| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖(波羅夷) 1102 巴吉帝亞(波逸提) 1103 大品(律藏) 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1 1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2 1203 巴吉帝亞(波逸提)義註 1204 大品義註(律藏) 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑(詞幹篇) 8431 文法寶鑑(詞根篇) 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品(長部) 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註(長部) 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註(長部) 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品(相應部) | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注(相應部) | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註(相應部) | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註(迷惑冰消) 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ) 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ) 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ) 8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ) 8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ) 8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ) 8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ) 8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ) 8412 アッタカター(プ・ヴィ) 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー) 8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー) 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ) 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ) 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ) 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ) | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ) | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ) | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā. Moggallāna Vuttivivaraṇapañcikā. Vuttisametā. Junto com a Vutti. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa Homenagem ao Bem-Aventurado, ao Digno, ao Perfeitamente Iluminado. Saddhamiddhaguṇaṃ sādhu namassitvā tathāgataṃ,Sadhammasaṅghaṃ bhāsissaṃ māgadhaṃ saddalakkhaṇaṃ. Tendo prestado devida homenagem ao Tathāgata, dotado das qualidades do Verdadeiro Dhamma, bem como ao Verdadeiro Dhamma e à Sangha, exporei a gramática da língua de Mágada (o pali). Akārādayo niggahītantā tecattālīsakkharā vaṇṇā nāma honti, a ā i ī u ū e ऐ o औ ka kha ga gha ṅa ca cha ja jha ña ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa ta tha da dha na pa pha ba bha ma ya ra la va sa ha ḷa aṃ; tena kvattho ‘‘ñonama vaṇṇe‘‘. titālīsāti vacanaṃ katthavi vaṇṇalopaṃ ñāpeti; tena-paṭisaṅkhāyoni soti-ādi siddhaṃ. Os quarenta e três caracteres que começam com 'a' e terminam com 'niggahīta' são chamados de fonemas (vaṇṇā): a, ā, i, ī, u, ū, e, ai, o, au, ka, kha, ga, gha, ṅa, ca, cha, ja, jha, ña, ṭa, ṭha, ḍa, ḍha, ṇa, ta, tha, da, dha, na, pa, pha, ba, bha, ma, ya, ra, la, va, sa, ha, ḷa, aṃ; por isso, qual é o propósito? 'ñonama vaṇṇe'. A palavra 'quarenta e três' indica a elisão de um fonema em algum lugar; por isso, estabelece-se 'paṭisaṅkhāyoni so', etc. Dasādo sarā-. Os primeiros dez são vogais (sarā). Tatthādimhi dasa vaṇṇā sarā nāma honti; tena kvattho ‘‘saro lopo sare‘‘. ccādi. Dentre eles, os primeiros dez fonemas são chamados de vogais (sarā); por isso, qual é o propósito? 'saro lopo sare' (uma vogal é elidida diante de uma vogal), etc. Dvedve savaṇṇā-. De dois em dois, são homogêneos (savaṇṇā). Tesu dvedve sarā savaṇṇā nāma honti; tena kvattho ‘‘vaṇṇapareṇa savaṇṇopi‘‘ Entre eles, de dois em dois, as vogais são chamadas de homogêneas (savaṇṇā); por isso, qual é o propósito? 'vaṇṇapareṇa savaṇṇopi'. 1.2. Pubbo rasso-. O anterior é curto (rasso). Tesu dvīsu yo yo pubbo so so rassasañño hoti; tesu e o saṃyogato pubbāva dissanti; tena kvattho ‘‘rasso ve‘‘.ccādi. Desses dois, aquele que for o anterior é designado como curto (rasso); entre eles, 'e' e 'o' aparecem como curtos apenas antes de uma consoante conjunta; por isso, qual é o propósito? 'rasso ve', etc. Paro dīgho-. O posterior é longo (dīgho). Tesveva dvīsu yo yo paro so so dīghasañño hoti; tena kvattho’yolopanisu dīgho‘‘.ccādi. Desses mesmos dois, aquele que for o posterior é designado como longo (dīgho); por isso, qual é o propósito? 'yolopanisu dīgho', etc. Kādayo byajanā-. Os que começam com 'ka' são consoantes (byajanā). Kakārādayo vaṇṇā niggahītapariyantā byajanasaññā honti; tena kvattho ‘‘byajane dīgharassā‘‘.ccādi. Os fonemas que começam com a letra 'ka' e terminam com o 'niggahīta' são designados como consoantes (byajanā); por isso, qual é o propósito? 'byajane dīgharassā', etc. Pañca pañcakā vaggā-. Os cinco grupos de cinco são classes (vaggā). Kādayo pañcakā pañca vaggā nāma hontī; tena kvattho ‘‘vagge vagganto‘‘. ccādi. Os cinco grupos de cinco que começam com 'ka' são chamados de classes (vaggā); por isso, qual é o propósito? 'vagge vagganto', etc. Bindu niggahītaṃ-. O ponto é o niggahīta. Yvāyaṃ vaṇṇe bindumatto so niggahītasañño hoti; tena kvattho ‘‘niggahītami‘‘. ccādi; garusaññā karaṇaṃ anvatthasaññatthaṃ. Aquilo que é apenas um ponto sobre um fonema é designado como niggahīta; por isso, qual é o propósito? 'niggahītami', etc.; a atribuição da designação 'pesado' (garu) serve para uma designação significativa. Iyuvaṇṇā jjhalā nāmassante-. Os fonemas 'i' e 'u' no final de um nome são chamados de 'jhala'. Nāmaṃ pāṭipadikaṃ tassa ante vattamānā ivaṇṇuvaṇṇā jhalasaññā honti yathākkamaṃ; tena kvattho‘‘jhalā ve‘‘. Ccādi. Um nome é um tema nominal (pātipadika); os fonemas 'i' e 'u' que ocorrem no seu final são designados como 'jhala', respectivamente; por isso, qual é o propósito? 'jhalā ve', etc. Pitthiyaṃ-. A designação 'pa' ocorre no feminino. Itthiyaṃ vattamānassa nāmassante vattamānā ivaṇṇu vaṇṇā pasaññā honti; tena kvatthā ‘‘ye passivaṇṇassa‘‘. Iccādi. Os fonemas 'i' e 'u' que ocorrem no final de um nome que expressa o gênero feminino são designados como 'pa'; por isso, qual é o propósito? 'ye passivaṇṇassa', etc. Ghā-. A designação 'ghā' [ocorre no feminino]. Itthiyaṃ vattamānassa nāmassante vattamāno ākāro ghasañeññā hoti; tena kvattho ‘‘ghabrahmādite‘‘.Ccādi. O fonema 'ā' que ocorre no final de um nome que expressa o gênero feminino é designado como 'gha'; por isso, qual é o propósito? 'ghabrahmādite', etc. Gosyālapane-. A designação 'ga' para o sufixo 'si' no vocativo. Ālapane si gasañño hoti; tena kvattho ‘‘ge ve‘‘.Ccādi. No vocativo, o sufixo 'si' é designado como 'ga'; por isso, qual é o propósito? 'ge ve', etc. Saññādhikāro. Seção sobre as designações (saññādhikāro). Vidhibbisesanantassa-. A regra aplica-se àquilo que termina com o qualificador. Yaṃ visesanaṃ tadantassa vidhi ñātabbo; ‘‘ato yonaṃ ṭāṭe‘‘. Narā nare. Qualquer que seja o qualificador, deve-se entender que a regra se aplica àquilo que termina com ele; como em 'ato yonaṃ ṭāṭe'. Exemplos: 'narā', 'nare'. Sattamiyaṃ pubbassa-. Quando indicado pelo caso locativo, a operação aplica-se ao elemento anterior. Sattamīniddese pubbasseva kāriyaṃ ñatabbaṃ; ‘‘saro lopo sare‘‘. Veḷaggaṃ; tamahantīdha kasmā na hoti; saretopasilesikādhāro tatthetāva vuccate pubbasseva hoti na parassāti. Na indicação pelo caso locativo, deve-se saber que a operação se aplica apenas ao elemento anterior; como em 'saro lopo sare'. Exemplo: 'veḷaggaṃ'. Por que isso não ocorre aqui em 'tamahanti'? Porque 'sare' é um locativo de proximidade (upasilesikādhāra); nele se diz que a operação ocorre apenas no anterior, não no posterior. Pañcamiyaṃ parassa-. Quando indicado pelo caso ablativo, a operação aplica-se ao elemento posterior. Pañcamīniddese parassa kāriyaṃ ñatabbaṃ; ‘‘ato yonaṃ ṭāṭe‘‘. Narā nare; idha na hoti jantuyo anantā; idha kasmā na hoti; osadhyo anantare katatthatāya na vyava hitassa kāriyaṃ. Na indicação pelo caso ablativo, deve-se saber que a operação se aplica ao elemento posterior; como em 'ato yonaṃ ṭāṭe'. Exemplos: 'narā', 'nare'. Aqui não ocorre: 'jantuyo anantā'. Por que não ocorre aqui: 'osadhyo'? Porque, por ser realizada na ausência de intervalo (anantara), a operação não se aplica ao que está separado por um intermediário. Ādissa-. Aplica-se ao início [do elemento posterior]. Parassa sissamānaṃ kāriyamādivaṇṇassa ñātabbaṃ; ‘‘ra saṅkhyāto vā‘‘. Rājinā. A operação prescrita para o elemento posterior deve ser entendida como aplicando-se ao seu fonema inicial; como em 'ra saṅkhyāto vā'. Exemplo: 'rājinā'. Chaṭṭhiyantassa-. A operação indicada pelo caso genitivo aplica-se ao final [do termo]. Chaṭṭhiniddiṭṭhassa yaṃ kāriyaṃ tadantassa vaṇṇassa viññeyyaṃ ‘‘rājassi nāmhi‘‘. Rājinā. Qualquer operação que seja indicada pelo caso genitivo deve ser entendida como aplicando-se ao fonema final daquele termo; como em 'rājassi nāmhi'. Exemplo: 'rājinā'. Ṅanubandho-. Aquele que tem 'ṅa' como marcador (anubandha) [aplica-se ao final]. Ṅakāro’nubandho yassa so’ntassa hoti; ‘‘gossāvaṅi‘‘. Gavāssaṃ. Aquele que tem o fonema 'ṅa' como marcador aplica-se ao final; como em 'gossāvaṅi'. Exemplo: 'gavāssaṃ'. Ṭanubandhānekavaṇṇā sabbassa-. Aquele que tem 'ṭa' como marcador, ou que possui mais de um fonema, substitui o todo. Ṭakāro’nubandho yassa so’nekakkharo cādeso sabbassa hoti; ‘‘imassānitthiyaṃ ṭe‘‘. Esu ‘‘nāmhanimi‘‘. Anena. Aquele que tem o fonema 'ṭa' como marcador, bem como um substituto de mais de uma sílaba, substitui o todo; como em 'imassānitthiyaṃ ṭe'. Entre estes, 'nāmhanimi'. Exemplo: 'anena'. Ñakānubandhādyantā-. Aqueles que têm 'ña' e 'ka' como marcadores são colocados no início e no final, respectivamente. Chaṭṭhiniddiṭṭhassa ñānubandhakānubandhā ādyantā honti; ‘‘bruto tissīña‘‘. Bravīti, ‘‘bhussa vuka‘‘. Babhuva. Para aquilo que é indicado pelo caso genitivo, os elementos com os marcadores 'ña' e 'ka' tornam-se o início e o final, respectivamente; como em 'bruto tissīña' [gerando] 'bravīti', e 'bhussa vuka' [gerando] 'babhūva'. Manubandho sarānamantā paro-. Aquele que tem 'ma' como marcador é colocado após a última das vogais. Makāro’nubandho yassa so sarānamantā sarā paro hotī; ‘‘mañca rudhādīnaṃ‘‘. Rundhati. Aquele que tem o fonema 'ma' como marcador é colocado após a última vogal dentre as vogais; como em 'mañca rudhādīnaṃ'. Exemplo: 'rundhati'. Vippaṭisedhe-. Em caso de conflito [de regras]— Dvinnaṃ tiṇṇaṃ vā purisānaṃ sahappattiyaṃ paro; so ca gacchati tvañca gacchasi, tumhe gacchatha; so ca gacchati tvañca gacchasi ahañca gacchāmi, mayaṃ gacchāma. Quando duas ou três pessoas gramaticais ocorrem juntas, a pessoa posterior (de maior precedência) é utilizada; 'ele vai e tu vais' resulta em 'vós ides' (ou 'vocês vão'); 'ele vai, tu vais e eu vou' resulta em 'nós vamos'. Saṅketo’navayavo’nubandho-. O marcador (anubandha) é um sinal que não faz parte constituinte do termo. Yo’navayavabhuto saṅketo so’nubandhoti ñatabbo;latupitādīnamāsimhi. Kattā, saṅketaggahaṇaṃ kiṃ? Pakatīyādisamudāyassānubandhatā mā hotuti; anavayavo hi samudāyo samudāyarūpattāyeva; anavayavaggahaṇaṃ kiṃ?’Atena’. Janena; imināva lopassāvagatattā nānubandhalopāya vacanamāraddhaṃ. Um sinal que não é parte constituinte deve ser conhecido como um marcador (anubandha); como em 'latu', 'pitu', etc., no beneditivo. Exemplo: 'kattā'. Por que se usa o termo 'sinal' (saṅketa)? Para que o conjunto da base (pakati), etc., não se torne um marcador; pois um conjunto é não-constituinte apenas por sua própria natureza de conjunto. Por que se usa o termo 'não-constituinte' (anavayava)? 'atena' [gerando] 'janena'. Como a elisão já é compreendida por isso mesmo, não se inicia uma regra separada para a elisão do marcador. Vaṇṇaparena savaṇṇo’pi-. Por aquilo que é seguido pela palavra 'vaṇṇa', o fonema homogêneo também é abrangido. Vaṇṇasaddo paro yasmā tena savaṇṇo’pi gayhati saṃva rūpaṃ; yuvaṇṇānamño luttā‘‘. Vāteritaṃ, samonā. Aquele do qual a palavra 'vaṇṇa' é posterior, por ele o homogêneo também é abrangido, possuindo a mesma forma; como em 'yuvaṇṇānamño luttā'. Exemplos: 'vāteritaṃ', 'samonā'. Ntu vantumanatvāvantutavantusambandhi-. O termo 'ntu' abrange apenas o que está relacionado com 'vantu', 'manatu', 'āvantutu' e 'tavantu'. Vantvādisambandhiyeva ntu gayhati, ‘‘ntantunaṃ nto yomhi paṭhame‘‘. Guṇavanto; vantvādisambandhīti kiṃ; jantu tantu. Apenas o 'ntu' relacionado com 'vantu', etc., é abrangido, como em 'ntantunaṃ nto yomhi paṭhame'. Exemplo: 'guṇavanto'. Por que dizer 'relacionado com vantu, etc.'? Para excluir termos como 'jantu', 'tantu'. Paribhāsāyo. Regras de interpretação (paribhāsāyo). Saro lopo sare-. Uma vogal é elidida diante de uma vogal. Sare saro lopanīyo hoti; tatrime, saddhindriyaṃ, no hetaṃ, bhikkhunovādo, sametāyasmā, abhibhāyatanaṃ, puttā matthi, asantettha. Diante de uma vogal, a vogal anterior deve ser elidida; como em 'tatrime', 'saddhindriyaṃ', 'no hetaṃ', 'bhikkhunovādo', 'sametāyasmā', 'abhibhāyatanaṃ', 'puttā matthi', 'asantettha'. Paro kvaci lopanīyo hoti; so’pi, sāva, yatodakaṃ, tatova; kvavīti kiṃ? Saddhinduyaṃ ayamadhikāro āparicchedāvasānā tena nātippasaṅgo. Às vezes, a vogal posterior deve ser elidida; como em 'so'pi', 'sāva', 'yatodakaṃ', 'tatova'. Por que dizer 'às vezes' (kvaci)? Como em 'saddhindriyaṃ'. Esta regra diretriz (adhikāra) estende-se até o fim da seção, de modo que não há aplicação excessiva. Nadvevā-. Ou ambas não são [elididas]. Pubbaparasarā dve’pi vā kvaci na lupyante; latā iva lateva latāva. Às vezes, ambas as vogais, a anterior e a posterior, não são elididas; como em 'latā iva', 'lateva', 'latāva'. Yuvaṇṇanamño luttā-. De i-vaṇṇa e u-vaṇṇa, [torna-se] 'e' e 'o' (ño) após a elisão. Luttā sarā paresaṃ ivaṇṇuvaṇṇānaṃ ño honti vā yathākkamaṃ; tassedaṃ, vāteritaṃ, nopeti, vāmoru, ateva’ññe, vodakaṃ; kathaṃ paccorasmanti; yogavibhagā, vātveva tassidaṃ; lutteti kiṃ? Latā iva. Quando as vogais anteriores são elididas, i-vaṇṇa e u-vaṇṇa que se seguem tornam-se opcionalmente 'e' e 'o' (ño), respectivamente; [por exemplo:] tassedaṃ, vāteritaṃ, nopeti, vāmoru, ateva’ññe, vodakaṃ. Como se explica paccorasmanti? Através da divisão da regra (yogavibhāga). Pela força de 'vā' (opcionalmente), [ocorre também] tassidaṃ. Por que se diz 'após a elisão' (luttā)? [Para evitar a mudança em] latā iva. Yavā sare-. [Tornam-se] 'y' e 'v' diante de uma vogal. Sare pare ivaṇṇuvaṇṇānaṃ yakāravakārā hontiva yathākkamaṃ; vyākato, iccassa, ajjhiṇamutto, svāgataṃ, bhavāpanalānīlaṃ; vāttheva-itissa; kvacītveva-yānīdha, sūpaṭṭhitaṃ. Diante de uma vogal seguinte, i-vaṇṇa e u-vaṇṇa tornam-se opcionalmente as letras 'y' e 'v', respectivamente; [por exemplo:] vyākato, iccassa, ajjhiṇamutto, svāgataṃ, bhavāpanalānīlaṃ. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [ocorre] itissa. Pela força de 'kvaci' (às vezes), [ocorrem] yānīdha, sūpaṭṭhitaṃ. Ñonaṃ-. De 'e' e 'o' (ño) [tornam-se 'y' e 'v']. Ñonaṃ yavā honti vā sare yathākkamaṃ; tyajja te’jja svāhaṃ so’haṃ,kvacitveva-puttāmatthi asantettha. De 'e' e 'o' (ño), tornam-se opcionalmente 'y' e 'v' diante de uma vogal, respectivamente; [por exemplo:] tyajja [e] te’jja, svāhaṃ [e] so’haṃ. Pela força de 'kvaci' (às vezes), [ocorrem] puttāmatthi, asantettha. Gossāvaṅi-. De 'go', [torna-se] 'ava' (avaṅi) [diante de uma vogal]. Sare gossa avaṅi hoti; gavāssaṃ; yathariva tatharivetinipātāva; bhusāmiveti ivasaddo evattho. Diante de uma vogal, a palavra 'go' torna-se 'ava' (avaṅi); [por exemplo:] gavāssaṃ. Yathariva e tathariva são meras partículas. Na expressão bhusāmiva, a palavra iva tem o sentido de eva. Byañjane dīgharassā-. [Tornam-se] longo e curto diante de uma consoante. Rassadīghānaṃ kvaci dīgharassā honti byañjane; tatrāyaṃ, munīvare, sammadeva, mālahārī. Vogais curtas e longas tornam-se às vezes longas e curtas, respectivamente, diante de uma consoante; [por exemplo:] tatrāyaṃ, munīvare, sammadeva, mālahārī. Saramhā dve- Duas [consoantes] após uma vogal. Saramhā parassa byañjanassa kvaci dve rūpā honti; paggaho; saramhāti-kiṃ? Taṃkhaṇaṃ. Após uma vogal, a consoante seguinte às vezes assume duas formas (duplica-se); [por exemplo:] paggaho. Por que se diz 'após uma vogal' (saramhā)? [Para evitar a duplicação em] taṃkhaṇaṃ. Catutthadutiyesveyaṃ tatiyapaṭhāmā-. A terceira e a primeira diante da quarta e da segunda. Catutthadutiyesu paresvesaṃ catutthadutiyānaṃ tabbagge tatiyapaṭhamā honti paccāsattya; mahaddhano, yasa tthero, apphuṭaṃ, abbhuggato; esviti-kiṃ? Thero; esantikiṃ?Pattho. Diante de uma quarta e de uma segunda consoante seguintes, a terceira e a primeira consoantes de suas respectivas classes ocorrem por proximidade fonética; [por exemplo:] mahaddhano, yasatthero, apphuṭaṃ, abbhuggato. Por que se diz 'diante destas' (esviti)? [Para evitar a mudança em] thero. Por que se diz 'destas' (esaṃ)? [Para evitar a mudança em] pattho. Vitisseve vā-. De 'iti' diante de 'eva', opcionalmente [torna-se] 'v'. Evasadde pare itissa vo hoti vā; ittheva icceva; eveti-kiṃ,iccāha. Diante da palavra 'eva', 'iti' opcionalmente torna-se 'v'; [por exemplo:] ittheva [e] icceva. Por que se diz 'diante de eva' (eveti)? [Para evitar isso em] iccāha. Ñonama vaṇṇe-. De 'e' e 'o' (ño), [torna-se] 'a' diante de uma letra. Ñonaṃ vaṇṇe kvaci a hoti vā; disvā yācakamāgate, akarambhasate,esaattho, esadhammo, maggo aggamakkhāyati, svāyatanaṃ, hiyyattanaṃ, karassu; vātveva-yācake āgate, eso dhammo; vaṇṇeti kiṃ?So. De 'e' e 'o' (ño), às vezes torna-se opcionalmente 'a' diante de uma letra; [por exemplo:] disvā yācakamāgate, akarambhasate, esaattho, esadhammo, maggo aggamakkhāyati, svāyatanaṃ, hiyyattanaṃ, karassu. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [ocorrem] yācake āgate, eso dhammo. Por que se diz 'diante de uma letra' (vaṇṇe)? [Para evitar a mudança em] so. Niggahītaṃ-. O niggahīta [como inserção]. Niggabhītamāgamo hoti vā kvaci; cakkhuṃ udapādi cakkhu udapādi, purimaṃjāti purimajāti, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ. Avaṃ siroti-ādisu niccaṃ vavatthītavibhāsattā vādhikārassa; sāmatthī yenāgamova sa ca rassasarasseva hoti tassa rassānugatattā. O niggahīta às vezes ocorre opcionalmente como uma inserção (āgama); [por exemplo:] cakkhuṃ udapādi [e] cakkhu udapādi, purimaṃjāti [e] purimajāti, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ. Em casos como avaṃsiro, a inserção é obrigatória devido à aplicação restrita da opção (vavatthitavibhāsā) sob a influência de 'vā'. Por essa mesma força, tal inserção ocorre apenas após uma vogal curta, pois ela acompanha o som curto. Lopo-. Elisão [do niggahīta]. Niggahītassa lopo hoti vā kvaci; kyāhaṃ kīmahaṃ, sā ratto saṃratto; sallekho-gattukāmo-gantumanotiādisu niccaṃ. A elisão do niggahīta ocorre às vezes opcionalmente; [por exemplo:] kyāhaṃ [e] kiṃ ahaṃ, sāratto [e] saṃratto. É obrigatória em casos como sallekho, gattukāmo, gantumano, etc. Parasarassa- Da vogal seguinte [após o niggahīta]. Niggahītamhā parassa sarassa lopo hoti vā kvaci; tvaṃsi tvamasi. A elisão da vogal seguinte ao niggahīta ocorre às vezes opcionalmente; [por exemplo:] tvaṃsi [e] tvamasi. Vagge vagganto- Diante de uma classe, a consoante final da classe. Niggahītassa kho vagge vagganto vā hoti paccā satyā; taṅkaroti taṃ karoti, tañcarati taṃ carati, taṇṭhānaṃ taṃ ṭhānaṃ, tandhanaṃ taṃ dhanaṃ, tampāti taṃ pāti; niccaṃ pada majjhe, gantvā; kvacaññatrāpi, santiṭṭhati. Diante de uma consoante de uma classe (varga), o niggahīta opcionalmente torna-se a consoante nasal final daquela classe por proximidade fonética; [por exemplo:] taṅkaroti [e] taṃ karoti, tañcarati [e] taṃ carati, taṇṭhānaṃ [e] taṃ ṭhānaṃ, tandhanaṃ [e] taṃ dhanaṃ, tampāti [e] taṃ pāti. É obrigatório no meio de uma palavra, como em gantvā; e às vezes também em outros lugares, como em santiṭṭhati. Yevahisuñño-. Diante de 'ya', 'eva' e 'hi', [o niggahīta torna-se] 'ñ'. Yaevahisaddesu niggahītassa vā ño hoti; yayaññadeva, taññeva, tañbhi; vātveva-yaṃyadeva. Diante das palavras 'ya', 'eva' e 'hi', o niggahīta opcionalmente torna-se 'ñ'; [por exemplo:] yayaññadeva, taññeva, tañbhi. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [ocorre] yaṃyadeva. Ye saṃssa- De 'saṃ' diante de 'y', [o niggahīta torna-se 'ñ']. Saṃsaddassa yaṃ niggahītaṃ tassa vā ño hoti yakāre; saññamo saṃyamo. O niggahīta da palavra 'saṃ' opcionalmente torna-se 'ñ' diante da letra 'y' (yakāra); [por exemplo:] saññamo [e] saṃyamo. Mayadā sare-. [Tornam-se] 'm', 'y' e 'd' diante de uma vogal. Niggahītassa mayadā honti vā sare kvaci; tamahaṃ, tayidaṃ, tadalaṃ; vātveva-taṃ ahaṃ. O niggahīta às vezes torna-se opcionalmente 'm', 'y' ou 'd' diante de uma vogal; [por exemplo:] tamahaṃ, tayidaṃ, tadalaṃ. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [tem-se] taṃ ahaṃ. Vanataragā cāgamā-. E 'v', 'n', 't', 'r', 'g' [e outros] como inserções. Ete mayadā cāgamā honti sare vā kvaci; tivaṅgīkaṃ, ito nāyati, cinitvā, tasmātiha, nirojaṃ, puthageva, idhamāhu, yathayidaṃ, attadatthaṃ; vātveva-attatthaṃ; atippago kho tāvāti-paṭhamanto pagasaddova. Estes fonemas, bem como 'm', 'y' e 'd', às vezes ocorrem opcionalmente como inserções diante de uma vogal; [por exemplo:] tivaṅgīkaṃ, ito nāyati, cinitvā, tasmātiha, nirojaṃ, puthageva, idhamāhu, yathayidaṃ, attadatthaṃ. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [ocorre] attatthaṃ. Na expressão atippago kho tāva, a palavra paga é apenas uma forma nominativa. Chā ḷo-. De 'cha', [a inserção] 'ḷ'. Chasaddā parassa sarassa ḷakāro āgamo hoti vā; chaḷahaṃ, chaḷāyatanaṃ; vātveva-cha abhiññā. Após a palavra 'cha', a letra 'ḷ' opcionalmente ocorre como uma inserção antes de uma vogal; [por exemplo:] chaḷahaṃ, chaḷāyatanaṃ. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [tem-se] cha abhiññā. Tadaminādīni- [As palavras] 'tadaminā' e outras [são corretas]. Tadaminādīni sādhūni bhavanti? Taṃ iminā tadaminā, sakiṃ āgāmī sakadāgāmī, ekaṃ idha ahaṃ ekamidāhaṃ, saṃvidhāya avahāro saṃvidāvahāro, vārino vāhako valāhako, jīvanassa mūto jīmūto, chavassa sayanaṃ susānaṃ, uddhaṃ khamassa udukkhalaṃ, pisi tāso pisāco, mahiyaṃ ravatīti mayūro; evamaññepi payoga to’nugantabbā; paresaṃ pisodarādivedaṃ daṭṭhabbaṃ. Como são formadas corretamente as palavras tadaminā e outras? taṃ iminā torna-se tadaminā; sakiṃ āgāmī torna-se sakadāgāmī; ekaṃ idha ahaṃ torna-se ekamidāhaṃ; saṃvidhāya avahāro torna-se saṃvidāvahāro; vārino vāhako torna-se valāhako; jīvanassa mūto torna-se jīmūto; chavassa sayanaṃ torna-se susānaṃ; uddhaṃ khamassa torna-se udukkhalaṃ; pisi tāso torna-se pisāco; mahiyaṃ ravatīti torna-se mayūro. Outros casos semelhantes devem ser compreendidos conforme o uso prático; para outros exemplos, deve-se consultar a classe de palavras como pisodara. Tavaggavaraṇānaṃ ye cavaggabayañā-. Das letras da classe de 'ta' [e outras], diante de 'y', [tornam-se] as da classe de 'ca', 'b', 'y' e 'ñ'. Tavaggavaraṇānaṃ cavaggabayañā honti yathākkamaṃ yakāre; apūccaṇḍakāyaṃ, tacchaṃ, yajjevaṃ, ajjhattaṃ, thañaññaṃ, dibbaṃ, payyesanā, pokkharañño; kvacītveva-ratyā. As letras da classe de 'ta' [e outras] tornam-se as da classe de 'ca', bem como 'b', 'y' e 'ñ', respectivamente, diante de 'y' (yakāra); [por exemplo:] apūccaṇḍakāyaṃ, tacchaṃ, yajjevaṃ, ajjhattaṃ, thañaññaṃ, dibbaṃ, payyesanā, pokkharañño. Pela força de 'kvaci' (às vezes), [tem-se] ratyā. Vaggalasehi te- Após as consoantes de uma classe, 'l' e 's', eles [tornam-se as mesmas consoantes]. Vaggalasehi parassa yakārassa kvaci te vaggalasā honti; sakkate, paccate, aṭṭate, kuppate, phallate, assate, kvacī tveca-kyāhaṃ. Após as consoantes de uma classe, 'l' e 's', o 'y' seguinte às vezes torna-se aquelas mesmas consoantes de classe, 'l' e 's'; [por exemplo:] sakkate, paccate, aṭṭate, kuppate, phallate, assate. Pela força de 'kvaci' (às vezes), [tem-se] kyāhaṃ. Hassa vipallāso- Inversão de 'h'. Hassa vipallāso hoti yakāre; guyhaṃ. Ocorre a inversão de 'h' diante de 'y' (yakāra); [por exemplo:] guyhaṃ. Ve vā-. Opcionalmente diante de 'v'. Hassa vipallāso hoti vā vakāre; bavhābādho bahvā bādho. Ocorre opcionalmente a inversão de 'h' diante de 'v' (vakāra); [por exemplo:] bavhābādho [e] bahvābādho. Tathanarānaṃ ṭaṭhaṇalā-. De 't', 'th', 'n', 'r', [tornam-se] 'ṭ', 'ṭh', 'ṇ', 'l'. Tathanarānaṃ ṭaṭhaṇalā hontī vā; dukkaṭaṃ, aṭṭhakathā, gahaṇaṃ, paligho, palāyati, vātveca-dukkataṃ; kvacītveva-sugato. De 't', 'th', 'n', 'r', ocorrem opcionalmente [as mudanças para] 'ṭ', 'ṭh', 'ṇ', 'l'; [por exemplo:] dukkaṭaṃ, aṭṭhakathā, gahaṇaṃ, paligho, palāyati. Pela força de 'vā' (opcionalmente), [tem-se] dukkataṃ. Pela força de 'kvaci' (às vezes), [tem-se] sugato. Saṃyogādilopo- Elisão do início de um grupo consonantal. Saṃyogassa yo ādibhuto’vayavo tassa vā kvacī lopo hoti; pupphaṃsā, jāyate’gini. O membro inicial de um grupo consonantal às vezes é opcionalmente elidido; [por exemplo:] pupphaṃsā, jāyate’gini. Vicchābhikkhaññesu dve- Duas [formas] em caso de repetição e frequência. Vīcchāyamābhikkhaññe ca yaṃ vattate tassa dve rūpāni honti, kriyāya guṇena dabbena vā bhinne atthe vyāpitu micchā vīcchā; rukkhaṃrukkhaṃ siñcati, gāmogāmo ramaṇīyo, gāme gāme pānīyaṃ, gehe gehe issaro, rasaṃ rasaṃ bhakkhayatī, kiriyaṃ kiriyamārahate. Quando há o sentido de repetição (vīcchā) ou de frequência (ābhikkhañña), a palavra assume duas formas (duplica-se). A repetição (vīcchā) é o desejo de abranger completamente um significado que se divide por ação, qualidade ou substância; [por exemplo:] rukkhaṃ rukkhaṃ siñcati (rega árvore por árvore), gāmo gāmo ramaṇīyo (cada aldeia é agradável), gāme gāme pānīyaṃ (há água potável em cada aldeia), gehe gehe issaro (há um mestre em cada casa), rasaṃ rasaṃ bhakkhayati (consome cada sabor), kiriyaṃ kiriyaṃ ārahate (inicia cada ação). Atthiyevānupubbiye’pi vīcchā, mūle thūlā, agge agge sukhumā; yadi hi ettha mūlaggabhedo na siyā ānupubbiyampi na bhaveyya, (jeṭṭhaṃ jeṭṭhamanuppavesaya) māsakaṃ māsakaṃ imamhā kahāpaṇā bhavantānaṃ dvinnaṃ dehīti- māsakaṃ māsakamiccetasmā vīcchāvagamyate saddantarato pana imamhā kahāpaṇāti avadhāraṇaṃ; pubbaṃ pubbaṃ pupphanti, paṭhamaṃ paṭhamaṃ paccantīti vīcchāva; ime ubho aḍḍhā katarā katarā esaṃ dvinnamaḍḍhatā, sabbe ime aḍḍhā katamā katamā imesaṃ aḍḍhatā, ihāpi vīcchāva; ābhikkhaññaṃ-ponopuññaṃ, pacati pacati papacati papacati, lunāhi lunāhitvevāyaṃ lunāti, bhutvā bhutvā gacchati, paṭapaṭā karoti, paṭapaṭāyati. A repetição também ocorre no sentido de ordem sucessiva (ānupubbiya); [por exemplo:] mūle thūlā, agge agge sukhumā (grossos na base, finos em cada ponta). Pois se aqui não houvesse a distinção entre base e ponta, não haveria ordem sucessiva. [Outros exemplos:] jeṭṭhaṃ jeṭṭhaṃ anuppavesaya (faze entrar conforme a senioridade); māsakaṃ māsakaṃ imamhā kahāpaṇā bhavantānaṃ dvinnaṃ dehi (dá um māsaka de cada vez a estes dois a partir deste kahāpaṇa) — aqui, a repetição é entendida a partir de māsakaṃ māsakaṃ, enquanto a especificação 'a partir deste kahāpaṇa' vem de outra palavra. Pubbaṃ pubbaṃ pupphanti (florescem um após o outro), paṭhamaṃ paṭhamaṃ paccanti (amadurecem primeiro de tudo) — estes também são casos de repetição. Ime ubho aḍḍhā katarā katarā esaṃ dvinnamaḍḍhatā, sabbe ime aḍḍhā katamā katamā imesaṃ aḍḍhatā — aqui também há repetição. Frequência (ābhikkhañña) significa repetição contínua; [por exemplo:] pacati pacati, papacati papacati, lunāhi lunāhi (colhe, colhe! — assim ele colhe), bhutvā bhutvā gacchati, paṭapaṭā karoti, paṭapaṭāyati. Syādilopo pubbassekassa-. Elisão de 'si' e outros sufixos do primeiro de um par duplicado. Vīcchāmekassa dvitte pubbassa syādilopo hoti, ekekassa, kathaṃ matthakamatthakenāti? Syādilopo pubbassāti yogavibhāgā; na cātippaṅgo yogavibhāgā iṭṭhappasiddhīti. Na duplicação de uma palavra no sentido de repetição, ocorre a elisão de 'si' e outros sufixos de caso no primeiro termo; [por exemplo:] ekekassa. Como se explica matthakamatthakena? Pela divisão da regra (yogavibhāga) expressa em 'elisão de si e outros no primeiro termo'; e não há aplicação excessiva, pois a divisão da regra serve para estabelecer apenas as formas desejadas. Sabbādīnaṃ vītihāre-. De 'sabba' e outros em caso de reciprocidade. Sabbādīnaṃ vītihāre dve bhavanti pubbassa syādilopo ca; aññamaññassa bhojakā, itarītarassa bhojakā. No caso de reciprocidade (vītihāra), as palavras da classe de 'sabba' e outras duplicam-se, e ocorre a elisão de 'si' e outros sufixos de caso no primeiro termo; [por exemplo:] aññamaññassa bhojakā, itarītarassa bhojakā. Yāva bodhaṃ sambhame-. Até a compreensão em caso de agitação. Turitenāpāyahetupadassanaṃ sambhamo, tasmiṃ sati vattu yāvanteha saddehi so’ttho viññāyate tāvanto saddā payujjante; sappo sappo sappo, bujjhassu bujjhassu bujjhassu, bhinno bhikkhusaṅgho bhinno bhikkhusaṅgho. Agitação (sambhama) é a indicação apressada de uma causa de perigo. Havendo isso, tantas palavras quantas forem necessárias para que o sentido seja compreendido pelo ouvinte são empregadas pelo falante; [por exemplo:] sappo sappo sappo (uma cobra, uma cobra, uma cobra!), bujjhassu bujjhassu bujjhassu (desperta, desperta, desperta!), bhinno bhikkhusaṅgho bhinno bhikkhusaṅgho (a Ordem dos monges está dividida, a Ordem dos monges está dividida!). Bahulaṃ-. Frequentemente. Ayamadhikāro āsatthaparisamattiyā tena nātippasaṅgo iṭṭhasiddhi ca. Esta regra governante (adhikāra) estende-se até o fim do tratado; por isso, não há aplicação excessiva e o resultado desejado é alcançado. Iti moggallānavyākaraṇe vuttīyaṃ paṭhamo kaṇḍo. Assim termina a primeira seção no comentário (vutti) da Gramática de Moggallāna. Dvedvekānekesu nāmasmā siyoaṃyonābhisanaṃ smāhisanaṃsmiṃsu-. A partir de um substantivo, em pares, no singular e no plural, [vêm as desinências] si-yo, aṃ-yo, nā-bhi, sa-naṃ, smā-hi, sa-naṃ, smiṃ-su. Etesaṃ dve dve honti ekānekatthesu vattamānato nāmasmā; muni munayo, muniṃ munayo, muninā munīhi, munissa munīnaṃ, munismā munīhi, munissa munīnaṃ, munismiṃ munīsu, evaṃ kumārī kumāriyo, kaññā kaññāyoti; etāni satta dukāni sattavibhattiyo; vibhāgo vibhattīti katvā-ettha siamitīkārā kārā ‘‘kimaṃsisū‘‘ti. Saṃketatthā. Destas, ocorrem duas a duas (em pares) a partir de um substantivo quando expressam os significados de singular e plural: muni, munayo; muniṃ, munayo; muninā, munīhi; munissa, munīnaṃ; munismā, munīhi; munissa, munīnaṃ; munismiṃ, munīsu. Da mesma forma: kumārī, kumāriyo; kaññā, kaññāyo. Estes sete pares são as sete declinações (vibhatti). Tendo feito a divisão (vibhāgo), chama-se declinação (vibhatti). Aqui, as vogais 'i' em 'si', 'am', etc., servem para fins de designação técnica (saṃketa). Kamme dutiyā-. O segundo caso (acusativo) ocorre no objeto (kamma). Karīyati kattukriyāyābhīsambandhīyatīti kammaṃ, tasmiṃ dutiyā vibhatti hoti; kaṭaṃ karoti, odanaṃ pavati, ādiccaṃ passati, odano paccatīti-odanasaddato kammatā nappatīyate, kiṃ carahi? Ākhyātato; kaṭaṃ karoti vipulaṃ dassanīyanti- attheva guṇa yuttassa kammatā; icchite’pi kammattāva dutiyā siddha; gāvuṃ payo dohati, gomantaṃ gāvaṃ yāvati, gavamavarundhati vajaṃ, māṇavakaṃ maggaṃ pucchati, gomantaṃ gāvaṃ bhikkhate, rukkhamava cināti phalāni, sissaṃ dhammaṃ brūte, sissaṃ dhammamanusāsati. Aquilo que é feito, ou que está diretamente relacionado à ação do agente, é o objeto (kamma); nesse sentido, ocorre a segunda declinação (acusativo). Exemplos: 'kaṭaṃ karoti' (faz uma esteira), 'odanaṃ pacati' (cozinha arroz), 'ādiccaṃ passati' (vê o sol). Em 'odano pacati' (o arroz é cozido), o estado de objeto não é compreendido a partir da palavra 'odana', mas de onde então? A partir do verbo (ākhyāta). Em 'kaṭaṃ karoti vipulaṃ dassanīyaṃ' (faz uma esteira grande e bela), o estado de objeto pertence àquilo que é qualificado por atributos. Mesmo no que é desejado (icchita), a segunda declinação se estabelece por ser o objeto. [Exemplos de verbos com duplo acusativo]: 'gāvuṃ payo dohati' (ordenha leite da vaca), 'gomantaṃ gāvaṃ yācati' (pede uma vaca ao dono de vacas), 'gavamavarundhati vajaṃ' (confina as vacas no curral), 'māṇavakaṃ maggaṃ pucchati' (pergunta o caminho ao jovem), 'gomantaṃ gāvaṃ bhikkhate' (pede uma vaca ao dono de vacas), 'rukkhamavacināti phalāni' (colhe frutos da árvore), 'sissaṃ dhammaṃ brūte' (fala o Dhamma ao aluno), 'sissaṃ dhammamanusāsati' (instrui o aluno no Dhamma). Evamanicachite’pi; ahiṃ laṅghayati, vīsaṃ bhakkheti; yanne vicchitaṃ nāpi anicchitaṃ tatthāpi dutīyā siddhā; gāmaṃ gacchanto rukkhamūlamupasappati, pathaviṃ adhisessati, gāmamadhitiṭṭhati, rukkha majjhāsateti-adhisīṭhāsānaṃ payoge’dhikaraṇe kammavacanicchā. Da mesma forma, mesmo no que é indesejado (anicchita): 'ahiṃ laṅghayati' (pisa em uma serpente), 'visaṃ bhakkheti' (consome veneno). Também naquilo que não é nem desejado nem indesejado, a segunda declinação se estabelece: 'gāmaṃ gacchanto rukkhamūlamupasappati' (indo à aldeia, aproxima-se da raiz de uma árvore). 'pathaviṃ adhisessati' (deitar-se-á sobre a terra), 'gāmamadhitiṭṭhati' (habita na aldeia), 'rukkhamajjhāsate' (senta-se na árvore) — no uso de 'adhi-sī', 'adhi-ṭhā' e 'adhi-ās', deseja-se expressar o caso locativo (adhikaraṇa) como objeto (kamma). Vatticchāto hi kārakāni honti; taṃ yathā- valāhakā vijjotate, valāhakassa vijjotate, valāhako vijjotate, valāhake vijjotate, valāhakena vijjotateti. Pois as relações gramaticais (kārakas) ocorrem de acordo com a intenção do falante de expressá-las; como por exemplo: 'valāhakā vijjotate' (relampeja a partir da nuvem), 'valāhakassa vijjotate' (relampeja da nuvem), 'valāhako vijjotate' (a nuvem relampeja), 'valāhake vijjotate' (relampeja na nuvem), 'valāhakena vijjotate' (relampeja pela nuvem). Evamabhinavisassa vā, dhammamabhinivisate dhamme vā, tathā upanvajjhāvasassābhojananavutticanassa; gāmamupavasati, gāma manuvasati, pabbatamadhivasati, gharamāvasati; abhojananivuttivaca nassāti-kiṃ? Gāme upavasati-bhojananivuttiṃ karotīti attho. Tappānācāre’pi kammattāva dutiyā siddhā, nadimpivati, gāmaṃ carati; evaṃ sace maṃ nālapissatīti-ādisupi. Da mesma forma, opcionalmente com 'abhi-ni-vis': 'dhammam abhinivisate' ou 'dhamme vā' (dedica-se ao Dhamma). Da mesma forma com 'upa', 'anu', 'adhi' e 'ā' prefixados a 'vas', quando não significa abstenção de comida (jejum): 'gāmam upavasati' (habita perto da aldeia), 'gāmam anuvasati' (habita ao longo da aldeia), 'pabbatam adhivasati' (habita na montanha), 'gharam āvasati' (habita na casa). Por que dizer 'quando não significa abstenção de comida'? [Porque se significar, diz-se:] 'gāme upavasati' — significando que ele realiza o jejum na aldeia. Mesmo no sentido de beber ou percorrer algo, a segunda declinação se estabelece como objeto: 'nadiṃ pivati' (bebe o rio), 'gāmaṃ carati' (percorre a aldeia); e assim também em passagens como 'sace maṃ nālapissati' (se ele não falar comigo), etc. Vihitāva paṭiyoge dutiyā, paṭibhantu taṃ cunda bojjhaṅgāti-taṃ paṭi bojjhaṅgā bhāsantūti attho; yadā tu dhātunā yutto pati tadā tenāyogā sambandhe chaṭṭhī ca tassa nappaṭi bhātīti? Akkhe dibbati, akkhehi dibbati, akkhesu dibbatītikammakaraṇādhikaraṇavacanicchā. A segunda declinação é prescrita em conexão com 'paṭi': 'paṭibhantu taṃ cunda bojjhaṅgā' — significando 'que os fatores do despertar brilhem para ti, Cunda'. Mas quando 'pati' está conectado a uma raiz verbal, então, devido à falta de conexão direta, ocorre o genitivo no sentido de relação: 'tassa na paṭibhāti' (não lhe aparece). 'akkhe dibbati' (joga dados), 'akkhehi dibbati' (joga com dados), 'akkhesu dibbati' (joga nos dados) — de acordo com o desejo de expressar o objeto (kamma), o instrumento (karaṇa) ou o locativo (adhikaraṇa). Kāladdhānamaccantasaṃyoge-. Na conexão contínua de tempo (kāla) e distância (addhāna). Kriyāguṇadabbehi sākallena kāladdhānaṃ sambandho accantasaṃyoge, tasmiṃ viññāyamāne kālasaddehi addha saddehi ca dutiyā hoti; māsamadhīte, māsaṃ kalyāṇi. Māsaṃ guḷadhānā, kosamadhīte, kosaṃ kuṭilā nadī, kosaṃ pabbato; accantasaṃyegeti kiṃ? Māsassa dvīhamadhīte; kosasseka dese pabbato; pubbanhasamayaṃ nivāsetvā, ekaṃ samayaṃ bhagavā, imaṃ rattiṃ cattāro mahārājāti; evamādisu kālavācīhi accantasaṃyegattāva dutiyā siddhā, vibhattivipallāsena vā bahulaṃ vidhānā- A conexão contínua (accantasaṃyoga) é a relação completa de tempo e distância com uma ação, qualidade ou substância. Quando isso é compreendido, a segunda declinação ocorre após palavras que expressam tempo e distância. Exemplos: 'māsam adhīte' (estuda por um mês), 'māsaṃ kalyāṇī' (benfazejo por um mês), 'māsaṃ guḷadhānā' (bolas de cevada com melaço por um mês), 'kosam adhīte' (estuda por um kosa), 'kosaṃ kuṭilā nadī' (o rio é sinuoso por um kosa), 'kosaṃ pabbato' (a montanha se estende por um kosa). Por que dizer 'na conexão contínua'? [Compare:] 'māsassa dvīham adhīte' (estuda por dois dias de um mês); 'kosassa ekadese pabbato' (há uma montanha em uma parte de um kosa). Em 'pubbanhasamayaṃ nivāsetvā' (tendo se vestido pela manhã), 'ekaṃ samayaṃ bhagavā' (em certa ocasião, o Abençoado), 'imaṃ rattiṃ cattāro mahārājā' (esta noite, os quatro grandes reis), etc., a segunda declinação se estabelece após palavras que expressam tempo devido à conexão contínua, ou frequentemente por inversão de declinações (vibhatti-vipallāsa). Phalappattiyaṃ kriyāparisamattyapavaggo tasmiṃ viññāya māne kāladdhānaṃ kriyāyāccantasaṃyoge tatiyābhimatā sāpi karaṇattāva siddhā; māsenānuvāko’dhīto, kosenānuvā ko’dhītoti; anapavaggetu asādhakatamattā karaṇattābhave dutiyāva māsamadhīto’nuvāko, na cānena gahitoti. A conclusão (apavagga) é o término de uma ação ao se alcançar o resultado. Quando isso é compreendido, a terceira declinação (instrumental) é desejada na conexão contínua de tempo e distância com uma ação; e isso também se estabelece por ser o instrumento (karaṇa). Exemplos: 'māsenānuvāko adhīto' (a seção foi aprendida em um mês), 'kosenānuvāko adhīto' (a seção foi aprendida em um kosa). Mas quando não há conclusão (anapavagge), devido à ausência do meio mais eficaz (asādhakatama) e, portanto, por não ser o instrumento, ocorre apenas a segunda declinação: 'māsam adhīto anuvāko, na cānena gahito' (a seção foi estudada por um mês, mas não foi dominada por ele). Kārakamajjhe ye kāladdhānavācino tato sattamīpapañcamiyo abhimatā; ajja bhutvā devadatto dvīhe bhuñjissati dvīhā bhuñjissati, atraṭṭho’yamissāso kose lakkhaṃ vijjhati, kosā lakkhaṃ vijjhatīti-tāpīha sakasakakārakavacanicchāyeva siddhā. Entre duas ações (kārakamajjhe), a partir de palavras que expressam tempo e distância, a sétima (locativo) e a quinta (ablativo) declinações são desejadas. Exemplos: 'ajja bhutvā devadatto dvīhe bhuñjissati' (tendo comido hoje, Devadatta comerá em dois dias) ou 'dvīhā bhuñjissati' (comerá após dois dias); 'atraṭṭho 'yam issāso kose lakkhaṃ vijjhati' (estando aqui, este arqueiro atinge o alvo a um kosa de distância) ou 'kosā lakkhaṃ vijjhati' (atinge o alvo a partir de um kosa). Estas também se estabelecem aqui pela intenção de expressar suas respectivas relações gramaticais (kāraka). Gatibodhāhārasaddatthakammakahajjādīnaṃ payojje-. No agente causado (payojja) de verbos que significam ir (gati), conhecer (bodha), comer (āhāra), fazer som (saddattha), verbos intransitivos (akammaka) e 'bhaj', etc. Gamanatthānaṃ bodhatthānaṃ āhāratthānaṃ saddatthānamakammakānaṃ bhajjādīnañca payojje kattari dutiyā hoti, sāmatthiyā ca payojakavyāpārena kammatāvassa hotīti patīyate; gama yati māṇavakaṃ gāmaṃ, yāpayati māṇavakaṃ gāmaṃ, bodhayati māṇavakaṃ dhammaṃ, vedayati māṇavakaṃ dhammaṃ, bhojayati māṇavakamodanaṃ, āsayati māṇavakamodanaṃ, ajjhāpayati māṇavakaṃ vedaṃ pāṭhayati māṇavakaṃ vedaṃ, āsayati devadattaṃ, sāyayati deva dattaṃ, aññaṃ bhajjāpeti, aññaṃ koṭṭāpeti, añaññaṃ santharāpeti. Etesamevāti kiṃ?Pācayati odanaṃ devadattena yañaññadatto; paye ppoti kiṃ?Gacchati devadatto, yadā carahigamayati devadattaṃ yañña datto, tamaparo payojayati tadā gamayati devadattaṃ yaññadatteneti - bhavitabbaṃ gamayatissāgamanatthattā. A segunda declinação ocorre no agente (kattar) que é causado (payojja) de verbos que significam ir, conhecer, comer, fazer som, verbos intransitivos e 'bhaj', etc. E, por implicação, seu estado de objeto (kammatā) é compreendido através da ação do causador (payojaka). Exemplos: 'gamayati māṇavakaṃ gāmaṃ' (faz o jovem ir à aldeia), 'yāpayati māṇavakaṃ gāmaṃ' (faz o jovem ir à aldeia), 'bodhayati māṇavakaṃ dhammaṃ' (faz o jovem compreender o Dhamma), 'vedayati māṇavakaṃ dhammaṃ' (faz o jovem compreender o Dhamma), 'bhojayati māṇavakam odanaṃ' (faz o jovem comer arroz), 'āsayati māṇavakam odanaṃ' (faz o jovem comer arroz), 'ajjhāpayati māṇavakaṃ vedaṃ' (faz o jovem estudar o Veda), 'pāṭhayati māṇavakaṃ vedaṃ' (faz o jovem ler o Veda), 'āsayati devadattaṃ' (faz Devadatta sentar-se), 'sāyayati devadattaṃ' (faz Devadatta deitar-se), 'aññaṃ bhajjāpeti' (faz outro assar), 'aññaṃ koṭṭāpeti' (faz outro moer), 'aññaṃ santharāpeti' (faz outro estender). Por que dizer 'apenas destes'? [Compare:] 'pācayati odanaṃ devadattena yaññadatto' (Yaññadatta faz Devadatta cozinhar arroz — aqui usa-se o instrumental para Devadatta). Por que dizer 'no causativo'? [Compare:] 'gacchati devadatto' (Devadatta vai). Quando Yaññadatta faz Devadatta ir, e outro o causa, então deve ser 'gamayati devadattaṃ yaññadattena' devido ao significado de ir em 'gamayati'. Harādīnaṃ vā-. Opcionalmente (vā) com verbos que começam com 'har' (levar/carregar). Harādīnaṃ payojje kattari dutiyā hoti vā; hāreti hāraṃ devadattaṃ devadatteneti vā, ajjhohāreti sattuṃ devadattaṃ devadatteneti vā, kāreti devadattaṃ devadatteneti vā, dassayate janaṃ rājā janeneti vā, abhivādayate guruṃ devadattaṃ devadatteneti vā. No agente causado de verbos que começam com 'har', a segunda declinação ocorre opcionalmente. Exemplos: 'hāreti hāraṃ devadattaṃ' ou 'devadattena vā' (faz Devadatta carregar o colar), 'ajjhohāreti sattuṃ devadattaṃ' ou 'devadattena vā' (faz Devadatta comer farinha), 'kāreti devadattaṃ' ou 'devadattena vā' (faz Devadatta fazer), 'dassayate janaṃ rājā' ou 'janena vā' (o rei se mostra ao povo / faz o povo ver), 'abhivādayate guruṃ devadattaṃ' ou 'devadattena vā' (faz Devadatta saudar o mestre). Na khādādīnaṃ-. Não com verbos que começam com 'khād' (comer). Khādādīnaṃ payojje kattari dutiyā na hoti; khādayati devadattena, ādayati devadattena, avhāpayati devadattena, saddāyati devadattena, kandayati devadattena, nāyayati devadattena. No agente causado de verbos que começam com 'khād', a segunda declinação não ocorre [usando-se o instrumental]. Exemplos: 'khādayati devadattena' (faz Devadatta comer), 'ādayati devadattena' (faz Devadatta comer/tomar), 'avhāpayati devadattena' (faz Devadatta chamar), 'saddāyati devadattena' (faz Devadatta fazer som), 'kandayati devadattena' (faz Devadatta chorar), 'nāyayati devadattena' (faz Devadatta liderar). Vahissāniyantuke-.() Com o verbo 'vah' (carregar), quando não envolve o condutor (aniyantuka). Vāhayati bhāraṃ devadattena; aniyantuketi-kiṃ?Vāhayati gāraṃ balivadde. 'vāhayati bhāraṃ devadattena' (faz Devadatta carregar a carga). Por que dizer 'quando não envolve o condutor'? [Compare:] 'vāhayati gāraṃ balivadde' (faz os bois puxarem a carroça — onde os bois são os condutores/controlados). Bhakkhissāhiṃsāyaṃ-.() Com o verbo 'bhakkh' (comer), quando não envolve violência/dano (ahiṃsā). Bhakkhayati modake devadattena; ahiṃsāyanti kiṃ? Bhakkhayati balivadde sassaṃ. 'bhakkhayati modake devadattena' (faz Devadatta comer doces). Por que dizer 'quando não envolve violência/dano'? [Compare:] 'bhakkhayati balivadde sassaṃ' (faz os bois comerem a plantação — o que envolve dano ao cultivo). Dhyādīhi yuttā-. Em conexão com 'dhi', etc. [ocorre a segunda declinação]. Dhiādīhi yuttato dutiyā hoti? Dhiratthumaṃ pūtikāyaṃ, antarā ca rājagahaṃ, antarā ca nāḷandaṃ, samādhānamantarena, mucalindamabhito saramiccādi-chaṭṭhiyāpavādo yaṃ. A partir daquilo que está conectado com 'dhi', etc., ocorre a segunda declinação. Exemplos: 'dhiratthu maṃ pūtikāyaṃ' (maldito seja eu, este corpo pútrido!), 'antarā ca rājagahaṃ antarā ca nāḷandaṃ' (entre Rājagaha e Nāḷandā), 'samādhānam antarena' (sem concentração), 'mucalindam abhito saram' (ao redor do lago Mucalinda), etc. Esta é uma exceção à sexta declinação (genitivo). Lakkhaṇitthambhutavīcchāsvabhinā-. Com 'abhi' nos sentidos de característica (lakkhaṇa), estado de ser tal (itthambhūta) e repetição/distribuição (vīcchā). Lakkhaṇādisvatthesvahinā yuttamhā dutiyā hoti; rukkha mabhivijjetate vijju, sādhu devadatto mātaramabhi, rukkhaṃ rukkhamabhitiṭṭhati. A partir daquilo que está conectado com 'abhi' nos sentidos de característica, etc., ocorre a segunda declinação. Exemplos: 'rukkham abhivijjotate vijju' (o raio brilha em direção à árvore), 'sādhu devadatto mātaram abhi' (Devadatta é bom para com sua mãe), 'rukkhaṃ rukkham abhitiṭṭhati' (permanece junto a cada árvore). Patiparīhi bhāge ca-. E com 'pati' e 'pari', também no sentido de porção/parte (bhāga). Patiparīhi yuttamhā lakkhaṇādisu bhāge vatthe dutiyā hoti; rukkhampati vijjotate vijju, sādhu devadatto mātaraṃ pati, rukkhaṃ rukkhaṃ pati tiṭṭhati, yadettha maṃ pati siyā, rukkhaṃ parivijjetate vijju, sādhu devadatto mātaraṃ pari, rukkhaṃ rukkhaṃ pari tiṭṭhati, yadettha maṃ pari siyā. A partir daquilo que está conectado com 'pati' e 'pari', ocorre a segunda declinação nos sentidos de característica, etc., e de porção (bhāga). Exemplos: 'rukkhaṃ pati vijjotate vijju' (o raio brilha em direção à árvore), 'sādhu devadatto mātaraṃ pati' (Devadatta é bom para com sua mãe), 'rukkhaṃ rukkhaṃ pati tiṭṭhati' (permanece junto a cada árvore), 'yad ettha maṃ pati siyā' (o que quer que aqui me caiba como porção); 'rukkhaṃ pari vijjotate vijju', 'sādhu devadatto mātaraṃ pari', 'rukkhaṃ rukkham pari tiṭṭhati', 'yad ettha maṃ pari siyā'. Anunā-. Com 'anu'. Lakkhaṇādisvatthesvanunā yuttamhā dutiyā hoti; rukkha manuvijjotate vijju, saccakiriyamanupavassi; hetu ca lakkhaṇaṃ bhavati, sādhu devadatto mātaramanu, rukkhaṃ rukkhamanu tiṭṭhati, yadettha maṃ anusiyā. A partir daquilo que está conectado com 'anu' nos sentidos de característica, etc., ocorre a segunda declinação. Exemplos: 'rukkham anuvijjotate vijju' (o raio brilha ao longo da árvore), 'saccakiriyamanupavassi' (choveu em consequência do ato de verdade — onde a causa se torna uma característica), 'sādhu devadatto mātaram anu' (Devadatta é bom seguindo o exemplo de sua mãe), 'rukkhaṃ rukkham anu tiṭṭhati' (permanece ao longo de cada árvore), 'yad ettha maṃ anu siyā' (o que quer que aqui me caiba como porção). Sahatthe- No sentido de associação/companhia (sahattha). Sahatthe’nunā yuttamhā dutiyā hoti; pabbatamanutiṭṭhati. A partir daquilo que está conectado com 'anu' no sentido de associação, ocorre a segunda declinação. Exemplo: 'pabbatamanutiṭṭhati' (permanece ao lado da montanha). Hīne- No sentido de inferioridade (hīna). Hīnatthe’nunā yuttamhā dutiyā hoti; anusāriputtaṃ paññāvanto. A partir daquilo que está conectado com 'anu' no sentido de inferioridade, ocorre a segunda declinação. Exemplo: 'anu sāriputtaṃ paññāvanto' (os sábios são inferiores a Sāriputta). Paññavanto-ma. [Variante:] paññavanto. Upena-. Com 'upa'. Hinatthe upena yuttamhā dutiyā hoti; upasāriputta paññāvanto. A partir daquilo que está conectado com 'upa' no sentido de inferioridade, ocorre a segunda declinação. Exemplo: 'upa sāriputtaṃ paññāvanto' (os sábios são inferiores a Sāriputta). Sattamyādhikye-. A sétima declinação (locativo) ocorre no sentido de superioridade/excesso (ādhikya) [com 'upa']. Ādhikyatthe upena yuttamhā sattamī hoti; upakhārayaṃ doṇo. A partir daquilo que está conectado com 'upa' no sentido de superioridade, ocorre a sétima declinação. Exemplo: 'upa khāriyāṃ doṇo' (um doṇa é superior a um khārī). Sāmitte’dhinā-. Com 'adhi' no sentido de senhorio/propriedade (sāmitta) [ocorre a sétima declinação]. Sāmibhāvatthe’dhinā yuttamhā sattamī hoti; adhibrahmadatte pañcālā, adhipañcālesu brahmadatto. A partir daquilo que está conectado com 'adhi' no sentido de senhorio, ocorre a sétima declinação. Exemplos: 'adhibrahmadatte pañcālā' (os Pañcālas estão sob o domínio de Brahmadatta), 'adhipañcālesu brahmadatto' (Brahmadatta está acima dos Pañcālas). Kattukaraṇesu tatiyā-. A terceira declinação (instrumental) ocorre nos sentidos de agente (kattu) e instrumento (karaṇa). Kattari karaṇa cैa kārake tatiyā hoti; purisena kataṃ, asinā chindati, pakatiyābhirūpo, gottena gotamo’sumedho nāma nāmena, jātiyā sattavassikoti-bhūdhātussa sambhavā karaṇe eva tatiyā; evaṃ samena dhāvati, visamena dhāvati, dvidoṇena dhaññaṃ kiṇāti, pañcakena pasavo kiṇātīti. Nas relações gramaticais de agente e instrumento, ocorre a terceira declinação. Exemplos: 'purisena kataṃ' (feito pelo homem — agente), 'asinā chindati' (corta com uma espada — instrumento), 'pakatiyā abhirūpo' (belo por natureza), 'gottena gotamo' (Gotama por clã), 'sumedho nāma nāmena' (Sumedha de nome), 'jātiyā sattavassiko' (de sete anos de idade por nascimento) — devido à ocorrência da raiz 'bhū' (ser), a terceira declinação é de fato no sentido de instrumento. Da mesma forma: 'samena dhāvati' (corre em terreno plano), 'visamena dhāvati' (corre em terreno acidentado), 'dvidoṇena dhaññaṃ kiṇāti' (compra grãos por dois doṇas), 'pañcakena pasavo kiṇāti' (compra animais por cinco). Sahatthena- No sentido de associação/companhia (sahattha). Sahatthena yoge tatiyā siyā; puttena sahāgato, puttena saddhiṃ āgato? Tatiyāpi chaṭṭhīva appadhāne eva bhavati. Em conexão com o sentido de associação, ocorre a terceira declinação. Exemplos: 'puttena sahāgato' (veio com o filho), 'puttena saddhiṃ āgato' (veio junto com o filho). A terceira declinação, assim como a sexta, ocorre apenas no termo subordinado (appadhāna). Lakkhaṇe-. No sentido de característica/marca (lakkhaṇa). Lakkhaṇe vattamānato tatiyā siyā; tidaṇḍakena paribbājakamaddakkhi, akkhinā kāṇo, tena hi aṅgena aṅgino vikāro lakkhīyate. A partir daquilo que expressa uma característica, ocorre a terceira declinação. Exemplos: 'tidaṇḍakena paribbājakam addakkhi' (viu o asceta errante por seu cajado de três pontas), 'akkhinā kāṇo' (cego de um olho) — pois, por meio daquele membro, caracteriza-se a deformidade do possuidor do membro. Hetumhi-. No sentido de causa/motivo (hetu). Takkiriyāyogge tatiyā siyā; annena vasati, vijjāya yaso. Em conexão com essa ação, ocorre a terceira declinação. Exemplos: 'annena vasati' (habita por causa do alimento), 'vijjāya yaso' (fama devido ao conhecimento). Pañcamīṇe vā-. Opcionalmente (vā), a quinta declinação (ablativo) ocorre no sentido de dívida (iṇa) [como causa]. Iṇe hetumhī pañcamī hoti vā;jaḷattā baddho satena vā. No sentido de dívida como causa, ocorre opcionalmente a quinta declinação. Exemplos: 'jaḷattā baddho' (preso por tolice) ou 'satena vā' (ou por cem [moedas de dívida]). Guṇe- No sentido de qualidade (guṇa) [como causa]. Parāṅgabhute hetumhi pañcamī hoti vā; jaḷattā baddho jaḷattena vā, paññāya mutto, hutvā abhāvato’niccā, saṅkhāra nirodhā viññāṇanirodho. No sentido de uma qualidade subordinada (parāṅgabhūta) como causa, ocorre opcionalmente a quinta declinação. Exemplos: 'jaḷattā baddho' ou 'jaḷattena vā' (preso por tolice), 'paññāya mutto' (liberto pela sabedoria), 'hutvā abhāvato aniccā' (impermanente por deixar de existir após ter vindo a ser), 'saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho' (da cessação das formações, a cessação da consciência). Chaṭṭhī hetvatthehi-. A sexta declinação (genitivo) ocorre com palavras que significam causa (hetu-attha). Hetvatthavacīhi yege hetumhi chaṭhī siyayā; udarassa hetu, udarassa kāraṇā. Em conexão com palavras que expressam o significado de causa, ocorre a sexta declinação sobre a causa. Exemplos: 'udarassa hetu' (por causa do ventre), 'udarassa kāraṇā' (por motivo do ventre). Sabbādito sabbā-. Todas as declinações (sabbā) ocorrem após pronominais (sabbādi) [em conexão com palavras que significam causa]. Hetvatthehi yoge sabbādīhi sabbā vibhattiyo honti; ko hetu, kaṃ hetuṃ, kena hetunā, tassa hetussa, kasmā hetusmā, kassa hetussa, kasmiṃ hetusmiṃ; kiṃ kāraṇaṃ, kena kāraṇena; kiṃ nimittaṃ, kena nimittena; kiṃ payojanaṃ, kena payojaneneccevamādi –hetvatthehītveva-kena kataṃ. Em conexão com palavras que significam causa, todas as declinações ocorrem após pronominais (sabbādi). Exemplos: 'ko hetu', 'kaṃ hetuṃ', 'kena hetunā', 'tassa hetussa', 'kasmā hetusmā', 'kassa hetussa', 'kasmiṃ hetusmiṃ'; 'kiṃ kāraṇaṃ', 'kena kāraṇena'; 'kiṃ nimittaṃ', 'kena nimittena'; 'kiṃ payojanaṃ', 'kena payojanena', e assim por diante. Por que dizer 'em conexão com palavras que significam causa'? [Compare:] 'kena kataṃ' (por quem foi feito? — onde não há conexão com uma palavra que signifique causa). Catutthi sampadāne-. O quarto caso (dativo) ocorre no receptor/beneficiário (sampadāna). Yassa sammā padīyate tasmiṃ catutthi siyā; saṅghassa dadāti, ādhāravicakkhāyaṃ sattamīpi siyā, saṅghe dehi. Aquele a quem algo é devidamente dado, para este deve haver o dativo (quarta declinação); 'ele dá à Sangha' (saṅghassa dadāti). Se houver a intenção de expressar o suporte (ādhāra), também pode haver o locativo (sétima declinação): 'dá na Sangha' (saṅghe dehi). Tādatthye-. Para o propósito disso (finalidade). Tassedaṃ tadatthaṃ tadatthabhāve jotanīye nāmasmā catutthī siyā; sītassa paṭighātāya, atthāya hitāya devamanussānaṃ, nālaṃ dārabharaṇāya, yūpāya dāru, pākāya vajatītvevamādi. Quando se expressa a qualidade de ser para o propósito daquilo (tadattha-bhāva), o caso dativo (quarta declinação) ocorre após um substantivo; por exemplo: 'para a remoção do frio' (sītassa paṭighātāya), 'para o bem e benefício de deuses e humanos' (atthāya hitāya devamanussānaṃ), 'não é suficiente para o sustento da esposa' (nālaṃ dārabharaṇāya), 'madeira para o poste de sacrifício' (yūpāya dāru), 'ele vai para cozinhar' (pākāya vajati), e assim por diante. Kassa sāduṃ na ruccati, mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccattha, khamati saṅghassa, bhattamassa nacchādetīti-chaṭṭhī sambandha vacanicchāyaṃ; na cevaṃ virodho siyā sadisarūpattā evaṃ vidhesu ca sambandhassa saddikānumatattā kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesīti-atthamatte paṭhamā. 'A quem o doce não agrada?' (kassa sāduṃ na ruccati), 'que o cisma da Sangha também não agrade aos veneráveis' (mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccattha), 'é aceitável para a Sangha' (khamati saṅghassa), 'o alimento não lhe agrada' (bhattamassa nacchādeti) — nestes casos, o genitivo (sexta declinação) é usado pela intenção de expressar relação (sambandha); e não haveria contradição nisso devido à semelhança de forma, e porque em tais casos a relação é aprovada pelos gramáticos. 