නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con xin cung kính đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

චතුරාරක්ඛදීපනී

Luận Giải về Bốn Pháp Hộ Trì

කායපච්චවෙක්ඛණා

Sự Quán Xét về Thân

1. දුස්සීලකථා,

1. Lời Bàn về Ác Giới,

2. සීලානිසංසකථා,

2. Lời Bàn về Quả Báu của Giới,

3. අනූසාසනකථා,

3. Lời Bàn về Lời Giáo Huấn,

4. ආවාසිකාචාරකථා,

4. Lời Bàn về Hạnh Kiểm của Vị Trụ Trú Xứ,

5. පච්චයනිස්සග්ගකථා,

5. Lời Bàn về Sự Xả Bỏ Vật Dụng,

6. පාතිමොක්ඛකථා,

6. Lời Bàn về Giới Bổn,

7. දායකොවාදකථා,

7. Lời Bàn về Lời Giáo Giới cho Thí Chủ,

පණාමපටිඤා

Lời Kính Lễ và Phát Nguyện

1.

1.

චක්කවාළ [Pg.1] නහුතා ග, දෙවාලි ගණ චුම්බිතො;

බුද්ධ පාදම්බුජො ඨාතු, සීසෙ දයා තිගන්ධජො.

Được vô số thế giới và các chúng chư thiên hôn kính; Nguyện hoa sen-chân của Đức Phật, đấng từ bi sinh từ ba hương, an trụ trên đỉnh đầu con.

2.

2.

නන්ත [Pg.2] චක්කවාළ බ්භුග්ග, ගුණ සන්නිච්චිතං ජිනං;

වන්දෙ තප්පූජිතං ධම්මං, තජ්ජං සඞ්ඝඤ්ච නිම්මලං.

Con xin đảnh lễ Đấng Chiến Thắng, người đã tích lũy công đức, vượt lên trên vô biên thế giới; con xin đảnh lễ Giáo pháp được Ngài tôn kính, và Tăng chúng thanh tịnh sinh ra từ Giáo pháp ấy.

3.

3.

වක්ඛාමි [Pg.3] චතුරාරක්ඛං, සම්බුද්ධ වචන න්වයං;

අප්පමාදාවහං එතං, සොත්තබ්බං භවභීරුහි.

Tôi sẽ giảng về Bốn Pháp Hộ Trì, theo lời dạy của Đấng Chánh Đẳng Giác. Pháp này mang lại sự không dể duôi, đáng được lắng nghe bởi những ai sợ hãi sự hiện hữu.

4.

4.

බුද්ධානුස්සති [Pg.4] මරණා, භුභා මෙත්තාච භාවනා;

අප්පමාදාය ආරක්ඛා, චතස්සො මානිතා සතං.

Niệm Phật, niệm sự chết, niệm bất tịnh, và tu tập tâm từ; bốn pháp hộ trì này, vì mục đích không dể duôi, được các bậc hiền trí tôn kính.

1. බුද්ධානූස්සති භාවනා,

1. Sự Tu Tập Niệm Phật,

2. මරණස්සති භාවනා,

2. Sự Tu Tập Niệm Sự Chết,

3. අසුභ භාවනා,

3. Sự Tu Tập Niệm Bất Tịnh,

4. මෙත්තා භාවනා,

4. Sự Tu Tập Tâm Từ,

5.

5.

බුද්ධොවාදං [Pg.5] සරිත්වාව, මච්චුබ්බිග්ගා සුඛෙසිනො;

සීතා සීතතරං යන්ති, සුභමෙත්තම්බුසි-ට්ඨිතා.

Những người tìm cầu hạnh phúc, kinh sợ cái chết, khi đã tưởng nhớ lời Phật dạy, và an trú trong nước của (pháp quán) bất tịnh và tâm từ, họ đi từ sự mát mẻ đến sự mát mẻ hơn.

6.

6.

මරණග්ගි වාරණම්බු, සම්බුද්ධවචනං යිදං;

බහූ තදග්ගි සන්තත්තා, සීතාවාසුං තදම්බුනා.

Lời dạy này của Đấng Chánh Đẳng Giác chính là dòng nước ngăn chặn ngọn lửa của sự chết. Nhiều người bị ngọn lửa ấy thiêu đốt, đã trở nên mát mẻ nhờ dòng nước ấy.

7.

7.

සද්ධං [Pg.6] බුද්ධෙන තෙජෙත්වා, මානං මරණචින්තයා;

අසුභාය හනෙ රාගං, දොසං මෙත්තාය පඤ්ඤවා.

Người có trí tuệ, sau khi làm vững mạnh đức tin bằng (việc niệm) Phật, hãy diệt ngã mạn bằng việc nghĩ đến cái chết, diệt tham ái bằng (pháp quán) bất tịnh, và diệt sân hận bằng tâm từ.

1. බුද්ධානුස්සති නිද්දෙස

1. Chương Giải Thích về Niệm Phật

1.

1.

අරහං [Pg.7] සම්මාසම්බුද්ධො, විජ්ජක්ඛි චරණප්පදො;

සුගතො සුගදො සත්ථා, සබ්බඤ්ඤූ භගවාදමො.

Ngài là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, có mắt là minh, có chân là hạnh; là bậc Thiện Thệ, người khéo thuyết, bậc Đạo Sư, đấng Toàn Tri, Đức Thế Tôn, bậc Điều Ngự.

2.

2.

ආරකත්තාරිහන්තත්තා[Pg.9], පාපාකාරකතොරහො;

හත චක්කාරතො පූජා, රහත්තා චාරහං නමෙ.

Vì Ngài đã xa lìa phiền não, vì đã diệt trừ kẻ thù là phiền não, vì không làm điều ác ngay cả trong nơi kín đáo, vì đã bẻ gãy các nan hoa của bánh xe luân hồi, và vì xứng đáng nhận sự cúng dường, nên con xin đảnh lễ bậc A-la-hán.

3.

3.

සමුත්තෙ [Pg.11] ජිය ගිහීනං, අනුපුබ්බිකථො ජිනො;

අදාසි පරමං තුට්ඨිං, සච්චානි දස්සයං දිවා.

Đấng Chiến Thắng, sau khi khích lệ hàng tại gia bằng bài pháp tuần tự, đã ban cho họ niềm hoan hỷ tột cùng khi chỉ bày các Thánh đế vào ban ngày.

4.

4.

භික්ඛූනං [Pg.12] පඨමෙ යාමෙ, පායෙසි අමතාගදං;

ජාතිඛෙත්තාග දෙවානං, කඞ්ඛච්ඡෙදො ස මජ්ඣිමෙ;

Vào canh đầu, Ngài cho các Tỳ-khưu uống liều thuốc bất tử (Niết-bàn); vào canh giữa, Ngài đoạn trừ hoài nghi cho chư thiên đến từ các thế giới;

5.

5.

ආදො ඵලසුඛං වෙදි, මජ්ඣෙ සෙය්‍ය මකා ජිනො;

වෙනෙය්‍යො ලොකනං අන්තෙ, පච්ඡිමෙපි තිධා කතෙ.

Trong canh cuối cũng được chia làm ba phần: lúc đầu, Đấng Chiến Thắng cảm thọ niềm an lạc của quả vị; ở giữa, Ngài nằm nghỉ; và lúc cuối, Ngài quán xét thế gian để tìm những chúng sinh có thể giáo hóa.

6.

6.

ඛෙදං [Pg.14] අගණයං නාථො, පඤ්ච බුද්ධකතං වහං;

සත්ථසිද්ධො පරත්ථංව, බ්‍යාවටො සුමහාදයො.

Đấng Hộ Trì, với lòng đại bi vô lượng, không quản ngại mệt mỏi, đã thực hành năm Phật sự, luôn chuyên tâm vì lợi ích của chúng sinh.

7.

7.

චඞ්කමිත්වා නිසීදිත්වා, රත්තිංදිවඤ්ච ඣායිතුං;

සුපිතුං මජ්ඣයාමෙව, බුද්ධො භික්ඛූන මොවදි.

Đức Phật đã khuyên dạy các Tỳ-khưu hãy thiền định cả ngày lẫn đêm, khi đi kinh hành và khi ngồi, và chỉ nên ngủ vào canh giữa.

8.

8.

නාල [Pg.15] මාලසිතුං තස්ස, මහාවීරස්ස සාසනෙ;

පමාදාය මුනින්දස්ස, කතඤ්ඤූ සාධු සම්මතො.

Không nên lười biếng trong giáo pháp của bậc Đại Hùng ấy; (cũng không nên) dễ duôi đối với bậc Chúa Tể của các vị Mâu-ni. Người biết ơn được xem là bậc thiện.

9.

9.

අනඤ්ඤාතස්ස ඤාතාය, අපත්තස්සච පත්තියා;

ආරභෙතුංව නො යුත්තො, අප්පමත්තො රහොගතො.

Để biết được điều chưa biết, và để đạt được điều chưa đạt, thật thích hợp để nỗ lực, không dễ duôi, ở nơi vắng lặng.

10.

10.

ආරබ්භථ [Pg.16] නික්කමථ, යුඤ්ජථ බුද්ධසාසනෙ;

ධුනාථ මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.

Hãy khởi sự, hãy xuất ly, hãy chuyên cần trong giáo pháp của Đức Phật. Hãy nhiếp phục quân đội của thần chết, như voi (phá tan) ngôi nhà bằng sậy.

11.

11.

යො [Pg.17] ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, අප්පමත්තො විහිස්සති;

පහාය ජාති සංසාරං, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සති;

Vị nào trong Pháp và Luật này, sẽ sống không dễ duôi; vị ấy, sau khi từ bỏ vòng luân hồi sinh tử, sẽ chấm dứt khổ đau.

12.

12.

ඉති [Pg.18] උය්‍යොජනං ම්හාකං, මුත්තස්ස මුත්තියා සරං;

නයුත්තොව පමාදාය, මහාදයස්ස සත්ථුනො.

Như vậy là lời khuyến khích của chúng tôi, hãy ghi nhớ sự giải thoát của bậc đã giải thoát; thật không thích hợp để dễ duôi đối với bậc Đạo Sư có lòng đại bi.

13.

13.

සුත්තෙන දුබ්බිතක්කෙන, අකිච්ච කරණෙනවා;

මොඝ කාලක්ඛයො මන්දො, දුක්ඛස්සන්තං කථංකරෙ.

Do ngủ nghỉ, do suy nghĩ sai lầm, hoặc do làm việc không nên làm; kẻ ngu si lãng phí thời gian một cách vô ích, làm sao có thể chấm dứt khổ đau.

14.

14.

ආකාසං [Pg.19] චක්කවාළඤ්ච, සත්තා බුද්ධගුණා පිච;

අනන්තානාම චත්තාරො, පරිච්ඡෙදො නවිජ්ජති.

Hư không, và thế giới, chúng sanh, và cả những đức hạnh của Phật; bốn điều này được gọi là vô lượng, không thể tìm thấy giới hạn.

15.

15.

යථාපි නභ මාකාසං, අඞ්ගුලරජ්ජුයට්ඨිභි;

මිනෙතුං නෙව සක්කොති, එවං කෙනචි තග්ගුණං.

Ví như bầu trời, hư không, không thể nào đo lường được bằng ngón tay, dây, hay gậy; cũng vậy, không ai có thể (đo lường được) đức hạnh của Ngài.

2. මරණස්සතිනිද්දෙස

2. Phần giải về niệm sự chết

1.

1.

මරණස්සති [Pg.23] මිච්ඡන්තො, තාව බුද්ධවචො සුණ;

අවික්ඛිත්තෙන චිත්තෙන, සම්බුද්ධ වචනං හිදං.

Người muốn (thực hành) niệm sự chết, hãy lắng nghe lời Phật dạy; với tâm không tán loạn, (vì) đây là lời của bậc Chánh Đẳng Giác.

2.

2.

අනිමිත්ත [Pg.24] මනඤ්ඤාතං, මච්චානං ඉධ ජීවිතං;

කසිරඤ්ච පරිත්තඤ්ච, තඤ්ච දුක්ඛෙන සංයුතං.

Sự sống của chúng sanh ở đời này không có dấu hiệu, không thể biết trước; nó khó khăn và ngắn ngủi, và nó còn đi liền với khổ đau.

3.

3.

න හි සො පක්කමො අත්ථි, යෙන ජාතා නමිය්‍යරෙ;

ජරම්පි පත්වා මරණං, එවංධම්මා හි පාණිනො.

Thật không có phương cách nào, mà những ai đã sanh ra lại không chết; sau khi đạt đến tuổi già, là cái chết, vì chúng sanh có bản chất như vậy.

4.

4.

ඵලාන [Pg.25] මිව පක්කානං, පාතො පතනතො භයං;

එවං ජාතාන මච්චානං, නිච්චං මරණ තො භයං.

Như những trái cây đã chín, buổi sáng có nỗi sợ bị rụng; cũng vậy, đối với chúng sanh đã được sanh ra, luôn luôn có nỗi sợ từ cái chết.

5.

5.

යථාපි කුම්භකාරස්ස, කතා මත්තිකභාජනා;

සබ්බෙ භෙදපරියන්තා, එවං මච්චාන ජීවිතං.

Ví như những đồ gốm bằng đất sét do người thợ gốm làm ra; tất cả đều có sự vỡ tan là kết cuộc, sự sống của chúng sanh cũng vậy.

6.

6.

දහරාච [Pg.26] මහන්තාච, යෙබාලා යෙච පණ්ඩිතා;

සබ්බෙ මච්චුවසං යන්ති, සබ්බෙ මච්චුපරායනා.

Cả người trẻ và người lớn, cả kẻ ngu và người trí; tất cả đều đi vào quyền lực của thần chết, tất cả đều có cái chết là đích đến.

7.

7.

තෙසං මච්චුපරෙතානං, ගච්ඡතං පරලොකතො;

නපිතා තායතෙ පුත්තං, ඤාතිවාපන ඤාතකෙ;

Đối với những người bị thần chết khuất phục, đang đi đến thế giới bên kia; cha không thể bảo vệ con, bà con cũng không thể bảo vệ quyến thuộc.

8.

8.

පෙක්ඛතඤ්ඤෙව [Pg.27] ඤාතීනං, පස්ස ලාලප්පතං පුථු;

එකමෙකොව මච්චානං, ගො වජ්ඣොවිය නිය්‍යති.

Trong khi bà con quyến thuộc chỉ biết đứng nhìn, hãy xem họ than khóc biết bao; từng người một trong chúng sanh, bị dẫn đi như con bò đến lò sát sinh.

9.

9.

එව මබ්භාහතො ලොකො, මච්චුනාච ජරායච;

තස්මා ධීරා නසොචන්ති, විදිත්වා ලොක පරියායං.

Như vậy, thế gian bị tấn công bởi thần chết và tuổi già; vì thế, bậc trí không sầu muộn, khi đã biết rõ quy luật của thế gian.

10.

10.

අඤ්ඤෙපි [Pg.28] පස්ස ගමනෙ, යථා කම්මුපගෙ නරෙ;

මච්චුනො වසමාගම්ම, ඵන්දන්තෙවිධ පාණිනො.

Hãy nhìn những người khác ra đi, những con người đi theo nghiệp của mình; khi rơi vào quyền lực của thần chết, chúng sanh ở đây run rẩy.

11.

11.

යෙන යෙනහි මඤ්ඤන්ති,තතොතස්ස හි අඤ්ඤථා;

එතාදිසො විනාභාවො,පස්ස ලොකස්ස පරියායන්ති.

Bởi vì họ nghĩ theo cách này hay cách khác, thì sự việc lại xảy ra khác đi; sự chia lìa là như vậy, hãy xem quy luật của thế gian.

[සුල්ල සුත්තෙ වුත්තං.]

[Được nói trong kinh Mũi Tên (Salla sutta).]

12.

12.

යථාපි [Pg.29] සෙලා විපුලා,නභං ආහච්ච පච්චතා;

සමන්තා අනුපරි යෙය්‍යුං,නිප්පොථෙන්තා චතුද්දිසා.

Ví như những tảng đá khổng lồ, những ngọn núi chạm đến trời xanh; từ khắp nơi lăn đến, nghiền nát (mọi thứ) trong bốn phương.

13.

13.

එවං ජරාච මච්චුච,අධිවත්තන්ති පාණිනෙ;

ඛත්තියෙබ්‍රාහ්මණෙ වෙස්සෙ,සුද්දෙ චණ්ඩාල පක්කුසෙ;

නකිඤ්චි පරිවජ්ජෙති,සබ්බමෙවා භිමද්දති.

Cũng vậy, tuổi già và cái chết, đè lên chúng sanh; hàng Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la và người đổ rác; không chừa một ai, đè bẹp tất cả.

14.

14.

න [Pg.30] තත්ථ හත්ථි නං භුම්මි, න රථානං නපත්තියා;

න චාපි මන්තයුද්ධෙන, සක්කා ජෙතුං ධනෙනවා.

Ở đó không phải là đất dụng võ cho tượng binh, không cho xa binh, cũng không cho bộ binh; cũng không thể chiến thắng bằng mưu lược hay bằng của cải.

15.

15.

තස්මාහි [Pg.31] පණ්ඩිතො පොසො,සම්පස්සං අත්ථ මත්තනො;

බුද්ධෙ ධම්මෙ ච සඞ්ඝෙච,ධීරො සද්දං නිවෙසයෙ.

Vì vậy, người hiền trí, khi thấy lợi ích cho bản thân; bậc kiên định nên đặt niềm tin vào Phật, Pháp, và Tăng.

16.

16.

යො ධම්මචාරී කායෙන, වාචාය උද චෙතසා;

ඉධෙවනං පසංසන්ති, පච්චසග්ගෙ පමොදතීති.

Người nào sống đúng theo Chánh pháp, bằng thân, bằng lời, hay bằng ý; ngay ở đời này người ấy được tán thán, và sau khi chết, người ấy hoan hỷ ở cõi trời.

[පබ්බතූ මම සුත්තෙ වුත්තං.]

[Được nói trong kinh Ví Dụ Núi (Pabbatūpama sutta).]

17.

17.

යථා [Pg.32] වාරිවහො පූරො, වහෙ රුක්ඛෙ පකූලජෙ;

එවං ජරාමරණෙන, වුය්හන්තෙ සබ්බ පාණිනො.

Như dòng nước lũ cuốn trôi cây cối mọc bên bờ; cũng vậy, bởi tuổi già và cái chết, tất cả chúng sanh đều bị cuốn đi.

18.

18.

දහරාපි හි මිය්‍යන්ති,නරාච අථනාරියො;

තත්ථ කො විසාසෙපොසො,දහරො ම්හීතිජීවිතෙ.

Vì ngay cả người trẻ cũng chết, cả nam và nữ; trong trường hợp đó, ai có thể tin tưởng vào cuộc sống, (nghĩ rằng) 'tôi còn trẻ'.

19.

19.

සාය [Pg.33] මෙකෙ නිදිස්සන්ති, පාතො දිට්ඨා බහුජ්ජනා;

පාතො එකෙ නදිස්සන්ති, සායං දිට්ඨා බහුජ්ජනා.

Buổi tối, một số người không còn được thấy, dù buổi sáng đã thấy rất nhiều người; buổi sáng, một số người không còn được thấy, dù buổi tối đã thấy rất nhiều người.

20.

20.

අජ්ජෙව කිච්චං ආතප්පං, කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ;

නහි නො සඞ්කරං තෙන, මහාසෙනන මච්චුනාති.

Hãy tinh cần ngay hôm nay, ai biết cái chết đến ngày mai. Vì không thể nào thương lượng được với đại quân của tử thần.

[ජාතකෙසුවුත්තං.]

[Được nói trong Chuyện Tiền Thân.]

21.

21.

නත්ථෙත්ථඤ්ඤො [Pg.34] නුසාසන්තො, සයංවත්තාන මොවද;

ජිනෙරිතා නුසාරෙන, භික්ඛු සංසාර භීරුකො.

Không có ai khác khuyên dạy ở đây, hãy tự mình khuyên dạy mình. Này Tỳ-kheo, người sợ hãi luân hồi, hãy theo lời dạy của Đấng Chiến Thắng.

22.

22.

අහිවාපි [Pg.35] මං ඩංසෙය්‍ය, අඤ්ඤෙපි විසධාරිනො;

අපියාපිච ඝාතෙය්‍යුං, උප්පජ්ජෙය්‍යුං රුජාපිමෙ.

Rắn có thể cắn ta, hoặc các loài có nọc độc khác; kẻ thù cũng có thể giết ta, và những bệnh tật này có thể phát sinh nơi ta.

23.

23.

මච්චුසෙනා වුධාසඞ්ඛ්‍යා, බාහිරජ්ඣත්තු පද්දවා;

තෙහායු පීළිතංඡෙජ්ජං, මරිස්ස මජ්ජවා සුවෙ.

Đội quân của thần chết có vô số vũ khí, là những tai họa bên trong và bên ngoài. Mạng sống bị chúng áp bức và sẽ bị cắt đứt, ta sẽ chết hôm nay hoặc ngày mai.

24.

24.

අළක්කා [Pg.36] හි ගවාදීහි, චොරාදීහි අරීහිපි;

අභිණ්හ සන්නිපාතෙහි, රුජා ඡනවුතීහිපි.

Bởi chó dại, trâu bò, v.v., bởi trộm cướp và kẻ thù, bởi sự hội tụ thường xuyên của các yếu tố, và bởi chín mươi sáu thứ bệnh.

25.

25.

බහූන මුපකාරෙහි, අන්නොදකාදිකෙහිපි;

මරිස්සං පීළිතො නිච්චං, නිරුජ්ඣෙය්‍යායු අජ්ජවා.

Bởi nhiều vật dụng hỗ trợ như thức ăn, nước uống, v.v., bị áp bức thường xuyên, ta sẽ chết; mạng sống có thể chấm dứt ngay hôm nay.

26.

26.

බහ්වාවුධෙ [Pg.37] විසජ්ජෙති, නිල්ලෙණං මච්චුනිද්දයො;

වසන්තං භවසඞ්ගාමෙ, නමුත්තො කොචි ආවුධා;

Thần chết không thương xót, không nơi nương tựa, phóng ra nhiều vũ khí. Trong cuộc chiến sinh tồn này, không một ai thoát khỏi vũ khí của nó.

27.

27.

මහබ්බලා මහාපඤ්ඤා, මහිද්ධිකා මහද්ධනා;

නමුත්තා සම්මාසම්බුද්ධො, සබ්බලොකාධිපො අපි;

Những người có đại lực, đại trí tuệ, đại thần thông, đại tài sản cũng không thoát khỏi. Ngay cả bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, vị Chúa Tể của tất cả thế gian cũng vậy.

28.

28.

මයා [Pg.38] සමා නවා වුද්ධා, තදාවුධෙහි තෙ මතා;

තථා හම්පි මරිස්සාමි, ලෙණං පුඤ්ඤංව මෙ කතං.

Những người trẻ và già như ta, họ đã chết bởi những vũ khí ấy. Cũng vậy, ta rồi sẽ chết. Chỉ có phước đức ta đã làm là nơi nương tựa.

29.

29.

පථබ්‍යාපාදයො ධාත්ථූ,ආහාරා භොජනාදයො;

සීතුණ්හ මුතුනාමෙතං,දොසා පිත්තසෙම්හානිලා.

Các giới như đất, nước, v.v.; các loại vật thực như đồ ăn, v.v.; thời tiết nóng lạnh; và các thể dịch: mật, đàm, gió.

30.

30.

ධාත්වාහාරු [Pg.39] තුදොසානං, සමත්තෙ වායු තිට්ඨති;

විසමෙ තඞ්ඛණඤ්ඤෙව, ඡෙජ්ජ මප්පං පරාධිනං.

Khi các giới, vật thực, thời tiết và thể dịch quân bình, mạng sống tồn tại. Khi chúng không quân bình, ngay lúc đó, mạng sống nhỏ nhoi và phụ thuộc này sẽ bị cắt đứt.

31.

31.

ධාත්වා හාරුතු දොසානං, විසමා ස්වෙප්‍යකල්ලකො;

උස්සාහෙ කල්ලකාලෙව, කිංකරෙය්‍යඅකල්ලකො;

Do sự không quân bình của các giới, vật thực, thời tiết và thể dịch, ngày mai có thể không khỏe. Hãy nỗ lực khi còn khỏe mạnh, người không khỏe thì làm được gì?

32.

32.

උප්පජ්ජෙය්‍යුං [Pg.40] රුජා ස්වෙපි, අසාතො දුක්ඛමා ඛරා;

පුරෙතරංව ආරබ්භෙ, මාපච්ඡා අනුතාපනං.

Bệnh tật khó chịu, đau đớn, dữ dội cũng có thể phát sinh vào ngày mai. Hãy bắt đầu tinh tấn sớm hơn, để sau này không phải hối hận.

33.

33.

සත්තානං [Pg.41] නීචකම්මානං, සරණොපි භයඞ්කරො;

නීචානීචං නජානාමි, මරණාසන්නතම්පිච.

Đối với chúng sinh có nghiệp thấp hèn, ngay cả nơi nương tựa cũng trở nên đáng sợ. Ta không biết sẽ tái sinh vào cảnh giới cao hay thấp, và cũng không biết cái chết cận kề.

34.

34.

කම්ම පීළිත සත්තානං, තඞ්ඛණම්පි භයුබ්භවො;

මරෙය්‍ය මජ්ජවා ස්වෙවා, නයුත්තොව පමජ්ජිතුං.

Đối với chúng sinh bị nghiệp áp bức, sự sợ hãi có thể phát sinh ngay tức khắc. Ta có thể chết hôm nay hoặc ngày mai, quả thật không nên dễ duôi.

35.

35.

පුඤ්ඤක්ඛීණා පජා ඛිප්පං, අහෙතුනාපි නස්සයෙ;

සුද්ධචිත්තො මරිස්සාමි, න කිලිට්ඨෙන චෙතසා.

Chúng sinh hết phước sẽ nhanh chóng bị hủy diệt dù không có nguyên nhân. Ta sẽ chết với tâm trong sạch, không phải với tâm ô uế.

36.

36.

උපච්ඡෙදාපි [Pg.42] මෙ සන්ති, භවාභවචිතා බහූ;

ඡෙජ්ජං තෙහායු අජ්ජාපි, සාධ්වාසුමාරභෙ මතං;

Ta cũng có nhiều nghiệp cắt ngang đã tích lũy trong các kiếp sống. Bởi chúng, mạng sống có thể bị cắt đứt ngay hôm nay. Tốt thay, hãy nhanh chóng bắt đầu niệm tưởng về cái chết.

37.

37.

කම්මා පරාධ සත්තානං, විනාසෙ පච්චුපට්ඨිතෙ;

අනයො නයරූපෙන, බුද්ධිමාකම්‍ය තිට්ඨති.

Đối với chúng sinh có nghiệp xấu, khi sự hủy diệt đến gần, điều bất hạnh đến dưới hình thức của hạnh phúc, chiếm lấy trí tuệ và tồn tại.

38.

38.

මරණාසන්න [Pg.43] තඤ්ඤෙව, චින්තෙය්‍ය පඤ්ඤවා සතො;

එවං චින්තයන්තො සන්තො, නපාපං කත්තු මුස්සහෙ.

Người trí tuệ, chánh niệm nên suy tư về sự cận kề của cái chết. Khi suy tư như vậy, người thiện trí không thể nào làm điều ác.

39.

39.

මරණාසන්න තඤ්ඤෙව, චින්තෙය්‍ය බුද්ධසාවකො;

එවං චින්තයන්තො සන්තො, කදාචිපි අනුණ්ණතො.

Người đệ tử Phật nên suy tư về sự cận kề của cái chết. Khi suy tư như vậy, người thiện trí không bao giờ kiêu mạn.

40.

40.

අද්ධාග [Pg.44] මරණං පඤ්ඤො, පුරෙතරංව චින්තයෙ;

කරෙ කාතබ්බ කම්මඤ්ච, එවං සො නානුසොචති.

Người trí tuệ biết cái chết chắc chắn sẽ đến, nên suy tư về nó từ trước và làm những việc cần phải làm. Như vậy, người ấy không sầu muộn.

41.

41.

මරණාසන්න සඤ්ඤී සො, අප්පමත්තො විචක්ඛණො;

පත්තෙපි මරණෙ කාලෙ, න සම්මුළ්හො නසොකවා.

Người có tưởng về cái chết cận kề, không dễ duôi và sáng suốt, ngay cả khi đến lúc chết, cũng không mê mờ, không sầu muộn.

42.

42.

මරණා [Pg.45] සන්නසඤ්ඤී සො, සොධෙති අත්තනො මලං;

නිම්මලෙන චුතො භික්ඛු, නත්වෙවා පාය ගාමිකො.

Người có tưởng về cái chết cận kề, tẩy sạch cấu uế của tự thân. Vị Tỳ-kheo mệnh chung với tâm không cấu uế, chắc chắn không đi đến đường ác.

43.

43.

සති ආසන්න මරණෙ,දූරසඤ්ඤී පමාද වා;

යො කරොති අකාතබ්බං,තදා සො අතිසොචති.

Khi cái chết cận kề, người có tưởng (cái chết còn) xa và dễ duôi, người làm điều không nên làm, khi đó sẽ vô cùng sầu muộn.

44.

44.

සති [Pg.46] ආසන්නමරණෙ, දූරසඤ්ඤී පමාදවා;

ආකිණ්ණො පාපධම්මෙහි, පජ්ඣායි දුම්මනො තදා.

Khi cái chết cận kề, người có tưởng (cái chết còn) xa và dễ duôi, tràn đầy những pháp ác, khi đó sẽ ưu phiền, buồn rầu.

45.

45.

සති ආසන්න මරණෙ, දුට්ඨො දොසොති ථද්ධවා;

අභිනන්දති සාදෙති, තදාසො අතිදුක්ඛිතො.

Khi cái chết cận kề, người ác ý, sân hận, cứng đầu, người hoan hỷ và vui thích (trong ác pháp), khi đó sẽ vô cùng đau khổ.

46.

46.

සති [Pg.47] ආසන්නමරණෙ, තුවටං න චිකිච්ඡති;

සඤ්චිච්චාපත්ති මාපන්නො, තදා සො පරිදෙවති.

Khi cái chết cận kề, người đã cố ý phạm tội mà không nhanh chóng sửa chữa, khi đó sẽ than khóc.

47.

47.

සති ආසන්න මරණෙ, ගිහීහි නවකෙහිච;

සංසට්ඨො න නුලොමෙහි, ස්වතිවස්සු මුඛො තදා.

Khi cái chết cận kề, người giao du không đúng pháp với hàng tại gia và các vị mới tu, khi đó mặt sẽ đẫm lệ.

48.

48.

සති [Pg.48] ආසන්න මරණෙ, කුහකො කුලදූසකො;

මිච්ඡාජීව සමාපන්නො, දුන්නිමිත්තොව සො චුතො.

Khi cái chết cận kề, người lừa đảo, làm ô uế gia đình (thí chủ), người sống bằng tà mạng, sẽ mệnh chung với điềm xấu.

49.

49.

සසොකී [Pg.49] සහනන්දීච, දුක්ඛෙ දුක්ඛො සුඛෙ සුඛො;

ගිහිකම්මෙසු උස්සුක්කො, පස්සං ගිජ්ඣකූටං චුතො.

