trời, và mang lấy vẻ đẹp của hoa sen xanh trong cung điện của nữ thần Indirā.

၄၅.

45.

သုဗုဒ္ဓါဘိသမ္ဗောဓိပုဗ္ဗာစလမ္ဘာသဟေဝါရုဏော ဗုဒ္ဓသူရောဒယေန,သမုဋ္ဌာသိ ဝေနေယျ ဗန္ဓူဟိသဒ္ဓိံပဗုဇ္ဈိံသု အဗ္ဘုဂ္ဂတမှောဇကောသာ;

()

Từ ngọn núi phía đông của sự giác ngộ hoàn toàn của bậc Chánh Giác, cùng với bình minh khi mặt trời giác ngộ mọc lên, đã khởi lên cùng với những người thân quyến có thể giáo hóa; những nụ sen đã vươn lên và nở ra.

၄၆.

46.

ဥဠာရာဝဘာသော တဒါ ဇာတိခေတ္တေဘုသံပါတုဘုတော မဟီသမ္ပဝေဓိ,သိဠာသာဠသေဠာဝတံသာ သုဘာနိနိမတ္တာနိ ဗတ္တိံသဇာတာတိလောကေ;

()

Khi ấy, một ánh sáng rực rỡ đã xuất hiện mạnh mẽ trong cõi thế gian, mặt đất rung chuyển, và ba mươi hai điềm lành tốt đẹp đã xuất hiện trong ba cõi.

၄၇.

47.

တမောဇာလဝိဒ္ဓံသနာဒီနိ လောကေကရောန္တောဝ စတ္တာရိကိစ္စာနိ’မာနိ,သမုဋ္ဌာသိ တသ္မိံခဏေ ရံသိမာလိရိဝါဒိစ္စဝံသုဗ္ဘဝေါ ဗုဒ္ဓသူရော;

()

Như đang thực hiện bốn phận sự này trong thế gian, bắt đầu bằng việc phá tan mạng lưới bóng tối, vào khoảnh khắc ấy, mặt trời giác ngộ, sinh ra từ dòng dõi mặt trời, đã mọc lên, giống như mặt trời.

၄၈.

48.

မဟီလာဇဝုဋ္ဌီဟိ သဉ္ဆန္နဘုတာနဘံ ကနိဗ္ဘရံ ဂန္ဓဓုပဒ္ဓဇေဟိ,ဆဏှောကုလာ ကေဝလံ လောကဓာတုမဟာမင်္ဂလာဝါသ ကလီလာဝလမ္ဗိံ ()

Mặt đất được bao phủ bởi những cơn mưa cốm, bầu trời dày đặc với những lá cờ bằng hương và khói thơm. Toàn thể thế giới tràn ngập lễ hội, trở thành nơi ở của đại phước lành, mang dáng vẻ vui tươi.

၄၉.

49.

တဒါတပ္ပဒမ္ဘောဇ ပူဇာဂတာနံသိရော ဘတ္တိဘာရဉ္ဇလီနံ သုရာနံ,နိရာလမ္ဗမာကာသ ရန္ဓံ ဗဘာသပဘာသာရ စူဠာမဏိဟကာ’ကရာဠံ;

()

Khi ấy, khoảng không không có chỗ tựa đã tỏa sáng, rực rỡ với những viên ngọc trên búi tóc của các vị trời, những vị đã đến để cúng dường hoa sen là đôi chân của ngài, với những cái đầu chắp tay nặng trĩu lòng sùng kính.

၅၀.

50.

ဂုဏောနာမ သက္ခန္ဓသန္တာန သုဒ္ဓိသကောသုဒ္ဓခနွ္ဓပ္ပဗန္ဓောဟိ ဗုဒ္ဓေါ,နမောဗုဒ္ဓဘုတဿ နိပ္ဖန္တဉာဏ-ပ္ပဟာဏာနုဘာဝါဟိရူပဿတဿ;

()

Đức hạnh chính là sự thanh tịnh của dòng tương tục các uẩn của chính mình; bậc Giác Ngộ là người có dòng tương tục các uẩn của chính mình đã thanh tịnh. Kính lễ bậc đã trở thành Phật, vị có hình tướng là oai lực của trí tuệ và sự đoạn tận đã được hoàn thành.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေ နိဒါနေ မဟာ ဗောဓိသတ္တဿ အရိယမဂ္ဂဉာဏာဘိသမ္ဗောဓိ သမဓိဂမ ပဝတ္တိပရိဒီပေါ စုဒ္ဒသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn gốc của sự hân hoan trong trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười bốn, làm sáng tỏ sự diễn tiến của việc chứng đắc giác ngộ hoàn toàn về trí tuệ thánh đạo của vị Đại Bồ-tát, trong phần Cận Duyên Khởi.

ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေ နိဒါနဘာဂေါ ဒုတိယော.

Trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, phần Cận Duyên Khởi, thứ hai.

၁.

1.

အဿေဝ ပကလ္လင်္ကဝရဿကာရဏာသီသက္ခိမံသာနိ စ ဒါရသုနဝေါ,ဒတွာ စိရဿံ အကရိန္တိ ဒုက္ကရံသော (ဣန္ဒဝံသာ’)ဘိဓဇော ဝိစိန္တယီ;

()

Vị ấy, ngọn cờ của dòng dõi mặt trời, đã suy nghĩ rằng: 'Chính vì bảo tọa này mà ta đã làm việc khó làm trong một thời gian dài, đã cho đi đầu, mắt, thịt, và cả vợ con.'

၂.

2.

ပလ္လင်္ကတော တာဝ နဝုဋ္ဌဟံ တဟိံပလ္လင်္ကမာဓာယ နိသဇ္ဇ သတ္တဟံ,သင်္ကပ္ပပုဏ္ဏော’ဓိသမာဓယော မုနိသမ္မာ သမာပဇ္ဇိ အနေကကောဋိယော;

()

Bậc mâu-ni, với quyết tâm viên mãn, đã ngồi trên bảo tọa trong bảy ngày, nhập vào vô số định một cách đúng đắn, (nghĩ rằng): 'Ta sẽ không đứng dậy khỏi bảo tọa này'.

၃.

3.

နာ’ယံ ဇဟာတေ ဝိဇယာသနာ’လယံယံကိဉ္စိကိစ္စံ ကရဏိယမဿဟိ,သံဝိဇ္ဇတေ ဒါနိပိ ကာစိ ဒေဝတာသင်္ကာဘိဃာ’တာဘိဝိတက္ကယုံ ဣတိ;

()

Một số vị trời, bị tấn công bởi sự nghi ngờ, đã suy nghĩ rằng: 'Vị này không từ bỏ sự quyến luyến với bảo tọa chiến thắng. Phải chăng vẫn còn một phận sự nào đó cho vị ấy?'

၄.

4.

တာသံ ဝိဒိတွာန ဝိတက္ကမာသနာအဗ္ဘုဋ္ဌိတော သော ဂဂနင်္ဂဏံ ခဏံ,သံဒဿယန္တော ယမပါဋိဟာရိယံနိဿံသယော သံသယသလ္လမုဒ္ဓရီ;

()

Biết được suy nghĩ của họ, vị ấy đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi, bay lên hư không trong một khoảnh khắc, biểu diễn song thông. Không còn nghi ngờ, ngài đã nhổ lên mũi tên của sự nghi ngờ (trong tâm họ).

၅.

5.

နိဿာယ ပလ္လင်္ကမိမံ မဟီရုဟံသမ္ပတ္တသမ္ဗောဓိပဒေါ’သ္မိ စိန္တိယ,ဩရုယှ ပကလ္လင်္ကဌိတပ္ပဒေသတောပုဗ္ဗုတ္တရာနဉှိ ဒိသာန မန္တရာ;

()

Suy nghĩ rằng: 'Nhờ bảo tọa này và cây này, ta đã đạt được trạng thái giác ngộ hoàn toàn', ngài đã đi xuống từ nơi có bảo tọa, đến khoảng giữa của hướng đông và hướng bắc.

၆.

6.

သတ္တာဟ မိန္ဒိဝရစာရုလောစန-ပဉ္စပ္ပဘာသာရနိသေစနေန သော,သမပူဇယန္တော ဇယဗောဓိမာသနံအဋ္ဌာသိ လောကေကဝိလောစနော ဇိနော;

()

Trong bảy ngày, bậc Chiến Thắng, con mắt duy nhất của thế gian, đã đứng (nhìn không chớp mắt), cúng dường cây bồ-đề chiến thắng và bảo tọa bằng cách tuôn đổ tinh túy của năm loại ánh sáng từ đôi mắt đẹp như hoa sen xanh của ngài.

၇.

7.

ဂန္တွာ ဌီတဋ္ဌာနဇယာသနန္တရာပုဗ္ဗာပရဿံ ဒိသိ သတ္တဝါသရံ,နိက္ခိတ္တစက္ကင်္ကိတပါဒပင်္ကဇောသော စင်္ကမီ နိမ္မိတရတနစင်္ကမေ;

()

Đi đến khoảng giữa nơi đứng và bảo tọa chiến thắng, ở hướng đông-tây, vị ấy, người có đôi chân sen được đánh dấu bằng bánh xe, đã kinh hành trong bảy ngày trên con đường kinh hành bằng châu báu được hóa hiện.

၈.

8.

သော ဗောဓိတော ဥတ္တရပစ္ဆိမန္တရာဒေဝေဟိ နာနာရတနေဟိ နိမ္မိတေ,သတ္တာဟမတ္တံ မဏိမန္ဒိရေ မုနိသမ္မာဘိဓမ္မံ ပဝိဟာသိ သမ္မသံ;

()

Ở khoảng giữa hướng tây-bắc của cây bồ-đề, trong ngôi nhà bằng ngọc được chư thiên hóa hiện bằng nhiều loại châu báu, bậc mâu-ni đã an trú trong suốt bảy ngày, quán xét Vi Diệu Pháp.

၉.

9.

မန္ထာစလေ’နမ္ဗုနိဓိံ’ဝ ကေသဝေါဝိညာဏကဏ္ဍာဒိဋသာ စတုဗ္ဗိဓံ,တသ္မိံ နိသိန္နော မုနိ ဓမ္မသင်္ဂဏိ-မာလောလယီ ဉာဏဗလေန ဒုဒ္ဒသံ;

()

Ngồi ở đó, bậc mâu-ni, bằng sức mạnh của trí tuệ, đã khuấy động bộ Pháp Tụ khó thấy, (với) bốn phần bắt đầu bằng phần thức, giống như thần Kesava khuấy động đại dương bằng núi Manthara.

၁၀.

10.

ဝေဘင်္ဂိယံ ခန္ဓဝိဘင်္ဂမာဒိကံဂမ္ဘီရမဋ္ဌာရသဓာ သုဒုဗ္ဗုဓံ,သော မာရဘင်္ဂေါ’ထ ဝိဘင်္ဂသာဂရံသံခေါဘယီ ဉာဏယုဂန္တဝါယုနာ;

()

Sau đó, vị ấy, người đã phá tan Ma vương, đã làm chấn động đại dương Phân Tích bằng ngọn gió tận thế của trí tuệ; (đại dương ấy) là bộ Phân Tích, với mười tám loại phân tích sâu sắc và rất khó hiểu, bắt đầu bằng phần phân tích uẩn.

၁၁.

11.

သော ဓာတုသုညတ္တပဇာနနော ဇိနောနိဿတ္တနိဇ္ဇိဝသဘာဝဓာတုယော,ဝိတ္ထာရယန္တော တဒနန္တရံ ဝရံနာနာနယံ ဓာတုကထံ ဝဝတ္ထယီ;

()

Bậc Chiến Thắng ấy, người biết rõ tính không của các giới, sau đó đã xác định bộ Giới Thuyết cao thượng với nhiều phương pháp, trình bày rộng rãi về các giới có bản chất là vô ngã và vô sinh mạng.

၁၂.

12.

ခန္ဓာဒိပညတ္တိဝသေန ဆဗ္ဗိဓာပညတ္တိယော’တိ သုဝိဘတ္တမာတိကံ,ပညာယ သဗ္ဗညုဇိနော’ထ ပုဂ္ဂလ-ပညတ္တိ မာလောလယိ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော;

()

Bậc Tối Thắng, đấng Toàn Giác, với trí tuệ đã quán xét bộ Nhân Chế Định, có đề mục được khéo phân chia về sáu loại chế định theo uẩn và các pháp khác.

၁၃.

13.

ဝါဒီဘသီဟော သကဝါဒမဏ္ဍလံဩရုယှ သမ္မာ ပရဝါဒမဏ္ဍလံ,သုတ္တာနိ သင်္ဂယှ သဟဿမဋ္ဌဓာသံခိတ္တ မာဒေါ မုခဝါဒယုတ္တိကံ;

()

Bậc Sư Tử giữa các nhà luận thuyết, sau khi từ lĩnh vực luận thuyết của mình bước vào lĩnh vực luận thuyết của người khác một cách chân chánh, Ngài đã kết tập các kinh điển theo một ngàn lẻ tám cách, được tóm tắt ở phần đầu, hợp với lý luận của các chủ thuyết chính.

၁၄.

14.

ဉာဏေန ဝိတ္ထာရိယမာန မတ္တနောကိဉ္စာပျ’နန္တာပရိယန္တ မုတ္တမံ,တက္ကီဟိ နက္ကာဝစရံ နကေဟိစိနာထော ကထာဝတ္ထု မထာ’ဘိသမ္မသိ;

()

Rồi đấng Lãnh Đạo đã thẩm xét bộ Luận Sự, là pháp tối thượng, vô biên, vô tận, được mở rộng bởi trí tuệ của chính Ngài, và không phải là địa hạt của bất kỳ nhà lý luận nào.

၁၅.

15.

ယံ မူလခန္ဓာဒိဝသာ ဒသဗ္ဗိဓံဥဒ္ဒေသနိဒ္ဒေသပဒါ’နုရူပတော,နိဋ္ဌာနတော သံသယတော ဝိဘာဂိယံဂမ္ဘီရဉာဏေန’ထ သာဂရူပမံ;

()

Rồi với trí tuệ thâm sâu, Ngài đã thẩm xét (bộ Song Đối), ví như biển cả, được chia thành mười loại theo căn, uẩn v.v..., tương ứng với các thuật ngữ đề cương và giải thích, theo phần kết luận và phần nghi vấn.

၁၆.

16.

သန္တံ ပဏိတံ နိပုဏံ သုဒုဒ္ဒသံဂုဠှံ အတက္ကာဝစရံ အစိန္တိယံ,နာနာနယံ တံ ယမကံ သုသညမောဓမ္မဿရော သမ္မသိ နိပ္ပဒေသတော;

()

Đấng Pháp Vương, bậc khéo tự chế, đã thẩm xét trọn vẹn bộ Song Đối ấy, là pháp tịch tịnh, cao siêu, vi tế, rất khó thấy, thâm sâu, vượt ngoài tầm lý luận, không thể nghĩ bàn, và có nhiều phương pháp.

၁၇.

17.

နာနာနယု’တ္တုင်္ဂတရင်္ဂနိဗ္ဘရံနေယျတ္ထနီတတ္ထမဏိဟိ မဏ္ဍိတံ,ဓမ္မန္တရာဝဋ္ဋသတံ အထာပရံသဒ္ဓမ္မခန္ဓောဒကခန္ဓပူရိတံ;

()

(Bộ Vị Trí) tràn đầy những ngọn sóng cao của nhiều phương pháp, được trang hoàng bằng những viên ngọc của nghĩa ẩn dụ và nghĩa liễu triệt, có hàng trăm xoáy nước của các pháp khác nhau, và lại còn được lấp đầy bởi khối nước là các uẩn của Chánh pháp.

၁၈.

18.

သတ္ထာ စတုဗ္ဗိသ တိမတ္တပစ္စယ-ဝေလံ ပရိစ္ဆေဒဝိသာလပဋ္ဋနံ,ဂမ္ဘီရပဋ္ဌာန မဟဏ္ဏဝံ ကထံအာလောလယံ သမ္မသိ ဉာဏမေရုနာ;

()

Bậc Đạo Sư đã dùng núi Tu Di trí tuệ để khuấy động và thẩm xét đại dương Vị Trí thâm sâu như thế nào? (Bộ sách ấy) là bến cảng rộng lớn của sự phân định, là bờ biển của hai mươi bốn duyên.

၁၉.

19.

နိဿင်္ဂဉာဏော မုနိ ဟေတုပစ္စယောဣစ္စာဒိနာ’ရောပိတမာတိကာရဟံ,နိဒ္ဒိဋ္ဌနိဒေဒသပဒံ ပပဉ္စိတ-ဉေယျံ စတုဗ္ဗီသဝိဓံ သုဒုဗ္ဗုဓံ;

()

Bậc Thánh Nhân với trí tuệ vô ngại (đã thẩm xét) hai mươi bốn loại pháp cần biết rất khó liễu tri, được trình bày chi tiết bằng các thuật ngữ giải thích, xứng đáng với đề mục được thiết lập bắt đầu bằng 'nhân duyên' v.v...

၂၀.

20.

နိဿာယ ဗာဝီသဝိဓေ တိကေ တိက-ပဋ္ဌာန မန္တောဂဓနာမရူပိကေနိဿာယ နိဿေသကေ တထာ ဒုက-ပဋ္ဌာန မန္တောဂဓနာမရူပိကေ ()

Dựa vào hai mươi hai loại tam đề, (Ngài đã thẩm xét) Vị Trí Tam Đề được bao hàm trong danh và sắc. Tương tự, dựa vào toàn bộ các nhị đề, (Ngài đã thẩm xét) Vị Trí Nhị Đề được bao hàm trong danh và sắc.

၂၁.

21.

ဗာဝိသမတ္တာ တိကမာတိကာ ဒုကေပက္ခိပ္ပ ပဋ္ဌာနဝိဒံ ဒုကန္တိကံ,ဗာဝီသမတ္တာယ တိကေ သတံဒုကေပက္ခိပ္ပ ပဋ္ဌာနမိဒံက တိကဒ္ဒုကံ;

()

Áp dụng hai mươi hai đề mục tam đề vào các nhị đề, đây là Vị Trí Nhị-Tam Đề. Áp dụng một trăm nhị đề vào hai mươi hai tam đề, đây là Vị Trí Tam-Nhị Đề.

၂၂.

22.

ကတွာ တိကေသွေ’ဝ တိကေ ဒုဝီသတိပဋ္ဌာန မန္တောဂတိကေ တိကတ္တိကံ,ကတွာ ဒုကေသွေ’ဝ တထာ သတံဒုကေပဋ္ဌာန မန္တာဂေတိကေ ဒုကဒ္ဒုကံ;

()

Áp dụng hai mươi hai tam đề vào chính các tam đề, đây là Vị Trí Tam-Tam Đề được bao hàm trong các tam đề. Tương tự, áp dụng một trăm nhị đề vào chính các nhị đề, đây là Vị Trí Nhị-Nhị Đề được bao hàm trong các nhị đề.

၂၃.

23.

ဣစ္စာနုလောမေ ဇနယာနိ ပက္ခိပံဆ ပ္ပစ္စနီယေ’ပိ နယာနိ ပက္ခိပံ,ဧဝံ ခိပိတွာ အနုလောမပစ္စနိ-ယေစာ’ပိ ဆ ပ္ပစ္စနိယာ’နုလောမကေ;

()

Như vậy, áp dụng sáu phương pháp theo chiều thuận, và cũng áp dụng sáu phương pháp theo chiều nghịch. Sau khi áp dụng như thế, lại có sáu phương pháp theo chiều thuận-nghịch và sáu phương pháp theo chiều nghịch-thuận.

၂၄.

24.

ဂမ္ဘီရပဋ္ဌာနမဟောဒဓိံ ဣတိသင်္ခေါဘယံ သမ္မသိ ဉာဏမေရုနာ,တံ သမ္မသန္တဿ သဝတ္ထုကံ ဆဝိ-ဝဏ္ဏော ပသန္တော’သိ ပသီဒိ လောဟိတံ;

()

Như vậy, Ngài đã dùng núi Tu Di trí tuệ để khuấy động và thẩm xét đại dương Vị Trí thâm sâu. Trong khi Ngài đang thẩm xét như thế, sắc da cùng với vật chất nền tảng của nó trở nên trong sáng, và huyết của Ngài trở nên thanh tịnh.

၂၅.

25.

တသ္မိံခဏေ စတ္တဇဝဏ္ဏဓာတုယောအဋ္ဌံသု ဌာနမှိ အသိတိဟတ္ထကေ,အညတြ’ဓိဋ္ဌာနဗလံ သရီရတောဆဗ္ဗဏ္ဏရံသီ ဝိသရာ’ဟိနိစ္ဆရုံ;

()

Vào khoảnh khắc ấy, bốn yếu tố màu sắc đứng yên trong phạm vi tám mươi hắc tay. Ngoài năng lực quyết định, từ thân của Ngài, các luồng hào quang sáu màu đã tuôn chảy ra.

၂၆.

26.

သေဝါလကာလိန္ဒိနဒိ’န္ဒိရာပတိ-နိလမ္ဗရိ’န္ဒိဝရဝဏ္ဏသန္တိဘာ,ကေသ’က္ခိမဿူဟိက ဝိနိဂ္ဂတာ ဘုသံနီလပ္ပဘာ’သေသဒိသာ အလင်္ကရုံ;

()

Những tia sáng màu xanh, có sắc thái giống như rong rêu, sông Kālindī, thần Indirāpati, y phục xanh, và hoa súng xanh, phát ra dồi dào từ tóc, mắt, và râu, đã trang hoàng khắp mọi phương.

၂၇.

27.

တာသံ ဝသာ’ သေသဒိသာဝိလာသိနီအာသုံ ယထာ ပါရုတနီလကမ္ဗလာ,တာ စက္ကဝါဠာတိ ပပူရယန္တိယောဓာဝိံသု နိလောပလစုဏ္ဏသန္နိဘာ;

()

Do năng lực của những tia sáng ấy, tất cả các phương, tựa như những người phụ nữ diễm lệ, trở nên như thể được bao phủ bởi những tấm chăn màu xanh. Những tia sáng ấy, tràn ngập vượt ra ngoài dãy núi Chuyển Luân, đã lan tỏa giống như bột của hoa sen xanh.

၂၈.

28.

နိဿေသလောကံ ဟရိတာလကုင်္ကုမ-စုဏ္ဏေဟိ သောဝဏ္ဏရသေဟိ မိဿကံ,အာလေပယန္တီဝိယ ပီတရံသိယောယာ နိဂ္ဂတာ ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစာ;

()

Những tia sáng màu vàng, phát ra từ làn da tựa như vàng ròng, lan tỏa như thể đang tô phết toàn thể thế gian bằng một hỗn hợp bột hùng hoàng, bột nghệ tây và vàng lỏng.

၂၉.

29.

တာသံ ဝသေနာ’သိ သိဏေရုပဗ္ဗတ-ရာဇာ ဝိလိနော’ဝ မဟဏ္ဏဝေ ဇလံ,သံကပ္ပိတာ’ဝ’ဋ္ဌ ဒိသာဂဇာ’ဘဝုံနိဒ္ဓန္တစာမီကရကပ္ပနာဒိနာ;

()

Do năng lực của những tia sáng ấy, vua của các ngọn núi, núi Tu Di, trở nên như thể tan chảy như nước trong đại dương. Tám con voi ở các phương trở nên như thể được trang hoàng bằng những đồ trang sức bằng vàng ròng.

၃၀.

30.

လာခါရသာနံ ပရိသေစနံ ဝိယနိန္ဒူရစုဏ္ဏော’ကိရဏံ’ဝ ယာဒိသိ,သဉ္ဈာပဘာရတ္တသုရတ္တရံသိယောနိက္ခမ္မ ဓာဝိံသု သမံသလောဟိတာ;

()

Những tia sáng rất đỏ, đỏ như ánh hoàng hôn, phát ra từ thịt và huyết, đã lan tỏa. Chúng giống như sự tưới tẩm của nhựa cánh kiến, hay như sự rắc vãi của bột chu sa.

၃၁.

31.

တာသံ ဝသေနာ’ခိလဘူမိကာမိနီအာသီ နိမုဂ္ဂါရိဝ ဥတ္တရဏ္ဏဝေ,အမ္ဘောဇရာဂေဟိ သုနိမ္မိတာနိ’ဝသဗ္ဗာနိ ဒဗ္ဗာနျ’ဘဝုံ ဇဂတ္တယေ;

()

Do năng lực của những tia sáng ấy, toàn thể nàng đất trở nên như thể bị nhấn chìm trong một đại dương mênh mông. Tất cả mọi vật trong ba cõi trở nên như thể được khéo tạo tác bằng màu sắc của hoa sen.

၃၂.

32.

ယာကုန္ဒသောဂန္ဓိကစန္ဒစန္ဒိကာ-ကပ္ပူရခီရောဒဓိဝီစိပဏ္ဍရာ,အဋ္ဌီဟိ ဒါဌာဟီ ဝိတဿဋာ ဘုသံဩဒါတရံသီ ဓဝလီကရုံ ဒိသာ;

()

Những tia sáng màu trắng, trắng như hoa lài, hoa súng trắng, mặt trăng, ánh trăng, long não, và sóng của biển sữa, được phát ra dồi dào từ xương và răng nanh, đã làm cho các phương trở nên trắng toát.

၃၃.

33.

တာသံ ဝသေနာ’သိ ယထာ မဟီဝဓုဩဒါတဝတ္ထေဟိ နိဝတ္ထပါရုတာ,တာ ခီရဓာရာပရိသေကဗန္ဓုရာဓာဝိံသု ဗုဒ္ဓဿ ယသောနိဘာပဘာ;

()

Do năng lực của những tia sáng ấy, nàng dâu đất trở nên như thể được mặc và khoác những y phục màu trắng. Những tia sáng ấy, đẹp như dòng sữa đang được tưới tẩm, giống như danh tiếng của Đức Phật, đã lan tỏa ra.

၃၄.

34.

သဗ္ဗာဒိသာယော’ခိလလောကဓာတုယောမဉ္ဇိဋ္ဌပင်္ကေဟိ ဝိလေပယန္တိ’စ,နိက္ခမ္မ မဉ္ဇိဋ္ဌပဘာ တတောတတောဓာဝိံသု သဉ္စုဏ္ဏပဝါဠသန္တိဘာ ()

Và những tia sáng màu đỏ thẫm, phát ra từ khắp nơi, đã lan tỏa, giống như san hô nghiền nát, tô phết tất cả các phương và toàn thể các thế giới bằng bùn màu đỏ thẫm.

၃၅.

35.

နီလာဒိဓာတုဿရသေဟိ ပဉ္စဟိဝဏ္ဏေဟိ ပုပ္ဖေဟိ မဏီဟိသတ္တဟိ,သမ္ပူရယန္တီ’ဝ ပဘာ ပဘဿရာနိက္ခမ္မ လောကံ သကလံ အလင်္ကရုံ;

()

Những tia sáng rực rỡ, phát ra, đã trang hoàng toàn thể thế gian, như thể lấp đầy nó bằng năm tinh chất của các yếu tố bắt đầu bằng màu xanh, bằng các màu sắc, bằng các loài hoa, và bằng bảy loại ngọc.

၃၆.

36.

တာ ရံသိယော ဗျာပိယ မေဒိနိံ မဟီ-သန္ဓာရကံ ဝါရိ မထော သမီရဏံ,ဟေဋ္ဌာ’ဇဋာကာသတလံ တထူပရိဂဏှိံသု လောကံ တိရိယံ နိရာဝဓိံ;

()

Những tia sáng ấy, sau khi lan khắp mặt đất, lớp nước nâng đỡ mặt đất, rồi đến lớp không khí, đã bao trùm thế giới bên dưới đến tận hư không vô tận, cũng như bên trên, và theo chiều ngang không giới hạn.

၃၇.

37.

ဒေဝဒ္ဒုမု’ယျာနဝိမာနဘုသဏ-စန္ဒ’က္ကတာရာနိကရာ’မရာ တတော,သဏ္ဌာနမတ္တေဟိ ဝိဇာနိယာ’ဘဝုံတာ နိဂ္ဂတာ အဇ္ဇတနာ’ပိ ဓာဝရေ;

()

Khi ấy, cây trời, vườn trời, cung điện, đồ trang sức, mặt trăng, mặt trời, các vì sao, và chư thiên chỉ có thể được nhận biết qua hình dạng của chúng. Những tia sáng đã phát ra ấy vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.

၃၈.

38.

တမှာ’ဘီဂန္တွာ ဃနနီလသာခိနောနိဂြောဓသာခိဿ’ဇပါလသညိနော,မူလေ နိသဇ္ဇာ’ဓိသုခံ ဝိမုတ္တိဇံသတ္ထာ’နုဘောန္တော ပဝိဟာသိ သတ္တဟံ;

()

Do đó, sau khi đi đến gốc cây đa Ajapāla có cành lá xanh rậm, bậc Đạo Sư đã ngồi xuống và an trú trong bảy ngày, hưởng thụ niềm vui tối thượng sinh ra từ sự giải thoát.

၃၉.

39.

ဩရုယှ တသ္မိံသမယေ ဝိမာနတောဒါနာဒယော ပါရမိယော ဘဝါဘဝံ,ဓာဝံ အသာဓာရဏဉာဏသိဒ္ဓိယာဧသော’ဝ နာ’ဟံ အဘိသင်္ခရိံ ဣတိ;

()

Vào lúc ấy, (Ma vương) từ cung điện của mình đi xuống, (nghĩ rằng): 'Chính vị này, chứ không phải ta, đã vun bồi các pháp ba-la-mật như bố thí v.v..., đã trôi lăn trong các cõi hữu, để thành tựu trí tuệ phi thường.'

၄၀.

40.

ဩတာရပေခေါ နဝိပဿ ဧတ္တကံကာလံ ကလင်္ကံ အကလင်္ကရူပိနော,သောကာ’ကုလော အစ္ဆိ ဆမာယ သောဠသ-လေခါ ဝိလေခံ ကလိမာ အဝမ္မုခေါ;

()

Trong khi tìm kiếm cơ hội, nhưng không thấy một tỳ vết nào nơi vị có hình dung không tỳ vết trong một thời gian dài như vậy, kẻ tội lỗi, bị sầu não áp đảo, mặt cúi gằm, đã vạch mười sáu đường trên mặt đất.

၄၁.

41.

ကသ္မာ နပညာယတိ’ဒါနိ နောပိတာဩလောကယန္တိ ကွ ဂတော’တိ ဒုက္ခိတံ,သောကေန လေခါ လိခမာန မဉ္ဇသေဒိသွာ နိသိန္နံ ပိတရံ သုဒုမ္မုခံ;

()

Thấy người cha đang ngồi, mặt mày rất ủ rũ, vì sầu muộn mà vạch những đường trên lối đi, (các cô con gái) tìm kiếm người đang đau khổ (và hỏi): 'Tại sao bây giờ không thấy cha chúng ta? Người đã đi đâu?'

၄၂.

42.

တတြော ပဂန္တွာ ဝသဝတ္တိဓီတရောပုစ္ဆိံသု တဏှာ အရတီ ရဂါ လဟုံ,ကိံ တာတ ကိံ တာတ ကိမေတ္ထ ဈာယသိကော တေ ပရော ကေန ပရာဇိတော တုဝံ;

()

Khi ấy, các con gái của Ma Vương là Taṇhā, Aratī, và Ragā đã nhanh chóng đến nơi đó và hỏi rằng: 'Thưa cha, thưa cha, vì sao cha lại ngồi thiền định ở đây? Kẻ thù của cha là ai? Cha đã bị ai đánh bại?'

၄၃.

43.

သုဒ္ဓေါဒနဿာ’ဝနိပဿ ဩရသောပတွာ’ဟိသမ္ဗောဓိပဒံက မုခေ မသိံ,မက္ခေသိ မေ ဆိန္ဒိတမာရဗန္ဓနောတသ္မာ’နုသောစာမိ ကထေသိ ပါပိမာ;

()

Ác ma nói rằng: 'Người con trai của vua Suddhodana, sau khi đã đạt đến trạng thái Chánh Đẳng Giác, đã cắt đứt các trói buộc của Ma và bôi tro vào mặt ta. Vì vậy, ta sầu muộn.'

၄၄.

44.

အာနီယ တံ မတ္တဂဇံ’ဝ မာရဇိံရာဂါဒိပါသေဟိ မယံ သုဗန္ဓိယ,ဒဿာမ ဝေါ ပဿထ တာတ နော ဗလံမာသောစိ မာဈာယိ’တိ ဓီတရော’ဗြဝုံ;

()

Các cô con gái thưa rằng: 'Chúng con sẽ dùng những chiếc bẫy như là tham ái để trói buộc kỹ càng và mang kẻ chiến thắng Ma ấy về, giống như người ta dắt một con voi say. Thưa cha, hãy xem sức mạnh của chúng con. Xin cha đừng sầu muộn, đừng lo lắng.'

၄၅.

45.

သိင်္ဂါရသင်္ဂါမဓရာ’ဝတာရိနီဘုဘင်္ဂဗာဏာသနမတ္တဓာရိနီ,အာရောပိတာ’ပါင်္ဂသရာ’ပျ’နိဿရာကာမာရိမာရာရိသရဝျဒါရဏေ;

()

Những người tham gia vào trận chiến của sự quyến rũ, mang theo cây cung là những cái nhíu mày, đã giương lên những mũi tên là những cái liếc mắt không thể thoát khỏi, để xuyên thủng kẻ thù của Ma, kẻ thù của thần Tình yêu.

၄၆.

46.

သေဝါလနီလာမလကုန္တလာကုလာဗာလိန္ဒုလေခေ’ဝလလာဋမဏ္ဍလာနိလုပ္ပလက္ခီ စလဟေမကုဏ္ဍလာ-လင်္ကာရကဏ္ဏာ’လိကလာပဘာ’လကာ ()

Với mái tóc đen óng, không tì vết, rối bời như rêu xanh, vầng trán tròn như vầng trăng non, đôi mắt như hoa sen xanh, đôi tai được trang điểm bằng những chiếc hoa tai vàng lấp lánh, và vầng trán rực rỡ như đàn ong.

၄၇.

47.

ဝါဏိလတာဝေလ္လိတဖုလ္လမာလတီ-ဒန္တာဝလီ ပလ္လဝပါဋလာဓရာ,ကန္ဒပ္ပကီဠာလယဟေမကာဟဠ-သင်္ကာသနာသာ ကမလာမလာနနာ;

()

Hàng răng như những bông hoa lài nở rộ quấn quanh dây leo, đôi môi hồng như chồi non, chiếc mũi giống như chiếc kèn vàng, nơi vui đùa của thần Tình yêu, và gương mặt thanh khiết như hoa sen.

၄၈.

48.

ဝိဇ္ဇုလ္လတာ စာရုဘုဇာ စလာစလ-လီလာဝလမ္ဗတ္ထနဟံသမဏ္ဍလာ,စာမီကရာလိင်္ဂဝိလာသကန္ဓရာလာဝဏ္ဏ ဝလ္လိဒလကောမလင်္ဂုလီ;

()

Cánh tay duyên dáng như tia chớp, cặp vú tròn đầy như đôi thiên nga đung đưa một cách duyên dáng, cái cổ duyên dáng như được ôm bởi vàng ròng, và những ngón tay mềm mại như những chiếc lá non của dây leo xinh đẹp.

၄၉.

49.

နိမ္မေခလာလိနဝိလဂ္ဂဘာဂိနီကီဠာနဒီကုလဝိသာလသောဏိနီ,ကန္ဒပ္ပဒပ္ပာနလဓူမကဇ္ဇလ-ရောမာဝလိဝေလ္လိတနာဘိမဏ္ဍလ;

()

Vòng eo thon thả, nơi đeo thắt lưng, vòng hông rộng như bờ sông vui đùa, vùng rốn được quấn quanh bởi hàng lông tơ, đen như bồ hóng từ khói của ngọn lửa kiêu hãnh của thần Tình yêu.

၅၀.

50.

ပီနောရုဇင်္ဃာ ကလိကာနခါဝလီတာ’နငက္ဂရင်္ဂငဇဟာရိဝိဂ္ဂဟာ,မာရင်္ဂနာ ယတြ နိရင်္ဂဏော ဇိနောတတြာ’ဂမုံ ရာဂသုရာမဒါ’တုရာ;

()

Với bắp đùi và cẳng chân tròn trịa, hàng móng tay chân như những nụ hoa, các nàng Ma nữ có thân hình quyến rũ, là sân khấu cho các điệu vũ của thần Tình yêu, đã say sưa với rượu tham ái mà đến nơi có bậc Chiến Thắng vô nhiễm.

၅၁.

51.

အင်္ဂီရသဿာ’နနသောဏ္ဏဒပ္ပဏေတာ သုန္ဒရီ ဗိမ္ဗိတလောစနိန္ဒိရာ,ကန္ဒပ္ပကီဠာကလဟံ ဝိဓာတဝေကာလောယမိစ္စာဟု တုဝံ ယဒိစ္ဆသိ;

()

Các nàng mỹ nhân ấy, phản chiếu vẻ đẹp của đôi mắt mình trên gương mặt vàng ròng của bậc Aṅgīrasa, đã nói rằng: 'Nếu ngài mong muốn, đây là thời điểm thích hợp để tạo ra cuộc vui đùa của thần Tình yêu.'

၅၂.

52.

ဝျာပါရိတာ တေ ပရိစာရိကာ မယံဧတ္ထာဂတာ ဟောမ မနောဘုနာ’ဓုနာ,ဝတ္တမ္ဗုဇာနံ ပရိစုမ္ဗနေ အယံကာလောနု ဘောဂေါတမ ကိံနယိစ္ဆသိ;

()

'Chúng con là những người hầu gái phục vụ ngài, bây giờ đã đến đây theo lệnh của thần Tình yêu. Hỡi bậc Gotama, đây có phải là thời điểm để hôn lên những đóa sen mặt của chúng con không? Tại sao ngài không mong muốn?'

၅၃.

53.

ဘော ပုဏ္ဏကုမ္ဘေ’ဝ တဝေါ’ရမန္ဒိရေဥဒ္ဓဂ္ဂလောမု’ဿိတနီလကေတနေ,ကာမာဟိသေကုဿဝမင်္ဂလာယ နောသဇ္ဇေထိ’မေ ပီနပယောဓရေ နကိံ;

()

'Này! Trong ngôi đền ngực của ngài, giống như những chiếc bình đầy với những lá cờ xanh là những núm vú dựng đứng, tại sao không chuẩn bị những cặp vú căng tròn này cho lễ hội đăng quang cát tường của thần Tình yêu của chúng con?'

၅၄.

54.

ဝတ္တမ္ဗုဇေ နော အဓရံ’သုဗန္ဓုရေနေတ္တာလိမာလာ နဟိဝုမ္ဗရေ တဝ,အမှေသုယေဝါ’ဘိပတန္တိ ဘောမုနိကန္ဒပ္ပဗာဏာ ကရုဏာ ကုဟိံ တဝံ ()

'Những đàn ong mắt của ngài không hề vo ve trên những đóa sen mặt của chúng con với đôi môi đỏ xinh đẹp. Hỡi bậc Thánh nhân, những mũi tên của thần Tình yêu chỉ rơi vào chúng con. Lòng bi mẫn của ngài ở đâu?'

၅၅.

55.

တွံ ယောဗ္ဗနော သာမိ မယဉ္စ ယောဗ္ဗနီကာလော ဝသတ္တော ဝိပိနံ မနောရမံ’မန္ဒာနိလော ဝါယတိ ကိံ စိရာယတေတုယှံ အနင်္ဂေါ’ဝ နိရင်္ဂဏော’သိ ကိံ;

()

'Thưa ngài, ngài đang tuổi thanh xuân, và chúng con cũng đang tuổi thanh xuân. Thời gian là mùa xuân, khu rừng thật đáng yêu, làn gió nhẹ đang thổi. Tại sao lại trì hoãn? Phải chăng ngài không có ái dục, giống như thần Tình yêu không có thân xác?'

၅၆.

56.

ဒိဗ္ဗာနိ ဝတ္ထာဘရဏာနိ’မာနိ’ပိလဇ္ဇာယ သဒ္ဓိံက သိထိလိဘဝန္တိ နော’အမှေသွနင်္ဂေန သမံ အနင်္ဂဏံဒဠဟတ္တ မာယာတိ မနံ တဝ’ဗ္ဘုတံ;

()

'Cả những y phục và trang sức thần thánh này, cùng với sự e thẹn của chúng con, đang trở nên lỏng lẻo. Cùng với thần Tình yêu trong chúng con, thật kỳ diệu làm sao tâm của ngài, bậc vô nhiễm, lại vững chắc đến thế.'

၅၇.

57.

ဣစ္စာနိဂမ္မံ ဟဒယင်္ဂမံ ဂိရံဝတွာန ဒိဗ္ဗေန သရေန မဉ္ဇုနာ,ကာမာတုရာနန္တိ ပုမာနမာသယာဥစ္စာဝစာ စိန္တိယမာရဓီတရော;

()

Sau khi nói những lời đi vào lòng người như vậy bằng giọng nói ngọt ngào, thần thánh, với ý định làm cho tâm của người đàn ông bị ái dục khuấy động, các con gái của Ma đã suy nghĩ theo nhiều cách khác nhau.

၅၈.

58.

ကညာဝိလာသာဒိဝသေန ဝိဂ္ဂဟေနိမ္မာယ ပစ္စေကသတံ ပဒဿိယ,ပါဒေ မယံ ဘော ပရိစာရယာမ တေဝတွာ တမာရာဓယိတုံ ပရက္ကမုံ;

()

Họ hóa hiện ra các thân tướng với vẻ duyên dáng của các thiếu nữ, mỗi người hiện ra một trăm hình tướng, và nói rằng: 'Này, chúng con xin phục vụ dưới chân ngài,' rồi cố gắng để làm hài lòng ngài.

၅၉.

59.

ဂါထာ ဣမာ ဓမ္မပဒေ မဟာမုနိသင်္ဂါယိ တာသံ တမနင်္ဂဘင်္ဂီနံ,ဝတွာ နသက္ကောမ မယံ ပကလောဘိတုံတာ ရိတ္တဟတ္ထာ ပိတရံ ဥပါဂမုံ;

()

Bậc Đại Thánh đã trùng tuyên những câu kệ này trong Kinh Pháp Cú về việc phá tan ái dục của các nàng ấy. Nói rằng: 'Chúng con không thể cám dỗ được ngài,' các nàng đã tay trắng trở về với cha.

၆၀.

60.

ဂန္တွာ တတော သော မုစလိန္ဒသညိနောရုက္ခဿ မူလေ မုစလိန္ဒဘောဂိနော,ဘောဂါဝလိဂန္ဓကုဋိံက သမပ္ပိတောသတ္တာဟမဇ္ဈာဝသိ ဈာနမုတ္တမံ;

()

Sau đó, ngài đã đi đến gốc cây Mucalinda, nơi có rắn chúa Mucalinda. Được dâng cúng hương thất bằng những vòng thân của rắn chúa, ngài đã an trú trong thiền định tối thượng suốt bảy ngày.

၆၁.

61.

မုလမှိ ရာဇာယတနဿ သာခိနောပလ္လင်္က မာဓာယ နိသဇ္ဇ သတ္တဟံ,တမှာဘိ’ဂန္တွာ ဘဝဗန္ဓနစ္ဆိဒေါသတ္ထာ ဝလဉ္ဇေသိ ဝိမုတ္တိဇံ သုခံ;

()

Từ đó, bậc Đạo Sư, người cắt đứt các trói buộc của hữu, đã đi đến gốc cây Rājāyatana, ngồi kiết già trong bảy ngày và hưởng thụ niềm an lạc của sự giải thoát.

၆၂.

62.

သတ္ထာ ဧဝကံ ဝသန္တော ပရဟိတတိရတော သတ္တသတ္တာဟမတ္တံယံကိဉ္စာဟာရကိစ္စံ ဓုဝပရိဟရိယံ ကိစ္စမုစ္စာဝစမ္ပိ;

နာကာသိ ဈာနမဂ္ဂပ္ဖခလသုခမခိလံ သမ္ဖုသန္တော ဝိဘာသိပါဒါသိ ဒန္တပေါဏောဒက မဂဒ’ဘယံ တဿ ဒေဝနမိန္ဒော;

()

Bậc Đạo Sư, hết lòng vì lợi ích của người khác, đã an trú như vậy trong suốt bảy tuần lễ. Ngài đã không làm bất kỳ việc gì liên quan đến ăn uống hay các việc thường nhật khác, cao và thấp. Ngài tỏa sáng, trải nghiệm trọn vẹn niềm an lạc của thiền, đạo và quả. Vua của các vị trời đã dâng lên ngài nước súc miệng và thuốc Haritaki.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ ဘဂဝတော သတ္တသတ္တာဟဝိတိက္ကမပ္ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ ပဏ္ဏရသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn gốc của niềm vui cho trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười lăm trong phần Santike Nidāna, có tên là 'Chương nói về sự kiện Thế Tôn trải qua bảy tuần lễ'.

၁.

1.

မူလေ ရာဇာယတနဝိဋပစ္ဆာယာမနော (ဟာရိနိ)ဝိက္ခာလေတွာ ဘဂဝတိ မုခံ တသ္မိံ နိသိန္နေ သတိ,ဝါဏိဇ္ဇတ္ထံ နိဇ ဇနပဒါ ဒွေ ဘာတိကာက ဝါဏိဇာဂစ္ဆန္တာ မဇ္ဈိမဇနပဒံ တံဌာန မဇ္ဈောတရုံ;

()

Khi Đức Thế Tôn, sau khi rửa mặt, đang ngồi dưới bóng mát của cây Rājāyatana, có hai anh em thương buôn, đang trên đường từ xứ sở của mình đến Trung Ấn vì mục đích buôn bán, đã đi ngang qua nơi đó.

၂.

2.

ဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ နိရုပမသိရိံ သဒ္ဓါယ သဉ္စောဒိတာသမ္ပာဒေတွာ မဓုရိဝမဓုံ မန္ထံ မဓူပိဏ္ဍိကံ,ဘန္တေ တုမှေ အနုဘဝထ နော ဘိက္ခံ ပဋိဂ္ဂဏှိယဧဝံ ဝတွာတဒုဘယဇနာ အဋ္ဌံသု ဗဒ္ဓဉ္ဇလီ;

()

Khi thấy Đức Phật với vẻ huy hoàng vô song, được thúc đẩy bởi đức tin, họ đã chuẩn bị bột rang và bánh mật, ngọt như mật ong. Nói rằng: 'Bạch ngài, xin ngài hãy nhận lấy vật thực của chúng con và thọ dụng,' cả hai người ấy đã đứng chắp tay.

၃.

3.

သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ နဟိ ကရတလမ္ဘောဇေသု ဂဏှန္တိ ခေါသင်္ကပ္ပေတ္တဿိ’တိ ဘဂဝတောကိသ္မိံ ပဋိစ္ဆာမဟံ,စိတ္တာစာရံ သုမရိယ သိလာပတ္တေ ပမာဏုပဂေပါဒါသုံ သမ္ပတိ စတုမဟာရာဇာ ကုဝေရာဒယော;

()

Đức Thế Tôn đã suy nghĩ: 'Quả thật, tất cả các vị Phật không nhận vật thực bằng tay, vậy ta sẽ nhận vào đâu?' Biết được ý nghĩ của ngài, bốn vị Đại vương, Kuvera và những vị khác, ngay lập tức đã dâng lên những chiếc bát bằng đá có kích thước phù hợp.

၄.

4.

ဧကံ ကတွာ သမုတိ စတုရော ပတ္တေ အဓိဋ္ဌာယ တေဘုတွာ’ဟာရံ ဘုဝနနယနော ဘုတ္တာနုမောဒံ ကရိ,ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မံ သရဏမဂမုံ တေ တေနုဟော’ဝါဏိဇာဇာတာ လောကေ သကလပဌမံ ဒွေဝါစိကော’ ပါသကာ;

()

Bậc Mắt của Thế gian đã chú nguyện bốn chiếc bát ấy thành một, và sau khi thọ thực, ngài đã làm lễ tùy hỷ. Hai vị thương buôn ấy đã quy y Phật và Pháp, trở thành những vị cận sự nam quy y hai ngôi báu đầu tiên trên toàn thế gian.

၅.

5.

တေသံ ဒွိန္နံ သုပရိဟရိယံ ဒေထာ’တိ သံယာစတံဇာလင်္ကာ’လင်္ကတကရတလော ရုပိန္ဒိရာ မန္ဒိရေ,သီသံ နိလောပလမဏိဃဋီလီလာဝိလာသံ ဖုသံသေဝါလိ’န္ဒီဝရဒလသိရိံ သော ကေသမုဋ္ဌိံ အဒါ;

()

Khi hai người họ cầu xin: 'Xin hãy ban cho chúng con vật để tôn thờ,' ngài, với bàn tay được trang điểm bằng những dấu hiệu mạng lưới, đã chạm vào đầu mình, nơi có vẻ đẹp duyên dáng như một chiếc bình bằng ngọc bích và vẻ đẹp của những cánh hoa sen xanh, rồi ban cho họ một nắm tóc.

၆.

6.

ပတွာ တေသံ ဇနပဒမုဘော ပက္ခိပ္ပ တာ ဓာတုယောဇီဝန္တသ္မိံ ဘဂဝတိ မဟာထူပံ ပတိဋ္ဌာပယုံ,ဝိမှာပေန္တော ဝနသုရဂဏံ ယတြာ’ဇပါလာဘိဓောနိဂြောဓော’သိ တဟိမုပဂမီ မုဋ္ဌာယ တမှာ ဇိနော;

()

Cả hai, sau khi trở về xứ sở của mình, đã tôn trí những xá lợi ấy và xây dựng một bảo tháp lớn trong khi Đức Thế Tôn còn tại thế. Bậc Chiến Thắng, sau khi đứng dậy từ nơi đó, đã đi đến nơi có cây đa tên là Ajapāla, làm cho các vị thiên trong rừng kinh ngạc.

၇.

7.

သွာ’ယံ ဓမ္မော သယမဓိဂတော ဒုဗ္ဗောဓနောဒုဒ္ဒသောဣစ္စေဝံ သော သမဘိဝိဝိနံ ဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရတံ,အပ္ပော’ဿုက္ကော’ဘဝိ ဘဂဝတော စိတ္တံ ဝိဒိတွာ မဟာ-ဗြဟ္မာ’ဂန္တွာ သယမဓိဂတံ ဒေသေတုမာယာစီ တံ;

()

Pháp này do Ta tự mình chứng ngộ, thật khó hiểu, thật khó thấy. Như vậy, sau khi quán xét về sự thậm thâm của Giáo Pháp, đấng Thế Tôn đã trở nên ít nhiệt tâm. Biết được tâm ý của Ngài, vị Đại Phạm Thiên đã đến và thỉnh cầu Ngài thuyết giảng Pháp mà Ngài đã tự mình chứng ngộ.

၈.

8.

ဂဏှိတွာ သော ဘုဝနသရဏော အဇ္ဈောသနံ ဗြဟ္မုနောဒေသေယျံ ခေါ ပဌမမသမံ ဓမ္မံ ဣမံ ဒုဒ္ဒသံ,ကဿာ’ဟန္တိ သုမရိယ ဝသီ အာဠာရကောစုဒ္ဒကောအဗ္ဘညာတုံ ဝတ ပဋိဗလာတေသံ စုတိံ အဒ္ဒသံ ()

Sau khi chấp nhận lời thỉnh cầu của Phạm Thiên, đấng Quy Y của thế gian đã suy nghĩ: ‘Ta nên thuyết giảng Pháp vô song, khó thấy này cho ai trước tiên?’ Vị Tự Tại đã nhớ đến Āḷāra và Uddaka: ‘Quả thật, họ có khả năng thấu hiểu.’ Nhưng Ngài đã thấy họ đã mệnh chung.

၉.

9.

အာဝဇ္ဇေန္တော မုနိကတဝိဒူ တေ ပဉ္စဝဂ္ဂေ ဘဝါဘိက္ခု ဓမ္မေ ကတပရိစယာ ကုတြာ’ဓုနာ ဝိဇ္ဇရေ,ဗာရာနသျံ ဣတိသိပတနေ ဉတွာန အာသာဠှိယာမာသေ ပဉ္စဒ္ဒသိယ မသမော ဗာရာဏသိံ ပါဝိသိ;

()

Bậc Hiền Triết, người biết rõ việc cần làm, khi suy xét: ‘Năm vị Tỳ khưu, những người đã thực hành Pháp, nay đang ở đâu?’ biết được họ đang ở tại Isipatana, xứ Bārāṇasī, vào ngày rằm tháng Āsāḷhī, đấng Vô Song đã đi vào thành Bārāṇasī.

၁၀.

10.

အာဂစ္ဆန္တံ သမုနိ ဥပကံ အာဇီဝကံ အန္တရာ-မဂ္ဂေ ဒိသွာ ဂမနသမယေ ဗုဒ္ဓတ္တနံ အတ္တနော,အာစိက္ခိတွာ ဝိမတိ မတရီ သညာယ တံ ဒူရတောနိဗ္ဗိန္ဒိတွာ ကတိက မကရုံ ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂါ ဝသီ;

()

Trên đường đi, bậc Hiền Triết đã gặp du sĩ lõa thể Upaka và tuyên bố về Phật quả của mình. Trong khi đó, nhóm năm vị Tỳ khưu, khi nhận thấy đấng Tự Tại từ xa, đã thất vọng và cùng nhau lập một giao ước.

၁၁.

11.

ဉတွာ တေသံ မနသိ ဝိကတိံ ဩဒိဿကံ သမ္ဖရိမေတ္တံ စိတ္တံ နရဟရိ တတော ဖုဋ္ဌာသမာနာ ဝသီ,နာထံ နတွာ ဒသနခသမောဓာန’ဇလီဟာ’ဂတံပစ္စုဂ္ဂန္တွာ တဟိမဟိဟရုံ ပပ္ဖောဌယိတွာ’သနံ;

()

Biết được sự thay đổi trong tâm của họ, bậc Nhân Sư tử sau đó đã rải tâm từ đặc biệt đến họ. Được tâm từ của đấng Tự Tại tác động, họ đã đảnh lễ đấng Lãnh Đạo, chắp tay cung kính, đi ra đón Ngài, và ở đó, sau khi phủi sạch chỗ ngồi, họ đã dâng lên Ngài.

၁၂.

12.

မာခေါ တုမှေ ပရိဟရထမံ ဧယာ’ဝုသောတျာ’ဒိနာသညာပေတွာ သမုနိ သမဏေ သဗ္ဗညုတံ အတ္တနော,ကောဋီဟ’ဋ္ဌာရသဟိ နဝုတော ဗြဟ္မေဟိ စာ’လင်္ကရိဗာရာဏသျံ ပနိ’သိပတနေ ပညတ္တဗုဒ္ဓါသနံ;

()

Với những lời như: ‘Này các hiền giả, các ông chớ gọi Ta bằng bạn...’, bậc Hiền Triết đã thuyết phục các vị Sa môn về tuệ toàn giác của mình. Được một trăm tám mươi triệu vị Phạm Thiên tán dương, Ngài đã ngự trên Phật tọa được chuẩn bị sẵn tại Isipatana ở Bārāṇasī.

၁၃.

13.

သံဝတ္တေတွာ ပရဟိတကရော သော ဓမ္မစက္ကံ ဇိနောကောဏ္ဍညာချဿမဏပမုခေ ကောဋီနမဋ္ဌာရသ,ဗြဟ္မာနော တေ ပဌမကဖလေ သမ္မာ ပတိဋ္ဌာပယိကမ္ပိတ္ထာ’ယံက ဝသုမတိဝဓူ သုတ္တာဝသာနေ ဘုသံ;

()

Đấng Chiến Thắng, người hành động vì lợi ích của chúng sanh, sau khi chuyển Pháp Luân, đã an lập vững chắc vị Sa môn tên là Koṇḍañña đứng đầu cùng với một trăm tám mươi triệu vị Phạm Thiên trong quả vị đầu tiên. Vào lúc cuối bài kinh, nàng dâu đất này đã rung chuyển dữ dội.

၁၄.

14.

ဝပ္ပတ္ထေရော ဒုတိယဒိဝသေ’ တျေ’ဝံ ဒိနာနုက္ကမံသောတာပန္နာ တဒိတရဝသီ အာတပ္ပမနွာယ တေ,သဗ္ဗေထေရာ ဘဏိတသမယေ ဝိတ္ထာရိတဿုညတေသုတ္တတ္တသ္မိံ ဝိဂတဒရထာ အာသုံ ပဟိဏာသွာ;

()

Vào ngày thứ hai, trưởng lão Vappa, và cứ thế theo thứ tự các ngày, các vị Tự Tại còn lại đã trở thành bậc Nhập Lưu, nhờ vào sự tinh tấn. Tất cả các vị trưởng lão, vào lúc bài kinh Vô Ngã Tướng được giảng, đã trở thành bậc A-la-hán, không còn phiền não, sau khi đã đoạn trừ các lậu hoặc.

၁၅.

15.

နိဗ္ဗိန္ဒိတွာ နိခိလဝိသယေ နိက္ခန္တ မာဝါသတောဒိသွာ သတ္ထာ ယသကုလသုတံ ပက္ကောသယိတွာန တံ,တာယံ ရတျံ ပဌမကဖလံ ရတျာဝသာနေ ဒိနေပဗ္ဗာဇေသိ ဥပရိမခိလံ မဂ္ဂပ္ဖလံ ပါပယံ;

()

Đấng Đạo Sư, khi thấy con trai của gia đình danh giá Yasa, người đã từ bỏ gia đình vì chán ngán tất cả các đối tượng trần tục, đã gọi vị ấy lại. Trong đêm đó, vị ấy đã đắc quả vị đầu tiên. Vào cuối đêm, trong ngày hôm đó, Ngài đã cho vị ấy xuất gia, giúp vị ấy đạt được tất cả các đạo và quả cao hơn.

၁၆.

16.

ပဗ္ဗာဇေတွာ ယသကုလသုတဿမ္ဘတ္တမိတ္တေ ဇနေသမ္ပာပေသိ အဓိကစတုရော ပညာသ မဂ္ဂပ္ဖလံ,ဧဝံ ခီဏာသဝဝသိဂဏေ ဇာတေ’ကသဋ္ဌျာ ဘုဝိဝဿာန’န္တေ ပဟိဏိ မုနိ တေ ဘိက္ခု ဒိသာစာရိကံ;

()

Sau khi cho xuất gia năm mươi bốn người bạn thân thiết của Yasa, con trai của gia đình danh giá, Ngài đã giúp họ đạt được các đạo và quả. Như vậy, khi trên đời đã có sáu mươi mốt vị A-la-hán, bậc Tự Tại, vào cuối mùa an cư, bậc Hiền Triết đã phái các vị Tỳ khưu ấy đi du hành khắp các phương.

၁၇.

17.

ဂစ္ဆန္တော သော ဟရိရိဝ မဟာဝီရော’ရုဝေလံ သယံဒိသွာ ကပ္ပာသိကဝနဃဋေ တိံသပ္ပမာဏေ ဇနေ,ပဗ္ဗာဇေသိ ကတဝိနယနာ တေ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂေယျကာဘိက္ခူမဂ္ဂပ္ဖလရသမုဒါ အနွာစရုံ စာရိကံ;

()

Đấng Đại Anh Hùng, giống như sư tử, tự mình đi đến Uruvelā. Khi thấy ba mươi người trong một khu rừng bông gòn, Ngài đã cho xuất gia những vị có thể giáo hóa ấy, tức là các Tỳ khưu nhóm Bhaddavaggiya. Với niềm vui trong hương vị của đạo và quả, họ đã tiếp tục cuộc du hành.

၁၈.

18.

နေတာ ဇေတာ ဝိဇဋိတဇဋော ပတ္တော’ရုဝေလံ တတောသံဒဿေတွာ ဝိမတိဟရဏံ သော ပါဋိဟီရံ ဝရံ,ပဗ္ဗာဇေတွာ ဇဋိလပဝရေ တေဘာတိကေ’နေကဓာဆိန္ဒာပေတွာ ဝိနယမကာ အန္တောဗဟိဒ္ဓဇဋံ;

()

Sau đó, đấng Lãnh Đạo, đấng Chiến Thắng, người đã gỡ rối các phiền não, đã đến Uruvelā. Sau khi thị hiện nhiều thần thông thù thắng để trừ diệt hoài nghi, Ngài đã cho ba anh em đạo sĩ bện tóc xuất sắc xuất gia, khiến họ cắt bỏ búi tóc bên trong và bên ngoài, và đã thiết lập giới luật.

၁၉.

19.

ပဗ္ဗာဇေတွာ ပစုရဇဋိလေ ကတွေ’တရေ နိဇ္ဇဋေသဒ္ဓိံ တေဟီ ဒသသတမဟာခီဏာသဝေဟာ’သမော,နိစ္ဆာရေန္တော ဒိသိဒိသိ ဘုသံ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိံက သုဘံရညော ဝါစံ သုမရိယ ပုရံ ရာဇဂ္ဂဟံ ပါဝိသိ;

()

Sau khi cho xuất gia nhiều đạo sĩ bện tóc và làm cho những người khác không còn bện tóc, đấng Vô Song, cùng với một ngàn vị Đại A-la-hán, tỏa ra những tia hào quang sáu màu rực rỡ khắp các phương, nhớ lại lời của nhà vua, đã đi vào thành Rājagaha.

၂၀.

20.

တတြာ’သန္တေ ဝသတိ သုဂတေ လဋ္ဌိဗ္ဗနုယျာနဂေဝုတ္တန္တံ တံ သဝဏသုဘဂံ ဥယျာနပါလောဒိတံ,သုတွာ ဗဒ္ဓဉ္ဇလိသရသိဇေ ပါဒါသနေ ပူဇယီဘုနာထော ဗာရသဟိ နဟုတေဟာ’ဂမ္မ သော မာဂဓော ()

Khi đấng Thiện Thệ đang ngự tại vườn Laṭṭhivana, vua xứ Māgadha, sau khi nghe tin tức tốt lành từ người giữ vườn, đã cùng với một trăm hai mươi ngàn tùy tùng đến, chắp tay sen cung kính, và đảnh lễ dưới chân Ngài.

၂၁.

21.

ဘေတွာ ဒိဋ္ဌိံ စိရပရိစိတံ တေ ကဿပါဒီ ဝသီဒိသွာ ရာဇာ ဘဂဝတိ တဒါ ဓမ္မံစရန္တေ တဟိံ,နိက္ကင်္ခေါ သော သုမဓုရတရံ ပိတွာန ဓမ္မာမတံသဒ္ဓိံ ဧကာဒသဟိ နဟုတေဟာ’ဒေါဖလံ ပါပုဏိ;

()

Khi nhà vua thấy các vị Tự Tại do Kassapa dẫn đầu đang thực hành giáo pháp dưới sự chỉ dạy của đấng Thế Tôn ở đó, tà kiến đã được nuôi dưỡng từ lâu của vua bị phá vỡ. Vua trở nên không còn hoài nghi, và sau khi uống vị cam lồ của Pháp vô cùng ngọt ngào, đã cùng với một trăm mười ngàn tùy tùng chứng đắc quả vị đầu tiên.

၂၂.

22.

လဒ္ဓဿာသော ဒရထဝိဂမာ ဟုတွာ မဟောပါသကောသွေမေဘိက္ခံ ကသုဂတပမုခေါ သံဃာဓိဝါသေဿတု,အာယာစိတွာ နမိယ စရဏဒွန္ဒာရဝိန္ဒဒွယံပစ္စုဋ္ဌာယာ’ဂမိ သပရိသော သော ဗိမ္ဗိသာရာဘိဓော;

()

Đã được an ủi, không còn phiền muộn, trở thành một vị đại cận sự nam, vua Bimbisāra đã thỉnh cầu: ‘Mong rằng ngày mai, Tăng đoàn do đấng Thiện Thệ dẫn đầu sẽ nhận lời cúng dường của con.’ Sau khi đảnh lễ đôi chân sen của Ngài, vua cùng đoàn tùy tùng đứng dậy và ra về.

၂၃.

23.

ပါတော ရာဇဂ္ဂဟနဂရတော ကောဋီနမဋ္ဌာရသဒဋ္ဌုံ ဗုဒ္ဓံ နိရုပမသိရိံ လဋ္ဌီဝနေ နာဂရာ,ရာသိဘူတာ ဒုတိယဒိဝသေ ဧကဿ ဘိက္ခုဿ’ပိသမ္ဗာဓတ္တာ နဟိပဝိသနောကာသော’သိ ဒိဃဉ္ဇသေ;

()

Vào buổi sáng ngày thứ hai, một trăm tám mươi triệu thị dân từ thành Rājagaha đã tụ tập tại vườn Laṭṭhivana để chiêm ngưỡng Đức Phật, đấng có vẻ đẹp vô song. Do quá đông đúc, ngay cả một vị Tỳ khưu cũng không có cơ hội để đi vào bằng con đường chính.

၂၄.

24.

အာဝဇ္ဇေတွာကိမနဘိမတံ သက္ကော နိသိန္နာသနံဥဏှာကာရံ ဇနယိ’တိ တဒါ ဟုတွာ နဝေါ မာဏဝေါ,မဂ္ဂေါ’တိဏ္ဏော အဘဝိ ပုရတော ဂါထာဟိ ဝတ္ထုတ္တယံသံဝဏ္ဏေတ္တော ဘဝတု ဘဂဝါ မာဆိန္တဘတ္တော ဣတိ;

()

Khi suy xét: ‘Sự không hài lòng này là gì?’, chỗ ngồi của Đế Thích đã nóng lên. Bấy giờ, ngài hóa thành một thanh niên Bà-la-môn, hiện ra trên con đường phía trước, dùng kệ tán thán Tam Bảo và nói rằng: ‘Mong rằng bữa ăn của đấng Thế Tôn sẽ không bị gián đoạn.’

၂၅.

25.

ဒါနံ ဒတွာ သုဂတပမုခဿင်္ဃဿ ရာဇဂ္ဂဟံသမ္ပတ္တဿာ’ဝနိပတိပုရံ အညတြဝတ္ထုတ္တယာ,ဘန္တေ သောဟံ ကထမိဟဝသေ ဝေလာယ’ဝေလာယပိအာကင်္ခေယျံ တွဒုပဂမိတုံ ဣစ္စေဝမာရောစယီ;

()

Sau khi dâng cúng dường đến Tăng đoàn do đấng Thiện Thệ dẫn đầu, người đã đến thành Rājagaha, vua đã bạch rằng: ‘Bạch Thế Tôn, con mong muốn được đến yết kiến Ngài bất cứ lúc nào, dù phải thời hay không phải thời. Con nên sắp xếp cho Ngài ở đâu đây?’

၂၆.

26.

သန္ဒစ္ဆာယံ ဝိဇနပဝနံ ယံ ဝေဠုဒါယဝှယံဥယျာနံ မေ ဇိတသုရဝနံ တံ နာတိဒုရန္တိကေ,သမ္ပူဇေန္တော ဇိနကရတလေ ဇာလာဝနဒ္ဓေ ဟရိ-ဘိင်္ကာရေနာ’ဟရိယက သလိလံ ပါတေသိ တံ ပတ္ထိဝေါ;

()

‘Khu vườn của con tên là Veḷuvana, là một khu rừng vắng vẻ, có bóng mát, vượt hơn cả vườn của chư thiên, và nó không quá xa cũng không quá gần.’ Vị quốc vương, trong khi cúng dường, đã rót nước tinh khiết từ một chiếc bình vàng lên bàn tay có màng lưới của đấng Chiến Thắng.

၂၇.

27.

လောကာလောကာစလတဋကဋီ ဝိဉ္ဈာဋဝီလောစနာဂငက္ဂါပါငက္ဂါ ဒနကသိခရိဗာဟာ တိကုဋတ္ထနာ,ဥဂ္ဃောသေန္တီ ဇလဓိဝသနာ ပုညာနုမောဒန္တိဝသာဓူ’တျာ’ယံ ဝသုမတိဝဓူ သင်္ကမ္ပိ တသ္မိံခဏေ;

()

Với sườn núi Lokāloka làm hông, rừng Vindhya làm mắt, sông Hằng làm khóe mắt, đỉnh núi Dandaka làm cánh tay, núi Trikuta làm bầu vú, và đại dương làm y phục, nàng dâu đất này, như thể đang hoan hỷ với công đức và reo lên ‘Lành thay!’, đã rung chuyển vào khoảnh khắc ấy.

၂၈.

28.

အာရမံ တံ ပရမ ရုစိရံ သတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဏှိယဓမ္မံ ဝတွာ’ဂမိ ပရိဝုတော ဘိက္ခူဟိ ဝုဋ္ဌာ’သနာ,တသ္မိံ ကာလေ ပရမမမတံ ယေ ဒဠှမိတ္တာ ဥဘောတံ တံ ဂါမံ နိဂမနဂရံ အနွေသမာနာ’စရုံ;

()

Đấng Đạo Sư, sau khi nhận khu vườn vô cùng xinh đẹp ấy, đã thuyết Pháp, rồi cùng các Tỳ khưu đứng dậy khỏi chỗ ngồi và rời đi. Vào lúc ấy, hai người bạn thân thiết, đang tìm cầu Pháp bất tử tối thượng, đã đi qua các làng mạc, thị trấn, và thành phố.

၂၉.

29.

အာဟိဏ္ဍန္တံ တဟိမနုဃရံ ပိဏ္ဍာယ တေသွ’ဿဇိ-တ္ထေရံ ဒိသွာ သမိတဒမိတံ ဝိပ္ပော’ပတိဿာ’ဘိဓော,လဒ္ဓေါ’ကာသော ပဒမနုဝဇံက သုတွာဒွိ ဂါထာပဒံသောတာပန္နော’ ဘဝိ ဝိဇဋယံ သံယောဇနာဟံ တယံ;

()

Vị Bà-la-môn tên là Upatissa, khi thấy Trưởng lão Assaji, người đã được an tịnh và điều phục, đang đi khất thực từ nhà này sang nhà khác ở đó, đã có được cơ hội đi theo sau ngài, và sau khi nghe được hai câu kệ, đã trở thành bậc Dự Lưu, gỡ bỏ được ba kiết sử.

၃၀.

30.

ဂါထံ သုတွာ အမတမဓုရံ တံ သာရိပုတ္တော’ဒိတံမောဂ္ဂလ္လာနော ကအပနုဒိတထာသံယောဇနာနံ တယံ,ပဗ္ဗဇ္ဇိတွာ တဒုဘယ ဇနာ နေတွာ ပရိဗ္ဗာဇကေပတွာရာမံ အမတပရမာ သတ္ထာရမာရာဓယုံ;

()

Nghe câu kệ ngọt ngào như cam lồ do ngài Sāriputta nói lại, ngài Moggallāna cũng đã đoạn trừ ba kiết sử. Cả hai vị ấy, sau khi xuất gia và dẫn theo các du sĩ, đã đến tinh xá và làm hài lòng bậc Đạo Sư, người đã đạt đến sự bất tử tối thượng.

၃၁.

31.

သတ္တာဟေနေ’ဝ’ဓိဂမိ မဟာဘုတေ ပရိဂ္ဂဏှိယမောဂ္ဂလ္လာနော ဝသိ တဒိတရံ မဂ္ဂတ္တယံ တပ္ဖလံ,မာသဿ’ဒ္ဓံ ကတဝီရိယဝါ သုတ္တံ ပရဿော’ဒိတံသုတွာ ဓမ္မံ အဓိဂမိ ဝသီ တံ ဓမ္မသေနာပတီ;

()

Chỉ trong bảy ngày, sau khi quán xét các đại chủng, ngài Moggallāna, người tự chủ, đã chứng đắc ba đạo và ba quả còn lại. Vị tướng quân Chánh pháp, người đã tinh tấn trong nửa tháng, sau khi nghe pháp từ một bài kinh do người khác thuyết, đã chứng đắc sự tự chủ ấy.

၃၂.

32.

ဓမ္မဿာမီ ကရဟစိ ဥဘော တေ သာဝကာနံ မမံအဂ္ဂံ ဘဒ္ဒံ ယုဂမိတိ ဣမေ ပဗျာကရောတ္တော မုနီ,အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ပုရိမစရိတံ ဉတွာ ပတိဋ္ဌာပယီသမ္ပိနေန္တော သကလပရိသံ စန္ဒော’ဝ ကုန္ဒာဋဝိံ;

()

Bậc Pháp Vương, bậc ẩn sĩ, vào một dịp nọ đã tuyên bố: "Cặp đôi này là cặp đôi đệ tử hàng đầu, tốt lành của ta." Biết được hạnh nguyện xưa của họ, ngài đã thiết lập họ vào vị trí tối thượng, làm vui lòng toàn thể hội chúng như mặt trăng làm vui lòng rừng hoa lài.

၃၃.

33.

သုတွာ သုဒ္ဓေါဒနနရပတိ ပုတ္တော မမံ သမ္ပတိဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ပဒဟိယ စိရံ နိဿာယ ရာဇဂ္ဂဟံ,ဥတ္တာရေန္တော သကလဇနတံ သံသာရကန္တာရတောသံဝတ္တေတ္တော ဝသတိ သိဝဒံ သဒ္ဓမ္မစက္ကံဣတိ;

()

Vua Tịnh Phạn nghe rằng: "Con trai ta nay đã thành Phật, đã từ bỏ (cung điện) từ lâu, đang ở tại thành Vương Xá, đang đưa toàn thể chúng sanh vượt qua sa mạc luân hồi, và đang chuyển vận bánh xe Chánh pháp an lành."

၃၄.

34.

ဇိဏ္ဏောဝုဒ္ဓေါ ပရိဏတဝယပ္ပတ္တော’ ဟမသ္မျာ ဓုနာဇီဝန္တောယေဝဟိ မမသုတံ ဣစ္ဆာမိ ဒဋ္ဌုံ ဘဏေ,ဧဝံဝတွာ’ဓိကဒသသတံ ဧကံ အမစ္စံ တဟိံဥယျောဇေသိ နယနဝိသယံက ပုတ္တံ ကရောဟီတိ မေ;

()

"Nay ta đã già yếu, tuổi đã chín muồi. Này khanh, khi còn sống, ta muốn được thấy con trai của ta." Nói như vậy, vua đã phái một vị cận thần cùng với một ngàn người đến đó với lời dặn: "Hãy làm cho con trai ta xuất hiện trong tầm mắt của ta."

၃၅.

35.

ဂန္တွာ’မစ္စော စတုပရိသတိံ ဓမ္မံ ဘဏန္တံဇိနံဒိသွာ ဗဒ္ဓဉ္ဇလိ သပရိသော တတြေ’ကမန္တံ ဌိတော,သုတွာဓမ္မံ ပရမမဓုရံ ပတွာ’ဂ္ဂမဂ္ဂပ္ဖလံပဗ္ဗဇ္ဇိတွာ ဟဒယကမလံ ကသင်္ကောစယီ ရာဇိနော;

()

Vị cận thần đi đến, thấy bậc Chiến Thắng đang thuyết pháp cho bốn chúng, liền cùng với đoàn tùy tùng chắp tay đứng một bên. Sau khi nghe pháp tối thượng ngọt ngào, đạt được đạo quả cao nhất và xuất gia, vị ấy đã làm cho đóa sen lòng của nhà vua héo úa.