'De quem tu aprovas o Dhamma?' (kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesi) — aqui, se for apenas o significado do termo (atthamatte), usa-se o nominativo (primeira declinação). Evamaññāpi viññeyyā parato’pi yathāgamaṃ. Assim também outras devem ser compreendidas adiante, de acordo com a tradição. Rañño sataṃ dhāreti, rañño chattaṃ dhāretīti sambandhe chaṭṭhī; evaṃ rañño silāghate, rañño hanute, rañño upa tiṭṭhate, rañño sapate, devāpi tassa pihayanti tādino, tassa kujjha mahāvīra, yaditaṃ tassa pakuppeyyaṃ, dubhayati disānaṃ megho, yo mittānaṃ na dūhatī,[ ] yo appaduṭṭhassa narassa dussati, kyāhaṃ ayyānaṃ aparajjhāmi, issayanti samaṇānaṃ titthiyā, dhammena nayamānānaṃ kā usūya, [ ] rañño bhāgyamā rajjhati, rañño bhāgyamikkhate, tena yācito ayācito vā tassa gāvo paṭisuṇāti, gāvo āsuṇāti, bhagavato paccassosuṃ, hotu patigiṇāti, hotvanugiṇāti, ārovayāmi vo, pativedayāmi vo, dhamma te desissāmi, yathā no satthā vyākareyya, alaṃ te idha vāsena, kiṃ te jaṭāhi dummedha, arahati mallo mallassāti –jīvitaṃ tiṇāyapi na maññamanoti tādatthye catutthi; tiṇena yo attho tadatthāyapīti attho; 'Ele deve cem ao rei' (rañño sataṃ dhāreti), 'ele segura o guarda-sol do rei' (rañño chattaṃ dhāreti) — genitivo (chaṭṭhī) na relação (sambandhe); assim também: 'ele elogia o rei' (rañño silāghate), 'ele esconde do rei' (rañño hanute), 'ele serve ao rei' (rañño upatiṭṭhate), 'ele jura ao rei' (rañño sapate), 'até os deuses invejam tal pessoa' (devāpi tassa pihayanti tādino), 'ira-te contra ele, ó grande herói' (tassa kujjha mahāvīra), 'se eu me irasse com ele' (yaditaṃ tassa pakuppeyyaṃ), 'a nuvem prejudica as direções' (dubhayati disānaṃ megho), 'aquele que não trai os amigos' (yo mittānaṃ na dūhatī), 'aquele que ofende um homem inofensivo' (yo appaduṭṭhassa narassa dussati), 'em que pequei contra os nobres?' (kyāhaṃ ayyānaṃ aparajjhāmi), 'os heréticos têm inveja dos ascetas' (issayanti samaṇānaṃ titthiyā), 'que inveja há daqueles que guiam pelo Dhamma?' (dhammena nayamānānaṃ kā usūya), 'ele se agrada com a fortuna do rei' (rañño bhāgyamā rajjhati), 'ele observa a fortuna do rei' (rañño bhāgyamikkhate), 'sendo por ele solicitado ou não, ele promete as vacas a ele' (tena yācito ayācito vā tassa gāvo paṭisuṇāti), 'ele promete as vacas' (gāvo āsuṇāti), 'eles responderam ao Abençoado' (bhagavato paccassosuṃ), 'que o sacerdote que responde aceite' (hotu patigiṇāti), 'que ele aprove' (hotvanugiṇāti), 'eu vos anuncio' (ārovayāmi vo), 'eu vos informo' (pativedayāmi vo), 'eu te ensinarei o Dhamma' (dhamma te desissāmi), 'como o nosso Mestre explicaria' (yathā no satthā vyākareyya), 'basta de tu morares aqui' (alaṃ te idha vāsena), 'de que te servem as tranças, ó tolo?' (kiṃ te jaṭāhi dummedha), 'o lutador é páreo para o lutador' (arahati mallo mallassa). 'Não considerando a vida nem mesmo como uma folha de grama' (jīvitaṃ tiṇāyapi na maññamano) — dativo de finalidade (tādatthye catutthi); o significado é: 'mesmo para o propósito daquilo que é útil como uma folha de grama' (tiṇena yo attho tadatthāyapīti attho). ‘‘Yo ca sitaca uṇhaca tiṇā bhiyyo na namaññati‘‘ "Aquele que não considera o frio e o calor mais do que uma folha de grama" Tiṇamiva jīvitaṃ maññamānoti-savisayāva vibhattiyo; saggāya gacchatīti-tādatthye catutthi, yo hi saggaṃ gacchati tadatthaṃ tassa gamananti–-kammavavanicchāyaṃ tu dutiyāva - saggaṃ gacchati; āyuṃ bhoto hotu, ciraṃ jīvitaṃ bhaddaṃ kalyāṇaṃ atthaṃ payojanaṃ kusalaṃ anāmayaṃ hitaṃ pathyaṃ sukhaṃ sātaṃ bhoto hotu; sādhu sammuti metassa, puttassāvikareyya guyhamatthaṃ, tassa me sakko pāturahosi, tassa pahiṇeyya, bhikkhūnaṃ dūtaṃ pāhesi, kappati samaṇānaṃ āyogo, ekassa dvinnaṃ tiṇṇaṃ vā pahoti, upamaṃ te karissāmi, añjaliṃ te pagaṇhāmi, tassa phāsu, lokassattho, namo te purisājañña, sotthi tassa, alaṃ mallo mallassa, samattho mallo millassa, tassa hitaṃ tassa sukhaṃ, svāgataṃ te mahārājāti-sabbattha chaṭṭhī sambandhe. 'Considerando a vida como uma folha de grama' (tiṇamiva jīvitaṃ maññamāno) — os casos ocorrem em seus respectivos domínios. 'Ele vai para o céu' (saggāya gacchati) — dativo de finalidade (tādatthye catutthi); pois para quem vai ao céu, essa ida é para esse propósito; mas se houver a intenção de expressar o objeto (kamma), usa-se o acusativo (segunda declinação): 'ele vai ao céu' (saggaṃ gacchati). 'Que haja vida longa para o senhor, que haja vida longa, fortuna, bem, benefício, utilidade, bem-estar, saúde, proveito, adequação, felicidade e prazer para o senhor' (āyuṃ bhoto hotu, ciraṃ jīvitaṃ bhaddaṃ kalyāṇaṃ atthaṃ payojanaṃ kusalaṃ anāmayaṃ hitaṃ pathyaṃ sukhaṃ sātaṃ bhoto hotu); 'isso é bem aprovado por mim' (sādhu sammuti metassa); 'ele revelaria o assunto secreto ao filho' (puttassāvikareyya guyhamatthaṃ); 'Sakka apareceu para mim' (tassa me sakko pāturahosi); 'ele enviaria para ele' (tassa pahiṇeyya); 'ele enviou um mensageiro aos monges' (bhikkhūnaṃ dūtaṃ pāhesi); 'o esforço é adequado para os ascetas' (kappati samaṇānaṃ āyogo); 'é suficiente para um, dois ou três' (ekassa dvinnaṃ tiṇṇaṃ vā pahoti); 'farei uma analogia para ti' (upamaṃ te karissāmi); 'elevo minhas mãos em reverência a ti' (añjaliṃ te pagaṇhāmi); 'conforto para ele' (tassa phāsu); 'o bem do mundo' (lokassattho); 'homenagem a ti, ó nobre entre os homens' (namo te purisājañña); 'que haja bem-estar para ele' (sotthi tassa); 'o lutador é suficiente para o lutador' (alaṃ mallo mallassa); 'o lutador é capaz contra o lutador' (samattho mallo millassa); 'o benefício dele, a felicidade dele' (tassa hitaṃ tassa sukhaṃ); 'bem-vindo sejas, ó grande rei' (svāgataṃ te mahārāja) — em todos esses casos, o genitivo (chaṭṭhī) é usado na relação (sambandhe). Evaṃ vidhamaññampevaṃ viññeyayyaṃ yathāgamaṃ. Outros casos deste tipo também devem ser compreendidos assim, de acordo com a tradição. Pañcamyavadhismā-. O ablativo (quinta declinação) ocorre a partir do ponto de partida (avadhi). Padatthāvadhismā pañcamī vibhatti hoti; gāmasmā āgacchati evaṃ corasmā bhāyati, corasmā uttasati, corasmā tāyati corasmā rakkhatīti. A desinência do ablativo (quinta declinação) ocorre a partir do ponto de partida (avadhi) do significado da palavra; por exemplo: 'ele vem da aldeia' (gāmasmā āgacchati); assim também: 'ele teme o ladrão' (corasmā bhāyati), 'ele se assusta com o ladrão' (corasmā uttasati), 'ele protege do ladrão' (corasmā tāyati), 'ele guarda do ladrão' (corasmā rakkhati). Savebhāyatha dukkhassa, pamāde bhayadassivā tasanti daṇḍassāti,-chaṭṭhisattamiyo’pi honteva sambandhādhāravavanicchāyaṃ ajjhenā parājeti, paṭipakkhe parājetīti-savīsayāva vibhattiyo; sace kevaṭṭassa parajjissāmīti- chaṭṭhīpi hoti sambandhavavanicchāyaṃ, yavehi gāvo vāreti, pāpā cittaṃ nivāraye, kāke rakkhati taṇḍulāti-savisayeva pañcamī? Cittaṃ rakkhetha medhāvīti-dutiyāva dissati kammatthe; upajjhāyā antaradhāyati, upajjhāyā adhīte; kāmato jāyatī sokoti-savisayeva pañcamī; tatthemichaddhayo’pi honteva savisaye; himacantā pabhavati gaṅgā, pāṇātipātā viramassu khippaṃ, añño devadattā, bhinno devadattāti-samisayeva pañcamī; añño devadattā, bhinno devadattāti-savisayeva pañcami; evaṃ ārā so [ ] āsavakkhayā, itaro devadattā, uddhaṃ pādatalā, adho kesamatthakā, pubbo gāmā, pubbeva sambodhā, tato paraṃ, tato aparena samayena, tatuttarinti, sambandha vacanicchāyaṃ chaṭṭhīpi; purato gāmassa, dakkhiṇato gāmassa, upari pabbatassa, heṭṭhā pāsādassāti;pāsādamāruyha pekkhati, pāsādā pekkhati, āsane upavisitvā pekkhati āsanā pekkhatīti-avadhi vacanicchāyaṃ pañcamī; pucchanakhyānesupi; kuto bhavaṃ, pāṭaliputta smāti; tathā desakālamāne’pi; pāṭaliputtasmā rājagahaṃ satta yojanāni sattasu yojanesūti vā; evamito tiṇṇaṃ māsā namaccayenāti; kicchā laddhantī-guṇe pañcamī; kacchena me adhi gatanti hetumhi karaṇe vā tatiyā; evaṃ thokā mutto, tho kena muttoti, thokaṃ valatīti-kriyāvisesane kammani dutiyā; dūrantikatthayoge’pi savisayeva pañcamīchaṭṭhiyo siyuṃ; dūraṃgāmasmā, antikaṃ gāmasmā, dūraṃ gāmassa, antikaṃ gāmassāti-dūranti katthe hī tu sabbāva savisaye siyuṃ bādhakābhāvā; dūro gāmo, antiko gāmotvevamādi; keci panāhu asattavacanehetehi pāṭipadikatthe dutiyātatiyāpañcamīsattamiyo sattavacanehi tu sabbāva savisayeti; te panaññeheva paṭikkhittā; dūraṃ maggo, antikaṃ maggoti- kriyāvisesanaṃ bhudhātussa gamma mānattā; suddho lobhanīyehi dhammehi, parimutto dukkhasmā, vivicceva kāmehi, gambhīrato ca puthulato ca yojanaṃ, āyāmena yojanaṃ, tatoppabhuti, yato sarāmi attānantī-savisayeva vibhattiyo. 'Temei todos o sofrimento' (save bhāyatha dukkhassa), 'vendo perigo na negligência' (pamāde bhayadassivā), 'eles tremem diante do bastão' (tasanti daṇḍassa) — aqui o genitivo e o locativo também ocorrem quando há a intenção de expressar relação ou suporte. 'Ele desiste do estudo' (ajjhenā parājeti), 'ele derrota o oponente' (paṭipakkhe parājeti) — os casos ocorrem em seus respectivos domínios. 'Se eu for derrotado pelo pescador' (sace kevaṭṭassa parajjissāmi) — o genitivo também ocorre pela intenção de expressar relação. 'Ele afasta as vacas da cevada' (yavehi gāvo vāreti), 'deve-se desviar a mente do mal' (pāpā cittaṃ nivāraye), 'ele protege o arroz dos corvos' (kāke rakkhati taṇḍulā) — o ablativo ocorre em seu próprio domínio. 'O sábio deve proteger a mente' (cittaṃ rakkhetha medhāvī) — o acusativo é visto no sentido de objeto (kamma). 'Ele se esconde do preceptor' (upajjhāyā antaradhāyati), 'ele estuda com o preceptor' (upajjhāyā adhīte); 'do desejo nasce o pesar' (kāmato jāyatī soko) — o ablativo ocorre em seu próprio domínio; e nestes casos, o genitivo também pode ocorrer em seu próprio domínio. 'O Ganges se origina do Himalaia' (himavantā pabhavati gaṅgā), 'abstém-te rapidamente de tirar a vida' (pāṇātipātā viramassu khippaṃ), 'outro que não Devadatta' (añño devadattā), 'diferente de Devadatta' (bhinno devadattā) — o ablativo ocorre em seu próprio domínio; assim também: 'longe da destruição das impurezas' (ārā so āsavakkhayā), 'outro que não Devadatta' (itaro devadattā), 'acima da sola dos pés' (uddhaṃ pādatalā), 'abaixo do topo do cabelo' (adho kesamatthakā), 'a leste da aldeia' (pubbo gāmā), 'antes mesmo do Despertar' (pubbeva sambodhā), 'depois disso' (tato paraṃ), 'em um momento posterior a esse' (tato aparena samayena), 'além disso' (tatuttariṃ). Se houver a intenção de expressar relação, o genitivo também ocorre: 'diante da aldeia' (purato gāmassa), 'ao sul da aldeia' (dakkhiṇato gāmassa), 'no topo da montanha' (upari pabbatassa), 'abaixo do palácio' (heṭṭhā pāsādassa). 'Tendo subido ao palácio, ele observa' (pāsādamāruyha pekkhati), 'ele observa do palácio' (pāsādā pekkhati), 'tendo se sentado no assento, ele observa' (āsane upavisitvā pekkhati), 'ele observa do assento' (āsanā pekkhati) — o ablativo ocorre pela intenção de expressar o ponto de partida (avadhi). Também em perguntas e respostas: 'De onde é o senhor?' 'De Pāṭaliputta' (pāṭaliputtasmā). Assim também na medição de espaço e tempo: 'De Pāṭaliputta a Rājagaha são sete yojanas' (pāṭaliputtasmā rājagahaṃ satta yojanāni) ou 'em sete yojanas' (sattasu yojanesu); 'assim, após o decurso de três meses a partir daqui' (ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena). 'Obtido com dificuldade' (kicchā laddhaṃ) — ablativo na qualidade (guṇa). 'Foi alcançado por mim com dificuldade' (kacchena me adhigataṃ) — o instrumental (tatiyā) ocorre no sentido de causa (hetu) ou instrumento (karaṇa). Assim também: 'liberto por pouco' (thokā mutto / thokena mutto). 'Gira um pouco' (thokaṃ valati) — o acusativo (dutiyā) ocorre no objeto como um advérbio verbal (kriyāvisesana). Na associação com palavras que significam longe ou perto, o ablativo e o genitivo ocorrem em seus respectivos domínios: 'longe da aldeia' (dūraṃ gāmasmā / dūraṃ gāmassa), 'perto da aldeia' (antikaṃ gāmasmā / antikaṃ gāmassa). Pois nos significados de longe e perto, todas as desinências ocorrem em seus próprios domínios por não haver impedimento: 'a aldeia distante' (dūro gāmo), 'a aldeia próxima' (antiko gāmo), e assim por diante. Alguns dizem que, quando não expressam substância, o acusativo, o instrumental, o ablativo e o locativo ocorrem no sentido da base nominal (prātipadika), mas quando expressam substância, todas ocorrem em seus próprios domínios; no entanto, isso é rejeitado por outros. 'O caminho é longo' (dūraṃ maggo), 'o caminho é curto' (antikaṃ maggo) — isso é um advérbio verbal, pois o verbo de existência está implícito. 'Puro de estados cobiçosos' (suddho lobhanīyehi dhammehi), 'totalmente liberto do sofrimento' (parimutto dukkhasmā), 'afastado dos prazeres sensoriais' (vivicceva kāmehi), 'uma yojana em profundidade e largura' (gambhīrato ca puthulato ca yojanaṃ), 'uma yojana em comprimento' (āyāmena yojanaṃ), 'a partir de então' (tatoppabhuti), 'desde que me lembro de mim mesmo' (yato sarāmi attānaṃ) — os casos ocorrem em seus respectivos domínios. Apaparīhi vajjane-. Com as preposições 'apa' e 'pari', no sentido de exclusão (vajjana), ocorre o ablativo. Vajjane vattamānehi apaparīhi yoge pañcamī hoti; apasālāya āyanti vāṇijā, parisālāya āyanti vāṇijā, sālaṃ vajjetvāti attho; vajjaneti kiṃ? Rukkhaṃ parivijjotate vijju, āpāṭaliputtasmā vassi devoti-mariyādābhividhimhiyeva pañcama, vinā pāṭalaputtena saha veti-viseso; evaṃ yāva pāṭaliputtasma vassi devoti. Na associação com 'apa' e 'pari' que expressam exclusão (vajjana), ocorre o ablativo (quinta declinação); por exemplo: 'os mercadores vêm de fora do salão' (apasālāya / parisālāya āyanti vāṇijā) — o significado é 'excluindo o salão' (sālaṃ vajjetvā). Por que se diz 'no sentido de exclusão'? Veja: 'o relâmpago brilha ao redor da árvore' (rukkhaṃ pari vijjotate). 'Choveu até Pāṭaliputta' (āpāṭaliputtasmā vassi devo) — o ablativo ocorre no sentido de limite exclusivo (mariyādā) ou inclusivo (abhividhi); a diferença é 'excluindo Pāṭaliputta' ou 'incluindo-a'; assim também: 'choveu até Pāṭaliputta' (yāva pāṭaliputtasmā vassi devo). Paṭinidhipaṭidānesu patinā-. Com a palavra 'pati', nos sentidos de substituto (paṭinidhi) e troca (paṭidāna), ocorre o ablativo. Paṭinidhimhi paṭidāne ca vattamānena patinā yoge nāmasmā pañcamī vibhatti hoti; buddhasmā pati sāriputto, ghatamassa telasmā pati dadāti, paṭinidhipaṭidānesūti-kiṃ? Rukkhaṃ pati vippotate. Na associação com 'pati' que expressa substituto (paṭinidhi) ou troca (paṭidāna), a desinência do ablativo (quinta declinação) ocorre após um substantivo; por exemplo: 'Sāriputta é o substituto do Buda' (buddhasmā pati sāriputto), 'ele lhe dá manteiga clarificada em troca de óleo' (ghatamassa telasmā pati dadāti). Por que se diz 'nos sentidos de substituto e troca'? Veja: 'ele brilha em direção à árvore' (rukkhaṃ pati vippotate). Rite dutiyā ca- Com a palavra 'rite', ocorre o acusativo (segunda declinação) e também o ablativo. Rite saddena yoge nāmasmā dutiyā hoti pañcamī ca rite saddhammaṃ, rite saddhammā. Na associação com a palavra 'rite', o acusativo e o ablativo ocorrem após um substantivo: 'sem o verdadeiro Dhamma' (rite saddhammaṃ / rite saddhammā). Vināññatra tatiyā ca-. Com as palavras 'vinā' e 'aññatra', ocorre o instrumental (terceira declinação) e também o acusativo e o ablativo. Vināññatrasaddehi yoge nāmasmā tatiyā ca hoti, dutiyāpañcamiyo ca; vinā vātena, vinā vātaṃ, vinā vātasmā, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena, aññatra dhammaṃ, aññatra dhammā. Na associação com as palavras 'vinā' e 'aññatra', o instrumental, o acusativo e o ablativo ocorrem após um substantivo: 'sem vento' (vinā vātena / vinā vātaṃ / vinā vātasmā); 'exceto por um que traz esmola de comida' (aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena); 'exceto o Dhamma' (aññatra dhammaṃ / aññatra dhammā). Puthanānāhi-. Com as palavras 'puthag' e 'nānā', ocorre o instrumental e o ablativo. Etehi yoge tatiyā hoti pañcamī ca; puthageva janena, puthageva janasmā, janena nānā, jasanmā nānā. Na associação com estas palavras, ocorre o instrumental e o ablativo: 'separadamente das pessoas' (puthageva janena / puthageva janasmā), 'diferente das pessoas' (janena nānā / janasmā nānā). Sattamyādhāre-. O locativo (sétima declinação) ocorre no sentido de suporte (ādhāra). Kriyādhārabhutakattukammānaṃ dhāraṇena yo kriyāyādhāro tasmiṃ kārake nāmasmā sattami hoti; kaṭe nisīdati, thāliyaṃ odanaṃ pacati, ākāse sakuṇā, tilesu telaṃ, gaṅgāyaṃ vajo. Naquele caso gramatical (kāraka) que é o suporte da ação através da sustentação do agente ou do objeto que servem de suporte para a ação, ocorre o locativo (sétima declinação) após um substantivo; por exemplo: 'ele se senta na esteira' (kaṭe nisīdati), 'ela cozinha arroz na panela' (thāliyaṃ odanaṃ pacati), 'pássaros no céu' (ākāse sakuṇā), 'óleo nas sementes de gergelim' (tilesu telaṃ), 'o curral de gado no Ganges' (gaṅgāyaṃ vajo). Nimitte-. O locativo ocorre no sentido de causa ou motivo (nimitta). Nimittatthe sattamī hoti; ajinamhi haññate dīpi, musā vāde pācittiyaṃ. O locativo ocorre no sentido de causa ou motivo: 'o leopardo é morto por causa de sua pele' (ajinamhi haññate dīpi), 'há uma ofensa de expiação (pācittiya) por mentir' (musāvāde pācittiyaṃ). Yabbhāvo bhāvalakkhaṇaṃ-. Aquele cujo estado (bhāva) é a indicação de outro estado (bhāvalakkhaṇa), a partir deste ocorre o locativo. Yassa bhāvo bhāvantarassa lakkhaṇaṃ bhavati tato sattamī hoti; gāvīsu duyhamānāsu gato, duddhāsu āgato; bhāvoti kiṃ? Yo jaṭāhi sa bhuñjati; bhāvalakkhaṇanti kiṃ;yo bhujate so devadatto? Akāle vassati tassa, kāle tassa na vassatīti-visayasattamī. Aquele cujo estado é a indicação de outro estado, a partir deste ocorre o locativo (sétima declinação); por exemplo: 'ele partiu enquanto as vacas estavam sendo ordenhadas' (gāvīsu duyhamānāsu gato), 'ele chegou quando elas já haviam sido ordenhadas' (duddhāsu āgato). Por que se diz 'estado' (bhāva)? Veja: 'aquele que come com tranças' (yo jaṭāhi so bhuñjati). Por que se diz 'indicação de estado'? Veja: 'aquele que come é Devadatta' (yo bhuñjate so devadatto). 'Chove para ele fora de época, não chove para ele na época certa' (akāle vassati tassa, kāle tassa na vassati) — trata-se do locativo de domínio (visayasattamī). Chaṭṭhī cānādare-. E o genitivo (sexta declinação) também ocorre no sentido de desconsideração (anādara). Yassa bhāvo bhāvantarassa lakkhaṇaṃ bhavati tato chaṭṭhī bhavati sattamī cānādare gamyāne. Aquele cujo estado é a indicação de outro estado, a partir deste ocorre o genitivo e também o locativo quando se expressa desconsideração (anādara). ‘‘Ākoṭayanto so neti sivirājassa pekkhato; Maccu gacchati ādāya pekkhamāne mahājane. "Chorando, ele o leva embora enquanto o rei Sivi observa; a Morte vai levando-o enquanto a grande multidão observa." Gunnaṃ sāmīti-sambandhe chaṭṭhī, geṃsu sāmīti visayasattamī, evaṃ gunnamissaro gosissaro, gunnaṃ adhipati gosu adhipati, gunnaṃ dāyādo gosu dāyādo gunnaṃ sakkhi gosu sakkhi, gunnaṃ patibhu gosupatibhu, gunnaṃ pasūto gosu pasūto, kusalā naccagītassa kusalā naccagīte, āyutto kaṭakaraṇassa āyutto kaṭakaraṇe, tathādhāravacanicchāyaṃ pattamī; bhikkhusu abhivādenti, muddhani cumbitvā, bāhāsu gahetvā, hatthesu piddhāya caranti, pathesu gacchanti, kadalīsu gaje rakkhantīti; ñāṇasmiṃ pasannotivisayasattamī; ñāṇena pasannoti-karaṇe tatiyā; evaṃ ñāṇasmiṃ ussukko ñāṇena ussukkoti. 'Dono das vacas' (gunnaṃ sāmī) — genitivo na relação (sambandhe); 'senhor nas casas' (gehesu sāmī) — locativo de domínio (visayasattamī); assim também: 'senhor das vacas' (gunnaṃ issaro) / 'senhor nas vacas' (gosu issaro), 'chefe das vacas' (gunnaṃ adhipati) / 'chefe nas vacas' (gosu adhipati), 'herdeiro das vacas' (gunnaṃ dāyādo) / 'herdeiro nas vacas' (gosu dāyādo), 'testemunha das vacas' (gunnaṃ sakkhi) / 'testemunha nas vacas' (gosu sakkhi), 'fiador das vacas' (gunnaṃ paṭibhū) / 'fiador nas vacas' (gosu paṭibhū), 'nascido das vacas' (gunnaṃ pasūto) / 'nascido nas vacas' (gosu pasūto), 'habilidoso em dança e canto' (kusalā naccagītassa / kusalā naccagīte), 'dedicado a fazer esteiras' (āyutto kaṭakaraṇassa / āyutto kaṭakaraṇe). Assim, pela intenção de expressar o suporte, ocorre o locativo (sattamī): 'eles saúdam nos monges' (bhikkhusu abhivādenti), 'tendo beijado na cabeça' (muddhani cumbitvā), 'tendo segurado nos braços' (bāhāsu gahetvā), 'eles andam cobrindo nas mãos' (hatthesu piddhāya caranti), 'eles vão nos caminhos' (pathesu gacchanti), 'eles guardam os elefantes nas bananeiras' (kadalīsu gaje rakkhenti). 'Confiante no conhecimento' (ñāṇasmiṃ pasanno) — locativo de domínio (visayasattamī); 'confiante pelo conhecimento' (ñāṇena pasanno) — instrumental (tatiyā) no sentido de instrumento (karaṇa); assim também: 'zeloso no conhecimento' (ñāṇasmiṃ ussukko) / 'zeloso pelo conhecimento' (ñāṇena ussukko). Yato niddhāraṇaṃ-. Aquele a partir do qual se faz a especificação (niddhāraṇa), ocorre o genitivo e o locativo. Jātiguṇakriyāhi samudāyatekadesassa puthakkaraṇaṃ niddhāraṇaṃ yato taṃ karīyati tato chaṭṭhīsattamiyo honti; sāliyo sūkadhaññānaṃ pathyatamā sāliyo sūkadhaññesu pathya tamā,kaṇbhā gāvīnaṃ sampannakhīratamā kaṇhā gāvīsu sampanna khīratamā, gacchataṃ dhāvanto sīghatamā gacchantesu dhāvanto sīghatamā –- sīlameva sutā seyyoti-avadhimhiyeva pañcamī. A especificação (niddhāraṇa) é a separação de uma parte de um grupo por meio de classe (jāti), qualidade (guṇa) ou ação (kriyā); a partir daquilo de onde isso é feito, ocorrem o genitivo (chaṭṭhī) e o locativo (sattamī); por exemplo: 'o arroz vermelho é o mais saudável dos grãos com espiga' (sāliyo sūkadhaññānaṃ pathyatamā / sāliyo sūkadhaññesu pathyatamā), 'a preta é a que produz mais leite entre as vacas' (kaṇhā gāvīnaṃ sampannakhīratamā / kaṇhā gāvīsu sampannakhīratamā), 'dos que vão, o que corre é o mais rápido' (gacchataṃ dhāvanto sīghatamā / gacchantesu dhāvanto sīghatamā). 'A virtude é melhor do que o aprendizado' (sīlameva sutā seyyo) — aqui o ablativo (pañcamī) ocorre no sentido de comparação (avadhi). Paṭhamātthamante -. O nominativo (primeira declinação) ocorre apenas no sentido do significado do termo (atthamatte). Nāmasmābhidheyyamatte paṭhamāvibhatti hoti; rukkho, itthi, pumā napuṃsakanti-liṅgampi saddotthova, tathā doṇo, khārī āḷahakanti-parimāṇampi saddatthova, eko, dve, bahavoti-saṃkhyyāpi saddatthova. A desinência do nominativo (primeira declinação) ocorre após um substantivo apenas para expressar o significado a ser designado; por exemplo: 'árvore' (rukkho), 'mulher' (itthi), 'homem' (pumā), 'neutro' (napuṃsaka) — o gênero (liṅga) também é apenas o significado da palavra; assim também: 'dona' (doṇo), 'khārī', 'āḷahaka' — a medida (parimāṇa) também é apenas o significado da palavra; 'um' (eko), 'dois' (dve), 'muitos' (bahavo) — o número (saṅkhyā) também é apenas o significado da palavra. Āmantaṇe -. No vocativo (āmantaṇa), ocorre o nominativo. Yato saddenābhimukhīkaraṇamāmantaṇaṃ tasmiṃ visaye paṭhamā vibhatti hoti; bho purisa, bho itthi, bho napuṃsaka. Chaṭṭhī sambandhe-. O vocativo (āmantaṇa) é o ato de direcionar a atenção de alguém por meio de uma palavra; nesse domínio, ocorre a desinência do nominativo (primeira declinação); por exemplo: 'ó homem' (bho purisa), 'ó mulher' (bho itthi), 'ó neutro' (bho napuṃsaka). O genitivo (sexta declinação) ocorre na relação (sambandhe). Kriyākārakasañjāto assedambhāvahetuko sambandho nāma tasmiṃ chaṭṭhīvibhatti hoti; rañño puriso, sarati rajjassāti- sambandhe kṭṭhī, rajajjasambandhiniṃ satiṃ karotīti attho; kammavacanicchāyantu dutiyāva; sarati rajjaṃ, tathā rajakassa vatthaṃ dadāti, paharatopiṭṭhiṃ dadāti pūrati bālo pāpassa, A relação (sambandha) é aquela nascida da ação e de seus fatores (kāraka), tendo como causa a qualidade de 'isto é dele' (assedambhāva); nessa relação, ocorre a desinência do genitivo (chaṭṭhī); por exemplo: 'o homem do rei' (rañño puriso); 'ele se lembra do reino' (sarati rajjassa) — genitivo na relação, cujo significado é 'ele faz memória relacionada ao reino'; mas se houver a intenção de expressar o objeto (kamma), usa-se o acusativo (segunda declinação): 'ele se lembra do reino' (sarati rajjaṃ); assim também: 'ele dá a roupa ao lavandeiro' (rajakassa vatthaṃ dadāti), 'ele oferece as costas a quem bate' (paharato piṭṭhiṃ dadāti), 'o tolo se enche de mal' (pūrati bālo pāpassa). ‘‘Amacce tāta jānāhi dhīre atthassa kovide’’ "Conhece, ó meu caro, os ministros sábios e peritos no assunto" Divasassa tijhattuṃ, sakiṃ pakkhassa, pūraṃ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṃ tvevamādi. 'Três vezes ao dia' (divasassa tikkhattuṃ), 'uma vez por quinzena' (sakiṃ pakkhassa), 'um pote cheio de ouro e moedas de ouro' (pūraṃ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṃ), e assim por diante. Kitakappayoge kattukammesu bahulaṃ sambandhavacanicchāyaṃ chaṭṭhī; sādhu sammato bahujanassa, suppaṭividdhā buddhānaṃ dhammadhātu, dhammassa gutto medhāvī, amataṃ tesaṃ paribhuttaṃ, tassabhavanti vattāro, avisaṃvādako lokassa, alajjīnaṃ nissāya, catunnaṃ mahābhūtānaṃupādāya pasādotvevamādi; kattukamma vacanicchāyantu tatiyādutiyāyova sañcatto pitarā ahaṃ, sarasi tvaṃ evarūpiṃ vācā bhāsitā, bhagavantaṃ dassanāyatthemādi. Na associação com afixos primários (kita) e derivados (kappa), o caso genitivo (chaṭṭhī) é frequentemente usado quando se deseja expressar a relação de agente (kattu) ou objeto (kamma); por exemplo: sādhu sammato bahujanassa (altamente estimado por muitas pessoas), suppaṭividdhā buddhānaṃ dhammadhātu (o elemento do Dhamma é bem compreendido pelos Budas), dhammassa gutto medhāvī (o sábio é protegido pelo Dhamma), amataṃ tesaṃ paribhuttaṃ (o imortal é desfrutado por eles), tassa bhavanti vattāro (eles são os que falam disso), avisaṃvādako lokassa (aquele que não engana o mundo), alajjīnaṃ nissāya (dependendo dos sem-vergonha), catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo (sensibilidade derivada dos quatro grandes elementos), e assim por diante. No entanto, quando se deseja expressar especificamente o agente ou o objeto, usam-se os casos instrumental (tatiyā) ou acusativo (dutiyā); por exemplo: sañcatto pitarā ahaṃ (fui abandonado pelo pai), sarasi tvaṃ evarūpiṃ vācā bhāsitā (lembras-te de tais palavras terem sido ditas?), bhagavantaṃ dassanāya (para ver o Abençoado), e assim por diante. Tulyatthena vā tatiyā-. Ou o instrumental [é usado] no sentido de igualdade (tulyattha). Tulyatthena yoge chaṭṭhī hoti tatiyā vā; tulyo pitu, tulyo pitarā; sadiso pitu, sadiso pitarā –-iha kathaṃ tatiyayā na hoti; ajjunassa tulā natthi, kesavassupamā nacetinete lyatthā kiṃ carahi; tulyānamopammatthā. Na associação com termos que significam 'igual' (tulyattha), ocorre o genitivo ou o instrumental; por exemplo: tulyo pitu, tulyo pitarā (igual ao pai); sadiso pitu, sadiso pitarā (semelhante ao pai). Aqui, por que não ocorre o instrumental em: ajjunassa tulā natthi (não há igual para Arjuna), kesavassupamā na (não há comparação para Kesava)? Porque estes não estão no sentido de 'igual' (tulyattha). O que são então? São no sentido de comparação (upammattha) de iguais. Aato yonaṃ ṭāṭe-. Após [um tema terminado em] -a, as desinências 'yo' tornam-se 'ā' e 'e'. Akārantato nāmasmā yonaṃ ṭāṭe honti yathākkamaṃ ṭakārā sabbādesatthā; buddhā, buddhe, atoti-kiṃ? Kaññāyo itthiyo, vadhuyo –- idha kasmā na bhavati aggayo, avidhāna sāmatthiyā. A partir de um nome terminado em -a, as desinências 'yo' tornam-se 'ā' e 'e' respectivamente, sendo a letra 'ṭ' para indicar a substituição total; por exemplo: buddhā, buddhe. Por que se diz 'após -a' (atoti)? [Para evitar em] kaññāyo, itthiyo, vadhuyo. Por que não ocorre aqui em aggayo? Devido à ausência de tal regra. Nīnaṃ vā-. Opcionalmente, para 'ni' [após -a]... Kārantato nāmasmā nīnaṃ ṭāṭe vā honti yathākka maṃ; rūpā, rūpe, rūpāni; atottheva-aṭṭhīni. A partir de um nome terminado em -a, as desinências 'ni' tornam-se opcionalmente 'ā' e 'e' respectivamente; por exemplo: rūpā, rūpe, rūpāni. Por que se diz 'após -a' (atoti)? [Para evitar em] aṭṭhīni. Smāsminnaṃ-. Para 'smā' e 'asmiṃ'... Akārantato nāmasmā smāsminnaṃ ṭāṭe vā honti yathākkamaṃ; buddhā, buddhasmā, buddhe, buddhasmiṃ; atotveva-aggīsmā aggismiṃ. A partir de um nome terminado em -a, as desinências 'smā' e 'asmiṃ' tornam-se opcionalmente 'ā' e 'e' respectivamente; por exemplo: buddhā, buddhasmā; buddhe, buddhasmiṃ. Por que se diz 'após -a' (atoti)? [Para evitar em] aggismā, aggismiṃ. Sassāya catutthiyā-. Para 'sa' do dativo, [há] 'āya'. Akārantato parassa sassa catutthiyā āyo hoti vā; buddhāya, buddhassa, bhiyyo tādatthyeyevāyamāyo dissate kvavi devaññattha; atotveva-isissa; catutthiyāti-kiṃ? Buddhassa mukhaṃ –- attatthanti atthasaddena samāso; sabbādito’pi smāsmiṃ sānaṃ ṭāṭñāyā honteva. Niruttikārānumatattā buddha vacane sandassanato va-tatredamudāharaṇaṃ?- Após um nome terminado em -a, a desinência 'sa' do dativo torna-se opcionalmente 'āya'; por exemplo: buddhāya, buddhassa. Este 'āya' é visto principalmente no sentido de propósito (tādatthya), e raramente em outros casos. Por que se diz 'após -a' (atoti)? [Para evitar em] isissa. Por que se diz 'do dativo' (catutthiyā)? [Para evitar no genitivo, como em] buddhassa mukhaṃ (o rosto do Buda). 'attatthanti' é um composto com a palavra 'attha'. Mesmo após pronomes (sabbādito), as desinências 'smā', 'asmiṃ' e 'sa' tornam-se 'ā', 'e' e 'āya' respectivamente, conforme aprovado pelos gramáticos e visto nas palavras do Buda. Qual é o exemplo disso? ‘‘Asmā lokā paramhā ca ubhayā dhaṃsate naro‘‘tyāhaṃ mante paratthaddho; yāyeva kho panatthāya āgaccheyyātho; tamevatthaṃ sādhukaṃ manasi kareyyāthoti. "Deste mundo e do outro, de ambos o homem decai..." [e] "Para qualquer propósito que venhais, a esse mesmo propósito deveis prestar bem atenção." Ghapatekasmiṃ sādīnaṃ yayā-. Para os temas chamados 'gha' e 'pa', no singular, as desinências 'sā' etc. tornam-se 'yā'. Ghapato nādīnamekasmiṃ yayā honti yathākkamaṃ; kaññāya, rattiyā, itthiyā, dhenuyā, vadhuyā; ekasmintikiṃ?Kaññāhi, rattīhi. A partir de temas chamados 'gha' e 'pa', e daqueles terminados em 'i' e 'u', no singular, as desinências 'sā' etc. tornam-se 'yā' respectivamente; por exemplo: kaññāya, rattiyā, itthiyā, dhenuyā, vadhuyā. Por que se diz 'no singular' (ekasmiṃ)? [Para evitar no plural] kaññāhi, rattīhi. Ssā vā tetimāmūhi-. Opcionalmente, 'ssā' ocorre após 'ta', 'eta', 'ima' e 'amu'... Ghapasaññehi tetimāmūhi nādīnamekasmiṃ ssā vā hoti; tassā kataṃ, tassā dīyate, tassā nissaṭaṃ, tassā pariggaho, tassā patiṭṭhitaṃ, tāya vā; evaṃ etissā, etāya, imissā, imāya, amussā, amuyā; etehīti-kiṃ? Sabbāya, nādīnaṃtveva-sā, ghapatotvevatena, ekasmiṃtveca-tāhi, amūhi. Após os pronomes 'ta', 'eta', 'ima' e 'amu' que possuem a designação 'gha' ou 'pa', no singular, ocorre opcionalmente a desinência 'ssā'; por exemplo: tassā kataṃ, tassā dīyate, tassā nissaṭaṃ, tassā pariggaho, tassā patiṭṭhitaṃ, ou tāya; da mesma forma: etissā, etāya; imissā, imāya; amussā, amuyā. Por que se diz 'após estes' (etehi)? [Para evitar em] sabbāya. Por que se diz 'daqueles terminados em i/u' (nādīnaṃ)? [Para evitar em] sā. Por que se diz 'após gha/pa' (ghapato)? [Para evitar no masculino/neutro] tena. Por que se diz 'no singular' (ekasmiṃ)? [Para evitar no plural] tāhi, amūhi. Namhi nuka dvādanaṃ sattarasannaṃ-. Antes de 'naṃ', o incremento 'nuka' ocorre para os numerais de dois (dvi) até dezessete (sattarasa). Dvādīnaṃ sattarasannaṃ saṃkhyānaṃ nuka hoti namhi vibhattimhi; dvinnaṃ, catunnaṃ, pañcannaṃ, evaṃ yāva aṭṭhārasannaṃ; ukāro uccāraṇattho, kakāro antāvayavattho, tenanamhi na dīgho. Para os numerais de dois (dvi) até dezoito (sendo dezessete numerais no total), ocorre o incremento 'nuka' antes da desinência 'naṃ'; por exemplo: dvinnaṃ, catunnaṃ, pañcannaṃ, e assim por diante até aṭṭhārasannaṃ. A vogal 'u' serve para fins de pronúncia, e a letra 'k' indica que se trata de um incremento final, razão pela qual não há alongamento antes de 'naṃ'. Bahukatinnaṃ-. Para 'bahu' e 'kati'... Namhi bahuno katissa ca sukaka hoti? Bahunnaṃ, katinnaṃ. Antes de 'naṃ', ocorre o incremento para 'bahu' e 'kati'; por exemplo: bahunnaṃ, katinnaṃ. Ṇṇaṃṇṇannaṃ titojjhā-. Para 'ti' com a designação 'jha', a desinência 'naṃ' torna-se 'ṇṇaṃ' ou 'ṇṇannaṃ'. Jhasaññā tito naṃvacanassa ṇṇaṃṇṇannaṃ honti; tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ, jhāti-kiṃ?Tissannaṃ. Para o numeral 'ti' que possui a designação 'jha', a desinência 'naṃ' torna-se 'ṇṇaṃ' ou 'ṇṇannaṃ'; por exemplo: tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ. Por que se diz 'com a designação jha' (jhāti)? [Para evitar no feminino] tissannaṃ. Ubhinnaṃ-. Para 'ubhā', a desinência 'naṃ' torna-se 'innaṃ'. Ubhā naṃvacanassa innaṃ hoti; ubhinnaṃ. Para 'ubhā', a desinência 'naṃ' torna-se 'innaṃ'; por exemplo: ubhinnaṃ. Suñsassa-. Para 'sa', ocorre 'ssa'... Nāmasmā sassa suña hoti; buddhassa–-dvisakārapāṭhena siddhe lāghavatthamidaṃ. A partir de um nome, a desinência 'sa' torna-se 'ssa'; por exemplo: buddhassa. Isso é para fins de brevidade, alcançado pela leitura de um duplo 's'. Ssaṃssāssāyesvitarekaññetimānami-. Antes de 'ssaṃ', 'ssā' e 'ssāya', para 'itara', 'eka', 'añña', 'eta' e 'ima', ocorre 'i'. Ssamādisvitarādīnami hoti; itarissaṃ, itarissā, ekissaṃ, ekissā, aññassaṃ, aññassā, etissaṃ, etissāya, imissaṃ, imissā, imassāya; esviti-kiṃ? Itarāya, esanti-kiṃ? Sabbassaṃ, sabbassā. Antes de 'ssaṃ' etc., ocorre a vogal 'i' para 'itara' etc.; por exemplo: itarissaṃ, itarissā, ekissaṃ, ekissā, aññassaṃ, aññassā, etissaṃ, etissāya, imissaṃ, imissā, imassāya. Por que se diz 'antes destas' (esviti)? [Para evitar em] itarāya. Por que se diz 'para estas' (esanti)? [Para evitar em] sabbassaṃ, sabbassā. Tāya vā -. Opcionalmente, para 'ta'... Ssamādisu tassā vā i hoti; tissaṃ, tassaṃ, tissā, tassā, tissāya, tassāya; ssaṃssāssāyesvitveva-tāya. Antes de 'ssaṃ' etc., ocorre opcionalmente a vogal 'i' para 'ta'; por exemplo: tissaṃ, tassaṃ, tissā, tassā, tissāya, tassāya. Por que se diz 'antes de ssaṃ, ssā, ssāya'? [Para evitar em] tāya. Tetimāto yassa ssāya-. Após 'ta', 'eta' e 'ima', a desinência 'sa' torna-se 'ssāya'... Tāetāimāto sassassāyo hoti vā; tassāya, tāya, etissāya, etāya, imissāya, imāya. Após 'ta', 'eta' e 'ima', a desinência 'sa' torna-se opcionalmente 'ssāya'; por exemplo: tassāya, tāya, etissāya, etāya, imissāya, imāya. Ratyādīhi ṭo smino-. Após 'ratti' etc., a desinência 'asmiṃ' torna-se 'o'... Ratyādīhi smino ṭo hoti vā; ratto, rattiyaṃ, ādo, ādismiṃ. Após 'ratti' etc., a desinência do locativo 'asmiṃ' torna-se opcionalmente 'o'; por exemplo: ratto, rattiyaṃ; ādo, ādismiṃ. Suhisubhasso-. Antes de 'su' e 'hi', 'ubhā' torna-se 'ubho'... Ubhassa suhisvo hoti; ubhosu, ubhohi. Para 'ubhā', antes de 'su' e 'hi', ocorre 'ubho'; por exemplo: ubhosu, ubhohi. Ltupitādīnamā simhi-. Para os termos terminados em 'ltu' e para 'pitu' etc., ocorre 'ā' antes de 'si'... Latuppaccayantānaṃ pitādīnañcā hoti simhi; kattā pitā; pitu mātu bhātu dhītu duhitu jāmātu nattu hotu potu. Para as palavras terminadas no sufixo 'ltu' e para 'pitu' etc., ocorre 'ā' antes de 'si'; por exemplo: kattā, pitā. [Este grupo inclui] pitu, mātu, bhātu, dhītu, duhitu, jāmātu, nattu, hotu, potu. Ge a ca-. Antes de 'ge', ocorre 'a' e 'ā'... Latupitādīnaṃ a hoti ge ā ca; bho katta, bho kattā, bho pita, bho pitā. Para as palavras terminadas em 'ltu' e para 'pitu' etc., antes de 'ge', ocorre 'a' e também 'ā'; por exemplo: bho katta, bho kattā, bho pita, bho pitā. Ayūnaṃ vā dīgho-. Opcionalmente, ocorre o alongamento de 'a', 'i' e 'u'... A i u iccesaṃ vā dīgho hoti ge pare tiliṅge; bho purisā, bho purisa, bho aggī, bho aggi, bho bhikkhū, bho bhikkhū. Para 'a', 'i' e 'u', ocorre opcionalmente o alongamento antes de 'ge' nos três gêneros; por exemplo: bho purisā, bho purisa; bho aggī, bho aggi; bho bhikkhū, bho bhikkhu. Ghabrahmādite-. Após 'gha' e 'brahma' etc., 'ge' torna-se 'e'... Ghato brahmādito ca gasse vā hoti; hoti kaññe, hoti kaññā, bho brahme, bho brahma, bho katte, bho katta,bho ise, bho isi, bho sakhe, bho sakha –- sakhi sakhīti-itthiyaṃ siddhameva; ākatigaṇoyaṃ; evamaññatrāpi. Após 'gha' e 'brahma' etc., 'ge' torna-se opcionalmente 'e'; por exemplo: hoti kaññe, hoti kaññā; bho brahme, bho brahma; bho katte, bho katta; bho ise, bho isi; bho sakhe, bho sakha. As formas femininas sakhi e sakhī já estão estabelecidas. Esta é uma classe aberta (ākatigaṇa); o mesmo se aplica em outros casos. Nāmmādīhi-. Após 'ammā' etc., não ocorre... Ammādīhi gassena hoti; bhoti ammā; bhoti annā, bhoti ambā. Após 'ammā' etc., 'ge' não se torna 'e'; por exemplo: bhoti ammā, bhoti annā, bhoti ambā. Rasso vā-. Opcionalmente, ocorre o encurtamento... Ammādīnaṃ ge rasso hoti vā; bhoti amma, bhoti ammā. Para 'ammā' etc., antes de 'ge', ocorre opcionalmente o encurtamento; por exemplo: bhoti amma, bhoti ammā. Gho ssaṃssāssāyaṃtiṃsu-. O tema 'gha' torna-se breve antes de 'ssaṃ', 'ssā', 'ssāya', 'taṃ' e 'tiṃ'... Ssamādisu gho rasso hoti; tassaṃ, tassā, tassāya, taṃ, sabhatiṃ –-esviti-kiṃ? Tāya, sahāya. Antes de 'ssaṃ' etc., o tema 'gha' torna-se breve; por exemplo: tassaṃ, tassā, tassāya, taṃ, sabhatiṃ. Por que se diz 'antes destas' (esviti)? [Para evitar em] tāya, sahāya. Ekavacanayosvaghonaṃ-. Antes de desinências singulares e de 'yo', para nomes que não sejam 'gha' ou terminados em 'o'... Ekavacane yosuva ghaokārantavajjitānaṃ nāmānaṃ rassohoti tiliṅge; itthiṃ, itthiyā, itthiyo, vadhuṃ, vadhuyā, vadhuyo; daddhiṃ, daddhinā, daddhino, sayambhuṃ, sayamabhunā, sayamabhuvo –- aghonanti-kiṃ? Kaññāya, kaññāyo; oggahaṇamuttaratthaṃ. No singular e antes de 'yo', para nomes excluindo aqueles designados como 'gha' e os terminados em 'o', ocorre o encurtamento nos três gêneros; por exemplo: itthiṃ, itthiyā, itthiyo; vadhuṃ, vadhuyā, vadhuyo; daddhiṃ, daddhinā, daddhino; sayambhuṃ, sayambhunā, sayambhuvo. Por que se diz 'excluindo gha e o' (aghonaṃ)? [Para evitar em] kaññāya, kaññāyo. A inclusão de 'o' serve para regras posteriores. Ge vā-. Antes de 'ge', opcionalmente... Aghonaṃ ge vā rasso hoti tiliṅge?Itthi, itthi, vadhu, vadhu,daddhi, daddhī, sayambhu, sayambhu –- aghonaṃtveva-hoti kaññā, bho go. Para nomes excluindo 'gha' e 'o', antes de 'ge', ocorre opcionalmente o encurtamento nos três gêneros; por exemplo: itthi, itthī; vadhu, vadhū; daddhi, daddhī; sayambhu, sayambhū. Por que se diz 'excluindo gha e o' (aghonaṃ)? [Para evitar em] hoti kaññā, bho go. Sismiṃ nānapuṃsakassa-. Antes de 'si', não ocorre o encurtamento para nomes não neutros. Napuṃsakavajjitassa nāmassa sismiṃ rasso na hoti. Itthi, daddhī, vadhū, sayambhu –-sisminti-kiṃ?Itthiṃ, anapuṃsakassāti-kiṃ. Daddhi, kulaṃ. Para nomes excluindo o neutro, não ocorre o encurtamento antes de 'si'; por exemplo: itthi, daddhī, vadhū, sayambhu. Por que se diz 'antes de si' (sismiṃ)? [Para evitar no acusativo] itthiṃ. Por que se diz 'não neutro' (anapuṃsakassa)? [Porque ocorre em neutros como] daddhi, kulaṃ. Gossāgasihinaṃsu gāvagavā-. Para 'go', antes de desinências que não sejam 'si', 'hi', 'naṃ' e 'su', ocorrem 'gāva' e 'gava'... Gasihinaṃ cajjitāsu vibhattisu gosaddassa gāvagavā honti; gāvo, gavo, gāvena, gavena, gāvassa, gavassa, gāvasmā, gavasmā, gāve, gave; agasihinaṃsūti-kiṃ? Bho go go tiṭṭhati, gohi, gonaṃ. Antes de desinências de caso excluindo 'ge', 'si', 'hi', 'naṃ' e 'su', a palavra 'go' torna-se 'gāva' e 'gava'; por exemplo: gāvo, gavo; gāvena, gavena; gāvassa, gavassa; gāvasmā, gavasmā; gāve, gave. Por que se diz 'excluindo ge, si, hi, naṃ, su' (agasihinaṃsū)? [Para evitar em] bho go, go tiṭṭhati, gohi, gonaṃ. Sumhi vā-. Opcionalmente, antes de 'su'... Gossa sumhi gāvagavā honti vā; gāvesu, gavesu, gosu. Para 'go', antes de 'su', ocorrem opcionalmente 'gāva' e 'gava'; por exemplo: gāvesu, gavesu, gosu. Gavaṃ sena-. [A forma] gavaṃ antes de se. Gossa se vā gavaṃ hoti saha sena; gavaṃ, gāvassa, gavassa. Ocorre opcionalmente gavaṃ para go junto com [a desinência] se; [resultando em] gavaṃ, gāvassa, gavassa. Gunnava naṃnā-. [A forma] gunnaṃ antes de naṃ. Naṃvacanena saha gossa gunnaṃ hoti gavañca vā; gunnaṃ, gavaṃ, gonaṃ. Junto com a desinência naṃ, ocorre opcionalmente gunnaṃ ou gavaṃ para go; [resultando em] gunnaṃ, gavaṃ, gonaṃ. Nāssā-. O ā antes de nā. Goto nāssa ā hoti vā; gāvā, gavā, gāvena, gavena. A partir de go, ocorre opcionalmente ā antes de nā; [resultando em] gāvā, gavā, gāvena, gavena. Gāvumhi-. [A forma] gāvu antes de aṃ. Aṃvacane gossa gāvu vā hoti; gāvuṃ, gāvaṃ, gavaṃ–-gossa goṇādeso na kato saddantarattā. Diante da desinência aṃ, ocorre opcionalmente gāvu para go; [resultando em] gāvuṃ, gāvaṃ, gavaṃ — a substituição de go por goṇa não é feita por ser uma palavra diferente. Yaṃ pito-. [A forma] yaṃ depois de pa. Pasaññīto aṃvacanassa yaṃ vā hoti; itthiyaṃ, itthiṃ–-pitoti-kiṃ?Daddhiṃ, rattiṃ. Depois do que é designado como pa, ocorre opcionalmente yaṃ para a desinência aṃ; [resultando em] itthiyaṃ, itthiṃ. Por que se diz 'depois de pa' (pito)? [Para evitar em] daddhiṃ, rattiṃ. Naṃ jhīto-. [A desinência] naṃ depois de jhi. Jhasaññīto aṃvacanassa naṃ vā hoti; daddhinaṃ, daddhiṃ–- kathaṃ? Buddhaṃ ādiccabandhunanti-yogavibhāgā; jhāti-kiṃ? Itthiṃ, ītoti -kiṃ?Aggiṃ Depois do que é designado como jha, ocorre opcionalmente naṃ para a desinência aṃ; [resultando em] daddhinaṃ, daddhiṃ. Como [se explica] 'Buddhaṃ ādiccabandhunaṃ'? Pela divisão da regra (yogavibhāga). Por que se diz 'depois de jha' (jhā)? [Para evitar em] itthiṃ. Por que se diz 'depois de ī' (īto)? [Para evitar em] aggiṃ. Yonaṃ none pume-. [As formas] no e ne para yo no masculino. Jhito yonaṃ none vā honti yathākkamaṃ pulliṅge, daddhino, daddhine, daddhī–-jhītotveva aggī; pumeti-kiṃ?Daddhīni, kulāni. Depois de jha, ocorrem opcionalmente no e ne para yo, respectivamente, no gênero masculino; [resultando em] daddhino, daddhine, daddhī — somente depois de jha [e ī], [como em] aggī. Por que se diz 'no masculino' (pume)? [Para evitar em] daddhīni, kulāni. No-. [A forma] no. Jhito yonaṃ no vā hoti pulliṅge; daddhino tiṭṭhanti, daddhino passa, daddhī vā. Depois de jha, ocorre opcionalmente no para yo no gênero masculino; [como em] daddhino tiṭṭhanti, daddhino passa, ou daddhī. Smino ni-. [A forma] ni para smiṃ. Jhito smiṃvacanassa ni hoti vā; daddhinī, daddhismiṃ, jhito tveva-aggismiṃ. Depois de jha, ocorre opcionalmente ni para a desinência smiṃ; [resultando em] daddhinī, daddhismiṃ. Somente depois de jha — [como em] aggismiṃ. Ambavādīhi-. Depois de ambu e outros. Ambuādīhi smino ni hoti vā; phalaṃ patati ambuni,’padumaṃ yathā paṃsuni ātape kataṃ’, vātveva-ambumha, paṃsumhi. Depois de ambu e outros, ocorre opcionalmente ni para smiṃ; [como em] phalaṃ patati ambuni, 'como um lótus na poeira (paṃsuni) exposto ao sol', e opcionalmente — ambumha, paṃsumhi. Kammādito-. Depois de kamma e outros. Kammādito smino ni hoti vā; kammanī, kamme; kamma camma vesma bhasma brahma atta ātuma ghamma muddha–-kammāditoti-kiṃ? Buddhe. Depois de kamma e outros, ocorre opcionalmente ni para smiṃ; [resultando em] kammanī, kamme; [as palavras são] kamma, camma, vesma, bhasma, brahma, atta, ātuma, ghamma, muddha. Por que se diz 'depois de kamma e outros' (kammādito)? [Para evitar em] Buddhe. Nāsseno-. [A forma] ena para nā. Kammādito nāvavanassa eno vā hoti; kammena, kammanā, cammena, cammanā–-kammāditotveva-buddhena. Depois de kamma e outros, ocorre opcionalmente ena para a desinência nā; [resultando em] kammena, kammanā, cammena, cammanā. Somente depois de kamma e outros — [como em] buddhena. Jhalā sassa no-. [A forma] no para sa depois de jha e la. Jhalato sassa no vā hoti; aggino, aggissa, daddhino daddhissa, bhikkhuno, bhikkhussa, sayambhuno, sayambhussa–-kathaṃ?’Yo vā sisso mahāmune’ti. Depois de jha e la, ocorre opcionalmente no para sa; [resultando em] aggino, aggissa, daddhino, daddhissa, bhikkhuno, bhikkhussa, sayambhuno, sayambhussa. Como [se explica] 'Yo vā sisso mahāmune'? Ito kvavī sassa ṭānubandheti -() De i, às vezes, para sa [ocorre e] com o anubandha ṭa. Brahmādisu pāṭhā sassa e ṭānubandho. Pela leitura em brahma e outros, ocorre e com o anubandha ṭa para sa. Nā smāssa-. [A forma] nā para smā. Jhalato smāssa nā hoti vā; aagginā aggismā daddhinā, daddhismā, bhikkhunā, bhikkhusmā, sayambhunā, sayambhusmā. Depois de jha e la, ocorre opcionalmente nā para smā; [resultando em] agginā, aggismā, daddhinā, daddhismā, bhikkhunā, bhikkhusmā, sayambhunā, sayambhusmā. Lā yonaṃ vo pume-. [A forma] vo para yo depois de la no masculino. Lato yonaṃ vo hoti vā palliṅge; bhikkhavo, bhikkhū, sayambhuvo, sayambhu–-pumeti-kiṃ?Āyūni. Depois de la, ocorre opcionalmente vo para yo no gênero masculino; [resultando em] bhikkhavo, bhikkhū, sayambhuvo, sayambhū. Por que se diz 'no masculino' (pume)? [Para evitar em] āyūni. Janatvādito no ca-. [As formas] no e vo depois de jantu e outros. Jantvādito yonaṃ no hoti vo ca vā pulliṅge; jantuno, jantavo, jantuyo, gotrabhuno, gotrabhuvo, gotrabhaa, sahabhuno, sahabhuvo, sahabhu. Depois de jantu e outros, ocorre opcionalmente no e vo para yo no gênero masculino; [resultando em] jantuno, jantavo, jantuyo, gotrabhuno, gotrabhuvo, gotrabhū, sahabhuno, sahabhuvo, sahabhū. Kuto-. Depois de [palavras terminadas em] ku. Kuppaccayantato yonaṃ no vā hoti pulliṅge; viduno, vidū, viññuno, viñña, sabbaññuno, sabbañña. Depois do que termina com o sufixo ku, ocorre opcionalmente no para yo no gênero masculino; [resultando em] viduno, vidū, viññuno, viññū, sabbaññuno, sabbaññū. Lopo’musmā-. Elisão depois de amu. Amusaddato yonaṃ lopova hoti pulliṅge; amū pumetveva-amuyo,amūni; vo’pavādā’yaṃ. A partir da palavra amu, ocorre apenas a elisão de yo no gênero masculino; [resultando em] amū. Somente no masculino — [como em] amuyo, amūni. Esta é uma exceção a vo. Na no sassa-. Não ocorre no para sa. Amusmā sassa no na hoti; amussa, noti-kiṃ? Amuyā. Depois de amu, não ocorre no para sa; [resultando em] amussa. Por que se diz 'não no' (no na)? [Para evitar em] amuyā. Yolopanisu dīgho-. Alongamento na elisão de yo e antes de ni e su. Yonaṃ lope nisuva dīgho hoti; aṭṭhi, aṭṭhīni; yolopa nisūti-kiṃ? Rattiyo. Na elisão de yo e antes de ni e su, ocorre o alongamento; [resultando em] aṭṭhī, aṭṭhīni. Por que se diz 'na elisão de yo, e antes de ni e su' (yolopa-nisu)? [Para evitar em] rattiyo. Sunaṃhisu-. Antes de su, naṃ e hi. Esu nāmassa dīgho hoti; aggīsu, aggīnaṃ, aggīhani. Diante destes, ocorre o alongamento do substantivo; [resultando em] aggīsu, aggīnaṃ, aggīhi. Pañcādīnaṃ cuddasannama-. [A desinência] a para os quatorze começando com pañca. Pañcādīnaṃ vaddasannaṃ sunaṃhisva hoti; pañcasu, pañcannaṃ, pañcahi, chasu, channa, chahi; evaṃ yāva aṭṭhārasā. Para os quatorze começando com pañca, ocorre a antes de su, naṃ e hi; [resultando em] pañcasu, pañcannaṃ, pañcahi, chasu, channaṃ, chahi; assim por diante até dezoito (aṭṭhārasa). Yavādo ntussa-. [A desinência] a para ntu antes de yo e outros. Yavādisu ntussa a hoti; guṇavantā, guṇavantaṃ, guṇavante, guṇavantena, iccādi–-yvādoti-kiṃ? Guṇavā tiṭṭhati. Amussā-ma. Antes de yo e outros, ocorre a para ntu; [resultando em] guṇavantā, guṇavantaṃ, guṇavante, guṇavantena, etc. Por que se diz 'antes de yo e outros' (yavādisu)? [Como em] guṇavā tiṭṭhati. De amu — ma. Ntassa ca ṭa vaṃse-. E ṭa para ntu antes de aṃ e se. Aṃsesu ntappaccayayassa ṭa hoti vā ntussa ci;’ yaṃ yaṃ hirāja bhajati sataṃ vā yadi vā asaṃ’’ kiccāni kubbassa kareyya kiccaṃ’’himavaṃca pabbataṃ’,’sujāti manto’pi ajātimassa’ yogavibhāgenāññatrāpi’cakkhumā andhitā honti’’ vaggumudātīriyā pana bhikkhū vaṇṇavā honti.’ Antes de aṃ e se, ocorre opcionalmente ṭa para o sufixo ntu, ou às vezes para ntu; [como em] 'yaṃ yaṃ hi rāja bhajati sataṃ vā yadi vā asaṃ', 'kiccāni kubbassa kareyya kiccaṃ', 'himavantaṃ ca pabbataṃ', 'sujātimanto ’pi ajātimassa'. Pela divisão da regra (yogavibhāga), também em outros lugares: 'cakkhumanto andhībhūtā honti', 'vaggumudātīriyā pana bhikkhū vaṇṇavanto honti'. Yosujjhissa pume-. [A desinência] a para i de jha antes de yo e su no masculino. Jhasaññassa issa yosu vā ṭa hoti pulliṅge;aggaso aggī–-jhaggahaṇaṃ kiṃ? Ikārantasamudāyassa ṭo mā siyātirattiyo; iggahaṇaṃ kiṃ? Daṇḍino; puveti-kiṃ; aṭṭhi. Para o i do que é designado como jha, ocorre opcionalmente a antes de yo e su no gênero masculino; [resultando em] aggayo, aggī. Por que se diz 'designado como jha' (jhaggahaṇaṃ)? Para que não ocorra a para o conjunto terminado em i, [como em] rattiyo. Por que se diz 'de i' (iggahaṇaṃ)? [Para evitar em] daṇḍino. Por que se diz 'no masculino' (pume)? [Para evitar em] aṭṭhi. Vevosu lussa-. [A desinência] a para u de la antes de ve e vo. Lasaññassa ussa dvevosu ṭa hoti; bhikkhave, bhikkhavo, vevosūti-kiṃ?Cantuyo; uggahaṇaṃ kiṃ; sayambhuvo. Para o u do que é designado como la, ocorre a antes de ve e vo; [resultando em] bhikkhave, bhikkhavo. Por que se diz 'antes de ve e vo' (vevosu)? [Para evitar em] jantuyo. Por que se diz 'de u' (uggahaṇaṃ)? [Para evitar em] sayambhuvo. Yomhi vā kvavi-. Opcionalmente antes de yo, às vezes. Yomhī kvaci lasaññassa vā ṭa hoti; hetayo,’nandanti taṃ kurayo dassanena ajjeva taṃ kurayo pāpayātu’ vāti-kiṃ hetuyo. Antes de yo, às vezes ocorre opcionalmente a para o que é designado como la; [como em] hetayo, 'alegram-se os Kurus (kurayo) ao vê-lo, que hoje mesmo leve aos Kurus (kurayo)'. Por que se diz 'opcionalmente' (vā)? [Como em] hetuyo. Pumālapane vevo-. [As desinências] ve e vo no vocativo masculino. Lasaññato uto yossālapane vevo honti vā pulliṅge; bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū–-pumeti-kiṃ; āyūni; ālapaneti-kiṃ?Cantuyo tiṭṭhanti; lutātvevै-dhenuyo,sayambhuvo. Depois de la terminado em u, ocorre opcionalmente ve e vo para yo no vocativo masculino; [resultando em] bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū. Por que se diz 'no masculino' (pume)? [Para evitar em] āyūni. Por que se diz 'no vocativo' (ālapane)? [Como em] jantuyo tiṭṭhanti. Somente depois de lu — [como em] dhenuyo, sayambhuvo. Smāhisminnaṃ mhābhimhi-. [As formas] mhā, bhi e mhi para smā, hi e smiṃ. Nāmasmā paresaṃ smāhisminnaṃ mhābhimhi vā honti yathā kkamaṃ; buddhamhā, buddhasmā, buddhehi, buddhamhi, buddhasmiṃ–-bahulādhikārāpavādavīsaye’pi; dasasahassimhi dhātuyā. Depois de um substantivo, ocorrem opcionalmente mhā, bhi e mhi para smā, hi e smiṃ, respectivamente; [resultando em] buddhamhā, buddhasmā, buddhehi, buddhamhi, buddhasmiṃ — mesmo no escopo de exceções devido à autoridade de 'frequentemente' (bahula); [como em] dasasahassimhi dhātuyā. Suhisvasse-. Antes de su e hi, [ocorre a substituição por] e. Akārantassa suhisve hoti; buddhesu, buddhehi. Ocorre [a substituição por] e para a base terminada em a antes de su e hi; [por exemplo:] buddhesu, buddhehi. Sabbādīnaṃ namhi ca-. E antes de naṃ, para os pronomes (palavras que começam com sabba), [ocorre a substituição por e]. Akārantānaṃ sabbādīnaṃ e hoti namhi suhisuca; sabbesaṃ sabbesu, sabbehi–-sabbādīnanti-kiṃ?Buddhānaṃ; assetveva amūsaṃ. Ocorre [a substituição por] e para as bases terminadas em a dos pronomes (palavras que começam com sabba) antes de naṃ, su e hi; [por exemplo:] sabbesaṃ, sabbesu, sabbehi. Por que se diz 'dos pronomes (começando com sabba)'? [Para evitar a aplicação em] buddhānaṃ. [A regra se aplica] apenas para as bases terminadas em a (asse); [portanto, não se aplica a] amūsaṃ. Sabba katara katama ubhaya itara añña aññatara aññatama; Sabba (tudo/todos), katara (qual dos dois), katama (qual de muitos), ubhaya (ambos), itara (outro), añña (outro), aññatara (um certo), aññatama (qualquer um); Pubbaparāparadakkhiṇuttarādharāni vavatthāyamasaññāyaṃ-(). Pubba (leste/anterior), para (outro/posterior), apara (outro/ocidental), dakkhiṇa (sul/direito), uttara (norte/superior), adhara (baixo/inferior), quando indicam uma relação espacial (limite) e não são nomes próprios. Yatya ta eta ima amu kiṃ eka tumha amha (iccete sabbādayo ) Ya (o qual), tya (aquele), ta (ele/aquele), eta (este), ima (este), amu (aquele acolá), kiṃ (quem/o quê), eka (um), tumha (tu/vós), amha (eu/nós) (esses são os pronomes/palavras que começam com sabba). Saṃsānaṃ-. [A desinência naṃ é substituída por] saṃ e sānaṃ. Sabbādito naṃvacanassa saṃsānaṃ honti; sabbesaṃ, sabbesānaṃ. Após os pronomes (palavras que começam com sabba), a desinência naṃ é substituída por saṃ e sānaṃ; [por exemplo:] sabbesaṃ, sabbesānaṃ. Ghapā sassa ssā vā-. Após as bases femininas terminadas em ā (denominadas gha e pā), a desinência sa é opcionalmente substituída por ssā. Sabbādīnaṃ ghapato sassa ssā vā hoti; sabbassā, sabbāya, paggahaṇamuttaratthaṃ. Após os pronomes (palavras que começam com sabba) que terminam em gha e pā, a desinência sa é opcionalmente substituída por ssā; [por exemplo:] sabbassā, sabbāya. A inclusão [de ghapā] serve para regras posteriores. Smino ssaṃ-. [A desinência] smiṃ é substituída por ssaṃ. Sabbādīnaṃ ghapato smino ssaṃ vā hoti; sabbassaṃ, sabbāya; amussaṃ, amuyā. Após os pronomes (palavras que começam com sabba) que terminam em gha e pā, a desinência smiṃ é opcionalmente substituída por ssaṃ; [por exemplo:] sabbassaṃ, sabbāya; amussaṃ, amuyā. Yaṃ-. [A desinência smiṃ é substituída por] yaṃ. Ghapato smino yaṃ vā hoti; kaññāyaṃ, daññāya, rattiyaṃ, rattiyā, vadhuyaṃ, vadhuyā, sabbāyaṃ, sabbāya, amuyaṃ, amuyā. Após as bases terminadas em gha e pā, a desinência smiṃ é opcionalmente substituída por yaṃ; [por exemplo:] kaññāyaṃ, daññāya, rattiyaṃ, rattiyā, vadhuyaṃ, vadhuyā, sabbāyaṃ, sabbāya, amuyaṃ, amuyā. Tiṃ sabhāparisāya-. [A desinência smiṃ é substituída por] tiṃ após sabhā e parisā. Sabhāparisāhi smino tiṃ vā hoti; sabhatiṃ, sahāya, parisatiṃ, parisāya. Após sabhā e parisā, a desinência smiṃ é opcionalmente substituída por tiṃ; [por exemplo:] sabhatiṃ, sahāya, parisatiṃ, parisāya. Padādīhi si-. Após as palavras pada, etc., [a desinência smiṃ é substituída por] si. Ehi smino si hoti vā, padasi, padasmiṃ, bilasi, bilasmiṃ. Após estas [palavras], a desinência smiṃ é opcionalmente substituída por si; [por exemplo:] padasi, padasmiṃ, bilasi, bilasmiṃ. Nāssa sā-. [A desinência] nā é substituída por sā. Padādīhi nāssa sā hoti vā; padasā, padena, bilasā, bilena. Após as palavras pada, etc., a desinência nā é opcionalmente substituída por sā; [por exemplo:] padasā, padena, bilasā, bilena. Kodhādīhi-. Após as palavras kodha, etc., [a desinência nā é substituída por sā]. Ehi nāssa sā hoti vā; kodhasā, kodhena, atthasā, atthena. Após estas [palavras], a desinência nā é opcionalmente substituída por sā; [por exemplo:] kodhasā, kodhena, atthasā, atthena. Atena-. Após a base terminada em a, [a desinência nā é substituída por] ena. Akārantato parassa nāvavanassa enādeso hoti; buddhena; atoti-kiṃ?Agginā. Após uma base terminada em a, ocorre a substituição da desinência nā por ena; [por exemplo:] buddhena. Por que se diz 'após a base terminada em a' (ato)? [Para evitar a aplicação em] agginā. Sisso-. Após a base terminada em a, a desinência si é substituída por o. Akārantato nāmasmā sissa o hoti; buddho; ato tveva-aggi. Após um substantivo terminado em a, a desinência si é substituída por o; [por exemplo:] buddho. [A regra se aplica] apenas após a base terminada em a; [portanto, não se aplica a] aggi. Kvace vā-. Em alguns casos, [a desinência si] é opcionalmente substituída por e. Akārantato nāmasmā sissa e hoti vā kvaci;’vanappa gumbe yathā phussitagge’ apavādavisaye’pi bahulaṃ vidhānā, sukhe, dukkhe–-vāti-kiṃ? Vanappagumbo; kvacīti-kiṃ? Pakkhe sabbattha mā hotu. Após um substantivo terminado em a, a desinência si é opcionalmente substituída por e em alguns casos; como em 'vanappagumbe yathā phussitagge'. Devido à aplicação frequente mesmo no escopo de exceções, [temos] sukhe, dukkhe. Por que se diz 'opcionalmente' (vā)? [Para permitir] vanappagumbo. Por que se diz 'em alguns casos' (kvaci)? Para que não ocorra em todos os casos alternativos. Aṃ napuṃsake-. No gênero neutro, [a desinência si é substituída por] aṃ. Akārantato nāmasmā sassa aṃ hoti napuṃsakaliṅge rūpaṃ. Após um substantivo terminado em a, a desinência si é substituída por aṃ no gênero neutro; [por exemplo:] rūpaṃ. Yonaṃ ni-. No gênero neutro, as desinências yo são substituídas por ni. Akārantato nāmasmā yonaṃ ni hoti napuṃsake; sabbāni, rūpāni –-niccavidhāne phalamekaccādisabbādanaṃ paṭhamāya. Após um substantivo terminado em a, as desinências yo são substituídas por ni no gênero neutro; [por exemplo:] sabbāni, rūpāni. O resultado da regra obrigatória [aplica-se] ao caso nominativo de pronomes como ekacca, etc. Jhalā vā-. Após as bases denominadas jha e la, [as desinências yo são] opcionalmente [substituídas por ni]. Jhalato yonaṃ ni hoti vā napuṃsake; aṭṭhini, aṭṭhī, āyūni, āyū. Após as bases denominadas jha e la, as desinências yo são opcionalmente substituídas por ni no gênero neutro; [por exemplo:] aṭṭhini, aṭṭhī, āyūni, āyū. Lopo-. [Ocorre] a elisão [das desinências yo]. Jhalato yonaṃ lopo hoti; aṭṭhī, āyū, aggī, bhikkhū, jhalātveva-aggayo; pageva kasmā na hoti; antaraṅgattā ākarassa. Após as bases denominadas jha e la, ocorre a elisão das desinências yo; [por exemplo:] aṭṭhī, āyū, aggī, bhikkhū. [A regra se aplica] apenas após as bases denominadas jha e la; [portanto, não se aplica a] aggayo. Por que não ocorre antes? Devido à natureza interna do alongamento da vogal. Jantutvīghepehi vā-. Após as palavras jantu, hetu, bases terminadas em ī, e aquelas denominadas gha e pā, [as desinências yo são] opcionalmente [elididas]. Jantuhetūhi īkārantehi ghapasaññohiva paresaṃ yonaṃ vā lopo hoti; jantu jantuyo, hetu hetuyo, daddhī daddhīyo, kaññā kaññāyo, rattī rattiyo, itthī itthiyo, deṇū deṇuyā, vैdhū vadhuyo. Após as palavras jantu e hetu, bases terminadas em ī, e aquelas denominadas gha e pā, as desinências yo subsequentes são opcionalmente elididas; [por exemplo:] jantu, jantuyo; hetu, hetuyo; daddhī, daddhīyo; kaññā, kaññāyo; rattī, rattiyo; itthī, itthiyo; dhenu, dhenuyā; vadhū, vadhuyo. Yepassivaṇṇassa-. Antes de ya, ocorre a elisão da vogal i (ou ī) denominada pā. Pasaññassa ivaṇṇassa lopo hoti vā yakāre; ratyo ratyā ratyaṃ, pokkharañño pokkharañññā pokkharaññaṃ–-vātveva-rattiyo; passāti-kiṃ?Daddhiyo; ivaṇṇassāti-kiṃ? Dhenuyo vadhuyā; kैthaṃ; anuññāto ahaṃ matyāti?’ Ye passā’ti-yogavibhāgā. A vogal i (ou ī) denominada pā é opcionalmente elidida antes do som y; [por exemplo:] ratyo, ratyā, ratyaṃ; pokkharañño, pokkharaññā, pokkharaññaṃ. [Por ser opcional, também se tem] rattiyo. Por que se diz 'denominada pā' (passa)? [Para evitar a aplicação em] daddhiyo. Por que se diz 'da vogal i (ou ī)' (ivaṇṇassa)? [Para evitar a aplicação em] dhenuyo, vadhuyā. Como então se explica [a forma] 'anuññāto ahaṃ matyā'? Pela divisão da regra (yoga-vibhāga) em 'ye passā'. Gasīnaṃ-. [Ocorre] a elisão de ga e si. Nāmasmā gasīnaṃ lopo hoti vijjhantarābhāve; bho purisa, ayaṃ daddhī. Após um substantivo, ocorre a elisão de ga (vocativo singular) e si (nominativo singular) quando não há outra operação gramatical interveniente; [por exemplo:] bho purisa, ayaṃ daddhī. Asaṃkhyehi sabbāsaṃ-. Após indeclináveis (palavras sem número), ocorre a elisão de todas as desinências. Avijjamānasaṅkhyehi parāsaṃ sabbāsaṃ vibhattīnaṃ lopohoti;va vā evaevaṃ. Etasmāyeva liṅgā [ ] asaṅkhyehi syāthuppattyanumīyate. Após palavras que não possuem número (indeclináveis), ocorre a elisão de todas as desinências de caso subsequentes; [por exemplo:] va, vā, eva, evaṃ. A partir deste mesmo indício, infere-se o surgimento das desinências si, etc., após os indeclináveis. Ekatthatāyaṃ-. Quando há a união em um único sentido (composição), [ocorre a elisão de todas as desinências]. Ekatthībhāve sabbāsaṃ vibhattīnaṃ lopo hoti bahulaṃ; puttīyati, rājapuriso, vāsiṭṭho–- kvavi na hoti bahulaṃ vidhānā; parantapo. Bhagandaro, parassapadaṃ, attanopadaṃ, gavampati, devānampiyatisso, antevāsī, janesuto, mamattaṃ, māmako. Ao se tornarem um único sentido (composição), ocorre frequentemente a elisão de todas as desinências de caso; [por exemplo:] puttīyati, rājapuriso, vāsiṭṭho. Em alguns casos, não ocorre devido à natureza flexível (bahula) da regra; [por exemplo:] parantapo, bhagandaro, parassapadaṃ, attanopadaṃ, gavampati, devānampiyatisso, antevāsī, janesuto, mamattaṃ, māmako. Pubbasmāmādito-. Após o termo anterior a ama, etc., que possui o mesmo sentido, [ocorre a elisão de todas as desinências]. Amādekatthā pubbaṃ yadekatthaṃ tato parāsaṃ sabbāsaṃ vibhattīnaṃ lopo hoti; adhitthī–-idha na hoti bahulaṃ vidhānā, yathāpattiyā, yayathāparisāya; pubbasmāti-kiṃ?Gāmaṃ gato. O que possui o mesmo sentido e precede o termo ama, etc., que tem o mesmo sentido, após este ocorre a elisão de todas as desinências de caso; [por exemplo:] adhitthī. Aqui não ocorre devido à natureza flexível da regra, como em yathāpattiyā, yathāparisāya. Por que se diz 'após o termo anterior' (pubbasmā)? [Para evitar a elisão em] gāmaṃ gato. Nātomapañcamiyā-. Não ocorre [a elisão] após uma base terminada em a, mas sim a substituição por aṃ, exceto no quinto caso (ablativo). Amādekatthā pubbaṃ yadekatthamakārantaṃ tato parāsaṃ sabbāsaṃ vibhattīnaṃ lopo na hoti astu bhavatyapañcamyā; upakumbhaṃ, apañcamiyāti-kiṃ? Upakumbhā ānaya. O que possui o mesmo sentido, termina em a e precede o termo ama, etc., que tem o mesmo sentido, após este não ocorre a elisão de todas as desinências de caso, mas sim a substituição por aṃ, exceto no quinto caso (ablativo); [por exemplo:] upakumbhaṃ. Por que se diz 'exceto no quinto caso' (apañcamiyā)? [Para permitir] upakumbhā ānaya. Vā taniyāsattaminaṃ- Ocorre opcionalmente [a substituição por aṃ] para o terceiro (instrumental) e o sétimo (locativo) casos. Amādekatthā pubbaṃ yadekatthamakārantaṃ tato parāsaṃ tatiyāsattaminaṃ vā aṃ hoti; upakumbhena kataṃ, upakumbhaṃ kataṃ, upakumbhe nidhehi, upakumbhaṃ nidhehi. O que possui o mesmo sentido, termina em a e precede o termo ama, etc., que tem o mesmo sentido, após este as desinências do terceiro e do sétimo casos são opcionalmente substituídas por aṃ; [por exemplo:] upakumbhena kataṃ ou upakumbhaṃ kataṃ; upakumbhe nidhehi ou upakumbhaṃ nidhehi. Rājassi nāmhi-. Para a palavra rājan, ocorre a substituição por i antes de nā. Nāmhi rājassi vā hoti; sabbadattena rājinā; vātve varaññā. Antes de nā, a base rājan opcionalmente recebe a substituição por i; [por exemplo:] sabbadattena rājinā. Por ser opcional, também se tem raññā. Sunaṃhisū-. Antes de su, naṃ e hi, [ocorre a substituição por] ū. Rājassa ū hoti vā sunaṃhisu; rājūsu rājesu, rājūnaṃ raññaṃ, rājūbhi rājebhi. Para a palavra rājan, ocorre opcionalmente a substituição por ū antes de su, naṃ e hi; [por exemplo:] rājūsu ou rājesu; rājūnaṃ ou raññaṃ; rājūbhi ou rājebhi. Imassānitthiyaṃ ṭe-. Para o pronome ima, no gênero não-feminino, ocorre a substituição por e (ṭe) antes de su, naṃ e hi. Imasaddassānitthiyaṃ ṭe hoti vā sunaṃhisu; esu imesu, esaṃ imesaṃ, ehi imehi–-anitthiyanti-kiṃ? Imāsu, imāyaṃ, imāhi. Para o pronome ima, no gênero não-feminino, ocorre opcionalmente a substituição por e (ṭe) antes de su, naṃ e hi; [por exemplo:] esu, imesu; esaṃ, imesaṃ; ehi, imehi. Por que se diz 'no gênero não-feminino' (anitthiyaṃ)? [Para evitar a aplicação em] imāsu, imāyaṃ, imāhi. Nāmbhanimi-. Antes de nā, am, bhi, ni e mi... Imasaddassānitthiyaṃ nāmhi anैmi iccādesā honti; anena, iminā; anitthiyaṃtveva-imāya. Para a palavra 'ima', no não-feminino, diante de 'nā', ocorrem as substituições 'ana' e 'imi'; assim: 'anena', 'iminā'. Apenas no não-feminino — [portanto, no feminino:] 'imāya'. Sīmbhanapuṃsakassāyaṃ-. Diante de 'si', para o não-neutro, [ocorre a substituição] 'ayaṃ'. Imasaddassānapuṃsakassa ayaṃ hoti simhi; ayaṃ puriso, ayaṃ itthī; anapuṃsakassāti-kiṃ?Imaṃ. Para a palavra 'ima', no não-neutro, ocorre 'ayaṃ' diante de 'si'; como em 'ayaṃ puriso' (este homem), 'ayaṃ itthī' (esta mulher). Por que se diz 'para o não-neutro'? [Para que não ocorra no neutro, onde se tem] 'imaṃ'. Tyatetānaṃ tassa so- Para 'tya', 'ta' e 'eta', [ocorre a substituição] 'so'... Tyatetānamanapuṃsakānaṃ tassa so hoti simhi; syo puriso, syā itthi; evaṃ so, sā, eso, esā –-anapuṃsaka ssetvैva-tyaṃ, taṃ, etaṃ. Para 'tya', 'ta' e 'eta' no não-neutro, ocorre a substituição por 'so' [ou 'sa'] diante de 'si'; assim: 'syo puriso', 'syā itthi'; do mesmo modo: 'so', 'sā', 'eso', 'esā'. Apenas no não-neutro — [portanto, no neutro:] 'tyaṃ', 'taṃ', 'etaṃ'. Massāmussa-. Para o 'ma' de 'amu', [ocorre a substituição por 'sa']. Anapuṃsakassāmussa makārassa so hoti simhi; asu puriso, asu itthi. Para a letra 'm' de 'amu' no não-neutro, ocorre a substituição por 's' diante de 'si'; assim: 'asu puriso', 'asu itthi'. Ke vā-. Diante de 'ka', opcionalmente. Amussa massa ke vā so hoti; asuko amuko, asukā amukā, asukaṃ amukaṃ, asukāni amukāni. Para o 'm' de 'amu', diante de 'ka', ocorre opcionalmente a substituição por 's'; assim: 'asuko' ou 'amuko', 'asukā' ou 'amukā', 'asukaṃ' ou 'amukaṃ', 'asukāni' ou 'amukāni'. Tatassa no sabbāsu-. Para o pronome 'ta', ocorre opcionalmente a substituição por 'na' em todas as desinências. Tasaddassa tassa no vā hoti sabbāsuvibhattīsu; ne, te, nāyo, tāyo, naṃ, taṃ, nāni, tāni iccādi. Para a palavra 'ta', ocorre opcionalmente a substituição por 'na' em todas as desinências de caso; assim: 'ne' ou 'te', 'nāyo' ou 'tāyo', 'naṃ' ou 'taṃ', 'nāni' ou 'tāni', etc. Ṭa sasmāsmiṃssāyayassaṃssāsaṃmbhāmhisavimassa ca-. Diante de 'sa', 'smā', 'smiṃ', 'sāya', 'assaṃ', 'sā', 'saṃ', 'mha', 'mhi', para 'ta' e 'ima', [ocorre a substituição por] 'a'... Sādisvimassa tatassa ca ṭo vā hoti; assैmassa, asmā, imasmā, asmiṃ imasmiṃ,assāya imissāya, assaṃ imassaṃ, assā imissā, āsaṃ imāsaṃ, amhā imamhā, amhi imamhi; assa tassa, asmā tasmā, asmiṃ tasmiṃ, assāya tassāya, assaṃ tassaṃ, assā tassā, āsaṃ tāsaṃ, amhā tamhā, amhi tamhi. Ssāyādiggahaṇa mādesantare mā hotutī. Diante de 'sa' e demais desinências, para 'ima' e 'ta', ocorre opcionalmente a substituição por 'a'; assim: 'assa' ou 'imassa', 'asmā' ou 'imasmā', 'asmiṃ' ou 'imasmiṃ', 'assāya' ou 'imissāya', 'assaṃ' ou 'imassaṃ', 'assā' ou 'imissā', 'āsaṃ' ou 'imāsaṃ', 'amhā' ou 'imamhā', 'amhi' ou 'imamhi'; [e para 'ta':] 'assa' ou 'tassa', 'asmā' ou 'tasmā', 'asmiṃ' ou 'tasmiṃ', 'assāya' ou 'tassāya', 'assaṃ' ou 'tassaṃ', 'assā' ou 'tassā', 'āsaṃ' ou 'tāsaṃ', 'amhā' ou 'tamhā', 'amhi' ou 'tamhi'. A menção a 'ssāya' etc. serve para evitar outra substituição. Ṭā sissisismā-. Depois de 'isi', para 'si', [ocorre opcionalmente a substituição por 'e']. Isismā sissa ṭe vā hoti;’ yonajja vinaye kaṅkhaṃ atthadhammavidū ise’ vātveva-isi. Depois de 'isi', para 'si', ocorre opcionalmente a substituição por 'e'; como em: 'yo najja vinaye kaṅkhaṃ atthadhammavidū ise'. Caso contrário: 'isi'. Dutiyassa yossa-. Para o 'yo' do acusativo [segundo caso], [ocorre opcionalmente a mesma substituição]. Isismā parassa duyāyossa ṭe vā hoti;’ samaṇe brāhmaṇe vande sampannacaraṇe ise’ vātveva-isayo passa; dutiyassāti-kiṃ?Isayo tiṭṭhanti. Depois de 'isi', para o 'yo' do acusativo plural, ocorre opcionalmente a substituição por 'e'; como em: 'samaṇe brāhmaṇe vande sampannacaraṇe ise'. Caso contrário: 'isayo passa'. Por que se diz 'do acusativo'? [Para que não ocorra no nominativo, onde se tem:] 'isayo tiṭṭhanti'. Ekaccādigato-. Depois de 'ekacca' e outros... Akārantehi ekaccādīhi yonaṃ ṭe hoti; ekacce tiṭṭhanti, ekacce passa–-atoti-kiṃ? Ekaccāyo; evaṃ esasa paṭhama. Após as palavras terminadas em 'a' do grupo 'ekacca' etc., para 'yo' ocorre a substituição por 'e'; assim: 'ekacce tiṭṭhanti', 'ekacce passa'. Por que se diz 'terminadas em a'? [Para que não ocorra em formas como:] 'ekaccāyo'. Do mesmo modo: 'esa', 'sa', 'paṭhama'. Na nissa ṭā-. Não ocorre a substituição por 'ā' para 'ni'. Ekaccādīhi parassa nissa ṭā na hoti; ekaccāni. Após as palavras do grupo 'ekacca' etc., não ocorre a substituição por 'ā' para 'ni'; assim: 'ekaccāni'. Sabbādīhi parassa nissa ṭā na hoti; sabbāni. Após as palavras do grupo 'sabba' etc., não ocorre a substituição por 'ā' para 'ni'; assim: 'sabbāni'. Yeyānameṭa-. Para 'yo', [ocorre a substituição por] 'e'. Akārantehi sabbādīhi yonameṭa hoti; sabbe tiṭṭhanti sabbe passa; atotveva-sabbāyo. Após as palavras terminadas em 'a' do grupo 'sabba' etc., para 'yo' ocorre a substituição por 'e'; assim: 'sabbe tiṭṭhanti', 'sabbe passa'. Apenas após as terminadas em 'a' — [portanto, no feminino:] 'sabbāyo'. Nāññañca nāmappadhānā-. E não outra [regra] quando funcionam como substantivos ou são secundários. Nāmabhutehi appadhānehi ca sabbādīhi yaṃ vuttaṃ yaṃ caññaṃ sabbādikāriyantaṃ na hoti; te sabbā, te piyasabbā, te ati sabbā. Para as palavras do grupo 'sabba' etc., quando se tornam substantivos ou são secundárias, aquilo que foi dito e qualquer outra operação própria do grupo 'sabba' não se aplica; assim: 'te sabbā', 'te piyasabbā', 'te ati sabbā'. Tatiyatthayoge-. Em conexão com o sentido do instrumental [terceiro caso]. Tatiyatthena yoge sabbādīhi yaṃ vuttaṃ yaṃ caññaṃ sabbādi kāriyantaṃ na hoti; māsenapubbānaṃ māsapubbānaṃ. Em conexão com o sentido do instrumental, aquilo que foi dito e qualquer outra operação própria do grupo 'sabba' não se aplica; assim: 'māsenapubbānaṃ' torna-se 'māsapubbānaṃ'. Catthasamāse-. No composto de sentido copulativo [Dvandva]. Catthasamāsavisaye sabbādīhi yaṃ vuttaṃ yaṃ caññaṃ sabbādi kāriyantaṃ na hoti; dakkhiṇuttarapubbānaṃ–-samāseti-kiṃ?Amusañca tesañca dehi. No âmbito de um composto copulativo, aquilo que foi dito e qualquer outra operação própria do grupo 'sabba' não se aplica; assim: 'dakkhiṇuttarapubbānaṃ'. Por que se diz 'no composto'? [Para mostrar que fora de um composto elas se aplicam, como em:] 'amusañca tesañca dehi'. Veṭa-. Opcionalmente 'e'. Catthasamāsavisaye sabbādīhi yasseṭa vutto tassa vā hoti; pubbuttare, pubbuttarā. No âmbito de um composto copulativo, para as palavras do grupo 'sabba' para as quais se prescreveu 'e', este ocorre opcionalmente; assim: 'pubbuttare' ou 'pubbuttarā'. Pubbādīhi jahi- Após as seis [palavras] que começam com 'pubba'... Etehi pubbādīhi chahi savisaye eṭa vā hoti?Pubbe pubbā, pare parā, apare aparā,dakkhiṇe dakkhiṇā, uttare uttarā, adhare adharā–-chahīti-kiṃ?Ye.[ ] Após estas seis palavras que começam com 'pubba', em seus respectivos âmbitos, ocorre opcionalmente 'e'; assim: 'pubbe' ou 'pubbā', 'pare' ou 'parā', 'apare' ou 'aparā', 'dakkhiṇe' ou 'dakkhiṇā', 'uttare' ou 'uttarā', 'adhare' ou 'adharā'. Por que se diz 'após as seis'? [Para excluir outras, como em:] 'ye'. Manādīhi smiṃsaṃnāsmānaṃ sisoosāsā-. Após 'mana' etc., para 'smiṃ', 'sa', 'nā', 'smā', [ocorrem as substituições] 'si', 'so', 'o', 'sā', 'sā'... Manādīhi samīmādīnaṃ sisoosāsā vā honti yathākkaṃ; manasi manasmiṃ, manaso manassa, mano manaṃ, manasā manena, manasā manasmā–-kathaṃ? Putto jāto avetaso, hitvā yāti sumedhaso; suddhuttaravāsasā, hemakapakpaṇavāsaseti-sakatthe ṇantā. Após 'mana' etc., para 'smiṃ' e demais desinências, ocorrem opcionalmente 'si', 'so', 'o', 'sā', 'sā', respectivamente; assim: 'manasi' ou 'manasmiṃ', 'manaso' ou 'manassa', 'mano' ou 'manaṃ', 'manasā' ou 'manena', 'manasā' ou 'manasmā'. Como [se explicam os versos]: 'putto jāto avetaso', 'hitvā yāti sumedhaso', 'suddhuttaravāsasā', 'hemakapakpaṇavāsase'? São formas com o sufixo 'ṇa' com o mesmo significado. Mana tama tapa teja sira ura vaca oja raja yasa paya Mana, tama, tapa, teja, sira, ura, vaca, oja, raja, yasa, paya... Saravayayāyavāsacetā jalāsayākkhayalohapaṭamanesu-(). sara, vaya, yasa, vāsa, ceta, jalāsaya, akkhaya, loha, paṭa, mana... Sato sabbhe-. Para 'sant', [ocorre a substituição por] 'sabbhi'... Santasaddassa saba bhavati bhakāre; sabbhi. Para a palavra 'sant', ocorre a substituição por 'saba' diante da letra 'bha'; assim: 'sabbhi'. Bhavato vā honto gayonāse-. Para 'bhavant', ocorre opcionalmente a substituição por 'bhonta' diante de 'ga', 'yo' e 'nā'... Bhavantasaddassa bhontādeso vā hoti gayonāse; bhonta, bhavaṃ, bhonto, bhavanto, bhotā, bhavatā, bhoto, bhavato–-bho iti-āmantaṇe nipāto’kutonu āgacchatha bho tayo janā’evaṃ bhanteti-bhaddeti-saddantarena siddhaṃ;bhaddanta iti-dassa dvibhāvena. Para a palavra 'bhavant', ocorre opcionalmente a substituição por 'bhonta' diante de 'ga', 'yo' e 'nā'; assim: 'bhonta' ou 'bhavaṃ', 'bhonto' ou 'bhavanto', 'bhotā' ou 'bhavatā', 'bhoto' ou 'bhavato'. 'Bho' é uma partícula de vocativo: 'kutonu āgacchatha bho tayo janā' (de onde vindes, ó três pessoas?). Do mesmo modo, 'bhante' e 'bhadde' são estabelecidos como palavras distintas; 'bhaddanta' é formado pela duplicação do 'da'. Sissāggito ni-. Para 'si', após 'aggi', [ocorre a substituição por] 'ni'... Aggismā sissa ni hoti vā; agginī,aggi. Após 'aggi', para 'si', ocorre opcionalmente a substituição por 'ni'; assim: 'agginī' ou 'aggi'. Ntassaṃ-. Para [o sufixo] 'nta', [ocorre a substituição por] 'aṃ'... Simhi ntappaccayassa aṃ hoti vā; gacchaṃ, gacchanto. Diante de 'si', para o sufixo 'nta', ocorre opcionalmente a substituição por 'aṃ'; assim: 'gacchaṃ' ou 'gacchanto'. Bhuto-. Após a raiz 'bhū'... Bhudhātuto ntassa aṃ hoti simhi niccaṃ punabbidhānā; bhavaṃ. Após a raiz verbal 'bhū', para o sufixo 'nta', ocorre obrigatoriamente a substituição por 'aṃ' diante de 'si', devido à nova prescrição; assim: 'bhavaṃ'. Mahantarahattānaṃ ṭā vā-. Para 'mahant' e 'arahant', [ocorre opcionalmente a substituição por] 'ā'... Simhi mahantārahantānaṃ ntassa ṭā vā hoti; mahā, mahaṃ, arahā, arahaṃ. Diante de 'si', para o 'nta' de 'mahant' e 'arahant', ocorre opcionalmente a substituição por 'ā'; assim: 'mahā' ou 'mahaṃ', 'arahā' ou 'arahaṃ'. Ntussa-. Para [o sufixo] 'ntu'... Simhi ntussaṭā hoti; guṇavā. Diante de 'si', para 'ntu', ocorre a substituição por 'ā'; assim: 'guṇavā'. Aṃṅaṃ napuṃsake-. [Ocorre a substituição por] 'aṃ' no neutro... Ntussa aṃṅaṃ honti simhi napuṃsake; guṇavaṃ kulaṃ, guṇañca ntaṃ kulaṃ–-napuṃsaketi kiṃ? Sīlavā bhikkhu. Para 'ntu', ocorre a substituição por 'aṃ' [ou 'antaṃ'] diante de 'si' no neutro; assim: 'guṇavaṃ kulaṃ', 'guṇavantaṃ kulaṃ'. Por que se diz 'no neutro'? [Para que não ocorra no masculino, onde se tem:] 'sīlavā bhikkhu'. Himavato vā o-. Para 'himavant', ocorre opcionalmente 'o'... Himavato simhi ntussa o vā hoti; himavanto, himavā. Para 'himavant', diante de 'si', para 'ntu', ocorre opcionalmente a substituição por 'o'; assim: 'himavanto' ou 'himavā'. Rājādiyuvāditvā -. Após 'rāja' etc. e 'yuva' etc.... Rājādīhi yayuvādīhi ca sissa ā hoti; rājā, yayuvā–-rāja brahma sakha atta ātuma. Após as palavras do grupo 'rāja' etc. e 'yuva' etc., para 'si' ocorre a substituição por 'ā'; assim: 'rājā', 'yuvā'. [As palavras são:] 'rāja', 'brahma', 'sakha', 'atta', 'ātuma'. Dhammo vāññatthe-(). Opcionalmente 'dhamma' em outro significado [composto]... Daḷhadhammā; (daḷhadhammo) asmā. Assim: 'daḷhadhammā' ou 'daḷhadhammo'. Imo bhāve-(). O sufixo ima ocorre no sentido de estado (bhāva). Aṇimā, laghimā–-yuva sā suvā maghava puma vattaha. Aṇimā, laghimā. [As bases] yuvan, savan, maghavan e puman [são discutidas a seguir]. Vāmbhānaddha -. Opcionalmente, am e an... Rājādīnaṃ yuvādīnaṃ cānaṅi hoti vāmhi; [ ] rājānaṃ, rājaṃ, yuvānaṃ, yuvaṃ. Para [as bases] que começam com rājan e yuvan, ocorre opcionalmente [a substituição] anaṅ antes de am; [exemplos:] rājānaṃ, rājaṃ, yuvānaṃ, yuvaṃ. Yonamāno-. Para as desinências yo, ocorre a substituição por āno. Rājādīhi yuvādīhi ca yonamāno vā hoti; rājāno, yuvāno–-vātveva-rājā,rāje, yuvā, yuve. Depois de [bases] que começam com rājan e yuvan, as desinências yo opcionalmente tornam-se āno; [exemplos:] rājāno, yuvāno. Pela opção [da regra anterior, também se formam]: rājā, rāje, yuvā, yuve. Āyo no ca sakhā-. Depois de sakhi (amigo), [as desinências yo] tornam-se āyo e no. Sakhato yonamāyono honti vā āno ca; sakhāyo, sakhino, sakhāno?Vātveva-sakhā, sakhe. Depois de sakhi, as desinências yo opcionalmente tornam-se āyo, no e também āno; [exemplos:] sakhāyo, sakhino, sakhāno. Pela opção [da regra anterior, também se formam]: sakhā, sakhe. Ṭe smino-. A desinência smin torna-se e (com o marcador ṭ). Sakhato smino ṭe hoti; sakhe niccattho’yamārambho. Depois de sakhi, a desinência smin torna-se e (com o marcador ṭ); [exemplo:] sakhe. Esta regra é estabelecida como obrigatória. Nonāsesvi-. Ocorre a substituição por i antes de no, nā e sa. Sakhassa i hoti nonāsesu; sakhino, sakhinā, sakhissa. A vogal final de sakhi torna-se i antes de no, nā e sa; [exemplos:] sakhino, sakhinā, sakhissa. Smānaṃsu vā-. Opcionalmente antes de smā, naṃ e su. Sakhassa vā i hotī smānaṃsu; sakhismā, sakhasmā, sakhīnaṃ, sakhānaṃ. Para sakhi, ocorre opcionalmente a substituição por i antes de smā, naṃ e su; [exemplos:] sakhismā, sakhasmā, sakhīnaṃ, sakhānaṃ. Yosvaṃhisu cāraṅi-. E antes de yo, su, am e hi, ocorre a substituição por āraṅ. Sakhassa vā āraṅi hoti yosvaṃhisusmānaṃsu ca; sakhāro sakhāyo, sakhāresu, sakhesu,sakhāraṃ, sakhaṃ, sakhārehi, sakhehi, sakhārā, sakhārasmā, sakhārānaṃ, sakhānaṃ. Para sakhi, ocorre opcionalmente a substituição por āraṅ antes de yo, su, am, hi, bem como antes de smā e naṃ; [exemplos:] sakhāro, sakhāyo; sakhāresu, sakhesu; sakhāraṃ, sakhaṃ; sakhārehi, sakhehi; sakhārā, sakhārasmā; sakhārānaṃ, sakhānaṃ. Latupitādinamase-. Para as palavras terminadas no sufixo latu e para pitar (pai), etc., ocorre a substituição por āraṅ, exceto antes de sa. Latuppaccayantānaṃ pitādīnaṃ cāraṅi bhoti sato’ññatra; kattāro, pitaro, kattāraṃ, pitaraṃ, kattārā, pitarā, kattari, pitari–-aseti-kiṃ?Kattuno, pituno. Para as palavras terminadas no sufixo latu e para pitar, etc., ocorre a substituição por āraṅ, exceto antes de sa; [exemplos:] kattāro, pitaro; kattāraṃ, pitaraṃ; kattārā, pitarā; kattari, pitari. Por que se diz "exceto antes de sa"? [Para evitar a regra em formas como] kattuno, pituno. Namhi vā-. Opcionalmente antes de naṃ. Namhi latupitādīnamāraṅi vā hoti; kattārānaṃ, kattunaṃ, pitarānaṃ, pitunnaṃ. Antes de naṃ, para as palavras terminadas em latu e para pitar, etc., ocorre opcionalmente a substituição por āraṅ; [exemplos:] kattārānaṃ, kattunaṃ; pitarānaṃ, pitunnaṃ. Ā-1 Ocorre a substituição por ā. . Namhi latupitādīnamā vā hoti; kattānaṃ, kattūnaṃ, pitānaṃ, pitunnaṃ. Antes de naṃ, para as palavras terminadas em latu e para pitar, etc., ocorre opcionalmente a substituição por ā; [exemplos:] kattānaṃ, kattūnaṃ; pitānaṃ, pitunnaṃ. Salopo-. Ocorre a elisão de sa. Latupitādīhi sassa lopo vā hoti; kattu, kattuno, sakamandhātu, sakamandhātuno, pitu, pituno. Depois de palavras terminadas em latu e de pitar, etc., ocorre opcionalmente a elisão de sa; [exemplos:] kattu, kattuno; sakamandhātu, sakamandhātuno; pitu, pituno. Suhisvāraṅi-. Antes de su e hi, ocorre a substituição por āraṅ. Suhisu latupitādīnamaraṅi vā hoti; kattāresu, kattusu, pitaresu, pitusu, kattārehi, kattuhi, pitarehi, pituhi. Antes de su e hi, para as palavras terminadas em latu e para pitar, etc., ocorre opcionalmente a substituição por āraṅ; [exemplos:] kattāresu, kattusu; pitaresu, pitusu; kattārehi, kattuhi; pitarehi, pituhi. Najjāyosvāma-. Para a palavra nadī (rio), antes de yo, ocorre a substituição por āma. Yosu nadīsaddassa āmi vā hoti; najjāyo, nadiyo. Antes de yo, para a palavra nadī, ocorre opcionalmente a substituição por āmi; [exemplos:] najjāyo, nadiyo. Ṭi katimhā-. Depois de kati (quantos), as desinências yo tornam-se ti (com o marcador ṭ). Katimhā yonaṃ ṭi hoti; kati tiṭṭhanti, kati passa. Depois de kati, as desinências yo tornam-se ti (com o marcador ṭ); [exemplos:] kati tiṭṭhanti, kati passa. Ṭa pañcādihi cuddasahi-. Depois dos quatorze numerais começando com pañca (cinco), as desinências yo tornam-se a (com o marcador ṭ). Pañcādīhi cuddasahi saṃkhyāhi yonaṃ ṭo hoti; pañca pañca, evaṃ yāva aṭṭhārasā–-pañcādīhīki-kiṃ? Dve tayo cattāro; cuddasabhīti-kiṃ? Dvevīsatiyo. Depois dos quatorze numerais começando com pañca, as desinências yo tornam-se o (com o marcador ṭ); [exemplos:] pañca, pañca, e assim por diante até aṭṭhārasa. Por que se diz "começando com pañca"? [Para excluir] dve, tayo, cattāro. Por que se diz "quatorze"? [Para excluir] dvevīsatiyo. Ubhagohi ṭo-. Depois de ubho (ambos) e go (vaca/boi), as desinências yo tornam-se o (com o marcador ṭ). Ubhagohi yonaṃ ṭo hoti; ubho, ubho, gāvo, gāvo–-kathaṃ? Imekarattiṃ ubhayo vasāmāti- ṭomhi yakārāgamo. Depois de ubho e go, as desinências yo tornam-se o (com o marcador ṭ); [exemplos:] ubho, ubho, gāvo, gāvo. Como se explica [a forma] ubhayo em "nesta noite ambos residimos" (imekarattiṃ ubhayo vasāma)? Ocorre a inserção da letra y antes de o (com o marcador ṭ). Āraṅismā-. Depois do substituto āraṅ. Āraṅādesato paresaṃ yonaṃ ṭo hoti; sakhāro, kattāro, pataro. Depois do substituto āraṅ, as desinências yo tornam-se o (com o marcador ṭ); [exemplos:] sakhāro, kattāro, pitaro. Ṭoṭe vā-. Opcionalmente, tornam-se o ou e (com o marcador ṭ). Āraṅādesamhā yonaṃ ṭoṭe vā honti yathākkamaṃ; sakhāro, sakhāre, sakhāro–-ṭoggahaṇaṃ lāghavatthaṃ. Depois do substituto āraṅ, as desinências yo opcionalmente tornam-se o e e (com o marcador ṭ), respectivamente; [exemplos:] sakhāro, sakhāre, sakhāro. O uso do marcador ṭ serve para fins de concisão. Ṭā nāsmānaṃ-. As desinências nā e smā tornam-se ā (com o marcador ṭ). Āraṅādesamhā nāsmānaṃ ṭā hoti; kattārā, kattārā, kvaci vā hoti bahakulādhikārā; etādisā sakhārasmā Depois do substituto āraṅ, as desinências nā e smā tornam-se ā (com o marcador ṭ); [exemplos:] kattārā, kattārā. Opcionalmente, isso ocorre em alguns casos devido à autoridade da regra geral (bahulādhikāra); [exemplos] semelhantes a este: sakhārasmā. Ṭi smino-. A desinência smin torna-se i (com o marcador ṭ). Āraṅādesamhā smino ṭi hoti; kattari, pitari. Depois do substituto āraṅ, a desinência smin torna-se i (com o marcador ṭ); [exemplos:] kattari, pitari. Divādito-. Depois de [bases] que começam com div (céu). Divādīhi nāmehi smino ṭi hoti; divi, bhuvi–-niccaṃ vakārāgamo. Depois de substantivos que começam com div, a desinência smin torna-se i (com o marcador ṭ); [exemplos:] divi, bhuvi. Ocorre obrigatoriamente a inserção da letra v. Rassāraṅi-. Ocorre o encurtamento de āraṅ. Smimhi āro rasso hoti; kattari, nattari. Antes de smin, o ā de āraṅ torna-se curto; [exemplos:] kattari, nattari. Pitādīnamanattvādīnaṃ-. Para pitar, etc., exceto nattar (neto), etc. Nattvādivajjitānaṃ pitādīnamāro rasso hoti sabbāsu vibhattisu; pitaro, pitaraṃ–-anattvādīnanti kiṃ? Nattāro. Excluindo nattar, etc., o ā de āraṅ para pitar, etc., torna-se curto antes de todas as desinências; [exemplos:] pitaro, pitaraṃ. Por que se diz "exceto nattar, etc."? [Para manter o ā longo em] nattāro. Yuvādīnaṃ suhisvānaṅi-. Para yuvan, etc., antes de su e hi, ocorre a substituição por ānaṅ. Suhisu yuvādīnaṃ ānaṅi hoti; yayuvānesu, yuvānehi. Antes de su e hi, para yuvan, etc., ocorre a substituição por ānaṅ; [exemplos:] yuvānesu, yuvānehi. Nonānesvā-. Antes de no, nā e ne, ocorre a substituição por ā. Esu yuvādīnamā hoti; yuvāno, yuvānā, yuvāne. Antes destas [desinências], a vogal final de yuvan, etc., torna-se ā; [exemplos:] yuvāno, yuvānā, yuvāne. Smāsminnaṃ nāne-. As desinências smā e smin tornam-se nā e ne. Yuvādīhiṃ smāsminnaṃ nāne honti yathākkamaṃ; yuvānā, yuvāne. Depois de yuvan, etc., as desinências smā e smin tornam-se nā e ne, respectivamente; [exemplos:] yuvānā, yuvāne. Yonaṃ none vā-. As desinências yo opcionalmente tornam-se no e ne. Yuvādīhi yonaṃ none vā honti yathākkamiṃ; yuvāno yuvāne–-vāti-kiṃ?Yuve passa;noggahaṇaṃ lāghavatthaṃ. Depois de yuvan, etc., as desinências yo opcionalmente tornam-se no e ne, respectivamente; [exemplos:] yuvāno, yuvāne. Por que se diz "opcionalmente"? [Para permitir formas como] yuve passa. O uso da letra n serve para fins de concisão. Ito’ññatthe pume-. Depois de uma base terminada em i, no gênero masculino, quando expressa outro significado (composto). Aññapadatthe vattamānā ikārantato nāmasmā yonaṃ none vā honti yathākkamaṃ pulliṅge, tomaraṃkusa pāṇino, tomaraṃkusapāṇine, vātveva-tomaraṃkusapāṇayo; aññattheti-kiṃ?Pāṇayo. Depois de um substantivo terminado em i no gênero masculino, quando expressa o significado de outro termo (composto), as desinências yo opcionalmente tornam-se no e ne, respectivamente; [exemplos:] tomaraṅkusapāṇino, tomaraṅkusapāṇine. Pela opção [da regra geral, também se forma]: tomaraṅkusapāṇayo. Por que se diz "quando expressa outro significado"? [Para excluir substantivos simples como] pāṇayo. Ne smino kvavi-. A desinência smin opcionalmente torna-se ne em alguns casos. Aññapadatthe vattamānā ikārantato nāmasmā smino ne hoti vā kvaci;’ kataññumhi ca posamhi sīlavante ariyavuttine’ vātveva-ariyavuttimhi; pumetveva-ariyayavuttiyā. Depois de um substantivo terminado em i, quando expressa o significado de outro termo (composto), a desinência smin opcionalmente torna-se ne em alguns casos; [exemplo:] 'no homem grato, virtuoso e de conduta nobre (ariyavuttine)'. Pela opção [da regra geral, também se forma]: ariyavuttimhi. Por que se diz "no gênero masculino"? [Para excluir o feminino, como em] ariyavuttiyā. Pumā-. Pumā-. Pumasaddato smino yaṃ vuttaṃ taṃ vā hoti; pumānepume. A partir da palavra 'puma', o que foi prescrito para [a desinência] 'smi' ocorre opcionalmente; 'pumāne', 'pume'. Nāmhi-. Diante de 'nā'-. Pumassa nāmhi yaṃ vuttaṃ taṃ vā hoti; pumānā pumena. Para 'puma', diante de 'nā', o que foi prescrito ocorre opcionalmente; 'pumānā', 'pumena'. Sumhā ca-. E a partir de 'su'-. Pumassa sumhi yaṃ vuttaṃ taṃ ā ca vā hoti; pumānesu, pumesu, pumāsu. Para 'puma', diante de 'su', o que foi prescrito e [a inserção de] 'ā' ocorrem opcionalmente; 'pumānesu', 'pumesu', 'pumāsu'. Gassaṃ-. Para 'ga', 'aṃ'-. Pumasaddato gassa aṃ vā hoti; bho pumaṃ, bho puma, bho itthipumaṃ, bho itthipuma. A partir da palavra 'puma', para 'ga' [vocativo], ocorre opcionalmente 'aṃ'; 'bho pumaṃ', 'bho puma', 'bho itthipumaṃ', 'bho itthipuma'. Sāssaṃse cānaṅi-. Para 'sā', ocorre 'ānaṅ' diante de 'aṃ' e 'se'-. Sāsaddassa ānaṅi hoti aṃse ge ca; sānaṃ, sānassa, bho sāna. Para a palavra 'sā', ocorre 'ānaṅ' diante de 'aṃ', 'se' e 'ga'; 'sānaṃ', 'sānassa', 'bho sāna'. Vattahā sanannaṃ nonānaṃ-. Para 'vattahā', 'sa' e 'naṃ' tornam-se 'no' e 'nānaṃ'-. Vattahā sanannaṃ nonānaṃ honti yathākkama; vattahā no, vattahānānaṃ. Para 'vattahā', 'sa' e 'naṃ' tornam-se 'no' e 'nānaṃ' respectivamente; 'vattahā no', 'vattahānānaṃ'. Brahmassu vā-. Para 'brahma', ocorre opcionalmente 'u'-. Brahmassu vā hoti sanaṃsu; brahmuno, brahmassa, brahmūnaṃ brahmānaṃ. Para 'brahma', ocorre opcionalmente 'u' diante de 'sa', 'naṃ' e 'su'; 'brahmuno', 'brahmassa', 'brahmūnaṃ', 'brahmānaṃ'. Nāmhi-. Diante de 'nā'-. Brahmassu hoti nāmhi; brahmunā, Para 'brahma', ocorre 'u' diante de 'nā'; 'brahmunā'. Pumakammathāmaddhānaṃ vā sasmāsu ca-. Para 'puma', 'kamma', 'thāma' e 'addhān', ocorre opcionalmente [o 'u'] diante de 'sa', 'smā' e 'su'-. Pudīnamu hoti vā sasmāsu nāmhi ca; pumuno, pumassa; pumunā, pumānā, pumunā, pumānā; kammuno, kammassa; kammunā kammasmā; kammunā, kammanā; ṭhāmuno, ṭhāmassa;ṭhāmunā, ṭhāmasmā; ṭhāmunā, ṭhāmena; addhuno, addhassa; addhunā, addhasmā;addhunā, addhanā. Para 'puma' e outros, ocorre opcionalmente 'u' diante de 'sa', 'smā', 'su' e 'nā'; 'pumuno', 'pumassa'; 'pumunā', 'pumānā', 'pumunā', 'pumānā'; 'kammuno', 'kammassa'; 'kammunā', 'kammasmā'; 'kammunā', 'kammanā'; 'ṭhāmuno', 'ṭhāmassa'; 'ṭhāmunā', 'ṭhāmasmā'; 'ṭhāmunā', 'ṭhāmena'; 'addhuno', 'addhassa'; 'addhunā', 'addhasmā'; 'addhunā', 'addhanā'. Yuvā sassano-. Para 'yuva', 'sa' torna-se 'no'-. Yuvā sassavā ino hoti, yuvino, yuvassa. Para 'yuva', 'sa' torna-se opcionalmente 'ino'; 'yuvino', 'yuvassa'. Nottātumā-. Para 'atta' e 'ātuma', 'sa' torna-se 'no'-. Attātumehi sassa no hoti vā; attano, attassa; ātumano, ātumassa. A partir de 'atta' e 'ātuma', para 'sa', ocorre opcionalmente 'no'; 'attano', 'attassa'; 'ātumano', 'ātumassa'. Suhisu naka-. Diante de 'su' e 'hi', ocorre 'naka'-. Attaātumānaṃ suhisu vā naka hoti; attanesu, attesu, ātumanesu, ātumesu; attanehi, attehi; ātumanehi, ātumehi–-kathaṃ?Verinesūti-naka iti yogavibhāgā. Para 'atta' e 'ātuma', diante de 'su' e 'hi', ocorre opcionalmente 'naka'; 'attanesu', 'attesu', 'ātumanesu', 'ātumesu'; 'attanehi', 'attehi'; 'ātumanehi', 'ātumehi'. Como? 'Verinesu' [é explicado] pela divisão da regra (yogavibhāga) de 'naka'. Smāssanā brahmā ca-. Para 'smā', ocorre 'nā', e a partir de 'brahma'-. Brahma attaātumehi ca smāssa nā hoti; brahmunā, attanā, ātumanā. A partir de 'brahma', 'atta' e 'ātuma', para 'smā', ocorre 'nā'; 'brahmunā', 'attanā', 'ātumanā'. Imetānamenāṇvādese dutiyāyaṃ-. Para 'ima' e 'eta', ocorre a substituição por 'ena' no caso de referência subsequente (anvādesa) no acusativo (segundo caso)-. Imaetasaddānaṃ kathitānukathanavisaye dutiyāyamenādeso hoti; imaṃ bhikkhuṃ vinayamajjhāpayaatho enaṃ dhammamajjhāpaya, ime bhikkhū vinayamajjhāpaya atho ene dhammamajjhāpaya; evame tassa ca yojanīyaṃ. Para as palavras 'ima' e 'eta', no escopo de repetir o que já foi dito (anvādesa), ocorre a substituição por 'ena' no acusativo (segundo caso); 'ensine o Vinaya a este monge (imaṃ bhikkhuṃ), e então ensine o Dhamma a ele (enaṃ)'; 'ensine o Vinaya a estes monges (ime bhikkhū), e então ensine o Dhamma a eles (ene)'; o mesmo deve ser aplicado para 'eta'. Kissa ko sabbāsu-. Para 'ki', ocorre 'ko' diante de todas [as desinências]-. Sabbāsu vibhattisukissako hoti; ko, ke, kā, kāyo, kaṃ, kāni, keneccādi. Diante de todas as desinências de caso, para 'ki', ocorre 'ko'; 'ko', 'ke', 'kā', 'kāyo', 'kaṃ', 'kāni', 'kena', etc. Ki sasmiṃsuvānitthiyaṃ-. Para 'ki', ocorre opcionalmente 'ki' diante de 'sa' e 'smiṃ' no não-feminino-. Anitthiyaṃ kissa ki vā hoti sasmiṃsu; kissa, kassa, kismiṃ, kasmiṃ; anitthiyanti-kiṃ? Ko, kaṃ. No não-feminino, para 'ki', ocorre opcionalmente 'ki' diante de 'sa' e 'smiṃ'; 'kissa', 'kassa', 'kismiṃ', 'kasmiṃ'. Por que 'no não-feminino'? [Para evitar formas como] 'ko', 'kaṃ'. Imassidaṃ vā-. Para 'ima', ocorre opcionalmente 'idaṃ'-. Aṃsisu saha tehiimassidaṃ hoti vā napuṃsake; idaṃ, imaṃ; idaṃ,imaṃ. Diante de 'aṃ' e 'si', junto com eles, para 'ima', ocorre opcionalmente 'idaṃ' no neutro; 'idaṃ', 'imaṃ'; 'idaṃ', 'imaṃ'. Amussāduṃ-. Para 'amu', ocorre 'aduṃ'-. Aṃsisu saha tehi amussa aduṃ hoti vā napuṃsake; aduṃ, amuṃ; aduṃ, amuṃ. Diante de 'aṃ' e 'si', junto com eles, para 'amu', ocorre opcionalmente 'aduṃ' no neutro; 'aduṃ', 'amuṃ'; 'aduṃ', 'amuṃ'. Sumbhāmbhassāsmā- Diante de 'su', para 'amha', ocorre 'asmā'-. Ahmassa asmā hoti vā sumhi; bhattīrasmāsu sā tava; vātveva-amhesu. Para 'amha', ocorre opcionalmente 'asmā' diante de 'su'; 'bhattīrasmāsu sā tava'; opcionalmente também 'amhesu'. Namhi ticatuntamitthiyaṃ tissacatassā-. Diante de 'naṃ', para 'ti' e 'catu', ocorrem 'tissa' e 'catassa' no feminino-. Namhi ticatunnaṃ tissavatassā hontitthiyaṃ yathākkamaṃ; tissannaṃ, vatassannaṃ; itthiyanti-kiṃ? Tiṇṇaṃ, catunnaṃ. Diante de 'naṃ', para 'ti' e 'catu', ocorrem 'tissa' e 'catassa' (ou 'vatassa') no feminino, respectivamente; 'tissannaṃ', 'catassannaṃ' (ou 'vatassannaṃ'). Por que 'no feminino'? [Para evitar formas como] 'tiṇṇaṃ', 'catunnaṃ'. Tissocatasso yomhi savibhattīnaṃ-. Vibhattisahitānaṃ tivatunnaṃ yomhi tisso catasso hontitthiyaṃ yathākkamaṃ; tisso,catasso Para 'tisso' e 'catasso' diante de 'yo', junto com as desinências-. Para 'ti' e 'catu', junto com as desinências, diante de 'yo', ocorrem 'tisso' e 'catasso' no feminino, respectivamente; 'tisso', 'catasso'. Tīṇicattāri napuṃsake-. Ocorrem 'tīṇi' e 'cattāri' no neutro-. Yomhisavibhattīnaṃ ticatunnaṃ yathākkamaṃtīṇi cattāri honti napuṃsake; tīṇi, cattāri. Diante de 'yo', junto com as desinências, para 'ti' e 'catu', ocorrem respectivamente 'tīṇi' e 'cattāri' no neutro; 'tīṇi', 'cattāri'. Pume tayocattāro-. No masculino, ocorrem 'tayo' e 'cattāro'-. Yomhi savibhattīnaṃ ticatunnaṃ tayocattāro honti yathākkamaṃ pulliṅge; tayo, cattāro. Diante de 'yo', junto com as desinências, para 'ti' e 'catu', ocorrem respectivamente 'tayo' e 'cattāro' no gênero masculino; 'tayo', 'cattāro'. Caturovā catussa-. Para 'catu', ocorre opcionalmente 'caturo'-. Catusaddassa savibhattissa yombhi caturo vā hoti pulliṅge; caturo janā saṃvidhāya; kathaṃ? Caturo nimittenāddasāsinti liṅgavipallāsā. Para a palavra 'catu', junto com a desinência, diante de 'yo', ocorre opcionalmente 'caturo' no gênero masculino; 'caturo janā saṃvidhāya'. Como [explicar] 'caturo nimittenāddasāsuṃ'? Trata-se de uma inversão de gênero (liṅgavipallāsa). Mayamasmāmhassa-. Para 'amha', ocorrem 'mayaṃ', 'asmākaṃ'-. Yeyāsvamhassa savibhattissaasmākaṃmamaṃ honti vā yathākkamaṃ; asmākaṃ, amhākaṃ; mamaṃ, mama. Diante de 'yo' e 'sa', para 'amha' junto com as desinências, ocorrem opcionalmente 'asmākaṃ' e 'mamaṃ' respectivamente; 'asmākaṃ', 'amhākaṃ'; 'mamaṃ', 'mama'. Simbhahaṃ-. Diante de 'si', ocorre 'ahaṃ'-. Simhi amhassa savibhattissa ahaṃ hoti; ahaṃ. Diante de 'si', para 'amha' junto com a desinência, ocorre 'ahaṃ'; 'ahaṃ'. Tumhassa tuvaṃtvamamhi ca-. Para 'tumha', ocorrem 'tuvaṃ' e 'tvaṃ' diante de 'am' e 'si'-. Amhī simhi ca tuhmassa savibhattissa tuvaṃtvaṃ honti yathākkamaṃ; tuvaṃ, tvaṃ. Diante de 'aṃ' e 'si', para 'tumha' junto com a desinência, ocorrem respectivamente 'tuvaṃ' e 'tvaṃ'; 'tuvaṃ', 'tvaṃ'. Tayātayīnaṃ tvaṃ vā tassa-. Para 'tumha', diante de 'tayā' e 'tayi', ocorre opcionalmente 'tva' para o seu [elemento inicial]-. Tumhassatayātayīnaṃ takārassatva hoti vā; tvayā, tayā; tvayi, tayi. Para 'tumha', diante de 'tayā' e 'tayi', ocorre opcionalmente 'tva' no lugar da letra 't'; 'tvayā', 'tayā'; 'tvayi', 'tayi'. Smāmhi tvamhā-. Diante de 'smā', ocorre 'tvamhā'-. Smāmhi tumhassa savibhattissa tvamhā hoti vā; pattā nissaṃsayaṃ [ ] tvamhā–-vātveva-tvayā. Diante de 'smā', para 'tumha' junto com a desinência, ocorre opcionalmente 'tvamhā'; 'pattā nissaṃsayaṃ ... tvamhā'; opcionalmente também 'tvayā'. Ntantunaṃ nto yomhi paṭhame-. Para as palavras que terminam em 'ntu', ocorre 'nto' diante de 'yo' no primeiro caso (nominativo)-. Paṭhame yomhi ntantunaṃ savibhattinaṃ nto iccādeso vā hoti; gacchanto, gacchantā; guṇavanto, guṇavantā. Diante de 'yo' no primeiro caso (nominativo), para as palavras que terminam em 'ntu' junto com as desinências, ocorre opcionalmente a substituição por 'nto'; 'gacchanto', 'gacchantā'; 'guṇavanto', 'guṇavantā'. Taṃ namhi-. Ocorre 'taṃ' diante de 'naṃ'-. Namhi ntantunaṃ savibhattinaṃ taṃ vā hoti; gacchataṃ, gacchantānaṃ; guṇavataṃ, guṇavantānaṃ. Diante de naṃ [desinência do genitivo plural], ocorre opcionalmente a substituição por taṃ para as bases terminadas em -nt junto com suas desinências; por exemplo: gacchataṃ, gacchantānaṃ; guṇavataṃ, guṇavantānaṃ. Totātitā sasmāsmiṃnāsu-. To, tā, ti, tā diante de sa, smā, smim, nā... Sādisuntantunaṃ savibhattinaṃ totātitā honti vā yathākkamaṃ; gacchato, gacchantassa; guṇavato, guṇavantassa; gacchatā, gacchantamhā; guṇavatā, guṇavantamhā; gacchati, gacchante;guṇavati, guṇavante; gacchatā, gacchantena; guṇavatā, guṇavantena. Diante de sa e seguintes, para as bases terminadas em -nt junto com suas desinências, ocorrem opcionalmente to, tā, ti, tā, respectivamente; por exemplo: gacchato, gacchantassa; guṇavato, guṇavantassa; gacchatā, gacchantamhā; guṇavatā, guṇavantamhā; gacchati, gacchante; guṇavati, guṇavante; gacchatā, gacchantena; guṇavatā, guṇavantena. Ṭaṭāaṃ ge-. Ṭa, ṭā, aṃ diante de ge [desinência do vocativo singular]... Ge pare ntantunaṃ savibhattīnaṃ ṭaṭāaṃ iccādesā honti; bho gaccha, bho gacchā, bhoka gacchaṃ; bho guṇava, bho guṇavā, bho guṇavaṃ. Quando ge se segue, ocorrem as substituições ṭa, ṭā, aṃ para as bases terminadas em -nt junto com suas desinências; por exemplo: bho gaccha, bho gacchā, bho gacchaṃ; bho guṇava, bho guṇavā, bho guṇavaṃ. Yomhi dvinnaṃ duveñce-. Diante de yo, para dvi [dois], duve e... Yomhi dvissa savibhattissa duvedve honti paccekaṃ; duve, dve. Diante de yo, para a base dvi junto com sua desinência, ocorrem individualmente duve e dve; por exemplo: duve, dve. Duvinnaṃ namhi vā-. Duvinnaṃ diante de naṃ opcionalmente... Namhi dvissa savibhattissa duvinnaṃ hoti vā; duvinnaṃ, dvinnaṃ. Diante de naṃ, para a base dvi junto com sua desinência, ocorre opcionalmente duvinnaṃ; por exemplo: duvinnaṃ, dvinnaṃ. Rājassa raññaṃ-. Para rājan [rei], raññaṃ... Namhi rājasaddassasavibhattissaraññaṃ hoti vā; raññaṃ, rajānaṃ Diante de naṃ, para a palavra rājan junto com sua desinência, ocorre opcionalmente raññaṃ; por exemplo: raññaṃ, rajānaṃ. Nāsmāsu raññā-. Diante de nā e smā, raññā... Nāsmāsu rājassa savibhattissaraññā hoti, raññā kataṃ, raññānissaṭaṃ. Diante de nā e smā, para a base rājan junto com sua desinência, ocorre raññā; por exemplo: raññā kataṃ, raññā nissaṭaṃ. Raññoraññassarājino se-. Rañño, raññassa, rājino diante de sa... Se rājassa savibhattissa raññoraññassarājino hontī; rañño, raññassa, rājino. Diante de sa, para a base rājan junto com sua desinência, ocorrem rañño, raññassa, rājino; por exemplo: rañño, raññassa, rājino. Smimhi raññerājini-. Diante de smim, raññe, rājini... Smimhi rājassa savibhattissa raññerājini honti; raññe,rājini. Diante de smim, para a base rājan junto com sua desinência, ocorrem raññe, rājini; por exemplo: raññe, rājini. Samāse vā-. No composto, opcionalmente... Samāsavisaye ete ādesā rājassavā honti; kāsiraññā, kāsirājena; kāsiraññā, kāsirājasmā; kāsirañño, kāsirājassa; kāsiraññe, kāsirāje. No âmbito dos compostos, estas substituições para a base rājan ocorrem opcionalmente; por exemplo: kāsiraññā, kāsirājena; kāsiraññā, kāsirājasmā; kāsirañño, kāsirājassa; kāsiraññe, kāsirāje. Smimhi tumhāmhānaṃtayimayi-. Diante de smim, para tumha [tu/vós] e amha [eu/nós], tayi e mayi... Smimhi tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ tayimayi honti yathākkamaṃ; tayi,mayayi. Diante de smim, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem tayi e mayi respectivamente; por exemplo: tayi, mayi [ou mayayi]. Amhi taṃmaṃtavaṃmamaṃ-. Diante de aṃ, taṃ, maṃ, tavaṃ, mamaṃ... Amhi tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ taṃmaṃtavaṃmamaṃ honti yathākkamaṃ; taṃ, maṃ, tavaṃ, mamaṃ. Diante de aṃ, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem taṃ, maṃ, tavaṃ, mamaṃ respectivamente; por exemplo: taṃ, maṃ, tavaṃ, mamaṃ. Nāsmāsutayāmayā-. Diante de nā e smā, tayā e mayā... Nāsmāsu tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ tayāmayā honti yathākkamaṃ; tayā kataṃ, mayā kataṃ; tayā nissaṭaṃ, mayā nissaṭaṃ. Diante de nā e smā, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem tayā e mayā respectivamente; por exemplo: tayā kataṃ, mayā kataṃ; tayā nissaṭaṃ, mayā nissaṭaṃ. Tavamamatuyhaṃmayhaṃ se-. Tava, mama, tuyhaṃ, mayhaṃ diante de sa... Setumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ tavamamatuyhaṃmayhaṃ honti yathākkamaṃ; tava, tuyhaṃ; mama,mayhaṃ. Diante de sa, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem tava, mama, tuyhaṃ, mayhaṃ respectivamente; por exemplo: tava, tuyhaṃ; mama, mayhaṃ. Ṅaṃṅakaṃ namhi-. Aṃ e ākaṃ diante de naṃ... Namhi tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ ṅaṃṅākaṃ honti paccekaṃ; tumhaṃ, tumhākaṃ, amhaṃ, amhākaṃ–-yathāsaṅkhyamatra na vivacchate. Diante de naṃ, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem individualmente aṃ e ākaṃ; por exemplo: tumhaṃ, tumhākaṃ, amhaṃ, amhākaṃ — aqui, a correspondência respectiva não é pretendida. Dutiye yomhi vā-. Diante do segundo yo [acusativo plural], opcionalmente... Tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ paccekaṃ ṅaṃṅākaṃ vā honti yomhi dutiye; tumhaṃ’tumhākaṃ, tumhe; amhaṃ,amhākaṃ,amhe. Para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem opcionalmente aṃ e ākaṃ individualmente diante do segundo yo; por exemplo: tumhaṃ, tumhākaṃ, tumhe; amhaṃ, amhākaṃ, amhe. Apādādo padatekavākye-. Não no início de um verso, após uma palavra, em uma única frase... Idamadhikataṃ veditabbaṃ; pajjate’nenatthoti-padaṃ, syādyantaṃ tyādyāntañca; padasamūho vākyaṃ. Isto deve ser entendido como uma regra governante (adhikāra); 'aquilo pelo qual o sentido é expresso' é uma palavra (pada), terminando em sufixos nominais (syādi) ou verbais (tyādi); um grupo de palavras é uma frase (vākya). Yonaṃhisvapañcamyā vono-. Vo e no diante de yo, naṃ, hi, su, exceto no ablativo... Apañcamiyā yonaṃhisvapādādo vattamānānaṃ padasmā paresaṃ ekavākye ṭhitānaṃ tumhaamhasaddānaṃ savibhattīnaṃ vo no honti vā yathākkamaṃ; tiṭṭhatha vo, tiṭṭhatha tumhe; tiṭṭhāma no, tiṭṭhāma mayaṃ; passati vo, passati tumhe; passati no, passatiamhe; dīyate vo, dīyate tumhaṃ; dīyate no, Diante de yo, naṃ, hi, su, exceto no ablativo, não ocorrendo no início de um verso, vindo após outra palavra e situando-se em uma única frase, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem opcionalmente vo e no respectivamente; por exemplo: tiṭṭhatha vo, tiṭṭhatha tumhe; tiṭṭhāma no, tiṭṭhāma mayaṃ; passati vo, passati tumhe; passati no, passati amhe; dīyate vo, dīyate tumhaṃ; dīyate no, Dīyate amhaṃ; dhanaṃ vo, dhanaṃ tumhaṃ; dhanaṃ no, dhanaṃ amhaṃ; kataṃ vo, kataṃ tumhehi; kataṃ no, kataṃ amhehi–-apañcamyāti-kiṃ?Nissaṭaṃ tumhehi, nissaṭaṃ amhehi; apādādotveva ... dīyate amhaṃ; dhanaṃ vo, dhanaṃ tumhaṃ; dhanaṃ no, dhanaṃ amhaṃ; kataṃ vo, kataṃ tumhehi; kataṃ no, kataṃ amhehi. Por que se diz 'exceto no ablativo' (apañcamyā)? [Para evitar em casos como] nissaṭaṃ tumhehi, nissaṭaṃ amhehi. Por que se diz 'não no início de um verso' (apādādo)? ‘‘Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ,Tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ’’; “Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ, Tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ” [E força foi dada aos monges, por vós um mérito não pequeno foi acumulado]; Padatotveva- tumhe tiṭṭhatha; ekavākyetveva- devadatto tiṭṭhati gāme, tumhe tiṭṭhathanagare; savibhattīnaṃtveva- arahati dhammo tumhādinaṃ; arahati dhammo amhādisānaṃ. Por que se diz 'após uma palavra' (padata)? [Para evitar em] tumhe tiṭṭhatha. Por que se diz 'em uma única frase' (ekavākye)? [Para evitar em] devadatto tiṭṭhati gāme, tumhe tiṭṭhatha nagare. Por que se diz 'junto com suas desinências' (savibhattīnaṃ)? [Para evitar em] arahati dhammo tumhādinaṃ; arahati dhammo amhādisānaṃ. Teme nāse-. Te e me diante de nā e sa... Nāmhi se ca apādādo vattamānānaṃ padasmā paresaṃ eka vākye ṭhitānaṃ tumhaambhasaddānaṃ savibhattīnaṃ teme vā honti yathākkamaṃ; kataṃ te, kataṃ tayā; kataṃme, kataṃ mayā; dīyate te, dīyate tava; dīyate me, dīyayate mama; dhanaṃ te, dhanaṃme, dhanaṃ mama. Diante de nā e sa, não ocorrendo no início de um verso, vindo após outra palavra e situando-se em uma única frase, para as palavras tumha e amha junto com suas desinências, ocorrem opcionalmente te e me respectivamente; por exemplo: kataṃ te, kataṃ tayā; kataṃ me, kataṃ mayā; dīyate te, dīyate tava; dīyate me, dīyate mama; dhanaṃ te, dhanaṃ me, dhanaṃ mama. Anvādese-. Na referência subsequente (anvādesa)... Kathitānukathanavisaye tumhaamhasaddānamādesā niccaṃ bhavanti punabbidhānā; gāmo tumhaṃ pariggaho, atho janapado vo pariggaho. No âmbito de repetir o que já foi dito (referência subsequente), as substituições para as palavras tumha e amha ocorrem obrigatoriamente devido à reiteração; por exemplo: gāmo tumhaṃ pariggaho, atho janapado vo pariggaho. Sapubbā paṭhamantā vā-. Opcionalmente após um termo no nominativo precedido por outro... Vijjamānapubbasmā paṭhamantā paresaṃ tumhaamhasaddānamā desā vā honti anvādese’pi; gāme paṭo tumhākaṃ, atho nagare kambalo vo; atho nagare kambalo tumhākaṃ; sapubbāti-kiṃ? Paṭo tumhākaṃ, atho kambalo vo; paṭha mantāti-kiṃ-paṭo nagare tumhākaṃ, atho kambalo gāme vo. Seguindo um termo no nominativo que possui uma palavra precedente, as substituições para as palavras tumha e amha ocorrem opcionalmente, mesmo na referência subsequente; por exemplo: gāme paṭo tumhākaṃ, atho nagare kambalo vo; atho nagare kambalo tumhākaṃ. Por que se diz 'precedido por outro' (sapubbā)? [Para comparar com] paṭo tumhākaṃ, atho kambalo vo. Por que se diz 'no nominativo' (paṭhamantā)? [Para comparar com] paṭo nagare tumhākaṃ, atho kambalo gāme vo. Na vavāhāhevayoge-. Não em conexão com va, vā, ha, aha, eva... Cādīhi yoge tumhaamhasaddānamādesā na honti; gāmo tava ca pariggaho, mama ca pariggaho; gāmo tava vā pariggaho, mama vā pariggaho; gāmo tavaha pariggaho, mamaha pariggaho; gāmo tavāha pariggaho, mamāha parigga ho; gāmā taveva pariggaho, mameva pariggaho; evaṃ sabbattha udāhararitabbaṃ–-yogeti kiṃ? Gāmoca te pariggaho, nagarañca me pariggaho. Em conexão com ca e outros, as substituições para as palavras tumha e amha não ocorrem; por exemplo: gāmo tava ca pariggaho, mama ca pariggaho; gāmo tava vā pariggaho, mama vā pariggaho; gāmo tava ha pariggaho, mama ha pariggaho; gāmo tava aha pariggaho, mama aha pariggaho; gāmo tava eva pariggaho, mama eva pariggaho. Assim deve ser exemplificado em todos os casos. Por que se diz 'em conexão' (yoge)? [Para permitir em] gāmo ca te pariggaho, nagarañca me pariggaho. Dassanatthenālocane-. Com verbos de ver, exceto na percepção mental... Dassanatthesu ālocanavajjitesu payujjamānesu tumha amhasaddānamādesā na honti; gāmo tumhe uddissāgato, gāmo amhe uddissāgato–-anālocaneti-kiṃ? Gāmo vo āloveti, gāmo no āloceti. Quando são empregados verbos com o sentido de 'ver', excluindo a percepção mental (ālocana), as substituições para as palavras tumha e amha não ocorrem; por exemplo: gāmo tumhe uddissāgato, gāmo amhe uddissāgato. Por que se diz 'excluindo a percepção mental' (anālocane)? [Para permitir em] gāmo vo āloceti, gāmo no āloceti. Āmantaṇaṃ pubbamasantaṃva-. Um vocativo precedente é considerado como inexistente... Āmantaṇaṃ pubbamavijjamānaṃ viya hoti tumhaamhasaddāna mādesavisaye; devadatta tava pariggaho–-āmantaṇantikiṃ? Kambalo te pariggaho; pubbanti-kiṃ?’Mayetaṃ sabba makkhātaṃ tumhākaṃ dvijapuṅgavā’ parassa hi [ ] avijjamānantā apādādoti-paṭisedhona siyā? Ivāti-kiṃ? Savanaṃ[ ] yathā siyā. Um vocativo precedente é considerado como inexistente no âmbito das substituições para as palavras tumha e amha; por exemplo: devadatta tava pariggaho. Por que se diz 'vocativo' (āmantaṇa)? [Para comparar com] kambalo te pariggaho. Por que se diz 'precedente' (pubba)? [Como em] 'mayetaṃ sabba makkhātaṃ tumhākaṃ dvijapuṅgavā'... Na sāmaññavacanamekatthe-. Não um termo geral em aposição... Samānādhikaraṇe parato sāmaññavacanamāmantaṇamasantaṃ viya na hoti; māṇavaka jaṭilaka tepariggaho–-parassā vijjamānatte’pi pubbarūpamupādāyādeso hoti; sāmañña vacananti-kiṃ? Devadatta māṇavaka tava pariggaho; ekatthetikiṃ? Devadatta yaññadatta tumhaṃ pariggaho. Quando um termo geral se segue em concordância gramatical (samānādhikaraṇa), o vocativo não é considerado como inexistente; por exemplo: māṇavaka jaṭilaka te pariggaho. Por que se diz 'termo geral' (sāmaññavacana)? [Para comparar com] devadatta māṇavaka tava pariggaho. Por que se diz 'com o mesmo referente' (ekatthe)? [Para comparar com] devadatta yaññadatta tumhaṃ pariggaho. Bahusu vā-. No plural, opcionalmente... Bahusu vattamānamāmantaṇaṃ sāmaññavacanamekatthe avijjamānaṃ viya vā na hoti; brāhmaṇā guṇavanto tumhākaṃ pariggaho; brāhmaṇā guṇavanto vo pariggaho. Um vocativo no plural, sendo um termo geral com o mesmo referente, opcionalmente não é considerado como inexistente; por exemplo: brāhmaṇā guṇavanto tumhākaṃ pariggaho; brāhmaṇā guṇavanto vo pariggaho. Iti moggallāne vyākaraṇe vuttiyaṃ syādikaṇḍo dutiyo. Assim termina a segunda seção sobre os sufixos nominais (syādi-kaṇḍa) no comentário da Gramática de Moggallāna. Syādi syādinekatthaṃ-. Um termo terminado em sufixo nominal (syādi) com outro terminado em sufixo nominal forma um único sentido... Syādyantaṃ syādyāntena sahekatthaṃ hotīti-idamadhikataṃ veditabbaṃ; so ca bhinnatthānamekatthibhāvo samāsoti vuccate. 