Cùng sầu muộn, cùng hoan hỷ, khổ trong cái khổ, vui trong cái vui; nhiệt tâm trong các công việc của người tại gia, thấy (như vậy), (vị ấy) đã rơi từ đỉnh núi Linh Thứu.

50.

50.

මරිස්සන්ති අනාවජ්ජ, කිලෙසාතුර පීළිතො;

කිමිඛජ්ජවණො සාව, භන්තො කිං සුගතිං වජෙ.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', bị bức bách bởi bệnh phiền não, giống như vết thương bị dòi bọ ăn, kẻ ngu si làm sao có thể đi đến cõi lành?

51.

51.

මරිස්සන්ති [Pg.50] අනාවජ්ජ, ධුරද්වයං න පූරති;

ගන්ථං විපස්සනං තන්දී, කාරුඤ්ඤොයෙව සො චුතො.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', không hoàn thành hai phận sự (học và hành); lười biếng trong việc học kinh điển và thực hành minh sát, vị ấy rơi rụng chỉ vì lòng bi mẫn.

52.

52.

මරිස්සන්ති අනාවජ්ජ, කිලෙසානං වසානුගො;

සම්බුද්ධා-ණං වීතික්කන්තො, කාරුඤ්ඤො නත්ථි තස්සමො.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', đi theo quyền lực của các phiền não, vượt qua (lời dạy của) các bậc Chánh Đẳng Giác, không có lòng bi mẫn nào giống như của các Ngài.

53.

53.

මරිස්සන්ති [Pg.51] අනාවජ්ජං, ධනමෙසී අධම්මතො;

පුඤ්ඤෙ චින්තාපි නුප්පජ්ජි, නිරයං සො මනං ගතො.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', tìm kiếm tài sản một cách phi pháp; ngay cả ý nghĩ về phước thiện cũng không khởi lên, người ấy tâm hướng về địa ngục.

54.

54.

මරෙය්‍යන්ති අනාවජ්ජං, ධනං චිනි අධම්මතො;

චිතං චිතං ඉහෙවෙතං, තස්මිංගිද්ධො ස පෙත්තිකො.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', tích lũy tài sản một cách phi pháp; những gì đã được tích lũy, chúng ở lại chính nơi đây, kẻ tham đắm vào đó, người ấy là một ngạ quỷ.

55.

55.

අත්ථා [Pg.52] ගෙහෙ නිවත්තන්තෙ, සුසානෙ මිත්තබන්ධවා;

සුකතං දුක්කතං කම්මං, ගච්ඡන්ත මනුගච්ඡති.

Của cải quay về nhà, bạn bè và bà con (dừng lại) ở nghĩa địa; nghiệp thiện và nghiệp ác đi theo người đang ra đi.

56.

56.

මරෙය්‍යන්ති අනාවජ්ජං, ඉහත්ථං වා නුයුඤ්ජති;

සම්පරාය මනපෙක්ඛො, සුජුං වා පායගාමිකො.

Không suy xét rằng 'ta sẽ chết', chỉ nỗ lực vì lợi ích đời này, không quan tâm đến đời sau, người ấy đi thẳng đến cõi dữ.

57.

57.

මරෙය්‍යන්ති [Pg.53] සමාවජ්ජ, ධම්මතො ධන මෙසති;

පුඤ්ඤකාරී සුලද්ධෙන, මරණෙපි ස මොදති.

Suy xét rằng 'ta sẽ chết', tìm kiếm tài sản một cách đúng pháp; làm phước với những gì kiếm được một cách tốt đẹp, ngay cả khi chết, người ấy cũng hoan hỷ.

58.

58.

පඤ්චසීල සදාරක්ඛො, යථාබලඤ්ච දායකො;

කාලෙ උපොසථාවාසො, සො නිච්චං සුගතිං වජ්ජෙ.

Luôn luôn giữ gìn năm giới, là người bố thí tùy theo sức của mình; vào những ngày thích hợp, sống trong ngày trai giới, người ấy thường xuyên đi đến cõi lành.

59.

59.

ධොවාපත්තිමලං [Pg.54] ඛිප්පං, මච්චු අද්ධා ගමිස්සති;

මිච්ඡාවිතක්ක මුච්ඡිජ්ජ, කර කාතබ්බභාවනං.

Hãy nhanh chóng gột rửa cấu uế của tội lỗi, thần chết chắc chắn sẽ đến; hãy từ bỏ những tầm bậy bạ, hãy thực hành sự tu tập cần phải làm.

60.

60.

අතික්කන්තා බහූ රත්‍යො, ඛෙපෙත්වා මම ජීවිතං;

මන්දායුනා පමාදෙන, යුත්තො විහරිතුං කථං.

Nhiều đêm ngày đã trôi qua, làm tiêu hao mạng sống của ta; với tuổi thọ ngắn ngủi, làm sao có thể sống gắn liền với sự dễ duôi?

61.

61.

හාසන්තං [Pg.55] නන්දි මත්තානං, මච්චුසන්ධීහි තච්ඡයෙ;

කුච්ඡි මෙය්‍යචුතො අජ්ජ, කො හාසනන්දිතබ්බකො.

Kẻ đang cười đùa, say sưa trong hoan lạc, bị cắt đứt bởi những mối nối của thần chết; hôm nay rơi từ bụng mẹ, ai là người đáng để cười đùa và hoan hỷ?

62.

62.

මච්චුසෙනාවුධා සඞ්ඛ්‍යා, මරණාභිමුඛො අහං;

අච්චායිතබ්බ කාලො යං, ඉක්ඛිතබ්බ මුදික්ඛතු.

Vô số là binh lính và vũ khí của thần chết, ta đang đối mặt với cái chết; thời gian này cần phải được vượt qua, hãy nhìn vào điều cần phải được nhìn thấy.

63.

63.

පුරෙමරාමි [Pg.56] දට්ඨබ්බං,දක්ඛෙය්‍යං මච්චු එස්සති;

අච්චායිතබ්බ කාලො යං,නොකාසො හාසතුට්ඨියා.

Điều cần phải thấy trước khi ta chết, ta nên thấy rằng thần chết sẽ đến; thời gian này cần phải được vượt qua, không có cơ hội cho việc cười đùa và vui thích.

64.

64.

ආකිණ්ණමච්චුසෙනානං[Pg.57], අජ්ජ ස්වෙවා විනාසිනං;

අද්ධා පහාය ගාමීනං, කිං පමාද විහාරිනා.

Bị bao vây bởi binh lính của thần chết, bị hủy diệt hôm nay hoặc ngày mai, chắc chắn phải từ bỏ (thân này) mà đi, sống dễ duôi để làm gì?

65.

65.

ඛණමත්තොව පච්චක්ඛො, අජ්ජ ස්වෙවා අතිස්සති;

සම්පරායො අතිදීඝො, පරම්පරො අනන්තිකො.

Hiện tại chỉ là một khoảnh khắc, sẽ trôi qua hôm nay hoặc ngày mai; đời sau thì rất dài, vòng luân hồi thì vô tận.

66.

66.

ඛණමත්තොව [Pg.58] පච්චක්ඛො, මච්චුනා තං ජහිස්සති;

පහාය ගමනීයෙ-ස්මිං, මහුස්සාහො නිරත්ථකො.

Hiện tại chỉ là một khoảnh khắc, thần chết sẽ đoạt lấy nó; trong (thế giới) phải từ bỏ mà đi này, sự nỗ lực lớn lao (cho thế gian) là vô ích.

67.

67.

සම්පරායො අතිදීඝො, අපාථෙය්‍යෙ සුදුත්තරො;

මහුස්සාහෙන කාතබ්බො, තදත්ථො දීඝදස්සිනා.

Đời sau thì rất dài, rất khó vượt qua nếu không có tư lương; lợi ích đó cần phải được thực hiện với nỗ lực lớn bởi người có tầm nhìn xa.

68.

68.

සද්ධා [Pg.59] බන්ධතු පාථෙය්‍යං, තදෙසනං ඉහෙව හි;

භවන්තරෙ නලබ්භෙය්‍ය, අපාථෙය්‍ය තිදුක්ඛිතො.

Hãy dùng đức tin để chuẩn bị tư lương, việc tìm kiếm tư lương đó (chỉ có thể) ở ngay đây; không thể có được ở kiếp khác, không có tư lương, sẽ vô cùng đau khổ.

69.

69.

සංසාර තරණත්ථාය, මහොලුම්පානි බන්ධථ;

භාවනා දාන සීලෙහි, තිවිත්තිණ්ණො භවණ්ණවො.

Để vượt qua vòng luân hồi, hãy kết những chiếc bè lớn; bằng sự tu tập, bố thí và giữ giới, biển sinh tử được vượt qua bởi ba (pháp) này.

70.

70.

භුඤ්ජං [Pg.60] භුඤ්ජං ජනං කාමෙ,කාලාකාලා-බුධොන්තකො;

කන්තෙකන්තෙති මංසාසො,පිවංපිවංව කං මිගං.

Kẻ hủy diệt ăn nuốt chúng sinh trong các dục lạc, không nhận biết thời hay phi thời; giống như kẻ ăn thịt nói 'ngon, ngon', vừa uống (máu) vừa kéo con nai đi.

71.

71.

කාමෙ කාමෙසනායෙය්‍ය,කාලොකාලො මතෙට්ඨියා;

පූරෙ පූරෙතබ්බං ධම්මං,අද්ධා අද්ධාන සංසරං.

Trong khi tìm kiếm các dục lạc, thời gian (của cái chết) là thời gian cho người chết; hãy hoàn thiện các pháp cần được hoàn thiện, để chắc chắn (vượt qua) con đường dài luân hồi.

72.

72.

මරෙය්‍යන්ති [Pg.61] අනුබ්බිග්ගො, පාපකං කත්තුමුස්සහෙ;

කරෙය්‍ය හාසනන්දිඤ්ච, චාපල්ලඤ්ච පමාද වා.

Không kinh sợ rằng 'ta sẽ chết', (người ấy) dám làm điều ác; có thể cười đùa và hoan hỷ, và dao động, hoặc dễ duôi.

73.

73.

මරෙය්‍යමිති [Pg.62] සංවිග්ගො, ලෙණමෙව ගවෙසති;

න හාසි නෙවනන්දීච, න චාපල්ලො කදාචිපි.

Kinh sợ rằng 'ta sẽ chết', (người ấy) chỉ tìm kiếm nơi nương tựa; không cười đùa cũng không hoan hỷ, không bao giờ dao động.

74.

74.

අච්චුට්ඨිත රුජග්ගීහි, අච්චායාසෙ භයානකෙ;

නොසධෙ මරණාසන්නෙ, කතපුඤ්ඤංව සාත-දං.

Với ngọn lửa bệnh tật bùng lên dữ dội, trong sự đau đớn khủng khiếp; khi cái chết gần kề, không có thuốc chữa, chỉ có phước đã làm mới mang lại an lạc.

75.

75.

ඤාතිසඞ්ඝා [Pg.63] වියොජෙන්තා, මරණන්ත භුසාතුරා;

සබ්බං පහාය ගන්තාපි, නන්දිතබ්බානි පුඤ්ඤිනො.

Bị chia lìa khỏi hội chúng quyến thuộc, vô cùng đau đớn cho đến chết; dù phải từ bỏ tất cả mà đi, người có phước vẫn có những điều đáng hoan hỷ.

76.

76.

පස්සන්තා සුනිමිත්තානි, පාකටානි සකම්මුනා;

සුඛන්ති මරණෙ කාලෙ, නුමොදන්තා කතානිච.

Thấy những điềm lành do chính mình làm cho hiện rõ, họ được an lạc trong lúc lâm chung, tùy hỷ với những (việc thiện) đã làm.

77.

77.

සාත-දාතානි [Pg.64] පුඤ්ඤානි, එවං මහබ්භයෙ අපි;

සුගතිං ලහුනෙතානි, කාතබ්බානි පුරෙතරං.

Các phước thiện mang lại an lạc, ngay cả trong nỗi sợ hãi lớn lao như vậy; chúng dẫn đến cõi lành, (do đó) cần phải được làm từ trước.

78.

78.

දෙවදූතෙ [Pg.65] පකාසෙත්වා, යමපුට්ඨො සයංකතං;

පුඤ්ඤං සරති චෙ සත්තො, තදෙව සුගතිං වජෙ.

Sau khi các thiên sứ (của thần chết) đã xuất hiện, khi bị vua Yama hỏi về những việc tự mình đã làm, nếu chúng sinh nhớ lại phước thiện, chính nhờ đó mà đi đến cõi lành.

79.

79.

පාප [Pg.66] කඩ්ඪම්පි නිරයෙ, මනං දුක්ඛගතං පජං;

දුක්ඛා මොචෙති යංපුඤ්ඤං, සදා කාතබ්බමෙව තං.

Phước nào giải thoát cho chúng sanh, những người có tâm đau khổ, bị ác nghiệp lôi kéo vào địa ngục; phước ấy nên luôn luôn thực hành.

80.

80.

පහායකංව පුඤ්ඤඤ්හි, පහාතබ්බංව පාපකං;

තං පදීපන්ධකාරංව, ද්වයං ඔත්වා ඛුකං විය.

Phước thiện như là điều cần từ bỏ, tội ác cũng là điều cần phải đoạn trừ; cả hai đối nghịch nhau như đèn sáng và bóng tối, như hai vật không thể dung hòa.

81.

81.

ඤාතිසඞ්ඝා [Pg.67] වියොජෙන්තා, මරණන්ත භුසාතුරා;

සබ්බං පහාය ගන්තාරො, භයානකානි පාපිනො.

Bị chia lìa khỏi quyến thuộc, lúc lâm chung vô cùng đau khổ; những kẻ tội lỗi, từ bỏ tất cả, đi đến những cảnh giới đáng sợ.

82.

82.

පස්සන්තා දුන්නිමිත්තානි, පාකටානි සකම්මුනා;

මරණෙ අතිදුක්ඛන්ති, නුතාපෙන්තා කතානිච.

Thấy những điềm xấu do ác nghiệp của mình biểu hiện, họ vô cùng đau khổ lúc lâm chung, bị dằn vặt bởi những việc đã làm.

83.

83.

පටිපීළානි [Pg.68] පාපානි, එවං මහබ්භයෙ සති;

දුග්ගතිං ලහුනෙතානි, යුත්තොව පරිවජ්ජිතුං.

Khi nỗi sợ hãi lớn lao (của cái chết) hiện hữu, các ác nghiệp gây ra đau khổ. Chúng nhanh chóng dẫn đến ác thú. Vì vậy, thật thích đáng để tránh xa chúng.

84.

84.

දෙවදූතෙ [Pg.69] පකාසෙත්වා, යමරාජෙන පුච්ඡිතො;

පමාදස්සන්ති චික්ඛන්තො, මහග්ගිම්හි තුරං පති.

Sau khi được vua Diêm Vương chỉ cho các sứ giả của trời và tra hỏi, người ấy thú nhận: "Do con đã dễ duôi", rồi nhanh chóng rơi vào ngọn lửa lớn.

85.

85.

පුඤ්ඤං අකරිවා මාවා, යමරාජින්ද පුච්ඡිතො;

පමාදස්සන්ති චික්ඛන්තො, මහාදුක්ඛං තුරං ගමි.

Bị vua Diêm Vương tra hỏi: "Tại sao ngươi không làm phước?", người ấy thú nhận: "Do con đã dễ duôi", rồi nhanh chóng đi đến khổ đau tột cùng.

86.

86.

පාපං [Pg.70] අකරිවා මාවා, පුච්ඡිතො යමසාමිනා;

පමාදස්සන්ති චික්ඛන්තො, තත්තං ගුළං තුරං ගිලි.

Bị chúa tể Diêm Vương tra hỏi: "Tại sao ngươi làm điều ác?", người ấy thú nhận: "Do con đã dễ duôi", rồi nhanh chóng nuốt quả cầu sắt nung đỏ.

87.

87.

ජාතමත්තා තිජිණ්ණාච, ආතුරාච මතා වුධා;

දෙවදූතෙ ඉමෙ පඤ්ච, දිස්වා සංවිග්ගතං වජෙ.

Trẻ sơ sinh, người già yếu, người bệnh tật, người chết, và người bị hành hình; thấy năm sứ giả của trời này, người trí nên sanh lòng kinh cảm.

88.

88.

චොදිතා [Pg.71] දෙවදූතෙහි, යෙ පමජ්ජන්ති මානවා;

තෙ දීඝරත්තං සොචන්ති, හින කායූ පගානරා.

Những người nào được các sứ giả của trời cảnh tỉnh mà vẫn dễ duôi, những người ấy sẽ sầu muộn trong một thời gian dài, sanh vào thân thể thấp hèn.

89.

89.

ධුරද්වය [Pg.72] මනාරබ්භ, ගිහිකම්මාදිකෙ රතො;

කථං ගිජ්ඣකූටං සෙසං, පෙතාවාසං අතිස්සති.

Không đảm nhận hai trách nhiệm (học và hành), lại ưa thích việc đời tại gia; làm sao người ấy có thể vượt qua được cảnh giới ngạ quỷ, huống là đến được núi Linh Thứu?

90.

90.

පරියත්ති මසික්ඛන්තො,නාරද්ධො පටිපත්තියං;

අලසො දුබ්බිතක්කො සො,කිං තංසෙලං අතිස්සති.

Không học hỏi giáo pháp, không bắt đầu thực hành, lười biếng và có tà tư duy; làm sao người ấy có thể vượt qua được ngọn núi kia?

92.

92.

මොචනත්ථාය [Pg.73] පබ්බජ්ජ, සංකිලිට්ඨා පමාදිනො;

සුගත්‍යාපිච තෙ භට්ඨා, අතිදූරාව මුත්තිතො.

Sự xuất gia là vì mục đích giải thoát, nhưng đối với người dễ duôi thì bị ô nhiễm; họ đã đánh mất cả thiện thú, và còn cách rất xa sự giải thoát.

93.

93.

සීදන්තෙව [Pg.74] ජලෙ ඛිත්තා, සිලා මහාව ඛුද්දකා;

පතන්ති ඛුද්දකෙනාපි, අපායං පාප කම්මුනා.

Giống như những tảng đá, dù lớn hay nhỏ, khi bị ném xuống nước đều chìm xuống; cũng vậy, chúng sanh rơi vào ác đạo dù chỉ do một ác nghiệp nhỏ.

94.

94.

පතන්තා ඛුද්දකෙනෙව, බහූහි පුන පීළිතා;

මොක්ඛොකාසං නවින්දන්ති, පාපං ඛුද්දම්පි නාචරෙ.

Rơi vào (ác đạo) chỉ vì một nghiệp nhỏ, rồi lại bị nhiều nghiệp khác áp bức; họ không tìm thấy cơ hội giải thoát. Vì vậy, chớ làm điều ác, dù là nhỏ nhất.

95.

95.

ජෙගුච්ඡිත්ථූදරාගම්ම[Pg.75], පුනාපි තත්ථ නිච්චගූ;

දුක්ඛාති දුක්ඛ සංකිණ්ණො, හට්ඨුං තුට්ඨුං නසක්කුණෙ.

Từ trong bụng mẹ đáng ghê tởm mà đến, rồi lại luôn luôn quay về nơi đó; bị tràn ngập bởi khổ đau chồng chất, người ấy không thể nào vui vẻ, hoan hỷ.

96.

96.

අතිබ්‍යාපිගුණො [Pg.76] පුඤ්ඤො,මහායසො සිරින්ධරො;

කුච්ඡියං රෙතසි වාසො,අතීව ලජ්ජිතබ්බකො.

Dù là người có phước đức, phẩm hạnh lan xa, danh tiếng lẫy lừng, đầy vẻ huy hoàng; việc trú ngụ trong bụng mẹ như một bào thai là điều vô cùng đáng hổ thẹn.

97.

97.

මච්චුදුක්ඛං ඛණංයෙව, අතිදුක්ඛං තදුත්තරි;

මාතුගාමුදරෙ සන්ධි, පතිට්ඨානං භයානකං.

Nỗi khổ của cái chết chỉ là trong khoảnh khắc, nhưng còn có nỗi khổ lớn hơn thế nữa; đó là sự tái sanh đáng sợ, khi được thành lập trong bụng mẹ.

98.

98.

මච්චුදුක්ඛං [Pg.77] ඛණංයෙව, අතිදුක්ඛං චිරත්තනං;

ආම පක්කන්තරෙ සන්ධි, පතිට්ඨානං භයානකං.

Nỗi khổ của cái chết chỉ là trong khoảnh khắc, nhưng nỗi khổ lớn lao và dài lâu là sự tái sanh đáng sợ, khi được thành lập giữa dạ dày và ruột non.

99.

99.

දුග්ගත්‍යංඨාතු තංදුක්ඛං, සුණ උච්චකුලෙඅපි;

කුච්ඡියං අතිසම්බාධෙ, ජලාබුම්හි ජිගුච්ඡිතෙ.

Hãy gác lại nỗi khổ ở ác đạo, hãy nghe đây! Dù sanh vào gia đình cao quý, vẫn phải chịu khổ trong bụng mẹ, nơi vô cùng chật hẹp, trong bọc nước ối đáng ghê tởm.

100.

100.

මිළ්හ සෙම්හාදි සංකිණ්ණෙ, අති දුග්ගන්ධ වාසිතෙ;

ගූථකූපෙ කිමීවිය, තමෙජා මූලකම්මතො.

Giống như con giòi trong hố phân, chúng sanh ấy do nghiệp gốc mà ở nơi tràn đầy phẩn, đờm, dãi, bốc mùi vô cùng hôi thối.

101.

101.

පරමාණුකායො ඨාති, දුක්ඛී නෙරයිකො විය;

ධුවාතුරො සුඛාමිස්සො, ආම පක්කාසයන්තරෙ;

Với thân hình nhỏ như nguyên tử, nó tồn tại, đau khổ như một chúng sanh địa ngục; luôn luôn bệnh hoạn, không xen lẫn chút hạnh phúc nào, ở giữa dạ dày và ruột.

102.

102.

වෙදනට්ටොව සංවඩ්ඪො, අචිත්තොවිය නිච්චලො;

දසමාසන්තරෙ කච්චෙ, බහූ මරන්ති පාණිනො.

Lớn lên trong sự khổ thọ, bất động như thể không có tâm trí; trong khoảng mười tháng trong bụng mẹ, nhiều chúng sanh đã chết đi.

103.

103.

පරිපක්කො [Pg.79] පමුඤ්ඡො සො,අතිසම්බාධ යොනිතො;

මලාකිණ්ණෙන ගත්තෙන,අච්චායාසො විජායති.

Khi đã trưởng thành, nó được giải thoát khỏi đường sanh vô cùng chật hẹp; với thân thể lấm lem ô uế, nó được sanh ra trong sự đau đớn tột cùng.

104.

104.

එවං [Pg.80] මච්චුඤ්ච සන්ධිඤ්ච, විජායනඤ්ච භෙරවං;

පස්සං නිබ්බින්දන්තො සන්තො, විරජ්ජෙය්‍ය භවන්දුකෙ.

Như vậy, thấy được sự đáng sợ của cái chết, của sự tái sanh, và của sự sinh nở, bậc thiện trí, do nhàm chán, nên từ bỏ tham ái đối với ngục tù của hữu.

105.

105.

එවං මච්චුඤ්ච සන්දිඤ්ච, අනුස්සර මභිණ්හසො;

රාජසෙට්ඨි භවාදිම්පි, නඉච්ඡෙය්‍ය තදන්විතං.

Như vậy, hãy thường xuyên tưởng niệm đến cái chết và sự tái sanh; người ấy sẽ không mong muốn bất cứ sự tồn tại nào, dù là vua chúa hay trưởng giả, mà còn liên quan đến chúng.

106.

106.

භවෙ [Pg.81] දුක්ඛ මචින්තෙත්වා, භවාසාය පවත්තිතං;

පුඤ්ඤං පුනප්පුනං දෙති, සන්ධිං න නිබ්බුතිං වරං.

Không suy xét đến khổ đau trong các cõi hữu, phước thiện được làm với hy vọng tái sanh sẽ mang lại sự nối liền (sanh tử) lập đi lập lại, chứ không phải là sự tịch tịnh tối thượng.

107.

107.

භවෙ දුක්ඛං විභායිත්වා, නිබ්බින්දෙන පවත්තිතං;

පුඤ්ඤං භව මතික්කම්ම, නිබ්බානං දෙති නිබ්බුතිං.

Do sợ hãi khổ đau trong các cõi hữu, phước thiện được làm với tâm nhàm chán sẽ vượt qua các cõi hữu và mang lại Niết Bàn, sự tịch tịnh.

108.

108.

භවෙ [Pg.82] දුක්ඛං සරිත්වාන, මච්චුසන්ධි සයාදිකං;

තිභවෙසු විරජ්ජෙය්‍යා, දිත්ත ගෙහෙව සාමිකො.

Hãy ghi nhớ khổ đau trong các cõi hữu, như là chết, tái sanh, sinh ra, v.v...; người ấy nên từ bỏ tham ái trong ba cõi, như người chủ nhà muốn thoát khỏi ngôi nhà đang cháy.

109.

109.

සන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො, සන්ධිදුක්ඛ මනුස්සරං;

නිබ්බින්ද යුත්ත චිත්තෙන, වජ්ජෙය්‍ය භවසාත තො.

Bậc thiện trí khi làm các việc phước thiện, hãy tưởng niệm đến khổ đau của sự tái sanh; với tâm tương ưng với sự nhàm chán, hãy tránh xa sự khoái lạc trong các cõi hữu.

110.

110.

පුඤ්ඤ [Pg.83] නිබ්බත්ත ඨානෙපි, ජෙගුච්ඡෙ සන්ධිසම්භවො;

භව සාත වසා තස්මා, ධීරො තං ලග්ගනං චජෙ.

Dù ở nơi do phước sanh, sự thọ sanh trong thai vẫn đáng ghê tởm. Vì vậy, do sự ham thích trong cõi hữu, bậc trí hãy từ bỏ sự dính mắc ấy.

3. අසුභභාවනා නිද්දෙස

3. Phần chỉ dẫn về tu tập bất tịnh

1.

1.

සිරිමං [Pg.84] ගණිකං දිස්වා, දමෙතුං රත්තචෙතසං;

දස්සෙත්වා මතසාරීරං, තස්සා ජිනො ඉදං බ්‍රවි.

Khi thấy kỹ nữ Sirimā, để điều phục người có tâm tham ái, bậc Chiến Thắng đã cho thấy tử thi của nàng và nói lên lời này.

2.

2.

චරංවා [Pg.89] යදිවා තිට්ඨං, නිසින්නො උදවා සයං;

සමඤ්ඡෙති පසාරෙති, එසා කායස්ස ඉඤ්ජනා.

Hoặc đi, hoặc đứng, hoặc ngồi, hoặc nằm, co lại và duỗi ra, đó là sự cử động của thân này.

3.

3.

අට්ඨි න්හාරූහි සංයුත්තො, තච මංසාව ලෙපනො;

ඡවියා කායො පටිච්ඡන්නො, යථාභූතං නදිස්සති.

Thân này được kết hợp bởi xương và gân, được trát phết bởi da và thịt, được bao bọc bởi lớp da ngoài, nên không được thấy như thật.

4.

4.

අන්තපූරො [Pg.90] දරපූරො, යකන පෙළස්ස වත්ථිනො;

හදයස්ස පප්ඵාසස්ස, වක්කස්ස පිහකස්සච.

Đầy ruột, đầy bao tử, với gan, lá lách, bọng đái, tim, phổi, thận, và lá lách.

5.

5.

සිඞ්ඝානිකාය ඛෙළස්ස, සෙදස්සච මෙදස්සච;

ලොහිතස්ස ලසිකාය, පිත්තස්සච වසායච.

Với nước mũi, nước miếng, mồ hôi, mỡ đặc, máu, hoạt dịch, mật, và mỡ lỏng.

6.

6.

අථස්ස [Pg.91] නවහි සොතෙහි, අසුචි සවති සබ්බදා;

අක්ඛිම්හා අක්ඛිගූථකො, කණ්ණම්හා කණ්ණගූථකො.

Lại nữa, từ chín lỗ của nó, vật bất tịnh luôn luôn chảy ra: từ mắt có ghèn, từ tai có ráy tai.

7.

7.

සිඞ්ඝානිකාච නාසතො, මුඛතො වමති එකදා;

පිත්තං සෙම්හඤ්ච වමති, කායම්හා සෙදජල්ලිකා.

Nước mũi từ lỗ mũi, và từ miệng đôi khi nôn mửa ra mật và đờm; từ thân thì có mồ hôi và cáu ghét.

8.

8.

අථස්ස [Pg.92] සුසිරං සීසං,මත්ථලුඞ්ගස්ස පූරිතං;

සුභතො නං මඤ්ඤති බාලො,අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො.

Lại nữa, đầu của nó rỗng không, chứa đầy óc. Kẻ ngu phu, bị vô minh dẫn dắt, nghĩ rằng nó là tốt đẹp.

9.

9.

යදාච සො මතො සෙති,උද්ධුමාතො විනීලකො;

අපවිද්ධො සුසානස්මිං,අනපෙක්ඛා හොන්ති ඤාතයො.

Và khi nó nằm chết, sình trương và xanh bầm, bị quăng bỏ trong nghĩa địa, bà con thân quyến cũng chẳng đoái hoài.

10.

10.

ඛාදන්ති [Pg.93] නං සුවානාච, සිඞ්ගාලකාච කිමියො;

කාකා ගිජ්ඣාච ඛාදන්ති, යෙචඤ්ඤෙ සන්ති පාණකා.

Chó, chó rừng, và dòi bọ ăn nó; quạ, kên kên, và các loài sinh vật khác cũng ăn nó.

11.

11.

සුත්වාන [Pg.94] බුද්ධවචනං, භික්ඛු පඤ්ඤාණවා ඉධ;

සොඛො නං පරිජානාති, යථාභූතඤ්හි පස්සති.

Vị tỳ khưu có trí tuệ ở đời này, sau khi nghe lời Phật dạy, vị ấy hiểu rõ thân này, vì vị ấy thấy nó như thật.

12.

12.

යථාඉදං තථාඑතං, යථාඑතං තථාඉදං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධාච, කායෙ ඡන්දං විරාජයෙ.

Như thân này, thân kia cũng vậy; như thân kia, thân này cũng vậy. Đối với thân trong và ngoài, hãy nên ly dục.

13.

13.

ඡන්ද [Pg.95] රාග විරත්තො සො, භික්ඛු පඤ්ඤාණවා ඉධ;

අජ්ඣගා අමතං සන්තිං, නිබ්බානං පද මච්චුතං.

Vị tỳ khưu có trí tuệ ở đời này, sau khi ly tham ái, đã chứng đạt trạng thái bất tử, an tịnh, là Niết Bàn, cảnh giới không còn chết.

14.

14.

ද්විපාදකො යං අසුචි, දුග්ගන්ධො පරිහාරති;

නානාකුණප පරිපූරො, විස්සවන්තො තතොතතො.

Vật hai chân này, bất tịnh, hôi thối, được mang đi đây đó, chứa đầy các loại tử thi, rỉ chảy từ chỗ này chỗ kia.

15.

15.

එතාදිසෙන [Pg.96] කායෙන, යො මඤ්ඤෙ උන්නමෙතවෙ;

පරංවා අවජානෙය්‍ය, කිමඤ්ඤත්‍ර අදස්සනාති;

කාය විච්ඡන්දනීයසුත්තං, විජයසුත්තන්තිපි වත්තබ්බං.