၃၆.

36.

အဋ္ဌက္ခတ္တုံ ပုန သပရိသေ ပါဟေသိ ရာဇာပရေအဋ္ဌာ’မစ္စေ တထရိဝ ဂတာ’မစ္စာ နပစ္စာ’ဂတာ,ပဗ္ဗဇ္ဇိတွာ အဓိဂတဖလာ တေစာ’ပိ ရညောမနံနာ’ရာဓေသုံ သုနိသိတဓိယာ သဉ္ဆိန္တသံယောဇနာ;

()

Tám lần nữa, nhà vua lại phái tám vị cận thần khác cùng với đoàn tùy tùng của họ. Các vị cận thần đã đi cũng giống như vậy, không trở về. Sau khi xuất gia, chứng đắc quả vị, với trí tuệ sắc bén đoạn tận các kiết sử, họ cũng không làm hài lòng tâm ý của nhà vua.

၃၇.

37.

ဒုဇ္ဇာနော မေ မရဏသမယော ဇိဏ္ဏော’သ္မိ တာတာ’ဓုနာတသ္မာ ပုတ္တံ နယနဝိသယံ ကာတုံ သမတ္ထော’သိကိံ,ဧဝံ ဝတွာ ကပုန သပရိသံ သောကာဖဒါယိံ တဟိံဒိန္နောကာသံ ပဟိဏိ သစိဝံ ပဗ္ဗဇ္ဇိတုံ ဘုဘုဇော;

()

"Này con, nay ta đã già, thời điểm chết của ta khó biết. Vì vậy, con có thể làm cho con trai ta xuất hiện trong tầm mắt ta không?" Nói như vậy, nhà vua lại phái vị cận thần Kāludāyī cùng đoàn tùy tùng đến đó, và cho phép vị ấy được xuất gia.

၃၈.

38.

ပတွာ’ရာမံ ပရိဝုတဇနော သစ္စဒ္ဒသေနော’ဒိတံသုတွာ’မစ္စော ထိရမတိ စတုဿစ္စာ’နုပုဗ္ဗိကထံ,ပဗ္ဗဇ္ဇိတွာ ဟတဘဝဘယော ဟုတွာန ခီဏာသဝေါအဂ္ဂဋ္ဌာနံ ပဋိလဘိ ကုလပ္ပာသာဒိကာနံ ဣဓ;

()

Vị cận thần có trí tuệ vững chắc, cùng với đoàn tùy tùng đến tinh xá, nghe pháp thoại tuần tự về bốn sự thật do bậc thấy chân lý thuyết. Sau khi xuất gia, trở thành bậc lậu tận, đã diệt trừ nỗi sợ hãi trong các cõi hữu, vị ấy đã đạt được vị trí tối thượng trong số những người làm cho gia tộc hoan hỷ ở đây.

၃၉.

39.

ဗာရာဏသျံ ကေသိပတနတော ပတ္တဿ ရာဇဂ္ဂဟံသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’ဓိကဒိနကတီ ပဉ္စေဝမာသာ’ ဘဝုံ,ဟေမန္တာ’တုသမယဝိဂမာ သန္တေ ဝသန္တေ မဏိ-ဘုသာကာရာ ဥပဝနဝဓူ စူတင်္ကုရာ’ လင်္ကရုံ;

()

Kể từ khi bậc Chánh Đẳng Giác từ Isipatana ở Bārāṇasī đến Rājagaha, đã được năm tháng và vài ngày. Khi mùa đông đã qua, mùa xuân êm dịu đến, những nàng dâu của khu rừng nhỏ đã trang điểm bằng những chồi xoài có hình dáng như đồ trang sức bằng ngọc.

၄၀.

40.

ကာလံ ဉတွာ ကပိလနဂရံ ကာလညုနော သတ္ထုနောဂန္တုံ ကာလော’ယမိတိ အဓုနာ သော ကာလုဒါယိ ဝသီ,သံဝဏ္ဏေန္တော ဂမနသမယံ ကာတုံ အလံ သင်္ဂဟံဉာတိနန္တီ သုမဓုရသရော ဂါထာဘိဂါယီ ပုထု;

()

Vị Kāludāyi tự chủ ấy, biết rằng: "Nay là thời điểm để bậc Đạo Sư, người biết thời, đi đến thành Kapilavatthu," để có thể nhiếp độ quyến thuộc, đã tán thán thời điểm lên đường, và với giọng nói rất ngọt ngào, đã ngâm nhiều bài kệ.

၄၁.

41.

မန္ဒံမန္ဒံ သုရဘိပဝနော သိတော’ဓုနာ ဝါယတိပုပ္ဖာကိဏ္ဏာ ဝိပိနဝိဋပီ မတ္တာလိမာလာကုလာ,ဂင်္ဂါဝါပီ ဝိမလသလီလာ သမ္ဖုလ္လကဉ္ဇုပ္ပလာသာယံက ပါတော အဟနိ ဝိဝဋာ သဗ္ဗာဒိသာ ပါကဋာ;

()

"Nay, ngọn gió thơm mát thoang thoảng thổi, cây cối trong rừng đầy hoa, bận rộn với những đàn ong say mật. Sông hồ nước trong veo, sen và súng nở rộ. Sáng, chiều, và ban ngày, mọi phương hướng đều quang đãng, rõ ràng."

၄၂.

42.

ဘန္တေ မဂ္ဂေ နဝဒလသိခါ ဇာလော’ဇ္ဇလာ မဉ္ဇရီ-ဘသ္မစ္ဆန္နာ ဘမရဝိသရဒ္ဓုမန္ဓကာရာ ဘုသံ,ဈာပေန္နာ’ပေ’တရဟိ ဝိရဟီ သမ္ဖုလ္လစူတာဋဝိ-ဒါဝဂ္ဂီ တေ လဝမပိ မနောတာပါယ ဝတ္တန္တိ ကိံ;

()

"Bạch Thế Tôn, trên đường đi, những ngọn lửa lá non, những chùm hoa rực rỡ như ngọn lửa, được bao phủ bởi tro phấn hoa, tối sầm bởi khói của đàn ong dày đặc, đám cháy rừng xoài đang nở rộ này, dù có thể thiêu đốt những người đang sầu muộn vì chia ly, liệu có thể gây ra dù chỉ một chút phiền muộn cho tâm Ngài chăng?"

၄၃.

43.

ကာမန္ဓာနံ ဘဒယမဓုနာ သောစာပယတ္တာ ဘုသံသာခစ္ဆိန္နာ ဝိဂလိတဒလာ မဂ္ဂေ အသောကဒ္ဒုမာ,အညတြာ’ပီ ဝနစရဝဓူ ပါဒပ္ပဟာရာ’တုရံတတွန္တေ တေ ကရကိသလယဿောဘံက ဝိရူဠှင်္ကုရာ;

()

"Nay, những cây Vô Ưu trên đường, cành bị chặt, lá đã rụng, đang làm cho trái tim của những người mù quáng vì ái dục phải sầu muộn vô cùng. Tuy nhiên, ở những nơi khác, dù bị đau đớn bởi những cú đá của các thiếu nữ trong rừng, chúng đang đâm chồi, mang vẻ đẹp của những bàn tay chồi non hướng về Ngài."

၄၄.

44.

ပိတွာ စုတဒ္ဒူမဖလရသံ သမ္မတ္တပုင်္ကောကိလာသံကုဇန္တေ သရသမဓုရံ ဝေတာဠိကာ’ဝ’ဉ္ဇသေ,သေဏီဘုတာ ဇနပဒဝဓူ တေ ပါဒပီဌေ မုနိသမ္ပူဇေတုံ နဝသရသိဇေ ဟိယျော’ဝိနန္တေ ဓုနာ;

()

"Sau khi uống mật của quả xoài, những con chim tu hú trống say sưa đang hót líu lo một cách du dương, ngọt ngào, thực sự giống như những người hát rong. Bạch bậc ẩn sĩ, các thiếu nữ thôn quê đang xếp thành hàng, hái những đóa sen tươi mà hôm qua chưa hái, để cúng dường lên bệ chân của Ngài."

၄၅.

45.

အာမုလဂ္ဂါ ဒလိတဝိဋပိ ပုပ္ဖဉ္ဇလိဟကာ’ဓုနာအာဂစ္ဆန္တံ တွမဟိမဟိတုံ သံဒိဿရေ’ဝေါ’နတာ,ဝါတောဒ္ဓုတာ ဘမရမုခရာ ကိဉ္ဇက္ခပုဉ္ဇာ’ဉ္ဇသေအာတတွန္တေ တဝပရိမုခေ သောဝဏ္ဏသင်္ခဿိရိံ;

()

"Nay, những cây cối nở hoa từ gốc đến ngọn, dường như đang cúi mình xuống, chắp tay bằng hoa để tôn kính Ngài đang đến. Bị gió thổi tung, những chùm nhị hoa ồn ào tiếng ong thực sự đang trải ra trước mặt Ngài vẻ đẹp của những chiếc vỏ ốc vàng."

၄၆.

46.

ဘန္တေ အန္တောကလလသလိလာဝါသေန ကာလံ စိရံအမ္ဘောဇာနံ မုကုလဝိကတီ သိတေတိ’ဝါ’ကုဉ္စိတာ,ဧသန္တီ’ဝေ’တရဟိ သရဏံ တေ ပါဒဘဒ္ဒါသနေဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ ပဇဟိယ မနောတာပံ ဝသန္တာတပံ;

()

"Bạch Thế Tôn, những nụ sen, do ở lâu trong nước bùn, đã co lại vì lạnh, nay dường như đang tìm nơi nương tựa nơi bệ chân tốt lành của Ngài, đang vươn lên, từ bỏ nỗi phiền muộn do nắng xuân."

၄၇.

47.

ပါထေယျ’မ္ဘောရုဟကုဝလယာ’လင်္ကာရတုဏ္ဍာ ကလံသင်္ကုဇန္တီ ပဝနပဒဝိံ ဥဍ္ဍီယမာနာ’ဓုနာ,ဟံသဿေဏိက သိရသိ ဝဇတော တေ ဘုယတေ ကိင်္ကိဏိ-ဃောသာကိဏ္ဏံ ကုသုမဝိကတိစ္ဆန္နံ ဝိတာနံ ယထာ;

()

"Nay, đàn thiên nga, với những chiếc mỏ được trang điểm bằng hoa sen và hoa súng làm lương thực trên đường, đang kêu vang du dương bay trên đường gió. Trên đầu Ngài đang đi, chúng trở thành giống như một chiếc lọng được che phủ bởi những đóa hoa nở, đầy tiếng chuông nhỏ."

၄၈.

48.

သမ္ပူဇေန္တိ ရတနကနကာလင်္ကာရဘာရဉ္ဇလီမဂ္ဂေါ’တိဏ္ဏာ ဝနသုရဝဓူ တေ လာဇဝုဋ္ဌီဟိ’ဝ,ကိဉ္ဇက္ခေဟိ စရဏယုဂလံ ကမန္ဒာတိလန္ဒောလိတာဝလ္လီ ဘိင်္ဂါဝလိကိသလယာ’လင်္ကာရသာခါဝလီ;

()

"Các nữ thần rừng đã xuống đường, với những bàn tay chắp lại nặng trĩu đồ trang sức bằng vàng và đá quý, đang cúng dường Ngài. Những dây leo, với những hàng cành được trang điểm bằng chồi non và đàn ong, được lay động nhẹ nhàng bởi gió, đang cúng dường đôi chân Ngài bằng những nhị hoa giống như những cơn mưa cốm."

၄၉.

49.

သမ္မာရူဠှော ပဝနတုရဂံ ကာမာကရော မဉ္ဇရိ-တုဏိရေသူ မဓုကရသရေ သန္ဓာနယန္တော’ဓုနာ,စမ္ပေယျာဒီကုသုမကလိကာသန္နာဟသမ္ဘာသုရောနဋ္ဌော လောကော ဗဟုဇနမနောသငက္ဂါမ မောဂါဟတိ;

()

"Nay, Thần Tình Yêu, cưỡi vững trên con ngựa gió, rực rỡ trong bộ áo giáp bằng nụ hoa Ngọc Lan và các loài hoa khác, đang lắp những mũi tên ong vào những ống tên chùm hoa, lao vào trận chiến của tâm trí nhiều người, nơi thế gian đã bị hủy hoại."

၅၀.

50.

ယသ္မာ သုဒ္ဓေါဒနနရပဘု အာဒိစ္စဝံသဒ္ဓဇောဇိဏ္ဏော ဝုဒ္ဓေါ မမိဟပဟိဏိ တွံ ဒဋ္ဌုကာမော ပိတာ,တသ္မာ ဘန္တေ ကပိလနဂရံ ဝေနေယျသတ္တာကရံကန္တွာ ရညော ဟဒယမကုလံ ဗောဓေတု သောကာကုလံ;

()

"Bởi vì vua Tịnh Phạn, ngọn cờ của dòng dõi mặt trời, người cha đã già yếu, mong muốn được thấy Ngài, đã phái con đến đây. Vì vậy, bạch Thế Tôn, xin hãy đi đến thành Kapilavatthu, mỏ châu báu của những chúng sanh cần được giáo hóa, để làm cho nụ lòng của nhà vua, đang sầu muộn, được khai nở."

၅၁.

51.

သာဓု’ဒါယိ သဝိသယမဟံ ပတွာ နရာဓိဿရံဥတ္တာရေယျံ ပိတရမိတရေ ဗန္ဓူ’ပိ ဒုက္ခဏ္ဏဝါ,ဧဝံဝတွာ ရဒနကိရ ဏာလင်္ကာရဗိမ္ဗာဓရောဓမ္မဿာမိပရိဝုတဝသီရာဇဂ္ဂဟာနိက္ခမိ;

()

Lành thay, Udāyi! Sau khi đến lãnh địa của mình, ta sẽ đưa vị vua chúa của loài người, là cha ta và những người bà con khác, vượt qua biển khổ. Nói như vậy, bậc có đôi môi như hình ảnh được trang hoàng bởi tia sáng của ngọc báu, vị Tự Tại được Pháp Chủ vây quanh, đã rời khỏi thành Vương Xá.

၅၂.

52.

ပတွာ ရညော ဥပရိဘဝနံ သောကာလုဒါယိ’ဒ္ဓိယာဘုတ္တာ’ဟာရော တဒုပဂမနံ အတွာဟ မာရောစယံ,သမ္ဗုဒ္ဓတ္ထံ ပိတုရု’ပဟဋံ ဘိက္ခံက ပကဋိဂ္ဂဏှိယအဿာသေန္တော ဝဇတိ နဘသာ သောကာကုလံတံ ကုလံ;

()

Vị Kāludāyi ấy, bằng thần thông, đã đến lầu thượng của đức vua. Sau khi đã dùng bữa, ngài đã không báo tin về sự quang lâm của Đức Phật. Vì lợi ích của Đức Phật, sau khi nhận lấy vật thực do phụ thân dâng cúng, ngài an ủi gia đình đang sầu muộn ấy rồi bay đi trên hư không.

၅၃.

53.

တံ ဘုဉ္ဇန္တော ဒိဝသဒိဝသေ သော ယောဇနံ ယောဇနံသင်္ခေပေန္တော ပရမကရုဏာရာမာယ သဉ္စောဒိတော,နေတွာ ခီဏာသဝယတိဝရေ ဝီသံ သဟဿံ ဇိနောလက္ခီဝါသံ ကပိလနဂရံ မာသေဟိဒွီဟော’တရိ;

()

Được thúc đẩy bởi lòng đại bi tối thượng, ngài (Đức Phật) dùng vật thực ấy, ngày qua ngày rút ngắn quãng đường mỗi ngày một do tuần. Đấng Chiến Thắng, dẫn theo hai mươi ngàn vị tu sĩ lậu tận cao quý, đã đến thành Ca-tỳ-la-vệ, nơi ở của sự thịnh vượng, trong hai tháng.

၅၄.

54.

နာနုပ္ပတ္တေ ဘဂဝတိ ပုရံ နော ဉာတိသေဋ္ဌံ ကုဟိံပဿိဿာမာ’တျ’ဇဟိတမနောကောတုဟဠာ သာကိယာ,အာရာမောယနံ ဝိဇနပဝနော နိဂြောဓသက္ကဿ တံ-သာရုပ္ပောတိ တဟိမဘိနဝေ သေနာသနေ မာပယုံ;

()

Khi Đức Thế Tôn chưa đến thành, dòng họ Thích Ca, với tâm không rời sự háo hức 'Chúng ta sẽ thấy vị thân quyến cao quý nhất của chúng ta ở đâu?', nghĩ rằng khu vườn của Nigrodha dòng Thích Ca, một khu rừng vắng vẻ, là thích hợp, nên đã cho xây dựng một trú xứ mới ở đó.

၅၅.

55.

ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ သုရဘိကုသုမာကိဏ္ဏဉ္ဇလိဟ’ဉ္ဇသေအာဂစ္ဆန္တံ သုမဟကိယ ဇိနံ ရာဇိဒ္ဓိယာ’လင်္ကတေ,ကေတုဂ္ဂါဟေ ဒဟရဒဟရေ ကတွာ ကုမာရေ ပုရေရာဇာ’မစ္စာ ပရမရုစိရံ အာရာမ မောတာရယုံ;

()

Đi ra đón rước trên con đường với những bàn tay chắp lại đầy hoa thơm, đặt các hoàng tử trẻ tuổi cầm cờ phướn đi trước, nhà vua và các vị quan đã đưa Đấng Chiến Thắng đang đến, được trang hoàng với oai lực vương giả vĩ đại, vào khu vườn vô cùng lộng lẫy.

၅၆.

56.

ပလ္လင်္ကေနော’ဒယဂိရိသိရေ စန္ဒော’ဝ တာရာဝုတောနာနာခိဏာသဝပရိဝုတော ပညတ္တဗုဒ္ဓါသနေ,အာသိနော’ယံ မနကုမုဒုနိံ သကျာနမုန္နိဒ္ဒယံနိဿောကော သော မုနိ ပရိဟရိ သောကန္ဓကာရံ ပိတု;

()

Như mặt trăng được các vì sao vây quanh trên đỉnh núi Udaya, vị này ngự trên Phật tọa đã được soạn sẵn, được các vị lậu tận khác nhau vây quanh, làm cho hoa súng tâm của dòng họ Thích Ca nở rộ. Vị Thánh nhân không sầu muộn ấy đã xua tan bóng tối sầu muộn của phụ thân.

၅၇.

57.

သိဒ္ဓတ္ထော’ယံ ပရမဒဟရော အမှေဟိ ဝုဒ္ဓါ မယံဇာမာတာ’ယံဘဝတိ တနုဇော နတ္တာနုဇော နော ဣတိ,မာနတ္ထဒ္ဓါ ဒဟရဒဟရေ သကျာ ကုမာရေ’ဗြဝုံတုမှေဂန္တွာ ပဏမထ ဇိနံ ဝေါ ပိဋ္ဌိတာဟောမ္ै နော;

()

Với ý nghĩ: 'Siddhattha này rất trẻ, còn chúng ta thì lớn tuổi hơn. Người này là con rể, con trai, cháu, em của chúng ta', những người Thích Ca cứng đầu vì ngã mạn đã nói với các hoàng tử trẻ tuổi: 'Các ngươi hãy đến đảnh lễ Đấng Chiến Thắng, chúng ta sẽ ở phía sau các ngươi'.

၅၈.

58.

အာဝဇ္ဇေတွာ သကလပရိသံ ဉတွာ တဒဇ္ဈာသယံမာနုမ္မတ္တာ ဝိဘဝမဒိရာမတ္တာ ဣမေ ခတ္တိယာ,မုဒ္ဓါဗဒ္ဓဉ္ဇလိကိသလယာ ယသ္မာ နဝန္ဒန္တိ မံဝန္ဒာပေတုံ အလမိတိ တတော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိယ;

()

Hướng tâm đến toàn thể hội chúng, biết được ý định của họ, (Ngài nghĩ): 'Những vị Sát-đế-lỵ này say sưa vì ngã mạn, say sưa vì rượu của cải, vì thế họ không đảnh lễ ta với những chồi non bàn tay chắp lại trên đầu. Ta có khả năng làm cho họ đảnh lễ'. Nghĩ vậy, rồi Ngài nhập thiền.

၅၉.

59.

ပတ္တာ’ဘိညော နိဇပဒရဇောရံသိဟိ သဉ္စုမ္ဗိတေတေသံ စူဠာမဏိဂိရိသိရေ သမ္ဗုဒ္ဓသုရော လသံ,သံဒဿေန္တော ယမကမသမံ မာနန္ဓကာရံ ဟရံဗောဓာပေသိ ဝဒနကမလေ ဂဏ္ဍမ္ဗမူလေ ယထာ;

()

Bậc đã chứng đắc thắng trí, trên đỉnh đầu như ngọn núi ngọc của họ, được chạm đến bởi những tia sáng từ bụi nơi chân Ngài, mặt trời Toàn Giác tỏa sáng, biểu diễn song thông vô song, xua tan bóng tối ngã mạn, đã làm cho họ giác ngộ, như (phép lạ) tại gốc cây xoài Gandaamba.

၆၀.

60.

ဒိသွာ သုဒ္ဓေါဒနနရဝရော တံ ပါဋိဟီရံ ဝရံပါဒမ္ဘောဇေ ပဏမိ သိရသာ အာနန္ဒဘာရောနတော,စက္ကင်္ကာလင်္ကတပဒရဇော သမ္ဖုဋ္ဌမုဒ္ဓါဉ္ဇလိရာဇညာနံ ကမလကလိကာသဏ္ဍဿိရိံ ဝျာကရုံ;

()

Vị vua cao quý Tịnh Phạn, thấy được phép lạ cao thượng ấy, trĩu nặng niềm hân hoan, đã cúi đầu đảnh lễ nơi đóa sen chân (của Đức Phật). Bụi từ bàn chân được trang hoàng bởi dấu hiệu bánh xe chạm vào những bàn tay chắp trên đầu của các vị vua, tạo nên vẻ đẹp của một cụm nụ sen.

၆၁.

61.

သဉ္ဈာမေဃာဝလိပရိဝုတော သုရောရိဝ’တ္ထာစလံခမှာ ဘဒ္ဒါသနမဝတရီ သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဇိနော,သုဗဘုဇိဉ္ဆေ နယနဗရိဟီ ကေဠာယနံ ပေါက္ခရ-ဝဿံ ဝဿိ နိဇနခရုစိံ တေသံ သမာဇေ သတိ;

()

Như mặt trời được những dải mây chiều bao quanh trên núi lặn, Đấng Chiến Thắng sắc vàng, từ hư không, đã ngự xuống bảo tọa. Khi có sự hiện diện của Ngài trong hội chúng của họ, Ngài đã làm một trận mưa sen, một trò chơi cho đôi mắt, tỏa ra vẻ đẹp từ những tia sáng của chính Ngài.

၆၂.

62.

သုတွာ ဝုတ္တံ ပုရိမစရိတံ ဝေဿန္တရာချံ တတောပက္ကန္တာနံ ဖုသိယ သိရသာ တပ္ပာဒစူဠာမဏိံ,ဘန္တေ ဘိက္ခံ သုဂတပမုခေါ သံဃောဓိဝါသေတု နောဣစ္စေ’ကောပိ ပဌမဒိဝသေ နာကာသိ အဇ္ဈေသနံ;

()

Sau đó, sau khi nghe câu chuyện về tiền kiếp được gọi là Vessantara được kể, những người đã ra về, sau khi chạm đầu vào viên ngọc trên đỉnh đầu là đôi chân của Ngài, nhưng vào ngày đầu tiên, không một ai đã thỉnh cầu rằng: 'Bạch Thế Tôn, xin Tăng chúng do Đức Thiện Thệ dẫn đầu hãy nhận lời mời dùng bữa của chúng con'.

၆၃.

63.

နာနာခီဏာသဝပရိဝုတော လောကာနုကမ္ပာပရောလောကာဓိသော ဒုတိယဒိဝသေ အာစိဏ္ဏကပ္ပာရဟံ,သမ္ဗုဒ္ဓါနံ ကပိလနဂရေ ပါတော’ဝ လချာကရေဟီနုက္ကဋ္ဌံ ကုလမဝိဇဟံ ပိဏ္ဍာယ သမ္ပာဝိသိ;

()

Vào ngày thứ hai, Bậc Chúa Tể của thế gian, với lòng bi mẫn đối với thế gian, được các vị lậu tận khác nhau vây quanh, theo thông lệ xứng đáng của các vị Phật, đã đi vào thành Ca-tỳ-la-vệ, nguồn của sự thịnh vượng, để khất thực vào buổi sáng, không bỏ sót gia đình nào, dù thấp kém hay cao sang.

၆၄.

64.

အာဟိဏ္ဍတ္တံ တဟိမနုဃရံ ပိဏ္ဍာယ သန္တိန္ဒြိယံသတ္ထာရံ တံ နိရုပမသိရိံ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသုဇ္ဇလံ,ပါသာဒဋ္ဌာ’နိမိသနယနမ္ဘောဇေဟိ သမ္ပူဇယုံဥဂ္ဃာဋေတွာ ဟရိမဏိမယံ ဇာလာဝလိံ နာဂရာ;

()

Những người dân thành thị, sau khi mở những hàng cửa sổ bằng ngọc bích, đã cúng dường bằng những đóa sen mắt không chớp của những người đứng trên lầu cao lên Bậc Đạo Sư ấy, với các căn an tịnh, với vẻ huy hoàng vô song, rực rỡ với sáu màu hào quang, đang đi khất thực từ nhà này sang nhà khác.

၆၅.

65.

ဩဟာရေတွာ ကုသုမသုရဘီသင်္ခါရသမ္ဘာဝိတေကေသေ မဿုံ ရဇနမလိနံ ကာသာဝဝတ္ထံ ခရံ,အစ္ဆာဒေတွာ ကပဏပုရိသော’ဝ’ယျော ဂဟေတွာ သီဠာပတ္တံ ပတ္တော ကပိလနဂရံ ပကိဏ္ဍာယ အာဟိဏ္ဍတိ;

()

(Nàng nghĩ): 'Cạo bỏ tóc và râu, vốn được chăm sóc và ướp hương hoa, khoác lên mình tấm y cà sa thô, màu nhuộm bẩn, bậc tôn quý của ta như một người nghèo khổ, cầm lấy bình bát bằng đá, đã đến thành Ca-tỳ-la-vệ và đi lang thang để khất thực'.

၆၆.

66.

ဝုတ္တန္တံ တံ သဝဏကဋုကံ သုတွာန ဗိမ္ဗာဓရာဗိမ္ဗာဒေဝီ မရကတသိဠာဇာလန္တရာ ဝိထိယံ,အာဟိဏ္ဍန္တံ ပရိဝုတဂဏံ မတ္တေဘဂါမိံ ဇိတံဩလောကေန္တီ နယနမဏိကေ အဿူဟိ သမ္ပူရယိ;

()

Sau khi nghe tin tức chói tai ấy, công nương Bimbā, người có đôi môi như trái Bimba, qua khung cửa sổ bằng ngọc bích nhìn xuống đường, thấy Đấng Chiến Thắng, với dáng đi như voi chúa, được chúng hội vây quanh, đang đi khất thực, đã làm cho đôi mắt ngọc của mình tràn đầy nước mắt.

၆၇.

67.

စုမ္ဗန္တိ သာတနုဇရတနံ တန္ဒဿနဗျာဝဋာ’-သိတျာ’နုဗျဉ္ဇနဝိလသိတံ ဗျာမပ္ပဘာလင်္ကတံ,ရူပံ ရူပဿိရိ နိရုပမံ သင်္ဂါယိ ဂါထဋ္ဌကံသံဝဏ္ဏေတွာ စရဏတလတော ယာဝ’ဿ ဥဏှိသတော;

()

Mải mê ngắm nhìn Ngài, nàng hôn đứa con trai quý báu của mình. Nàng đã tán thán bằng tám câu kệ về thân tướng với vẻ đẹp vô song của các thân tướng, được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ và hào quang một tầm, từ lòng bàn chân cho đến đỉnh đầu của Ngài.

၆၈.

68.

ဤသံ ကာလံ အလသဂမနံ သာ ကာလဟံသောပကရိဩရောပေန္တိ အဘိနဝကုစန္ဒာ’တိဘာရာတုရာ,ဂန္တွာ သီဃံ ခဠိတဝစတာ ပုတ္တော မဟာရာဇ တေပိဏ္ဍာယ’သ္မိံ စရတိ နဂရေ ရာဇာနမိစ္စဗြုဝိ;

()

Nàng, giống như một con thiên nga đen, đi chậm rãi một lúc, khó nhọc vì gánh nặng của đôi gò bồng đảo mới nhú như những mặt trăng non. Rồi đi nhanh chóng, với lời nói vấp váp, nàng đã thưa với nhà vua rằng: 'Tâu Đại vương, con trai của ngài đang đi khất thực trong thành phố này'.

၆၉.

69.

ရာဇာ သေနာပရိဝုတသမော တေဇောနုဘာဝါဒိနာတံ သုတွာံ’သေ သုခုမဝသနံ ကတွာ နဝံသာဋကံ,အစ္ဆာဒေတွာ နိဟိတမကုဋော နိက္ခိတ္တခဂ္ဂေါ ဘုသံလဇ္ဇာပန္နော တုဝဋတုဝဋံ ဂန္တွာ တဒဂ္ဂေ ဌိတော;

()

Nhà vua, người có uy lực và quyền năng tương đương với một đội quân, nghe điều đó, vắt tấm áo choàng mới, một loại vải mịn, qua một bên vai, đặt vương miện và thanh gươm xuống, vô cùng xấu hổ, vội vã đi đến và đứng trước mặt Ngài.

၇၀.

70.

ကောဋ္ဌဂါရာနျ’ပိ ပိတုကုလေ ရိတ္တာနိ ကိမ္မညသိကသ္မာ လဇ္ဇာပယသိ ပိတရံ တွံ ဘာနုဝံသုဗ္ဘဝေါ,ဘန္တေ တုယှံ ပကရိဝုတဝသီသံဃဿိ’တော ဘောဇနံမာ ကပိဏ္ဍာယာ’စရိ အနုဒိနံ ဒဇ္ဇေယျ မိစ္စဗြုဝိ;

()

Ông đã nói rằng: 'Phải chăng con nghĩ rằng các kho lẫm trong gia đình của cha đều trống rỗng? Tại sao con, người sinh ra trong dòng dõi mặt trời, lại làm cho cha phải xấu hổ? Bạch Thế Tôn, (con) sẽ dâng cúng vật thực mỗi ngày cho ngài và Tăng chúng vây quanh ngài, xin đừng đi khất thực'.

၇၁.

71.

တုယှံ ဝံသော အနရိယပဒေါ အာဒိစ္စဝံသော သိယာမယှံ ဝံသော သဒရိယပဒေါ သမ္ဗုဒ္ဓဝံသော သိယာ,အသ္မိံဝံသေ အနုဝိစရဏံ ပိဏ္ဍတ္ထ မနွာလယံစာရိတ္တံ ဘောပုရိမသုဂတာ’စိဏ္ဏန္တိ ကဝတွာ ဇိနော;

()

Đấng Chiến Thắng đã nói rằng: 'Dòng dõi của ngài có thể là dòng dõi mặt trời, một dòng dõi không phải của bậc Thánh. Dòng dõi của ta là dòng dõi Phật, một dòng dõi của bậc Thánh. Trong dòng dõi này, việc đi khất thực không phải là điều đáng chê trách. Thưa ngài, đó là thông lệ được các bậc Thiện Thệ trong quá khứ thực hành'.

၇၂.

72.

ဥတ္တိဋ္ဌာဒိံ အဝဒိ ကသုဂမံ ဂါထံ ဌိတော ဝီထိယံသောတာပန္တော’ဝနိပတိ ဘဝီ သောတာဝဓာနေန သော,ဂါထာဓမ္မံ သုဏိယ မဓုရံ ဓမ္မံစရေ’တျာ’ဒိကံပတ္တော မဂ္ဂံ ဒုတိယမဝီရံ ဓမ္မာနုဓမ္မံ စရံ;

()

Đứng trên đường, Ngài đã nói bài kệ bắt đầu bằng 'Uttiṭṭhe'. Vị vua ấy, nhờ lắng nghe chăm chú, đã trở thành bậc Nhập Lưu. Nghe bài kệ Pháp ngọt ngào bắt đầu bằng 'dhammaṃcare', và thực hành pháp và tùy pháp, ngài đã chứng đắc đạo quả thứ hai.

၇၃.

73.

သုတွာ ရာဇာ စရိယမပရံ ယော ဓမ္မပါလဝှယံပတ္တော မဂ္ဂံ တတိယမခိလံ ကာမာလယံ စာလယံ,သေတစ္ဆတ္တု’လ္လသိတသယနေ’နုဋ္ဌာနသေယျု’ပဂေါသင်္ခါရာနံ ဝိသဒမတိယာ ယော လက္ခဏံ သမ္မသိ;

()

Nghe xong câu chuyện khác, đức vua, người được gọi là Dhammapāla, đã chứng đắc hoàn toàn đạo quả thứ ba, làm lay chuyển trú xứ của dục ái. Ngài nằm trên long sàng được trang hoàng với lọng trắng, không đứng dậy, với tâm trí sáng suốt, ngài đã quán xét các đặc tính của các pháp hữu vi.

၇၄.

74.

ဝိဒ္ဓံသေတွာ နမုဝိပရိသံ သံကေလသမာရာဒိကံသုရော ရမှာဝနမိဝ’သိနာ သော အဂ္ဂမဂ္ဂါသိနာ,တုဋ္ဌော မဂ္ဂပ္ဖလသုခသုဓာပါနေန ဝေရိသမေပဉ္စက္ခန္ဓေ ဝိဇယ မလ္ဘီ နိဗ္ဗာနရဇ္ဇဿိရိံ;

()

Vị anh hùng ấy, với thanh gươm của đạo quả tối thượng, đã phá tan bè lũ của Namuci (Ma vương) cùng với các phiền não, giống như dùng gươm trong khu rừng khả ái. Ngài hoan hỷ với việc uống vị cam lồ của sự an lạc đạo quả, đã chiến thắng năm uẩn ví như kẻ thù, và đã đạt được sự huy hoàng của vương quốc Niết Bàn.

၇၅.

75.

အာရောပေတွာ ဥပရိဘဝနံ ပတ္တံ ဂဟေတွာ တတောရာဇာ သံဃံ သုဂတပမုခံ ခဇ္ဇေန ဘောဇ္ဇေန စ,သန္တပ္ပေတွာ ပုန သပရိသော နီစေ နိသဇ္ဇာသနေသာရာနီယံ ကထယမဝသိ သမ္မောဒနီယံ ကထံ;

()

Sau khi lên lầu trên của cung điện và nhận lấy bình bát, đức vua đã cúng dường vật thực cứng và vật thực mềm cho chư Tăng với đức Phật là vị dẫn đầu. Sau khi làm cho các vị ấy hài lòng, ngài cùng với đoàn tùy tùng lại ngồi vào chỗ thấp hơn, và đã nói xong những lời thăm hỏi thân tình.

၇၆.

76.

ဣတ္ထာဂါရံ ဟဒယသရသိမဇ္ဈေ နိမုဂ္ဂတ္ထန-ဟံသံ ဒိနာနနသရသိဇံ သောကေ’ဏတာပေနိဝ,ဗုဒ္ဓံ ဗဒ္ဓဉ္ဇလိဟရသိရောကုမ္ဘေဟိ သမ္ပူဇယီတံ ဝါတဗ္ဘာဟတဟရိလတာလီလံ ဇဂါမော’နတံ;

()

Các cung nữ, với bộ ngực như những con thiên nga chìm giữa hồ tâm, với gương mặt như những đóa sen héo úa vì sức nóng của mặt trời sầu muộn, đã đảnh lễ đức Phật với đầu cúi thấp và hai tay chắp lại. Họ tiến đến, cúi mình với vẻ duyên dáng như một hàng dây leo xanh bị gió lay động.

၇၇.

77.

အန္တောဂဗ္ဘေ နယနသလလံ သမပုဉ္ဆမာနာ ဇိနံဗိမ္ဗာဒေဝီ သပရိဇနတာဝျာပါရိတာ ဝန္ဒိတုံ,အပ္ပတွာ မေ ယဒိဂုဏဓနံ အတ္ထ’ယျပုတ္တော သယံတံ ကမံ ဒဋ္ဌုံ နနုပဝိသတီ’တွေ’ဝံ ဝဒန္တီ ဌိတာ;

()

Ở trong nội cung, công nương Bimbā vừa lau nước mắt vừa đứng lại, dù được các thị nữ thúc giục đi đảnh lễ đức Phật. Nàng nói rằng: "Nếu ta có được tài sản công đức nào, thì chính bậc quý tử sẽ đến gặp ta", rồi nàng đứng yên.

၇၈.

78.

ရညာ သဒ္ဓိံ ပုရိသနိသဟော တာယိန္ဒိရာမန္ဒိရံအန္တောဂဗ္ဘံ မဏိဂဏပဟာဘိန္နန္ဓကာရံသဒါ,အာဒါယ’ဂ္ဂံ ယတိပတိယုဂံ ပတွာ’စ္ဆိ ဘဒ္ဒါသနေပညတ္တေ သော’ဒယဂိရိသိရေ ဗာလံသုမာလီ ယထာ;

()

Bậc Trượng Phu Tối Thắng cùng với đức vua, dẫn theo hai vị đại trưởng lão, đã đi đến cung điện lộng lẫy của nàng, vào trong nội cung, nơi bóng tối luôn được xua tan bởi ánh sáng của vô số châu báu. Khi đến nơi, ngài đã an tọa trên chiếc ghế cao quý đã được chuẩn bị sẵn, tựa như vầng thái dương buổi sớm trên đỉnh núi phương đông.

၇၉.

79.

ဒိသွာ ပီနတ္ထနဘရနတာ သာ ရာဇဓီတာ ဇိနံပတွာ မာလာ ကနကရတနာလင်္ကာရဟီနာ လဟုံ,ဟံသိမညေ သရသိဇဝနံ ပါဒေ ယထာဇ္ဈာသယံသဉ္စုမ္ဗန္တီ ပဏမိ သိရသာ အာဒါယဂေါပ္ဖဒွယံ;

()

Vị công chúa ấy, người có thân hình trĩu nặng vì bộ ngực đầy đặn, khi nhìn thấy đức Phật, đã vội vàng đến gần, không trang điểm vòng hoa, vàng bạc, châu báu. Nàng như con thiên nga mái đến với rừng sen, nắm lấy hai cổ chân của ngài, hôn lên bàn chân theo ý nguyện và cúi đầu đảnh lễ.

၈၀.

80.

ပါသာဒ’န္တောဝရကသရသိ ဓမ္မိလ္လသေဝါလကေဩမုဇ္ဇန္တီ နိဇဘုဇလတာလီလာတရင်္ဂါကုလေ,နာထဿ’င်္ဃီတလနခသိခါကန္တိပ္ပဗန္ဓာမ္ဘသိလဒ္ဓဿာသာ စိရဝိရဟဇံ တာပံ ဝိနောဒေသိ သာ;

()

Nàng đã xua tan nỗi thống khổ do ly biệt lâu ngày, tìm thấy sự an ủi khi được đắm mình trong dòng nước của ánh quang liên tục tỏa ra từ đầu móng chân trên lòng bàn chân của đức Thế Tôn, ví như một hồ nước tuyệt vời trong cung điện, với mái tóc tết của nàng là rong rêu, và mặt hồ gợn sóng bởi sự duyên dáng của đôi tay như dây leo của chính nàng.

၈၁.

81.

သုတွာ နေသာ ကနကရတနာ’သံဓာရဏံ ဓာရဏံကာသာဝါနံ တဝဟိရိဓနာ’ဝိဿဇ္ဇနံ သဇ္ဇနံ,နာ’ဇ္ဈာစာရေ အနဘိရမဏံ ဥစ္စာသနေ စာ’သနေရာဇာ’ဝေါစ တွမနုကုရုတေ သ္နေဟောဒယာ’ဟောဒယာ;

()

Đức vua thưa rằng: "Bạch ngài, nguồn của sự thịnh vượng, khi nghe rằng nàng không đeo vàng bạc châu báu, rằng nàng mặc y ca-sa, rằng nàng không vui thích trong hành vi sai trái, và không ngồi trên ghế cao, (con biết rằng) nàng đã noi theo ngài vì tình thương yêu trỗi dậy."

၈၂.

82.

သုတွာ တဿာနိရဝဓိဂုဏာဓာရာယ’နူနံ ဂုဏံအာဝီကတွာ’ဂမိ ဘဝပဋိစ္ဆန္နာပဒါနံ ဇိနော,နေတွာ ဂေဟပ္ပဝိသနကရဂ္ဂါဟာ’ဘိသေကုဿဝေသံဝတ္တန္တေ ဒုတိယဒိဝသေ နန္ဒာချရာဇတြဇံ;

()

Sau khi nghe về đức hạnh không thiếu sót của nàng, người là kho chứa các đức tính vô lượng, đức Phật đã kể lại một tiền thân truyện đã bị che lấp bởi các kiếp sống. Vào ngày thứ hai, trong khi lễ nhập gia, lễ cưới và lễ đăng quang đang diễn ra, ngài đã dẫn dắt vị vương tử tên là Nanda.

၈၃.

83.

ဂစ္ဆန္တော’ပီ သဟ ဘဂဝတာ သော ပဉ္စကလျာဏိယာသီဃံ ဇာလံ ဝိဝရိယ ထိယာ ဝီထိံ ဝိလောကေန္တိယာ,ဘင်္ဂါပါင်္ဂါယတဘုဇလတာသင်္ကဍ္ဎိတဗ္ဘန္တရောပတ္တံ ဘန္တေ ဟရထ ဝစနံ ဘတျာ န တံ ဝျာကရိ;

()

Mặc dù đang đi cùng với đức Thế Tôn, vị ấy đã bị người vợ xinh đẹp của mình, người đã vội vàng mở cửa sổ mắt cáo nhìn ra đường, níu kéo tâm trí. Nàng với ánh mắt liếc nhìn và cánh tay như dây leo đã kéo chàng lại. Chàng nói: "Bạch ngài, xin hãy nhận lấy bình bát", nhưng đức Thế Tôn đã không đáp lại lời ấy.

၈၄.

84.

ပဗ္ဗာဇေတွာ ဝိသယမဒိရာမတ္တာယ တဿာ ဂီရံသုတွာ နန္ဒာပဟနဟဒယံ နန္ဒံ နရိန္ဒတြဇံ,ဣစ္ဆာပေတွာ ကကုဋစရဏိဒိဗ္ဗစ္ဆရာလိင်္ဂနေဉာယေနာ’နုတ္တရသုခမဟာရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌာပယီ;

()

Sau khi xuất gia cho vương tử Nanda, người có trái tim sầu muộn vì nghe lời của người vợ đang say sưa trong rượu dục lạc, đức Phật đã dùng phương tiện, làm cho ông khởi lên ước muốn được ôm ấp các tiên nữ có bàn chân như chim bồ câu, rồi sau đó đã an lập ông vào vương quốc vĩ đại của sự an lạc vô thượng.

၈၅.

85.

ဗိမ္ဗာဒေဝိ သုခပရိဘတံ ကီဠာပရံ ရာဟုလံအာလိင်္ဂိတွာ တနုဇရတနံ သာ သတ္တမေ ဝါသရေ,ဥဂ္ဃဋေတွာ ရတနခစိတံ ဇာလံ ဝိမာနောဒရေအာဂစ္ဆန္တံ ပုရိသတိသဘံ နိဇ္ဈာယမာနာ ဌိတာ;

()

Vào ngày thứ bảy, công nương Bimbā, sau khi ôm lấy đứa con quý báu của mình là Rāhula, người được nuôi dưỡng trong nhung lụa và ham thích vui đùa, đã mở cửa sổ mắt cáo được khảm ngọc trong cung điện, và đứng nhìn ngắm bậc Trượng Phu Tối Thắng đang tiến đến.

၈၆.

86.

နာနာကူဋာစလဝလယိတော ဒေဝိန္ဒစာပါကုလောအာဂစ္ဆန္တော ကနကသိခရီရာဇာက ယထာ ဇင်္ဂမော,တတာ ခီဏာသဝပရိဝုတော ဇဗ္ဗဏ္ဏဘာနုဇ္ဇလောဧသော တုယှံ နရဟရိက ပိတာ ဣစ္စာကဟ ပကဿာဟိ နံ;

()

"Này con yêu, vị đang tiến đến, được các bậc A-la-hán vây quanh, tỏa sáng với hào quang sáu màu, giống như một vị vua núi bằng vàng di động, được bao quanh bởi nhiều đỉnh núi và trang điểm bằng cầu vồng của trời Đế Thích - đó là cha của con, bậc nhân sư. Hãy đến và xin ngài."

၈၇.

87.

ဧတဿာ’သုံ ဝိဝိဓနိဓယော ပုညာနုဘာဝုဋ္ဌိတာနာဟံဇ ကပကဿာမ’ဘိဂမနတော ပဋ္ဌာယ တေခေါနိဓီ,ဘူသာပေတွာ တနုဇရတနံ သာ သတ္တဝဿာယုကံယာစဿူ’တိ ပဟိဏိ ပိတုနော ဉတ္တံ ဓနံ ပေတ္တိကံ;

()

"Vị ấy đã có nhiều kho tàng khác nhau phát sinh từ oai lực của phước báu. Kể từ khi ngài ra đi, ta đã không còn thấy những kho tàng ấy nữa." Sau khi trang điểm cho đứa con quý báu bảy tuổi của mình, nàng đã sai con đi và nói: "Hãy đi xin cha con phần tài sản thừa kế của dòng tộc."

၈၈.

88.

ဥပ္ပာဒေတွာ ပိတရိ ဗလဝံ ပေမံ ဇလေဝု’ပ္ပလံပုတ္တောတျာ’ဟံ တွမသိဇနကော ဆာယာ’ပိ တေမေ သုခါ,အဎာသေ’ဝံ လပိတဝစနော ဝုဋ္ဌာယ ဘဒ္ဒါသနာဘုတ္တာဟာရောက ပရိဝုတဝသိ ဂန္တုံ ဇိနောစာ’ရဘီ;

()

Làm phát sinh tình thương yêu mãnh liệt nơi người cha, như hoa sen trong nước, cậu bé đã nói những lời dạn dĩ: "Con là con của cha, cha là người sinh ra con. Ngay cả bóng của cha cũng làm con an lạc." Sau khi dùng bữa xong, đức Phật, được các vị tỳ khưu vây quanh, đã đứng dậy từ chỗ ngồi cao quý và bắt đầu rời đi.

၈၉.

89.

ဒါယဇ္ဇံ မေ သမဏ ဒဒတံ အတ္ထောဓနေနာ’တိ မေယာစံ ယာစံ ဇိနမနုဝဇံ သာရင်္ဂရာဇက္ကမံ,သီဟစ္ဆာပေါရိဝ ဘဂဝတော ဒဠှံ သုရတ္တင်္ဂုလီ-မာလာယာလင်္ကရိ ဘုဇလတံ ဘောဂိန္ဒဘောဂါယတံ;

()

"Thưa Sa-môn, xin hãy cho con tài sản thừa kế, con cần đến của cải." Vừa đi vừa xin như vậy, cậu bé đã đi theo đức Phật, người có dáng đi của chúa voi. Giống như một con sư tử con, cậu đã nắm chặt lấy cánh tay như dây leo, dài như thân mình của vua rắn, của đức Thế Tôn, trang điểm cho cánh tay ấy bằng vòng hoa kết từ những ngón tay hồng hào của mình.

၉၀.

90.

သံယာစန္နံ ဝိဘဝ ကမနုဂံက ဝဋ္ဋာနုဂံ ရာဟုလံပဗ္ဗာဇေတွာ’ရိယဓနနိဓိံဒေမီတိ စိန္တာပရော,ပတွာ’ရာမံ အဇဟိတသုတော သဒ္ဓမ္မရာဇာ ဣမံပဗ္ဗာဇေဟိ’တျ’ဝဒိ သုမုခံ တွံ ဓမ္မသေနာပတိ;

()

Vị Pháp Vương, với ý nghĩ: "Rāhula đang xin tài sản thế gian, thứ thuộc về vòng luân hồi. Ta sẽ cho nó xuất gia và ban cho kho tàng thánh tài", khi về đến tu viện, không rời bỏ con trai mình, đã nói với vị Tướng quân Chánh pháp (Sāriputta) có gương mặt khả ái rằng: "Ngươi hãy cho nó xuất gia."

၉၁.

91.

ဆေတွာ နီလုပ္ပလဒလမုဒုံ စူဠာကလာပံ မဟာ-မောဂ္ဂလ္လာနော ကဝသိ အဘိနဝံ ကာသာဝမစ္ဆာဒယီ,တဿော’ဝါဒံ အကရိ ဓုတဝါ ထေရော မဟာကဿပေါပဗ္ဗာဇေသိ တနုဇရတနံ တံ သာရိပုတ္တော ဝသိ;

()

Ngài Đại Mục Kiền Liên đã cạo búi tóc mềm mại như cánh hoa sen xanh của cậu, và khoác cho cậu tấm y ca-sa mới. Vị trưởng lão Đại Ca Diếp, bậc hành hạnh đầu đà, đã ban lời giáo huấn cho cậu. Và ngài Xá Lợi Phất, bậc có uy lực, đã làm lễ xuất gia cho đứa con quý báu ấy.

၉၂.

92.

သိက္ခာကာမော အပရသမယေ ထေရော မဟာရာဟုလော-ဝါဒံ သုတွာ’ဓိကတရဂုဏံ သမ္ပာပုဏီ ရာဟုလော,သုတွာ ကသုတ္တံ ပုန တဒိတရံ သိက္ခာဂရူနံ ဂရု-ဋ္ဌာနံ ပတ္တော တိဘဝမတရိ ပတွာ’ဂ္ဂမဂ္ဂပ္ဖလံ;

က ()

Về sau, trưởng lão Đại Rāhula, người ham học hỏi, sau khi nghe bài kinh "Giáo giới Rāhula", đã đạt được những phẩm chất cao thượng hơn. Lại nữa, sau khi nghe một bài kinh khác, ngài đã đạt được địa vị đứng đầu trong số những người ham học hỏi, đã vượt qua ba cõi và chứng đắc đạo quả tối thượng.

၉၃.

93.

တသ္မိံ သုဒ္ဓေါဒနနရဝရော ပဗ္ဗဇ္ဇိတေ နတ္တရိအဇ္ဈောဂါဠှော ရဝိကုလဓဇောနိဿီမသောကဏ္ဏဝေ,ဒိန္နော’ကာသံ ကမပိတနယံ မာတာပိတူဟာ’ယတိံပဗ္ဗာဇေယျုံ အလမိတိဝရံ သံယာစိ ဝေါသာဝကာ;

()

Khi cháu nội của mình xuất gia, đức vua Tịnh Phạn, ngọn cờ của dòng dõi mặt trời, đã chìm đắm trong biển sầu vô hạn. Khi có được cơ hội, ngài đã thỉnh cầu một ân huệ: "Xin các ngài trong tương lai đừng cho phép một người con trai xuất gia mà không có sự cho phép của cha mẹ."

၉၄.

94.

ရညော ဒတွာ ဝရမတိ ဝရံ ဘုတ္တာသနော အာသနာ-ဝုဋ္ဌာယ’န္တောဘဝနဝနတော နိက္ခမ္မ မန္ဒာနိလံ,ရုက္ခစ္ဆာယာဝိရဠသရသီတီရံ ဝိဝေကက္ခမံသီတံ သိတဗ္ဗနမဝသရီ ဆဒ္ဒန္တဒန္တီ’ဝသော;

()

Bậc Trí Tuệ, sau khi đã ban ân huệ cho đức vua, dùng bữa xong, đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rời khỏi khu rừng của nội cung, ngài, giống như voi chúa Chaddanta, đã đi đến khu rừng Sītavana (Lãnh Lâm) mát mẻ, một nơi thích hợp cho sự ẩn dật, bên bờ hồ có bóng cây thưa thớt và làn gió nhẹ.

၉၅.

95.

တသ္မိံကာလေ ဂဟပတိကုလေ ဇာတော မဟာသေဋ္ဌိပိပတ္တော ရာဇဂ္ဂဟပုရဝရံ သဒ္ဓေါ သုဒတ္တာဘိဓော,ဗုဒ္ဓေါက ဟုတွာ ယမဓိဝသတေ’တျ’ဿောသိ သုဒ္ဓေါဒနီပစ္စူသသ္မိံ အမရဝိဝဋဒွါရေန တတြာ’ဂမာ;

()

Vào thời ấy, có vị trưởng giả tên là Sudatta, người có tín tâm, sanh trong gia đình gia chủ, cũng là một đại phú hộ, đã đến thành Vương Xá cao quý. Vị ấy đã nghe rằng đức Phật, con trai vua Tịnh Phạn, đang ngự tại đó, nên vào lúc rạng đông, ngài đã đến nơi ấy qua cánh cửa được chư thiên mở.

၉၆.

96.

အပ္ပေတွာ’ငက္ဃီရတနဖလကေ ခိတ္တဉ္ဇလီမဉ္ဇရိံဘတျာစူဠာရဇတကလသံ စိတ္တပ္ပသာဒါဝဟနံ,ဓမ္မံ သုတွာ ပဌမဒိဝသေ လဒ္ဓါဒိမဂ္ဂပ္ဖလောဒါနံ ဒတွာ သုဂတပမုခေ သံဃေ သုဒတ္တောဓနီ;

()

Với lòng thành kính, chắp tay thành búp sen, đặt đầu lên đôi chân quý báu của Ngài, mang lại sự trong sáng cho tâm, sau khi nghe Pháp vào ngày đầu tiên, vị trưởng giả Sudatta đã đắc được Sơ quả, và đã cúng dường đến Tăng chúng với đức Thiện Thệ là vị đứng đầu.

၉၇.

97.

ဘန္တေ လက္ခီကမကလမလကာ သင်္ကာသမတ္ထာယ နောဣဒ္ဓံ ဖခီတံ သုဇနဘဇိတံ သာဝတ္ထိသင်္ခံ ပုရံ,ဓမ္မဿာမိ ဝဇတု ကရုဏာဆာယာသကဟာယော လဟုံလဒ္ဓဿာသော သဝိသယမဂါဧဝံ ကတဇ္ဈေသနော;

()

Bạch đức Thế Tôn, vì lợi ích của chúng con, xin bậc Pháp Vương hãy nhanh chóng ngự đến thành Xá-vệ, một thành phố thịnh vượng, phồn vinh, được người thiện lành lui tới, giống như đóa sen không tì vết của nữ thần may mắn. Xin Ngài hãy đi cùng các vị đồng hành dưới bóng mát của lòng bi mẫn. Sau khi thỉnh cầu như vậy, được an lòng, vị ấy đã trở về xứ của mình.

၉၈.

98.

ဗုဒ္ဓတ္ထံ သော ဂဟပတိ မဟာမဂ္ဂေ သမဂ္ဂေ ဒိဝါ-ရတ္တိဋ္ဌာနပ္ပဘုတိသုဘဂေ ပစ္စေကလက္ခံ ဓနံ,ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပစုရဝိဘဝေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗသာရေပုရေကာရောပေသိ အမရဘဝနာကာရေက ဝိဟာရေ ဝရေ;

()

Vì đức Phật, vị gia chủ giàu có ấy đã chi ra một trăm ngàn cho mỗi nơi nghỉ ngơi xinh đẹp ban ngày và ban đêm trên suốt con đường lớn. Trong thành phố đáng xem ấy, ngài đã cho xây dựng một tịnh xá cao quý có hình dáng như cung điện chư thiên.

၉၉.

99.

ကောဋီဟ’ဋ္ဌာရသဟီ အသမံ ဘူမိံ ကိဏိတွာ သမံကောဋီဟ’ဋ္ဌာရသဟိ ပစုရံ မာပေတွ သေနာသနံ,ကောဋီဟ’ဋ္ဌာရသဟိ ပရမံ အာရာမပူဇာမဟံသဇ္ဇေတွာ သော ဂဟပတိ နဝံကမ္မံ သုနိဋ္ဌာပယိ;

()

Với mười tám triệu, vị ấy đã mua đất bằng cách trải đều (tiền vàng); với mười tám triệu, đã cho xây dựng nhiều chỗ ở; với mười tám triệu, đã chuẩn bị cho lễ cúng dường tịnh xá tối thượng. Vị gia chủ ấy đã hoàn thành tốt đẹp công trình mới.

၁၀၀.

100.

ဧဝံ ဇေတဝနံ ဝိဟာရပဝရံ ကာရာပယိတွာ မဟာ-ဝီရဿာ’ဂမနာယ ဒူတပုရိသေ ပေသေသိ သေဋ္ဌိဿရော,တေသံ သီသဟရဉ္ဇလိဟိ မဟိတော သုတွာန တံ သာသနံသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဇလိတိဒ္ဓိမာ သပရိသော ရာဇဂ္ဂဟာ နိက္ခမိ;

()

Như vậy, sau khi đã cho xây dựng tịnh xá Kỳ Viên cao quý, vị trưởng giả đứng đầu đã phái sứ giả đi để thỉnh đức Đại Hùng quang lâm. Sau khi nghe thông điệp ấy, được các sứ giả chắp tay trên đầu tôn kính, đức Chánh Đẳng Giác, bậc có thần thông rực rỡ, đã cùng chúng đệ tử rời khỏi thành Vương Xá.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါန နိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေက နိဒါနေ ဘဂဝတော ပကိဏ္ဏက စရိတပ္ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ သောဠသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm vui cho tâm của tất cả thi nhân, được sáng tác bởi vị tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười sáu, trong phần Cận Nhân Duyên, làm sáng tỏ về các hạnh khác nhau của đức Thế Tôn.

၁.

1.

သတ္ထု ဇေတဝနနာမမိန္ဒိရာ-ရာမ မောတရဏမင်္ဂလုဿဝေ,ရာမလက္ခဏဘဂီ (ရထောဒ္ဓတာ)သေဋ္ဌိပုတ္တပမုခါ သုမဏ္ဍိတာ;

()

Trong lễ hội cát tường nhân dịp bậc Đạo Sư ngự vào khu vườn tịnh xá tên là Kỳ Viên, các con trai của trưởng giả, được trang hoàng lộng lẫy, đứng đầu là những người có đặc điểm đáng yêu,

၂.

2.

ပဉ္စမတ္တသတမာဏဝါ နဝါပဉ္စဝဏ္ဏဓဇဘာသုရ’ဉ္ဇလီ,ပဉ္စခါဏသိရိယု’ဇ္ဇလာ’ဘဝုံပဉ္စမာရဇိနရာဇိနော ပုရေ;

()

Năm trăm thanh niên trẻ, chắp tay rực rỡ như cờ năm màu, đã trở nên sáng chói với vẻ đẹp của năm loại vũ khí, ở trước đức Vua, bậc chiến thắng năm loại ma.

၃.

3.

ဟေမကုမ္ဘကုစကုမ္ဘဝိဗ္ဘမာသေဌိဓီတုပမုခါ ကုမာရိကာ,ပုဏ္ဏကုမ္ဘသတနိဗ္ဘရ’ဉ္ဇလီတဿ သတ္ထု ပုရတော တတော ဘဝုံ;

()

Sau đó, ở trước bậc Đạo Sư, đã có mặt các thiếu nữ, đứng đầu là con gái của các trưởng giả, duyên dáng với bộ ngực như những chiếc bình vàng, chắp tay, mang theo hàng trăm bình đầy nước.

၄.

4.

သေဋ္ဌိပါဒပရိစာရိကာသခီမန္ထရာ’ဝဇိတဟံသဓေနုယော,ပဉ္စမတ္တသတနာရိယော’ဘဝုံပစ္ဆတော ဂဟိတပုဏ္ဏပါတိယော;

()

Năm trăm phụ nữ, là vợ của trưởng giả và các bạn nữ, những người có dáng đi khoan thai vượt qua cả thiên nga mái, đã có mặt ở phía sau, tay cầm những chiếc bát đầy.

၅.

5.

သေတဝတ္ထသုနိဝတ္ထပါရုတောပဉ္စသေဋ္ဌိသတမတ္တသေဝိတော,လောကနာယက မနာထပိဏ္ဍိကောသေဋ္ဌိ ပီတိဧရိတော တမနွဂါ;

()

Trưởng giả Cấp Cô Độc, được thúc đẩy bởi hỷ lạc, mặc và khoác y phục trắng tươm tất, được năm trăm vị trưởng giả hầu cận, đã đi theo bậc Lãnh Đạo Thế Giới.

၆.

6.

နီလပီတပဘူတီဟိ မာရဇီဒေဟရံသိဝိသရေဟိ ဇောတယံ,အဉ္ဇသံ သဟစရာစရံ ဘုဝိဇင်္ဂမော ကနကဘူဓရောရိဝ;

()

Bậc chiến thắng Ma vương, tỏa sáng với những tia hào quang từ thân màu xanh, vàng, và các màu khác, đã đi trên con đường cùng với chúng sanh hữu tình và vô tình trên mặt đất, giống như một ngọn núi vàng di động.

၇.

7.

မဂ္ဂဒေသကဇနဿ ပိဋ္ဌိတောဘိက္ခုသံဃပရိဝါရိတော ယဟိံ,ဇေတနာမဝနမောတရီ တဟိံလောကလောစနနိပီယမာနကော;

()

Đi sau những người chỉ đường, được Tăng chúng vây quanh, Ngài đã đi vào khu vườn tên là Kỳ Viên, nơi Ngài được đôi mắt của thế gian chiêm ngưỡng.

၈.

8.

ပုစ္ဆိတဿ ပဋိပဇ္ဇနက္ကမံတာယ ဇေတဝနပုဇနာယ သော,ဒေဟိ ဗုဒ္ဓပမုခေ တပေါဝနံဘိက္ခုသံဃဝိသယေ’တိ ပဗြုဝိ;

()

Khi được hỏi về trình tự phải làm cho việc cúng dường Kỳ Viên, Ngài đã nói: 'Hãy dâng cúng khu tịnh lâm này đến Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu'.

၉.

9.

ဒမ္မိ ဗုဒ္ဓပမုခေ တပေါဝနံဘိက္ခုသံဃဝိသယေ’တိ ဘိန္ဒိယ’ဗျပ္ပထံ ထိရမနာထပိဏ္ဍိကောသေဋ္ဌိ ဓောတကရပင်္ကဇောက သဒါ;

()

Trưởng giả Cấp Cô Độc, người có tâm kiên định, sau khi rửa đôi tay sen của mình, đã nói: 'Con xin dâng khu tịnh lâm này đến Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu'.

၁၀.

10.

ဇာလလက္ခဏဝိစိတြကောမဠ-ပါဏိပလ္လဝတလေသု သတ္ထုတော,ဒက္ခိဏောဒကမဒါသိ ကဉ္စန-ကုဏ္ဍိကာယ သုရဘိပ္ပဝါသိတံ;

()

Ngài đã dâng nước cúng dường, được ướp hương thơm, từ chiếc bình vàng, lên lòng bàn tay mềm mại, non tơ, được trang điểm bằng tướng mạng lưới của bậc Đạo Sư.

၁၁.

11.

သိတမုဏှမနိလာတပံ ပဋိ-ဟန္တိ ဍံသမကသေ သိရိံသပေ,သွာ’နုမောဒနမကာ ဇိနော ပဋိ-ဂ္ဂယှ ဇေတဝနမေဝမာဒိနာ;

()

Sau khi nhận Kỳ Viên, đức Chiến Thắng đã tùy hỷ bằng những lời như sau: 'Nó ngăn ngừa lạnh, nóng, gió, và nắng, cùng ruồi, muỗi, và các loài bò sát'.

၁၂.

12.

သော သုဒတ္တဝိသုတော သမာပယိဝတြဘူပမပဘူဝိဘူသဏော,သေဋ္ဌိ ဇေတဝနပူဇနာမဟံစတ္တကောဋိဓနသဉ္စယော သဒါ;

()

Vị trưởng giả ấy, nổi danh là Sudatta, người luôn tích lũy bốn mươi triệu tài sản, đã hoàn thành lễ hội cúng dường Kỳ Viên, một lễ hội trang hoàng như của chúa tể Indra.

၁၃.

13.

ဣန္ဒိရာယ သုရမန္ဒိရောပမာစန္ဒနာဂရုသုဂန္ဓဗန္ဓုရာ,တတြ ဂန္ဓကုဋိ ဘာတိ မေဒိနီ-သုန္ဒရိသိရသိ သေခရော ယထာ;

()

Ở đó, hương thất tỏa sáng, giống như cung điện chư thiên, duyên dáng với hương thơm của chiên-đàn và trầm hương, như một vương miện trên đầu của nàng tiên nữ đất xinh đẹp.

၁၄.

14.

တာယ ဂန္ဓကုဋိယာ’ဓိရောဟိဏီဓမ္မရာဇစရဏိန္ဒိရာ’ဓရာ,သဂ္ဂမောက္ခဘဝနပ္ပဝေသနိ-ဿေဏိပဒ္ဓတိရိဝါ’တိ နောမတိ;

()

Cầu thang của hương thất ấy, nơi nâng đỡ vẻ đẹp của đôi chân đức Pháp Vương, tỏa sáng như một dãy bậc thang để đi vào cung điện của thiên giới và giải thoát.

၁၅.

15.

တဗ္ဗိဟာရပရိတော သုဓာမဏိ-ဗဒ္ဓမာဝရဏစက္က မာဟရေ,သတ္ထု ကိတ္တိသိရိခီရသာဂရု-တတုင်္ဂဝီစိဝလယဿိရိံ သဒါ;

()

Xung quanh tịnh xá ấy, bức tường rào làm bằng vôi và ngọc luôn mang vẻ đẹp của vòng sóng cao vút của biển sữa danh tiếng và vinh quang của bậc Đạo Sư.

၁၆.

16.

တဗ္ဗိဟာရပရိဝေဏမောသဓိ-တာရကာဓဝလဝါဠုကာကုလံ,ဝျာကရောတိ ဇိနကုန္ဒဗန္ဓုနောသင်္ဂမေန သရဒမ္ဗရဿိရိံ;

()

Sân của tịnh xá ấy, trải đầy cát trắng như sao Mai, qua sự kết hợp với đức Phật, người bạn của hoa lài, đã biểu lộ vẻ đẹp của bầu trời mùa thu.

၁၇.

17.

တတ္ထရတ္တမဏိကေတုသံဟတီ-ရံသိဘိန္နတိမိရမ္ဗရေ န ကိံ,ကောဝိဒေဟိ ရဝိစန္ဒ တာရကာဇောတိရိင်္ဂနနိဘာ’တိ ဝုစ္စရေ;

()

Ở đó, trên bầu trời nơi bóng tối bị xuyên thủng bởi những tia sáng từ các ngọn cờ bằng hồng ngọc, há chẳng phải mặt trời, mặt trăng, và các vì sao đã được những người trí tuệ gọi là giống như những con đom đóm hay sao?

၁၈.

18.

ဘာတိ ဖုလ္လဝနရာဇိလက္ခိယာရတ္တကမ္ဗလမိဝါ’ဟိသန္ထတံ,စစ္စရံ စရဏသမ္ပဋိစ္ဆနေသတ္ထုနော ကုသုမရေဏု နိဗ္ဘရံ;

()

Cái sân, đầy phấn hoa để đón nhận bước chân của bậc Đạo Sư, tỏa sáng với vẻ đẹp của hàng cây rừng nở hoa, giống như một tấm thảm đỏ được trải ra.

၁၉.

19.

ဘိင်္ဂပန္တိမဏိတန္တုသိဗ္ဗိတံမန္ဒမာရုတထရုဿိတံ တဟိံ,ပုပ္ဖရေဏုပဋလဗ္ဗိတာန မာ-ဘာတိသတ္ထု’ပရိ ဝါရိတာတပံ;

()

Ở đó, một tán lọng bằng phấn hoa, được khâu bằng những sợi chỉ ngọc là hàng ong, được làn gió nhẹ làm lay động, tỏa sáng bên trên bậc Đạo Sư, che đi ánh nắng.

၂၀.

20.

ရာဇရုက္ခကဏိကာရသာခိနောဖုလ္လိတာ ပရိသမန္တတော တဟိံ,သတ္ထု ဓမ္မသဝဏေန ဒိဿရေစီဝရာနိ’ဝ နိဝတ္ထပါရုတာ;

()

Ở đó, khắp xung quanh, những cây Vô Ưu và cây Dò Sói nở hoa, do nghe Pháp của bậc Đạo Sư, trông giống như đang mặc và khoác lên mình những chiếc y.

၂၁.

21.

ဥဂ္ဂတာ’လိကုလဓူမကဇ္ဇလာနိဗ္ဗိကာသကလိကာသိခါဝလီ,စမ္ပကဒဒုမပဒီပသာခိနောဥဇ္ဇလန္တိ သတဝဏ္ဋဝတ္တိကာ;

()

Những cây đèn là cây Ngọc Lan tỏa sáng, với hàng trăm cuống hoa làm tim đèn, với hàng ngọn lửa là những nụ hoa đang nở, và với bồ hóng là khói từ đàn ong bay lên.

၂၂.

22.

ဈာယတံ ကမဓုရဓမ္မဘာရတိ-နိဇ္ဈရေဟိ သိခရိဒရိ တဟိံ,သမ္မဝေဂပရိသောသိတာ ဒ’ပိကိံ နဝူပသမယန္တိ သာဓဝေါ;

()

Ở đó, trong các hang động, bởi những dòng suối lời Pháp ngọt ngào của những người đang thiền định, há chẳng phải những bậc thiện nhân, dù đã khô cạn bởi sự nỗ lực chân chánh, vẫn đạt được sự an tịnh hay sao?

၂၃.

23.

ကုဇိတာလိကုလကောကိလာ တဟိံဖုလ္လိတဂ္ဂသဟကာရသာခိနော,တိဗ္ဗရာဂစရိတေ’ပိ မူလဂေဘာဝနာသု နရမာပယန္တိ ကိံ;

()

Ở đó, những cây xoài có ngọn cành nở hoa, với tiếng hót của chim cu và đàn ong, há chẳng phải chúng làm cho ngay cả người có tâm tính tham ái mãnh liệt cũng trở nên hân hoan trong thiền định hay sao?

၂၄.

24.

လာဇပဉ္စမကပုပ္ဖသန္ထတံတန္တပေါဝနပဝေသနဉ္ဇသံ,ဝီတရာဂစရဏင်္ကသဇ္ဇိတံသဂ္ဂမဂ္ဂမပဟာသတေ သဒါ;

()

Con đường thẳng dẫn vào khu rừng khổ hạnh, được trải rộng với năm loại hoa trong đó có cốm, được trang hoàng bởi dấu chân của bậc đã ly tham, luôn luôn làm rạng rỡ con đường lên cõi trời.

၂၅.

25.

နာရိဝါမစရဏာတုရာ’ပိ ယေသင်္ဂမေန ဝိဂတင်္ဂဏင်္ဂိနံလောမဟံသဇနိတေ’ဝ ပီတိယာ;

တတြ’သောကတရုရာဇိ ရာဇတေ, ()

Ở nơi ấy, hàng cây Vô Ưu tỏa sáng, như thể niềm hoan hỷ làm dựng lông tóc của những người phụ nữ, dù vội vã với bước chân duyên dáng, khi được hội họp với các bậc không còn phiền não.

၂၆.

26.

ကိံသုကာဒိကုသုမေဟိ ဘာသုရံတံ တပေါဝန မနာလယာလယံ,တေသ မုဂ္ဂတပတေဇသာ ဘုသံအဂ္ဂိပဇ္ဇလိတမေဝ ဒိဿတေ;

()

Khu rừng khổ hạnh ấy, nơi trú ngụ của các bậc vô chấp, rực rỡ với các loài hoa như hoa Gạo, do uy lực khổ hạnh mãnh liệt của các vị ấy, được thấy như thể đang bừng cháy với lửa.

၂၇.

27.

ဥဒ္ဓဝဏ္ဋဂဠိတေဟိ ဖုလ္လသေ-ဖာလိကာကုဍုမလေဟိ သာလိနီ,မာလကာ ရဇတဝေဒိကာ ကဝိယဝိဒဒုမေဟိ ခဝိတာ ဝိရာဇတေ;

()

Những sân tròn với các bệ bạc, được bao phủ bởi những cây Vidaduma, tỏa sáng rực rỡ, tràn ngập những nụ hoa sephālikā nở rộ rơi rụng từ cuống.

၂၈.

28.

ပီတ စုတ မကရန္ဒ ဗိန္ဒဝေါတတြ ကီရကရဝိကသာရိကာ,ကိံက ဟရန္တိ မဓုရံ ရဝန္တိပိမဉ္ဇုဘာဏီမုနိဘာရတိဿိရိံ;

()

Ở nơi ấy, những con vẹt và sáo, sau khi uống những giọt mật hoa xoài, cũng hót lên những tiếng ngọt ngào, như thể đang chiếm đoạt vẻ huy hoàng của lời nói từ bậc Thánh nhân có lời nói dịu dàng.

၂၉.

29.

ဟေမကူဋမကုဋေဟိ နိဇ္ဈရ-ဘာရဘာသုရတဋော’ရပီဝရာ,ဘုရိဘုရိဓရဘုဘုဇာ တဟိံစုမ္ဗရေ ဇိနသုတ’င်္ဃိပင်္ကဇေ;

()

Ở nơi ấy, những ngọn núi vĩ đại, những vị vua của mặt đất, với những đỉnh núi vàng làm vương miện, có những sườn núi to lớn rực rỡ với gánh nặng của những dòng thác, (dường như) hôn lên đóa sen chân của các vị con của bậc Chiến Thắng.

၃၀.

30.

စာရုစဉ္စုပုဋတုင်္ဂစုစုကာစက္ကဝါကကုစမဏ္ဍလာ တဟိံ,နီလိကာကစကလာပသာလိနီနီလနီရဇဝိလောလလောစနာ;

()

Ở nơi ấy, (những dòng sông) có bộ ngực tròn là những con vịt trời, có núm vú cao là những chiếc mỏ xinh xắn, sở hữu mái tóc là những đám rêu xanh, và có đôi mắt long lanh là những bông sen xanh.

၃၁.

31.