'Um termo terminado em sufixo nominal torna-se de sentido único junto com outro terminado em sufixo nominal' — isto deve ser entendido como uma regra governante (adhikāra); e essa unificação de significados diferentes em um único sentido é chamada de composto (samāsa). Asaṃkhyaṃ vibhattisampattisamīpasākalyābhāvayathā pacchāyugapadatthe-. Um indeclinável (asaṃkhya) [combina-se] nos sentidos de desinência casual, prosperidade, proximidade, totalidade, ausência, yathā [conforme], posterioridade e simultaneidade... Asaṃkhyaṃ syyādyantaṃ vibhatyādīnamatthe vattamānaṃ syādyantena sahekatthaṃ bhavati; tattha vibhatyatthe tāva-itthisu kathā pavattā adhitthi–-sampatti dvidhā attasampatti samiddhi casampannaṃ brahmaṃ sabrahmaṃ, licchavīnaṃ; samiddhi bhikkhānaṃ subhikkhaṃ. Samīpe-kumbhassa samīpamupakumbhaṃ–-sākalye-satiṇamajjho harati; sāggyadhīte–-abhāvo sambandhibhedā bahuvidho; tatra iddhābhāve-vigatā iddhi saddikānaṃ dussaddikaṃ; atthābhāve-abhāvo makkhikānaṃ nimmakkhikaṃ; atikkamābhāve-atigatāni tiṇāni nittiṇaṃ; sampatābhāve-atigataṃ lahupāpuraṇaṃ ati lahupāpuraṇaṃ; lahupāpuraṇassa nāyamupabhogakāloti attho. Yayathāttho’nekavidho; tatra yoggatāyaṃ-anurūpaṃ surūpo vahati; vicchāyaṃ -anvaddhamāsaṃ; atthānativattiyaṃ- yathāsatti; sadisatte- sadiso kikhiyā[ ] sakikhi; ānupubbiyaṃ- anujeṭṭhaṃ; pacchātthe [ -]anurathaṃ; yugapadatthe-sacakkaṃ nidhi. Um termo indeclinável (asaṃkhya) terminado em sufixo nominal, quando expressa o sentido de uma desinência casual etc., torna-se de sentido único junto com outro termo terminado em sufixo nominal. Entre estes, primeiramente, no sentido de desinência casual: adhitthi [sobre as mulheres, a partir de itthisu kathā pavattā]. A prosperidade (sampatti) é de dois tipos: prosperidade pessoal (attasampatti) e abundância (samiddhi); por exemplo: sabrahmaṃ [a prosperidade dos brâmanes, sampannaṃ brahmaṃ]; subhikkhaṃ [abundância de esmolas, samiddhi bhikkhānaṃ]. No sentido de proximidade (samīpa): upakumbhaṃ [perto do pote, kumbhassa samīpaṃ]. No sentido de totalidade (sākalya): satiṇamajjho harati [ele leva tudo, incluindo a grama]; sāggyadhīte [estudado incluindo o ritual do fogo]. A ausência (abhāva) é de vários tipos conforme a relação. Entre estes, na ausência de prosperidade: dussaddikaṃ [ausência de som, vigatā iddhi saddikānaṃ]. Na ausência de coisas: nimmakkhikaṃ [ausência de moscas, abhāvo makkhikānaṃ]. Na transgressão/passagem: nittiṇaṃ [além da grama, atigatāni tiṇāni]. Na inadequação do momento presente: atilahupāpuraṇaṃ [passado o tempo de vestimenta leve, atigataṃ lahupāpuraṇaṃ], significando 'este não é o momento de usar vestimenta leve'. O sentido de yathā é de vários tipos. Entre estes, na adequação (yoggatā): anurūpaṃ [adequado, como em anurūpaṃ surūpo vahati]. Na repetição (vicchā): anvaddhamāsaṃ [a cada quinzena]. No não exceder o limite (atthānativatti): yathāsatti [conforme a capacidade]. Na semelhança (sadisatta): sakikhi [semelhante a um gaio-azul, sadiso kikhiyā]. Na ordem (ānupubbiya): anujeṭṭhaṃ [conforme a senioridade]. No sentido de 'depois' (pacchā): anurathaṃ [atrás do carro]. No sentido de simultaneidade (yugapada): sacakkaṃ nidhi [o tesouro junto com a roda]. Yathā na tulye-. Yathā não é usado no sentido de igualdade... Yathāsaddotulyatthe vattamāno syādyantena sahekattho na bhavati; yathā devadatto tathā yaññadatto. A palavra 'yathā', quando expressa o sentido de igualdade (tulyattha), não forma um composto (ekattha) com uma palavra terminada em sufixo de caso (syādyanta); por exemplo: 'yathā devadatto tathā yaññadatto' (assim como Devadatta, assim é Yaññadatta). Yāvāvadhāraṇe-. A palavra 'yāva' no sentido de limitação (avadhāraṇa) [forma um composto]. Yāvasaddo’vadhāraṇe vattamāno syādyantena sahekattho bhavati; avadhāraṇamettakatā paricchedo; yāvāmattaṃ brāhmaṇe āmantaya; yāvajīvaṃ–-avadhāraṇeti-kiṃ, yāva dinnaṃtāva bhuttaṃ nāvadhārayāmi kittakaṃ mayā bhuttanti. A palavra 'yāva', quando expressa o sentido de limitação (avadhāraṇa), forma um composto (ekattha) com uma palavra terminada em sufixo de caso (syādyanta). Limitação significa a medida ou delimitação (mettakatā paricchedo); por exemplo: 'yāvāmattaṃ brāhmaṇe āmantaya' (convide tantos brâmanes quantos houver); 'yāvajīvaṃ' (enquanto durar a vida). Por que se diz 'no sentido de limitação'? Em 'yāva dinnaṃ tāva bhuttaṃ' (tanto quanto foi dado, tanto foi comido), não determino a quantidade exata do que foi comido por mim. Payyapābahitiropurepacchāvā pañcamyā-. [As palavras] 'pari', 'apa', 'ā', 'bahi', 'tiro', 'pure' e 'pacchā' opcionalmente [formam um composto] com uma palavra no caso ablativo (pañcamī). Pariādayo vañcamyantena sahekatthā honti vā; pari pabbataṃ vassi devo, paripabbatā; apapabbataṃ vassi devo, apa pabbatā; āpāṭaliputtaṃ vassidevo, āpāṭaliputtā; bahigāmaṃ, bahigāmā; tiropabbataṃ, tiropabbatā; purebhattaṃ, purebhattā; pacchābhattaṃ, pacchābhattā–-vetādhikāro As palavras 'pari' e outras opcionalmente formam um composto (ekattha) com uma palavra terminada no caso ablativo (pañcamyanta); por exemplo: 'pari pabbataṃ vassi devo' ou 'pari pabbatā' (choveu ao redor da montanha); 'apapabbataṃ vassi devo' ou 'apa pabbatā' (choveu longe da montanha); 'āpāṭaliputtaṃ vassi devo' ou 'āpāṭaliputtā' (choveu até Pāṭaliputta); 'bahigāmaṃ' ou 'bahigāmā' (fora da aldeia); 'tiropabbataṃ' ou 'tiropabbatā' (além da montanha); 'purebhattaṃ' ou 'purebhattā' (antes da refeição); 'pacchābhattaṃ' ou 'pacchābhattā' (depois da refeição). Esta é a autoridade da opção ('vā'). Samīpāyāmesvanu-. A palavra 'anu' [forma um composto] nos sentidos de proximidade (samīpa) e extensão ao longo de (āyāma). Anusaddo sāmīpye āyāme ca vattamāno syādyantena sahekattho hotī vā; anuvanamasani gatā; anugaṅgaṃ bārāṇasī–-samīpāyāmesviti-kiṃ, rukkhamanuvijjotate vijju. A palavra 'anu', quando expressa o sentido de proximidade (sāmīpya) e de extensão ao longo de (āyāma), opcionalmente forma um composto (ekattha) com uma palavra terminada em sufixo de caso (syādyanta); por exemplo: 'anuvanamasani gatā' (o raio caiu perto da floresta); 'anugaṅgaṃ bārāṇasī' (Bārāṇasī fica ao longo do Ganges). Por que se diz 'nos sentidos de proximidade e extensão'? Em 'rukkhamanuvijjotate vijju' (o raio brilha em direção à árvore), [não há composto]. Tiṭṭhagvādini-. [As palavras] 'tiṭṭhagu' e outras [são formadas como compostos]. Tiṭṭhaguppabhutīni, ekatthibhāvavisaye nipātīyante;’tiṭṭhantī gāvo yasmiṃ kāle’tiṭṭhagu, kālo; vahaggu, kālo; āyatigavaṃ, khaleyavaṃ, lūnayavaṃ, lūyamānayavamiccādi–-vyanto’pettha; kesākesi; daṇḍādaṇḍi–-tathā velāppabhāvanattho’pi; pāto nahānaṃ pātanahānaṃ; sāyaṃ nahānaṃ sāyanahānaṃ; pātakālaṃ, sāyakālaṃ; pātameghaṃ, sāyameghaṃ; pātamaggaṃ, sāyamaggaṃ. As palavras 'tiṭṭhagu' e seguintes são estabelecidas como formas irregulares (nipātīyante) no escopo da composição (ekatthibhāva); por exemplo: 'tiṭṭhantī gāvo yasmiṃ kāle' (o momento em que as vacas estão de pé) = 'tiṭṭhagu' (o momento); 'vahaggu' (o momento [em que as vacas carregam fardos]); 'āyatigavaṃ', 'khaleyavaṃ' (cevada na eira), 'lūnayavaṃ' (cevada colhida), 'lūyamānayavaṃ' (cevada sendo colhida), etc. Palavras terminadas no sufixo 'vi' (vyanta) também estão incluídas aqui: 'kesākesi' (luta cabelo a cabelo); 'daṇḍādaṇḍi' (luta paulada a paulada). Da mesma forma, também se incluem aquelas que expressam o tempo de uma ocorrência (velāppabhāvanattha): 'pāto nahānaṃ' = 'pātanahānaṃ' (banho matinal); 'sāyaṃ nahānaṃ' = 'sāyanahānaṃ' (banho vespertino); 'pātakālaṃ' (período da manhã), 'sāyakālaṃ' (período da tarde); 'pātameghaṃ' (nuvem matinal), 'sāyameghaṃ' (nuvem vespertina); 'pātamaggaṃ' (caminho matinal), 'sāyamaggaṃ' (caminho vespertino). Oreparipaṭipāremajjheheṭhuddhādhonto vā chaṭṭhīyā-. [As palavras] 'ora', 'pari', 'paṭi', 'pāra', 'majjhe', 'heṭṭhā', 'uddha', 'adho' e 'anto' opcionalmente [formam um composto] com uma palavra no caso genitivo (chaṭṭhī). Orādayo saddā chaṭṭhiyantena sahekatthā vā honti; ekārantattaṃ nipātanato–-oregaṅgaṃ; uparisikharaṃ; paṭi sotaṃ; pāreyamunaṃ; majjhegaṅgaṃ; heṭṭhāpāsādaṃ; uddhagaṅgaṃ; adhogaṅgaṃ; antopāsādaṃ–-puna vāvidhānā gaṅgāoramiccā dipi hoti. As palavras 'ora' e outras opcionalmente formam um composto (ekattha) com uma palavra terminada no caso genitivo (chaṭṭhiyanta); a terminação em 'e' (ekārantatta) ocorre por regra irregular (nipātana); por exemplo: 'oregaṅgaṃ' (aquém do Ganges); 'uparisikharaṃ' (acima do pico); 'paṭisotaṃ' (contra a correnteza); 'pāreyamunaṃ' (além do Yamunā); 'majjhegaṅgaṃ' (no meio do Ganges); 'heṭṭhāpāsādaṃ' (abaixo do palácio); 'uddhagaṅgaṃ' (acima do Ganges); 'adhogaṅgaṃ' (abaixo do Ganges); 'antopāsādaṃ' (dentro do palácio). Devido à nova aplicação da opção ('vā'), também ocorrem formas como 'gaṅgāoraṃ' e outras. Taṃ napuṃsakaṃ-. Esse [composto] é do gênero neutro. Yadetamatakkantamekatthaṃ taṃ napuṃsakaliṅgaṃ veditabbaṃ; tathā vevodāhaṭaṃ; vā kvaci bahulādhikārā–-yathāparisaṃ, yathā parisāya; sakāya sakāya parisāyāti attho. Aquele [composto] que foi explicado como tendo um único significado (ekattha) deve ser conhecido como sendo do gênero neutro (napuṃsakaliṅga); assim foi ilustrado. Às vezes, devido à autoridade de 'bahula' (diversamente), é opcional (vā); por exemplo: 'yathāparisaṃ' ou 'yathā parisāya' (conforme a assembleia), cujo significado é 'sakāya sakāya parisāya' (conforme a sua própria assembleia). Amādi-. [As palavras terminadas em] 'aṃ' e outros sufixos de caso [formam um composto]. Amādisyādyantaṃ syādyāntena saha bahulamekatthaṃ hoti;’gāmaṃ gato’ gāmagato;’muhuttaṃ sukhaṃ’ muhuttasukhaṃ. Vuttiye vopapadasamāse-kumbhakāro; sapāko; tantavāyo; carā haro–-ntamānaktavantuhi vākyameva; dhammaṃ suṇanto; dhammaṃ suṇamāno; odanaṃ bhuttavā.’ Uma palavra terminada em 'aṃ' e outros sufixos de caso (syādyanta) frequentemente (bahulaṃ) forma um composto (ekattha) com outra palavra terminada em sufixo de caso; por exemplo: 'gāmaṃ gato' = 'gāmagato' (ido à aldeia); 'muhuttaṃ sukhaṃ' = 'muhuttasukhaṃ' (felicidade por um momento). No caso de um composto dependente (upapadasamāsa), ocorre apenas a forma composta (vutti): 'kumbhakāro' (oleiro); 'sapāko' (cozinhador de cães/pária); 'tantavāyo' (tecelão); 'carāharo' (mensageiro). Com os particípios terminados em '-nta', '-māna' e '-ktavantu', ocorre apenas a frase não composta (vākya): 'dhammaṃ suṇanto' (ouvindo o Dhamma); 'dhammaṃ suṇamāno' (ouvindo o Dhamma); 'odanaṃ bhuttavā' (tendo comido arroz). Raññā hato’ rājahato;’asinā chinno’ asicchinno; pitusadiso; pitusamo; sukhasahagataṃ;’dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ’dadhibhojanaṃ;’guḷena misso odano’ guḷodano. Vutti padenevopasittādikriyāyākhyāpanato natthāyuttatthatā. 'raññā hato' = 'rājahato' (morto pelo rei); 'asinā chinno' = 'asicchinno' (cortado por uma espada); 'pitusadiso' (semelhante ao pai); 'pitusamo' (igual ao pai); 'sukhasahagataṃ' (acompanhado de felicidade); 'dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ' = 'dadhibhojanaṃ' (comida regada com coalhada); 'guḷena misso odano' = 'guḷodano' (arroz misturado com melaço). Como a ação de regar, etc., é expressa pela própria palavra composta (vuttipada), não há falta de conexão de sentido. Kvavi vuttiyeva; urago pādapo–-kvavi vākyameva; pharasunā chinnavā; dassanena pahātabbā.’ Às vezes ocorre apenas a forma composta (vutti); por exemplo: 'urago' (serpente, lit. 'que anda com o peito'), 'pādapo' (árvore, lit. 'que bebe com o pé'). Às vezes ocorre apenas a frase (vākya); por exemplo: 'pharasunā chinnavā' (tendo cortado com um machado); 'dassanena pahātabbā' (a ser abandonado pela visão). Buddhassadeyyaṃ’ buddhadeyyaṃ;’yūpāya dāru’ yūpadāru;’rajanāya doṇi’ rajanadoṇi; idha na hoti-saṅghassa dātabbaṃ–-kathaṃ, etadattho etadatthanti-aññapadatthe bhavissati.’ 'buddhassa deyyaṃ' = 'buddhadeyyaṃ' (o que deve ser dado ao Buda); 'yūpāya dāru' = 'yūpadāru' (madeira para o poste de sacrifício); 'rajanāya doṇi' = 'rajanadoṇi' (recipiente para tingimento). Aqui não ocorre composto: 'saṅghassa dātabbaṃ' (o que deve ser dado ao Saṅgha). Como se explica 'etadattho' (com este propósito)? Ele ocorrerá no sentido de outra palavra (aññapadattha, ou seja, Bahubbīhi). Savarehi bhayaṃ’ savarabhayaṃ; gāmaniggato, methunāpeto. Kvaci vuttiyeva; kammajaṃ, cittajaṃ–-idha na hoti-rukkhā patito.’ 'savarehi bhayaṃ' = 'savarabhayaṃ' (medo dos Savaras); 'gāmaniggato' (saído da aldeia); 'methunāpeto' (afastado da união sexual). Às vezes ocorre apenas a forma composta (vutti); por exemplo: 'kammajaṃ' (nascido do karma), 'cittajaṃ' (nascido da mente). Aqui não ocorre composto: 'rukkhā patito' (caído da árvore). Rañño puriso’ rājapuriso–-bahulādhikārā ntamāna niddhāriyapūraṇabhāvatittatthehi na hoti; mamānukubbaṃ; mamānu kurumāno; gunnaṃ kaṇhā sampannakhīratamā; sissānaṃ pañcamo; paṭassa sukkatā–-kvaci hoteva; vattamānasāmīpyaṃ–-kathaṃ brāhmaṇassa sukkā dantāti-sāpekkhatāya na hoti–-idha panahoteva candanagandho; nadīghoso; kaññārūpaṃ; kāyasamphasso?Phalarasoti [ –-]phalānaṃtitto; phalānamāsito[ ] phalānaṃ suhito; brāhmaṇassौccaṃ gehanti; sāpekkha tāya na hoti–-raññopāṭaliputtakassadhananti–-dhana sambandhe chaṭṭhīti pāṭaliputtakैnasambandhābhāvā nahessati; rañño’gova asso ca puriso cā’ti bhīnnatthatāyaṃ [ ] vākya meva–-’rañño gavāssapurisā rājagavāssapurisāti vutti hotevekatthibhāve.’Dānesoṇḍo’ dānasoṇḍo; dhammarato; dānabhirato–-kvacivuttiyeva; kucchisayo; thalaṭṭho; paṅkajaṃ; saroruhaṃ idha na hoti bhojane mattaññutā; indriyesu guttadvāratā; āsane nisinno āsane nisīditabbaṃ. 'rañño puriso' = 'rājapuriso' (o homem do rei). Devido à autoridade de 'bahula' (diversamente), a composição não ocorre com palavras terminadas em '-nta', '-māna', ou com palavras que expressam seleção (niddhāriya), ordinais (pūraṇa), substantivos abstratos (bhāva) ou satisfação (titta); por exemplo: 'mamānukubbaṃ' (imitando-me); 'mamānukurumāno' (imitando-me); 'gunnaṃ kaṇhā sampannakhīratamā' (das vacas, a preta é a que dá mais leite); 'sissānaṃ pañcamo' (o quinto dos discípulos); 'paṭassa sukkatā' (a brancura do tecido). Às vezes ocorre; por exemplo: 'vattamānasāmīpyaṃ' (proximidade do presente). Por que não ocorre em 'brāhmaṇassa sukkā dantā' (os dentes do brâmane são brancos)? Não ocorre devido à dependência relativa (sāpekkhatā). Mas aqui ocorre: 'candanagandho' (perfume de sândalo); 'nadīghoso' (ruído do rio); 'kaññārūpaṃ' (forma de uma jovem); 'kāyasamphasso' (contato corporal); 'phalaraso' (suco de frutas). [Mas com palavras de satisfação:] 'phalānaṃ titto' (satisfeito com frutas); 'phalānaṃ asito' (saciado de frutas); 'phalānaṃ suhito' (saciado de frutas). Em 'brāhmaṇass'uccaṃ gehaṃ' (a casa alta do brâmane), não ocorre devido à dependência relativa. Em 'rañño pāṭaliputtakassa dhanaṃ' (a riqueza do rei de Pāṭaliputta), como o genitivo está em relação com a riqueza (dhana), não há relação direta com Pāṭaliputta, por isso não se compõe. Em 'rañño go ca asso ca puriso ca' (a vaca, o cavalo e o homem do rei), devido aos significados distintos, há apenas uma frase; mas quando há um único significado (ekatthibhāva), ocorre o composto 'rañño gavāssapurisā' ou 'rājagavāssapurisā'. 'dāne soṇḍo' = 'dānasoṇḍo' (dedicado à caridade); 'dhammarato' (deleitado no Dhamma); 'dānabhirato' (deleitado na caridade). Às vezes ocorre apenas a forma composta (vutti); por exemplo: 'kucchisayo' (deitado no ventre); 'thalaṭṭho' (situado na terra); 'paṅkajaṃ' (nascido no lodo, lótus); 'saroruhaṃ' (nascido no lago, lótus). Aqui não ocorre composto: 'bhojane mattaññutā' (moderação no comer); 'indriyesu guttadvāratā' (portas dos sentidos guardadas); 'āsane nisinno' (sentado em um assento); 'āsane nisīditabbaṃ' (o que deve ser sentado em um assento). Visesanamekatthena-. Um adjetivo (visesana) [forma um composto] com o substantivo qualificado (visessa) quando possuem a mesma relação de caso (samānādhikaraṇa). Visesanaṃ syādyantaṃ visessena syādyāntena samānādhikaraṇenasahekatthaṃ hoti;’nīlañca taṃ uppalañce’ti niluppalaṃ,’chinnañca taṃ parūḷhañce’ti chinnaparūḷhaṃ; satthiva satthī,’satthī ca sāsāmā ce’ti satthisāmā; sīhova sīho,’muni ca sosīho vā’timunisīho;’sīlameva dhanaṃ’ sīladhanaṃ–-kci vākyameva, puṇṇo mantāṇiputto; citto gahapati.–-Kvaci vuttiyeva; kaṇhasappo; lohitasāli. Visesananti-kiṃ? Tacchako sappo. Ekattheneti-kiṃ? Kāḷamhā añño–-kathaṃ, patta jīviko āpannajīviko[ ] māsajātoti-aññapadatthe bhavissati. Uma palavra qualificadora (visesana) terminada em sufixo de caso forma um composto (ekattha) com uma palavra qualificada (visessa) terminada em sufixo de caso quando estão em concordância de caso (samānādhikaraṇa); por exemplo: 'nīlañca taṃ uppalañca' = 'nīluppalaṃ' (lótus azul); 'chinnañca taṃ parūḷhañca' = 'chinnaparūḷhaṃ' (cortado e crescido novamente); 'satthī ca sā sāmā ca' = 'satthisāmā' (ela é amiga e é escura); 'muni ca so sīho vā' = 'munisīho' (um sábio que é como um leão); 'sīlameva dhanaṃ' = 'sīladhanaṃ' (a própria virtude é riqueza). Às vezes ocorre apenas a frase (vākya); por exemplo: 'puṇṇo mantāṇiputto' (Puṇṇa, filho de Mantāṇi); 'citto gahapati' (Citta, o pai de família). Às vezes ocorre apenas a forma composta (vutti); por exemplo: 'kaṇhasappo' (cobra-preta); 'lohitasāli' (arroz vermelho). Por que se diz 'palavra qualificadora'? Em 'tacchako sappo' (a cobra carpinteira), [não há composto]. Por que se diz 'quando possuem a mesma relação de caso'? Em 'kāḷamhā añño' (outro que não o preto), [não há composto]. Como se explicam 'pattajīviko' (aquele que obteve sustento), 'āpannajīviko' (aquele que caiu em um sustento) e 'māsajāto' (com um mês de idade)? Eles ocorrerão no sentido de outra palavra (aññapadattha, ou seja, Bahubbīhi). Naña-. A partícula negativa 'na' [forma um composto]. Nañiccetaṃ syādyantaṃ syādyantena sahekatthaṃ hoti; na brāhmaṇo abrāhmaṇo–-bahulādhikārato asamatthehipi kehici hoti; apunageyyā, gāthā–-anokāsaṃ kāretvā amūlāmūlaṃ gantvā–-īsakaḷāro īsapiṅgaloti-syādi syādinekatthanti samāso; vākyameva vātippasaṅgābhāvā. A partícula negativa 'na' (nañ) terminada em sufixo de caso forma um composto (ekattha) com uma palavra terminada em sufixo de caso; por exemplo: 'na brāhmaṇo' = 'abrāhmaṇo' (não brâmane). Devido à autoridade de 'bahula' (diversamente), às vezes ocorre composto mesmo com palavras que não estão sintaticamente conectadas (asamattha); por exemplo: 'apunageyyā gāthā' (um verso que não deve ser cantado novamente); 'anokāsaṃ kāretvā' (não tendo dado oportunidade); 'amūlāmūlaṃ gantvā' (tendo ido à raiz do que não tem raiz). Em 'īsakaḷāro' (ligeiramente escuro) e 'īsapiṅgalo' (ligeiramente pardo), o composto é formado pela regra geral de sufixo de caso com sufixo de caso; ocorre apenas a frase (vākya) quando não há risco de aplicação excessiva (atippasaṅgābhāva). Kupādayo niccamasyādividhimhi-. [As palavras] 'ku', 'pa' e outras sempre [formam um composto], exceto na regra de 'asyādi' (sufixos de caso). Kusaddo pādayo ca syādyantena sahekatthā honti niccaṃ syadividhivisayato’ññattha;’kucchito brāhmaṇo’ kubrāhmaṇo,’īsakaṃ uṇhaṃ’ kaduṇhaṃ; panāyako, abhiseko, pakarittvā, pakataṃ, duppuriso, dukkataṃ, supuriso, sukataṃ, abhitthutaṃ, atitthutaṃ, ākaḷāro, ābaddho. Pādayo gatādyatthe paṭhamāya()’ pagato ācariyo’ pācariyo; pantevāsī–-accādayo kantādyatthe dutiyāya;()’atikkanto maca’matimañco; atimālo. Avādayo kuṭṭhādyatthe tatiyāya;()’avakuṭṭhaṃ kokilāya vana’mavakokilaṃ; avamayayūraṃ. Pariyādayo gilānādyatthe catutthiyā; ()’parigila no’jjhenāya’ pariyajjheno–-nyādayo kannādyatthe pañcamiyā()’nikkhantokosambiyā’ nikkosambi–-asyādividhimhīti kiṃrukkhampati vijjotate. A palavra 'ku' e as palavras 'pa' e outras sempre formam um composto (ekattha) com uma palavra terminada em sufixo de caso, exceto no escopo da regra de 'asyādi'; por exemplo: 'kucchito brāhmaṇo' = 'kubrāhmaṇo' (mau brâmane); 'īsakaṃ uṇhaṃ' = 'kaduṇhaṃ' (morno); 'panāyako' (líder); 'abhiseko' (consagração); 'pakaritvā' (tendo feito bem); 'pakataṃ' (bem feito); 'duppuriso' (homem mau); 'dukkataṃ' (mal feito); 'supuriso' (homem bom); 'sukataṃ' (bem feito); 'abhitthutaṃ' (muito louvado); 'atitthutaṃ' (extremamente louvado); 'ākaḷāro' (ligeiramente escuro); 'ābaddho' (atado). As palavras 'pa' e outras, no sentido de 'ido' e outros, compõem-se com o caso nominativo (paṭhamā): 'pagato ācariyo' = 'pācariyo' (professor que partiu); 'pantevāsī' (discípulo residente). As palavras 'ati' e outras, no sentido de 'ultrapassado' e outros, compõem-se com o caso acusativo (dutiyā): 'atikkanto mañcaṃ' = 'atimañco' (além do leito); 'atimālo'. As palavras 'ava' e outras, no sentido de 'desprezado' e outros, compõem-se com o caso instrumental (tatiyā): 'avakuṭṭhaṃ kokilāya vanaṃ' = 'avakokilaṃ' (a floresta onde o cuco cantou); 'avamayūraṃ'. As palavras 'pari' e outras, no sentido de 'cansado' e outros, compõem-se com o caso dativo (catutthī): 'parigilāno ajjhenāya' = 'pariyajjheno' (cansado de estudar). As palavras 'ni' e outras, no sentido de 'saído' e outros, compõem-se com o caso ablativo (pañcamī): 'nikkhanto kosambiyā' = 'nikkosambi' (saído de Kosambī). Por que se diz 'exceto na regra de asyādi'? Em 'rukkhaṃ pati vijjotate' (brilha em direção à árvore), [não há composto]. Cī kriyatthehi-. [A palavra terminada no sufixo] 'cī' [forma um composto] com palavras que expressam ação (kriyattha). Cīppaccayanto kriyatthehi syadyantehi sahekattho hoti; malinī kariya. Uma palavra terminada no sufixo 'cī' forma um composto (ekattha) com palavras que expressam ação terminadas em sufixo de caso; por exemplo: 'malinī kariya' (tendo tornado sujo). Bhusanādarānādaresvalaṃsāsā-. [As palavras] 'alaṃ', 'sā' e 'asā' [formam um composto] nos sentidos de adorno (bhūsana), respeito (ādara) e desrespeito (anādara). Bhusanādisvatthesvalamādayo saddā kriyātthehi syādyantehi sahekatthā honti; alaṃkariya; sakkacca; asakkacca–-bhusanādīsūti-kiṃ? Alaṃ bhutvā gato; sakkatvā gato; asakkatvā gato; pariyattaṃ sobhanamasobhananti attho. Nos sentidos de adorno e outros, as palavras 'alaṃ' e outras formam um composto (ekattha) com palavras que expressam ação terminadas em sufixo de caso; por exemplo: 'alaṃkariya' (tendo adornado); 'sakkacca' (tendo respeitado/cuidadosamente); 'asakkacca' (sem respeitar/descuidadamente). Por que se diz 'nos sentidos de adorno e outros'? Em 'alaṃ bhutvā gato' (tendo comido o suficiente, partiu), 'sakkatvā gato' (tendo honrado, partiu) e 'asakkatvā gato' (não tendo honrado, partiu), [não há composto]. O significado é 'completamente belo ou não belo'. Aññe ca-. E outras [palavras formam um composto]. Aññe ca saddā kriyatthehi syādyantehi saha bahulamekatthā bhavanti; purobhuya; tirobhuya;tirokariya; urasikariya; manasikariya; majjhekariya; tuṇhibhuya. E outras palavras frequentemente (bahulaṃ) formam um composto (ekattha) com palavras que expressam ação terminadas em sufixo de caso; por exemplo: 'purobhuya' (tendo colocado à frente); 'tirobhuya' (tendo desaparecido); 'tirokariya' (tendo ocultado); 'urasikariya' (tendo acolhido no peito/aceitado); 'manasikariya' (tendo prestado atenção/levado à mente); 'majjhekariya' (tendo colocado no meio); 'tuṇhibhuya' (tendo ficado em silêncio). Vānekaññatthe-. Múltiplas [palavras] opcionalmente (vā) [formam um composto] no sentido de outra palavra (aññattha). Anekaṃ syādyantamaññassa padassatthe ekatthaṃ vā hoti; bahūni dhanāni yassaso’bahudhano;’lambā kaṇṇā yassa so’ lambakaṇṇo;’vajiraṃ pāṇimhi yassaso’yaṃ’ vajirapāṇi;’mattābahavo mātaṅgā ettha’ mattabahumātaṅgaṃ, vanaṃ;’ārūḷho vānaroyaṃ rukkhaṃ so’ ārūḷhavānaro;’jitāni indriyāni yenaso’ jitindriyo;’dinnaṃ bhojanaṃ yassaso’ dinnabhojano;’apagataṃ kāḷakaṃ yasmā paṭā so’ya’ mapagatakāḷako;’upagatādasa yesaṃ te’ upadasā; āsannadasā; adūradasā? Adhika dasā;’tayo dasa parimāṇamesaṃ) tidasā–-kathaṃ, dasasaddosaṃ khyāne vattate parimāṇasaddasannidhānā, yathā-pañcaparimāṇa mesaṃ’ pañcakā sakuṇāti; dve vā tayo vāparimāṇamesa’dvattayo;vāsaddatthe vā-’ve vā tayo vā’ dvattayo–-’dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yadantarāḷaṃ’ dakkhiṇapubbā, dinā;’dakkhiṇā vasā pubbā cā’ti vā;’saha puttenāgato’ saputto salomako, vijjamānalomakoti attho evaṃ sapakkhako; atthikhīrā, brāhmaṇiti-atthisaddo vijjamānatthe nipāto–-kvaci gatatthatāya padantarānamappayogo, kaṇṭhaṭṭhā kāḷā assa kaṇṭhekāḷo; [ ] oṭṭhamukhamica mukhamassaoṭṭhamukho; kesasaṅghāto cūḷā assa kesacūḷo; suvaṇṇavikāro alaṅkāro assasuvaṇṇālaṅkāro;’ papatitaṃ paṇṇamassa’ papatitapaṇṇo, papaṇṇo;’avijjamānā puttā assa’ avijjamānaputto;’na santi puttā assa’ aputto–-kvaci na hotipañcabhuttavanto assa, bhātuno putto assa atthiti bahulādhikārato. Múltiplas palavras terminadas em sufixo de caso opcionalmente formam um composto (ekattha) no sentido de outra palavra (aññassa padassatthe); por exemplo: 'bahūni dhanāni yassa so' = 'bahudhano' (aquele que tem muitas riquezas); 'lambā kaṇṇā yassa so' = 'lambakaṇṇo' (aquele que tem orelhas longas); 'vajiraṃ pāṇimhi yassa so' = 'vajirapāṇi' (aquele que tem o raio na mão); 'mattā bahavo mātaṅgā ettha' = 'mattabahumātaṅgaṃ' (uma floresta onde há muitos elefantes no cio); 'ārūḷho vānaro yaṃ rukkhaṃ so' = 'ārūḷhavānaro' (a árvore na qual o macaco subiu); 'jitāni indriyāni yena so' = 'jitindriyo' (aquele por quem os sentidos foram conquistados); 'dinnaṃ bhojanaṃ yassa so' = 'dinnabhojano' (aquele a quem a comida foi dada); 'apagataṃ kāḷakaṃ yasmā paṭā so' = 'apagatakāḷako' (o manto do qual a mancha preta desapareceu); 'upagatā dasa yesaṃ te' = 'upadasā' (aqueles que estão próximos de dez); 'āsannadasā' (próximos de dez); 'adūradasā' (não distantes de dez); 'adhikadasā' (mais de dez); 'tayo dasa parimāṇam esaṃ' = 'tidasā' (aqueles cuja medida é três dezenas, ou seja, trinta). Como se explica isso? A palavra 'dasa' (dez) é usada no sentido de número devido à proximidade com a palavra 'parimāṇa' (medida), como em 'pañca parimāṇam esaṃ' = 'pañcakā sakuṇā' (pássaros cuja medida é cinco); 'dve vā tayo vā parimāṇam esaṃ' = 'dvattayo' (dois ou três). Ou no sentido da palavra 'vā' (ou): 'dve vā tayo vā' = 'dvattayo'. 'dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yad antarāḷaṃ' = 'dakkhiṇapubbā' (a direção intermediária entre o sul e o leste, ou seja, o sudeste); ou 'dakkhiṇā vasā pubbā ca'. 'saha puttena āgato' = 'saputto' (vindo com seu filho); 'salomako' (peludo), que significa 'vijjamānalomako' (que possui pelos); da mesma forma 'sapakkhako' (alado). 'atthikhīrā brāhmaṇī' (uma mulher brâmane que tem leite) — aqui a palavra 'atthi' é uma partícula invariável no sentido de 'existente'. Às vezes, porque o sentido já está implícito, outras palavras não são empregadas: 'kaṇṭhaṭṭhā kāḷā assa' = 'kaṇṭhekāḷo' (aquele cuja garganta é preta); 'oṭṭhamukham iva mukham assa' = 'oṭṭhamukho' (aquele cujo rosto é como o de um camelo); 'kesasaṅghāto cūḷā assa' = 'kesacūḷo' (aquele cujo coque é uma massa de cabelos); 'suvaṇṇavikāro alaṅkāro assa' = 'suvaṇṇālaṅkāro' (aquele cujo adorno é feito de ouro); 'papatitaṃ paṇṇam assa' = 'papatitapaṇṇo' ou 'papaṇṇo' (aquele cujas folhas caíram); 'avijjamānā puttā assa' = 'avijjamānaputto' (aquele cujos filhos são inexistentes); 'na santi puttā assa' = 'aputto' (sem filhos). Às vezes não ocorre composto: 'pañca bhuttavanto assa' (ele comeu cinco), 'bhātuno putto assa atthi' (o filho do irmão dele existe), devido à autoridade de 'bahula' (diversamente). Tattha gahetvā tena paharitvā yuddhe sarūpaṃ-. [Palavras de] mesma forma (sarūpa) no caso locativo (tattha) ou instrumental (tena) [formam um composto] no sentido de uma luta (yuddha) que envolve agarrar (gahetvā) ou golpear (paharitvā). Sattamyantaṃ tatiyantañca sarūpamanekaṃ tattha gahetvā tena paharitvā yuddhe’ññapadatthe ekatthaṃ vā hoti;’kesesu ca kesesu ca gahetvā yuddhampavattaṃ’ kesākesi;’daṇḍehi ca daṇḍehi ca paharitvā yuddhampavattaṃ’ daṇḍādaṇḍi; muṭṭhāmuṭṭhi ‘‘ci vīti hāre’ti. Ci samāsanto [’]cismi. Ntyākāro–-tattha teneti-kiṃ? Kāyadva kāyadva [ ] gahetvā yuddhaṃ pavattaṃ; gahetvā paharitvāti- kiṃ? Rathe ca rathe ca ṭhatvā yuddhaṃpavattaṃ; yuddhetikiṃ? Hatthe ca hatthe ca gahetvā sakhyaṃ pacattaṃ; sarūpantikiṃ? Daṇḍehi ca musalehica paharitvā yuddhaṃ pavattaṃ. Múltiplas palavras de mesma forma terminadas no caso locativo (sattamyanta) ou instrumental (tatiyanta) opcionalmente formam um composto (ekattha) no sentido de outra palavra (aññapadatthe) que denota uma luta envolvendo agarrar ali ou golpear com aquilo; por exemplo: 'kesesu ca kesesu ca gahetvā yuddhaṃ pavattaṃ' = 'kesākesi' (uma luta em que se agarraram pelos cabelos); 'daṇḍehi ca daṇḍehi ca paharitvā yuddhaṃ pavattaṃ' = 'daṇḍādaṇḍi' (uma luta em que se golpearam com pauladas); 'muṭṭhāmuṭṭhi' (luta de punhos). O sufixo de fim de composto 'ci' (samāsanta) é aplicado, tornando-se 'i', e há o alongamento da vogal 'a' para 'ā'. Por que se diz 'no locativo ou instrumental'? Em 'kāyena ca kāyena ca...' (corpo a corpo...), [não há esse composto]. Por que se diz 'envolvendo agarrar ou golpear'? Em 'rathe ca rathe ca ṭhatvā yuddhaṃ pavattaṃ' (uma luta travada de pé em carruagem e carruagem), [não há composto]. Por que se diz 'em uma luta'? Em 'hatthe ca hatthe ca gahetvā sakhyaṃ pavattaṃ' (amizade estabelecida segurando mão com mão), [não há composto]. Por que se diz 'de mesma forma'? Em 'daṇḍehi ca musalehi ca paharitvā yuddhaṃ pavattaṃ' (uma luta travada golpeando com bastões e clavas), [não há composto]. Catthe-. [Um composto é formado] no sentido de 'ca' (e). Anekaṃ syādyantaṃ catthe ekatthaṃ vā bhavati–-samuccayo’ṇvācayo itarītarayogo samāhāro ca casaddatthā, tattha samuccayāṇvācayesu nekatthibhāvo sambhavati- tesu hi samuccayo aññamaññanirapekkhānamattappadhānānaṃ katthaci kriyāvisese cīyamānatā-yathā-dhave ca khadire ca palāse ca chindāti; anvācayova yattheko padhānabhāvena vidhiyate aparo caguṇabhāvena-yathā-bhikkhaṃ cara gāvo vānayeti–-itarañcayaya tu sambhavati, tesu hi aññamaññasāpekkhānamava yavabhedānugato itarītarayogo- yathā- sāriputtamoggallānātiassāvayavappadhānattā bahuvacanameva; aññamañña sāpekkhānameva tirohitāvayavabhedo samudāyappadhāno samāhāro-yathā-chattupāhananti-assa pana samudāyappadhānattā ekavacanameva; te ca samāhārītarītarayogā bahulaṃ vidhānā niyatavisayāyeva honti, tatrāyaṃ visayavibhāgo nirutti piṭakāgato. Múltiplas palavras terminadas em desinências de caso (syādi) tornam-se uma só palavra (ekattha) no sentido de 'ca' (e). Os significados da palavra 'ca' são: acumulação (samuccaya), justaposição secundária (anvācaya), conexão mútua (itarītarayoga) e agregação (samāhāro). Entre estes, a unificação em uma única palavra (ekatthibhāva) não ocorre na acumulação (samuccaya) e na justaposição secundária (anvācaya). Pois, nestes, a acumulação (samuccaya) é a reunião de termos independentes entre si e igualmente principais em relação a uma ação específica, como em: 'Corta a árvore dhava, e a khadira, e a palāsa' (dhave ca khadire ca palāse ca chindā). A justaposição secundária (anvācaya) ocorre quando um termo é prescrito como principal e o outro como secundário, como em: 'Vá pedir esmolas, e [aproveite e] traga as vacas' (bhikkhaṃ cara gāvo vānaye). Mas nos outros dois [itarītarayoga e samāhāro], a unificação ocorre. Entre eles, a conexão mútua (itarītarayoga) é a união de termos interdependentes que mantêm a distinção de suas partes individuais, como em: 'Sāriputta e Moggallāna' (sāriputtamoggallānā) — por ter as partes individuais como principais, usa-se apenas o plural. A agregação (samāhāro) é a união de termos interdependentes onde a distinção das partes individuais é ocultada e o todo (coletivo) é principal, como em: 'o guarda-chuva e as sandálias' (chattupāhanaṃ) — por ter o todo como principal, usa-se apenas o singular. E essas regras de samāhāra e itarītarayoga são frequentemente aplicadas a domínios específicos; aqui está a divisão desses domínios conforme transmitida no Pitaka da gramática (niruttipiṭaka). Pāṇituriyayoggasenaṅgānaṃ; niccaverīnaṃ; saṃkhyāpari māṇasaññānaṃ; khuddajantukānaṃ; pacanavaddhālānaṃ; caraṇasādhāraṇānaṃ; ekjhāyanapāvacanānaṃ; liṅgavisesānaṃ; vividhaviruddhānaṃ; disānaṃ; nadīnañca; niccaṃ samāhārekatthaṃ bhavati. Para partes do corpo de seres vivos, partes de instrumentos musicais, partes de arreios, partes de um exército; inimigos perpétuos; termos de número e medida; pequenos animais; cozinheiros e açougueiros; condutas comuns; textos de um único estudo; distinções de gênero; opostos diversos; direções; e rios — há sempre a formação de um composto agregado singular (samāhāra-ekattha). Tiṇarukkhapasusakuṇadhanadhaññavyañjanajanapadānaṃvā aññe samitarītarayogova. Para gramíneas, árvores, animais, aves, riquezas, grãos, condimentos e distritos, ou outros semelhantes, ocorre apenas o composto de conexão mútua (itarītarayoga). Pāṇyaṅgānaṃ–-cakkhusotaṃ; mukhanāsika; hanugīvaṃ; chavi maṃsalohitaṃ; nāmarūpaṃ; jarāmaraṇaṃ;–-turiyaṅgānaṃ–-alasatāḷambaraṃ;murajagomukhaṃ; saṃkhadeddhimaṃ; [ ] maddavikapāṇavikaṃ; gītavādataṃ?Sammatāḷaṃ–-yoggaṅgānaṃ–-phālapācanaṃ; yuganaṅgalaṃ–-senaṅgānaṃ–-asisattitomarapiṇḍaṃ;[ ] asicammaṃ; bīḷāramūsikaṃ; kākolūkaṃ; nāgasupaṇṇaṃ–-saṃkhyāparimāṇa saññānaṃ–-ekakadukaṃ, dukatikaṃ; tikacatukkaṃ, catukkapañcakaṃ; dasekādasakaṃ –- khuddajantukānaṃ–-kīṭapaṭaṅgaṃ; kutthakipillikaṃ; ḍaṃsamakasaṃ; makkhikakipillikaṃ–-pavanavaddhālānaṃ–-orarabgikasukarikaṃ; sākuntikamāgavikaṃ;sapākavaddhālaṃ;vena Exemplos de partes do corpo de seres vivos: olho e ouvido (cakkhusotaṃ); boca e nariz (mukhanāsikaṃ); mandíbula e pescoço (hanugīvaṃ); pele, carne e sangue (chavimaṃsalohitaṃ); nome e forma (nāmarūpaṃ); velhice e morte (jarāmaraṇaṃ). Exemplos de partes de instrumentos musicais: os tambores alasa e tālambara (alasatāḷambaraṃ); os tambores muraja e gomukha (murajagomukhaṃ); concha e o tambor deddhima (saṅkhadeddhimaṃ); os tambores maddavika e pāṇavika (maddavikapāṇavikaṃ); canto e música instrumental (gītavādataṃ); gongos e pratos (sammatāḷaṃ). Exemplos de partes de arreios: relha de arado e aguilhão (phālapācanaṃ); jugo e arado (yuganaṅgalaṃ). Exemplos de partes de um exército: espada, lança, dardo e clava (asisattitomarapiṇḍaṃ); espada e escudo (asicammaṃ). Exemplos de inimigos perpétuos: gato e rato (bīḷāramūsikaṃ); corvo e coruja (kākolūkaṃ); serpente e garuda (nāgasupaṇṇaṃ). Exemplos de termos de número e medida: um e dois (ekakadukaṃ); dois e três (dukatikaṃ); três e quatro (tikacatukkaṃ); quatro e cinco (catukkapañcakaṃ); dez e onze (dasekādasakaṃ). Exemplos de pequenos animais: inseto e mariposa (kīṭapaṭaṅgaṃ); bicho-da-seda e formiga (kutthakipillikaṃ); mutuca e mosquito (ḍaṃsamakasaṃ); mosca e formiga (makkhikakipillikaṃ). Exemplos de cozinheiros e açougueiros: pastor de ovelhas e criador de porcos (orabbhikasūkarikaṃ); caçador de aves e caçador de animais (sākuntikamāgavikaṃ); comedor de cães e carrasco (sapākavaddhālaṃ); cesteiro (vena...). Rathakāraṃ; pukkusachavaḍāhakaṃ–-caraṇasādhāraṇānaṃ–-atisabhāradvājaṃ; kaṭhakālāpaṃ; sīlapaññāṇaṃ; samathavipassanaṃ; vijjācaraṇaṃ–-ekajjhāyanapāvacanānaṃ–-dīghamajjhimaṃ; ekuttarasaṃyuttakaṃ; khandhakavibhaṅgaṃ–-liṅgavisesānaṃ–-itthipumaṃ; dāsidāsaṃ; cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjapararikkhāraṃ; tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ; ‘‘lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārāna‘‘ntipi dissati–-vividhaviruddhānaṃ–-kusalākusalaṃ; sāvajjānavajjaṃ; hīnappaṇitaṃ; kaṇbhasukkaṃ; chekapāpakaṃ; adharuttaraṃ–-disānaṃ–-pubbāparaṃ; dakkhiṇuttaraṃ; pubbadakkhiṇaṃ; pubbuttaraṃ; apara dakkhiṇaṃ; aparuttaraṃ–-nadīnaṃ–-gaṅgāyamunaṃ, mahīsarabhu. Fabricante de carruagens (rathakāraṃ); limpador de lixo e cremador de cadáveres (pukkusachavaḍāhakaṃ). Exemplos de condutas comuns: Atisa e Bhāradvāja (atisabhāradvājaṃ); Kaṭha e Kālāpa (kaṭhakālāpaṃ); moralidade e sabedoria (sīlapaññāṇaṃ); tranquilidade e introspecção (samathavipassanaṃ); conhecimento e conduta (vijjācaraṇaṃ). Exemplos de textos de um único estudo: Dīgha e Majjhima (dīghamajjhimaṃ); Aṅguttara e Saṃyutta (ekuttarasaṃyuttakaṃ); Khandhaka e Vibhaṅga (khandhakavibhaṅgaṃ). Exemplos de distinções de gênero: mulher e homem (itthipumaṃ); serva e servo (dāsidāsaṃ); manto, esmola de alimento, alojamento e medicamentos para os enfermos (cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ); grama, madeira, ramos e folhas (tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ); também se vê: 'lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ' (ele é receptor de mantos, alimentos, alojamento e medicamentos). Exemplos de opostos diversos: habilidoso e não-habilidoso (kusalākusalaṃ); censurável e irrepreensível (sāvajjānavajjaṃ); inferior e superior (hīnappaṇītaṃ); escuro e claro (kaṇhasukkaṃ); esperto e tolo (chekapāpakaṃ); inferior e superior (adharuttaraṃ). Exemplos de direções: leste e oeste (pubbāparaṃ); sul e norte (dakkhiṇuttaraṃ); sudeste (pubbadakkhiṇaṃ); nordeste (pubbuttaraṃ); sudoeste (aparadakkhiṇaṃ); noroeste (aparuttaraṃ). Exemplos de rios: Ganges e Yamuna (gaṅgāyamunaṃ); Mahī e Sarabhū (mahīsarabhu). Tiṇavisesānaṃ–-kāsakusaṃ, kāsakusā; usīrabīraṇaṃ, usī rabīraṇā; mujababbajaṃ, muñjababbajā–-rukkhavasesānaṃ–-khadirapalāsaṃ, khadirapalāsā; dhavāssakaṇṇaṃ, dhavāssakaṇṇā; pilakkhanigrodhaṃ, pilakkhanagrodhā; assatthakapitthanaṃ, assattha kapitthanā; sākasālaṃ, sākasālā–-pasuvisesānaṃ–-gaja gavajaṃ,gajagavajā; govahisaṃ, gomahisā;eṇeyyagomahisaṃ, eṇeyyagomahisā; eṇeyyavarāhaṃ, eṇeyyavarāhā; aje Exemplos de tipos de gramíneas: as gramas kāsa e kusa (kāsakusaṃ, kāsakusā); a raiz de usīra e a grama bīraṇa (usīrabīraṇaṃ, usīrabīraṇā); as gramas muñja e babbaja (muñjababbajaṃ, muñjababbajā). Exemplos de tipos de árvores: as árvores khadira e palāsa (khadirapalāsaṃ, khadirapalāsā); as árvores dhava e assakaṇṇa (dhavāssakaṇṇaṃ, dhavāssakaṇṇā); as árvores pilakkha e nigrodha (pilakkhanigrodhaṃ, pilakkhanigrodhā); as árvores assattha e kapitthana (assatthakapitthanaṃ, assatthakapitthanā); as árvores sāka e sāla (sākasālaṃ, sākasālā). Exemplos de tipos de animais: elefante e boi-selvagem (gajagavajaṃ, gajagavajā); vaca e búfalo (gomahisaṃ, gomahisā); antílope e búfalo (eṇeyyagomahisaṃ, eṇeyyagomahisā); antílope e javali (eṇeyyavarāhaṃ, eṇeyyavarāhā); cabra... Ḷakaṃ, ajeḷakā; kukkurasūkaraṃ, kukkurasūkarā; hatthigavāssa vaḷavaṃ, hatthigavāssavaḷavā–-sakuṇavisesānaṃ–-haṃsabalāvaṃ, haṃsabalāvā; kāraṇḍavavakkavākaṃ, kāraṇḍavavakkavākā; bakabalākaṃ, bakabalākā–-dhanānaṃ–-hiraññasuvaṇṇaṃ, hirañña suvaṇṇā;maṇisaṃkhamuttāvephaphariyaṃ, maṇisaṃkhamuttāveḷuriyā; jātarūparajataṃ, jātarūparajatā–-dhaññānaṃ–-sāliyavakaṃ, sāliyavakā; tilamuggamāsaṃ, tilamaggamāsā; nipphāvakulatthaṃ, nipphāvakulatthā–-byañjanānaṃ–-sākasuvaṃ, sākasuvā; gabyamāhisaṃ, gabyamāhisā; eṇeyyavārāhaṃ, eṇeyyavārāhā; migamāyūraṃ, migamāyūrā–-janapadānaṃ–kāsikosalaṃ, kāsikosalā; vajjimallaṃ, vajjimallā; cetivīsaṃ, cetivīsā; macchasurasenaṃ, macchasūrasenā; kurupañcālaṃ, kurupañcālā. Ḷ ...e ovelha (ajeḷakaṃ, ajeḷakā); cão e porco (kukkurasūkaraṃ, kukkurasūkarā); elefante, vaca, cavalo e égua (hatthigavāssa vaḷavaṃ, hatthigavāssavaḷavā). Exemplos de tipos de aves: ganso e garça (haṃsabalākaṃ, haṃsabalākā); pato-mergulhador e pato-avermelhado (kāraṇḍavavakkavākaṃ, kāraṇḍavavakkavākā); garça e garça-branca (bakabalākaṃ, bakabalākā). Exemplos de tipos de riquezas: moedas e ouro (hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇā); gema, concha, pérola e lápis-lazúli (maṇisaṅkhamuttāveḷuriyaṃ, maṇisaṅkhamuttāveḷuriyā); ouro e prata (jātarūparajataṃ, jātarūparajatā). Exemplos de tipos de grãos: arroz e cevada (sāliyavakaṃ, sāliyavakā); gergelim, feijão-mungo e feijão-preto (tilamuggamāsaṃ, tilamuggamāsā); feijão-plano e feijão-cavalo (nipphāvakulatthaṃ, nipphāvakulatthā). Exemplos de tipos de condimentos/carnes: vegetais e sopa (sākasūpaṃ, sākasūpā); carne de vaca e de búfalo (gabyamāhisaṃ, gabyamāhisā); carne de antílope e de javali (eṇeyyavārāhaṃ, eṇeyyavārāhā); carne de veado e de pavão (migamāyūraṃ, migamāyūrā). Exemplos de distritos: Kāsi e Kosala (kāsikosalaṃ, kāsikosalā); Vajji e Malla (vajjimallaṃ, vajjimallā); Ceti e Vīsa (cetivīsaṃ, cetivīsā); Maccha e Sūrasena (macchasurasenaṃ, macchasūrasenā); Kuru e Pañcāla (kurupañcālaṃ, kurupañcālā). Itarītarayogo-yathā-vandimasūriyā, samaṇabrāhmaṇā, mātāpitaro, iccādi, etasmiṃ ekatthibhāvakaṇḍe yaṃ vuttaṃ pubbaṃ tadeva pubbaṃ nipatati kamātikkame payojanābhāvā kvavi vipallāso’pi hoti bahulādhikārato.’ Dantānaṃ rājā’ rājadanto. Katthaci kamampaccanādarā pubbakālassāpi paranipāto. Littavāsito, naggamusito, sittasammaṭṭho, bhaṭṭhaluñcito–-catthe yadekatthaṃ tattha keci pubbapadaṃ bahudhā niyamenti tadiha vyabhivāradassanā na vuttanti daṭṭhabbaṃ. Exemplos de conexão mútua (itarītarayoga): a lua e o sol (candimasūriyā), ascetas e brâmanes (samaṇabrāhmaṇā), mãe e pai (mātāpitaro), etc. Nesta seção sobre a unificação em uma única palavra (ekatthibhāva), aquilo que foi mencionado primeiro é colocado primeiro [no composto], pois não há utilidade em violar a ordem natural; no entanto, às vezes ocorre uma inversão (vipallāsa) devido à autoridade da regra geral (bahulādhikāra). 'O rei dos dentes' (dantānaṃ rājā) torna-se 'dente-rei' (rājadanto). Em alguns casos, devido à falta de consideração pela ordem temporal, o termo que deveria vir antes é colocado depois (paranipāta), como em: ungido e perfumado (littavāsito), despido e roubado (naggamusito), aspergido e varrido (sittasammaṭṭho), frito e depilado (bhaṭṭhaluñcito). No sentido de 'ca' (e), onde há unificação em uma única palavra, alguns gramáticos regulam o primeiro termo de várias maneiras; deve-se entender que isso não é mencionado aqui devido à observação de desvios (vyabhicāra). Samāhāre sapuṃsakaṃ-. No composto agregado (samāhāra), o gênero é neutro. Vatthe samāhāre yadekatthaṃ tannapuṃsakaliṅgamhavati; tathā vevodāhaṭaṃ–-katthaci na hoti sabhāparisāyāti ñāpakā; ādhi paccaparivāro; chandapārisuddhi; paṭisandhippavattiyaṃ. No sentido de agregação (samāhāra), aquilo que se torna uma única palavra assume o gênero neutro; isso já foi exemplificado. Em alguns casos, isso não ocorre, como indicado por expressões como 'sabhāparisāya' (na assembleia e na comitiva); 'ādhipaccaparivāro' (soberania e comitiva); 'chandapārisuddhi' (consentimento e pureza); 'paṭisandhippavattiyaṃ' (no renascimento e na continuidade). Saṃkhyādi-. Compostos iniciados por numerais (saṅkhyā), etc. [são neutros]. Ekatthe samāhāre saṃkhyādi napuṃsakaliṅgambhavati; pañcagavaṃ; catuppathaṃ–-samāhārassekattā ekavacanameva hoti; samāhāretveva-pañcakapālo, pūvo; tiputto. No sentido de agregação singular (samāhāra), o composto iniciado por numeral assume o gênero neutro; por exemplo: 'cinco vacas' (pañcagavaṃ); 'cruzamento de quatro caminhos' (catuppathaṃ). Devido à singularidade da agregação, usa-se apenas o singular. Mas apenas quando há agregação (samāhāra); caso contrário, temos: 'um bolo assado em cinco panelas' (pañcakapālo pūvo); 'aquele que tem três filhos' (tiputto). Kvacekattañca chaṭṭhiyā-. Às vezes, há gênero neutro e número singular com o caso genitivo (chaṭṭhī). Chaṭṭhiyekatthe kvaci napuṃsakattaṃ hotekattañca;’salabhānaṃ chāyā’ salahacchāyaṃ; evaṃ’sakuntānaṃ chāyā’ sakuntacchāyaṃ; No sentido de uma única palavra com o genitivo, às vezes ocorre o gênero neutro e o número singular; por exemplo: 'a sombra dos gafanhotos' (salabhānaṃ chāyā) torna-se 'salahacchāyaṃ'; da mesma forma, 'a sombra dos pássaros' (sakuntānaṃ chāyā) torna-se 'sakuntacchāyaṃ'. Pāsādacchāyayaṃ, pāsādacchāyayā; gharacchāyayaṃ, gharacchāyā. Amanussā sabhāya napuṃsakekattambhavati; brahmasabhaṃ; devasabhaṃ; indasabhaṃ; yakkhasabhaṃ; sarabhasabhaṃ–-manussasabhāyaṃ–-khattiyasabhā, rājasabhā iccevamādi–-kvacīti kiṃ?Rājapuriso. Mas também se diz: 'pāsādacchāyā' (a sombra do palácio), 'gharacchāyā' (a sombra da casa) [no feminino]. Com a palavra 'sabhā' (assembleia) precedida por seres não-humanos (amanussa), ocorre o gênero neutro e o número singular; por exemplo: 'assembleia de Brahmas' (brahmasabhaṃ); 'assembleia de devas' (devasabhaṃ); 'assembleia de Indras' (indasabhaṃ); 'assembleia de yakkhas' (yakkhasabhaṃ); 'assembleia de sarabhas' (sarabhasabhaṃ). Mas com assembleias humanas (manussasabhā): 'assembleia de khattiyas' (khattiyasabhā), 'assembleia real' (rājasabhā), etc. Por que se diz 'às vezes' (kvaci)? [Para evitar a aplicação em casos como] 'homem do rei' (rājapuriso). Syādisu rasso-. Ocorre o encurtamento (rasso) antes das desinências de caso (syādi) [quando a palavra está no gênero neutro]. Napuṃsake vattamānassa rasso hoti syādisu; salabhacchāyaṃ–-syādisūti-kiṃ?Salabhacchāye. Para uma palavra que está no gênero neutro, ocorre o encurtamento da vogal final antes das desinências de caso (syādi); por exemplo: 'salahacchāyaṃ'. Por que se diz 'antes das desinências de caso (syādi)'? [Para evitar o encurtamento em formas como] 'salabhacchāye'. Ghapassāntassāppadhānassa-. Ocorre o encurtamento da vogal final de uma palavra feminina terminada em 'ghapa' (vogais longas ā, ī, ū) que seja secundária (appadhāna) no composto, antes das desinências de caso (syādi). Antabhutassāppadhānassaghapassasyādisurassohoti; bahumālo, poso; nikkosambi; ativāmoru–-antassāti-kiṃ? Kaññāpiyo; appadhānassāti-kiṃ? Rājakumārī; brahmabandhū. Ocorre o encurtamento da vogal final de uma palavra feminina terminada em 'ghapa' que seja secundária no composto, antes das desinências de caso (syādi); por exemplo: 'um homem que tem muitas guirlandas' (bahumālo poso - de mālā); 'aquele que saiu de Kosambī' (nikkosambi - de kosambī); 'aquela que tem coxas muito bonitas' (ativāmoru - de ūru). Por que se diz 'da vogal final' (antassa)? [Para evitar o encurtamento de vogais internas, como em] 'kaññāpiyo'. Por que se diz 'secundária' (appadhāna)? [Para evitar o encurtamento quando o termo feminino é o principal, como em] 'rājakumārī'; 'brahmabandhū'. Gossu-. A palavra 'go' torna-se 'u' [quando é a vogal final secundária antes das desinências de caso]. Antabhutassāppadhānassa gossa syādisu u hoti; cittagu–-appadhānassātveva - sugo;antassātvecagokulaṃ. A palavra 'go', sendo a vogal final e secundária no composto, torna-se 'u' antes das desinências de caso (syādi); por exemplo: 'aquele que tem vacas multicoloridas' (cittagu). Por que se diz 'secundária'? [Para evitar a mudança em] 'sugo'. Por que se diz 'vogal final'? [Para evitar a mudança em] 'gokulaṃ'. Itthiyamatvā-. No feminino (itthiyaṃ), o sufixo 'ā' é adicionado a nomes terminados em 'a'. Itthiyaṃ vattamānato akārantato nāmasmā āppaccayo hoti, dhammadinnā. Para expressar o feminino, o sufixo 'ā' é adicionado a um nome terminado em 'a'; por exemplo: 'Dhammadinnā'. Nadādito ṇḍī-. A partir do grupo 'nadī', etc., o sufixo 'ī' (ṇī) é adicionado no feminino. Nadādīhi itthiyaṃ ṇḍīppaccayo hoti; nadī, mahī, kumārī, taruṇī, vāruṇī, gotamī. A partir do grupo 'nadī', etc., o sufixo 'ī' (ṇī) é adicionado no feminino; por exemplo: 'nadī', 'mahī', 'kumārī', 'taruṇī', 'vāruṇī', 'gotamī'. Goto vā(). A partir de 'go', opcionalmente (vā) [ocorre o sufixo ī]. Gāvī, go; ākatigaṇo’yaṃ–-ṅakāro ‘‘ntantunaṃ ṅimhi to vā‘‘ti. Visesanattho. Por exemplo: 'gāvī' ou 'go'. Este é um grupo aberto (ākatigaṇa). A letra 'ṅ' [no sufixo ṅī] serve para uma distinção especial, como na regra 'ntantunaṃ ṅimhi to vā'. Yakkhādittvitī ca-. A partir de 'yakkha', etc., no feminino, ocorrem os sufixos 'inī' e 'ī' (ṅī). Yakkhādito itthiyaminī hoti ṅī ca; yakkhinī, yakkhi; nāginī, nāgī; sīhinī, sīhī. A partir do grupo 'yakkha', etc., no feminino, ocorrem os sufixos 'inī' e 'ī' (ṅī); por exemplo: 'yakkhinī' ou 'yakkhi'; 'nāginī' ou 'nāgī'; 'sīhinī' ou 'sīhī'. Ārāmikādīhi-. A partir de 'ārāmika', etc. [ocorre o sufixo inī]. Ārāmikādito inī hotitthiyaṃ; ārāmikinī; anantarāsikinī; rājinī. A partir do grupo 'ārāmika', etc., o sufixo 'inī' é adicionado no feminino; por exemplo: 'ārāmikinī', 'anantarāsikinī', 'rājinī'. Saññāyaṃ mānuso(). A partir de 'mānusa', como nome próprio (saññā) [ocorre o sufixo inī]. Mānusinī; aññatra mānusī. Por exemplo: 'mānusinī'; em outros casos, 'mānusī'. Yuvaṇṇohi nī-. A partir de palavras terminadas em 'i' ou 'u' (ivaṇṇa, uvaṇṇa), o sufixo 'nī' é frequentemente adicionado no feminino. Itthiyamivaṇṇuvaṇṇantehi nī hoti bahulaṃ; sadāpayata pāṇinī; daṇḍinī; khattabandhunī; paracittavidunī–-mātu ādito kasmā na hoti? Itthippaccayaṃ vināpi itthattāhi dhānato. No feminino, a partir de palavras terminadas em 'i' ou 'u', o sufixo 'nī' ocorre frequentemente (bahulaṃ); por exemplo: 'sadāpayatapāṇinī', 'daṇḍinī', 'khattabandhunī', 'paracittavidunī'. Por que isso não ocorre a partir de 'mātu' (mãe), etc.? Porque o significado feminino já é estabelecido mesmo sem um sufixo feminino. Ktimhāññatthe-. A partir de palavras terminadas em 'ti' (kti), o sufixo 'nī' ocorre frequentemente no feminino apenas quando há outro significado (aññattha). Ktimhāññattheyeva itthiyaṃ nī hoti bahulaṃ; sāhaṃ ahiṃsāratinī; tassā muṭṭhassatiniyā; sā vacchagiddhinī–-aññattheti-kiṃ? Dhammarati. A partir de palavras terminadas em 'ti', o sufixo 'nī' ocorre frequentemente no feminino apenas quando há outro significado; por exemplo: 'sāhaṃ ahiṃsāratinī', 'tassā muṭṭhassatiniyā', 'sā vacchagiddhinī'. Por que se diz 'quando há outro significado'? [Para evitar a mudança em] 'dhammarati'. Gharaṇyādayo-. Palavras como 'gharaṇī', etc., [são formadas com o sufixo nī]. Gharaṇīppabhutayo nīppaccayantā sādhavo bhavanti; gharaṇī; pokkharaṇī; īssattaṃ nipātanā. Palavras como 'gharaṇī', etc., terminadas no sufixo 'nī', são consideradas corretas; por exemplo: 'gharaṇī', 'pokkharaṇī'. O encurtamento de 'ī' ocorre por irregularidade (nipātana). Ācariyā vā yalopo ca(); ācarinī; ācariyā. A partir de 'ācariya', opcionalmente (vā) ocorre o sufixo 'inī' e a elisão de 'ya' (yalopo); por exemplo: 'ācarinī' ou 'ācariyā'. Mātulāditvānī bhariyāyaṃ-. A partir de 'mātula', etc., o sufixo 'ānī' é adicionado para indicar a esposa (bhariyā). Mātulādito bhariyāyamānī hoti; mātulānī; varuṇānī; gahapatānī; ācariyānī. A partir do grupo 'mātula', etc., o sufixo 'ānī' é adicionado para indicar a esposa; por exemplo: 'mātulānī', 'varuṇānī', 'gahapatānī', 'ācariyānī'. Abhariyāyaṃ khattiyā vā() khattiyānī; khattiyā –-nadā dīpāṭhā bhariyāyantu khattiyī. Quando não se refere à esposa, a partir de 'khattiya', opcionalmente (vā) [ocorre o sufixo ānī]; por exemplo: 'khattiyānī' ou 'khattiyā'. Mas para a esposa, devido à leitura no grupo 'nadī', etc., usa-se 'khattiyī'. Upamāsaṃhitasahitasaññatasahasaphavāmalakkhaṇāditurutu-. A partir da palavra 'ūru' precedida por uma comparação (upamā), etc. [ocorre o sufixo ū]. Ūrusaddā upamānādipubbā itthiyamū hoti; karahorū; saṃhitorū; sahitorū; saññatorū; sahorū; saphorū; vāmo rū; lakkhaṇorū–-’ū’ti-yogavibhāgā ū; brahmabandhu. A palavra 'ūru' precedida por uma comparação, etc., recebe o sufixo 'ū' no feminino; por exemplo: 'karahorū', 'saṃhitorū', 'sahitorū', 'saññatorū', 'sahorū', 'saphorū', 'vāmorū', 'lakkhaṇorū'. Pela divisão da regra (yogavibhāga) de 'ū', temos também 'ū' em 'brahmabandhū'. Yuvāti -. A partir de 'yuva' [ocorre o sufixo ti]. Yuvasaddatoti hotitthiyaṃ; yuvati. A partir da palavra 'yuva', o sufixo 'ti' é adicionado no feminino; por exemplo: 'yuvati'. Ntantunaṃ ṅīmhi to vā-. Para palavras terminadas em 'nt', antes do sufixo 'ṅī', ocorre opcionalmente (vā) a substituição por 't'. Ṅīmhi ntantunaṃ to vā hoti; gacchatī, gacchantī; sīlavatī, sīlavantī. Antes do sufixo 'ṅī', para palavras terminadas em 'nt', ocorre opcionalmente a substituição por 't'; por exemplo: 'gacchatī' ou 'gacchantī'; 'sīlavatī' ou 'sīlavantī'. Bhavato bhoto-. A partir de 'bhavant', ocorre opcionalmente a substituição por 'bhota' antes de 'ṅī'. Ṅīmhi bhavato bhotādeso hoti vā; bhotī; bhavantī. Antes do sufixo 'ṅī', a palavra 'bhavant' opcionalmente é substituída por 'bhota'; por exemplo: 'bhotī' ou 'bhavantī'. Gossāvaṅi-. Para la palavra 'go', antes de 'ṅī', ocorre a substituição por 'āvaṅ'. Gosaddassa ṅīmhāvaṅi hoti; gāvī. Para a palavra 'go', antes do sufixo 'ṅī', ocorre a substituição por 'āvaṅ'; por exemplo: 'gāvī'. Puthussapathavaputhavā-. Para 'puthu', antes de 'ṅī', ocorrem as substituições 'pathava' e 'puthava'. Ṅīmhi puthussa pathavaputhavā honti; pathavī; puthavī.–-Ṭhe pathavī. Antes do sufixo 'ṅī', a palavra 'puthu' é substituída por 'pathava' ou 'puthava'; por exemplo: 'pathavī' ou 'puthavī'. Na literatura, 'pathavī'. Samāsantva- Sufixos de fim de composto (samāsanta) [como 'a', etc., são prescritos]. Samāsanto a iti vādhikarīyanti. A regra geral 'o sufixo de fim de composto a' é aplicada. Pāpādīhi bhumiyā-. A partir de 'pāpa', etc., quando seguidos pela palavra 'bhūmi', [ocorre o sufixo de fim de composto 'a']. Pāpādīhi parā yā bhumi tassā samāsanto a hoti; pāpa bhumiṃ; jātibhumaṃ. Para a palavra 'bhūmi' que vem após 'pāpa', etc., o sufixo de fim de composto 'a' é adicionado; por exemplo: 'pāpabhumiṃ', 'jātibhumaṃ'. Saṃkhyāhi-. A partir de numerais (saṅkhyā) [quando seguidos por bhūmi, etc.]. Saṃkhyāhi parā yā bhumi tassā samāsanto a hoti; dvibhumaṃ; tibhumaṃ Após numerais, a palavra 'bhumi' recebe o sufixo de composto 'a'; dvibhumaṃ; tibhumaṃ. Nadīgodāvarīnaṃ-. Em relação a 'nadī' e 'godāvarī': Saṃkhyāhi parāsaṃ nadīgodāvarīnaṃ samāsanto a hoti; pañcanadaṃ, sattagodāvaraṃ. Após numerais, as palavras 'nadī' e 'godāvarī' recebem o sufixo de composto 'a'; pañcanadaṃ, sattagodāvaraṃ. Asaṃkhyehi cāṅgulyānaññāsaṃkhyatthesu-. Após não-numerais e numerais, em relação a 'aṅguli', quando não expressa outro significado numérico: Asaṃkhyehi saṃkhyāhi ca parāya aṅgulyā samāsanto ahoti no ce aññapadatthe asaṃkhyattheva samāso vattite.’Niggatamaṅgulīhi’ niraṅgulaṃ; accaṅgulaṃ; dve aṅguliyo samāhaṭā’dvaṅgulaṃ–-anaññāsaṃkhyatthesūti-kiṃ? Pañcaṅgulihattho; upaṅguli–-kathaṃ, dvñaṅgulī pamāṇamassāti dvaṅgulanti-nātu samāso’ññapadatthe vihito mattādīnaṃ lope kate tatthavattate; aṅgulasaddovā pamāṇavācīsaddantaraṃ–-yathāsenāṅgulappamāṇena aṅgulānaṃ sataṃ puṇṇaṃ catuddasa vā aṅgulānīti. Após não-numerais e numerais, a palavra 'aṅguli' recebe o sufixo de composto 'a', a menos que o composto ocorra no sentido de outro termo (aññapadattha) que não seja um significado numérico. 'Niggatamaṅgulīhi' -> niraṅgulaṃ; accaṅgulaṃ; 'dve aṅguliyo samāhaṭā' -> dvaṅgulaṃ. Por que se diz 'quando não expressa outro significado numérico'? Pañcaṅgulihattho; upaṅguli. Como, então, se explica 'dvaṅgula' no sentido de 'cuja medida é de dois dedos'? Pois o composto não é estabelecido no sentido de outro termo quando ocorre a elisão de 'matta' (medida) etc.; ou a própria palavra 'aṅguli' é outra palavra que expressa medida, como em 'pela medida de um dedo do exército, cem dedos estão cheios, ou quatorze dedos'. Dīghāhovassekadesehi ca ratyā-. Após 'dīgha', 'aho', 'vassa' e partes do dia, em relação a 'ratti': Dīghādīhi asaṃkhyehi saṃkhyāhi ca parāya rattiyā samāsanto a hoti; dīgharattaṃ; ahorattaṃ; vassārattaṃ; pubbarattaṃ; apararattaṃ; aḍḍharattaṃ;’atikkanto rattiṃ’ atiratto;’dve rattī samāhaṭā’ dvirattaṃ–-vā kvaci bahulādhikārāekarattaṃ; ekaratti–-anaññāsaṃkhyatthesutveva-dīgharatti, hemanto; uparatti–-kvaci hoteva bahulaṃ vidhānā;yathārattaṃ. Após 'dīgha' etc., não-numerais e numerais, a palavra 'ratti' recebe o sufixo de composto 'a'; dīgharattaṃ; ahorattaṃ; vassārattaṃ; pubbarattaṃ; apararattaṃ; aḍḍharattaṃ; 'atikkanto rattiṃ' -> atiratto; 'dve rattī samāhaṭā' -> dvirattaṃ — opcionalmente em alguns casos devido à aplicação ampla (bahula): ekarattaṃ, ekaratti. Sob a condição de 'quando não expressa outro significado numérico': dīgharatti, hemanto; uparatti — às vezes ocorre devido à aplicação ampla (bahula); yathārattaṃ. Gotvacatthe cālope-. Em relação a 'go', quando não há elisão e não no sentido de sufixo secundário (taddhita): Gosaddā alopavisayā samāsanto ahoti na ve vatthe samāso aññapadatthe asaṃkhyyatthe ca; rājagavo; paramagavora pañcagavadhano; dasagavaṃ–-alopeti-kiṃ?Pañcahi gohi kīto pañcagu; acattheti-kiṃ? Ajassagāvo –-anaññāsaṃkhyatthesutveva-cittagu;upagu. A palavra 'go', no escopo de não-elisão, recebe o sufixo de composto 'a', mas não quando o composto está no sentido de sufixo secundário (taddhita), nem no sentido de outro termo (aññapadattha), nem no sentido de não-numeral; rājagavo; paramagavo; pañcagavadhano; dasagavaṃ. Por que se diz 'quando não há elisão'? 'Pañcahi gohi kīto' -> pañcagu. Por que se diz 'não no sentido de taddhita'? Ajassagāvo. Sob a condição de 'quando não expressa outro significado numérico': cittagu; upagu. Rattindivadāragavacaturassā-. Em relação a 'rattindiva', 'dāragava' e 'caturassa': Ete saddā a antā nipaccante;’ratto ca divā ca’ rattindivaṃ;’ ratti ca divā ca’rattindivaṃ;’dārā ca gāvo ca’ dāragavaṃ;’ vatasso assiyo assa’ caturasso. Essas palavras são formadas de maneira irregular terminando em 'a'; 'ratto ca divā ca' -> rattindivaṃ; 'ratti ca divā ca' -> rattindivaṃ; 'dārā ca gāvo ca' -> dāragavaṃ; 'catasso assiyo assa' -> caturasso. Āyāme’nugavaṃ-. Em relação a 'anugava' no sentido de comprimento: Anugavanti nipaccate āyāme gamyamāne; anugavaṃ, sakaṭaṃ–-āyāmeti-kiṃ? Gunnaṃ pacchā anugu. A palavra 'anugava' é formada de maneira irregular quando o comprimento é indicado; anugavaṃ, sakaṭaṃ. Por que se diz 'no sentido de comprimento'? 