Với một thân thể như vậy, ai lại nghĩ đến việc tự đề cao mình hay khinh miệt người khác, đó là gì nếu không phải do không thấy (sự thật)? (Kinh Về Sự Ghê Tởm Của Thân, cũng được gọi là Kinh Vijaya).

16.

16.

ර-අක්ඛරො [Pg.97] සියාග්ගිම්හි, රොව අග්ගිව ආගතො;

තස්මා රාගොති වත්තබ්බො, තණ්හාව නිච්චතාපිකා.

Chữ 'ra' có trong từ 'aggi' (lửa), và 'ro' cũng như đến từ 'aggi'. Do đó, nó được gọi là 'rāga' (tham ái), chính là ái dục luôn thiêu đốt.

17.

17.

අභිණ්හමෙව රාගග්ගි, දය්හතෙ සුභසඤ්ඤිනං;

කිමිඛජ්ජවණො සාව, දුක්ඛී රාගී ස සබ්බදා.

Lửa tham ái luôn thiêu đốt người có tưởng về cái đẹp. Giống như người phung bị dòi bọ ăn, người tham ái luôn luôn đau khổ.

18.

18.

දුක්ඛී [Pg.98] පිය මලද්ධාන, ලද්ධාප්‍ය පරිපුණ්ණතො;

නත්ථි රාගග්ගිඛන්ධස්ස, පියින්ධෙන හි පුණ්ණතා.

Đau khổ khi không được vật yêu quý, và cả khi được rồi cũng không trọn vẹn. Vì khối lửa tham ái không bao giờ được lấp đầy bởi nhiên liệu là những vật khả ái.

19.

19.

නත්ථි [Pg.99] රාගසමො අග්ගි,ඉති වුත්තං මහෙසිනා;

තෙන රාගග්ගිනා දඩ්ඪො,සබ්බො ලොකො තිදුක්ඛිතො.

Không có lửa nào bằng lửa tham ái, bậc Đại Sĩ đã nói như vậy. Bị ngọn lửa tham ái ấy thiêu đốt, toàn thể thế gian phải chịu ba loại khổ.

20.

20.

එකස්ස පිවිතං ඛීරං, චතූ දධි ජලා බහු;

රාගහෙතු භවෙ සන්ධි, ට්ඨානං අනමතග්ගිකං.

Sữa mẹ mà một người đã uống (trong các kiếp) còn nhiều hơn nước trong bốn biển. Do tham ái làm nhân, sự nối liền trong các cõi hữu có khởi đầu không thể biết.

21.

21.

චතූදමි [Pg.100] ජලා භිය්‍යො, සීසච්ඡෙදන ලොහිතං;

රාගහෙතු භවෙ මච්ච, භයං අනමතග්ගිකං.

Máu do bị chặt đầu còn nhiều hơn nước trong bốn biển. Do tham ái làm nhân, người phải chết trong cõi hữu có nỗi sợ hãi với khởi đầu không thể biết.

22.

22.

එකස්ස රුදතො අස්සු, චතූ දධි ජලා බහු;

දුක්ඛං අනමතග්ගංව, තංහෙතු පරිදෙවනං.

Nước mắt của một người khóc lóc còn nhiều hơn nước trong bốn biển. Sự sầu bi than khóc có nguyên nhân từ khổ đau với khởi đầu không thể biết.

23.

23.

තත්තායො [Pg.101] ගුළ ගිලිත, වධග්ගි දය්හනා දිකං;

අසඞ්ඛ්‍යෙය්‍යං මහාදුක්ඛං, තංහෙතු නිරයෙ ලභි.

Việc nuốt những viên sắt nóng, bị thiêu đốt trong lửa hành hình, v.v... vô số những đại khổ này đã phải chịu trong địa ngục vì nguyên nhân đó (tham ái).

24.

24.

එක ද්විත්ති චතු පඤ්ච, බුද්ධුප්පාදෙප්‍ය මොචිතං;

ඛුප්පිපාසිත නිජ්ඣාමං, ලභි තංහෙතු පෙත්තිකං.

Dù đã trải qua một, hai, ba, bốn, năm lần Phật ra đời và được giải thoát (khỏi địa ngục), vẫn phải chịu cảnh đói khát thiêu đốt của loài ngạ quỷ vì nguyên nhân đó (tham ái).

25.

25.

තිරච්ඡානෙ [Pg.102] අසූරෙච, දුක්ඛං නානාවිධං ලභි;

නමතග්ගික සංසාරෙ, සබ්බන්තං රාගහෙතුකං.

Trong cõi bàng sanh và a-tu-la, đã phải chịu nhiều loại khổ đau. Trong vòng luân hồi vô thủy này, tất cả những điều đó đều do tham ái làm nhân.

26.

26.

එකස්සෙකෙන කප්පෙන, පුග්ගලස්සට්ඨි සඤ්චයො;

සචෙ සංහාරිතො අස්ස, වෙපුල්ල පබ්බතාධිකො.

Đống xương của một người trong một đại kiếp, nếu được thu gom lại, sẽ cao hơn núi Vepulla.

27.

27.

එක කප්පෙ ඉදං දුක්ඛං, නාදිකප්පෙසු කාකථා;

රාගො නනු මහාවෙරී, බාලො ජනො ත මිච්ඡති.

Đây là khổ đau trong một đại kiếp, huống chi trong vô số kiếp? Tham ái quả là kẻ thù lớn, nhưng kẻ ngu phu lại mong muốn nó.

28.

28.

රාගසුද්ධි [Pg.103] අසොකොච, නිද්දුක්ඛො ඤායපත්තිච;

නිබ්බානං පඤ්ච පච්චක්ඛා, අසුභාය ඵලා මතා.

Sự thanh tịnh khỏi tham ái, sự vô ưu, sự không khổ, sự đạt đến chánh đạo, và Niết Bàn - năm quả này được xem là kết quả trực tiếp của pháp tu bất tịnh.

29.

29.

අසුභග්ගහණං [Pg.104] ඣායී, මිතා සින්ද්‍රිය සංවරො;

සොමිත්‍ය මුක්කට්ඨාවාචා, ඡළිමෙ රාග සුද්ධියා.

Thiền giả nắm bắt đề mục bất tịnh, hộ trì các căn có chừng mực, lời nói ôn hòa và cao thượng, sáu pháp này để thanh lọc tham ái.

30.

30.

නිච්චුග්ගරාග රොගීනං, අසුභා වාතුලොසධා;

රාගයක්ඛාභි ගය්හානං, අසුභා මන්ත මුත්තරං.

Đối với những người bệnh tham ái luôn mãnh liệt, (quán) bất tịnh là liều thuốc trị bệnh phong; đối với những người bị quỷ tham ái chiếm đoạt, (quán) bất tịnh là câu thần chú tối thượng.

31.

31.

සජීවකාච [Pg.105] නිජ්ජීවා, අසුභා දුවිධා මතා;

සජීවා කෙසලොමාදි, දසෙවිමෙ අජීවකා.

Bất tịnh được xem là có hai loại: có sự sống và không có sự sống. Loại có sự sống là tóc, lông, v.v... Mười loại sau đây là loại không có sự sống.

32.

32.

උද්ධුමාතක [Pg.106] වීනීලං, විපුබ්බකං විඡිද්දකං;

වික්ඛායිතක වික්ඛිත්තං, හතිවික්ඛිත්ත ලොහිතං.

Tử thi sình trương, tử thi xanh bầm, tử thi mưng mủ, tử thi bị cắt đứt, tử thi bị gặm nhấm, tử thi bị phân tán, tử thi bị chặt và phân tán, tử thi đẫm máu.

33.

33.

පුළුව ට්ඨික මිච්චෙසු, ලද්ධා අඤ්ඤතරං සතො;

රතන වානපස්සෙය්‍ය, යථා චෙතසි පාකටං.

Tử thi bị dòi bọ, và bộ xương. Trong các loại này, người có chánh niệm sau khi có được một đề mục nào đó, hãy quán sát nó như một báu vật, cho đến khi nó hiện rõ trong tâm.

34.

34.

මතං [Pg.107] ඛජ්ජං ස මංසඤ්ච, නිලොහිතං නිමංසකං;

වික්ඛිත්තං සෙත පුඤ්ජට්ඨිං, නවධා පුතිමික්ඛයෙ.

Tử thi đang bị ăn, (bộ xương) còn dính thịt, không còn máu, không còn thịt, bị phân tán, đống xương trắng, nên quán xét sự thối rữa theo chín cách.

35.

35.

මච්චුතො [Pg.108] පරිමුච්චාමි, පටිවත්ති යිමා යිති;

පයොජන සමාවජ්ජ, මොදිතබ්බං ජිගුච්ඡකෙ.

Sau khi suy xét lợi ích rằng: 'Ta sẽ thoát khỏi cái chết, đây là pháp hành', người ấy nên hoan hỷ trong đối tượng đáng ghê tởm.

36.

36.

සජීවකෙ ජිගුච්ඡත්ථං, නිජ්ජීවා සුභ මීරිතං;

තථූපමො අයංකායො, එවමෙව භවිස්සති.

Đối với vật sống, (quán) là để nhàm tởm; đối với vật không sự sống, sự bất tịnh được nói đến. Thân này cũng tương tự như thế, nó cũng sẽ trở thành như vậy.

37.

37.

එවංධම්මො [Pg.109] අයංකායො, එවංභාවී නතික්කමො;

ඉච්චුප සංහරෙ දිස්වා, එකද්විහ මතාදිකං.

Thân này có bản chất như vậy, sẽ trở thành như vậy, không thể vượt qua (bản chất ấy). Sau khi thấy tử thi một hoặc hai ngày tuổi v.v..., người ấy nên áp dụng (sự quán chiếu ấy vào thân mình) như vậy.

38.

38.

යථා [Pg.110] ඉදං තථාඑතං, යථාඑතං තථා ඉදං;

ජෙගුච්ඡං පටිකූල්‍යඤ්ච, කායෙ ඉච්චුප සංහරෙ.

Như thế này (tử thi), thì thế kia (thân ta) cũng vậy; như thế kia (thân ta), thì thế này (tử thi) cũng vậy. Người ấy nên áp dụng (sự quán chiếu) về tính chất đáng ghê tởm và đáng ghét vào thân của mình như vậy.

39.

39.

උද්ධුමාත විනීලාදි,පටිකූල්‍යො ජිගුච්ඡිතො;

තථෙවායම්පි මෙ කායො,විසෙසො නායු-සායුව.

Tử thi sình trương, xanh bầm, v.v... là đáng ghê tởm và đáng ghét. Thân này của ta cũng y như vậy, không có gì khác biệt.

40.

40.

උද්ධුමාත [Pg.111] විනීලාදො, සොභණං නත්ථි කිඤ්චිපි;

ඉමස්මිංපි මෙ කායෙ, ගවෙසන්තොපි සබ්බසො.

Trong tử thi sình trương, xanh bầm, v.v..., không có bất cứ điều gì tốt đẹp. Ngay cả trong thân này của ta, dù tìm kiếm khắp mọi nơi (cũng không thấy).

41.

41.

පටිකූලවසා ධාතු, වසාච ද්විප්පකාරතො;

පච්චවෙක්ඛෙය්‍යිමං කායං, ඉච්ඡං විරාග මත්තනි.

Người mong muốn sự ly tham cho tự thân, nên quán xét thân này theo hai cách: theo phương diện đáng ghê tởm và theo phương diện các yếu tố (giới).

42.

42.

වණ්ණ [Pg.112] සණ්ඨාන ගන්ධෙහි, ආසයො කාසතොපිච;

ජෙගුච්ඡ පටිකූල්‍යාච, කෙසා න තුට්ඨමානිතා.

Xét về màu sắc, hình dạng, mùi, nơi sanh và vị trí, tóc là đáng ghê tởm và đáng ghét, không phải là thứ đáng được trân trọng.

43.

43.

ඉති කෙසෙසු ඉක්ඛෙය්‍ය,ලොමා දීසුප්‍යයං නයො;

ද්වත්තිංසෙවඤ්හි කොට්ඨාසෙ,පච්චවෙක්ඛෙ විසුංවිසුං.

Người ấy nên quán xét về tóc như vậy. Phương pháp này cũng (áp dụng) cho lông, v.v... Người ấy nên quán xét riêng biệt từng phần trong ba mươi hai thể trược.

44.

44.

කායතො [Pg.113] බහිනික්ඛන්තං, පටිකූල්‍යං ජිගුච්ඡිතං;

අනික්ඛන්තම්පි ජෙගුච්ඡං, පටිකූල්‍යංව තස්සමං.

Những gì đi ra khỏi thân là đáng ghét và đáng ghê tởm. Ngay cả những gì chưa đi ra cũng đáng ghê tởm và đáng ghét tương tự như vậy.

45.

45.

සඞ්ඛතම්පි යථා වච්චං, මනුඤ්ඤතං න පාපුණෙ;

උපක්කම සහස්සෙහි, එවං කෙසාදිකම්පිච.

Cũng như phân, dù được tô điểm bằng hàng ngàn phương cách, cũng không thể trở nên đáng ưa thích. Tóc, v.v... cũng như vậy.

46.

46.

සභාව [Pg.114] පටිකූල්‍යංව, එකම්පි වච්ච පුඤ්ජකං;

නනු ජෙගුච්ඡිතා භිය්‍යො, ද්වත්තිංස වච්චපුඤ්ජකා.

Nếu một đống phân tự bản chất đã là đáng ghét, huống chi ba mươi hai đống phân lại không đáng ghê tởm hơn sao?

47.

47.

පච්චෙකම්පි [Pg.115] පටිකූල්‍යං, කෙසාදිකං සභාවතො;

කෙසාදිද්වත්තිංස පුඤ්ජො, භිය්‍යො ජෙගුච්ඡිතො නනු.

Nếu từng phần như tóc, v.v... tự bản chất đã là đáng ghét, huống chi một đống gồm ba mươi hai thứ như tóc, v.v... lại không đáng ghê tởm hơn sao?

48.

48.

පුඤ්ජිතෙස්වෙව කන්තෙසු, කන්තොහොති ස පුඤ්ජකො;

පුඤ්ජිතෙසු අකන්තෙස, අකන්තොව ස පුඤ්ජකො.

Khi những vật đáng ưa thích được chất đống lại, đống ấy trở nên đáng ưa thích. Khi những vật không đáng ưa thích được chất đống lại, đống ấy quả thật không đáng ưa thích.

49.

49.

පච්චෙකං [Pg.116] විනිභුත්තෙස, කෙස ලොම නඛාදිසු;

නත්ථි තඤ්ඤා කුමාරීවා, මුඛහත්ථාදිකානිවා.

Khi tóc, lông, móng, v.v... được tách rời ra từng phần, không có cái gọi là 'thiếu nữ' hay 'mặt', 'tay', v.v...

50.

50.

සම්පිණ්ඩි තෙසු තෙස්වෙව,කුතො තා තානි ආගතා;

පඤ්ඤත්ති මත්ත මෙවෙසා,ජිගුච්ඡඤ්ඤා න කාචිපි.

Khi chính những thứ ấy được kết hợp lại, thì những (khái niệm) ấy từ đâu đến? Đây chỉ đơn thuần là khái niệm, ngoài sự ghê tởm ra, không có gì khác.

51.

51.

සන්තං [Pg.117] චින්තෙය්‍ය නාසන්තං, සන්ත චින්තයතො සුඛං;

අසන්තං පරිකප්පෙන්තො, නානාදුක්ඛෙහි තප්පති.

Nên suy tư về cái có thật, không nên suy tư về cái không có thật. Người suy tư về cái có thật sẽ có được an lạc. Người tưởng tượng ra cái không có thật sẽ bị thiêu đốt bởi nhiều khổ đau.

52.

52.

නාවජ්ජ සන්තජෙගුච්ඡං, සඤ්ඤං අසති කාතුන;

සුභා ඉත්ථීති ගාරග්ගි, උප්පජ්ජි සුභසඤ්ඤිනො.

Không xem xét đến sự ghê tởm đang hiện hữu, lại tạo ra tưởng sai lầm rằng 'người nữ này xinh đẹp', ngọn lửa tham ái khởi lên cho người có tịnh tưởng.

53.

53.

අසන්තංව [Pg.118] අභූතංව, පස්සෙ රාගග්ගිජොතියා;

තාය සන්තඤ්ච භූතඤ්ච, න පස්සති කදාචිපි.

Với ánh sáng của ngọn lửa tham ái, người ta thấy cái không thật, cái không có. Do đó, người ta không bao giờ thấy được cái có thật, cái chân thực.

54.

54.

එකස්ස [Pg.119] පිවිතං ඛීරං, සීසච්ඡෙදන ලොහිතං;

රුදතො අස්සු තංහෙතු, චතූදධි ජලා බහු.

Sữa mẹ mà một người đã uống, máu từ những lần bị chặt đầu, nước mắt đã rơi vì sầu khổ, (tất cả) còn nhiều hơn nước trong bốn biển.

55.

55.

ආයතිම්පි අතීතෙව, සංසරන්තස්ස හෙස්සති;

රාගං හන්තු මනීහොචෙ, ඛීරං අස්සුච ලොහිතං.

Trong tương lai cũng như trong quá khứ, đối với người còn lang thang trong luân hồi, sữa, nước mắt và máu sẽ (tiếp tục tuôn chảy) nếu người ấy không nỗ lực diệt trừ tham ái.

56.

56.

සුභසඤ්ඤාය [Pg.120] සො වඩ්ඪො,තදභාවෙ ස නස්සති;

ථිරං හන්තුං න තංසඤ්ඤං,සක්කා සිථිල වීරියො.

(Tham ái) tăng trưởng do tịnh tưởng, và diệt mất khi không có tịnh tưởng. Người có tinh tấn lười biếng không thể nào diệt trừ một cách vững chắc tưởng ấy.

57.

57.

උස්සොළ්හි [Pg.121] වීරියො හුත්වා, බ්‍රූහෙය්‍යාසුභ භාවනං;

සුභසඤ්ඤාප්ප හානාය, පරිච්චජ්ජාපි ජීවිතං.

Trở thành người có tinh tấn nhiệt thành, người ấy nên tu tập pháp quán bất tịnh để đoạn trừ tịnh tưởng, dù phải hy sinh cả mạng sống.

58.

58.

අඤ්ඤකිච්ච මුපෙක්ඛාය, බ්‍රූහෙය්‍යාසුභ භාවනං;

මන්දි හුත්වෙහ රාගග්ගි, නිබ්බායිස්සති ආයතිං.

Gác lại các công việc khác, người ấy nên tu tập pháp quán bất tịnh. Ngọn lửa tham ái khi đã suy yếu ở đây (trong đời này), sẽ bị dập tắt trong tương lai.

59.

59.

කිච්චං මෙ ඉදමෙවෙති, බ්‍රූහෙය්‍යාසුභ භාවනං;

දානි මන්දග්ගි හුත්වාන, පාමොජ්ජං වෙ ලභිස්සති.

"Đây chính là phận sự của ta", hãy tu tập pháp quán bất tịnh; Bấy giờ, khi ngọn lửa (tham ái) đã yếu dần, vị ấy chắc chắn sẽ đạt được niềm hân hoan.

60.

60.

කායෙ [Pg.122] දට්ඨබ්බ ජෙගුච්ඡං, අපස්සන්තො පමාදවා;

අලද්ධා කිඤ්චි පාමොජ්ජං, පබ්බජ්ජම්පි න මොදති.

Kẻ phóng dật không thấy được sự đáng ghê tởm cần phải thấy trong thân này; không đạt được chút hân hoan nào, nên cũng không hoan hỷ trong đời xuất gia.

61.

61.

පුරෙ මරාමි කායෙ ස්මිං, පස්සා මි පස්සිතබ්බකං;

ඉච්චා රද්ධො වීතිංලද්ධා, පබ්බජ්ජං අතිමොදති.

"Trước khi ta chết trong thân này, ta sẽ thấy điều cần phải thấy"; với quyết tâm như vậy, đạt được sự hoan hỷ, vị ấy vô cùng hoan hỷ trong đời xuất gia.

62.

62.

කායෙ [Pg.123] දට්ඨබ්බ ජෙගුච්ඡං, අපස්සන්තො පමාද වා;

මොඝංව දුල්ලභාතීතො, මහාජානීයතං ගතො.

Kẻ phóng dật không thấy được sự đáng ghê tởm cần phải thấy trong thân này; đã uổng phí đi qua cơ hội hiếm có, kẻ ấy đã đi đến chỗ tổn thất lớn lao.

63.

63.

සන්තං භූතඤ්ච ජෙගුච්ඡං, රාගග්ගිනා අපස්සියං;

පඤ්ඤාපදීපජොතෙන, සමික්ඛෙය්‍ය අභිණ්හසො.

Sự ghê tởm vốn có và thực sự tồn tại, không thể thấy được bởi ngọn lửa tham ái; hãy thường xuyên quán xét nó bằng ánh sáng của ngọn đèn trí tuệ.

64.

64.

සන්තං [Pg.124] භූතඤ්ච කායෙ ස්මිං, දට්ඨුකාමො සදාසතො;

පඤ්ඤාපදීපකෙනෙව, දක්ඛෙ න රාගීසීඛිනා.

Người luôn chánh niệm, mong muốn thấy được sự thật vốn có trong thân này, chỉ có thể thấy được bằng ngọn đèn trí tuệ, chứ không phải bằng ngọn lửa tham ái.

65.

65.

ජෙගුච්ඡිතෙන කායෙන, නික්ඛන්තෙන ජිගුච්ඡතො;

අජ්ජ ස්වෙවා විනට්ඨෙන, නාල මුන්නමිතුං සතො.

Với thân thể đáng ghê tởm này, vốn xuất ra từ nơi ghê tởm, sẽ bị hủy hoại hôm nay hay ngày mai, người có chánh niệm không nên tự cao tự đại.

66.

66.

කීදිසං [Pg.125] මං තුවං මඤ්ඤි, අහං සබ්බ ජෙගුච්ඡකො;

ජෙගුච්ඡතොච නික්ඛන්තො, ඉච්චෙව වත්තු මරහති.

"Ngươi nghĩ ta là hạng người nào? Ta hoàn toàn là kẻ đáng ghê tởm, và đã xuất ra từ nơi ghê tởm", quả thật đáng để nói như vậy.

67.

67.

කායෙ ජෙගුච්ඡසඤ්ඤංව, කරෙ සබ්බිරියා පථෙ;

තස්මිං තුට්ඨබ්බකං නත්ථි, පියායිතං මමායිතං.

Hãy giữ tưởng ghê tởm đối với thân trong tất cả các oai nghi; trong thân ấy không có gì đáng để hài lòng, để yêu quý, hay để xem là "của ta".

68.

68.

සුභාය [Pg.126] නව මත්තානං, අසුභා පරිපාචයෙ;

සන්තො පක්කස්ස සංසාරො, නන්තො නවස්ස රාගිනො.

Kẻ sơ cơ say đắm bởi cái đẹp, (trong khi) pháp bất tịnh làm cho (người trí) chín muồi. Đối với người đã chín muồi, luân hồi đã chấm dứt; đối với kẻ sơ cơ đầy tham ái, luân hồi không có hồi kết.

69.

69.

කායෙ අසුභ සඤ්ඤාය, පරිපක්ක සභාවිනො;

ආලම්බෙසු අචාපල්ලා, ථිරා සම්බුද්ධ සාසනෙ.

Nhờ tưởng bất tịnh trong thân, những bậc có bản tánh thuần thục không còn dao động trước các đối tượng (của giác quan), và vững chắc trong giáo pháp của bậc Chánh Đẳng Giác.

70.

70.

අන්තො [Pg.127] ගොචරිකා පක්කා, බහි ගොචරිකා නවා;

පක්කා නාසාය උච්චා තෙ, නීචායෙව නවා සිනො.

Bậc thuần thục có cảnh giới bên trong, kẻ sơ cơ có cảnh giới bên ngoài. Bậc thuần thục thì cao thượng để đoạn diệt (phiền não), còn kẻ sơ cơ thì quả thật thấp hèn.

71.

71.

නවානවා [Pg.128] සුභාභොගී, නීචානීචා භිගාමිනො;

පක්කා පක්කාව ධීඣායී, සන්තාසන්තා විරාගිනො.

Kẻ rất sơ cơ thì hưởng thụ cái đẹp, đi đến những cảnh giới rất thấp hèn. Bậc rất thuần thục là những thiền giả có trí, rất an tịnh và ly tham.

72.

72.

සක්කා සක්කා න දස්සෙතුං, සුභංසුභං සතංසතං;

ධීරාධීරාග මුජ්ඣන්ති, කායෙ කායෙ ක්‍රියෙක්‍රියෙ.

Có thể và không thể chỉ ra được, điều tịnh và bất tịnh của người thiện và bất thiện; cả người trí và kẻ ngu đều bị tham ái làm cho mê mờ, trong mỗi thân và mỗi hành động.

73.

73.

සක්කා [Pg.129] සක්කාපි තං කාතුං, සුභංසුභං න ධීමයං;

සන්තොසන්තොජිගුච්ඡඤ්ඤූ, න වානවා සුභෙසකො.

Quả thật có thể làm được điều đó, (nhưng) tịnh và bất tịnh không phải là (mối bận tâm) của người trí. Bậc rất an tịnh thấu rõ sự ghê tởm, không như kẻ sơ cơ tìm kiếm cái đẹp.

74.

74.

දුකායං [Pg.130] සුති චින්තෙත්වා, මමායන්තා මහාතපා;

තපං නිබ්බායිතුං ඉච්ඡං, දුකායං දුති චින්තයෙ.

Suy tư về cặp đôi thân khổ này, những người khổ hạnh lớn lao lại chấp nó là "của ta"; mong muốn dập tắt sự khổ hạnh ấy, hãy suy tư về tính nhị nguyên của thân khổ này.

75.

75.

ය්වාසුභං සුභතො මඤ්ඤි, කොනුබාලොතදුත්තරි;

අන්ධො උම්මත්තකොවා සො, නත්තානං මඤ්ඤතෙ තථා.

Kẻ nào cho rằng cái bất tịnh là tịnh, còn có kẻ ngu nào hơn thế nữa? Kẻ ấy như người mù hoặc người điên, lại còn cho rằng tự thân (thân này) là như vậy (là tịnh).

76.

76.

සරිතබ්බක [Pg.131] මෙවෙතං, කායෙ ජෙගුච්ඡ පුඤ්ජතං;

මන්දරාගො මනොසීතං, ලභෙය්‍ය තමනුස්සනං.

Điều này quả thật đáng ghi nhớ: sự tích tụ ghê tởm trong thân này. Với tham ái giảm thiểu, với tâm mát mẻ, vị ấy sẽ đạt được trạng thái siêu nhân (Niết Bàn).

77.

77.

ගිහිභාවෙ අපායෙච, රාගයක්ඛන්ධ නින්නිතා;

මංපි නෙස්සති සොයක්ඛො, සාදෙමිචෙ තදාගතං.

Trong đời sống tại gia và cả trong các cõi khổ, (chúng sanh) bị con quỷ tham ái dẫn dắt. Con quỷ ấy cũng sẽ dẫn dắt ta, (vì vậy) ta sẽ tiêu diệt sự xuất hiện của nó.

78.

78.

අභිණ්හ [Pg.132] ගාහිනං රාග, යක්ඛං අනන්ත දුක්ඛ දං;

අසුභා තුල මන්තෙන, වාරෙහි තං ස භායති.

Con quỷ tham ái, kẻ ban cho đau khổ vô tận, kẻ thường xuyên chiếm đoạt; hãy ngăn trừ nó bằng thần chú tương tự như pháp quán bất tịnh, nó sẽ phải khiếp sợ.

79.

79.

රාගයක්ඛො බහුමායො, සද්ධාමෙත්තා දිවෙසවා;

රාගම්පි කුසලං මඤ්ඤි, ජනො තෙනෙව වඤ්චිතො.

Con quỷ tham ái rất nhiều mưu mẹo, nó căm ghét đức tin và lòng từ. Người đời còn cho rằng tham ái là thiện, chính vì thế mà họ bị lừa dối.

80.

80.

ආතුරං [Pg.133] අසුචිං පුතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිපත්ථිතං.

Này Nanda, hãy nhìn xem thân này, một khối bệnh hoạn, bất tịnh, hôi thối, luôn rỉ chảy, tuôn trào, là thứ mà kẻ ngu phu hằng ao ước.

81.

81.

සුභතො නං මඤ්ඤති බාලො, අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො;

ඉච්චාහ භගවා නින්දි, බාලොති සුභසඤ්ඤිනං.

Kẻ ngu, bị vô minh dẫn dắt, cho rằng thân này là đẹp. Vì vậy, Đức Thế Tôn đã quở trách, gọi người có tưởng về cái đẹp là "kẻ ngu".

82.

82.

න්හාරුට්ඨි [Pg.134] තච මංසානි, සරං සතං න නින්දිතො;

බුද්ධනින්දාය මොචෙතුං, තානාරබ්භ අනුස්සරෙ.

Người có chánh niệm, khi tưởng niệm đến gân, xương, da, thịt, sẽ không bị chê trách. Để thoát khỏi sự quở trách của Đức Phật, hãy tùy niệm về những thứ ấy.

83.

83.

මඤ්ඤිත්වා අත්තනො බාල්‍යං, අසුභෙ සුභදස්සිනො;

වායාමෙය්‍ය අබාලාය, කායං අසුභතො සරං.

Khi đã nhận ra sự ngu si của mình trong việc thấy cái đẹp trong cái bất tịnh, hãy nỗ lực để không còn ngu si, bằng cách ghi nhớ thân này là bất tịnh.

84.

84.

අත්තානං [Pg.135] ගරහිත්වාන, බාලං විපරිදස්සිනං;

සුභසඤ්ඤං පහින්නෙය්‍ය, කරෙය්‍යාසුභ සඤ්ඤිතං.

Hãy tự trách mình là kẻ ngu si có cái thấy điên đảo, hãy từ bỏ tưởng về cái đẹp, và hãy tu tập tưởng về cái bất tịnh.

85.

85.

විස භෙසජ්ජරුක්ඛට්ඨො, අහි ඩංසෙය්‍යසොසතො;

යථා තස්සෙව පණ්ණාදිං, ඛාදෙත්වා විස මුජ්ජහෙ.

Ví như người có chánh niệm, đang đứng gần một cây vừa là thuốc độc vừa là thuốc chữa, nếu bị rắn cắn, người ấy sẽ ăn lá của chính cây đó để giải trừ nọc độc.

86.

86.

එවං රාගො සමුප්පජ්ජෙ, කායෙ ගන්ධාදි වාසිතෙ;

අන්තො තස්සෙව ජෙගුච්ඡං, චින්තෙත්වා රාග මුජ්ජහෙ.

Cũng vậy, khi tham ái khởi lên đối với thân được ướp hương thơm v.v..., hãy suy niệm về sự ghê tởm bên trong chính thân ấy để từ bỏ tham ái.

87.

87.

ජිගුච්ඡිතෙන [Pg.136] කායෙන, අපස්සන්තො ජිගුච්ඡතං;

උන්නමෙති අවඤ්ඤාති, අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො.

Với thân thể đáng ghê tởm này, kẻ không thấy được bản chất ghê tởm của nó, bị vô minh dẫn dắt, trở nên tự cao và kiêu ngạo.

88.

88.