သေဏိဗဒ္ဓကလဟံသမေခလာ-ဒါမဘာရတဋပီနသောဏိနီ,ဘိင်္ဂစက္ကရတနင်္ဂဒါဝလီဘင်္ဂဝီစိကဏဟာရဘာသုရာ;

()

(Những dòng sông ấy) có vùng hông đầy đặn là bờ sông nặng trĩu với dải thắt lưng là những con thiên nga trắng bơi thành hàng, có những vòng tay quý báu là những đàn ong, và rực rỡ với chuỗi vòng cổ là những hạt nước của những con sóng gợn.

၃၂.

32.

ကဏ္ဏိကာဂဠိတကဉ္ဇကေသရ-ပိဉ္ဇရမ္ဗုဝိမလမ္ဗရာ သုဘာ,ဂန္ဓဝါဟသုခဖဿဒါ သိရိ-မန္ဒိရာ ကုမုဒမန္ဒဟာသိနီ;

()

(Những dòng sông ấy) xinh đẹp, có tấm áo trong sạch là dòng nước vàng óng bởi những nhụy sen rơi từ đài hoa, mang lại sự xúc chạm dễ chịu của hương thơm, là nơi ở của sự huy hoàng, và có nụ cười mỉm là những bông súng.

၃၃.

33.

ကေသရာလိရဒနာ သရောဇိနီ-ကာမိနီ ဝိကစပင်္ကဇာနနာ,ဝီတသဗ္ဗဒရထေဟိ သေဝိတာဒိဗ္ဗပေါက္ခရဏိယော နဇေနတိကိံ;

()

Là người tình hồ sen, có hàm răng là những hàng nhụy hoa, có khuôn mặt là đóa sen nở, được phục vụ bởi những bậc đã vượt qua mọi phiền não, phải chăng những hồ sen thiêng liêng ấy không chiến thắng (mọi vẻ đẹp)?

၃၄.

34.

မုဒ္ဒိကာပဘုတိဝလ္လိဝေလ္လိတ-ဇိဏ္ဏစီဝရကုဋီဟိ ဈာယတံ,ပိဉ္ဆာသာရိတသိခဏ္ဍိမဏ္ဍလာ-ခဏ္ဍတဏ္ဍဝသုမဏ္ဍိတံ ဝနံ;

()

Khu rừng được trang điểm đẹp đẽ bởi điệu vũ của những đàn công xòe đuôi, (phục vụ) cho những vị đang thiền định trong những am thất bằng y cũ, được quấn quanh bởi các loại dây leo như nho.

၃၅.

35.

သတ္ထု ကသာဝကသတေဟိ ဘာဝနာ-သတ္တိဘိန္နတိမိသာတိ ကတ္ထစိ,ဒိဿရေ နိရစကာသတော တဟိံဂဗ္ဘရော’ဒရသမောသရာနိ’ဝ;

()

Ở một nơi nào đó trong ấy, hàng trăm vị đệ tử của Bậc Đạo Sư, những vị đã phá tan bóng tối vô minh bằng năng lực tu tập, được thấy (ngồi thiền) đông đúc không còn chỗ trống, giống như những cuộc hội họp bên trong hang động.

၃၆.

36.

ကာလကာ ဓုတပိသင်္ဂဝါလဓီမာဠကေသု ကလဝိင်္ကသာဠိကာ,ဘတ္တသိတ္ထမနုဘူယ နိဗ္ဘယာဓမ္မရာဝမနုကူဇရေ တဟိံ;

()

Ở nơi ấy, trên những sân tròn, những con chim sẻ có đuôi màu nâu vàng vẫy vẫy, những con chim kalaviṅka và chim sáo, sau khi ăn những hạt cơm, không hề sợ hãi, hót theo tiếng Pháp âm.

၃၇.

37.

ဝိတမစ္စုဘယဘန္တလောစနံအာလဝါလဇလပါနဒေါဟဠံ,သတ္ထု မဉ္ဇုသရပါသနိစ္စလံဒိဿတေ ဟရိဏမဏ္ဍလံ တဟိံ;

()

Ở nơi ấy, người ta thấy một đàn nai, có đôi mắt không còn quay cuồng vì sợ hãi cái chết, thèm muốn uống nước trong các bồn cây, và đứng bất động bởi cái bẫy là giọng nói ngọt ngào của Bậc Đạo Sư.

၃၈.

38.

ဟတ္ထဝေလ္လိတလတာဟိ ဝါရဏာဝါနရာစ မဏိဝိဇနီဟိ’ဝ,ဝိဇယန္တိ ဘဝတာပဘီရုကေရုက္ခမူလဂတဈာယိနော တဟိံ;

()

Ở nơi ấy, những con voi với những dây leo quấn quanh vòi, và những con khỉ, như thể bằng những chiếc quạt bằng ngọc, quạt cho những vị hành thiền dưới gốc cây, những người sợ hãi sức nóng của sự tồn tại.

၃၉.

39.

မေဃဝဏ္ဏဝနရာဇိရာဇိနီကန္ဒမူလဖလဘောဇနေဟိ သာ,ဒါနပါရမိရတေ’ဝ ပီဏယေဘိက္ခူသံဃသဟိတံ တထာဂတံ;

()

Nữ hoàng của dãy rừng có màu như mây ấy, với thức ăn là củ, rễ và trái cây, như thể một người vui thích trong ba-la-mật về bố thí, làm hài lòng Đức Như Lai cùng với Tăng chúng.

၄၀.

40.

ဓမ္မမဏ္ဍပဝိတာနမုဒ္ဓတိလမ္ဗမာနမဏိဗုဗ္ဗုလောဒရေ,နိစ္စပဇ္ဇလိတဝိဇ္ဇုရာဇိယောဘန္တိ နိဇ္ဇိတရဝိန္ဒုတာရကာ;

()

Trên mái che của Pháp đường, bên trong những bong bóng bằng ngọc đang treo lơ lửng, những tia chớp luôn luôn chiếu sáng, tỏa sáng vượt qua cả mặt trời, mặt trăng và các vì sao.

၄၁.

41.

ရုက္ခကောဋရကုလာဝကောဒရေကုဇိတေဟိ သကုဏေဟိ တံဝနံ,ဇေတိ သင်္ခဃဏဝံသဝလ္လကီ-ရာဝသာရသုရရင်္ဂဘုသိရိံ;

()

Khu rừng ấy, với tiếng hót của các loài chim trong những hốc cây và tổ chim, đã chiến thắng vẻ huy hoàng của sân khấu chư thiên với tinh túy âm thanh của tù và, trống, sáo và đàn tỳ bà.

၄၂.

42.

ဣန္ဒနီလမဏိတောရဏိပ္ပဘာ-ဘိန္ဒိတဗ္ဗတိမိရောပမံ တဟိံ,စန္ဒစဏ္ဍကရမဏ္ဍလဒွယံဝိန္ဒတေဝ အသုရိန္ဒဝိဗ္ဘမံ;

()

Ở nơi ấy, ánh sáng từ cổng chào bằng ngọc Indanīla, giống như việc phá tan bóng tối, và hai vầng sáng của mặt trăng và mặt trời, dường như đạt được vẻ huy hoàng của vua A-tu-la.

၄၃.

43.

ခီရသာဂရတရင်္ဂပဏ္ဍရာနေကစင်္ကမနမာလကာ တဟိံ,ဖုဋ္ဌစာရုစရဏိန္ဒိရာ ဘုသံဘန္တိ ဈာနပသုတာန မဿမေ;

()

Trong tu viện ấy, nhiều sân tròn để kinh hành, trắng như sóng của biển sữa, được chạm bởi vẻ đẹp của những bàn chân duyên dáng của các vị đang hành thiền, tỏa sáng rực rỡ.

၄၄.

44.

ဘာဝနာယ ပဝနာနိ ပါဝနာဒေသနာယ ရသနာ ဝိဘူသနာ,သေဝကာ ဒနဝကာ သသာဝကာမာနယန္တီ ကဝိကနယံ သုခါနယံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Do sự tu tập, các khu rừng trở nên thanh tịnh; do sự thuyết giảng, lưỡi trở thành vật trang sức. Những người phục vụ, những người bố thí cùng các vị đệ tử tôn kính phương pháp của bậc thi sĩ, phương pháp mang lại an lạc.

၄၅.

45.

ကီစကာ တျနိလကူဇ ကီစကာဝါစကာ ရိဝဂဏဿ ဝါ စကာ,မောစကာ နဝဖလဿ မောစကာမေစကာ စမဏိထမ္ဘ မေစကာ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Những cây tre, ôi những cây tre xào xạc trong gió; những người nói với đám kẻ thù, hoặc những bánh xe; những cây chuối, những cây chuối có quả mới; và những cột trụ bằng ngọc màu sẫm, thật sẫm.

၄၆.

46.

ကူဇိတာ’လိ ဘဇိတာ’ပရာကဇိတာရာဇိတာ’လကဇိတာ ဟိ ပူဇိတာ,ဂါရဝါ’ကရရဝါယကေရဝါကေရဝါကရရဝါ သဂါရဝါ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Được phục vụ bởi những đàn ong đang hót, không bị đánh bại; tỏa sáng, được trang điểm bởi những lọn tóc, và được tôn kính. Đáng kính, là nguồn của âm thanh, những bông súng trắng; những bông súng trắng, nguồn của âm thanh, với sự tôn kính.

၄၇.

47.

ကေတကီ ကုသုမဟန္တစာတကီအမ္ဗရေ ဏုကဏိကာ’ဝလမ္ဗရေ,ဝုဉ္စိတာ ဥတုနိယာမယဉ္ဇိတာရာမဘုမိ ပရမာဘိရာမဘူ;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Những con chim cātaka vui thích với hoa ketakī; trên bầu trời, những giọt mưa nhỏ treo lơ lửng. Được sắp đặt bởi quy luật của các mùa, được trang điểm, vùng đất đáng ưa thích này trở thành nơi vô cùng khả ái.

၄၈.

48.

တာသဒါ ဟဝိသဒါန မာသဒါယော သဒါတိယ သဒါ ကမ တံ သဒါ,သော တမော ဒဟတမော ဟိ တတ္တမောဝီတမော မုဟတမော ဟီ ဂေါတမော;

() (ယမကဗန္ဓနံ;

)

Vị ấy luôn cho sự an ủi, cho vật cúng dường, không cho sự dính mắc. Vị nào luôn cho đi như vậy, hãy luôn yêu mến vị ấy. Vị ấy là người đốt cháy bóng tối, là chân lý tối thượng. Vị đã thoát khỏi si mê, là bậc đứng đầu, chính là đức Gotama.

၄၉.

49.

သာလကာ နနဝိလာသပါ လတာမာလကာ ဝလိသုဘာသမာ လကာ,မာဠကာ ဝလိသုဘာသမာ လကာသာဠကာ နနဝိလာသပါ လကာ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Những dây leo bảo vệ vẻ đẹp duyên dáng của nhiều cây Sāla; những sân tròn có dấu hiệu giống như vẻ đẹp của những nếp gấp. Những gian nhà có dấu hiệu giống như vẻ đẹp của những nếp gấp; những con chim sáo bảo vệ vẻ đẹp duyên dáng của nhiều cây.

၅၀.

50.

ဝါနေဝ ဇာတော ဝိဇိတော ဝနေဝဇိနောဝ’နေဇော ကဝနဇာနနော နော,နေတာ ဝိနေတာ ဝိဇနာနု ဝါတေဝနီ ဇနံ ဇေတဝနေ ဝိနေန္တော;

() (စတုရက္ခရိက စိတ္တ ယမကံ;

)

Được sinh ra trong rừng, và chiến thắng trong rừng; Bậc Chiến Thắng, không dao động, không phải là người biết đến thơ ca tầm thường. Bậc Lãnh Đạo, Bậc Điều Ngự, trong nơi vắng vẻ, thuận theo gió, người đã chế ngự ái dục, đang giáo hóa chúng sanh trong rừng Jetavana.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ ဇေတဝန ဝိဟာရာလင်္ကာရ ပရိဒီပေါ သတ္တရသမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn gốc của niềm hoan hỷ cho trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi vị tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười bảy, có tên là ‘Sự soi sáng về trang trí của tu viện Jetavana’ trong phần Cận Duyên Khởi.

၁.

1.

ဘုဝိက ယဿ ဇိနဿ တာဒိနောဝိဒုရာနံ မုခရင်္ဂမန္ဒိရေ,အရဟာဒိ ဂုဏာတိ သုန္ဒရီ)လသတေ ကိတ္တိ ဝိလာသ သုန္ဒရီ;

()မိဂဒါယတပေါဝနေ ဣသိ-ပတနေ ဂေါတမ ဂေါတ္တ ကေတုသော,နရသာရထိ ဝဿ မာဒိမံဝသိ ဗာရာဏသိရာဇဓာနိယံ;

()

Danh tiếng xinh đẹp và duyên dáng của bậc Chiến Thắng, bậc Như Vậy, tỏa sáng trong ngôi đền là sân khấu miệng của những người trí tuệ, vô cùng xinh đẹp với các đức hạnh như A-la-hán. Bậc Điều Ngự chúng sanh, mang danh hiệu của dòng họ Gotama, đã an cư mùa mưa đầu tiên tại Lộc Uyển, nơi chư tiên sa xuống, ở kinh thành Bārāṇasī.

၃.

3.

ပုန ဝေဠုဝနေ ဝိနာယကောနဂရေ ရာဇဂဟေ ဂိရိဗ္ဗဇေ,ဒုတိယံ တတိယံ စတုတ္ထကံအဝသိ ဝဿမနုဒ္ဒယာပရော;

()

Lại nữa, Bậc Điều Ngự, với lòng bi mẫn, đã an cư mùa mưa thứ hai, thứ ba và thứ tư tại Trúc Lâm, trong thành Vương Xá, nơi được bao quanh bởi những ngọn núi.

၄.

4.

မုနိ ပဉ္စမဝဿ မိန္ဒိရာ-လယဝေသာလိ ပုရံ မဟာဝနေ,ပဝိဟာသိ ပုရင်္ဂပီဝရံဥပနိဿာယ ယထေဝ ကေသရိ;

()

Vị Mâu-ni, trong mùa mưa thứ năm, đã an trú tại Đại Lâm ở thành Vesāli, nơi trú ngụ của nữ thần Indirā, nương vào khu vực thịnh vượng của thành phố, giống như một con sư tử.

၅.

5.

တိမိရာပဟရော’သဓီလတာ-ဇလိတေ သီတလ နိဇ္ဈရာကုလေ,မုနိဆဋ္ဌမနာလယော သုခံဝသိ ဝဿံ ပုထုမင်္ကုလာစလေ;

()

Đấng Xua Tan Bóng Tối, vị Mâu-ni không còn ái luyến, đã an trú hạnh phúc trong mùa mưa thứ sáu trên núi Maṅkula, một nơi tỏa sáng với các dược thảo và dây leo, và đầy những dòng thác mát lạnh.

၆.

6.

တိဒသာလယဂေါ သုဒုဗ္ဗုဓံအဘိဓမ္မံ ကထယံ သိလာသနေ,သုနိသဇ္ဇ သဝီတိနာမယီသုဂတော သတ္တမဝဿ မနွဟံ;

()

Đấng Thiện Thệ, sau khi đến cõi trời Ba Mươi Ba, đã trải qua mùa mưa thứ bảy, mỗi ngày Ngài đều ngồi vững chãi trên bảo tọa bằng đá, thuyết giảng bộ Vi Diệu Pháp vô cùng thâm sâu khó hiểu.

၇.

7.

ဟရိစန္ဒနဂန္ဓပါဝန-ပဝနေ ဘေသကလာဘိဓေ ဝနေ,သနရာမရ လောကနာယကောမုနိနာဂေါ ဝသိ ဝဿမဋ္ဌမံ;

()

Vị Lãnh Đạo của thế gian cùng với loài người và chư thiên, bậc Long Tượng Mâu-ni, đã an trú mùa mưa thứ tám tại khu rừng tên là Bhesakalā, trong khu rừng nhỏ tỏa hương thơm của gỗ chiên-đàn vàng.

၈.

8.

မဓုရဿရဘာဏိ ဃောသိတ-ဝိသုတေ ဃောသိတ သေဋ္ဌိကာရိတေ,နဝမံ ဝသိ ဝဿမဿမေဝရကောသမ္ဗိ ပုရေ မုနိဿရော;

()

Bậc Chúa Tể các vị Mâu-ni, người có giọng nói ngọt ngào, đã an trú mùa mưa thứ chín tại tu viện do trưởng giả Ghosita xây dựng, trong thành phố Kosambi cao quý.

၉.

9.

မုနိကေသရိ ပါရိလေယျက-ကရိနာဇီဝိတဒါနတော ဘတော,ဒသမံ ဝသိ ပါရိလေယျကေဝနသဏ္ဍေ တရုသဏ္ဍမဏ္ဍိတေ;

()

Bậc Sư Tử Mâu-ni, được voi Pārileyyaka phục vụ tận tình, đã an trú mùa mưa thứ mười tại khu rừng Pārileyyaka, trong một lùm cây được trang hoàng bởi những cụm cây.

၁၀.

10.

ဝရဓမ္မသုဓာရသေန သ-ဇ္ဇန မေကာဒသမံ သမံ ဇိနော,ဒွိဇဂါမဝရေ’ဘိပီဏယံဝသိ နာဠာဝိဒိတေ နိရာလယော;

()

Đấng Chiến Thắng, bậc Vô Luyến, đã an trú mùa mưa thứ mười một, làm cho các thiện nhân trong ngôi làng Bà-la-môn ưu việt tên là Nālā được hoan hỷ với hương vị cam lồ của Chánh Pháp cao thượng.

၁၁.

11.

ဓရဏီသုရဂါမ မာသဒါပုနဝေရဉ္ဇ မနိဉ္ဇနော ဇိနော,ပုစိမန္ဒဒုမိန္ဒမူလဂေါအသမော ဗာရသမံ သမံ ဝသီ;

()

Đấng Vô Song, bậc Chiến Thắng không lay động, lại đến ngôi làng Bà-la-môn Verañjā, và đã an trú mùa mưa thứ mười hai dưới gốc cây Pucimanda vĩ đại.

၁၂.

12.

ဝိကစပ္ပလစာရုလောစနောမုနိရာဇာ ဝဇိရာစလာစလော,သိခရာကုလစာလိယာစလေအဝသီ တေဠသမံ ဂုဏာလယော;

()

Đức Vua của các bậc Mâu-ni, người có đôi mắt duyên dáng như hoa sen xanh nở rộ, bậc vững chắc như núi kim cương, kho tàng của các đức hạnh, đã an trú mùa mưa thứ mười ba trên núi Cāliya với nhiều đỉnh non.

၁၃.

13.

သလိလာသယသီတလေ မုဒု-ပဝနေ ဇေတဝနေ တပေါဝနေ,ဝသိ စုဒ္ဒသမံ သမံ မဟာ-သမဏော အဿမဏာ’ပသာဒနော;

()

Bậc Đại Sa-môn, người vượt trội các sa-môn khác, đã an trú mùa mưa thứ mười bốn tại Kỳ Viên tịnh xá, một khu rừng khổ hạnh mát mẻ với những hồ nước và những cơn gió nhẹ nhàng.

၁၄.

14.

ကပိလဝှယရာဇဓာနိယာအဝိဒုရေ နရရာဟသေယျကေ,ပဝိဟာသိ တိပဉ္စမံ သမံမုနိ နိဂြောဓတပေါဝနေ သုဘေ;

()

Vị Mâu-ni đã an trú mùa mưa thứ mười lăm tại khu rừng khổ hạnh Nigrodha xinh đẹp, không xa kinh thành Ca-tỳ-la-vệ, một nơi xứng đáng cho bậc Nhân vương.

၁၅.

15.

ခရ မာလဝကဉ္စ ရက္ခသံဒမယံ ဘူဓရ ပီဝရောဒရံ,ရုစိရာလဝိရာဇဓာနိယံဝိဟရီ သောဠသမံ သမံ ဇိနော;

()

Đấng Chiến Thắng, trong khi nhiếp phục dạ-xoa Ālavaka hung dữ có bụng to như trái núi, đã an trú mùa mưa thứ mười sáu tại kinh thành Ālavi xinh đẹp.

၁၆.

16.

ပုန ဝေဠုဝနံ တပေါဝနံဥပနိဿာယ ဂိရိဗ္ဗဇံ ပုရံ,ဒသ သတ္တမ ဝဿ မာဝသီမုနိသီဟော ဟတမာရဝါရဏော;

()

Bậc Sư Tử Mâu-ni, người đã đánh bại voi Ma vương, lại một lần nữa nương vào thành Giribbaja (Vương Xá) và đã an trú mùa mưa thứ mười bảy tại Trúc Lâm tịnh xá.

၁၇.

17.

ဘဝဒုက္ခရုဇာဟိ မောစယံဇနတံ ဓမ္မကထာ’ဂဒေန သော,ဝသိ စာလိယပဗ္ဗတာလယေဇိနဝေဇ္ဇာစရိယော ဒသဋ္ဌမံ;

()

Vị Y Sư Toàn Thắng, Ngài đã an trú mùa mưa thứ mười tám tại một nơi ở trên núi Cāliya, giải thoát chúng sanh khỏi căn bệnh khổ đau trong vòng sinh tử bằng phương thuốc là bài Pháp thoại.

၁၈.

18.

တဒနန္တရဝဿ မုဂ္ဂဓိဝိပုလေ စာလိယပကဗ္ဗတေ’ဝ သော,ဝသိ ဝီသတိမံ ဂိရိဗ္ဗဇေနဂရေ ဝေဠုဝနေ တပေါဝနေ;

()

Vào mùa mưa kế tiếp, Ngài đã ở trên núi Cāliya rộng lớn; và Ngài đã an trú mùa mưa thứ hai mươi tại Trúc Lâm tịnh xá trong thành Vương Xá.

၁၉.

19.

အနိဗဒ္ဓဝိဟာရတော ဣတိဝိဟရန္တော ဘဂဝါ တဟိံတဟိံမဏိဇောတိရသော’ဝ ကာမဒေါသရဒေ ဝီသတိ ဝီတိနာမယီ;

()

Như vậy, Đức Thế Tôn, giống như viên ngọc như ý Jotirasa, đã trải qua hai mươi mùa thu, an trú đây đó không có nơi ở cố định.

၂၀.

20.

မုနိ ဇေတဝနေ တပေါဝနေဘဝနေ စာ’ပိ မိဂါရမာတုယာ,မဟိတေ ဝသိ ပဉ္စဝီသတိ-မိတဝဿာနိ တိဗဒ္ဓဝါသဂေါ;

()

Vị Mâu-ni, tại những nơi được tôn kính là Kỳ Viên tịnh xá và ngôi giảng đường của mẹ ngài Migāra (Đông Phương Tự), đã an trú trong hai mươi lăm năm, có nơi ở cố định.

၂၁.

21.

အနိဗဒ္ဓနိဗဒ္ဓဝါသတောဝသတော တဿ သတော တဟိံ တဟိံ,နနု ဝိဇ္ဇတိ ကိစ္စပဉ္စကံကတကိစ္စဿ ကထနနုဝါသရံ;

()

Dù Ngài, bậc Chánh Niệm, đã hoàn thành mọi phận sự, khi an trú đây đó, lúc thì có nơi ở cố định, lúc thì không, há chẳng phải Ngài vẫn có năm phận sự phải làm hằng ngày hay sao?

၂၂.

22.

အရုဏုဂ္ဂမနေ သမုဋ္ဌိတောတဒုပဋ္ဌာကဇနဿ’နုဂ္ဂဟံ,မုနိရာနနပါဒဓောဝနံပဝိဓာယာ’ခိလကိစ္စ မတ္တနော;

()

Khi rạng đông, vị Mâu-ni thức dậy, và vì lòng bi mẫn đối với thị giả, sau khi đã rửa mặt và chân, Ngài thực hiện tất cả các phận sự cá nhân của mình.

၂၃.

23.

သုနိသဇ္ဇ သုသဇ္ဇိတာ’သနေသပဒါနာစရဏာယ ယာဝတာ,သမယော သမယညု ဝိန္ဒတိနစိရံ ဈာနသုခံ ရဟောဂတော;

()

Ngồi vững chãi trên một chỗ ngồi đã soạn sẵn, bậc biết thời, cho đến khi đến giờ đi khất thực, đi vào nơi vắng lặng và tận hưởng niềm an lạc của thiền định trong một thời gian ngắn.

၂၄.

24.

ပရိဗန္ဓိယ တာယဗန္ဓနံသုနိဝတ္ထန္တရဝါသကော’ပရိ,အရဟဒ္ဓဇဆာဒိတင်္ဂိမာမဏိဝဏ္ဏောပလပတ္တ မုဗ္ဗဟံ;

()

Thắt dây lưng, đắp y nội một cách ngay ngắn, khoác lên mình tấm y biểu tượng của bậc A-la-hán, và mang theo chiếc bát bằng đá màu ngọc báu.

၂၅.

25.

အဘိသင်္ခတပုညသတ္တိယာဝိဝဋဒွါရဝိဟာရဂဗ္ဘတော,ဂိရိဂဗ္ဘရတော’ဝ ကေသရီဗဟိနိက္ခမ္မ ကဒါစိ ဧကကော, ()

Giống như sư tử ra khỏi hang núi, đôi khi Ngài đi ra một mình từ hương phòng của tịnh xá, nơi cánh cửa đã được mở ra nhờ năng lực phước báu đã tích lũy.

၂၆.

26.

ဝလယိကတတာရကာဝလီနဝစန္ဒောရိဝ ဝါရိဒေါဒရာ,ယတိသံဃပုရက္ခတော တတောဗဟိ နိက္ခမ္မ ကဒါစိ သော မုနိ;

()

Đôi khi, vị Mâu-ni ấy đi ra ngoài, được Tăng chúng đi theo, giống như trăng non ra khỏi lòng mây, được vây quanh bởi một dải các vì sao.

၂၇.

27.

ပကတီဂတိယာ’ပိ ဘိက္ခိတုံဂတိယာ သပ္ပဋိဟာရိယာ’ယပိ,ယုဂမတ္တဒသော သမာစရေနိဂမဂ္ဂါမပုရီသု ကတ္ထစိ;

()

Để đi khất thực, đôi khi Ngài đi với dáng đi tự nhiên, đôi khi với dáng đi thần diệu, mắt nhìn xuống trong khoảng một tầm ách, Ngài đi trong các thị trấn, làng mạc, hoặc thành phố nào đó.

၂၈.

28.

စရတော ဝရပါဋိဟာရိယံသမဓိဋ္ဌာယ ကဒါစိ ဘိက္ခိတုံ,ဝိမလီကုရုတေ မဟီတလံပုရတော မန္ဒသုဂန္ဓမာရုတော;

()

Đôi khi, quyết định đi khất thực với thần thông phi thường, một cơn gió nhẹ thoảng hương thơm đi trước làm cho mặt đất trở nên trong sạch.

၂၉.

29.

ပုရတော’ပသမေန္တိ ဓူလိယောစရတော စာရုတရဉ္ဇသေ သိရေ,ဝိလသန္တိ ဝိတာန ဝိဗ္ဘမာနဝမေဃာ ဖုသိတာနိ မုဉ္စရေ;

()

Khi Ngài đi, bụi bặm lắng xuống phía trước; trên đầu Ngài, trên con đường tuyệt đẹp, những đám mây mới tỏa sáng lộng lẫy như một chiếc lọng và rơi xuống những giọt mưa bụi.

၃၀.

30.

ကုသုမာနိ သမီရဏာ’ပရေဝိပိနေနာ’ဟရိယော’ကိရန္တိပိ,နိဇပါဒတလံ’ဝ ဘူတလံသမတံ ယာတိ ပထေ ပဒပ္ပိတေ;

()

Những cơn gió khác mang hoa từ rừng đến rải xuống; và khi Ngài đặt bước chân trên đường, mặt đất trở nên bằng phẳng như lòng bàn chân của chính Ngài.

၃၁.

31.

မုဒုကာ သုခဖဿဒါ မဟီ-ဝနိတာ တပ္ပဒသင်္ဂမေ’ကဒါ,ကမလာနိပိ စုမ္ဗရေ’ကဒါပထဝိံ ဘေဇ္ဇ တဒင်္ဃီပင်္ကဇေ;

()

Đôi khi, khi bàn chân Ngài chạm đến, nàng đất trở nên mềm mại và dễ chịu khi tiếp xúc; đôi khi, những đóa hoa sen cũng xuyên qua mặt đất để hôn lên đôi chân sen của Ngài.

၃၂.

32.

စရဏက္ကမိတာ’ရဝိန္ဒဇ-မကရန္ဒာ’တိ သုဂန္ဓဗန္ဓုရာ,ဇိနဂန္ဓဂဇိန္ဒ မာသိရံပရိဝါသေန္တိ သမောကိရန္တိပိ;

()

Mật hoa sinh ra từ những đóa sen bị chân Ngài dẫm lên, vô cùng thơm ngát và đẹp đẽ, tỏa hương và vương vãi xung quanh bậc Chiến Thắng, con voi đầu đàn tỏa hương thơm.

၃၃.

33.

မကရန္ဒပဗန္ဓဝိဗ္ဘမံဇုတိ သိန္ဓူရဝိစုဏ္ဏဗန္ဓုရာ,အဘိဘူယ သုပိဉ္ဇရာယတေစရတော လောကမိမံ စရာစရံ;

()

Vượt qua vẻ lộng lẫy của dòng mật hoa, ánh sáng rực rỡ với sắc đỏ son, thế giới này, cả động và bất động, trở nên vàng óng khi Ngài bước đi.

၃၄.

34.

ကလဟံသ မယူရသာရိကာကရဝီကာ’ပိ သကံသကံ ရဝံ,ဒွိပဒါ’ပိ စတုပ္ပဒါ’ပရေဝဇတော တဿ နပူဇယန္တိ ကိံ;

()

Ngỗng trời, công, sáo, và cả chim tu hú cũng cất lên tiếng hót của riêng mình; các loài hai chân và các loài bốn chân khác, khi Ngài đi đến, há lại không cúng dường sao?

၃၅.

35.

တုရိယာနိ ဝိဘူသဏာနိ’ပိသယမေဝါ’ဘိရဝန္တိ တင်္ခဏေ,တမုဒိက္ခိယ ပါဋိဟာရိယံသုဂတေ ကောက ဟိ နသမ္ပသီဒတိ;

()

Các loại nhạc cụ và cả các đồ trang sức cũng tự chúng vang lên vào khoảnh khắc ấy. Thấy được phép lạ ấy, ai mà lại không có lòng tịnh tín đối với Đức Thiện Thệ chứ?

၃၆.

36.

ဝိဝိဓဗ္ဘုတပါဋိဟာရိယ-ကတသညာယ မဟာဇနော ဇိနော,ဇနယံ ဇနတာယ’နုဒ္ဒယံဣဓပိဏ္ဍတ္ထမုပါဂတော ဣတိ;

()

Nhờ dấu hiệu được tạo ra bởi các phép lạ kỳ diệu khác nhau, đại chúng biết rằng: ‘Đấng Chiến Thắng, vì khởi lòng bi mẫn đối với dân chúng, đã đến đây để khất thực.’

၃၇.

37.

ကုသုမာဒိယမာကုလဉ္ဇလီသဒနေဟ’န္တရဝိထိ မောတရေ,ဇိနရံသိ ပဗန္ဓ ကမ္ဗလ-သတသဉ္ဆန္န ဝိဝဏ္ဏဝိဂ္ဂဟာ;

()

Với thân hình bị lu mờ, được bao phủ bởi hàng trăm tấm mền kết bằng hào quang của Đấng Chiến Thắng, họ chắp tay đầy hoa và các thứ khác, từ nhà mình đi xuống các con đường.

၃၈.

38.

ဇနတာ နခရာလိဒီဓိတိ-နိကရာကာသနဒီနိမုဇ္ဇိတာ,အဘိဝန္ဒတိ ဝန္ဒနာရဟံမုနိနော ပါဒယုဂံ ပမောဒိတာ;

()

Dân chúng, đắm mình trong dòng sông trên không trung là tập hợp các tia sáng từ móng tay của Ngài, đã hoan hỷ đảnh lễ đôi bàn chân của bậc Mâu-ni, đấng đáng được đảnh lễ.

၃၉.

39.

ဒသဝိသတိဝါ မဟာဇနောဇိနပါမောက္ခယတီ သတမ္ပိဝါ,အဘိယာစတိ ဒေထ နောဣတိဘဂဝန္တံ ဝိဘဝါနုရူပတော;

()

Tùy theo khả năng của mình, đại chúng thỉnh cầu Đức Thế Tôn cùng mười, hai mươi, hoặc cả trăm vị Tỳ khưu do Ngài dẫn đầu, rằng: ‘Xin hãy nhận (vật thực của) chúng con.’

၄၀.

40.

အဓိဝါသနမဿ ဇာနိယဇနတာ’ဒါယ ဇိနဿ ဟတ္ထတော,တမဓိဋ္ဌိတပတ္တ မိန္ဒိရာ-သဒနံ ဒါနဃရံ ပဝေသယေ;

()

Biết được sự nhận lời của Ngài, dân chúng nhận lấy chiếc bát đã được chú nguyện ấy từ tay của Đấng Chiến Thắng và đưa vào nhà bố thí, ngôi nhà của sự thịnh vượng.

၄၁.

41.

စတုဇာတိကဂန္ဓဘာဝိတေဘုဝိ ပညတ္တဝရာသနောပရိ,အဟတာဟတဝတ္ထဇာတိတေသုနိသိန္နံ သုဂတံ သသာဝကံ;

()

(Cúng dường) Đức Thiện Thệ cùng các vị Thinh văn đang an tọa trên chỗ ngồi cao quý đã được soạn sẵn, trên mặt đất được tẩm ướp bốn loại hương thơm, và được trải bằng các loại vải mới.

၄၂.

42.

ပဋိယတ္တပဏီတဘောဇန-ဝိကတီဟေ’ဝ သဟတ္ထပင်္ကဇာ,အဘိတပ္ပယတေ မဟာဇနောပတိမာနေတိ စ စီဝရာဒိနာ;

()

Đại chúng bằng chính đóa sen tay của mình cúng dường các loại vật thực thượng vị đã được chuẩn bị, và cũng tôn kính (Ngài) bằng y và các vật dụng khác.

၄၃.

43.

သရဏာဂမနေ’ပိ ပဉ္စယုအဓိသီလေသု ပတိဋ္ဌဟန္တိ ယေ,စတုမဂ္ဂဖလေသု ကတ္ထဝိတဒဘိညာ’နုသယာသယာဒိတော;

()

Những ai, tùy theo thắng trí, tùy miên và ý hướng của mình, được an trú trong sự quy y Tam Bảo và năm giới cao thượng, (hoặc) ở một nơi nào đó trong bốn Đạo và bốn Quả.

၄၄.

44.

ဘဂဝါ ကတဘတ္တကိစ္စဝါအနုရူပါယ ကထာယ ဓမ္မိယာ,ရဝိဗန္ဓု ဝိနေယျ ဗန္ဓုနံဟဒယမ္ဘောဇဝနံ ပဗောဓယေ;

()

Đức Thế Tôn, Bậc Thân Quyến của Mặt Trời, sau khi đã xong phận sự về vật thực, bằng bài pháp thoại thích hợp, giáo hóa những người bà con, làm cho khu rừng sen trong tâm của họ được khai nở.

၄၅.

45.

ဟရိမေရုဂိရိ’ဝ ဇင်္ဂမောပရိနဒ္ဓိန္ဒသရာသနာဝလီ,ဝိသတေ သတပုညလက္ခဏောမုနိရု’ဋ္ဌာယ ဝိဟာရမာသနာ;

()

Bậc Mâu-ni, người có các tướng tốt của trăm phước, giống như ngọn núi Meru bằng vàng di động được bao quanh bởi dải cầu vồng, đứng dậy từ chỗ ngồi và đi vào tịnh xá.

၄၆.

46.

ဝရမဏ္ဍလမာဠကေ တဟိံမုနိ ပညတ္တမဟာရဟာသနေ,ခဏမာဂမယံ နိသိဒတိယမိနံ ဘောဇနကိစ္စသာဓနံ;

()

Tại nơi ấy, trong pháp đường hình tròn cao quý, bậc Mâu-ni ngồi xuống trên chiếc ghế quý giá đã được soạn sẵn, chờ đợi một lúc cho đến khi các vị Tỳ khưu hoàn tất phận sự về vật thực.

၄၇.

47.

မဏိဝမ္မသုဝမ္မိတာ ဝိယကရိနော ပါရုတပံသုကူလိကာ,ယတယော ယတိရာဇယူထပံပရိဝါရေန္တိ ဥပေစ္စ တင်္ခဏေ;

()

Vào lúc ấy, các vị Tỳ khưu đắp y phấn tảo, giống như những con voi được trang bị áo giáp bằng ngọc báu, đi đến và vây quanh vị Tỳ khưu Vương, vị lãnh đạo đoàn thể.

၄၈.

48.

သမယံ သမယညုနော တတောတဒုပဋ္ဌာကဝရော နိဝေဒယေ,ဇိနဂန္ဓဂဇော သုဝါသိတံဝိသတေ ဂန္ဓကုဋိံ သုဂန္ဓိနာ;

() (ပုရေဘတ္တကိစ္စံ)

Sau đó, vị thị giả cao quý của Ngài, người biết thời, trình báo rằng đã đến giờ. Con voi chúa là Đấng Chiến Thắng, được ướp hương thơm của giới đức, đi vào hương thất thơm ngát. (Phận sự trước buổi ăn)

၄၉.

49.

အထဂန္ဓကုဋီမုခေ ဇိနောဝိရဇော ပါဒရဇော နစတ္ထိပိ,ပရိဓောတပဒါနိ နိက္ခိပံမဏိသောပါဏတလေ ခဏံ ဌိတော;

()

Rồi thì, ở cửa hương thất, Đấng Chiến Thắng, bậc không có bụi bặm và cũng không có bụi ở chân, (dù vậy) vẫn rửa chân, đặt (chân) trên bậc thềm bằng ngọc và đứng trong chốc lát.

၅၀.

50.

ဥဒယော’ပိ ဇိနဿ ဒုလ္လဘောခဏသမ္ပတ္တိသမိဒ္ဓိ ဒုလ္လဘာ,မနုဇေသု’ပပတ္တိ ဒုလ္လဘာဇိနဓမ္မဿဝဏမ္ပိ ဒုလ္လဘံ;

()

Sự xuất hiện của Đấng Chiến Thắng là khó được, sự thành tựu của cơ hội tốt là khó được, sự tái sanh vào cõi người là khó được, và việc được nghe Chánh pháp cũng là khó được.

၅၁.

51.

သမဏတ္တ မပေ’တ္ထ ဒုလ္လဘံတိဝိဓံ သာသန မပ္ပမာဒတော,ယတယော’ဝဒတာ’နုသာသတိအဘိသမ္ပာဒယထာ’တိ ဘိက္ခဝေ;

()

Ngài khuyên dạy và chỉ bảo các vị Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, ở đây, địa vị Sa-môn cũng là khó được. Các con hãy với sự không dể duôi làm cho thành tựu giáo pháp ba phần.’

၅၂.

52.

အဘိဝန္ဒိယ ကေစိ ဘိက္ခဝေါဘဂဝန္တံတက ပဋိပတ္တိပူရကာ,အထ သမ္ပဋိပါဒနက္ကမံပဋိပုစ္ဆန္တိဝိပဿနာဒိသု;

()

Một số vị Tỳ khưu, những vị muốn hoàn thành sự thực hành, sau khi đảnh lễ Đức Thế Tôn, bèn hỏi về phương pháp để thực hành thiền minh sát và các pháp khác.

၅၃.

53.

ပဒဒါတိ ဝိပဿနာဒိသုမုနိ တေသံ စရိယာနုရူပိကံ,ပဋိဂဏှိယ သတ္ထုသာသနံမဏိဒါမံ ဝိယ မကဏ္ဍနတ္ထိကော;

()

Bậc Mâu-ni ban cho họ pháp hành về thiền minh sát và các pháp khác phù hợp với hạnh nghiệp của họ. (Họ) nhận lấy lời giáo huấn của Bậc Đạo Sư giống như người muốn trang sức nhận lấy một vòng hoa bằng ngọc.

၅၄.

54.

ပဝိဓာယ ဇိနံ ပဒက္ခိဏံအထ တေ ဘတ္တိသမပ္ပိတဉ္ဇလီ,ပဝိသန္တိ ယတီ သကံသကံဝသတိံ သန္တနိဝါတဝုတ္တိနော;

()

Rồi các vị Tỳ khưu ấy, những vị có lối sống khiêm tốn, an tịnh, sau khi đi nhiễu quanh Đấng Chiến Thắng theo chiều bên phải và chắp tay thể hiện lòng tôn kính, bèn đi vào nơi ở của riêng mình.

၅၅.

55.

ဝတပဗ္ဗတပါဒကန္ဒရ-ပဘူတီသွ’ညတရံက ပဓာနိကာ,ပဝိသန္တိ သုရာသုရောရဂ-ဂရုဠာနံ ဘဝနေသုစာ’ပရေ;

()

Những vị tinh cần thì đi vào một nơi nào đó trong số các nơi như rừng cây, chân núi, hang động; và những vị khác thì đi vào các cung điện của chư thiên, a-tu-la, loài rồng, và kim xí điểu.

၅၆.

56.

အထ ဂန္ဓကုဋိံ ယဒိစ္ဆတိပဝိသိတွာ ပဝိဝေကကာမဝါ,မုနိ ဒက္ခိဏပဿတော သတောသယနံ ကပ္ပယတီ’သကံ ဒိဝါ;

()

Rồi thì, bậc Mâu-ni, người ưa thích sự độc cư, nếu muốn, sau khi vào hương thất, Ngài chánh niệm thực hiện việc nằm nghỉ ban ngày của mình, nghiêng về bên phải.

၅၇.

57.

ဝုပသန္တသရိရဇဿမောမုနိရု’ဋ္ဌာယ အနေကကောဋိယော,အနုဘူယက သမာဓယော ခဏံဘုဝနံ ပဿတိ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ;

()

Bậc Mâu-ni, người có sự mệt mỏi của thân thể đã được lắng dịu, sau khi thức dậy, trong chốc lát kinh nghiệm vô số ức định, rồi nhìn thấy thế gian bằng Phật nhãn.

၅၈.

58.

သမထမှိ ဝိပဿနာယဝါဓုရနိက္ခေပကတေ တထာဂတေ,တဟိမိဒ္ဓိဗလေနု’ပဋ္ဌိတောပုန ဝုဋ္ဌာပယတေ ဒယာနိဓိ;

()

Đối với vị (Tỳ khưu) đã từ bỏ gánh nặng trong thiền chỉ hoặc thiền quán, kho tàng của lòng bi mẫn (Đức Phật), hiện diện ở đó bằng thần thông lực, lại khuyến khích vị ấy đứng dậy.

၅၉.

59.

ဣတိ ပဉ္စသတမ္ပိ သာဝကေအတိခိပ္ပံ ကဘဂဝါ’နုသာသိယ,ပဒုမာနိဝ တေ ပဗောဓယံနဘာသာ ယာတိ ဝိဟာရ မတ္တနော;

()

Như vậy, Đức Thế Tôn, sau khi giáo huấn rất nhanh chóng cả năm trăm vị Thinh văn, làm cho họ giác ngộ như những đóa sen, Ngài đi bằng đường không đến tịnh xá của mình.

၆၀.

60.

ဇိနသိန္ဓဝပါဒဝိက္ကမံဇိနဆဒ္ဒန္တဂဇိန္ဒကုဉ္စနံ,ဇိနကေသရသီဟဂဇ္ဇနံအဘိပဿာမ သုဏောမ နော ဣတိ;

()

(Họ nghĩ) rằng: ‘Chúng ta hãy nhìn xem bước đi của con tuấn mã là Đấng Chiến Thắng, sự co mình của con voi chúa sáu ngà là Đấng Chiến Thắng, và hãy lắng nghe tiếng rống của con sư tử có bờm là Đấng Chiến Thắng.’

၆၁.

61.

ဝိဟရေယျ ယဟိံ ဇိနော တဟိံအပရဏှေ ကုသုမာကုလဉ္ဇလီ,သုနိဝတ္ထသုပါရုတာ ဘုသံမုဒိတာ သန္နိပတန္တိခေါ ဇနာ;

()

Nơi nào Đấng Chiến Thắng trú ngụ, tại nơi đó vào buổi chiều, dân chúng mặc y và đắp y chỉnh tề, chắp tay đầy hoa, vô cùng hoan hỷ tụ tập lại.

၆၂.

62.

အထ ဒဿိတပါဋိဟာရိယောပဝိသတွာ ဝရဓမ္မမဏ္ဍပံ,သူရိယောဝ ယုဂန္ဓရော’ပရိသုနိသဇ္ဇာ’သနမတ္ထကေ ဇိနော;

()

Rồi thì, Đấng Chiến Thắng, người đã biểu diễn các phép lạ, sau khi đi vào pháp đường cao quý, Ngài an tọa trên pháp tọa, giống như mặt trời trên đỉnh núi Yugandhara.

၆၃.

63.

ကရဝိကဝိရာဝဟာရိနာမဓုရော’ဒါရသရေန သောတုနံ,စတုရာ’ရိယသစ္စမီရယေအနုပုဗ္ဗာယ ကထာယ နိဿိတံ;

()

Bằng giọng nói ngọt ngào và cao quý, quyến rũ như tiếng hót của chim tu hú, Ngài tuyên thuyết Tứ Thánh Đế cho các thính chúng, y cứ vào bài pháp tuần tự.

၆၄.

64.

ပဋိဂဏှိယ ဓမ္မမာဒရာနိဇဝေါဟာရ’နုရူပဂေါစရံ,အဘိယာတိ ပဒက္ခိဏေန သာပရိသာတံ သိရသာ’ဘိဝန္ဒိယ;

() (ပစ္ဆာဘတ္တကိစ္စံ)

Kính cẩn thọ nhận Pháp, hội chúng ấy cúi đầu đảnh lễ, đi nhiễu bên phải rồi lui về trú xứ thích hợp với sự tu tập của mình. (Công việc sau buổi ăn)

၆၆.

66.

ဝရဝါရဏကုမ္ဘဒါရဏောမိဂရာဇာဝ ကုဒိဋ္ဌဘဉ္ဇနော,အထ နိဋ္ဌိတဓမ္မဂဇ္ဇနောမုနိရု’ဋ္ဌာယု’ပဝေသနာ’သနာ;

()

Như vua loài thú xé nát đỉnh đầu voi chúa, Ngài là bậc phá tan tà kiến. Bấy giờ, sau khi chấm dứt tiếng rống sư tử của Pháp, bậc ẩn sĩ đứng dậy từ chỗ ngồi để đi vào (hương thất).

၆၅.

65.

ကမလံ’ဝ ကလေဝရံ ဝရံဝိမလံ ဝိတရဇောမလံ ဇိနော,အဝသိဉ္စိတုကာမဝါ သစေပဝိသိတွာန နဟာနကောဋ္ဌကံ;

()

Nếu bậc Chiến Thắng có ý muốn tắm rửa thân thể cao quý, trong sạch, không còn bụi bẩn cấu uế, ví như đóa hoa sen, Ngài đi vào nhà tắm.

၆၇.

67.

တဒူပဋ္ဌိတိကေန ဘိက္ခုနာပဋိယတ္တေနုဒကေန ဝိဂ္ဂဟေ,သမိတောတုပရိဿမော မုဟုံပုနရာဂမ္မ နိဝတ္ထစီဝရော;

()

Với nước do vị tỳ khưu thị giả chuẩn bị, Ngài làm dịu đi sự mệt mỏi nhất thời do thời tiết trên thân. Sau đó, Ngài trở lại và đắp y.

၆၈.

68.

သုနိသဇ္ဇ သိန’ဿမေ သမေပရိဝေဏေ ဌပိတာသနောပရိ,အနုဘောတိ မုဟုတ္တ မတ္တနာသုဝိမုတ္တော’ပိ ဝိမုတ္တိဇံ သုခံ;

()

Ngồi ngay ngắn trên chỗ đã soạn sẵn trong tịnh thất yên tĩnh của mình, dù đã hoàn toàn giải thoát, Ngài vẫn trải nghiệm trong chốc lát niềm an lạc sinh ra từ sự giải thoát.

၆၉.

69.

တဒုပဋ္ဌိတိပစ္စုပဋ္ဌိတာအဘိနိက္ခမ္မတတောတတောယတီ,မဟိတဉ္ဇလိပုပ္ဖမဉ္ဇရီပရိဝါရေန္တိတိလောကနာယကံ;

()

Các vị tu sĩ có mặt để hầu hạ, từ nơi này nơi kia đi ra, chắp tay tôn kính như những chùm hoa, vây quanh bậc Đạo Sư của ba cõi.

၇၀.

70.

ပဋိပတ္တိပပူရဏက္ကမံပဋိပုစ္ဆန္တိ ဝိပုစ္ဆနာနိ’ပိ,ယတယော ဟိ ဝိသုံဝိသုံ ဇိနံသဝဏံ ဓမ္မကထာယ ယာစရေ;

()

Các vị tu sĩ, mỗi người riêng biệt, hỏi bậc Chiến Thắng về phương pháp hoàn thiện sự thực hành, hoặc nêu lên các câu hỏi và vấn nạn, và thỉnh cầu được nghe một bài Pháp thoại.

၇၁.

71.

ဘဂဝါ ကရုဏာယ စောဒိတောတဒဓိပ္ပာယ မဝေစ္စ ဗုဒ္ဓိယာ,အဘိသာဓယ မတ္ထမုတ္တမံပုရိမံ ယာမမတိက္ကမေ ဣတိ;

() (ပုရိမယာမကိစ္စံ)

Đức Thế Tôn, được thúc đẩy bởi lòng bi mẫn, dùng trí tuệ thấu hiểu ý nguyện của họ, và thành tựu lợi ích tối thượng cho họ. Cứ như thế, Ngài trải qua canh đầu của đêm. (Công việc trong canh đầu)

၇၂.

72.

ဘဂဝန္တ မနန္တဒဿိနံသိရသာ တေသုဂတေသု ဘိက္ခုသု,အဘိဝန္ဒိယ ဇာတိခေတ္တတောလဘမာနာ’ဝသရံ သုရာသုရာ;

()

Khi các vị tỳ khưu, đệ tử của bậc Thiện Thệ, đã cúi đầu đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc có tuệ nhãn vô biên, và lui ra, các vị trời và a-tu-la tìm được cơ hội.

၇၃.

73.

ဥပဂမ္မ တပေါဝနင်္ဂဏံကုရုမာနာ ဆဝိဝဏ္ဏပိဉ္ဇရံ,မဏိမောဠိမရိစိသဉ္စယ-ပရိစုမ္ဗီကဠိတံ သိရိမတော;

()

(Họ) đến sân của khu rừng khổ hạnh, làm cho nơi ấy trở nên vàng rực bởi màu da của mình, một nơi được bao phủ bởi những tia sáng từ vương miện ngọc của các đấng quang vinh.

၇၄.

74.

နခကေသရမင်္ဂုလီဒလံစရဏမ္ဘောဇယုဂံက ပဝန္ဒိယ,စတုရက္ခရိကမ္ပိ ပုစ္ဆရေဝရပဉှ’န္တမသော’ဟိသင်္ခတံ;

()

Sau khi đảnh lễ đôi chân sen, với móng chân như nhụy và ngón chân như cánh hoa, họ hỏi những câu hỏi cao quý, cho đến cả câu hỏi nhỏ nhất chỉ gồm bốn âm tiết.

၇၅.

75.

သိဝဒေါ ဝဒတံအနုတ္တရောမုနိ ဝိဿဇ္ဇတိ တဗ္ဗိပုစ္ဆနံ,အထ ဝိတကထင်္ကထိ တဒ-ဗ္ဘနုမောဒန္တိ အဘိတ္ထဝန္တိပိ;

()

Bậc ẩn sĩ, đấng ban tặng sự an lành, bậc vô thượng giữa những người thuyết giảng, giải đáp những câu hỏi ấy. Bấy giờ, khi các nghi vấn đã được xua tan, họ hoan hỷ và tán thán Ngài.

၇၆.

76.

နိဇဓမ္မပဒီပတေဇသာဇနသမ္မောဟ တမောဝိဓံသနော,ဣတိ မဇ္ဈိမယာမ မနွဟံကတကိစ္စော မုနိ ဝီတိနာမယေ;

() (မဇ္ဈိမယာမကိစ္စံ)

Với ánh sáng từ ngọn đèn Chánh Pháp của mình, Ngài xua tan bóng tối si mê của chúng sanh. Cứ như thế, bậc ẩn sĩ, sau khi hoàn thành phận sự, trải qua canh giữa mỗi ngày. (Công việc trong canh giữa)

၇၇.

77.

အဘိဘုတသရီရဇဿမောကတကိစ္စေဟိ’ရိယာပထေဟိစ,အထ စင်္ကမဏေန ပစ္ဆိမေပဌမံ ဘာဂ မတိက္ကမေ မုနိ;

()

Để khắc phục sự mệt mỏi của thân thể do các phận sự và các oai nghi (trước đó), bậc ẩn sĩ trải qua phần đầu của canh cuối bằng việc đi kinh hành.

၇၈.

78.

ပဋိဝါတ’နုဝါတ ဝါယိတ-ဂုဏဂန္ဓေဟိ သုဂန္ဓိတင်္ဂိမာ,မဏိဒီပပဘာသမုဇ္ဇလံသုဂတော ဂန္ဓကုဋိံက ဥပါဂတော;

()

Thân thể tỏa hương thơm ngát bởi hương đức hạnh bay theo chiều gió và ngược chiều gió, bậc Thiện Thệ tiến vào hương thất, nơi rực rỡ ánh sáng của những ngọn đèn ngọc.

၇၉.

79.

သယနောပရိ သမ္ပသာရယံပဋိမာရူပသရူပဝိဂ္ဂဟံ,သယနံ ကုရုတေ’ဝ ကေသရီဒုတိယသ္မိံ သတိသမ္ပဇညဝါ;

()

Trong phần thứ hai (của canh cuối), với chánh niệm và tỉnh giác, Ngài nằm xuống như một con sư tử, duỗi thân hình có hình dáng tương tự một pho tượng trên giường nằm.

၈၀.

80.

အသမိဒ္ဓကိလေသမိဒ္ဓဝါဘဂဝါ ဘင်္ဂဘဝင်္ဂသတ္တတိ,သုနိသဇ္ဇ ပဗုဇ္ဈိတော မဟာ-ကရုဏာဈာန မုပေတိစာ’သနေ;

()

Đức Thế Tôn, bậc đã thoát khỏi giấc ngủ mê của phiền não, bậc đã phá vỡ dòng hữu phần, sau khi thức dậy, Ngài ngồi ngay ngắn trên chỗ của mình và nhập vào thiền đại bi.

၈၁.

81.

ပုရိမေသု ဘဝေသု ပါဏိနောယဒိ ဝိဇ္ဇန္တိ ကတာဓိကာရိနော,ရဝိရံသိဝိကာသနူပဂ-ပဒုမာနီ’ဝ ပဗောဓနာရဟာ;

()

(Ngài quán xét xem) có chúng sanh nào, những người đã tạo các hạnh nguyện trong các kiếp quá khứ, xứng đáng được giác ngộ, giống như những đóa sen sẵn sàng nở ra khi gặp ánh mặt trời.

၈၂.

82.

ကရုဏာယ သမုဋ္ဌိတော တတောကရုဏာသီတလမာနသော မုနိ,အဘိပဿတိ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာဘုဝိ တေ မဂ္ဂဖလောပနိဿယေ;

()

Xuất khỏi thiền ấy, bậc ẩn sĩ với tâm mát rượi vì lòng bi, dùng Phật nhãn để quán xét trên thế gian những chúng sanh có duyên lành để chứng đắc Đạo và Quả.

၈၃.

83.

ဣတိ ပစ္ဆိမယာမ မနွဟံတတိယံ ဘာဂ မတိက္ကမေ ဇိနော,ပုရိမောဒိတကိစ္စကာရိနောကတကိစ္စဿ အစိန္တိယာဂုဏာ;

() (ပစ္ဆိမယာမကိစ္စံ)

Cứ như thế, bậc Chiến Thắng trải qua phần thứ ba của canh cuối mỗi ngày. Những đức hạnh của Ngài, bậc đã hoàn thành các phận sự được nói ở trên, bậc đã làm những gì cần phải làm, thật không thể nghĩ bàn. (Công việc trong canh cuối)

၈၄.

84.

ပသိဒန္တိ ရူပပ္ပ မာဏပိ ဗုဒ္ဓေပသိဒန္တိ ဃောသပ္ပမာဏပိ ဗုဒ္ဓေပသိဒန္တိ ဠုခပ္ပ မာဏပိ ဗုဒ္ဓေပသိဒန္တိ ဓမ္မပ္ပမာဏပိ ဗုဒ္ဓေ ()

Họ có tín tâm nơi Đức Phật chỉ qua sắc tướng của Ngài. Họ có tín tâm nơi Đức Phật chỉ qua âm thanh của Ngài. Họ có tín tâm nơi Đức Phật chỉ qua sự giản dị của Ngài. Họ có tín tâm nơi Đức Phật chỉ qua Giáo Pháp của Ngài.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ ပဉ္ဇဝိဓဗုဒ္ဓကိစ္စ ပရိဒီပေါ အဋ္ဌာရသမောက သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa (Ngọn Đèn Dòng Dõi Bậc Chiến Thắng), nguồn mang lại niềm vui cho trái tim của tất cả các thi nhân, được biên soạn bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ mười tám, có tên là 'Sự soi sáng về năm loại Phật sự', thuộc phần Cận Nhân Duyên.

၁.

1.

နိရဝဓိဘုဝနာလဝါလဂဗ္ဘေသုစရိတမူလဝိရူဠှကိတ္တိဝလ္လီ,နဝဂုဏနိယမောတု သင်္ဂမေနဘဂဝတမာသိယထေဝ (ပုပ္ဖိတဂ္ဂါ);

()

Dây leo danh tiếng, mọc lên từ gốc rễ của thiện hạnh, trong lòng chậu của vũ trụ vô biên, đã nở hoa nơi Đức Thế Tôn, nhờ hội đủ mùa của chín ân đức.

၂.

2.

သုဝိသဒမတိမာ သဝါသနေဟိသကလ ကိလေသ မလေဟိ စာရကာယော,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဗုဓာဘိဂီတောဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Vì Ngài có trí tuệ vô cùng trong sáng, đã xa lìa tất cả các cấu uế của phiền não cùng với các tập khí, nên danh xưng 'A-la-hán' của Đức Thế Tôn, được các bậc hiền trí ca tụng, đã vang lừng khắp thế gian.

၃.

3.

ဂဟိတ နိသိတ မဂ္ဂဉာဏ ခဂ္ဂေါဝရမတိ ဒုစ္စရိတာရယော အဆိန္ဒိ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဟတာရိနောယောဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Vì Ngài, bậc có trí tuệ siêu việt, đã cầm lấy thanh gươm sắc bén của đạo trí và chặt đứt những kẻ thù là các ác hạnh, nên Ngài là bậc đã tiêu diệt kẻ thù. Do đó, danh xưng 'A-la-hán' của Đức Thế Tôn đã vang lừng khắp thế gian.

၄.

4.

တိဘဝရထသမပ္ပိတံ အဝိဇ္ဇာ-ဘဝတသိဏာမယနာဘိက မာသဝက္ခံ,ဝိစိတုပစိတကမ္မ သဉ္စာယာ’ရံဇဋိတဇရာမရဏေရုနေမိ ဝဋ္ဋိံ ()

(Ngài đã phá vỡ) bánh xe (luân hồi) được gắn vào cỗ xe ba cõi, với trục xe là các lậu hoặc, đùm xe làm bằng vô minh và hữu ái, các căm xe là sự tích tập của các nghiệp đa dạng, và vành xe bị bao bọc bởi già và chết.

၅.

5.

အဝိဒိတ ပရိယန္တ ကာလသီမံပရိဘမိတံ ဘဝစက္ကမတ္ထိ တဿ,ထိရဝီရိယပဒေဟိ ဗောဓိမဏ္ဍေသုဝိမလသီလမဟီတလေဌိတော ယော;

()

Bánh xe luân hồi ấy, với giới hạn thời gian không thể biết, đã quay tròn đối với Ngài. Ngài là người đã đứng trên mặt đất của giới luật hoàn toàn trong sạch, với đôi chân của tinh tấn vững chắc tại Bồ-đề đoàn.

၆.

6.

ဟနိဝိဟနိ အရေ ဝိသုဒ္ဓသဒ္ဓါ-ကရကမလေန သမာဓိသာဏပိဋ္ဌေ,သုနိသိတ မသမံ နိဟန္တိ ကမ္မ-က္ခယကရဉာဏကုဌာရိမာဒဓာနော;

()

Đứng trên nền đá mài của định, với bàn tay sen của đức tin trong sạch, Ngài cầm lấy chiếc búa trí tuệ vô song, được mài sắc bén, có khả năng hủy diệt nghiệp, và phá tan các căm xe (của bánh xe luân hồi).

၇.

7.

ဟတဘဝရထ ဝိဗ္ဘမဿ မဂ္ဂ-ရထမဘိရုယှ သိဝံပုရံ ဂတဿ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဟတာရကဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Vì Ngài đã phá hủy sự ảo tưởng của cỗ xe luân hồi, đã leo lên cỗ xe của Đạo và đi đến thành phố an lành (Niết-bàn), nên Ngài là bậc đã phá hủy các căm xe. Do đó, danh xưng 'A-la-hán' của Đức Thế Tôn đã vang lừng khắp thế gian.

၈.

8.

အဝိဒိတ ပရိယန္တ ဒုက္ခ ဝဋ္ဋံအထဘဝစက္ကက မိတုစ္စတေ အဝိဇ္ဇာ,တဟိမုပဟိတနာဘီ မူလကတ္တာဘဝတိဇရာမရဏံ တဒန္တနေမိ;

()

Vòng khổ đau với điểm cuối không thể biết được gọi là bánh xe luân hồi. Trong đó, vô minh, vì là gốc rễ, trở thành đùm xe; già và chết trở thành vành xe ở cuối cùng.

၉.

9.

ဃဋိတ တဒုဘယန္တရာ အရာဿုဒသ အဘိသင်္ခရဏာဒိသေသ ဓမ္မာ,ကသိရသမုဒယေ နိရောဓ မဂ္ဂေဘဝတိ ပဇာနမဇာနနံ အဝိဇ္ဇာ;

()

Mười pháp còn lại, bắt đầu bằng các hành, được gắn kết như những nan hoa ở giữa hai phần ấy. Sự không biết của chúng sanh về khổ, tập, diệt, đạo chính là vô minh.

၁၀

10

ဘဝတိ တိဝိဓဘုမိကာ အဝိဇ္ဇာစတုဝိဓ သစ္စသဘာဝ ဆာဒကာ’ယံ,အဘိဝိစိနန စေတနာန မဒ္ဓါဝိဝိဓနယေန ဘဝတ္တယေ နိဒါနံ;

()

Vô minh có mặt trong ba cõi, che lấp bản chất của Tứ Đế. Theo nhiều cách, nó là nguyên nhân trong ba cõi cho các tư tưởng không được quán xét.

၁၁.

11.

သကသက ပဋိသန္ဓိစိတ္တဟေတုဒွယ မဘိသင်္ခတ ကမ္မမေဝ ကာမေ,စိတ ကုသလ မရူပ ရူပ ဂါမိံတဒုဘယဘုပဋိသန္ဓိဟေတု ဟောတိ;

()

Trong cõi Dục, chính nghiệp đã được tạo tác thuộc hai loại (thiện và bất thiện) là nhân cho tâm tái tục của mỗi chúng sanh. Nghiệp thiện đã được tích lũy đưa đến cõi Sắc và Vô Sắc, trở thành nhân tái tục trong cả hai cõi ấy.

၁၂.

12.

ကုသလမကုသလံ တိဓာ ဝိဘတ္တံပုရိမဘဝေနိစိတံ ယထာနုရူပံ,နဘဝတိ ပဋိသန္ဓိတောပရံ ကိံတိဘဝ ပဝတ္တိ ဝိပါက စိတ္တ ဟေတု;

()

Nghiệp thiện và bất thiện, được tích lũy trong kiếp trước và phân chia theo ba cách, tương ứng với quả của nó, há không phải là nhân cho các tâm quả trong dòng sinh tồn của ba cõi sau khi tái tục hay sao?

၁၃.

13.

သမုဒယမယ ကာမရူပပါကာသတိ ပဋိသန္ဓိ ပဝတ္တိယံ ဘဝန္တီ,သက သက ဘဝနာမ ရူပဟေတုဝိဝိဓ နိဒါနဝသေန စာနုရူပံ, ()

Khi có sự tái tục và trong dòng sinh tồn, các quả (của nghiệp) thuộc cõi Dục và cõi Sắc, vốn tùy thuộc vào sự sinh khởi, trở thành nhân cho danh và sắc trong mỗi cõi tương ứng, tùy theo năng lực của các duyên khác nhau.

၁၄.

14.

တထရိဝ စတုရော အရူပပါကာသကသကဘုမိကနာမပစ္စယာဝ,သမုပစိတ မနံ အသညသတ္တေနဘဝတိကိံက ဘုဝိ ရူပမတ္တဟေတု;

()

Tương tự như vậy, bốn quả Vô Sắc chính là duyên cho danh trong mỗi cõi tương ứng. Đối với chúng sanh Vô Tưởng, tâm đã được tích lũy há không phải là nhân cho chỉ riêng sắc trong cõi ấy hay sao?

၁၅.

15.

တဒုဘယ မဝိပါက စိတ္တတောပိပဘဝတိ တီသုဘဝေသု စာ’နု ရူပံ,သုဂတိ ဒုဂတိယံ ပဒံဟိ ကာမေဘဝတိ သဠာယတနဿ နာမ ရူပံ;

()

Từ cả hai loại tâm không phải là quả ấy, (danh-sắc) khởi sanh tương ứng trong ba cõi. Thật vậy, trong cõi Dục, nơi có các cảnh giới tốt và xấu, danh và sắc trở thành nền tảng cho sáu xứ.

၁၆.

16.

ဘဝတိ ပဒက မသညိ ဝဇ္ဇရူပ-ဘုဝိ တိဝိဓာယတနဿ နာမ ရူပံ,ဟဝတိ သမုဒယော ဘဝေ အရူပေသုခုမ မနာယတနဿ နာမ မတ္တံ;

()

Trong cõi Sắc, ngoại trừ chúng sanh Vô Tưởng, danh và sắc trở thành nền tảng cho ba xứ (nhãn, nhĩ, ý). Trong cõi Vô Sắc, chỉ có danh vi tế khởi sanh làm nền tảng cho ý xứ.

၁၇.

17.

ဣတိ တိဝိဓဘဝေ ဘဝန္တိ တံ တံ-ဘဝ ပဘဝါယတနာတိ ဖဿဟေတု,တထရိဝ ကမတော ဘဝါနု ရူပံတိဝိဓဘဝေသု ဆဖဿဝေဒနေဇာ;

()

Như vậy, trong ba cõi, các xứ tương ứng phát sinh từ cõi sống ấy trở thành nhân cho xúc. Tương tự, theo thứ tự và tương ứng với cõi sống, sáu xúc và thọ được sinh ra trong ba cõi.

၁၈.

18.

ဝိဝိဓ ဘဝဂတိဋ္ဌိတီသု တံ တံဆဋိတ ဇဋာ ဂဟဏဿ ဟေတု ဟောတိ,ပုနရုဘယ ဘဝဿ ဒဠှဂါဟော,ဘဝတိ ဘဝေါတိဘဝမှိ ဟေတုဇာတျာ;

()

Trong các cõi sống, cảnh giới, và trú xứ khác nhau, chính thọ ấy trở thành nhân cho ái và thủ. Sự chấp thủ vững chắc vào việc tái sanh trở thành hữu, là nhân cho sự sinh trong kiếp vị lai.

၁၉.

19.

တိဝိဓ ဘဝု’ပပတ္တိဇာတိရေသာဘဝတိ ဇရာမရဏာဒိ ဒုက္ခ ဟေတု,သကလကသိရုပဒ္ဒဝါ’သဝါနံသမုဒယဟေတုတတောသိယာ အဝိဇ္ဇာ;

()

Sự sinh này, tức là sự xuất hiện trong ba cõi, trở thành nhân cho các khổ như già, chết. Do đó, vô minh là nhân cho sự phát sinh của tất cả các phiền não, tai ương và lậu hoặc.

၂၀.

20.

ထိရဂဟဏဝသေန ယောဟိ ကောစိသုစရိတ ဒုစ္စရိတံစရေယျ တဿ,သုဂတိ ဒုဂတိ ဂါမိ ကမ္မမေတ္ထကထယတိ ကမ္မဘဝေါ’တိ ကမ္မဝါဒီ;

()

Bất cứ ai, do năng lực của sự chấp thủ vững chắc, thực hành thiện hạnh và ác hạnh, thì nghiệp dẫn đến thiện thú và ác thú của người ấy, được các nhà nghiệp luận gọi là nghiệp hữu.

၂၁.

21.

ဝိစိတုပစိတ ကမ္မသတ္တိဇာတာဝဒတုပပတ္တိ ဘဝေါ’တိ ပဉ္စခန္ဓာ,တဒဘိဇနန မာဟဇာတိ တေသံစုတိစဝနံ ပရိပါကတာဇရာ’တိ;

()

Năm uẩn, được sinh ra từ năng lực của nghiệp đã được tích lũy đa dạng, được gọi là sanh hữu. Sự khởi sanh của chúng được gọi là sinh, sự chín muồi của chúng là già, và sự tan rã của chúng là chết.

၂၂.

22.

ပဟဝဖလပဗန္ဓတော ဌီတာနံသရသဂဘီရပဋိစ္စ သမ္ဘဝါနံ,ကယိရတိ ဝိသဒါယ ယာယ ဓမ္မ–ဌိတိမတိနာမဓိယာ ပရိဂ္ဂဟံသာ;

()

Sự thấu hiểu về lý Duyên Khởi, vốn sâu sắc và có thực chất, đứng vững trong chuỗi tương tục của nhân và quả, được thực hiện bởi trí tuệ sáng suốt gọi là 'pháp trụ trí'.

၂၃.

23.

ဣဓပန စတုရောသိယုံသမာသာပုရိမဘဝေါ’ဒယ မောဟ ကမ္မမေကော,ဘဝတိဟနဘဝစိတ္တနာမ ရူပါ-ယတန ဆ ဖဿ ဆ ဝေဒနာတိ စေကော;

()

Ở đây có bốn nhóm tóm tắt. Một nhóm là vô minh và nghiệp, là nhân trong kiếp quá khứ. Một nhóm là thức, danh-sắc, sáu xứ, xúc, và thọ, là quả trong kiếp hiện tại.

၂၄.

24.

အပိ ဘဝတိ ဘဝေါ နိကန္တိ ဂါဟောဇနန ဇရာမရဏံ အနာဂတေ’ကော,ပဘဝ ဖလဝသေန သမ္ဘဝါနံဣတိ စတု သင်္ခိပနံ သိယာတိယဒ္ဓံ;

()

Một nhóm nữa là ái, thủ, và hữu, là nhân trong kiếp hiện tại. Một nhóm là sinh, già và chết trong tương lai. Như vậy, có sự tóm tắt thành bốn nhóm này của các pháp duyên khởi theo nhân và quả qua ba thời.

၂၅.

25.

ဣဓ ယထရိဝ’တီတဟေတုပဉ္စအဘိရတိဂါဟဘဝေဟိ ကမ္မမောဟာ,တထရိဝ သဟ မောဟကမ္မုနာပိအဘိရတိဂါဟဘဝါ ဣဒါနိ ဟေတူ;

()

Ở đây, cũng như năm nhân trong quá khứ là vô minh, nghiệp, ái, thủ, hữu; thì hiện tại, ái, thủ, hữu cùng với vô minh và nghiệp cũng là những nhân (cho tương lai).

၂၆.

26.

နဘဝတိ ဖလပဉ္စကံ ကိမေတ-ရဟိပဋိသန္ဓိက မနာဒိပဉ္စ ဓမ္မာ,ဘဝတိ ဖခလမနာဂတေ တထေဝဇနန ဇရာမရဏာဒိ ပဉ္စ ဓမ္မာ;

()

Há không phải năm pháp này, bắt đầu bằng thức tái tục, trở thành năm quả (trong hiện tại) hay sao? Tương tự như vậy, trong tương lai, năm pháp quả là sinh, già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ có.

၂၇.

27.

ဘဝတိ ဘဝုပပတ္တိယ’န္တရေ’ကောအဘိရတိ ဝေဒယိတာန မန္တရေ’ကော,တထရိဝ စိတစေတနာမနာနံဣတိ ဘဝစက္ကတိသန္ဓယော ဘဝန္တိ;

()

Có một mối nối giữa hữu và sinh, một mối nối giữa thọ và ái. Tương tự, có một mối nối giữa hành (tư tưởng tích lũy) và thức. Như vậy, có ba mối nối trong bánh xe sinh tử.

၂၈.

28.

သုဝိသဒမတိဝီသတာ’ ကတာရံသ’တိပရိဝဋ္ဋ တိသန္ဓိကံ တိယဒ္ဓံ,တဒဝဂမိယတာယ ဓာတု ဓမ္မ-ဋ္ဌိတိမတိယာ စတုသင်္ဂဟံ ဒွိမူလံ;

()

Bánh xe này có hai mươi nan hoa, ba vòng luân chuyển, ba mối nối, ba thời kỳ, bốn nhóm tóm tắt, và hai gốc rễ (vô minh và ái). Điều này cần được hiểu rõ bằng pháp trụ trí.

၂၉.

29.

ဟနိဝိဘနိ ဇဂတ္တယေ ဘဝန္တ-ဘဝရထ စက္ကသမပ္ပိတာခိလာရေ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဗုဓာဟိဂီတောဘုဝိ ဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Ngài đã bẻ gãy tất cả các nan hoa được gắn vào bánh xe của cỗ xe sinh tử, vốn quay vần trong ba cõi. Vì lý do này, tiếng tăm lừng lẫy 'A-la-hán' của Đức Thế Tôn, được các bậc hiền trí ca ngợi, đã vang khắp thế gian.

၃၀.

30.

ဘဂဝတိ ဥဒိတေ မဟာနုဘာဝေါတမဟိမဟေယျ ဘုသံ သဒေဝလောကော,တဒဟိမဟိ ကဒါဝိ နေရု မတ္တ-မဏိရတနာဝလိယာ သဟမ္ပတီပိ;

()

Khi Đức Thế Tôn, bậc đại oai lực, xuất hiện, thế giới cùng với chư thiên đã hết lòng tôn kính và cúng dường Ngài. Khi ấy, ngay cả Phạm thiên Sahampati cũng đã cúng dường Ngài bằng một chuỗi ngọc báu lớn bằng núi Tu-di.

၃၁.

31.