'Gunnaṃ pacchā' -> anugu. Akkhismāññatthe-. Em relação a 'akkhi' no sentido de outro termo: Akkhismā samāsanto a hoti aññatthe ce samāso; visālakkho. A partir de 'akkhi', o sufixo de composto 'a' é aplicado se o composto estiver no sentido de outro termo; visālakkho. Dārumbhyaṅgulyā-. Em relação a 'aṅguli' no sentido de madeira (dāru): Aṅgulantā aññapadatthe dārumhi samāsanto a hoti; dvaṅgulaṃ, dāru; pañcaṅgulaṃ–-aṅgulisadisāvayavaṃ dhaññādīnaṃ vīkkhepakaṃ dārūti vuccate–-pamāṇe tu pubbe viya siddhaṃ; sakharājasaddāakārantāva, sisso’pi na dissati–-gāṇḍīvadhatvāti pakatantarenasiddhaṃ. Palavras terminadas em 'aṅguli' no sentido de outro termo recebem o sufixo de composto 'a' quando se referem a madeira; dvaṅgulaṃ, dāru; pañcaṅgulaṃ — um pedaço de madeira com partes semelhantes a dedos usado para espalhar grãos etc. é chamado assim. Mas em relação à medida, é estabelecido como antes. As palavras 'sakha' e 'rāja' terminam de fato em 'a'; 'sisso' também não é visto — isso é estabelecido por outro método como 'gāṇḍīvadhanvā'. Dvi vītihāre-. Em relação ao sufixo 'i' em caso de ação recíproca (vītihāra): Kriyāvyatihāre gamyamāne aññapadatthe vattamānato ci hoti; kesākesi; daṇḍādaṇḍi–-cakāro’cismi’nti. visesanattho; sugandhi duggandhīti-payogo nadissate. Quando uma ação recíproca é indicada, o sufixo 'i' ocorre a partir do que está no sentido de outro termo; kesākesi; daṇḍādaṇḍi. A letra 'ca' tem o propósito de qualificar em 'cismiṃ'. O uso de 'sugandhi' e 'duggandhī' não é visto. Latvitthiyūhi ko-. Em relação ao sufixo 'ka' após palavras com o sufixo 'latu' e palavras femininas terminadas em 'ī' ou 'ū': Latuppaccayantehi itthiyamīkārūkārantehi cabahulaṃ kappaccayo hoti aññapadatthe; bahukattuko; bahukumāriko; bahubrahmabandhuko, bahulaṃtveva-subbhu. Após palavras terminadas com o sufixo 'latu' e palavras femininas terminadas em 'ī' ou 'ū', o sufixo 'ka' ocorre frequentemente no sentido de outro termo; bahukattuko; bahukumāriko; bahubrahmabandhuko. Devido à frequência: subbhu. Vāññato-. Opcionalmente após outras palavras: Aññehi aññapadatthe ko vā bahulaṃ hoti; bahu mālako; bahumālo. Após outras palavras, no sentido de outro termo, o sufixo 'ka' ocorre opcionalmente ou frequentemente; bahumālako; bahumālo. Uttarapade-. Quando há um termo posterior (uttarapada): Etamadhikataṃ veditabbaṃ. Isso deve ser entendido como uma regra governante (adhikāra). Imassidaṃ-. Em relação à substituição de 'ima' por 'ida': Uttarapade parato imassa idaṃ hoti; idamaṭṭhitā; idappaccayā; niggahītalopo passa ca dvibhāvo. Quando um termo posterior segue, 'ima' torna-se 'ida'; idamaṭṭhitā; idappaccayā. Há a elisão do niggahīta e a duplicação de 'p'. Puṃ pumassa vā-. Em relação à substituição opcional de 'puma' por 'puṃ': Pumassa puṃhotuttarapade vibhāsā; pulliṅgaṃ; puṃliṅgaṃ. A palavra 'puma' torna-se opcionalmente 'puṃ' quando um termo posterior segue; pulliṅgaṃ; puṃliṅgaṃ. Ṭa nnantunaṃ-. Em relação à substituição por 'ṭa' de palavras terminadas em 'an': Esaṃ ṭa hotuttarapadekvaci vā; bhavampatiṭṭhā mayaṃ; bhāgavamamūlakā no dhammā–-bahulādhikārā tarādisu ca; pageva mahattarī; rattaññumahattaṃ. Para estas palavras, ocorre opcionalmente a substituição por 'ṭa' quando um termo posterior segue; bhavampatiṭṭhā mayaṃ; bhāgavamamūlakā no dhammā. Devido à aplicação ampla (bahula), isso também ocorre antes de 'tara' etc.; pageva mahattarī; rattaññumahattaṃ. A-5 A-5 . Esaṃ a hotuttarapade; guṇavantapatiṭṭho’smi. Para estas palavras, ocorre a substituição por 'a' quando um termo posterior segue; guṇavantapatiṭṭho’smi. [Hhva page ] [Hhva page ] Manādyāpādīnamo maye ca-. Em relação à substituição por 'o' para o grupo 'mana' etc. e 'āpa' etc., também antes de 'maya': Manādīnamāpādīnañca o hotuttarapade maye ca; mano seṭṭhā; manomayā; rajojallaṃ; rajomayaṃ; āpogataṃ; āpomayaṃ; anuyanti disodisaṃ. Para o grupo 'mana' etc. e 'āpa' etc., ocorre a substituição por 'o' quando um termo posterior segue e também antes de 'maya'; mano seṭṭhā; manomayā; rajojallaṃ; rajomayaṃ; āpogataṃ; āpomayaṃ; anuyanti disodisaṃ. Parassasaṃkhyāsu-. Em relação a 'para' antes de numerais: Saṃkhyāsuttarapadesu parassa o hoti; parosataṃ, parosahassaṃ–-saṃkhyāsūti-kiṃ?Paradattupajīvino. Quando numerais são os termos posteriores, 'para' torna-se 'paro' (com 'o'); parosataṃ, parosahassaṃ. Por que se diz 'antes de numerais'? Paradattupajīvino. Jane uttarapade phuthassa u hoti; ariyehi puthagevāyaṃ janoti puthujjano. Quando 'jana' é o termo posterior, 'puthu' torna-se 'puthu' (com 'u'); 'ariyehi puthagevāyaṃ jano' -> puthujjano. So chassāhāyatane vā-. Em relação à substituição opcional de 'cha' por 'sa' antes de 'aha' e 'āyatana': Ahe āyatane vuttarapade chassa so vā hoti; sāhaṃ, chāhaṃ; saḷāyatanaṃ, chaḷāyatanaṃ. Quando 'aha' ou 'āyatana' é o termo posterior, 'cha' torna-se opcionalmente 'sa'; sāhaṃ, chāhaṃ; saḷāyatanaṃ, chaḷāyatanaṃ. Ltupitādīnamāraṅaraṅi-. Em relação à substituição por 'āra' ou 'ara' para palavras com o sufixo 'latu' e 'pita' etc.: Latuppaccayantānaṃ pitādīnañca yathākkamamāraṅaraṅi vā hontuttarapade; satthāradassanaṃ; kattāraniddeso; mārata pitaro–-vātveva-satthudassanaṃ; mātāpitaro. Para palavras terminadas com o sufixo 'latu' e para 'pita' etc., ocorrem opcionalmente as substituições por 'āra' e 'ara', respectivamente, quando um termo posterior segue; satthāradassanaṃ; kattāraniddeso; mātāpitaro. Devido à opcionalidade: satthudassanaṃ; mātāpitaro. Vijjāyonisambāndhanamā tatra catthe-. Em relação à substituição por 'ā' para termos de relação de aprendizado (vijjā) ou parentesco (yoni), naquele mesmo contexto e no sentido de 'ca' (e): Latupitādīnaṃ vijjāsambandhīnaṃ yonisambandhīnañca tesveva latupitādisu vijjāyonisambandhisuttarapadesu catthavisaye ā hoti; hotāpotāro; mātāpitaro–-latupitādīnantvevaputtabhātaro; tatreti-kiṃ? Pitupitāmahā; cattheti-kiṃ; mātu bhātā; vijjāyonisambandhānanti-kiṃ?Dātubhātaro. Para palavras terminadas com o sufixo 'latu' e 'pita' etc., que expressam relação de aprendizado ou parentesco, quando seguidas por essas mesmas palavras terminadas com o sufixo 'latu' e 'pita' etc. como termos posteriores que expressam relação de aprendizado ou parentesco, ocorre a substituição por 'ā' no escopo do sentido de 'ca' (e); hotāpotāro; mātāpitaro. Sob a condição de 'latupitādīnaṃ': puttabhātaro. Por que se diz 'naquele mesmo contexto'? Pitupitāmahā. Por que se diz 'no sentido de ca'? Mātu bhātā. Por que se diz 'de relação de aprendizado ou parentesco'? Dātubhātaro. Putte-. Antes de 'putta': Putte uttarapade vatthavisaye latupitādīnaṃvijjāyoni sambandhānamā hoti; pitāputtā; mātāputtā. Quando 'putta' é o termo posterior, no escopo do sentido de 'ca' (e), ocorre a substituição por 'ā' para palavras terminadas com o sufixo 'latu' e 'pita' etc. que expressam relação de aprendizado ou parentesco; pitāputtā; mātāputtā. Cismiṃ-. Antes do sufixo 'ci': Cippaccayante uttarapade ā hoti; kesākesi; muṭṭhāmuṭṭhi. Quando um termo posterior terminando no sufixo 'ci' segue, ocorre a substituição por 'ā'; kesākesi; muṭṭhāmuṭṭhi. Itthiyamhāsitapumitthi pumevekatthe-. Em relação a uma palavra feminina que expressa o masculino (bhāsitapuma) tornando-se masculina antes de um termo feminino com o mesmo referente (ekattha): Itthiyaṃ vattamāne ekatthe samānādhikaraṇe uttarapade pare bhāsitapumā itthi pumeva hoti; kurabhariyo; dīgha Quando um termo posterior feminino com o mesmo referente (samānādhikaraṇa) segue, uma palavra feminina que expressa o masculino torna-se masculina; kurabhariyo; dīgha... Jaṅgho; yuvajāyo–-itthiyanti-kiṃ?’Kalyāṇī padhānamesaṃ’ kalyyāṇippadhānā; bhāsitapumeti- kiṃ? Kaññābhariyo; itthiti-kiṃ? Gāmaṇikulaṃ diṭṭhi assa’ gāmaṇidiṭṭhi; ekattheti-kiṃ?’Kalyāṇiyā mātā’ kalyāṇīmātā. ...jaṅgho; yuvajāyo. Por que se diz 'feminino'? 'Kalyāṇī padhānamesaṃ' -> kalyāṇippadhānā. Por que se diz 'que expressa o masculino'? Kaññābhariyo. Por que se diz 'feminino'? 'Gāmaṇikulaṃ diṭṭhi assa' -> gāmaṇidiṭṭhi. Por que se diz 'com o mesmo referente'? 'Kalyāṇiyā mātā' -> kalyāṇīmātā. Kvacippaccaye-. Opcionalmente antes de um sufixo: Bhāsitapumitthi paccaye kvaci pumeva hoti; vyattatarā, vyattatamā. Uma palavra feminina que expressa o masculino torna-se opcionalmente masculina antes de um sufixo; vyattatarā, vyattatamā. Sabbādayo vuttimatte-. Em relação a 'sabba' etc. tornando-se masculinos em qualquer formação de composto (vuttimatta): Itthivācakā sabbādayo vuttimatte pumeva honti; tassā mukhaṃ’ tammukhaṃ; tassaṃ tatra; tāya tato; tassaṃvelāyaṃ tadā. As palavras femininas 'sabba' etc. tornam-se masculinas em qualquer formação de composto; 'tassā mukhaṃ' -> tammukhaṃ; 'tassaṃ' -> tatra; 'tāya' -> tato; 'tassaṃ velāyaṃ' -> tadā. Chāyāya jayaṃ patimhi-. Em relação à substituição de 'jāyā' por 'jaya' antes de 'pati': Patimhi pare jāyāya jayaṃ hoti; jayampatī–-jānipatītipakatantarena siddhaṃ; tathā dampatī jampatīti. Quando 'pati' segue, 'jāyā' torna-se 'jaya'; jayampatī. É estabelecido por outro método como 'jānipatī', bem como 'dampatī' e 'jampatī'. Saññāyamudodakassa-. Em relação à substituição de 'udaka' por 'uda' em nomes próprios (saññā): Saññāyamudakassuttarapade udādeso hoti; udadhī; udapānaṃ. Em nomes próprios, quando um termo posterior segue, ocorre a substituição de 'udaka' por 'uda'; udadhī; udapānaṃ. Kumbhādisuvā-. Antes de kumbha, etc., opcionalmente. Kumbhādasuttarapadesu udakassa udādeso vā hoti; udakumbho, udakakumbho; udapatto, udakapatto; udabindu, ukabindu–-ākatigaṇo’yaṃ. Quando as palavras kumbha, etc., são o membro posterior, ocorre opcionalmente a substituição de udaka por uda; [por exemplo:] udakumbho, udakumbho; udapatto, udakapatto; udabindu, ukabindu. Este é um grupo aberto (ākṛtigaṇa). Sotādisūlopo-. Antes de sota, etc., há elisão [do 'u' de udaka]. Sotādisuttarapadesuudakassa ussalopo hoti; dakasotaṃ; dakarakkhaso. Quando as palavras sota, etc., são o membro posterior, ocorre a elisão do 'u' de udaka; [por exemplo:] dakasotaṃ, dakarakkhaso. Ṭa nañssa-. Substituição de nañ por a. Uttarapadenañsaddassa ṭa hoti; abrāhmaṇo –-ñakāro kiṃ, kevalassamā hotu; pāmanaputto. Quando há um membro posterior, ocorre a substituição da palavra nañ por a; [por exemplo:] abrāhmaṇo. Por que a letra ñ? Para que [a regra] não se aplique a qualquer [letra na] isolada; [como em] pāmanaputto. Ana sare-. Substituição por an antes de vogal. Sarādo uttarapade nañsaddassaana hoti; anakkhātaṃ. Quando o membro posterior começa com vogal, ocorre a substituição da palavra nañ por an; [por exemplo:] anakkhātaṃ. 2 Ñakāroti-sabbattha. 2 A menção de 'letra ñ' aplica-se em todos os casos. Nakhādayo-. As palavras nakha, etc. Nakhādayo saddā akataṭādesā nipaccante;’nāssa khamatthiti’ nakho; akhamaññaṃ–-saññāsaddesu ca nipphattimattaṃ yathākathaci kattabbaṃ.’ As palavras nakha, etc., são estabelecidas por irregularidade (nipātana) sem realizar a substituição por a; 'não há espaço para ele' é nakho; akhamaññaṃ. E nos nomes próprios, a derivação deve ser feita de qualquer maneira possível. Nāssa kulamatthi’ti nakulo; akulamaññaṃ; nakha nakula napuṃsaka nakkhatta nāka evamādi. 'Não há linhagem para ele' é nakulo; akulamaññaṃ. [Exemplos:] nakha, nakula, napuṃsaka, nakkhatta, nāka, e assim por diante. Nago vāppāṇini-. Opcionalmente naga para seres inanimados. Nagैccappāṇini vā nipaccate; nagā, rukkhā; nagā, pabbatā; agā, rukkhā; agā pabbatā–-appāṇinīti -kiṃ? Ago vasalo sītena. A palavra naga é opcionalmente estabelecida por irregularidade para seres inanimados; [por exemplo:] nagā (árvores), nagā (montanhas); agā (árvores), agā (montanhas). Por que se diz 'para seres inanimados'? [Por exemplo:] ago vasalo sītena. Sahassa so’ññatthe-. Substituição de saha por sa quando há outro significado. Aññapadatthavuttimhi samāse uttarapade pare sahassa so vā hoti; saputto, sahaputto; aññattheti-kiṃ? Sahakatvā sahayujjhitvā. Em um composto que expressa o significado de outra palavra, quando seguido por um membro posterior, ocorre opcionalmente a substituição de saha por sa; [por exemplo:] saputto, sahaputto. Por que se diz 'quando há outro significado'? [Para evitar em:] sahakatvā, sahayujjhitvā. Saññāyaṃ-. Em um nome próprio. Sahassuttarapade so heti saññāyaṃ; sāssatthaṃ; sapalāsaṃ. Quando há um membro posterior, ocorre a substituição de saha por sa em um nome próprio; [por exemplo:] sāssatthaṃ, sapalāsaṃ. Apaccakkhe-. Quando não está visível. Apaccakkhe gamyamāne sahassa so hotuttarapade; sāggi, kapoto; sapisāvā, vātamaṇḍalikā. Quando se entende algo que não está visível, ocorre a substituição de saha por sa antes de um membro posterior; [por exemplo:] sāggikapoto; sapisāvā vātamaṇḍalikā. Akāle sakatthe-. No próprio significado, exceto para tempo. Sakatthappadhānassa sahasaddassa akāle uttarapade so hoti; sampannaṃ brahmaṃ sabrahmaṃ; sacakkaṃ nidhehi, sadhuraṃ–-akāleti-kiṃ? Sahapubbanahaṃ, sahāparanhaṃ. Quando a palavra saha tem o seu próprio significado como principal, e o membro posterior não se refere ao tempo, ocorre a substituição por sa; [por exemplo:] sabrahmaṃ; sacakkaṃ nidhehi, sadhuraṃ. Por que se diz 'exceto para tempo'? [Para evitar em:] sahapubbanahaṃ, sahāparanhaṃ. Ganthāntādhikye-. No final de um livro ou em caso de excesso. Ganthānte ādhikya cैa vattamānassa sahassa so hotuttarapade; sakalaṃ jotimadhīte; samuhuttaṃ–-kālattho ārambho; ādhikye-sadoṇā khārī; samāsako kahāpaṇo; niccattho’yamāramho. Quando expressa o final de um livro ou excesso, ocorre a substituição de saha por sa antes de um membro posterior; [por exemplo:] sakalaṃ jotimadhīte; samuhuttaṃ — o início refere-se ao tempo. No caso de excesso: sadoṇā khārī; samāsako kahāpaṇo; este início tem um significado de constância. Samānassa pakkhādisu vā-. Opcionalmente [substituição de] samāna por sa antes de pakkha, etc. Pakkhādisuttarapadesu samānassaso hoti vā; sapakkho, samānapakkho; sajoti, samānajoti–-pakkhādisūti-kiṃ? Samānasīlo; pakkha joti janapada ratti pattinī pattī nābhī bandhu brahmacārī nāma gotta rūpa ṭhānavaṇṇa vayo vacana dhamma jātiya ghacca. Quando as palavras pakkha, etc., são o membro posterior, ocorre opcionalmente a substituição de samāna por sa; [por exemplo:] sapakkho, samānapakkho; sajoti, samānajoti. Por que se diz 'antes de pakkha, etc.'? [Para evitar em:] samānasīlo. [As palavras do grupo são:] pakkha, joti, janapada, ratti, pattinī, pattī, nābhī, bandhu, brahmacārī, nāma, gotta, rūpa, ṭhāna, vaṇṇa, vayo, vacana, dhamma, jātiya, ghacca. Udare iye-. Antes de udara seguido por iya. Udare iyapare parato samānassa so vā hoti; sodariyo; samānodariyo–-iyeti-kiṃ? Samānodarataṃ. Quando seguido por udara que por sua vez é seguido por iya, ocorre opcionalmente a substituição de samāna por sa; [por exemplo:] sodariyo, samānodariyo. Por que se diz 'seguido por iya'? [Para evitar em:] samānodarataṃ. Rīrikkhakesu-. Antes de rī, rikkha e ka. Etesusamānassa so hoti; sarī; sarikkho; sariso. Antes destes, ocorre a substituição de samāna por sa; [por exemplo:] sarī, sarikkho, sariso. Sabbādinamā-. Substituição por ā para sabba, etc. Rīrikkhakesusabbādīnamā hoti; yādī, yādikkho, yādiso. Antes de rī, rikkha e ka, ocorre a substituição de sabba, etc., por ā; [por exemplo:] yādī, yādikkho, yādiso. Ntakimimānaṃ ṭākīṭī-. Substituição por ṭā, kī e ṭī para nta, kiṃ e ima. Rīrikkhakesu ntasaddakiṃsaddैmasaddānaṃ ṭākīṭī honti yathākkamaṃ; bhavādī, bhavādikkho, bhavādiso; kīdī, kīdikkho, kīdiso; īdī, īdikkho, īdiso. Antes de rī, rikkha e ka, ocorrem as substituições por ṭā, kī e ṭī para as palavras nta, kiṃ e ima, respectivamente; [por exemplo:] bhavādī, bhavādikkho, bhavādiso; kīdī, kīdikkho, kīdiso; īdī, īdikkho, īdiso. Tumhāmbhānaṃ tāmekasmiṃ-. Substituição por tā e ma para tumha e amha no singular. Rīrikkhakesu tumhāmhānaṃ tāmā hontekasmiṃ yathākkamaṃ; tādī, tādikkho, tādiso;mādī, mādikkho, mādiso; –-ekasminti-kiṃ? Tumhādī, amhādī, tumhādikkho, amhādikkho, tumhādiso, amhādiso. Antes de rī, rikkha e ka, ocorrem as substituições por tā e ma para tumha e amha, respectivamente, no singular; [por exemplo:] tādī, tādikkho, tādiso; mādī, mādikkho, mādiso. Por que se diz 'no singular'? [Para evitar em:] tumhādī, amhādī, tumhādikkho, amhādikkho, tumhādiso, amhādiso. Taṃmamaññatra-. Substituição por taṃ e maṃ em outros casos. Rīrikkhakantato’ññasmiṃ uttarapade tumhāmhāname kasmiṃ taṃmaṃ honti yathākkamaṃ; tandīpā; mandīpā; taṃ saraṇā, maṃsaraṇā; tayyogo mayyogoti-bindulopo. Quando há um membro posterior diferente daqueles que terminam em rī, rikkha e ka, ocorrem as substituições por taṃ e maṃ para tumha e amha, respectivamente, no singular; [por exemplo:] tandīpā, mandīpā; taṃsaraṇā, maṃsaraṇā; em tayyogo e mayyogo, ocorre a elisão do anusvāra (ponto nasal). Vetasseṭa-. Opcionalmente eta para etassa. Rīrikkhakesvetasseṭa vā hoti; edī, etādī; edikkho, etādikkho; ediso, etādiso. Antes de rī, rikkha e ka, ocorre opcionalmente a substituição de etassa por eta; [por exemplo:] edī, etādī; edikkho, etādikkho; ediso, etādiso. Vidhādisu dvissa du-. Substituição de dvi por du antes de vidha, etc. Dvissa du hoti vidhādisu; duvidho, dupaṭṭaṃ; evamādi. Ocorre a substituição de dvi por du antes de vidha, etc.; [por exemplo:] duvidho, dupaṭṭaṃ, e assim por diante. Di guṇādisu-. Substituição por di antes de guṇa, etc. Guṇādisu dvissa di hoti; diguṇaṃ, dirattaṃ, digu; evamādi Antes de guṇa, etc., ocorre a substituição de dvi por di; [por exemplo:] diguṇaṃ, dirattaṃ, digu, e assim por diante. Tisva-. Substituição por a antes de três. Tīsu dvissa a hoti; dvattikkhattuṃ, dvattipattapūrā. Antes de [palavras que significam] três, ocorre a substituição de dvi por a; [por exemplo:] dvattikkhattuṃ, dvattipattapūrā. Ā saṃkhyāyāsatādo’naññatthe-. Substituição por ā antes de um numeral, exceto sata, etc., quando não há outro significado. Saṃkhyāyamuttarapade dvissaā hotasadādo’naññatthe; dvādasa, dvāvīsati, dvattiṃsa; saṃkhyāyanti-kiṃ?’Dirattaṃ; asatādoti-kiṃ? Dvisataṃ, dvisahassaṃ; anaññattheti-kiṃ?Dvidasā. Quando o membro posterior é um numeral, ocorre a substituição de dvi por ā, exceto antes de sata, etc., quando não há outro significado; [por exemplo:] dvādasa, dvāvīsati, dvattiṃsa. Por que se diz 'quando é um numeral'? [Para evitar em:] dirattaṃ. Por que se diz 'exceto sata, etc.'? [Para evitar em:] dvisataṃ, dvisahassaṃ. Por que se diz 'quando não há outro significado'? [Para evitar em:] dvidasā. Tisse-. Substituição de ti por e. Saṃkhyāyamuttarapade tissa ehotasatādo’naññatthe; terasa, tevisa, tettiṃsa–-saṃkhyāyantveva-tirattaṃ; asatādotveva-tisataṃ; anaññatthetveva-tivatukā. Quando o membro posterior é um numeral, ocorre a substituição de ti por e, exceto antes de sata, etc., quando não há outro significado; [por exemplo:] terasa, tevisa, tettiṃsa. Por que se diz 'quando é um numeral'? [Para evitar em:] tirattaṃ. Por que se diz 'exceto sata, etc.'? [Para evitar em:] tisataṃ. Por que se diz 'quando não há outro significado'? [Para evitar em:] tivatukā. Cattālisādo vā-. Opcionalmente antes de cattālīsa, etc. Tissevā hoti cattālīsādo; tecattālīsa, ticattālīsa; tepaññāsa, tipaññāsa; tesaṭṭhi, tisaṭṭhi; tesattati, tīsattatī; tñasīti, tiyāsīti; tenavuti, tinavuti–-asatādotveva-tisataṃ. Ocorre opcionalmente a substituição de ti por e antes de cattālīsa, etc.; [por exemplo:] tecattālīsa, ticattālīsa; tepaññāsa, tipaññāsa; tesaṭṭhi, tisaṭṭhi; tesattati, tīsattatī; teasīti, tiyāsīti; tenavuti, tinavuti. Por que se diz 'exceto sata, etc.'? [Para evitar em:] tisataṃ. Dvissā ca-. E opcionalmente substituição por ā para dvi. Asatādo’naññatthe cattālīsādo dvisse vā hoti āva dvecattālīsaṃ, dvācattāsaṃ, dvicattālīsaṃ; dvepaññāsaṃ, dvāpaññāsaṃ, dvipaññāsaṃ; iccādi. Exceto antes de sata, etc., quando não há outro significado, antes de cattālīsa, etc., ocorre opcionalmente a substituição de dvi por ā ou dve; [por exemplo:] dvecattālīsaṃ, dvācattālīsaṃ, dvicattālīsaṃ; dvepaññāsaṃ, dvāpaññāsaṃ, dvipaññāsaṃ; e assim por diante. Bācattālisādo-. Substituição por bā antes de cattālīsa, etc. Dvissa bā vā hotacattālīsādo’naññatthe; bārasa, dvādasa; bāvīsati, dvāvīsati; battiṃsa, dvattiṃsa–-acattālīsādoti-kiṃ? Dvicattālīsa. Ocorre opcionalmente a substituição de dvi por bā antes de cattālīsa, etc., quando não há outro significado; [por exemplo:] bārasa, dvādasa; bāvīsati, dvāvīsati; battiṃsa, dvattiṃsa. Por que se diz 'antes de cattālīsa, etc.'? [Para evitar em:] dvicattālīsa. Dvisatidasesu pañcassa paṇṇupannā -. Substituição de pañca por paṇṇu ou panna antes de vīsati e dasa. Vīsatidasesu paresu pañcassa paṇṇupannā honti vā yathākkamaṃ; paṇṇuvīsati, pañcavīsati;pannarasa, pañcadasa. Quando seguidos por vīsati e dasa, ocorre opcionalmente a substituição de pañca por paṇṇu e panna, respectivamente; [por exemplo:] paṇṇuvīsati, pañcavīsati; pannarasa, pañcadasa. Catussa cuto dase-. Substituição de catu por cu ou co antes de dasa. Catussa cuco honti vā dasasadde pare; cuddasa, coddasa, catuddasa. Ocorre opcionalmente a substituição de catu por cu ou co antes da palavra dasa; [por exemplo:] cuddasa, coddasa, catuddasa. Chassa so-. De cha, há so. Chassa so iccayamādeso hoti dasasadde pare; soḷasa. Esta substituição por so para cha ocorre quando a palavra dasa segue; soḷasa. Ekaṭṭhānamā-. De eka e aṭṭha, há ā. Ekaaṭṭhānaṃ ā hoti dase pare; ekādasa, aṭṭhārasa. Há ā para eka e aṭṭha quando dasa segue; ekādasa, aṭṭhārasa. Ra saṃkhyāto vā-. Há opcionalmente ra a partir de um numeral. Saṃkhyāto parassa dasassara hoti vibhāsā; ekārasa, ekādasa; bārasa, dvādasa; pannarasa, pañcadasa; sattarasa, sattadasa; aṭṭhārasa, aṭṭhādasa–-pannabādesesu niccaṃ, idha na hoti catuddasa. O da de dasa que segue um numeral é opcionalmente substituído por ra; ekārasa, ekādasa; bārasa, dvādasa; pannarasa, pañcadasa; sattarasa, sattadasa; aṭṭhārasa, aṭhādasa — nas substituições por panna e bā, isso é obrigatório; aqui não ocorre: catuddasa. Chatīhi ḷo ca- Depois de cha e ti, há também ḷo. Chatīhi parassa dasassa ḷo hoti ro ca; soḷasa, sorasa; teḷasa, terasa. O da de dasa que segue cha e ti é substituído por ḷo e também por ro; soḷasa, sorasa; teḷasa, terasa. Catutthatatiyānamaḍḍhuḍḍhatiyā-. De catuttha e tatiya, com aḍḍha, há aḍḍhuḍḍha e aḍḍhatiya. Aḍḍhā paresaṃ catutthatatiyānaṃ uḍḍhatiyā honti yathākkamaṃ;’aḍḍhana catuttho’ aḍḍhuḍḍho,’aḍḍhena tatiyo’ aḍḍhatiyo–-kathaṃ?Aḍḍhateyyoti-sakatthe ṇye uttara padavuddhi. Para catuttha e tatiya que seguem aḍḍha, há uḍḍha e tiya respectivamente; 'o quarto com uma metade' é aḍḍhuḍḍha, 'o terceiro com uma metade' é aḍḍhatiyo. Como se explica aḍḍhateyyo? Com o sufixo ṇya no próprio sentido e o fortalecimento (vuddhi) do segundo membro. Dutiyassa saha diyaḍḍhadivaḍḍhā-. De dutiya com saha e aḍḍha, há diyaḍḍha e divaḍḍha. Aḍḍhā parassa dutiyassa sahaaḍḍhasaddena diyaḍḍhadivaḍḍhā honti;’ aḍḍhena dutiyo’ diyaḍḍho, divaḍḍho vā. Para dutiya que segue aḍḍha, junto com a palavra aḍḍha, há diyaḍḍha e divaḍḍha; 'o segundo com uma metade' é diyaḍḍha ou divaḍḍha. Sare kada kussuntaratthe-. Antes de uma vogal, ku no sentido de inferioridade é substituído por kada. Kussuttarapadatthe vattamānassa sarādo uttarapade kadā desohoti; kadannaṃ, kadasanaṃ–-sareti-kiṃ? Kuputto; uttarattheti-kiṃ? Kuoṭṭho; rājā. Para ku que expressa o sentido de inferioridade, quando o segundo membro começa com uma vogal, há a substituição por kada; kadannaṃ, kadasanaṃ. Por que se diz 'antes de uma vogal'? kuputto. Por que se diz 'no sentido de inferioridade'? kuoṭṭho; rājā. Kāppatthe-. Há kā no sentido de pequenez. Appatthe vattamānassa kussakā hotuttarapadatthe;’appakaṃ lavaṇaṃ’ kālavaṇaṃ. Para ku que expressa o sentido de pequenez, há a substituição por kā antes do segundo membro; 'um pouco de sal' é kālavaṇaṃ. Purisevā-. Antes de purisa, há opcionalmente kā. Kussa purisekā hoti vā; kāpuriso, kupuriso–-ayamappattavibhāsā–-appatthe tupubbenaniccaṃhoti;’īsaṃ puriso’ kāpuriso. Para ku, antes de purisa, há opcionalmente a substituição por kā; kāpuriso, kupuriso — esta é uma opção não obtida de outra forma — no sentido de pequenez, no entanto, pela regra anterior, é obrigatório; 'um homem insignificante' é kāpuriso. Pubbādīhuttarapadassaahassa anhādeso hoti; pubbanho; aparanho; ajajanho; sāyanho; majjhanho. Depois de pubba etc., o segundo membro aha é substituído por anha; pubbanho, aparanho, ajajanho, sāyanho, majjhanho. Iti moggallāne vyākaraṇe vuttiyaṃ samāsakaṇḍo tatiyo. Assim termina o terceiro capítulo sobre compostos (samāsa) no comentário da Gramática de Moggallāna. Chaṭṭhiyantā nāmasmā vā ṇappaccayo hotapacce’bhidheye; ṇakāro vuddhyattho; evamaññatrāpi,’vasiṭṭhassāpaccaṃ’ vāsiṭṭho, vāsiṭṭhī vā; opagavo, opagavī vā –-veti-vākya samāsavikappatthaṃ tassādhikāro sakatthāvadhi. A partir de um nome no caso genitivo, o sufixo ṇa é opcionalmente aplicado quando o significado a ser expresso é 'descendente'; a letra ṇ serve para indicar o fortalecimento (vuddhi); assim também em outros casos. 'O descendente de Vasiṭṭha' é vāsiṭṭho ou vāsiṭṭhī; opagavo ou opagavī. A palavra vā serve para indicar a opção entre a frase e o derivado; sua influência estende-se até a seção sobre o próprio sentido. Vacchāditoṇānaṇāyanā-. Depois de vaccha etc., há ṇāna e ṇāyana. Vacchādīhi apaccappaccayantehi hottādīhica saddehi ṇānaṇāyanappaccayā vā hontapacce. Vacchāno vacchāyano; kaccāno, kaccāyano–-yāgame-kātiyāno; moggallāno, moggallāyano; sākaṭāno, sākaṭāyano; kaṇbhāno, kaṇbhāyano; iccādi. Depois de vaccha etc., e de palavras que terminam com sufixos de descendência, e de palavras como hutta etc., os sufixos ṇāna e ṇāyana são opcionalmente aplicados no sentido de descendente. vacchāno, vacchāyano; kaccāno, kaccāyano — com a inserção de y: kātiyāno; moggallāno, moggallāyano; sākaṭāno, sākaṭāyano; kaṇbhāno, kaṇbhāyano; etc. Kattikādīhi vidhavādīhi ca ṇeyyaṇerā vā yathākkamaṃ hontapacce. Kattikeyyo. Venateyyo; bhāgīneyyo iccādi–-vedhavero; vandhakero; nāḷikero; sāmaṇero iccādi. Depois de kattikā etc. e vidhavā etc., os sufixos ṇeyya e ṇera são opcionalmente aplicados, respectivamente, no sentido de descendente. kattikeyyo, venateyyo, bhāgīneyyo, etc. — vedhavero, vandhakero, nāḷikero, sāmaṇero, etc. Ṇya diccādīhi-. Há ṇya depois de diti etc. Ditippabhutīhi ṇyo vā hotapacce. Decco; ādicco; koṇḍañño; gaggyo; bhātabbo; iccādi Depois de diti etc., o sufixo ṇya é opcionalmente aplicado no sentido de descendente. decco, ādicco, koṇḍañño, gaggyo, bhātabbo, etc. Ā ṇi-. Depois de palavras terminadas em a, há ṇi. Akārantato ṇi vā hotapacce dakkhi; doṇi; vāsavi; vāruṇiccādi. Depois de uma base terminada em a, o sufixo ṇi é opcionalmente aplicado no sentido de descendente. dakkhi, doṇi, vāsavi, vāruṇi, etc. Rājato ñño jātiyaṃ-. Depois de rājan, há ñña no sentido de classe (jāti). Rājasaddato ñño vā hotapacce jātiyaṃ gamyamānāyaṃ. Rājañño–-jātiyanti kiṃ?Rājāpaccaṃ. Depois da palavra rājan, o sufixo ñña é opcionalmente aplicado no sentido de descendente quando a classe (jāti) é indicada. rājañño. Por que se diz 'no sentido de classe'? rājāpaccaṃ. Khattā yiyā-. Khattasaddā yeyā hontapacce jātiyaṃ khatyo; khattiyo jātiyayantve-khatti. Depois de khatta, há ya e iya. Depois da palavra khatta, os sufixos ya e iya são aplicados no sentido de descendente quando a classe é indicada: khatyo, khattiyo. Mas se não for no sentido de classe: khatti. Manuto ssasaṇi-. Depois de manu, há ssa e saṇa. Manusaddato jātiyaṃ ssasaṇa hontapacce. Manusso; mānuso? Itthiyaṃ-manussā; mānusī–-jātiyantveva-māṇavo. Depois da palavra manu, os sufixos ssa e saṇa são aplicados no sentido de descendente quando a classe é indicada. manusso, mānuso. No feminino: manussā, mānusī. Mas se não for no sentido de classe: māṇavo. Janapadanāmasmā khattiyā rañño ca ṇo-. Depois do nome de um país (janapada), no sentido de um guerreiro (khattiya) ou de um rei (rājan), há ṇa. Janapadassa yaṃ nāmaṃ tannāmasmā khattiyāpacce raññova ṇo hoti. Pañcālo; kosalo; māgadho; okkāko–-janapadanāmasmāti-kiṃ? Dāsarathi; khattiyāti-kiṃ?’Pañcālassa brāhmaṇassāpaccaṃ’ pañcāla. A partir do nome de um país, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de descendente de um guerreiro ou de um rei. pañcālo, kosalo, māgadho, okkāko. Por que se diz 'a partir do nome de um país'? dāsarathi. Por que se diz 'de um guerreiro'? 'O descendente de um brâmane de Pañcāla' é pañcāla. Ṇya kurusivīhī-. Depois de kuru e sivi, há ṇya. Kurusivīhapacce raññe ca ṇyo hoti; korabyo sebyo. Depois de kuru e sivi, no sentido de descendente e de rei, há ṇya; korabyo, sebyo. Ṇa rāgā tena rattaṃ-. Há ṇa depois de uma palavra que expressa cor, no sentido de 'tingido por aquilo'. Rāgavācitatiyantato rattamiccetasmiṃ atthe ṇo hoti’kasāvena rattaṃ’ kāsāvaṃ;kosumbhaṃ; hāliddaṃ–-rāgāti kiṃ? Devadattena rattaṃ vatthaṃ; idha kasmā nahoti? Nīlaṃ pītanti–-guṇavacanattā vināpi ṇena ṇatthassābhidhānato. A partir de uma palavra no caso instrumental que expressa corante, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'tingido'; 'tingido com decocção' é kāsāvaṃ; kosumbhaṃ; hāliddaṃ. Por que se diz 'depois de uma palavra que expressa corante'? 'Uma roupa tingida por Devadatta'. Por que não ocorre aqui: nīlaṃ, pītaṃ? Porque, sendo palavras de qualidade, o sentido do sufixo ṇa já é expresso mesmo sem ele. Nakkhatteninduyuttena kāle-. Depois de uma constelação associada à lua, no sentido de tempo. Tatiyantato nakkhattā tena lakkhite kāle ṇo hoti; taṃ ce nakkhantaminduyuttaṃ hoti. Phussī, rattī; phusso, aho–-nakkhatteneti-kiṃ? Gurunā lakkhitā ratti; indu yanutteneti-kiṃ? Kattikāya lakkhito muhutto; kāleti-kiṃ? Phussenalakkhitā atthasiddhi–-ajjakattikāti kattikā yutte cande kattikāsaddo vattate. A partir de uma palavra no caso instrumental que expressa uma constelação, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de tempo caracterizado por ela, se essa constelação estiver associada à lua. phussī (noite); phusso (dia). Por que se diz 'depois de uma constelação'? 'A noite caracterizada por Guru'. Por que se diz 'associada à lua'? 'O momento caracterizado por Kattikā'. Por que se diz 'no sentido de tempo'? 'O sucesso de um objetivo caracterizado por Phussa'. 'Hoje é Kattikā' — a palavra kattikā é usada quando a lua está associada a Kattikā. Sāssa devatā puṇṇamaṃsi-. No sentido de 'aquela é a sua divindade' ou 'aquela é a sua lua cheia'. Seti paṭhamantā assāti chaṭṭhatthe ṇo bhavati yaṃ paṭhamantaṃ sā ve devatā puṇṇamāsī vā.’Sugato devatā assā’ti sogato; māhindo; yāmo; vāruṇo; phussī puṇṇamāsī assa sambandhinī’ti phusso, māgho; māgho; phagguno; citto; vesākho;peṭṭhamulo; āsāḷho; sāvaṇo; poṭṭhapādo; assayujo; kattiko; māgasiro–-puṇṇamāsīti-kiṃ, phussi pañcamī assa–-puṇṇamāsīva gatakamāsasambandhinī na hoti;’puṇṇo mā assanti’ nibbacanā–-ato eva nipātanā ṇo, sāgamo ca, māsasutīyāva napapañcadasarattādo vidhi. A partir de uma palavra no caso nominativo, no sentido genitivo de 'dele/dela', o sufixo ṇa é aplicado se o termo no nominativo for uma divindade ou uma lua cheia. 'Aquele cuja divindade é o Sugata' é sogato; māhindo; yāmo; vāruṇo. 'Aquele que tem a lua cheia Phussī como sua associada' é phusso; māgho; phagguno; citto; vesākho; peṭṭhamulo; āsāḷho; sāvaṇo; poṭṭhapādo; assayujo; kattiko; māgasiro. Por que se diz 'lua cheia'? 'O quinto dia associado a Phussī' — apenas a lua cheia associada ao mês decorrido é considerada; a etimologia é 'puṇṇo mā assanti' — por isso, por irregularidade (nipātana), há o sufixo ṇa e a inserção de s, e a regra se aplica ao mês e não à décima quinta noite, etc. Tamadhīte taṃ jānāti kaṇikā ca-. No sentido de 'estuda aquilo' ou 'sabe aquilo', e também com kaṇika. Dutiyantato tamadhīte taṃ jānātīti etesphatthesuṇo hoti ko ṇikova.’ Vyākaraṇamadhīte jānāti vā’ veyyākaraṇo; chāndaso; kamako; padako; venayiko; suttantiko–-dvitaggahaṇaṃ puthageva vidhānatthaṃ jānanassaca ajjhenavisayabhāvadassanatthaṃ pasimbupasaṃgahatthañca. A partir de uma palavra no caso acusativo, nos sentidos de 'estuda aquilo' ou 'sabe aquilo', o sufixo ṇa ou nika é aplicado. 'Aquele que estuda ou sabe a gramática' é veyyākaraṇo; chāndaso; kamako; padako; venayiko; suttantiko. A menção dupla serve para prescrever as regras separadamente, para mostrar que o conhecimento tem o estudo como seu objeto, e para incluir outros casos semelhantes. Tassa visaye dese.-. No sentido de 'seu domínio', quando se refere a um país. Chaṭhiyantā visaye desarūpe ṇo hoti.’Vasātīnaṃ visayo deso’vāsāto–-deseti kiṃ? Cakkhussa visayo rūpaṃ, devadattassa visayo’nuvāko. A partir de uma palavra no caso genitivo, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'domínio' na forma de um país. 'O país que é o domínio dos Vasātis' é vāsāto. Por que se diz 'um país'? 'A forma é o domínio do olho', 'a recitação é o domínio de Devadatta'. Nivāse tannāme-. No sentido de 'sua habitação', quando o país tem esse nome. Chaṭṭhiyantā nivāse dese tannāme ṇo hoti;’sivīnaṃ nivāso desosebyo; vāsāto. A partir de uma palavra no caso genitivo, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'habitação', quando o país tem esse nome. 'O país que é a habitação dos Sivis' é sebyo; vāsāto. Adūrabhave-. No sentido de 'existente não muito longe dali'. Chaṭṭhiyantā adūrabhave desetannāme ṇo hoti;’vidasāya adurabhavaṃ’ vedisaṃ. A partir de uma palavra no caso genitivo, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'existente não muito longe dali', quando o país tem esse nome. 'O que existe não muito longe de Vidasā' é vedisaṃ. Tenatibbatte-. No sentido de 'produzido por aquilo'. Tatiyantā nibbatte desetannāme ṇo hoti; kusambena nibbattā kosambī, nagarī; kākandī, mākandī,’sahassena nibbattā’ sāhassī, parikhā–-hetumhi kattarikaraṇe ca yathāyogaṃ tatiyā. A partir de uma palavra no caso instrumental, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'produzido', quando o país tem esse nome. 'A cidade produzida por Kusamba' é kosambī; kākandī, mākandī. 'O fosso produzido por mil' é sāhassī. O caso instrumental é usado no sentido de causa, agente ou instrumento, conforme o caso. Tamidhatthi-. No sentido de 'aquilo existe aqui'. Tanti paṭhamantā idhāti sattamyatthe dese tannāme ṇo hoti, yantaṃ paṭhamantamatthi ce;’udumbarā asmiṃ dese santī’ti odumbaro, bādaro, babbajo. A partir de uma palavra no caso nominativo, no sentido locativo de 'aqui', o sufixo ṇa é aplicado quando o país tem esse nome, se aquilo que está no nominativo existir ali. 'As árvores Udumbara existem neste país' — o país é odumbaro; bādaro, babbajo. Tatra bhave-. No sentido de 'existente ali'. Sattamyantā bhavatthe ṇo hoti;’udake bhavo’odako, oraso, jānapado, māgadho, kāpilavatthavo, kosambo. A partir de uma palavra no caso locativo, o sufixo ṇa é aplicado no sentido de 'existente'. 'O que existe na água' é odako; oraso, jānapado, māgadho, kāpilavatthavo, kosambo. Ajjādīhi tato-. Depois de ajja etc., há tana. Bhavatthe ajjādīhi tano hoti;’ajja bhavo’ ajjatano, svātano, hiyyattano. No sentido de 'existente', depois de ajja etc., há o sufixo tana. 'O que existe hoje' é ajjatano; svātano, hiyyattano. Purāto ṇo ca-. Depois de purā, há também ṇa. Purā iccasmā bhavatthe ṇo hoti tano ca; purāṇo, purātano. A partir de "purā", no sentido de "ocorrer ali", ocorrem os sufixos ṇo e tano; purāṇo, purātano. Amātthacco-. Amāsaddato acco hoti bhavatthe; amacco. Amātthacco-. A partir da palavra "amā", ocorre o sufixo acco no sentido de "ocorrer ali"; amacco. Majjhāditvimo-. Majjhāditvimo-. Majjhādīhi sattamyantehi bhavatthe imo hoti; majjhimo, antimo–-majkjdhaanta heṭṭhā upari ora pāra pacchā abbhantara paccanta. A partir de majjha e outros, terminados no locativo, no sentido de "ocorrer ali", ocorre o sufixo imo; majjhimo, antimo — majjha, anta, heṭṭhā, upari, ora, pāra, pacchā, abbhantara, paccanta. Kaṇṇeyyaṇeyyakayiyā-. Kaṇṇeyyaṇeyyakayiyā-. Sattamyantā ete paccayā honti bhavatthe; kaṇa-’kusinārāyaṃ bhavo’ kosinārako, māgadhako, āraññake, vihāro–-ṇeyya-gaṅgeyyo, pabbateyyo, vāneyeyyā–-ṇeyyaka-koleyyako, bārāṇaseyyako, campeyyako; mithileyyakoti-eyyako–-ya-gammo, dibbo; iyagāmiyo, udariyo, diviyo, pañcāliyo, bodhapakkhīyo, lokiyo. Estes sufixos ocorrem após palavras terminadas no locativo, no sentido de "ocorrer ali"; ka — "existente em Kusinārā" é kosinārako, māgadhako, āraññako vihāro; ṇeyya — gaṅgeyyo, pabbateyyo, vāneyyo; ṇeyyaka — koleyyako, bārāṇaseyyako, campeyyako, mithileyyako; ya — gammo, dibbo; iya — gāmiyo, udariyo, diviyo, pañcāliyo, bodhapakkhīyo, lokiyo. Ṇiko-. Ṇiko-. Sattamyantā bhavatthe ṇiko hoti; sāradiko, divaso; sāradikā, ratti. Após palavras terminadas no locativo, no sentido de "ocorrer ali", ocorre o sufixo ṇika; sāradiko divaso, sāradikā ratti. Tamassa sippaṃ sīlaṃ paṇyaṃ paharaṇaṃ payojanaṃ-. Tamassa sippaṃ sīlaṃ paṇyaṃ paharaṇaṃ payojanaṃ-. Paṭhamantā sippādivācakā asseti chaḍhatthe ṇiko hoti;’vīṇāvādanaṃ sippamassa’ veṇiko, modaṅgiko, vaṃsiko;’paṃsukūladhāraṇaṃ sīlamassa’ paṃsukūliko, tecīvariko;’gandhopaṇyamassa’ gandhiko, teliko, goḷiko’cāpo paharaṇamassa’ cāpiko, tomariko, muggariko;’upadhippa yojanamassa’ opadhikaṃ, sātikaṃ, sāhassikaṃ. Após palavras no nominativo que expressam arte e outros, no sentido genitivo de "é dele", ocorre o sufixo ṇika; "tocar alaúde é sua arte" veṇiko, modaṅgiko, vaṃsiko; "usar trapos de lixo é seu hábito" paṃsukūliko, tecīvariko; "perfume é sua mercadoria" gandhiko, teliko, goḷiko; "o arco é sua arma" cāpiko, tomariko, muggariko; "o acúmulo é seu propósito" opadhikaṃ, sātikaṃ, sāhassikaṃ. Taṃ hantarahati gacchatuñchati carati-. Dutiyantā hantīti evamādisvatthesu ṇiko hoti; pakkhīhi-’pakkhino hantī’ti pakkhiko, sākuṇiko, māyuriko–-macchehi- macchiko, meniko–-migehi māgaviko, hāriṇiko, - sūkarikoti- iko;’satamarahatī’ti sātikaṃ, sandiṭṭhikaṃ;’ehi passa vidhiṃ rahatī’ti ehipassiko, sāhassiko–-sahassiyotīdha iyo;’paradāraṃ gacchatī’ti pāradāriko, maggiko, paññāsayojaniko;’ badare uñchatī’ti bādariko, sāmākiko;’dhammaṃ caratī’ti dhammiko, adhammiko. Taṃ hantarahati gacchatuñchati carati-. Após palavras no acusativo, nos sentidos de "mata", etc., ocorre o sufixo ṇika; com aves: "mata aves" pakkhiko, sākuṇiko, māyuriko; com peixes: macchiko, meniko; com animais selvagens: māgaviko, hāriṇiko, sūkariko — com o sufixo iko; "merece cem" sātikaṃ, sandiṭṭhikaṃ; "merece o método 'vem e vê'" ehipassiko, sāhassiko — aqui em sahassiyo ocorre iyo; "vai à esposa de outro" pāradāriko, maggiko, paññāsayojaniko; "colhe jujubas" bādariko, sāmākiko; "pratica o Dhamma" dhammiko, adhammiko. Tena kataṃ kītaṃ baddhamahisaṅkhataṃ saṃsaḍhaṃ hataṃ hanti jitaṃ jayati dibbati khaṇati tarati carati vahati jivati-. Tena kataṃ kītaṃ baddhamahisaṅkhataṃ saṃsaḍhaṃ hataṃ hanti jitaṃ jayati dibbati khaṇati tarati carati vahati jivati-. Tatiyantā katādisvatthesu ṇiko hoti;’kāyena kataṃ’ kāyikaṃ, vācasikaṃ, mānasikaṃ;’vātenakato ābādho’ vātiko–-’satena kītaṃ’ sātikaṃ, sāhassikaṃ, mūlatova-devadattena kītoti na hoti tadatthāppatītiyā–-’varattāya baddho’ vārattiko, āyasiko, pāsiko; –-’ghatena abhisaṅkhataṃ saṃsaṭṭhaṃ vā’ ghātikaṃ, goḷikaṃ, dādhikaṃ, māricikaṃ–-’jālena hato hantīti vā’ jāliko, bāḷisiko–-’akkhohi jita’makkhikaṃ, sālākikaṃ–-’akkhehi jayati dibbati vā’ akkhiko–-’khaṇittiyā khaṇatī’ti khāṇittiko, kuddāliko-devadattena jitamaṅgulyā khaṇatīti na hoti tadatthā navagamā–-’uḷumpena taratī’ti oḷumpiko; uḷumpikoti-iko; gopucchiko; nāviko–-’sakaṭena caratī’ti sākaṭiko. Rathiko–-parappikoti iko-’khandhena vahatī’ti khandhiko, aṃsiko; sīsikoti-iko–-’vetatena jīvatī’ti khandhiko, aṃsiko; sīsikoti-iko–-’vetanena jīvatī’ti vetaniko, bhatiko, kayiko, vikkayiko; kayavikkayayikoti-iko. Após palavras no instrumental, nos sentidos de "feito por", etc., ocorre o sufixo ṇika; "feito pelo corpo" kāyikaṃ, vācasikaṃ, mānasikaṃ; "doença causada pelo vento" vātiko; "comprado por cem" sātikaṃ, sāhassikaṃ — isso se aplica apenas ao valor de compra, não ocorrendo em "comprado por Devadatta", pois esse significado não é pretendido; "amarrado por uma tira de couro" vārattiko, āyasiko, pāsiko; "preparado ou misturado com ghee" ghātikaṃ, goḷikaṃ, dādhikaṃ, māricikaṃ; "morto por uma rede ou mata com ela" jāliko, bāḷisiko; "conquistado por dados" akkhikaṃ, sālākikaṃ; "conquista ou joga com dados" akkhiko; "cava com uma pá" khāṇittiko, kuddāliko — não ocorre em "conquistado por Devadatta" ou "cava com o dedo", pois esses significados não são compreendidos aqui; "cruza com uma balsa" oḷumpiko, uḷumpiko com o sufixo iko, gopucchiko, nāviko; "viaja de carroça" sākaṭiko, rathiko, parappiko com o sufixo iko; "carrega no ombro" khandhiko, aṃsiko, sīsiko com o sufixo iko; "vive de salário" vetaniko, bhatiko, kayiko, vikkayiko, kayavikkayiko com o sufixo iko. Tassa saṃvattati-. Tassa saṃvattati-. Catutthyantā saṃvattati asmiṃ atthe ṇiko hoti;’punabbhavāya saṃvattatī’ti ponobhaviko, itthiyaṃ-ponobhavikā;’lokāya saṃvattatī’ti lokiko,’ suṭṭhu aggo’ti saggo,’saggāya saṃvattatī’ti sovaggiko, sassāvैka tadaminādi pāṭhā–-’dhanāya saṃvattatī’ti dhaññaṃ-yo. Após palavras no dativo, no sentido de "conduz a isso", ocorre o sufixo ṇika; "conduz ao renascimento" ponobhaviko, no feminino ponobhavikā; "conduz ao mundo" lokiko; "muito elevado" é saggo, "conduz ao céu" sovaggiko; "conduz à riqueza" dhaññaṃ com o sufixo ya. Tato sambhutamāgataṃ-. Tato sambhutamāgataṃ-. Pañcamyantā sambhutamāgatantietesvatthesu ṇiko hoti;’mātito sambhutamāgatanti vā’ mattikaṃ, pettikaṃ–-ṇyariyaṇryāpi dissanti–-’surabhito sambhutaṃ’ sorabhyaṃ;’thanato sambhutaṃ’ thaññaṃ;’pitito sambhuto’ pettiyo, mātiyo, mattiyo; macco vā. Após palavras no ablativo, nos sentidos de "nascido de" ou "vindo de", ocorre o sufixo ṇika; "nascido ou vindo da mãe" mattikaṃ, "do pai" pettikaṃ — os sufixos ṇya, ya, iya, ṇya também são vistos; "nascido de fragrância" sorabhyaṃ; "nascido do seio" thaññaṃ; "nascido do pai" pettiyo, mātiyo, mattiyo; ou macco. Tattha vasati vidito bhatto niyutto-. Tattha vasati vidito bhatto niyutto-. Sattamyantā vasatītvevamādisvatthesu ṇiko hoti;’rukkhamūle vasatī’ti rukkhamuliko,āraññiko, sosāniko;’loke vidito’ lokiko;’catumahārājesu bhattā’ cātummahārājikā;;dvāre niyutto’ dovāriko; dassoka tadaminādipāṭhā,bhaṇḍāgāriko;-iko navakammiko–-kiyo-jātikiyo, andhakiyo. Após palavras no locativo, nos sentidos de "mora ali", etc., ocorre o sufixo ṇika; "mora ao pé de uma árvore" rukkhamūliko, āraññiko, sosāniko; "conhecido no mundo" lokiko; "devotados aos quatro grandes reis" cātummahārājikā; "encarregado do portão" dovāriko, bhaṇḍāgāriko, navakammiko com o sufixo iko; com o sufixo kiyo — jātikiyo, andhakiyo. Tassidaṃ-. Tassidaṃ-. Chaṭṭhiyantā idamiccasmiṃatthe ṇiko hoti;’saṅghassa idaṃ’ saṅghikaṃ, puggalikaṃ, sakyaputtiko, nāthaputtiko, jenadattiko–-kiye-sakiyo, parakiyo; niye-attaniyaṃ;ke-sako, rājakaṃ, bhaddhaṃ. Após palavras no genitivo, no sentido de "isto é dele/disso", ocorre o sufixo ṇika; "isto pertence à Sangha" saṅghikaṃ, puggalikaṃ, sakyaputtiko, nāthaputtiko, jenadattiko; com o sufixo kiya — sakiyo, parakiyo; com o sufixo niya — attaniyaṃ; com o sufixo ka — sako, rājakaṃ, bhaddhaṃ. Ṇo-. Ṇo-. Chaṭṭhiyantā idamiccasmiṃ atthe ṇo hoti;’kaccāyanassैdaṃ’ kaccāyanaṃ, vyākaraṇaṃ; sogataṃ, sāsanaṃ; māhisaṃ, maṃsādi. Após palavras no genitivo, no sentido de "isto é dele/disso", ocorre o sufixo ṇo; "isto pertence a Kaccāyana" kaccāyanaṃ vyākaraṇaṃ; sogataṃ sāsanaṃ; māhisaṃ maṃsādi. Gavādīhi yo-. Gavādīhi yo-. Gavādīhi chaṭṭhiyantehi idamiccasmiṃ atthe yo hoti;’gunnaṃ idaṃ’gabyaṃ, maṃsādi; kabyaṃ, dabbaṃ. A partir de go e outros, terminados no genitivo, no sentido de "isto é dele/disso", ocorre o sufixo yo; "isto pertence às vacas" gabyaṃ maṃsādi; kabyaṃ, dabbaṃ. Pitito bhātari reyyaṇa-. Pitito bhātari reyyaṇa-. Pitusaddā tassa bhātari reyyaṇa hoti;’pitubhātā’ petteyyo. A partir da palavra pitu, no sentido de seu irmão, ocorre o sufixo reyyaṇa; "irmão do pai" petteyyo. Mātito ca bhaginiyaṃ cho-. Mātito ca bhaginiyaṃ cho-. Mātito pitito ca tesaṃ bhaginīyaṃ cho hoti;’mātu bhagini’ mātucchā;’pitubhaginī’ pitucchā–-kathaṃ mātulotu?’Mātulāditvānī’ti nipātanā. A partir de mātu e pitu, no sentido de suas irmãs, ocorre o sufixo cho; "irmã da mãe" mātucchā; "irmã do pai" pitucchā — como se forma mātulo? Pela forma irregular em "Mātulāditvānī". Mātāpitusvāmaho-. Mātāpitusvāmaho-. Mātāpitūhi tesaṃ mātāpitusvāmaho hoti;’mātumātā’ mātāmahī;’mātupitā’ mātāmaho;’pitumātā’ patāmahī;’pitupitā’ pitāmaho–-na yathāsaṃkhyaṃ paccekābhisambandhā. A partir de mātā e pitu, no sentido de seus pais e mães, ocorre o sufixo āmaho; "mãe da mãe" mātāmahī; "pai da mãe" mātāmaho; "mãe do pai" patāmahī; "pai do pai" pitāmaho — a conexão é feita individualmente, não na ordem respectiva. Nahite reyyaṇa-. Nahite reyyaṇa-. Mātāpituhi hite reyyaṇa hoti; matteyyo, petteyyo. A partir de mātā e pitu, no sentido de "bom para eles", ocorre o sufixo reyyaṇa; matteyyo, petteyyo. Nindāññātappapaṭibhāgarassadayāsaññāsu ko-. Nindāññātappapaṭibhāgarassadayāsaññāsu ko-. Nindādīsvatthesu nāmasmā ko hoti; nindāyaṃ-muṇḍako, samaṇako; aññāte-’kassāyaṃ asso’ti assako–- Nos sentidos de desdém e outros, após um substantivo, ocorre o sufixo ko; no desdém: muṇḍako, samaṇako; no desconhecido: "de quem é este cavalo?" assako — Payogasāmatthiyā sambandhivisesānavagamo’vagamyate–-appatthe-telakaṃ, ghatakaṃ–-paṭibhāgatthe-’hatthi viya’ hatthiko, assako, balivaddako–-rasse-mānusako, rukkhako, pilakkhako–-dayāyaṃ-puttako, vacchako–-saññāyaṃ-’moroviya’ morako. Pela força do uso, compreende-se a falta de conhecimento de uma relação específica; no sentido de pequeno: telakaṃ, ghatakaṃ; no sentido de semelhança: "como um elefante" hatthiko, assako, balivaddako; no sentido de curto: mānusako, rukkhako, pilakkhako; no sentido de compaixão: puttako, vacchako; no sentido de designação: "como um pavão" morako. Tamassa parimāṇaṃ ṇiko ca-. Tamassa parimāṇaṃ ṇiko ca-. Paṭhamantā asseti asmiṃ atthe ṇiko hoti ko ca, taṃ ce paṭhamantaṃ parimāṇaṃ bhavati;’parimiyate’tene’ti parimāṇaṃ–-’doṇo parimāṇamassa’ doṇiko, vīhi; khārasatiko, khārasahassiko, āsītiko, vayo; upaḍḍhakāyikaṃ, bimbohanaṃ; pañcakaṃ,chakkaṃ. Após palavras no nominativo, no sentido de "é dele/disso", ocorrem os sufixos ṇika e ko, se a palavra no nominativo for uma medida; "medida é aquilo pelo qual algo é medido" — "um doṇa é sua medida" doṇiko vīhi; khārasatiko, khārasahassiko, āsītiko vayo; upaḍḍhakāyikaṃ, bimbohanaṃ; pañcakaṃ, chakkaṃ. Satetehi ttako-. Satetehi ttako-. Yādīhi paṭhamantehiasseti chaṭṭhatthettako hoti, taṃ ve paṭhamantaṃ parimāṇaṃ bhavati;’yaṃ paramāṇamassa yantakaṃ, tattakaṃ, ettakaṃ; āvatake-yāvatako, tāvatako. A partir de ya e outros no nominativo, no sentido genitivo de "é dele/disso", ocorre o sufixo ttako, se a palavra no nominativo for uma medida; "qual é sua medida" yantakaṃ, tattakaṃ, ettakaṃ; no sentido de extensão: yāvatako, tāvatako. Sabbā cāvantu-. Sabbā cāvantu-. Sabbato paṭhamantehi yādīhi ca asseti chaṭṭhatthe āvantu hoti, taṃ ve paṭhamantaṃ parimāṇaṃ bhavati;’sabbaṃ parimāṇamassa’ sabbāvantaṃ, yāvantaṃ, tāvantaṃ, etāvantaṃ. A partir de sabba no nominativo, e de ya e outros, no sentido genitivo de "é dele/disso", ocorre o sufixo āvantu, se a palavra no nominativo for uma medida; "tudo é sua medida" sabbāvantaṃ, yāvantaṃ, tāvantaṃ, etāvantaṃ. Kimhā ratirivarīvatakarittakā-. Kimhā ratirivarīvatakarittakā-. Kimhā paṭhamantā asseti chaṭṭhatthe ratirīvarīvatakarittakā honti, taṃ ce paṭhamantaṃ parimāṇaṃ bhavati;’kiṃ saṃkhyānaṃ parimāṇamesaṃ’ kati, ete; kiva, kīvatakaṃ, kittakaṃ–-rīvanto sabhāvato asaṃkhyo. A partir de kiṃ no nominativo, no sentido genitivo de "é deles", ocorrem os sufixos rati, rīvarī, vataka, rittaka, se a palavra no nominativo for uma medida; "qual número é sua medida?" kati, ete; kiva, kīvatakaṃ, kittakaṃ — o sufixo rīvantu é por natureza inumerável. Saṃjātaṃ tārakāditvito-. Saṃjātaṃ tārakāditvito-. Tārakādīhi paṭhamantehiasseti chaṭṭhattheito hoti, te ve saṃjātā honti;’tārakāsaṃjātā assa’ tārakitaṃ, gaganaṃ; pupphīto, rukkho; pallavitā, latā. A partir de tārakā e outros no nominativo, no sentido genitivo de "é dele/disso", ocorre o sufixo ito, se eles tiverem surgido; "estrelas surgiram nele" tārakitaṃ gaganaṃ; pupphito rukkho; pallavitā latā. Māne matto-. Māne matto-. Paṭhamantā mānavuttito asseti asmiṃ atthe mattohoti;’palaṃ ummānamassa’ palamattaṃ,’hattho pamāṇamassa’ hatthamattaṃ,’sataṃ mānamassa’ satamattaṃ,’doṇo parimāṇamassa’ doṇamattaṃ–-abhedopavārā doṇotipi hoti. Após palavras no nominativo que expressam medida, no sentido de "é dele/disso", ocorre o sufixo matta; "um pala é seu peso" palamattaṃ; "um côvado é sua medida" hatthamattaṃ; "cem é sua medida" satamattaṃ; "um doṇa é sua medida" doṇamattaṃ — por uso figurado de não-diferença, também se usa apenas doṇa. Taggho vuddhaṃ-. Taggho vuddhaṃ-. Uddhamānavuttito asseti chaṭṭhatthe tagghā hotīmैtto ca; jaṇṇutagghaṃ, jaṇṇumattaṃ. Após palavras que expressam medida vertical, no sentido genitivo de "é dele/disso", ocorrem os sufixos taggha e matta; jaṇṇutagghaṃ, jaṇṇumattaṃ. Ṇo ca purisā-. Ṇo ca purisā-. Purisā paṭhamantā uddhamānavuttito ṇo hoti mattādayo ca; porisaṃ, purisamattaṃ, purisatagghaṃ. A partir de purisa no nominativo, expressando medida vertical, ocorre o sufixo ṇo, bem como matta e outros; porisaṃ, purisamattaṃ, purisatagghaṃ. Ayubhavītīhaṃse-. Ayubhavītīhaṃse-. Ubavitīhi avayavavuttīhi paṭhamantehi asseti chaṭṭhatthe ayo hoti;’ ubho aṃsā assa’ ubhayaṃ, dvayaṃ, tayaṃ. A partir de ubha, dvi e ti no nominativo, expressando partes, no sentido genitivo de "é dele/disso", ocorre o sufixo aya; "ambas as partes são dele" ubhayaṃ, dvayaṃ, tayaṃ. Saṃkhyāya saccutīsasadasantādhakāsmiṃ satasahasseḍo-. Saṃkhyāya saccutīsasadasantādhakāsmiṃ satasahasseḍo-. Satyantāya utyantāya īsantāya āsantāya dasantāya ca saṃkhyāya paṭhamantāya asminti sattamyatthe ḍo hoti, sā ce saṃkhyā adhikā hoti, yadasminti taṃ ce sataṃ sahassaṃsata A partir de um numeral no nominativo terminado em ti, uti, īsa, āsa ou dasa, no sentido locativo de "nisso", ocorre o sufixo ḍo, se esse numeral for um valor adicional, e se aquilo em que ele é adicional for cem, mil ou cem mil. Sahassaṃ vā hoti;’vīsati adhikā asmiṃ sate’ti vīsaṃsataṃ, ekavīsaṃsataṃ, sahassaṃ satasahassaṃ vā–-tiṃsaṃsataṃ, ekatiṃsaṃ sataṃ –-utyantāya -navutaṃsataṃ, sahassaṃ satasahassaṃ vā –-īsantiya-cattārīsaṃsataṃ, sahassaṃ satasahassaṃ vā–-āsantāya-paññāsaṃsataṃ sahassaṃ satasahassaṃ vā–-dasantāya-ekādasaṃ sataṃ, sahassaṃ satasahassaṃ vā–-saccutīsāsadasanteti kiṃ?Chādhikā asmiṃ sate; adhiketi kiṃ? Pañcadasahīnā asmiṃ sate; asminti kiṃ? Vīsatyadhikā etasmāsatā; satasahasseti kiṃ? Ekādasaadhikā assaṃ vīsatiyaṃ. ou mil; "vinte a mais neste cem" vīsaṃsataṃ, ekavīsaṃsataṃ, ou mil, ou cem mil; tiṃsaṃsataṃ, ekatiṃsaṃsataṃ; terminado em uti — navutaṃsataṃ, ou mil, ou cem mil; terminado em īsa — cattārīsaṃsataṃ, ou mil, ou cem mil; terminado em āsa — paññāsaṃsataṃ, ou mil, ou cem mil; terminado em dasa — ekādasaṃsataṃ, ou mil, ou cem mil. Por que a especificação "terminado em ti, uti, īsa, āsa, dasa"? Para evitar "seis a mais neste cem"; por que "adicional"? Para evitar "quinze a menos neste cem"; por que "nisso"? Para evitar "vinte a mais do que este cem"; por que "cem ou mil"? Para evitar "onze a mais nestes vinte". Tassa pūreṇekādasādito vā-. Tassa pūreṇekādasādito vā-. Chaṭṭhīyantāyekādasādikāya saṃkhyāya ḍo hoti pūraṇatthe vibhāsā; sā saṃkhyāpūrīyateyenataṃ pūraṇaṃ’ekādasannaṃ pūraṇo’ekādaso, ekādasamo; vīso, vīsatimo; tiṃso, tīṃsatimo; cattālīso, paññāso. A partir de um numeral no genitivo começando com onze, no sentido ordinal, ocorre opcionalmente o sufixo ḍo; "aquilo pelo qual um número é preenchido é o ordinal" — "o que preenche onze" ekādaso, ekādasamo; vīso, vīsatimo; tiṃso, tiṃsatimo; cattālīso, paññāso. Ma paṃcādikatīhi-. Ma paṃcādikatīhi-. Chaṭṭhīyantāya paṃcādikāya saṃkhyāyakatismā ca mo hoti pūraṇatthe; pañcamo, sattamo, aṭṭhamo; katimo, katimī. Após um numeral terminado no genitivo começando com cinco, e após 'kati', o sufixo 'ma' ocorre no sentido ordinal; pañcamo (quinto), sattamo (sétimo), aṭṭhamo (oitavo); katimo, katimī (qual em número). Satādīnami ca-. E de 'sata' etc. Satādikāya saṃkhyāya chaṭṭhiyantāya puraṇatthe mo hoti, satādinamicāntādeso; satimo, sahassimo. Após um numeral começando com 'sata' terminado no genitivo, no sentido ordinal, ocorre 'ma', e há a substituição do final de 'sata' etc. [por 'i']; satimo (centésimo), sahassimo (milésimo). Chā ddhaddhamā -. De 'cha', 'tha' e 'thama' [ocorrem]. Chasaddāṭṭhaṭṭhamāhonti tassa pūraṇatthe; chaṭṭho, chaṭṭhamo; itthīya-chaṭṭhi chaṭṭhami–-kathaṃ,dutiyaṃ tatiyaṃ catutthanti? Dutiyassa-catutthatatiyānanti-nipātanā. A partir da palavra 'cha', 'tha' e 'thama' ocorrem em seu sentido ordinal; chaṭṭho, chaṭṭhamo (sexto); no feminino: chaṭṭhī, chaṭṭhamī. Como se formam 'dutiyaṃ' (segundo), 'tatiyaṃ' (terceiro), 'catutthaṃ' (quarto)? Pela formação irregular (nipātana) de 'dutiya', 'tatiya' e 'catuttha'. Ekā kākyasahāye-. A partir de 'eka', 'ka' e 'āki' ocorrem no sentido de solidão (sem companhia). Ekasmā asahāyatthe kaāki honti vā; ekako, ekāki, eko. A partir de 'eka', no sentido de solidão, 'ka' e 'āki' ocorrem opcionalmente; ekako, ekāki, eko (só, solitário). Vacchādīhi tanutte taro-. Após 'vaccha' etc., no sentido de diminuição, ocorre 'tara'. Vacchādīnaṃ sabhāvassa tanutte gamyamānetaro hoti; susuttassa tanutte-vacchataro; itthiyaṃ-vacchatarī; yobbanassatanuttै-okkhataro; assabhāvassa tanutte-assataro; sāmatthiyassa tanuttै-usabhataro. Quando se entende a diminuição da própria natureza de 'vaccha' etc., ocorre 'tara'; na diminuição de um bezerro: vacchataro (bezerro jovem); no feminino: vacchatarī; na diminuição da juventude [de um touro]: okkhataro; na diminuição da natureza de cavalo: assataro (mula/mulo); na diminuição da força: usabhataro. Kimhā nidhāraṇe ratararatamā-. A partir de 'kiṃ', no sentido de especificação (niddhāraṇa), ocorrem 'atara' e 'atama'. Kiṃsaddā niddhāraṇe ratararatamā hontī; kataro bhavataṃ devadatto; kataro bhavataṃ kaṭho; katamo bhavataṃ devadatto; katamo bhavataṃ kaṭho; bhāradvājānaṃ katamo’si brahme. A partir da palavra 'kiṃ', no sentido de especificação, ocorrem 'atara' e 'atama'; kataro bhavataṃ devadatto (qual de vós é Devadatta?); kataro bhavataṃ kaṭho (qual de vós é Kaṭha?); katamo bhavataṃ devadatto; katamo bhavataṃ kaṭho; bhāradvājānaṃ katamo’si brahme (qual dos Bhāradvāja és tu, ó brâmane?). Tena datte liyā-. No sentido de 'dado por aquilo', ocorrem 'la' e 'iya'. Tatiyantā datte’bhidheye lैyā honti;’devenadatto; devalo; deviyo; brahmalo; brahmayo–-sivā-sīvalo; sīviyo; sissa dīgho. Após um termo terminado no caso instrumental, quando o significado é 'dado', ocorrem 'la' e 'iya'; 'devena datto' (dado por um deus) torna-se devalo, deviyo; 'brahmalo', 'brahmayo'; a partir de 'siva' -> sīvalo, sīviyo, com o alongamento do 'i'. Tassa bhāvakammesu ttatāttanaṇyaṇeyya ṇiyaṇiyayā-. Nos sentidos de 'seu estado' (bhāva) ou 'sua ação' (kamma), após um termo terminado no genitivo, ocorrem os sufixos 'tta', 'tā', 'ttana', 'ṇya', 'ṇeyya', 'ṇa', 'iya', 'ṇiya' e 'ya'. Chaṭṭhiyantā bhāve kamme ca ttādayo honti bahulaṃ; na ca sabbe sabbato honti,añaññatra ttatāhi–-’bhavanti etasmābuddhisaddā’ti bhāvo, saddassa pavattinittaṃ–-’nīlassapaṭassa bhāvo’ nīlattaṃ, nīlatāti guṇo bhāvo–-’nīlassaguṇassa bhāvo nīlattaṃ, nīlatātī nīlaguṇajāti; gottaṃ gotāti, gojāti–-pācakattaṃ daṇḍittaṃ visāṇittaṃ rājapurisattanti kriyādisambandhittaṃ–-devadattatta candattaṃ sūriyattantītadavatthāvisesasāmaññaṃ–-ākāsattaṃ abhācattanti upacaritabhedasāmaññaṃ–-ttana-puthujjanattanaṃ; vedanattanaṃ; jāyattanaṃ jārattanaṃ–-ṇya-ālasyaṃ brahmaññaṃ cāpalyaṃ nepuññaṃpesuññaṃ rajjaṃ ādhipaccaṃ dāyajjaṃ vesammaṃ; vesamanti keci, sakhyaṃ vāṇijjaṃ–-ṇeyya-soceyyaṃ, ādhipateyyaṃ–-ṇa-gāravaṃ pāṭavaṃ ajjavaṃ maddavaṃ–-iya-adhipatiyaṃ paṇḍitiyaṃ bahussutiyaṃnaggiyaṃ sūriyaṃ –-ṇiya-ālasiyaṃ kālusiyaṃ mandiyaṃ dakkhiyaṃ porohitiyaṃ veyyattiyaṃ–-kathaṃ, rāmaṇīyakanti-sakatthe kantāṇena siddhaṃ–-kammaṃ kriyā; tattha.’Alasassa kammaṃ’ alasattaṃ, alasatā, alasattanaṃ; ālasyaṃ ālasiyaṃvā–-’sakatthe’ti. Sakatthe’pi yathābhuccaṃkāruññaṃ pattakallaṃ ākāsānañcaṃ, kāyapaguññatā. Após um termo terminado no genitivo, nos sentidos de estado (bhāva) e ação (kamma), ocorrem frequentemente os sufixos 'tta' etc.; mas nem todos ocorrem após todas as palavras, exceto 'tta' e 'tā'. O estado (bhāva) é aquilo a partir do qual surgem as ideias, a causa para a aplicação de uma palavra. 'O estado de um manto azul' é nīlattaṃ, nīlatā (azulidade), que é um estado de qualidade. 'O estado da qualidade do azul' é nīlattaṃ, nīlatā, que é a classe da qualidade azul. 'O estado de uma vaca' é gotā, gojāti (vacidade). 'O estado de um cozinheiro' (pācakattaṃ), 'o estado de possuir um cajado' (daṇḍittaṃ), 'o estado de ter chifres' (visāṇittaṃ), 'o estado de ser um homem do rei' (rājapurisattaṃ) são estados de conexão com ação etc. 'O estado de Devadatta' (devadattattaṃ), 'o estado da lua' (candattaṃ), 'o estado do sol' (sūriyattaṃ) são generalidades de suas condições específicas. 