ආයතිං [Pg.137] මග්ගලාභාය, බීජං කරෙය්‍ය භාවනං;

බීජා භාවෙ කුතො මග්ගො, මග්ගබීජා හි භාවනා.

Để tương lai chứng đắc Đạo, hãy lấy sự tu tập làm hạt giống. Không có hạt giống, làm sao có Đạo? Vì sự tu tập chính là hạt giống của Đạo.

89.

89.

මග්ගබීජො අපායෙපි, නිම්මුග්ගො සමයෙ ගතෙ;

උම්මුජ්ජිත්වාව බුද්ධානං, මග්ගං ලභෙය්‍ය සන්තිකෙ.

Hạt giống của Đạo, dù chìm trong cõi khổ, khi thời cơ đến; sẽ trồi lên và chứng được Đạo, trước sự hiện diện của chư Phật.

90.

90.

අජීජස්ස [Pg.138] තු සංසාරො, දීඝොයෙව අනන්තිකො;

තස්මාහි භාවනාබීජං, කරෙය්‍ය මොචනත්ථිකො.

Còn luân hồi của người không có hạt giống, thì dài lâu và vô tận; vì thế, người mong cầu giải thoát, nên tạo hạt giống tu tập.

91.

91.

අභිණ්හ පීළිතං රාගං, අසුභාය නිවාරයෙ;

මන්දීහුත්වා පහීයෙය්‍ය, රාගො අසුභ භීරුකො.

Tham ái thường bị bức não, nên dùng pháp bất tịnh để ngăn ngừa; tham ái, kẻ sợ hãi sự bất tịnh, khi đã yếu đi, sẽ được đoạn trừ.

92.

92.

මාජෙගුච්ඡං [Pg.139] මමායෙථ, සාව ජෙගුච්ඡමාමකො;

අනන්ත දුක්ඛ මාපාදි, ජෙගුච්ඡිත මමායනා.

Chớ chấp thủ vào điều đáng ghê tởm, người chấp thủ vào điều đáng ghê tởm; do sự chấp thủ vào điều đáng ghê tởm, đã đạt đến khổ đau vô tận.

93.

93.

මංසලග්ගො තචච්ඡන්නො,න්හාරුබන්ධො ට්ඨිපුඤ්ජකො;

මොහෙති ඡවියා ලොකං,මහාදුක්ඛො ස මොහිතො.

Được đắp bằng thịt, được che bởi da, được buộc bằng gân, là một đống xương; làm mê hoặc thế gian bằng vẻ ngoài, người bị mê hoặc ấy chịu khổ đau lớn.

94.

94.

න්හාරුට්ඨි [Pg.140] තච මංසෙහි, රාගවඩ්ඪකි සඞ්ඛතෙ;

ගෙහෙ රොගා පුතී පාපා, වසන්ති කුච්ඡිතා සදා.

Trong ngôi nhà do người thợ mộc tham ái tạo tác, bằng gân, xương, da, thịt; bệnh tật, hôi thối, xấu xa, đáng ghê tởm luôn luôn cư ngụ.

95.

95.

ලුඞ්ගන්තා වීස භූධාතූ, පිත්තාදී ද්වාදසම්බුව;

තාපං ජිරං දහං පක්කං, චතුරග්ගි ඡවායුකා.

Hai mươi thể trược thuộc địa đại, mười hai loại nước như mật v.v...; sự nóng, sự già, sự sốt, sự tiêu hóa, là bốn loại lửa và sáu loại gió.

96.

96.

අධොද්ධං කුච්ඡි කොට්ඨාසා,අඞ්ගචාරීච පාණකා;

ධාතුයොයෙව කායෙස්මිං,ද්විතාලීස අනඤ්ඤකා.

Các phần trong bụng ở dưới và trên, và các sinh vật di chuyển trong các chi thể; trong thân này chỉ có bốn mươi hai yếu tố, không phải là cái khác.

97.

97.

යථා [Pg.142] බහි තථා අජ්ඣත්තං, ධාතූ භ්වාපා නලානිලා;

නමෙ නාහං නඅත්තාති, සංමසෙය්‍ය පුනප්පුනන්ති.

Như bên ngoài, cũng vậy bên trong, là các đại: đất, nước, lửa, gió; nên quán xét lại nhiều lần rằng: 'Đây không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi'.

4. මෙත්තාභාවනානිද්දෙස

4. Chỉ dẫn về Tu tập Tâm từ

1.

1.

මෙත්තා [Pg.145] භාවන මිච්ඡම්පි, සුණ බුද්ධවචො යිදං;

දොස නිග්ගහණත්ථාය, දොසො මෙත්තායවෙරිහි.

Người mong muốn tu tập tâm từ, hãy nghe lời Phật dạy này; để chế ngự sân hận, sân hận là kẻ thù của tâm từ.

2.

2.

අක්කොච්ඡිමං අවධිමං, අජිනිමං අහාසිමෙ;

යෙච තං උපනය්හන්ති, වෙරං තෙසං නසම්මති.

'Nó mắng tôi, nó đánh tôi, nó thắng tôi, nó cướp của tôi', những ai ôm giữ ý niệm ấy, hận thù của họ không nguôi.

3.

3.

අක්කොච්ඡිමං [Pg.146] අවධිමං, අජිනිමං අහාසිමෙ;

යෙචතං නුපනය්හන්ති, වෙරං තෙසං උපසම්මති.

'Nó mắng tôi, nó đánh tôi, nó thắng tôi, nó cướp của tôi', những ai không ôm giữ ý niệm ấy, hận thù của họ được nguôi ngoai.

4.

4.

නහිවෙරෙන වෙරානි, සම්මන්තිධ කුදාචන;

අවෙරෙනච සම්මන්ති, එසධම්මො සනන්තනො.

Ở đời này, không bao giờ hận thù diệt được hận thù; chỉ có không hận thù mới diệt được hận thù, đây là định luật ngàn xưa.

5.

5.

පරෙච [Pg.147] නවිජානන්ති, මය මෙත්ථ යමාමසෙ;

යෙච තත්ථ විජානන්ති, තතො සම්මන්ති මෙධගා.

Những người khác không hiểu rằng: 'Chúng ta sẽ bị hủy diệt ở đây'; những ai ở đó hiểu được điều này, nhờ đó các cuộc tranh cãi được lắng dịu.

6.

6.

කුද්ධො අත්ථං නජානාති, කුද්ධො ධම්මං නපස්සති;

සදා අන්ධතමං හොති, යංකොධො සහතෙනරං.

Người sân hận không biết lợi ích, người sân hận không thấy Chánh pháp; khi sân hận chế ngự con người, người ấy luôn ở trong bóng tối mịt mù.

7.

7.

උභින්න [Pg.148] මත්ථං චරති, අත්තනොච පරස්සච;

පරං සංකුප්පිතං ඤත්වා, යො සතො උපසම්මති.

Người nào biết người khác đang tức giận, mà giữ chánh niệm và bình tĩnh, người ấy làm lợi ích cho cả hai, cho mình và cho người khác.

8.

8.

තස්සෙව තෙන පාපිය්‍යො, යො කුද්ධං පටිකුජ්ඣති;

කුද්ධං අපටිකුජ්ඣන්තො, සඞ්ගාමං ජෙති දුජ්ජයං.

Người nào tức giận lại với người đang tức giận, người ấy còn xấu hơn người kia; không tức giận lại với người đang tức giận, là thắng được một trận chiến khó thắng.

9.

9.

ඛන්තී [Pg.149] පරමං තපො තිතික්ඛා,නිබ්බානං පරමං වදන්ති බුද්ධා;

නහි පබ්බජිතො පරූපඝාතී,නසමණො හොති පරං විහෙඨයන්තො.

Nhẫn nại, kham nhẫn là pháp tu khổ hạnh tối thượng, chư Phật nói Niết Bàn là tối thượng; người xuất gia không làm hại người khác, người làm não hại người khác không phải là Sa-môn.

10.

10.

අකොධෙන ජිනෙ කොධං, අසාධුං සාධුනා ජිනෙ;

ජිනෙ කදරියං දානෙන, සච්චෙනා ලිකවාදිනං.

Lấy không sân thắng sân hận, lấy thiện thắng bất thiện; lấy bố thí thắng keo kiệt, lấy chân thật thắng người nói dối.

11.

11.

යො [Pg.150] වෙ උප්පතිතං කොධං, රථං භන්තංව වාරයෙ;

ත මහං සාරථී බ්‍රූමි, රස්මිග්ගාහො ඉතරොජනො.

Người nào kềm chế được cơn giận đã khởi lên, như người đánh xe kềm giữ cỗ xe đang chạy loạn; Ta gọi người ấy là người đánh xe thực sự, kẻ khác chỉ là người cầm cương.

12.

12.

පුරිසස්ස [Pg.151] හි ජාතස්ස, කුධාරී ජායතෙ මුඛෙ;

යාය ඡින්දති අත්තානං, බාලො දුබ්භාසිතංභණං.

Khi một người được sinh ra, một cái búa sinh ra trong miệng; với nó, kẻ ngu nói lời ác, tự chặt lấy mình.

13.

13.

සෙලො යථා එකග්ඝනො, වාතෙන නසමීරති;

එවං නින්දා පසංසාසු, නසමිඤ්ජන්ති පණ්ඩිතා.

Như tảng đá kiên cố, không bị gió lay động; cũng vậy, bậc trí không dao động, trước chê bai và tán dương.

14.

14.

සමානභාගං [Pg.152] ක්‍රුබ්බෙථ, ගාමෙ අක්කුට්ඨ වන්දිතං;

මනොපදොසං රක්ඛෙය්‍ය, සන්තො අනුණ්ණතො සියා.

Nên đối xử bình đẳng, với sự mắng nhiếc và tán dương trong làng; nên giữ gìn tâm không sân hận, bậc thiện trí nên không kiêu mạn.

15.

15.

නපරො පරං නිකුප්පෙථ, නාතිමඤ්ඤෙථ කත්ථචි නකිඤ්චි;

බ්‍යාරොසනා පටිඝසඤ්ඤා, නඤ්ඤමඤ්ඤස්ස දුක්ඛ මිච්ඡෙය්‍ය.

Không nên lừa dối người khác, không nên khinh thường bất cứ ai ở bất cứ nơi đâu; do sân hận hay do ý niệm oán ghét, không nên mong khổ cho nhau.

16.

16.

මාතා [Pg.153] යථා නියං පුත්ත,මායුසා එකපුත්ත මනුරක්ඛෙ;

එවම්පි සබ්බ භූතෙසු,මානසං භාවයෙ අපරිමාණං.

Như mẹ dùng mạng sống của mình, để bảo vệ đứa con duy nhất; cũng vậy, đối với tất cả chúng sinh, hãy tu tập tâm (từ) vô lượng.

17.

17.

සුත්වාන දුසිතො බහුං වාචං,සමණානංවා පුථුජනානං;

ඵරුසෙන හි න පටිවජ්ජා,න හි සන්තො පටිසෙනිං කරොන්ති.

Khi nghe nhiều lời nói khó chịu, từ các Sa-môn hay từ kẻ phàm phu; không nên đáp lại bằng lời thô ác, vì bậc thiện trí không trả thù.

18.

18.

සච්චං [Pg.154] භණෙ නකුජ්ඣෙය්‍ය, දජ්ජා අප්පම්පි යාචිතො;

එතෙහි තීහි ඨානෙහි, ගච්ඡෙ දෙවාන සන්තිකෙ.

Hãy nói lời chân thật, không nên tức giận, khi được hỏi xin hãy cho dù là một ít; với ba điều này, người ấy sẽ đến gần chư Thiên.

19.

19.

න පරෙසං විලොමානි, න පරෙසං කතාකතං;

අත්තනොව අවෙක්ඛෙය්‍ය, කතානි අකතානිච.

Không nên nhìn lỗi lầm của người khác, không nên nhìn việc người khác đã làm hay chưa làm; mà nên xem xét chính mình, những việc đã làm và chưa làm.

20.

20.

සු [Pg.155] දසං වජ්ජමඤ්ඤෙසං, අත්තනො පන දුද්දසං;

පරෙසඤ්හි සො වජ්ජානි, ඔඵුනාති යථා භුසං;

අත්තනො පන ඡාදෙති, කලිංව කිතවා සට්ඨො.

Lỗi người khác dễ thấy, nhưng lỗi của mình lại khó thấy; người ấy bới móc lỗi của người khác như sàng trấu; nhưng lại che giấu lỗi của mình, như kẻ gian lận che giấu con súc sắc xấu.

21.

21.

නිධීනංව [Pg.156] පවත්තානං, යං පස්සෙ වජ්ජදස්සිනං;

නිග්ගය්හවාදිං මෙධාවිං, තාදිසං පණ්ඩිතං භජෙ.

Như người chỉ kho tàng, thấy lỗi lầm, khiển trách; Hãy kết giao người trí, bậc Hiền Thánh như vậy.

22.

22.

තාදිසං භජමානස්ස,සෙය්‍යොහොති නපාපියො;

ඉති වුත්තං මුනින්දෙන,තිලොකග්ගෙන සත්ථුනා.

Kết giao người như vậy, chỉ tốt hơn, không xấu; Đấng Tối Thắng Ba Cõi, bậc Đạo Sư đã dạy.

23.

23.

මෙත්තා [Pg.157] ගන්ධෙන වාසෙන්තො,දොසං දූරෙකරෙ බුධො;

දූරාසන්නෙසු සබ්බෙසු,අත්තනො වෙරිකෙසුපි.

Bậc trí ướp hương từ, xua sân hận thật xa; Đối với tất cả chúng sanh, gần xa và kẻ oán.

24.

24.

හනෙ දොසූ පනාහානි, අනත්ථ කාරකානි හි;

තෙස්ව සන්තෙසු සබ්බෙසු, මෙත්තාහොති සුනිම්මලා.

Hãy diệt trừ sân hận, là những điều gây hại; Khi tất cả chúng vắng mặt, tâm từ sẽ thanh tịnh.

25.

25.

සතං [Pg.158] දුජ්ජන වාක්‍යෙහි, නමනො යාති වික්‍රියං;

නහිතාපයිතුං සක්කා, ගඞ්ගානදිං තිණුක්කයා.

Tâm người hiền không đổi, bởi lời kẻ ác nhân; Như đuốc cỏ không thể, hâm nóng sông Hằng được.

26.

26.

නහි නින්දා පසංසාහි, සතං මනොවිකාරතා;

න කදාචිපි කම්පෙය්‍ය, වාතෙහි සෙලපබ්බතො.

Tâm người hiền không đổi, bởi khen chê của đời; Như núi đá kiên cố, không lay động vì gió.

27.

27.

නදියං [Pg.159] ඛුද්දකා නාවා, විචීහි උන්නතොනතා;

මහානාවා නකම්පන්ති, මහන්තීහි විචීහිපි.

Thuyền nhỏ trên sông bị, sóng dập dồn lên xuống; Thuyền lớn không lay động, dù cho sóng cả cao.

28.

28.

ලොකෙ පසංස නින්දාහි, දුජ්ජනොවුන්නතොනතො;

සන්තොපඤ්ඤො නචලති, මහානින්දා ථුතීහිපි.

Kẻ ác trong thế gian, bởi khen chê mà chìm nổi; Bậc trí hiền không động, dù khen chê tột cùng.

29.

29.

සෙලොසෙලො [Pg.160] නිලෙහෙව,වණ්ණාවණ්ණා අසස්සතා;

ලාභාලාභා සුඛාදුක්ඛා,යසායසා නකම්පති.

Như núi đá vững chắc, không hề bị lay động; Bởi khen chê, được mất, khổ vui, danh và nhục.

30.

30.

ඛමාධග්ග කරෙතස්ස, දුජ්ජනො කිං කරිස්සති;

අතිණෙ පතිතො අග්ගි, සයමෙව පසම්භති.

Với người lấy nhẫn nhục, làm điều tối thượng rồi; Kẻ ác làm gì được? Như lửa rơi không cỏ, tự nó sẽ lụi tàn.

31.

31.

සයමෙව [Pg.161] සකත්තානං, මච්චුබ්භයෙන තච්ඡතු;

මාඤ්ඤෙ තච්ඡතු දොසෙන, කිමත්ථං අඤ්ඤතච්ඡනං.

Hãy tự mình đẽo gọt, chính bản thân của mình, vì sợ hãi cái chết; Chớ dùng sân đẽo người, đẽo gọt người ích gì?

32.

32.

මාඤ්ඤෙ තච්ඡ තුදොසෙන, නසෙය්‍යො අඤ්ඤතච්ඡනං;

මාඤ්ඤො තං අහිබ්‍යග්ඝෙව, දොමනස්සෙන භායතු.

Chớ dùng sân đẽo người, đẽo người nào tốt hơn; Chớ để người khác dùng, ưu phiền làm bạn sợ, như rắn rết cọp beo.

33.

33.

නිස්සාය [Pg.162] ගරුකාතබ්බං, බහූනං පාපමොචනං;

අචාපල්ලෙන සන්තෙන, ගරුකාතබ්බතං වජෙ.

Nương vào điều đáng kính, nhiều người thoát khỏi ác; Nhờ không dao động, trầm tĩnh, sẽ được người kính trọng.

34.

34.

නිස්සාය ගරුකාතබ්බං, බහූනං පුඤ්ඤවඩ්ඪනං;

ගරුකාතබ්බතං ගච්ඡෙ, ධීතියා සීල ගුත්තියා.

Nương vào điều đáng kính, nhiều người tăng phước đức; Sẽ được người kính trọng, nhờ kiên trì, hộ giới.

35.

35.

සන්තං [Pg.163] හි සීලවං ධීතිං, හිරොත්තප්පෙන භායති;

දුජ්ජනං දොමනස්සෙන, අහිබ්‍යග්ඝෙව භායති.

Người hiền, người giới hạnh, kiên trì, sợ tàm quý; Kẻ ác sợ ưu phiền, như sợ rắn và cọp.

36.

36.

නඵරුසාය වාචාය, අඤ්ඤෙ දමෙය්‍ය පණ්ඩිතො;

අත්තානංව දමෙත්වාන, අඤ්ඤෙ සණ්හෙන ඔවදෙ.

Bậc trí không dùng lời, thô ác để dạy người; Tự mình điều phục trước, rồi khuyên người nhẹ nhàng.

37.

37.

චිත්තෙ [Pg.164] සණ්හෙ අසණ්හාපි, නවාචාඵරුසා භවෙ;

තස්මා ඔවා දනාදීසු, රක්ඛෙය්‍ය ථද්ධචිත්තතො.

Khi tâm đã nhu hòa, lời không nhu cũng chẳng, trở nên lời thô ác; Nên khi khuyên dạy người, hãy giữ tâm đừng cứng.

38.

38.

අත්තාන මොවදත්ථාය, සික්ඛෙය්‍ය බුද්ධභාසිතං;

පරම්පි අනුකම්පාය, ඉච්ඡන්තො අනුසාසයෙ.

Vì muốn tự khuyên mình, hãy học lời Phật dạy; Vì lòng thương người khác, mong muốn mà giáo huấn.

39.

39.

අඤ්ඤං නනිග්ගහෙ කිඤ්චි, සුතෙන පටිපත්තියා;

අත්තනිග්ගහණං සෙය්‍යො, නුන්නමෙය්‍ය ජිනොරසො.

Chớ dùng văn và tu, để đàn áp một ai; Tự điều phục tốt hơn, Phật tử chớ kiêu mạn.

40.

40.

නාවීකරෙය්‍ය [Pg.165] දොසංවා, ලොභං මානං සකංමලං;

මාඤ්ඤෙ මඤ්ඤන්තු තං දිස්වා, චිරප්පබ්බ ජිතො නුති.

Chớ biểu lộ sân, tham, mạn, là cấu uế của mình; Để người thấy không nghĩ: 'Người này tu lâu ư?'

41.

41.

කකචෙන ත්තඡෙදෙන්තෙ, වෙරිකෙපිනදොසයෙ;

ඉච්චොවාදං මුනින්දස්ස, සම්පටිච්ඡ ජිනොරසො.

Dù bị cưa cắt thân, cũng không sân với oán; Lời dạy của Mâu-ni, Phật tử hãy vâng nhận.

42.

42.

වෙරී [Pg.166] අච්චුපනාහීපි, රූපෙව දුක්ඛකාරකො;

න ත්ව තබ්බිසයෙ නාමෙ, දුක්ඛං මාකරි චෙතසි.

Kẻ thù dù oán hận, chỉ gây khổ trên thân; Đối với cảnh ấy, bạn, chớ tạo khổ trong tâm.

43.

43.

වෙරී තිබන්ධ වෙරොපි, ඉහෙව දුක්ඛකාරකො;

භවන්තරං නඅන්වෙති, සකම්මුනා ගතො හිසො.

Kẻ thù dù oán nặng, chỉ gây khổ đời này; Không theo sang đời khác, vì họ đi theo nghiệp.

44.

44.

දොසොතු [Pg.167] ඉහ පීළෙත්වා,දුක්ඛාවහො භවෙභවෙ;

මහානත්ථ කරං දොසං,කස්මා වඩ්ඪෙති චෙතසි.

Sân hận não hại đây, mang khổ đau đời đời; Sân gây họa lớn vậy, sao nuôi nó trong tâm?

45.

45.

මෙත්තාසීතම්බුසෙකෙන, ජිනොවාද මනුස්සරං;

මහා නත්ථ කරං දොසං, නිබ්බායතු ස චෙතසි.

Tưới nước từ mát lạnh, và nhớ lời Phật dạy; Hãy dập tắt trong tâm, sân hận gây họa lớn.

46.

46.

ඡද්දන්තො [Pg.168] ලුද්දකං පාපං, භූරිදත්තොහි තුණ්ඩිකං;

ධම්මපාලො ඛමි තාතං, කපින්දො කන්දරො පතං.

Vua voi Sáu Ngà tha, người thợ săn độc ác; Rồng vương Bhuridatta, tha cho người bắt rắn; Thái tử Dhammapala, tha cho chính vua cha; Vua khỉ tha cho người, đã rơi xuống vực thẳm.

47.

47.

අසඞ්ඛ්‍යෙය්‍ය ත්තභාවෙසු, පරවජ්ජං තිතික්ඛතො;

නාථස්ස පාරමිං ඛන්තිං, සරං ධීරො තිතික්ඛතු.

Trong vô số kiếp sống, Ngài đã nhẫn lỗi người; Nhớ ba-la-mật nhẫn, của Đấng Từ Phụ, người trí hãy kham nhẫn.

48.

48.

සාසනෙ [Pg.169] චිරවාසෙන, එවං නිද්දොසකා ඉති;

තුවං පටිච්ච මඤ්ඤන්තු, සාසනෙ සප්පයොජනං.

Nhờ sống lâu trong giáo pháp, mà họ được vô nhiễm; Mong người nhờ bạn nghĩ, giáo pháp có lợi ích.

49.

49.

සාසනෙ චිර වාසාපි, මාදිසාව ඉමෙ ඉති;

තමාගම්ම නමඤ්ඤන්තු, සාසනෙ නිප්පයොජනං.

Dù sống lâu trong giáo pháp, họ cũng như ta thôi; Mong người đừng vì bạn, mà nghĩ pháp vô ích.

50.

50.

ද්වෙ උසෙතීති දොසො සො, සපරං දය්හතෙ ද්වයං;

පහාතබ්බො ස සබ්බෙසු, පරත්ථ සත්ථ මිච්ඡතා.

Sân là thứ đốt hai, thiêu đốt cả mình người; Người mong tự lợi, lợi tha, phải từ bỏ tất cả.

51.

51.

පරදින්නෙහි [Pg.170] නොආයු, තිට්ඨතෙ නාත්තනො වසා;

පරවජ්ජං ඛමෙතබ්බං, නසාධු අඤ්ඤවිරොධිතො.

Mạng sống của ta do người khác ban cho, không tùy thuộc vào quyền lực của tự thân; Lỗi lầm của người khác nên được tha thứ, chống đối người khác là điều không tốt.

52.

52.

ජෙගුච්ඡ [Pg.171] ක්කොස නින්දානි, බාලො ගණ්හාති අක්ඛමො;

ඛමන්තොතු නගණ්හාති, ජානං ජෙගුච්ඡිතානිති.

Những điều đáng ghê tởm, lời mắng nhiếc, và sự chỉ trích, kẻ ngu si không nhẫn nhục nên chấp nhận; Còn người có lòng kham nhẫn thì không chấp nhận, vì biết rằng chúng là những điều đáng ghê tởm.

53.

53.

පරදින්නානි වච්චානි, පාභතන්ති නකොචිපි;

ගණ්හෙය්‍යෙවං දුරුත්තානි, අගණ්හන්තො ඛමෙ සතො.

Những lời nói của người khác ban cho, giống như là vật biếu tặng, không ai bắt phải nhận; Cũng vậy, đối với những lời ác ngữ, người có chánh niệm không chấp nhận, nên có sự kham nhẫn.

54.

54.

නදි [Pg.172] කල්ලොල විචියො, තීරං පත්වා සමන්තිධ;

සබ්බෙ උප්පතිතා දොසා, ඛන්තිපත්වා සමන්ති තෙ.

Sóng lớn và gợn sóng của dòng sông, khi đến bờ thì liền lắng dịu; Tất cả các sân hận đã khởi lên, khi gặp được sự nhẫn nại thì chúng cũng lắng dịu.

55.

55.

දොසුම්මත්තක වාචාය, නුම්මත්තො කිංකරිස්සති;

භවෙ ය්‍යුම්මත්තකො සොව, තාදිසං වචනං භණං.

Đối với lời nói của kẻ điên cuồng vì sân hận, người không điên cuồng sẽ làm gì? Chính người ấy sẽ trở thành kẻ điên cuồng, nếu nói lại lời nói tương tự như vậy.

56.

56.

කොධනො අක්ඛමො අඤ්ඤ, දුට්ඨසඤ්ඤී භයාලුකො;

ගාමමජ්ඣෙ අළක්කොව, තථා මාහොහි තං ජහ.

Người hay nóng giận, không nhẫn nhục, có ác tưởng và hay sợ hãi; Giống như con chó dại ở giữa làng, ngươi đừng như vậy, hãy từ bỏ (tánh ấy).

57.

57.

මෙත්තාලුකො [Pg.173] ඛමාසීලො,සබ්බට්ඨානෙසුනිබ්භයො;

පරත්ථ සත්ථ මිච්ඡන්තො,ඛන්ති මෙත්තඤ්ච භාවයෙ.

Người có lòng từ, có giới hạnh kham nhẫn, thì không sợ hãi ở tất cả mọi nơi; Mong muốn lợi ích cho người khác, nên tu tập lòng nhẫn nại và tâm từ.

58.

58.

පරක්කොසානි නින්දානි, තංව පච්චෙන්ති නාඤ්ඤගූ;

ඛිත්තංපංසුව වාතුද්ධං, ගරුකං කිං ඛමායතෙ.

Lời mắng nhiếc và chỉ trích của người khác, chỉ thiêu đốt chính họ chứ không đến người khác; Giống như bụi tung ngược chiều gió, người có lòng kham nhẫn cớ sao phải bận lòng?

59.

59.

අක්කොසන්තොච [Pg.174] නින්දීච, පීළිතො සක කම්මුනා;

ඉධ පෙච්චච නීචෙය්‍යො, නංනයං ගණ්හි අක්ඛමො.

Người mắng nhiếc và chỉ trích, bị hành hạ bởi chính nghiệp của mình; Đời này và đời sau đều thấp hèn, người không nhẫn nhục đã chấp nhận con đường ấy.

60.

60.

අක්කොසො [Pg.175] මං නආගච්ඡි,තස්සෙවා නත්ථකාරකො;

ඉති ඤත්වාව සප්පඤ්ඤො,අක්කොසං න ගරුං කරෙ.

Lời mắng nhiếc không đến được với ta, nó chỉ là tác nhân gây hại cho chính người ấy; Người trí sau khi biết như vậy, không còn xem nặng lời mắng nhiếc.

61.

61.

විකාරාපත්ති මිච්ඡන්තො, වෙරී බහු මුපක්කමි;

මාමිත්තවස මන්වෙහි, නිබ්බිකාරො තුවංභව.

Kẻ thù đã dùng nhiều mưu kế, mong muốn bạn rơi vào trạng thái biến đổi (sân hận); Này bạn, đừng đi theo quyền lực của nó, bạn hãy trở nên không biến đổi.

62.

62.

මෙත්තම්බුනා සද්දොසොච, පරදොසොච සම්මති;

මෙත්තාසෙකෙන සබ්බෙසු, සබ්බතොග්ගිං නිපාරයෙ.

Với nước từ bi, sân hận của mình và sân hận của người đều được lắng dịu; Bằng cách rưới tâm từ lên tất cả, người ta có thể dập tắt ngọn lửa ở khắp mọi nơi.

63.

63.

සදොස [Pg.176] පරදොසග්ගිං, සබ්බතො දිසතො ට්ඨිතං;

මෙත්තා තොයෙන වාරෙය්‍ය, සියා නිබ්බුති සබ්බධි.

Ngọn lửa sân hận của mình và của người, đang bùng cháy từ khắp mọi phương hướng; Nên dùng nước từ bi để ngăn chặn, nhờ vậy sẽ có sự an tịnh ở khắp nơi.

64.

64.

නගමෙ අත්තනො අග්ගිං, පරග්ගිංවාපි නාගමෙ;

මෙත්තම්බුනාව නිබ්බාතු, සපරග්ගි ද්වයං භුසං.

Đừng đến gần ngọn lửa (sân hận) của mình, cũng đừng đến gần ngọn lửa của người khác; Hãy để cả hai ngọn lửa của mình và của người được dập tắt hoàn toàn chỉ bằng nước từ bi.

65.

65.

ගුණී [Pg.177] ගුණී නන්දින්දාය, පසංසාය ගුණී ගුණී;

නින්දංනින්දං නකුප්පෙය්‍ය, නසාදියෙ ථුතිං ථුතිං.

Người có đức hạnh vẫn là người có đức hạnh, (đức hạnh ấy) không (mất đi) vì lời chê bai, cũng không (tăng thêm) vì lời tán thán; Bị chê bai, chê bai, không nên tức giận; được tán thán, tán thán, không nên vui mừng.

66.

66.

ගුණං නින්දාය නාසෙතුං, නසක්කා කොචි කුස්සකො;

වඩ්ඪෙතුංවා පසංසාය, ගරුංකරෙ න තංද්වයං.

Không một kẻ thấp kém nào có thể dùng lời chê bai để hủy hoại đức hạnh; Hoặc dùng lời tán thán để làm cho nó tăng trưởng, vì vậy không nên xem nặng cả hai điều ấy.

67.

67.

දොසබ්භා [Pg.178] මල සඤ්ඡන්නො, මෙත්තාචන්දො න රොචති;

තංමුත්තස්ස තු එතස්ස, අතිස්සය පභාවතො.

Khi bị che lấp bởi đám mây cấu uế của sân hận, vầng trăng từ bi không thể tỏa sáng; Nhưng đối với người đã thoát khỏi nó, vầng trăng ấy lại tỏa sáng với uy lực phi thường.

68.

68.

සු සුත්ත බුද්ධ සුපිනා, ද්වෙපියා ගුත්ති නාක්කමො;

සමාධි සුමුඛා මුළ්හා, බ්‍රහ්මා ත්‍යෙකා දස ග්ගුණා.