ပစုရသုရနရာ ဗလာနုရူပံယမဘိမဟိံသု အနာထ ပိဏ္ဍိကောပိ,ဂဟပတိ တမုပါသိကာဝိသာခါသပရိသ ကောသလဗိမ္ဗိသာရဘူပါ;

()

Nhiều chư thiên và loài người đã cúng dường Ngài tùy theo khả năng của họ, như trưởng giả Cấp Cô Độc, nữ thí chủ Visākhā, và các vị vua nước Kosala và vua Bimbisāra cùng với tùy tùng.

၃၂.

32.

ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အသောက-ဝဟယဓရဏီပတိ ဒီပစက္ကဝတ္တိ,ဒသဗလမသမံ ပရိစ္စဇိတွာအဘိမဟိ ဆန္နဝုတိပ္ပမာဏကောဋီ;

()

Sau khi Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn, vua A-dục, vị chuyển luân vương của hòn đảo này, đã cúng dường đến Bậc Thập Lực vô song với số tài sản lên đến chín mươi sáu ức.

၃၃.

33.

အဂဏိတ ဝိဘဝံ ပရိစ္စဆိတွာဣဟရတနာဝလိ စေတိယံ ဝိဓာယ,သုရနရသရဏဿ ဓာတုဒေဟံနရပတိမာနယိ ဒုဋ္ဌဂါမိနီ’ပိ;

()

Vua Duṭṭhagāmiṇī cũng đã từ bỏ vô số của cải, xây dựng bảo tháp Ratanāvali tại đây, và tôn thờ xá-lợi thân của Bậc Quy Y cho trời và người.

၃၄.

34.

ဒသဗလမဘိပူဇယိံသု ပူဇာ-ဝိဓိဗဟုမာနန ဘာဇနံ တဒညေ,ဣတိဇန မဟနီယ စီဝရာဒီ-စတုဝိဓပစ္စယ ပူဇနာက ဝိသေသံ;

()

Và những người khác cũng đã cúng dường Bậc Thập Lực, là đối tượng xứng đáng cho các loại lễ vật và sự tôn kính. Như vậy, Ngài xứng đáng được mọi người tôn thờ bằng các phẩm vật đặc biệt là bốn món vật dụng như y phục.

၃၅.

35.

ဂုဏဇလဓိ ယဒဂ္ဂ ဒက္ခိဏေယျောအရဟတိ စာဟုဏ ပါဟုဏာ ရဟဿ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ကဝိပ္ပ သတ္ထောဘုဝိ ဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Vì Ngài là biển cả công đức, là bậc đáng được cúng dường tối thượng, xứng đáng với các lễ vật, sự hiếu khách, và các phẩm vật dâng cúng riêng tư. Vì lý do này, tiếng tăm lừng lẫy 'A-la-hán' của Đức Thế Tôn, được các thi nhân ca ngợi, đã vang khắp thế gian.

၃၆.

36.

ဣဓပရမနိပစ္စကာရ ဂိဒ္ဓါသမဏက ဘုသုရကာ ဝိဘာဝိမာနီ,ရဟသိ အကုသလံ သိလောကကာမာန ကိမသိလောကဘယေန သဉ္စိနန္တိ;

()

Ở đây, một số sa-môn và bà-la-môn giả hiệu, kiêu mạn, tham cầu sự tôn kính, vì ham muốn danh vọng, há không tích lũy điều bất thiện một cách bí mật hay sao?

၃၇.

37.

နစကရဟစိ ကိဉ္စိဒေဝ ပါပံကယိရတိ ရေသရဟောပိပါပဘီရူ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ရဟာပဂဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Ngài không bao giờ làm bất cứ điều ác nào, dù là nhỏ nhất, ngay cả ở nơi kín đáo. Vì lý do này, do Đức Thế Tôn đã từ bỏ mọi điều bí mật (xấu xa), tiếng tăm lừng lẫy 'A-la-hán' của Ngài đã vang khắp thế gian.

၃၈.

38.

အနုပသမိတ ရာဂဒေါသ မောဟာထိရမနဘာဝိတ ကာယစိတ္တ ပညာ,အရိယပဋိပဒါယ ယေ ဝိပန္နာအနရိယ ဓမ္မစရာ နရာဓမာတေ;

()

Những kẻ có tham, sân, si chưa được lắng dịu, có thân, tâm, tuệ chưa được tu tập vững chắc, những kẻ đã thất bại trên Thánh đạo, những kẻ thực hành pháp không phải của bậc Thánh, là những người hạ liệt;

၃၉.

39.

သုဂဟိတ သုဂတာရဟဒ္ဓဇန္တာဇိနမနုဗန္ဓိယ သန္တိကေက ဝရာပိ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဘဝန္တိ ဒုရေဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော ()

Dù là những chúng sanh đã khéo nắm giữ ngọn cờ của bậc Thiện Thệ, bậc A-la-hán, và dù là bậc xuất sắc đi theo sát bên cạnh bậc Chiến Thắng, dầu vậy, họ vẫn ở xa cách đức Thế Tôn. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၀.

40.

တထရိဝ သုဝိဒုရ ဘာဝမာပမုနိရပိတေဟိနိဟီန ပုဂ္ဂလေဟိ,ဣတိပိ ဘဂဝတော သတမ္ပ သတ္ထောဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

က ()

Cũng như thế, bậc Mâu-ni đã đạt đến trạng thái rất xa cách đối với những hạng người thấp kém này. Dầu vậy, đức Thế Tôn là bậc Đạo Sư của những người thiện. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၁.

41.

ဝိဟတ သကလသံကိလေသ ဓမ္မာသတတ သုဘာဝိတ ကာယ စိတ္တပညာ,အရိယပဋိပဒံ ပပူရကာရီအနရိယဓမ္မပထာရကာက သုဓီရာ;

()

Những bậc hiền trí đã đoạn trừ tất cả các pháp phiền não, có thân, tâm, tuệ luôn được tu tập tốt đẹp, là những vị hoàn thành Thánh đạo, và xa lìa con đường của pháp không phải của bậc Thánh;

၄၂.

42.

သတဒသသတ ယောဇနေဟိ ဒူရေယဒိဝိဟရန္တိ ဇိနဿ အာရကာတေ,ဣတိပိ ဘဂဝတော န တာဝ ဒူရေဘုဝိ ဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Nếu họ trú ở nơi xa cách bậc Chiến Thắng, cách xa hàng trăm, hàng chục, hàng trăm do-tuần, dầu vậy, họ cũng không xa cách đức Thế Tôn. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၃.

43.

တထရိဝ အဝိဒူရ ဘာဝမာပမုနိရပိ သပ္ပုရိသာန မီဒိသာနံ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဘဝန္တဂဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Cũng như thế, bậc Mâu-ni đã đạt đến trạng thái không xa cách đối với những bậc chân nhân như vậy. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn, bậc đã đi đến tận cùng của sự hiện hữu. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၄.

44.

ဗုဓ ဇန ရဟိတဗ္ဗ ပါပဓမ္မာပဝူရမနတ္ထကရာက ရဟာဝဒန္တိ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ရဟာ န ယဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိ ဃောသော;

()

Những pháp ác mà bậc trí phải từ bỏ, người ta gọi là điều bí mật (rahā) vì chúng là nguyên nhân hàng đầu gây ra tai họa. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn, không có điều gì là bí mật. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၅.

45.

ဂရဟိယ ရဟိတဗ္ဗတာ’ရိယေဟိပရမပုထုဇ္ဇန ပုဂ္ဂလေဟိ ယသ္မာ,ဣတိပိ ဘဂဝတော နစ’တ္ထိ’မဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Bởi vì chúng đáng bị chê trách và cần được từ bỏ bởi các bậc Thánh và cả những hạng phàm phu tột cùng. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn này, không có điều như vậy. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၆.

46.

အပိစ ဘဂဝတာ နတေကဒါစိဝိဂရဟိယာ ရဟိတဗ္ဗကာ ဘဝန္တိ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ရဟာနယဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Hơn nữa, đối với đức Thế Tôn, không bao giờ có những điều đáng bị chê trách và cần phải từ bỏ. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn, không có điều gì là bí mật. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၇.

47.

ဂမန မိဟရဟောတိ ဝုစ္စတေ တံတိဘဝပရိဗ္ဘမဏံ ရဟော န ယဿ,ဣတိပိ ဘဂဝတော ဂတဿ ပါရံဘုဝိ ဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Sự đi lại ở đây được gọi là sự lang thang trong ba cõi, điều mà đối với Ngài đã được từ bỏ. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn, bậc đã đi đến bờ kia. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၄၈.

48.

နိရတိသယ’ဓိသီလစိတ္တပညောပရမ ဝိမုတ္တိ ဝိမုတ္တိ ဉာဏလာဘီ,အသန္ဒိသ ဂုဏ ဘာဇနောက အနေဇောအသမသမော အသမော အနုတ္တရော’တိ;

()

Bậc có giới, định, tuệ cao thượng không ai sánh bằng, bậc đã đạt được sự giải thoát tối thượng và tri kiến giải thoát, là vật chứa đựng những đức hạnh không thể so sánh, không còn dao động, bậc ngang bằng với bậc không ai ngang bằng, không ai sánh bằng, bậc vô thượng.

၄၉.

49.

ကုသလဗလ သမိဒ္ဓရူပဝါတိဝိဝိဓဂုဏေဟိ သိယာ ပသံ သိယော ယော,ဣတိပိ ဘဂဝတော ပသံသိယဿဘုဝိဝိသုတော အရဟန္တိ ကိတ္တိဃောသော;

()

Bậc nào được phú cho sức mạnh của thiện pháp và vẻ đẹp, bậc ấy đáng được tán thán vì những đức hạnh đa dạng. Dầu vậy, đối với đức Thế Tôn, bậc đáng được tán thán. Tiếng tăm ‘A-la-hán’ lừng danh trên cõi đời.

၅၀.

50.

ဣမိနာ ဣမိနာပိ ကာရဏေနဘဂဝါ ဂေါတမ ဂေါတ္တ ကေတုဘူတော,အရဟံ အရဟန္တိ ကိတ္တိရာဝေါဒကတေလံဝတတာန သတ္တလောကေ;

()

Vì lý do này và lý do này, đức Thế Tôn, ngọn cờ của dòng họ Gotama, tiếng tăm ‘A-la-hán, A-la-hán’ đã lan truyền trong thế giới chúng sanh như dầu loang trên mặt nước.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ ဘဂဝတော အရဟန္တိနာမပညတ္တိယာအဘိဓေယ ပရိဒီပေါ ဧကူနဝီသတိမောက သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại hỷ lạc cho tâm của tất cả các thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, chương thứ mười chín, là chương giải thích ý nghĩa của danh hiệu ‘A-la-hán’ của đức Thế Tôn trong phần Nhân Duyên Gần, đã kết thúc.

၁.

1.

သမ္မာ သာမံ သဗ္ဗဓမ္မာန မဒ္ဓါဗုဒ္ဓတ္တာ ပညာနုဘာဝေန တဿ,သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ အဗ္ဘုဂ္ဂတာယအာသိကိတျာ(သာလိနီ) လောက ဓာတု;

()

Do đã tự mình chánh đẳng giác tất cả các pháp như thật, nhờ vào oai lực trí tuệ của Ngài, thế giới đã vang lên với danh xưng lừng lẫy ‘Chánh Đẳng Giác’.

၂.

2.

ယော စာ ဘိညေယျေ ပရိညေယျ ဓမ္မေဘာဝေတဗ္ဗေ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ ဓမ္မေ,သမ္မာသာမံ ဗုဇ္ဈိ တသ္မာသ ဗုဒ္ဓေါသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Vị nào đã tự mình chánh giác các pháp cần được thắng tri, các pháp cần được liễu tri, các pháp cần được tu tập, và các pháp cần được chứng ngộ, do đó Ngài là bậc Giác Ngộ, và được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၃.

3.

တတြာ’ဘိညေယျာ စတုဿစ္စ မေဝဒုက္ခံ သစ္စံ ခေါ ပရိညေယျ ဓမ္မာ,ဘာဝေတဗ္ဗာ မဂ္ဂ သစ္စံ နိရောဓ-သစ္စံ တစ္ဆံ သစ္ဆိကာ တဗ္ဗ ဓမ္မာ;

()

Trong đó, Tứ Thánh Đế chính là pháp cần được thắng tri. Sự thật về Khổ là pháp cần được liễu tri. Sự thật về Đạo là pháp cần được tu tập. Sự thật về Diệt quả thật là pháp cần được chứng ngộ.

၄.

4.

တဏှာပက္ခေ သမ္ဘဝံ ဓမ္မ ဇာတံမဂ္ဂါနံဝဇ္ဈံက ပဟာတဗ္ဗ ဓမ္မာ,သဒ္ဓိံ ဇာတျာဒီဟိ ဒုကေခဟိ ပဉ္စု-ပါဒါနက္ခန္ဓာ သိယာ ဒုက္ခ သစ္စံ;

()

Tập hợp các pháp sanh khởi thuộc về phần ái dục là pháp cần phải đoạn trừ, cần được các đạo lộ tiêu diệt. Cùng với các khổ như sanh, v.v., năm thủ uẩn chính là Khổ đế.

၅.

5.

ယာယံ တဏှာ ကာမ တဏှာဒိဘေဒါဒုက္ခာနံ သာဟေတု သစ္စံ ဒွိတိယံ,ဗန္ဓာနံ ယတြာပျ’ဘာဝေါ နိရောဓ-သစ္စံ ယဉ္စာ ဂမ္မ တဏှာယ စာဂေါ;

()

Chính ái này, với các loại như dục ái v.v., là nguyên nhân của khổ, là sự thật thứ hai. Nơi nào không có sự trói buộc, đó là Diệt đế, và nơi đó đạt được nhờ sự từ bỏ ái.

၆.

6.

သမ္မာဒိဋ္ဌာဒျဋ္ဌမဂ္ဂင်္ဂ ဓမ္မာနိဗ္ဗာနံ သမ္ပာပကာ မဂ္ဂ သစ္စံ,တေသံ ဓမ္မာနမ္ပိ သမ္ဗုဇ္ဈိနတ္တာသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Tám pháp chi đạo bắt đầu bằng Chánh kiến, là những pháp đưa đến Niết-bàn, chính là Đạo đế. Do đã giác ngộ cả những pháp ấy, Ngài được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၇.

7.

စက္ခေဝ’ဒံ ဒုက္ခံ တဒုပ္ပာဒ ဟေတုတဏှာ နေသာနံ အဘာဝေါ နိရောဓော,မဂ္ဂေါ ဗောဓူပါယ ပညာတိ တဿဧဝံ ပစ္စေကံ ပဒံ စောဒ္ဓရိတွာ;

()

Chính con mắt này là khổ, ái là nguyên nhân sanh khởi của nó, sự vắng mặt của chúng là sự diệt, đạo là phương tiện để giác ngộ điều đó. Sau khi đã phân tích từng phần riêng lẻ như vậy;

၈.

8.

အာရောပေတွာ သစ္စ ဓမ္မေသု သစ္စ-သန္ဓာတာ ယော သစ္စဒဿီ သ ဗုဒ္ဓေါ,သမ္မာ သာမံ တိက္ခပညာယ ဗုဇ္ဈိသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Và áp dụng chúng vào các pháp chân đế, vị nào là người hợp nhất các sự thật, người thấy được sự thật, vị ấy là bậc Giác Ngộ. Ngài đã tự mình chánh giác với trí tuệ sắc bén, và được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၉.

9.

ဆန္နံ ဒွါရာနဉ္စ ဆာရမ္မဏာနံ,ဆန္နံ စိတ္တာနဉ္စ ဆဗ္ဗေဒ နာနံ,ဆန္နံ သညာနံ ဆ သဉ္စေတနာနံဆန္နံ ဖဿာ နံ ဝိတက္ကာဒိ ကာနံ;

()

Của sáu căn môn và sáu đối tượng, của sáu thức và sáu loại khác nhau của chúng, của sáu tưởng và sáu tư, của sáu xúc và của tầm, v.v.;

၁၀.

10.

ဧဝံ ဆန္နံ ရူပ တဏှာဒိကာနံတဏှာကာယာနံ သမာရောပဏေန,သမ္မာ သာမံ ဗုဇ္ဈိ သစ္စေသု တသ္မာသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Như vậy, bằng cách áp dụng sáu thân ái, bắt đầu với sắc ái, v.v., vào các sự thật, do đó Ngài đã tự mình chánh giác, và được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၁.

11.

ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာန မဋ္ဌာရသန္နံဓာတူနံ စက္ခာဒိနံ ဗာရသန္နံ,သမ္မာ သာမံ ဗုဇ္ဈိတတ္တာ သယမ္ဘုသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Do đã tự mình chánh giác về năm uẩn, mười tám giới, và mười hai xứ bắt đầu bằng mắt, bậc Tự Sinh (Sayambhū) được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၂.

12.

ရူပဇ္ဈာနာနံ စတုန္နံ အရူပ-ဇ္ဈာနာနဉ္စာနုဿတီနံ ဒသန္နံ,ခတ္တိ သာကာရ’ပ္ပမညာသုဘာနံကမ္မဋ္ဌာနာနံ နဝန္နံ ဘဝါနံ;

()

Về bốn thiền sắc giới và các thiền vô sắc giới, về mười pháp tùy niệm, về ba mươi hai thể trược, các pháp vô lượng, các đề mục thiền, và chín cõi chúng sanh;

၁၃.

13.

ဗုဒ္ဓတ္တာ သံသာရ စက္ကေ အဝိဇ္ဇာ-ဒျင်္ဂါနံ သစ္စေသုစာရောပဏေန,သမ္မာသာမံ ဧသ နိဿင်္ဂ ဉာဏေသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Do đã giác ngộ các chi phần bắt đầu bằng vô minh trong bánh xe luân hồi và áp dụng chúng vào các sự thật, vị này, với trí tuệ không chướng ngại, đã tự mình chánh giác, và được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၄.

14.

ပစ္စုပ္ပန္နာနာဂတာတီတ ဓမ္မေနိဗ္ဗာနံ နိဿေသ ပဏ္ဏတ္တိ ဓမ္မေ,သာမံ အဗ္ဘညာသျ’နညောပ ဒေသောသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Do đã tự mình thắng tri các pháp trong hiện tại, tương lai, và quá khứ, cùng với Niết-bàn và các pháp chế định không còn dư sót, mà không cần sự chỉ dạy của ai khác, Ngài được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၅.

15.

သဗ္ဗံဉေယျံ တဿ ဉာဏန္တိ ကံဟိဉာဏမ္ပေဝံ ဉေယျ ဓမ္မန္တိကံဟိ,ဉေယျန္တဋ္ဌာနောမဉာဏဿလာဘာသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Tất cả những gì có thể biết đều nằm trong trí tuệ của Ngài; như vậy, trí tuệ ở gần các pháp có thể biết. Do đã đạt được trí tuệ đứng ở tận cùng của những gì có thể biết, Ngài được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၆.

16.

က္လေသာနံ ယာဝါသနာသတတီတာယသဒ္ဓိံယောက သမ္မောဟနိဒ္ဒါယ သမ္မာ,သာမံဗုဒ္ဓေါ မဂ္ဂ ဉာဏေန တသ္မာသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ လောကေ;

()

Vị nào đã chánh đẳng giác, vượt qua các phiền não cùng với các tập khí tiềm ẩn của chúng, cùng với giấc ngủ của si mê, bằng đạo tuệ, do đó Ngài được biết đến trong thế gian là bậc ‘Chánh Đẳng Giác’.

၁၇.

17.

သတ္တာဓီသော ပါရမီစောဒိတတ္တောပလ္လင်္ကေနာသဇ္ဇယော ဗောဓိမုလေ,အမ္ဘောဇံက ဘာနုပ္ပဟာက သင်္ဂမေနသောဘဂ္ဂပ္ပတ္တံ ပဗုဒ္ဓံ’ဝ သာမံ;

()

Đấng Lãnh Đạo chúng sanh, được thôi thúc bởi các pháp ba-la-mật, đã ngồi kiết-già bất khả chiến bại tại cội Bồ-đề, tự mình giác ngộ như đóa sen đạt đến vẻ huy hoàng khi tiếp xúc với ánh mặt trời.

၁၈.

18.

သာမံ သမ္မာ’နည သာဓာရဏဂ္ဂ-မဂ္ဂေါဘာသေနပ္ပဗုဒ္ဓေါ သမာနော,သမ္ပတ္တော သဗ္ဗညုတာဉာဏ သောဘံသမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိချာသိ တသ္မာ;

()

Do tự mình chánh đẳng giác ngộ bởi ánh sáng của đạo lộ tối thượng không chung cho ai khác, đã đạt đến sự huy hoàng của nhất thiết trí, vì thế Ngài nổi danh là bậc Chánh Đẳng Chánh Giác.

၁၉.

19.

ဧဝံ သဗ္ဗေသံ ဓမ္မာနံသမ္မာ သာမံ ဗုဒ္ဓတ္တာ သော,သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓေါတိသဒ္ဒေါ လောကေ အဗ္ဘုဂ္ဂဉ္ဇိ;

()

Như vậy, do đã tự mình chánh đẳng giác tất cả các pháp, nên danh xưng ‘Chánh Đẳng Chánh Giác, bậc Giác Ngộ’ của Ngài đã vang khắp thế gian.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေက နိဒါနေ ဘဂဝတော ကသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ နာမပညတ္တိယာ အဘိဓေယ ပရိဒီပေါ ဝီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại hỷ lạc cho tâm của tất cả thi nhân, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, đây là chương thứ hai mươi, thuộc phần Santike Nidāna, có tên là ‘Luận giải về định danh tại sao Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Chánh Giác’.

တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏေ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတောဣတိပိ သော ဘဂဝါ ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နောတိ;

Lại nữa, tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama như sau: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc Minh Hạnh Túc’.

၁.

1.

သမ္ပန္နဝိဇ္ဇာစရဏေ အဝိဇ္ဇာ-ဃဏန္ဓကာရံ ဘိဒုရော ပဝီရော,ရာဇ ဝိဇ္ဇာစရဏုဗ္ဘဝါယဥဠာရကိတ္တိဿိရိယာ ကထံ တံ;

()

Bậc Anh Hùng vĩ đại, người đã phá tan bóng tối dày đặc của vô minh, bậc Minh Hạnh Túc, làm thế nào Ngài, hỡi bậc Pháp Vương, lại có được sự huy hoàng của danh tiếng cao cả phát sinh từ minh và hạnh?

၂.

2.

အသင်္ခကပ္ပေပိ နိဝုတ္ထခန္ဓေပေယျာလပါဠိံ ဝိယ ဉာဏဂတျာ,ကဏ္ဌိရဝဿု’ပ္ပတနံ ယထေဝသင်္ကိပ္ပ ခိပ္ပံ ဝိသယာဝလမ္ဗံ;

(၁)

Giống như sư tử vồ mồi, trí tuệ của Ngài nhanh chóng và ngắn gọn nắm bắt đối tượng là các uẩn đã từng hiện hữu trong vô số kiếp, tựa như đọc một đoạn kinh văn lược.

၃.

3.

သရော’တိသူရော သရဘင်္ဂက သတ္ထု-ခိတ္တော သရဝျမှိ ဝိရဇ္ဈတေ ကိံဧဝံ အတိတေသု ဘဝန္တရေသုအသဇ္ဇမာနံ အဝိရဇ္ဈမာနံ;

()

Mũi tên do bậc thầy Sarabhaṅga, một dũng sĩ vĩ đại, bắn ra, liệu có trượt mục tiêu chăng? Cũng vậy, (trí tuệ của Ngài) không vướng mắc, không sai lệch khi xuyên qua các kiếp sống trong quá khứ.

၄.

4.

ယထိစ္ဆိတဋ္ဌာန မတိတခန္ဓ-သင်္ခါတ မာဟစ္စ ပဝတ္တမာနံ,ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဂတဉှိ ဉာဏံအနညသာဓာရဏမာသိ ယဿ;

()

Trí tuệ Túc Mạng Minh của Ngài, vốn không chung với ai khác, đã vận hành, hướng đến các uẩn quá khứ ở bất cứ nơi nào Ngài mong muốn.

၅.

5.

ပဟီဏ’ဝိဇ္ဇာနုသယော ဇိနော သောဝိဇ္ဇာယု’ပေတော ပဌမာယ တာယ,ဣစ္စဿ ဒဏ္ဍာဟတကံသပါတိ-သဒ္ဒေါဝ သမ္ပတ္ထရိ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ;

()

Bậc Chiến Thắng ấy, người đã đoạn trừ vô minh tùy miên, đã thành tựu minh thứ nhất. Do vậy, tiếng tăm của Ngài vang xa như tiếng bát đồng bị gậy đánh.

၆.

6.

ဟနီနပ္ပဏီတာဒိ ပဘေဒ ဝတ္တေဥပ္ပဇ္ဇမာနေ စ နိရုဇ္ဈမာနေ,သတ္တေ ယထာကမ္မု’ပဂေ ဂတီသုပသာဒစက္ခာ’ဝိသယေ စ ရူပေ;

()

Ngài thấy chúng sanh đang sanh và diệt, trong các trạng thái khác nhau như hạ liệt và cao thượng, đi đến các cõi tùy theo nghiệp của họ, và thấy các sắc pháp vượt ngoài tầm của nhục nhãn.

၇.

7.

အနည သာဓာရဏ ဒိဗ္ဗစက္ခု-သင်္ခါတဉာဏေန ပဟဿရေန,ဒိဗ္ဗေန စာ’လောက ပရိဂ္ဂဟေနယေနာ’ဟိဇာနာတိ ဇိနော အနေဇော;

()

Bậc Chiến Thắng, người không còn tham ái, đã thắng tri (những điều ấy) bằng trí tuệ gọi là Thiên Nhãn Minh, vốn không chung với ai khác, với ánh sáng rực rỡ và sự bao trùm của thiên quang.

၈.

8.

စုတုပပါတဗ္ဗိသယာယ သတ္ထာဝိဇ္ဇာယု’ပေတော ဒုတိယာယ တာယ,ဣစ္စဿ သမ္ပတ္ထရိ ဟေမ ဃဏ္ဋာ-ဋင်္ကာရဃောသောရိဝ ကိတ္တိဃောသော;

()

Bậc Đạo Sư đã thành tựu minh thứ hai, liên quan đến sự tử và sanh của chúng sanh. Do vậy, tiếng tăm của Ngài vang xa như tiếng chuông vàng ngân.

၉.

9.

ဒုက္ခဉ္စ ဒုက္ခပ္ပဘဝေါ နိရောဓောမဂ္ဂေါ စ ဒုက္ခဿ နိရောဓကော’တိ,စတ္တာရိ သစ္စာနိ ယထာသဘာဝံပဝေဒိ ဉာဏေန သယမ္ဘု ယေန;

()

Bằng trí tuệ nào mà bậc Tự Tồn đã liễu tri bốn chân lý đúng như thật: khổ, nguồn gốc của khổ, sự diệt khổ, và con đường đưa đến sự diệt khổ.

၁၀.

10.

ယေစာ’သဝါ အာသဝသမ္ဘဝေါ ယောတေသံ ခယော ယဝါ’သဝနာသုပါယော,တံ သဗ္ဗမညာသိ သယမ္ဘု ဉာဏ-ဗလေန ယေနာ’သဝ ဝိပ္ပမုတ္တော;

()

Bằng năng lực của trí tuệ nào mà bậc Tự Tồn đã hiểu rõ tất cả: các lậu hoặc, nguồn gốc của lậu hoặc, sự đoạn tận chúng, và con đường đưa đến sự đoạn tận lậu hoặc, và nhờ đó Ngài đã giải thoát khỏi các lậu hoặc.

၁၁.

11.

ခီဏ’တိ ဇာတီ ဝုသိတ’န္တိ သေဋ္ဌ-စရိယံ ကတံ’တီ ကရဏိယ မဒ္ဓါ,နစာ’ပရန္တျေ’ဝ မနန္တဉာဏောဉာဏေန’ဘိညာယ ဝိဟာသိ ယေန;

()

Bằng trí tuệ nào mà bậc Vô Lượng Trí đã an trú, sau khi thắng tri rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa’.

၁၂.

12.

သယမ္ဘု သဗ္ဗာသဝ သင်္ခယာယဝိဇ္ဇာယုပေတော တတိယာယ တာယ,ဣစ္စဿ ဝိပ္ဖာရဂဟီရတေရိ-ရာဝေါ’ဝ သမ္ပတ္ထရိ ကိတ္တိရာဝေါ;

()

Bậc Tự Tồn đã thành tựu minh thứ ba, để đoạn tận tất cả lậu hoặc. Do vậy, tiếng tăm của Ngài vang xa như tiếng sóng gầm sâu rộng của đại dương.

၁၃.

13.

ဝိဇ္ဇာဟိဟေဋ္ဌာ ဂဒိတာဟိ တီဟိသမငက္ဂိ ဘုတဿ တထာဂတဿ,တဒုဗ္ဘဝံ ကိတ္တိ သရီရ ဗိမ္ဗံသတံမနောဒပ္ပဏဂံ ဝိဘာတိ;

()

Hình ảnh của thân danh tiếng, phát sinh từ ba minh đã được nói ở trên của đức Như Lai, người đã thành tựu chúng, tỏa sáng trong tấm gương tâm của những bậc thiện trí.

၁၄.

14.

စာတုမ္မဟာဘူတိကရူပိကော ယံမာတာပိတုန္နံ ကရဇမှိ ဇာတော,ယော ဘတ္တကုမ္မာသဟတောပိ ကာယောအနိစ္စဝိဒ္ဓံသနဘေဒ ဓမ္မော;

()

Thân này, được cấu tạo từ bốn đại, sanh ra từ tinh huyết của cha mẹ, được nuôi dưỡng bằng cơm cháo, có bản chất vô thường, hoại diệt, và tan rã.

၁၅.

15.

ပရိတ္တကာမာဝစရမှိ ဘုတော-ပါဒါယ ဘေဒမှိ တဒတ္တဘာဝေ,ယံ နိဿိတံ ဝေဒယိတတ္တ သညာ-သင်္ခါရ ဝိညာဏ ပဘေဒနာမံ;

()

Nương vào thân thể hữu hạn thuộc cõi Dục, vốn có tính tan rã này, là danh, bao gồm các loại thọ, tưởng, hành, và thức.

၁၆.

16.

ယော ဝိပ္ပသန္နော မဏိဝံသ ဝဏ္ဏောတတြာဝုတံ သုတ္တမိဝက္ခိမာ တံ,ဉာဏက္ခိနာရူပ မဝေက္ခိ ယေနသစက္ခုမာ တတြသိတဉ္စ နာမံ;

()

Bậc Hữu Nhãn, bằng nhãn quan trí tuệ, đã thấy sắc pháp trong suốt như ngọc ma-ni, và danh pháp nương vào đó, giống như sợi chỉ xâu qua viên ngọc.

၁၇.

17.

သီတာဒိနာ ရုပ္ပဏလက္ခဏန္တိရူပဉ္စ နာမံ နတိလက္ခဏန္တိ,တဒုတ္တရိံ ဝေဒကကာရကော ဝါအတ္တာတ္တဘာဝီ ပရမတ္ထတော န;

()

(Ngài thấy) sắc có đặc tính bị biến hoại bởi lạnh nóng v.v., và danh có đặc tính hướng đến đối tượng. Ngoài những thứ đó, trên phương diện chân đế, không có một người cảm thọ, một người hành động, một tự ngã, hay một sinh linh nào.

၁၈.

18.

အညောညသမ္ဗန္ဓဝသေန ယန္တီနာပင်္ဂုလန္ဓာ ပုထဂေဝ ယန္တိ,တထာ’ညမညော’ပနိဓာယ နာမ-ရူပါနိ ဝတ္တန္တိ’ဟ နောဝိသုန္တိ;

()

Người què và người mù không thể đi riêng rẽ, mà chỉ đi được nhờ liên kết với nhau. Cũng vậy, ở đây, danh và sắc vận hành nhờ nương tựa lẫn nhau, chứ không riêng rẽ.

၁၉.

19.

ဝဝတ္ထယန္တဿိ’တိ နာမရူပံနိဿတ္တနိဇ္ဇိဝသဘာဝ မဿ,ယာ ဒိဋ္ဌိ ဒုဒ္ဒိဋ္ဌိဝိသောဓနေနသမုဋ္ဌိတာ ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိသင်္ခါ;

()

Đối với người phân biệt danh và sắc như vậy, rằng chúng có bản chất vô ngã, vô hồn, tri kiến nào khởi sanh nhờ thanh lọc tà kiến, tri kiến ấy được gọi là Kiến Thanh Tịnh.

၂၀.

20.

အဝိဇ္ဇု’ပါဒါနနိကန္တိကမ္မ-ဟေတုဗ္ဘဝံ ရူပမရူပမာဒေါ,ပကဝတ္တိယံ ဟေတုစတူဟိ ရူပံဝတ္ထာဒိဟေတုပ္ပဘဝ’န္တိ နာမံ;

()

(Ngài thấy) sắc và danh lúc ban đầu phát sinh từ các nhân là vô minh, thủ, ái, và nghiệp; và trong dòng sinh tồn, sắc phát sinh từ bốn nhân, còn danh phát sinh từ các nhân như vật căn v.v.

၂၁.

21.

သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗေသု သဒါ သမော နနာ’ဟေတုကံ တေန နနိစ္စဟေတု,ဧဝံ တဒုပ္ပာဒက ပစ္စယာနံပရိဂ္ဂဟံ ယာယ ဓိယာ အကာသိ;

()

Bằng trí tuệ nào Ngài đã thực hiện sự liễu tri các duyên sanh ra chúng, (thấy rằng) chúng không phải lúc nào, ở đâu, và trong mọi trường hợp đều giống nhau, không phải là vô nhân, và do đó cũng không phải từ một thường nhân.

၂၂.

22.

အဟံ နု ခေါ’သိံ နနုခေါ အဟောသိံဣစ္စာ’ဒျ’တီတာဒိပဘေဒ ဘုတာ,ကင်္ခါ’ဿ ကင်္ခါတရဏဗ္ဗိသုဒ္ဓိ-သင်္ခါတပညာယ ဝိဂဉ္ဆိ ယာယ;

()

Bằng trí tuệ nào, được gọi là Đoạn Nghi Thanh Tịnh, mà các hoài nghi của Ngài đã được xua tan, những hoài nghi thuộc các loại khác nhau liên quan đến quá khứ v.v., như: ‘Có phải ta đã có mặt trong quá khứ? Có phải ta đã không có mặt trong quá khứ?’

၂၃.

23.

ခန္ဓာ အတီတာဒိ ပဘေဒဝန္တောပရိက္ခယဋ္ဌေန အနိစ္စ ဓမ္မာ,ဘယာဝဟဋ္ဌေန ဒုခါ အနတ္တာအသာရကဋ္ဌေနိ’တိ သမ္မသန္တော;

()

Quán xét rằng: ‘Các uẩn, được phân chia thành quá khứ, hiện tại, vị lai v.v., là các pháp vô thường theo nghĩa biến hoại và tiêu vong; là khổ theo nghĩa đáng sợ hãi; là vô ngã theo nghĩa không có thực chất’.

၂၄.

24.

တာဠိသဓာ လက္ခဏပါဋဝတ္ထံခန္ဓာန မေသံ နဝဓာ’ထ နာထော,တိက္ခိန္ဒြိယော သော ဘယ သတ္တကာနံဝသေန သမ္မဒ္ဒိတနာမရူပေါ;

()

Bậc Hộ Trì ấy, người có các căn sắc bén, đã thấu triệt danh sắc bằng bảy loại sợ hãi, và để thuần thục các đặc tính, (Ngài đã quán) các uẩn này theo bốn mươi cách và chín cách.

၂၅.

25.

ပညာသဓာ ဗန္ဓုဒယဗ္ဗယာနံပရိဂ္ဂဟံ ယာယဓိယာ အကာသိ,ယဒါ’ဿ တာရုညဝိပဿနာယဥပက္ကိလေသာ ဒသ ပါတုဘူတာ;

()

Khi mười tùy phiền não của tuệ quán non trẻ khởi sanh, bằng trí tuệ nào Ngài đã thực hiện sự liễu tri về nhân, về sanh và diệt theo năm mươi cách.

၂၆.

26.

ဉာဏက္ခိဏာ ယေန တိလက္ခဏံ သောအဒ္ဒက္ခိ ဓမ္မေသု တဒါ’ပိ တေသု,ဇဟာသု’ပကေလသပဒုဋ္ဌမဂ္ဂံဝိပဿနာ သောဓိတမဂ္ဂဂါမိ;

()

Với tuệ nhãn ấy, vị ấy đã thấy ba tướng ở trong các pháp; khi ấy, là người đi trên con đường đã được thanh lọc bởi minh sát, vị ấy đã từ bỏ con đường bị hư hoại bởi các phiền não phụ.

၂၇.

27.

ဝဝတ္ထပေတွာန ပထာပထေ’ဝံဝိပဿနာဝီထိ မနောက္ကမိတွာ,ယာ မဂ္ဂ’မဂ္ဂိက္ခ ဝိသုဒ္ဓိ နာမသမုဗ္ဘဝါ တီရဏတိက္ခ ဗုဒ္ဓိ;

()

Sau khi đã xác định như vậy về đạo và phi đạo, sau khi đã bước vào con đường minh sát, từ pháp được gọi là Đạo Phi Đạo Tri Kiến Thanh Tịnh, trí tuệ sắc bén trong việc thẩm sát đã được sanh khởi.

၂၈.

28.

အနန္တရံ တီရဏုဏပါရံပတ္တော ပရိညာယ ပရိက္ခယာယ,နိပ္ဖတ္တိယာ ယော နဝဉာဏုပေတံဝိသုဒ္ဓိ မာကင်္ခိ ဝိသုဒ္ဓိကာမော;

Kế đó, sau khi đã đạt đến bờ kia của sự thẩm sát, vị ấy, người mong muốn sự thanh tịnh, đã mong mỏi sự thanh tịnh được hợp thành bởi chín loại trí tuệ, vì mục đích liễu tri, đoạn tận, và thành tựu.

၂၉.

29.

ပဗန္ဓတော စေ’ရိယတော ဃနေနဆန္နေသု ဓမ္မေသွ’နုပဋ္ဌဟန္နေ,တိလက္ခဏေ ယေနု’ဒယဗ္ဗယေနပုနာပိ သော သမ္မသိ နာမရူပံ;

Khi các pháp che đậy là sự liên tục, oai nghi, và khối đặc không còn hiện khởi, với trí tuệ về sanh diệt, vị ấy lại một lần nữa quán xét danh và sắc theo ba tướng.

၃၀.

30.

ဥပ္ပာဒဘင်္ဂဋ္ဌိတိတော ယဒါ’ဿဝိဝဋ္ဋယိတွာန ဝိပဿတော ယံ,သင်္ခါရဘင်္ဂေ’ဝ ပဝတ္တ မဋ္ဌ-ဝိဓာနိသံသံဘဝိ ဘင်္ဂဉာဏံ;

()

Khi vị ấy, người đang thực hành minh sát, sau khi đã từ bỏ sự chú tâm đến sanh và trụ, trí tuệ về hoại diệt, vốn chỉ diễn tiến nơi sự hoại diệt của các pháp hữu vi và có tám loại lợi ích, đã được sanh khởi.

၃၁.

31.

ဝိပဿတော ဘင်္ဂမဟိဏှမဿဟုတွာ ဘယံ ဝါဠမိဂါဒယော’ဝ,ဥပဋ္ဌိတာ’တီတဘဝါဒိဘေဒ-ဘဝတ္တယံ ယံ ဘယဉာဏမာသိ;

()

Đối với vị ấy, người thường xuyên minh sát về sự hoại diệt, ba cõi được phân biệt là cõi quá khứ, hiện tại, vị lai, đã hiện khởi và trở nên đáng sợ hãi giống như các loài dã thú; đó là trí tuệ về sự đáng sợ hãi.

၃၂.

32.

အထ’ဿ ခန္ဓာယတနာဓိ ဓမ္မာဥက္ခိတ္တခဂ္ဂါ မဓကာဒယော’ဝ,ဥပဒ္ဒဝါဒီနဝတော ဝိဘုတာပတွာ ယဒါဒီနဝဉာဏ မာသုံ;

()

Khi ấy, đối với vị ấy, các pháp là uẩn, xứ, v.v... đã trở nên hiện rõ là tai họa và sự nguy hiểm, giống như những đao phủ thủ đã tuốt gươm; đó là trí tuệ về sự nguy hiểm.

၃၃.

33.

သုဝဏ္ဏဟံသာဒိ’ဝ ပဉ္ဇရေသုဘဝေသု ဒိဋ္ဌာဒိနဝေသု တီသု,နိဗ္ဗိန္ဒိတတ္တော ဘုဝနေကနေတ္တောယံ နိဗ္ဗိဒါဉာဏ မလတ္ထ တိဗ္ဗံ;

()

Vị độc nhãn của thế gian, đã trở nên nhàm chán đối với ba cõi mà sự nguy hiểm đã được thấy, giống như con thiên nga vàng ở trong lồng, đã chứng đắc trí tuệ sắc bén về sự nhàm chán.

၃၄.

34.

ပါသာဒိတော ပါသဂတေ’ဝ သတ္တာဝိမုတ္တိကာမဿ ဘဝေဟိ တီဟိ,နိဿေသသင်္ခါရ ဝိမောက္ခ ကာမံဗဘုဝ ယံ မုဉ္စိတုကာမ ဉာဏံ;

()

Đối với vị ấy, người mong muốn sự giải thoát khỏi ba cõi, giống như chúng sanh ở trong lâu đài bị cháy, đã sanh khởi lòng mong muốn giải thoát khỏi tất cả các pháp hữu vi; đó là trí tuệ về sự muốn giải thoát.

၃၅.

35.

အနိစ္စဒုက္ခာ’သုဘတော စ ခန္ဓေအနတ္တတော ဘာဝယတော အဘိဏှံ,တဿာ’သိ သင်္ခါရဝိမောက္ခူပါယ-သမ္ပာဒကံ ယံ ပဋိသင်္ခဉာဏံ;

()

Đối với vị ấy, người thường xuyên tu tập quán tưởng các uẩn là vô thường, khổ, bất tịnh, và vô ngã, đã có trí tuệ về sự quán xét lại, là pháp thành tựu phương tiện để giải thoát khỏi các pháp hữu vi.

၃၆.

36.

အတ္တေန ဝါ အတ္တနိယေန သုညောဒွိဓာတျ’ယံ သင်္ခတ ဓမ္မပုဉ္ဇော,ဧဝံ စတုဒ္ဓါ ဗဟုဓာ ဆဓာ’ပိဝိပဿတော ဗုဒ္ဓိမတော အဘိဏှံ;

()

Đối với bậc trí tuệ, người thường xuyên thực hành minh sát, khối các pháp hữu vi này trống không về tự ngã hay những gì thuộc về tự ngã theo hai cách. Cũng như vậy, theo bốn cách, nhiều cách, và sáu cách.

၃၇.

37.

ယာ ခေါ သိခါပ္ပတ္တဝိပဿနာချာဝုဋ္ဌာနဂါမီနိစ သာနုလောမာ,သာမုဒ္ဒကာကီရိဝ ကူပယဋ္ဌိံတိလက္ခဏလမ္ဗနိကာ ဗဘူဝ;

()

Quả thật, trí tuệ nào được gọi là minh sát đã đạt đến đỉnh điểm, và dẫn đến sự xuất khởi, cùng với trí thuận thứ, đã trở thành pháp lấy ba tướng làm đối tượng, giống như con quạ biển nhìn thấy cột buồm.

၃၈.

38.

နဟာရုဒဒ္ဒူလ္လ မိဝဂ္ဂိပတ္တံသင်္ခါရဓမ္မံ ပဋိလိယမာနံ,ဝိဿဋ္ဌဒါရံ’ဝ ဥပေက္ခကဿသင်္ခါရုပေက္ခာ’သိ မဟေသိနောယာ;

()

Trí tuệ xả hành của bậc Đại sĩ, người có tâm xả đối với các pháp hữu vi đang co rút lại giống như con thằn lằn gân bị lửa bén vào, đã có thái độ giống như người đàn ông đã ly dị vợ.

၃၉.

39.

အာဂြောတြဘုဉာဏ မသေသခန္ဓေတိလက္ခဏ’ရောပဏ နိန္နပေါဏံ,ဝိပဿနာဉာဏ မနေကဘေဒံယဒေ’တ္ထ သင်္ခေပနယေန ဝုတ္တံ;

()

Điều đã được nói ở đây một cách tóm tắt là trí tuệ minh sát có nhiều loại, cho đến trí chuyển tộc, là pháp hướng đến và xuôi theo việc áp đặt ba tướng lên trên tất cả các uẩn.

၄၀.

40.

ဝိဇ္ဇာယ သော မာရဇိ တာယ တာယဝိပဿနာဉာဏဂတာယု’ပေတော,ဣစ္စဿ သံဝဍ္ဎိတ ကိတ္တိဝလ္လိလောကာလဝါလမှိ ဝိကာသ မာပ;

()

Vị ấy, người chiến thắng Ma vương, được hợp thành với tuổi thọ đi vào trí tuệ minh sát, với minh kiến này và minh kiến kia. Như vậy, dây leo danh tiếng đã được tăng trưởng của vị ấy đã nở hoa ở trong mảnh đất thế gian.

၄၁.

41.

မုဉ္ဇာ ဣသိကံ အသိကောသိယာ’သိံယထာ ကရဏ္ဍာ ဖဏိ မုဒ္ဓရေယျ,သဗ္ဗင်္ဂ ပစ္စင်္ဂိက မိန္ဒြိယဂ္ဂံ;

မနောမယံ ရူပိမိတော သရီရာ;

()

Giống như người ta có thể rút đót lau ra khỏi cỏ muñja, rút gươm ra khỏi vỏ, hay lôi rắn ra khỏi giỏ, (vị ấy đã rút ra) thân do ý tạo thành, có đủ các chi phần lớn nhỏ, với các căn tối thượng, từ thân thể sắc chất này.

၄၂.

42.

အညံ သရီရံ အဘိနိမ္မိဏိတွာမဟိဒ္ဓိမာ ဣဒ္ဓိမတာနု ရူပံ,စေတောဝသိပက္ပတ္တဝသိပ္ပဓာနောယွာကာသိ ဝေနေယျဇနာနမတ္ထံ;

()

Là bậc có đại thần thông, bậc tối thắng trong những vị đã đạt được tâm tự tại, sau khi đã hóa hiện ra một thân khác thích hợp với người có thần thông, vị ấy đã thực hiện lợi ích cho những chúng sanh cần được giáo hóa.

၄၃.

43.

မဟိဒ္ဓိကော တာယမနောမယိဒ္ဓိ-သင်္ခါတ ဝိဇ္ဇာယ သမနွိတော သော,ဣစ္စဿ အဗ္ဘုဂ္ဂတကိတ္တိရာဝေါနိဿေသလောကံ ဗဓိရီကရိတ္ထ;

()

Vị ấy, bậc có đại thần thông, đã được hợp thành với minh kiến được gọi là thân do ý tạo thành thần thông. Như vậy, tiếng tăm vang dội của vị ấy đã làm cho toàn thể thế gian phải điếc tai.

၄၄.

44.

ဧကောပိဟုတွာ ဗဟုဓာစ ဟောတိယော ဟောတိစေ’ကော ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ,ကရေ တိရောဘာဝ မထာဝိဘာဝံမဟိဒ္ဓိကော ဣဒ္ဓိမတံ စရိဋ္ဌော;

()

Vị ấy, bậc có đại thần thông, bậc tối thắng trong những người có thần thông, từ một người đã trở thành nhiều người, và từ nhiều người đã trở thành một người. Vị ấy thực hiện việc hiện hình và ẩn hình.

၄၅.

45.

ယထာ နိရာလမ္ဗနဘောတလမှိယော ဣဒ္ဓိမာ ဝိဏ္ဏဝသိ ဝသိန္ဒော,ဝဇေ တိရောပဗ္ဗတ ဂေဟဘိတ္တိ-ပါကာရ မစ္ဆိဒ္ဒ မသဇ္ဇမာနော;

()

Vị ấy, người có thần thông, bậc tự tại, bậc chủ tể của tâm, đi xuyên qua núi, tường nhà, thành lũy mà không bị ngăn ngại, như thể đi trong khoảng không không có vật cản.

၄၆.

46.

ကရောတိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇနိဒ္ဓိံယော ဝါရိပိဋ္ဌေရိဝ ဘုမိပိဋ္ဌေ,အဘေဇ္ဇမာနော သလိလေ သလီလံပဒပ္ပိတော ယာတိ ယထာ ပထဝျာ;

()

Vị ấy thực hiện thần thông trồi lên và lặn xuống trên mặt đất như thể ở trên mặt nước. Vị ấy đi trên nước mà không làm rẽ nước, như thể đi trên đất liền một cách ung dung.

၄၇.

47.

ပက္ခီ’ဝ ယော သင်္ကမတေ နဘမှိပလ္လင်္က မာဘုဇ္ဇ မဟာနုဘာဝံ,မဟိဒ္ဓိမန္တံ ရဝိစန္ဒဗိမ္ဗံသပါဏိဖုဋ္ဌော ပရိမဇ္ဇတေ ယော;

()

Vị ấy, bậc có đại oai lực, đi lại trong hư không trong tư thế ngồi kiết-già, giống như loài chim có cánh. Vị ấy dùng tay chạm và xoa vầng mặt trời và mặt trăng, những vật có đại thần thông.

၄၈.

48.

အာဗြဟ္မလောကာပိ ကလေဗရေနဝသံ ပဝတ္တေတိ မဟိဒ္ဓိမာ ယော,သုဝဏ္ဏကာရောဝိယ ယံယဒေဝဣစ္ဆာနုရုပါဘရဏဗ္ဗိသေသံ;

()

Vị ấy, bậc có đại thần thông, dùng thân thể của mình để thực thi quyền năng cho đến tận cõi Phạm thiên, giống như người thợ kim hoàn (có thể tạo ra) bất cứ loại trang sức đặc biệt nào tùy theo ý muốn.

၄၉.

49.

ယထိစ္ဆိတံ ပစ္စနုဘောတိ ဇာတုနာနာဝိဓံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ဇိနော ယော,သော တာယ ဝိဇ္ဇာယပိ သင်္ဂတော’တိအဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ ယသောပဗန္ဓော;

()

Vị Chinh phục giả ấy chắc chắn trải nghiệm các loại thần thông đa dạng theo ý muốn. Vì vị ấy cũng đã hợp thành với minh kiến ấy, nên dòng danh tiếng của vị ấy đã dấy lên.

၅၀.

50.

သောတပ္ပသာဒဗ္ဗိသယံ ယထေဝအဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပန္နပေါသော,ဝိသုံဝိသုံ ကာဟဠသင်္ခဘေရိ-ဝီဏာဒိသဒ္ဒံ ဝိဝိဓံ သုဏေယျ;

()

Giống như một người đã đi vào con đường dài, có thể nghe riêng biệt các loại âm thanh khác nhau của kèn, ốc tù và, trống, đàn tỳ bà, v.v... là những đối tượng của nhĩ thanh.

၅၁.

51.

ဒူရန္တိကေ မာနုသကေ စ ဒိဗ္ဗေဥဘောပိသဒ္ဒေ သုခုမေ ဥဠာရေ,ဝိသုဒ္ဓနိမ္မာနုသကေတ ယေနသော ဒိဗ္ဗသောတေန သုဏာတိ နာထော;

()

Với thiên nhĩ thanh tịnh và siêu nhân, bậc Lãnh đạo nghe được cả hai loại âm thanh, ở xa và ở gần, của loài người và chư thiên, vi tế và thô đại.

၅၂.

52.

သမင်္ဂိဘူတောတိ သဒိဗ္ဗသောတ-သင်္ခါတဝိဇ္ဇာယ ဇိတာရိ တာယ,အဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ ကဝီဘိဂီတ-သိလောကသဒ္ဒေါ’ဝ သိလောကသဒ္ဒေါ;

()

Vì bậc chiến thắng kẻ thù đã được hợp thành với minh kiến được gọi là thiên nhĩ ấy, nên tiếng tăm của vị ấy, giống như tiếng thơ được các thi nhân ca tụng, đã vang dội.

၅၃.

53.

သရာဂစိတ္တမ္ပိ ဝိရာဂစိတ္တံသဒေါသစိတ္တမ္ပိ အဒေါသစိတ္တံ,သမောဟစိတ္တမ္ပိ ဝိမောဟ စိတ္တံသံခိတ္တဝိက္ခိတ္တဂတမ္ပိ စိတ္တံ;

()

Tâm có tham và tâm không có tham, tâm có sân và tâm không có sân, tâm có si và tâm không có si, tâm bị co rút và tâm bị phân tán.

၅၄.

54.

မဟဂ္ဂတမ္ပီ အမဟဂ္ဂတမ္ပီသောတ္တရံ စိတ္တ မနုတ္တရမ္ပိ,သမာဟိတမ္ပီ အသမာဟိတမ္ပိဝိမုတ္တစိတ္တမ္ပျ’ဝိမုတ္တစိတ္တံ;

()

Tâm quảng đại và tâm không quảng đại, tâm hữu thượng và tâm vô thượng, tâm có định và tâm không có định, tâm giải thoát và tâm không giải thoát.

၅၅.

55.

သကံ မုခင်္ကံဝိယ ဒပ္ပဏမှိအစ္ဆောဒကေ မဏ္ဍနဇာတိကော ယော,ပရိစ္စ စေတော ပရပုဂ္ဂလာနံယေနာ’ဘိဇနာတိ ဝိမုတ္တစေတော;

()

Giống như người thích trang điểm nhìn thấy các đường nét trên mặt của mình trong tấm gương trong sáng hoặc trong nước trong, với (trí tuệ) ấy, vị có tâm giải thoát biết và bao trùm tâm của các chúng sanh khác.

၅၆.

56.

သော တာယ စေတောပရိယာဘိဓာန-ဝိဇ္ဇာယု’ပေတောတိ ဒယာနိဓာနော,တိလောကဂဗ္ဘေ’က ဝိတာနသောဘာတတာန တဿု’ဗ္ဘဝသေတကိတ္တိ;

()

Bậc từ bi ấy, do được trang bị với Tha Tâm Thông, nên danh tiếng trong trắng phát sinh từ Ngài đã lan rộng, như một lọng che duy nhất huy hoàng trong lòng ba cõi.

၅၇.

57.

ဝိဇ္ဇာတ္တယေန’ဋ္ဌဝိဓာဟိ’မာဟိ-ဝိဇ္ဇာဟု’ပေတ’ဿ တထာဂတဿ,ဝေနေယျ ကုန္ဒာကရစန္ဒိကာဘံဝိဘာတိ ယာဝဇ္ဇ ယသောသရီရံ;

()

Đối với đức Như Lai, người được trang bị Tam Minh và Bát Minh này, thân danh tiếng của Ngài, rực rỡ như ánh trăng trên một vườn hoa kunda đối với chúng sanh cần được giáo hóa, vẫn còn tỏa sáng cho đến ngày nay.

၅၈.

58.

သုမဏ္ဍိတော သံဝုတပါတိမောက္ခ-သင်္ခါတသီလာဘရဏေန ယေန,ဣရီယတေ ယော ကရုဏ နိဓာနောတပေါဓနော သီလဝတံ ပဓာနော ()

Vị ấy, kho tàng của lòng bi mẫn, bậc khổ hạnh, người đứng đầu trong các bậc giới hạnh, đi lại, được trang nghiêm tốt đẹp bởi trang sức giới hạnh gọi là sự thu thúc trong Giới Bổn Ba-la-đề-mộc-xoa.

၅၉.

59.

ဝေဠုပက္ပဒါနဒိဝသေန စာဋု-ကမျေန ဒုတေယျပဟေနကေန,သော ပါရိဘဋျေနပိ မုဂ္ဂသူပျ-သမေန သစ္စာလိကဘာသဏေန;

()

Bằng cách cho đi những thứ như tre, bằng lời tâng bốc, bằng việc đưa tin, bằng cách phục dịch, bằng cách cho ít mong nhiều như canh đậu, bằng lời nói bóng gió;

၆၀.

60.

အဂေါစရဋ္ဌာန မုပါသနေနဝိကောပယေ ကိမ္ပန ပါတိမောက္ခံ,ဟိတွာ အနာစာရမဂေါစရံ တံစရေ သဒါစာရသုဂေါစရံ သော;

()

Làm sao Ngài có thể vi phạm Giới Bổn bằng cách lui tới những nơi không thích hợp? Từ bỏ hành vi xấu và nơi không thích hợp đó, Ngài luôn thực hành hạnh kiểm tốt và lui tới nơi thích hợp.

၆၁.

61.

အနုပ္ပမာဏေသုပိ သဗ္ဗဒဿိသာဝဇ္ဇဓမ္မေသု ဘယာနုပဿိ,လဒ္ဓဂ္ဂမဂ္ဂပဖလသိဒ္ဓသီလ-သိက္ခာယ သိက္ခာဂရု သိက္ခတေ သော;

()

Bậc Toàn Giác, thấy nguy hiểm trong cả những lỗi lầm nhỏ nhặt nhất, tôn trọng học giới, Ngài đã tự rèn luyện trong học giới về giới hạnh, vốn được thành tựu nhờ chứng đắc Thánh đạo và Thánh quả cao nhất.

၆၂.

62.

ခေမံ ဒိသံ သဉ္စရတီ’တိ ပါတိ-မောက္ခာဓိသိက္ခာစရဏေန တေန,အဗ္ဘုဂ္ဂတော တစ္စရဏနု ဗန္ဓောအာဒိစ္စဗန္ဓုဿ ယသောပဗန္ဓော;

()

“Ngài đi đến phương an ổn”, do sự thực hành học giới trong Giới Bổn Ba-la-đề-mộc-xoa ấy, dòng danh tiếng của bậc Thân Thuộc Mặt Trời, gắn liền với sự thực hành đó, đã vang xa.

၆၃.

63.

ကန္တမ္ပိရူပါယတနာဒိ ဆက္ကံစက္ခာဒိနာ သော ဝိသယီကရိတွာ,နိမိတ္တ’နုဗျဉ္ဇနဂါဟိ နာထောနဟောတိ ယေနိ’န္ဒြိယသံဝရေန;

()

Bậc Hộ Trì, sau khi nhận biết sáu xứ như sắc xứ đáng ưa thích qua mắt..., không nắm giữ tướng chung và tướng riêng, nhờ vào sự thu thúc lục căn ấy.

၆၄.

64.

စက္ခာဒိဆဒွါရ မသံဝရိတွာရာဂါဒိဓမ္မာ ဝိဟရန္တ မေနံ,အတွာဿ ဝေယျုံ သတိသံဝရေနတဿံဝရတ္ထံ ပဋိပဇ္ဇိ ယေန;

()

Khi không thu thúc sáu cửa như mắt, các pháp như tham ái sẽ xâm nhập vào người đang sống. Vì mục đích thu thúc chúng, Ngài đã thực hành sự thu thúc bằng chánh niệm.

၆၅.

65.

ခေမံဒိသံ သော စရဏေန တေနဇိတိန္ဒြိယော ဣန္ဒြိယသံဝရေန,အဗ္ဘုဂ္ဂတော သံစရတီတိ တဿတိလောကနာထဿ သိလောက သဒ္ဒေါ;

()

“Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm của bậc Lãnh Đạo Ba Cõi ấy đã vang xa rằng, Ngài, người đã chinh phục các căn bằng sự thu thúc lục căn, đi lại bằng sự thực hành đó.

၆၆.

66.

ယေ လာဘသက္ကာရသိလောကကာမာပါပိစ္ဆကေ’စ္ဆာပကတာသမာနာ,ကေဝိ’ဓလောကေ စတုပစ္စယာနံပဋိက္ခိပိတွာ ပဋိသေဝနေန;

()

Một số người trong thế gian này, những người ham muốn lợi lộc, danh vọng và tiếng tăm, bị khuất phục bởi những ham muốn xấu xa, bằng cách từ chối rồi lại thọ dụng tứ vật dụng;

၆၇.

67.

သာမန္တဇပ္ပာယ စတုဗ္ဗိဓဿဣရိယာပထဿာ’ဌပနာဒိနာစ,ကုဟာယနေနာ’လပနာဒိနာစသစ္စံ ဟိယာ’နုပ္ပိယ ဘာသနေန;

()

Bằng cách lẩm bẩm xung quanh, bằng cách sắp đặt bốn oai nghi, bằng sự lừa dối và nói lảm nhảm, và quả thật, bằng lời nói nịnh hót;

၆၈.

68.

အတ္တာ’ဝစဋ္ဌာနု’ပရောပဏေနမုဂ္ဂဿ သူပျေနဝ ပါရိဘဋျာ,နေမိတ္တ ကတ္တာဒိဝသေန မိစ္ဆာ-ဇီဝေန ဒုဇ္ဇီဝိက မာစရန္တီ;

()

Bằng cách chê bai người khác và ca ngợi bản thân, bằng cách phục dịch như canh đậu, bằng cách ra dấu hiệu, họ thực hành một cuộc sống tồi tệ với tà mạng.

၆၉.

69.

ယထေဝ တေ နော ဘဂဝါ ကဒါစိကောဟညဝုတျာ’လပနာဒိနာစ,နေမိတ္တ နိပ္ပေသိကတာယ ကိဉ္စိလာဟေန လာဘံက နိဇိဂိံသ နေန;

()

Như những người ấy, đức Thế Tôn không bao giờ, bằng lời nói lừa dối, lảm nhảm, bằng cách ra dấu hiệu, chê bai, hay bằng cách dùng lợi nhỏ để tìm lợi lớn.

၇၀.

70.

နိမိတ္တသတ္ထာ’ဒိပကာသနေနအာဇီဝသီလံ အဝိကောပယိတွာ,နမဏ္ဍနတ္ထံ န ဝိဘုသဏတ္ထံဒဝါယ ဝါ နေဝ မဒါယ နေဝ;

()

Không vi phạm giới về mạng sống bằng cách biểu diễn các dấu hiệu, khoa học, v.v., không phải để trang điểm, không phải để trang trí, cũng không phải để vui đùa hay say sưa;

၇၁.

71.

အနုပ္ပဗန္ဓဋ္ဌိတိယာ ဣမဿကာယဿ စာ’ဗာဓ နိသေဓနတ္ထံ,ပဝတ္တိယာ ပဂ္ဂဟနာယ သေဋ္ဌ-စရိယဿ ပေါရာဏ ခုဒါပနေတုံ;

()

(Ngài thọ dụng) để thân này được duy trì, để ngăn ngừa bệnh tật, để hỗ trợ và tiếp nối phạm hạnh, để xua tan cơn đói cũ;

၇၂.

72.

နူပ္ပာဒနတ္ထဉ္စ နဝံ ဇိဃစ္ဆံယာတြာယ ကာယဿ’နဝဇ္ဇတာယ,သုခံ ဝိဟာရာယ စ ဘောဇနမှိမတ္တညုကော ဘုဉ္ဇတိ ပိဏ္ဍပါတံ;

()

và không để phát sinh cơn đói mới, để thân này tiếp tục hành trình, để không bị chê trách, và để sống thoải mái, Ngài, người biết tiết độ trong ăn uống, thọ dụng vật thực khất thực.

၇၃.

73.

တိလောကနာထော စရဏေန တေနမတ္တညုဘာဝေန ဟိ ဘောဇနမှိ,ခေမံ ဒိသံ သဉ္စရတီတိ လောကေအဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ သိလောက သဒ္ဒေါ;

()

Bậc Lãnh Đạo Ba Cõi, quả thật, nhờ sự thực hành tiết độ trong ăn uống ấy, “Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm của Ngài đã vang xa trong thế gian.

၇၄.

74.

ဒိဝါ နိသဇ္ဇာယ စ စင်္က မေနတထာ ရဇနျာ’ဝရဏီယ ဓမ္မာ,သုဒ္ဓန္တရော ဒွီဟိ’ရိယာပထေဟိသပစ္ဆိမေဝါ ပဌမမှိ ယာမေ;

()

Ban ngày, bằng cách ngồi và đi kinh hành, cũng như trong canh đầu và canh cuối của đêm, Ngài thanh lọc tâm khỏi các pháp chướng ngại bằng hai oai nghi này.

၇၅.

75.

ဝုဋ္ဌာနသညော သတိသမ္ပဇညောသ’မဇ္ဈိမသ္မိံ မုနိ ဒက္ခိဏေန,ပဿေန ကပ္ပေတိ စ သီဟ သေယျံပါဒေ ပဒံ ထောကက မတိဗ္ဗိဓာယ;

()

Trong canh giữa, bậc Mâu-ni, chánh niệm tỉnh giác, với tưởng thức dậy, nằm xuống trong tư thế sư tử, nghiêng về bên phải, chân này gác nhẹ lên chân kia.

၇၆.

76.

အင်္ဂီရသော ဇာဂရိယာနုယောဂ-ဓမ္မေန သမ္မာစရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿအဗ္ဘုဂ္ဂတော အဗ္ဘုတကိတ္တိ ဃောသော;

()

Bậc Aṅgīrasa, nhờ sự thực hành đúng đắn pháp tỉnh thức ấy, “Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm kỳ diệu của Ngài đã vang xa.

၇၇.

77.

သမ္ဗောဓိယာ သဒ္ဒဟနာ သမိဒ္ဓ-ဝိသုဒ္ဓသဒ္ဓါစရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿအဗ္ဘုဂ္ဂတော အဗ္ဘုတကိတ္တိ ဃောသော;

()

Nhờ sự thực hành đức tin trong sạch và thành tựu, tin tưởng vào sự Giác Ngộ, “Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm kỳ diệu của Ngài đã vang xa.

၇၈.

78.

ဂုထံယထာ ပါပ ဇိဂုစ္ဆနေနအရိယေန လဇ္ဇာစရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ လောကေအဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿသိလောကသဒ္ဒေါ;

()

Nhờ sự thực hành cao thượng về lòng hổ thẹn, ghê tởm điều ác như phân uế, “Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm của Ngài đã vang xa trong thế gian.

၇၉.

79.

ပါပါသမုတ္တာသနလက္ခဏေနဩတ္တပ္ပသင်္ခါစရဏေန တေန,ခေမံ ဒိသံ သဉ္စရတီတိ လောကေအဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ သိလောက သဒ္ဒေါ;

()

Nhờ sự thực hành gọi là lòng ghê sợ tội lỗi, với đặc tính là sợ hãi điều ác, “Ngài đi đến phương an ổn”, tiếng tăm của Ngài đã vang xa trong thế gian.

၈၀.

80.

အနည သာဓာရဏ ဗာဟု သစ္စ-ဓမ္မေန ဓီမာ’စရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿသမုဗ္ဘဝေါ’ဒါတ ယသောသဓီသော;

()

Bậc Trí Tuệ, nhờ sự thực hành pháp đa văn không chung với ai khác, “Ngài đi đến phương an ổn”, danh tiếng trong trắng của Ngài đã phát sinh.

၈၁.

81.

ထာမေန ဒဠှေန ပရက္ကမေနဝီရိယေန ဝီရော စရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿသမုဗ္ဘဝေါ’ ဒါတ ယသောသဓီ သော;

()

Bậc Anh Hùng, nhờ sự thực hành tinh tấn, với sức mạnh và nỗ lực kiên cố, “Ngài đi đến phương an ổn”, danh tiếng trong trắng của Ngài đã phát sinh.

၈၂.

82.

စိရကြိယာနုဿရဏေ’တိသူရ-တရာယ သတျာ’စရဏေန သတ္ထာ,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿယသောပဗန္ဓော ဝိသရိဗဘုဝ;

()

Bậc Đạo Sư, nhờ sự thực hành chánh niệm, vốn rất dũng mãnh trong việc ghi nhớ những việc đã làm từ lâu, “Ngài đi đến phương an ổn”, dòng danh tiếng của Ngài đã lan rộng.

၈၃.

83.

အနညသာမညဂဘီရဉာဏောအရိယေန ပညာစရဏေန တေန,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ တဿယသောပဗန္ဓော ဝိသရီဗဘုဝ;

()

Ngài, người có trí tuệ thâm sâu không chung với ai khác, nhờ sự thực hành trí tuệ cao thượng ấy, “Ngài đi đến phương an ổn”, dòng danh tiếng của Ngài đã lan rộng.

၈၄.

84.

ယော ဒိဋ္ဌ ဓမ္မမှိ သုခါဝဟဿဝိနိဿဋဿာ’စရဏေဟိ ယဿ,စတုက္ကဈာနဿ နိကာမလာဘီအကိစ္ဆလာဘီ ဘဂဝါ’သိ ဗုဒ္ဓေါ;

()

Đức Thế Tôn, bậc Giác Ngộ, là người chứng đắc Tứ thiền, vốn mang lại hạnh phúc trong hiện tại, một cách dễ dàng và theo ý muốn, nhờ vào những sự thực hành của bậc đã xả ly.

၈၅.

85.

နိကာမလာဘေဟိ စတူဟိ ရူပ-ဇ္ဈာနေဟိ နာထော စရဏေဟိ တေဟိ,ခေမံဒိသံ သဉ္စရတီတိ လောကေအဗ္ဘုဂ္ဂတော တဿ ယသော ပဗန္ဓော;

()

Bậc Hộ Trì, nhờ những sự thực hành ấy, tức là bốn thiền sắc giới chứng đắc theo ý muốn, “Ngài đi đến phương an ổn”, dòng danh tiếng của Ngài đã vang xa trong thế gian.

၈၆.

86.

တီဟ’ဋ္ဌဟိ ဝိဇ္ဇာဟိတိပဉ္စစရဏေဟိ’မေဟိ သမ္ပန္တဿ,ဝိဇ္ဇာစရဏ ဝိသုဒ္ဓံယသောသရီရံ ဝိရာဇတေ ယာဝဇ္ဇ ()

Vị đã đầy đủ ba và tám minh cùng mười lăm hạnh này, có minh hạnh thanh tịnh, thân danh thơm của ngài rực rỡ cho đến ngày nay.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ ဘဂဝတော ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နောတိ နာမပညတ္တိယာအဘိဓေယ ပရိဒီပေါ ဧကဝီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn ban tặng niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân hiền trí, được trước tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, trong phần Cận Nhân Duyên, đây là chương thứ hai mươi mốt, có tên là ‘Sự soi sáng ý nghĩa của danh hiệu Đức Thế Tôn là bậc Minh Hạnh Túc’.

တံခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော ဣတိပိ သော ဘဂဝါ သုဂတောတိ.

Lại nữa, tiếng đồn tốt đẹp như vầy đã được vang lên về Tôn giả Gotama ấy: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc Thiện Thệ’.

သောဘနဂမနတ္တာ သုဂတောတိ.

Vì có sự đi tốt đẹp nên gọi là Thiện Thệ.

၁.

1.

ဂမန မာဟု ဂတန္တိ သုသောဘနံအရိယမဂ္ဂဂတေန သိဝံဒိသံ,(ဒုတဝိလမ္ဗိတ)တာ’ပဂတော ဂတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Người ta nói rằng sự đi là rất tốt đẹp, do đã đi trên Thánh đạo đến phương trời an lạc, ngài đã đi, đã từ bỏ (khổ đau). Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂.

2.

ဂမန မာစရိယာ ယ မနုတ္တရ-ဝိဘဝဒံ ပဝဒန္တိ’ဟ သောဘနံ,တဒရိယေန ဂတေန ဂတော ယတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Sự đi, tức là sự thực hành, mang lại sự thịnh vượng vô thượng, ở đây người ta tuyên bố là tốt đẹp. Bởi vì ngài đã đi bằng sự đi cao thượng ấy, vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၃.

3.

မုနိ တိမဏ္ဍလဆာဒနတပ္ပရောသုပရိမဏ္ဍလ မန္တရဝါသကံ,ကနကကတ္တရိယာ သုနိဝါသယေနဝဒလံ ကမလံ’ဝ ဝိကန္တယံ;

()

Bậc Mâu-ni, chuyên chú che đậy ba vòng, mặc chiếc nội y tròn đều hoàn hảo, thắt kỹ bằng thắt lưng vàng, tựa như đóa sen đang nở với những cánh hoa tươi thắm.

၄.

4.

ကနကဒါမဝရေန ပရိက္ခိပံပဒုမ ဟတ္ထ မိဝေါ’ပရိ ဗန္ဓတိ,သမုနိ ထာဝရဝိဇ္ဇုလတာသိရိ-မုသိတစာရိကလေဗရဗန္ဓနံ;

()

Bậc Mâu-ni, quấn quanh bằng sợi dây vàng tuyệt hảo, buộc ở phía trên tựa như cuống sen, chiếc thắt lưng của ngài làm lu mờ vẻ lộng lẫy của một dây leo tia chớp vững bền.

၅.

5.

သိရိဃဏော ဃနကဉ္စနစေတိယေရတနကမ္ဗလဝတ္ထ မိဝါ’ဟတံ,တရုဏဘာနုပဘာရုဏစီဝရံသိရိသရီရဝရေ ပဋိသေဝတိ;

()

Bậc đầy uy nghi, trên thân thể cao quý rực rỡ, khoác chiếc y màu vàng đỏ có ánh quang của mặt trời lúc rạng đông, tựa như tấm chăn bằng bảo vật mới được phủ lên một bảo tháp bằng vàng ròng.

၆.

6.

သမုနိ ဇာလဝိနဒ္ဓမနောဟရ-ကရတလေဟိ သုနီလမဏိပ္ပဘံ,ဥပလပတ္တ မလင်္ကုရုတေ ယထာဘမရမမ္ဗုရုဟေဟိ သရောဝရော;

()

Bậc Mâu-ni, với đôi bàn tay xinh đẹp có vân mạng lưới, trang điểm cho chiếc bát bằng đá có ánh quang của ngọc bích xanh biếc, cũng như hồ nước được tô điểm bởi những đóa sen với đàn ong vây quanh.

၇.

7.

ဝဇတိ သောဘန မိန္ဒသရာသန-ဇဋိတဇင်္ဂမမေရုရိဝ’ဉ္ဇသေ,သမဏမဏ္ဍနမဏ္ဍိတဝိဂ္ဂဟောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Thân hình được trang hoàng bằng những trang sức của bậc Sa-môn, ngài đi một cách tốt đẹp trên đường, tựa như một núi Tu-di di động được khảm bằng những chiếc cung của trời Đế-thích. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၈.

8.

သုရဂဇော’ရိဝ နန္ဒနကာနနာမဏိဂုဟာယ ဟရီ’ဝ ယုဂန္ဓရာ,နဝရဝိန္ဒုရိ’ဝါ’မရဝါပိတောသမဒဟံသဝရော’ဝ’ဟိနိက္ခမံ;

()

Như voi trời từ vườn Nandana, như sư tử từ hang ngọc trên núi Yugandhara, như trăng non từ hồ trên trời, như thiên nga cao quý đang rời đi.

၉.