'O estado do espaço' (ākāsattaṃ), 'o estado de inexistência' (abhāvattaṃ) são distinções metafóricas. Com 'ttana': puthujjanattanaṃ (estado de um homem comum), vedanattanaṃ, jāyattanaṃ (estado de esposa), jārattanaṃ (estado de amante). Com 'ṇya': ālasyaṃ (preguiça), brahmaññaṃ (estado de brâmane), cāpalyaṃ (leviandade), nepuññaṃ (perícia), pesuññaṃ (calúnia), rajjaṃ (realeza), ādhipaccaṃ (soberania), dāyajjaṃ (herança), vesammaṃ (desigualdade/injustiça), sakhyaṃ (amizade), vāṇijjaṃ (comércio). Com 'ṇeyya': soceyyaṃ (pureza), ādhipateyyaṃ (soberania). Com 'ṇa': gāravaṃ (respeito), pāṭavaṃ (habilidade), ajjavaṃ (retidão), maddavaṃ (gentileza). Com 'iya': adhipatiyaṃ (senhorio), paṇḍitiyaṃ (sabedoria), bahussutiyaṃ (vasto conhecimento), naggiyaṃ (nudez), sūriyaṃ (heroísmo). Com 'ṇiya': ālasiyaṃ (preguiça), kālusiyaṃ (impureza), mandiyaṃ (tolice), dakkhiyaṃ (destreza), porohitiyaṃ (ofício de sacerdote doméstico), veyyattiyaṃ (lucidez). Como se forma 'rāmaṇīyaka'? É estabelecido em seu próprio sentido (sakatthe) com o sufixo 'ka' após 'rāmaṇīya'. 'Kamma' significa ação. Nisto: 'a ação de uma pessoa preguiçosa' é alasattaṃ, alasatā, alasattanaṃ, ālasyaṃ ou ālasiyaṃ. Em 'sakatthe' (em seu próprio sentido): também em seu próprio sentido, como yathābhuccaṃ (realidade), kāruññaṃ (compaixão), pattakallaṃ (oportunidade), ākāsānañcaṃ (infinitude do espaço), kāyapaguññatā (proficiência do corpo). Bya vaddhadāsā vā-. Após 'vaddha' e 'dāsa' terminados no genitivo, ocorre opcionalmente 'bya' nos sentidos de estado ou ação. Chaṭṭhayantā vaddhā dāsā ca byo vāhoti bhāvakammesu; vaddhakhyaṃ, vaddhatā; dāsabyaṃ; dāsatā–-kathaṃ, vaddhavanti ṇe vāgamo. Após 'vaddha' e 'dāsa' terminados no genitivo, ocorre opcionalmente 'bya' nos sentidos de estado ou ação; vaddhabbyaṃ, vaddhatā; dāsabyaṃ, dāsatā. Como se forma 'vaddhava'? Há o acréscimo de 'va' quando se aplica 'ṇa'. Naṇa yuvā kho cavassa-. Após 'yuva' terminado no genitivo, nos sentidos de estado ou ação, ocorre opcionalmente 'ṇa', e há a substituição por 'vassa'. Chaṭṭhiyantā yuvasdā bhāvakammesunaṇa vā hoti, vassabo ca; yobbanaṃ; vātveva-yuvattaṃ, yuvatā. Após a palavra 'yuva' terminada no genitivo, nos sentidos de estado ou ação, ocorre opcionalmente 'ṇa', e há a substituição por 'vassa' [resultando em] yobbanaṃ (juventude); opcionalmente: yuvattaṃ, yuvatā. Aṇvāditvimo-. Após 'aṇu' etc. terminados no genitivo, no sentido de estado, ocorre opcionalmente 'ima'. Aṇuādīhi chaṭṭhiyantehi bhāve vā ime hoti; aṇimā; laghimā; mahimā;kasimā–-vātveva-aṇuttaṃ; aṇutā. Após 'aṇu' etc. terminados no genitivo, no sentido de estado, ocorre opcionalmente 'ima'; aṇimā (extrema pequenez), laghimā (leveza), mahimā (grandeza), garimā (pesadez); opcionalmente: aṇuttaṃ, aṇutā. Bhāvā tena nibbatte-. A partir de palavras que expressam estado, no sentido de 'produzido por aquilo', ocorre 'ima'. Bhāvavācakā saddā tena nibbatte’bhidheye imo hoti;’pākena nibbattaṃ’ pākimaṃ; sekimaṃ. A partir de palavras que expressam estado, quando o significado é 'produzido por aquilo', ocorre 'ima'; 'pākena nibbattaṃ' (produzido pelo cozimento) torna-se pākimaṃ; sekimaṃ (produzido pela aspersão). Taratamissikiyiṭṭhātisaye-. No sentido de excesso ou excelência (atisaya), ocorrem os sufixos 'tara', 'tama', 'issika', 'iya' e 'iṭṭha'. Atisaye vattamānato hontete paccayā;’atisayena pāpo’ pāpataro; pāpatamo, pāpissiko, pāpiyo, pāpiṭṭho–-itthiyaṃ-pāpatarā–-atisayantāpi atisayappaccayo;’atisayena pāpiṭṭho’ pāpiṭṭhataro. Estes sufixos ocorrem quando se expressa excesso; 'excessivamente mau' torna-se pāpataro (mais mau), pāpatamo (o mais mau), pāpissiko, pāpiyo, pāpiṭṭho; no feminino: pāpatarā. Mesmo após um termo que já possui sufixo de excesso, pode ocorrer outro sufixo de excesso: 'excessivamente o mais mau' torna-se pāpiṭṭhataro. Tannissite llo-. No sentido de 'dependente daquilo', após um termo terminado no acusativo, ocorre 'lla'. Dutiyantā llappaccayo hoti nissitatthe;’vedanissitaṃ’ vedallaṃ;’ duṭhunissitaṃ’ duṭṭhullaṃ–-ille-saṅkhārillaṃ. Após um termo terminado no acusativo, o sufixo 'lla' ocorre no sentido de dependente; 'vedanissitaṃ' (dependente do Veda/deleite) torna-se vedallaṃ; 'duṭhunissitaṃ' (dependente do mal) torna-se duṭṭhullaṃ; com 'illa': saṅkhārillaṃ. Tassa vikārāvayavesu ṇṇikaṇeyyamayā-. Nos sentidos de 'sua modificação' (vikāra) ou 'sua parte' (avayava), ocorrem os sufixos 'ṇa', 'ṇika', 'ṇeyya' e 'maya'. Pakatiyā uttaramavatthantaraṃ vikāro–-chaṭṭhiyantā nāmasmā vikāre’vayave ca ṇādayohontibahulaṃ; ṇa-āyasaṃ, bandhanaṃ; odumbaraṃ, paṇṇaṃ; odumbaraṃ, bhasmaṃ; kāpātैṃ, maṃsaṃ; kāpotaṃ, satthi –-ṇika-kappāsikaṃ, vatthaṃ; ṇeyya-eṇeyyaṃ,maṃsaṃ; eṇeyyaṃ, satthi; koseyyaṃ, vatthaṃ–-maya-tiṇamayaṃ; dārumayaṃ, naḷamayaṃ; mattikāmayaṃ–-’aññasminti’. Gunnaṃkarīse’pi mayo; gomayaṃ. A modificação (vikāra) é um estado posterior diferente do estado original (pakati). Após um substantivo terminado no genitivo, nos sentidos de modificação ou parte, ocorrem frequentemente os sufixos 'ṇa' etc. Com 'ṇa': āyasaṃ bandhanaṃ (vínculo de ferro), odumbaraṃ paṇṇaṃ (folha de figueira), odumbaraṃ bhasmaṃ (cinza de figueira), kāpotaṃ maṃsaṃ (carne de pombo), kāpotaṃ asthi (osso de pombo). Com 'ṇika': kappāsikaṃ vatthaṃ (tecido de algodão). Com 'ṇeyya': eṇeyyaṃ maṃsaṃ (carne de cervo), eṇeyyaṃ asthi (osso de cervo), koseyyaṃ vatthaṃ (tecido de seda). Com 'maya': tiṇamayaṃ (feito de capim), dārumayaṃ (feito de madeira), naḷamayaṃ (feito de junco), mattikāmayaṃ (feito de argila). 'Após outro': 'maya' também ocorre após 'go' no sentido de esterco: gomayaṃ (esterco de vaca). Jatuto ssaṇvā-. Após 'jatu' (laca), ocorrem opcionalmente 'ssa' e 'ṇa' nos sentidos de modificação ou parte. Chaṭṭhiyantā nāmasmājatuto vikāravayavesussaṇvā hoti;’jatuno vikāro’ jātussaṃjātumayaṃ–-‘‘lopo‘‘ti. Bahulaṃ paccayalopo’pi phalapupphamūlesuvikārāvayavesu;’ piyālassa phalāni’ piyālāni;’mallikāya pupphāni’ pallikā;’usīrassa mūlaṃ’usīraṃ–-taṃsaddenavā tadabhidhānaṃ. Após o substantivo 'jatu' terminado no genitivo, nos sentidos de modificação ou parte, ocorrem opcionalmente 'ssa' e 'ṇa'; 'jatuno vikāro' (modificação de laca) torna-se jātussaṃ, jātumayaṃ. 'Elisão': A elisão do sufixo também ocorre frequentemente nos sentidos de modificação ou parte em relação a frutos, flores e raízes; 'frutos de piyāla' torna-se piyālāni; 'flores de mallikā' torna-se mallikā; 'raiz de usīra' torna-se usīraṃ; ou a designação é feita por aquela própria palavra. Samūhe kaṇṇaṇikā-. No sentido de coletivo (samūha), após um termo terminado no genitivo, ocorrem os sufixos 'ka', 'ṇa' e 'ṇika'. Chaṭṭhiyantā samūhe kaṇṇaṇikā honti; gottappaccayantā kaṇa-rājaññakaṃ; mānussakaṃ–-ukkhādīhi-okkhakaṃ; oṭṭhakaṃ; orabbhakaṃ; rājakaṃ; rājaputtakaṃ; hatthikaṃ; dhenukaṃ–-ṇa-kākaṃ; bhikkhaṃ; ṇika-acittā-āpūpikaṃ; saṃkulikaṃ. Após um termo terminado no genitivo, no sentido de coletivo, ocorrem 'ka', 'ṇa' e 'ṇika'. Após termos terminados em sufixos patronímicos, ocorre 'ka': rājaññakaṃ (coletivo de nobres), mānussakaṃ (coletivo de humanos). Após 'ukkha' etc.: okkhakaṃ (rebanho de touros), oṭṭhakaṃ (caravana de camelos), orabbhakaṃ (rebanho de ovelhas), rājakaṃ (assembleia de reis), rājaputtakaṃ (grupo de príncipes), hatthikaṃ (manada de elefantes), dhenukaṃ (rebanho de vacas). Com 'ṇa': kākaṃ (bando de corvos), bhikkhaṃ (comunidade de monges). Com 'ṇika' após seres inanimados: āpūpikaṃ (coleção de bolos), saṃkulikaṃ (coleção de doces). Janādīhi tā-. Após 'jana' etc. terminados no genitivo, ocorre 'tā' no sentido de coletivo. Janādīhi chaṭṭhiyantehi samūhe tā hoti; janatā; gajatā; bandhutā; gāmatā; sahāyatā; nāgaratā–-tāntā sabhāvato itthiliṅgā–-madanīyanti-karaṇe’dhikaraṇe vā anīyenasiddhaṃ –-dhumāyitattanti-ktāntā nāmadhātuto tettana siddhaṃ. Após 'jana' etc. terminados no genitivo, ocorre 'tā' no sentido de coletivo; janatā (multidão de pessoas), gajatā (manada de elefantes), bandhutā (grupo de parentes), gāmatā (conjunto de aldeias/aldeões), sahāyatā (grupo de companheiros), nāgaratā (cidadãos). Os termos terminados em 'tā' são, por natureza, do gênero feminino. 'madanīya' é estabelecido por 'anīya' no sentido de instrumento ou locativo. 'dhumāyitatta' é estabelecido por 'tta' após um verbo nominal terminado em 'kta'. Iyo hite-. Após um termo terminado no genitivo, ocorre 'iya' no sentido de 'benéfico para' (hita). Chaṭṭhiyantā hite iyo hoti; upādāniyaṃ–-aññatrāpi’samānādैre sayito’ sodariyo. Após um termo terminado no genitivo, ocorre 'iya' no sentido de benéfico; upādāniyaṃ (favorável ao apego). Também em outros casos: 'aquele que dormiu no mesmo útero' torna-se sodariyo (irmão consanguíneo). Cakkhavādito sso-. Após 'cakkhu' etc. terminados no genitivo, ocorre 'ssa' no sentido de benéfico. Chaṭṭhiyantehi cakkhuādīhi hite ssohoti; cakkhūssaṃ; āyussaṃ. Após 'cakkhu' etc. terminados no genitivo, ocorre 'ssa' no sentido de benéfico; cakkhūssaṃ (benéfico para os olhos), āyussaṃ (benéfico para a vida). Ṇyo tattha sādhu-. Após um termo terminado no locativo, no sentido de 'bom naquilo' (tattha sādhu), ocorre 'ṇya'. Sattamyantā tattha sādhūti asmiṃ atthe ṇyyo hoti; sabbho; pārisajjo–-sādhūti-kusalo yoggo hito vā–-aññatrāpi-’rathaṃ vahantī’ti racchā. Após um termo terminado no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorre 'ṇya'; sabbho (bom em uma assembleia, cortês), pārisajjo (membro de uma assembleia). 'Sādhu' significa habilidoso, adequado ou benéfico. Também em outros casos: 'que carrega uma carruagem' torna-se racchā (estrada de carruagens). Kammā niyaññā-. A partir de 'kamma', no sentido de 'bom naquilo', ocorrem 'niya' e 'ṇya'. Sattamyantā kammasadadā tattha sādhūti asmiṃ atthe niyaññā honti;’ kamme sādhu’ kammaniyaṃ; kammaññaṃ. Após a palavra 'kamma' terminada no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorrem 'niya' e 'ṇya'; 'kamme sādhu' (bom no trabalho) torna-se kammaniyaṃ, kammaññaṃ (apto para o trabalho, maleável). Kathāditviko-. Após 'kathā' etc. terminados no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorre 'ika'. Kathādīhi sattamyantehi tattha sādhūti asmiṃ atthe iko hoti; kathiko; dhammakathiko; saṅgāmiko; pavāsiko; upavāsiko. Após 'kathā' etc. terminados no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorre 'ika'; kathiko (bom em falar, orador), dhammakathiko (pregador do Dhamma), saṅgāmiko (bom na batalha), pavāsiko (bom em viver no estrangeiro), upavāsiko (bom no jejum). Pathādīhi ṇeyyo-. Após 'patha' etc. terminados no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorre 'ṇeyya'. Pathādīhi sattamyantehi tattha sādhūti asmiṃ atthe ṇeyyo hoti; pātheyyaṃ; sāpateyyaṃ. Após 'patha' etc. terminados no locativo, no sentido de 'bom naquilo', ocorre 'ṇeyya'; pātheyyaṃ (bom para o caminho, provisões de viagem), sāpateyyaṃ (propriedade, riqueza). Dakkhiṇāyārahe-. A partir de 'dakkhiṇā', no sentido de 'digno de' (araha), ocorre 'ṇeyya'. Dakkhiṇāsaddato arahatthe ṇeyyo hoti;’dakkhiṇaṃ arahatī’ti dakkhiṇeyyo. A partir da palavra 'dakkhiṇā', no sentido de digno, ocorre 'ṇeyya'; 'dakkhiṇaṃ arahati' (digno de oferenda) torna-se dakkhiṇeyyo (digno de oferendas). Rāyo tumantā-. Após um termo terminado no infinitivo 'tum', no sentido de digno, ocorre 'rāya'. Tumantato arahatthe rāyohoti; ‘‘ghātetāyaṃ vā ghātetuṃ, jāpetāyaṃ vā jāpetuṃ, pabbājetāyaṃ vā pabbājetuṃ‘‘. Após um termo terminado em 'tum', no sentido de digno, ocorre 'rāya'; 'ghātetāya' (digno de ser morto), 'jāpetāya' (digno de ser vencido), 'pabbājetāya' (digno de ser banido). Tametthassatthiti mantu-. Após um termo terminado no nominativo, nos sentidos de 'isso está aqui' ou 'isso é dele', ocorre 'mantu'. Paṭhamantā ettha assa atthiti etesvatthesu mantu hoti;’gāmo ettha dese assa vā purisassa santīti’ gomā–-atthiti vattamānakālopādānato bhutāhi bhavissantīhi vā gohi na gomā. Kathaṃ gomā āsi gomā bhavissatīti? Tadāpi vattamānāhiyeva gohi gomā; āsi bhavissatīti padantarā kālantaraṃ; itikaraṇato visayaniyamo. Após um termo terminado no nominativo, nos sentidos de 'isso está aqui' ou 'isso é dele', ocorre 'mantu'; 'vacas estão neste lugar ou pertencem a este homem' torna-se gomā (possuidor de vacas). Como 'existe' (atthi) denota o tempo presente, quem teve vacas no passado ou terá no futuro não é chamado de 'gomā'. Como, então, se diz 'gomā āsi' (ele era possuidor de vacas) ou 'gomā bhavissati' (ele será possuidor de vacas)? Mesmo assim, ele é 'gomā' em virtude de vacas existentes naquele tempo presente [da ação passada/futura]; 'āsi' e 'bhavissati' são outras palavras que indicam outros tempos; a restrição do escopo se dá pelo uso de 'iti'. Pahūte ca pasaṃsāyaṃ nindāyañcātisāyane niccayoge ca saṃsagge hontime mantuādayo. Estes sufixos 'mantu' etc. ocorrem nos sentidos de abundância, elogio, censura, excesso, conexão constante e contato. Goassoti-jātisaddānaṃ dabbābhidhānasāmatthiyā mantvā dayo nahonti; tathā guṇasaddānaṃ seto paṭoti; ye sattu guṇasaddānaṃ dabbābhidhānasāmatthiyaṃ natthi tehi honteva–-budhimā rūpavā rasavā gandhavā essavā saddavā; rasīrasiko; rūpi rūpiko; gandhī gandhikoti. Sufixos como 'mantu' não ocorrem após palavras de classe como 'go' (vaca) ou 'assa' (cavalo) devido à sua capacidade de designar a própria substância; o mesmo ocorre com palavras de qualidade como 'seto paṭo' (manto branco). No entanto, ocorrem após aquelas palavras de qualidade que não possuem a capacidade de designar a substância por si mesmas: buddhimā (sábio), rūpavā (belo), rasavā (saboroso), gandhavā (perfumado), yasavā (famoso), saddhavā (cheio de fé); rasī, rasiko; rūpī, rūpiko; gandhī, gandhiko. Vantvavaṇṇā-. Após um termo terminado em 'a' ou 'ā' (avaṇṇa), no sentido de 'mantu', ocorre 'vantu'. Paṭhamantato avaṇṇantā mantvatthe vantu hoti; sīlavā; paññavā–-avaṇṇāti-kiṃ? Satimā; bandhumā. Após um termo terminado no nominativo e finalizado em 'a' ou 'ā', ocorre 'vantu' no sentido de 'mantu'; sīlavā (virtuoso), paññavā (sábio). Por que 'finalizado em a/ā'? Compare: satimā (atento), bandhumā (que tem parentes). Daṇḍāditvikaī vā-. Após 'daṇḍa' etc., ocorrem opcionalmente 'ika' e 'ī' no sentido de 'mantu'. Daṇḍādīhi ikaī honti vā manttvatthe; bahulaṃ vidhānā kutovi dve honti; kutocekamekaṃva. Daṇḍako, daṇḍi, daṇḍavā; gandhiko, gandhī, gandhavā; rūpiko, rūpī, rūpavā–-uttamiṇeva dhanā iko () dhaniko; dhanī dhanavāñño –-asannitñatthā () atthiko atthi; aññatra atthavā Após 'daṇḍa' etc., ocorrem opcionalmente 'ika' e 'ī' no sentido de 'mantu'. Devido à aplicação diversa (bahulaṃ vidhānā), em alguns casos ocorrem dois sufixos, em outros apenas um. Daṇḍiko, daṇḍī, daṇḍavā; gandhiko, gandhī, gandhavā; rūpiko, rūpī, rūpavā. Apenas no sentido de devedor/credor, ocorre 'ika' após 'dhana' -> dhaniko; dhanī e dhanavā têm outros sentidos. No sentido de 'desejoso' (atthika), ocorrem 'ika' e 'ī' após 'attha' -> atthiko, atthī; em outros casos, atthavā. –-Tadantā ca;() puññatthiko, puññatthi–-vaṇṇantā īyeva() brahmavaṇṇī devavaṇṇī–-hatthadantehi jātiyaṃ () hatthī; dantī; aññatra hatthavā; dantavā–-vaṇṇato brahmacārimhi; () vaṇṇī, buhmacārī; vaṇṇavāñño–-pokkharādito dese() pokkharaṇī uppalinī kumudinī bhisinī muḷālinī sālukinī –-kvāvādese’pi-padumanī, paduminīpaṇṇaṃ; aññatra pokkharavā, hatthi–-nāvāyiko () nāviko; –-sukhadukkhā ī() sukha dukkhī–-(sikhādihī vā)() sikhi sikhāvā mālī makālāvā sīli sīlavā balī balavā –-balā bāhūrupubbā ca() bāhubalī; ūrubalī. –- E após termos terminados nestes: puññatthiko, puññatthī. Após termos terminados em 'vaṇṇa', ocorre apenas 'ī': brahmavaṇṇī, devavaṇṇī. Após 'hattha' e 'danta', no sentido de espécie, ocorre 'ī': hatthī (elefante), dantī (animal com presas); em outros casos, hatthavā, dantavā. Após 'vaṇṇa', no sentido de estudante celibatário (brahmacārī): vaṇṇī; em outros casos, vaṇṇavā. Após 'pokkhara' etc., no sentido de lugar: pokkharaṇī (lago de lótus), uppalinī, kumudinī, bhisinī, muḷālinī, sālukinī. Também com substituição em alguns casos: padumanī, paduminī; em outros casos, pokkharavā. A partir de 'nāvā': nāviko (marinheiro). Após 'sukha' e 'dukkha', ocorre 'ī': sukhī (feliz), dukkhī (sofredor). Após 'sikhā' etc. opcionalmente: sikhī, sikhāvā; mālī, mālāvā; sīlī, sīlavā; balī, balavā. Após 'bala' precedido por 'bāhu' ou 'ūru': bāhubalī, ūrubalī. Tapādīhi ssī-. A partir de tapa etc., [aplica-se o sufixo] ssī. Tapādito mantvatthe vā ssi hoti; tapassi, yasassī, tejassī, manassī, payassī –-vātveva-yasavā. A partir de tapa etc., no sentido possessivo (mantvattha), opcionalmente ocorre ssī; tapassī, yasassī, tejassī, manassī, payassī – devido a 'opcionalmente' (vā), [também se diz] yasavā. Mukhādito ro-. A partir de mukha etc., [aplica-se o sufixo] ro. Mukhādīhi mantvattha ro hैoti; mukharo, susiro ūsaro, madhuro, kharo, kujaro, nagaro –-dantassu ca uttatadante () danturo. A partir de mukha etc., no sentido possessivo, ocorre ro; mukharo, susiro, ūsaro, madhuro, kharo, kuñjaro, nagaro – e para danta, com a mudança para u e [inserção de] ta no sentido de dentes salientes, [forma-se] danturo. Tuṇḍyādīhi bho-. A partir de tuṇḍi etc., [aplica-se o sufixo] bho. Tuṇḍiādīhi mantvatthe bho vā hoti; tuṇḍibho, sāḷibho,valibho, vātveva-tuṇḍimā. A partir de tuṇḍi etc., no sentido possessivo, opcionalmente ocorre bho; tuṇḍibho, sāḷibho, valibho – devido a 'opcionalmente' (vā), [também se diz] tuṇḍimā. Saddhāditva-. A partir de saddhā etc., [aplica-se] a. Saddhādīhi mantvatthe a hoti vā; sanddho, pañño; itthiyaṃ-saddhā; vātveva-paññavā. A partir de saddhā etc., no sentido possessivo, opcionalmente ocorre a; saddho, pañño; no feminino: saddhā; devido a 'opcionalmente' (vā), [também se diz] paññavā. Ṇo tapā-. A partir de tapa, [aplica-se o sufixo] ṇo. Tapā ṇo hoti mantvatthe; tāpaso; itthiyaṃ-tāpasī. A partir de tapa, ocorre ṇo no sentido possessivo; tāpaso; no feminino: tāpasī. Ālvāhijjhādīhi-. Abhijjhādīhi ālu hotimantvatthe; abhijjhālu, sītālu, dhajālu, dayālu–-vātveva-dayāvā. A partir de abhijjhā etc., [aplica-se o sufixo] ālu. A partir de abhijjhā etc., ocorre ālu no sentido possessivo; abhijjhālu, sītālu, dhajālu, dayālu – devido a 'opcionalmente' (vā), [também se diz] dayāvā. Picchāditvilo-. A partir de picchā etc., [aplica-se o sufixo] ilo. Picchādīhi ilo hoti cā mantvatthe; picchilo, picchavā; pheṇilo, pheṇavā; jaṭilo, jaṭāvā;–-kathaṃ vāvāloti? Nindāyamilassādilope ‘‘paro kvacī‘‘ti. A partir de picchā etc., ocorre ilo e também [outros] no sentido possessivo; picchilo, picchavā; pheṇilo, pheṇavā; jaṭilo, jaṭāvā. Como se explica vāvālo? No sentido de censura, com a elisão inicial de ila, pela regra 'paro kvaci'. Silāditā vo-. A partir de sīla etc., [aplica-se o sufixo] vo. Sīlādihi vo hoti vā mैntvatthe; sīlavo, sīlavā; kesavo, kesavā–-aṇṇā niccaṃ;() aṇṇavo–-gāṇḍi rājīhi saññāyaṃ; () gāṇḍivaṃ, dhanu; rājivaṃ, paṅkajaṃ. A partir de sīla etc., opcionalmente ocorre vo no sentido possessivo; sīlavo, sīlavā; kesavo, kesavā – a partir de aṇṇa, é obrigatório: aṇṇavo – a partir de gāṇḍi e rāji em nomes próprios: gāṇḍivaṃ (arco), rājivaṃ (lótus). Māyāmedhāhi vī-. A partir de māyā e medhā, [aplica-se o sufixo] vī. Etehi dvīhi vī hoti mantvatthe; māyāvi, medhāvī. A partir destes dois, ocorre vī no sentido possessivo; māyāvī, medhāvī. Sissare āmyuvāmī-. Para sa, no sentido de senhor (issara), [aplicam-se os sufixos] āmī e uvāmī. Sasaddā āmyuvāmī hontissare’bhidheye mantvatthe;’samassatthiti’ sāmī, suvāmī. A partir da palavra sa, ocorrem āmī e uvāmī quando o significado a ser expresso é 'senhor' (issara) no sentido possessivo; 'aquele que possui o próprio' (samassatthi) é sāmī, suvāmī. Lakkhyā ṇo a ca-. A partir de lakkhī, [aplica-se o sufixo] ṇo e [a vogal final torna-se] a. Lakkhīsaddāṇo hota mantvatthe; a cantassa; ṇakāro’va savo; lakkhaṇo. A partir da palavra lakkhī, ocorre ṇo no sentido possessivo; e o final dela torna-se a; com a elisão do indicador ṇ, [forma-se] lakkhaṇo. Aṅgā no kalyāṇe-. A partir de aṅga, [aplica-se o sufixo] na no sentido de belo (kalyāṇa). Kalyāṇe gamyamānñaṅgasmānohoti mantvatthe; aṅganā. Quando se entende o sentido de belo, a partir de aṅga ocorre na no sentido possessivo; aṅganā. So lomā-. A partir de loma, [aplica-se o sufixo] so. Lomā sohoti mantvatthe; lomaso; itthiyaṃ-lomasā. A partir de loma, ocorre so no sentido possessivo; lomaso; no feminino: lomasā. Imiyā-. [Os sufixos] imi e iya [são aplicados]. Mantvatthe imैyā honti bahulaṃ; puttimo, kittimo, puttiyo, kappiyo, jaṭiyo,hānabhāgiyo, seniyo. No sentido possessivo, imi e iya ocorrem frequentemente (bahulaṃ); puttimo, kittimo, puttiyo, kappiyo, jaṭiyo, hānabhāgiyo, seniyo. To pañcamyā-.- [O sufixo] to [é aplicado] no sentido do caso ablativo (pañcamī). Pañcavyantā bahulaṃ to hoti vā; gāmato āgacchati, gāmasmāāgacchati; corato bhāyati, corehi bhāyati; satthatoparihīno, satthā parihīno. A partir de palavras terminadas no ablativo, frequentemente e opcionalmente ocorre to; gāmato āgacchati, [o mesmo que] gāmasmā āgacchati; corato bhāyati, [o mesmo que] corehi bhāyati; satthatoparihīno, [o mesmo que] satthā parihīno. Itotettokuto-. [As formas] ito, etto, kuto [são formadas]. Tomhi imassa ṭi nipaccate etassa ṭa eta kiṃsaddassa kuttaca; ito, imasmā; ato, etto, etasmā; kuto, kasmā. Diante de to, a parte final (ṭi) de ima é substituída por i; de eta, por a ou e; de kiṃ, por ku; ito, [o mesmo que] imasmā; ato, etto, [o mesmo que] etasmā; kuto, [o mesmo que] kasmā. Abhyādīhi-. A partir de abhi etc., [aplica-se o sufixo to]. Abhiādīhi to hoti; abhito, parito, pacchato, heṭṭhato. A partir de abhi etc., ocorre to; abhito, parito, pacchato, heṭṭhato. Ādyādīhi-. A partir de ādi etc., [aplica-se o sufixo to]. Ādippabhutīhi to vā hoti; ādo, ādito; majjhato, antato, piṭṭhito, passato, mukhato–-yatodakaṃ tadā dittaṃ, yaṃ udakaṃ tadevādittanti attho. A partir de ādi etc., opcionalmente ocorre to; ādo, ādito; majjhato, antato, piṭṭhito, passato, mukhato – 'yatodakaṃ tadā dittaṃ' significa 'aquela água mesma estava em chamas'. Sabbādito sattamyā tratthā-. A partir de sabba etc., no sentido do caso locativo (sattamī), [aplicam-se os sufixos] tra e ttha. Sabbādīhi sattamyantehi tratthā vā honti; sabbatra, sabbattha, sabbasmiṃ; yatra, yattha, yasmiṃ–-bahulādhikārā na tumhāmhehi. A partir de sabba etc., terminados no locativo, opcionalmente ocorrem tra e ttha; sabbatra, sabbattha, [o mesmo que] sabbasmiṃ; yatra, yattha, [o mesmo que] yasmiṃ – devido à autoridade de 'frequentemente' (bahula), isso não se aplica a tumha e amha. Katthettha kutrātrakvehidha-. [As formas] kattha, ettha, kutra, atra, kva, iha, idha [são formadas por irregularidade]. Ete saddā nipaccante; kasmiṃ kattha, kutra, kva; etasmiṃ ettha, atra; asmiṃ iha, idha. Estas palavras são formadas por irregularidade; para kasmiṃ: kattha, kutra, kva; para etasmiṃ: ettha, atra; para asmiṃ: iha, idha. Dhi sabbā vā- A partir de sabba, opcionalmente [aplica-se o sufixo] dhi. Sattamyantato sabbasmādhi vā hoti; sabbadhi; sabbattha. A partir de sabba terminado no locativo, opcionalmente ocorre dhi; sabbadhi, [o mesmo que] sabbattha. Yā hiṃ-. A partir de ya, [aplica-se o sufixo] hiṃ. Sattamyantā yato hiṃ vā hoti; yahiṃ, yatra. A partir de ya terminado no locativo, opcionalmente ocorre hiṃ; yahiṃ, [o mesmo que] yatra. Tā haṃ ca-. A partir de ta, [aplicam-se os sufixos] haṃ e [também hiṃ]. Sattamyantā tato vā haṃ hoti hiñca; tahaṃ, tahiṃ, tatra. A partir de ta terminado no locativo, opcionalmente ocorrem haṃ e hiṃ; tahaṃ, tahiṃ, [o mesmo que] tatra. Kuhiṃkahaṃ-. [As formas] kuhiṃ e kahaṃ [são formadas]. Kiṃsaddā sattamyantā hiṃhaṃ nipaccante kissa kukā ca; kihiṃ, kahaṃ, kathaṃ kuhidvananti? Canaṃ iti nipātantaraṃ; kihidvīti-ettha visaddoviya. A partir da palavra kiṃ terminada no locativo, ocorrem por irregularidade hiṃ e haṃ, e kiṃ é substituído por ku; kuhiṃ, kahaṃ. Como se explica kuhidcanaṃ? canaṃ é outra partícula; em kihidvi, é como o som vi. Sabbekaññayatehi kāle dā-. A partir de sabba, eka, añña, ya, ta, no sentido de tempo (kāla), [aplica-se o sufixo] dā. Etehi sattamyantehi cattamānehi kāle dā hoti; sabbasmiṃ kāle sabbadā; ekadā, aññadā, yadā, tadā–-kāleti-kiṃ? Sabbatthadese. A partir destes, terminados no locativo e expressando tempo, ocorre dā; 'em todo tempo' é sabbadā; ekadā, aññadā, yadā, tadā. Por que se diz 'no tempo'? [Para excluir o lugar, como em] sabbattha. Kadākudāsadādhunedāti-. [As formas] kadā, kudā, sadā, adhunā, idāni etc. [são formadas]. Ete saddā nipaccante; tasmiṃ kāle kadā, kudā; sambasmiṃ kāle sadā; imasmiṃ kāle adhunā, idāni. Estas palavras são formadas por irregularidade; 'em que tempo?' é kadā, kudā; 'em todo tempo' é sadā; 'neste tempo' é adhunā, idāni. Ajjasajjavaparajjvetarahikarahā-. [As formas] ajja, sajju, aparajju, etarahi, karaha [são formadas]. Ete saddā nipaccante; ekatippaccayo ādeso kāla visesoti sabbametaṃ nipātanā labbhati; imassa vo jjo cāhani nipaccate; asmiṃ ahani ajja–-samānassa sabhāvojju cāhani–-samāne abhani sajju–-aparasmā jju–-aparasmiṃ ahaniaparajju–-imassetokāle rahi va–-imasmiṃ kāle etarahi–-kiṃsaddassa ko raha cānajjatane–-tasmiṃ kāle karaha. Estas palavras são formadas por irregularidade; o sufixo, a substituição e o tempo específico são todos obtidos por irregularidade (nipātana); para ima, ocorre a substituição por a e jja no sentido de dia (ahani); 'neste dia' é ajja; para samāna, ocorre a substituição por sa e jju no sentido de dia; 'no mesmo dia' é sajju; a partir de apara, [aplica-se] jju; 'no outro dia' é aparajju; para ima, ocorre a substituição por eta e o sufixo rahi no sentido de tempo; 'neste tempo' é etarahi; para kiṃ, ocorre a substituição por ka e o sufixo raha no sentido de tempo não-presente (anajjatana); 'naquele tempo' é karaha. Sabbādīhi pakāre thā-. A partir de sabba etc., no sentido de modo (pakāra), [aplica-se o sufixo] thā. Sāmaññassa bhedako viseso pakāro, tattha vattamānehi sabbādīhi thā hoti sabbenapakārena sabbathā; yathā, tathā. O modo (pakāra) é uma distinção específica que diferencia o geral; quando expressando isso, a partir de sabba etc., ocorre thā; 'de todas as maneiras' é sabbathā; yathā, tathā. Kathamitthaṃ-. [As formas] kathaṃ e itthaṃ [são formadas]. Ete saddā nipaccante pakāre; kimimehi thaṃ paccayo, kैcca tesaṃ yathākkamaṃ; kathamitthaṃ. Estas palavras são formadas por irregularidade no sentido de modo; a partir de kiṃ e ima, aplica-se o sufixo thaṃ, e ocorrem as substituições por ka e i, respectivamente; kathaṃ, itthaṃ. Dhā saṅkhyāhi-. A partir de numerais (saṅkhyā), [aplica-se o sufixo] dhā. Saṅkhyāvācīhi pakāre dhā paro hoti;’dvīhi pakārehi dve vā pakārekaroti’ vidhākaroti; bahudhā karoti;’ekaṃ rāsiṃ pañcappakāraṃ karoti’ pañcadhā karoti?Pañcappakāramekappakāraṃ karoti’ ekadhākaroti. A partir de palavras que expressam numerais, o sufixo dhā é aplicado no sentido de modo; 'faz de duas maneiras ou em duas partes' é vidhākaroti; bahudhā karoti; 'faz uma pilha em cinco partes' é pañcadhā karoti; 'faz cinco partes em uma só parte' é ekadhā karoti. Vekājjhaṃ-. Opcionalmente, ekājjhaṃ. Ekasmā pakāre jjhaṃ vā hoti; ekajkvaṅkaroti; ekadhā karoti. A partir de 'eka', no sentido de maneira (pakāra), ocorre opcionalmente o sufixo 'jjha'; 'ekajjaṃ karoti' (faz de uma só maneira/junto); 'ekadhā karoti' (faz de uma só maneira). Dvitīhedhā-. A partir de 'dvi' e 'ti', ocorre o sufixo 'edhā' [ou 'dhā']. Dvītihi pakāre edhāvā hoti; vedhā, tedhā; dvidhā, tidhā. A partir de 'dvi' e 'ti', no sentido de maneira, ocorre opcionalmente o sufixo 'edhā' [ou 'dhā']; 'vedhā', 'tedhā'; 'dvidhā', 'tidhā'. Tabbati jātiyo-. A partir daquilo que possui isso [como qualidade], ocorre o sufixo 'jātīya'. Pakāravati taṃsāmaññavācakā saddājātiyo hoti; paṭu jātiyo, mudujātiyo. A partir de palavras que expressam uma qualidade geral que possui essa maneira, ocorre o sufixo 'jātīya'; 'paṭujātīyo' (do tipo inteligente), 'mudujātīyo' (do tipo brando). Vārasaṃkhyāya kkhattuṃ- A partir de um numeral relacionado a vezes (vāra), ocorre o sufixo 'kkhattuṃ'. Vārasambandhiniyā saṃkhyāya kkhattuṃ hoti;’dve vāre bhuñjati’ dvikkhattuṃ divasassa bhuñjati; vāraggahaṇaṃ kiṃ? Pañaca bhiñjati; saṅkhyāyāti-kiṃ? Pahūte vāre bhuñjati. A partir de um numeral associado a vezes, ocorre o sufixo 'kkhattuṃ'; 'dve vāre bhuñjati' (come duas vezes) torna-se 'dvikkhattuṃ divasassa bhuñjati' (come duas vezes ao dia). Por que se menciona 'vezes' (vāra)? [Para evitar em casos como] 'pañca bhuñjati' (come cinco [coisas]). Por que se diz 'a partir de um numeral'? [Para evitar em casos como] 'pahūte vāre bhuñjati' (come muitas vezes). Katimhā-. A partir de 'kati' [ocorre o sufixo 'kkhattuṃ']. Vārasambandhiniyā katisaṃkhyāya kkhattuṃ hoti;’kati vāre bhuñjani’katikkhattuṃ bhuñjati. A partir do pronome numeral 'kati' (quantos) associado a vezes, ocorre o sufixo 'kkhattuṃ'; 'kati vāre bhuñjati' torna-se 'katikkhattuṃ bhuñjati' (quantas vezes come?). Bahumbhā dhā ca paccāsattiyaṃ-. A partir de 'bahu', ocorrem os sufixos 'dhā' e 'kkhattuṃ' quando há proximidade [frequência]. Vārasambandhiniyā bahusaṃkhyāya dhāhoti kkhattuñca; vārānañce paccāsatti hoti; bahudhā divasassa buñjati bahukkhattuṃ–-paccāsattiyanti kiṃ? Bahukkhattuṃ māsassa bhuñjati. A partir da palavra de multiplicidade 'bahu' associada a vezes, ocorrem os sufixos 'dhā' e 'kkhattuṃ', se houver proximidade (frequência) das vezes; 'bahudhā divasassa bhuñjati' (come muitas vezes ao dia) ou 'bahukkhattuṃ'. Por que se diz 'quando há proximidade'? [Para contrastar com] 'bahukkhattuṃ māsassa bhuñjati' (come muitas vezes por mês). Sakiṃ vā-. Opcionalmente, a palavra 'sakiṃ' [ocorre no sentido de uma vez]. Ekaṃ vāramiccasmiṃ atthe sakinti vā nipaccate;’ekaṃ vāraṃ bhuñjati’–-vāti kiṃ?Ekakkhattuṃ bhuñjati. No sentido de 'uma vez' (ekaṃ vāraṃ), a palavra 'sakiṃ' é opcionalmente estabelecida; 'ekaṃ vāraṃ bhuñjati' (come uma vez) [torna-se 'sakiṃ bhuñjati']. Por que se diz 'opcionalmente' (vā)? [Porque também se pode dizer] 'ekakkhattuṃ bhuñjati'. So vicchāppakāresu-. O sufixo 'so' ocorre nos sentidos de repetição (vīcchā) e maneira (pakāra). Vīcchāyaṃ pakāre ca so hoti bahulaṃ; vīcchāyaṃ-khaṇḍaso, bilaso; pakāre-puthuso,sabbaso. Nos sentidos de repetição e maneira, o sufixo 'so' ocorre frequentemente; na repetição: 'khaṇḍaso' (pedaço por pedaço), 'bilaso' (em pedaços); na maneira: 'puthuso' (individualmente), 'sabbaso' (de todas as maneiras). Abhitatabbhāve karāsabhuyoge vikārā cī-. A partir de um termo que expressa modificação (vikāra), quando se torna o que não era antes (abhūtatabbhāva), em conexão com as raízes 'kar', 'as' ou 'bhū', ocorre o sufixo 'cī'. Avatthāvato vatthantarenābhutassa tāyāvatthāya bhāve karāsabhuhi sambandhesati vikāravācakācī hoti;’adhavalaṃ dhavalaṃ karoti’ dhavalī karoti; adhavalo dhavalo siyā dhavalī siyā; adhavalo dhavalo bhavati dhavalī bhavati–-abhatatabbhāveti-kiṃ? Ghaṭaṃ karoti, dadhiatthi, ghaṭo bhavati–-karāsabhuyogeti kiṃ? Adhavalā dhvaailo jāyate–-vikārāti-kiṃ? Pakatiyā mā hotu; suvaṇṇaṃ kuṇḍalī karoti. Quando há uma conexão com as raízes 'kar', 'as' ou 'bhū' no sentido de algo que não estava naquele estado tornar-se outro estado, o sufixo 'cī' é anexado à palavra que expressa a modificação; 'adhavalaṃ dhavalaṃ karoti' (torna branco o que não era branco) torna-se 'dhavalīkaroti'; 'adhavalo dhavalo siyā' (que o não-branco se torne branco) torna-se 'dhavalī siyā'; 'adhavalo dhavalo bhavati' (o não-branco torna-se branco) torna-se 'dhavalī bhavati'. Por que se diz 'tornar-se o que não era antes' (abhūtatabbhāva)? [Para evitar em casos como] 'ghaṭaṃ karoti' (faz um pote), 'dadhi atthi' (há coalhada), 'ghaṭo bhavati' (torna-se um pote). Por que se diz 'em conexão com kar, as, bhū'? [Para evitar em] 'adhavalo dhavalo jāyate' (o não-branco nasce branco). Por que se diz 'a partir de uma modificação' (vikāra)? Para que não ocorra com o estado natural; [mas ocorre em] 'suvaṇṇaṃ kuṇḍalī karoti' (transforma o ouro em um brinco). Dissantaññe’pi paccayā-. Outros sufixos também são vistos. Vuttato’ññe’pi paccayā dissanti vuttāvuttatthesu;’vividhā mātaro’ vimātaro,’tāsaṃ puttā’ vemātīkā-rikaṇa;’pathaṃ gacchantīti’ pathāvino-āvī;’ issā assa atthiti’ issukī-ukī?’Dhuraṃ vahantīti’ dhorayhā-yhaṇa.- Outros sufixos além dos mencionados são vistos nos sentidos expressos ou não expressos; 'vividhā mātaro' (mães diversas) torna-se 'vimātaro', e 'tāsaṃ puttā' (os filhos delas) torna-se 'vemātīkā' [com o sufixo] 'rikaṇa'; 'pathaṃ gacchantīti' (aqueles que vão pelo caminho) torna-se 'pathāvino' [com o sufixo] 'āvī'; 'issā assa atthi' (ele tem inveja) torna-se 'issukī' [com o sufixo] 'ukī'; 'dhuraṃ vahantīti' (aqueles que carregam o fardo) torna-se 'dhorayhā' [com o sufixo] 'yhaṇa'. Aññasmiṃ-. Em outros sentidos também [os sufixos mencionados são vistos]. Vuttato’ññasmimpi atthe vuttappaccayā dissanti;’magadhānaṃ issaro’ māgadho-ṇo;’kāsīti sahassaṃ, tamagghatīti kāsiyo-iyo. Os sufixos mencionados são vistos também em outros sentidos além dos declarados; 'magadhānaṃ issaro' (o senhor dos Magadhas) torna-se 'māgadho' [com o sufixo] 'ṇa'; 'kāsīti sahassaṃ, tamagghatīti' (vale mil moedas de Kāsī) torna-se 'kāsiyo' [com o sufixo] 'iya'. Sakattha-. No próprio sentido [da palavra base, os sufixos também são vistos]. Sakatthe’pi paccayā dissanti; hīnako, potako, kicacayayaṃ. Sufixos também são vistos no próprio sentido [da palavra base]; 'hīnako' (baixo/inferior), 'potako' (filhote/jovem), 'kiccayayaṃ' (dever/tarefa). Lopo-. Ocorre também a elisão [dos sufixos]. Paccayānaṃ lopo’pi dissati; buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, cakkhuṃ suññaṃ attena vā attaniyeyana vāti bhāvappaccaya lopo. A elisão de sufixos também é vista; em 'buddhe ratanaṃ paṇītaṃ' (a joia excelente no Buda) ou 'cakkhuṃ suññaṃ attena vā attaniyena vā' (o olho é vazio de si mesmo ou do que pertence ao si mesmo), há a elisão do sufixo abstrato (bhāvappaccaya). Sarānamādissāyuvaṇṇassāño ṇānubandhe-. Quando há um sufixo com o indicador 'ṇ', a primeira vogal, bem como as vogais 'i/ī' e 'u/ū', tornam-se 'ā', 'e' e 'o' respectivamente. Sarānamādibhutā ye akārivaṇṇuvaṇṇā tesaṃ āño honti yathākkamaṃ ṇānubandhe; rāghavo, vैnateyyo, meniko, oḷumpiko, dohaggaṃ–-ṇānubandheti-kiṃ? Purātano. Quando há um sufixo com o indicador 'ṇ', as primeiras vogais que são 'a', 'i/ī' e 'u/ū' tornam-se 'ā', 'e' e 'o' respectivamente; 'rāghavo', 'veinateyyo', 'meniko', 'oḷumpiko', 'dohaggaṃ'. Por que se diz 'com o indicador ṇ'? [Para evitar em] 'purātano'. Saṃyoge kvaci-. Antes de um grupo consonantal, às vezes [ocorre essa mudança]. Sarānamādibhutā ye ayuvaṇṇā tesaṃ āño honti kvaci deva saṃyogavisaye ṇānubandhe;decco, koṇḍañño –-kvacīti-kiṃ? Kattikeyyo. Quando há um sufixo com o indicador 'ṇ', as primeiras vogais 'a', 'i/ī' e 'u/ū' tornam-se 'ā', 'e' e 'o' apenas às vezes no caso de um grupo consonantal; 'decco', 'koṇḍañño'. Por que se diz 'às vezes'? [Para evitar em] 'kattikeyyo'. Majjhe-. No meio [da palavra, às vezes ocorre essa mudança]. Majjhe vattamānānampi ayuvaṇṇānaṃ āño honti kvaci; aḍḍhateyyā, vāseṭṭho. Mesmo para as vogais 'a', 'i/ī' e 'u/ū' que estão no meio, ocorre às vezes a mudança para 'ā', 'e' e 'o'; 'aḍḍhateyyā', 'vāseṭṭho'. Kosjैjājjavapārisajjasubhajjamaddavārissāsabhājañña theyyabāhusaccā-. As palavras 'kosajja', 'ajjava', 'pārisajja', 'sohajja', 'maddava', 'ārissa', 'āsabha', 'ājañña', 'theyya' e 'bāhusacca' [são estabelecidas por anomalia]. Ete saddā nipaccante ṇānubandhe;’kusītassa bhāvo’ kosajjajaṃ;’ ujuno bhāvo’ appavaṃ;’parisāsu sādhu’ pārisajjo;’suhadayoca’ suhajjo,’tassa pana bhāvo sohajjaṃ;’muduno bhāvo’maddavaṃ;’isino idaṃ, bhāvo vā’ ārissaṃ;’usabhassa idaṃ, bhāvo vā’ āsabhaṃ;’ājānīyassa bhāvo’ so eva vā’ ājaññaṃ;’thenassa bhāvo, kammaṃ vā’ theyyaṃ;’bahussutassa bhāvo’ bāhusaccaṃ–-etesu yamalakkhaṇikaṃ taṃ nipātanā. Estas palavras são estabelecidas por anomalia (nipātana) quando há um sufixo com o indicador 'ṇ': 'kusītassa bhāvo' (o estado de ser preguiçoso) torna-se 'kosajjaṃ'; 'ujuno bhāvo' (o estado de ser reto) torna-se 'ajjavaṃ'; 'parisāsu sādhu' (bom em assembleias) torna-se 'pārisajjo'; 'suhadayo ca' (bom coração) torna-se 'suhajjo', e o seu estado torna-se 'sohajjaṃ'; 'muduno bhāvo' (o estado de ser brando) torna-se 'maddavaṃ'; 'isino idaṃ, bhāvo vā' (o que pertence a um sábio, ou o seu estado) torna-se 'ārissaṃ'; 'usabhassa idaṃ, bhāvo vā' (o que pertence a um touro, ou o seu estado) torna-se 'āsabhaṃ'; 'ajānīyassa bhāvo' (o estado de um cavalo de raça) ou ele mesmo torna-se 'ājaññaṃ'; 'thenassa bhāvo, kammaṃ vā' (o estado ou ação de um ladrão) torna-se 'theyyaṃ'; 'bahussutassa bhāvo' (o estado de quem ouviu muito/erudição) torna-se 'bāhusaccaṃ'. Entre estes, o que tem a característica de duplicação é por anomalia. Manādīnaṃ saka-. Para o grupo de palavras que começa com 'mana', ocorre a inserção de 'sa' [com o sufixo com indicador 'ṇ']. Manādīnaṃ saka hoti ṇānubandhe;’manasi bhavaṃ’ mānasaṃ;’dummanaso bhāvo’ domanassaṃ; somanassaṃ. Para o grupo de palavras que começa com 'mana', ocorre a inserção de 'sa' quando há um sufixo com o indicador 'ṇ'; 'manasi bhavaṃ' (o que existe na mente) torna-se 'mānasaṃ'; 'dummanaso bhāvo' (o estado de mente deprimida) torna-se 'domanassaṃ'; 'somanassaṃ' (o estado de mente alegre). Uvaṇṇassāvaṅi hoti; rāghavo, jāmbavaṃ. A vogal 'u/ū' torna-se 'ava'; 'rāghavo', 'jāmbavaṃ'. Yamhi gossa ca-. Antes do sufixo que começa com 'ya', a palavra 'go' e a vogal 'u/ū' também se tornam 'ava'. Yakārādo paccaya gैossuvaṇṇassa ca avaṅi hoti; gabyaṃ, gātabyo. Antes de um sufixo que começa com a letra 'y', a palavra 'go' e a vogal 'u/ū' tornam-se 'ava'; 'gabyaṃ' (derivado de vaca), 'gātabyo'. Lopo’vaṇṇivaṇṇānaṃ-. Ocorre a elisão das vogais 'a/ā' e 'i/ī' [antes de 'ya']. Yakārādo paccaye avaṇṇivaṇṇānaṃ lāpo hoti, dāyjैjaṃ, kāruññaṃ, ādhipaccaṃ, deppaṃ–-bahakulaṃvidhānaṃ kvaci na hoti; kiccayaṃ. Antes de um sufixo que começa com a letra 'y', ocorre a elisão das vogais 'a/ā' e 'i/ī'; 'dāyajjaṃ', 'kāruññaṃ', 'ādhipaccaṃ', 'deppaṃ'. Por ser uma regra geral (bahulavidhāna), às vezes não ocorre; 'kiccayaṃ'. Rānubandhe’ntasarādissa-. Quando há um sufixo com o indicador 'r', ocorre a elisão da porção que começa com a vogal final. Anto saro ādi yassāvayavassa tassa lopo hoti rānubandhe; kittakaṃ, petteyyaṃ. A porção da palavra que tem a vogal final como seu início é elidida quando há um sufixo com o indicador 'r'; 'kittakaṃ', 'petteyyaṃ'. Kisamahatamime kasmahā-. Para 'kisa' e 'mahat', antes do sufixo 'iman', ocorrem 'kas' e 'mah' respectivamente. Kisassa mahato ime kasmahā honti yathākkamaṃ; kasimā, mahimā. Para 'kisa' e 'mahat', antes do sufixo 'iman', ocorrem 'kas' e 'mah' respectivamente; 'kasimā' (magreza), 'mahimā' (grandeza). Āyussāyasa mantumhi-. Para 'āyu', ocorre a substituição por 'āyas' antes do sufixo 'mantu'. Āyussa āyasādeso hoti mantumhi; āyasmā. Para 'āyu', ocorre a substituição por 'āyas' antes do sufixo 'mantu'; 'āyasmā' (venerável). Jo vuddhassiyiḍhesu-. Para 'vuddha', ocorre a substituição por 'ja' antes dos sufixos 'iya' e 'iṭṭha'. Vuddhassa jo hoti iyैṭṭhesu; jeyyo, jeṭṭho. Para 'vuddha', ocorre a substituição por 'ja' antes dos sufixos 'iya' e 'iṭṭha'; 'jeyyo' (melhor), 'jeṭṭho' (o mais velho/principal). Bāḷhantikapasatthānaṃ sādhanedasā-. Para 'bāḷha', 'antika' e 'pasattha', ocorrem as substituições por 'sādh', 'ned' e 'as' [ou 'sey'] respectivamente, antes de 'iya' e 'iṭṭha'. Iyeṭṭhesu bāḷhantikapasatthānaṃ sādhanedasā hontī yathākkamaṃ; sādhiyo, sādhiṭṭho; nediyo, nediṭṭho; seyyo, seṭṭho Antes dos sufixos 'iya' e 'iṭṭha', ocorrem as substituições por 'sādh', 'ned' e 'as' [ou 'sey'] para 'bāḷha', 'antika' e 'pasattha' respectivamente; 'sādhiyo', 'sādhiṭṭho'; 'nediyo', 'nediṭṭho'; 'seyyo', 'seṭṭho'. Kaṇkanāppayuvānaṃ-. Para 'appa' e 'yuva', ocorrem as substituições por 'kaṇ' e 'kan' respectivamente, antes de 'iya' e 'iṭṭha'. Iyeṭṭhesu appayuvānaṃ kaṇkanā honti yayathākkamaṃ; kaṇiyo, kaṇiṭṭho; kaniyo, kaniṭṭho. Antes dos sufixos 'iya' e 'iṭṭha', ocorrem as substituições por 'kaṇ' e 'kan' para 'appa' e 'yuva' respectivamente; 'kaṇiyo', 'kaṇiṭṭho'; 'kaniyo', 'kaniṭṭho'. Lopo vīmantuvattunaṃ-. Ocorre a elisão dos sufixos 'vī', 'mantu' e 'vantu' antes de 'iya' e 'iṭṭha'. Vīmantuvantunaṃ lopo hoti iyैṭṭhesu?’Atisayena medhāvī’ medhiyo, medhiṭṭho;’atisayenasatimā’satiyo, satiṭṭho;’atisayena guṇavā’ guṇiyā, guṇiṭṭho. Antes dos sufixos 'iya' e 'iṭṭha', ocorre a elisão dos sufixos 'vī', 'mantu' e 'vantu'; 'atisayena medhāvī' (extremamente sábio) torna-se 'medhiyo', 'medhiṭṭho'; 'atisayenasatimā' (extremamente atento) torna-se 'satiyo', 'satiṭṭho'; 'atisayena guṇavā' (extremamente virtuoso) torna-se 'guṇiyo', 'guṇiṭṭho'. Se stiaissa tissa-. Antes de 'sata' (se), ocorre a elisão da letra 'ti' que está no final [de 'vīsati' e 'tiṃsati']. Se pare satyantassa tikārassa lopo hoti; vīsaṃ sataṃ, tiṃsaṃ sataṃ. Antes de 'sata' (se pare), ocorre a elisão da letra 'ti' que está no final [de 'vīsati' e 'tiṃsati']; 'vīsaṃ sataṃ' (duzentos), 'tiṃsaṃ sataṃ' (trezentos). Etasseṭa ttake-. Para 'eta', ocorre a substituição por 'eṭa' antes de 'ttaka'. Ttake pare etassa eṭa henāti; ettakaṃ. Antes de 'ttaka', ocorre a substituição de 'eta' por 'eṭa'; 'ettakaṃ' (tanto/esta quantidade). Ṇikassiyo vā-. Para o sufixo 'ṇika', ocorre opcionalmente 'iyo'. Ṇikassavā iyo hoti; sakyaputtiyo, sakyaputtiko. Para o sufixo 'ṇika', ocorre opcionalmente 'iyo'; 'sakyaputtiyo', 'sakyaputtiko' (um filho dos Sakyas). Adhātussa ke’syādito ghe’ssī-. Para o que não é raiz, antes de ka, após syādi, [o a torna-se] i antes de gha. Ghe pare adhātussa yo kakāro tato pubbassa akārassa bakahulaṃ i hoti, save ghona syādito paro hoti; bālikā, kārikā–-adhātussāti-kiṃ? Sakā; keti-kiṃ?Nandanā; asyāditoti-kiṃ? Bahuparibbājakā, madhurā –-bahucammikāti kakārena syādino byavahitattā siddhaṃ–-gheti-kiṃ? Bālako; assāti-kiṃ? Bahukattukā,sālā. Quando gha segue, o som a que precede a letra ka de um elemento que não é raiz frequentemente torna-se i, se estiver após syādi; [exemplos:] bālikā, kārikā. Por que se diz 'que não é raiz' (adhātussa)? [Para evitar em] sakā. Por que se diz 'antes de ka' (ke)? [Para evitar em] nandanā. Por que se diz 'após syādi' (asyādito)? [Para evitar em] bahuparibbājakā, madhurā. [A forma] bahucammikā é estabelecida devido à interposição de syādi pela letra ka. Por que se diz 'antes de gha' (ghe)? [Para evitar em] bālako. Por que se diz 'de a' (assa)? [Para evitar em] bahukattukā, sālā. Iti moggallāne vyākaraṇe vuttiyaṃ ṇādikaṇḍo catuttho. Assim termina a quarta seção sobre os sufixos ṇādi no comentário da Gramática de Moggallāna. Tijamānehi khasā khamāvīmaṃsāsu-. Das raízes tij e man, os sufixos khasa ocorrem nos sentidos de paciência e investigação. Khantiyaṃ tijā vīmaṃsāyaṃ mānā ca khasappaccayā honti yathākkamaṃ; titikkhā, vīmaṃsā–-titikkhati, vīmaṃsati. Khamāvīmaṃsā suti-kiṃ? Tejanaṃ, tejo, tejayati, mānanaṃ, māno, māneti. No sentido de paciência (khanti), da raiz tij, e no sentido de investigação (vīmaṃsā), da raiz man, ocorrem os sufixos khasa, respectivamente; [exemplos:] titikkhā, vīmaṃsā — titikkhati, vīmaṃsati. Por que se diz 'nos sentidos de paciência e investigação' (khamāvīmaṃsāsu)? [Para evitar em] tejanaṃ, tejo, tejayati, mānanaṃ, māno, māneti. Kitā tikicchāsaṃsayesu jo-. Da raiz kit, o sufixo ja ocorre nos sentidos de cura e dúvida. Tikicchāyaṃ saṃsaye ca vattamānā kitā jo hoti–-tikicchā, vicikicchā–-tikicchati, vicikicchati–-aññatraniketo, saṃketo, ketanaṃ, keto, ketayati. Existindo nos sentidos de cura (tikicchā) e dúvida (saṃsaya), da raiz kit ocorre o sufixo ja; [exemplos:] tikicchā, vicikicchā — tikicchati, vicikicchati. Em outros casos: niketo, saṃketo, ketanaṃ, keto, ketayati. Nindāyaṃ gupabadhā bassabho ca-. No sentido de censura, das raízes gup e badh, ocorre o sufixo ja, e há a substituição por bassa e bha. Nindāyaṃ vattamānehi gupabadhehi jo hoti; bassa bho ca–-jigucchā, bībhacchā–-jigucchati, bībhacchati–-aññatragopanaṃ, gope, popeti, badhako. Existindo no sentido de censura (nindā), das raízes gup e badh ocorre o sufixo ja, e há a substituição de ba por bha; [exemplos:] jigucchā, bībhacchā — jigucchati, bībhacchati. Em outros casos: gopanaṃ, gope, popeti, badhako. Tuṃsmā lopo vicchāyaṃte-. Após o sufixo tuṃ, ocorre a elisão, e no sentido de desejo, estes [sufixos ocorrem opcionalmente]. Tumantato icchāyamatthe te khasachā hontibahakulaṃ; lopo ca tuṃpaccayassahoti sutattā–-bubhukkhā, jigiṃsā, jighacchā–-bubhukkhati, jigiṃsati, jighacchati–-idhakasmā na hotibhottumicchatīti? Padantarenābhidhānā. Tuṃsmāti-kiṃ? Bhojanamicchati. Icchāyanti kiṃ? Bhuñjituṃ gacchati. Kathaṃ kulaṃ pipatisatīti? Yathā kulaṃ patitumicchatītivākyaṃ hoti, evaṃ vuttipi hessati; vākyamevacarahi kathaṃ hoti? Lokassa tathā vacanicchāya. A partir de uma palavra terminada em tuṃ, no sentido de desejo, estes sufixos khasa e cha ocorrem frequentemente; e a elisão do sufixo tuṃ ocorre devido à regra; [exemplos:] bubhukkhā, jigiṃsā, jighacchā — bubhukkhati, jigiṃsati, jighacchati. Por que isso não ocorre aqui em 'ele deseja comer' (bhottumicchati)? Devido à expressão por outra palavra. Por que se diz 'após tuṃ' (tuṃsmā)? [Para evitar em] bhojanamicchati ('ele deseja alimento'). Por que se diz 'no sentido de desejo' (icchāyaṃ)? [Para evitar em] bhuñjituṃ gacchati ('ele vai para comer'). Como se explica [a forma] pipatisati ('deseja cair') em relação a uma família (kulaṃ)? Assim como há a frase 'a família deseja cair' (patitumicchati), assim também haverá essa expressão; como então se dá a própria frase? Devido ao desejo de falar do mundo de tal maneira. Īyo kammā-. O sufixo īya ocorre a partir de um objeto no sentido de desejo. Icchākammato icchāyamatthe īyappaccayo hoti;’puttamicchati’ puttīyati–-kammāti-kiṃ? Aasinecchati; idha kasmā na hoti rañño puttamicchatīti? Sāpekkhattā; na hi aññamapekkhamāno aññenasahekatthibhāvamanubhavituṃ sakkoti; idhāpi carahi na siyā attanoputtamicchatīti; nevettha bhavitabbaṃ; na hi bhavati attanoputtiyatīti; kathaṃ carahi vuttassa attatiyatāvagamyate? Aññassāsutattā, icchāya ca tabbisayattā. A partir do objeto de um desejo, no sentido de desejo, ocorre o sufixo īya; [exemplo:] 'ele deseja um filho' (puttamicchati) torna-se puttīyati. Por que se diz 'a partir de um objeto' (kammā)? [Para evitar em] asine icchati ('ele deseja na espada'). Por que isso não ocorre aqui em 'ele deseja o filho do rei' (rañño puttamicchati)? Devido à dependência mútua; pois um termo que depende de outro não pode alcançar a unidade de significado com um terceiro. Se assim for, então isso também não deveria ocorrer em 'ele deseja seu próprio filho' (attano puttamicchati)? De fato, não deve ocorrer aqui; pois não se diz attano puttīyati. Como então se compreende que o filho mencionado é o próprio? Devido à não audição de outro [possuidor] e porque o desejo tem isso como seu objeto. Upamānācāre-. O sufixo īya ocorre no sentido de agir como uma comparação. Kammato upamānā āvāratthe īyo hoti;’puttamavā carati’ puttīyati māṇavakaṃ; upamānāti kiṃ? Puttamācarati. A partir de um objeto que serve de comparação, no sentido de comportamento (ācāra), ocorre o sufixo īya; [exemplo:] 'ele trata o jovem como um filho' (puttamiva ācarati) torna-se puttīyati māṇavakaṃ. Por que se diz 'de uma comparação' (upamānā)? [Para evitar em] puttamācarati ('ele se comporta em relação ao filho'). Ādhārā-. A partir de um suporte [que serve de comparação, ocorre o sufixo īya]. Ādhāratupamānāāvāratthe īyo hoti;’kuṭiyamivācarati’ kuṭiyati pāsāde, pāsādīyati kuṭiyaṃ. A partir de um suporte que serve de comparação, no sentido de comportamento, ocorre o sufixo īya; [exemplos:] 'ele se comporta no palácio como se estivesse em uma cabana' (kuṭiyamiva ācarati) torna-se kuṭiyati pāsāde; 'ele se comporta na cabana como se estivesse em um palácio' torna-se pāsādīyati kuṭiyaṃ. Kattutāyo-. A partir de um agente [que serve de comparação], ocorre o sufixo āya [no sentido de comportamento]. Kattatupamānā ācāratthe āyo hoti;’pabbatovā carati’pabbatāyati. A partir de um agente que serve de comparação, no sentido de comportamento, ocorre o sufixo āya; [exemplo:] 'ele se comporta como uma montanha' (pabbato iva ācarati) torna-se pabbatāyati. Cyatthe-. No sentido de cvi (tornar-se o que não era antes) [ocorre o sufixo āya]. Kattuto abhutatabbhāve āyo hoti bahulaṃ; bhusāyati, paṭapaṭāyati, lohitāyati–-kattutotveva-bhusaṃkarotīti; iha kasmā na hoti bhusi bhavatīti? Vuttatthatāya. A partir de um agente, no sentido de tornar-se o que não era antes (abhūtatabbhāva), ocorre frequentemente o sufixo āya; [exemplos:] bhusāyati, paṭapaṭāyati, lohitāyati. Por que se diz 'a partir de um agente'? [Para evitar em] bhusaṃ karoti ('ele faz intensamente'). Por que isso não ocorre aqui em 'torna-se intenso' (bhusi bhavati)? Devido ao significado já estar expresso. Saddādīti karoti-. A partir de sadda etc., no caso acusativo, no sentido de 'fazer', ocorre o sufixo āya. Saddādīhi dutiyantehi karotīti asmiṃ atthe āyo hoti; saddāyati, verāyati, kalahāyati, dhūpāyati. A partir de sadda etc., terminados no segundo caso (acusativo), no sentido de 'fazer', ocorre o sufixo āya; [exemplos:] saddāyati ('faz som'), verāyati ('faz inimizade'), kalahāyati ('faz disputa'), dhūpāyati ('faz fumaça'). Namotvasso-. A partir de namas, no sentido de 'fazer', ocorre o sufixo assa. Namo iccasmā karotīti asmiṃ atthe asso hoti; namassati tathāgataṃ. A partir da palavra namo, no sentido de 'fazer', ocorre o sufixo assa; [exemplo:] namassati tathāgataṃ ('ele presta homenagem ao Tathāgata'). Dhātvatthe nāmasmi-. A partir de um nome, no sentido de uma raiz verbal, ocorre frequentemente o sufixo i. Nāmasmā dhātvatthe bahulami hoti;’hatthinā atikkamati’ati hatthayati;’ vīṇāya upagāyati’ upavīṇayati;’daḷahaṃ karoti’ vinayaṃ daḷahayati;’ visuddhā hoti’ ratti visuddhayati;’kusalaṃ pucchati’kusalayati. A partir de um nome, no sentido de uma raiz verbal, ocorre frequentemente o sufixo i; [exemplos:] 'ele ultrapassa com um elefante' (hatthinā atikkamati) torna-se atihatthayati; 'ele canta acompanhado da harpa' (vīṇāya upagāyati) torna-se upavīṇayati; 'ele torna firme' (daḷahaṃ karoti) a disciplina torna-se vinayaṃ daḷahayati; 'torna-se pura' (visuddhā hoti) a noite torna-se ratti visuddhayati; 'ele pergunta sobre o bem-estar' (kusalaṃ pucchati) torna-se kusalayati. Saccādīhāpi-. A partir de sacca etc., no sentido de uma raiz verbal, ocorre o sufixo āpi. Saccādīhi dhātvatthe āpi hoti; saccāpeti, atthāpeti, vedāpeti, sukkhāpeti sukhāpeti, dukkhāpeti. A partir de sacca etc., no sentido de uma raiz verbal, ocorre o sufixo āpi; [exemplos:] saccāpeti ('fazer verdadeiro/assegurar'), atthāpeti, vedāpeti, sukkhāpeti, sukhāpeti ('fazer feliz'), dukkhāpeti ('fazer sofrer'). Kriyatthā-. Aquilo que tem o sentido de uma ação [é chamado de raiz]. Ayamadhikāro ā satthaparisamattiyā;’kriyā attho yassaso kriyattho’,dhātu. Esta é uma regra governante (adhikāra) até o fim do tratado: 'aquilo cujo significado é uma ação é kriyattha', ou seja, a raiz (dhātu). Curādito ṇi-. A partir do grupo curādi, no sentido de ação, ocorre o sufixo ṇi. Curādīhi kriyatthehi sakatthe ṇi paro hoti bahulaṃ; ṇakāro vuddhyattho–-evamaññatrāpi–-corayati, lāḷayati. Kathaṃ rajjaṃ kāretīti? Yogavibhāgato. A partir das raízes do grupo curādi que têm o sentido de ação, no próprio sentido (sakattha), o sufixo ṇi ocorre frequentemente depois; a letra ṇ serve para indicar o fortalecimento (vuddhi) — o mesmo ocorre em outros casos; [exemplos:] corayati, lāḷayati. Como se explica [a forma] rajjaṃ kāreti ('ele governa o reino')? Através da divisão da regra (yogavibhāga). Payojakabyāpāre ṇāpi ca-. E na atividade do causador, ocorrem os sufixos ṇi e ṇāpi. Kattāraṃ yo payojayati tassa byāpāre kriyatthā ṇiṇāpī honti bahulaṃ; kāreti, kārāpeti–-nanu ca kattāpi karaṇādīnaṃpayojakoti tabyāpāre?Pi ṇiṇāpī pāpuṇanti? Payojakaggahaṇasāmatthiyā na bhavissanti, curādīhi visuṃ vacanasāmatthiyā ca–-āto bhiyyo ṇāpiyeva, ṇiye vuvaṇṇato, dvayamevaññehi. Na atividade daquele que incita o agente (ou seja, o causador), a partir das raízes que expressam ação, os sufixos ṇi e ṇāpi ocorrem frequentemente; [exemplos:] kāreti, kārāpeti. Mas não é o próprio agente também um incitador dos instrumentos etc., de modo que na sua atividade os sufixos ṇi e ṇāpi também se aplicariam? Eles não se aplicarão devido à força da menção expressa de 'causador' (payojaka), e devido à força da declaração separada para o grupo curādi etc. Após [raízes terminadas em] ā, geralmente ocorre apenas ṇāpi; após [raízes terminadas em] u e ū, ocorre ṇiya; e ambos ocorrem após as outras raízes. Kyo bhāvakammesvaparokkhesu mānantatyādisu- O sufixo kya ocorre nos sentidos de estado e objeto, quando não no passado remoto, antes de māna, anta, ti, etc. Bhāvakammavihitesu parokkhāvajjitesu mānantatyādisu paresukyo hoti krayatthā–-ntaggahaṇamuttaratthaṃ; kakāro avuddhyattho; evamuttaratrāpi–-ṭhiyamānaṃ, ṭhiyate; sūyamānaṃ, sūyate–-aparokkhesūti-kiṃ? Babhuva devadattena; bibhida kusūlo. Bhijjate kusūlo sayamevātibhijjateti savanā kammatāvagamyate, sayamevāti savanato kattutā; kattutāvacanicchāyantu-bhindatikusulo attānanti bhavati; evamaññampi yathāgamamanugantabbaṃ. ‘‘Aparokkhesu mānantatyādisū’ti-ayamadhikāro ā‘‘tanāditvo‘‘apivaete tyādayo tyādisu parabhutesu kattukammabhāvavihitesu kyalādīnaṃ vidhānato tesveva viññayantīti-akammakehi dhātuhi kattubhāvesu sakammakehi kattukammesukammāvacanicchāyaṃ bhāveva bhavantīti veditabbā–-yassapanadhātussa kriyā kammamapekkhate sosakammako? Yassa tu kriyā kattumattamapekkhate so akammakoti ñātabbaṃ. Prescrito nos sentidos de estado (bhāva) e objeto (kamma), excluindo o passado remoto (parokkha), quando māna, anta, ti, etc., seguem, o sufixo kya ocorre a partir das raízes; a inclusão de anta é para regras posteriores; a letra k serve para impedir o fortalecimento (avuddhi); o mesmo se aplica adiante; [exemplos:] ṭhiyamānaṃ, ṭhiyate; sūyamānaṃ, sūyate. Por que se diz 'quando não no passado remoto' (aparokkhesu)? [Para evitar em] babhūva devadattena; bibhida kusūlo. Na frase 'o celeiro se quebra por si mesmo' (bhijjate kusūlo sayameva), o sentido de objeto é compreendido a partir da audição de bhijjate, e o sentido de agente é compreendido a partir da audição de 'por si mesmo' (sayameva); mas quando há o desejo de expressar apenas a agência, diz-se 'o celeiro quebra a si mesmo' (bhindati kusūlo attānaṃ); outros casos também devem ser seguidos de acordo com a tradição gramatical. 