Ngủ ngon, thức dậy an lành, không thấy ác mộng, được hai loài (người và phi nhân) yêu mến, chư thiên hộ trì, không bị (lửa, độc, đao) xâm hại; Tâm mau đắc định, sắc mặt tươi nhuận, không hôn mê khi mệnh chung, (nếu chưa chứng đắc quả vị cao hơn) sẽ sanh về cõi Phạm thiên, đó là mười một lợi ích.

69.

69.

සීතං [Pg.179] කරොතු මෙත්තාය, චක්ඛුං ලාභෙතු පඤ්ඤාය;

මාකාසිනිප්පභෙ චඤ්ඤෙ, චන්දො හොහි ගතෙගතෙ.

Hãy dùng tâm từ để làm cho mát dịu, hãy dùng trí tuệ để có được con mắt (sáng); Đừng làm cho người khác trở nên không có ánh sáng, hãy là vầng trăng sáng ở bất cứ nơi nào bạn đến.

70.

70.

දූරාසන්නෙසු [Pg.180] සබ්බෙසු, මෙත්තං පෙසෙතු පාභතං;

ධම්මං දෙසෙතු පත්තානං, චන්දො හොහි ගතෙගතෙ.

Đối với tất cả chúng sanh ở xa và gần, hãy gửi tâm từ như một món quà; Hãy thuyết Pháp cho những người đã đến, hãy là vầng trăng sáng ở bất cứ nơi nào bạn đến.

71.

71.

සම්පත්තානං මලං ධොව, සීතංකරෙ සදාදයො;

උච්චනීචෙ නවිසෙසෙ, ජලස්සමො ගතෙගතෙ.

Hãy gột rửa cấu uế cho những người đã đến, hãy luôn mát mẻ và từ bi; Không phân biệt cao thấp, hãy giống như nước ở bất cứ nơi nào bạn đến.

72.

72.

අසඅස්සතෙසු [Pg.181] ඵුට්ඨෙසු, ලොකධම්මෙසු අට්ඨසු;

පතිට්ඨො නිබ්බිකාරො ත්වං, පථවීසදිසො භව.

Khi bị tám pháp thế gian không thường hằng tác động; Bạn hãy vững vàng và không đổi thay, hãy trở nên giống như đất.

73.

73.

නාකාසි කලහං සිලා, සදා කෙනචි නිච්චලා;

මෙත්තායන්තො ඛමායන්තො, මහාසිලං ගුරුංකරෙ.

Tảng đá không gây ra tranh cãi, nó luôn bất động với bất cứ ai; Người thực hành tâm từ và lòng kham nhẫn, nên lấy tảng đá lớn làm thầy.

74.

74.

සිලාව [Pg.182] සීලවා හොතු, දුරුත්තානි තිතික්ඛතු;

පච්චුත්තෙ දොසසංවඩ්ඪො, අනුත්තොව පසම්භති.

Người có giới hạnh hãy như tảng đá, hãy kham nhẫn với những lời ác ngữ; Khi đáp trả, sân hận tăng trưởng, khi không đáp trả, nó liền được lắng dịu.

75.

75.

සබ්බෙ අහංව ඉච්ඡන්ති, සත්තා සුඛන්ති ඤාතුන;

භාවෙය්‍ය කමතො මෙත්තං, පිය මජ්ඣත්ත වෙරිකෙ.

Sau khi biết rằng: 'Tất cả chúng sanh, cũng như ta, đều mong cầu hạnh phúc'; Nên tuần tự tu tập tâm từ, đối với người thương, người không thương không ghét, và kẻ thù.

76.

76.

සබ්බෙ [Pg.183] තසන්ති දණ්ඩස්ස, සබ්බෙ භායන්ති මච්චුනො;

අත්තානං උපමං කත්වා, නහනෙය්‍ය නඝාතයෙ.

Tất cả đều run sợ trước hình phạt, tất cả đều sợ hãi cái chết; Lấy mình làm ví dụ, không nên giết và không bảo người giết.

77.

77.

සුඛ කාමානි භූතානි,යොදණ්ඩෙන විහිංසති;

අත්තනො සුඛ මෙසානො,පෙච්ච සො නලභෙසුඛං.

Chúng sanh đều mong cầu hạnh phúc, kẻ nào dùng hình phạt để hãm hại; Mưu cầu hạnh phúc cho riêng mình, sau khi chết, kẻ ấy không được hưởng hạnh phúc.

78.

78.

අවෙරා [Pg.184] බ්‍යාපජ්ජා නීඝො, සුඛී චස්සං අහංව මෙ;

හිතකාමා තථා අස්සු, මජ්ඣත්තා වෙරිනොපිච.

Cũng như tôi, mong rằng tôi không có oan trái, không có sân hận, không có phiền não, và được sống an lạc; Mong rằng những người không thương không ghét và cả những kẻ thù cũng được như vậy, mong cầu lợi ích.

79.

79.

මාතරො [Pg.185] භාතරො ඤාතී, දායකො පාසකාපිච;

සුඛීහොන්තූති භාවෙය්‍ය, චජෙ තෙසුච ලග්ගනං.

Nên tu tập rằng: 'Mong cho các bà mẹ, anh em, quyến thuộc, các thí chủ và cận sự nam cũng được an lạc'; Và cũng nên từ bỏ sự dính mắc đối với họ.

80.

80.

දොසො මෙත්තාය දූරාරි, තණ්හා ආසන්න වෙරිකා;

තණ්හං පියෙසු වාරෙය්‍ය, දොසං වෙරීසු මෙත්තිකො.

Sân hận là kẻ thù ở xa của tâm từ, ái dục là kẻ thù ở gần; Người có tâm từ nên ngăn ngừa ái dục đối với người thương, và ngăn ngừa sân hận đối với kẻ thù.

81.

81.

එකුද්දෙසෙ [Pg.186] කකම්මාච, සිස්සා ආචරියා සුඛී;

හොන්තු සබ්‍රහ්මචාරීච, තෙච ඤ්ඤොඤ්ඤ හිතාවහා.

Trong cùng một trú xứ, mong cho những người thợ, các học trò, các vị thầy, và các bạn đồng phạm hạnh được an lạc; và mong cho họ mang lại lợi ích cho nhau.

82.

82.

රාජානොච අමච්චාච, ගාමෙ ඉස්සරියා සුඛී;

භවන්තු දෙවතායොච, තෙහි සුරක්ඛිතො සුඛො.

Mong cho các vị vua, các quan đại thần, và những người có quyền thế trong làng được an lạc. Mong cho các vị chư thiên cũng được an lạc. Được họ che chở, mong cho (chúng con) được an vui.

83.

83.

මයං [Pg.187] යෙන සුගුත්තාව,සුඛිතා රට්ඨවාසිනො;

සුඛී කල්ල ත්ථු සොරාජා,තෙජවන්තො චිරායුකො.

Nhờ vị ấy mà chúng con, những người dân trong nước, được bảo vệ tốt và được an lạc. Mong cho vị vua ấy được an lạc, khỏe mạnh, đầy uy lực và sống lâu.

84.

84.

රට්ඨ [Pg.188] පිණ්ඩෙන ජීවාම, රට්ඨවාසී සුඛන්තුති;

භාවෙය්‍යෙවං අමොඝංව, රට්ඨපිණ්ඩං සුභුඤ්ජති.

‘Chúng ta sống nhờ vật thực của quốc độ, mong cho dân trong nước được an lạc.’ Người nào tu tập như vậy, vị ấy thọ dụng vật thực của quốc độ một cách không luống uổng.

85.

85.

ආපායිකා බහූ සන්ති, මාතාපිතාදි පුබ්බකා;

තෙචඤ්ඤෙච සුඛීනීඝා, ස්ස්ව බ්‍යාපජ්ජා අවෙරිනො.

Có nhiều chúng sanh trong cõi khổ, là những người từng là cha mẹ của ta trong quá khứ. Mong cho họ và những chúng sanh khác được an lạc, không phiền não, không bị hãm hại, không có oan trái.

86.

86.

සත්තා [Pg.189] භූතාච පාණාච, පුග්ගලා අත්තභාවිකා;

ථී පූ රියා නරියාච, දෙවානරා නිපාතිකා.

Tất cả chúng sanh, tất cả sinh linh, tất cả loài hữu tình, tất cả cá nhân, tất cả những ai có thân, tất cả nữ nhân, nam nhân, bậc Thánh, kẻ phàm, chư thiên, loài người, và các loài trong đọa xứ.

87.

87.

අවෙරා හොන්තු බ්‍යාපජ්ජා, අනීඝාච සුඛී ඉමෙ;

අත්තානං පරිහාරන්තු, චතුධා ඉති භාවයෙ.

Mong cho các chúng sanh này không có oan trái, không bị hãm hại, không phiền não, và được an lạc. Mong cho họ tự giữ mình được an vui. Hãy tu tập theo bốn cách như vậy.

88.

88.

පුරත්ථිමාය [Pg.191] දිසාය, සබ්බෙසත්තා අවෙරිනො;

අබ්‍යාපජ්ජා සුඛීනීඝා, හොන්තූති තාව භාවයෙ.

Hãy tu tập rằng: ‘Ở phương Đông, mong cho tất cả chúng sanh không có oan trái, không bị hãm hại, được an lạc và không phiền não.’

89.

89.

පුරත්ථිමාය දිසාය, සබ්බෙපාණාතිආදිනා;

ද්වාදසක්ඛත්තුං භාවෙය්‍ය, සෙසාසුපි අයංනයො.

Ở phương Đông, với (các đối tượng) ‘tất cả sinh linh’ và v.v..., hành giả nên tu tập mười hai lần. Đây cũng là phương pháp cho các phương còn lại.

90.

90.

චතුද්දිසා [Pg.192] නුදිසා ධො, උද්ධං සත්තාච පාණිනො;

භූතාච පුග්ගලා අත්ත, භාවී සබ්බෙ ථි පූරිසා.

Ở bốn phương, các phương phụ, phương dưới, và phương trên, mong cho tất cả chúng sanh, sinh linh, loài hữu tình, cá nhân, những ai có thân, tất cả nữ nhân và nam nhân,

91.

91.

අරියා අරියා දෙවා, නරාච විනිපාතිකා;

අවෙරා බ්‍යාපජ්ජා නීඝා, සුඛත්තාච භවන්තු තෙ.

... các bậc Thánh, kẻ phàm, chư thiên, loài người, và các loài trong đọa xứ, mong cho tất cả họ không có oan trái, không bị hãm hại, không phiền não, và tự thân được an lạc.

92.

92.

චතුද්දිසා [Pg.193] නුදිසා ධො, උද්ධන්ති දසකෙදිසි;

ද්වාදසෙ තෙ පරිච්ඡිජ්ජ, භාවෙය්‍ය පුග්ගලෙ බුධො.

Bốn phương, các phương phụ, phương dưới, phương trên, như vậy là mười phương. Bậc trí nên tu tập bằng cách xác định mười hai loại đối tượng ấy (trong mười phương).

93.

93.

මෙත්තා [Pg.194] වස්සෙන තෙමෙතු, පජ්ජුන්තොවිය සබ්බධි;

මාකිඤ්චි පරිවජ්ජෙහි, එවං මෙත්තා සුභාවිතා.

Hãy thấm nhuần (muôn loài) bằng cơn mưa tâm từ, như đám mây mưa khắp mọi nơi. Chớ nên loại trừ bất cứ ai. Như vậy, tâm từ được khéo tu tập.

94.

94.

පඤ්චා නොධි සත්තොධිසා, සියුං ද්වාදසපුග්ගලා;

න්තු චතූහෙසු භාවෙත්වා, අට්ඨතාලීසකා සියුං.

Có năm cách tu tập không chỉ định và bảy cách có chỉ định, đối tượng là mười hai loại chúng sanh. Khi tu tập trong bốn (phạm trú), sẽ có bốn mươi tám đề mục.

95.

95.

දසකෙදිසි [Pg.195] තාමෙත්තා, චතුස්සත අසීතියො;

අට්ඨතාලීසාහි පඤ්ච, සතා ට්ඨවීස සාධිකා.

Tâm từ ấy (được tu tập) trong mười phương, sẽ thành bốn trăm tám mươi. Cộng với bốn mươi tám (cách tu tập ban đầu), sẽ có năm trăm hai mươi tám.

96.

96.

දුක්ඛිතෙ [Pg.196] කරුණං බ්‍රූහෙ, මුදිතං සුඛිතෙ ජනෙ;

මෙත්තාචෙව උපෙක්ඛාච, උභො උභොසු භාවිතා.

Đối với người đau khổ, hãy phát triển tâm bi. Đối với người hạnh phúc, hãy phát triển tâm hỷ. Còn tâm từ và tâm xả, cả hai được tu tập đối với cả hai hạng người.

97.

97.

බ්‍රහ්මවාසීති වත්තබ්බො, තෙස්වඤ්ඤතර වාසිතො;

ගන්ධභූතෙසු සො ලොකෙ, බ්‍රහ්මාවිය විරොචති.

Người trú trong bất kỳ pháp nào trong các pháp ấy được gọi là người trú trong phạm trú. Trong thế gian này cùng với các vị trời, vị ấy tỏa sáng như một vị Phạm thiên.

අප්පමාදාවහ පකිණ්ණකනිද්දෙස

Phần giải thích tạp loại về sự không dể duôi

1.

1.

සංවිජ්ජන්ති [Pg.200] ධ ලොකස්මිං,බහූ ජීවිතකප්පනා;

ගහෙත්වා පත්ත මුඤ්ඡො යො,ජීවිකානං ස ලාමකො.

Ở trên đời này có nhiều cách sinh nhai. Trong các cách sinh nhai ấy, việc cầm bát đi khất thực là cách thấp kém nhất.

2.

2.

සුකුලාච තදුපගා, කාමභොගා නපෙක්ඛිනො;

න භයට්ටා න ඉණට්ටා, නෙව ආජීව කාරණා.

Những người xuất gia từ gia đình tốt, họ không tìm cầu dục lạc, không phải vì sợ hãi, không phải vì nợ nần, cũng không phải vì mục đích sinh nhai.

3.

3.

නාලංව [Pg.201] ගිහිනා බ්‍රහ්ම, චරියාය අඛණ්ඩිතං;

ඝරාවාසො තිසම්බාධො, පබ්බජ්ජාව නිරාලයා.

Người tại gia không thể sống đời phạm hạnh một cách trọn vẹn không tỳ vết. Đời sống gia đình quá chật hẹp, còn xuất gia là đời sống thênh thang.

4.

4.

භවපඞ්කා [Pg.202] පමුච්චාම, තිවිත්තිණ්ණා භයානකා;

පටිපත්ති යිමායාති, කත්වා තදුපගා ඉමෙ.

‘Nhờ sự thực hành này, chúng ta sẽ thoát khỏi vũng lầy của sự hiện hữu, vốn đáng sợ và khó vượt qua.’ Nghĩ như vậy, những người này đã xuất gia.

5.

5.

උත්තිට්ඨෙ නප්පමජ්ජෙය්‍ය, ධම්මං චරිතං සුචරෙ;

ධම්මචාරී සුඛංසෙති, අස්මිංලොකෙ පරම්හිච.

Hãy đứng dậy, chớ nên dể duôi. Hãy thực hành đúng Chánh pháp. Người thực hành Chánh pháp được an lạc cả trong đời này và đời sau.

6.

6.

ස්වාගතා [Pg.203] වත තෙභික්ඛූ, පත්තා සම්බුද්ධපුත්ත තං;

ගිහි බන්ධන පුච්ඡිජ්ජ, සුඛිතා සාසනෙ රතා.

Lành thay, các vị Tỳ khưu ấy đã đến, những người đã đạt được địa vị con của bậc Chánh Đẳng Giác. Cắt đứt ràng buộc của người tại gia, các vị ấy an lạc, vui thích trong giáo pháp.

7.

7.

කතපුඤ්ඤ විසෙසාව, එතෙ සුලද්ධ දුල්ලභා;

ඡට්ටෙත්වාපි මහාරජ්ජං, නෙදිසං ලද්ධ මඤ්ඤදා.

Những vị này quả đã tạo phước đặc biệt, đã được điều khó được. Dù từ bỏ cả một vương quốc lớn, cũng không thể có được điều tương tự như vậy vào lúc khác.

8.

8.

ස්වාගතා [Pg.204] සුගතී හොන්තු, මාදුග්ගතී පමාදිනො;

දුස්සීලා චෙ ගමිස්සන්ති, අපායං තිභයානකං.

Mong những người được chào đón sẽ đến được cõi lành, mong những người dể duôi không phải đến cõi dữ. Nếu họ là người ác giới, họ sẽ đi đến cõi khổ, nơi vô cùng đáng sợ.

9.

9.

ගිහිභොගා [Pg.205] පරීහින්නො, සාමඤ්ඤත්තඤ්ච දූභතො;

පරිධංසමානො පකිරෙති, ඡවාලාතංව නස්සති.

Vừa từ bỏ hưởng thụ của người tại gia, lại làm ô uế đời sống sa môn, người ấy tự hủy hoại mình, như khúc củi cháy dở từ giàn thiêu, rồi sẽ tan nát.

10.

10.

කුසො යථා දුග්ගහිතො, හත්ථමෙවා නුකන්තති;

සාමඤ්ඤං දුප්පරාමට්ඨං, නිරයා යුප කඩ්ඪති.

Như cỏ kusa nếu nắm không khéo sẽ làm đứt tay, đời sống sa môn nếu hành không đúng sẽ kéo người vào địa ngục.

11.

11.

යංකිඤ්චි [Pg.206] සිථිලං කම්මං, සංකිලිට්ඨඤ්ච යංකතං;

සඞ්කස්සරං බ්‍රහ්මචරියං, නතංහොති මහප්ඵලං.

Bất cứ hành động lơi lỏng nào, bất cứ giới nguyện nào bị ô nhiễm, đời phạm hạnh nào được thực hành với sự nghi ngờ, thì điều đó không mang lại quả lớn.

12.

12.

කරියාචෙ කරියා වෙනං, දළ්හමෙනං පරක්කමෙ;

සිථිලොහි පරිබ්බජො, භිය්‍යො ආකිරතෙ රජං.

Nếu có việc cần làm, hãy làm cho xong, hãy nỗ lực một cách kiên quyết. Vì một du sĩ lơi lỏng chỉ làm tung thêm bụi đời.

13.

13.

ඉති [Pg.207] වුත්තං මුනින්දෙන, නුස්සරං අනි වත්තිතො;

සදා අලින චිත්තෙන, චරෙය්‍ය බුද්ධසාවකො.

Lời dạy này do đức Phật Vương nói ra, người đệ tử Phật luôn ghi nhớ, không thối chuyển, với tâm không biếng nhác, hãy nên thực hành.

14.

14.

රාගං අසුභචින්තාය, දොසං මෙත්තාය වාරයෙ;

මරණෙන ධජංමානං, සම්බුද්ධෙ තික්ඛ සද්ධිකො.

Hãy ngăn ngừa tham ái bằng tưởng bất tịnh, ngăn ngừa sân hận bằng tâm từ. Hãy ngăn ngừa kiêu mạn bằng niệm sự chết, và có đức tin sắc bén nơi bậc Chánh Đẳng Giác.

15.

15.

අසුභා කාමවිතක්කං, මෙත්තා බ්‍යාපාද තක්කිතං;

විහිංසං කරුණායෙව, නිවාරෙය්‍ය සදාසතො.

Người luôn chánh niệm, hãy ngăn ngừa dục tầm bằng pháp bất tịnh, ngăn ngừa sân tầm bằng tâm từ, và ngăn ngừa hại tầm bằng tâm bi.

16.

16.

බුද්ධාණත්ති [Pg.208] සදාතීතො, මිච්ඡාවිතක්ක පීළිතො;

පාපධම්මෙහි සංකිණ්ණො, සොනිච්චාපාය ගාමිකො.

Người luôn vi phạm lời Phật dạy, bị tà tư duy bức não, bị các pháp ác uế nhiễm, người ấy thường đi đến cõi khổ.

17.

17.

ධොවිත්වා පත්තිමලානි, පුනාතික්කම සංවුතො;

මිච්ඡාවිතක්ක සඤ්ඡෙදී, දූරො අපාය ගාමිතො.

Người đã gột rửa các cấu uế của tội lỗi, lại phòng hộ không tái phạm, đoạn trừ các tà tư duy, thì xa lìa đường đến cõi khổ.

18.

18.

ඛීණාසවත්ත [Pg.209] බුද්ධත්තං, නිය්‍යානික න්තරා යිකං;

සීහනාදං චතුට්ඨානෙ, වෙසාරජ්ජො ජිනො නදි.

Quả A-la-hán và quả Phật là pháp xuất ly, (còn có) pháp chướng ngại. Bậc Chiến Thắng rống tiếng rống sư tử ở bốn nơi vô sở úy.

19.

19.

සීලං [Pg.210] නිය්‍යානිකං නාම, ආපත්ති අන්තරායිකං;

අන්තරාය මනාපජ්ජ, නිය්‍යානෙව පතිට්ඨතු.

Giới quả thật là pháp xuất ly, tội lỗi là pháp chướng ngại. Chớ phạm vào điều chướng ngại, hãy an trú trong pháp xuất ly.

20.

20.

නිය්‍යානිකාච [Pg.211] අසුභා, සුභසඤ්ඤා න්තරායිකා;

අන්තරාය මනාපජ්ජ, නිය්‍යානෙව පතිට්ඨතු.

Pháp bất tịnh là pháp xuất ly, tưởng về sự thanh tịnh (tịnh tưởng) là pháp chướng ngại. Chớ phạm vào điều chướng ngại, hãy an trú trong pháp xuất ly.

21.

21.

නානාපත්ති [Pg.212] පකිණ්ණොපි, පාරාජිකා වසෙසකො;

සො මිත්‍යත්ත පණීධීහි, ලජ්ජීයෙව විසොධකො.

Dù cho phạm phải nhiều tội khác nhau, ngoại trừ tội bất cộng trụ (pārājika), người có lòng tàm quý và có chí nguyện đúng đắn, chính là người có thể thanh lọc (bản thân).

22.

22.

අලජ්ජීකම්ම කිණ්ණොපි,සංවෙජෙත්වා සුමිත්තිකො;

ලජ්ජීයෙව විසොධෙන්තො,මතකොව අසොධකො.

Dù người đầy dẫy nghiệp không biết hổ thẹn, nhưng được bạn lành sách tấn, người biết hổ thẹn có thể thanh lọc. Kẻ vô tàm (như người chết) thì không thể thanh lọc.

23.

23.

යො [Pg.213] පුබ්බෙව පමජ්ජිත්වා, පච්ඡාසො නප්පමජ්ජති;

සොමං ලොකං පභාසෙති, අබ්භාමුත්තොවචන්දිමා.

Người nào trước kia buông lung, sau đó không buông lung nữa, người ấy soi sáng thế gian này, như vầng trăng thoát khỏi mây che.

24.

24.

ධුරංකත්වා [Pg.214] ධිපතයො, යො පුඤ්ඤෙසු පරක්කමෙ;

තස්ස නිය්‍යානිකං කම්මං, කිංනාමකං නසිජ්ඣතෙ.

Người nào đã gánh vác trách nhiệm, làm chủ bản thân, tinh tấn trong các việc phước thiện, thì nghiệp xuất ly nào của người ấy lại không thành tựu?

25.

25.

පච්චතෙ [Pg.215] මුනිනො භත්තං, ථොකංථොකං ඝරෙඝරෙ;

පිණ්ඩිකායෙව ජීවන්තු, මාපජ්ජන්තු අනෙසනං.

Vật thực của bậc ẩn sĩ được nấu từng chút một trong mỗi nhà. Mong các vị hãy sống bằng cách khất thực, chớ nên rơi vào tà mạng.

26.

26.

ධොවෙය්‍යා පත්තිමගානි, වුට්ඨාන දෙසනම්බුහි;

සංවරිස්සන්ති චිත්තෙන, සීලං ධොතස්ස නිම්මලං.

Nên gột rửa các cấu uế của tội lỗi bằng nước xuất tội và phát lồ. Với tâm sẽ được phòng hộ, giới của người đã gột rửa sẽ trở nên trong sạch.

27.

27.

බුද්ධාණාතික්කමාපත්ති[Pg.216], නිග්ගහෙ රාගදොසකෙ;

නත්ථි සඤ්චිච්ච ආපත්ති, ලජීව සො පවුච්චති.

Khi đang chế ngự tham và sân, nếu có vi phạm lời Phật dạy, nhưng không phải là tội cố ý, người ấy vẫn được gọi là người có lòng tàm.

28.

28.

වාණිජ්ජ කසිකාදීහි, නාහාරෙට්ඨි ධසාසනෙ;

ධුර ද්වයංව කිච්චං තං, නාඤ්ඤකිච්චෙහි හාපයෙ.

Trong giáo pháp này, không nên tìm kiếm vật thực bằng cách buôn bán, cày cấy, v.v. Nhiệm vụ là hai phận sự (học pháp và hành pháp), không nên vì các việc khác mà xao lãng.

29.

29.

නිග්ගණ්හෙය්‍ය [Pg.217] සකංචිත්තං, කිට්ඨාදිං විය දුප්පසුං;

සතිමා සම්පජානොච, චරෙ සබ්බිරියාපථෙ.

Nên chế ngự tâm của mình, như (người chăn) dắt con bò hư trong ruộng lúa. Hãy có chánh niệm và tỉnh giác, và đi đứng trong tất cả các oai nghi.

30.

30.

යථා [Pg.218] ථම්භෙ නිබන්ධෙය්‍ය, වච්ඡං දමං නරො ඉධ;

බන්ධෙය්‍යෙවං සකංචිත්තං, සතියා රම්මණෙ දළ්හං.

Như người đời buộc con bê đang thuần vào cọc, cũng vậy, hãy dùng niệm buộc chặt tâm mình vào đề mục.

31.

31.

අධිසීලාධිචිත්තානං, අධිපඤ්ඤාය සික්ඛනං;

භික්ඛු කිච්චත්තයං එතං, කරොන්තොව සුභික්ඛුකො.

Học tập về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ, đây là ba phận sự của một vị Tỳ khưu. Người thực hành chúng là một vị Tỳ khưu tốt.

32.

32.

පඤ්චාට්ඨ [Pg.219] දස සීලානි, නාධිසීලං තදුත්තරි;

පාතිමොක්ඛං අධිසීලං, පබ්බතා ධික මෙරුව.

Năm giới, tám giới, mười giới, không phải là tăng thượng giới; cao hơn thế, giới bổn Pātimokkha mới là tăng thượng giới, như núi Meru cao hơn các núi khác.

33.

33.

පාතිමොක්ඛං [Pg.220] විසොධෙන්තො, අප්පෙව ජීවිතං ජහෙ;

පඤ්ඤත්තං ලොකනාථෙන, නභින්දෙ සීලසංවරං.

Khi đang thanh lọc giới bổn Pātimokkha, thà từ bỏ mạng sống, chứ không phá vỡ sự phòng hộ trong giới luật đã được bậc Lãnh Đạo Thế Gian chế định.

34.

34.

සීලෙනා තික්කමං ථුල්ලං, පරියුට්ඨං සමාධිනා;

පඤ්ඤායා නුසයං සණ්හං, කිලෙසං භික්ඛු භින්දති.

Vị Tỳ khưu dùng giới để phá phiền não thô là sự vi phạm, dùng định để phá phiền não trung bình là sự triền phược, và dùng tuệ để phá phiền não vi tế là các tùy miên.

35.

35.

සාසනස්සාදි [Pg.221] සීලංව, මජ්ඣෙ තස්ස සමාධිව;

පඤ්ඤාව පරියොසානං, කල්‍යාණාව ඉමෙතයො.

Giới là phần đầu của giáo pháp, định là phần giữa của giáo pháp, và tuệ là phần cuối. Cả ba pháp này đều tốt đẹp.

36.

36.

මහාපුඤ්ඤෙ [Pg.222] ඨිතං සීලං, සමාධි අප්පනා ගතං;

චතුමග්ග යුතා පඤ්ඤා, එතං සික්ඛත්තයං මතං.

Giới được an trú trong phước lớn, định đã đạt đến an chỉ, tuệ hợp với bốn đạo, đây được gọi là tam học.

37.

37.

සීලනලක්ඛණං සීලං, දුස්සීල්‍ය ධංසනං රසං;

හිරොත්තප්ප පදට්ඨානං, සුචි පච්චුපට්ඨානකං.

Giới có trạng thái là sự sắp đặt (thân khẩu), có phận sự là phá hủy sự ác giới, có sự biểu hiện là sự trong sạch, có nhân gần là lòng tàm và quý.

38.

38.

සසීලගුත්ති [Pg.223] නාථොච, දුන්නිගහො විසාරදො;

ධම්මට්ඨීතීති පඤ්චෙතෙ, ගුණා වෙනයිකෙ මතා.

Tự mình hộ trì giới, là nơi nương tựa (cho người khác), khó khiển trách, thiện xảo, và an trú trong Pháp. Năm đức tính này được xem là của một vị luật sư.

39.

39.

ආදි [Pg.224] කල්‍රාණ සංවෙදී, සීලමත්තට්ඨ භික්ඛවො;

උද්ධං කල්‍යාණ ලාභාය, අලිනො අනිවත්තිකො.

Này các Tỳ khưu, hãy cảm nhận sự tốt đẹp ban đầu chỉ vì mục đích của giới. Để đạt được sự tốt đẹp cao hơn, hãy tinh tấn, không thối chuyển.

40.

40.

ධොවිත්වා පත්තිමලානි, වුට්ඨාන දෙසන ම්බුහි;

සුද්ධසීලෙ ඨිතොයෙව, එවං චින්තෙය්‍ය පඤ්ඤවා.

Sau khi đã gột rửa các cấu uế của tội lỗi bằng nước xuất tội và phát lồ, người trí tuệ an trú trong giới trong sạch, hãy suy xét như sau.

41.

41.

සම්පුද්ධොරස [Pg.225] පුත්තාව, බුද්ධුරොජා නුස්සාවනා;

සම්භූතා පිතු දායාදා, පුත්තානාම සභාවතො.

Chúng ta là những người con chính thống của bậc Chánh Đẳng Giác, sinh ra từ lời dạy của Ngài. Chúng ta là những người thừa tự của Đức Cha, về bản chất là những người con thực sự.

42.

42.

ඛීරං පිත්වාව ජීවන්ති, ජාතාපි ඉධ පුත්තකා;

පරියත්ති ජිනක්ඛීරං, පිත්වාව ජිනපුත්තකා.

Như những đứa con nhỏ sinh ra ở đời sống được nhờ uống sữa, cũng vậy, những người con của bậc Chiến Thắng sống được nhờ uống sữa giáo pháp của Ngài.

43.

43.

දායොච [Pg.226] නාම බුද්ධස්ස, ධම්මාමිස වසාද්විධා;

මග්ගඤාණා දයො ධම්මො, චත්තාරො පච්චයාමිසා.

Thừa kế của Đức Phật có hai loại, theo phương diện pháp và tài vật; Thừa kế Chánh pháp là Đạo và Trí, còn thừa kế tài vật là bốn món vật dụng.

44.

44.

චිර මාමිස දායාදා, රාජපූජාදි ගාහිනො;

දායා මිස්සග්ගහං නිච්ඡි, සද්ධම්ම ගරුකො ජිනො.