9.

ဝနဂုဟာဒိတပေါဝနတော သုဘံဝဇတိ နိက္ခမိယာ’သမရူပိမာ,နိရုပမဿိရိယာ ဘုသ မုလ္လသံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc có hình tướng vô song, từ khu rừng khổ hạnh như hang động trong rừng, ngài ra đi một cách tốt đẹp, tỏa sáng rực rỡ với vẻ uy nghi không gì sánh bằng. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၀.

10.

ဝိသရဝိပ္ဖုရိတာ’မိတရံသိနာသုပရိသေကသုဝဏ္ဏရသေနိ’ဝ,ဝဇတိ ပိဉ္ဇရိတော ဝသုဓမ္ဗရံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Với những tia sáng vô lượng lan tỏa và rung động, tựa như dòng vàng lỏng được rót đều, ngài đi, làm cho đất trời trở nên vàng rực. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၁.

11.

ကရိဝရော’ဝ ကရီဟိ ပုရက္ခတောသကလပါပမလာ’ပဂတော သယံ,ဝဇတိ ဝိတမလေဟိ နိသေဝိတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Tựa như voi chúa được các voi khác đi trước, bản thân ngài đã từ bỏ mọi cấu uế của tội lỗi, ngài đi, được hầu cận bởi những vị không còn cấu uế. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၂.

12.

အသမဗုဒ္ဓဝိလာသလဝေန ယောအဘိဘဝံ သနရာမရဝိဗ္ဘမံ,ပဋိပထံ ပဋိပဇ္ဇတိ သောဘနံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào, chỉ với một phần nhỏ uy nghi vô song của bậc Giác Ngộ, đã chinh phục được sự quyến rũ của người và trời, ngài bước đi tốt đẹp trên con đường. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၃.

13.

ပုရိမပစ္ဆိမဒက္ခိဏဝါမတောပဘဝဒေဟပဘာဟိ ပဟာသယံ,ရတန’သီတိမိတံ ဝဇတေ ဘုဝိဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Từ phía trước, phía sau, bên phải và bên trái, ngài làm rạng ngời với hào quang phát ra từ thân, đi trên mặt đất trong phạm vi tám mươi hắc tay. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၄.

14.

နိဂမဂါမပုရိသု စ စာရိကံစရတိ ယော ကရုဏာပရိစာရိကော,အမိတသတ္တမနောရထ မာဝဟံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào, với lòng bi mẫn làm bạn đồng hành, du hành trong các thị trấn, làng mạc và thành phố, mang lại sự thành tựu ước nguyện cho vô lượng chúng sanh. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၅.

15.

ကုမုဒပင်္ကဇ စမ္ပကမာလတိ-ကုသုမဝုဋ္ဌိသုဖဿိတဝိဂ္ဂဟော,ဝဇတိ စာရုတရံ ဇလိတိဒ္ဓိမာဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc có thần thông rực rỡ, thân thể được những cơn mưa hoa súng, hoa sen, hoa ngọc lan, hoa lài nhẹ nhàng chạm vào, ngài đi một cách vô cùng duyên dáng. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၆.

16.

တဂရကုင်္ကုမလောဟိတ စန္ဒန-သုရဘိစုဏ္ဏဝိကိဏ္ဏမဟာပထေ,ဝဇတိ ဂန္ဓဂဇော ဝိယ သောဘနံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Trên đại lộ được rải đầy bột thơm của cây tagara, nghệ tây và chiên-đàn đỏ, ngài đi một cách tốt đẹp như một con voi tỏa hương. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၇.

17.

တုရိယရာဝ သတာနုဂတတ္ထုတိ-ပဒသတေဟိ အဘိတ္ထုတသဂ္ဂုဏော,ဝဇတိ ဟံသဝိလာသိတဂါမိယောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Những đức tính tốt đẹp của ngài được tán thán bằng hàng trăm câu kệ ca ngợi, theo sau là hàng trăm âm thanh của nhạc cụ, ngài đi với dáng đi uyển chuyển của thiên nga. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၈.

18.

သုရနရာဒိဝိလောစနဘာဇန-ပိဝိတရူပဝိလာသသုဓာရသော,ဝဇတိ သီဟဝိဇမ္ဘိတဝိက္ကမောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị cam lồ của vẻ đẹp hình tướng ngài được uống bởi chiếc bình là đôi mắt của chư thiên, loài người và các chúng sanh khác, ngài đi với sức mạnh của con sư tử đang vươn mình. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၁၉.

19.

စရဏတာမရသဿိရိဘာရတံအနဓိဝါသိနိ’ဝါ’ဝနိကာမိနီ,ဝဇတိ တမှိ ပဝေဓတိ ကမ္ပတိဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Nữ thần đất, dường như không thể chịu nổi sức nặng uy nghi của đôi chân sen của ngài, khi ngài đi, nàng run rẩy và chấn động. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၀.

20.

သုခုမကုန္ထကိပကိလလိကမက္ခိကာ-မကသကီဋပဋင်္ဂ မနုဒ္ဒယော,ဝဇတိ ယော အဝိဟေဌယ မဉ္ဇသေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào, với lòng thương xót những con kiến, mối, ruồi, muỗi, côn trùng và bướm đêm nhỏ bé, đi trên đường mà không làm hại chúng. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၁.

21.

ဌပိတစက္ကဝရင်္ကိတဒက္ခိဏ-စရဏ ပင်္ကဇ ပိဉ္ဇရိတဉ္ဇသော,ဝဇတိ ယော ပဌမံ ယဒိ နိက္ခိပံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào, khi đi, đặt bàn chân sen bên phải có dấu bánh xe tuyệt hảo xuống trước, làm cho con đường trở nên vàng rực. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၂.

22.

အနုပလိတ္တ မလေဟိ သမံ ဖုသံကမလကောမလပါဒတလေဟိ ယော,ဝဇတိ ဓူတမလံ ဝသုဓာတလံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào, với lòng bàn chân mềm mại như hoa sen, không bị dính bẩn, chạm đều xuống mặt đất đã được rũ sạch bụi bặm khi ngài đi. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၃.

23.

ဘဝတိ ဘေရိတလံ’ဝ ပကသာရိတ-စရဏတာမရသေဟိ သုဒုဂ္ဂမံ,အဝနတုန္နတဌာန မပါဝနီဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Dưới đôi chân sen duỗi ra của ngài, mặt đất dù là nơi gồ ghề, cao thấp, khó đi, cũng trở nên bằng phẳng như mặt trống. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၄.

24.

ပထဝိတု’ဗ္ဘဝပင်္ကဇမုဒ္ဓနိဌပိတကောမလပါဒတလမ္ဗုဇော,ဝဇတိ ရေဏုပိသင်္ဂသုဘင်္ဂိမာဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Đặt đôi chân mềm mại như hoa sen lên trên những đóa sen mọc lên từ mặt đất, ngài đi, những chi phần xinh đẹp của ngài có màu vàng nâu của phấn hoa. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၅.

25.

ဝဇတိ အန္တမသော’ပလသက္ခရာသကလိကာကဌေလာ’ပိ သကဏ္ဋကာ,အပဝဇန္တိ ပထာ ဒိပဒုတ္တမေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Khi bậc Tối Thắng trong loài hai chân bước đi, ngay cả đá, sỏi, mảnh sành, và gai nhọn cũng đều tránh ra khỏi con đường. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၆.

26.

နိဇပဒံ အတိဒုရ မနုဒ္ဓရံအတိသမီပ မနိက္ခိပ မဉ္ဇသေ,ဝဇတိ ဂေါပ္ဖကဇာနု မဃဋ္ဋယံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Ngài không nhấc chân lên quá xa, cũng không đặt xuống quá gần trên đường, ngài đi mà mắt cá và đầu gối không va chạm vào nhau. Vì thế, ngài có thể là bậc Thiện Thệ, bậc Thiện Thệ.

၂၇.

27.

အတိလဟုံ သနိကံ သမိတိန္ဒြိယောန စရတေ စရတေ ဇုတိယု’ဇ္ဇလံ;

ဘုဝိ သမေ ဝိသမေ အသမော သမံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Không quá nhanh, không quá chậm, các căn được thu thúc, Ngài đi lại, đi lại với vẻ rạng ngời; trên đất bằng hay không bằng, bậc Vô Song vẫn bình thản. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၂၈.

28.

အနဝလောကိယ ဥဒ္ဓမဓောဒိသံအနုဒိသဉ္စ စတုဒ္ဒိသ မဉ္ဇသေ,ဝဇတိ ယော ယုဂမတ္တ မပေက္ခကောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Không nhìn lên trên, xuống dưới, các phương phụ, và bốn phương chính một cách ngay thẳng, vị nào đi nhìn về phía trước một tầm ách. Vì lý do này, vị ấy là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၂၉.

29.

တိမဒဗန္ဓုရသိန္ဓုရကေသရီ-ဂတိဝိလာသဝိဍမ္ဗနဝိက္ကမော,ဝဇတိ ပါဒတလင်္က မဒဿယံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Với dáng đi oai hùng mô phỏng vẻ uyển chuyển của voi chúa và sư tử vương, Ngài đi mà không để lộ lòng bàn chân. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၀.

30.

နိရုပမဇ္ဇုတိယာ ပုရိသာသဘောဝသဘရာဇပရာဇိတဝိက္ကမော,ဝဇတိ သဉ္ဇနယံ ဇနသမ္မဒံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc Nhân Ngưu với vẻ rạng ngời không gì sánh bằng, với sức mạnh vượt qua cả ngưu vương, Ngài đi, tạo ra niềm vui lớn cho dân chúng. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၁.

31.

သူရိယရံသိ သမေတိ ပဝါယတိကုသုမဂန္ဓသုဂန္ဓသမီရဏေ,ဝဇတိ တဗ္ဗိမလဉ္ဇသမဇ္ဈဂေါဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Ánh mặt trời dịu nhẹ, làn gió thoảng đưa hương thơm ngát của các loài hoa, Ngài đi giữa con đường thanh tịnh ấy. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၂.

32.

ဇလဓရာ ပုရတော ဇလဗိန္ဒဝေါနရမရူ ကုသုမာတိ ကိရန္တိပိ,တဒုပသတ္တရဇမှိ ပထေ ဝဇေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Những đám mây phía trước rắc những giọt nước, người và trời cũng tung vãi các loài hoa, để làm lắng bụi trên con đường Ngài đi. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၃.

33.

ရုစိရစာမရဆတ္တဓရာမရာ-သုရနရေဟိ’ပိ ဂစ္ဆတိ သက္ကတော,ဂရုကတော မဟိတော ပတိမာနိတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Chư thiên cầm phất trần và lọng xinh đẹp, Ngài đi, được chư thiên và loài người tôn kính, trọng vọng, ca tụng, và quý mến. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၄.

34.

ယဒိ မိဂိန္ဒဂဇိန္ဒတုရင်္ဂမ-မိဂဝိဟင်္ဂမနာဒသုပူဇိတော,ဝဇတိ ပုပ္ဖဝိတာနဓရော သိရေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Khi sư tử vương, voi chúa, ngựa, các loài thú và chim tôn kính Ngài bằng tiếng kêu của chúng, Ngài đi, với một tàn hoa được che trên đầu. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၅.

35.

နယနတောရဏစာရုတရ’ဉ္ဇသေပရိလသန္တိ ဂတေ ဇိနကုဉ္ဇရေ,သကသကာ’ဘရဏာနိ’ပိ ပါဏိနံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Trên con đường tuyệt đẹp như cổng chào cho đôi mắt, khi bậc Tượng Vương Chiến Thắng đi, các đồ trang sức của chúng sinh cũng tự tỏa sáng. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၆.

36.

ဘဝတိ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတမင်္ဂလ-ဆဏမဟုဿဝကေဠိနိရန္တရံ,တိဘုဝနံ သုဂတေ သုဂတေ ပထေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Khi bậc Thiện Thệ đi trên con đường, trong ba cõi liên tục có những lễ hội, đại lễ, và trò vui kỳ diệu, phi thường, và tốt lành. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၇.

37.

သိဝ မသင်္ခတဓာတု မနုတ္တရံပရမသုန္ဒရဌာန မနာသဝံ,ဝိဂတဇာတိဇရာမရဏံ ဂတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Ngài đã đi đến trạng thái an lành, vô vi, vô thượng, nơi tuyệt đẹp, không còn lậu hoặc, đã vượt qua sanh, già, và chết. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၃၈.

38.

မုရဇဒုန္ဒုဘိဆိဒ္ဒ မိဝေါ’ပရိနဘသိ ယာဝဘဝဂ္ဂ မသံဝုဋံ,ဝိဝဋ ကမေတိ ယဒုဗ္ဘဝပင်္ကဇ-ပမိတိယာ ဇိနသင်္ခ မပါဒိသေ;

()

Giống như miệng trống muraja và trống dundubhi ở trên, bầu trời cho đến tận cõi Hữu Đảnh đều không bị che khuất, trở nên rộng mở. Do sự đo lường của đóa sen nơi Ngài phát sinh, người ta nên chỉ ra chiếc tù và của bậc Chiến Thắng.

၃၉.

39.

ယဒပိ မဏ္ဍနဘုမိ သုဗောဓိယာအစလဌာန မနညဝလဉ္ဇိယံ,လလိတပိဉ္ဇကလာပနိဘော ယဟိံဝိဇယဗောဓိ ဣဒါနိ’ပိ ရာဇတေ;

()

Cũng vậy, mảnh đất trang nghiêm của sự giác ngộ hoàn hảo, nơi bất động không ai khác sử dụng, nơi mà cây Bồ-đề chiến thắng, giống như chùm lông công xinh đẹp, vẫn còn tỏa sáng cho đến ngày nay.

၄၀.

40.

ပဌမ မုဗ္ဘဝ မန္တပဘင်္ဂုရံဝသုမတီယုဝတိဟဒယောပမံ,တဒ’ပိ ကသုန္ဒရဌာန မုပါဂတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Sự phát sinh đầu tiên, sự kết thúc, và sự hủy diệt, giống như trái tim của nàng thiếu nữ Trái Đất, Ngài cũng đã đi đến nơi tuyệt đẹp ấy. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၁.

41.

ယဒပိ ဗောဓိပဒန္တိ ပဝုစ္စတိအရိယဉာဏမိဟဂ္ဂ မနုတ္တရံ,ယဒ’ပိ ဉာဏ မနာဝရဏံ တထာနိခိလဉေယျပထာ’နတိဝတ္တနံ;

()

Cũng vậy, điều được gọi là trạng thái Bồ-đề, ở đây là trí tuệ thánh thiện, cao cả, và vô thượng; cũng vậy, là trí tuệ không bị chướng ngại, bao trùm con đường của tất cả các pháp sở tri.

၄၂.

42.

ပုရိမဇာတိသု ပူရိတပါရမိ-ဗလဝပစ္စယသန္တိပရာယဏော,တဒ’ပိ သုန္ဒရဌာန မုပါဂတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Đã viên mãn các ba-la-mật trong các kiếp trước, với sự an tịnh là chỗ nương tựa và là duyên mạnh mẽ, Ngài cũng đã đi đến nơi tuyệt đẹp ấy. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၃.

43.

အရိယမဂ္ဂစတုက္ကပဟီဏကံနပုနရေ’တိ ကိလေသဂတံ သတံ,အပုနရာဂမနံ သုဂတော ယတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vì các phiền não đã được đoạn trừ bởi tứ Thánh đạo, không còn tái diễn nữa, và vì bậc Thiện Thệ đã đi đến trạng thái bất lai. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၄.

44.

သုမတိ သုဌုဂတော ပဏိဓာနတောပ္ပဘုတိ ယာဝ ဇယာသနုပါသနံ,တိဒသပါရမိယော ပရိပူရယံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc Trí Tuệ đã khéo đi, từ lúc phát nguyện cho đến khi ngồi trên tòa chiến thắng, viên mãn ba mươi ba-la-mật. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၅.

45.

တဒုဘယန္တဘဝါဘဝဒိဋ္ဌိယောအနုပဂမ္မ ဂတော ဟိတမာဝဟံ,ပဋိပဒါယ ဟိ သုဋ္ဌုတရာယ ယောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào không đi đến hai cực đoan là thường kiến và đoạn kiến, đã đi theo con đường tốt đẹp hơn, mang lại lợi ích. Vì lý do này, vị ấy là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၆.

46.

ရုစိရဘာရတိဘတ္တုတိဘောစတု-ပရိသမဇ္ဈဂတော ဝိယကေသရိ,ဂဒတိ ဝီတဘယော ဂိရမာသဘိံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Đi vào giữa bốn chúng hội chúng, những người tận hưởng và sùng mộ lời nói đẹp đẽ của Ngài, như một con sư tử, Ngài nói lời nói của bậc tối thượng, không hề sợ hãi. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၇.

47.

သုရဘိနာ မုခတာမရသေ ဝစီ-သုစရိတပ္ပဘဝေန သုဘာသိတံ,ဂဒတိ ဓမ္မသဘံ ပရိဝါသယံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Từ miệng thơm ngát như hoa sen, do năng lực của khẩu thiện nghiệp, Ngài nói những lời thiện thuyết, làm thơm ngát pháp hội. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၈.

48.

ရတိကရံ ကရဝီကဝိရာဝတောပဋုတရံ သုတရံ သရသံ ဂိရံ,ဂဒတိ သောတရသံ ပရိသတ္တရေဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Ngài nói lời nói thú vị, trong trẻo hơn, du dương hơn tiếng chim karavika, lời nói có ý vị, là hương vị cho tai của hội chúng cao quý. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၄၉.

49.

ဂဒတိ သဗ္ဗဝစီဒုရိတေဟိ ယောပဝိရတော အဘိသန္ဓိယ ဘိန္ဒိယ,အဝိတထေန တထဉ္စ ကထံကထာဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vị nào nói, đã từ bỏ mọi khẩu ác nghiệp, đã phá vỡ ý định lừa dối, nói lời không sai sự thật, như thật, và không nghi ngờ. Vì lý do này, vị ấy là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၀.

50.

ထိရကထံ နကဒါဝိ ဝိသံဝဒေါဂဒတိ ပစ္စယိကံ အစလာစလံ,ပရိသဂေါ စတုသစ္စဒသော သဒါဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Ngài nói lời nói vững chắc, không bao giờ lừa dối, lời nói đáng tin cậy, không lay chuyển; trong hội chúng, Ngài luôn là người thấy Tứ Diệu Đế. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၁.

51.

သဟိတဘိန္နဇနေသုဒယာပရောအနုပဒါနိယမေဝ’ဘိသန္ဓိယံ,ဂဒတိယောဝစနံပဋိဂဏှိယံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Với lòng bi mẫn đối với những người hòa hợp và chia rẽ, với ý định không gây bất hòa, Ngài nói những lời đáng được chấp nhận. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၂.

52.

ပိယကရံ သုကုမာရတရံ ဂိရံသုတိသုခံ သုဂမံ ဟဒယင်္ဂမံ,ဂဒတိ နေလ မနေလဂလံ ယတောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vì Ngài nói lời nói dễ thương, rất dịu dàng, dễ nghe, dễ hiểu, đi vào lòng người, không lỗi lầm, không ngập ngừng. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၃.

53.

ဝိဟိတဝါဏိဝိလာသိနိသင်္ဂမောသုမတိ သာမယိကံ သမယံ ဝိဒူ,ဂဒတိ ဘုတ ပဝတ္တိ မနညထာဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc Trí Tuệ, người biết thời và dịp thích hợp, đã sắp đặt sự kết hợp của lời nói duyên dáng, Ngài nói về những gì đã xảy ra một cách không sai khác. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၄.

54.

ဂဒတိ ဉေယျပဒတ္ထဝိဒေါ သဒါဇနဟိတတ္ထ မနတ္ထပနူဒနံ,ဂဒိတ မတ္ထဂတံ ဥဘယတ္ထဒံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc thấu rõ nghĩa của các pháp sở tri luôn nói vì lợi ích và hạnh phúc của chúng sanh, loại bỏ điều bất lợi; lời nói của Ngài có ý nghĩa, mang lại lợi ích cho cả hai đời. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၅.

55.

သကလသင်္ခတဓမ္မဝိမုတ္တိယာဂဒတိ ဒမ္မ မသင်္ခဓာတုယာ,အရိယမဂ္ဂဖလေဟိ’ပိ နိဿိတံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Để giải thoát khỏi tất cả các pháp hữu vi, Ngài nói về pháp của giới vô vi, được hỗ trợ bởi các Thánh đạo và Thánh quả. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၆.

56.

ဝိနယဝါဒိ ဝိနေယျဇနေ ယတောဝိနယနတ္ထ မနတ္တနယတွိတံ,ဝိနယနိဿိတကံ ဂဒတေ ကထံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Vì Ngài là người nói về luật đối với những người cần được huấn luyện, Ngài nói lời nói liên quan đến luật, vì mục đích của luật, và gắn liền với phương pháp vô ngã. Vì lý do này, Ngài là bậc Thiện Thệ, là bậc Thiện Thệ.

၅၇.

57.

ဟဒယကောသနိဓာနဝတိံ သဒါသဒုပမံ ပရိယန္တဝတိံ ကထံ,ဂဒတိ မဉ္ဇုဂဒေါ ဝဒနံ ဝရောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc có giọng nói ngọt ngào, khuôn mặt cao quý, luôn nói lời được chứa trong kho tàng tâm, có ví dụ hay, có giới hạn. Vì lý do này, Ngài là Sugato, bậc Thiện Thệ.

၅၈.

58.

မုနိ ရသင်္ကုဝိတာနနပင်္ကဇောပုရိမမေဝ ဂိရံ ပရိသန္တရေ,ဂဒတိ အဋ္ဌဝိဓင်္ဂိကက မာသဘိံဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Bậc Mâu-ni, với khuôn mặt như hoa sen hé nở, giữa hội chúng, Ngài nói lời nói đầu tiên có tám chi phần và không sợ hãi. Vì lý do này, Ngài là Sugato, bậc Thiện Thệ.

၅၉.

59.

အဝိတထံ ဝိတထမ္ပိ နိရတ္ထက-မပိ ကထံ သုဏတံ ပိယ မပ္ပိယံ,နဟိဝဒန္တိ ကဒါစိ တထာဂတာဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Các đấng Như Lai không bao giờ nói lời sai sự thật, cũng không nói lời vô ích, dù cho lời nói ấy được người nghe yêu thích hay không yêu thích. Vì lý do này, Ngài là Sugato, bậc Thiện Thệ.

၆၀.

60.

အဝိတ္ထံ သုဏတံ ပကိယ မပ္ပိယံအဘိဝဒန္တီ သဒတ္ထသိတံ ကထံ,ယ’ဒဟိဝေါဟရဏေ သမယညုနောဣတိပိ သော သုဂတော သုဂတော သိယာ;

()

Biết đúng thời điểm, các Ngài nói lời chân thật, có lợi ích, dù cho lời nói ấy được người nghe yêu thích hay không yêu thích. Vì lý do này, Ngài là Sugato, bậc Thiện Thệ.

၆၁.

61.

တာယ တာယ’ဘိသာဝယံ ဇနတံ သကာယ နိရုတ္တိယာဧဟိသာဂတဝါဒိ ဂေါတမဂေါတ္တကေတု တထာဂတော,မူလမာဂဓိဘာသယာ ဂဒတေ သဘံ ကပရိတောသယံတေန သော ဘုဝနတ္တယေ သုဂတော သိယာတိ သုဝိဿုတော;

()

Đấng Như Lai, ngọn cờ của dòng dõi Gotama, người có lời chào đón 'Hãy đến', đã dạy dỗ dân chúng bằng chính phương ngữ của họ. Ngài nói bằng tiếng Magadhi gốc, làm cho hội chúng hoan hỷ. Do đó, Ngài được nổi danh trong ba cõi là Sugato, bậc Thiện Thệ.

၆၂.

62.

လောကံ လောကပ္ပဘဝံလောကနိရောဓဉ္စ လောကမောက္ခူပါယံ,စတုဘီ အဘိသမယေဟိနာထော သမ္မာ ဂတော တတော သော သုဂတော;

()

Bậc Đạo Sư đã đi đến (thấu hiểu) một cách đúng đắn thế gian, nguồn gốc của thế gian, sự diệt tận thế gian, và con đường đưa đến giải thoát khỏi thế gian, thông qua bốn sự giác ngộ. Do đó, Ngài là Sugato, bậc Thiện Thệ.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာန ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေက နိဒါနေ ဘဂဝတော သုတဂေါတိ ပညတ္တိယာ အဘိဓေယ ပရိဒီပေါ. ဗာဝီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn gốc mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ hai mươi hai, có tên là 'Giải Thích Ý Nghĩa Danh Hiệu Sugato Của Đức Thế Tôn' trong phần Santike Nidāna.

တံခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော. ဣတိပိသော ဘဂဝါ လောကဝိဒူတိ.

Lại nữa, tiếng đồn tốt đẹp này đã được lan truyền về Tôn giả Gotama: 'Đức Thế Tôn là bậc Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian'.

၁.

1.

တဿ သ (ဒေါဓက) လက္ခဏစာရု-စက္ကဝရ’င်္ကိတပါဒတလဿ,လောကဝိဒူ’တိပိ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါဧကသိလောကရဝေါ ဥဒပါဒိ;

()

Đối với Ngài, người có lòng bàn chân được ghi dấu bằng tướng bánh xe xinh đẹp và cao quý, một tiếng tán thán duy nhất đã vang lên cho đến cõi trời cao nhất rằng: 'Ngài là bậc Lokavidū, thấu suốt thế gian'.

၂.

2.

လက္ခဏမူလနိရောဓနိရောဓော-ပါယဝသေန ပကိ လောကကမသေသံ,ယော ပဋိဝိဇ္ဈိ တိလောကဟိတော ကဃောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bậc mang lại lợi ích cho ba cõi, người đã thấu suốt toàn bộ thế gian về phương diện đặc tính, nguồn gốc, sự diệt tận, và con đường đưa đến sự diệt tận của nó. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၃.

3.

လောကမိဓေဝ ကလေဗရမတ္တေလောကနိဒါနနိရောဓမဝေဒိ,လောကနိရောဓကရံက ပဋိပတ္တိံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Ngay trong tấm thân dài một tầm này, Ngài đã biết rõ thế gian, nguyên nhân của thế gian, sự diệt tận của thế gian, và con đường thực hành đưa đến sự diệt tận của thế gian. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၄.

4.

လောကမဟမ္ဗုဓိပါရဂု သတ္တ-သင်္ခတဘာဇနလောကပဘေဒံ,သော ဘဂဝါ’နဝသေသမဝေဒိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Đức Thế Tôn, bậc đã vượt qua bờ bên kia của đại dương thế gian, đã biết không còn sót lại các sự phân biệt của thế gian chúng sanh, thế gian hữu vi, và thế gian cõi vật chứa. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၅.

5.

သော ဟိ ဘဝါဘဝဒဋ္ဌိသဘာဝ-ဉာဏနုလောမိကခန္တိပဘေဒံ,အာသယဓမ္မ မဗုဇ္ဈိ ပဇာနံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Quả vậy, Ngài đã thấu hiểu bản chất tâm tính của chúng sanh, những sự khác biệt về tà kiến hữu và vô, về trí tuệ, về sự tùy thuận, và về sự kham nhẫn. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၆.

6.

ပါတုဘဝံ သတိ ကာရဏလာဘေသတ္တဝိဓာနုသယမ္ပိ ဇနာနံ,သော ပဋိဝိဇ္ဈိ ဝိစဋ္ဋိတလောကောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Ngài, bậc đã lật đổ thế gian (phiền não), đã thấu suốt bảy loại tùy miên của chúng sanh, vốn biểu hiện ra khi có được nhân duyên. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၇.

7.

ရဇ္ဇနဒုဿနမုယှနသဒ္ဓါ-ဗုဒ္ဓိဝိတက္ကဝိမိဿဝသေန,သော စရိတံ ပဋိဝိဇ္ဈိ ပဇာနံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ, ()

Ngài đã thấu suốt tâm tánh của chúng sanh, theo sự pha trộn của các tánh tham, sân, si, tín, giác, và tầm. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၈.

8.

ဟီနပဏီတ’ဓိမုတ္တိဝသေနဒုဗ္ဗိဓမေဝ’ဓိမုတ္တိ မဝေဒိ,လောကနိရုတ္တိဝိဒေါ ဇနတာယလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bậc thông hiểu ngôn ngữ thế gian, Ngài đã biết hai loại khuynh hướng của chúng sanh, tức là khuynh hướng thấp kém và khuynh hướng cao thượng. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၉.

9.

အပ္ပရဇက္ခ မနုဿဒပါပံဥဿဒပါပ မုဠာရရဇက္ခံ,ဒုဗ္ဗိဓလောကမဗုဇ္ဈိ ယတောသောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bởi vì Ngài đã thấu hiểu hai loại thế gian (chúng sanh): loại ít bụi trong mắt, không nhiều điều ác, và loại nhiều điều ác, nhiều bụi trong mắt. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၀.

10.

ဣန္ဒြိယပုဗ္ဗပရောပရိယတ္တိ-ဉာဏပဘော တိခိဏိန္ဒြိယလောကံ,သော ပဋိဝိဇ္ဈိက မုဒိန္ဒြိယလောကံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Với ánh sáng của trí tuệ biết rõ sự già dặn và non kém của các căn, Ngài đã thấu suốt thế gian của chúng sanh có các căn sắc bén và thế gian của chúng sanh có các căn đần độn. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၁.

11.

ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋပတိဋ္ဌ မသာဓု-သာဓုသဘာဝဂတံ ဘဂဝါ သော,ဒွါက္တိကေ’တရလောက မဝေဒိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Đức Thế Tôn ấy đã biết hai loại thế gian (chúng sanh): loại có bản chất xấu, an trú trong vòng luân hồi, và loại có bản chất tốt, có thể an trú trong sự giải thoát. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၂.

12.

သာဓုပသတ္ထသဒတ္တနိယာမံဉာပယိတုံ သုကရာသုကရမ္ပိ,သတ္တနိကာယမဝေဒိ ယတော သောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bởi vì Ngài đã biết rõ nhóm chúng sanh nào dễ dàng và nhóm nào khó khăn trong việc được chỉ dạy để hiểu nguyên tắc tốt đẹp, đáng tán thán, và hữu ích. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၃.

13.

ကမ္မကိလေသဝိပါကဝိဗန္ဓ-မုတ္တျဝိမုတ္တိဂတေ ပဋိဝိဇ္ဈိ,ဘဗ္ဗဇနေယ မဘဗ္ဗဇနေ သောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Ngài đã thấu suốt những người có khả năng và không có khả năng được dẫn dắt, thấu suốt tình trạng được giải thoát hay không được giải thoát khỏi sự trói buộc của nghiệp, phiền não, và quả báo. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၄.

14.

နိပ္ဖလတာယ နဝုတ္တမနန္တ-သတ္တပမာဏ မနာဝရဏေန,ဉာဏဗလေန သယံ ဝိဒိတံဟိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Quả vậy, với năng lực của trí tuệ không bị chướng ngại, Ngài đã tự mình biết được số lượng vô hạn của chúng sanh, điều không được cho là vô ích. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၅.

15.

ဝုတ္တနယေနိ’ဟ သော မုနိ သတ္တ-လောကမနေကဝိဓံ ပဋိဝိဇ္ဈိသတ္တနိကာယသရောဇဝနေ’ဏောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Theo phương pháp đã nói ở đây, bậc Mâu-ni ấy, như con nai trong khu rừng sen là các nhóm chúng sanh, đã thấu suốt thế gian chúng sanh dưới nhiều hình thức khác nhau. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၆.

16.

ပစ္စယသဏ္ဌိတိကံ ပဋိဝိဇ္ဈိသင်္ခတလောကမသင်္ခတဒဿိ,ဧကဝိဓမ္ပျဝရောပိတလောကောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bậc thấy được pháp vô vi, bậc đã đặt gánh nặng thế gian xuống, đã thấu suốt thế gian hữu vi, vốn được thiết lập bởi các duyên, cũng như (biết nó) theo một phương diện. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၇.

17.

ရုပ္ပဏလက္ခဏတော’ခိလရူပံနာမသလက္ခဏတော စတုနာမံ,ဒုဗ္ဗိဓလောက မဝေဒိ မုနိန္ဒောလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bậc Vua của các ẩn sĩ đã biết thế gian theo hai phương diện: toàn bộ sắc pháp qua đặc tính biến hoại, và bốn danh pháp qua đặc tính hướng đến đối tượng. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၈.

18.

လောကဟိတော သုခဒုက္ခမုပေက္ခာ-ဝေဒယိတတ္တိကတော သုဝိဘတ္တံ,သော ဘဂဝါ ကပဋိဝိဇ္ဈိ တိလောကံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Đức Thế Tôn, bậc mang lại lợi ích cho thế gian, đã thấu suốt thế gian theo ba phương diện, được phân chia rõ ràng thành bộ ba thọ: lạc, khổ, và xả. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၁၉.

19.

ပဉ္စဝိဓံက မုနိ ဗန္ဓဝသေနာ-ဟာရဝသေန စတုဗ္ဗိဓလောကံ,လောကပဒီပနိဘော ပဋိဝိဇ္ဈိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bậc Mâu-ni, người như ngọn đèn cho thế gian, đã thấu suốt thế gian theo năm phương diện qua các uẩn, và thế gian theo bốn phương diện qua các loại vật thực. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၂၀.

20.

အဒွယဝါဒိ သဠာယတနာချ-ဆဗ္ဗိဓလောကမဝေဒိ ဇိနော သော,သတ္တဝိဓမ္ပိ မနဋ္ဌိတိလောကံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Đấng Chiến Thắng, bậc thuyết giảng pháp bất nhị, đã biết thế gian theo sáu phương diện được gọi là sáu xứ, và cũng biết thế gian theo bảy phương diện là bảy thức trú. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၂၁.

21.

လာဘပဘုတိက မဋ္ဌဝိဓမ္ပိလောကသဘာဝမဝေဒိ ယတော သော,သကျမုနီ နဝသန္တနိဝါသေလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bởi vì bậc Thích Ca Mâu Ni đã biết bản chất của thế gian theo tám phương diện bắt đầu bằng được và mất (tám pháp thế gian), và (thế gian) là chín chúng sanh trú. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၂၂.

22.

သော ဒသဗာရသဓာ’ယတနာနံဘေဒဝသေန တိလောကပဒီပေါ,လောကမဝေဒိ တိလက္ခဏဝေဒီလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Ngài, ngọn đèn của ba cõi, bậc thấu hiểu ba tướng (vô thường, khổ, vô ngã), đã biết thế gian theo sự phân biệt của mười và mười hai xứ. Do đó, Ngài được gọi là Lokavidū, bậc thấu suốt thế gian.

၂၃.

23.

ဓာတုဝသေန ယတော သုဝိဘတ္တံလောက မထ’ဋ္ဌဒသပ္ပရိမာဏံ,သင်္ခတလောကဘိဒေါ ပဋိဝိဇ္ဈိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Do Ngài đã thấu suốt sự phân chia của thế giới hữu vi, được phân định rõ ràng theo mười tám giới, vì thế Ngài được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

၂၄.

24.

သော မဏိကဉ္စနရူပိယမုတ္တာ-သင်္ခပဝါလသိလာကဌလာဒိံ,လောကမဝေဒိ အတိန္ဒြိယဗဒ္ဓံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Ngài đã biết rõ thế giới gồm ngọc, vàng, bạc, châu báu, xà cừ, san hô, đá quý, sỏi đá, v.v..., và thế giới bị ràng buộc vượt ngoài các giác quan, do đó Ngài được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

၂၅.

25.

ရုက္ခလတာဖလပလ္လဝပတ္တ-ပုပ္ဖပကရာဂပဘေဒဝသေန,သော သုခုမန္တရလောကမဝေဒိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Do Ngài đã biết rõ thế giới vi tế bên trong, qua sự phân biệt các loại và màu sắc của cây cối, dây leo, quả, chồi, lá, và hoa, vì thế Ngài được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

၂၆.

26.

ယတ္တကမေဝု’တုဇဋ္ဌကလာပ-ရပဂတံ ဣဟဘာဇနလောကေ,ဝိဇ္ဇတိ တမ္ပဋိဝိဇ္ဈိ အသေသံလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိ တသ္မာ;

()

Bất cứ nhóm tám sắc pháp do thời tiết sanh nào có mặt trong thế giới vật chất này, Ngài đã thấu suốt tất cả không còn sót lại, do đó Ngài được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

၂၇.

27.

သော ဘဂဝါ ဟိမဝတ္တ ပမာဏံအဋ္ဌမဟာနိရယာဒိ ပမာဏံ,နာဂသုပဏ္ဏဝိမာန ပမာဏံဗြဟ္မသုရာသုရလောက ပမာဏံ;

()

Đức Thế Tôn (đã thấu suốt) tầm mức của dãy Hy Mã Lạp Sơn, tầm mức của tám địa ngục lớn, v.v..., tầm mức của các cung điện của loài rồng (nāga) và chim thần (supaṇṇa), tầm mức của thế giới của Phạm thiên, chư thiên, và a-tu-la;

၂၈.

28.

ပံသုဇလာနိလဘုမိ ပမာဏံဒီပသဝန္တိသမုဒ္ဒ ပမာဏံ,မေရုမဟိဓရကူဋ ပမာဏံကပ္ပတရူရဝိစန္ဒ ပမာဏံ;

()

tầm mức của bụi, nước, gió, và đất; tầm mức của các châu lục, sông ngòi, và biển cả; tầm mức của núi Tu Di, các dãy núi, và các đỉnh núi; tầm mức của cây ước nguyện, mặt trời, và mặt trăng;

၂၉.

29.

ပစ္စယသင်္ခတဓမ္မသမုဟံဘာဇနလောကဂတံ သကလမ္ပိ,ဥဒ္ဓမဓောတိရိယံပဋိဝိဇ္ဈိလောကဝိဒူတိ ပဝုစ္စတိတသ္မာ;

()

Toàn bộ tập hợp các pháp hữu vi do duyên sanh, thuộc về thế giới vật chất, Ngài đã thấu suốt theo chiều trên, dưới, và ngang, do đó Ngài được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

၃၀.

30.

လောကာလောကကရော တိလောကတိလကောသော သတ္တလောကံ ဣမံဗုဇ္ဈိတ္ထာ’နုသယာသယာဒိဝိဓိနာ သင်္ခါရလောကံ တထာ,အာဟာရာဒိပမာဏတာဒိဝိဓိနာ ဩကာသလောကံ ယတောတသ္မာ လောကဝိဒူတိ ဝုစ္စတိ ဇိနော သင်္ခါရလောက’န္တဂေါ;

()

Bậc tạo ra ánh sáng cho thế gian, là vật trang sức của ba cõi, Ngài đã giác ngộ thế giới chúng sanh này qua các phương diện như tùy miên, ý hướng, v.v...; cũng vậy, Ngài đã giác ngộ thế giới các hành qua các phương diện như tầm mức của vật thực, v.v...; và thế giới vật chất. Do đó, bậc Chiến Thắng, người đã đi đến tận cùng của thế giới các hành, được gọi là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian.

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ ဘဂဝတောလောကဝိဒူတိ နာမပညတ္တိယာ အဘိဓေယပရိဒီပေါ တေဝီသတိမောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân hiền trí, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, trong phần Santikenidāna (Nhân Cận), đây là chương thứ hai mươi ba, có tên là ‘Sự soi sáng về ý nghĩa của danh hiệu Thế Tôn là Bậc Hiểu Rõ Thế Gian’.

တံခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထီတိ.

Lại nữa, tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama như sau: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu’.

၁.

1.

အဘာဝတော ပရမတရဿ ကဿစိဇနဿ သဂ္ဂုဏဝိသရေဟိ အတ္တနာ,သမာသနိဗ္ဗစနနယေန သော မုနိအနုတ္တရော သသိ (ရုစိရာ)’နနမ္ဗုဇော;

()

Do không có một người nào khác vượt trội hơn chính Ngài về phạm vi các đức hạnh của mình, theo cách giải thích tóm tắt, vị Thánh ấy là bậc Vô Thượng, với gương mặt tựa hoa sen (xinh đẹp) như mặt trăng.

၂.

2.

တထာဟိ သော နရဟရိ သီလသမ္ပဒါ-ဂုဏေနိ’မံ အဘိဘဝတေ သဒေဝကံ,သမာဓိနာ ဝရမတိယာ ဝိမုတ္တိယာဝိမုတ္တိဒဿနဂုဏသမ္ပဒါယပိ;

()

Thật vậy, bậc Nhân Sư ấy đã chinh phục thế giới này cùng với chư thiên bằng đức hạnh của sự thành tựu về giới, bằng định, bằng tuệ ưu việt, bằng giải thoát, và cả bằng sự thành tựu về đức hạnh của giải thoát tri kiến.

၃.

3.

ယတော နဝိဇ္ဇတိ အဓိသီလသမ္ပဒါ-သမာဓိဓိပဘုတိဂုဏေဟိ တဿမော,ကုတောနု ဝိဇ္ဇတိ’ဟ တဒုတ္တရီတရောသိယာ တတောပျ’ယ မသမော မဟာမုတိ;

()

Bởi vì không có ai ngang bằng với Ngài về các đức hạnh như sự thành tựu về tăng thượng giới, tăng thượng định, tăng thượng tuệ, v.v..., thì làm sao ở đây có thể có người vượt trội hơn Ngài? Do đó, bậc Đại Thánh này là không ai sánh bằng.

၄.

4.

နိရူပမော အသမမုနီဟိ သောမုနိယတော သမော အသမသမော သိယာ တတော,တထာဂတဿိ’ဟ ဒုတိယဿ ကဿစိအဘာဝတော အဒုတိယကော တထာဂတော;

()

Vị Thánh ấy là bậc không thể so sánh, là bậc thánh không ai sánh bằng. Bởi vì nếu có người ngang bằng, thì người đó sẽ ngang bằng với bậc không ai sánh bằng. Do ở đây không có một người thứ hai nào đối với đức Như Lai, nên đức Như Lai là độc nhất vô nhị.

၅.

5.

ယတော နဝိဇ္ဇတိ ပဋိမာပိ တဿမာသမော တဒါ’သမတနုသမ္ပဒါယပိ,သဟာယကော နဟိ ပဋိဝိဒ္ဓဗောဓိယာတတော ယမပ္ပဋိမ’သဟာယကော မုနိ;

()

Bởi vì không có hình ảnh nào sánh được với Ngài, cũng không có ai ngang bằng về sự thành tựu thân thể không ai sánh bằng của Ngài. Ngài không có người trợ giúp trong việc chứng ngộ giác tánh. Do đó, vị Thánh này là bậc không thể ví von, là bậc không có người trợ giúp.

၆.

6.

ကလေဗရေနပိ အဘိရူပဟာရိနာဂုဏေဟိ တပ္ပဋိသမပုဂ္ဂလော နဟိ,နစတ္ထိ ပါဝစနဝိဘာဂကပက္ပနေသယံ ဝိနာ ဘုဝိ ပဋိဘာဂပုဂ္ဂလော;

()

Ngay cả về thân thể vô cùng xinh đẹp và quyến rũ, cũng không có người nào ngang bằng với Ngài về các đức hạnh. Và trên thế gian này, ngoài chính Ngài ra, không có người nào tương đương trong việc phân tích và giải thích giáo pháp.

၇.

7.

အနညဂေါစရဝရဗောဓိသိဒ္ဓိယာသ’ဟံ သယမ္ဘုတိ ပဋိပုဂ္ဂလောနဟိ,ပဋိညမပ္ပယိတု မလံ သယံ ဝိနာ,အနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Do sự thành tựu tuệ giác tối thượng, vốn không phải là cảnh giới của người khác, (Ngài tuyên bố): ‘Ta là bậc Tự Giác,’ và quả thực không có người nào tương đương. Ngoài chính Ngài ra, không ai có thể đưa ra lời tuyên bố như vậy. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၈.

8.

သုဒန္တပုဂ္ဂလဒမိတဗ္ဗပုဂ္ဂလေဒမေတိ သာရယတိ အဒန္တပုဂ္ဂလေ,ယတော ဇိနော ဝိနယနုပါယကောဝိဒေါအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Ngài chế ngự những người cần được điều phục, Ngài dẫn dắt những người chưa được điều phục. Bởi vì bậc Chiến Thắng là người thiện xảo về các phương pháp huấn luyện, do đó Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၉.

9.

ယထာ ဟယေ မုဒုကဂုဏေခန သာရထိတထာဂတော သုဂတိကထာယ ဓမ္မိယာ,ဒမေတိ သာရယတိ တထာ တထာဂတေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Như người đánh xe (chế ngự) con ngựa có tính hiền; cũng vậy, đức Như Lai, với bài pháp thoại về thiện thú, Ngài chế ngự và dẫn dắt những chúng sanh như vậy. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၀.

10.

ယထာ ဟယေ ဖရုသဂုဏေန သာရထိအပါယတဇ္ဇနဝိဓိနာ တထာဂတော,ဒမေတိ သာရယတိ တထာ တထာဂတေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Như người đánh xe (chế ngự) con ngựa có tính hung dữ; cũng vậy, đức Như Lai, với phương pháp cảnh báo về các cõi khổ, Ngài chế ngự và dẫn dắt những chúng sanh như vậy. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၁.

11.

အဒမ္မိယေ မုဒုဖရုသေန သာရထိယထာ’ဘိမာရယတိ တထာ တထာဂတော,ဇဟာတျ’နောဝဒိယ နစာနုသာသိယအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Như người đánh xe giết chết con ngựa không thể thuần hóa bằng cả phương pháp hiền và dữ; cũng vậy, đức Như Lai từ bỏ người không thể giáo hóa, không khiển trách và cũng không chỉ dạy. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၂.

12.

ကရီ’ဘိဓာဝတိ ဒမကေန သာရိတောပုရတ္ထိမာဒိသု ဒိသမေဝ ကေဝလံ,အနုတ္တရေန ဟိ နရဒမ္မသာရထိ-ဇိနေန သာရိတပုရိသာနတာဒိသာ;

()

Con voi, khi được người huấn luyện dẫn dắt, chỉ chạy theo các hướng như hướng đông, v.v... Nhưng những người được bậc Chiến Thắng, bậc Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu dẫn dắt, thì (đi đến) phương không có giới hạn.

၁၃.

13.

နိသဇ္ဇ ကတ္ထစိ သယနာသနမှိ တေဒိသာသု အဋ္ဌသု အတိသင်္ဂစာရိနော,ဝိဓာဝရေ တုရိတမနုတ္တရံ ဒိသံအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Những vị ấy, khi ngồi trên một chỗ ngồi hay giường nằm nào đó, tâm của họ du hành vượt thoát sự dính mắc trong tám phương, và họ nhanh chóng tiến đến phương hướng vô thượng. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၄.

14.

ပတိဋ္ဌိတေ မုနိ’ရဓိသီလသိက္ခယာဝသီ’နုသာသိယ အဓိစိတ္တသိက္ခယာ,ယထာရဟံ ဒမယတိ ဘဗ္ဗပုဂ္ဂလေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Thánh, sau khi thiết lập (chúng sanh) trong tăng thượng giới học, là bậc tự chủ, Ngài chỉ dạy về tăng thượng tâm học, và Ngài điều phục những người có khả năng một cách thích đáng. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၅.

15.

သမာဟိတေ မုနိ ရဓိစိတ္တသိက္ခယာဝိပဿနာယ’ပိ သမဏေ’နုသာသိယ,ယထာရဟံ ဒမယတိ ဗောဓနာရဟေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Thánh, khi các vị sa-môn đã được định tĩnh nhờ tăng thượng tâm học, Ngài chỉ dạy họ về tuệ quán, và Ngài điều phục những người xứng đáng được giác ngộ một cách thích đáng. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၆.

16.

တထုပရူပရိ ပဋိဝေဓပတ္တိယာယထာက္ကမံ အနရိယသေက္ခပုဂ္ဂလေ,ဒမေတိ သော ဝိနယတိ လောကနာယကောအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ ()

Sau đó, để đạt được sự chứng ngộ ngày càng cao hơn, bậc Lãnh Đạo Thế Gian ấy tuần tự chế ngự và huấn luyện những hạng người phàm phu và hữu học. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၇.

17.

ဝိနေယျဗန္ဓဝမနကုန္ဒစန္ဒိမာဝိနေသိ ကောသလမဂဓာဓိပါဒယော,အနေကခတ္တိယပုရိသေ ဝိနာယကောအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Ngài là vầng trăng đối với tâm hoa súng của những người thân quyến cần được giáo hóa, Ngài đã giáo hóa các vị vua của nước Kosala và Magadha, v.v... Bậc Huấn Luyện đã giáo hóa nhiều người thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၈.

18.

ကုဒိဋ္ဌိကုဉ္ဇရဟရိ ကူဋဒန္တဘုသုရာဒိဘူသုရပုရိသေ ဝိဘာဝိနောဇိနာသဘော ဝိနယိ ယတော’နုသာသိယအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Ngài là sư tử đối với loài voi tà kiến, là bậc uyên bác đã giáo hóa những người thuộc dòng dõi chư thiên và chư thiên tại thế (Bà-la-môn), v.v... Bởi vì bậc Chiến Thắng Tối Thượng, sau khi chỉ dạy, đã huấn luyện họ. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၁၉.

19.

ဥပါလိနာမိကပမုခေ ဒုရာသဒေဝိနာယကော ဂဟပတိပဏ္ဍိတေ ပုထုဝိနေသိ သော ဥပနယနက္ခမေ ယတောအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Huấn Luyện đã giáo hóa nhiều gia chủ uyên bác, những người khó tiếp cận, đứng đầu là vị tên Upāli, bởi vì Ngài đã giáo hóa những người có khả năng được dẫn dắt. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၂၀.

20.

အသစ္စဒိဋ္ဌိကမပိ သစ္စကဝှယံအနညဝေနယိကနိဂဏ္ဌနာယကံဝိနေသိ တပ္ပဘုတိဒိဂမ္ဗရေ ဇိနောအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Chiến Thắng đã giáo hóa cả người tên Saccaka, một người có tà kiến, là thủ lĩnh của phái Nigantha, người không thể được giáo hóa bởi ai khác, và các vị lõa thể khác. Do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu.

၂၁.

21.

ဇိနာသဘော သဘိယသုဘဒ္ဒသညိနောတပ္ပဿိနော တိမိသဘိဒေါ သဓမ္မိယာကထာယိ’တောဗဟိ သမဏေပိ သိက္ခယိအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Đấng Thắng Giả Tối Thắng đã giáo huấn cả những Sa-môn ngoại đạo, những vị khổ hạnh phá tan màn si ám, có tên là Sabhiya và Subhadda, bằng bài pháp thoại chánh pháp. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၂.

22.

ဒမေသိ သောမုနိ ဥရုဝေလကဿပ-ဂယာဒိကဿပဇဋိလာဒိကေ ယတော,ဇဋာဓရေ ဝိဇဋိတဇာလိနီဇဋောအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Vì bậc Thánh nhân, người đã gỡ rối mớ tóc bện như lưới, đã điều phục các vị bện tóc như Uruvelakassapa, Gayākassapa và những vị khác. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၃.

23.

ပဟာဏသံဝရဝိနယုတ္တရော မုနိအနေကခတ္တိယသမဏေပိ သာသနေ,ဝိနေသိ သာရထိရိဝ ဥတ္တရုတ္တရိံအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Thánh nhân, tối thắng trong sự đoạn trừ, phòng hộ, và luật nghi, đã giáo huấn nhiều vị Sát-đế-lỵ và Sa-môn trong giáo pháp này, ngày càng xuất sắc hơn như người đánh xe. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၄.

24.

မနုဿသောဏိတပိသိတာသနေဟိ သောဝိနေသိ ပီဝရဇဌရံ နိသာစရံ,သုဃောရမာနဝက မနေကရက္ခသေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ, ()

Ngài đã điều phục dạ xoa có bụng phệ, kẻ ăn thịt và uống máu người, thanh niên Āḷavaka vô cùng hung dữ, và nhiều loài quỷ khác. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၅.

25.

ဝိနာယကော သုဝိနယိ ရာဟုနာမိကံမဟတ္တဘာဝိက မသုရာဓိပံ ယတော,သုရာဓိပပ္ပဘုတိသုရေ တထာ’သုရေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Vì bậc Đạo Sư đã khéo điều phục vị vua A-tu-la tên là Rāhu, người có thân hình to lớn, cùng các vị trời do vua trời lãnh đạo và các A-tu-la khác. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၆.

26.

ပဇာပတိံ နိခိလပဇာနုကမ္ပကောဗကာဘိဓာနိကမ္ပိ တုစ္ဆလဒ္ဓိကံ,ဝိနေသိ သော နဒိတရနီရဇာသနေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Đấng từ mẫn với tất cả chúng sanh đã điều phục cả vị Phạm thiên tên là Baka, người có tà kiến hư ngụy. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၇.

27.

ကသင်္ကုသေဟိ’ပိ အဝိနေယျကေ ယတောတိရစ္ဆဇာတိကပုရိသေ နရာသဘော,ဝိနေသိ သော တိသရဏသိလသံဝရေအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Vì bậc Nhân Ngưu đã điều phục những người có bản tánh hung dữ như loài thú, những kẻ không thể chế ngự được bằng roi và móc câu, trong tam quy và sự phòng hộ của giới luật. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၈.

28.

ကပေါလသေစနမဒကဏ္ဏစာမရံဟုတာသနာသနိရိဝဘိံသနံ ယတော,ဒမေသိ မာရဇိ ဓနပါလကုဉ္ဇရံအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Vì Đấng Thắng Ma đã điều phục voi Dhanapāla, con voi hung dữ như lửa và sấm sét, với nhựa chảy từ thái dương và tai vẫy như phất trần. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၂၉.

29.

ဝိနေသိ သောမုနိ ဟိမဝန္တဝါသိနံပတာပပဇ္ဇလ မပလာလဘောဂိနံ,ခရံ ဘယင်္ကရ မရဝါလဘောဂိနံအနုတ္တရော’တိပိ နရဒမ္မသာရထိ;

()

Bậc Thánh nhân đã điều phục loài rồng Apalāla và Aravāla, những kẻ sống trong dãy Hy-mã-lạp, rực rỡ uy lực, hung dữ và đáng sợ. Vì thế, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၃၀.

30.

နန္ဒော’ပနန္ဒု’ရဂပတိံ မဟောဒရ-စူလောဒရောရဂပမုခေ စ နိဗ္ဗိသေ,ဓုမဿိခါ’နလသိခဘောဂီနော အကာတေနာ’ပျနုတ္တရနရဒမ္မသာရထိ;

()

Ngài đã làm cho các long vương Nanda, Upananda, và các loài rồng khác do Mahodara và Cūlodara dẫn đầu, những loài có thân như cột khói và ngọn lửa, trở nên không còn nọc độc. Vì lý do đó, Ngài là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

၃၁.

31.

ဒမနုပါယကောဝိဒေါ ဟိ ဗောဓနေယျဗန္ဓဝေအရိယမဂ္ဂဝီထိဘာသုရံ ဝရံ သိဝမပကုရံ,ပဋိပဒါရထေန သာရယိ ယထေဝ သာရထိပုရိသဒမ္မသာရထိတိ ဝုစ္စတေ အနုတ္တရော;

()

Vì là bậc thiện xảo trong phương pháp điều phục, Ngài đã dẫn dắt những người đáng được giác ngộ, như người đánh xe điều khiển cỗ xe thực hành, đến nơi an ổn, cao thượng, và an lạc, rực rỡ trên con đường Thánh đạo. Do đó, Ngài được gọi là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu.

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ ဘဂဝတော အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထီတိ နာမ ပညတ္တိယာ အဘိဓေယ ပရိဒီပေါ စတုဗ္ဗီသတိမောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn mang lại hỷ lạc cho tâm của tất cả thi nhân, do vị tu sĩ tên Medhānanda ưu tú sáng tác, đây là chương thứ hai mươi bốn, có tên là 'Phần giải thích ý nghĩa danh hiệu của Đức Thế Tôn: Bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu,' thuộc phần Nhân Duyên Gần (Santikenidāna).

တံခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏေကိတ္တိ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော ဣတိပိ သောဘဂဝါ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံတိ.

Lại nữa, tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama như sau: 'Đức Thế Tôn ấy là bậc Thiên Nhân Sư, Thầy của trời và người.'

၁.

1.

ကန္တာရံ ခရတက္ကရံ နိရုဒကံ ကတ္တာရမောတာရိမံကန္တာရံ မိဂရာဇကုဉ္ဇရမဟာ (သဒ္ဒုလဝိက္ကီဠိတံ),ကန္တာရံ အဝတာရဘုရိဇနတံ ယော သတ္ထဝါဟော သုဓိတာရေတွာ နယတေ ဒယာပရဝသော ခေမန္တဘုမိံ ယထာ;

()

Như một vị thương chủ hiền trí, vì lòng bi mẫn, đã dẫn dắt đoàn người đông đảo vượt qua hoang địa khô cằn, sỏi đá, không nước, khó đi, nơi có sư tử, voi, và cọp lớn qua lại, để đến được vùng đất an ổn.

၂.

2.

ဣစ္စေဝံကရုဏာနိဓာနဟဒယော သံသာရဒုက္ခာတုရေသတ္တေ ဇာတိဇရာဝိကာရမရဏဿောကာဒိကန္တာရတော,တာရေတွာ ဒသသံကိလေသဂဟနာ ပါပေသိ ခေမံပုရံတသ္မာ သတ္ထုပသတ္ထကိတ္တိဝိသရော သတ္ထာ’တိ သမ္ပတ္ထရီ;

()

Cũng vậy, bậc có tâm là kho tàng của lòng bi mẫn, đã giúp các chúng sanh bị khổ đau trong vòng luân hồi, vượt qua hoang địa của sanh, già, bệnh, chết, sầu bi, và khu rừng rậm của mười phiền não, để đưa họ đến thành trì an ổn. Vì thế, danh tiếng tán thán Ngài là bậc 'Thiên Nhân Sư' đã được lan truyền.

၃.

3.

အတ္ထာ’နတ္ထဝိစာရဏာ’တိစတုရော လောကုတ္တရတ္ထေန’ပိယသ္မာ သာသတိ လောကိယေန ဥဘယေန’တ္ထေနလောကံ ဣမံ,သဗြဟ္မံ သနရာမရံ သသမဏံ သဗြာဟ္မဏံ ယောဟိ သောသတ္ထာ’တွေဝ ပသတ္ထကိတ္တိနိကရော သတ္ထာရမဗ္ဘုဂ္ဂတော;

()

Vì Ngài, bậc vô cùng khéo léo trong việc phân biệt điều lợi ích và bất lợi, đã giáo huấn thế gian này—bao gồm Phạm thiên, trời, người, Sa-môn và Bà-la-môn—bằng cả hai ý nghĩa thế gian và siêu thế. Do đó, danh tiếng tán thán Ngài là bậc 'Thiên Nhân Sư' đã vang dậy.

၄.

4.

ဘီတိံ ဇာတိဇရာရုဇာဒိကသိရံ နိဿာယ ဇာတံဟိ ယောသတ္ထာ သတ္ထဓရောရိဝါ’ရိဝိသရံ နိက္ခိတ္တသတ္ထော သဒါ,သတ္တာနံ တသသတေ ဝိဟိံသတိ ဓိယာ သိဒ္ဓတ္ထသာရော တတောသော သတ္ထာ’တိ ယသောသရီရသုရဘီ လောကတ္တယံ ဝျာပယီ;

()

Vị Thầy ấy, bậc tinh túy của sự thành tựu, luôn từ bỏ vũ khí, đã dùng trí tuệ để hủy diệt hàng trăm nỗi sợ hãi của chúng sanh, những nỗi sợ phát sinh từ sanh, già, bệnh tật v.v., giống như một chiến binh tiêu diệt quân thù. Do đó, hương thơm danh tiếng của Ngài là bậc 'Thiên Nhân Sư' đã lan tỏa khắp ba cõi.

၅.

5.

လောကတ္ထာဘိရတော အနတ္ထဝိရတော ဇာတျာဒိကန္တာရတောဥတ္တာရေတိစ သတ္ထဝါဟသဒိသော ယော အတ္ထဓမ္မေနဝါ,သတ္တေ သာသတိ ဟိံသတီ’တိ ဇနတာသန္တာနဇာတံ ဘယံဝုတ္တာ’နွတ္ထဝသေန သောဟိဘဂဝါ သတ္ထာတိ ဝဏ္ဏီယတေ;

()

Ngài là người hoan hỷ trong lợi ích của thế gian, từ bỏ điều bất lợi, giống như một vị thương chủ giúp chúng sanh vượt qua hoang địa của sanh, già, v.v.; Ngài giáo huấn chúng sanh bằng ý nghĩa và Chánh pháp; và Ngài hủy diệt nỗi sợ hãi sinh khởi trong tâm chúng sanh. Theo ý nghĩa từ nguyên này, Đức Thế Tôn được tán thán là bậc 'Thiên Nhân Sư'.

တံခေါ ပနဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံကလျာဏေ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော ဣတိပိသော ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓေါတိ.

Lại nữa, tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama như sau: 'Đức Thế Tôn ấy là bậc Giác Ngộ (Buddha).'

၆.

6.

ယော သင်္ခါရဝိကာရလက္ခဏပရောသင်္ခါရပညတ္တိသုဉေယျတ္ထေသွ’နနုဿုတေသု ပုရိမံ စတ္တာရိ သစ္စာနိ’ပိ,ဗုဇ္ဈိတွာ’စရိယောပဒေသရဟိတော တတ္ထေဝ သဗ္ဗညုတံပတ္တော ဉာဏဗလေသု ပါပုဏိ ဝသီဘာဝံ သယမဘုက သယံ;

()

Ngài là bậc đã tự mình giác ngộ Tứ Diệu Đế và các pháp cần biết chưa từng được nghe trước đây, trong các pháp hữu vi, các biến thể, đặc tính của chúng, và các pháp chế định vượt ngoài hữu vi, mà không cần thầy chỉ dạy; do đó Ngài đã đạt đến nhất thiết trí và làm chủ các trí lực, là bậc Tự Giác.

၇.

7.

ဗောဓေတာ’တိ ပဇာယ နိဗ္ဗစနတော သစ္စာနိ သော ဗုဇ္ဈိတာသစ္စာနီတိ’ပိ သစ္စဝါဒိ ဘဂဝါက နိဿေသဉေယျဿပိ,မတျာ ဗုဇ္ဈနသတ္တိယာ မဟတိယာ ယသ္မာ သမငက္ဂီ တတောဗုဒ္ဓေါ နာမသိယာတိ ကိတ္တိဝိသရော တမ္ဗုဒ္ဓမဗ္ဘုဂ္ဂတော;

()

Vì Ngài là người làm cho chúng sanh giác ngộ các chân lý vì lợi ích của họ; vì Ngài đã tự mình giác ngộ các chân lý; vì Đức Thế Tôn là bậc nói lời chân thật; và vì Ngài sở hữu năng lực vĩ đại để thấu hiểu tất cả các pháp cần biết không sót một pháp nào. Do đó, Ngài có danh hiệu là Phật (Buddha), và danh tiếng ấy đã vang dội về Đức Phật.

၈.

8.

ယေသံဇ ဗောဓနဝသတ္တိယာ သုမတိယာ စာ’နညနေယျော သယံဗုဒ္ဓတ္တာ စ ယထာဝိကာသပဒုမံ သော ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေနပိ,နာနာဗုဒ္ဓဂုဏဿ ဝိဿဝနတော ဗုဒ္ဓေါတိ သုဒ္ဓေါဒနီအဗ္ဘုဂ္ဂဉ္ဆိ တိဗုဒ္ဓခေတ္တဘဝနေ တံကိတ္တိဂီတဿရော;

()

Vì Ngài có trí tuệ và năng lực giác ngộ cho chúng sanh, vì Ngài tự mình giác ngộ không do ai dẫn dắt, vì Ngài đã tỉnh thức như đóa sen nở, và vì sự lan truyền của vô số đức hạnh của một vị Phật, nên âm thanh của bài ca danh tiếng về con trai vua Suddhodana là 'Phật' đã vang dội trong ba cõi Phật.

၉.

9.

ရာဂဿာဓိဂတဂ္ဂမဂ္ဂမတိယာ ဒေါသဿ မောဟဿပိဆိန္နတ္တာ စ သမုလဃာတမခိလကေလသာရိဝဂ္ဂဿပိ,သော ခီဏာသဝတာယ စောပဓိပရိစ္စာဂေန ဗုဒ္ဓေါတျယံဥစ္စာရိယတိ စာရိကိတ္တိရစနာ ဝိညူဟိ ယာဝဇ္ဇပိ;

()

Vì Ngài đã đoạn trừ tận gốc rễ tham, sân, và si, cùng toàn thể quân thù phiền não, bằng trí tuệ của Thánh đạo cao nhất đã chứng đắc; vì Ngài đã tận diệt các lậu hoặc và từ bỏ các chấp thủ, nên Ngài được gọi là Phật. Lời tán thán danh tiếng này vẫn được các bậc hiền trí tuyên đọc cho đến ngày nay.

၁၀.

10.

ဓမ္မဿာမိ ယထာ ပဗုဒ္ဓပုရိသော ဩက္ကန္တနိဒ္ဒက္ခယာနာဇ္ဈော’တိဏ္ဏကိလေသမိဒ္ဓဝိဓမာ ဗောဓာပိတော ကေနစိ,ဗုဒ္ဓမ္ဘောဇတိဘာနနော ဟီ ဘဂဝါ သာမံ ပဗုဒ္ဓေါ ယတောဗုဒ္ဓေါနာမသိယာတိ တဗ္ဘဝယသောဃောသော ဝိဘုသာယတေ;

()

Như một người tỉnh giấc sau cơn ngủ, Đức Thế Tôn, bậc Pháp Vương, có gương mặt như hoa sen nở, đã tự mình tỉnh thức, không do ai đánh thức, không bị hôn trầm của phiền não xâm chiếm và đã phá tan chúng. Vì Ngài tự mình giác ngộ, nên Ngài có danh hiệu là Phật, và tiếng tăm lừng lẫy phát sinh từ đó trở nên rực rỡ.

၁၁.

11.

ဂတျတ္ထာဝဂမတ္ထဓာတုသမတာသဗ္ဘာဝတော ဝါ ဂတောယေနေကာယနမဂ္ဂမုဂ္ဂမတိမာ ဧကော, ဟီသမ္ဗုဇ္ဈီသော,သမ္ဗောဓိံ ဇယဗောဓိမူလမုပဂေါ သတ္တုတ္တရော’နုတ္တရံဗုဒ္ဓေါတီ’ဓ ဇဂတ္တယေ နိဇယသော ယာဝဇ္ဇ ဝိဇ္ဇုမ္ဘတေ;

()

Hoặc do đã đi trên con đường độc nhất bằng trí tuệ siêu việt, do bản chất của sự bình đẳng về các giới, ý nghĩa, và sự liễu giải, vị ấy đã một mình tự mình giác ngộ. Đã đạt đến sự Chánh Giác vô thượng tại cội cây Bồ-đề chiến thắng, Ngài là bậc tối thượng giữa các chúng sanh, do đó danh tiếng chiến thắng của Ngài là 'Phật' đã vang lừng trong ba cõi cho đến ngày nay.

၁၂.

12.

ခီဏတ္တာ ပရမာယ မဂ္ဂမတိယာ ဒုဗ္ဗုဒ္ဓိယာ ဗုဒ္ဓိယာလဒ္ဓတ္တာပိ ကအနုတ္တရုတ္တရဂုဏာလငက္ကာရသာမဂ္ဂိယာ,သော သမ္ဗောဓိပရာယဏော သိရိဃဏော ဗုဒ္ဓေါတိ သုဒ္ဓေါဒနီလောကမ္ဘောဓိမလင်္ကရိ နိဇယသောကလ္လောလမာလာဟိ’မံ;

()

Do đã đoạn tận tà kiến bằng trí tuệ của đạo lộ tối thượng, và do đã đạt được sự hội đủ các phẩm hạnh trang nghiêm vô thượng và cao cả, vị ấy, con trai của vua Suddhodana, người hướng đến Chánh Giác, khối phước đức, được gọi là Phật, đã trang hoàng đại dương thế gian này bằng những vòng hoa là những làn sóng danh tiếng chiến thắng của mình.

၁၃.

13.

သမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ’မိနာပဒေန မုနိနော သစ္စာဝဗောဓာဝဟံဉာဏံ တပ္ပဋိဝေဓဉာဏ မနဃံ နာ’ညေဟိသာဓာရဏံ,ဗုဒ္ဓေါ’တီ’ဓ ပဒေန သတ္ထု ကရုဏာပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဒေသနာ-ဉာဏံ ဉေယျပဒတ္ထဗောဓနကရံ ဉာဏဉ္စ ဒဿိယတေ;

()

Bằng danh hiệu 'Sambuddha', trí tuệ của bậc ẩn sĩ được chỉ bày, là trí tuệ thâm nhập chân lý, mang lại sự giác ngộ chân lý, vô cấu, không chung với những người khác. Bằng danh hiệu 'Buddha' ở đây, trí tuệ thuyết pháp của bậc Đạo Sư, với lòng bi mẫn đi đầu, và trí tuệ làm cho liễu giải ý nghĩa của các pháp cần biết, được chỉ bày.

၁၄.

14.

တံ သဗ္ဗညုတဉာဏထောမနဝသာ သမ္မာဒိသမ္ဗုဒ္ဓိ’တိ-သဒ္ဒဿာ’ရိယမဂ္ဂကိတ္တနဝသာ ဗုဒ္ဓေါတိသဒ္ဒဿစ,ယောဂေါ’ပေ’တ္ထကတော’တျ’ဘာသိ ဝိဗုဓော သော ဓမ္မ ပါလာဘိဓောဗုဒ္ဓါနုဿတိဝဏ္ဏနာဝိဝရဏေ ဝိညာတသတ္ထာဂမော;

()

Do sự tán thán trí tuệ toàn giác ấy, nên có danh hiệu 'Sammāsambuddha', và do sự tuyên dương Thánh đạo, nên có danh hiệu 'Buddha'. Sự kết hợp này đã được thực hiện ở đây, như vậy bậc hiền trí tên là Dhammapāla, vị thông suốt giáo điển của bậc Đạo Sư, đã nói trong phần giải thích về sự chú giải Niệm Phật.

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ သတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါတိ နာမပညတ္တီနံ အဘိဓေယ ပရိဒီပေါ ပဉ္စဝီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, được biên soạn bởi vị tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ hai mươi lăm trong phần Cận Nhân Duyên, có tên là 'Chương làm sáng tỏ ý nghĩa của các danh xưng Satthādevamanussānaṃ và Buddho'.

တံခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏေ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော ဣတိပိ သောဘဂဝါ ဘဂဝါတိ.

Lại nữa, về Tôn giả Gotama ấy, tiếng đồn tốt đẹp như sau đã được lan truyền: 'Vị ấy là Đức Thế Tôn, là bậc Thế Tôn (Bhagavā)'.

၁.

1.

ကဝိဘာရတိပဒ္ဓတိဆန္ဒသိ တ-ဂ္ဂုဏထောမန (တောဋက) ဝုတျ’ဘဝိ,ဘဂဝါ’တိ ဝိဘတ္တပဒတ္ထဝတီမဓုရာ သုဏတံ သုရတံ မဓုရာ;

()

Trong thể thơ theo phương pháp của thi ca, lời tán thán các phẩm hạnh của Ngài đã được nói trong thể thơ Toṭaka. Lời tán thán này, có ý nghĩa của các từ được phân tích trong danh hiệu 'Bhagavā', thật ngọt ngào, mang lại sự an lạc cho người nghe, thật ngọt ngào.

၂.

2.

အဓိသီလသမာဓိမတိပ္ပဘုတိ-ဂုဏရာသိဝိသိဋ္ဌတရဿ တတော,ဘဂဝါ’တိ သဒေဝမနုဿပဇာ-ပဝရဿ သဂါရဝနာမ’မိဒံ;

()

Do Ngài là bậc siêu việt hơn bởi khối các phẩm hạnh bắt đầu bằng tăng thượng giới, tăng thượng định, và tăng thượng tuệ, nên 'Bhagavā' này là danh hiệu tôn kính của bậc tối thượng giữa chúng sanh, trời và người.

၃.

3.

ဘဂဝါဝစနေန ပဝုစ္စတိ ယောသနိရုတ္တိနယော ဝစနတ္ထဝရော,သ’ဟိ ဂါရဝသေဋ္ဌဝိသိဋ္ဌတရောဘဂဝါတိ နိမိတ္တကနာမမိဒံ;

()

Bằng từ 'Bhagavā', ý nghĩa cao quý của từ ngữ cùng với từ nguyên của nó được nói đến. Quả vậy, ý nghĩa ấy là tôn quý, cao thượng, và đặc biệt hơn cả. 'Bhagavā' này là một danh hiệu biểu thị.

၄.

4.

ပရိပါစိတသဉ္စိတပါရမိတာ-မိတဘာဂျ မနုတ္တရိယု’တ္တရိယံ,ယဒိ ဝိဇ္ဇတိ’မဿ အနညသမံဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài có phước đức vô lượng, vô thượng và cao cả, được tích lũy và làm cho thuần thục qua các ba-la-mật, không ai sánh bằng, thì vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၅.

5.

ယဒိ မာရဗလံ ပဗလံ သကလံကဒလီ ဒွိရဒေါရိဝ တာလဝနံ,အသနီ’ဝ ကိလေသမဘဉ္ဇိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy toàn bộ quân lực hùng mạnh của Ma vương như voi bẻ gãy cây chuối, và đã bẻ gãy các phiền não như sét đánh vào rừng cây thốt nốt, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၆.

6.

ယဒိ ဘဂ္ဂမကာ’ခိလလောဘမပါ-ခိလဒေါသမပါ’ခိလမောဟမပိ,ဝိပရီတမနောကဏဉ္စ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy toàn bộ tham, toàn bộ sân, và toàn bộ si, và cả những tâm niệm điên đảo, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၇.

7.

ယဒိ ကောဓု’ပနာဟ မုသုယနမ-စ္ဆရိယံ အဟိရိက္ကနိရောတ္တပနံ,အပိ မက္ခပလာသ မဘဉ္ဇိ ဘဝါ-ဘဝဒိဋ္ဌိ မနဇ္ဇဝ’မဒ္ဒဝတံ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy phẫn, não, tật, xan, vô tàm, vô quý, cả phú, não, thường kiến, đoạn kiến, sự không ngay thẳng và không nhu thuận;

၈.

8.