'Quando não no passado remoto, antes de māna, anta, ti, etc.' — esta é uma regra governante até [a regra] 'a partir do grupo tanādi'. Uma vez que estes sufixos ti, etc., quando seguem, são prescritos nos sentidos de agente, objeto e estado, através da prescrição de kya etc., deve-se entender que eles ocorrem apenas nesses sentidos: a partir de raízes intransitivas (akammaka) nos sentidos de agente e estado, e a partir de raízes transitivas (sakammaka) nos sentidos de agente e objeto, ou apenas no sentido de estado quando não há o desejo de expressar o objeto. Deve-se saber que a raiz cuja ação requer um objeto é transitiva (sakammaka), enquanto aquela cuja ação requer apenas o agente é intransitiva (akammaka). Kattari lo-. No sentido de agente, ocorre la. Kattari lo-. No sentido de agente, ocorre la. Kriyatthato aparokkhesu kattuvitamānantatyādisu lo hoti; lakāro ‘‘ñilasse’ti. Visesanattho–-pacamāno, pacanto; pavati. A partir de uma raiz, excluindo o passado remoto, antes de māna, anta, ti, etc., prescritos no sentido de agente, ocorre la; a letra l serve para distinção, como em 'ñilassa'; [exemplos:] pacamāno, pacanto; pavati. Mañca rudhādīnaṃ-. E o infixo ma ocorre para o grupo rudhādi. Rudhādito kattuvihitamānādisu lo hoti; maṃ vānta sarā paro; makāro’nubandho; akāro uccāraṇatvo–-rundhamāno, rundhanto, rundhati. A partir do grupo rudhādi, antes de māna etc., prescritos no sentido de agente, ocorre la; e o infixo ma ocorre após a vogal final; a letra m é um indicador (anubandha); a letra a serve para a pronúncia; [exemplos:] rundhamāno, rundhanto, rundhati. Ṇaṇāpyāpīhi vā-. Após ṇi, ṇāpi e āpi, [o infixo/sufixo ocorre] opcionalmente. Ṇiṇāpyāphīhi kattuvihitamānādisu lo hoti vibhāsā; corayanto, corento; kārayantā, kārento; kārāpैyanto, kārāpento; saccāpayanto, saccāpento; corayati, coreti; kārayati, kāreti; kārāpayati, kārāpeti; saccāpayati, saccāpeti–-vacatthitavibhāsattho’yaṃ vā saddo; tena māne niccaṃ; corayamāno, kārayamāno, kārāpayamāno, saccāpayamāno. Após ṇi, ṇāpi e āpi, antes de māna etc., prescritos no sentido de agente, ocorre la opcionalmente; [exemplos:] corayanto, corento; kārayanto, kārento; kārāpayanto, kārāpento; saccāpayanto, saccāpento; corayati, coreti; kārayati, kāreti; kārāpayati, kārāpeti; saccāpayati, saccāpeti. Esta palavra vā ('opcionalmente') tem o sentido de uma opção sistemática (vyavasthitavibhāsā); por isso, antes de māna, a regra é obrigatória: corayamāno, kārayamāno, kārāpayamāno, saccāpayamāno. Dipādīhi yayaka-. A partir do grupo divādi, ocorre yaka. Divādīhi lavīsaye yaka hoti; dibbanto; dibbati. A partir do grupo divādi, no escopo de la, ocorre yaka; [exemplos:] dibbanto; dibbati. Tudādīhi ko-. A partir do grupo tudādi, ocorre ka. Tudādīhi lavīsaye ko hoti; tudamāno, tudanto; kudati. A partir do grupo tudādi, no escopo de la, ocorre ka; [exemplos:] tudamāno, tudanto; tudati. Jyādīhi knā-. A partir do grupo jyādi, ocorre knā. Jiādīhi lavisaye knā hoti; jinanto, jināti–-kathaṃ jayanto, jayatīni? Bhuvādipāṭhā. A partir do grupo jyādi, no escopo de la, ocorre knā; [exemplos:] jinanto, jināti. Como se explicam [as formas] jayanto, jayati? Devido à sua inclusão no grupo bhuvādi. Kyādīhī kṇā-. A partir do grupo kīādi, ocorre kṇā. Kīādīhi lavisaye kṇā hoti; kiṇanto, kiṇāti. A partir do grupo kīādi, no escopo de la, ocorre kṇā; [exemplos:] kiṇanto, kiṇāti. Svādīhī kṇo-. A partir do grupo suādi, ocorre kṇo. Suādīhi lavisaye kṇo hoti; suṇamāno, suṇanto, suṇoti; kathaṃ suṇātīti? Kyādipāṭhā. A partir do grupo suādi, no escopo de la, ocorre kṇo; [exemplos:] suṇamāno, suṇanto, suṇoti. Como se explica [a forma] suṇāti? Devido à sua inclusão no grupo kyādi. Tanāditvo-. A partir do grupo tanādi, ocorre o. Tanādito lavisaye o hoti; tanoti. A partir do grupo tanādi, no escopo de la, ocorre o; [exemplo:] tanoti. Bhāvakammesu tabbānīyā-. Nos sentidos de estado e objeto, ocorrem os sufixos tabba e anīya. Tabbaanīyā kriyatthā pare bhāvakammesu bahulambhavanti; kattabbaṃ, karaṇīyaṃ; kattabbo kaṭo; karaṇīyo–-bahulā Após as raízes, nos sentidos de estado e objeto, os sufixos tabba e anīya ocorrem frequentemente; [exemplos:] kattabbaṃ, karaṇīyaṃ; kattabbo kaṭo ('a esteira deve ser feita'), karaṇīyo. Devido à palavra 'frequentemente' (bahulaṃ), Dhikārā karaṇādisupi bhavanti–-sinānīyaṃ, cuṇṇaṃ; dānīyo, brāhmaṇo; samāvattanīyo, guru; pavacanīyo, upajjhāyo; upaṭṭhānīyo, sisso. por força da regra governante, eles também ocorrem nos sentidos de instrumento (karaṇa) etc.; [exemplos:] sinānīyaṃ cuṇṇaṃ ('pó para o banho'), dānīyo brāhmaṇo ('o brâmane digno de dádivas'), samāvattanīyo guru, pavacanīyo upajjhāyo, upaṭṭhānīyo sisso. Ghyaṇa-. Os sufixos ghya e ṇa [também ocorrem nos sentidos de estado e objeto]. Bhāvakammesu kriyatthā paro ghyaṇa hoti bahulaṃ; vākyaṃ, kāriyaṃ, veyyaṃ, jeyyaṃ. Nos sentidos de estado (bhāva) e de objeto (kamma), após uma raiz verbal, o sufixo 'ghyaṇa' ocorre frequentemente; [por exemplo:] vākyaṃ, kāriyaṃ, veyyaṃ, jeyyaṃ. Āsse ca-. E [quando a raiz termina] em 'ā'... Āto ghyaṇa hoti bhāvakammesu āssa e ca; deyyaṃ. Após uma raiz terminada em 'ā', o sufixo 'ghyaṇa' ocorre nos sentidos de estado e objeto, e o 'ā' dela torna-se 'e'; [por exemplo:] deyyaṃ. Vadādīhi yo-. Após [as raízes] 'vada' e outras, o sufixo 'yo'... Vadādīhi kriyatthehi yo hoti bahulamhāvakammesu; vajjaṃ, majjaṃ, gammaṃ–-bhujānte () bhojjo, odano; bhojjā, yāgu; bhoggamaññaṃ. Após as raízes verbais 'vada' e outras, o sufixo 'yo' ocorre frequentemente nos sentidos de estado e objeto; [por exemplo:] vajjaṃ, majjaṃ, gammaṃ; com a raiz 'bhuj' no final: bhojjo, odano; bhojjā, yāgu; bhoggamaññaṃ. Kiccaghaccabhaccabhabbaleyyā-. As palavras 'kicca', 'ghacca', 'bhacca', 'bhabba', 'leyya'... Ete saddā yappaccayantā nipaccante. Essas palavras terminadas no sufixo 'ya' são formadas de maneira irregular. Guhādīhi yaka-. Após [as raízes] 'guhā' e outras, o sufixo 'yaka'... Guhādīhi kriyatthehi bhāvakammesu yaka hoti; guyhaṃ, duyhaṃ, sisso; siddhā evete tabbādayo pesātisaggapattakālesupi gamyamānesu sāmaññena vidhānato–-hotā khalu kaṭo kattabbo, karaṇīyo, kāriyo, kicco-evaṃ tvayā kaṭo kattabbo; hotā kaṭo kattabbo, hoto hi patto kālo kaṭakaraṇe–-evaṃ uddhamuhuttike’pi vattamānato pesādisu siddhā eva–-tathā arahe kattari sattivisiṭṭhe ca patīyamāne āvassakādhamiṇatāvisiṭṭheva bhāvādo siddhā–-uddha muhuttikato-bhotā kaṭo kattabbo; bhotā rajjaṃ kātabbaṃ, bhavaṃ araho; bhotā bhāro vahitabbo, bhavaṃ satto; bhotā avassaṃ kaṭo kattabbo; bhotā nikkho dātabbo. Após as raízes verbais 'guhā' e outras, o sufixo 'yaka' ocorre nos sentidos de estado e objeto; [por exemplo:] guyhaṃ, duyhaṃ, sisso. Estes sufixos, como 'tabba' e outros, são estabelecidos de forma geral mesmo quando os tempos de comando (pesa), permissão (atisagga) ou oportunidade (patta-kāla) são indicados; por exemplo: 'o tapete deve ser feito por você' (bhotā khalu kaṭo kattabbo), karaṇīyo, kāriyo, kicco; assim 'o tapete deve ser feito por ti' (tvayā kaṭo kattabbo); 'o tapete deve ser feito por você, pois chegou o momento oportuno para fazer o tapete' (bhotā kaṭo kattabbo, bhotā hi patto kālo kaṭakaraṇe). Assim, mesmo no tempo presente que se estende ao futuro imediato (uddhamuhuttika), eles são estabelecidos em comandos etc. Da mesma forma, quando o agente é digno (araha) ou dotado de capacidade (sattivisiṭṭha), ou quando há necessidade absoluta (āvassaka) ou obrigação de dívida (adha-miṇatā), eles são estabelecidos no sentido de estado etc., a partir do futuro imediato: 'o tapete deve ser feito por você' (bhotā kaṭo kattabbo); 'o reino deve ser governado por você, o senhor é digno' (bhotā rajjaṃ kātabbaṃ, bhavaṃ araho); 'o fardo deve ser carregado por você, o senhor é capaz' (bhotā bhāro vahitabbo, bhavaṃ satto); 'o tapete deve necessariamente ser feito por você' (bhotā avassaṃ kaṭo kattabbo); 'a moeda de ouro deve ser dada por você' (bhotā nikkho dātabbo). Kattari latuṇakā-. No agente (kattar), os sufixos 'la', 'tu' e 'ṇaka'... Kattari kārake kriyatthā latuṇakā bhontī; paṭhitā, pāṭhako–-bahulamitveva-pādehi harīyatī’ti pādahārake;’galecuppatī’ti galecopako–-saddho eva latuarahe sīlasādhu dhammesu ca sāmaññavihitatattā; bhavaṃ balu kaññāya pariggayitā, bhavametaṃ arahati; sīlādisu-khalvapi upādātā kumārake; gantākhelo; muṇḍayitāro sāviṭṭhāyanā vadhuṃ kataparigahaṃ. No caso do agente (kattari kārake), após as raízes verbais, ocorrem os sufixos 'la', 'tu' e 'ṇaka'; [por exemplo:] paṭhitā, pāṭhako. Devido à palavra 'frequentemente' (bahulaṃ): 'aquele que é levado pelos pés' é pādahārako; 'aquele que cai na garganta' é galecopako. O sufixo 'tu' ocorre no sentido de fé, dignidade, virtude, bondade e qualidades mentais, por ser prescrito de forma geral; 'o senhor é de fato o aceitador da donzela', 'o senhor é digno disso'. E também em relação à virtude etc.: 'aquele que adota os meninos' (upādātā kumārake); 'aquele que vai brincar' (gantākhelo); 'aqueles que raspam a cabeça' (muṇḍayitāro sāviṭṭhāyanā vadhuṃ kataparigahaṃ). Āvī-. O sufixo 'āvī'... Kriyayatthā āvī hoti bahulaṃ kattari; bhayadassāvī–-appavīsayatāñāpanatthaṃ bhinnayogakaraṇaṃ; sāmaññavihitattā sīlādisu ca hoteva. Após uma raiz verbal, o sufixo 'āvī' ocorre frequentemente no agente; [por exemplo:] bhayadassāvī. A divisão da regra (bhinnayoga) é feita para indicar que não se aplica a um escopo limitado; por ser prescrito de forma geral, também ocorre em relação à virtude (sīla) etc. Āsiṃsāyamako-. Āsiṃsāyaṃ gamyamānāyaṃ kriyatthā ako hoti kattari;’jīvatuti’ jīvako; nandatuti’ nandako;’bhavatuti’ bhavako. No sentido de aspiração (āsiṃsā), após uma raiz verbal, o sufixo 'ako' ocorre no agente; 'que ele viva' é jīvako; 'que ele se alegre' é nandako; 'que ele seja' é bhavako. Karā ṇano-. Após [a raiz] 'kar', o sufixo 'ṇano'... Karato kattari ṇano hoti;’karotī’ti kāraṇaṃ; kattarīti-kiṃ? Karaṇaṃ. Após a raiz 'kar', o sufixo 'ṇano' ocorre no agente; 'aquele que faz' é kāraṇaṃ. Por que se diz 'no agente'? [Para excluir] karaṇaṃ. Hāto vīhikālesu-. Após [a raiz] 'hā', nos sentidos de arroz (vīhi) e tempo (kāla)... Hāto vīhisiṃ kāle caṇano hotī kattari; hāyanā nāma vīhayo; hāyano saṃvaccharo; vīhikālesūti - kiṃ? Hātā. Após a raiz 'hā', o sufixo 'ṇano' ocorre no agente nos sentidos de arroz e tempo; 'hāyanā' significa arroz; 'hāyano' significa ano. Por que se diz 'nos sentidos de arroz e tempo'? [Para excluir] hātā. Vīdā ku -. Após [a raiz] 'vid', o sufixo 'ku'... Vidasmā kū hoti kattari; vidū, lokavidū. Após a raiz 'vid', o sufixo 'ku' ocorre no agente; [por exemplo:] vidū, lokavidū. Vito ñāto-. Após [a raiz] 'ñā' precedida por 'vi'... Vipubbā ñāiccasmā ku hoti kattari; viñña; vitoti-kiṃ? Pañño. Após a raiz 'ñā' precedida pelo prefixo 'vi', o sufixo 'ku' ocorre no agente; [por exemplo:] viñña. Por que se diz 'precedida por vi'? [Para excluir] pañño. Kammā-. Após um objeto (kamma)... Kammato parā ñāiccasmā kū hoti kattari; sabbañña, kālañña. Após um objeto, o sufixo 'ku' ocorre no agente após a raiz 'ñā'; [por exemplo:] sabbañña, kālañña. Kvacaṇa-. Em alguns casos, o sufixo 'aṇa'... Kammato parā kriyatthā kvaci aṇa hoti kattari; kumbhakāro, saralāvo, mavtajjhāyo–-bahakulādhikārā iha na hoti, ādiccaṃ passati, himavantaṃ suṇoti, gāmaṃ gacchati. Kvacīti kiṃ? Kammakaro. Após um objeto, o sufixo 'aṇa' ocorre em alguns casos no agente após uma raiz verbal; [por exemplo:] kumbhakāro, saralāvo, mantajjhāyo. Devido à autoridade da palavra 'frequentemente' (bahulaṃ), isso não ocorre aqui: 'ele vê o sol' (ādiccaṃ passati), 'ele ouve sobre o Himalaia' (himavantaṃ suṇoti), 'ele vai à aldeia' (gāmaṃ gacchati). Por que se diz 'em alguns casos' (kvaci)? [Para excluir] kammakaro. Gamā rū-. Após [a raiz] 'gam', o sufixo 'rū'... Kammato paraṃ gamā rū hoti kattari; vedagu, pāragu. Após um objeto, o sufixo 'rū' ocorre no agente após a raiz 'gam'; [por exemplo:] vedagu, pāragu. Samānaññabhavantayāditupamānā disā kamme rīrikkhakā-. Após 'samāna', 'añña', 'bhavanta', 'yādi' e outros, e palavras de comparação (upamāna), os sufixos 'rī', 'rikkha' e 'ka' ocorrem após a raiz 'dis' no caso do objeto... Samānādīhi yādīhicopamānehi parā disā kammakārake rīrikkhakā honti;’ samāno viya dissatī’ti sadī, sadikkho, sadiso; aññādī, aññādikkho, aññādiso; bhavādī, bhavādikkho, bhavādiso; yādī, yādikkho, yādiso; tyādī, tyyādikkho, tyādiso –-samānādīhīti kiṃ? Rukkho viya dissati. Upamānāti kiṃ? So dissati kammeti kiṃ? So viya passatī–-rakārā antasarādilopatthā. Kakāro ekārābhāvattho. Após 'samāna' e outros, 'yādi' e outros, e palavras de comparação, os sufixos 'rī', 'rikkha' e 'ka' ocorrem após a raiz 'dis' no caso do objeto; 'aquele que parece igual' é sadī, sadikkho, sadiso; aññādī, aññādikkho, aññādiso; bhavādī, bhavādikkho, bhavādiso; yādī, yādikkho, yādiso; tyādī, tyādikkho, tyādiso. Por que se diz 'após samāna e outros'? [Para excluir] 'ele parece uma árvore' (rukkho viya dissati). Por que se diz 'palavras de comparação'? [Para excluir] 'ele é visto' (so dissati). Por que se diz 'no caso do objeto'? [Para excluir] 'ele vê como ele' (so viya passati). A letra 'r' serve para a elisão da vogal final etc. A letra 'k' serve para a ausência da letra 'e'. Bhāvakārakesvaghaṇghakā-. Nos sentidos de estado (bhāva) e de caso (kārake), os sufixos 'a', 'ghaṇa', 'gha' e 'ka'... Bhāve kārake ca kriyatthā aghaṇghakā honti bahakulaṃ; apaggaho, niggaho, karo, garo, cayo, jayo, ravo, bhavo, paco, vaco, annado, purindado, īsakkaro, dukkaro, sukaro–-ghaṇa-bhāve-pāko- vāgo, bhāvo. Kārake’pi saññāyaṃ tāva-’pajjate’nene’ti pādo;’rujatī’ti rogo;’vīsatīti veso;’sarati kālantara’nti sāro, thirattho;’darīyante etebhī’ti dārā;’jīrayati etenā’ti jāro–-asaññāyampi-dāyo, datto; lābho, laddho–-gha-vakonipako–-ka-piyo, khipo, bhujo, āyudhaṃ. Nos sentidos de estado e de caso, após as raízes verbais, os sufixos 'a', 'ghaṇa', 'gha' e 'ka' ocorrem frequentemente; [por exemplo:] apaggaho, niggaho, karo, garo, cayo, jayo, ravo, bhavo, paco, vaco, annado, purindado, īsakkaro, dukkaro, sukaro. O sufixo 'ghaṇa' no sentido de estado: pāko, vāgo, bhāvo. E também no caso, quando se trata de uma designação (saññā): 'aquilo pelo qual se caminha' é pādo; 'aquilo que aflige' é rogo; 'aquilo que entra' é veso; 'aquilo que flui através do tempo' é sāro (com o sentido de firmeza); 'aquelas pelas quais são sustentados' são dārā; 'aquele que faz envelhecer' é jāro. Mesmo quando não é uma designação: dāyo, datto; lābho, laddho. O sufixo 'gha': nipako. O sufixo 'ka': piyo, khipo, bhujo, āyudhaṃ. Dādhātvi-. Após as raízes 'dā' e 'dhā', o sufixo 'i'... Dādhāhi bahulami hotibhāvakārakesu; ādi, nidhi. Vāladhi. Após as raízes 'dā' e 'dhā', o sufixo 'i' ocorre frequentemente nos sentidos de estado e caso; [por exemplo:] ādi, nidhi, vāladhi. Vamādīhathu-. Após [as raízes] 'vama' e outras, o sufixo 'athu'... Vamādihi bhāvakārakesvathu hoti; vamathu, vepathu. Após as raízes 'vama' e outras, o sufixo 'athu' ocorre nos sentidos de estado e caso; [por exemplo:] vamathu, vepathu. Kvi-. O sufixo 'kvi'... Kriyatthā kvi hoti bahulaṃ bhāvakārakesu–-kakāro kānu bandhakāriyattho–-abhibhu, sayambhu, bhattaggaṃ, salākaggaṃ, sabhā, pabhā. Após uma raiz verbal, o sufixo 'kvi' ocorre frequentemente nos sentidos de estado e caso; a letra 'k' serve para a operação do anubandha 'k'; [por exemplo:] abhibhu, sayambhu, bhattaggaṃ, salākaggaṃ, sabhā, pabhā. Ano-.. O sufixo 'ana'... Kriyatthā bhāvakārakesvano hoti; gamanaṃ, dānaṃ, sampadānaṃ, apādānaṃ, adhikaraṇaṃ, calano, jalano, kodhano, kopano, maṇḍano, bhusano. Após uma raiz verbal, o sufixo 'ana' ocorre nos sentidos de estado e caso; [por exemplo:] gamanaṃ, dānaṃ, sampadānaṃ, apādānaṃ, adhikaraṇaṃ, calano, jalano, kodhano, kopano, maṇḍano, bhusano. Itthiyamaṇaktikayakyā. ca-. E no gênero feminino, os sufixos 'a', 'ma', 'ṇa', 'kti', 'ka', 'yaka', 'ya' e 'ana'... Itthiliṅge bhāve kārake ca kriyatthā aādayo honta no ca bahulaṃ–-a-titikkhā. Vīmaṃsā, jigucchā, pipāsā, puttīyā, īhā, bhikkhā, āpadā, medhā, godhā–-ṇa-kārā, hārā, tārā, dhārā, ārā–-kti-iṭṭhi, siṭṭhi, bhitti, bhatti, tanti, bhuti –-ka- uhā, rujā, mudā,–-yaka-vijjā, ijjā–-ya-seyyā, samajjā, pabbajjā, paricariyā, jāgariyā–-ana-kāraṇā, hāraṇā, vedanā, vandanā, upāsanā. No gênero feminino, nos sentidos de estado e caso, após as raízes verbais, os sufixos 'a' e outros ocorrem frequentemente; [por exemplo:] com 'a': titikkhā, vīmaṃsā, jigucchā, pipāsā, puttīyā, īhā, bhikkhā, āpadā, medhā, godhā; com 'ṇa': kārā, hārā, tārā, dhārā, ārā; com 'kti': iṭṭhi, siṭṭhi, bhitti, bhatti, tanti, bhuti; com 'ka': uhā, rujā, mudā; com 'yaka': vijjā, ijjā; com 'ya': seyyā, samajjā, pabbajjā, paricariyā, jāgariyā; com 'ana': kāraṇā, hāraṇā, vedanā, vandanā, upāsanā. Jāhāha-. Após [as raízes] 'jā' e 'hā', o sufixo 'ni'... Jāhā iccetehi ni hotitthiyaṃ; jāni, hāni. Após as raízes 'jā' e 'hā', o sufixo 'ni' ocorre no gênero feminino; [por exemplo:] jāni, hāni. Karā ririyo-. Após [a raiz] 'kar', o sufixo 'ririyo'... Karato ririyo hotitthiyaṃ;’karaṇaṃ’ kiriyā–-kathaṃ kriyāti?’Kriyāya’nti nipātanā. Após a raiz 'kar', o sufixo 'ririyo' ocorre no gênero feminino; 'o ato de fazer' é kiriyā. Como se obtém 'kriyā'? É por meio de formação irregular (nipātana) na forma 'kriyāya'. Ikitī sarūpe-. Os sufixos 'iki' e 'ti' ocorrem no sentido da própria forma da raiz verbal... Kriyatthassa sarūpe’bhidheye kriyatthā pare ikitī honti; vaci, yudhi. Pacati.–-Akāro kakārotiādisu kārasaddena samāso, yathā evakāroti. Quando o significado a ser expresso é a própria forma da raiz verbal, os sufixos 'iki' e 'ti' ocorrem após a raiz verbal; [por exemplo:] vaci, yudhi, pacati. Há um composto com a palavra 'kāra' em formas como 'akāro', 'kakāro', assim como 'evakāro'. Sīlābhikkhaññāvassakesu ṇi-. Nos sentidos de hábito (sīla), repetição (abhikkhañña) e necessidade (avassaka), o sufixo 'ṇi'... Kriyatthā ṇī hoti sīlādisu patīyamānesu; uṇhabhoji, khīrapāyī, avassakārī, satatdāyī. Após uma raiz verbal, o sufixo 'ṇi' ocorre quando o hábito etc. são indicados; [por exemplo:] uṇhabhoji, khīrapāyī, avassakārī, satatdāyī. Thāvarittarabhaṅgurabhidurabhāsurabhassarā-. As palavras 'thāvara', 'ittara', 'bhaṅgura', 'bhidura', 'bhāsura', 'bhassara'... Ete saddā nipaccante sīle gamyamāne. Essas palavras são formadas de maneira irregular quando o sentido de hábito (sīla) é indicado. Kattari bhute ktavantuktāvī-. No agente, no tempo passado (bhūta), os sufixos 'ktavantu' e 'ktāvī'... Bhutatthe vattamānato kriyatthā ktavantuktāvī hontī kattari; vijitavā, vijitāvī; bhuteti adhikāro yāva āhāratthāti. Quando se refere ao sentido do passado, após as raízes verbais, os sufixos 'ktavantu' e 'ktāvī' ocorrem no agente; [por exemplo:] vijitavā, vijitāvī. A especificação 'no passado' (bhūte) é uma regra governante (adhikāra) que se estende até a regra sobre 'āhāra'. Kto bhāvakammesu-. O sufixo 'kta' nos sentidos de estado e objeto... Bhāve kamme ca bhute kto hoti; āsitaṃ bhavatā; kato kaṭo bhavatā. No sentido de estado e de objeto, no passado, ocorre o sufixo 'kta'; [por exemplo:] 'foi sentado por você' (āsitaṃ bhavatā); 'o tapete foi feito por você' (kato kaṭo bhavatā). Kattarī cāramhe-. E no agente, no início de uma ação... Kriyārambhe kattari kto hota, yathāpattañca; pakato bhavaṃ kaṭaṃ; pakato kaṭo bhavatā; pasutto bhavaṃ; pasuttaṃ bhavatā. No início de uma ação, o sufixo 'kta' ocorre no agente, e também conforme o caso apropriado; [por exemplo:] 'o senhor começou a fazer o tapete' (pakato bhavaṃ kaṭaṃ); 'o tapete começou a ser feito por você' (pakato kaṭo bhavatā); 'o senhor adormeceu' (pasutto bhavaṃ); 'foi adormecido por você' (pasuttaṃ bhavatā). Ṭhāsavasasilisaghiruhajarajanīhi-. Após [as raízes] 'ṭhā', 'āsa', 'vasa', 'sili', 'saghi', 'ruha', 'jara', 'jan'... Ṭhādīhi kattari kto hoti yathāpattañca; upaṭṭhito gurumbhavaṃ, upaṭṭhito guru bhotā; upāsito gurumbhavaṃ, upāsito guru bhotā; anuvusito gurumbhavaṃ, anuvusito guru bhotā; āsiliṭṭho gurumbhavaṃ, āsiliṭṭho guru bhotā; Após as raízes 'ṭhā' e outras, o sufixo 'kta' ocorre no agente, e também conforme o caso apropriado; [por exemplo:] 'o senhor serviu ao mestre' (upaṭṭhito gurumbhavaṃ), 'o mestre foi servido por você' (upaṭṭhito guru bhotā); 'o senhor honrou ao mestre' (upāsito gurumbhavaṃ), 'o mestre foi honrado por você' (upāsito guru bhotā); 'o senhor habitou perto do mestre' (anuvusito gurumbhavaṃ), 'o mestre foi habitado perto por você' (anuvusito guru bhotā); 'o senhor abraçou o mestre' (āsiliṭṭho gurumbhavaṃ), 'o mestre foi abraçado por você' (āsiliṭṭho guru bhotā); Adhisayito khaṭopikaṃ bhavaṃ, adhisayitā khaṭopikā bhotā; āruḷho rukkhaṃ bhavaṃ, āruḷho rukkho bhātā; anujiṇṇo vasaliṃ devadatto, anujiṇṇā vasalī devadattena; anujāto māṇavako māṇavikaṃ, anujātā māṇavikā māṇavakena. O senhor deitou-se no leito, o leito foi deitado pelo senhor; o senhor subiu na árvore, a árvore foi subida pelo irmão; Devadatta serviu a mulher de classe baixa, a mulher de classe baixa foi servida por Devadatta; o jovem nasceu depois da jovem, a jovem nasceu depois do jovem. Gamanatthākammakādhāre ca-. E [o sufixo -ta ocorre] nos sentidos de movimento, intransitivos e no receptáculo (suporte locativo). Gamanatthato akammakato ca kriyatthā ādhāre kto hoti kattari ca yathāpattañca; idamesaṃ yātaṃ, iha te yātaṃ, ihatehi yātaṃ, ayaṃ tehi yāto patho, idamesamāsitaṃ, iha te āsitā, iha tehi āsitaṃ, devo ce vaṭṭho sampannā sālayoti -kāraṇa sāmaggisampatti etthābhimatā. A partir dos verbos com sentido de movimento, verbos intransitivos e verbos de ação, o sufixo -kta (-ta) ocorre no sentido de receptáculo, no agente e conforme apropriado; como em: 'isto é o percurso deles', 'aqui foi percorrido por ti', 'aqui foi percorrido por eles', 'este é o caminho percorrido por eles', 'isto é o assento deles', 'aqui eles se sentaram', 'aqui foi sentado por eles', 'se choveu, o arroz amadureceu' — aqui se entende a perfeição da totalidade das causas. Āhāratthā-. [E o sufixo -ta ocorre] nos verbos com sentido de comer/consumir. Ajjhohāratthā ādhāre kto hoti yathāpattañca; idamesaṃ bhuttaṃ, idamesaṃ pītaṃ, iha tehi bhuttaṃ, iha tehi pītaṃ, odano tehi bhutto, pītamudakaṃ–-akattattho yogavibhāgo; kathaṃ pītā gāvoti?’Pītamesaṃ vijjatī’tipītā?Bāhulakā vā–-passinnoti yā ettha bhutakālatā tanra kto; evaṃ raññammato, raññamiṭṭho,raññambuddho, raññaṃ pūjito–-evaṃ sīlito, rakkhito, khanto, ākuṭṭho, ruṭṭho, rusito, abhivyāhaṭo, dayito, haṭṭho, kanto, saṃyato,amato–-kaṭṭhanti bhutatāyameva; hetuno phalaṃ tvatra bhāvi. Nos verbos com sentido de engolir/consumir, o sufixo -kta (-ta) ocorre no sentido de receptáculo e conforme apropriado; como em: 'isto é o que foi comido por eles', 'isto é o que foi bebido por eles', 'aqui foi comido por eles', 'aqui foi bebido por eles', 'o arroz foi comido por eles', 'a água foi bebida' — a divisão da regra ocorre no sentido de não-agente; como se diz 'as vacas que beberam [água]'? Diz-se 'pītā' porque 'o beber delas existe'? Ou por uso abundante — onde há o tempo passado, aí ocorre o sufixo -kta; assim: 'estimado pelo rei', 'desejado pelo rei', 'compreendido pelo rei', 'honrado pelo rei' — assim: 'praticado', 'protegido', 'tolerado', 'insultado', 'irritado', 'ofendido', 'pronunciado', 'querido', 'alegre', 'amado', 'controlado', 'imortal' — todos estes ocorrem apenas no sentido de passado; mas aqui o efeito da causa será no futuro. Tuṃtāyetave bhāve bhavissati kriyāyaṃ tadatthāyaṃ-. Os sufixos -tuṃ, -tāye e -tave ocorrem no sentido abstrato, no futuro, quando há uma ação destinada a esse propósito. Bhavissatiatthe vattamānato krayatthā bhāve tuṃtāye tave honti kriyāyaṃ tadatthāyaṃ patīyamānāyaṃ; kātuṃ gacchati; kattāye gacchati; kātave gacchati–-icchati bhottuṃ kāmeti bhottunti imināva siddhaṃpunabbidhānetvihāpi siyā icchanto karotīti–-evaṃ sakkotibhottuṃ, jānāti bhottuṃ, gilāyati bhottuṃ, ghaṭate bhottuṃ, ārabhate bhottuṃ, labhate bhottuṃ, pakkamati bhottuṃ, ussahatī bhontuṃ, arahati bhottuṃ, atthi bhottuṃ, vijjati bhottuṃ, vaṭṭati bhottuṃ, kappati bhottunti–-tathā pārayati bhottuṃ, pahu bhottuṃ, samattho bhottuṃ, pariyatto bhottuṃ, alaṃ bhottunti; bhavatissa sabbattha sambhavā–-tathā kālo bhottuṃ, samayo bhottuṃ, velā bhottunti–-yathā-bhottumano, sotuṃ soto, daṭṭhuṃ cakkhu. Yujjhituṃ dhanu, vattu jaḷo, gantuṃ mano, kattumalasoti–-uccāraṇantu vattāyattaṃ–-bhāveti kiṃ? Karissāmiti gacchati; kriyāyanti kiṃ? Bhikkhissaṃ iccassa jaṭā; tadatthāyanti kiṃ gacchissato te bhavissati bhattaṃ bhojanāya. Estando no sentido de futuro, a partir de um verbo de ação, os sufixos -tuṃ, -tāye e -tave ocorrem no sentido abstrato quando se entende uma ação destinada a esse propósito; como em: 'vai para fazer', 'vai para fazer', 'vai para fazer' — 'deseja comer', 'anseia comer' — por esta mesma regra se estabelece; e também aqui pode ocorrer 'desejando, ele faz' — assim: 'pode comer', 'sabe comer', 'hesita em comer', 'esforça-se para comer', 'começa a comer', 'consegue comer', 'parte para comer', 'esforça-se para comer', 'merece comer', 'há para comer', 'existe para comer', 'é adequado comer', 'é permitido comer' — assim também: 'é capaz de comer', 'capaz de comer', 'capaz de comer', 'suficiente para comer', 'basta para comer'; pois o verbo 'ser/estar' é possível em todos os casos — assim também: 'é hora de comer', 'é o momento de comer', 'é a hora de comer' — como em: 'desejoso de comer', 'o ouvido para ouvir', 'o olho para ver', 'o arco para lutar', 'tolo para falar', 'mente inclinada a ir', 'capaz de fazer' — mas a pronúncia depende do falante — por que se diz 'no sentido abstrato'? 'vai pensando: eu farei'; por que se diz 'em uma ação'? 'suas tranças são para mendigar'; por que se diz 'destinada a esse propósito'? 'para ti que irás, haverá arroz para comer'. Paṭisedhe’laṃkhalūnaṃ tūnaktvānaktvā vā-. Na proibição, com as palavras 'alaṃ' e 'khalu', os sufixos -tūna, -ktvāna e -ktvā ocorrem opcionalmente no sentido abstrato. Alaṃkhalusaddānaṃ paṭisedhatthānaṃpayoge tunādayo vā honti bhāve; alaṃ sotuna, khalu sotuna; alaṃ sutvāna, khalu sutvāna; alaṃ sutvā, khalu sutvā; laṃ sutena, khalu sutena–-alaṃ khalūnanti kiṃ? Mā hotu; paṭisedheti kiṃ? Alaṃkāro. No emprego das palavras 'alaṃ' e 'khalu' que têm o sentido de proibição, os sufixos -tūna etc. ocorrem opcionalmente no sentido abstrato; como em: 'basta de ouvir', 'certamente basta de ouvir', 'basta de ouvir', 'certamente basta de ouvir', 'basta de ouvir', 'certamente basta de ouvir', 'basta de ouvir', 'certamente basta de ouvir' — por que se diz 'com alaṃ e khalu'? 'que não seja'; por que se diz 'na proibição'? 'ornamento' (alaṃkāra). Pubbekakattukānaṃ-. [Os sufixos -ktvā etc. ocorrem] quando as ações têm o mesmo agente, para aquela que é anterior. Eko kattā yesaṃ vyāpārānaṃ tesuyo pubbo tadatthato kriyatthā tunādayo honti bhāve; sotuna yāti, sutvāna, sutvāvā–-ekakattukānanti kiṃ bhuttasmiṃ devadatte yaññadatto vajati; pubbāti kiṃ? Bhuñjati ca pacati ca–-appattvā nadiṃ pabbato, atikkamma pabbataṃ nadīti bhudhātussa sabbattha sambhavā ekakattukatā pubbakālatā ca gamyate. Bhutvā bhutvā gacchatīti imināva siddhamābhikkhaññantu dibbacanāvagamyate–-kathaṃ jīvagāhaṃ agāhasi, kāyappacālakaṃ gacchantītiādi? Ghaṇantena kriyāvisesanena siddhaṃ; yathā odanapākaṃ sayatīti. Dentre as ações que têm um único agente, para aquela que é anterior no tempo, os sufixos -tūna etc. ocorrem a partir do verbo no sentido abstrato; como em: 'tendo ouvido, ele vai', 'tendo ouvido', 'ou tendo ouvido' — por que se diz 'com o mesmo agente'? 'tendo Devadatta comido, Yaňňadatta vai'; por que se diz 'anterior'? 'ele come e cozinha' — 'a montanha, não tendo alcançado o rio', 'o rio, tendo ultrapassado a montanha' — como o verbo 'ser/estar' é possível em todos os casos, o fato de ter o mesmo agente e a anterioridade temporal são compreendidos. 'tendo comido repetidamente, ele vai' — por esta mesma regra se estabelece a repetição através de palavras divinas — como se explicam expressões como 'capturou vivo', 'vão balançando o corpo' etc.? Estabelece-se como um advérbio de ação com o sufixo -ṇam; como em 'deita-se para cozinhar o arroz'. Nto kattari vattamāne-. O sufixo -nta ocorre no agente, no tempo presente. Cattamānatthe vattamānato kriyatthā nto hoti kattari; tiṭṭhanto. Estando no sentido do presente, a partir de um verbo, o sufixo -nta ocorre no agente; como em: 'permanecendo' (tiṭṭhanto). Māno-. [O sufixo] -māna [também ocorre no agente, no presente]. Vattamānatthe vattamānato kriyatthā māno hoti kattari; tiṭṭhamāno. Estando no sentido do presente, a partir de um verbo, o sufixo -māna ocorre no agente; como em: 'permanecendo' (tiṭṭhamāno). Bhāvakammesu -. [O sufixo -māna ocorre] nos sentidos abstrato e passivo. Vattamānatthe vattamānato kriyatthā bhāve kamme ca māno hoti; ṭhīyamānaṃ, paccamāno odano. Estando no sentido do presente, a partir de um verbo, o sufixo -māna ocorre nos sentidos abstrato e passivo; como em: 'o ato de estar de pé' (ṭhīyamānaṃ), 'o arroz sendo cozido' (paccamāno odano). Te ssapubbānāgate-. Estes [sufixos -nta e -māna], precedidos por -ssa, ocorrem no futuro. Anāgatatthe vattamānato kriyanthā te ntamānā ssapubbā honti; ṭhassanto, ṭhassamāno, ṭhisissamānaṃ, paccassamāno odano. Estando no sentido do futuro, a partir de um verbo, os sufixos -nta e -māna, precedidos por -ssa, ocorrem; como em: 'aquele que estará de pé' (ṭhassanto), 'estando de pé [no futuro]' (ṭhassamāno), 'o ato de estar de pé [no futuro]' (ṭhissyamānaṃ), 'o arroz que será cozido' (paccassamāno odano). Ṇvādayo-. Os sufixos -ṇvu etc. [ocorrem abundantemente após os verbos]. Kriyatthā pare bahakulaṃ ṇvādayo honti; cāru, dāru. Após os verbos, os sufixos -ṇvu etc. ocorrem abundantemente; como em: 'belo' (cāru), 'madeira' (dāru). Khajayānamekassarodi dve-. A primeira sílaba de uma única vogal dos verbos que terminam nos sufixos -kha, -cha, -sa, -ya etc. é duplicada. Khachasappaccayantānaṃ kriyatthānaṃ paṭhamamekassaraṃ saddarūpaṃ dve bhavati; titikkhā, jigucchā, vīmaṃsā. A primeira forma de palavra de uma única vogal dos verbos que terminam nos sufixos -kha, -cha, -sa etc. torna-se dupla (reduplicada); como em: 'paciência' (titikkhā), 'repulsa' (jigucchā), 'investigação' (vīmaṃsā). Parokkhāyañca-. E no tempo passado remoto (parokkhā) [a primeira sílaba de uma única vogal é duplicada]. Parokkhāyaṃ paṭhamamekassaraṃ saddarūpaṃ dve bhavati; jagāma–-cakāro avuttasamuccayattho; tenaññatrāpi yathāgamaṃ. No tempo passado remoto (parokkhā), a primeira forma de palavra de uma única vogal torna-se dupla; como em: 'ele foi' (jagāma) — a letra 'ca' (e) tem o sentido de incluir o que não foi dito; por isso, ocorre também em outros casos conforme a tradição. Jahāti, jahitabbaṃ, jahituṃ, daddallati, vaṅkamati–-lolupo, momuhoti ottaṃ’tadaminādi’ pāsā. 'Ele abandona' (jahāti), 'deve ser abandonado' (jahitabbaṃ), 'para abandonar' (jahituṃ), 'brilha intensamente' (daddallati), 'anda torto' (vaṅkamati) — 'muito cobiçoso' (lolupo), 'muito confuso' (momuho), a mudança para 'o' ocorre em palavras como 'tadaminā' etc. Ādismā sarā-. A partir do início, a vogal [com a consoante seguinte] torna-se dupla. Ādibhutā sarā paramekassaraṃ dve hoti; asisisati–-ādismāti kiṃ? Jajāgāra; sarāti kiṃ? Papāca. A vogal inicial, junto com a consoante seguinte de uma única vogal, torna-se dupla; como em: 'deseja comer' (asisisati) — por que se diz 'a partir do início'? 'ele vigiou' (jajāgāra); por que se diz 'vogal'? 'ele cozinhou' (papāca). Na puna-. O que já foi duplicado não sofre duplicação novamente. Gaṃ dvibhutaṃ na taṃ puna dvattamāpajjate; titikkhasati, jigucchisati. O que se tornou duplo não passa novamente pela duplicação; como em: 'deseja tolerar' (titikkhasati), 'deseja repudiar' (jigucchisati). Yathiṭṭhaṃ syādino-. Para as palavras que terminam em sufixos nominais (syādi), a primeira sílaba de uma única vogal ou outra conforme a regra é duplicada conforme desejado. Syādyantassa yathiṭṭhamekassaramādibhutamaññaṃ vā yathāgamaṃ dvittamāpajjate; puputtiyisati, putittīyisatī, puttīyiyisati. Para o que termina em sufixos nominais (syādi), a primeira sílaba de uma única vogal inicial ou outra, conforme a regra, sofre duplicação conforme desejado; como em: 'puputtiyisati', 'putittīyisatī', 'puttīyiyisati'. Rasso pubbassa-. A vogal anterior [na duplicação] torna-se curta. Citte pubbassalaro rasso hoti; dadāti. Havendo duplicação, a vogal anterior torna-se curta; como em: 'ele dá' (dadāti). Lopo’nādibyañjanassa-. Há a elisão da consoante não inicial [na sílaba duplicada]. Dvitte pubbassādito’ññassabyañjanassa lopo hoti; asisisati. Na reduplicação, ocorre a elisão da consoante que não seja a inicial da sílaba anterior; asisisati. Khajasesvassi -. Diante de kha, ja [ou cha] e sa, o a torna-se i... Dvitte pubbassa assa i hoti khachasesu; pipāsati–-khacha sesūti kiṃ? Jahāti; assāti kiṃ? Bubhukkhati. Na reduplicação, o a da sílaba anterior torna-se i diante de kha, cha e sa; pipāsati. Por que se diz 'diante de kha, cha e sa'? Jahāti. Por que se diz 'do a'? Bubhukkhati. Gupissussa -. De gup, o u torna-se i... Dvitte pubbassa gupissa ussa i hoti khachasesu; jigucchati. Na reduplicação, o u da sílaba anterior da raiz gup torna-se i diante de kha, cha e sa; jigucchati. Catutthadutiyayānaṃ tatiyapaṭhamā-. No lugar das quartas e segundas consoantes, ocorrem as terceiras e primeiras respectivamente. Dvitte pubbesaṃ catutthadutiyānaṃ tatiyapaṭhamā honti; bubhukkhati. Ciccheda. Na reduplicação, no lugar das quartas e segundas consoantes anteriores, ocorrem as terceiras e primeiras respectivamente; bubhukkhati, ciccheda. Kavaggahānaṃ cavaggajā-. No lugar da classe ka e de ha, ocorrem os nascidos da classe ca. Dvitte pubbesaṃ kavaggahānaṃ vavaggajāhonti yathā kkamaṃ; cukopa, jahāti. Na reduplicação, no lugar da classe ka e de ha anteriores, ocorrem os nascidos da classe ca respectivamente; cukopa, jahāti. Mānassavī parassa ca maṃ-. De mān, o anterior torna-se vī, e do posterior, maṃ. Dvitte pubbassamānassa vī hoti, parassaca maṃ; vīmaṃsati. Na reduplicação, o anterior de mān torna-se vī, e o posterior torna-se maṃ; vīmaṃsati. Kitassāsaṃsayeti vā-. De kit, quando não significa dúvida, opcionalmente... Saṃsayato’ññasmiṃ cattamānassadvitte pubbassa kitassavāti hoti; tikicchati. Cikicchati–-asaṃsayeti kiṃ? Vicikicchati. Em um significado diferente de dúvida, na reduplicação do verbo kit, o anterior torna-se ti ou ci; tikicchati, cikicchati. Por que se diz 'quando não significa dúvida'? Vicikicchati. Yuvaṇṇānamñoppaccaye-. De i e u, ocorrem e e o diante de sufixo. Ivaṇṇuvaṇṇantānaṃ kriyatthānaṃ ño honti yathākkamaṃ paccaye; cetabbaṃ, netabbaṃ, sotabbaṃ, bhavitabbaṃ. No lugar de verbos terminados em som i e som u, ocorrem e e o respectivamente diante de um sufixo; cetabbaṃ, netabbaṃ, sotabbaṃ, bhavitabbaṃ. Lahussupantassa-. Do penúltimo som leve... Lahubhutassa upantassa yuvaṇṇassa ño honti yathākkamaṃ; esitabbaṃ, kositabbaṃ–-lahussātikiṃ? Dhūpitā; upantassāti-kiṃ? Rundhati. No lugar do penúltimo som i ou u que seja leve, ocorrem e e o respectivamente; esitabbaṃ, kositabbaṃ. Por que se diz 'leve'? Dhūpitā. Por que se diz 'penúltimo'? Rundhati. Assā ṇānubandhe -. Do a, ocorre ā diante de um sufixo com o marcador ṇ. Ṇakārānubandhe paccaye pare upantassa akārassa āhoti; kārako. Quando um sufixo com o marcador ṇ segue, o penúltimo som a torna-se ā; kārako. Na te kānubandhanāgamesu-. Estes não ocorrem diante de sufixos com o marcador k e diante do incremento i. Te ñoā kānubandhe nāgame ca na honti; cito, suto, diṭṭho, puṭṭho–-nāgame vanādinā. –-Cinitabbaṃ, vinituṃ; suṇitabbaṃ, suṇituṃ; pāpuṇitabbaṃ, pāpuṇituṃ; dhunitabbaṃ, dhunituṃ, dhunanaṃ, dhunayitabbaṃ, dhunāpetabbaṃ, dhunayituṃ,dhunāpetuṃ, dhunayanaṃ, dhunāpanaṃ, dhunayati, dhunāpeti; pīnetabbaṃ, pīnayituṃ, pīnanaṃ, pīnituṃ, pīnayati; sunoti; sinoti; dunoti; hinoti; pahiṇitabbaṃ, pahiṇituṃ, pahiṇanaṃ. Estes fortalecimentos a e, o e ā não ocorrem diante de sufixos com o marcador k e diante do incremento i; cito, suto, diṭṭho, puṭṭho — sem o incremento i por regras como vanādi etc. E diante do incremento i: cinitabbaṃ, vinituṃ; suṇitabbaṃ, suṇituṃ; pāpuṇitabbaṃ, pāpuṇituṃ; dhunitabbaṃ, dhunituṃ, dhunanaṃ, dhunayitabbaṃ, dhunāpetabbaṃ, dhunayituṃ, dhunāpetuṃ, dhunayanaṃ, dhunāpanaṃ, dhunayati, dhunāpeti; pīnetabbaṃ, pīnayituṃ, pīnanaṃ, pīnituṃ, pīnayati; sunoti; sinoti; dunoti; hinoti; pahiṇitabbaṃ, pahiṇituṃ, pahiṇanaṃ. Vā kvavi-. Opcionalmente, em alguns casos... Te kvaci vā na honti kānubandhanāgamesu; mudito modito; ruditaṃ, roditaṃ. Estes opcionalmente não ocorrem em alguns casos diante de sufixos com o marcador k e diante do incremento i; mudito, modito; ruditaṃ, roditaṃ. Aññatrāpi-. Também em outros casos... Kānubandhanāgamato’ññasmimpi te kvaci na honti; khipako, panudanaṃ, vadhako. Mesmo em casos diferentes do marcador k e do incremento i, estes opcionalmente não ocorrem; khipako, panudanaṃ, vadhako. Pye sissā-. Diante de 'pye', [há a substituição] de 'sissa'... Sissa āti pyādese; nissāya. Quando há a substituição de 'sissa' por 'ā'; [por exemplo:] 'nissāya' (tendo se apoiado). Ñonamayavā sare-. [As substituições por] 'ño', 'na', 'ma', 'ya', 'va' diante de uma vogal... Sare pare ñonamayavā honti; jayo, bhavo–-sareti kiṃ? Jeti; anubhoti. Diante de uma vogal seguinte, ocorrem [as substituições por] 'ño', 'na', 'ma', 'ya', 'va'; [por exemplo:] 'jayo', 'bhavo'. Por que se diz 'diante de uma vogal'? [Compare com:] 'jeti', 'anubhoti'. Āyāvā ṇānubandhe-. [As substituições por] 'āya' e 'āva' quando há o anubandha 'ṇ'... Ñonamāyāvā honti sarādoṇānubandhe; nāyayati, bhāvayati. Sayāpetvātiādisurassattaṃ. Ocorrem [as substituições por] 'ño', 'na', 'āya', 'āva' diante de [um sufixo] que começa com vogal e tem o anubandha 'ṇ'; [por exemplo:] 'nāyayati', 'bhāvayati'. O encurtamento da vogal ocorre em casos como 'sayāpetvā', etc. Āssāṇāpimhi yuka-. [A inserção de] 'yuka' para [raízes terminadas em] 'ā', exceto diante de 'ṇāpi'... Ākārantassa kriyatthassa yuka hoti ṇāpito’ññasmiṃ ṇānubandhe; dāyako–-ṇānubandhetveva? Dānaṃ. Aṇāpimhīti kiṃ? Dāpayati. Ocorre a inserção de 'yuka' para uma raiz verbal terminada em 'ā', diante de outro [sufixo com] anubandha 'ṇ' que não seja 'ṇāpi'; [por exemplo:] 'dāyako'. Por que apenas 'com o anubandha ṇ'? [Compare com:] 'dānaṃ'. Por que 'exceto diante de ṇāpi'? [Compare com:] 'dāpayati'. Padādīnaṃ kvaci-. De 'padā' etc., às vezes... Padādīnaṃ yuka hoti kvaci; nipajjitabbaṃ, nipajjituṃ, nipajjanaṃ, pamajjitabbaṃ, pamajjituṃ, pamajjanaṃ–-kvacīti kiṃ? Pādo. De 'padā' etc., às vezes ocorre [a inserção de] 'yuka'; [por exemplo:] 'nipajjitabbaṃ', 'nipajjituṃ', 'nipajjanaṃ', 'pamajjitabbaṃ', 'pamajjituṃ', 'pamajjanaṃ'. Por que 'às vezes'? [Compare com:] 'pādo'. Maṃ vā rudhādīnaṃ-. Opcionalmente, 'maṃ' para 'rudh' etc... Rudhādīnaṃ kvaci maṃ vā hoti; rundhituṃ, rujjhituṃ–-kvacitveva? Nirodho. Para 'rudh' etc., às vezes ocorre opcionalmente 'maṃ'; [por exemplo:] 'rundhituṃ', 'rujjhituṃ'. Por que apenas 'às vezes'? [Compare com:] 'nirodho'. Kvamhi lopo’ntabyañjanassa-. Diante de 'kva', ocorre a elisão da consoante final... Antabyañjanassa lopo hoti kvamhi;’bhattaṃ ghasanti, gaṇhanti vāetthā’ti bhattaggaṃ. Ocorre a elisão da consoante final diante de 'kva'; [por exemplo:] 'onde comem ou pegam comida' é 'bhattaggaṃ'. Pararūpamayakāre byañjane-. [A assimilação à] forma seguinte, exceto diante de 'ya', na presença de uma consoante... Kriyatthānamantabyañjanassa pararūpaṃ hoti yakārato’ññasmiṃ byañjane; hettabbaṃ; byañjaneti kiṃ? Bhinditabbaṃ. Ayakāreti kiṃ? Bhijjati. Ocorre a assimilação à forma seguinte para a consoante final das raízes verbais, diante de uma consoante que não seja a letra 'y'; [por exemplo:] 'hettabbaṃ'. Por que se diz 'na presença de uma consoante'? [Compare com:] 'bhinditabbaṃ'. Por que 'exceto diante de ya'? [Compare com:] 'bhijjati'. Manānaṃ niggahītaṃ-. O 'niggahīta' para [raízes terminadas em] 'ma' e 'na'... Makāranakārantānaṃ kriyatthānaṃ niggahītaṃ hotayayakāre byañjane; gantabbaṃ, jaṅghā. Byañjanetveva? Gamanaṃ; aya kāretveva? Gamyate. Ocorre o 'niggahīta' para as raízes verbais terminadas em 'm' e 'n', diante de uma consoante que não seja a letra 'y'; [por exemplo:] 'gantabbaṃ', 'jaṅghā'. Por que apenas 'na presença de uma consoante'? [Compare com:] 'gamanaṃ'. Por que apenas 'exceto diante de y'? [Compare com:] 'gamyate'. Na brūsso-. Não [ocorre a substituição por] 'o' para 'brū'... Brūssa o na hoti byañjane; brūmi. Byañjanetveva? Abravi. Não ocorre a substituição por 'o' para 'brū' diante de uma consoante; [por exemplo:] 'brūmi'. Por que apenas 'diante de uma consoante'? [Compare com:] 'abravi'. Kagā cajānaṃ ghānubandhe-. [As substituições por] 'ka' e 'ga' para 'ca' e 'ja', quando há o anubandha 'gh'... Ghānubandhe cakārajakārantānaṃ kriyatthānaṃ kagā honti yathākkamaṃ; vākyaṃ, bhāgyaṃ. Quando há o anubandha 'gh', ocorrem as substituições por 'ka' e 'ga', respectivamente, para as raízes verbais terminadas em 'c' e 'j'; [por exemplo:] 'vākyaṃ', 'bhāgyaṃ'. Hanassa ghāto ṇānubandhe-. A substituição de 'han' por 'ghāta' quando há o anubandha 'ṇ'... Hanassa ghāto hoti ṇānubandhe; āghāto. Ocorre a substituição de 'han' por 'ghāta' quando há o anubandha 'ṇ'; [por exemplo:] 'āghāto'. Kvimhī gho paripaccasamohi-. Diante de 'kvi', [a substituição por] 'gho' após 'pari', 'paṭi', 'sam' e 'ava'... Paṭhyādīhi parassahanassagho hoti kvimhi; paligho, paṭigho, aghaṃ-rassattaṃ nipātanā;saṅgho, ogho. Diante de 'kvi', ocorre a substituição de 'han' por 'gho' após 'paṭi' etc.; [por exemplo:] 'paligho', 'paṭigho', 'aghaṃ' (o encurtamento ocorre por irregularidade), 'saṅgho', 'ogho'. Parassa ghaṃ se-. A substituição do posterior por 'ghaṃ' diante de 'sa'... Dvitte parassa hanassa ghaṃ hoti se; jighaṃsā. Na reduplicação, ocorre a substituição do posterior 'han' por 'ghaṃ' diante de 'sa'; [por exemplo:] 'jighaṃsā'. Jiharānaṃ giṃ-. A substituição de 'ji' e 'har' por 'giṃ'... Dvitte paresaṃ jiharānaṃ giṃ hoti se; vijigiṃsā, jigiṃsā. Na reduplicação, ocorre a substituição dos posteriores 'ji' e 'har' por 'giṃ' diante de 'sa'; [por exemplo:] 'vijigiṃsā', 'jigiṃsā'. Dhāssa ho-. A substituição de 'dhā' por 'ha'... Dvitte parassa dhāssa ha hoti; dahati. Na reduplicação, ocorre a substituição do posterior 'dhā' por 'ha'; [por exemplo:] 'dahati'. Ṇimhi dīgho dusassa-. O alongamento de 'dus' diante de 'ṇi'... Dusassadīgho hoti ṇimhī; dūsito–-ṇimhīti kiṃ? Duṭṭho. Ocorre o alongamento de 'dus' diante de 'ṇi'; [por exemplo:] 'dūsito'. Por que apenas 'diante de ṇi'? [Compare com:] 'duṭṭho'. Guhissa sare- De 'guh', diante de uma vogal... Guhissa dīgho hoti sare; niguhanaṃ–-sareti kiṃ? Guyhaṃ. Ocorre o alongamento de 'guh' diante de uma vogal; [por exemplo:] 'niguhanaṃ'. Por que 'diante de uma vogal'? [Compare com:] 'guyhaṃ'. Muhabahānañca te kānubandhe’tve-. E de 'muh' e 'bah', diante de 'ta', com o anubandha 'k', exceto... Muhabahānaṃ guhissa ca dīgho hoti takārādo kānubandhetvānatvāvajjite; mūḷho, bāḷehā, guḷho–-neti kiṃ? Muyahati. Kānubandheti kiṃ? Mu-hitabbaṃ. Atveti kiṃ? Muyhitvāna, muyhitvā, kānubandhetveti ayamadhikāro yāva sāsassasisve‘‘ti. Ocorre o alongamento de 'muh', 'bah' e 'guh' diante de [um sufixo] que começa com a letra 't', com o anubandha 'k', exceto 'tvāna' e 'tvā'; [por exemplo:] 'mūḷho', 'bāḷho', 'guḷho'. Por que 'não'? [Compare com:] 'muyhati'. Por que 'com o anubandha k'? [Compare com:] 'muyhitabbaṃ'. Por que 'exceto tvāna e tvā'? [Compare com:] 'muyhitvāna', 'muyhitvā'. Esta autoridade reguladora 'com o anubandha k, exceto...' estende-se até [a regra] 'sāsassasisve'. Vahassussa-. A substituição de 'vaha' por 'u'... Vahassौssa dīgho hoti te kānubandhe tvānatvāvajjite; cūḷho. Ocorre o alongamento da substituição de 'vaha' por 'u' diante de 'ta', com o anubandha 'k', exceto 'tvāna' e 'tvā'; [por exemplo:] 'cūḷho'. Dhāssa hi-. A substituição de 'dhā' por 'hi'... Dhā dhāraṇenimassa hi hoti te kānubandhe tvānatvā vajjite; nihito, nihitavā. Ocorre a substituição de 'dhā' (no sentido de conter/sustentar) por 'hi' diante de 'ta', com o anubandha 'k', exceto 'tvāna' e 'tvā'; [por exemplo:] 'nihito', 'nihitavā'. Hamādirānaṃ lopo’ntassa -. A elisão da consoante final para [raízes] que começam com 'ha' ou terminam em 'ra'... Hamādīnaṃ rakārantānaṃ vāntassalopo hoti te kānubandhe tvānatvāvajjite; gato, khato, hato, mato, tato, saññato, rato, kato–-tetveca? Gamyate. Kānubandhetveva. Gantabbaṃ. Atvetveva? Gantvāna, gantvā. Ocorre opcionalmente a elisão da consoante final para as raízes que começam com 'ha' e as terminadas em 'r', diante de 'ta', com o anubandha 'k', exceto 'tvāna' e 'tvā'; [por exemplo:] 'gato', 'khato', 'hato', 'mato', 'tato', 'saññato', 'rato', 'kato'. Por que apenas 'diante de ta'? [Compare com:] 'gamyate'. Por que apenas 'com o anubandha k'? [Compare com:] 'gantabbaṃ'. Por que apenas 'exceto tvāna e tvā'? [Compare com:] 'gantvāna', 'gantvā'. Vacādinaṃ vassuṭa vā-. Opcionalmente, a substituição de 'va' de 'vaca' etc. por 'uṭa'... Vacādīnaṃ vassa vā uṭa hoti kānubandhe’tve; uttā, vuttaṃ; utthaṃ, vutthaṃ; atvetveva? Vatvāna, vatvā. Ocorre opcionalmente a substituição de 'va' de 'vaca' etc. por 'uṭa', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'uttā', 'vuttaṃ'; 'utthaṃ', 'vutthaṃ'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'vatvāna', 'vatvā'. Assu-. A substituição de 'a' por 'u'... Vacādīnamassa u hoti kānubandhe’tve; vuttaṃ, vutthaṃ. Ocorre a substituição de 'a' de 'vaca' etc. por 'u', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'vuttaṃ', 'vutthaṃ'. Vaddhassa vā-. Opcionalmente, para 'vaddha'... Vaddhassa assa vā u hoti kānubandhe’tve; vuddho, vaddho–-atvetvava? Vaddhitvāna; vaddhitvā. Kathaṃ vuttīti?’Vutti matte’ti. Nipātanā; vattīti hoteva yathālakkhaṇaṃ. Ocorre opcionalmente a substituição de 'a' de 'vaddha' por 'u', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'vuddho', 'vaddho'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'vaddhitvāna', 'vaddhitvā'. Como se explica 'vutti'? [Diz-se que é] 'apenas a forma vutti' por irregularidade (nipātana); a forma 'vatti' ocorre de acordo com a regra geral. Yajassayassa ṭiyī-. A substituição de 'ya' de 'yaja' por 'ṭi' e 'yi'... Yajassa yassa ṭiyī hontī kānubandhe’tve; iṭṭhaṃ, siṭṭhaṃ, atvetveva? Yajitvāna, yajitvā. Ocorrem as substituições de 'ya' de 'yaja' por 'ṭi' e 'yi', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'iṭṭhaṃ', 'siṭṭhaṃ'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'yajitvāna', 'yajitvā'. Ṭhāssi-. A substituição de 'ṭhā' por 'si'... Ṭhāssi hoti kānubandhe’tve; ṭhito. Atvetveva? Ṭhatvāna, ṭhatvā. Ocorre a substituição de 'ṭhā' por 'si', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'ṭhito'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'ṭhatvāna', 'ṭhatvā'. Gāpānami hoti kānubandhe’tve; gītaṃ, pītaṃ. Atvetveva? Gāyitvā; niccaṃ yāgamo; pāssa tu pītvāni bahulādhikārā. Ocorre a substituição de 'gā' e 'pā' por 'i', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'gītaṃ', 'pītaṃ'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'gāyitvā' (onde há sempre o acréscimo de 'y'); mas para 'pā', ocorre 'pītvā' devido à ampla aplicação da regra. Janissā-. A substituição de 'jan' por 'ā'... Janissa ā hoti kānubandhe’tve; jāto. Atvetveva? Janitvā. Ocorre a substituição de 'jan' por 'ā', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'jāto'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'janitvā'. Sāsassasisvā-. Opcionalmente, a substituição de 'sāsa' por 'sis'... Sāsassa vā sishoti kānubandhe’tve; siṭṭhaṃ, satthaṃ; sisso, sāsiyo. Atvetveva? Anusāsitvāna. Ocorre opcionalmente a substituição de 'sāsa' por 'sis', com o anubandha 'k', exceto...; [por exemplo:] 'siṭṭhaṃ', 'satthaṃ'; 'sisso', 'sāsiyo'. Por que apenas 'exceto...'? [Compare com:] 'anusāsitvāna'. Karassātave-. A substituição de 'kara' por 'ātave'... Karassaā hoti tave; kātave. Ocorre 'ā' para [a raiz] 'kara' antes de 'tave'; [assim se forma] 'kātave'. Tuṃtunatabbesuvā-. E opcionalmente antes de 'tuṃ', 'tuna' e 'tabba'. Tumādisu vā karassā hoti; kātuṃ, kattuṃ, kātuna, kattuna; kātabbaṃ, kattabbaṃ. Antes de 'tuṃ' e outros, ocorre opcionalmente 'ā' para 'kara'; 'kātuṃ', 'kattuṃ', 'kātuna', 'kattuna'; 'kātabbaṃ', 'kattabbaṃ'. Ñassa ne jā-. Ocorre 'jā' para 'ñā' antes de 'na'. Ñadhātussa jā hoti nakāre; jānituṃ, jānatto. Neti kiṃ? Ñāto. Para a raiz verbal 'ñā', ocorre 'jā' diante da letra 'na'; 'jānituṃ', 'jānatto'. Por que 'antes de na'? 'Ñāto'. Sakāpānaṃ kukku ṇe-. Ocorre o incremento 'kukku' para 'saka' e 'āpa' antes de 'ṇa'. Sakaāpānaṃ kukku iccete āgamā honti ṇakāre. Sakkuṇanto, pāpuṇanto; sakkuṇoti, pāpuṇoti. Ṇeti kiṃ? Sakkoti, pāpeti. Para 'saka' e 'āpa', estes incrementos 'kukku' ocorrem diante da letra 'ṇa'. 'Sakkuṇanto', 'pāpuṇanto'; 'sakkuṇoti', 'pāpuṇoti'. Por que 'diante de ṇa'? 'Sakkoti', 'pāpeti'. Nito cissa jo-. Após 'ni', ocorre 'jo' para 'ci'. Nismā parassa cissa cho hoti; nicchayo. Após 'ni', ocorre 'cho' para o 'ci' seguinte; 'nicchayo'. Jarasadānamima vā-. Ocorre opcionalmente 'īma' para 'jarā' e 'sada'. Jarasadānamantasarā paro īma hoti vibhāsā; jīraṇā, jīrati, jīrāpeti; nisīditabbaṃ, nisīdanaṃ, nisīdituṃ, nisīdati–-vāti kiṃ? Jarā, nisajjā;’īma veti yogavibhāgā aññesampi?Abhiratha, saṃyogādilopo’tthassa. Após a vogal final de 'jarā' e 'sada', ocorre opcionalmente 'īma'; 'jīraṇā', 'jīrati', 'jīrāpeti'; 'nisīditabbaṃ', 'nisīdanaṃ', 'nisīdituṃ', 'nisīdati'. Por que 'opcionalmente'? 'Jarā', 'nisajjā'. Pela divisão da regra 'īma vā', isso se aplica também a outros? 'Abhiratha', elisão do início de um grupo consonantal, etc. Disassa passadassadasdadakkhā-. Para 'disa', ocorrem 'passa', 'dassa', 'dassa', 'dakkha'... Disassa passādayo honti vibhāsā; vipassanā, vipassituṃ, vipassati; sudassī, piyadassī, dhammadassī, sudassaṃ, dassanaṃ, dasseti; daṭṭhabbaṃ, daṭṭhā, daṭṭhuṃ, duddaso, addasa; addā, addaṃ; addakkhi, dakkhissati–-vātveva? Dissanti bālā. Para 'disa', ocorrem opcionalmente 'passa' e outros; 'vipassanā', 'vipassituṃ', 'vipassati'; 'sudassī', 'piyadassī', 'dhammadassī', 'sudassaṃ', 'dassanaṃ', 'dasseti'; 'daṭṭhabbaṃ', 'daṭṭhā', 'daṭṭhuṃ', 'duddaso', 'addasa'; 'addā', 'addaṃ'; 'addakkhi', 'dakkhissati'. Por que 'opcionalmente'? 'Dissanti bālā'. Samānā ro rīrikkhakesu -. Após 'samāna', ocorre 'ra' antes de 'rīrikkha' e outros. Samānasaddato parassa disassa ra hoti vā rīrikkhakesu; sarī, sadī; sarikkho, sadikkho; sariso, sadiso. Após a palavra 'samāna', ocorre opcionalmente 'ra' para o 'disa' seguinte antes de 'rīrikkha' e outros; 'sarī', 'sadī'; 'sarikkho', 'sadikkho'; 'sariso', 'sadiso'. Dahassa dassaḍo-. Ocorre 'ḍa' para o 'da' de 'daha'. Dahassa dassaḍo hoti vā; ḍānehā, dāho; ḍahati, dahati. Ocorre opcionalmente 'ḍa' para o 'da' de 'daha'; 'ḍānehā', 'dāho'; 'ḍahati', 'dahati'. Anaghaṇsvāparīhi ḷo-. Após 'ā' e 'pari', ocorre 'ḷa', exceto antes de 'gha' e outros. Āparīhi parassa dahassa dassa ḷo hotanaghaṇsu; āṇāhanaṃ, pariḷāho. Após 'ā' e 'pari', ocorre 'ḷa' para o 'da' do 'daha' seguinte, exceto antes de 'gha' e outros; 'āṇāhanaṃ', 'pariḷāho'. Atyādintesvatthissa bhu-. Ocorre 'bhu' para 'as' exceto antes de 'ti' e outros. Tyādinnavajjitesu paccayesu asa bhuviccassa bhu hoti; bhavitabbaṃ. Antes de sufixos que não sejam 'ti' e outros, ocorre 'bhu' para 'as' (ou 'bhu'); 'bhavitabbaṃ'. Ādesavidhānamasassāppayogatthametasmiṃ visaye–-etena katthaci kassaci dhātussāppayogo’pi ñāpito hoti–-atyādintesūti kiṃ? Atthi, santo. Atthissāti kiṃ? Assatissa mā hotu. Esta prescrição de substituição serve para o não uso de 'as' neste escopo — por isso, também se indica o não uso de alguma raiz em algum lugar — Por que 'exceto antes de ti e outros'? 'Atthi', 'santo'. Por que 'para as'? Para que não ocorra para 'assati'. Aāssaādisu -. Antes de 'a', 'ā', 'ssa' e outros. Aādo āādo ssaādo ca atthassa bhu hoti; babhuva, abhavā, abhavissā, bhavissati. Antes de 'a' e outros, 'ā' e outros, e 'ssa' e outros, ocorre 'bhu' para 'as'; 'babhuva', 'abhavā', 'abhavissā', 'bhavissati'. Ntamānāntiyiyuṃsvādilopo-. Ocorre a elisão do início antes de 'nta', 'māna', 'anti', 'yi', 'yuṃ' e outros. Ntādīsvatthissādilopo hoti; santo, samāno, santi, santu, siyā, siyuṃ–-etesviti kiṃ? Atthi. Antes de 'nta' e outros, ocorre a elisão do início de 'as'; 'santo', 'samāno', 'santi', 'santu', 'siyā', 'siyuṃ'. Por que 'antes destes'? 'Atthi'. Pādito ṭhāssa vā ṭhago kvaci-. Após 'pa' e outros, ocorre opcionalmente 'ṭhago' para 'ṭhā' em alguns casos. Pādīhi kriyāvisesajotakehi saddehi parassa ṭhāssa kvaci ṭhaho vā hoti; saṇṭhahanto, santiṭṭhanto; saṇṭhahati, santiṭṭhati–-pa parā apa saṃanu ava o ni du vi adhi api ati su uabhipati pari upa ā pādi; kvacīti kiṃ? Saṇṭhiti. Após palavras iniciadas por 'pa' que indicam modificação da ação, ocorre opcionalmente 'ṭhaho' para o 'ṭhā' seguinte em alguns casos; 'saṇṭhahanto', 'santiṭṭhanto'; 'saṇṭhahati', 'santiṭṭhati' — 'pa', 'parā', 'apa', 'saṃ', 'anu', 'ava', 'o', 'ni', 'du', 'vi', 'adhi', 'api', 'ati', 'su', 'u', 'abhi', 'pati', 'pari', 'upa', 'ā' são os prefixos (pādi); por que 'em alguns casos'? 'Saṇṭhiti'. Dāssiyaṅi-. Ocorre 'iyaṅ' para 'dā'... Pādito parassa dāssa iyaṅi henāti kvaci; anādisitvā, samādiyati; kvacītveva? Ādāya. Após 'pa' e outros, ocorre 'iyaṅ' para o 'dā' seguinte em alguns casos; 'anādisitvā', 'samādiyati'. Por que 'em alguns casos'? 'Ādāya'. Pādito parassakarassa kvacikha hoti; saṅkhāro, saṅkharī yati –-karassāti avatvā karotissāti vacanaṃ timhi ca vikaraṇuppatti ñāpetuṃ. Após 'pa' e outros, ocorre 'kha' para 'kara' em alguns casos; 'saṅkhāro', 'saṅkharīyati' — dizer 'de kara' em vez de 'de karoti' serve para indicar a ocorrência do sinal conjugal antes de 'ti'. Purasmā-. Após 'pura'... Pura iccasmā nipātā parassa karassakha hoti; purakkhatvā, purekkhāro, ettaṃ tadaminādipāṭhā. Após a partícula 'pura', ocorre 'kha' para 'kara'; 'purakkhatvā', 'purekkhāro', a mudança para 'e' deve-se à leitura 'tadamina' e outras. Tito kamassa-. Após 'ti', para 'kama'... Nismā parassa kamassa kvaci kha hoti; purakkhatvā, purekkhāro, ettaṃ tadaminādipāṭhā. Após 'ni', ocorre opcionalmente 'kha' para o 'kama' seguinte; 'purakkhatvā', 'purekkhāro', a mudança para 'e' deve-se à leitura 'tadamina' e outras. Nito kamassa-. Após 'ni', para 'kama'... Nismā parassa kamassa kvaci kha hoti; nikkhamati; kvacitveva? Nikkamo. Após 'ni', ocorre opcionalmente 'kha' para o 'kama' seguinte; 'nikkhamati'. Por que 'opcionalmente'? 'Nikkamo'. Yuvaṇṇānamiyaṅuvaṅi sare-. Ocorre 'iyaṅ' e 'uvaṅ' para as vogais 'i' e 'u' antes de vogal. Ivaṇṇuvaṇṇantānaṃ kriyatthānamiyaṅuvaṅi honti sare kvavi;vediyati, bruvanti; sareti kiṃ? Nivedeti, brūti; kvacītveva? Jayati, bhavati. Para as raízes verbais terminadas em 'i' e 'u', ocorrem 'iyaṅ' e 'uvaṅ' antes de vogal em alguns casos; 'vediyati', 'bruvanti'. Por que 'antes de vogal'? 'Nivedeti', 'brūti'. Por que 'em alguns casos'? 'Jayati', 'bhavati'. Aññādissāssī kye-. Ocorre 'ī' antes de 'kya' para as raízes terminadas em 'ā' exceto 'ñā' e outras. Ñādito’ññassa ākārantassa kriyatthassa ī hoti kye; diyati; aññādissāti kiṃ? Ñāyati, tāyati. Para uma raiz verbal terminada em 'ā' que não seja 'ñā' e outras, ocorre 'ī' antes de 'kya'; 'diyati'. Por que 'que não seja ñā e outras'? 'Ñāyati', 'tāyati'. Tanassā vā-. Ocorre opcionalmente 'ā' para 'tan'. Tanassa ā hoti vā kye; tāyate, taññate. Para 'tan', ocorre opcionalmente 'ā' antes de 'kya'; 'tāyate', 'taññate'. Dīgho sarassa-. Ocorre o alongamento da vogal. Sarantassa kriyatthassadīgho hoti kye; cīyate, sūyate. Sānantarassa tassa ṭho-. Para uma raiz verbal terminada em vogal, ocorre o alongamento antes de 'kya'; 'cīyate', 'sūyate'. Regra: Ocorre 'ṭha' para o 'ta' imediatamente seguinte a 'sa'. Sakārantato kriyatthā parassānantarassatakārassa ṭha hoti; kuṭṭho, tuṭṭhavā, tuṭṭhabbaṃ, tuṭṭhī; ananatarasāti kiṃ? Tussitvā. Após uma raiz verbal terminada em 's', ocorre 'ṭha' para o 'ta' imediatamente seguinte; 'kuṭṭho', 'tuṭṭhavā', 'tuṭṭhabbaṃ', 'tuṭṭhī'. Por que 'imediatamente seguinte'? 'Tussitvā'. Kasassima ca vā-. E ocorre opcionalmente 'ima' para 'kas'. Kasasmā parassānantarassa tassa ṭha hoti, kasassa vā ima ca; kiṭṭhaṃ, kaṭṭhaṃ–-anantarassātveva? Kasitabbaṃ. Após 'kas', ocorre 'ṭha' para o 'ta' imediatamente seguinte, e ocorre opcionalmente 'ima' para 'kas'; 'kiṭṭhaṃ', 'kaṭṭhaṃ'. Por que 'imediatamente seguinte'? 