Những người thừa kế tài vật lâu dài là những người nhận được sự cúng dường của vua chúa v.v... Đấng Chiến Thắng, người tôn trọng Chánh pháp, đã quyết định (chỉ trích) việc chấp giữ tài vật thừa kế.

45.

45.

ලක්ඛ [Pg.227] කප්ප චතුස්සඞ්ඛ්‍ය, කාලං විචිත නිච්චිතං;

ධම්මදායං නවින්දම්හා, බුද්ධපුත්තාපි යෙමයං.

Trải qua bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, Ngài đã tìm cầu và tích lũy (ba-la-mật). Dù chúng ta là con của Đức Phật, chúng ta vẫn chưa nhận được Pháp bảo thừa kế ấy.

46.

46.

බුද්ධවාරිත දායාදා, සද්ධම්මදාය බාහිරා;

පුත්තාපි සත්ථුදාසාභා, භුත්තමත්තා හි දාසකා.

Những người thừa kế bị Đức Phật ngăn cản, là những người đứng ngoài sự thừa kế Chánh pháp. Dù là con (của Phật), họ cũng giống như người hầu của Bậc Đạo Sư, vì kẻ tôi tớ chỉ biết hưởng dụng mà thôi.

47.

47.

භද්දන්ත [Pg.228] රාහුලස්සෙව, දායං නොපි අදා ජිනො;

නාදියිම්හා පමාදාය, තං දායං කුසලන්තකං.

Giống như đối với Tôn giả Rāhula, Đấng Chiến Thắng đã không trao cho tài vật thừa kế. Do buông lung, chúng ta đã không nhận lấy pháp bảo thừa kế ấy, là pháp bảo chấm dứt (phiền não) và đưa đến điều thiện.

48.

48.

ධම්මදායාදා මෙභික්ඛවෙ තුම්හෙභවථ,මාආමිස දායාදා;

ඉති වුත්තං මුනින්දෙන,සාවකෙසු දයාවතා.

“Này các Tỳ kheo, các con hãy là người thừa kế Chánh pháp của Ta, đừng là người thừa kế tài vật.” Lời này đã được bậc Tôn Chủ của các bậc Thánh nhân, người có lòng bi mẫn đối với các đệ tử, nói như vậy.

49.

49.

ඉමාය [Pg.229] බුද්ධවාචාය, බුද්ධසන්තක තං සරෙ;

ද්වින්නං ආමිසඅ දායාද, භාවස්සච නිවාරණං.

Qua lời dạy này của Đức Phật, hãy ghi nhớ tài sản đó của Ngài; và (hãy ghi nhớ) sự ngăn cản việc trở thành người thừa kế tài vật.

50.

50.

රජ්ජෙ චණ්ඩාලපුත්තාව, සද්ධම්මචක්ක වත්තිනො;

පුත්තා හොන්තාපි දායෙස්මිං, නිරාසා තිව නින්දිතා.

Giống như con của người hạ tiện trong vương quốc của bậc Chuyển Luân Vương Chánh Pháp, dù là con (của Phật), trong việc thừa kế, họ cũng bị chê bai như kẻ không còn hy vọng.

51.

51.

මිච්ඡාජීව [Pg.230] සමාපන්නා, අච්චාසා පච්චයාමිසෙ;

මහාජානීය සම්පත්තා, මොඝකත්වා තිදුල්ලභං.

Những người sống theo tà mạng, quá tham muốn các vật dụng, đã làm cho sự thành tựu khó được gấp ba lần (thân người, gặp Phật pháp, xuất gia) trở nên vô ích, dù đã đạt được địa vị cao quý.

52.

52.

ගිහිකාමෙ [Pg.231] පහායාගො, පරවන්තොසු ලග්ගිතො;

ගඞ්ගාතිණ්ණො තළාකම්හි, නිමුග්ගොවා තිනින්දිතො.

Đã từ bỏ các dục lạc thế gian để xuất gia, nhưng lại dính mắc vào những thứ phụ thuộc vào người khác. Giống như người đã vượt qua sông Hằng nhưng lại chìm đắm trong ao nhỏ, người ấy đáng bị chê trách.

53.

53.

චීවරෙ [Pg.232] පිණ්ඩපාතෙච, පච්චයෙ සයනාසනෙ;

එතෙසු තණ්හ මාකාසි, මාලොකං පුනරාගමි.

Đối với y phục, vật thực khất thực, thuốc men và chỗ ở, chớ nên khởi tâm tham ái trong những thứ này, để không phải quay trở lại thế gian này nữa.

54.

54.

ඉතිවුත්තා නුසාරෙන, පච්චවෙක්ඛණ සුද්ධියා;

ආමිසෙසු හනෙ ආසං, පුත්තමංසු පමං සරං.

Theo như lời đã dạy, với sự trong sạch của việc quán xét, hãy diệt trừ lòng ham muốn đối với tài vật, hãy ghi nhớ ví dụ về thịt của đứa con trai.

55.

55.

සෙය්‍යො [Pg.233] අයොගුළො භුත්තො,තත්තො අග්ගිසිඛූපමො;

යඤ්චෙ භුඤ්ජෙය්‍ය දුස්සීලො,රට්ඨපිණ්ඩං අසඤ්ඤතො.

Thà nuốt hòn sắt nóng, cháy như ngọn lửa hừng, còn hơn là người ác giới, không tự chế, lại ăn vật thực của đàn na trong xứ.

56.

56.

ඉතිවුත්තං [Pg.234] නුචින්තෙන්තො, වජ්ජෙ දුස්සීල භාවතො;

සීලෙ ඨිතොව භුඤ්ජෙය්‍ය, මාදිත්ත ගුළකං ගිලි.

Suy ngẫm về lời dạy này, hãy tránh xa tình trạng ác giới. Hãy an trú trong giới hạnh rồi mới thọ dụng, đừng nuốt hòn sắt nóng cháy.

57.

57.

අන්නාන මථො පානානං,ඛාදනීයාන මථොපි වත්ථානං;

ලද්ධාන සන්නිධිං කරියා,නච පරිත්තසෙ තානි අලභමානො.

Đối với thức ăn, đồ uống, các món ăn được và cả y phục, khi nhận được, không nên tích trữ. Và cũng không nên run sợ khi không nhận được chúng.

58.

58.

අඤ්ඤාහි [Pg.235] ලාභුපනිසා, අඤ්ඤා නිබ්බාන ගාමිනී;

සක්කාරං නාභිනන්දෙය්‍ය, විවෙක මනුබ්‍රූහයෙ.

Con đường đưa đến lợi lộc là một, con đường đưa đến Niết-bàn là một nẻo khác. Chớ nên vui thích trong sự cung kính, hãy vun bồi sự viễn ly.

59.

59.

අකත්වා [Pg.236] ආමිසෙ ආසං,සද්ධම්මෙයෙව ආසිකො;

අප්පමත්තො සමාරද්ධො,ධම්මදායං ලභිස්සති.

Không mong cầu tài vật, chỉ khao khát Chánh pháp, người không buông lung, tinh tấn, sẽ nhận được Pháp bảo thừa kế.

60.

60.

පරියත්තිං විනා සෙය්‍යං, නලභන්ති බුධාඅපි;

සෙය්‍යත්ථිකොව සික්ඛෙය්‍ය, නෙව පූජාදි කාරණා.

Không có học pháp (pariyatti), ngay cả bậc trí cũng không thể đạt được điều tối thượng. Người mong cầu điều tối thượng nên học hỏi, chứ không phải vì lý do được cúng dường.

61.

61.

භවනිස්සරණත්ථංව[Pg.237], සික්ඛෙ නා ලග්ගදූපමො;

තථූපමාය සික්ඛන්තො, අපායෙසු පතිස්සති.

Hãy học hỏi vì mục đích thoát khỏi vòng sinh tử, đừng như người bắt rắn sai cách. Người học theo cách ví dụ đó sẽ rơi vào các cõi khổ.

62.

62.

සික්ඛිතෙන අමානත්ථං, නසාධු මානථද්ධිකො;

මුදුභාවාය සික්ඛිත්වා, දමෙන්තො මුදුකො භවෙ.

Học rồi không phải để kiêu mạn, người kiêu căng cứng ngắc là không tốt. Hãy học để trở nên nhu hòa, tự điều phục mình, người ấy sẽ trở nên hiền dịu.

63.

63.

රාගං [Pg.238] දොසං ධජංමානං, සික්ඛන්තොපි විවජ්ජයෙ;

දහරාපි හි මිය්‍යන්ති, නත්ථි වස්සග්ගතො මතං.

Tham, sân, và ngọn cờ kiêu mạn, ngay cả khi đang học, cũng phải từ bỏ. Vì người trẻ cũng chết, cái chết không đến theo số tuổi.

64.

64.

සද්ධංතික්ඛෙය්‍ය බුද්ධෙන, රාගං අසුභ චින්තයා;

මරණෙන ධජංමානං, දොසං මෙත්තාය වාරයෙ.

Hãy làm cho đức tin sắc bén bằng (việc niệm) Phật, (chế ngự) tham ái bằng cách quán bất tịnh, (hạ) ngọn cờ kiêu mạn bằng (việc niệm) sự chết, và ngăn ngừa sân hận bằng tâm từ.

65.

65.

එතෙහි [Pg.239] චතුරක්ඛෙහි, ගන්ථං සික්ඛෙය්‍ය සං වුතො;

සික්ඛන්තස්සෙහි රක්ඛෙහි, නකොචි සංකිලෙසිකො.

Với bốn pháp bảo hộ này, người có thu thúc hãy học kinh điển. Đối với người học với những pháp bảo hộ này, sẽ không có phiền não nào (phát sinh).

66.

66.

බුද්ධවාචම්පි [Pg.240] සජ්ඣාය, එතෙපි මනසීකර;

වුත්තො ධම්මවිහාරීති, එදිසො සාසනෙ වරො.

Hãy tụng đọc lời Phật dạy, và hãy tác ý đến những (pháp bảo hộ) này. Người như vậy được gọi là người an trú trong Pháp, là người cao quý trong giáo pháp này.

67.

67.

ගරූන මුපදෙසෙන,චතුරක්ඛො සුසීලවා;

අප්පස්සුතොපි පාසංසො,භිය්‍යොයෙව බහුස්සුතො.

Nhờ sự chỉ dạy của các bậc thầy, người được bốn pháp bảo hộ, có giới hạnh tốt đẹp, dù ít học cũng đáng được tán thán, huống chi là người học rộng.

68.

68.

සාතං [Pg.241] සෙවක්ඛණෙවප්පං, තංහෙත්වා නන්තාදුක්ඛන්ති;

ධීරො ආසං හනෙ කාමෙ, ඛුරධාරමධූපමෙ.

Lạc thú trong dục lạc thì ít ỏi, chỉ trong khoảnh khắc, và vì nó mà có khổ đau vô tận. Bậc trí hãy diệt trừ ham muốn trong các dục lạc, vốn được ví như mật trên lưỡi dao cạo.

69.

69.

යොධ කාමෙ සුඛංමඤ්ඤි,න සො දුක්ඛා විමුච්චති;

මාතාහි බ්‍යග්ඝ මන්වෙන්තො,වඡො මුත්තො කථංභයා.

Người nào ở đời cho rằng dục lạc là hạnh phúc, người đó không thể thoát khỏi khổ đau. Giống như con bê đi theo con cọp mẹ, làm sao nó có thể thoát khỏi sự sợ hãi?

70.

70.

තිරච්ඡා [Pg.242] පෙත ලද්ධබ්බෙ, නාසං කාමසුඛෙ කරෙ;

භායිතබ්බ සුඛං තඤ්හි, තස්මිං ලග්ගා මහාතපා.

Đối với dục lạc mà loài súc sinh và ngạ quỷ có thể có được, chớ nên ham muốn. Vì lạc thú đó thật đáng sợ, những ai dính mắc vào nó sẽ phải chịu khổ đau lớn.

71.

71.

ලද්ධා කාමසුඛං බාලා, පමොදන්ති නපණ්ඩිතා;

පසුපක්ඛීභි ලද්ධබ්බං, අනන්තදුක්ඛ කාරණං.

Kẻ ngu si khi có được dục lạc thì vui mừng, bậc trí thì không. (Dục lạc) mà loài cầm thú và chim chóc có thể có được, là nguyên nhân của khổ đau vô tận.

72.

72.

ලද්ධා [Pg.243] ධම්මරතිංවිඤ්ඤූ, මොදන්ති න අපණ්ඩිතා;

අනොම සත්ත පරිභොගං, භගනිස්සරණාවහං.

Bậc hiền trí khi có được niềm vui trong Chánh pháp thì hoan hỷ, kẻ vô trí thì không. (Niềm vui này) là sự hưởng thụ của các bậc cao thượng, đưa đến sự thoát khỏi vòng sinh tử.

73.

73.

හීනකම්මං [Pg.244] පටිච්ඡන්නං, කාමස්සාදං නපත්ථයෙ;

ධම්මෙ පීතිඤ්ච පාමොජ්ජං, පත්ථෙය්‍ය සාධුසම්පතො.

Không nên che giấu việc làm thấp hèn, không nên mong cầu vị ngọt của dục lạc; người có đức hạnh tốt đẹp nên mong cầu hỷ và lạc trong Chánh pháp.

74.

74.

පරිග්ගණ්හන්ති යෙකාමෙ, හිං සන්තිතෙ තදත්ථිකා;

පරිච්චත්තං න හිං සන්ති, මුත්තං වණ්ණෙන්ති සාධවො.

Những ai nắm giữ dục lạc, vì mong cầu chúng nên bị chúng làm tổn hại. Dục lạc không làm tổn hại người đã từ bỏ. Bậc hiền trí tán thán người đã giải thoát.

75.

75.

නිච්චුපක්කම්ම [Pg.245] පුට්ඨොපි, කායො වෙරීවසා නුගො;

අචිරංයෙව භූසායී, යුත්තොව ත මුපෙක්ඛිතුං.

Thân này dù được thường xuyên chăm sóc nuôi dưỡng, vẫn phải chịu sự chi phối của kẻ thù (bệnh tật). Chẳng bao lâu nó sẽ nằm trên mặt đất, vì vậy nên xả ly nó.

76.

76.

රක්ඛිතොපි අගුත්තොව, කායො භයමුඛෙ ඨිතො;

තස්මා කාය මුපෙක්ඛිත්වා, චරෙධම්ම මඡම්භිතො.

Thân này dù được bảo vệ vẫn không được bảo vệ, luôn đứng trước miệng của sự hiểm nguy. Vì vậy, hãy xả ly thân này và thực hành Chánh pháp không sợ hãi.

77.

77.

පුට්ඨො [Pg.246] පුට්ඨොපි යංකායො, භුවි රොගාසයීසයී;

කතංකතං මුධාතො න, තදත්ථං දුච්චරෙ චරෙ.

Thân này dù được nuôi dưỡng mãi, rồi cũng sẽ nằm trên đất, là ổ bệnh. Mọi việc làm cho nó đều vô ích, vì vậy không nên làm điều ác vì nó.

78.

78.

පාපං [Pg.247] කරොති යොබාලො,පුට්ඨුං කායං තිදුබ්භරං;

භූම්‍යං කායං ඨපෙත්වාන,අනාථො සො අපායිකො.

Kẻ ngu làm điều ác để nuôi dưỡng thân này vốn khó nuôi. Khi bỏ thân này lại trên mặt đất, kẻ ấy không nơi nương tựa, phải sanh vào cõi dữ.

79.

79.

වෙරීවසා නුගං කායං,බාලො පොසෙති දුච්චරො;

පොසෙන්තො නිරයෙ පක්කො,කායො භූම්‍යං විකාරගූ.

Kẻ ngu có hành vi xấu ác nuôi dưỡng thân này, vốn phải chịu sự chi phối của kẻ thù. Trong khi nuôi dưỡng nó, kẻ ấy bị nấu trong địa ngục, còn thân thì trở thành đống thối rữa trên mặt đất.

80.

80.

පාපං [Pg.248] මාකර කායත්ථං, කායො වෙරී වසානුගො;

භූම්‍යං සෙස්සති වෙකාරී, පාපිකො නිරයං ගතො.

Đừng làm điều ác vì thân, thân này phải chịu sự chi phối của kẻ thù. Nó sẽ nằm thối rữa trên mặt đất, còn kẻ làm ác thì sa vào địa ngục.

81.

81.

අමය්හං මය්හසඤ්ඤාය,කායං රොගවසානුගං;

පොසං පත්තො මහාජානිං,නොකාසො ධම්ම මික්ඛිතුං.

Với tưởng 'của ta' về cái không phải của ta, nuôi dưỡng thân này vốn chịu sự chi phối của bệnh tật, người ấy đi đến tổn thất lớn, không có cơ hội thấy được Chánh pháp.

82.

82.

කායාපෙක්ඛාය [Pg.249] නොකාසො,ධම්මං දට්ඨුං රහොගතො;

උපෙක්ඛායෙව ඔකාසො,දුක්ඛිතා ම්හ අපෙක්ඛයා.

Vì quyến luyến thân, dù ở nơi vắng vẻ cũng không có cơ hội thấy Pháp. Chỉ có xả ly mới có cơ hội. Chúng ta đau khổ vì sự quyến luyến.

83.

83.

චිත්ත [Pg.250] සංසොධකා පක්කා, කායසංසොධකා නවා;

සොධෙ චිත්තංව පක්කත්ථං, නකායං භවභීරුකො.

Người thanh lọc tâm thì chín chắn, người tô điểm thân thì non nớt. Người sợ hãi sanh hữu nên thanh lọc tâm để được chín chắn, chứ không phải thanh lọc thân.

84.

84.

චිත්තසඞ්ඛරණං [Pg.251] සාධු, තං සඞ්ඛතං පභස්සරං;

නසාධු කායසඞ්ඛාරො, සඞ්ඛතොප්‍යසුභොව සො.

Trang điểm tâm là điều tốt, tâm được trang điểm thì sáng chói. Trang điểm thân không phải là điều tốt, thân dù được trang điểm vẫn là bất tịnh.

85.

85.

සභාව මලිනං කායං, නිම්මලාය කථං කරෙ;

ආගන්තුමලිනං චිත්තං, සක්කා කාතුං සුනිම්මලං.

Thân này tự tánh đã ô uế, làm sao có thể làm cho nó trong sạch? Tâm này có cấu uế từ bên ngoài đến, có thể làm cho nó trở nên hoàn toàn trong sạch.

86.

86.

ආධිබ්‍යාධි [Pg.252] පරොතාය, අජ්ජස්වෙවා විනාසිනා;

කොහිනාම සරීරාය, ධම්මාපෙතං සමාචරෙ.

Vì cái thân này, vốn bị tâm bệnh và thân bệnh chi phối, sẽ bị hủy hoại hôm nay hay ngày mai, có ai lại đi làm việc trái với Chánh pháp?

87.

87.

සභාවජෙගුච්ඡං කායං, සොභෙතුංනෙවසක්කුණෙ;

චිත්තං වා ලඞ්කතං සොභං, සීලාදි ගන්ධවාසිතං.

Thân này tự tánh đáng ghê tởm, không thể nào làm cho nó đẹp đẽ được. Nhưng tâm, khi được trang điểm và ướp hương giới hạnh v.v..., thì trở nên đẹp đẽ.

88.

88.

සචෙ [Pg.253] භායථ දුක්ඛස්ස, සචෙ වො දුක්ඛ මප්පියං;

මාකත්ථ පාපකං කම්මං, ආවිවා යදිවා රහො.

Nếu các ngươi sợ khổ, nếu các ngươi không ưa thích khổ, thì chớ có làm điều ác, dù là công khai hay lén lút.

89.

89.

කිලෙසා ගන්තුමලංචිත්තං, පභස්සර සභාවිකං;

තදාගන්තුමලං ධොව, චිත්තං ධොතෙ පභස්සරං.

Phiền não là cấu uế từ bên ngoài đến với tâm, vốn có tự tánh trong sáng. Hãy gột rửa cấu uế từ bên ngoài ấy, khi tâm được gột rửa, nó sẽ trong sáng.

90.

90.

කිලෙසා [Pg.254] ගන්තුමලංචිත්තං, උපක්කමෙන සොධයෙ;

සුවිසුද්ධ මනායෙව, උත්තරිංසු භවණ්ණවා.

Tâm có phiền não là cấu uế từ bên ngoài đến, hãy nỗ lực thanh lọc nó. Chỉ những người có tâm hoàn toàn thanh tịnh mới vượt qua được biển sanh hữu.

91.

91.

කායෙ මලමුපෙක්ඛාය, චිත්තෙ මලංව ධොවතු;

චිත්තෙ හි නිම්මලෙසන්තො, පූතිකායොපි පූජිතො.

Hãy xả ly cấu uế nơi thân, và hãy gột rửa cấu uế trong tâm. Vì khi tâm trong sạch, dù thân có thối rữa cũng được cúng dường.

92.

92.

කායරොගං [Pg.255] තිතික්ඛාය, චිත්තරොගං චිකිච්ඡතු;

සුඛිතො කායරොගීපි, චිත්තෙ නිරාමයෙ සති.

Hãy chịu đựng bệnh của thân, và hãy chữa trị bệnh của tâm. Người có bệnh nơi thân vẫn được an lạc, khi tâm không có bệnh.

93.

93.

කායරොගෙ බහූ වෙජ්ජා, බුද්ධුත්තිව මනොගදෙ;

ඉධාපි කායිකො සන්තො, අනන්තාව මනොරුජා.

Đối với bệnh của thân, có nhiều thầy thuốc; đối với bệnh của tâm, chỉ có lời dạy của Phật. Ở đây, dù thân có khỏe mạnh, bệnh của tâm vẫn vô tận.

94.

94.

සීසදඩ්ඪ [Pg.256] මුපෙක්ඛාය, නිබ්බාතු රාගපාවකං;

ඛිප්පං අසුභ සඤ්ඤාය, නිච්චදඩ්ඪං භවෙභවෙ.

Hãy xả ly việc đầu bị cháy, hãy dập tắt ngọn lửa tham ái. Hãy nhanh chóng dùng tưởng bất tịnh (để dập tắt lửa tham), vốn thiêu đốt không ngừng từ đời này sang đời khác.

95.

95.

සුභාය උට්ඨිතං රාගං, අසුභාය නිවාරයෙ;

සොරාගො සාදිතං ජන්තුං, චත්වාපායං නයිස්සති.

Tham ái sanh khởi do (tưởng) về cái đẹp, hãy ngăn ngừa nó bằng (tưởng) về cái bất tịnh. Tham ái ấy, khi đã chế ngự chúng sanh, sẽ dẫn dắt họ đến bốn đường ác.

96.

96.

පණ්ඩිතානං [Pg.257] මලං මානො, සොත්තුක්කංසෙන පාකටො;

මාඛො අත්තාන මුක්කංසෙ, මාවිභාවෙ සකංමලං.

Mạn là cấu uế của bậc trí, nó được biểu lộ qua việc tự tán thán. Vậy chớ có tự tán thán mình, chớ có phô bày cấu uế của mình.

97.

97.

ගුණං පටිච්ච ගුණීනං, අහංමානො සමුට්ඨහෙ;

මරණං අනුචින්තාය, ධජංමානං නිපාතය.

Nương vào đức hạnh của người có đức, ngã mạn có thể sanh khởi. Hãy suy niệm về cái chết mà hạ xuống lá cờ ngã mạn.

98.

98.

එකො [Pg.258] කායවිවෙකෙසී, කත්වා කිලෙසනිග්ගහං;

වසෙ චිත්තවිවෙකෙසී, උභො පධි විවෙකාදා.

Hãy tìm sự độc cư về thân, chế ngự các phiền não; hãy sống tìm sự độc cư về tâm. Cả hai đều đưa đến sự viễn ly các sanh y.

99.

99.

අදිට්ඨෙ අසුතෙ ඨානෙ, වසෙය්‍ය මොචනත්ථිකො;

අස්සාදංහි නිවාරෙතුං, දිට්ඨෙ සුතෙ තිදුක්කරං.

Người mong cầu giải thoát nên sống ở nơi không thấy, không nghe. Vì rất khó để ngăn ngừa sự thích thú trong cái được thấy và được nghe.

100.

100.

අදිට්ඨෙ [Pg.259] අසුතෙ රඤ්ඤෙ, වසෙය්‍යි න්ද්‍රියගොපකො;

වාරෙතුං විසයාකිණ්ණෙ, චක්ඛුසොතං තිදුක්කරං.

Người hộ trì các căn nên sống trong rừng vắng, nơi không thấy, không nghe. Rất khó để ngăn giữ mắt và tai ở nơi đầy dẫy các đối tượng (của giác quan).

101.

101.

රාගං අසති උප්පන්නං, සන්තාභුජෙන වාරයෙ;

බාහිරෙ රාග මුප්පන්නං, අන්තො අසුභචින්තයා.

Tham ái sanh khởi khi thất niệm, hãy dùng cánh tay chánh niệm để ngăn ngừa. Tham ái sanh khởi đối với bên ngoài, hãy (ngăn ngừa) bằng cách quán bất tịnh bên trong.

102.

102.

රාගං [Pg.260] ඡින්දාති බුද්ධාණං, සරං භික්ඛු රහොගතො;

පස්සං කායෙධ ජෙගුච්ඡං, ලභෙය්‍යා සිට්ඨමොචනං.

Vị Tỳ-kheo ở nơi vắng vẻ, ghi nhớ lời dạy của chư Phật: 'Hãy đoạn trừ tham ái', thấy được sự đáng ghê tởm nơi thân này, có thể đạt được sự giải thoát mong muốn.

103.

103.

කායං අසුභතොපස්ස, කල්ලකාලෙව දස්සනං;

මොඝං කාලං නඛීයෙය්‍ය, භවෙය්‍යුංස්වෙපිආතුරා.

Hãy xem thân này là bất tịnh, (dù) thấy nó đang khỏe mạnh đúng thời. Chớ nên lãng phí thời gian một cách vô ích, vì ngày mai cũng có thể bị bệnh tật.

104.

104.

කායං [Pg.261] ජෙගුච්ඡතොපස්ස, බාල්‍යන්තො පච්චවෙක්ඛිය;

ආදො කිඤ්චි ජිගුච්ඡාය, ජිගුච්ඡෙය්‍යායතිං භුසං.

Hãy xem thân này là đáng ghê tởm, khi quán xét từ ngoài vào trong. Ban đầu có chút ghê tởm, về sau sẽ ghê tởm mãnh liệt.

105.

105.

කායාදිනව මික්ඛෙය්‍ය, දානි කිඤ්චිපි දස්සනං;

ආයතිං මග්ගලාභාය, භවෙය්‍ය උපනිස්ස යො.

Nên thấy sự nguy hại của thân, dù chỉ là một chút thấy biết ngay bây giờ. (Điều đó) sẽ là duyên hỗ trợ để chứng đắc Đạo Quả trong tương lai.

106.

106.

ඉත්ථීන [Pg.262] මඞ්ගමඞ්ගානි, නපස්සෙය්‍ය නචින්තයෙ;

තදාසා උභතො භට්ඨා, සුගත්‍යා සාසනාපිච.

Chớ nên nhìn, chớ nên suy tưởng đến các chi phần lớn nhỏ của người nữ. Kẻ tham muốn điều đó sẽ thất bại trên cả hai phương diện: cõi lành và giáo pháp.

107.

107.

ඉත්ථිරූප සරාකඩ්ඪා, භට්ඨා බහූව සාසනා;

ඉහාපි දුක්ඛිතා හුත්වා, තෙ පෙච්ච අතිදුක්ඛිනො.

Bị lôi cuốn bởi sắc và tiếng của người nữ, nhiều người đã rơi rụng khỏi giáo pháp. Ngay ở đời này đã phải chịu khổ, sau khi chết họ càng khổ hơn nữa.

108.

108.

පුංමනො [Pg.263] පරියාදාය, ඉත්ථිරූපසරා ඨිතා;

තස්සම මඤ්ඤ මෙකම්පි, නවිජ්ජතෙව සබ්බධි.

Sắc và tiếng của người nữ tồn tại để chiếm đoạt tâm của người nam. Hoàn toàn không có một thứ nào khác ở bất cứ đâu có thể sánh bằng.

109.

109.

සල්ලපෙ [Pg.264] අසිහත්ථෙන, පිසාචෙනාපි සල්ලපෙ;

ආසදෙ ආසිවිසෙපි, අග්ගික්ඛන්ධෙපි ආසදෙ;

නත්වෙව මාතුගාමෙන, එකෙකාය සුපෙසලො.

Người khéo léo có thể nói chuyện với kẻ cầm gươm, cũng có thể nói chuyện với quỷ dữ; có thể đến gần loài rắn độc, cũng có thể đến gần đống lửa; nhưng không nên ở riêng một mình với một người nữ.

110.

110.

කාමං අසුභචින්තාය, බ්‍යාපාදං ස්නෙහචෙතසා;

විහිංසං කරුණායෙහි, විතක්කග්ගී තයොසමෙ.

Hãy dập tắt (lửa) dục tham bằng cách suy niệm về sự bất tịnh, (lửa) sân hận bằng tâm từ ái, (lửa) hãm hại bằng lòng bi mẫn. Hãy dập tắt ba ngọn lửa tư duy này.

111.

111.

අසමෙත [Pg.265] විතක්කග්ගී, ථුසරාසිම්හි ඛාණුව;

අථිරා සාසනෙ තාපී, තෙපච්ඡාඅතිතාපිනො.

Những ai không dập tắt các ngọn lửa tư duy thì giống như cọc cây trong đống trấu. Những người nhiệt tâm ấy không vững vàng trong giáo pháp, về sau họ sẽ vô cùng đau khổ.

112.

112.

අසුභා [Pg.266] පගමෙ ලොකා, තං මෙත්තායුපසඞ්කමෙ;

සුභාවිතාහි එතාහි, ජහෙලොකෙ පියාපියං.

Khi tâm rời khỏi (quán) bất tịnh, hãy tiếp cận bằng tâm từ. Với những pháp này được tu tập tốt đẹp, người ấy sẽ từ bỏ được sự yêu và ghét trong đời.

113.

113.

ගතට්ඨිතාදො උප්පන්නෙ, විතක්කග්ගී තයො සමෙ;

ආතාපී පහිතත්තොති, එවංභූතො පවුච්චති.

Khi ba ngọn lửa tư duy khởi lên, dù đang đi, đứng, hay trong các oai nghi khác, người nào dập tắt được chúng, người như vậy được gọi là bậc nhiệt tâm, có tinh tấn.

114.

114.

විවාදප්පත්තො [Pg.267] දුතීයො, කෙනෙකො විවදිස්සති;

තස්සතෙ සග්ගකාමස්ස, එකත්ත මුපරොචිතං.

Có người thứ hai mới có tranh cãi, một mình thì tranh cãi với ai? Đối với ngươi, người mong cầu cõi trời, sự độc cư là điều đáng ưa thích.

115.

115.

සිනිහප්පත්තො දුතීයො, කමෙකා සිනිහිස්සති;

තස්සතෙ මොක්ඛකාමස්ස, එකත්ත මුපරොචිතං.

Có người thứ hai mới có thương yêu, một mình thì thương yêu ai? Đối với ngươi, người mong cầu giải thoát, sự độc cư là điều đáng ưa thích.

116.

116.

පුරතො [Pg.268] පච්ඡතොවාපි, අපරො චෙ නවිජ්ජති;

තස්සෙව ඵාසු භවති, එකස්ස වසතො වනෙ.

Nếu không có người nào khác ở phía trước hay phía sau, thì thật là an ổn cho người sống một mình trong rừng.

117.

117.

සුඛඤ්ච කාම මයිකං, දුක්ඛඤ්ච පවිවෙකිකං;

පවිවෙකං දුක්ඛං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ කාමමයං සුඛං.

Có lạc thú thuộc về dục và có khổ đau thuộc về viễn ly. Cái khổ của viễn ly vẫn tốt hơn là cái lạc của dục.

118.

118.

යොච [Pg.269] වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං උදයබ්බයං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො උදයබ්බයං.

Sống một ngày mà thấy được pháp sanh diệt, tốt hơn là sống một trăm năm mà không thấy pháp sanh diệt.

119.

119.

සුඤ්ඤාගාරං [Pg.270] පවිට්ඨස්ස, සන්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො;

අමානුස්සී රති හොති, සම්මාධම්මං විපස්සතො.

Vị Tỳ kheo vào ngôi nhà trống, tâm được an tịnh, chánh quán các pháp, sẽ có được niềm vui siêu nhân.

120.

120.

යතොයතො [Pg.271] සම්මසති, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

ලභති පීතිපාමොජ්ජං, අමතං තං විජානතං.

Mỗi khi quán chiếu sự sanh diệt của các uẩn, người ấy đạt được hỷ và lạc. Đối với bậc trí, đó chính là con đường bất tử.

121.

121.

ඉච්චුත්තං ධම්මපාමොජ්ජං, විවෙකජං රසාධිකං;

ඉච්ඡන්තො සීලවා භික්ඛු, අනිවත්තිත වීරියො.

Vị Tỳ kheo có giới, có tinh tấn không thối chuyển, mong muốn niềm vui trong Pháp sinh từ viễn ly, có hương vị tuyệt vời như đã nói.

122.

122.

වනා වාසෙ වසිත්වාන, අප්පිච්ඡාදිගුණාවහො;

පලි බොධෙ සමුච්ඡිජ්ජ, භාවෙය්‍යෙවංරහොගතො.

Sau khi đã sống ở nơi trú trong rừng, mang theo các đức tính như thiểu dục, cắt đứt các chướng ngại, vị ấy nên tu tập như vậy ở nơi vắng vẻ.

123.

123.

කායෙ [Pg.272] ජෙගුච්ඡපුඤ්ජානි, රූපං රුප්පනභාවතො;

තස්සිතා වෙදනා සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරාච තතොපරෙ.

Trong thân này là một khối đáng ghê tởm. Sắc (uẩn) có bản chất bị hoại diệt. Nương vào đó có thọ, tưởng, và các hành.

124.

124.

විඤ්ඤාණඤ්ච ඉමෙපඤ්ච, ඛන්ධා රාසත්ථතො මතා;

තෙචානිච්ච දුක්ඛා නත්තා, උපාදා වයධම්මිනො.

Và thức, năm uẩn này được xem là các uẩn vì có nghĩa là một khối. Chúng là vô thường, khổ, vô ngã, có tính chất sanh và diệt.

125.

125.

ඵෙණපිණ්ඩූ [Pg.274] පමං රූපං, වෙදනා පුප්ඵුළූපමා;

මරීචිකූපමා සඤ්ඤා, සඞ්ඛාරා කදලූපමා.

Sắc ví như bọt nước, thọ ví như bong bóng nước, tưởng ví như ảo ảnh, hành ví như thân cây chuối.

126.

126.

මායූපමන්ති විඤ්ඤාණං, දස්සිතෙ සබ්බ දස්සිනා;

උපමාහි සමස්සෙ ය්‍ය, පඤ්චක්ඛන්ධෙ අසාරකෙ.

Thức ví như trò ảo thuật, như lời dạy của bậc Toàn Giác. Hãy dùng những ví dụ này để quán xét năm uẩn là không có lõi cây.

127.

127.

යාව [Pg.275] බ්‍යාති නිම්මිස්සති,කොටිලක්ඛාතහිංඛණෙ;

ඛන්ධා භිජ්ජන්ති හුත්වාන,අනිච්චානාම තෙ තතො.

Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, các uẩn sanh lên rồi hoại diệt hàng trăm ngàn triệu lần. Do đó, chúng được gọi là vô thường.

128.

128.

භය පීළිතතො දුක්ඛා, අනත්තා අවිධෙය්‍යතො;

ඛන්ධාව හොන්ති භිජ්ජන්ති, අඤ්ඤො කොචි නලබ්භති.

Chúng là khổ vì bị bức bách, đáng sợ; là vô ngã vì không tuân theo ý muốn. Chỉ có các uẩn sanh lên rồi hoại diệt, không tìm thấy một ai khác (làm chủ).

129.

129.

ඛන්ධා [Pg.276] නිච්චා ඛයට්ඨෙන, භයට්ඨෙන දුඛාචතෙ;

අනත්තා සාරකට්ඨෙන, ඉති පස්සෙ පුනප්පුනං.

Các uẩn là vô thường theo nghĩa bị tiêu hoại, là khổ theo nghĩa đáng sợ, là vô ngã theo nghĩa không có cốt lõi. Hãy quán thấy như vậy lặp đi lặp lại.

130.

130.

භාණූදයෙ කයං එන්ති, හෙමන්තෙ පතිතුස්සවා;

රාගා මානාච සබ්බෙවං, සත්‍යා නිච්චානුපස්සනෙ.

Như sương rơi trong mùa đông tan biến khi mặt trời mọc, cũng vậy, tham, mạn và tất cả (phiền não) đều tan biến khi có chánh niệm và quán vô thường.

131.

131.

සීහනාදං [Pg.277] වනෙසුත්වා, සංවෙජෙන්ති සසොතකා;

වෙහප්ඵලාපි ලොකෙවං, ජිනෙරිත තිලක්ඛණං.

Như nghe tiếng rống của sư tử trong rừng, các loài thú khác đều kinh sợ; cũng vậy, các chúng sanh trong thế gian cho đến cõi trời Quảng Quả (đều kinh sợ khi nghe) lời dạy về Tam Tướng của bậc Chiến Thắng.

132.

132.

වෙදනාදීනි [Pg.278] නාමානි, නාමරූපද්වයංව තෙ;

තණ්හාවිජ්ජාච කම්මාදි, නාමරූපස්ස පච්චයා.

Thọ, (tưởng, hành, thức) là danh. Chúng (cùng với sắc) tạo thành cặp đôi danh-sắc. Ái, vô minh, và nghiệp là các duyên của danh-sắc.

133.

133.

නාමරූපං පරිග්ගය්හ, තතො තස්සච පච්චයං;

හුත්වා අභාවතො නිච්චා, උදයබ්බය පීළනා.

Sau khi đã nắm bắt danh sắc, và rồi nhân của nó; Vì có rồi không có nên là vô thường, bị sự sanh diệt bức bách.

134.

134.

දුක්ඛා අවසවත්තිත්තා, අනත්තාතිතිලක්ඛණං;

ආරොපෙත්වාව සඞ්ඛාරෙ, සම්මසන්තො පුනප්පුනං.

Là khổ, vì không theo ý muốn, là vô ngã, như vậy là ba tướng; Áp đặt (ba tướng ấy) lên các pháp hữu vi, rồi quán xét lại nhiều lần.

135.

135.

පාපුණෙය්‍යා [Pg.279] නුපුබ්බෙන,සබ්බසංයොජන ක්ඛයං;

තම්පත්තො අරහා භික්ඛු,භවතිණ්ණො සුනිබ්බුතො.

Có thể tuần tự đạt đến, sự đoạn tận tất cả kiết sử; Vị Tỳ khưu đã đạt đến điều đó, là bậc A-la-hán, đã vượt qua cõi hữu, được tịch tịnh hoàn toàn.

136.

136.

නතුම්හං [Pg.280] භික්ඛවෙ රූපං, තං ජහෙථාති වුත්තතො;

මෙමෙතන්ති උපාදානං, පඤ්චක්ඛන්ධෙ විනාසයෙ.

Do lời dạy: 'Này các Tỳ khưu, sắc không phải của các ngươi, hãy từ bỏ nó'; Nên hãy hủy diệt sự chấp thủ 'cái này là của tôi' trong năm uẩn.

137.

137.

පුත්තා මත්ථි ධනා මත්ථි, ඉති බාලො විහඤ්ඤති;

අත්තාපි අත්තනො නත්ථි, කුතොපුත්තොකුතොධනං.

'Ta có con, ta có của', kẻ ngu nghĩ vậy nên bị phiền não; Ngay cả tự ngã cũng không phải của mình, huống chi là con, huống chi là của?

138.

138.

ඉච්චුත්ත මනුචින්තාය, අත්තාති අත්ථිමෙතිවා;

සඤ්ඤං නාසෙය්‍ය ඛන්ධාව, අත්ථීති ආභුජෙ බුධො.

Do suy niệm về điều đã được nói như vậy, nên hủy diệt tưởng rằng 'có một tự ngã'; Bậc trí nên hiểu rằng 'chỉ có các uẩn tồn tại'.

139.

139.

ඛන්ධනාස [Pg.281] මනාභුජ්ජ, මතො මෙ පුත්තකො ඉති;

සොචන්ති පරිදෙවන්ති පුත්තොනත්ථි නසොමතො.

Không hiểu sự hoại diệt của các uẩn, (họ nghĩ) 'con trai tôi đã chết'; Họ sầu muộn và than khóc, (nhưng thực ra) không có con trai, nó không chết.

140.

140.

භිජ්ජමානෙසු [Pg.282] ඛන්ධෙසු, අත්තසඤ්ඤී අනත්තෙසු;

නාදිකාල විපරිතා, මහාජානීයතං ගතා.

Khi các uẩn đang tan rã, có tưởng về ngã trong cái vô ngã; (Sự tưởng này) bị điên đảo từ vô thỉ, đã trở thành sự ngu si lớn.

141.

141.

භිජ්ජමානෙසු ඛන්ධෙසු, ලග්ගා රත්තා මමායිතා;

නාරීපුමාදි සඤ්ඤාය, විපරෙතා අනාදිකෙ.

Khi các uẩn đang tan rã, (họ) dính mắc, tham ái, chiếm hữu; Với tưởng về 'đàn bà', 'đàn ông' v.v..., bị điên đảo từ vô thỉ.

142.

142.

නාදිකාල [Pg.283] විපරිතො, අත්තසඤ්ඤී අනත්තනි;

භිජ්ජමානෙසු ඛන්ධෙසු, ජහ ත්තාති මමායනං.

Bị điên đảo từ vô thỉ, có tưởng về ngã trong cái vô ngã; Khi các uẩn đang tan rã, nên từ bỏ sự chiếm hữu.

143.

143.

අභිණ්හුප්පත්තියායෙව, භිජ්ජමානො නඤ්ඤයති;

අනිච්චලක්ඛණං ඡන්නං, තං චින්තෙය්‍ය සුපඤ්ඤවා.

Chính vì sự sanh khởi liên tục, nên sự tan rã của nó không được biết đến; Tướng vô thường bị che lấp, người có trí tuệ nên suy niệm về điều đó.

144.

144.

අසන්තෙයෙව [Pg.284] ලග්ගන්තා, නමුච්චන්ති භවත්තයා;

නත්ථි සන්තෙසු ලග්ගන්තා, රූපක්ඛන්ධා දිකෙ ස්විධ.

Dính mắc vào cái không thực có, họ không giải thoát khỏi ba cõi; Ở đây, không có sự dính mắc vào những cái thực có, như là sắc uẩn v.v...

145.

145.

තණ්හා ගිජ්ඣති මෙතන්ති, මානො අහන්ති මඤ්ඤති;

දිට්ඨි ගණ්හාති අත්තාති, එතෙ පපඤ්චකා තයො.

Tham ái thì tham đắm, (nghĩ) 'cái này là của tôi'; Ngã mạn thì cho rằng 'tôi là'; Tà kiến thì nắm giữ 'đây là tự ngã của tôi'; Đó là ba pháp hý luận.

146.

146.

මමෙ [Pg.285] ත මහ මත්තාති, පපඤ්චානං වසානුගො;

ගණ්හන්තො භව පඞ්කම්හි, නිම්මුග්ගොව භයානකෙ.

Do đi theo sự chi phối của các pháp hý luận: 'Cái này của tôi', 'tôi là', 'đây là tự ngã của tôi'; Do nắm giữ (như vậy), người ta chìm đắm trong vũng lầy đáng sợ của cõi hữu.

147.

147.

නමෙ නාහං නඅත්තාති, එතෙහි විවදං කරෙ;

විවදන්තාව මුච්චන්ති, භවපඞ්කා භයානකා.

Nên phản bác với những (quan niệm) này: 'Không phải của tôi', 'không phải là tôi', 'không phải tự ngã của tôi'; Chính nhờ phản bác như vậy, họ được giải thoát khỏi vũng lầy đáng sợ của cõi hữu.

148.

148.

නමෙ [Pg.286] නාහං නඅත්තාති, දට්ඨබ්බන්ති ජිනෙරිතං;

තථෙව සබ්බදා මඤ්ඤෙ, මා පපඤ්ච වසානුගො.

Đấng Chiến Thắng đã dạy rằng nên thấy: 'Không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi'; Hãy luôn nghĩ như thế, đừng đi theo sự chi phối của hý luận.

149.

149.

ලොකො විවදි බුද්ධෙන, නලොකෙන කදාචිසො;

අනත්තාති ජිනුද්දිට්ඨං, ලොකො අත්තාති මඤ්ඤති.

Thế gian tranh luận với Đức Phật, nhưng Ngài không bao giờ tranh luận với thế gian; Vô ngã được Đấng Chiến Thắng chỉ ra, thế gian lại cho là 'ngã'.

150.

150.

මො [Pg.287] ලොකෙන සමො හොතු,තස්සමො කිංතදුත්තරෙ;

අන්ධිභූතො අයංලොකො,සම්බුද්ධස්ස විරොධිකො.

Đừng giống như thế gian. Có gì cao thượng hơn việc giống như Ngài (Phật)? Thế gian này đã trở nên mù quáng, chống đối lại bậc Chánh Đẳng Giác.

151.

151.

සම්බුද්ධස්ස වසං න්වෙතු, සන්ඣාදි භයතජ්ජිතො;

තබ්බසංයෙව අන්වෙන්තො, භවතිණ්ණො භවිස්සති.

Bị kinh hãi bởi nỗi sợ già v.v..., hãy đi theo sự chi phối của bậc Chánh Đẳng Giác; Chính nhờ đi theo sự chi phối của Ngài, người ấy sẽ vượt qua cõi hữu.

152.

152.

අනත්තාති [Pg.288] ගිරා සච්චා, අත්තාති වචනං මුසා;

මුසාය විවදෙ ලොකො, බුද්ධෙන සච්ච වාදිනා.

Lời nói 'vô ngã' là chân thật, lời nói 'ngã' là giả dối; Thế gian tranh luận với sự giả dối, (còn) Đức Phật là người nói lời chân thật.

153.

153.

තුරඞ්ගවජගාමම්හා, පුරිමෙ චමක්‍ය කානනෙ;

වසතා අග්ගධම්මෙන, ථෙරෙන රචිතො අයං.

Tác phẩm này được sáng tác bởi Trưởng lão Aggadhamma, người đang trú ngụ trong khu rừng Camakya ở phía đông làng Turaṅgavaja.

154.

154.

අරිමත්තෙය්‍ය බුද්ධස්ස,ධම්ම ස්සුතක්ඛණෙ භවෙ;

ඛීණාසවො මහාපඤ්ඤො,පුඤ්ඤෙන තෙන සාවකොති.

Nhờ phước báu này, mong cho tôi, trong khoảnh khắc nghe Pháp của Đức Phật Di Lặc, sẽ trở thành một vị đệ tử có trí tuệ lớn, đã đoạn tận các lậu hoặc.

කායපච්චවෙක්ඛණා

Sự Quán Niệm về Thân

1.

1.

නාදිකාල [Pg.291] විපරිත, ජන භූතත්ථ දස්සිනො;

දාතුමෙ කන්තිකස්සාදං, සත්ථු පාදො තිමානිතො.

Để chỉ ra ý nghĩa chân thật cho những người bị điên đảo từ vô thỉ, để ban cho hương vị duy nhất (của giải thoát), đôi chân của Bậc Đạo Sư được hết lòng tôn kính.

2.

2.

සීසෙ [Pg.292] පිලන්දියා මොදී, සම්බුද්ධ චරණ ම්බුජං;

සාධු තුට්ඨිකරං බ්‍රූමි, සුකාය පච්චවෙක්ඛණං.

Với lòng hoan hỷ đội lên đầu đôi chân sen của bậc Chánh Đẳng Giác, tôi sẽ nói bài quán niệm hay về thân, một điều tốt lành mang lại sự hân hoan.

3.

3.

යොනිසො මනසීකත්වා, නාදා විරුද්ධ මඤ්ඤිතං;

සාධවො ත මුදික්ඛන්තු, මයාපි මන්දබුද්ධිනො.

Mong các bậc thiện nhân hãy xem xét điều này, (được nói) bởi tôi, người có trí tuệ kém cỏi, sau khi đã tác ý như lý và không chấp nhận những gì được cho là mâu thuẫn.

4.

4.

ඉච්ඡිතබ්බාන [Pg.293] මායත්තා, තෙසඤ්ච චයභාවතො;

තදාකාරෙන වත්තිතා, කායො ජෙගුච්ඡ පුඤ්ජකො.

Do phụ thuộc vào những thứ đáng mong muốn, và do bản chất tích tụ của chúng, hiện hữu theo cách đó, thân này là một đống ô uế.

5.

5.

පුනප්පුනංව ඔක්කම, ඤාණ මන්තො පවෙසිය;

බාහිරංව අනාලම්බ, ඉක්ඛණා පච්චවෙක්ඛණා.

Bậc trí sau khi đã đi vào (bên trong) và đi xuống lại nhiều lần, không nương tựa vào bên ngoài, sự thấy (như vậy) chính là sự quán niệm.

6.

6.

මංසච්ඡන්න [Pg.294] ට්ඨිරූපෙව, මනොජ වායු චාලිතෙ;

නාරී ගතාති යාචින්තා, නෙව සාපච්චවෙක්ඛණා.

Trong hình hài xương được bao bọc bởi thịt, được lay động bởi gió do tâm sanh, suy nghĩ rằng 'một người nữ đang đi'—đó không phải là sự quán niệm.

7.

7.

සඤ්ඤාදිට්ඨිච චිත්තඤ්ච, විපල්ලාසා ඉමෙතයො;

ත දාකාරෙන වත්තන්ති, අවිජ්ජො ත්ථරිතා භුසං.

Tưởng, kiến, và tâm, ba thứ này là những điên đảo; Chúng vận hành theo cách đó, bị vô minh bao trùm hoàn toàn.

8.

8.

ආසා [Pg.295] විපරිතෙ යෙසං,විපල්ලාසාති තෙමතා;

ආසා ආසිසනා වුත්තා,තණ්හායෙව සභාවතො.

Đối với những ai có hy vọng trong điều trái ngược, điều ấy được gọi là sự điên đảo. Hy vọng được nói là sự mong cầu, về bản chất chính là ái dục.

9.

9.

අසුභෙව සුභමිති, අනිච්චෙඑව නිච්චතො;

දුක්ඛෙයෙව සුඛංවාති, අනත්තනිව අත්තතො.

Trong cái bất tịnh lại cho là tịnh, trong cái vô thường lại cho là thường; trong cái khổ lại cho là lạc, trong cái vô ngã lại cho là ngã.

10.

10.

සඤ්ඤාණං දස්සනං චින්තා,ද්වාදසා කාරතො තයො;

දිට්ඨිසා චාදි මග්ගෙන,සෙසා සෙසෙහි වජ්ඣිතා.

Tưởng, kiến, và tâm (điên đảo), ba loại này theo mười hai phương diện. Kiến điên đảo được trừ diệt bởi đạo đầu tiên, các điên đảo còn lại được trừ diệt bởi các đạo còn lại.

11.

11.

තණ්හා [Pg.297] තස්සි මමෙතන්ති, මානො මඤ්ඤි අහන්තිච;

යස්සි දිට්ඨිච අත්තාති, පපඤ්චා නාමිමෙ තයො.

Ái dục là ‘cái này của tôi’, ngã mạn là ‘tôi là’, và tà kiến là ‘đây là tự ngã của tôi’; ba điều này được gọi là hý luận.

12.

12.

පපඤ්චන්ති සංසාරං, තස්මා පපඤ්චනාමකා;

භවයන්තෙ පයොජෙන්තා, මොක්ඛං නාදංසු තෙ චිරං.

Chúng làm lan rộng luân hồi, do đó được gọi là hý luận. Những ai vun bồi và thực hành chúng, sẽ lâu dài không đạt được giải thoát.

13.

13.

භවපඞ්කෙ නි මුජ්ජන්තා, පපඤ්චානං වසානුගා;

චිරස්සං දුක්ඛිතා හොන්ති, ආරා නිබ්බානතො තිව.

Những người thuận theo thế lực của hý luận, chìm đắm trong vũng lầy của hữu, sẽ đau khổ lâu dài và rất xa lìa Niết Bàn.

14.

14.

නමෙ [Pg.298] නාහං නඅත්තාති, එතෙහි විවදං කරෙ;

භණ්ඩන්තා විවදන්තා තෙ, නිබ්බානතො අදූරිනො.

Với (quan điểm) ‘không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã’, người ấy nên tranh luận (với các tà kiến). Những người cãi cọ và tranh luận (như vậy) không còn xa Niết Bàn.

15.

15.

විපල්ලාසෙ පපඤ්චෙච, ද්වෙපිඑතෙ පහාතවෙ;

සොපච්චවෙක්ඛිතබ්බෙ වං, කායො ජෙගුච්ඡපුඤ්ජකො.

Cả điên đảo và hý luận, cả hai điều này cần phải được đoạn trừ. Và nên quán xét như vầy: thân này là một đống đồ ghê tởm.

16.

16.

කෙසා [Pg.299] ලොමා නඛාදන්තා,තණ්හායාපිච ගොචරා;

තස්මා තෙ දට්ඨුකාමෙන,තණ්හා නිවාරිතා සදා.

Tóc, lông, móng, răng cũng là đối tượng của ái dục. Do đó, người muốn thấy (sự thật về) chúng, phải luôn luôn ngăn ngừa ái dục.

17.

17.

ලග්ගිකා ඡවියංයෙව, තණ්හා බාහිරගොචරා;

තස්මා එත්ථ තචොවාහ, සම්බුද්ධො න බහිච්ඡවිං.

Ái dục có đối tượng bên ngoài, dính mắc chính nơi lớp da ngoài (biểu bì). Do đó, ở đây, bậc Chánh Đẳng Giác đã nói về da (chân bì), chứ không phải lớp da ngoài.

18.

18.

එසා [Pg.300] තචපරියන්ත, පදෙනාපි නිවාරිතා;

අතො ඡවි මනාලම්බ, තචසීව මනෙකරෙ.

Ái dục này cũng được ngăn chặn bởi thuật ngữ ‘cùng tận là da’. Do đó, không nên lấy lớp da ngoài làm đối tượng, mà nên lấy chính lớp da (bên trong) làm đối tượng.

19.

19.

ජිගුච්ඡිතානි ඡාදෙති, අට්ඨි මංස තචාදිනි;

ඤාණෙන ඡින්දි තබ්බාච, තස්මා ඡවීති වුච්චති.

Nó che đậy những thứ ghê tởm như xương, thịt, da. Và nó cần được cắt đứt bằng trí tuệ, do đó được gọi là ‘chavi’ (lớp da ngoài).

20.

20.

ඡවිං [Pg.301] ඡෙත්වා තචං පස්සෙ,තං ඡෙත්වා මංසකාදයො;

ගබ්භෙවත්ථූනි දීපෙන,යථා පඤ්ඤාපදීපිකො.

Cắt lớp da ngoài, hãy thấy lớp da trong. Cắt lớp da trong, (hãy thấy) thịt và các thứ khác. Giống như người có ngọn đèn trí tuệ, (thấy rõ) các vật trong phòng.

21.

21.

ජෙගුච්ඡො ඡවියා කායො,අසුභොව සුභායතෙ;

නිච්ඡවා තචමත්තෙන,කථං සුභායතෙ අයං.

Thân này ghê tởm (nhưng) nhờ có lớp da ngoài, vốn bất tịnh lại hiện ra như tịnh. Khi không có lớp da ngoài, chỉ còn lại lớp da trong, làm sao nó có thể hiện ra là tịnh được?

22.

22.

න්හාරුබන්ධො [Pg.302] ට්ඨිසඞ්ඝාතො, මංසලොහි ත ලිම්පිතො;

ඡවියාව විමොහෙති, තචච්ඡන්නො ඉමං පජං.

Là một khối xương được gân buộc lại, được trát phết bằng thịt và máu, được da bao bọc, nó làm cho chúng sanh này mê lầm chỉ vì lớp da ngoài.

23.

23.

වණ්ණ සණ්ඨාන තොචෙව,ගන්ධො කාසා සයෙහිච;

ජෙගුච්ඡා පටිකුල්‍යාච,කෙසානාම න මෙපියා.

Từ màu sắc, hình dạng, mùi, nguồn gốc và vị trí, những thứ gọi là tóc này thật đáng ghê tởm và kinh tởm, chúng không đáng yêu đối với tôi.

24.

24.

එකෙකං [Pg.303] මනසීකත්වා, නයෙ නිච්චෙව මාදිනා;

භාවෙතබ්බා සමාරම්භ, යථාපඤ්ඤායතෙ තථා.

Nên tác ý đến từng phần một, theo phương pháp vô thường v.v... Nên tinh tấn tu tập, để cho (sự thật) được tỏ tường.

25.

25.

පූරිතං මත්ථලුඞ්ගස්ස, සීසට්ඨිපි ජිගුච්ඡිතං;

මුඛ නාසක්ඛි කණ්ණාදි, ඡිද්දා වඡිද්ද දුද්දසං.

Xương sọ chứa đầy óc thật đáng ghê tởm. Các lỗ và hốc như miệng, mũi, mắt, tai, thật khó coi.

26.

26.

පූති [Pg.304] වායු විචරිත, කුච්ඡිට්ඨන්තානි ලොහිතං;

පිත්තං සෙම්හඤ්ච පප්ඵාසං, හදයං යකනම්පි ධී.

Này người trí, bụng, ruột, máu, mật, đờm, phổi, tim và gan, nơi có những luồng gió hôi thối qua lại (cũng vậy).

27.

27.

අන්න පානං මනුඤ්ඤම්පි, ඛෙළ තින්ත මධොපරි;

දන්තෙහි පිසිතං ස්වාන, වමථූව ජිගුච්ඡිතං.

Thức ăn và đồ uống dù ngon lành, khi được tẩm ướt bằng nước bọt từ trên, được răng nghiền nát, trở nên ghê tởm như bãi nôn của chó.

28.

28.

යාවතායු [Pg.305] අධොතෙවා, මාසයෙ ගිලිතං ඨිතං;

කිමිකූල සමාකිණ්ණෙ, තහිමෙවා සිතාසිතං.

Suốt đời không được rửa ráy, vật đã nuốt vào nằm trong dạ dày, nơi đầy dẫy các loài giun sán, ở đó, cái đã ăn và chưa ăn (lẫn lộn).

29.

29.

එතං උදරියං නාම, තම්හා පක්කාසයං ගතං;

දිනච්චයෙ කරීසන්තං, සා සයං තංද්වයම්පි ධී.

Cái này gọi là đồ trong dạ dày, từ đó đi đến ruột già. Cuối ngày trở thành phân. Này người trí, cả hai thứ ấy (đồ ăn và phân) cũng vậy (đều bất tịnh).

30.

30.

පකාසෙත්වා [Pg.306] පවෙසෙති, අන්නපානං මහාරහං;

පටිච්ඡන්නො නිහරති, තමෙව න්තො ඨිතං ජනො.

Người ta đưa vào một cách công khai thức ăn và đồ uống quý giá; nhưng lại lén lút thải ra chính thứ đã ở bên trong.

31.

31.

පවෙසෙ තං පරිවතො,නිහරෙකො රහො ලිනො;

මනුඤ්ඤංව පවීසන්තෙ,නික්ඛමන්තෙ ජිගුච්ඡිතං.

Khi đưa vào thì có người hầu hạ, khi thải ra thì một mình, lén lút ở nơi kín đáo. Khi vào thì ngon lành, khi ra thì ghê tởm.

32.

32.

ජෙගුච්ඡ [Pg.307] පටිකුල්‍යානි, මංසන්හාරු තචට්ඨිනි;

නපියානි න තුට්ඨානි, නෙවඉත්ථී නපූපිසො.

Thịt, gân, da, xương đều đáng ghê tởm và kinh tởm. Chúng không đáng yêu, không đáng hài lòng; chúng không phải là đàn bà, cũng không phải là đàn ông.

33.

33.

හත්ථ පාද මුඛාදීනි,නත්ථඤ්ඤානි ජිගුච්ඡිතා;

තත්ථා කුමාරිකා කඤ්ඤා,මොහෙන අත්ථිසඤ්ඤිතා.

Tay, chân, mặt, v.v... không là gì khác ngoài những thứ ghê tởm. Trong đó, do si mê, người ta tưởng có ‘thiếu nữ’ hay ‘cô gái’.

34.

34.

පච්චෙකං [Pg.308] විනිභුත්තෙස, කෙස ලොම නඛාදිසු;

නත්ථිකඤ්ඤා කුමාරීවා, සම්පිණ්ඩිතෙසු සා කුතො.

Khi tóc, lông, móng, v.v... được tách riêng từng thứ, không có ‘cô gái’ hay ‘thiếu nữ’. Vậy khi chúng được hợp lại, ‘cô ấy’ từ đâu mà có?

35.

35.

ආකාසොයෙව [Pg.309] කායාඞ්ඛ්‍යො,තචාදි පරිවාරිතො;

තථාසීසං මුඛංහත්ථො,පාදොරු කටිආදයො.

Cái được gọi là ‘thân’ chỉ là khoảng không được bao bọc bởi da v.v... Cũng vậy đối với đầu, mặt, tay, chân, đùi, hông, v.v...

36.

36.

ථම්භාදීස්විව ගෙහොති,පිණ්ඩිතෙ ස්වෙසු සම්මුති;

කායොති ඉත්ථිපොසොති,සංමුළ්හො තායරජ්ජති.

Giống như (khái niệm) ‘nhà’ đối với các cột v.v... được lắp ráp lại, khi những thứ này được hợp lại, có một quy ước (gọi là) ‘thân’, ‘đàn bà’, ‘đàn ông’. Người si mê tham đắm vào đó.

37.

37.

සන්තං [Pg.310] චින්තෙය්‍ය නාසන්තං, සන්තං චින්තයතො සුඛං;

අසන්තං අනුචින්තෙන්තො, නානාදුක්ඛෙහි තප්පති.

Nên suy tư về cái có thật, không nên suy tư về cái không thật. Người suy tư về cái có thật sẽ được an lạc. Người luôn suy tư về cái không thật sẽ bị thiêu đốt bởi nhiều đau khổ.

38.

38.

ජවත්‍යා විජ්ජමානෙව, නාවිජ්ජා විජ්ජමානකෙ;

තස්මාතංනාමකො මොහො, තණ්හාපිච තදන්විතා.

Do sự vận hành, nó quả thật hiện hữu, khi trí tuệ không có mặt. Do đó, cái đó được gọi là si mê, và ái dục cũng đi kèm theo.

39.

39.

පුංකායොවාථීකායොවා[Pg.311], මලාසුචිජිගුච්ඡිතො;

තස්සමං නත්ථිගාරය්හං, ය්වාමලම්පි මලංකරෙ.

Thân nam hay thân nữ, đều là dơ bẩn, bất tịnh, đáng ghê tởm. Không có gì đáng chê bai bằng nó, thứ mà ngay cả vật trong sạch cũng làm cho ô uế.

40.

40.

නත්ථි [Pg.312] කායසමොවෙරී,මහානත්ථකරො චීරං;

නත්ථි කායසමො වඤ්චො,අසුභොව සුභායතෙ.

Không có kẻ thù nào bằng thân này, kẻ gây ra đại họa lâu dài. Không có kẻ lừa dối nào bằng thân này, vốn dĩ bất tịnh mà lại hiện ra như tịnh hảo.

41.

41.

ථීපුං සපරකායොති, පස්සතිපි නපස්සති;

ජෙගුච්ඡ පටිකුල්‍යොති, සම්මා පස්සති පස්සති.

Thấy là thân nữ, thân nam, thân mình, thân người, dù thấy mà vẫn không thấy. Thấy là đáng ghê tởm, đáng nhờm gớm, thấy như vậy mới là thấy một cách chân chánh.

42.

42.

සුභොසුභොති [Pg.313] මඤ්ඤන්තා,ධීති ධීති ජිනෙරිතෙ;

ලොකාලොකා නධීයෙසං,භවා භවා වචාරිනො.

Những kẻ cho rằng 'đây là đẹp, kia là không đẹp', Đấng Chiến Thắng dạy rằng: 'Đáng chê thay! Đáng chê thay!'. Đối với họ không có trí tuệ, họ là những kẻ lang thang từ kiếp sống này đến kiếp sống khác.

43.

43.

භිය්‍යොභිය්‍යොව රාගග්ගි,සුභොසුභොතිපස්සතො;

මන්දොමන්දොව සොඅග්ගි,ධීවධීවවිපස්සතො.

Đối với người thấy 'đây là đẹp, kia là không đẹp', ngọn lửa tham ái càng lúc càng bốc cháy. Đối với người quán thấy 'đáng chê thay, đáng chê thay', ngọn lửa ấy càng lúc càng suy yếu.

44.

44.

බහුස්සුතොපි [Pg.314] බාලොව, අසුභෙ සුභමඤ්ඤකො;

අසුභොති විපස්සන්තො, අප්පස්සුතොපිපණ්ඩිතො.

Dù là bậc đa văn, kẻ ấy vẫn là kẻ ngu, nếu cho rằng cái bất tịnh là tịnh hảo. Người quán thấy 'đây là bất tịnh', dù ít nghe học, vẫn là bậc hiền trí.

45.

45.

යොච සිප්පානි ජානෙය්‍ය, සතානි සහස්සානිපි;

කායෙකජානනං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ අඤ්ඤ විජානංනං.

Dù người nào biết được hàng trăm, hàng ngàn nghề hay kỹ thuật, thì sự hiểu biết duy nhất về thân này vẫn tốt hơn là tất cả những sự hiểu biết khác.

46.

46.

කායමෙකම්පි [Pg.315] නඤ්ඤාමි, බුද්ධාලද්ධනයො අපි;

සුතාච පණ්ඩිතාත්‍යම්හා, යුත්තොයෙවා තිලජ්ජිතුං.

Dù đã nhận được phương pháp từ Đức Phật, ta vẫn không hiểu biết về chính thân này. Chúng ta được gọi là bậc đa văn, bậc hiền trí, nhưng thật đáng vô cùng hổ thẹn.

47.

47.

සුභතොයෙව මඤ්ඤාමි, එවං ජිගුච්ඡිතම්පිනං;

මඤ්ච ඤෙ පණ්ඩිතො ත්‍යාහු, අලමෙවාතිලජ්ජිතුං.

Ta vẫn cho rằng nó là đẹp, dù nó đáng ghê tởm như vậy. Và họ còn gọi ta là bậc hiền trí, thật đủ để vô cùng hổ thẹn.

48.

48.

කායෙ [Pg.316] අසුභසඤ්ඤංයො, නලභාමි කදාචිපි;

සුලද්ධ සුගතො වාදො, ස්වාරහොවාතිලජ්ජිතුං.

Ta, người chưa từng một lần có được tưởng về sự bất tịnh nơi thân, dù đã lãnh thọ giáo pháp của bậc Thiện Thệ, thật đáng vô cùng hổ thẹn.

49.

49.

කායෙන සංසරන්තොපි, තදාකාරං යථාතථං;

භවෙභවෙ අජානන්තො, මමායිත්වාව තං චජිං.

Dù mang thân này lang thang trong luân hồi, từ kiếp này sang kiếp khác, ta đã không biết bản chất thật sự của nó, đã chấp làm 'của ta' rồi lại vứt bỏ nó.

50.

50.

කායෙන [Pg.317] සංසරන්තොපි, නඤ්ඤා කාය ජිගුච්චතං;

නිච්චුපාදා මමායන්තො, පියායිත්වාව තං චජිං.

Dù mang thân này lang thang trong luân hồi, ta đã không biết sự ghê tởm của thân. Luôn luôn chấp thủ, xem là 'của ta', yêu quý nó rồi lại vứt bỏ nó.

51.

51.

කුභාරං සාරසඤ්ඤාය, පියායිත්වාව හිංසකං;

අනන්තදුක්ඛ මාපාදිං, විපල්ලාසො භවෙභවෙ.

Do tưởng rằng gánh nặng xấu xa này là cốt lõi, do yêu quý cái vật gây tai hại này, ta đã gánh chịu khổ đau vô tận. Ôi, sự điên đảo trong mỗi kiếp sống!

52.

52.

මහාජානීය [Pg.318] පත්තොති, සංවෙජෙත්වා සකංමනං;

දිරොකත ජිනොවාදො, අනිවත්තිත වීරියො.

Hãy khuấy động tâm mình như con tuấn mã, hãy thực hành lời dạy của Đấng Chiến Thắng, với nghị lực không thối chuyển.

53.

53.

අදිට්ඨපුබ්බ මෙතස්ස, තථාකාරංව පස්සතු;

කිච්ච මඤ්ඤ මුපෙක්ඛාය, සංසාර භය භීරුකො.

Người sợ hãi hiểm nguy của luân hồi, hãy gác lại các phận sự khác, và hãy nhìn thấy bản chất của thân này như nó vốn là, điều mà trước đây chưa từng thấy.

54.

54.

යඤ්හිකිච්චං [Pg.319] අපවිට්ඨං, අකිච්චං පන කයිරා;

උන්නළානං පමත්තානං, තෙසං වඩ්ඪන්ති ආසවා.

Việc nên làm thì lại bỏ, việc không nên làm thì lại làm. Đối với những kẻ ngạo mạn, buông lung, các lậu hoặc của họ càng tăng trưởng.

55.

55.

යෙසඤ්ච සුසමාරද්ධා, නිච්චං කායගතා සති;

අකිච්චං තෙ නසෙවන්ති, කිච්චෙ සාතත කාරිනො;

සතානං සම්පජානානං, අත්ථං ගච්ඡන්ති ආසවාති.

Còn những ai luôn chuyên cần, hằng ngày thực hành niệm thân, việc không nên làm họ không theo, việc nên làm họ kiên trì. Đối với những người chánh niệm tỉnh giác ấy, các lậu hoặc đều đi đến đoạn diệt.

56.

56.

ථොමෙන්තා [Pg.320] සොණ්ණං කායොර,මුඛක්ඛි ත්‍යාදිනා ඉමං;

රත්තෙ මුට්ඨෙ කරොන්තෙතෙ,අඤ්ඤෙජනෙ සයංවිය.

Những kẻ ca tụng thân này là 'thân vàng', tán thán 'mặt, mắt' v.v..., họ làm cho người khác bị mê đắm và lầm lạc, cũng như chính bản thân họ vậy.

57.

57.

කායසොභ්‍ය පකාසෙතා,වාචා වෙ මාරදෙසනා;

තදසොභ්‍ය පකාසෙතා,වාචා සම්මුද්ධ දෙසනා.

Lời nói tuyên dương vẻ đẹp của thân xác, lời nói ấy quả là lời dạy của ma vương. Lời nói tuyên dương sự bất tịnh của nó, lời nói ấy là lời dạy của bậc Chánh Đẳng Giác.

58.

58.

අසුභොති [Pg.321] ජිනුද්දිට්ඨං, කායං සුභොති ගාහිනො;

සංමුළ්හාතෙ න මුච්චන්ති, භවා බුද්ධ විරොධිනො.

Thân này được Đấng Chiến Thắng chỉ dạy là bất tịnh, nhưng những kẻ chấp cho là tịnh hảo, họ là những kẻ si mê, chống trái với Đức Phật, sẽ không giải thoát khỏi vòng sinh tử.

59.

59.

අසුභොති ජිනුද්දිට්ඨං, කායං තථෙව ගාහිනො;

පණ්ඩිතා තෙව මුච්චන්ති, භවා බුද්ධමතානුගා.

Thân này được Đấng Chiến Thắng chỉ dạy là bất tịnh, những ai chấp nhận đúng như vậy, họ là bậc hiền trí, đi theo lời Phật dạy, sẽ giải thoát khỏi vòng sinh tử.

60.

60.

සොධෙන්තෙලඞ්කරොන්තෙව[Pg.322], මලාසවන්තිකායතො;

අලං කායවිසොධෙන, බාලොව තං ගරුං කරො.

Chỉ lo lau chùi và trang điểm cho thân này, một khối dơ bẩn rỉ ra. Thôi đi việc thanh lọc thân xác! Chỉ có kẻ ngu mới xem trọng việc đó.

61.

61.

ගොපෙන්තෙව අරොගාය,කායො රොගෙනසංවසෙ;

ගායගුත්තං මුධායෙව,චිත්තගුත්තංව සාත්ථකං.

Dù người ta có bảo vệ nó để được không bệnh tật, thân này vẫn chung sống với bệnh tật. Việc bảo vệ thân xác quả là vô ích, chỉ có bảo vệ tâm mới là hữu ích.

62.

62.

චන්දනාදි [Pg.323] විලිත්තොපි,මුත්තොමණි විභූසිතො;

තංසභාවොව සොකායො,විස්සවන්තො තතොතතො.

Dù được thoa ướp chiên đàn và các hương liệu, dù được trang hoàng bằng ngọc trai và châu báu, thân này vẫn giữ nguyên bản chất của nó, hôi thối tỏa ra từ khắp nơi.

63.

63.

පතිතෙච [Pg.324] අපතිතෙ,විසෙසො නත්ථි කිඤ්චිපි;

කායො චෙමනුඤ්ඤො තම්හා,පතිතොපි තථාසියා.

Giữa lúc còn sống và khi đã chết, thân này không có bất cứ sự khác biệt nào. Nếu thân này quả thật đáng ưa thích, thì khi chết rồi nó cũng phải như vậy.

64.

64.

කායො මනුස්සජාතීනං, තිරච්ඡාන ත්තභාවතො;

ජෙගුච්ඡිත තරොහොති, දුබ්බිසොධොච දුබ්භරො.

Thân của loài người, so với thân của loài bàng sanh, còn đáng ghê tởm hơn, khó lau chùi hơn và khó nuôi dưỡng hơn.

65.

65.

යථාජාතෙන [Pg.325] කායෙන, සක්කා විහරිතුං නච;

පච්චහං සොධනීයොච, ධොවන මජ්ජනාදිභි.

Người ta không thể sống với thân này như lúc mới sinh ra. Hằng ngày nó phải được tẩy rửa, bằng cách tắm, gội, v.v...

66.

66.

රත්තං පාතුං ඡවිං ඡෙත්වා, සක්කා ඩංසාදයොපිනං;

ඡෙත්වා මංස ට්ඨිකාදීනි, ධීරො නාලම්බිතුං කථං.

Ngay cả ruồi muỗi cũng có thể rạch da để hút máu. Thấy thịt, xương, v.v... bị cắt ra, làm sao người trí có thể chạm vào nó được?

67.

67.

ලග්ගන්ති [Pg.326] ඡවිමත්තෙ යෙ, මක්ඛිකා සෙදපා යථා;

ථීපුං මුඛාදි සඤ්ඤාය, තෙ පමුළ්හා මහාතපා.

Những ai bám víu vào lớp da bên ngoài, với tưởng về 'mặt nam', 'mặt nữ', v.v..., cũng giống như loài ruồi bám vào mồ hôi. Họ là những kẻ đại si mê.

68.

68.

චාරී අගොචරෙ කාමෙ, ලග්ගාලෙපෙ කපීරිව;

බහූහි පීළිතා රීහි, මරන්ති අතිදුක්ඛිනො.

Kẻ đi trong phi xứ dục, như khỉ dính bẫy keo; Bị nhiều kẻ thù não hại, chết trong đau khổ vô cùng.

69.

69.

රාගාරිං [Pg.327] දුජ්ජයං ජෙය්‍යුං, ජයභුම්මාසුභෙ චරා;

සීතානිස්සිත ලටුකී, සෙනකංව මහබ්බලං.

Kẻ tu bất tịnh thắng địa, hãy thắng giặc tham khó thắng; Như chim cút nương nơi mát, thắng voi Senaka mạnh phi thường.

70.

70.

කායධි [Pg.328] ග්ගොචරො වෙසො,ජයභූබුද්ධ දුත්තියා;

එත්ථෙව ගොචරා හොන්තු,මාභො කාමෙ ජයත්ථිකා.

Thân là cảnh giới trú ngụ, là đất thắng, Phật là bạn; Mong các vị muốn chiến thắng, hãy trú đây, đừng trong dục.

71.

71.

කායා [Pg.329] සුභං විපස්සන්තු, දිබ්බ ක්ඛිනාප්‍ය පස්සියං;

ආයතිං මග්ගලාභාය, තං දස්සනං භවිස්සති.

Hãy quán thân là bất tịnh, điều mắt trời cũng không thấy; Cái thấy ấy sẽ là nhân, để tương lai được chứng đạo.

72.

72.

ධීචක්ඛුනාව ධික්කායං, පස්සෙ න මංසචක්ඛුනා;

උම්මිලිත්වාව ධීචක්ඛුං, විවෙකට්ඨො උදික්ඛතු.

Hãy nhìn thân đáng khinh này, bằng tuệ nhãn, không nhục nhãn; Hãy mở ra con mắt tuệ, người sống viễn ly hãy nhìn xem.

73.

73.

පඤ්චඞ්ගානි [Pg.330] යථා කුම්මො, චක්ඛාදීනි නිගූහයෙ;

වෙරී ලභතු මොකාසං, පඤ්චද්වාරා අරක්ඛිතා.

Như rùa rút năm chi thể, hãy che giấu mắt tai v.v...; Kẻ thù sẽ được cơ hội, nếu năm cửa không phòng hộ.

74.

74.

චක්ඛුරූපෙන [Pg.331] සංවාසා, රාගපුත්තං විජායති;

මහානත්ථකරො සොච, සංවාසං තෙන වාරයෙ.

Do mắt chung đụng với sắc, nên sinh ra con của tham; Nó gây tai họa rất lớn, hãy ngăn ngừa sự chung đụng.

75.

75.

රූපාදීසුසඤ්ජන්තීති, සත්තා ඉත්ථ්‍යාදි සඤ්ඤාය;

නත්වෙව ඛන්ධසඤ්ඤාය, තංසඤ්ඤිහි විරාගිනො.

Chúng sanh dính mắc sắc v.v..., là do tưởng đàn bà v.v...; Chứ không do tưởng là uẩn, người có tưởng uẩn thì ly tham.

76.

76.

සකායෙපරකායෙච[Pg.332],ආසං ඡින්දෙය්‍ය පණ්ඩිතො;

ආසං ඡෙත්වා සුඛංසෙති,ආසාය දුක්ඛිතා පජා.

Trong thân mình và thân người, bậc trí hãy cắt đứt tham ái; Cắt ái rồi thì an lạc, chúng sanh khổ vì còn tham ái.

77.

77.

දස්සනෙ සවනෙ කාය,සංසග්ගෙ මෙථුනෙපිච;

නිරාසො සුඛිතො හොති,අනිරාසොතිදුක්ඛිතො.

Trong thấy, nghe, xúc chạm thân, và trong cả việc dâm dục; Người không ái dục thì lạc, người còn ái dục rất khổ đau.

78.

78.

බහීව [Pg.333] සොධිතං යස්ස, න වන්තො ජෙගුච්ඡ පුඤ්ජකං;

තංකායං අසුතංජාන, තනුරාගො සියාත්තනි.

Kẻ nào chỉ rửa bên ngoài, không rửa đống nhơ bẩn trong; Hãy biết thân ấy bất tịnh, sao lại tham đắm nơi tự thân.

79.

79.

කායෙවිරාග මිච්ඡන්තො, නුපස්සෙය්‍ය තදන්තරං;

අන්තොදස්සී අතප්පන්තො, ලභෙ සංසාරමොචනං.

Ai muốn ly tham nơi thân, hãy quán xét bên trong nó; Người thấy trong, siêng tinh tấn, sẽ được giải thoát khỏi luân hồi.

80.

80.

සත්තා [Pg.334] සත්තා බහිට්ඨෙවා, සාරංසාරං මමායිනො;

සන්තොසන්තො විපස්සන්තො, නවානවායතිංභවෙ.

Chúng sanh tham đắm bên ngoài, chấp cái không thật là thật; Cứ mãi trôi lăn không tuệ, nên cứ tái sanh mãi về sau.

81.

81.

අලං [Pg.335] අලං කත්වා කායං, මලාමලාසවන්තිතො;

සොභං සොභං නයෙ ඨානං, මනං මනං ප්‍යලං කතං.

Người trang điểm tấm thân đáng chán, tuôn chảy từ vật dơ bất tịnh; Đem cái không đẹp đến nơi đẹp đẽ, tâm ý khó ưa cũng được tô điểm.

82.

82.

සංසග්ගජාතස්ස භවන්ති ස්නෙහා,ස්නෙහාන්වයං දුක්ඛ මිදං පහොති;

ආදිනවං ස්නෙහජංපෙක්ඛ මානො,එකො චරෙඛග්ග විසාණ කප්පො.

Do giao du mà sanh thương mến, do thương mến mà sanh đau khổ; Thấy sự nguy hại của thương mến, hãy sống một mình như tê ngưu.

83.

83.

ඛිට්ටා [Pg.336] රති හොති සහාය මජ්ඣෙ,පුත්තෙසුච විපුලං හොති පෙමං;

පියවිප්පයොගං විජිගුච්ඡමානො,එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණ කප්පො.

Giữa bạn bè có vui đùa hoan hỷ, với con cái có tình thương rộng lớn; Chán ghét sự chia ly người thân, hãy sống một mình như tê ngưu.

84.

84.

වංසො [Pg.337] විසාලොයථා විසත්තො,පුත්තෙසු දාරෙසුච යාඅපෙක්ඛා;

වංසකළිරොව අසජ්ජමානො,එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණ කප්පො.

Luyến ái vợ con là dính mắc, như bụi tre rậm rịt vào nhau; Hãy như măng tre không dính mắc, sống một mình như sừng tê giác.

85.

85.

කාමං [Pg.338] කාමය මානස්ස, තස්සචෙතං සමිජ්ඣති;

අද්ධා පීතිමනො හොති, මච්චො ලද්ධා යදිච්ඡති.

Người phàm mong cầu dục lạc, nếu như được thành tựu; Chắc chắn sẽ được vui lòng, vì được điều mình mong muốn.

86.

86.

තස්සචෙ කාමයානස්ස, ඡන්දජාතස්ස ජන්තුනො;

තෙකාමා පරිහායන්ති, සල්ලවිද්ධොව රුප්පති.

Nếu người ấy đang mong cầu, dục vọng đã sanh khởi; Mà các dục ấy bị mất, người ấy đau khổ như bị tên bắn.

87.

87.

යොකාමෙ [Pg.339] පරිවජ්ජෙති, සප්පස්සෙව පදා සිරො;

සොමං විසත්තිකං ලොකෙ, සතො සමතිවත්තති.

Ai tránh xa các dục lạc, như chân tránh đầu rắn; Người ấy chánh niệm tỉnh giác, vượt qua ái nhiễm ở đời.

88.

88.

ඛෙත්තං වත්ථුං තළාකංවා, ගවස්සං දාසපොරිසං;

ථියො බන්ධූ පුථුකාමෙ, යොනරො අනුගිජ්ඣති.

Ruộng vườn, đất đai, ao hồ, bò ngựa, tôi tớ, người làm; Vợ con, bà con, nhiều dục, người nào tham đắm những thứ ấy.

89.

89.

අබලා නං බලීයන්ති, මද්දන්තෙනං පරිස්සයා;

තතොනං දුක්ඛමන්වෙති, නාවං භින්න මිවොදකං.

...Thì những yếu đuối sẽ mạnh hơn, những nguy hiểm sẽ đè bẹp; Rồi khổ đau sẽ theo đến, như nước tràn vào thuyền vỡ.

90.

90.

තස්මාජන්තු [Pg.340] සදාසතො, කාමානි පරිවජ්ජයෙ;

තෙ පහාය තරෙ ඔඝං, නාවං සිත්වාව පාරගූ.

Do vậy người phải luôn niệm, hãy từ bỏ các dục lạc; Bỏ chúng rồi sẽ vượt bộc lưu, như tát thuyền qua bờ kia.

91.

91.

කාමතො [Pg.341] ජායතෙ සොකො,කාමතො ජායතෙ භයං;

කාමතො විප්පමුත්තස්ස,නත්ථි සොකො කුතො භයං.

Do ái dục sanh sầu lo, do ái dục sanh sợ hãi; Người thoát ly khỏi ái dục, không sầu lo, sợ hãi đâu còn.

92.

92.

සුභානුපස්සිං [Pg.342] විහරන්තං, ඉන්ද්‍රියෙසු අසංවුතං;

භොජනම්හි අමත්තඤ්ඤුං, කුසිතං හීන වීරියං;

තංවෙ පසහති මාරො, වාතො රුක්ඛංව දුබ්බලං.

Người sống quán các tướng tịnh, không hộ trì các căn; Ăn uống không biết tiết độ, biếng nhác, không tinh tấn; Ma vương dễ nhiếp phục người ấy, như gió thổi ngã cây yếu.

93.

93.

අසුභානුපස්සිං විහරන්තං, ඉන්ද්‍රියෙසු සුසංවුතං;

භොජනම්හිච මත්තඤ්ඤුං, සද්ධං ආරද්ධ වීරියං;

තංවෙ නප්පසහති මාරො, වාතො සෙලංව පබ්බතං.

Người sống quán các tướng bất tịnh, khéo hộ trì các căn; Ăn uống có biết tiết độ, có tín, lại tinh tấn; Ma vương không nhiếp phục được, như gió không lay động núi đá.

94.

94.

යථා [Pg.343] අගාරං දුච්ඡන්නං, වුට්ඨි සමති විජ්ඣති;

එවං අභාවිතං චිත්තං, රාගො සමතිවිජ්ඣති.

Như ngôi nhà vụng lợp, mưa dễ thấm vào trong; Cũng vậy, tâm không tu tập, tham dục dễ thấm vào.

95.

95.

තදෙවං [Pg.344] පච්චවෙක්ඛන්ති, යෙ තෙ රාගග්ගිදුබ්බලා;

පතිට්ඨං සාසනෙ ලද්ධා, නුක්කණ්ඨා නලසා රතා.

Những vị lửa tham đã yếu, được an trú trong giáo pháp; Không nhàm chán, không lười biếng, hoan hỷ, thường quán xét như vậy.

96.

96.

බුද්ධාවාදං [Pg.345] ලභිත්වාපි, නාහංසක්කා නවොම්හිති;

දොසං තණ්හං අනාසෙන්තො, පරිපක්කො කදාභවෙ;

පුඤ්ඤකම්මං අකරොන්තො, පරවජ්ජං අඛමන්තො.

Dù được nghe lời Phật dạy, tôi vẫn nghĩ 'mình không thể'; Không diệt sân, không diệt tham, bao giờ mới được thuần thục; Không làm các nghiệp phước thiện, không tha thứ lỗi của người.

97.

97.

කාය සඞ්ඛාරිකා තණ්හා, නීචානීචකරාච සා;

චිත්තසඞ්ඛාරිකා සද්ධා, උච්චා උච්චකරාච සා.

Tham ái là hành thuộc thân, nó làm cho càng ngày càng thấp; Tín tâm là hành thuộc tâm, nó làm cho càng ngày càng cao.

98.

98.

දස්සනීයෙ [Pg.346] රතා තණ්හා, සද්ධාස්වාචාරභත්තිකා;

විකිණ්ණචාරිකා තණ්හා, සද්ධා විසදචාරිනී.

Ái dục ưa thích điều khả ái, tín tâm tôn kính người thiện hạnh. Ái dục có hành vi phân tán, tín tâm có hành vi trong sạch.

99.

99.

මනොකිලෙසිකා තණ්හා, සානුගානන්ත දුක්ඛදා;

චිත්තප්පසාදිකා සද්ධා, අත්තානුග සුඛාවහා.

Ái dục làm ô nhiễm tâm, cùng với tùy tùng mang lại khổ đau vô tận. Tín tâm làm cho tâm trong sáng, theo sau tự thân mang lại an lạc.

100.

100.

තණ්හා [Pg.347] සද්ධාන මිච්චෙවං, විසෙසං ජාන තත්වතො;

ඤත්වා තණ්හං විනාසෙය්‍ය, සද්ධංභාවෙය්‍ය චෙතසි.

Hãy biết sự khác biệt giữa ái dục và tín tâm như vậy một cách chân chánh. Sau khi biết, hãy hủy diệt ái dục, và hãy tu tập tín tâm trong tâm trí.

101.

101.

උච්ඡුකං යන්තපත්තම්පි, සඤ්චුණ්ණිතම්පි චන්දනං;

මධුරංව සුගන්ධංව, මෙත්තිව හිංසිතොපි සං.

Cây mía dù bị đưa vào máy ép, gỗ chiên-đàn dù bị nghiền nát, vẫn giữ vị ngọt và hương thơm. Cũng vậy, người có tâm từ dù bị hãm hại (vẫn không mất tâm từ).

102.

102.

අත්තච්ඡෙදම්පි [Pg.348] වාසෙති, සුගන්ධෙනිව චන්දනං;

සන්තො මෙත්තාසුගන්ධෙන, අත්තහිංසම්පි වාසයෙ.

Gỗ chiên-đàn tỏa hương thơm cho cả vật cắt chính nó. Bậc thiện nhân dùng hương thơm của tâm từ để ướp hương cho cả người hãm hại mình.

103.

103.

කදාචිපි න දුග්ගන්ධි, සුක්ඛං චුණ්ණම්පි චන්දනං;

තථෙව දුක්ඛපත්තොපි, න සන්තො පාපකාරකො.

Gỗ chiên-đàn dù khô hay thành bột, không bao giờ có mùi hôi. Cũng vậy, bậc thiện nhân dù gặp khổ đau, cũng không làm điều ác.

104.

104.

ඛමෙ [Pg.349] වජ්ජං කරෙය්‍යත්ථං, බුද්ධඛන්ති මනුස්සරං;

මෙත්තාතින්තෙන වෙරීපි, නුපනාහො සියත්තනි.

Hãy tha thứ lỗi lầm, hãy làm điều lợi ích, hãy tưởng nhớ đến sự nhẫn nại của Đức Phật. Kẻ thù khi được thấm nhuần bởi tâm từ, sẽ không còn phẫn uất trong lòng.

105.

105.

නගච්ඡති ත මක්කොසො, මමෙවා නත්ථකාරකො;

ඉති ඤත්වාව සප්පඤ්ඤො, නෙව ක්කොසෙය්‍ය කිඤ්චනං.

Lời mắng nhiếc ấy không đến với ta, không phải là tác nhân gây hại cho ta. Người có trí tuệ, sau khi biết như vậy, không bao giờ mắng nhiếc bất cứ ai.

106.

106.

අක්කොසො [Pg.350] මං නආගච්ඡෙ,තස්සෙවා නත්ථකාරකො;

ඉති ඤත්වා තිතික්ඛෙය්‍ය,න පච්චක්කොසනං කරෙ.

Lời mắng nhiếc không đến với ta, nó là tác nhân gây bất lợi cho chính người ấy. Sau khi biết như vậy, hãy nhẫn chịu, không nên mắng nhiếc lại.

107.

107.

අක්කොසක නයං ගණ්හි,පච්චක්කොසො න සො වරො;

බුධො තං නානුගාහෙය්‍ය,මා සොව පාපියො භවෙ.

Hãy nhận lấy phương pháp này đối với người mắng nhiếc: mắng nhiếc lại không phải là điều tốt đẹp. Bậc trí không nên chấp nhận điều đó, chớ nên trở thành người xấu xa hơn người ấy.

108.

108.

තණ්හාවිජ්ජාච [Pg.351] මූලාද්වෙ, සංසාරවිසපාදපෙ;

සබ්භත්ති සද්ධම්මස්සුතං, ද්වෙයෙව මධුරා ඵලා.

Ái dục và vô minh là hai cội rễ của cây độc luân hồi. Lòng sùng kính trọn vẹn và sự nghe diệu pháp, chính là hai quả ngọt.

109.

109.

සොධෙ චිත්ත මුපක්කම්ම, සුද්ධං උපක්කමෙන තං;

වහෙ සුඛං අසඞ්ඛෙය්‍යං, දුක්ඛං අසොධිතං මලි.

Hãy nỗ lực thanh lọc tâm, tâm được thanh tịnh nhờ sự nỗ lực. (Tâm thanh tịnh) mang lại hạnh phúc vô lượng, (tâm) ô uế không được thanh lọc (mang lại) khổ đau.

110.

110.

සොධිතං [Pg.352] සුගතිංනෙති, දුග්ගතිංව අසොධිතං;

චිත්තං සොධෙතු මාලිම්පෙ, රාගදොස මලෙහි තං.

(Tâm) được thanh lọc dẫn đến thiện thú, (tâm) không được thanh lọc (dẫn đến) ác thú. Hãy thanh lọc tâm, chớ làm nó ô uế bởi những cấu uế tham và sân.

111.

111.

දොසෙජා නාසිතා යෙන,සාසනෙවත්ථි සොනයො;

නත්ථඤ්ඤත්ථ තමාදාය,බුධො නාසෙතු තංද්වයං.

Phương pháp nào đã hủy diệt được hai (tham và sân), phương pháp ấy chỉ có trong giáo pháp này, không có ở nơi nào khác. Hãy tiếp nhận phương pháp ấy, bậc trí hãy hủy diệt hai điều ấy.

112.

112.

රනකුනවාසි [Pg.353] කතාවාසෙ, දගුංචෙතී පුරත්ථිමෙ;

වසතා අග්ගධම්මෙන, ථෙරෙන රචිතො අයන්ති.

Tác phẩm này được sáng tác bởi trưởng lão Aggadhamma, người đang cư ngụ tại nơi trú ngụ được tạo dựng ở Ranakuna (Yangon), về phía đông của tháp Dagon.