ခရဖာရုသတာ ကရဏုတ္တရိယံယဒိ မာန’ဘိမာန’ပမာဒမဒံ,သဌဖာရုသတာ ကရဏုတ္တရိယံသဌမာယမဘဉ္ဇိ’တိ မောဟဇဋံဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Cũng như sự thô cứng, ác khẩu, muốn hơn người, mạn, quá mạn, phóng dật, kiêu, xảo trá, lừa dối, và đám rối si mê; do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၉.

9.

တိဝိဓာ’ကုသလံ တိဝိဓဗ္ဗိသမံတိဝိတက္ကတိမူလတိသညမပိ,တိမလံ တိပပဉ္စ မဘဉ္ဇိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy ba loại bất thiện, ba loại bất bình đẳng, cả ba tầm, ba gốc, ba tưởng, ba cấu uế, và ba hý luận, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၀.

10.

စတုရောဃ စတုဗ္ဗိဓယောဂ စတု-ဗ္ဗိဓဂန္ထ စတုဗ္ဗိဓဂါဟ မပိ,စတုရာသဝဓမ္မ မဘဉ္ဇိတတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy bốn bộc lưu, bốn ách, bốn triền phược, và bốn chấp thủ, cùng bốn lậu hoặc, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၁.

11.

ဝိနိဗဒ္ဓ မနောခီလ နီဝရဏာ-နျ’ဘီနန္ဒနမစ္စရိယာနိ တတော,ယဒိ ပဉ္စဝိဓာနိ’ပိ ဘဂ္ဂမကာဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy cả năm loại tâm hoang vu trói buộc, năm triền cái, và năm loại xan tham, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၂.

12.

ဆဝိဝါဒပဒါနိ’ပိ သတ္တဝိဓာ-နုသယေဟိ ကုသိတကဝတ္ထု’မတော,ယ မဘဉ္ဇိ’တရာတိ’ပိ အဋ္ဌဝိဓံဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy cả sáu căn nguyên tranh cãi, cùng với bảy tùy miên, tám căn cứ của sự biếng nhác, và tám tà, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၃.

13.

နဝဓာ’လယမုလ မဘဉ္ဇိ တထာဒသဓာ’ကုသလံ ဒသကမ္မပထံ,သကလာနိ ကုဒိဋ္ဌိဂတာနိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Cũng vậy, nếu Ngài đã bẻ gãy chín gốc rễ của ái luyến, mười bất thiện nghiệp đạo, và toàn bộ các tà kiến, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၄.

14.

ပရိဠာဟဒရံ ဝိဝိဓ’ဒ္ဓသတံဘဝကနေတ္တိဝိစာရ မဟဉ္ဇိ တတော,သတမတ္တသဟဿကိလေသဂတံဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu Ngài đã bẻ gãy hàng trăm loại nóng nảy và sợ hãi khác nhau, sự dẫn dắt đến các cõi hữu và sự tìm cầu, cùng một trăm ngàn loại phiền não, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc đã bẻ gãy.

၁၅.

15.

အဏိမာ လဃိမာ မဟိမာ ဝသိတာ-ပဘုတိ’ဿရိယ’ဋ္ဌဘဂေဟိ ယတော,သုဘဂေဟိ သမငက္ဂီဗ္ဘူဝ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Vì Ngài đã thành tựu tám loại phước đức tốt đẹp của sự uy quyền, bắt đầu bằng Vi tế hóa, Khinh khoái hóa, Quảng đại hóa, và Tự tại, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၁၆.

16.

အဏုနော နနုနော’ နနုနောကရဏံကရဏံ လဟုနော’လဟုနော အဏိမာ,လဃိမာ မဟိမာ မဟိမာကရဏံကရဏံ ဝသိတာ ဝသိတာယ တဟိံ;

()

Aṇimā là khả năng làm cho cái lớn thành nhỏ và cái nhỏ thành lớn. Laghimā là khả năng làm cho cái nặng thành nhẹ và cái nhẹ thành nặng. Mahimā là khả năng làm cho (vật) trở nên to lớn. Vasitā là khả năng làm chủ.

၁၇.

17.

သယ မိစ္ဆိတဌာန မုပါဂမနံလဟု ဝိစ္ဆိတကာရိယသာဓနတာ,အဘိပတ္တိ ပကမျ မသေသဝသီ-ကရဏေ’သိကတာ ပရမိဿရတာ;

()

Khả năng tự mình đi đến nơi mong muốn, khả năng hoàn thành nhanh chóng công việc mong muốn, khả năng làm chủ hoàn toàn mọi thứ, và uy quyền tối cao.

၁၈.

18.

နဘသာ ပဒသာ ဂမနာဒိဝသာဝဇတော ပရိနိဋ္ဌိတကာရိယတာ,နိဇကာမ’ဝသာယိကတာတိယဟိံ-ပရမိဿရိယာချဘဂါ’ဋ္ဌဝိဓာ;

()

Do khả năng đi trên không, đi trên mặt đất, v.v., khả năng hoàn thành công việc khi đang đi, và khả năng kết thúc theo ý muốn của mình, trong đó có tám loại phước đức được gọi là uy quyền tối cao.

၁၉.

19.

စတုမဂ္ဂ စတုပ္ဖလသန္တိပဒါ-ရိယဓမ္မသမုဟဘဂေဟိ ယုတော,ဝိနလီကတပါပမလေဟိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Vì Ngài được phú cho các phước đức là tập hợp các Thánh pháp, tức là bốn đạo, bốn quả, và con đường tịch tịnh, và do đã trừ diệt các cấu uế của tội lỗi, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၂၀.

20.

စရဏဒိဂုဏ’တိသယာဓိဂတာ-သမကိတ္တိသရီရဘဂေတ ယုတော,ဘုဝနတ္တယဝိပ္ဖုရိတေန တတောဘဂဝါတိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Do đã chứng đắc các phẩm hạnh siêu việt bắt đầu bằng giới hạnh, được phú cho phước đức là thân danh tiếng vang lừng lan tỏa khắp ba cõi, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၂၁.

21.

ဇနလောစနနီဟရဏာယ နိရူ-ပမ ရူပသရီရဂတာယ တတော,နိခိလာဝယဝဿိရိယာ သဗိတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Do có thân sắc vô song để thu hút mắt của chúng sanh, được phú cho vẻ đẹp của tất cả các chi phần, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၂၂.

22.

အဘိပတ္ထိတ မိစ္ဆိတ မတ္တဟိတံပရသတ္တဟိတမ္ပိ သမိဇ္ဈတိ ယံ,ဣတိ တာဒိသကာမဘဂေန ယုတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Vì điều được mong cầu, được ước muốn, là lợi ích cho mình và lợi ích cho chúng sanh khác, đều được thành tựu, do được phú cho phước đức là sự thành tựu các ước muốn như vậy, nên vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၂၃.

23.

ယဒနုတ္တရိယေန စ ပါရမိတာ-ဝီရိယေန ပယတ္တဘဂေန ယုတော,ဂရုဘာဝပဒပ္ပဘဝေန တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

Và vì được phú cho phước đức là sự nỗ lực với tinh tấn ba-la-mật vô thượng, và do ảnh hưởng của địa vị đáng tôn kính, do đó vị ấy được gọi là 'Bhagavā', bậc có phước đức.

၂၄.

24.

ပရမိဿရိယာယမဓမ္မယသော-သိရိကာမပယတ္တဘာဂါ ဆယိမေ,ယဒိ ယဿ ဇိနဿ ဘဝန္တိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Tối thượng chủ quyền, Pháp, danh vọng, oai đức, sự toại ý, và nỗ lực, sáu phần này, nếu vị Chiến Thắng nào có được, do đó vị Chiến Thắng ấy được gọi là Bhagavā.

၂၅.

25.

သုဘဂေန အနညသမေန နိရူ-ပမရူပဝိလာသဘဂေန ယုတော,သတပုညသမုဇ္ဇလိတေန တတောဘဂဝါတိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Vị ấy được phú cho sự may mắn, với vẻ đẹp hình thể duyên dáng không gì sánh bằng, không ai bì kịp, và rực rỡ với trăm phước báu; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၂၆.

26.

နိဇဓမ္မသရီရဝိဘူတိ ယထာနိဇရူပသရိရဝိဘူတိ တထာ,ဣဟ ဝုစ္စတိ ဘဂ္ဂသုဘာဂျမိတိအပိ တေဟိ သမင်္ဂိ ဇိနော ဘဂဝါ;

()

Như có sự huy hoàng của Pháp thân của chính ngài, cũng vậy có sự huy hoàng của Sắc thân của chính ngài. Ở đây, điều này được gọi là sự bẻ gãy (phiền não) và sự may mắn. Vị Chiến Thắng, bậc Bhagavā, cũng hội đủ những điều ấy.

၂၇.

27.

ကုသလာဒိပဒေဟိ ဝိဘတ္တမကာ’-ယတနာဒိဝသေန စ ဗန္ဓဝသာ,ဝတ ဓမ္မသမုဟသဘာဝ မတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Ngài đã phân tích theo các thuật ngữ như thiện pháp, v.v., và theo các xứ, v.v., và theo các mối liên hệ. Quả vậy, ngài đã liễu tri bản chất của tập hợp các pháp; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၂၈.

28.

စတုဓာ စတုဓာ စတုဓာ စတုဓာစတုသစ္စဒသော’ရိယသစ္စမ္ပိ,ဝိဘဇီ ဝိဘဇီ ဝိဘဇီ ဝိဘဇီဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

(ယမကဗန္ဓနံ)

Bốn cách, bốn cách, bốn cách, bốn cách, bậc thấy Bốn Sự Thật, cũng là Thánh Đế, ngài đã phân tích, đã phân tích, đã phân tích, đã phân tích; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā. (Song cú tương liên)

၂၉.

29.

ယဒိ ဒိဗ္ဗဝိဟာရ မသေဝိ ဘဇိသုရဇေဋ္ဌဝိဟာရ မနညသမံ,အရိယဉ္စဝိဟာရ မနညသမံ,အရိယဉ္စ ဝိဟာရ မသေဝိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu ngài đã thực hành và an trú trong thiên trú, trong phạm trú vô song, và trong thánh trú vô song, và ngài đã thực hành thánh trú; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၃၀.

30.

ယဒိ ကာယဝိဝေကသုခံ အဘဇီဘဇိ စိတ္တဝိဝေကသမာဓိသုခံ,ဥပဓီဟိ ဝိဝေကက မသေဝိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu ngài đã hưởng lạc thú của thân viễn ly, đã hưởng lạc thú của định từ tâm viễn ly, và đã thực hành sự viễn ly khỏi các sanh y; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၃၁.

31.

ဘဇိ ဝဋ္ဋဂတဉ္စ ဝိဝဋ္ဋဂတံသယ မုတ္တရိမာနုသဓမ္မ မပိ,တိဝိဓဉဟိ ဝိမောက္ခ မသေဝိ တတောဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Ngài đã hưởng dụng pháp thuộc luân hồi và pháp vượt thoát luân hồi, và cũng tự mình chứng đắc các pháp thượng nhân. Vì ngài đã thực hành tam giải thoát; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၃၂.

32.

ပုနရာဂမနာဝရဏေန ဘဝေဘဝနေတ္တိသမည မိဒံ ဂမနံ,ယဒိ ဝန္တမကာ’ရိယမဂ္ဂမုခေါဘဂဝါ’တိ ပဝုစ္စတိ သော ဘဂဝါ;

()

Nếu ở cửa ngõ của thánh đạo, ngài đã từ bỏ sự đi đến này, vốn được gọi là dây dẫn đến hữu, bằng cách ngăn chặn sự trở lại trong các cõi hữu; do đó, vị ấy được gọi là Bhagavā.

၃၃.

33.

ဘဂဝါ’တိ ဝိသိဋ္ဌ’ဘိဓာနမိမံန’စ မာတုပိတုပ္ပဘုတိဟိ ကတံ,သဟဗောဓိပဒါဓိဂမေန ဂတာတထသမ္မုတိ တဿဇိနဿ’ဘဝိ;

()

Danh hiệu cao quý 'Bhagavā' này không phải do cha mẹ hay những người khác đặt cho. Chế định như vậy đã phát sinh cho vị Chiến Thắng ấy cùng với sự chứng đắc trạng thái giác ngộ.

အထမဟာနိဒ္ဒေသာဂတနယော ဝုစ္စတေ.

Bây giờ, phương pháp từ Đại Diễn Giải (Mahāniddesa) được nói đến.

၃၄.

34.

လောကုတ္တရာယ မတိယာရာဂံ ဘဂ္ဂံ အကာသိ ဒေါသံ မောဟံ,ယသ္မာ ကဏ္ဋကမာနံကိလေသမာရံ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဗဂဝါ;

()

Với trí tuệ siêu thế, ngài đã bẻ gãy tham, sân, và si, cùng gai nhọn là mạn, và phiền não ma; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၃၅.

35.

ယသ္မာ ဝိဘဇ္ဇဝါဒိဘဇိ ဝိဘဇိ ပဝိဘဇီ သဓမ္မက္ခန္ဓံ,လောကုတ္တရဉ္စ ကတဝါဘဝါနမတ္တံ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì, là bậc chủ trương phân tích, ngài đã hưởng dụng, đã phân tích, đã phân tích tường tận các uẩn diệu pháp, và đã tạo ra (pháp) siêu thế, sự chấm dứt các cõi hữu; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၃၆.

36.

ယသ္မာ ဘာဝိတကာယောဘာဝိတသိလော သဒါ သုဘာဝိတစိတ္တော,ဘာဝိတပညော သဗ္ဘိသုဘာဝနီယော တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài có thân được tu tập, có giới được tu tập, có tâm luôn được khéo tu tập, có tuệ được tu tập, và đáng được các bậc thiện nhân tôn kính; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၃၇.

37.

ဘဂဝါ ကဝနပတ္ထာနိပဋိသလ္လာနဗ္ဗိဟာရသာရုပ္ပာနိ,ဇနဝါတာပဂတာနိဝနာနိ သေနာသနာနိ ယော ပန္တာနိ;

()

Bậc Bhagavā (đã thường lui tới) những khu rừng và trú xứ xa vắng, những lâm viên thích hợp cho việc an trú độc cư, xa lánh hơi người;

၃၈.

38.

ဘုဓရကန္ဒရလေဏံဂုရုဟမူလံ ပကလာလ မဗ္ဘောကာသံ,သိဝထိကံ ဘဇိ ယသ္မာတိဏသတ္ထာရံ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

...những hang động và sơn động, gốc cây, đống rơm ngoài trời, nghĩa địa, và thảm cỏ; bởi vì ngài đã thường lui tới những nơi ấy, do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၃၉.

39.

စတုဗ္ဗိဓာနံ သဒ္ဓါ-ဒေယျာနံ စီဝရာဒိသမ္ဘာရာနံ,သုဘရော ယသ္မာ ဘာဂီပရမပ္ပိစ္ဆော တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người thọ nhận bốn loại vật dụng cúng dường bằng đức tin, như y phục v.v., là người dễ nuôi dưỡng và thiểu dục tột bậc; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၀.

40.

အတ္ထရသဿ သုဘာဂီဓမ္မရသဿ စ ယတော ဝိမုတ္တိရသဿ,အဓိသီလဿ’ဓိစိတ္တ-ဿ’ဓိပညာယစ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người hưởng vị của ý nghĩa, vị của Chánh pháp, và vị của giải thoát, và của tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၁.

41.

ရူပါရူပါဝစရ-ဇ္ဈာနာန စတုန္န မပက္ပမညာနမ္ပိ,ဝိဒ္ဓံသိတီဝရဏောယသ္မာ ဘာဂီ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì, sau khi đã phá tan các triền cái, ngài là người chứng đắc bốn thiền sắc giới và vô sắc giới, và cả bốn vô lượng tâm; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၂.

42.

အဋ္ဌန္နဉ္စဋ္ဌန္နံဝိမောက္ခဓမ္မာန မာဘိဘာယတနာနံ,အနုပုဗ္ဗဝိဟာရာနံ ဘာဂိနဝန္နံ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người chứng đắc tám giải thoát, tám thắng xứ, và chín thứ đệ trú; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၃.

43.

ဒသကသိဏသမာပတ္တိဒသသညာဘာဝနာန မပိ ဘာဂီဝါ,အသုဘသမာပတျာ’နာ-ပါနဿတိယာ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người chứng đắc mười biến xứ định, và cũng là người tu tập mười tưởng, chứng đắc định bất tịnh và niệm hơi thở; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၄.

44.

သမ္မပ္ပဓာန ပဘုတိ-သတိပဋ္ဌာနိ’ဒ္ဓိပါဒဓမ္မာနမ္ပိ,စတုဓာ သုဝိဘတ္တာနံဘာဂီ ယသ္မာ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người chứng đắc các pháp như Chánh cần, Niệm xứ, và Thần túc, vốn được phân tích rõ ràng thành bốn loại; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၅.

45.

ပဉ္စန္နမ္ပိ ဗလာနံယသ္မာ ပဉ္စန္န မိန္ဒြိယာနံ ဘာဂီ,တသ္မာ ဒသဗလဓာရီဇိတိန္ဒြိသော ယော တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người chứng đắc năm lực và năm quyền, do đó ngài là bậc mang mười lực, là người đã chiến thắng các căn; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၆.

46.

ယသ္မာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံအရိယဿ’ဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿာပိ,တထာဂတဗလာနံ ယောဘာဂိ ဒသန္နံ တတောပိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Bởi vì ngài là người chứng đắc các giác chi, Bát Thánh Đạo, và mười Như Lai lực; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၇.

47.

စတုဝေသာရဇ္ဇာနံယဒိ စတုပဋိသမ္ဘိဒါန မဒ္ဓဘာဂီ,ဆဗုဒ္ဓဓမ္မာနမ္ပိဆဠဘိညာနံ တတောပိဗုဒ္ဓေါဘဂဝါ;

()

Nếu ngài là người chứng đắc bốn vô sở úy, bốn tuệ phân tích, sáu bất cộng pháp của Phật, và sáu thắng trí; do lý do đó, đức Phật là Bhagavā.

၄၈.

48.

ဘဂဝါ’တျေ’တံ နာမံနကတံ မာတာပိတူဟိ ဘာတုဘဂိနီဟိ,သကမိတ္တာမစ္စေဟိန ဉာတိသာလောဟိတေဟိဝါ ပညတ္တံ;

()

Danh hiệu 'Bhagavā' này không phải do cha mẹ, anh chị em, bạn bè hay quần thần của ngài đặt ra, cũng không phải do quyến thuộc hay bà con huyết thống công bố.

၄၉.

49.

သမဏေဟိ ဘုသုရေဟိန ဒေဝတာဟိ စ နန ယေန ကေနစိ ရစိတံ,ဥဋ္ဌဋကိဗ္ဗိသမူလေသုဗောဓိမူလေ သုဗုဒ္ဓသမ္ဗောဓီနံ;

()

Không phải do các sa-môn, bà-la-môn, hay chư thiên, cũng không phải do bất kỳ ai sáng tác. Tại cội Bồ-đề thù thắng, nơi gốc rễ của việc nhổ sạch phiền não, của sự giác ngộ viên mãn;

၅၀.

50.

ပဋိလာဘဟေတု တေသံဘဂဝန္တာနံ အနာဝရဏဉာဏဿ,ပဝိမောက္ခန္တိကမေတံယဒိဒံ ဘဂဝါတိ သစ္ဆိကာပညတ္တိ;

()

...do nhân duyên chứng đắc vô ngại trí của các bậc Thế Tôn ấy, danh hiệu 'Bhagavā' này, gần với sự giải thoát hoàn toàn, là một chế định dựa trên sự thực chứng.

အထဋီကာဂတနယောဝုစ္စတေ.

Bây giờ, phương pháp từ Phụ Chú Giải (ṭīkā) được nói đến.

၅၁.

51.

နိရတိသယာသီလာဒိ-သဂ္ဂုဏဘာဂါ အနညသာမညာ ယေယဿု’ပလဗ္ဘန္တိ တတောဘဂဝါ’တျ’ဘိဓီယတေ သဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ;

()

Vị nào sở hữu những phần thiện đức như giới hạnh vô song, là những điều không chung với người khác, do đó, vị Phật, bậc Thế Tôn ấy, được gọi là Bhagavā.

၅၂.

52.

တထာဟိ သီလံ သမာဓိပညာ ဝိမုတ္တိ ဝိမုတ္တိဒဿနဉာဏံ,ဟိရိ ဩတ္တပ္ပံ သဒ္ဓံဝီရိယံ သတိ သမ္ပဇည မေတေ ဓမ္မာ;

()

Quả thật, giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, tàm, quý, tín, tấn, niệm, tỉnh giác, đây là những pháp ấy.

၅၃.

53.

သီလဝိသုဒ္ဓိ စ ဒိဋ္ဌိ-ဝိသုဒ္ဓိ ကုသလာနိ တီဏိ တမ္မူလာနိ,တယော ဝိတက္ကာ သမ္မာတိဿော ဓာတွာနဝဇ္ဇသညာ တိဿော;

()

Giới thanh tịnh và kiến thanh tịnh, ba thiện căn, ba chánh tư duy, ba giới, ba tưởng vô tội.

၅၄.

54.

စတုသတိပဋ္ဌာနိ’ဒ္ဓိ-ပ္ပာဒါ သမ္မပ္ပဓာနဓမ္မာ စတုရော,ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿောစတုရော မဂ္ဂါ ဖလာနိခေါ စတ္တာရိ;

()

Bốn niệm xứ, bốn như ý túc, bốn chánh cần, bốn vô ngại giải, bốn đạo, và bốn quả.

၅၅.

55.

စတ္တာရော, ရိယဝံသာယောနိပရိစ္ဆေဒကာနိ စတုဉာဏာနိ,စတုဝေသာရဇ္ဇာနိပဓာနိယင်္ဂါနိ ပဉ္စ ပရိမာဏာနိ;

()

Bốn thánh chủng, bốn trí phân biệt nhân, bốn vô sở úy, năm cần chi.

၅၆.

56.

ပဉ္စင်္ဂိကော’ပိ သမ္မာသမာဓိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စဗလာနိ,နိဿာရဏီယဓာတုပဉ္စဝိမုတ္တိပရိပါစနိယာ ဓမ္မာ;

()

Chánh định có năm chi, năm căn, năm lực, năm giới xuất ly, năm pháp làm cho giải thoát được thuần thục.

၅၇.

57.

ပဉ္စ ဝိမုတ္တာယတန-ဉာဏာနိ ဆဂါရဝါ ဆဗဟုလဝိဟာရာ,ဆာ’နုဿတိဌာနာနိနိဿာရဏိယာ ဆဓာတု ဆလဘိညာယော;

()

Năm trí về xứ giải thoát, sáu sự tôn kính, sáu sự thường trú, sáu xứ tùy niệm, sáu giới xuất ly, sáu thắng trí.

၅၈.

58.

ဆဗ္ဗိဓ’နုတ္တရိယာနိဇဗ္ဗိဓနိဗ္ဗေဓဘာဂိယာ သညာယော,ဆအသာဓာရဏဉာနာ-နျ’ရိယဓနာနျ’ပရိဟာနိယာ ဓမ္မာ;

()

Sáu pháp vô thượng, sáu tưởng thuộc phần giác ngộ, sáu trí bất cộng, các thánh tài, các pháp không thối chuyển.

၅၉.

59.

သပ္ပုရိသာရိယဓမ္မာဗောဇ္ဈင်္ဂါ သတ္တ သတ္တသညာ သတ္တ,ခီဏာသဝဗလကထနာသတ္တဝိဝဓာ ဒက္ခိဏရဟာနဉ္စ ကထာ;

()

Bảy pháp của bậc chân nhân, bảy giác chi, bảy tưởng, bảy năng lực của bậc lậu tận, và bảy loại người đáng được cúng dường.

၆၀.

60.

အဋ္ဌန္နံ ပညာနံပဋိလာဘ နိဒါနဒေသနာ သမ္မတ္တာ;

လောကသဘာဝ’စ္စဂမာအဋ္ဌ’က္ခဏဒေသနာ စ အဋ္ဌဝိမောက္ခာ;

()

Bài thuyết giảng về nhân duyên chứng đắc tám loại trí tuệ, tám chánh tánh, tám sự vượt qua các pháp thế gian, và bài thuyết giảng về tám phi thời, tám giải thoát.

၆၁.

61.

ဝတ္ထုနျာ’ရမှာနိမဟာပုရိသတက္ကနာ’ဘိဘာယတနုတ္တိ,အဋ္ဌဝိဓာ နဝု’ပါယာမနသိကရဏမူလကာ ပဓာနျင်္ဂါနိ;

()

Tám sự vật của sự khởi đầu, tám sự suy xét của bậc đại nhân, tám thắng xứ, chín cần chi có tác ý làm gốc.

၆၂.

62.

နဝ သတ္တာဝါသကထာအာဃာတပဋိဝိနယာ စ နဝ နာနတ္တာ,နဝါ’နုပုဗ္ဗဝိဟာရာနဝသညာ ဒသဝိဓာ ကုသလကမ္မပထာ;

()

Lời nói về chín hữu tình cư, và chín cách chế ngự phẫn nộ, chín sự khác biệt, chín thứ đệ trú, chín tưởng, mười nghiệp đạo thiện.

၆၃.

63.

ဒသ ကသိဏာယတနာနိဒသ သမ္မတ္တာနိ နာထကရဏဓမ္မာ,ဗလာနိ စာ’ရိယဝါသာမေတ္တာယေ’ကာဒသာနိသံသာ ဓမ္မာ;

()

Mười biến xứ, mười chánh tánh, mười pháp tạo nên nơi nương tựa, và mười lực, mười thánh trú, mười một lợi ích của tâm từ.

၆၄.

64.

ဗာရသဓမ္မာ စက္ကာ-ကာရာ တေရသဓုတင်္ဂဓမ္မာ စေ’ပိ,စုဒ္ဒသမတ္တာ ဗုဒ္ဓိပဉ္စဒသဝိမုတ္တိပါစနီယာ ဓမ္မာ;

()

Mười hai pháp theo hình thức bánh xe (tức mười hai hành tướng của Tứ Đế), và cũng có mười ba pháp đầu đà, mười bốn trí của bậc Giác Ngộ, mười lăm pháp làm cho giải thoát được thuần thục.

၆၅.

65.

အာနာပါနဿတိယောသောဠသ သောဠသဝိဓာ’ ပရန္တပတီယာ,အဋ္ဌရသ ဗုဒ္ဓဂုဏာဧကူဏဝီသတိ ပစ္စဝေက္ခဏဗုဒ္ဓိ;

()

Mười sáu (đề mục) niệm hơi thở, mười sáu loại nghi ngờ về tương lai, mười tám Phật pháp bất cộng, mười chín trí quán xét.

၆၆.

66.

စတုစတ္တာဠိသဝိဓာပညာဝတ္ထူ’ဒယဗ္ဗယေဉာဏာနိ,ပညာသ ကုသလဓမ္မာသတ္တာဓိကသတ္တတိပ္ပဘာဝတ္ထူနိ;

()

Bốn mươi bốn đối tượng của trí tuệ, các trí về sanh và diệt, năm mươi pháp thiện, bảy mươi bảy đối tượng của trí tuệ.

၆၇.

67.

စတုဝီသတိ ကောဋိလက္ခ-ပ္ပမိတ သမာပတ္တိယဉ္စရဝဇိရဉာဏံ,သမန္တပဋ္ဌာနပစ္စ-ဝေက္ခဏဉာဏာနိ ဒေသနာဉာဏာတိ;

()

Kim cang trí đi vào hai mươi bốn trăm ngàn ức thiền chứng, các trí quán xét Vô Tỷ Tương Quan, và các trí thuyết giảng.

၆၈.

68.

သတ္တာန မနတ္တာနံဝိဘဂဉာဏာနိစာ’သယာနုသယာနံ,ဝုတ္တဝိဘာဂါ သန္တီဂုဏဘာဂါ ဘဂဝတော တတော ဘဂဝါ သော;

()

Và các trí phân biệt chúng sanh và phi chúng sanh, phân biệt ý muốn và tùy miên; những sự phân loại đã được nói đến này là những phần đức hạnh của Đức Thế Tôn, do đó Ngài là Đức Thế Tôn.

၆၉.

69.

မနုဿတ္တဘာဝါဒိကေ အဋ္ဌဓမ္မေသမောဓာနယိတွာ’ဟိသမ္ဗောဓိယာ ယေ,သမိဒ္ဓါ’ဓိကာရေဟိ သတ္တုတ္တမေဟိမဟာဗောဓိသတ္တေဟိ သမ္ပာဒနီယာ;

()

Những pháp nào, sau khi hội đủ tám pháp bắt đầu với thân người, cần được các vị Đại Bồ-tát, những chúng sanh tối thượng với quyền năng thành tựu, hoàn thành cho sự chánh đẳng giác.

၇၀.

70.

အဓိဋ္ဌာနဓမ္မာဒယော ပဉ္စု’ဠာရ-ပရိစ္စာဂဓမ္မာ စတုဿင်္ဂဟာ စ,စရိယတ္တယံ ပါရမီဓမ္မရာသိဘဝတ္တျာ’ဘိသမ္ဗောဓိသမ္ဘာရဘူတာ;

()

Các pháp quyết định, năm pháp đại thí xả, bốn nhiếp pháp, ba hạnh, và tập hợp các pháp ba-la-mật, trở thành tư lương cho sự chánh đẳng giác.

၇၁.

71.

ပဘုတျာ’ဘိနီဟာရတော ယာဝဗောဓိအသင်္ခေယျကပ္ပာနိ စတ္တာရိ’မဿ,သလက္ခာနိ တေ ဗောဓိသမ္ဘာရဓမ္မာဘဝါ ဝုဒ္ဓိပက္ခေ ဘတာ သမ္ဘတာ’တိ;

()

Kể từ lúc phát nguyện cho đến khi giác ngộ, trong bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp của vị này, những pháp tư lương bồ-đề ấy đã được nuôi dưỡng và tích lũy trong các đời thuộc phần tăng trưởng.

၇၂.

72.

ဘဇီယန္တိ ယာ ပုညဝန္တေဟိ လောကေပယောဂံ သမာဂမ္မ သမ္ပတ္တိယော တာ,ဘဂါနာမ ဝဋ္ဋဗ္ဗိဝဋ္ဋာနုဂါ’တိပဝုစ္စန္တိ တေသံ ဥဘိန္နံ ဘဂါနံ;

()

Những thành tựu nào trong đời, đến từ sự nỗ lực, được những người có phước hưởng dụng, chúng được gọi là 'phần' (bhaga), đi theo cả luân hồi và phi luân hồi. Chúng được nói đến là hai loại 'phần' ấy.

၇၃.

73.

ပုရေ ဗောဓိတော ဗောဓိသတ္တော သမာနောဘုသံ ဗောဓိသမ္ဘာရဓမ္မေ ဝိနန္တော,ပတိဋ္ဌာသိ ယသ္မိံ ဘဂေ တေ ဝနီတိမနုဿေသု ဒေဝေသု ဥက္ကံသဘုတေ;

()

Trước khi giác ngộ, khi còn là Bồ-tát, Ngài đã tu tập nhiều pháp tư lương bồ-đề; Ngài đã phân phát phần (bhaga) tối thắng giữa loài người và chư thiên mà Ngài đã an trú.

၇၄.

74.

တထာ’နညသာမညသာဟိညဈာန-ဿမာပတ္တိဘေဒဂ္ဂမဂ္ဂပ္ဖလာဒီ,ဘဂေ ဗောဓိမူလေ ဝိဝဋ္ဋာနုဂေ’ပိသယံ ဗုဒ္ဓဘုတော သမာနော ဝနီ’တိ;

()

Cũng vậy, sau khi tự mình thành Phật, tại cội bồ-đề, Ngài đã phân phát phần (pháp) thuộc về phi luân hồi, tức là các loại thiền, thiền chứng, đạo và quả tối thượng không chung với phàm nhân, v.v.

၇၅.

75.

စတုဗ္ဗိသ ယေ ကောဋိလက္ခပ္ပမာဏ-သမာပတ္တိဘာဂါ ကမဟာဘာဂဓေယျော,ပရေသံ နဟိတာယ?တ္တနော ဒိဋ္ဌဓမ္မ-သုခတ္ထာယ တေ နိစ္စကပ္ပံ ဝနီတိ;

()

Bậc đại phước đức ấy, với những phần thiền chứng có số lượng hai mươi bốn trăm ngàn ức, đã luôn luôn phân phát chúng, không chỉ vì lợi ích của người khác mà còn vì hạnh phúc trong hiện tại của chính mình.

၇၆.

76.

အဘိညေယျဓမ္မေသု ယေ ဘာဝိတဗ္ဗ-ပဟာတဗ္ဗဘာဂါ ပရိညေယျဘာဂါ,သိယုံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗဘာဂါ ဝနီ’တိဇိနော ဘာဝနာဂေါစရာသေဝနော တေ;

()

Trong các pháp cần được thắng tri, những phần nào cần được tu tập, cần được đoạn trừ, cần được liễu tri, cần được chứng ngộ, bậc Chiến Thắng, người thực hành trong cảnh giới của sự tu tập, đã phân phát những pháp ấy.

၇၇.

77.

အသာဓာရဏေ သေသသာဓာရဏ ယေဣမေ ဓမ္မဘာဂါ’ဓိသီလာဒိဘေဒါ,ဖလံ ယာဝတာ ဗောဓနေယျေသု သတ္ထာဝနီ ပတ္ထယီ သုပ္ပတိဋ္ဌာနုခေါတိ;

()

Những phần pháp này, các loại như tăng thượng giới v.v., dù là bất cộng hay cộng với những người khác, bậc Đạo Sư đã phân phát cho đến khi có kết quả nơi những người cần được giáo hóa, và Ngài đã mong muốn chúng được thiết lập vững chắc.

၇၈.

78.

အဝေစ္စပ္ပသန္တာ ဣမဿ’တ္ထိ ဒေဝ-မနုဿာ ဗဟူ ဘတ္တိယုတ္တာ တထာဟိ,အသာဓာရဏာ’နောပမာနတ္တဉာဏ-ပ္ပဘာဝါဒိတော သဗ္ဗသတ္တုတ္တမော သော;

()

Quả thật, có nhiều chư thiên và nhân loại có niềm tin bất động và lòng thành kính nơi vị này; do bởi uy lực của trí tuệ bất cộng, vô song, và vô ngã, v.v., Ngài là bậc tối thượng trong tất cả chúng sanh.

၇၉.

79.

အနတ္ထာပဟာရာဒိပုဗ္ဗင်္ဂမာယဟိတတ္ထာ’ဘိနိပ္ဖာဒနေ တပ္ပရာယ,ပယောဂါဘိသမ္ပတ္တိယာ ဗောဓနေယျ-ပဇာယော’ပကာရာဝဟာယာ’မိတာယ;

()

(Cũng do bởi sự thành tựu...) với sự nỗ lực thành tựu, bắt đầu bằng việc loại bỏ điều bất lợi, chuyên tâm trong việc hoàn thành điều lợi ích, mang lại sự giúp đỡ vô lượng cho chúng sanh cần được giáo hóa.

၈၀.

80.

ဝိယာမပ္ပဘာ ကေတုမာလာကုလာယဘုသံ လက္ခဏာ’သိတျနုဗျဉ္ဇနေဟိ,ဝိစိတ္တာယ ရူပိန္ဒိရာမန္ဒိရာယသမိဒ္ဓတ္တဘာဝါ’ဘိသမ္ပတ္တိယာပိ;

()

Cũng do bởi sự thành tựu về một thân thể đã thành công, là nơi ở của vẻ đẹp sắc thân, được trang hoàng rực rỡ với các tướng và tám mươi vẻ đẹp phụ, với hào quang một tầm và vòng ánh sáng rực rỡ.

၈၁.

81.

ယထာဘုစ္စသီလာဒိဓမ္မုဗ္ဘဝေနဥဠာရေန လောကတ္တယဗျာပိနာပိ,သမန္နာဂတတ္တာ ကဝိသုဒ္ဓေန ကိတ္တိ-ဿရီရေန ခီရောဒဓီပဏ္ဍရေန;

()

Do bởi được phú bẩm với thân danh tiếng cao thượng, lan khắp ba cõi, hoàn toàn trong sạch, trắng như biển sữa, và sinh ra từ các pháp như giới, v.v., một cách chân thật.

၈၂.

82.

ဌိတတ္တာ ဝိသိဋ္ဌာသု ဥက္ကံသကောဋိံပဝိဋ္ဌာသု သန္တုဋ္ဌိတာ’ပ္ပိစ္ဆတာသု,စတုန္နံ ဝိသာရဇ္ဇဓမ္မာန မဒ္ဓါဒသန္နံ ဗလာနဉ္စ သဗ္ဘာဝတောပိ;

()

Do đã an trú và đạt đến đỉnh cao của các pháp đặc thù là thiểu dục và tri túc, và chắc chắn do sự hiện hữu trọn vẹn của bốn pháp vô sở úy và mười năng lực;

၈၃.

83.

သမန္တာပသာဒါဝဟတ္တာ’ပိရူပ-ပ္ပမာဏဒိကေ ဇီဝလောကေ သုရာနံ,နရာန’ဉ္ဇလီဝန္ဒနာမာနပူဇာ-ဝိဓာနာရဟတ္တာပိ သမ္ဘတ္တိဌာနံ;

()

Cũng do Ngài mang lại niềm tịnh tín khắp nơi trong thế giới chúng sanh, chư thiên và nhân loại, về phương diện sắc thân, oai nghi, v.v...; cũng do Ngài xứng đáng với các nghi thức chắp tay, đảnh lễ, tôn kính, và cúng dường, nên Ngài là nền tảng của lòng tôn kính;

၈၄.

84.

အဝေစ္စပ္ပသာဒေနု’ပေတာ’နုသိဋ္ဌိ-ပဋိဂ္ဂါဟကာ ယေဇနာ ကေနစာပိ,မနုဿေန ဒေဝေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါအသံဟာရိယာ ဘတ္တိ တေသံ ကဒါစိ;

()

Những người nào là người tiếp nhận lời giáo huấn, đã được trang bị niềm tin bất động, thì lòng tôn kính của họ không bao giờ có thể bị lay chuyển bởi bất cứ ai, dù là người, chư thiên, hay phạm thiên;

၈၅.

85.

ပရိစ္စဇ္ဇ တေ သာဝကာ ဇိဝိတမ္ပိဇိနံ ဓမ္မပူဇာယ ပူဇေန္တိ ဒဠှံ;

တထာဟိ’ဿ ပညတ္တသိက္ခာပဒါနိနဝီတိက္ကမန္တေ သမုဒ္ဒေါ’ဝ ဝေလံ;

()

Các vị đệ tử ấy, dầu từ bỏ cả mạng sống, vẫn kiên cố cúng dường bậc Chiến Thắng bằng sự cúng dường Pháp; thật vậy, các vị ấy không vượt qua các học giới do Ngài chế định, cũng như biển cả không vượt qua bờ;

၈၆.

86.

ပဝုစ္စန္တိ ဘာဂါတိ ဓမ္မဿဘာဝ-ဝိဘာဂါ ဟိ တေ ခန္ဓဓာတွာဒိနာ’ပိ,အတီတာဒိရူပါဒိဘေဒေဟိ တေပိအနေကပ္ပဘေဒါ ဝိဘတ္တာ ဘဝန္တီ;

()

Các sự phân chia bản chất của các pháp được gọi là 'bhāga' (phần); thật vậy, chúng được phân chia theo uẩn, giới, v.v...; chúng cũng được phân chia thành nhiều loại khác nhau bởi các sự khác biệt về quá khứ, v.v..., và sắc, v.v...;

၈၇.

87.

ပပဉ္စတ္တယံ သဗ္ဗသံယောဇနာနိဇိနော ဂန္ထယောဂါ’သဝေါ’ဃော’ပဓီစ,သမုစ္ဆိဇ္ဇ မဂ္ဂေန နိဗ္ဗာနဓာတွာ-မတံ သော ပိဗန္တော ဝမီ တေ စ ဘာဂေ;

()

Bậc Chiến Thắng, sau khi đã đoạn trừ bằng đạo lộ ba loại hý luận, tất cả các kiết sử, các triền phược, các bộc lưu, các lậu hoặc, các ách, và các chấp thủ, trong khi uống vị cam lồ của yếu tố Niết-bàn, Ngài đã nôn ra các phần (bhāga) ấy;

၈၈.

88.

ဆစက္ခာဒိဝတ္ထုနိ ဇာ’ရမ္မဏာနိဆစိတ္တာနိ ဆဗ္ဗေဒနာ ဖဿဆက္ကံ,ဆသညာ ဆတဏှာ ဆသဉ္စေတနာ ဆ-ဗ္ဗိတက္ကေ ဝိစာရေ ဆ ဘာဂေ ဝမီတိ;

()

Sáu đối tượng sanh khởi nơi sáu căn như mắt, v.v..., sáu thức, sáu thọ, nhóm sáu xúc, sáu tưởng, sáu ái, sáu tư, sáu loại tầm và tứ - Ngài đã nôn ra sáu phần (bhāga) ấy;

၈၉.

89.

ယမာ’နန္ဒ စတ္တဉ္စ ဝန္တံ ဝိမုတ္တံပဟီဏံ ဝိနိဿဋ္ဌ မင်္ဂီရသဿ,န တံ ဇာတု ပစ္စေဿတီတျာ’ဘ သတ္ထာယထာဝုတ္တဘာဂေ ဝမီတွေဝမေဝ;

()

Bậc Đạo Sư đã nói rằng: 'Này Ānanda, cái gì đã được bậc Aṅgīrasa từ bỏ, nôn ra, giải thoát, đoạn trừ, và xả ly, cái đó sẽ không bao giờ quay trở lại.' Cũng chính như vậy, Ngài đã nôn ra các phần (bhāge) đã được nói đến;

၉၀.

90.

ဇိနော ကဏှသုက္ကေစ ဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇေနိဟီနပ္ပဏိတေ အဓမ္မေ စ ဓမ္မေ,အသာဓာရဏေန’ ဂ္ဂမဂ္ဂါ’နနေနအပစ္စာဂမံ ပါပယီ ဥဂ္ဂိရီတိ;

()

Bậc Chiến Thắng, bằng ngọn lửa của đạo lộ tối thượng không chung, đã khiến cho các pháp đen và trắng, đáng chê và không đáng chê, thấp kém và cao thượng, phi pháp và chánh pháp, không còn quay trở lại; như vậy là Ngài đã nôn ra;

၉၁.

91.

ပရေသဉ္စ သံသာရနိရာကရမှာသမုလ္လုမ္ပနတ္ထာယ ကုလ္လူပမံ သော,ယထာဇ္ဈာသယံ ဒေသယိတွာန ဓမ္မံပမာပေသိ တေဟာ’ပိ ဘာဂေ’တိ သဗ္ဗေ;

()

Và vì mục đích cứu vớt những người khác ra khỏi đại dương luân hồi, Ngài, sau khi đã thuyết giảng giáo pháp ví như chiếc bè tùy theo căn tánh của họ, đã khiến cho họ cũng từ bỏ tất cả các phần (bhāge) ấy;

၉၂.

92.

ပုရေ ပူရယံ ပါရမီဓမ္မဇာတံမဟာဗောဓိသတ္တော သမာနော ဘဂါဗျံ,သိရိံ ဣဿရတ္တံ ယသောဟတ္ထသာရံဝမီ ဆဍ္ဎနီယံ ယထာခေဠပိဏ္ဍံ;

()

Trong quá khứ, khi đang viên mãn các pháp ba-la-mật, trong khi là vị Đại Bồ-tát, Ngài đã nôn ra sự may mắn, quyền tối thượng, danh vọng, và voi báu, những thứ đáng vứt bỏ, giống như một cục đờm;

၉၃.

93.

တထာဟိ’ဿ လဒ္ဓံ ပုရေ သောမနဿ-ဝှယော တေမိယော’ယောဃရော ဟတ္ထိပါလော,ကုမာရောသမာနော’ဘိနိက္ခမ္မ ဂေဟာသိရိံ ဒေဝရဇ္ဇဿိရိံ ဥဂ္ဂိရိ သော, ()

Thật vậy, trong quá khứ, khi Ngài là các vị hoàng tử tên là Somanassa, Temiya, Ayoghara, Hatthipāla, sau khi đã xuất gia từ bỏ gia đình, Ngài đã nôn ra sự huy hoàng, sự huy hoàng của một vị vua trời,

၉၄.

94.

အနေကာသု ဇာတီသု သမ္ပန္နဘောဂေါဘာဂေ လဒ္ဓဘောဂေ’ဝမေဝု’ဂ္ဂိရိတွာ,သကံ ဟတ္ထဂံ ပစ္ဆိမေ အတ္တဘာဝေအနောမဿိရိံ စက္ကဝတ္တိဿိရိမ္ပိ;

()

Trong nhiều kiếp, là người có được tài sản, sau khi đã nôn ra các phần tài sản đã nhận được đúng như vậy, trong kiếp sống cuối cùng, Ngài cũng (đã nôn ra) sự huy hoàng vô song, ngay cả sự huy hoàng của một vị chuyển luân vương, vốn đã ở trong tay mình;

၉၅.

95.

စတုဒ္ဒီပိကံ ဒေဝရဇ္ဇာ’ဓိပစ္စ-သမာနာဓိပစ္စံ ယထာဘုစ္စ မုစ္စံ,ယသဉ္စာ’ပိ တတ္နိဿယံ ပဉ္စကာမေအလဂ္ဂေါ တိဏဂ္ဂါယ’ပါ မညမာနော;

()

Quyền cai trị bốn châu, quyền tối thượng ngang bằng với quyền tối thượng của một vị vua trời, đáng được từ bỏ như nó vốn là, và cả danh tiếng phụ thuộc vào đó, cùng năm dục lạc, Ngài đã không dính mắc, xem chúng còn thua một ngọn cỏ;

၉၆.

96.

ပဟာယာ’ ဘိဂန္တွာဘိသမ္ဗောဓိရဇ္ဇေပတိဋ္ဌာယ သဒ္ဓမ္မရာဇာ ဗဘုဝ,အသာရေ တုသာရေ’ဝ သံသာရသာရေသုဝုတ္တပ္ပကာရေ ဘဂေ သော ဝမီတိ;

()

Sau khi từ bỏ, Ngài đã đi đến và an lập trong vương quốc của sự giác ngộ viên mãn, và đã trở thành vị vua của Chánh pháp. Như vậy, Ngài đã nôn ra các phần (bhage) đã được nói rõ trong vòng luân hồi vô giá trị, giống như vỏ trấu;

၉၇.

97.

ပဝတ္တန္တိ နက္ခတ္တရူပေဟိ ဘေဟိသမံ စက္ကဝါဠာဝကာသေသု ယာတာ,တိကုဋဒ္ဒိ ကုဋဒ္ဒိ စန္ဒ’က္က နေရု-ဝိမာနာဒိသောဘာ ဘဂါ နာမ ဟောန္တိ;

()

Sự huy hoàng của các thiên cung như Tikuṭa, v.v..., Kuṭa, v.v..., của mặt trăng, mặt trời, núi Meru, v.v..., vốn vận hành cùng với ánh sáng của các chòm sao và đi vào trong không gian của các thế giới, được gọi là 'bhagā' (huy hoàng);

၉၈.

98.

ဇိနော တဿမင်္ဂီ ဇနောကာသလောကေဟဝေ ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာဏေန ယေန,မဟာဗောဓိမဏ္ဍေ နိသိန္နောသမာနောဝိဘူတာဝိဘူတေ ဘာဂေ တေ ဝမီတိ;

()

Bậc Chiến Thắng, thật vậy, do đã đoạn trừ dục và tham đối với thế giới chúng sanh và thế giới vật chất, trong khi đang ngự tại Bồ-đề đoàn, đã nôn ra các phần (bhage) huy hoàng và không huy hoàng ấy;

၉၉.

99.

သောဘာဂဝါ’တိ ဘတဝါ’တိ ဘဂေဝနီ’တိဘာဂေဝနီ’တိ အဘိပတ္ထယိ ဘတ္တဝါ’တိ,ဘာဂေဝမီ’တိ တိဘဝေသု ဘဂေဝမီ’တိအနွတ္ထတော ဟိ ဘဂဝါ ဘဂဝါ သမညော;

()

Ngài là bậc có sự huy hoàng (sobhāgavā), là bậc đã tu tập (bhatavā), là bậc đã tham dự (bhagevanī), là bậc đã mong muốn tham dự (abhipatthayi bhattavā), là bậc đã bẻ gãy (bhattavā), là bậc đã nôn ra các phần (bhāgevamī), là bậc đã nôn ra các phần trong ba cõi (tibhavesu bhagevamī). Thật vậy, theo ý nghĩa ngữ nguyên, danh hiệu Bhagavā chính là Bhagavā;

၁၀၀.

100.

ဣစ္စေဝ’မဿ အရဟာဒိဂုဏပ္ပဗန္ဓ-ပုဗ္ဗာစလု’ဗ္ဘဝယသောဝိသရောသဓီသော,ပဇ္ဇဉ္စ သဇ္ဇနမနောကုမုဒါနိ’ဝေ’ဒံစိတ္တာနိ ဗောဓယတိ ကိံ ပုရိသာဓမာနံ;

()

Như vậy, vầng trăng này là danh tiếng lan rộng phát sanh từ ngọn núi phía đông là chuỗi các ân đức bắt đầu bằng A-la-hán của Ngài, và câu kệ này, làm cho tâm của những người thiện trí nở ra như hoa súng. Còn tâm của những kẻ hạ liệt thì sao?

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ ဘဂဝါ’တိနာမပညတ္တိယာ အဘိဓေယပရိဒီပေါ ဆဗ္ဗီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, là nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda, đây là chương thứ hai mươi sáu, sự giải thích về ý nghĩa của danh hiệu 'Bhagavā', trong phần Santikenidāna.

၁.

1.

ဧတ္ထ’တ္တဟိသမ္ပတ္တိပရဟိတပဋိပတ္တိတောနိဿီမာပိ ဒွိဓာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ သင်္ဂဟိတာ ကထံ;

()

Ở đây, các ân đức vô biên của một vị Phật được tóm tắt theo hai phương diện là sự thành tựu tự lợi và sự thực hành lợi tha như thế nào?

၂.

2.

တာသွ’တ္တဟိတသမ္ပတ္တိသဒ္ဓမ္မစက္ကဝတ္တိနော;

ပဟာဏသမ္ပဒါဉာဏသမ္ပဒါဘေဒတော ဒွိဓာ;

()

Trong số đó, sự thành tựu tự lợi của bậc Chuyển Luân Vương Chánh Pháp có hai phương diện, do sự phân chia thành sự thành tựu về đoạn trừ và sự thành tựu về trí tuệ;

၃.

3.

ရူပကာယာ’နုဘာဝါသုံ တတ္ထေ’ဝ’န္တောဂဓာ ဒွိဓာ,ပရတ္ထပဋိပတ္တီ’ပိ ပယောဂါသယဘေဒတော;

()

Các oai lực của sắc thân được bao gồm ngay trong đó. Sự thực hành lợi tha cũng có hai phương diện, do sự phân chia thành phương tiện và ý hướng;

၄.

4.

ပယောဂေါ လာဘသက္ကာရသိလောကနိရပေက္ခိနော,ဒုက္ခူ’ပသမဏတ္ထာယ နီယျာနိကော’ပဒေသနာ;

()

Phương tiện của bậc không màng đến lợi lộc, cung kính, và danh tiếng, chính là sự chỉ dạy đưa đến giải thoát nhằm mục đích làm lắng dịu khổ đau;

၅.

5.

အာသယော ဒေဝဒတ္တာဒိပစ္စာမိတ္တဇနေသုပိ,ဟိတဇ္ဈာသယတာ နိစ္စံ မေတ္တာကန္တာယ ဘတ္တုနော;

()

Ý hướng của Bậc Tôn Sư là tâm ý luôn hướng đến lợi ích, bằng lòng từ ái, ngay cả đối với những kẻ thù địch như Devadatta;

၆.

6.

ဣန္ဒြိယာ’ပရိပက္ကာနံဗောဓနေယျာန မနွဟံ,ပညိန္ဒြိယာဒိသမ္ပာကသမယာ’ဝဂမာဒိတော;

()

Do sự thấu hiểu hằng ngày về thời điểm chín muồi của tín căn, v.v... của những chúng sanh cần được giác ngộ mà các căn vẫn chưa thuần thục;

၇.

7.

ဒေယျဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟပ္ပဘုတီဟာ’ နုကမ္ပိယ,ပရဟိတပဋိပတျာ’သိ ပရေသံ ဟိတသာဓနံ;

()

Do lòng bi mẫn, bằng sự nỗ lực như việc thọ nhận các vật cúng dường, v.v..., qua sự thực hành lợi tha, đã có sự thành tựu lợi ích cho người khác;

၈.

8.

တေသံ ဂုဏဝိသေယာနံ ဝိဘာဝနဝသေနပိ,ပါဠိယံ အရဟန္တျာဒိပဒါနံ ဂဟဏံ ကထံ;

()

Cũng do năng lực giải thích các phẩm chất đặc biệt ấy, việc sử dụng các thuật ngữ bắt đầu bằng 'Arahant' trong kinh điển Pāli là như thế nào?

၉.

9.

တတ္ထာ’ရဟန္တိ ဣမိနာ ပဒေန ပရိဒီပိတာ,ပဟာဏသမ္ပဒါနာမ အတ္တနော ဟိတသမ္ပဒါ, ()

Trong đó, bằng thuật ngữ 'Arahant' này, sự thành tựu tự lợi, tức là sự thành tựu về đoạn trừ, đã được giải thích,

၁၀.

10.

ပဒေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကဝိဒူတိ အတ္တနော,ဉာဏသမ္ပတ္တိသင်္ခါတာ နဟိတသမ္ပတ္တိ ဒီပိတာ;

()

Bằng các thuật ngữ 'Sammāsambuddho' và 'Lokavidū', sự thành tựu tự lợi, được gọi là sự thành tựu về trí tuệ, đã được giải thích.

၁၁.

11.

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော’တိ’မိနာ ဒဿိတာ’တ္တနော,ဝိဇ္ဇာစရဏပ္ပဘုတိ သဗ္ဗာ’ပိ ဟိတသမ္ပဒါ;

()

Bởi danh hiệu ‘Vijjācaraṇasampanno’ (Minh Hạnh Túc), tất cả sự thành tựu lợi ích cho bản thân, bắt đầu từ minh và hạnh, đã được chỉ rõ.

၁၂.

12.

သုဂတော’တိ’မိနာ ဝုတ္တာ ပဋ္ဌာယပဏိဓာနတော,အတ္တနောဟိတသမ္ပတ္တိ ပရတ္ထပဋိပတ္တိစ;

()

Bởi danh hiệu ‘Sugato’ (Thiện Thệ), sự thành tựu lợi ích cho bản thân và sự thực hành vì lợi ích của người khác, bắt đầu từ lúc phát nguyện, đã được nói đến.

၁၃.

13.

သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ပုရိသဒမ္မသာရထီ,ပရတ္ထပဋိပတျေ’ဝ ပဒဉ္စယေဟိ ဒီပိတာ;

()

Bởi hai danh hiệu ‘Satthā devamanussānaṃ’ (Thiên Nhơn Sư) và ‘Purisadammasārathī’ (Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu), chính sự thực hành vì lợi ích của người khác đã được làm sáng tỏ.

၁၄.

14.

ပဒဉ္စယေန ဗုဒ္ဓေါတိ ဘဂဝါတိ ဝိဘာဝိတာ,ယာဝ’တ္တဟိတသမ္ပတ္တိ ပရဟိတပဋိပတ္တိ စ;

()

Bởi hai danh hiệu ‘Buddho’ (Phật) và ‘Bhagavā’ (Thế Tôn), cả sự thành tựu lợi ích cho bản thân và sự thực hành vì lợi ích của người khác đều được làm sáng tỏ.

၁၅.

15.

တိဓာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ ဟေတုဖခလသတ္တော’ပကာရတော,သံခိတ္တာ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပဒေဟိစ;

()

Các đức tính của Phật có ba loại: do nhân, do quả, và do sự giúp đỡ chúng sanh. Chúng được tóm tắt bởi các danh hiệu ‘Arahaṃ’ (A-la-hán) và ‘Sammāsambuddho’ (Chánh Đẳng Giác).

၁၆.

16.

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော လောကဝိဒူ’တိ’မေဟိ စ,စတူဟိ ဖခလသမ္ပတ္တိသင်္ခါတာ ကိတ္တိတာ ဂုဏာ;

()

Và bởi bốn danh hiệu này, là ‘Vijjācaraṇasampanno’ (Minh Hạnh Túc) và ‘Lokavidū’ (Thế Gian Giải), các đức tính được gọi là sự thành tựu quả đã được tán thán.

၁၇.

17.

ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒွီဟိပဒေဟိ တု,သတ္တောပကာရသမ္ပတ္တိဝသေန ဂဒိတာ ဂုဏာ;

()

Còn bởi hai danh hiệu ‘Purisadammasārathi’ (Điều Ngự Trượng Phu) và ‘Satthā’ (Thiên Nhơn Sư), các đức tính được nói đến theo phương diện thành tựu sự giúp đỡ chúng sanh.

၁၈.

18.

ဖလသမပတ္တိသတ္တောပကာရသမပတ္တိဘေဒတော,ဥဘော ဗုဒ္ဓဂုဏာ ဗုဒ္ဓေါ’တိ’မိနာ ပရိဒီပိတာ;

()

Do sự phân biệt giữa thành tựu quả và thành tựu giúp đỡ chúng sanh, cả hai đức tính của Phật được làm sáng tỏ bởi danh hiệu ‘Buddho’ (Phật).

၁၉.

19.

သုဂတော ဘဂဝါ ဒွီဟိ ပဒေဟာ’ဒိစ္စဗန္ဓုနော,ဝိဘာဝိတာ ဟေတု ဖလသတ္တော’ပကာရသမ္ပဒါ;

()

Bởi hai danh hiệu ‘Sugato’ (Thiện Thệ) và ‘Bhagavā’ (Thế Tôn), sự thành tựu về nhân, về quả, và về sự giúp đỡ chúng sanh của bậc Thân Quyến Mặt Trời đã được làm sáng tỏ.

၂၀.

20.

ထီရသာရတရော’ဒါရုတ္တုင်္ဂ သဂ္ဂုဏမေရုနာ,ဂိရိရာဇာ’ပိ နီစတ္တံ ဇဂါမ ဇိနရာဇိနော;

()

So với núi Tu-di-lê (Meru) bằng các đức tính tốt đẹp, vững chắc, tinh túy, cao cả, và cao vút của bậc Thắng Vương, ngay cả vua của các ngọn núi cũng trở nên thấp kém.

၂၁.

21.

တဿာ’နုပုဗ္ဗဂမ္ဘီရသမ္ပုဏ္ဏဂုဏသာဂရေ,သာဂရော’ယံ ပရိစ္ဆိန္နော ဗိန္ဒုမတ္တံ’ဝ ခါယတိ;

()

So với đại dương đức hạnh của Ngài, tuần tự, sâu thẳm, và viên mãn, đại dương này, vốn có giới hạn, chỉ hiện ra như một giọt nước.

၂၂.

22.

ထာဝရာ’စလပတ္ထိဏ္ဏပတိဋ္ဌာဂုဏဘုမိယာ,နောပေတိ ပံသုပထဝီ ကလဘာဂမ္ပိ သတ္ထုနော;

()

Mảnh đất bụi bặm này không bằng một phần nhỏ của mảnh đất đức hạnh của bậc Đạo Sư, vốn vững chắc, bất động, rộng lớn, và kiên cố.

၂၃.

23.

စက္ကဝါဠသဟဿာနိ သမ္ဗာဓိကဠိတာနိ’ဝ,ဂုဏလေသာနုဘာဝေန ဒိဿန္တေရဝိဗန္ဓုနော;

()

Bởi oai lực của một phần nhỏ đức hạnh của bậc Thân Quyến Mặt Trời, hàng ngàn thế giới dường như trở nên chật hẹp.

၂၄.

24.

အနန္တာပရိယန္တေန ဂုဏာကာယေန သတ္ထုနော,အာကာသော’မနန္တော’ပိ အန္တဘုတော’ဝ ဂမျတေ;

()ဧဝံ ဗုဒ္ဓဂုဏာနန္တာပရိယန္တာ အစိန္တိယာ,အဝါစိယာ’နောပမေယျာ အဟောအစ္ဆရိယဗ္ဘုတာ;

()

So với thân đức hạnh vô biên, vô tận của bậc Đạo Sư, ngay cả không gian vô tận cũng được xem như nằm gọn bên trong. Như vậy, các đức tính của Phật là vô biên, vô tận, không thể nghĩ bàn, không thể diễn tả, không thể so sánh. Ôi, thật kỳ diệu và phi thường!

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါတေ နဝန္နမရဟာဒိဂုဏာနံ သင်္ခေပနယပရိဒီပေါ

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn vui cho tâm hồn của tất cả các thi nhân, do tu sĩ tên là Medhānanda sáng tác, đây là phần ‘Giải Minh về Phương Pháp Tóm Lược’ về chín đức hiệu bắt đầu bằng A-la-hán, trong phần ‘Nhân Duyên Gần’.

သတ္တဝီသတိမောသဂ္ဂေါ.

Chương thứ hai mươi bảy.

၁.

1.

ဓုတနိဇ္ဈရစာမရာနိလေနသိသိရေ ကူဋဘုဇေဟိ ဂိဇ္ဈကူဋေ,ဟရိဘုဓရဟာရိဒေဟဓာရိဝိဟရန္တော ကရုဏာကရော ကဒါစိ;

()

Một thuở, bậc Mỏ Từ Bi, mang thân hình quyến rũ như núi vàng, đang trú ngụ trên đỉnh Linh Thứu, trên những sườn núi mát mẻ bởi làn gió như phất trần từ những dòng thác lay động.

၂.

2.

ဝသမာန မသေသဘိက္ခုသံဃံဣဟ ရာဇဂ္ဂဟနာမရာဇဓာနျာ,ဝရမဏ္ဍလမာလ မာနယဿုမုနိရာနန္ဒယနိန္ဒမိစ္စဝေါစ;

()

Bậc Hiền Trí đã nói với trưởng lão Ānanda như sau: ‘Hãy đưa toàn thể chư tăng đang cư ngụ tại kinh thành Rājagaha (Vương Xá) này đến hội trường hình tròn tuyệt hảo.’

၃.

3.

ယတိ သမ္ပတိ သန္နိပါတယိတွာယတိသံဃံ ယတိရာဇမဗြုဝီ သော,ရုစိရဉ္ဇလိပူဇိတင်္ဃိကဉ္ဇောသမယံ မညထ ယဿဒါနိ ဘန္တေ;

()

Vị tu sĩ (Ānanda) ấy, sau khi tập hợp Tăng đoàn, đã đến đảnh lễ đôi chân sen của bậc Tu Sĩ Vương bằng cử chỉ chắp tay đẹp đẽ và thưa rằng: ‘Bạch Thế Tôn, nay chính là thời điểm mà Ngài biết là thích hợp.’

၄.

4.

အထ ခေါ သုဂတော တတော’ဟိဂန္တွာနဝသဉ္ဈာဃနရံသိဝိပ္ပကိဏ္ဏော,ဝရမဏ္ဍလမာဠ မောတရိတ္ထရဝိ မန္ဒာရမိဝေါဒယာ’စလမှာ;

()

Bấy giờ, bậc Thiện Thệ, tỏa ra những tia sáng như đám mây buổi chiều tà mới, đã từ đó đi đến và bước vào hội trường hình tròn tuyệt hảo, giống như mặt trời từ núi Udaya đi xuống núi Mandara.

၅.

5.

တဟိ မာသနမတ္ထကေ နိသိန္နောမိဂရာဇာရိဝ ကဉ္စနာစလဂ္ဂေ,ပရိသာသု ဝိသာရဒေါ အဘာသိမုနိရာဇာ’ပရိဟာနိယေစ ဓမ္မေ;

()

Ngồi trên pháp tọa tại đó, như một vị sư tử chúa trên đỉnh núi vàng, bậc Hiền Trí Vương, bậc thầy giữa các hội chúng, đã thuyết giảng về các pháp không suy thoái.

၆.

6.

အဘိန္ခမိယ’မ္ဗလဋ္ဌိကာယံဝိဟရန္တော ဘဂဝါ တတော ပုရမှာ,နဝပလ္လဝမဏ္ဍိတမ္ဗသာခီရိဝ’နုဗျဉ္ဇနစာရုရူပကာသော;

()

Sau đó, Thế Tôn từ thành ấy đi đến, trú tại Ambalaṭṭhikā, Ngài tỏa sáng với thân hình đẹp đẽ bởi các tướng phụ, giống như một cành xoài được trang điểm bằng những chồi non mới.

၇.

7.

ဣတိသီလပဘာဝိတော သမာဓိသဖလော စိတ္တပဘာဝိတာ စ ပညာ,သဖလာ’တိ ပဝတ္တဓမ္မစက္ကောအထ နာလန္ဒမုပါဂမီ သသံဃော;

()

Sau khi chuyển pháp luân, nói rằng: ‘Như vậy, định được tu tập nhờ giới sẽ có quả lớn, và tuệ được tu tập nhờ tâm (định) sẽ có quả lớn,’ bấy giờ Ngài cùng với Tăng đoàn đã đến Nālandā.

၈.

8.

တဟိ မမ္ဗဝနေ ယထာဘိရန္တံဝိဟရန္တံ တမုပေစ္စ ထေရနာဂေါ,မကဟီတဉ္ဇလိမဉ္ဇရိက သိရေနစရဏစန္ဒ မဝန္ဒိ သာရိပုတ္တော;

()

Khi Ngài đang tùy ý trú tại vườn xoài ở đó, vị trưởng lão cao cả Sāriputta (Xá-lợi-phất) đã đến gần và đảnh lễ đôi chân như trăng của Ngài, với đóa hoa chắp tay cung kính đặt trên đầu.

၉.

9.

သုနိသဇ္ဇ အသဇ္ဇမာနဉာဏံဘဂဝန္တံ ပစုရံ အဘိတ္ထဝန္တော,နဒိ သိဟနိဘော အဘီတဝါစံဘဂဝါ စ’ဗ္ဘနုမောဒိ ဘာသိတံ တံ;

()

Sau khi ngồi xuống một cách trang nghiêm, vị ấy (Sāriputta) đã hết lời ca ngợi Đức Thế Tôn, bậc có trí tuệ không bị ngăn ngại, và cất lên tiếng rống sư tử không sợ hãi. Và Đức Thế Tôn đã tùy hỷ lời nói ấy.

၁၀.

10.

ကထယံ အဓိသီလစတ္တပညာ-ပဋိသညုတ္တကထံ တဟိံ ဝသိတွာ,ယတိသံဃပုရက္ခတော တတော သောအဂမာ ပါဋလိဂါမမုဂ္ဂဓီမာ;

()

Sau khi trú tại đó và thuyết một bài pháp liên quan đến tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ, bậc có trí tuệ uyên thâm ấy, đi trước là Tăng đoàn, đã từ đó đi đến làng Pāṭali.

၁၁.

11.

မုနိ ပါဋလိဂါမုပါသကာနံအနုကမ္ပာယ သုမာပိတေ နိဝါသေ,နိဝသံ သဝဏဉ္ဇလီဟိ ပေယျံဝဓုရံ ဓမ္မသုဓာရသံ အဒါသိ;

()

Bậc Hiền Trí, vì lòng bi mẫn đối với các cận sự nam của làng Pāṭali, đã trú tại một nơi ở do họ xây cất. Ngài đã ban cho họ vị ngọt cam lồ của Chánh pháp, để họ uống bằng đôi tay chắp lại của sự lắng nghe.

၁၂.

12.

အစိရာပဂတေသု’ပါသကေသုဘဂဝါ ပါဋလိဂါမိကေသု တေသု,ဇနသုညနိကေတနံ အနညောပဝိသိတွာန အကာသိ သီဟသေယျံ;

()

Khi những cận sự nam của làng Pāṭali ấy vừa mới rời đi không lâu, Đức Thế Tôn, một mình, đã đi vào nơi ở vắng người và thực hiện tư thế nằm của sư tử.

၁၃.

13.

မဂဓာဓိပတိဿ ဘုပတိဿနဂရံ တတြ သုနိဓဝဿကာရာ,သစိဝါ တိဒသေဟိ မန္တယိတွာဝိယ တသ္မိံသမယေ သုမာပယန္တိ;

()

Vào thời điểm đó, các vị đại thần Sunidha và Vassakāra đang cho xây dựng một thành phố ở đó cho vua, người cai trị xứ Magadha (Ma-kiệt-đà), dường như đã bàn bạc với chư thiên.

၁၄.

14.

အဘိပဿိယ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ တံဘဂဝါ’နန္ဒ မဝေါစ ဟေဿတေ’ဒံ,အရိယာ’ယတနံ ဝဏိပ္ပထော’တိနဂရံ ပါဋလိပုတ္တနာမ မဂ္ဂံ;

()

Sau khi nhìn thấy điều đó bằng thiên nhãn, Đức Thế Tôn đã nói với Ānanda: ‘Nơi này sẽ trở thành một thành phố hàng đầu tên là Pāṭaliputta (Hoa Thị), một nơi ở của các bậc Thánh và một trung tâm thương mại.’

၁၅.

15.

မိထုဘေဒဝသေန အဂ္ဂိတောဝါဒကတော ပါဋလိပုတ္တသညိနော ခေါ,နဂရဿ ကဒါစိ အန္တရာယာမုနိ ဝေဒေဟမုနိံ တယော’တျ’ဝေါစ;

()

Bậc Mâu-ni đã nói với vị mâu-ni xứ Videha rằng: ‘Đối với thành Pāṭaliputta, sẽ có ba mối hiểm nguy: từ lửa, từ nước, và từ sự chia rẽ nội bộ.’

၁၆.

16.

တဒဟေ’ဝုပသင်္ကမိံသု ယေနဘဂဝါ တေန သုနီဓဝဿကာရာ,ဇိနပါဒကိရီဋဖုဋ္ဌသီသာအဘိသိတ္တေ’ဝ ခဏံ လသိံသု’ ဟော တေ;

()

Ngay trong ngày ấy, Sunīdha và Vassakāra đã đến nơi Đức Thế Tôn; với đầu chạm vào đôi chân của bậc Chiến Thắng như vương miện, trong khoảnh khắc họ đã trở nên rực rỡ như thể được làm lễ quán đảnh.

၁၇.

17.

ထိရသာရဂုဏေန ဓမ္မရညောဓနုဒဏ္ဍေဝ ဌိတာ နတငက္ဂယဋ္ဌိ,တဒုဘော သဝိဝါ နိမန္တယိံသုသုဂတံ အဇ္ဇတနာယ ဘောဇနေန;

()

Với thân hình cúi xuống như cây cung, cả hai người họ đã đứng trước đức Pháp Vương, bậc có phẩm chất vững chắc, và cung kính thỉnh mời Đức Thiện Thệ dùng bữa vào ngày hôm nay.

၁၈.

18.

အဓိဝါသန မဿ တေ ဝိဒတွာပဋိယတ္တေဟိ ပဏီတဘောဇနေဟိ,ဘဂဝန္တ မတပ္ပယုံ သသင်္ဂံကမလာဝါသနိဝါသဂံ သဟတ္ထာ;

()

Biết được sự nhận lời của Ngài, họ đã tự tay dâng cúng những món ăn hảo hạng đã được chuẩn bị, làm cho Đức Thế Tôn, bậc ngự trong tòa sen, cùng với Tăng chúng được mãn nguyện.

၁၉.

19.

ဘဂဝါ’ထ သုနီဓဝဿကာရေပရိဘုတ္တော အပနီတပတ္တပါဏီ,အနုမောဒိ နိပီယ ဓမ္မပါနံပစုရံ ပီတိဖုဋန္တရာ’ဘဝုံ တေ;

()

Bấy giờ, sau khi dùng bữa và rời tay khỏi bát, Đức Thế Tôn đã thuyết pháp tùy hỷ cho Sunīdha và Vassakāra. Uống pháp vị ấy, nội tâm của họ trở nên tràn ngập hỷ lạc.

၂၀.

20.

အနုယန္တဇနေဟိ ဓမ္မရညောဝဇတော ဘိက္ခုပူရက္ခတဿ တမှာ,ပုထုလောရတလေန ယံ ဝိသာလံနဂရဒွါရ မနန္တရိဗဘုဝ;

()

Cổng thành rộng lớn nào mà đức Pháp Vương, bậc có ngực rộng, được chúng Tỳ-kheo vây quanh và dân chúng theo sau, đã đi qua khi rời khỏi nơi ấy;

၂၁.

21.

ဣတိ ဂေါတမဗုဒ္ဓပါဒဖုဋ္ဌံတဒိဒံ ဒွါရ မဟောသီ ဂေါတမာချံ,တဟိ မောတရိ ယတ္ထ ကာကကပေယျာမုနိ ဂင်္ဂါချသဝန္တိ တုင်္ဂဝီစိ;

()

Do được chạm bởi đôi chân của Đức Phật Gotama, cổng ấy đã có tên là cổng Gotama. Từ đó, bậc Mâu-ni đã đi xuống nơi dòng sông tên là Hằng, nước đầy tới bờ và có những con sóng cao.

၂၂.

22.

ဗဟဠာ’နိလဘင်္ဂဝီစိမာလာ-လုလိတာယာ’တိ ဂဘီရနိန္နဂါယ,ယ မနင်္ဂပဘင်္ဂုရော တရိတ္ထတယိဒံ ဂေါတမတိတ္ထနာမ မာသိ;

()

Nơi mà bậc đã phá tan Ác ma vượt qua dòng sông sâu thẳm, chảy xiết, bị khuấy động bởi những tràng sóng vỡ do gió mạnh, nơi ấy đã có tên là bến Gotama.

၂၃.

23.

သုဂတော ပရတီရဂေါ’ဃတိဏ္ဏောဇနတံ ပဿိယ သာဝကေဟိ သဒ္ဓိံ,တရဏတ္ထ မုလုမ္ပကုလ္လနာဝါပရိယေသန္တ မုဒါနဂါထ မာဟ;

()

Đến bờ bên kia, vượt qua bộc lưu, Đức Thiện Thệ cùng các vị đệ tử thấy dân chúng đang tìm bè và thuyền để sang sông, Ngài liền nói lên lời cảm hứng kệ.

၂၄.

24.

နရသာရထိ ယေန ဘုမိကန္တာ-မကုဋာကာရကုဋီဟိ နာဝကာသော,ဥပသင်္ကမိ တေန ကောဋိဂါမောဥဒိတမ္ဘောရု ဟု’ပါဟနပ္ပိတင်္ဃီ;

()

Bậc Điều Ngự Trượng Phu, với đôi chân như hoa sen nở, đã đi đến làng Koṭi, nơi đông đúc những ngôi nhà hình vương miện làm đẹp cho mặt đất.

၂၅.

25.

အဟမသ္မိ ပဗုဒ္ဓသစ္စဓမ္မောပုနရုပ္ပတ္တိ နစတ္ထိ မေ’တိ ဝတွာ;

တဟိ မောဝဒိ ဝါသဂေါ တိသိက္ခာ-ပဋိသံယုတ္တကထာယ ဘိက္ခုသံဃံ;

()

Sau khi nói rằng: "Ta là người đã giác ngộ chân pháp, và Ta không còn tái sanh nữa", bậc làm chủ ở đó đã giáo huấn chúng Tỳ-kheo bằng bài pháp liên quan đến tam học.

၂၆.

26.

မုနိ နာတိကနာမဂါမယာတောကထိတာနန္ဒယတိန္ဒပုဋ္ဌပဉှော,ပရိဒီပယိ ဓမ္မဒပ္ပဏာချံပရိယာယံ ဂတိပစ္စဝေက္ခဏာယ;

()

Khi bậc Mâu-ni đến ngôi làng tên là Nātika, Ngài đã trả lời câu hỏi của tôn giả Ānanda và giảng giải pháp môn tên là Pháp Kính để quán xét về cảnh giới tái sanh.

၂၇.

27.

အရဟာဒိဂုဏကရောက မဟေသိဝိဟရံ တတြပိ ဂိဉ္ဇကာနိဝါသေ,ပိဋကတ္တယသင်္ဂဟံ ဝသိနံအဓိသီလာဒိကထံ ကထေသိ ဘီယျော;

()

Khi đang trú tại nhà gạch ở đó, bậc Đại sĩ, kho tàng các phẩm chất như A-la-hán, đã thuyết giảng thêm cho các bậc đã làm chủ bài pháp về tăng thượng giới v.v., vốn là sự tóm tắt của Tam Tạng.

၂၈.

28.

သုဂတော ပဂတော သဘိက္ခုသံဃောအထ ဝေသာလိပုရိံ ပုရီနမဂ္ဂံ,တဟိ မမ္ဗဝနေ ဝသံ ဝသိနံသတိပညာပရမံ အဘာသိ ဓမ္မံ;

()

Rồi thì Đức Thiện Thệ cùng với chúng Tỳ-kheo đã đi đến thành Vesālī, thành phố bậc nhất. Khi đang trú trong vườn xoài ở đó, Ngài đã thuyết giảng cho các bậc đã làm chủ về giáo pháp tối thượng liên quan đến niệm và tuệ.

၂၉.

29.

ဇိနဂန္ဓဂဇော မမ’မ္ဗပါလိ-ဂဏိကာ အမ္ဗဝနေ’နိ’ဒါနိ သုတွာ,အဘိရုယှ ပယာသိ ဘဒ္ဒယာနံကုစဘာရာတိသမိဒ္ဓဘတ္တိဘာရာ;

()

Kỹ nữ Ambapālī, sau khi nghe tin bậc Chiến Thắng, con voi đầu đàn, đang ở trong vườn xoài của mình, đã leo lên cỗ xe tốt đẹp và ra đi, với gánh nặng của lòng sùng kính còn nặng hơn gánh nặng của bộ ngực.

၃၀.

30.

ဂဏိကာ’ထ ကတဉ္ဇလိနိသိန္နာဃနပီနတ္ထနဘာရရုမ္ဘီတေဝ,ကရဝိကဝိရာဝမဉ္ဇုဃောသောမဓုရံ ဓမ္မ မဘာသိ တာယ သတ္ထာ;

()

Bấy giờ, người kỹ nữ ngồi chắp tay, như thể bị cản trở bởi gánh nặng của bộ ngực đầy đặn. Bậc Đạo Sư, với giọng nói ngọt ngào như tiếng chim karavīka, đã thuyết giảng pháp ngọt ngào cho cô ấy.

၃၁.

31.

ကတဘတ္တနိမန္တနာ ပသာဒံရသနာဒါမသရေဟိ ဝါဟရန္တိ,ပဝိဓာယ ပဒက္ခိဏံ မုနိန္ဒံအဂမာ ဟံသဝဓုဝ မန္ဒိရံ သာ;

()

Sau khi đã thỉnh mời dùng bữa, cô ấy thể hiện niềm tịnh tín qua âm thanh của chuỗi trang sức nơi thắt lưng, rồi đi nhiễu bên phải quanh bậc vua của các Mâu-ni, và trở về dinh thự của mình như một con thiên nga mái.

၃၂.

32.

အဟတာဟတနီလပီတရတ္တ-သိတမဉ္ဇိဋ္ဌဝိရာဂသာဋကေဟိ,သုနိဝတ္ထသုပါရုတာ’ဘိရူဠှာသုရပုတ္တာရိဝ ဘဒ္ဒဘဒ္ဒယာနံ;

()

Mặc và choàng khéo léo những y phục mới cũ đủ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, màu hoa manjíṭṭha, họ leo lên những cỗ xe tốt đẹp, trông như các vị thiên tử.

၃၃.

33.

အထ လိစ္ဆဝိရာဇရာဇပုတ္တာဥပသင်္ကမ္မ ပဏမ္မ ဓမ္မရညော,နခရံသိပဗန္ဓသိန္ဓုတီရေသမယုံ မဂ္ဂပရိဿမံ နိသိန္နာ;

()

Bấy giờ, các vương tử Licchavi đã đến gần và đảnh lễ đức Pháp Vương. Sau khi ngồi xuống trên bờ của dòng sông là những dải ánh sáng từ móng chân Ngài, họ đã làm cho dịu đi sự mệt mỏi của cuộc hành trình.

၃၄.

34.

ဝိလသိံသု ကိရိဋဘိင်္ဂမာလာ-ဝိရဠာ လိစ္ဆဝိကဉ္ဇကောသရာသိ,ရဝိဗန္ဓဝဓမ္မဘာကရေနဖုဋိတာ’ဓဋ္ဌိတသိလဂန္ဓသာလိ;

()

Đám hoa sen là các vị Licchavi, với vương miện như những vòng ong, đã bừng nở rực rỡ bởi mặt trời giáo pháp của bậc bà con của mặt trời, tỏa hương đức hạnh.

၃၅.

35.

သဖလီကတဒုလ္လဘန္တဘာဝါဝိဖလီဘုတနိမန္တာနာ ဇနာ တေ,ဝိရဇင်္ဃိရဇောပိသင်္ဂမောဠီပုရ မာရူဠှရထာ တတော ပယာသုံ;

()

Những người ấy, dù đã thành tựu kiếp người khó được nhưng lời thỉnh mời lại vô ích, đã cúi đầu chạm vào bụi nơi bàn chân thanh tịnh của Ngài, rồi lên xe từ đó trở về thành phố.

၃၆.

36.

ဇနလောစနတောရဏာကရာဠံအဝတိဏ္ဏော ဝိမလဉ္ဇသံ သသံဃော,ဂဏိကာယ ဃရံ မဟေသိ ပါတောစရဏက္ကန္တထလမ္ဗုဇော ဇဂါမ;

()

Vào buổi sáng, bậc Đại sĩ, người có hoa sen nở trên đất nơi bàn chân bước đi, cùng với Tăng chúng đã bước xuống con đường thanh tịnh, được trang hoàng bởi những cổng chào là mắt của dân chúng, và đi đến nhà của người kỹ nữ.

၃၇.

37.

ကတဘောဇနသင်္ဂဘာဝသာနေဂဏိကာ ပဉ္ဇလိကာ နိသဇ္ဇ ဓမ္မံ,သုနိသမ္မ သသာဝကဿ’ဒါသိသုဂတဿ’မ္ဗဝနံ သမိဒ္ဓသဒ္ဓါ;

()

Vào lúc kết thúc việc dâng cúng bữa ăn, người kỹ nữ ngồi chắp tay, sau khi lắng nghe pháp, với lòng tin dồi dào, đã cúng dường vườn xoài cho Đức Thiện Thệ cùng các vị đệ tử.

၃၈.

38.

မုနိ ရမ္ဗဝနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာဝိဟရိတွာတဟိမေတ ဒေဝ ဓမ္မံ,ကထယံ အဓိသီလစိတ္တပညာ-ပရမံ ဗေဠုဝဂါမကံ ဇဂါမ;

()

Bậc Mâu-ni, sau khi nhận lấy vườn xoài và trú ở đó, đã thuyết giảng giáo pháp tối thượng về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ, rồi đi đến làng Beḷuva.

၃၉.

39.

အဟမေတ္ထ ဝသာမိ ဘိက္ခဝေ’ကောသမဏှေ’တ္တသဟာယကေဟိ တုမှေ,ဥပဂစ္ဆထ ဝဿ မဿမေသုမုနိ ဝေသာလိသမနတတောတျ’ဘာသိ;

()

Bậc Mâu-ni đã nói rằng: "Này các Tỳ-kheo, Ta sẽ ở lại đây một mình. Còn các con, hãy cùng với những người bạn đồng tu đi vào mùa an cư mưa ở những nơi xung quanh Vesālī."

၄၀.

40.

ဇိတမာရဗလသသ ဗေဠုဝသ္မိံအထ ဝဿုပဂတဿ ဃောရရောဂေါ,ဥဒပါဒိ စ မာရဏန္တိကာ’သုံကဋုကာ ကာယိကဝေဒနာ’တိဗာဠှာ;

()

Bấy giờ, khi bậc đã chiến thắng ma quân đang an cư mùa mưa tại Beḷuva, một cơn bệnh khủng khiếp đã khởi lên, với những cảm thọ nơi thân rất đau đớn, khốc liệt, gần kề cái chết.

၄၁.

41.

အဓိဝါသနခန္တိပါရဂေါ သောသုခဒုက္ခေသု တုလာသမော တဒါနိ,ဘဂဝါ အဝိဟညမာနရူပေါအဓိဝါသေသိ သတော စ သမ္ပဇာနော;

()

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn, bậc đã đến bờ bên kia của sự kham nhẫn và chịu đựng, bình thản như cán cân trước lạc và khổ, với tâm không bị phiền não, đã chịu đựng cơn bệnh với chánh niệm và tỉnh giác.

၄၂.

42.

အနပေက္ခိယ တာဝ ဘိက္ခုသံဃံဣဓု’ပဋ္ဌာကနိဝေဒနံ အကတွာ,အနလန္တိ မမာ’နုပါဒိသေသ-ပရိနိဗ္ဗာနပဒံ သစေ လဘေယျံ;

()

Nếu ta đạt được Vô dư y Niết-bàn mà không từ biệt chúng Tỳ-kheo, không thông báo cho các thị giả, thì điều đó không thích hợp với ta.

၄၃.

43.

ဝီရိယေန ပဋိပ္ပဏာမယိတွာဗလဝါ’ဗာဓ မလဗ္ဘယာပနီယံ,ပဋိသင်္ခရဏာရဟံ ဝိသေသံသမဓိဋ္ဌာယ သဇီဝိတိန္ဒြိယဿ;

()

Bằng tinh tấn, Ngài đã đẩy lui cơn bệnh nặng, và quyết định một sự duy trì đặc biệt đối với mạng căn của mình.

၄၄.

44.

ဘဂဝါ’ထ သမာဓိ မပ္ပယိတွာပဋိပဿမ္ဘိယ ဒုက္ခဝေဒနံ သော,ပဝိဟာသိ မဟာဝိပဿနာယနဟိ ဝိက္ခမှိတ ဝေဒနာ ပုနာသုံ;

()

Bấy giờ, Đức Thế Tôn, sau khi nhập định và làm cho cảm thọ đau đớn lắng dịu, đã trú bằng đại quán. Những cảm thọ đã được chế ngự không khởi lên nữa.

၄၅.

45.

ရဝိဗန္ဓု ဝိဟာရတော’ဟိဂန္တွာဗဟိဆာယာဧရဏင်္ဂဏပ္ပဒေသေ,သုနိသဇ္ဇိ သုသဇဇိတာ သနမှိပရိယုဋ္ဌာယ လဟုံ ဂိလာနဘာဝါ;

()

Đấng Thân Thuộc Mặt Trời, sau khi nhanh chóng bình phục từ cơn bệnh, đã đi ra khỏi tịnh xá, và an tọa trên chỗ ngồi đã được sửa soạn tươm tất tại khu vực sân có bóng mát ở bên ngoài.

၄၆.

46.

ဇိတဇာတိဇရာရုဇော နိသီဒိယဟိမာနန္ဒတပေါဓနော’ ပဂမ္မ,တဟိ မဉ္ဇလိကော မယာ သုဒိဋ္ဌံခမနီယံ တဝ သာတ မိစ္စဝေါစ;

()

Nhà khổ hạnh Ānanda đi đến nơi bậc đã chiến thắng sanh, già, bệnh đang ngự. Tại đó, vị ấy chắp tay và thưa rằng: ‘Con rất vui mừng được thấy Ngài. Bạch Thế Tôn, Ngài có kham nhẫn được không, Ngài có khỏe không?’

၄၇.

47.

တဝ ဗာဠှဂိလာနတာယ ဘန္တေမမ ပတ္ထင်္ဃနော ဝိယ’တ္တဘာဝေါ,သကလာပိ ဒိသာ’နုပဋ္ဌဟန္တိနပိ ဓမ္မာ ပဋိဘန္တိ မန္တိ ဝတွာ;

()

‘Bạch Thế Tôn, vì cơn bệnh nặng của Ngài, thân của con trở nên nặng nề cứng đờ, tất cả các phương hướng đều không hiện rõ, và các pháp cũng không hiển lộ cho con.’

၄၈.

48.

အပိစာ’သိ မမေ’သ သာဝကာနံဟဒယဿာ’သလဝေါ နကိဉ္စိဝတွာ,ဘဂဝါ နပနာ’နုပါဒိသေသ-ပရိနိဗ္ဗာန ပဒံ ဘဇေ’တိ ဘန္တေ;

()

‘Bạch Thế Tôn, tuy nhiên con đã có được sự an ủi này cho tâm: Đức Thế Tôn sẽ không nhập Vô Dư Y Niết Bàn mà không nói lên lời nào (di huấn) cho chúng Tăng.’

၄၉.

49.

ယမနန္တရဗာဟိရံ ကရိတွာနနု စာ’နန္ဒပကာသိတော ဟိ ဓမ္မော,ဂုရုမုဋ္ဌိ တထာဂတေသု နတ္ထိဝဒ ကိံ ပတ္ထယတေ မမေ’သ သံဃော;

()

‘Này Ānanda, giáo pháp đã được ta tuyên thuyết, không làm cho có trong có ngoài. Nơi các đấng Như Lai không có nắm tay của vị thầy (giữ lại điều bí mật). Vậy Tăng chúng này còn mong đợi gì nơi ta nữa?’

၅၀.

50.

အဓုနာ’ဟ မသီတိ ဝဿိကောသ္မိပရိဇိဏ္ဏောသ္မိ တထာဂတဿ ကာယော,သကဋံဝိယ ဇဇ္ဇရံ ဇရာယဘိဒုရော ဝတ္တတိ ဝေခမိဿကေန;

()

‘Nay ta đã tám mươi tuổi, đã già yếu. Thân của Như Lai giống như một cỗ xe cũ kỹ, mong manh, vận hành được là nhờ vào sự chằng buộc.’

၅၁.

51.

သနိမိတ္တကဝေဒနာနိရောဓာဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိမုတ္တိဇံ သမာဓိံ,ဝိဟရေယျ ယဒါ တဒါတ္တဘာဝေါဝယဓမ္မောပိ အတီဝဖာသုဟောတိ;

()

‘Khi nào, do sự đoạn diệt các cảm thọ có tướng, ta chứng đạt và an trú trong định sanh từ giải thoát, khi ấy thân này, dù có bản chất hoại diệt, cũng trở nên vô cùng dễ chịu.’

၅၂.

52.

အဓုနာဂ မိဝ’တ္တဓမ္မဒီပါဘဝထာ’နညပရာယဏာတ္ထ တုမှေ,ဘဂဝါဝဒိ တေ’ဝ သတ္တမာ’တိသမဏာ ဘာဝိတကာယ စိတ္တပညာ;

()

Đức Thế Tôn đã dạy: ‘Các ngươi hãy tự mình làm hòn đảo nương tựa cho chính mình, lấy Pháp làm hòn đảo nương tựa, không nương tựa vào ai khác. Những vị Sa-môn nào đã tu tập thân, tâm, và tuệ, chính các vị ấy là bậc tối thượng.’

၅၃.

53.

ပုနရာဂမိ တတ္ထ ဝုတ္ထဝဿောဘဂဝါ ဇေတဝနံ မဟာဝိဟာရံ,ဥပဂမ္မ တဒါနိ ဓမ္မသေနာ-ပတိ သတ္ထာရ မဝန္ဒိ သာရိပုတ္တော;

()

Sau khi an cư mùa mưa tại nơi ấy, Đức Thế Tôn lại đi đến đại tịnh xá Jetavana. Khi ấy, Tướng quân Chánh pháp Sāriputta đến đảnh lễ bậc Đạo Sư.

၅၄.

54.

ဝိဝိဓိဒ္ဓိဝိကုဗ္ဗဏံ ဝိဓာယယတိနာဂေါ မုနိနာ ကတာဝကာသော,တဝ ပစ္ဆိမဒဿနန္တိ ဝတွာနိဝုတော ပဉ္စသတေဟိ သတ္ထုကပ္ပော;

()

Bậc Long tượng trong hàng tu sĩ, người được ví như bậc Đạo Sư, sau khi được bậc Ẩn sĩ cho phép, đã thực hiện nhiều loại thần thông biến hóa, và thưa rằng: ‘Đây là lần cuối con diện kiến Ngài.’ Rồi vị ấy ra đi, được vây quanh bởi năm trăm vị.

၅၅.

55.

အဘိနမ္မ ပဒက္ခိဏံ ကရိတွာဘဂဝန္တံ သမုပေစ္စ မာတုဂေဟံ,ဇနိတော’ဝရကေ နိပဇ္ဇက မဉ္စေပရိနိဗ္ဗာယိ တဒါ’သိ ဘူမိစာလော;

()

Sau khi cúi lạy và đi nhiễu quanh Đức Thế Tôn theo chiều bên phải, ngài đã đi đến nhà của mẹ. Nằm trên giường trong căn phòng nơi ngài đã được sinh ra, ngài đã nhập Niết Bàn, và khi ấy có một trận động đất.

၅၆.

56.

အထ ကောလိတနာမထေရနာဂေါပရိနိဗ္ဗာယိ တထာ ကတာဝကာသော,ပုန ဓာတုသရီရ မပ္ပယိတွာမုနိကာရာပယိ စေတိယာနိ တေသံ;

()

Rồi, bậc Long tượng Trưởng lão tên là Kolita, sau khi được cho phép, cũng đã nhập Niết Bàn. Bậc Ẩn sĩ, sau khi nhận được xá-lợi của các vị ấy, đã cho xây dựng các bảo tháp.

၅၇.

57.

ဇနလောစနပီယမာနရူပေါမုနိ ဝေသာလိပုရံ ကမေန ပတွာ,သုနိဝတ္ထသုပါရုတော ကုလေသုစရိ ပိဏ္ဍာယ ကရီ’ဝ သေရိစာရီ;

()

Bậc Ẩn sĩ, người có hình dáng làm đẹp lòng mắt của dân chúng, đã tuần tự đi đến thành Vesāli. Sau khi đắp y chỉnh tề, ngài đi khất thực trong các gia đình, giống như con voi chúa đi lại thong dong.

၅၈.

58.

ဘဂဝါ ပရိဘုတ္တပါတရာသောဘဝတာ’နန္ဒဒိဝါဝိဟာရကာမော,အထ ဂဏှ နိသီဒနန္တိ ဝတွာဂမိ စာပါလသမညစေတိယံဟိ;

()

Đức Thế Tôn, sau khi đã dùng bữa sáng, đã nói rằng: ‘Này Ānanda, ta muốn đi nghỉ ban ngày. Hãy lấy tọa cụ.’ Rồi ngài đã đi đến ngôi đền Cāpāla.

၅၉.

59.

အထ ခေါ ဘဂဝါ နိသိဒိ ယေနတဒုပဋ္ဌာကဝရော’ပဂမ္မ တေန,ကတပဉ္ဇလိကော နိသိဒိ ဝတွာရမဏီယံတိ ဥဒေနစေတိယမ္ပိ;

()

Rồi Đức Thế Tôn ngự trên chỗ đã soạn sẵn. Vị thị giả cao quý của ngài đi đến, và chắp tay ngồi xuống. (Đức Phật) dạy rằng: ‘Thật khả ái thay, cả ngôi đền Udena cũng vậy.’

၆၀.

60.

သုဂတဿ ပနီ’ဒ္ဓိပါဒဓမ္မာစတုရော ဘိက္ခု သုဘာဝိတာ သုစိဏ္ဏာ,ဗဟုလီကဠိတာ’တိ စာဟ ဘီယျောမုနိ တိဋ္ဌေယျ သစေ ခမေယျ ကပ္ပံ;

()

Bậc Ẩn sĩ lại nói thêm rằng: ‘Này Tỳ-khưu, bốn pháp thần túc của bậc Thiện Thệ đã được tu tập tốt đẹp, thực hành tốt đẹp, làm cho sung mãn. Nếu muốn, vị ấy có thể sống đến hết một kiếp.’

၆၁.

61.

ကရုဏာပရိဘာဝိတာသယေနဇိတမာရေန တိဝါရ မတ္တမေဝံ,ဥဇုကံ မုနိနာ ကရီယမာနေဝိပုလောဘာသနိမိတ္တဇပ္ပနမှိ;

()

Mặc dù bậc Ẩn sĩ, đấng Chiến Thắng Ma Vương, với tâm ý thấm nhuần lòng bi mẫn, đã thẳng thắn thực hiện việc nói lên dấu hiệu và ánh sáng rộng lớn này đến ba lần như vậy.

၆၂.

62.

ပရိယုဋ္ဌိတမာနသော ရိဝ’ညောခရမာရေန ပမုဋ္ဌမာနသော သော,န စ တံ ပဋိဝိဇ္ဈိ နေဝ ယာစိဘဂဝါ တိဋ္ဌတု ယာဝတာ’ယုကပ္ပံ;

()

Vị ấy, với tâm bị Ma vương tàn bạo làm cho mê muội, giống như bị ám ảnh, đã không thể hiểu được (dấu hiệu ấy), và cũng không thỉnh cầu rằng: ‘Xin Đức Thế Tôn hãy trụ thế cho đến hết tuổi thọ của kiếp.’

၆၃.

63.

ဝဇ ကင်္ခသိ ယဿဒါနိကာလံပဟိတာ’နန္ဒတပေါဓနော’တိဝတွာ,ဝသဝတ္တိဝသိကတော မုဟုတ္တံအဝိဒူရမှိ နိသီဒိ ရုက္ခမူလေ;

()

(Đức Phật) nói rằng: ‘Này Ānanda, hãy đi, ngươi hãy làm những gì ngươi nghĩ là phải thời.’ Sau khi cho nhà khổ hạnh Ānanda đi, vị ấy, người đã rơi vào quyền lực của Vasavatti (Ma vương), một lát sau đã ngồi xuống dưới một gốc cây không xa.

၆၄.

64.

ဥပဂဉ္ဆိယ ဗောဓနေယျ ဗန္ဓုဘဂဝါ ယေန ပမတ္တ ဗန္ဓု တေန,ဘုဇဂေါရိဝ ဘုတ္တနင်္ဂလေနအဘိမာနေန အနောနတင်္ဂယဋ္ဌိ;

()

Khi ấy, người bà con của sự dễ duôi (Ma vương) đã đi đến nơi Đức Thế Tôn, bậc bà con của những chúng sanh cần được giác ngộ, với lòng kiêu mạn và thân hình không cúi xuống.

၆၅.

65.

အဇပါလသမညိနော ကဒါစိဥရုဝေလာယ ဝဋဒ္ဒုမဿ မူလေ,ကတကိစ္စ? တယာ ကတာ ပဋိညာလိခိတာ ဝတ္တတိ စိတ္တပေါတ္ထကေ မေ;

()

‘Khi xưa, tại Uruvelā, dưới gốc cây bàng Ajapāla, ngài đã hứa một lời. Lời hứa ấy vẫn còn được ghi trong sách tâm của ta. Công việc của ngài đã xong chưa?’

၆၆.

66.

သမဏာ တဝ သာသနာ’ဝ တိဏ္ဏာအဓုနာ ဓမ္မဓရာ’နုဓမ္မစာရီ,ပဋိပတ္တိရတာ ဗဟုဿုတာ စသုဝိယတ္တာ သုဝိသာရဒါ ဝိနီတာ;

()

‘Nay các vị Sa-môn trong giáo pháp của ngài đã thuần thục, là những người giữ gìn Chánh pháp, thực hành pháp tùy pháp, thích thú trong sự thực hành, là những người đa văn, khéo léo, tự tin, và được huấn luyện tốt.’

၆၇.

67.

ပဋိသိဒ္ဓပရပ္ပဝါဒိဝါဒါသဟဓမ္မေန သပါဋိဟာရိယံ တေ,ကထယန္တိ ကထာပယန္တိ ဓမ္မံပရိနိဗ္ဗာတု တတော ဘဝန္တျ ဝေါစ, ()

‘Họ có thể bác bỏ luận thuyết của các ngoại đạo một cách hợp pháp và có thần thông. Họ thuyết giảng và làm cho người khác thuyết giảng Chánh pháp. Do đó, xin ngài hãy nhập Niết Bàn.’ (Ma vương) đã nói như vậy.

၆၈.

68.

ပရိနိဋ္ဌိတသဗ္ဗဗုဒ္ဓကိစ္စောမုနိရေဝံ သမုဒိရိတေ တိဝါရံ,အနလန္တိ နိရာလယော ဘဝေသုတဒူ’(ပစ္ဆန္ဒသိကံ) နိသေဓနာယ;

()

Khi được nói như vậy đến ba lần, bậc Ẩn sĩ, người đã hoàn thành tất cả Phật sự và không còn luyến ái trong các cõi hữu, đã nói: ‘Đủ rồi!’ để chấm dứt (lời thỉnh cầu của Ma vương).

၆၉.

69.

အပ္ပောဿုက္ကော သမာနော ဝိဟရတု ကလိမာ ဟော တိမာသစ္စယေနသစ္စာလောကပ္ပကာသော ဒုရိတ တမဟိဒေါ ပဉ္စတာဠိသဝဿံ;

သမ္မာ ခီဏဿိနေဟော တိဘုဝနဘဝနေ ဓမ္မရာဇပ္ပဒီပေါနိဗ္ဗာယိဿတျ’ဘာသိ တဒဟနိ ဝိဇဟဉ္စာ’ယု သင်္ခါရဝေဂံ ()

(Đức Phật) đã nói: ‘Này Ma vương, hãy sống an nhàn. Sau ba tháng nữa, ngọn đèn của Vua Pháp, người đã chiếu sáng ánh sáng chân lý, phá tan bóng tối của điều ác trong bốn mươi lăm năm, người đã đoạn tận hoàn toàn ái luyến trong ba cõi, sẽ tịch diệt.’ Vào ngày hôm ấy, ngài đã từ bỏ hành về tuổi thọ.

၇၀.

70.

စာပါလေ စေတိယေ’ဝံ ဝိဇဟတိ သတိယာ သမ္ပဇညေနဝါယု-သင်္ကာရေ ဘူမိစာလော ဘဝိ ပဋုပဋဟာရာဝ ဂမ္ဘိရဃောသော,ဂဇ္ဇိံသု ဝိဇ္ဇုရာဇိဘုဇသတပဟဋာ သုက္ခဇိမူတဘေရိလောကော သောကန္ဓကာရေ ပရိပတိ ဇနိတော ဘိံသနော လောမဟံသော;

()

Như vậy, tại đền Cāpāla, khi ngài từ bỏ hành về tuổi thọ với chánh niệm và tỉnh giác, đã có một trận động đất với âm thanh sâu thẳm như tiếng trống trận vang dội. Sấm sét vang rền như những chiếc trống mây khô bị đánh bởi hàng trăm cánh tay của những tia chớp. Thế gian chìm vào bóng tối của sầu muộn, và một sự kinh hoàng, dựng tóc gáy đã phát sinh.

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ ဘဂဝတော အာယုသင်္ခါရောဿဇ္ဇန ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ အဋ္ဌဝီသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong bộ Jinavaṃsadīpa, là nguồn gốc mang lại niềm vui cho trái tim của tất cả các thi sĩ, được sáng tác bởi nhà tu hành tên là Medhānanda, đây là chương thứ hai mươi tám trong phần Cận Nhân Duyên, có tên là: ‘Chương làm sáng tỏ sự kiện Đức Thế Tôn từ bỏ hành về tuổi thọ.’

၁.

1.

ယေနာ’နန္ဒော ဝသတိ ဘဂဝါ တေန ဂန္တွာ နိသိန္နောပါဒမ္ဘောဇေ သုမဟိယ သုဟေဗဒ္ဓမုဒ္ဓါဉ္ဇလိဟိ,ဘန္တေ သုက္ခာသတိ စ ဧလိတာ ဟိံသနော လောမဟံသောဇာတော ကသ္မာ ဝသုမတိဝဓူ သမ္ပဝေဓီတျ’ပုစ္ဆိ;

()

Đức Thế Tôn đã đi đến nơi Ānanda đang ở và ngồi xuống. (Ānanda) sau khi cung kính đảnh lễ đôi chân sen của ngài với hai tay chắp trên đầu, đã hỏi rằng: ‘Bạch Thế Tôn, tại sao lại có sự kinh hoàng, dựng tóc gáy phát sinh, tại sao mặt đất lại rung chuyển dữ dội như vậy?’

၂.

2.

ဟေဋ္ဌာ’ကာသေ ဗလဝပဝနေ ဝါယမာနေ ကဒါစိဝါတဋ္ဌာ ယာ သလိလပထဝီ တဋ္ဌိတာ ပံသုဘုမိ,သင်္ကမ္ပန္တေ ယထရိဝတရိ လောလ ကလ္လောလမာလိ-မဇ္ဈောတိဏ္ဏာ ပထဝိစလနဋ္ဌာန မာနန္ဒ စေ’တံ;

()

‘Này Ānanda, đôi khi, khi ngọn gió mạnh thổi trong không gian bên dưới, lớp nước nằm trên gió và lớp đất nằm trên nước bị rung chuyển. Giống như con thuyền trôi vào giữa những vòng sóng chao đảo, (mặt đất rung chuyển). Này Ānanda, đó là một nguyên nhân cho sự rung chuyển của mặt đất.’

၃.

3.

အပ္ပေကစ္စေ သမဏ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပ္ပမာဏာအာပေါသညာ သုခုမပထဝိ ဘာဝိတာ သန္တိ ယေသံ,ပတ္တာဘိညာ ပရိစိတဝသီ တေ သမာပတ္တိလာဘီကမ္ပေန္တီမံ တဒပိ ဘဝတေ ဘူမိစာလဿ ဌာနံ;

()

‘Lại nữa, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đã tu tập biến xứ nước một cách vô lượng và biến xứ đất một cách vi tế. Các vị ấy đã đạt được thắng trí, thuần thục các quyền năng, và chứng được các tầng thiền. Các vị ấy có thể làm rung chuyển mặt đất này. Đó cũng là một nguyên nhân cho sự động đất.’

၄.

4.

ဂဗ္ဘောက္ကန္တော ဘစတိ စ ယဒါ သမ္ပဇာနော သတောဝဂဗ္ဘသ္မာ နိက္ခမတိ စရိမေ အတ္တဘာဝေ တဒါပိ,သမ္ဗောဓိံ ဝါ ပုရိသနိသဟော ဗုဇ္ဈတေ ကမ္ပတေ’ယာဧတေ ဓမ္မာ သမဏ မဟတော ဘုမိစာလဿ ဟေတု;

()

Khi Bồ-tát tỉnh giác, chánh niệm nhập mẫu thai; và khi trong kiếp chót, Ngài xuất khỏi thai mẹ; khi bậc Nhân Ngưu Vương chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, quả đất này rung chuyển. Này các Sa-môn, đây là những nguyên nhân của trận động đất lớn.

၅.

5.

ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ဘုဝနနယနော ဓမ္မစက္ကံ ပဇာနံသံဝတ္တေတီ ဝိဇဟတိ ယဒါ စာ’ယုသင်္ခါရဝေဂံ,ကမ္ပတျေ’သာပထဝိ ဖုသတေ ခန္ဓနိဗ္ဗာနဓာတုံအာနန္ဒေ’တေ မဟတိပထဝိကမ္ပနတ္ထာယ ဟေတု;

()

Khi đã thành Phật, bậc Mắt của thế gian, chuyển Pháp luân cho chúng sanh; và khi Ngài từ bỏ hành về tuổi thọ; khi Ngài chứng đạt Vô Dư Y Niết-bàn, quả đất này rung chuyển. Này Ānanda, đây là những nguyên nhân cho sự rung chuyển lớn của quả đất.

၆.

6.

တဗျာသေနဗ္ဗိဂတဟဒယာ’နန္ဒမာနန္ဒထေရံအဿာသေတွာ ဥပရုပရိ သော ဒေသနံ ဝဍ္ဎယိတွာ,အာနန္ဒာ’ဟံ ကရဟစိဝသိံ ယဿ နေရဉ္ဇရာယနဇ္ဇာ တိရေ ဇိတဇလမုစဿာ’ဇပါလဿ မူလေ;

()

An ủi Trưởng lão Ānanda, người có tâm sầu muộn vì sự việc ấy, Ngài tuần tự thuyết giảng thêm: 'Này Ānanda, Ta đã từng ở bên bờ sông Nerañjarā, dưới gốc cây Ajapāla, nơi chiến thắng Ma vương.'

၇.

7.

တတြာ’ဂန္တွာ ဖုသတု ဘဂဝါ ခန္ဓ နိဗ္ဗာနဓာတုံဣဿာမာယာမလိနဟဒယော ပါပိမာ ဣစ္စဝေါစ,လဒ္ဓေါကာသော ပုနရပိ ကမမံ ဧဝမေဝါ’ဘိယာစိအဇ္ဇာ’သီနံ ပရမရုစိရေ ပျ’တြ စာပါလစေတျေ;

()

'Mong Thế Tôn hãy nhập Vô Dư Y Niết-bàn tại nơi ấy', Ác ma với tâm ô uế bởi ganh tỵ và xảo trá đã nói như vậy. Được cơ hội, nó lại thỉnh cầu Ta như thế, ngay hôm nay, khi đang ngồi tại Cāpāla Cetiya rất khả ái này.

၈.

8.

အပ္ပောသသုကေကာ တွမိဟ ကလိမာ ဟောဟိ မာသေဟိ တီဟိခန္ဓာနံ နိဗ္ဗုတိ ဘဂဝတော ဟေဿတီ’စ္စေတမတ္ထံ,အာရောစေန္တေန ဟိ ကသတိမတာ သမပဇညေန ဘိက္ခုဩဿဋ္ဌော မေ ဇိတနမုစိနာ စာ’ယုသင်္ခါရဓမ္မော;

()

'Ngươi hãy ít lo lắng, hãy an vui. Trong ba tháng nữa, sự tịch diệt các uẩn của Thế Tôn sẽ diễn ra.' Này các Tỳ-kheo, bậc chánh niệm, tỉnh giác đã tuyên bố điều này: 'Hành về tuổi thọ đã được Ta, người chiến thắng Ma vương, từ bỏ.'

၉.

9.

ဧဝံ ဝုတ္တေ စရဏကမလစန္ဒ မာနန္ဒထေရောနတွာ ဘန္တေ ဗဟုဇနဟိတတ္ထာယ တိဋ္ဌာ’ယုကပ္ပံ,ဝတတိက္ခတ္တုံ ပရမကရုဏာစောဒိတော ယာစိဒါနိနာ’ယံ ကာလော ဘဝတိ သုဂတံ ယာဝနာယိ’စ္စ’ဝေါစ;

()

Khi được nói như vậy, Trưởng lão Ānanda đảnh lễ dưới chân sen của Ngài và thưa: 'Bạch Thế Tôn, vì lợi ích cho nhiều người, xin hãy trụ lại một kiếp.' Được thúc đẩy bởi lòng đại bi, ngài đã ba lần thỉnh cầu. (Phật) nói: 'Nay không phải là lúc để thỉnh cầu Thiện Thệ.'

၁၀.

10.

သမ္ဗောဓိံ တွံ ယဒိ ဘဂဝတော သဒ္ဒဟန္တော’သိ ကသ္မာနိပ္ပီဠေသီ ဒသဗလ မနုလ္လင်္ဃနီယာ’ဘိလာပံ,တသ္မိံ တသ္မိံ သတိ ဘဂဝတာ က ယမာနေ နိမိတ္တေတုမှေဝေ’တံ ဝိယ ကလိမတာ ဒုက္ကတဉ္စာ’ပရဒ္ဓံ;

()

Nếu ngươi tin vào sự giác ngộ của Thế Tôn, tại sao lại làm phiền bậc Thập Lực? Khi Thế Tôn đã nhiều lần tạo ra những dấu hiệu, chính ngươi đã không hiểu, đó là lỗi lầm và sai trái của ngươi.

၁၁.

11.

ယာစေယျာသိ ယဒိ ဒသဗလံ စေ ပဋိက္ခိပ္ပ ဝါစာသတ္ထာ’ဒတ္တေ တဝ တတိယကံ ဝိပ္ပယောဂေါ ပိယေဟိ,နဏွာ’က္ခာတော သမဏ ပဋိဂစ္စေဝ မေ သင်္ခတံ ယံဇာတံ ဘူတံ အဝိပရိဏတံ တံ ကုတော’ ပေ’တ္ထ လဗ္ဘာ;

()

'Nếu ngươi thỉnh cầu bậc Thập Lực, và nếu Bậc Đạo Sư hai lần từ chối lời của ngươi, Ngài sẽ chấp nhận lần thứ ba. Này Sa-môn, chẳng phải Ta đã tuyên bố từ trước về sự chia lìa, xa cách những gì thân ái hay sao? Làm sao có thể có được rằng cái gì đã sanh, đã thành, là pháp hữu vi, mà lại không biến hoại?'

၁၂.

12.

ဧကံသေနာ’ဝိတထဝစသာ သစ္စသန္ဓေန စာယု-သင်္ခါရော’ ဟီယတိ ဘဂဝတာ ဝျာကတာ’နန္ဒ ဘိက္ခု,ယာသာ ဝါစာ ယထရိဝ ဆိယာမုတ္တခါဏော တထာ တံပစ္စာဂစ္ဆေ နပုနဝစနံ ဇီဝိတာရက္ခဟေတု;

()

Này Tỳ-kheo Ānanda, hành về tuổi thọ đã được Thế Tôn, bậc có lời nói như thật, bậc giữ lời hứa, dứt khoát từ bỏ. Lời nói ấy đã được thốt ra, sẽ không quay trở lại, không được nói lại, chỉ vì lý do bảo vệ mạng sống.

၁၃.

13.

ဧဝံ ဝတွာ သပဒိ သုဂတော ဂန္ဓနာဂိန္ဒဂါမီယေနာရညံ ဝိပုလမလကာသာရဝေသာလိယံ သော,ကူဋာဂါရံ တဒဝသရိယာ’နန္ဒထေရေန သဒ္ဓိံဣစ္စာဘာသီ သမဏပရိသံ သန္နိပါတေဟိ သီဃံ;

()

Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ, với dáng đi của voi chúa, cùng với Trưởng lão Ānanda, ngay lập tức đi đến giảng đường Kūṭāgāra trong khu rừng lớn ở Vesāli, và nói rằng: 'Hãy nhanh chóng tập hợp chúng Sa-môn lại.'

၁၄.

14.

ဧဝံ ဘန္တေ လပိတဝစနော သောကသလ္လေန ဝိဒ္ဓေါသောဟာ’ယသ္မာ ဝသိဂဏ မုပဋ္ဌာနသာဠာယ မာသုံ,ရာသိကတွာ မဟိတစရဏော’ပါဟနော တဿ ကာလံအာရောစေသိ ဂမိယ ဘဂဝါ ပီဌိကာယံ နိသဇ္ဇ;

()

Thốt lên lời 'Vâng, bạch Thế Tôn', Tôn giả ấy, bị mũi tên sầu muộn đâm trúng, đã nhanh chóng tập hợp chúng Tỳ-kheo tại giảng đường. Sau khi đảnh lễ dưới chân Ngài, ngài báo cho Ngài biết thời điểm đã đến. Thế Tôn đi đến và ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.

၁၅.

15.

အာမန္တေတွာ သမဏပရိသံ ဗောဓိပကက္ခေ ဘဝါ မေယေတေ ဓမ္မာ သယမဓိဂတာ ဒေသိတာ သာဓုကံ ဝေါ,ဥဂ္ဂဏှိတွာ ယထရိဝ သိယာ သာသနဉ္စဒ္ဓနီယံဘာဝေတဗ္ဗာ သုပရိဟရိယာ သေဝိတဗ္ဗာ’တိ ဝတွာ;

()

Sau khi gọi chúng Sa-môn lại, Ngài nói: 'Này các Tỳ-kheo, những pháp này thuộc phần giác ngộ, do Ta tự mình chứng ngộ và đã khéo giảng cho các ngươi. Các ngươi hãy học hỏi, thực hành, tu tập, và làm cho sung mãn, để cho giáo pháp này được trường tồn.'

၁၆.

16.

နိဗ္ဗာယိဿတျ’ဝစ ဘဂဝါ အစ္စယေနာ’စိရေနတေမာသာနံ ဘုဝနဘဝနု’ဇ္ဇောတပဇ္ဇောတရူပေါ;

တုမှေ သမ္ပာဒယထ သမဏာ အပ္ပမာဒေန သဗ္ဗေသင်္ခါရာ ယံ သမုဒယမယာ လက္ခဏဗ္ဘာဟတာ’တိ;

()

Thế Tôn nói: 'Không bao lâu nữa, sau ba tháng, Ta, ngọn đèn soi sáng thế gian và các cõi, sẽ nhập Niết-bàn. Này các Sa-môn, tất cả các ngươi hãy tinh tấn, không dể duôi, vì rằng các pháp hữu vi đều có đặc tính sanh diệt.'

၁၇.

17.

ပုဗ္ဗဏှေ သော ကရကိသလယာ’ဓာန’ဝိဋ္ဌာနပတ္တောပတ္တော သတ္ထာ ပစုရစရဏော စီဝရစ္ဆန္နဂန္တော,ဂတ္တောဘာသာရုဏိတပရိခါဝီထိပါကာရစက္ကံစက္ကင်္ကေဟ’င်္ကိတပဒတလဿာလိဝေသာလိနာမံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Vào buổi sáng, bậc Đạo Sư, tay cầm bình bát, thân đắp y, với nhiều bước chân bước vào thành Vesāli, nơi lòng bàn chân Ngài có in dấu bánh xe; hào quang từ thân Ngài làm rực hồng hào lũy, đường phố, và tường thành.

၁၈.

18.

အာဟိဏ္ဍိတွာ တဟိ မနုဃရံ ပိဏ္ဍ မနွေသမာနောပစ္ဆာဘတ္တံ ဘုဝနနယနော လောစနိန္ဒီဝရေဟိ,တံ ဝေသာလိံ ဒွိရဒဂတိမာ’နန္ဒ နာဂါပလောကံဩလောကေတွာ ဣဒ မဝစ မေ ပစ္ဆိမံ ဒဿန’န္တိ;

()

Sau khi đi khất thực từ nhà này sang nhà khác ở nơi ấy, sau bữa ăn, bậc Mắt của thế gian, với đôi mắt như hoa sen xanh, này Ānanda, với dáng đi của voi chúa, Ngài nhìn lại thành Vesāli bằng cái nhìn của voi chúa và nói rằng: 'Đây là lần cuối cùng Ta nhìn thấy (Vesāli).'

၁၉.

19.

တမ္ဘာဌာနာ နယနသုဘဂံ သေဝိတော သာဝကေဟိဘဏ္ဍဂ္ဂါမာဋဝိ မဝသဋော ဒိဋ္ဌိဝါဒီဘသီဟော,နိစ္ဆာရေတွာ သရသမဓုရံ ဓမ္မဂမ္ဘီရဃောသံတဏှာခီဏာ မမပုနဘဝေါ ဘိက္ခဝေ နတ္ထျ’ဘာသိ;

()

Từ nơi đó, bậc có đôi mắt đẹp, được các đệ tử hầu cận, bậc Sư Tử giữa các luận sư tà kiến, đã đi đến làng Bhaṇḍagāma. Thốt ra âm thanh Chánh pháp sâu xa, ngọt ngào, Ngài nói: 'Này các Tỳ-kheo, những ai đã đoạn tận ái dục, sẽ không còn tái sanh.'

၂၀.

20.

တိဿော သိက္ခာ ပရိဟရထ ဝေါ သာဓုကံ ဘိက္ခဝေ’တိဧဝံ ဝတွာ မတိဘဂဝတိဘတ္တုဘူတော သယမ္ဘု,တမှာဂါမာ ပုနရုပဂမီ ဟတ္ထိဂါမ’မ္ဗဂါမံဇမ္ဗုဂ္ဂါမံ ဝမိတဂမနော ဟတ္ထိဝိက္ကန္တိဂန္တာ;

()

'Này các Tỳ-kheo, các ngươi hãy khéo thực hành ba môn học.' Sau khi nói như vậy, bậc Tự Giác, bậc Trí Tuệ, bậc Thế Tôn, với dáng đi oai hùng như voi chúa, từ làng ấy lại đi đến Hatthigāma, Ambagāma, và Jambugāma.

၂၁.

21.

ပတွာ ဘောဂါယတန မနသော ဘောဂနာမံ သုဘိက္ခံနိဗ္ဘောဂေါ သော နဂရမပရံ ဘာရတိဘတ္တုရူပေါ,စိတ္တာဘောဂံ ကုရုထ သမဏာ သာဓုကံတံ သုဏာထဒေသိဿာမီ’တျ’ဝဒိ စတုရော ဝေါ ဥဠာရာပဒေသေ;

()

Đến thành phố trù phú tên là Bhoga, Ngài, bậc Vô Thọ Dụng, bậc Thầy của lời nói, phán rằng: 'Này các Sa-môn, hãy chú tâm, hãy lắng nghe kỹ. Ta sẽ giảng cho các ngươi bốn Đại Giáo Pháp.'

၂၂.

22.

ဧသော ဓမ္မော ဘဝတိ ဝိနယော သာသနံ သတ္ထု စေဒံအဗ္ဘညာတံ ဝတ ဘဂဝတော သမ္မုခါ မေ သုတန္တိ,သက္ခီကတွာ ယဒိ ဝဒတိ မံ ဘိက္ခဝေ ကောစိ ဘိက္ခုနာဒတဗ္ဗံ တဒဓိဝစနံ နပ္ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ;

()

'Này các Tỳ-kheo, nếu có Tỳ-kheo nào nói rằng: 'Đây là Pháp, đây là Luật, đây là lời dạy của Bậc Đạo Sư; điều này tôi đã trực tiếp nghe, trực tiếp lãnh thọ từ Thế Tôn', thì các ngươi chớ vội tán thán, cũng chớ vội bác bỏ lời nói ấy.'

၂၃.

23.

ပက္ခိတ္တာနံ မမ တိပိဋကေ တပ္ပဒဗျဉ္ဇနာနံယံယံဌာနံ အဝတရတိ သံဒိဿတေ နိဒ္ဓမေတ္ထ,ဂန္တဗ္ဗံ ဝေါ သုဂဟိတမိဒံ ဘာသိတံ ဘိက္ခုနောတိ

'Các ngươi nên đem những từ và văn cú ấy đặt vào trong Kinh, so sánh với Luật. Nếu chúng phù hợp trong Kinh, tương ứng với Luật, thì các ngươi có thể đi đến kết luận: 'Lời nói này của vị Tỳ-kheo đã được khéo lãnh thọ.''

ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ ကဝစနမိတရံ ဒုဂ္ဂဟီတန္တိ နော စေ;

()

'Nếu không, thì nên từ bỏ lời nói ấy và kết luận rằng: 'Lời này đã bị lãnh thọ sai.''

၂၄.

24.

အာဝါသေ ယော ဝိဟရတိ မဟာဘိက္ခုသင်္ဂေါ အမုတြထေရာ ဘိက္ခူ တိပိဋကဓရာ ထေရဝံသဒ္ဓဇာ ယေ,ယွာဘိညာတော ပဋိဗလတရော ဘိက္ခု ဝါ သမ္မုခါ မေတေသံ တေသံ ဣဒမဝဂတံ သုဂ္ဂဟီတတ္တိ ဝုတ္တေ;

()

Hoặc nếu có người nói: 'Tại trú xứ kia có một chúng Tỳ-kheo lớn đang ở, gồm các vị Trưởng lão, các Tỳ-kheo thông thuộc Tam Tạng, những người mang ngọn cờ của dòng truyền thừa Trưởng lão. Đây là điều đã được các vị ấy hiểu rõ, đã được khéo lãnh thọ.'

၂၅.

25.

ဩတာရေတွာ တဒပိ ဝိနယေ သတ္ထု သုတ္တာဘိဓမ္မေသံသန္ဒန္တံ ယဒိပန ပဋိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗံကတ န နောစေ,စတ္တာရော မေ ဣတိဝိဘဇိတေ နိပ္ပဒေသာပဒေသေဓာရေယျာထ’ဗြုဝိ မုနိ ရနာဓာနဂါဟီ သဒါ ဝေါ;

()

Vị Mâu-ni, bậc chiến thắng nơi trận địa, đã dạy rằng: ‘Các ngươi hãy luôn ghi nhớ bốn điều này mà ta đã phân tích, không có ngoại lệ và có ngoại lệ: Nếu điều ấy, khi đối chiếu với Luật, Kinh, và Luận của Bậc Đạo Sư, mà tương hợp thì nên thọ trì, nếu không thì không nên.’

၂၆.

26.

ပတွာ ပါဝါပုရဝရ မထော’ရောပိတက္ခန္ဓဘာရောအမ္ဗာရညေ ဝိဟရတိ မမံ ဓမ္မရာဇာတိ သုတွာ,တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒော ဇဝနမတိနော ဒဿနဿာဒနမှိစုန္ဒော ဂန္တွာ စရဏကမလံ ဝန္ဒိ ကမ္မာရပုတ္တော;

()

Sau khi đến thành Pāvā cao quý, nghe tin rằng bậc Pháp Vương, người đã đặt xuống gánh nặng của các uẩn, đang trú tại khu rừng xoài, Cunda, con trai người thợ rèn, với lòng khao khát mãnh liệt và tâm trí nhanh nhạy muốn được chiêm ngưỡng, đã đến và đảnh lễ dưới chân sen của Ngài.

၂၇.

27.

သမ္မာဓမ္မဿဝဏပသုတော ဧကမန္တံ နိသိန္နောသောတာပန္နော ပဌမဒိဝသေ ဒဿနေနေဝသတ္ထု,ဗုဒ္ဓံ ပညာဘဂဝတိပတိံ သွတနာယာ’ဘိယာစံစန္ဒော ပုဗ္ဗာစလမိဝ ဃရံ ပါဝိသိ စုန္ဒနာမော;

()

Ngồi một bên, chuyên tâm lắng nghe Chánh pháp, ngay trong ngày đầu tiên diện kiến Bậc Đạo Sư, ông đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Sau khi thỉnh mời Đức Phật, bậc Tôn Sư của trí tuệ và phúc đức, cho ngày hôm sau, người tên Cunda đã trở về nhà mình, tựa như vầng trăng mọc lên từ ngọn núi phía đông.

၂၈.

28.

သမ္ပာဒေတွာဂဟပတိ ဗဟုံ တာယရတျာ’ဝသာနေခဇ္ဇံ ဘောဇ္ဇံ သုမဓုတရံ သူကရံ မဒ္ဒဝမ္ပိ,ပက္ခိတ္တောဇံ ပစုရဝိဘဝေါ ဉာပယီ ဓမ္မရညောကာလော ဘန္တေ’တရဟိ ဘဂဝါ နိဋ္ဌိတံ ဘောဇနန္တိ;

()

Vào cuối đêm ấy, vị gia chủ giàu có đã chuẩn bị rất nhiều vật thực cứng, vật thực mềm, và món sūkaramaddava rất ngọt ngào và bổ dưỡng. Ông đã cho người báo với bậc Pháp Vương rằng: ‘Bạch Thế Tôn, nay đã đến giờ, bữa ăn đã được chuẩn bị xong.’

၂၉.

29.

သာလက္ခန္ဓာယတဘုဇယုဂေါ မုဂ္ဂဝဏ္ဏံ ဂဟေတွာပတ္တံ ပတ္တတ္ထဝိကပိဟိတံ ပက္ကနိဂြောဓဝဏ္ဏံ,အစ္ဆာဒေတွာ ပရိဝုတဝသိ စီဝရံ ပံသုကူလံပါသာဒဗ္ဘန္တရ မဘိရုဟီ တဿ သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏော;

()

Bậc có sắc thân vàng ròng, với đôi cánh tay dài như thân cây Sāla, đã cầm lấy bình bát màu đậu xanh, được đậy bằng nắp bát màu quả đa chín. Ngài khoác y phấn tảo, rồi bước lên lầu của vị gia chủ ấy.

၃၀.

30.

ဗာလာဒိစ္စောရိ’ဝ ဒသဗလော တာဝ ပုဗ္ဗာစလဂ္ဂေပညတ္တသ္မိံ ရတနခဝိတေ ဘဒ္ဒပီဌေ နိသဇ္ဇ,အာမန္တေတွာ ဇိတဓနပတိံ စုန္ဒမာဒိစ္စဗန္ဓုသတ္ထာရံ တွံ ပရိဝိသိမိနာ မဒ္ဒဝေနာတျ’ဘာသိ;

()

Bậc Thập Lực, tựa như vầng thái dương trên đỉnh núi phía đông, đã an tọa trên bảo tọa cao quý được trang hoàng bằng châu báu. Bậc Thân Quyến của Mặt Trời gọi Cunda và nói rằng: ‘Này Cunda, hãy chỉ dâng cúng món maddava này cho Như Lai mà thôi.’

၃၁.

31.

သန္တပ္ပေတွာ သုဂတပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ သဟတ္ထာမံသံ သောဗ္ဘေ နိခဏိယ တတော သတ္ထုဘုတ္တာဝသေသံ,ဘတျာ ဓမ္မဿဝဏနိရတံ ဗောဓယိတွာပယာသိပူရော ပင်္ကေရုဟမိဝ ဇိနော စုန္ဒကမ္မာရပုတ္တံ;

()

Sau khi tự tay cúng dường và làm cho Tăng chúng với Đức Thiện Thệ đứng đầu được thỏa mãn, và sau đó chôn phần còn lại của món ăn mà Bậc Đạo Sư đã dùng trong một cái hố, bậc Chiến Thắng đã thuyết pháp, làm cho Cunda, con trai người thợ rèn, người chuyên tâm lắng nghe Pháp, được giác ngộ và hoan hỷ, rồi Ngài lên đường.

၃၂.

32.

ဗာဠှာဗာဓော ဗလဝကဋုကာ ဝေဒနာ တဿ ဘတ္တံဘုတ္တာဝိဿာ’ဘဝိ ဘဂဝတော ရတ္တပက္ခန္ဒိကာ’သိ,ဝိက္ခမ္ဘေတွာ တမပိ သတိမာ သမ္ပဇာနော’ဝိဒူရေမဂ္ဂေါတိဏ္ဏော မုနိ ရုပဂမီရုက္ခမူလံ ကိလန္တော;

()

Sau khi dùng bữa ăn đó, một cơn bệnh nặng đã khởi lên nơi Đức Thế Tôn, với những cảm thọ đau đớn, dữ dội; Ngài bị bệnh kiết lỵ ra máu. Dù vậy, với chánh niệm và tỉnh giác, Ngài đã chịu đựng cơn bệnh ấy. Mệt mỏi, bậc Mâu-ni đi ra khỏi con đường và đến nghỉ dưới một gốc cây không xa.

၃၃.

33.

ပညာပေတွာ စတုဂုဏမုပဋ္ဌာကထေရော အဒါသိယံ သံဃာဋိံ နရဟရိ တဟိံ ဝိဿမတ္တော နိသဇ္ဇ,ဂန္တွာ’နန္ဒာ’ဟရ သရဘသံ တွံ ပိပါသာတုရဿပါနီယျံ မေ နိခိလဒရထာ နိဗ္ဗုတဿေတျ’ဘာသီ;

()

Vị trưởng lão thị giả đã xếp y tăng-già-lê làm tư và trải ra. Bậc Nhân Sư tử ngồi xuống đó để nghỉ ngơi. Ngài nói: ‘Này Ānanda, hãy đi lấy nước cho Như Lai uống. Như Lai đang khát, hãy mau mang nước đến để dập tắt cơn khổ này.’

၃၄.

34.

ယသ္မာ ဘတ္တေ သကဋသတသဉ္စာရသမ္ဘိန္နမဂ္ဂါဂေါရူပါနံ ဝိဂဠိတဋီ သိင်္ဂသံဃဋ္ဋဏေန,စက္ကစ္ဆိန္နာ ကလလကလုသီဘုတသန္တတ္တဝါရိနာလံ ပါတုံ သလိလမဓုနာ ကုန္နဒိ သန္ဒတေ’ဓ;

()

‘Bạch Thế Tôn, vì có hàng trăm cỗ xe vừa đi qua, và do đàn bò đi ngang qua, bờ sông bị sạt lở, sừng chúng va vào nhau, nước bị bánh xe cắt nát, trở nên vẩn đục và đầy bùn. Dòng sông nhỏ này hiện đang chảy với nước không thể uống được.’

၃၅.

35.

အစ္စာသန္နေ ကကုဓဝိဋပီမူလသံသဋ္ဌကုလာဝါတက္ခိတ္တာ’မလဇလကဏာ သာတသိတောဒပုဏ္ဏာ,သက္ကာ ဘန္တေ သဝတိ ကကုဓာသိန္ဓု ဂတ္တာနိ သီကိံကာတုံ ပါတုံ ဓရဏိရမဏိ ဗဒ္ဓဟာရာဘိရာမာ;

()

‘Bạch Thế Tôn, ở rất gần đây có sông Kakudhā, bờ sông có những rặng cây Kakudha. Sông đầy nước mát trong lành, những giọt nước tinh khiết được gió tung lên. Có thể uống và làm mát thân thể. Sông Kakudhā đang chảy, đẹp như một chuỗi ngọc trang điểm cho mặt đất xinh đẹp.’

၃၆.

36.

ဧဝံ ဝုတ္တေ ပုန ဘဂဝတာ စောဒိတော ပတ္တဟတ္ထောပတွာ’နန္ဒော ကလလဝိသမံ ကုန္နဒီတိတ္ထမာသုံ,နေတွာ သိတောဒက မလုလိတံ နိမ္မလံ သန္ဒမာနံဉတော ဘန္တေ ပိဝတု ဘဂဝါ’တျာ’ဟ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေါ;

()

Dù được nói như vậy, nhưng khi được Đức Thế Tôn thúc giục lần nữa, Tôn giả Ānanda tay cầm bình bát, nhanh chóng đến bến của dòng sông nhỏ vẩn đục. Nhờ oai lực của Đức Phật, dòng nước đang chảy trở nên trong mát, không vẩn đục, và tinh khiết. Ngài mang nước về và thưa rằng: ‘Thật là oai lực của Đức Phật! Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy uống.’

၃၇.

37.

တသ္မိံကာလေ သမိတတသိဏံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံနံ ဒိသွာန’င်္ကုသနိသိတဓီ ပုက္ကုသော ကမလ္လပုတ္တော,ပဗျာကာသိက ပဋုတရသမာပတ္တိယာကိတ္တနေနအာဠာရဿာ’ဓိကဝုပသမေ အတ္တနော’ဘိပ္ပသာဒံ;

()

Vào lúc ấy, Pukkusa, con trai của dòng họ Malla, người có trí tuệ sắc bén như một cái móc câu, nhìn thấy Ngài đang ngồi dưới gốc cây, cơn khát đã được làm dịu. Ông đã bày tỏ niềm tin của mình về sự an tịnh cao tột trong thiền chứng của Āḷāra qua việc kể lại về sự nhập định tài tình ấy.

၃၈.

38.

ဂဇ္ဇန္တိသွာ’သနိသု ပရိတော နိစ္ဆရန္တီသု ဇာတုဝိဇ္ဇုမ္မာလာသု စ ဂလဂလာယန္တိယာ ဝုဋ္ဌိယာဟံ,သညိဘုတော နနု ခဖသမာပတ္တိယာ သန္တဝိတ္တောနာ’ဿောသိံ ဘော သုတိကဋုရဝံ နာဒ္ဒသံ ရူပဝါဟ;

()

‘Thưa Ngài, có lần, trong khi sấm sét vang rền khắp nơi, những tia chớp lóe lên, và mưa rơi xối xả, tôi, dù vẫn có tri giác, an trú trong một thiền chứng, đã không nghe thấy âm thanh chói tai, cũng không nhìn thấy bất cứ hình ảnh nào.’

၃၉.

39.

ဝုတ္တံ သုတွာ’မတရသဟီရံ ဥဒ္ဓရိတွာန ဓီမာသဒ္ဓါဗီဇံ ပနိဟိတ ကမထာ’ဠာရကာလာမခေတ္တေ,ယေဘုယျေနာ’သမစုပသမေ သိင်္ဂီဝဏ္ဏေ ပသန္နောဒတွာ ဗုဒ္ဓံ သရဏ မဂမာ သာဋကံ သိင်္ဂီဝဏ္ဏံ;

()

Sau khi nghe lời dạy chứa đựng hương vị bất tử, bậc trí tuệ ấy đã nhổ lên hạt giống đức tin đã gieo vào mảnh ruộng của Āḷāra Kālāma. Với lòng vô cùng hoan hỷ trước sự an tịnh vô song của bậc có sắc thân vàng ròng, ông đã quy y Phật và dâng cúng một cặp y bằng vải màu vàng óng.

၄၀.

40.

တတ္တင်္ဂါရောဒရမိဝ တမင်္ဂီရသင်္ဂေါပနီတံဝတ္ထံ ဝီတစ္စိက မဘိနဝံ သိင်္ဂိဝဏ္ဏံ ရရာဇ,ပစ္ဆာ ပစ္စုတ္တရိယ ကကုဓာသိန္ဓု မဇ္ဈောဂဟေတွာအမ္ဗာရညံ တဟိ မဝတရီ သကျသိဟော သသံဃော;

()

Khi được khoác lên thân của bậc Aṅgīrasa, tấm y mới màu vàng óng, sáng rực rỡ, đã tỏa chiếu. Sau đó, bậc Sư Tử dòng Thích Ca cùng với Tăng chúng đã lội qua sông Kakudhā và tiến vào khu rừng xoài.

၄၁.

41.

သံဃာဋိံ ပတ္ထရိယ သဟသာ စုန္ဒထေရေန မဉ္စေပညတ္တသ္မိံ သပဒိ သမဓိဋ္ဌာယ ဝုဋ္ဌာနသညံ,အစ္စဓာယာ’ဓိကကိလမထော သော သတော သမ္ပဇညောပါဒေ ပါဒံ ဘဝဘယဘိဒေါ သီဟသေယျံ အကာသိ;

()

Trên chiếc giường do trưởng lão Cunda (Cundaka) nhanh chóng chuẩn bị và trải y tăng-già-lê, bậc đã phá tan nỗi sợ hãi của sự tồn tại, để vượt qua cơn mệt mỏi cùng cực, đã chánh niệm tỉnh giác, với tâm niệm sẽ ngồi dậy, đặt chân lên chân và nằm xuống trong tư thế của sư tử.

၄၂.

42.

အာမန္တေတွာ နိရဝဓိဒယော ထေရ မာနန္ဒနာမံဒွေ မေ လဒ္ဓါ သမသမဖလာ ပိဏ္ဍပါတာ ဝိသိဋ္ဌာ,သန္ဒေဟော ယော ကရဘဝိ သိယာ စုန္ဒကမ္မာရပုတ္တ-ဿေ’ဝံ ဝတွာ ပရိဟရတု တဉ္စာဟ မေ အစ္စယေန;

()

Bậc có lòng bi mẫn vô lượng đã gọi trưởng lão tên Ānanda và dạy rằng: ‘Này Ānanda, có hai bữa cúng dường có kết quả và quả báo ngang bằng nhau, rất đặc biệt. Có thể sự hối hận sẽ khởi lên nơi Cunda, con trai người thợ rèn. Sau khi Như Lai qua đời, các ngươi hãy nói như vầy để xua tan sự hối hận ấy.’

၄၃.

43.

တမှာ ခီဏာသဝပရိဝုတော ဘုရိပညော ဟိရည-ဝတျာ နဇ္ဇာ ဝိဇနပဝနံ ပါရိမေ တိရဘာဂေ,ဖုလ္လံ သာလဗ္ဗန မဝသရီ ကောသိဏာရာန မဂ္ဂံမလ္လာနံ သော သုရဝနသိရိံ ရာဇဓာနျာ’ဝိဒူရေ;

()

Từ nơi đó, bậc có trí tuệ rộng lớn, được các vị lậu tận vây quanh, đã đi đến khu rừng Sāla đang nở hoa rộ của dòng họ Malla, trên con đường đến Kusinārā, tại bờ bên kia của sông Hiraññavatī. Khu rừng ấy có vẻ đẹp như một khu vườn của chư thiên, không xa kinh thành.

၄၄.

44.

အာနန္ဒေနာ’ နဓိဝရဝစော စောဒိတေနော’ ပစာရေပညန္တသ္မိံ တထဏယမကဿာလရုက္ခန္တရာဠေမဉ္စေ ပညာသတိပရိမုခေါ ဥတ္တရာဓာနသီသေကတွာ ပါဒေါပရိပဒ မနုဋ္ဌာနသေယျံအကာသော ()

Do Tôn giả Ānanda, người không nói lời thấp kém, thúc giục, trên chiếc giường được chuẩn bị giữa hai cây Sāla song thọ, Ngài đã nằm xuống trong tư thế không bao giờ ngồi dậy nữa, đầu quay về hướng bắc, chánh niệm hướng về phía trước, chân này đặt trên chân kia.

၄၅.

45.

သိတစ္ဆာယာ ဝိဂဠိတရဇောဓူသရာ သဗ္ဗဖာလိ-ဖုလ္လာ ဘန္တီ ဇဋိတဝိဋပက္ခန္ဓမူလာ’ ညမညံ,သင်္ကိဏ္ဏာလီ သပဒိ ယမကဿာလသာလာ ဝိသာလာဒိဿန္တေ’ဝံ ဝကုလတိလကာ’သောကစမ္ပေယျသာခီ;

()

Hai cây Sāla song thọ to lớn, có bóng mát, không còn bụi bặm, bỗng nhiên nở hoa khắp cành, tỏa sáng rực rỡ, cành lá, thân cây, và rễ cây quyện vào nhau. Tương tự như vậy, các cành cây vakula, tilaka, asoka, và campeyya cũng hiện ra.

၄၆.

46.

နစ္စံ ဂီတံ ဝိဝိဓတုရိယံ ဝတ္တတေ’ဒါနိ ဒိဗ္ဗံဒိဗ္ဗံ စုဏ္ဏံ မလယဇမယံ ဒိဗ္ဗမန္ဒာရဝါနိ,ပဿာ’နန္ဒဗ္ဗိကစယမကဿာလပုပ္ဖာနျ’ကာလေသမူဇာယေ’ဝဟိ ဘဂဝတော အန္တလိက္ခာ ပတန္တိ;

()

‘Này Ānanda, hãy xem, vũ điệu, ca hát, và các loại nhạc cụ của chư thiên đang vang lên. Bột chiên đàn của chư thiên và hoa mandārava của chư thiên, cùng với hoa của hai cây Sāla song thọ nở trái mùa, đang từ hư không rơi xuống để cúng dường Đức Thế Tôn.’

၄၇.

47.

ဧတေ ဗြဟ္မာမရနရဖဏီ စာမရစ္ဆတ္တဟတ္ထာမာလာမာလာဂုဠပရိမလဏ္ဍုပဒီပဒ္ဓဇေဟိ,ဆန္နံ တာဠာဝစရဘဇိတံ မင်္ဂလာဂါရဘုတံဇာတိက္ခေတ္တံ နနု ဘဂဝတော ကေဝလံ ပူဇနာယ;

()

Này, các vị Phạm thiên, chư thiên, loài người, và loài rắn thần, tay cầm phất trần và lọng, với các tràng hoa, vòng hoa, hương bột, hương xông, đèn, và cờ phướn, cùng với sáu loại nhạc cụ được tấu lên, nơi đản sanh của đức Thế Tôn, vốn đã trở thành ngôi nhà cát tường, há chẳng phải chỉ để cúng dường Ngài hay sao?

၄၈.

48.

အာနန္ဒေ’ဝံ သတိပိ ဘဂဝါ တာဝတာ သက္ကတောဝါသမ္မာ တေသံ နစဂရုကတော နမာနိတော ပူဇိတောဝါ,ယော ခေါ ဓမ္မံ စရတိ သမဏော’ ပါသကော ဝါ’နုဓမ္မံဘတျာ သော မံ ပရမဝိဓာနာ ကမာနယေ ပူဇယေတိ;

()

Này Ānanda, dẫu cho như vậy, Như Lai cũng không được xem là đã được tôn kính, trọng vọng, đảnh lễ, hay cúng dường một cách chân chánh bởi những việc ấy. Vị sa-môn hay người cận sự nam nào thực hành Chánh pháp và tùy pháp, người ấy mới là người tôn kính Ta bằng sự cúng dường tối thượng.

၄၉.

49.

အမှေ တသ္မာတိဟ ပဋိပဒံ သုဋ္ဌု ဓမ္မာနုဓမ္မံသမ္ပာဒေမာ’တျ’ဝစ မုနိ ဝေါ သိက္ခိတဗ္ဗဉှိ ဧဝံ,ဓမ္မာဿာမိံ သပဒိ ပုရတော ဝီဇမာနော သမာနောဟတ္ထိစ္ဆာပေါ ယထရိဝ ဌီတော ထေရနာဂေါ’ပဝါနော;

()

Do đó, ở đây chúng ta hãy hoàn thành tốt đẹp con đường thực hành pháp và tùy pháp. Bậc Mâu-ni đã dạy rằng: ‘Các ngươi phải học tập như vậy’. Lúc ấy, trưởng lão Upavāna, giống như một con voi con, đang đứng quạt hầu đức Pháp Vương ngay trước mặt.

၅၀.

50.

မလ္လာနံ ခေါ နဂရဝရတော ယာဝတာ သာလဒါယံရာသိဘူတာ’သုရသုရဝရဗြဟ္မရာဇူဟိ ယသ္မာ,ဒဋ္ဌုံ ဗုဒ္ဓံ ဒသဗလဓရံ ခိတ္တဝါလဂ္ဂကောဋိ-မတ္တဋ္ဌာနေ ဒသဒသဟိ ဝါ နတ္ထျ’ဖုဋ္ဌပ္ပဒေသော;

()

Từ thành phố bậc nhất của dân Malla cho đến khu rừng Sāla, do các vị a-tu-la, thiên chủ, và Phạm vương đã tụ tập để chiêm ngưỡng đức Phật, bậc Thập Lực, nên không có một khoảng trống nào, dù chỉ bằng đầu một sợi lông, mà không bị họ chạm đến.

၅၁.

51.

ကန္ဒန္တီနံ ပကိရိယ သကေ ကေသပါသေ စ ဗာဟာပဂ္ဂဏဟိတွာ သိရသိ ပထဝိသညိနီဒေဝတာနံ,ဈာယန္တီနံ ဘုဝိပရိပတန္တီန မုဇ္ဈာယိနီနံဒေန္တော’ကာသံ အပနယိ ပရဉ္စေဠှကေနော’ပဝါနံ;

()

Để tạo cơ hội cho các vị địa thần đang than khóc, xõa tóc, đưa tay lên đầu, sầu muộn, ngã lăn trên đất, và ta thán, Ngài đã bảo Upavāna đang đứng che phía trước hãy tránh sang một bên.

၅၂.

52.

သင်္ခါရာနံ ခယဝယ မနာဂါမိနော ဝီတရာဂါဒေဝဗြဟ္မာ သုမရိယ ယထေဝိ’န္ဒခီလာစလဋ္ဌာ,နာမှေ ဘန္တေ’တရဟီ ဝိယ ဝေါ အစ္စယေနာတျ’ဝေါစုံပဿိဿာမာ’ယတိ မိဂ မနောဘာဝနီယေပိ ဘိက္ခူ;

()

Các vị Phạm thiên và chư thiên, là những bậc bất lai đã ly tham, khi suy niệm về sự tiêu hoại của các pháp hữu vi, đã đứng vững như cột trụ hay núi đá. Họ thưa rằng: ‘Bạch Thế Tôn, sau khi Ngài diệt độ, chúng con sẽ không còn được thấy Ngài như bây giờ, cũng như không còn được thấy các vị tỳ-khưu đáng mến nữa’.

၅၃.

53.

ဇာတဋ္ဌာနပ္ပဘုတိက မိဓာနန္ဒဌာနံ စတုက္ကံပုညက္ခေတ္တံ ဘုဝိ ဘဂဝတော သဗ္ဘိသံဝေဇနိယံ,အဒ္ဓါ သဒ္ဓါဝိသဒဟဒယာ သာဓဝေါ စာရိကာယံအာဟိဏ္ဍန္တာ ပဝုရကုသလံ တတြပတွာ ဝိဏန္တိ;

()

Này Ānanda, bốn nơi này, bắt đầu từ nơi đản sanh của đức Thế Tôn, là những phước điền trên thế gian, đáng cho mọi người cung kính chiêm bái. Chắc chắn rằng những người thiện tín có tâm trong sạch, khi du hành chiêm bái, đến được những nơi ấy, sẽ gặt hái được công đức thù thắng.

၉ ၅၄.

9 54.

ပုဋ္ဌဿေဝံ ကထမပိ မယံ မာတုဂါမေသု ဘန္တေဝတ္တိဿာမာ’တျမိတမတိမာ’ နန္ဒထေရဿ’ဘာသိ,တန္နိဇ္ဈာနံ တဒဘိလပနံ မာကရောထာတိ တုမှေဧဝံသန္တေ သတိပရိမုခါ ဟောထ ဆဒွါရရက္ခာ;

()

Khi được hỏi rằng: ‘Bạch Thế Tôn, chúng con phải hành xử như thế nào đối với phụ nữ?’, bậc Trí Tuệ Vô Lượng đã nói với trưởng lão Ānanda rằng: ‘Này các ngươi, đừng nhìn, đừng nói chuyện với họ. Nếu phải như vậy, hãy thiết lập chánh niệm, phòng hộ sáu căn’.

၅၅.

55.

ပုဋ္ဌဿေဝံ မယ မုတုသမုဋ္ဌာနရူပါဝသိဋ္ဌေဝတ္တေယျာမှေ တဝနိရုပမေ ရူပကာယေ ကထန္နု,မာခေါ တုမှေ ဘဝထ မုနိနော ဒေဟပူဇာဝိဓာနေသချာပါရာ ဥပရိ ဃဋထာ’ဟာ’သဝါနံ ခယေတိ;

()

Khi được hỏi rằng: ‘Chúng con phải xử lý như thế nào đối với nhục thân vô song còn lại của Ngài?’, (Ngài đáp): ‘Này các ngươi, chớ bận tâm đến việc cúng dường thân xác của bậc Mâu-ni. Hãy nỗ lực hơn nữa để đoạn tận các lậu hoặc’.

၅၆.

56.

သံဝိဇ္ဇန္တေ ဘဂဝတိ ဣဓာနန္ဒ ဘီယျောပသန္နာရူပီဗြဟ္မာမရပဘုတယော ခတ္တိယဗြာဟ္မဏာ ယေ,သက္ကစ္စံ တေ ယထရိဝ ဇနာ စက္ကဝတ္တိဿရီရေသဗျာပါရာ နရဟရိသရိရောပဟာရေ သိယုန္တိ;

()

Này Ānanda, ở đây có các vị Sắc giới Phạm thiên, chư thiên, các vị vua Sát-đế-lỵ và Bà-la-môn rất mực thành tín đối với đức Thế Tôn. Họ sẽ thành tâm lo liệu việc cúng dường nhục thân của bậc Nhân Sư, cũng như người ta lo liệu đối với thân xác của một vị Chuyển luân vương.

၅၇.

57.

စတ္တာရော မေ ဗဟုဇနဟိတာ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓါယသ္မာ မဂ္ဂပ္ဖလသုခမုဒါ သာဝကာ စက္ကဝတ္တီ,ရာဇာ ပူဇာဝိဓိသုမဟိယာ ဟောန္တိ ထူပါရဟေ’ဝတသ္မာ ထူပေါ မမပိ ဘဝတာ’နန္ဒသိင်္ဃာဋကမှိ;

()

Này Ānanda, có bốn hạng người này, vì lợi ích cho số đông, là những bậc đáng được dựng tháp thờ: một vị Phật, một vị Độc Giác Phật, một vị Thinh văn (A-la-hán), và một vị Chuyển luân vương. Họ được tôn thờ bằng các nghi lễ cúng dường với niềm hoan hỷ về đạo và quả. Do đó, một bảo tháp cho Như Lai cũng nên được dựng lên ở ngã tư đường.

၅၈.

58.

ဧဝံ ဝုတ္တေ သရိယ တမုရောတောမရိဘူတသောကောထေရာနန္ဒော ပဝိသိယ နိရာလမ္ဗဓမ္မော ဝိဟာရံ,အာလမ္ဗိတွာ ဝိလပိယ ဗဟုံ အဂ္ဂလတ္ထမ္ဘသီသေသတ္ထာ သေခေ ကဠိတကရုဏာပါင်္ဂဘင်္ဂေါ ပရောဒိ;

()

Khi được nói như vậy, trưởng lão Ānanda, với nỗi sầu muộn như mũi giáo đâm vào ngực, cảm thấy không nơi nương tựa, đã đi vào tịnh xá. Ngài vịn vào thanh ngang của cánh cửa mà than khóc nức nở. Đấng Đạo Sư, với ánh mắt bi mẫn nhìn người hữu học, cũng đã rơi lệ.

၅၉.

59.

အာမန္တေတွာ တမနဓိဝရော ပုဉ္ဆမကာနဿုဓာရံထေရံ မာခေါဝိလပိ အလ မာနန္ဒ မာသောစိ ဟေဝံ,သင်္ခါရာနံ ကထမိဟ လဘေ နိစ္စတံ နိဗ္ဗိကာရံအက္ခာတံ မေ နနု ပိယဇနဗ္ဗိပ္ပယောဂေါ သိယာတိ;

()

Bậc Vô Thượng Sư gọi trưởng lão lại, lau dòng nước mắt cho ngài và nói: ‘Thôi, đừng than khóc, Ānanda, đừng sầu muộn như vậy. Làm sao có thể tìm thấy sự thường hằng, bất biến nơi các pháp hữu vi? Há Như Lai đã không tuyên bố rằng sẽ có sự chia ly với những người thân yêu hay sao?’

၆၀.

60.

မေတ္တာပုဗ္ဗေန ဟိ စိရတရံ ကာယကမ္မေန ဝါစာ-ကမ္မေနာ’ယံ ဂုဏမဏိမနောကမ္မုနာ ဘိက္ခဝေ မံ;

သက္ကစ္စံ သန္နိစိတကုသလောပစ္စုပဋ္ဌာသိ တသ္မာအာတာပီ သော တွမသိ နိပပကော ဟေသိ ခီဏာသဝေါတိ;

()

Này các tỳ-khưu, vị này đã hầu cận Như Lai trong một thời gian rất dài với thân nghiệp, khẩu nghiệp, và ý nghiệp đầy từ ái, một cách cung kính, như một viên ngọc quý của đức hạnh. Người đã tích lũy thiện pháp. Do đó, ngươi là người tinh cần, thận trọng, và ngươi sẽ trở thành bậc lậu tận.

၆၁.

61.

ဆာယာမညေ စိရ မနုစရံ သေယျထာ’နန္ဒဘိက္ခူ-ပဋ္ဌာကော မေ ဘဝတိ သုတဝါ နာဂတာတိတကာနံ,သမ္ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝတ မုပဋ္ဌာယကာ စေ’တဒဂ္ဂါဣစ္စာ’ဟေ’တပ္ပရမသမဏာယေဝ ဟေဿန္တျ’ဟေသုံ;

()

Tỳ-khưu Ānanda đã theo hầu cận Ta từ lâu, giống như bóng không rời hình. Vị ấy là bậc đa văn. Các vị thị giả của chư Phật trong quá khứ và vị lai cũng là những bậc tối thắng như vậy, và sẽ là như vậy. Bậc Tối Thượng Sa-môn đã nói như thế.

၆၂.

62.

သံဝဏ္ဏေသိ နိရဝဓိဂုဏော ဥက္ခိပန္တော’ဝ မေရုံသင်္ခေါဘေန္တော ဝိယ ဇလနိဓိံ ပတ္ထရန္တော’ဝ ဘုမိံ,ဝိတ္ထာရေန္တော ဝိယ ရဝိပထံ သံဃမဇ္ဈေ ဌိတဿအာနန္ဒဿု’တ္တရိတရဂုဏံ အဗ္ဘုတစ္ဆေရဘူတံ;

()

Bậc Vô Lượng Đức đã tán thán những phẩm hạnh cao tột, kỳ diệu và hy hữu của trưởng lão Ānanda đang đứng giữa Tăng chúng, như thể đang nâng núi Meru, khuấy động đại dương, trải rộng mặt đất, hay mở rộng con đường của mặt trời.

၆၃.

63.

ဟိတွာ သာခါနဂရ မနလံဇင်္ဂလံ ဣဿရာနံဝါသဋ္ဌာနံ တဒိတရပုရံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာရံ,ပတွာ ရာဇဂ္ဂဟပဘုတိကံ နာထ နိဗ္ဗာယတူတိဧဝံ ဝုတ္တေ မုနိ ရဝစ မာဟေဝမာနန္ဒဝေါစ;

()

‘Xin Thế Tôn hãy từ bỏ thị trấn nhỏ bé này, một nơi khốn khổ trong rừng, và hãy đến các thành phố khác là nơi ở của những người quyền thế, đầy đủ mọi sự thịnh vượng, như thành Rājagaha, để nhập Niết-bàn ở đó’. Khi được nói như vậy, bậc Mâu-ni đã dạy: ‘Này Ānanda, đừng nói như thế’.

၆၄.

64.

ပုဗ္ဗေ ဒိဗ္ဗောပမသုခ ဝိဓာ’နန္ဒ’ဟံ စက္ကဝတ္တိ-ရာဇာ ဟုတွာ စိရ မနုဘဝိံ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ,မလ္လာနံ ခေါ တဒဟနိ ကုသာဝတျ’ယံ ရာဇဓာနိအာသိ လက္ခိဝသတိ ရလကာရာဇဓာနီ’ဝ ဖီတာ;

()

Này Ānanda, trong quá khứ, Như Lai đã từng là một vị Chuyển luân vương, một vị pháp vương đức độ, và đã hưởng thụ hạnh phúc tựa như cõi trời trong một thời gian dài. Vào thời đó, thành Kusāvatī này là kinh đô của dân Malla, một nơi thịnh vượng, là nơi ở của sự may mắn, giống như kinh thành Ālakā.

၆၅.

65.

ဂါမက္ခေတ္တေ ဇိတရိပုရဏော ကောသိဏာရာန မသ္မိံသာလာရညေ ဇိနကရိဝရော မာရကဏ္ဌိရဝေန,ယာမေ အဇ္ဇာဟနိ ရဇနိယာ ပစ္ဆိမေ ဟညတေ’တိဝါသေဋ္ဌာနံ ပဟိဏိ ယတိမာရောစနတ္ထံ တမတ္ထံ;

()

Bậc Cổ Phật Chinh Phục Kẻ Thù đã sai ngài Vāseṭṭha (Ānanda) đi để thông báo sự việc này: ‘Trong khu rừng Sāla, thuộc lãnh địa của người Kusinārā, bậc Voi Chúa Toàn Thắng, bậc Sư Tử đối với Ma vương, sẽ nhập diệt vào canh cuối của đêm nay’.

၆၆.

66.

သန္ထာဂါရေ မဟတိပရိသာ ကိဉ္စိကမ္မံ ပဋိစ္စရာသိဘူတာ ယတိဝရဝစောစောဒိတာ မုစ္ဆိတာသိ,ဥယျာနံ တေ ပဝိသိယ တဒါ မလ္လပုတ္တာ စ မလ္လာဝျာပဇ္ဇိံသူ ကသိရနိကရာဝါရပါရေ နိမုဂ္ဂါ;

()

Một đại chúng gồm các vương tử Malla và dân Malla đang tụ họp trong hội trường vì một công việc nào đó. Khi được thúc giục bởi lời của bậc tu sĩ cao quý, họ đã trở nên bàng hoàng. Bấy giờ, khi vào trong khu vườn, họ đã vô cùng đau khổ, chìm đắm trong biển sầu muộn không bến bờ.

၆၇.

67.

ယံနူနာဟံ နရပတိကုလံ ဧကမေကံ ဂဟေတွာဝန္ဒာပေယျံ စရဏကမလဒွန္ဒ မင်္ဂီရသဿ,ဣစ္စာနန္ဒော ယတိ သပရိသော ပုတ္တဒါရေဟိသဒ္ဓိံဣတ္ထန္နာမော ပဏမတိ ဇိနံ မလ္လရာဇာတိ ဝတွာ;

()

Ānanda, vị tu sĩ, đã nghĩ rằng: ‘Ta nên sắp xếp cho từng gia tộc vương giả một, để họ đảnh lễ đôi chân sen của bậc Aṅgīrasa’. Ngài đã cho họ vào và nói rằng: ‘Vị vua Malla tên là..., cùng với gia quyến, con cái và vợ, xin đảnh lễ bậc Chánh Giác’.

၆၈.

68.

မလ္လာနဉ္စာဟရိယ ပဌမေယေဝ ယာမေ ရဇနျာဝန္ဒာပေသိ သကလပရိသံ တေနုပါယေန ဗုဒ္ဓံ,သုတွာ ဝိဒွါ ဘဂဝတ မနုဋ္ဌာနသေယျပ္ပဝတ္တိံသာဠာရညံ အဝသရိ ပရိဗ္ဗာဇကော ယော သုဘဒ္ဒေါ;

()

Bằng phương cách ấy, ngài đã sắp xếp cho toàn thể hội chúng của dân Malla đảnh lễ đức Phật ngay trong canh đầu của đêm. Khi ấy, du sĩ Subhadda, một người có học thức, nghe tin đức Thế Tôn sắp nhập diệt, đã đi đến khu rừng Sāla.

၆၉.

69.

ဩကာသံ မေ ဒဒထ သမဏံ ဂေါတမံ ပုစ္ဆနာယကင်္ခါဓမ္မံ ပဇဟိတု မိဓာနန္ဒပတ္တော ဟမသ္မိ,ဝုတ္တေ သတ္ထာ ကိလမတိ အလံဟာဝုသော မာ ဝိဟညိဝတွာ’နန္ဒော ဘဂဝတိ ဒယာစောဒိတော ဝါရယီ တံ;

()

Xin hãy cho tôi cơ hội để hỏi Sa-môn Gotama, tôi đến đây để mong từ bỏ được pháp nghi ngờ. Khi được nói như vậy, ngài Ānanda đã ngăn cản vị ấy và nói rằng: ‘Thôi đủ rồi, hiền giả, đừng làm phiền bậc Đạo Sư, ngài đang mệt,’ do lòng thương đối với đức Thế Tôn.

၇၀.

70.

လဒ္ဓေါကာသော ဒသဗလဒယာဇာလဗဒ္ဓေါ သုဘဒ္ဒေါအညာပေခေါ ပဝိသိယ တဟိံ တဗ္ဗိဟေသာနပေက္ခော,ပဉှံ ပုစ္ဆိ တဒုပနယနေ ကောဝိဒေါ’ဘာသိဓမ္မံဝိတ္ထာရေန္တော အရိယဝိနယေ ပုဂ္ဂလေ သုပ္ပတိဋ္ဌေ;

()

Subhadda, người được cơ hội, bị trói buộc bởi lưới lòng bi của bậc Thập Lực, với mong muốn được biết và không quan tâm đến sự phiền nhiễu, đã đi vào nơi ấy. Vị ấy đã hỏi câu hỏi, và bậc thông tuệ đã thuyết giảng giáo pháp, giải thích rộng rãi về những người đã an trú vững chắc trong Thánh luật.

၇၁.

71.

ပဗ္ဗဇ္ဇိတွာ ဘဂဝတိ သယံ ဘိက္ခုဘာဝါဘိသိတ္တောသင်္ခါရာနံ ခယဝယ မထော ဘာဝယိတွာ သုဘဒ္ဒေါ,ဝိဒ္ဓံသေတွာ သကလကလုသံ သတ္ထုပစ္စက္ခဘုတောဥန္နာဒေတွာ ပရိသမရဟံ ပစ္ဆိမောသာဝကောသိ;

()

Sau khi xuất gia với đức Thế Tôn, tự mình được tấn phong lên địa vị tỳ khưu, sau đó Subhadda đã tu tập về sự sinh diệt của các pháp hành. Vị ấy đã phá tan tất cả phiền não ngay trước mặt bậc Đạo Sư, trở thành vị A-la-hán giữa hội chúng, là vị đệ tử cuối cùng.

၇၂.

72.

ပညတ္တော ယော ဘဝတိ ဝိနယော ဒေသိတော ယောစ ဓမ္မောသော ဝေါ သတ္ထာ ပရမသရဏော’တျာ’ဟ မေ အစ္စယေန,ထေရေ ဘိက္ခူ တဒိတရဝသီ ဂါရဝံ ဝေါဟရန္တုဘန္တေ ဝတွာ ပရိဟရထ ဝေါ သာဒရာသပ္ပတိဿာ;

()

Sau khi ta diệt độ, Giới luật mà ta đã chế định và Giáo pháp mà ta đã thuyết giảng, đó sẽ là bậc Đạo Sư, là nơi nương tựa tối thượng của các ngươi. Các vị tỳ khưu trưởng lão và các vị tỳ khưu khác hãy đối xử với nhau bằng sự kính trọng, hãy gọi nhau là ‘đại đức,’ hãy đối xử với nhau bằng sự tôn trọng và cung kính.

၇၃.

73.

ပစ္စက္ခော နော ဘဝိ ဒသဗလော ပုစ္ဆိတုံ သမ္မုခါ တံနာသက္ခိမှာ မယမိဒမိတီ မာဟုဝတ္ထာနုတာပါ,မုတ္တေ တုဏှီဘဝိ ဝသိဂဏောကိဉ္စိ ဗုဒ္ဓေစဓမ္မေသံဃေ မဂ္ဂေ ဝိမတိ ယဒိဝေါ ဘိက္ခဝေ ပုစ္ဆထာတိ;

()

Để các ngươi sau này không phải hối hận rằng: ‘Bậc Thập Lực đã hiện diện trước mặt chúng ta, nhưng chúng ta đã không thể hỏi ngài trực tiếp về điều này điều kia.’ Này các tỳ khưu, nếu có bất kỳ nghi ngờ nào về Phật, Pháp, Tăng, hay Đạo, thì hãy hỏi đi. Khi được nói như vậy, chúng tỳ khưu vẫn im lặng.

၇၄.

74.

ယသ္မာ ခန္ဓေ ပဇဟတိ ဇိနော ဘိက္ခဝေ ဘန္ဒဒါနိအာမန္တေမီ နိယတဘဒုရာ သဗ္ဗသင်္ခါရဓမ္မာ,သမ္ပာဒေထာ’တျ’မိတမတိမာ အပ္ပမာဒေန တုမှေပဗျာကာသိ ဘဂဝတ မယံ ပစ္ဆိမာဟောတိဝါစာ;

()

Bởi vì bậc Chiến Thắng sắp từ bỏ các uẩn, ngài nói: ‘Này các tỳ khưu, bây giờ ta khuyên dạy các ngươi: Tất cả các pháp hữu vi đều có bản chất biến hoại, các ngươi hãy tinh tấn với sự không dể duôi để hoàn thành (mục đích).’ Đức Thế Tôn, bậc có trí tuệ vô lượng, đã tuyên bố, đây là những lời cuối cùng của ngài.

၇၅.

75.

ရူပါရူပါဝစရကိရိယဇ္ဈာနသညာနိရောဓ-သင်္ခါတာ ယာ နဝဝိဓသမာပတ္တိယော တာ’နုလောမံ,နိဿီမမှောနိဓိနိဘဂုဏော မာရသင်္ဂါမသူရောဗုဒ္ဓေါ နာရာယနဗလဓရော သော သမာပဇ္ဇိ တာဝ;

()

Đức Phật, bậc anh hùng trong trận chiến với Ma vương, người mang sức mạnh của Nārāyana, người có các đức hạnh vô biên như kho tàng vĩ đại, đã nhập vào chín loại thiền chứng theo thứ tự thuận, bao gồm các thiền thuộc sắc giới, vô sắc giới, và Diệt tận định.

၇၆.

76.

တံ တံ ဈာနံ မုနိ ပဋိသမာပဇ္ဇမာနော နိရောဓာသမ္မာ ပစ္စုဋ္ဌဟိယ ပဌမဇ္ဈာနဝေါသာန မာပ,တံ တံ ဈာနံ ပုနရနုသမာပဇ္ဇမာနော စတုတ္ထ-ရူပဇ္ဈာနု’ဋ္ဌဟိယ ဝိဂတာသေသသင်္ခါရဓမ္မော;

()

Bậc Mâu-ni, sau khi xuất khỏi Diệt tận định, đã nhập lại các thiền ấy theo thứ tự nghịch cho đến sơ thiền. Sau đó, ngài lại nhập vào các thiền ấy theo thứ tự thuận, và sau khi xuất khỏi tứ thiền sắc giới, ngài đã diệt tận tất cả các pháp hữu vi.

၇၇.

77.

သ္နေဟပရိက္ခယဇာတောပဇ္ဇောတော ဝိယ တိလောကမဏိပဇ္ဇောတော,ဗုဒ္ဓေါနိရုပဓိသေသ-ပရိနိဗ္ဗုတိယာ သယမ္ဘု ပရိနိဗ္ဗာယိ;

()

Giống như ngọn đèn tắt đi do hết dầu, Đức Phật, ngọn đèn quý của ba cõi, bậc Tự Giác đã nhập Vô dư y Niết-bàn.

၇၈.

78.

သမ္ပတိ ဒေဝမနုဿ-ပဇာယ သဒ္ဓိံ ပရောဒမာနာယ ဘုသံ,သောကေနိ’ဝ သင်္ကမ္ပိသဟဿရာဝေန’ယံ မဟာပထဝီ;

()

Khi ấy, chúng chư thiên và loài người cùng nhau than khóc thảm thiết, và đại địa này đã rung chuyển với tiếng gầm vang, như thể cũng đang sầu muộn.

၇၉.

79.

ဝိပ္ဖုရိတဝိဇ္ဇုရာဇိ-ဒဏ္ဍာဟတမေဃဒုန္ဒုဘီဖလိတာ’သုံ,ကဒလိဝနံ ဝိယ နာဂေါနိပ္ပီဠေသိ အသေသလောကံ သောကော;

()

Những tia chớp lóe lên, những đám mây như trống trời bị đánh vỡ tan. Nỗi sầu muộn đã đè nén toàn thể thế gian, như con voi chà đạp một rừng chuối.

၈၀.

80.

ဇာတိက္ခေတ္တံ ခေတ္တံဝိယ သမ္ဗာဓံ ဆဏေဟိ တေသံတေသံ,ဝိဇနောကာသာ’ ကာသာလောကေ မင်္ဂလနိမိတ္တဇာတံ ဇာတံ;

() (ယမကဗန္ဓနံ)

Nơi sinh của ngài trở nên đông đúc như một cánh đồng với các lễ hội. Những nơi vắng vẻ trở nên rộng mở như không gian. Trong thế gian, những điềm lành đã khởi sinh.

ဣတိမေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါနနိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေ နိဒါနေ တထာဂတ ပရိနိဗ္ဗာနပ္ပဝတ္တိ ပရိဒီပေါ ဧကူနတိံသတိမော သဂ္ဂေါ.

Như vậy là chương thứ hai mươi chín, làm sáng tỏ sự kiện Bát-niết-bàn của đức Như Lai, trong phần Cận Nhân Duyên của tác phẩm Jinavaṃsadīpa, nguồn gốc của niềm hân hoan cho trái tim của tất cả các thi nhân, được sáng tác bởi tu sĩ tên là Medhānanda.

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟပရိနိဗ္ဗာနာ ဗြဟ္မာသဟမ္ပတိ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.

Khi đức Thế Tôn nhập Niết-bàn, cùng với sự kiện Niết-bàn ấy, Phạm thiên Sahampati đã nói lên kệ này.

သဗ္ဗေဝနိက္ခိပိဿန္တိ ဘူတာ လောကေ သမုဿယံယထာ ဧတာဒိသော သတ္ထာ လောကေ အပ္ပဝိပုဂ္ဂလော,တထာဂတော ဗလပ္ပတ္တော သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ;

Tất cả chúng sanh trong đời đều sẽ từ bỏ thân xác. Cũng như bậc Đạo Sư như thế này, một bậc vô song trong đời, đấng Như Lai, người đã đạt được các năng lực, bậc Chánh Đẳng Giác, đã nhập Niết-bàn.

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟပရိနိဗ္ဗာနာသက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.

Khi đức Thế Tôn nhập Niết-bàn, cùng với sự kiện Niết-bàn ấy, Sakka, vua của chư thiên, đã nói lên kệ này.

အနိစ္စာ ဝတသင်္ကာရာ ဥပ္ပာဒ ဝယဓမ္မိနော,ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ တေသံဝူပသမော သုခေါတိ;

Thật vậy, các pháp hữu vi là vô thường, có tánh sanh và diệt. Sau khi sanh lên, chúng diệt đi; sự tịch tịnh của chúng là an lạc.

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟပရိနိဗ္ဗာနာ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ.

Khi đức Thế Tôn nhập Niết-bàn, cùng với sự kiện Niết-bàn ấy, Tôn giả Anuruddha đã nói lên những kệ này.

နာဟုအဿာသပဿာသော ဌိတ စိတ္တဿ တာဒိတောအနေဇာသန္တိ မာရဗ္ဘ သောကာလမကရီ မုနိ,အသလ္လီနေန စိတ္တေန ဝေဒနံ အဇ္ဈဝါသယိပဇ္ဇောတဿေဝ နိဗ္ဗာနံ ဝိမောက္ခော စေတသော အဟူဟိ;

Không còn hơi thở ra vào, đối với bậc tâm vững vàng, bậc như vậy. Bậc Mâu-ni, người đã đạt đến sự bất động, đã mệnh chung. Với tâm không dao động, ngài đã chịu đựng cơn đau; sự giải thoát của tâm ngài giống như ngọn đèn vụt tắt.

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟပရိနိဗ္ဗာနာ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.

Khi đức Thế Tôn nhập Niết-bàn, cùng với sự kiện Niết-bàn ấy, Tôn giả Ānanda đã nói lên kệ này.

တဒါသိယံ ဟိံသနကံ တဒါသိလောမဟံသနံ,သဗ္ဗာကာရဝရူပေတေ သမ္ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေတိ;

Khi ấy thật là kinh hoàng, khi ấy thật là rợn tóc gáy, khi bậc Chánh Đẳng Giác, người hội đủ mọi tướng hảo, đã nhập Niết-bàn.

၁.

1.

လောကတ္တယေကနယနောမုနိခိပ္ပမေဝပဂ္ဂယှမုဒ္ဓနိဘုဇေ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ,ကန္ဒိံသု တာဝ ဝိလပိံသု ဝိဝဋ္ဋယိံသုအာဝဋ္ဋယိံသု ပပတိံသု မဝီတရာဂီ;

()

Khi bậc Mâu-ni, con mắt duy nhất của ba cõi, vừa mới nhập Niết-bàn, những người chưa ly tham đã giơ tay lên đầu, khóc lóc, than van, lăn qua, lộn lại, và ngã quỵ.

၂.

2.

အဿာသယံ ဝသိဂဏံ သမလံ သသောကံရတျာဝသေသ မထ ဓမ္မကထာယ ထေရော,တံ ဝီတိနာမယိ နိရုဒ္ဓတမော’နုရုဒ္ဓေါအာနန္ဒထေရသုဟဒေါ ဟဒယင်္ဂမာယ;

()

Sau đó, trưởng lão Anuruddha, người đã diệt trừ bóng tối, người bạn thân thiết của trưởng lão Ānanda, đã an ủi chúng tỳ khưu đang sầu muộn và phiền não, và trải qua phần còn lại của đêm bằng một bài pháp thoại đi vào lòng người.

၃.

3.

မလ္လာန မဂ္ဂနဂရံ ကုသိဏာရ မိဒ္ဓံအာရောစနာယ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝ မဿ,အာနန္ဒထေရ မနိရုဒ္ဓယသော သရီရောပါဟေသိ အတ္တဒုတိယံ အနုရုဒ္ဓထေရော;

()

Trưởng lão Anuruddha đã cử trưởng lão Ānanda, cùng với một người bạn đồng hành, đến thành phố thịnh vượng Kusinārā của những người Malla để thông báo về sự kiện Niết-bàn của ngài.

၄.

4.

မလ္လာ တဒတ္ထပသုတာ သမယေန တေနယတြာ’ဘိသန္နိပတိတာ ပတိမတ္တယန္တိ,ထေရောပန’တ္တဒုတိယော တမုပေစ္စ သန္ထာ-ဂါရံ တမတ္ထ မဘိဝေဒယိ သောကဒီနော;

()

Vào lúc đó, những người Malla đang tụ họp tại nghị trường để bàn luận về công việc ấy. Vị trưởng lão, cùng với người bạn đồng hành, đã đi đến nghị trường ấy và với lòng sầu muộn, đã thông báo sự việc ấy.

၅.

5.

ထေရဿ တဿ သုနိယမက္မ သမလ္လပုတ္တာမလ္လာ သမလ္လသုဏိသာ ဘုဝိက မလ္လဆာယာ,ကန္ဒိံသု တာဝ ပပတိံသု ပရိဒ္ဒဝိံသုဓမ္မိလ္လဝေလ္လိတဘုဇာ’ဟတသောကသလ္လာ;

()

Nghe lời của vị trưởng lão ấy, những người Malla, con trai Malla, con dâu Malla, và con gái Malla, bị mũi tên sầu muộn đâm trúng, đã khóc lóc, ngã quỵ, và than van, với mái tóc rối bù và cánh tay quằn quại.

၆.

6.

နာနာဝိဓာနိ တုရိယာနိ သုဂန္ဓမာလံအာဒါယ ပဉ္စသတဒုဿယုဂါနိ မလ္လာ,ယေနာ’သိ တဿသုဂတဿု’တုဇံ သရီရံတံ သာဠဒါယ မုပဝတ္တန မောသရိံသု;

()

Những người Malla, mang theo nhiều loại nhạc cụ, hương thơm, vòng hoa, và năm trăm cặp vải, đã đi đến khu rừng Sāla ở Upavattana, nơi có nhục thân của đấng Thiện Thệ.

၇.

7.

တေ ဂန္ဓဓူပကုသုမေဟိ စ နစ္စဂီတ-ဝဇ္ဇေဟိ ဆတ္တမဏိဝိဇနိစာမရေဟိ,စေလဗ္ဗိတာန နဝမဏ္ဍလမာဠကာဒိံကတွာန ဆာဟမကရိံသု သရီရပူဇံ;

()

Họ đã cúng dường xá-lợi trong sáu ngày với hương, trầm, hoa, với vũ, ca, nhạc, với lọng, quạt báu, và phất trần, và đã dựng lên những lều vải, những vòng hoa mới, và những thứ tương tự.

၈.

8.

ပမောက္ခမလ္လပုရိသာ’ဋ္ဌနဟာတသီသာဂန္ဓောဒကေန သုနိဝတ္ထသုပါရုတတ္တာ,မုတ္တာမဏီဟိ ခစိတာယ တထာဂတဿဂတ္တံ သုဝဏ္ဏသိဝိကာယ နိရောပိတံ တံ;

()

Tám người Malla lãnh đạo, sau khi gội đầu bằng nước thơm, mặc y phục mới và trang nghiêm, đã đặt thân của đấng Như Lai lên một chiếc kiệu vàng được khảm ngọc trai và châu báu.

၉.

9.

စာလေတု မပ္ပမပိ သတ္တမဝါသရမှိပုစ္ဆိံသု ထေရ မနုရုဒ္ဓ မသယှ ကိန္တိ,သော ဒိဗ္ဗစက္ခုမတိယာ’မိတဒေဝတာနံပဗျာကရိ ပရိဝိတက္က မဝေစ္စ ထေရော;

()

Vào ngày thứ bảy, không thể lay chuyển dù một chút, họ đã hỏi trưởng lão Anuruddha: ‘Tại sao lại không thể?’ Vị trưởng lão, với thiên nhãn, đã thấu hiểu suy tư của vô số chư thiên và giải thích.

၁၀.

10.

နိဿေသမာနုသိကဒိဗ္ဗမဟာမဟေဟိတံဝိဂ္ဂဟံ ဘဂဝတော’ဘိမဟီယမာနံ,ဥက္ခိပ္ပ တာသမနုဝတ္တကမကလ္လဘူပါဂန္တွာန ဥတ္တရဒိသာယ ပုရဿု’ဒီစိံ;

()

Nhục thân của Đức Thế Tôn, được tôn kính bằng tất cả đại lễ cúng dường của người và trời, đã được tám vị thủ lĩnh Malla khiêng lên, đi về hướng bắc của thành phố, về phía bắc.

၁၁.

11.

မဇ္ဈေနမဇ္ဈ ကမဟိနီဘရု မုတ္တရေနဒွါရေန တဿနဂရဿ ပဝေသယိတွာ,သုတွာန ဗန္ဓုလပဇာပတိမလ္လိကာ တံဒွါရေ ဌိတာ’ထနဝကောဝိဓာနဗ္ဗယာယ;

()

Sau khi đưa (nhục thân) vào thành phố ấy qua cổng phía bắc, đi xuyên qua trung tâm, bà Mallikā, phu nhân của Bandhula, khi nghe tin, đã đứng ở cổng để thực hiện một loại cúng dường mới.

၁၂.

12.

ဓောတာယ ဂန္ဓသလိလေန မဟာလတာဗျ-ဘုသာယ သတ္တရတနေဟိ သမုဇ္ဇလာယ,အင်္ဂီရသဿ သတပုညဝီလာသစိတ္တံဆာဒေသိ ဂတ္တ မတုလံ ကဠိတာဝကာသာ;

()

Nhân cơ hội, bà đã dùng nước thơm tắm rửa và dùng trang sức Mahālatā lấp lánh bảy loại báu vật để che phủ thân thể vô song của Đức Angirasa, vốn được điểm tô bằng vẻ đẹp của trăm phước báu.

၁၃.

13.

မလ္လာန မဂ္ဂနဂရဿ ပုရတ္ထိမာယံသံဝိဇ္ဇတေ မကုဋဗန္ဓနစေတိယံ ယံ,ဒေဟံ တိလောကသရဏဿ ပုရတ္ထိမေနဒွါရေန နိက္ခမိယ တတြ သမပ္ပယိံသု;

()

Ở phía đông thành phố chính của người Malla, có ngôi tháp tên là Makuṭabandhana. Họ đã mang nhục thân của Đấng Tam Giới Quy Y ra khỏi cổng phía đông và đặt tại nơi đó.

၁၄.

14.

သာ ယာဝသန္ဓိသမလာ နဂရီ တဒါနိမန္ဒာရဝေဟိ ပိဟိတာ’ဘဝိ ဆန္နုမတ္တံ,ပုစ္ဆိံသု သတ္ထု ပဋိပဇ္ဇန မတ္တဘာဝေအာနန္ဒထေရ မထ ဘုမိဘုဇာ ကထန္တိ;

()

Lúc bấy giờ, thành phố ấy, cho đến các ngã tư và đống rác, đều ngập trong hoa Mạn-đà-la-la sâu đến đầu gối. Bấy giờ, các vị vua hỏi trưởng lão Ānanda rằng phải xử lý nhục thân của Bậc Đạo Sư như thế nào.

၁၅.

15.

ဒေဟေ ယထေဝ ပဋိပဇ္ဇတိ စက္ကဝတ္တိ-ရညော တထေဝ ပဋိပဇ္ဇထ ဗုဒ္ဓဒေဟေ,ဣစ္စာဟ သော ဘဂဝတော’တုဇရူပကာယံတေ ဝေဌယုံ အဟတကာသိကသာဋကေဟိ;

()

Vị ấy nói: ‘Như người ta đối với thân của Chuyển Luân Vương, hãy đối với thân của Đức Phật như vậy.’ Họ đã dùng những tấm vải mới của xứ Kāsī để quấn quanh nhục thân cao quý của Đức Thế Tôn.

၁၆.

16.

ကပ္ပာသပဋ္ဋဝိဟတေဟိပိ ဝေဌယိံသုကတွာန ပဉ္စသတဒုဿယုဂေဟိ ဧဝံ,ပက္ခိပ္ပ တေလပရိပုဏ္ဏသုဝဏ္ဏဒေါဏျာအညာ’ယသာယ ပဋိကုဇ္ဇိယ ဒေါဏိယာ တေ;

()

Họ cũng quấn bằng những lớp bông gòn đã chải kỹ. Sau khi làm như vậy với năm trăm cặp vải, họ đặt (nhục thân) vào một quan tài bằng vàng chứa đầy dầu, rồi lấy một quan tài khác bằng sắt úp lên.

၁၇.

17.

ဂတ္တံ ဇိနဿ စိတကံ ကတစိတ္တကမ္မံမာလာလတာဝိလသိတံ သတဟတ္ထမုစ္စံ,ဝီသာဓိကံ အဂရုစန္ဒနဒါရုက ပုဏ္ဏံအာရောပယိံသု သိရိယာ ဇိတဝေဇယန္တံ;

()

Họ đã đặt thân của Đấng Chiến Thắng lên giàn hỏa táng được chế tác công phu, trang hoàng bằng vòng hoa và dây leo, cao một trăm cubit, chất đầy gỗ trầm và chiên-đàn, với vẻ huy hoàng vượt cả cung điện Vejayanta.

၁၈.

18.

ပါဝါယ မလ္လနဂရံ ကုသိဏာရနာမံဂန္တာ မဟာပဘုတိကဿပထေရနာဂေါ,ဘိက္ခူဟိ ပဉ္စသတိကေဟိ ပထောက္ကမိတွာရုက္ခဿ မူလ မုပဂမ္မ ခဏံ နိသီဒိ;

()

Đại trưởng lão Kassapa, bậc long tượng, đang trên đường từ Pāvā đến thành phố Kusinārā của người Malla, đã cùng với năm trăm vị tỳ-khưu rời khỏi con đường, đi đến gốc một cây và ngồi nghỉ một lát.

၁၉.

19.

အဒ္ဓါနမဂ္ဂ မထခေါ ပဋိပဇ္ဇိ တမှာမန္ဒာရဝံ ကုသုမ မညတရော ဂဟေတွာ,အာဇီဝကော တ မဟိပဿိယ ကဿပါချောဇာနာသိ ဂေါတမ မနန္တဇိနန္တျပုစ္ဆိ;

()

Bấy giờ, khi (ngài Kassapa) đang đi trên đường, ngài thấy một du sĩ Ājīvaka cầm một đóa hoa Mạn-đà-la-la. Ngài Kassapa hỏi người ấy: ‘Này hiền hữu, ngài có biết về Bậc Đạo Sư của chúng ta, Đấng Vô Thắng Gotama không?’

၂၀.

20.

အာမာဝုသော ဘဂဝတော ပရိနိဗ္ဗုတဿဟောန္တျ’ဇ္ဇ သန္တဒိဝသာတိ တတောမယေဒံ,မန္ဒာရဝံ ကုသုမ မာဟရိတန္တိ ဝုတ္တေကန္ဒိံသု ကေစိ ဝိလပိံသု အဝီတရာဂါ;

()

‘Vâng, thưa hiền hữu, hôm nay là ngày thứ bảy kể từ khi Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn. Vì vậy, tôi đã mang đóa hoa Mạn-đà-la-la này.’ Khi nghe những lời này, một số vị chưa ly tham đã khóc lóc và than van.

၂၁.

21.

တာယ’စ္ဆိ ဘိက္ခုပရိသာယ သုဘဒ္ဒဗုဍ္ဎ-ပဗ္ဗဇ္ဇိတော သပဒိ သတ္ထရိ ဗဒ္ဓဝေရော,ယော ဒုဗ္ဗစော ယတိ မဟာသမဏေန တေနမုတ္တာ မယံဟိ ယဒုပဒ္ဒုတကာယဝါစာ;

()

Trong hội chúng tỳ-khưu ấy, có một người tên Subhadda, xuất gia lúc về già, ngay lập tức có ác ý với Bậc Đạo Sư. (Y nói:) ‘Chúng ta đã được giải thoát khỏi vị Đại Sa-môn khó chịu ấy, người đã áp bức chúng ta bằng thân và lời.’

၂၂.

22.

ဣစ္ဆာမ ယံဇ မယ မိဒါနိကရောမ တံယံနေစ္ဆာမ’ဒါနိ နကရောမ မယံ တတောမာ,သောဝိတ္ထ မာစဝိလပိတ္ထ’ လမာဝုသောတိဝတွာ ပဟာရ မဒဒီ ဇိနဓမ္မစက္ကေ;

()

‘Bây giờ, điều gì chúng ta muốn, chúng ta sẽ làm; điều gì chúng ta không muốn, chúng ta sẽ không làm. Vì vậy, thưa các hiền hữu, đừng sầu muộn, đừng than khóc, đủ rồi!’ Nói xong, y đã giáng một đòn vào bánh xe Pháp của Đấng Chiến Thắng.

၂၃.

23.

မလ္လာ နရိန္ဒမကုဋငက္ကိတပါဒပီဌာ’-လိမ္ပေတု မဿ စတုရော စိတ မပ္ပသယှ,ပုစ္ဆိံသု ထေရ မနုရုဒ္ဓ မိ’တဗြုဝိ သောပတ္တေ’ဓ ပဇ္ဇလတိ ကဿပထေရသီဟေ;

()

Bốn vị thủ lĩnh Malla đã không thể châm lửa giàn hỏa táng. Họ đã hỏi trưởng lão Anuruddha. Vị ấy nói thế này: ‘Khi bậc sư tử, trưởng lão Kassapa, đến đây, (giàn hỏa) sẽ tự bốc cháy.’

၂၄.

24.

ဓမ္မာဂဒေန ဟတသောကဟဒေဟိ ယေနဘိက္ခူဟိ သတ္ထုစိတကော ဝသိကဿပဝှော,တေနော’ပသင်္ကမိ သုဘဒ္ဒကထံ သသီသေသုက္ခာသနီ’ဝု’ရသိ သတ္တိ’ဝ မညမာနော;

()

Vị Kassapa, bậc tự tại, cùng với các vị tỳ-khưu mà tâm sầu đã được diệt trừ bằng thuốc Pháp, đã đi đến giàn hỏa táng của Bậc Đạo Sư, xem những lời của Subhadda như sét đánh trên đầu và như ngọn giáo đâm vào ngực.

၂၅.

25.

ကတွာ ပဒက္ခိဏ မဓိဋ္ဌဟိ သော စတုတ္ထ-ဇ္ဈာနုဋ္ဌိတော ဘဂဝတော စိတကံ တိဝါရံ,ဗဒ္ဓဉ္ဇလီ သိရသိ ထေရဝရဿ ဘေတွာတံ သုပက္ပတိဋ္ဌိတပဒါနိ ပတိဋ္ဌဟိံသု;

()

Vị ấy, sau khi xuất khỏi thiền thứ tư, đã đi nhiễu quanh giàn hỏa táng của Đức Thế Tôn ba vòng. Vị trưởng lão cao quý chắp tay trên đầu và phát nguyện. Đôi bàn chân được an trí vững vàng của Ngài đã xuyên qua (các lớp vải) và hiện ra.

၂၆.

26.

ထေရာသဟဿ ကရတာမရသေဟိ သတ္ထုပါဒံသုမာလိ ဝိဟိတာဟိနိပစ္စကာရော,ဩမုဇ္ဇိ ဂန္ဓဝိတကာပရသာဂရမှိလောကောစ တပ္ပဘဝ သောကဃနန္ဓကာရေ;

()

Ngàn vị trưởng lão đã dùng đôi tay sen của mình và những vòng hoa được kết khéo để đảnh lễ đôi bàn chân của Bậc Đạo Sư. Thế gian chìm vào biển hương cúng dường vô tận, và cũng chìm vào bóng tối dày đặc của sầu muộn phát sinh từ đó.

၂၇.

27.

ထေရေနစာဟိနမိတေ စိတကော သမန္တာသမ္ပဇ္ဇလိတ္ထ သယမေဝု’တုဇတ္တဘာဝေ,ဒဍ္ဎေ ဇိနဿ မသိဝါ နပိဆာရိကာသိသာရီရိကဋ္ဌီဝိသရော’ဘယထာဝသိဋ္ဌော;

()

Khi vị trưởng lão đã đảnh lễ xong, giàn hỏa táng tự bốc cháy từ mọi phía. Khi nhục thân của Đấng Chiến Thắng được thiêu, không có muội than hay tro. Chỉ có xá-lợi xương là còn lại.

၂၈.

28.

သတ္တေဝ နာဘိဝကိရိံသု လလာဋဂီဝါဓာတွက္ခကဋ္ဌိ မုနိနော စတုဒန္တဓာတူ,သိဒ္ဓတ္ထခဏ္ဍကတတဏ္ဍုလမုဂ္ဂမတ္တာသေသာ ပဘာယပိ တိဓာ ပကိရိံသု ဓာတု;

()

Bảy xá-lợi của bậc Thánh nhân đã không bị phân tán: xương trán, hai xương quai xanh, và bốn xá-lợi răng nanh. Các xá-lợi còn lại, có kích thước bằng hạt cải, hạt gạo vỡ, và hạt đậu xanh, đã phân tán thành ba loại.

၂၉.

29.

နိဗ္ဗာပယိံသု စိတကာနလ မန္တလိက္ခာနိက္ခမ္မ စာမရမနောဟရ နီရဓာရာ,သာဠဒ္ဒုမေဟိ သလိလာနိ တထာ သမန္တာမလ္လာ သုဂန္ဓပရိဝါသိတဝါရိနာပိ;

()

Những dòng nước từ trên không trung tuôn xuống, và nước từ các cây Sa-la xung quanh, đã dập tắt ngọn lửa của giàn hỏa táng. Người Malla cũng (dập lửa) bằng nước ướp hương thơm.

၃၀.

30.

ဩလမ္ဗမာနမဏိဒါမသုဝဏ္ဏဒါမံစိတ္တဗ္ဗိတာနမထဗန္ဓိယမလ္လဘူပါကတွာ သုဂန္ဓပရိဘဏ္ဍ မုဠာရသန္ထာ-ဂါရေ သုသန္ထရိယ ကောဇဝကမ္ဗလာနိ;

()

Sau đó, các vị vua Malla đã giăng một tấm lọng đẹp với những chuỗi ngọc và vàng rủ xuống. Trong đại sảnh đường, họ đã thực hiện các sắp đặt thơm ngát và trải thảm cùng chăn quý.

၃၁.

31.

တဋ္ဌာနတော ကမကုဋဗန္ဓနနာမသာဠံယာဝဉ္ဇသံ ရဇတကဉ္စနတောရဏေဟိ,လာဇာဒိနာ ကဒလိပုဏ္ဏဃဋေဟိ ဒီပ-ဓူပဒ္ဓဇေဟိ ပရိတော ပတိမဏ္ဍယိတွာ;

()

Họ đã trang hoàng con đường từ nơi đó đến sảnh đường tên là Makuṭabandhana bằng các cổng chào bằng bạc và vàng, bằng cốm, cây chuối, bình nước đầy, đèn, hương và cờ phướn ở khắp mọi nơi.

၃၂.

32.

တံ သတ္ထုဓာတုပရိပုဏ္ဏ သုဝဏ္ဏဒေါဏိံမလ္လာန မဂ္ဂပုရ မာဟရိယု’ဿဝေဟိ,သေတာတပတ္တလသိတေ သရဘာသနမှိမုတ္တာမဏီဟိ ခစိတေ တဟိ မပ္ပယိတွာ;

()

Họ đã rước chiếc hũ vàng chứa đầy xá-lợi của Bậc Đạo Sư về thành phố chính của người Malla trong các lễ hội. Họ đã đặt (chiếc hũ) ở đó, trên một ngai vàng được khảm ngọc trai và châu báu, trang hoàng với một chiếc lọng trắng.

၃၃.

33.

ကုမ္ဘေန ကုမ္ဘ မုပဟစ္စ ဂဠံ ဂဠေနစက္ကေန စက္က မုပဟစ္စ ဘုဇံ ဘုဇေန,ရက္ခံ ဝိဓာယ စတုရင်္ဂိနိယာ သမန္တာသေနာယ ဟေမကဝစေဟိ ဂဝစ္ဆိကံဝ;

()

Họ đã thiết lập một đội quân canh gác xung quanh với bốn binh chủng, dày đặc như một mạng lưới với áo giáp vàng, sao cho bình chạm bình, cổ kề cổ, bánh xe chạm bánh xe, tay kề tay.

၃၄.

34.

ကတွေဝမေဝ ဓနုရာဝရဏဉ္စ သတ္တိ-ဟတ္ထေဟိ ပဉ္ဇရ မနန္တဇိနဿဓာတူ,သမ္မာနယိံသု သုမဟိံသု သုသာဓုကီဠံကီဠိံသု သတ္တဒိဝသံ သဟနာဂရေဟိ;

()

Họ đã làm một hàng rào bằng cung và một cái lồng bằng giáo cầm trong tay để bảo vệ xá-lợi của Đấng Vô Thắng. Họ đã tôn kính, cúng dường, và cùng với dân chúng cử hành các lễ hội long trọng trong bảy ngày.

၃၅.

35.

သုတွာန ဘုပတိ တမတ္ထ မဇာတသတ္တုသတ္ထာဟိ ခတ္တိယကုလပ္ပဘဝေါ အဟမ္ပိ,သာရီရဘာဂ မရဟာမ မယမ္ပိ တသ္မာပါဟေသိ ဒူတ မထ မလ္လနရာဓိပါနံ;

()

Vua Ajātasattu khi nghe được việc này, đã sai một sứ giả đến các vị vua Malla (với thông điệp): ‘Đức Đạo Sư thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ, và ta cũng vậy. Do đó, chúng ta cũng xứng đáng được một phần xá-lợi.’

၃၆.

36.

ဝေသာလိကာ ပစုရလိစ္ဆဝိဘုဘုဇာ စသကျာဓိပါ ကပိလဝတ္ထုပုရာဓိဝါသီ,ဘူပါ’လ္လကပ္ပဝိဇိတေ ဗုလယာစ ရာမ-ဂါမမှိ ကောလိယမဟီပတယော တထေဝ;

()

Các vị vua Licchavi đông đảo ở Vesālī, các vị vua Thích Ca cư ngụ tại thành Kapilavatthu, các vị vua Bulī ở xứ Allakappa, và cũng như thế, các vị vua Koliyā ở Rāmagāma;

၃၇.

37.

ယော ဝေဌဒီပနဂရေ ဓရဏီသုရော သောပါဝေယျကာ စ မဟိပါ ပဟိဏိံသု တေသံ;

ပစ္စေကဒူတပုရိသေ စတုရင်္ဂိနီဟိသေနာဟိ တေပိ နိဝုတာ’ဘိမုခီဘဝိံသု;

()

Vị Bà-la-môn ở thành Veṭhadīpa và các vị vua ở Pāvā, họ đã phái các sứ giả của mình; họ cũng tiến đến, được vây quanh bởi bốn binh chủng quân đội;

၃၈.

38.

အာဂမ္မ ယေန ဘဂဝါ သယမေဝ ဂါမ-က္ခေတ္တော’ပဝတ္တနဝနေ ပရိနိဗ္ဗုတော နော,ဒဿာမ နော’တိ ဇိနဓာတုလဝမ္ပိ မလ္လာပါဟေသု မုန္နတိမနာ ပဋိသာသနာနိ;

()

Khi (các vị vua) đã đến nơi Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn trong khu rừng Upavattana của dòng họ Mallā, những người Mallā với tâm kiêu mạn đã gửi lại lời phúc đáp: ‘Chúng tôi sẽ không trao cho dù chỉ là một phần nhỏ xá-lợi của Đấng Chiến Thắng.’

၃၉.

39.

သာ ရာဇဓာနိ နိဇရာဇပုရက္ခတာဟိသင်္ဂါမသူရစတုရင်္ဂိနိဝါဟိနီဟိ,ယုဒ္ဓါယ ဗဒ္ဓကလဟာဟိ ခဏံဇဂါမဝေလာတိဝတ္တပလယမ္ဗုဓိနိဗ္ဗိသေသံ;

()

Kinh thành ấy, với các đạo quân bốn binh chủng anh dũng trong chiến trận do chính các vị vua của họ dẫn đầu, sẵn sàng giao chiến trong cuộc xung đột, trong khoảnh khắc đã trở nên không khác gì đại dương tận thế vượt qua bờ.

၄၀.

40.

ယော ဒေါဏဘုသုရသုဓီ ဘဝိ ဇမ္ဗုဒီပေရာဇူဟိ ပူဇိတပဒေါ သုနိသမ္မကာရီ,သော ဒေါဏဂဇ္ဇနမကာ ကပရိသံ ဝိနေန္တောဒွေဘာဏဝါရမိတ မာဟဝကေဠိသဇ္ဇံ;

()

Bấy giờ, có vị Bà-la-môn trí tuệ tên là Doṇa ở cõi Diêm-phù-đề, người có đôi chân được các vị vua tôn kính và hành động với sự thận trọng. Vị ấy đã cất lên tiếng rống của Doṇa, nhiếp phục hội chúng đang sẵn sàng cho cuộc giao tranh, (một bài thuyết giảng) dài bằng hai thời tụng.

၄၁.

41.

သုတွာ’နုသာသန မထာစရိယဿ တဿသဗ္ဗေ သမဂ္ဂနိရတာ ဝသုဓာဓိနာထာ,အတ္ထာယ နော ဝိဘဇထာ’တိ သမေန တုမှေဓာတူန မဋ္ဌပဋိဝိံသက မဗြုဝိံသု;

()

Sau khi nghe lời giáo huấn của vị đạo sư ấy, tất cả các vị vua chúa, vui thích trong sự hòa hợp, đã nói rằng: ‘Vì lợi ích của chúng tôi, ngài hãy chia đều tám phần xá-lợi.’

၄၂.

42.

ခီဏာသဝေါ ဟိ သရဘူ စိတကေန ဂီဝါ-ဓာတုံ သမာဟရိယ လောကဟိတာယ ယတ္ထ,လင်္ကာယ ဘာတိ မဟိယင်္ဂဏထူပရာဇာတသ္မိံ သမပ္ပယိ သုဘေ မဏိထူပဂဗ္ဘေ;

()

Vị A-la-hán Sarabhū, vì lợi ích của thế gian, đã lấy xá-lợi xương quai xanh từ giàn hỏa táng và tôn trí xá-lợi ấy vào bảo tháp có phòng thờ bằng ngọc quý, nơi vua tháp Mahiyangana tỏa sáng ở Laṅkā.

၄၃.

43.

ခေမဝှယော စိတကတော ဝသိ ဝါမဒါဌာ-ဓာတုံ သမဂ္ဂဟိယ’ ဒါသိ ကလိင်္ဂရညော,ဒေါဏောဒွိဇော ဘရိယ ဓာတုဝိဘာဂသဇ္ဇောဝေဌန္တရေ နိဒဟိ ဒက္ခိဏဒန္တဓာတုံ;

()

Vị trưởng lão tên là Khema đã lấy xá-lợi răng nanh bên trái từ giàn hỏa táng và trao cho vua xứ Kaliṅga. Vị Bà-la-môn Doṇa, trong lúc bận rộn phân chia xá-lợi, đã giấu xá-lợi răng nanh bên phải trong khăn xếp của mình.

၄၄.

44.

ဒါဌံ ဇဋာရဇတစေတိယဂံ ဒွိဇဿတံ ဒက္ခိဏက္ခက မပါဟရိ ဒေဝရာဇာ,ဒေါဏော သုဝဏ္ဏမယဒေါဏိမဝါပုရိတွာတေသံ ဝိဘဇ္ဇ သမဘာဂမဒါသိဓာတု;

()

Vua trời đã lấy đi xá-lợi răng nanh từ trong khăn xếp của vị Bà-la-môn, và cả xá-lợi xương đòn bên phải. Doṇa, sau khi dùng đấu bằng vàng để đong, đã phân chia xá-lợi thành các phần bằng nhau và trao cho họ.

၄၅.

45.

တေ ဘုဘုဇာ သကသကေဝိသယေ ဝိဓာယသမ္ပူဇယိံသု ဇိနဓာတုနိဓာနထူပေအင်္ဂါရ မာဟရိယ မောရိယခတ္တိယာ’ထဒေါဏောပိ ဟေမမယကုမ္ဘ မကံသု ထုပေ;

()

Các vị vua ấy, trong lãnh địa riêng của mình, đã xây dựng và cúng dường các bảo tháp tôn thờ xá-lợi của Đấng Chiến Thắng. Sau đó, các vị vua Moriyā đã lấy tro than, và Doṇa cũng đã lấy chiếc bình bằng vàng, để xây dựng bảo tháp.

၄၆.

46.

ဒိသွာန တဿပမဟာဝသိ တတ္ထတတ္ထဓာတွန္တရာယ မထ ဂဏှိယ ရာမဂါမေ,အညတြ ဒေါဏ မိတဓာတု မဇာတသတ္တု-ရညော ထိရံ နိဒဟိတုံ ပဒဒါသိ ဓာတု;

()

Vị Đại trưởng lão Kassapa, khi thấy trước nguy cơ đối với xá-lợi ở các nơi, đã thu thập các phần xá-lợi, ngoại trừ phần ở Rāmagāma, và trao cho vua Ajātasattu để tôn trí một cách vững chắc.

၄၇.

47.

အဋ္ဌ’ဌ ဝဍ္ဎိတကရဏ္ဍကထူပဂဗ္ဘေပက္ခိပ္ပဘုမိပတိ ဓာတုမဟာနိဓာနံ,သော ထေရနာဂသရဏော ပဝိဓာသိ ဝါဠ-သံဃာဋယန္တ မိဟ ယောဇယိ ဒေဝရာဇာ;

()

Vị vua ấy đã đặt kho tàng xá-lợi vĩ đại vào trong phòng tháp với các hộp đựng được gia tăng tám lần tám. Vị trưởng lão, nơi nương tựa như loài rồng, đã sắp đặt (việc bảo vệ), và vua trời đã thiết lập ở đây một cơ quan gồm các lưỡi gươm lồng vào nhau.

၄၈.

48.

ရာဇာ အသောကဝိဒိတော သိရိဇမ္ဗုဒီပေတမှာ သမာဟရိယ သတ္ထု သရီရဓာတု,ကာရာပယီ စတုရသိတိသဟဿထူပေဓီမာ မဟိန္ဒဝသိ ဒီပမိမံ တဒါ’ပ;

()

Vị vua được biết đến là Asoka ở cõi Diêm-phù-đề vinh quang, đã lấy xá-lợi thân của Bậc Đạo Sư từ nơi đó và cho xây dựng tám mươi bốn ngàn bảo tháp. Bấy giờ, vị trưởng lão Mahinda trí tuệ đã đến hòn đảo này.

၄၉.

49.

ဒေဝါနမာဒိပိယတိဿနရာဓိပေနထူပေ ဝိဓာယ ဇိနဓာတစိဟပတ္တမတ္တာ,ဝိတ္ထာရိတာ ပဏိဟိတာ ဇယဗောဓိသာခါ-ဝါမေတရက္ခကသိလာမယပတ္တဓာတု;

()

Bởi vua Devanampiyatissa, các bảo tháp đã được xây dựng, một phần xá-lợi của Đấng Chiến Thắng từ giàn hỏa táng và bình bát đã được tôn trí, nhánh cây Bồ-đề chiến thắng đã được trồng và phát triển, cùng với xá-lợi xương quai xanh bên trái và xá-lợi bình bát bằng đá.

၅၀.

50.

နတ္တာ ပန’ဿ အဘယော ဇလိတုဂ္ဂတေဇောယော ဒုဋ္ဌဂါမိနိ ရဏမ္ဗုဓိပါရဂါမီ,ရာဇာ’နုရာဓနဂရေ နဂရာဓိရာဇေကတွာန လင်္ကမကလင်္ကမကာသိရဇ္ဇံ;

()

Nhưng cháu của vị ấy là Abhaya, người có uy lực rực rỡ và cao cả, được biết đến là Duṭṭhagāmaṇī, người đã vượt qua đại dương chiến trận. Vị vua ấy, tại Anurādhapura, kinh đô của các thành phố, đã làm cho Laṅkā trở nên không tì vết và trị vì vương quốc.

၅၁.

51.

လင်္ကင်္ဂနာယ ကုစမဏ္ဍလနိဗ္ဗိသေသံသောဝဏ္ဏမာလိ မတုလံ ရတနုဇ္ဇလန္တံ,သော ထုပရာဇ မကရိ ထိရ မပ္ပယိတွာဓာတုပ္ပဗန္ဓ မဘိနိမ္မိတဗုဒ္ဓရူပံ;

()

Vị ấy đã xây dựng vua tháp Suvaṇṇamāli, không gì sánh bằng, lấp lánh châu báu, giống như bộ ngực tròn đầy của người phụ nữ Laṅkā, và đã tôn trí một cách vững chắc một loạt xá-lợi trong một hình tướng Phật được hóa hiện.

၅၂.

52.

သာရီရိကေဟိ’တရထုပဝရေဟိ လင်္ကာ-ဘုမိတ္ထိ မောဠိမဏိ ကဉ္စနမာလိနာမသဂ္ဂါပဝဂ္ဂသုခဒေါ ဝရ ထူပရာဇာသော ယာဝ ဓာတုပရိနိဗ္ဗုတိယာ ဝိဘာတု;

()

Cùng với các bảo tháp tôn thờ xá-lợi thân khác, bảo tháp tên là Kañcanamāli (Vòng Hoa Vàng) này là viên ngọc trên vương miện của người phụ nữ là xứ Laṅkā. Nguyện cho vị vua tháp cao quý này, người ban tặng hạnh phúc của thiên giới và giải thoát, sẽ tỏa sáng cho đến khi xá-lợi nhập Niết-bàn.

၅၃.

53.

ဣဒ္ဓါနုဘာဝ မဓိကိစ္စ ဇိနဿ ဓာတု-ကာယော’ပဟာရရဟိတော ဂရုကာရဌာနံ,ပတွာ တဟိံတဟိ မထန္တရဓာနကာလေယော သင်္ကမိဿတိ’ဟ ကဉ္စနမာလိထုပံ;

()

Do thần lực của Đấng Chiến Thắng, vào thời kỳ biến mất trong tương lai, thân xá-lợi, không cần ai mang đi, sẽ từ các nơi tôn kính khác nhau di chuyển và tập trung về đây, tại bảo tháp Kañcanamāli.

၅၄.

54.

သော နာဂဒီပမုပဂမ္မ တတောဝိဓာတု-လောကာ စ နာဂဘဝနာ တိဒသာလယမှာ,နိက္ခမ္မ နိမ္မိတ နိရူပမဗုဒ္ဓရူပေါရာသိ ဘဝိဿတိ သုမဏ္ဍိတ ဗောဓိမဏ္ဍေ;

()

Khối xá-lợi ấy sẽ đến Nāgadīpa, và từ đó, cùng với xá-lợi từ thế giới xá-lợi, từ cung điện của loài rồng và từ cõi trời Ba Mươi Ba, sẽ xuất hiện và tạo thành một hình tướng Phật hóa hiện không gì sánh bằng, rồi sẽ kết thành một khối tại Bồ-đề đoàn tràng được trang hoàng lộng lẫy.

၅၅.

55.

ဗုဒ္ဓါနုဘာဝပဘဝါ’ဘိနဝဂ္ဂိဇာလာ-မာလာဟိ ပဇ္ဇလိတဓာတုမယတ္တဘာဝေ,တာဝါနု’မတ္တမပိ ဒိဿတိ နာဝသေသံကတွာန ဓာတုပရိနိဗ္ဗုတိ ဟေဿတေဝ;

()

Do những tràng lửa mới phát sinh từ oai lực của Đức Phật, khi thân thể bằng xá-lợi bốc cháy, sẽ không còn lại dù chỉ một chút tro bụi nhỏ như hạt cải, và như vậy, sự kiện xá-lợi nhập Niết-bàn chắc chắn sẽ xảy ra.

၅၆.

56.

ဗုဒ္ဓါပဒါန မရဟာဒိဂုဏဝဒါတံဘတျာ ပုနပ္ပုန မိမံ သရတံ သတံ ဘော,စိတ္တံ ကိလေသပရိယုဋ္ဌိတ မုဇ္ဇုဘူတံအဒ္ဓါ သုဓန္တကနကံဝ ဝိသုဒ္ဓိမေတိ;

()

Này các thiện nhân, đối với những ai thành kính tưởng niệm lại nhiều lần câu chuyện về Đức Phật, người đã được thanh lọc bởi các đức hạnh như A-la-hán, tâm của họ, vốn bị phiền não bao vây, sẽ trở nên ngay thẳng và chắc chắn đạt đến sự thanh tịnh như vàng đã được luyện kỹ.

၅၇.

57.

စိတ္တောဇုတာယပိ ဝိတက္ကဝိစာရဓမ္မာဝတ္တန္တိ သတ္ထုဂုဏသဉ္စယဂေါစရာ’ထ,သံဇာယတေ ပဝုရပီတိ စ ကာယစိတ္တ-ပဿဒ္ဓိ နိဒ္ဒရထတာယ သုခံ သမာဓိ;

()

Do tâm trở nên ngay thẳng, các pháp tầm và tứ khởi lên lấy sự tập hợp các đức hạnh của Bậc Đạo Sư làm đối tượng. Bấy giờ, hỷ lạc cao thượng, sự an tịnh của thân và tâm, hạnh phúc và định tĩnh phát sinh do không còn phiền muộn.

၅၈.

58.

ဂမ္ဘီရတာယ တဒဓီနဂုဏဏ္ဏဝဿနိဒ္ဓုတနီဝရဏတော ပဝိဝေကဘူတံ,ဆာယေထ ဈာနမုပစာရ မထာ’ဓိဂစ္ဆေတပ္ပာဒကံ အရိယမ္ဂ ဖခလဉ္စ ယောဂီ;

()

Do sự sâu xa của đại dương đức hạnh phụ thuộc vào đó, do đã rũ bỏ được các triền cái và trở nên vắng lặng, hành giả có thể đạt đến cận hành định, bóng dáng của thiền na, và rồi đạt được Thánh đạo và Thánh quả lấy đó làm nền tảng.

၅၉.

59.

တဿာ’တိစာရုစရိတဿရဏာနုယုတ္တောဟောတေဝဝ သတ္ထရိ သဂါရဝသပက္ပတိဿော,သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိ ပရိဏာမဂတော’ဓိဂစ္ဆေပီတိပ္ပမောဒဗဟုလော ကုသလော’ဘိသန္ဒံ;

()

Người chuyên tâm nương tựa vào hạnh kiểm vô cùng tốt đẹp của Ngài, sẽ trở nên kính trọng và tôn sùng Bậc Đạo Sư. Người ấy sẽ đạt đến sự chín muồi của các căn, bắt đầu bằng tín căn, và có được sự tuôn chảy dồi dào của các thiện pháp, tràn đầy hỷ và lạc.

၆၀.

60.

သတ္ထုဿ စေတိယဃရံဝ တဒတ္တဘာဝေါပူဇာရဟော စ ဘယဘေရဝဒုက္ခသယှော,လဇ္ဇိ စ ဘီရု လဘတေ သဟဝါသသညံသဂ္ဂါပဝဂ္ဂဝိဘဝဿ ဘဝေယျ ဘာဂီ;

()

Tự thân của người ấy trở thành như một điện thờ của Bậc Đạo Sư, đáng được cúng dường và có thể chịu đựng được sợ hãi, kinh hoàng và đau khổ. Người ấy trở nên có tàm, có quý, có được tưởng như đang sống cùng với Bậc Đạo Sư, và sẽ là người thừa hưởng sự giàu có của thiên giới và giải thoát.

၆၁.

61.

လင်္ကာယ လက္ခပတိဂါမဝရမှိ ခေတ္တာ-ရာမာဓိပေန ဂုဏဘုသဏဘုသိတေန,ဝိချာတနိမ္မလယသောဝိသရေန ဝလ္လိ-ဂါမုဗ္ဘဝေန ပရိသာဝစရက္ခမေန;

()

Bởi vị trụ trì của tu viện Khettārāma, ở ngôi làng Lakkhapati cao quý tại Laṅkā, người được trang điểm bằng đức hạnh, người có danh tiếng trong sạch lừng lẫy, người sinh ra ở Valligāma, và người khéo léo trong việc phục vụ hội chúng;

၆၂.

62.

ထေရေနု’ပါယစတုရေန ဘဒတ္တသံဃာ-နန္ဒာဘိဓေန ဂရုနာ ဂရုဘာဝဂေန,သိဿောရသော’ပနယနေန နိဇံဝ နေတ္တံရက္ခံ ဝိဓာယ မဘိဝုဒ္ဓိယ မပ္ပိတော ယော;

()

Bởi vị trưởng lão khéo léo trong phương tiện, tên là Bhadanta Saṅghananda, một vị thầy đáng kính, người đã bảo vệ (tôi) như con mắt của chính mình và giao phó cho sự phát triển, (tôi) là người con tinh thần được ngài dẫn dắt.

၆၃.

63.

ယော ဇီဝိတမ္ပိ နိရပေက္ခိယ တမ္ဗပဏ္ဏီ-ဒီပံ တိဝါရ မဝတိဏ္ဏ မိမံ ဝသီဟိ,မုတ္တာမဏီဟိ ခစိတေန နမဟဂ္ဃသိဒ္ဓဂီ-စင်္ဂေါဋကေန မဟိတုံ ဇိနဒန္တဓာတုံ;

()

Vị nào, không màng đến mạng sống, đã ba lần đến đảo Tambapaṇṇī (Tích Lan), để đảnh lễ xá-lợi Răng của đấng Chiến Thắng bằng một chiếc hộp báu làm bằng gỗ siddhagī vô giá, được khảm bằng ngọc trai và châu báu;

၆၄.

64.

သိက္ခာဂရုံ ဝဇိရနာမ ဝိဟာရသာမိံရာဇာဓိရာဇဂုရုလဉ္ဆဓရံ ယတိန္ဒံ,ကတွာနု’ပဇ္ဈမုပသမ္ပာဒမာပ ဓမ္မ-မဇ္ဈေတု မောတရိယ ရမ္မမရမ္မရဋ္ဌံ;

()

Vị nào đã thọ nhận ngài Vajiranāma, vị trụ trì tu viện, bậc Tăng vương mang ấn tín của bậc Đạo sư của Vua các Vua, người tôn trọng giới luật, làm thầy tế độ, đã thọ cụ túc giới, rồi vượt đến xứ Amarapura xinh đẹp để học tập Chánh pháp;

၆၅.

65.

သံဝဍ္ဎိတံ ပိတုပဒါဓိဂတေန မေဏ္ဍုနရညာ ပသီဒိယ ကုသဂ္ဂဓိယာ သကာယ,သိဿံ အသေသပရိယတ္တိဓရဿ ဉေယျ-ဓမ္မာဘိဝံသဝိဒိတဿ’ပိ သံဃရညော;

()

Vị nào là đệ tử của đức Tăng vương, người thông thuộc toàn bộ giáo pháp, cũng được biết đến với danh hiệu Ñeyyadhammābhivaṃsa, và được vua Meṇḍu (Mindon), người đã kế vị ngai vàng của phụ vương, với trí tuệ sắc bén của mình, hoan hỷ và nuôi dưỡng;

၆၆.

66.

သံဇယုတ္တဘာဏကကုမာရဘိဝံသနာမံရာဇာဓိရာဇဂရုလဉ္ဆဓရံ သုဓီရံ,ထေရာသဘံ သုပဋိပတ္တိဂရုံ ဂရုံ ယောနိဿာယ ဓမ္မဝိနယေ ပဋုတံ ဇဂါမ;

()

Vị nào, nương tựa vào bậc thầy, bậc trưởng lão cao quý tên là Saṃyuttabhāṇaka Kumārābhivaṃsa, người mang ấn tín của bậc Đạo sư của Vua các Vua, bậc trí tuệ, người tôn trọng sự thực hành chân chánh, đã trở nên thông thạo trong Pháp và Luật;

၆၇.

67.

လက္ခီသရေ မောရဋုနာမပုရေ သုရမ္မေဇာတေန ဣဿရဇနာယနနမှိ ဇာတျာ,ဝဿဋ္ဌတိံသပရိမာဏဝယောဂုဏေနပါသာဏဒူရပုရဂေါစရဂါမိကေန;

()

Bởi vị (tác giả) sinh ra trong một gia đình quyền quý tại thành phố Moraṭu xinh đẹp ở vùng Lakkhīsara, người có tuổi đời và phẩm hạnh ba mươi tám năm, và có làng khất thực là Pāsāṇadūrapura (Pānadurā);

၆၈.

68.

တေနာ’ဘယာဒိကရုဏာရတနာဘိဓာနာ-ရာမာဓိပေန ဂဏွာစကာဘာဝဂေန,သံသုဒ္ဓဗုဒ္ဓဂုဏာဒီပနတပ္ပရေနသံသာရသာဂရသမုတ္တရဏာသယေန;

()

Bởi vị ấy, người đứng đầu tu viện Abhayādikaruṇāratana, người đã đạt đến địa vị của một vị giảng sư, người chuyên tâm làm sáng tỏ những đức hạnh hoàn toàn trong sạch của Đức Phật, và với ý nguyện vượt qua biển cả luân hồi;

၆၉.

69.

ပီတိပ္ပမောဒဇနနံ သမဏေန မေဓာ-နန္ဒာဘိဓေန ကဝိနာ ကဝိကုဉ္ဇရာနံ,အာဒိစ္စဗန္ဓုဇိနရာဇဂုဏပ္ပဗန္ဓ-သုဒ္ဓါပဒါနပရိဒီပကထာသရီရံ;

()

Tác phẩm này, tạo ra hỷ lạc và vui mừng cho các thi hào, là một áng văn về các đức hạnh của đức Vua Chiến Thắng, bậc Thân Thuộc của Mặt Trời, với nội dung là câu chuyện làm sáng tỏ những tiểu sử thanh tịnh (Apadāna);

၇၀.

70.

သဒ္ဒါနုသာသနိ’တိဟာသနိဃဏ္ဋုဆန္ဒော-လင်္ကာရသာရ မဘိဓမ္မကထာဂဘီရံ,သဂ္ဂါပဝဂ္ဂသုခဒံ သမတိံသသဂ္ဂံဝျာချာသမေတ မနုရူပ ပဒပ္ပယောဂံ;

()

Tác phẩm này, chứa đựng tinh hoa của ngữ pháp, lịch sử, từ vựng, thi luật, và tu từ học, thâm sâu với luận giải về A-tỳ-đạt-ma, mang lại hạnh phúc của cõi trời và sự giải thoát, gồm ba mươi chương, cùng với phần chú giải, và sử dụng những từ ngữ thích hợp;

၇၁.

71.

ဒွိသဟဿဗန္ဓသမာကုလံ ဇိနဝံသဒီပမနာကုလံရစိတံ သမာပ သမာပနံ ပရမံပဗန္ဓသိရောမဏိံ,သုဘမာဃမာသိကဝါသရေ နိရုပဒ္ဒဝေန တထာဂတေပရိနိဗ္ဗုတေ ဒွိသဟဿသဋ္ဌိစတုဿတောဒယဟာယတေ;

()

Tác phẩm Jinavaṃsadīpa (Ngọn Đèn Dòng Dõi Đấng Chiến Thắng), viên ngọc quý tối thượng của các áng văn, chứa đựng hai ngàn câu kệ, rõ ràng và không rối rắm, đã được sáng tác và hoàn thành viên mãn, không gặp trở ngại, vào một ngày lành trong tháng Māgha, năm 2460 sau khi đức Như Lai nhập Niết-bàn.

ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒါန နိဒါနေ ဇိနဝံသဒီပေ သန္တိကေနိဒါနေ ဘဂဝတော ဓာတုပရိနိဗ္ဗာနပ္ပဝတ္တိပရိဒီပေါ တိံသတိမောသဂ္ဂေါ.

Như vậy, trong tác phẩm Jinavaṃsadīpa, do vị tu sĩ tên là Medhānanda biên soạn, là nguồn mang lại niềm hoan hỷ cho tâm của tất cả các thi nhân, trong phần Cận Nhân Duyên, đây là chương thứ ba mươi, làm sáng tỏ các sự kiện về sự Niết-bàn của xá-lợi của Đức Thế Tôn.

သာတိရေကော သန္တိကေနိဒါနဘာဂေါ တတိယော.

Phần Cận Nhân Duyên, là phần thứ ba, đã hoàn tất.