'Kasitabbaṃ'. Dhastotrastā -. 'Dhasta' e 'trasta'... Ete saddā nipaccante. Estas palavras são formadas irregularmente. Pucchādito-. Após 'pucchā' e outros... Pucchādīhi kriyatthehi parassānantarassa takārassaṭha hoti; puṭṭho, bhaṭṭho, yiṭṭho–-anantarassātveva? Pucchitvā. Após as raízes verbais iniciadas por 'pucchā', ocorre 'ṭha' para o 'ta' imediatamente seguinte; 'puṭṭho', 'bhaṭṭho', 'yiṭṭho'. Por que 'imediatamente seguinte'? 'Pucchitvā'. Sāsavasasaṃsasasā tho-. Ocorre 'tha' após 'sās', 'vas', 'saṃs' e 'sas'. Etehi parassānantarassa tassa tha hoti; satthaṃ, vutthaṃ, pasatthaṃ, satthaṃ–-kathamanusiṭṭhoti? ‘‘Kathanarānaṃ ṭaṭhaṇalā‘‘ti. Ṭho. Anantarassātveva? Sāsatuṃ. Após estes, ocorre 'tha' para o 'ta' imediatamente seguinte; 'satthaṃ', 'vutthaṃ', 'pasatthaṃ', 'satthaṃ'. Como se forma 'anusiṭṭho'? Pela regra 'kathanarānaṃ ṭaṭhaṇalā', ocorre 'ṭha'. Por que 'imediatamente seguinte'? 'Sāsatuṃ'. Dho dahabhehi-. Ocorre 'dha' após as raízes terminadas em 'da', 'ha' e 'bha'. Dhakārahakārabhakārantehi kriyatthehi parassānantarassa tassa dha hoti; vuddho, duddhaṃ,laddhaṃ. Após as raízes verbais terminadas em 'dha', 'ha' e 'bha', ocorre 'dha' para o 'ta' imediatamente seguinte; 'vuddho', 'duddhaṃ', 'laddhaṃ'. Dahā ḍho-. Ocorre 'ḍha' após 'dah'. Dahā parassānantarassa tassa ḍha hoti; daṅḍho. Após 'dah', ocorre 'ḍha' para o 'ta' imediatamente seguinte; 'daṅḍho'. Bahassuma ca-. E ocorre 'ma' para 'bah'. Bahā parassānantarassa tassa so hoti, bahassuma ca sasantayogena; buḍḍho. Após 'bah', ocorre 'so' para o 'ta' imediatamente seguinte, e ocorre 'ma' para 'bah' por meio da conexão com 'sa'; 'buḍḍho'. Ruhādīhi ho ḷa ca -. Depois de [raízes] como ruh e outras, há [a substituição por] ha e ḷa. Ruhādīhi parassānantarassatassa ha hoti, ḷo cāntassa; āruḷho, guḷho, vuḷho, bāḷho; anantarassātveva? Ārogatuṃ. Depois de [raízes] como ruh e outras, o ta imediatamente seguinte torna-se ha, e o [consoante] final [da raiz] torna-se ḷa; [por exemplo:] āruḷho, guḷho, vuḷho, bāḷho. Por que se diz 'imediatamente seguinte'? [Para evitar a regra em] ārogatuṃ. Muhā vā-. Depois de muh, opcionalmente. Muhā parassānantarassa tassa ha hoti vā, ḷo cāntassa hasantiyogena; muḷho, muddho. Depois de muh, o ta imediatamente seguinte torna-se opcionalmente ha, e o [consoante] final torna-se ḷa pela conjunção com o ha restante; [por exemplo:] muḷho, muddho. Bhidādito no ktakkavantunaṃ-. Bhidādito paresaṃ ktaktavantunaṃ tassano hoti; bhinno, bhinnavā, chinno, chinnavā, channo, channavā, khinno, khinnavā, uppanno, uppananavā, sinno, sinnavā, sanenā, sannavā, pīno, pīnavā, sūno, sūnavā, dīno, dīnavā, ḍīno, ḍīnavā, līno, līnavā, lūno, lūnavā–-ktaktavantunatti kiṃ? Bhitti; chitti, bhottuṃ, chettuṃ. Depois de [raízes] como bhid e outras, [há a substituição por] na para os sufixos kta e ktavantu. Depois de [raízes] como bhid e outras, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se na; [por exemplo:] bhinno, bhinnavā, chinno, chinnavā, channo, channavā, khinno, khinnavā, uppanno, uppannavā, sinno, sinnavā, sanno, sannavā, pīno, pīnavā, sūno, sūnavā, dīno, dīnavā, ḍīno, ḍīnavā, līno, līnavā, lūno, lūnavā. Por que se diz 'para os sufixos kta e ktavantu'? [Para evitar a regra em] bhitti, chitti, bhottuṃ, chettuṃ. Dātthīnno-. Depois de dā, [há a substituição por] inna. Dāto paresaṃ ktaktavantunaṃ tassa inno hoti; dinno, dinnavā. Depois de dā, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se inna; [por exemplo:] dinno, dinnavā. Kirādīhi ṇo-. Depois de [raízes] como kir e outras, [há a substituição por] ṇa. Kirādīhi paresaṃ ktaktavantunaṃ tassānantarassa ṇa hoti; kiṇṇo, kiṇṇavā, puṇṇo, puṇṇavā, khīṇo, khīṇavā. Depois de [raízes] como kir e outras, o ta imediatamente seguinte dos sufixos kta e ktavantu torna-se ṇa; [por exemplo:] kiṇṇo, kiṇṇavā, puṇṇo, puṇṇavā, khīṇo, khīṇavā. Tarādīha riṇṇo-. Depois de [raízes] como tar e outras, [há a substituição por] riṇṇa. Tarādīhi paresaṃ ktaktavantunaṃ tassaraṇṇo hoti; tiṇṇo, tiṇṇavā, jiṇṇo, jiṇṇavā, ciṇṇo, ciṇṇavā. Depois de [raízes] como tar e outras, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se riṇṇa; [por exemplo:] tiṇṇo, tiṇṇavā, jiṇṇo, jiṇṇavā, ciṇṇo, ciṇṇavā. Go bhañjādīhi-. Depois de [raízes] como bhañj e outras, [há a substituição por] ga. Bhañjādīhi paresaṃktaktavantunaṃ tassānantarassaga hoti; bhaggo, bhaggavā, laggo, laggavā, nimuggo, nimuggavā, saṃviggo, saṃviggavā. Depois de [raízes] como bhañj e outras, o ta imediatamente seguinte dos sufixos kta e ktavantu torna-se ga; [por exemplo:] bhaggo, bhaggavā, laggo, laggavā, nimuggo, nimuggavā, saṃviggo, saṃviggavā. Susā kho-. Depois de sus, [há a substituição por] kha. Susā paresaṃ ktaktavantunaṃ tassa kho hoti; sukkheṃ, sukkhavā. Depois de sus, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se kha; [por exemplo:] sukkho, sukkhavā. Pacā ko-. Depois de pac, [há a substituição por] ka. Pacā paresaṃ ktakkavantunaṃ tassa ko hoti; pakko, pakkavā. Depois de pac, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se ka; [por exemplo:] pakko, pakkavā. Mucā vā-. Depois de muc, opcionalmente [há a substituição por] ka. Mucā paresaṃktaktavantunaṃ tassa ko vā hoti; mukko, mutto; mukkavā, muttavā–-sakkoti ṇvādisu siddhaṃ–-ktaktavantusu satto sattavātveva hoti. Depois de muc, o ta dos sufixos kta e ktavantu seguintes torna-se opcionalmente ka; [por exemplo:] mukko, mutto; mukkavā, muttavā. [A forma] sakko é estabelecida sob os sufixos ṇvu etc. Nos sufixos kta e ktavantu, torna-se apenas satto, sattavā. Lopo vaḍḍhā ktissa-. Elisão de kti depois de vaḍḍh. Vaḍḍhā parassaktissa tassa lopo hoti; vaḍḍhi. Ocorre a elisão do ta do sufixo kti seguinte a vaḍḍh; [por exemplo:] vaḍḍhi. Kvissa-. Elisão de kvi. Kriyatthā parassa kvissa lopo hoti; abhibhu. Ocorre a elisão do sufixo kvi seguinte a uma raiz verbal; [por exemplo:] abhibhū. Ṇiṇāpīnaṃ tesu-. Elisão de ṇi, ṇā e āpe antes deles. Ṇiṇāpīnaṃ lopo hoti tesu ṇiṇāpīsu;’kārentaṃ payojayayati’kāreti, kārāpeti. Ocorre a elisão de ṇi, ṇā e āpe antes desses mesmos [sufixos causativos] ṇi, ṇā e āpe; [por exemplo:] 'kārentaṃ payojayati' -> kāreti, kārāpeti. Kvacī vikaraṇānaṃ-. Às vezes, [elisão] dos sinais conjugacionais (vikaraṇa). Vikaraṇānaṃ kvaci lopo hota; udapādi, hanti. Às vezes, ocorre a elisão dos sinais conjugacionais; [por exemplo:] udapādi, hanti. Mānassa massa-. De māna, [elisão] do ma. Kriyatthā parassa mānassa makārassa lopo hoti kvaci; karāṇo; kvacati kiṃ? Kurumāno. Ocorre às vezes a elisão do fonema ma do sufixo māna seguinte a uma raiz verbal; [por exemplo:] karāṇo. Por que se diz 'às vezes'? [Para evitar a elisão em] kurumāno. Eilasse-. De i e ī, [a substituição por] e. Eilāname hota kvacī; gahetvā, adenti; kvacītveva? Vapitvā. Ocorre às vezes a substituição de i e ī por e; [por exemplo:] gahetvā, adenti. Por que se diz 'às vezes'? [Para evitar a regra em] vapitvā. Pyo vā tvāssa samāse-. Em um composto, tvā opcionalmente torna-se pya. Tvāssavā pyo hota samāse; pakāro’pye sassā’ti. Visesanatthā; abhibhūya, abhibhavitvā–-samāseti kiṃ? Patvā; kvavāsamāse’pi bahakulādhikārā?Lataṃ dantehi chindiya. Em um composto, tvā opcionalmente torna-se pya; a letra pa [em pya] é para distinção, como em 'pye sassā'. [Por exemplo:] abhibhūya, abhibhavitvā. Por que se diz 'em um composto'? [Para evitar a regra em] patvā. E por que ocorre às vezes mesmo sem composto, devido à autoridade da regra geral (bahula)? [Como em] lataṃ dantehi chindiya. Tuṃyānā-. [Substituição por] tuṃ e yāna. Tvāssa vā tuṃyānā honti samāse kvaci; abhihaṭhūṃ, abhiharitvā; anumodiyāna, anumoditvā–-asamāse-pi bahulādhikārā? Daṭhuṃ; disvā–-esamappavisayatāñāpanattho yogavibhāgo. Em um composto, tvā opcionalmente torna-se tuṃ ou yāna às vezes; [por exemplo:] abhihaṭṭhuṃ, abhiharitvā; anumodiyāna, anumoditvā. E fora de um composto, devido à autoridade da regra geral (bahula)? [Como em] daṭṭhuṃ, disvā. Esta divisão da regra (yogavibhāga) serve para indicar que o escopo não é limitado. Hanā racco-. Depois de han, [há a substituição por] racca. Hanasmā parassa tvāssa racco vā hoti samāse; ahacca, ahanitvā. Depois de han, o tvā seguinte torna-se opcionalmente racca em um composto; [por exemplo:] ahacca, ahanitvā. Sāsādhikarā cacariccā-. Depois de sa, saṃ, adhi e kar, [há a substituição por] cacca e ricca. Sāsādhīhi parā karā parassa tvāssa cacariccā vā honti yathākkamaṃ; sakkacca, sakkaritvā, asakkacca, asakkaritvā, adhikicca, adhikaritvā, Depois de prefixos como sa, saṃ, adhi etc., seguidos de kar, o tvā seguinte torna-se opcionalmente cacca ou ricca, respectivamente; [por exemplo:] sakkacca, sakkaritvā, asakkacca, asakkaritvā, adhikicca, adhikaritvā. Ito cco-. Depois de i, [há a substituição por] cca. Iiccasmā parassa tvāssa cco vā hoti; adhicca, adhiyitvā, samecca, sametvā. Depois da raiz i, o tvā seguinte torna-se opcionalmente cca; [por exemplo:] adhicca, adhiyitvā, samecca, sametvā. Disā vānavā sa ca-. Depois de dis, [há a substituição por] vāna opcionalmente, e [a raiz torna-se] sa. Disato tvāssa vānavā honti vā, disassa ca sakāro taṃ santiyogena; sassa savidhānaṃ pararūpabādhanatthaṃ; disvāna, disvā, passitvā–-kathaṃ nādaṭṭhā parato dosanti? Ñāpakātvāssa valopo; evaṃ laddhā(na) dhanantiādisu. Depois de dis, o tvā torna-se opcionalmente vāna, e a raiz dis torna-se sa em conjunção com ele; a prescrição de sa para sa serve para impedir a forma posterior; [por exemplo:] disvāna, disvā, passitvā. Como então não há erro após daṭṭhā? Por indicação, ocorre a elisão de va de tvā; assim também em laddhā(na) dhanaṃ etc. Ei byañjanassa-. [A inserção de] i antes de uma consoante. Kriyatthā parassa byañjanādippaccayassa ñi vā hoti; bhuñjituṃ, hottu; byañjanassāti kiṃ? Pācako. Depois de uma raiz verbal, o sufixo iniciado por consoante opcionalmente recebe o incremento i; [por exemplo:] bhuñjituṃ, hotuṃ. Por que se diz 'iniciado por consoante'? [Para evitar a regra em] pācako. Rā nassa ṇo-. Depois de r, o na torna-se ṇa. Rāntato kriyatthā parassa paccayanakārassa ṇo hoti; araṇaṃ, saraṇaṃ. Depois de uma raiz verbal terminada em r, o fonema na do sufixo torna-se ṇa; [por exemplo:] araṇaṃ, saraṇaṃ. Na ntamānatyyādinaṃ-. Não para nta, māna, ti etc. Rāntato paresaṃ ntamānatyādīnaṃ nassa ṇo na hoti; karonto, kurumāno; karonti. Depois de uma raiz terminada em r, o na dos seguintes sufixos nta, māna, ti etc. não se torna ṇa; [por exemplo:] karonto, kurumāno, karonti. Gamayamisāsadisānaṃ vā cchaṅi-. Para [raízes] como gam, yam, is, ās e outras, opcionalmente há ccha antes de i. Etesaṃ vā cchaṅi hoti ntamānatyādisu; gacchanto, gacchamāno, gacchati; yacchanto, yacchamāno, yacchati; icchanto, icchamāno, icchati; acchanto, acchamāno, acchati; dicchanto, dicchamāno, dicchati. Vāti kiṃ? Gamissati; vavatthita vihāsattenaññesu ca kvaci? Icchitabbaṃ, icchā, icchituṃ; acchitabbaṃ, acchatuṃ; aññesañca yogavibhāgā? Pavecchati. Para estas [raízes], opcionalmente ocorre ccha antes de i (ou a) diante de nta, māna, ti etc.; [por exemplo:] gacchanto, gacchamāno, gacchati; yacchanto, yacchamāno, yacchati; icchanto, icchamāno, icchati; acchanto, acchamāno, acchati; dicchanto, dicchamāno, dicchati. Por que se diz 'opcionalmente'? [Para formas como] gamissati. E devido à opção estabelecida, ocorre às vezes em outros casos? [Como em] icchitabbaṃ, icchā, icchituṃ; acchitabbaṃ, acchatuṃ. E para outras [raízes], por divisão da regra (yogavibhāga)? [Como em] pavecchati. Jaramarānamīyaṅi-. Para jar e mar, [há a substituição por] īya. Etesamīyaṅi vā hoti ntamānatyādisu; jīyanto, jīranto; jīyamāno, jīramāno; jīyati, jīrati; mīyanto, maranto; mīyamāno, maramāno; mīyati, marati. Para estas [raízes], opcionalmente ocorre īya diante de nta, māna, ti etc.; [por exemplo:] jīyanto, jīranto; jīyamāno, jīramāno; jīyati, jīrati; mīyanto, maranto; mīyamāno, maramāno; mīyati, marati. Ṭhāpānaṃ tiṭṭhapivā-. Para ṭhā e pā, [há a substituição por] tiṭṭha e piba opcionalmente. Ṭhapānaṃ tiṭṭhapivā honti vā ntamānatyādisu; tiṭṭhanto, tiṭṭhamāno, tiṭṭhati; pivanto, pivati; vātveva? Ṭhāti, pāti. Para ṭhā e pā, ocorrem opcionalmente tiṭṭha e piba diante de nta, māna, ti etc.; [por exemplo:] tiṭṭhanto, tiṭṭhamāno, tiṭṭhati; pivanto, pivati. Por que se diz 'opcionalmente'? [Para formas como] ṭhāti, pāti. Gamavadadānaṃ ghammavajjadajjā-. Para gam, vad e dad, [há a substituição por] ghamma, vajja e dajja. Gamādīnaṃ ghammādayo vā honti ntamānatyyādisu; ghammanto, gacchanto; vajjanto, vadanto; dajjanto, dadanto. Para [raízes] como gam e outras, ocorrem opcionalmente ghamma etc. diante de nta, māna, ti etc.; [por exemplo:] ghammanto, gacchanto; vajjanto, vadanto; dajjanto, dadanto. Karassa sossa kubbakurukayirā-. Para kar com sa, [há a substituição por] kubba, kuru e kayira. Karassa saokārassa kubbādayo vā honti ntamānatyādisu; kubbanto, kayiranto, karonto; kubbamāno, kurumāno, kayiramāno, karāṇo; kubbati, kayirati, karoti; kubbate, kurute, kayirate–-vacatthitavibhāsattā vādhikārassa bhiyyo mānaparacchakkesukuru, kvavideva pubbacchakke? Agghaṃ kurutu no bhavaṃ; sossāti vuttattā kattari yevime. Para kar junto com a letra sa, ocorrem opcionalmente kubba etc. diante de nta, māna, ti etc.; [por exemplo:] kubbanto, kayiranto, karonto; kubbamāno, kurumāno, kayiramāno, karāṇo; kubbati, kayirati, karoti; kubbate, kurute, kayirate. Devido à opção estabelecida sob a autoridade de 'opcionalmente' (vā), a forma kuru ocorre mais frequentemente diante de māna e do grupo posterior, e em outros lugares diante do grupo anterior? [Como em] agghaṃ kurutu no bhavaṃ; como foi dito 'com sa', estas formas ocorrem apenas na voz ativa (kattari). Gahassa gheppo-. Para gah, [há a substituição por] gheppa. Gahassa vā gheppoti ntamānatyādisu; gheppanto, gheppamāno, gheppati–-vātveva? Gaṇhāti. Para a raiz gaha, há opcionalmente a substituição por gheppa antes de nta, māna, etc.; gheppanto, gheppamāno, gheppati. Por que diz 'opcionalmente'? [Porque também ocorre] gaṇhāti. Ṇo niggahitassa-. O sufixo ṇo [ocorre] após a raiz gaha com nasalização (niggahita). Gahassa niggahatassa ṇo hoti; gaṇhitabbaṃ, gaṇhituṃ, gaṇhanto. Para a raiz gaha com nasalização, ocorre o sufixo ṇo; gaṇhitabbaṃ, gaṇhituṃ, gaṇhanto. Iti moggallāne vyākaraṇe vuttiyaṃ khādikaṇḍo pañcamo. Assim termina a quinta seção, o Khādikaṇḍo, no comentário da Gramática de Moggallāna. Vattamāne tiantisithamimatñante sevhñemhe-. No presente, as desinências são: ti, anti, si, tha, mi, ma, te, ante, se, vhe, e, mhe. Vattamānñāraddhāparisamatte atthe vattamānato kriyatthā tyādayo hontī; gacchati, gacchanti, gacchasi, gacchatha, gacchāmi, gacchāma; gacchate, gacchante, gacchase, gacchavhe, gacche, gacchamhe –-kathaṃ pure adhammo dippati, purā marāmiti? Vattamānasseva vattumiṭṭhattā, taṃsamīpassataggahaṇena gahaṇā; purepurāsaddehi vā anāgatattāvagamyate, tadā tassa vattamānattā; kālavyattayo vā eso; bhavanteva hi kālantare’pi tyādayo bāhulakā?‘‘Santesu pariguhāmi mā ca kiñci ito adaṃ, kāyayassa bhedā abhisamparāyaṃ sahavyataṃ gacchati vāsavassa, anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ, ativelaṃ namassissanti‘‘. No sentido de presente, iniciado mas não concluído, as desinências verbais ti, etc., ocorrem após a raiz verbal; gacchati, gaccanti, gaccasi, gaccatha, gaccāmi, gaccāma; gacchate, gacchante, gacchase, gacchavhe, gacche, gacchamhe. Como então se explica [frases como] 'antes o não-Dhamma brilha' (pure adhammo dippati), 'antes eu morro' (purā marāmi)? Porque se deseja expressar o próprio presente, ou por inclusão devido à proximidade com ele; ou porque o futuro é compreendido através das palavras pure e purā, e naquele momento tem o caráter de presente; ou isso é uma troca de tempos (kālavyattaya); pois as desinências ti, etc., ocorrem abundantemente também em outros tempos. 'Entre os pacíficos eu me oculto, e nada dou daqui; com a dissolução do corpo, no além, ele vai para a companhia de Vāsava; transitei por um samsara de muitos nascimentos; eles prestarão homenagem excessivamente'. Bhavassati ssatissantissasissathassāmissāmassatessante ssasessavhessaṃssāmhe-. No futuro, as desinências são: ssati, ssanti, ssasi, ssatha, ssāmi, ssāma, ssate, ssante, ssase, ssavhe, ssaṃ, ssāmhe. Bhavissati anāraddhe atthe vattamānato kriyatthā ssatyādayo honti; gamissati, gamissanti, gamissasi, gamissatha, gamissāmi, gamissāma; gamissate, gamissante, gamissase, gamissavhe, gamissaṃ, gamissāmhe. No futuro, no sentido de algo não iniciado, as desinências verbais ssati, etc., ocorrem após a raiz verbal; gamissati, gamissanti, gamissasi, gamissatha, gamissāmi, gamissāma; gamissate, gamissante, gamissase, gamissavhe, gamissaṃ, gamissāmhe. Nāme garahāvimbhayesu-. Quando a palavra nāma está presente, [as desinências do futuro ocorrem] nos sentidos de censura e espanto. Nāmasadde nipāte sati garahāyaṃ vimbhaye ca gamyamānessatyādayo honti; ime hi nāma kalyāṇadhammā paṭijānissanti; na hi nāma bhikkhave tassa moghapurisassapāṇesu anuddayā bhavissati; kathañhi nāma so bhikkhave moghapuriso sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ karissati; tattha nāma tvaṃ moghapurisamayā virāgāya dhamme desite sarāgāya vetessasi, atthi nāmatāta sudinna ābhidosikaṃ kummāsaṃ paribhuñjissasi, atthiyevihāpi nindāvagamo. Vimbhaye?- Acchariyaṃ vata bho abbhūtaṃ vata bho santena vata bho pabbajitā vihārenaviranti, yatra hi nāma saññī samāno jāgaro pañcamattānī sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva dakkhiti, na pana saddaṃ sossati; acchariyaṃ andho nāma pabbatamārohissati; badhiro nāma saddaṃ sossati. Quando a partícula nāma está presente, as desinências ssati, etc., ocorrem quando se expressa censura e espanto. [Na censura:] 'Estes, de fato, professarão o belo Dhamma'; 'Não haverá, monges, compaixão pelos seres vivos por parte daquele homem tolo'; 'Como, monges, aquele homem tolo fará uma cabana inteiramente de argila?'; 'Lá, ó homem tolo, tendo eu ensinado o Dhamma para o desapego, tu te esforçarás pelo apego'; 'Existe, querido Sudinna, mingau azedo da noite anterior que comerás?'; aqui também há a compreensão de censura. No espanto? 'Maravilhoso, de fato, senhores! Extraordinário, de fato, senhores! Com uma morada pacífica, de fato, os renunciantes habitam, onde um homem consciente e acordado nem verá nem ouvirá o som de cerca de quinhentas carroças passando bem perto dele!'; 'Maravilhoso! Um cego subirá a montanha'; 'Um surdo ouvirá o som'. Bhute īuṃotthembhāāūsevhaṃambhe-. No passado, as desinências são: ī, uṃ, o, ttha, mi, mhā, ā, ū, se, vhaṃ, a, mhe. Bhute parisamattñatthe vattamānato kriyatthā īādayo honti; agamī, agamuṃ, agamo, agamittha, agamiṃ, agamimhā; agamā, agamū, agamise, agamivhaṃ, agama, agamimhe–-bhuta sāmaññavacanicchāyamanajjatanepi? Suvo ahosi ānando. No passado, no sentido de algo concluído, as desinências verbais ī, etc., ocorrem após a raiz verbal; agamī, agamuṃ, agamo, agamittha, agamiṃ, agamimhā; agamā, agamū, agamise, agamivhaṃ, agama, agamimhe. [Ocorre] também no passado não-de-hoje (anajjatana) quando se deseja expressar o passado em geral? 'Amanhã Ānanda terá sido' (suvo ahosi ānando). Anajjatane āūotthaamhātthatthuṃsevhaṃiṃmbhase-. No passado não-de-hoje, as desinências são: ā, ū, o, ttha, a, mhā, ttha, tthuṃ, se, vhaṃ, iṃ, mhase. Avijjamānajjatane bhute’tthe vattamānato kriyatthā āādayo honti. No sentido de passado que não pertence ao dia de hoje, as desinências verbais ā, etc., ocorrem após a raiz verbal. Āñāyyā ca uṭṭhānā āñāyyā ca saṃvesanā,Esajjatano kālo aharūbhayataḍḍharattaṃ vā; O tempo de hoje (ajjatana) é desde o levantar-se conhecido até o deitar-se conhecido, ou o dia com as duas metades da noite. Agamā, agamū, agamo, agamattha, agama, agamamhā; agamittha, agamatthuṃ, agamase, agamavhaṃ, gamiṃ, agamamhase; aññapadattho kiṃ? Ajja hiyyo vā agamāsi. [Exemplos:] agamā, agamū, agamo, agamattha, agama, agamamhā; agamittha, agamatthuṃ, agamase, agamavhaṃ, gamiṃ, agamamhase. Por que se diz 'outro significado'? 'Hoje ou ontem ele foi' (ajja hiyyo vā agamāsi). Parokkhe oetthaambhattharetthovhoimhe-. No passado remoto, as desinências são: o, ettha, a, mha, ttha, re, ttho, vho, i, mhe. Apaccakkhe bhutānajjatane’tthe cattamānato kriyatthā aādayo honti; jagāma, jagamu, jagame, jagamittha, jagama, jagamimha; jagamittha, jagamire, jagamittho, jagamivho, jagami, jagamimhe. –––––––––––––––––––- No sentido de passado não-de-hoje e não testemunhado diretamente (apaccakkha), as desinências verbais a, etc., ocorrem após a raiz verbal; jagāma, jagamu, jagame, jagamittha, jagama, jagamimha; jagamittha, jagamire, jagamittho, jagamivho, jagami, jagamimhe. Mūḷhavikkhittabyāsattacittonattanāpi kriyā katābhinibbattikāle’nupaladdhā samānā elenānumīyamānā parokkhāca vatthuto; tenuttamavsaye’pi payogasambhavo. Mesmo por si mesmo, uma ação realizada quando a mente está confusa, distraída ou sobrecarregada, não sendo percebida no momento de sua ocorrência, mas sendo inferida posteriormente por um sinal, é considerada remota (parokkha) em relação ao fato; por isso, o uso [da desinência de perfeito] é possível mesmo na primeira pessoa. Eyyādo vātipattiyayaṃ ssāssaṃsussessathassaṃssamhāssatha ssiṃsussasessavhessiṃssāma ase-. Em vez de eyya, etc., no condicional (atipatti), as desinências são opcionalmente: ssā, ssaṃ, ssu, ssatha, ssaṃ, ssamhā, ssatha, ssiṃ, ssu, ssase, ssavhe, ssiṃ, ssāma, ase. Eyyādo visaye kriyātipattiyaṃ ssādayo honti vibhāsā; vidhurappaccayopanipātato kāraṇavekallato vā kriyāyāti patanamanipphatti kriyātipatti; ete ca ssādayo sāmatthiyātītānāgatesveva honti, na vattamāne, tatra kriyātipattya sambhavā. No escopo de eyya, etc., quando há impossibilidade de realização da ação (kriyātipatti), as desinências ssā, etc., ocorrem opcionalmente. A impossibilidade de realização (kriyātipatti) é o não cumprimento ou falha da ação devido à ocorrência de uma causa adversa ou à falta de meios. E estas desinências ssā, etc., por sua própria natureza, ocorrem apenas no passado e no futuro, não no presente, pois nele não há possibilidade de impossibilidade de realização. Sace paṭhamavaye pabbajjaṃ alabhissā, arahā abhavissā; dakkhiṇena ce agamissā, na sakaṭaṃ pariyābhavissā- dakkhiṇena ce agamissaṃsu, agamisse, agamissatha, agamissaṃ, agamissamhā, agamissatha, agamissiṃsu, agamissase, agamissavhe,agamissiṃ, agamissāma ase- na sakaṭaṃ pariyābhavissā. Vāti kiṃ? Dakkhiṇena ce gamissati, na sakaṭaṃ pariyābhavissati. 'Se na primeira fase da vida ele tivesse obtido a ordenação, teria se tornado um arahant'; 'Se ele tivesse ido pelo sul, a carroça não teria tombado' — [outros exemplos:] agamissaṃsu, agamisse, agamissatha, agamissaṃ, agamissamhā, agamissatha, agamissiṃsu, agamissase, agamissavhe, agamissiṃ, agamissāma, agamissase — 'a carroça não teria tombado'. Por que diz 'opcionalmente'? [Porque se pode dizer:] 'Se ele for pelo sul, a carroça não tombará'. Hetuphalesveyyaeyyuṃeyyāsaeyyāthaeyyāmieyyāmaetha eraṃethoeyyavhoeyyaṃeyyāmhe-. Nas relações de causa e efeito, as desinências são: eyya, eyyuṃ, eyyāsi, eyyātha, eyyāmi, eyyāma, etha, eraṃ, etho, eyyavho, eyyaṃ, eyyāmhe. Hetubhutāyaṃ phalabhutāyañca kriyāyaṃ vattamānato kriyatthāeyyādayo vā honti. Quando a ação é a causa ou o efeito, as desinências eyya, etc., ocorrem opcionalmente após a raiz verbal. Sace saṃkhārā niccā bhaveyyuṃ, na nirujjheyyuṃ; dakkhineṇana ce gaccheyya, na sakaṭaṃ pariyābhaveyya-dakkhiṇena ce gaccheyyuṃ, gaccheyyāsi, gaccheyyātha, gaccheyyāmi, gaccheyayyāma; gacchetha, gaccheraṃ, gacchetho, gaccheyyavho, gaccheyyaṃ, gaccheyyāmhe- na sakaṭaṃ pariyābhaveyya; bhavanaṃ gamanañca hetu, anirujjhanaṃ pariyābhavanañca phalaṃ–-iha kasmā na hoti?- Hantīti palāyati, vassatīti dhāvati, hanissatīti palāyissatīti? Itisaddeneva hetuhetumantatāyaya jotitattā vāti kiṃ dakkhiṇena ce gamissati, na sakaṭaṃ pariyā bhavissati. 'Se as formações fossem permanentes, não cessariam'; 'Se ele fosse pelo sul, a carroça não tombaria' — [outros exemplos:] gaccheyyuṃ, gaccheyyāsi, gaccheyyātha, gaccheyyāmi, gaccheyyāma; gacchetha, gaccheraṃ, gacchetho, gaccheyyavho, gaccheyyaṃ, gaccheyyāmhe — 'a carroça não tombaria'. O ser e o ir são a causa; o não cessar e o não tombar são o efeito. Por que não ocorre aqui [o optativo em]: 'Ele foge porque [alguém] o ataca', 'Ele corre porque chove', 'Ele fugirá porque [alguém] o atacará'? Porque a relação de causa e efeito já é expressa pela própria palavra iti. Por que diz 'opcionalmente'? [Porque se pode dizer:] 'Se ele for pelo sul, a carroça não tombará'. Pañhapatthanāvidhisū-. [As desinências de optativo ocorrem] nos sentidos de pergunta, aspiração e preceito. Pañho-sampucchanaṃ sampadhāraṇā nirūpanā kāriyanicchayanaṃ; patthanā-yāvanamiṭṭhāsiṃsanañca; vidhānaṃ vidhi niyojanaṃ kriyāsu vyāpāraṇā; sā ca duvidhāva?- Sādarānādaravasena, visayabhedena bhinnāyapi tadubhayānativattanato. Pergunta (pañha) é a consulta, a deliberação, a investigação e a determinação do que deve ser feito. Aspiração (patthanā) é a petição e o desejo por algo agradável. Preceito (vidhi) é a instrução, a incumbência, o engajamento em ações; e este é de dois tipos: com respeito (sādara) e sem respeito (anādara), pois embora varie conforme o objeto, não ultrapassa esses dois. Etesu pañhādisu kriyatthato eyyādayo honti; pañhe?-Kimāyasmā vinayampariyāpuṇeyya,udāhu dhammaṃ?; Gaccheyyaṃ vāhaṃ uposathaṃ, na vā gaccheyyaṃ?, Patthanāyaṃ?- Labheyyāhakakambhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ; passeyyaṃ taṃ vassasataṃ arogaṃ. Vidhimhi?-Bhavaṃ pattaṃ paceyya, bhavaṃ puññaṃ kareyya, iha bhavaṃ bhuñjeyya, iha bhavaṃ nisīdeyya, māṇavakaṃ bhavaṃ ajjhāpeyya–-anuññāpattakālesupi siddhāva, tatthāpi vidhippatītito; anuññāyaṃ?Evaṃkareyyāsi. Pattakāle?- Kaṭaṃ kareyyāsi, patto te kālo kaṭakaraṇe; yadi saṅghassa pattakallaṃ saṅgho uposathaṃ kareyya; etassa bhagavā kālo, etassa sugata kālo, yambhagavā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññapeyya–-pesane’picchanti?- Gāmaṃ tvaṃ bhaṇe gaccheyyāsi. Nesses casos de pergunta, etc., as desinências eyya, etc., ocorrem após a raiz verbal. Na pergunta? 'O venerável deveria aprender o Vinaya ou o Dhamma?'; 'Deveria eu ir ao Uposatha ou não deveria ir?'. Na aspiração? 'Possa eu, senhor, obter a ordenação na presença do Abençoado, possa eu obter a ordenação completa'; 'Possa eu ver-te livre de doenças por cem anos'. No preceito? 'Que o senhor cozinhe o arroz', 'Que o senhor faça o mérito', 'Que o senhor coma aqui', 'Que o senhor se sente aqui', 'Que o senhor ensine o jovem' — isso também se estabelece nos casos de permissão (anuññā) e momento oportuno (pattakāla), pois neles também se percebe o preceito. Na permissão? 'Assim deves fazer'. No momento oportuno? 'Deves fazer a esteira, chegou o teu momento de fazer a esteira'; 'Se for oportuno para o Sangha, que o Sangha realize o Uposatha'; 'Este é o momento para isso, ó Abençoado, este é o momento para isso, ó Bem-Aventurado, para que o Abençoado prescreva uma regra de treinamento para os discípulos'. Eles aceitam isso também no sentido de comando (pesana)? 'Vai à aldeia, meu caro'. Tuattuhithamimataṃantaṃssuvhoñāmase-. No imperativo, as desinências são: tu, antu, hi, tha, mi, ma, taṃ, antaṃ, ssu, vho, e, mase. Pañhādisvete honti kriyatthato; kriyatthato; yacchatu, gacchantu, gacchāhi, gacchatha, gacchāmi, gacchāma, gacchataṃ, gacchantaṃ, gacchassu, gacchavho, gacche, gacchāmase–-pañhe?- Kinnu balu ho vyākaraṇamadhiyassu?. Patthanāyaṃ?- Dadāhi me, jivatu bhavaṃ. Visimhi?-Kaṭaṃ karotu bhavaṃ, puññaṃ karotu bhavaṃ, iha bhavaṃ bhuñjatu, ihabhavaṃ nisīdatu, uddisatu bhante bhagavā pātimokkhā. Pesane?- Gaccha bhaṇe gāmaṃ. Anumatiyaṃ?Evaṃ karohi. Pattakāle?-Kālo’yaṃ te mahāvīra uppajja mātukucchiyaṃ. Nesses casos de pergunta, etc., estas desinências ocorrem após a raiz verbal; gacchatu, gacchantu, gacchāhi, gacchatha, gacchāmi, gacchāma, gacchataṃ, gacchantaṃ, gacchassu, gacchavho, gacche, gacchāmase. Na pergunta? 'Estudarás tu a gramática, meu caro?'. Na aspiração? 'Dá-me', 'Que o senhor viva'. No preceito? 'Que o senhor faça a esteira', 'Que o senhor faça o mérito', 'Que o senhor coma aqui', 'Que o senhor se sente aqui', 'Que o Abençoado, senhor, recite o Pātimokkha'. No comando? 'Vai à aldeia, meu caro'. Na permissão? 'Faz assim'. No momento oportuno? 'Este é o momento para ti, ó grande herói, entra no ventre materno'. Sattyarahesveyyādi-. Nos sentidos de capacidade (satti) e merecimento (arahā), as desinências eyya, etc., ocorrem. Sattiyaṃ arahatthe ca kriyatthā. Eyyādayo honti; bhavaṃ khalu rajjaṃ kareyya, bhavaṃ satto; arabho. Nos sentidos de capacidade e merecimento, as desinências eyya, etc., ocorrem após a raiz verbal; 'O senhor certamente poderia governar o reino' (capacidade); 'O senhor é digno' (merecimento). Sambhāvane vā-. No sentido de suposição (sambhāvana), as desinências eyya, etc., ocorrem opcionalmente. Sambhāvane gamyamāne dhātunā vuccamāne ca eyyādayohonti vibhāsā; api pabbataṃ sirasā bhindeyya. Kriyātipattiyantussādi?- Asaniyāpi hato nāpatissā sambhāvemi saddahāmiavakappemi bhuñjeyya bhavaṃ; bhujissati bhavaṃ, abhuñji bhavaṃ. Krayātipattiyantussādi-sambhāvemi nābhujissaṃ bhavaṃ. Quando a suposição é compreendida ou expressa pela raiz, as desinências eyya, etc., ocorrem opcionalmente; 'Ele poderia até quebrar uma montanha com a cabeça'. E no caso de impossibilidade de realização (kriyātipatti), as desinências ssā, etc., ocorrem? 'Mesmo atingido por um raio, ele não cairia'. Eu suponho, creio, imagino: 'Que o senhor coma'; 'O senhor comerá'; 'O senhor comeu'. No caso de impossibilidade de realização: 'Eu suponho que o senhor não teria comido'. Māyoge īāādi-. Em conexão com mā, as desinências ī, ā, etc., ocorrem opcionalmente. Māyoge sati īādayo āādayo ca vā honti; māssupunapi evarūpamakāsi, mā bhavaṃ agamā vanaṃ; vāti kiṃ? Mā tekāmaguṇe bhamassu cittaṃ, mā tvaṃ karissasi, mā tvaṃ kareyyāsi–-asakakālattho’yamārambho; buddho’bhavissatīti padantara sambandhena anāgatakālatā patiyate, evaṃ kato kaṭo svebhavissati, bhāvi kaccamāsīti; lunāhi lunāhitvevāyaṃ lunāti, lunassu lunassutvevāyaṃ lunātīti tvādīnamevetaṃ majjhimapuri sekavacanānamābhikkhaññe vibbavanaṃ; idaṃ vuttaṃ hoti?-Evamesa turito aññe’pi niyojento viya kiriyaṃ karotīti; evaṃ lunātha lunāthātvevāyaṃ lunāti, lunavho lunavho tvevāyaṃ lunāti; tathā kālattaresupi lunāhi lunāhitvevāyaṃ aluni, alunā, lulāva, lunissatīti; evaṃ ssumhi ca yojanīyaṃ–-tathā samuccaye’pi maṭhamaṭa, vihāramaṭetvevāyamaṭati; maṭhamaṭassu, vihāramaṭassutvevāyamaṭati–-byāpārabhede tu sāmaññavacanasseva byāpakattā anuppayogo bhavati? Odanaṃ bhuñja, yāgumpiva, dhānā khādetvāvāyamajjhoharati. Quando há conexão com mā, as desinências ī, etc., e ā, etc., ocorrem opcionalmente; 'Não faças novamente tal coisa'; 'Que o senhor não vá para a floresta'. Por que diz 'opcionalmente'? [Porque se pode dizer:] 'Não deixes tua mente vagar nos prazeres sensoriais'; 'Não farás'; 'Não deverias fazer'. Este início não se restringe a um tempo específico; em 'Ele se tornará um Buda', o tempo futuro é compreendido pela conexão com outra palavra; assim, 'A esteira feita hoje será amanhã'... 'Corta, corta! assim ele corta'; 'Corta, corta! assim ele corta' — esta é a manifestação de repetição frequente (ābhikkhañña) das desinências de segunda pessoa do singular, etc. O que se quer dizer com isso? 'Assim, este homem, como se estivesse apressando outros também, realiza a ação'; da mesma forma, 'Cortai, cortai! assim ele corta'; 'Cortai, cortai! assim ele corta'. Da mesma forma em outros tempos: 'Corta, corta! assim ele cortou'. O mesmo deve ser aplicado com a desinência ssu. Da mesma forma na acumulação (samuccaya): 'Vagueia pelo mosteiro, vagueia pelo mosteiro! assim ele vagueia'; 'Vagueia pelo mosteiro, vagueia pelo mosteiro! assim ele vagueia'. Mas quando há diferença de ações, devido à abrangência do termo geral, não há aplicação posterior? 'Come o arroz, bebe o mingau, come os grãos, e assim ele consome'. Pubbaparacchakkānamekānekesu tumhāmhasesesu dvedve majjhimuttamapaṭhamā-. Para os grupos de seis desinências anteriores e posteriores, quando se referem a um ou muitos expressos pelas palavras tumha, amha e os demais, ocorrem, respectivamente, as duas desinências da segunda (majjhima), primeira (uttama) e terceira (paṭhama) pessoas. Ekanekesutumhāmhasaddavacanīyesu tadaññasaddavacanīyesu ca kārakesupubbacchakkānaṃ paracchakkānaṃ majjhimuttamapaṭhamā dve dve honti yathākkamaṃ kriyatthā; uttamasaddo’yaṃ sabhāvato tatiyaduke ruḷho–-tvaṃ gacchasi, tumhe gacchatha, tvaṃ gacchase, tumhe gacchavhe; tvaṃgacchasi, tumhe gacchatha, tvaṃ gacchase, tumhe gacchavhe; ahaṃgacchāmi, mayaṃ gacchāma,ahaṃ gacche, mayaṃ gacchāmhe; so gacchati, te gacchanti, so gacchate, te gacchante. Quando os agentes (kāraka) são expressos pelas palavras tumha, amha e outras palavras diferentes destas, no singular ou no plural, as duas desinências da segunda, primeira e terceira pessoas ocorrem, respectivamente, para os grupos de seis anteriores e posteriores após a raiz verbal. A palavra uttama (primeira pessoa) é convencionalmente aplicada ao terceiro par por natureza. [Exemplos:] tvaṃ gacchasi, tumhe gacchatha, tvaṃ gacchase, tumhe gacchavhe; ahaṃ gacchāmi, mayaṃ gacchāma, ahaṃ gacche, mayaṃ gacchāmhe; so gacchati, te gacchanti, so gacchate, te gacchante. Sāmatthiyā laddhantā appaṭhujjamānesupi tumhāmhasesesu bhavanti–-gacchasī, gacchatha, gacchase, gacchavhe; gacchāmi, gacchāma, gacche, gacchāmhe; gacchati,gacchanti, gacchate, gacchante. Por força do sentido (sāmatthiya), as desinências ocorrem mesmo quando as palavras tumha, amha e as demais não são expressas explicitamente; gacchasi, gacchatha, gacchase, gacchavhe; gacchāmi, gacchāma, gacche, gacchāmhe; gacchati, gacchanti, gacchate, gacchante. Āīssādisvaña vā-. Antes de ā, ī, ssā, etc., há opcionalmente a inserção de a com o marcador ña (aña). Āādo īādo ssāādo ca kriyatthassa vā aña hoti, ñakāro’nubandho–-agamā, gamā; agamī, gamī; agamissā, gamissā. Antes de ā, etc., ī, etc., e ssā, etc., ocorre opcionalmente aña para a raiz verbal; a letra ña é um anubandha (marcador); agamā, gamā; agamī, gamī; agamissā, gamissā. Aādisvāho brūssa-. Brūssa āho hoti aādisu; āha, āhu. Antes de a, etc., a raiz brū é substituída por āha; āha, āhu. Bhussa cuka-. Para a raiz bhū, ocorre o incremento cuka. Aādisu bhussa cuka hoti; kakāro’nubandho; ukāro uccāraṇattho; babhuva. Antes de a, etc., ocorre o incremento cuka para a raiz bhū; a letra ka é um anubandha (marcador); a letra u é para fins de pronúncia; babhūva. Pubbassa a-. Do [membro] anterior, [há a substituição por] 'a'. Aādisu dvitte pubbassa bhussaa hoti; babhuva. Na reduplicação antes de 'a', etc., o [membro] anterior de 'bhū' torna-se 'a'; babhūva. Ussaṃsvāhā vā-. De 'uṃ', opcionalmente [há a substituição por] 'aṃsu' e 'āha'. Āhādesā parassौssaaṃsuvā hoti; āhaṃsu āhu. Após o substituto 'āha', o 'uṃ' seguinte torna-se opcionalmente 'aṃsu'; āhaṃsu, āhu. Tyantīnaṃ ṭaṭū-. De 'ti' e 'anti', [há a substituição por] 'ṭa' e 'ṭu'. Āhā paresaṃ tiantīnaṃ ṭaṭū honti; ṭakārā sabbādesatthā; āha, āhu. Atoyeva ca ñāpakā tiantisu ca brūssāho. Após 'āha', 'ti' e 'anti' seguintes tornam-se 'ṭa' e 'ṭu'; a letra 'ṭ' serve para indicar a substituição total; āha, āhu. E por esta mesma indicação, há a substituição de 'brū' por 'āha' antes de 'ti' e 'anti'. Īādovacassoma-. Antes de 'ī', etc., de 'vaca', [há a substituição por] 'oma'. Īādisuvacassa oma hoti; makāro’nubandhā; avoca; īādoti kiṃ? Avaca. Antes de 'ī', etc., 'vaca' torna-se 'oma'; a letra 'm' é um anubandha (marcador); avoca. Por que se diz 'antes de 'ī', etc.'? Avaca. Dāssa daṃ vā mamesvadvitte-. De 'dā', opcionalmente [há a substituição por] 'daṃ' antes de 'ma' e 'me', quando não há reduplicação. Advitte vattamānassa dāssa daṃ vā hoti mimesu; dammi,demi; damma, dema. Añcitteti kiṃ? Dadāmi. Dadāma. Quando não há reduplicação, 'dā' torna-se opcionalmente 'daṃ' antes de 'mi' e 'ma'; dammi, demi; damma, dema. Por que se diz 'quando não há reduplicação'? Dadāmi, dadāma. Karassa sossakuṃ-. De 'kara' junto com 'o', [há a substituição por] 'kuṃ'. Karassa saokārassa kuṃ vā hoti mimesu; kummi, kumma; karomi, karoma. De 'kara' junto com a letra 'o', torna-se opcionalmente 'kuṃ' antes de 'mi' e 'ma'; kummi, kumma; karomi, karoma. Kā īādisu-. [Substituição por] 'kā' antes de 'ī', etc. Karassa saokārassakā hoti vā īādisu; akāsi, akari; akaṃsu, akariṃsu; akā, akarā. De 'kara' junto com a letra 'o', torna-se opcionalmente 'kā' antes de 'ī', etc.; akāsi, akari; akaṃsu, akariṃsu; akā, akarā. Hāssacāhaṅi ssena-. E de 'kara' junto com 'o' e de 'hā', [há a substituição por] 'āha' junto com 'ssa'. Karassasossahāssaca āhaṅi vā hoti ssena saha; kāhati, karissati; akāhā, akarissā;hāhatī, hāyissati; āhāhā, ahāyissā. De 'kara' junto com 'o' e de 'hā', há opcionalmente a substituição por 'āha' junto com 'ssa'; kāhati, karissati; akāhā, akarissā; hāhati, hāyissati; ahāhā, ahāyissā. Labhavasacchidabhidarudānaṃ cchaṅi-. De 'labha', 'vasa', 'chida', 'bhida' e 'ruda', [há a substituição por] 'ccha' junto com 'ssa'. Labhādīnaṃ cchaṅi vā hoti ssena saha; alacchā, alabhissā, lacchati, labhissati; avacchā, avasissā; vacchati, vasissati; cchecchā, acchindissā; checchati. Chindissati; hecchā, bhindissā; bhecchati,bhindissati; arucchā, arodissā; rucchati, rodissati. Aññasmimpi chidassa vā cchaṅi yogavibhāgā?- Acchecchuṃ, acchindiṃsu. Aññesaṃ va?-Gacchaṃ, gacchissaṃ. De 'labha', etc., há opcionalmente a substituição por 'ccha' junto com 'ssa'; alacchā, alabhissā, lacchati, labhissati; avacchā, avasissā; vacchati, vasissati; checchā, acchindissā; checchati, chindissati; bhecchā, bhindissā; bhecchati, bhindissati; arucchā, arodissā; rucchati, rodissati. Também em outros casos, há a substituição de 'chida' por 'ccha' por divisão de regra (yogavibhāga)? Acchecchuṃ, acchindiṃsu. E de outros? Gacchaṃ, gacchissaṃ. Bhujamucavacavisānaṃ kkhaṅi-. De 'bhuja', 'muca', 'vaca' e 'visa', [há a substituição por] 'kkha' junto com 'ssa'. Bhujādīnaṃ kkhaṅi vā hoti ssena saha; abhokkhā, abhuñjissā; bhokkhati, bhujissati; amokkhā, amuñcissā; mokkhatiṃ muñcissati; acakkhā, avacissā; cakkhati. Vacissati; pāvekkhā, pāvisissā; pavekkhati, pavisissati. Visassāññasmimpi vā kkhaṅi yogavibhāgā?-Pāvekkhi, pāvisi. De 'bhuja', etc., há opcionalmente a substituição por 'kkha' junto com 'ssa'; abhokkhā, abhuñjissā; bhokkhati, bhujissati; amokkhā, amuñcissā; mokkhati, muñcissati; acakkhā, avacissā; cakkhati, vacissati; pāvekkhā, pāvisissā; pavekkhati, pavisissati. Também de 'visa' em outros casos, há opcionalmente a substituição por 'kkha' por divisão de regra? Pāvekkhi, pāvisi. Āīādisu harassā-. Antes de 'ā', 'ī', etc., de 'hara', [há a substituição por] 'ā'. Āādoīādo ca harassaā hoticā; ahā, aharā; abhāsi, abhari. Antes de 'ā', etc., e 'ī', etc., de 'hara', há a substituição por 'ā'; ahā, aharā; abhāsi, abhari. Gamissa-. De 'gami', [há a substituição por 'gā']. Āādoīādo ca gamissā hoti vā; agā, agamā; agā,agami. Saṃsassa ca chaṅi-. Antes de 'ā', etc., e 'ī', etc., de 'gami', há opcionalmente a substituição por 'gā'; agā, agamā; agā, agami. E de 'saṃsa', [há a substituição por] 'cha' junto com 'ssa'. Saṃsassa ca gamissa ca chaṅi vā hoti āīādisu; aḍañchā, aḍaṃsā; aḍañchi,aḍaṃsi; agañchā, agacchā, agañchi, agacchi. De 'saṃsa' e de 'gami', há opcionalmente a substituição por 'cha' junto com 'ssa' antes de 'ā', 'ī', etc.; aḍañchā, aḍaṃsā; aḍañchi, aḍaṃsi; agañchā, gacchā, agañchi, agacchi. Hūssahehehihohī ssaccādo-. De 'hū', [há a substituição por] 'he', 'hehi', 'hohi' antes de 'ssa', etc. Hūssa hñādayo honti ssaccādo; hessati, hehissati, hohissati. De 'hū', ocorrem 'he', etc., antes de 'ssa', etc.; hessati, hehissati, hohissati. Ṇānāsu rasso-. Antes de 'ṇā' e 'nā', [há] encurtamento. Kaṇakanāsu kriyatthassarasso hoti; kiṇāti, dhunāti. Antes de 'ṇā' e 'nā', a vogal da raiz verbal torna-se curta; kiṇāti, dhunāti. Āīūmhāssāssamhānaṃ vā-. De 'ā', 'ī', 'u', 'mha', 'ssā', 'ssamha', opcionalmente [há encurtamento]. Esaṃ vā rasso hoti; gama, gamā; gami, gamī; gamu; gamimha, gamimhā; gamissa, gamissā; gamissamha, gamissamhā. Destes, há opcionalmente o encurtamento; gama, gamā; gami, gamī; gamu, gamū; gamimha, gamimhā; gamissa, gamissā; gamissamha, gamissamhā. Kusaruhehissa chi-. De 'kusa' e 'ruha', após eles, de 'ī', [há a substituição por] 'chi'. Kusā ruhā ca parassa īssa chi vā hoti; akkocchi, akkosi; abhirucchi, abhiruhi. Após 'kusa' e 'ruha', 'ī' torna-se opcionalmente 'chi'; akkocchi, akkosi; abhirucchi, abhiruhi. Aīssaādīnaṃ byañjanassiña-. De 'a', 'ī', 'ssa', etc., [há a inserção de] 'i' antes de uma consoante. Kriyatthā paresaṃ aādīnaṃ īādinaṃ ssaādīnava byañjanassैña hoti vibhāsā; babhuvittha,abhavittha, abhavissā, anubhavissā, anubhavissati, anubhossati, (harissati) hassati. Etesanti kiṃ? Bhavati; byañjanassāti kiṃ? Babhuva. Após uma raiz verbal, antes de 'a', etc., 'ī', etc., 'ssa', etc., há opcionalmente a inserção de 'i' antes de uma consoante; babhuvittha, abhavittha, abhavissā, anubhavissā, anubhavissati, anubhossati, hassati. Por que se diz 'destes'? Bhavati. Por que se diz 'antes de uma consoante'? Babhuva. Brūto tissīña-. Após 'brū', de 'ti', [há a inserção de] 'ī'. Brūto parassa tissa īña vā hoti; bravīti, brūti. Após 'brū', para o 'ti' seguinte, há opcionalmente a inserção de 'ī'; bravīti, brūti. Kyassa-. De 'ya' após uma raiz verbal, [há a inserção de 'ī']. Kriyatthā parassakyassa īñvā hoti; pacīyati paccati. Após uma raiz verbal, para o 'ya' seguinte, há opcionalmente a inserção de 'ī'; pacīyati, paccati. Eyyāthassñaāīthānaṃ oaaṃtthatthovhoka-. De 'eyyātha', 'ssā', 'ā', 'ī', 'tha', [há a substituição por] 'o', 'a', 'aṃ', 'ttha', 'ttho', 'vho' respectivamente. Eyyāthādīnaṃ oādayo vā honti yathākkamaṃ; tumhe bhaveyyātho, bhaveyyātha; tvaṃ abhavissa, abhavisse; ahaṃ abhavaṃ, abhava; so abhavittha, abhavā; so abhavittho, abhavī; tumhe bhavathavho, bhavatha–-āsahavaritova akāro gayhate–-tho panante niddesā tvādisambandhīyeva, tasseva vā nissītattā; nissayayakaraṇampi hi suttakārāviṇṇaṃ. De 'eyyātha', etc., ocorrem opcionalmente 'o', etc., respectivamente; tumhe bhaveyyātho, bhaveyyātha; tvaṃ abhavissa, abhavisse; ahaṃ abhavaṃ, abhava; so abhavittha, abhavā; so abhavittho, abhavī; tumhe bhavathavho, bhavatha. Apenas o 'a' acompanhado de 'ā' é tomado. A menção de 'tho' no final refere-se apenas à relação com 'tvā', etc., ou por depender dele; pois a criação de dependência é conhecida pelo autor do sutra. Uṃssiṃsvaṃsu -. De 'uṃ', [há a substituição por] 'iṃsu' e 'aṃsu'. Umiccassa iṃsuaṃsu vā honti; agamiṃsu, agamaṃsu, agamuṃ. Para o fonema 'uṃ', ocorrem opcionalmente 'iṃsu' e 'aṃsu'; agamiṃsu, agamaṃsu, agamuṃ. Emantā suṃ-. Após 'e' e 'o', [há a substituição de 'uṃ' por] 'suṃ'. Ñādesato oādesato ca parassa umiccassa suṃ vā hoti; nesuṃ, nayiṃsu; assosuṃ, assuṃ–-ādesattākhyā panatthaṃ ttaggahaṇaṃ. Após o substituto 'e' e o substituto 'o', para o 'uṃ' seguinte, ocorre opcionalmente 'suṃ'; nesuṃ, nayiṃsu; assosuṃ, assuṃ. A inclusão de 'ta' serve para indicar que é um substituto. Hūto resuṃ-. Após 'hū', [há a substituição de 'uṃ' por] 'resuṃ'. Hūto parassa umiccassa resuṃ vā hoti; ahesuṃ, ahavuṃ. Após 'hū', para o 'uṃ' seguinte, ocorre opcionalmente 'resuṃ'; ahesuṃ, ahavuṃ. Ossa ऐtthattho-. De 'o', [há a substituição por] 'a', 'i', 'ttha', 'ttho'. Ossa aādayo vā honti; tvaṃ abhava, abhavi, abhavittha, abhavittho, abhavo. Para 'o', ocorrem opcionalmente 'a', etc.; tvaṃ abhava, abhavi, abhavittha, abhavittho, abhavo. Si-. [Substituição por] 'si'. Ossa si vā hoti; ahosi tvaṃ ahuvo. Para 'o', ocorre opcionalmente 'si'; ahosi tvaṃ ahuvo. Dīghā īssa-. Após uma vogal longa, de 'ī', [há a substituição por 'si']. Dīghato parassa īssa si vā hoti; akāsi, akā; adāsi, adā. Após uma vogal longa, para o 'ī' seguinte, ocorre opcionalmente 'si'; akāsi, akā; adāsi, adā. Mhātthānamuña-. De 'mha' e 'tha', [há a inserção de] 'u'. Mhātthānamuñdvā hoti; agamumhā, agamimhā; agamuttha, agamittha. Para 'mha' e 'tha', há opcionalmente a inserção de 'u'; agamumhā, agamimhā; agamuttha, agamittha. Iṃssa ca siña-. E de 'iṃ', [há a inserção de] 'si'. Imiccassa siña vā hoti mhātthānañca bahulaṃ; akāsiṃ, akariṃ; aakāsimhā, akarimhā;akāsittha, akarittha. Para o fonema 'iṃ', há opcionalmente a inserção de 'si', e frequentemente para 'mha' e 'tha'; akāsiṃ, akariṃ; akāsimhā, akarimhā; akāsittha, akarittha. Eyyuṃssuṃ-. De 'eyyuṃ', [há a substituição por] 'uṃ'. Eyyumiccassa uṃ vā hoti; gacchuṃ, gaccheyyuṃ. Para o fonema 'eyyuṃ', ocorre opcionalmente 'uṃ'; gacchuṃ, gaccheyyuṃ. Hissato lopo-. De 'hi' e 'sa', [há] elisão. Ato parassa hissa lopo vā hoti; gaccha, gacchāhi–-atoti kiṃ? Karohi. Após [a base terminada em] 'a', ocorre opcionalmente a elisão de 'hi'; [por exemplo:] gaccha, gacchāhi. Por que se diz 'após a'? [Para que não ocorra em] karohi. Kyassa sse-. De 'kya' diante de 'sse'... Kyassa vā lopo hoti sse; andhabhavissā, anvabhuyissā, anubhavissati, anubhuyissati. Ocorre opcionalmente a elisão de 'kya' diante de 'sse'; [por exemplo:] andhabhavissā, anvabhuyissā, anubhavissati, anubhuyissati. Atthiteyyādicchantaṃ ssusasathasaṃsāma -. A partir de 'atthi', para os [sufixos] que começam com 'eyyā', [há a substituição por] 'ssa', 'su', 'sa', 'satha', 'saṃ', 'sāma'... Asa-bhuvīccasmā paresaṃeyyādicchannaṃ sādayo honti yathākkamaṃ; assa, assu, assa, assatha, assaṃ, assāma. Após a raiz 'as' (ser), os seis [sufixos] que começam com 'eyyā' tornam-se 'sa' e os demais, respectivamente; [por exemplo:] assa, assu, assa, assatha, assaṃ, assāma. Ādidvīnnamiyāiyuṃ-. Dos dois primeiros, [há a substituição por] 'iyā' e 'iyuṃ'... Atthiteyyādicchannaṃ ādibhūtānaṃ dvinnaṃ iyāisuṃ honti yathākkamaṃ; siyā, siyuṃ. Dos seis [sufixos] que começam com 'eyyā' após 'atthi', os dois primeiros tornam-se 'iyā' e 'isuṃ' respectivamente; [por exemplo:] siyā, siyuṃ. Tassatho-. Do 't' [após 'atthi'], [há a substituição por] 'tho'... Atthito parassa takārassa tho hoti; attha, atthu. Após 'atthi', a letra 't' torna-se 'th'; [por exemplo:] attha, atthu. Sihisvaṭa-. Diante de 'si' e 'hi', [ocorre a substituição de 'atthi' por] 'a'... Atthissa aṭa hoti sihisu; ṭo sabbādesattho; asi, ahi. De 'atthi', ocorre a substituição por 'a' diante de 'si' e 'hi'; o 'ṭ' serve para indicar a substituição total; [por exemplo:] asi, ahi. Mimānaṃ vā mhimhā ca-. De 'mi' e 'ma', opcionalmente, [há a substituição por] 'mhi' e 'mha'... Atthismā paresaṃ mimānaṃ mhimhā vā honti, taṃsantiyo gena tthissa aṭa ca; amhi,asmi; amha, asma. Após 'atthi', 'mi' e 'ma' tornam-se opcionalmente 'mhi' e 'mha', e nessa junção não ocorre a substituição de 'atthi' por 'a' [em todos os casos]; [por exemplo:] amhi, asmi; amha, asma. Esu sa-. Diante destes, [ocorre a substituição de 'atthi' por] 'sa'... Esu mimesuatthissa sakāro hoti; asmi, asma; pararūpabādhanatthaṃ. Diante destes 'mi' e 'ma', ocorre a letra 's' para 'atthi'; [por exemplo:] asmi, asma; com o propósito de impedir a assimilação posterior. Īādo dīgho-. Diante de 'ī' e outros, [ocorre] o alongamento... Atthissa dīgho hoti īādimhi; āsi, āsuṃ, āsi, āsittha, āsiṃ, āsimhā. De 'atthi', ocorre o alongamento diante de 'ī' e outros; [por exemplo:] āsi, āsuṃ, āsi, āsittha, āsiṃ, āsimhā. Himimesvassa-. Akārassa dīgho hoti himimesu; pavāhi, pavāmi, pavāma; muyhāmi. Diante de 'hi', 'mi' e 'ma', ocorre o alongamento da letra 'a'; [por exemplo:] pavāhi, pavāmi, pavāma; muyhāmi. Sakā ṇāssa kha īādo-. De 'saka', [a substituição] de 'ṇā' por 'kha' diante de 'ī' e outros... Sakasmā kaṇāssa kho hoti ī ādisu; asakkhi, asakkhiṃsu. De 'saka', o sufixo 'ṇā' torna-se 'kha' diante de 'ī' e outros; [por exemplo:] asakkhi, asakkhiṃsu. Sse vā-. Diante de 'sse', opcionalmente... Sakasmā kaṇāssa kho vā bhoti sse; sakkhissā, sakkuṇissā; sakkhissati, sakkuṇissati. De 'saka', o sufixo 'ṇā' torna-se opcionalmente 'kha' diante de 'sse'; [por exemplo:] sakkhissā, sakkuṇissā; sakkhissati, sakkuṇissati. Tesu suto keṇākaṇānaṃ roṭa-. Diante destes, após 'su', [ocorre a substituição] de 'ṇā' e 'uṇā' por 'o'... Tesu īādissesu suto paresaṃ keṇākaṇānaṃ roṭa hoti; assosi, asuṇi; assossā, asuṇissā; sossati, suṇissati. Diante daqueles [sufixos] que começam com 'ī' e outros, após a raiz 'su', os sufixos 'ṇā' e 'uṇā' tornam-se 'o'; [por exemplo:] assosi, asuṇi; assossā, asuṇissā; sossati, suṇissati. Ñāssa sanāssa nāyo timhi-. De 'ñā' com o sufixo 'nā', [ocorre a substituição por] 'nāya' diante de 'ti'... Sanāssa ñāssa nāyo vā hoti timhi; nāyati. Jānāti. De 'ñā' com o sufixo 'nā', ocorre opcionalmente a substituição por 'nāya' diante de 'ti'; [por exemplo:] nāyati, jānāti. Ñamhi jaṃ-. Diante de 'ña', [ocorre a substituição por] 'jaṃ'... Ñādese sanāssa ñāssa jaṃ vā hoti; jaññā, jāneyya. Quando há a substituição por 'ña', de 'ñā' com o sufixo 'nā', ocorre opcionalmente a substituição por 'jaṃ'; [por exemplo:] jaññā, jāneyya. Eyyassiyāñā vā-. De 'eyya', opcionalmente, [há a substituição por] 'iyā' e 'ñā'... Ñāto eyyassa iyāñā honti vā; jāniyā, jaññā, jāneyya. Após 'ñā', de 'eyya', ocorrem opcionalmente 'iyā' e 'ñā'; [por exemplo:] jāniyā, jaññā, jāneyya. Īssaccādisu kanā lopo-. Diante de 'ī', 'ssacca' e outros, [ocorre] a elisão de 'nā'... Īādo ssaccādo ca ñāto kanā lopo vā hoti; aññasi, ajāni; ñassati, jānissati. Diante de 'ī' e outros, e de 'ssacca' e outros, após 'ñā', ocorre opcionalmente a elisão de 'nā'; [por exemplo:] aññasi, ajāni; ñassati, jānissati. Ssassa hi kamme-. De 'ssa', [ocorre a substituição por] 'hi' na voz passiva... Ñāto parassassassa hi vā hoti kamme; paññāyihiti, paññāyissatī, Após 'ñā', de 'ssa', ocorre opcionalmente 'hi' na voz passiva; [por exemplo:] paññāyihiti, paññāyissatī. Etismā-. Após a raiz 'i' (ir)... Etismā parassassassahi hoti vā; ehiti, essati. Após a raiz 'i' (ir), de 'ssa', ocorre opcionalmente 'hi'; [por exemplo:] ehiti, essati. Hanā chekhā-. De 'han', [as substituições de 'ssa' por] 'che' e 'khā'... Hanā ssassa chekhā vā honti; hañchema, hanissāma; paṭihaṃkhāmi, paṭihanissāmi. De 'han', de 'ssa', ocorrem opcionalmente 'che' e 'khā'; [por exemplo:] hañchema, hanissāma; paṭihaṃkhāmi, paṭihanissāmi. Hāto ha-. De 'hā', [a substituição de 'ssa' por] 'ha'... Hāto parassa ssassa ha hoti vā; hāhati, chahissati. Após 'hā', de 'ssa', ocorre opcionalmente 'ha'; [por exemplo:] hāhati, chahissati. Dakkhakhahehihohīhi lopo-. Após 'dakkha', 'kha', 'hehe', 'hohi', [ocorre] a elisão... Dakkhādīhi ādesehi parassassassa lopo vā hoti; dakkhati. Dakkhissati; sakkhati, sakkhissati; hehiti, hehissati; hohiti, hohissati. Após os substitutos 'dakkha' e outros, de 'ssa', ocorre opcionalmente a elisão; [por exemplo:] dakkhati, dakkhissati; sakkhati, sakkhissati; hehiti, hehissati; hohiti, hohissati. Kayireyyasseyyumādīnaṃ-. De 'kayirā', para 'eyya', 'eyyuṃ' e outros... Kayirā parasseyyumādīnameyyassa lopo hoti; kayiruṃ, kayirāsi, kayirātha, kayirāmi, kayirāma. Após 'kayirā', de 'eyyuṃ' e outros, ocorre a elisão de 'eyya'; [por exemplo:] kayiruṃ, kayirāsi, kayirātha, kayirāmi, kayirāma. Ṭā-. [A substituição por] 'ṭā'... Kayirā parassa eyyassaṭā hoti; sokayirā. Após 'kayirā', de 'eyya', ocorre a substituição por 'ā'; [por exemplo:] so kayirā. Ethassā-. De 'etha', [a substituição por] 'ā'... Kayirā parassethassa ā hoti; kayirātha. Após 'kayirā', de 'etha', ocorre a substituição por 'ā'; [por exemplo:] kayirātha. Labhā iṃīnaṃ thaṃthā vā-. De 'labha', de 'iṃ' e 'ī', opcionalmente, [as substituições por] 'thaṃ' e 'thā'... Labhasmā iṃīiccesaṃ thaṃthā honti vā; alatthaṃ, alabhiṃ; alattha, alabhi. De 'labha', de 'iṃ' e 'ī', ocorrem opcionalmente 'thaṃ' e 'thā'; [por exemplo:] alatthaṃ, alabhiṃ; alattha, alabhi. Gurupubbā rassā re ntentīnaṃ-. Após uma vogal curta precedida por uma sílaba pesada, de 'nte' e 'nti', [ocorre a substituição por] 're'... Gurupubbasmā rassā paresaṃ ntentīnaṃ re vā hoti; gacchare, gacchanti; gacchare, gacchante; gamissare, gamissanti; gamissare, gamissante–-gurupubbāti kiṃ? Pacanti. Rassāti kiṃ? Honti Após uma vogal curta precedida por uma sílaba pesada, de 'nte' e 'nti', ocorre opcionalmente 're'; [por exemplo:] gacchare, gacchanti; gacchare, gacchante; gamissare, gamissanti; gamissare, gamissante. Por que se diz 'precedida por uma sílaba pesada'? [Para evitar em] pacanti. Por que se diz 'após uma vogal curta'? [Para evitar em] honti. Eyyeyyāseyyantaṃ ṭe-. De 'eyya', 'eyyāsi' e 'eyyaṃ', [ocorre a substituição por] 'e'... Eyyādīnaṃ ṭe vā hoti; so kare, so kareyya; tvaṃ, kare, tvaṃ kareyyāsi; ahaṃ kare, ahaṃ kareyyaṃ. De 'eyya' e outros, ocorre opcionalmente a substituição por 'e'; [por exemplo:] so kare, so kareyya; tvaṃ kare, tvaṃ kareyyāsi; ahaṃ kare, ahaṃ kareyyaṃ. Ovikaraṇassu paracchakke-. Do infixo 'o', [ocorre a substituição por] 'u' diante do segundo grupo de seis... Ovikaraṇassa u hoti paracchakkavisaye; tanute. Do infixo 'o', ocorre a substituição por 'u' no escopo do segundo grupo de seis [desinências]; [por exemplo:] tanute. Pubbacchakke vā kvaci-. No primeiro grupo de seis, opcionalmente, em alguns casos... Ovikaraṇassa u hoti vā kvaci pubbacchakke; vanuti, vanoti. Do infixo 'o', ocorre opcionalmente a substituição por 'u' em alguns casos no primeiro grupo de seis [desinências]; [por exemplo:] vanuti, vanoti. Eyyāmassemu ca-. De 'eyyāma', [ocorre a substituição por] 'emu' e 'u'... Eyyāmassemu vā hoti, u ca; bhavemu, bhaveyyāmu, bhaveyyāma. De 'eyyāma', ocorre opcionalmente a substituição por 'emu', e também por 'u'; [por exemplo:] bhavemu, bhaveyyāmu, bhaveyyāma. Iti moggallāne vyākaraṇe vuttiyaṃ tyādikaṇḍo chaṭṭho. Assim termina a sexta seção, que começa com 'ti' etc., no comentário da Gramática de Moggallāna. Samattā cāyaṃ moggallānavutti chahi bhāṇavārehi. E este comentário de Moggallāna está concluído em seis seções de recitação (bhāṇavāras). Yassa rañño pabhāvena bhāvitattasamākulaṃ,Anākulaṃ duladdhīhi pāpabhikkhūhi sabbaso; Pelo poder de cujo rei, a comunidade repleta de seres de mente cultivada está inteiramente livre de perturbações causadas por monges maus de visões errôneas; Laṅkāya munirājassa sāsanaṃ sādhu saṇṭhitaṃ,Puṇṇavandasamāyogā vāridhīca vivaddhate; O ensinamento do Rei dos Sábios está bem estabelecido no Sri Lanka, e cresce como o oceano sob a influência da lua cheia; Parakkamabhuje tasmiṃ saddhābuddhiguṇodite,Manuvaṃsaddhajākāre laṅkādīpaṃ pasāsati; Enquanto aquele Parakkamabāhu, elevado pelas qualidades de fé e sabedoria, que se ergue como uma bandeira da dinastia de Manu, governa a ilha de Lanka; Māggallānena therena dhīmatā sucivuttinaṃ,Racitaṃ yaṃ suviññeyyamasandiddhamanākulaṃ; Composto pelo sábio Élder Moggallāna, de conduta pura, o qual é fácil de compreender, inequívoco e livre de confusão; Asesavisayavyāpi jinavyappathanissayaṃ,Saddasatthamanāyāsasādhiyaṃ buddhivaddhanaṃ; Esta ciência das palavras, que abrange todos os tópicos sem exceção, baseia-se nas palavras do Vitorioso, pode ser dominada sem esforço e aumenta a inteligência; Tassa vutti samāsena vipulatthappakāsanī,Racitā puna teneva sāsanujjotakārināti; Seu comentário, que revela um vasto significado de forma concisa, foi composto novamente por ele mesmo, que faz brilhar o ensinamento. | |||
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |