නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

නරදක්ඛදීපනී

පාලිතො [Pg.8] යෙව සද්ධම්මො,පාලිතෙන වරෙන ච;

පාලිතෙ සුට්ඨු යං සීලං,පාලිතං ධම්ම-සුන්දරං.

සම්මා [Pg.10] ආරද්ධං සබ්බ-සම්පත්තීනං,මූලං හොතීති දට්ඨබ්බං.

වීරියාරබ්භො [Pg.11] භික්ඛවෙ,මහතො අත්ථාය සංවත්තතීති.

තස්මා [Pg.12] වීරියමෙව කත්තබ්බං,වීරියවතො හි අචින්තිතංපි හොති.

යථා [Pg.21] හි තච්ඡකානං සුත්තං,පමාණං හොති;

එව මෙතම්පි විඤ්ඤූනං.

සුවිජානො [Pg.24] භවං හොති,දුබ්බිජානො පරාභවො;

ධම්මකාමො භවං හොති,ධම්මදෙස්සී පරාභවො.

අයං [Pg.26] ධම්මතාති අයං සභාවො,අයං නියාමොති වුත්තං හොති.

යෙ [Pg.28] ධම්මා හෙතුපභවා,තෙසං හෙතුං තථාගතො.

රතනත්තයං[Pg.35], සන්තතං, අහං වන්දාමි;

ආචරියං, සො අහං, නිච්චං නමාමි;

‘‘හොතු සබ්බං, මඞ්ගලං, මමං සබ්බධි’’.

නරදක්ඛදීපනී

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

පණාම

නරදක්ඛදීපකස්ස,

නමො සමන්තචක්ඛුනො;

සංසාරා විප්පමුත්තස්ස,සංසාරා විප්පමුත්තස්ස,ස-සද්ධම්මස්ස සඞ්ඝිනො.

මත්ථනා

2.

පාලිතෙහි [Pg.36] වරුත්තමං,පාලිතං සීල-පාරමිං;

පාලෙතු වරසම්බුද්ධො,පාලිතං ගන්ථ-කාරණං.

ආසීස

3.

බහුස්සුතො [Pg.37] ච මෙධාවී,සීලෙසුච සමාහිතො;

චෙතොසමථානුයුත්තො,අපි මුද්ධනි තිට්ඨතු.

අභියාචක

4.

ධම්ම-සඞ්ඝං [Pg.38] වන්දිත්වාන,සබ්බ-ලොකස්ස නායකං;

යාචිතො තිකක්‍රප-ථෙරෙන,මාණවෙන ච ධීමතා.

5.

උත්තානමෙව සඞ්ඛෙපං,නානා-සත්ථ-සුධාරිතං;

නර-දක්ඛං ලිඛිස්සමි,පස්සන්තු ධීර-මාමකා.

6.

කොසජ්ජං [Pg.41] භයතො දිස්වා,වීරියඤ්ජාපි ඛෙමතො;

ආරද්ධවීරියා හොථ;

එසා බුද්ධානුසාසනී.

7.

වීරියවා [Pg.42] ඛො භික්ඛවෙ අරියසාවකො,අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති;

සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති,සුද්ධමත්තානං පරිහරතීති.

වීරියවතො [Pg.43] කිං නාම කම්මං න සිජ්ඣති;

පුරිසකාරො [Pg.44] නාම න නස්සති,සුඛෙ පතිට්ඨාපෙතීති ජානාමි.

8.

යථා [Pg.46] ඛිත්තං නභෙ ලෙඩ්ඩු,ධුවං පතති භූමියං;

තථෙව බුද්ධ-සෙට්ඨානං,වචනං ධුව-සස්සතං.

9.

අ-ද්වෙජ්ඣවචනා [Pg.48] බුද්ධා,අ-මොඝවචනා ජිනා.

10.

සුස්සුසා [Pg.49] ලභතෙ පඤ්ඤං,උට්ඨාතා වින්දතෙ ධනං;

තස්මා පාළිං ගුරුං කත්වා,ඉමං පස්සාහි සොභණං.

11.

සුස්සුසා [Pg.51] සුත-බුද්ධිනී,සුතං පඤ්ඤාය වඩ්ඪනං;

පඤ්ඤාය අත්ථං ජානාති,ඤාතො අත්ථො සුඛාවහො.

12.

සතතංජ්ඣායනං [Pg.52] වාද,පර-තන්තවලොකනං;

සබ්බිජ්ජාචෙර-සෙවාච,බුද්ධි-මති-කරො ගුණො.

13.

අති-දීඝොව [Pg.53] නීඝො හි,කුසීතො හීන-වීරියො;

තස්මා වීරියං කත්වාන,විජ්ජං එසන්තු සාධවො.

14.

සුපොරිසො [Pg.55] තාව සිප්පං,උග්ගණ්හෙය්‍ය පරං ධනං;

ගවෙසෙය්‍ය තතො මන්තං,කථෙය්‍ය සච්ච-භාසිතං.

15.

පථමං [Pg.56] න පරාජයෙ සිප්පං,දුතීයං න පරාජයෙ ධනං;

තතීයං න පරාජයෙ ධනං,චතුත්ථමත්ථං කිං කරිස්සති.

16.

සොභන්ති [Pg.58] අ-මිලාතානි,පුප්ඵානිව පිලන්ධිතුං;

තථා සොභන්ති දාරකා,යොබ්බනෙයෙව සික්ඛිතුං.

17.

තස්මා [Pg.59] හවෙ ගුණාධාරං,පඤ්ඤා-වඩ්ඪනමුත්තමං;

සික්ඛෙය්‍ය මතිමා පොසො,පත්ථෙන්තො හිතමත්තනො.

18.

අලං [Pg.60] වායමිතුං සිප්පෙ,අත්ථ-කාමෙන ජන්තුනා;

කතං විජඤ්ඤා විජ්ජාදි,වයො තෙ මා උපජ්ඣගා.

19.

විජ්ජං [Pg.62] සික්ඛෙ, චරෙ සීලං,ධීරෙන සහ සංවසෙ;

ධනාචයෙ, කරෙ කම්මං,පියං වාචඤ්ච සංවදෙ.

20.

න [Pg.64] ත්වෙව සුපිතුං හොති,රත්ති නක්ඛත්ත-මාලිනී;

පටිජග්ගිතුමෙවෙසා,රත්ති හොති විජානතං.

21.

උට්ඨාහථ [Pg.65] නිසීදථ,කො අත්ථො සුපිතෙන වො;

සාධු ඛො සිප්ප-විජ්ජාහ්වා,විජ්ජං සික්ඛථ සන්තතං.

22.

ආරබ්භථ [Pg.67] සදා පුත්තා,බහුස්සුතං ගවෙසිතුං;

යස්මා ලොකෙ සිප්පවන්තා,සබ්බා-දිසාසු පාකටා.

23.

සක්‍යරූපං [Pg.68] පුරෙ සන්තං,මයා සිප්පං න සික්ඛිතං;

කිච්ඡා වුත්ති අ-සිප්පස්ස,ඉති පච්ඡා නුතප්පති.

24.

ලොකත්ථං [Pg.75] ලොක-කම්මන්තං,ඉච්ඡන්තො පරියෙසිතුං;

නිච්චමෙව වීරියඤ්ච,අත්ථං මන්තඤ්ජ චින්තයෙ.

25.

ධනවා [Pg.76] ගුණවා ලොකෙ,සබ්බා-දිසාය පාකටො;

සීලවා පඤ්ඤවා මච්චො,සබ්බ-ලොකෙහි පූජිතො.

26.

සජීවති [Pg.77] යසො යස්ස,කිත්ති යස්ස සජීවති;

යස-කිත්ති විහීනස්ස,ජීවන්තොපි මතොපමා.

27.

සද්ධීධ [Pg.79] විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං,ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;

සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං,පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨන්ති.

28.

සතිමතො [Pg.81] සදා භද්දං,සතිමා සුඛමෙධති;

සතිමතො සුවෙ සෙය්‍යො,වෙරා ච පරිමුච්චති.

29.

මා [Pg.83] වො ඛණං විරාධෙථ,ඛණාතීතා හි සොචරෙ;

සදත්ථෙ වායමෙය්‍යාථ,ඛණො වො පටිපාදිතො.

30.

යථිච්ඡිතං [Pg.84] න පප්පොති,අ-ඵියො නාවිකොණ්ණවෙ;

තථෙවාවීරියොපෙත්ථ,තස්මාරභෙය්‍ය සාසනං.

31.

වායමෙථෙව [Pg.87] පුරිසො,යාව අත්ථස්ස නිප්ඵදා;

නිප්ඵන්නසොභණො අත්ථො,ඛන්තා භිය්‍යො න විජ්ජති.

32.

සමෙව [Pg.88] ඤාණ-වායාමෙ,සුඛාවහො සු-මඞ්ගලො;

ඤුනෙධිකෙ තථා නො හි,ද්වයෙන සාධු සම්පදා.

33.

කාය-කම්මානි [Pg.90] සිජ්ඣන්ති,වචී-කම්මානි වීරියං;

න හි කිච්චානි චින්තාහි,කරෙය්‍යාථීධ වායමං.

34.

පටිකච්චෙව [Pg.91] කරෙය්‍ය,තං ජඤ්ඤා හිතමත්තනො;

න සාකටිකචින්තාය,මන්දා ධීරො පරක්කමෙ.

35.

ථිරෙන [Pg.95] සක-කම්මෙන,වඩ්ඪතියෙව සං ඵලං;

අ-ථිරෙන අලසෙන,කර-කම්මං ඵලඤ්ච නො.

36.

ආසීසෙථෙව [Pg.96] පුරිසො,න නිබ්බින්දෙය්‍ය පණ්ඩිතො;

පස්සාමි වොහං අත්තානං,යථා ඉච්ඡිං තථා අහු.

37.

අණණො [Pg.98] ඤාතීනං හොති,දෙවානං පිතුනඤ්ච සො;

කරං පුරිස-කිච්චානි,න ච පච්ඡානුතප්පති.

38.

හිය්‍යොති [Pg.99] හිය්‍යති පොසො,කරිස්සාමි පරෙති යො;

අජ්ජ කත්තබ්බ කම්මං ස්වෙ,සො තතො පරිහායති.

39.

සො [Pg.101] අ-ප්පමත්තො අ-කුද්ධො,තාත කිච්චානි කාරය;

වායාමස්සු ස-කිච්චෙසු,නාලසො වින්දතෙ සුඛං.

40.

හීන-ජච්චොපි [Pg.102] චෙ හොති,උට්ඨාතා ධිතිමා නරො;

ආචාර-සීල-සම්පන්නො,නිසෙ අග්ගීව භාසති.

41.

යො [Pg.104] පුබ්බෙ කරණීයානි,පච්ඡා සො කාතුමිච්ඡති;

වරුණකට්ඨභඤ්ජොව,ස පච්ඡා අනුතප්පති.

42.

උට්ඨානකාලම්හි [Pg.105] අනුට්ඨහානො,යුවා බලී ආලසියං උපෙතො;

අ-පුණ්ණසඞ්කප්පමනො කුසීතො,පඤ්ඤාය මග්ගං අලසො න වින්දති.

43.

දුම්මෙධො [Pg.107] පුරිසො ලොකෙ,කුසීතො හීන-වීරියො;

අප්පස්සුතො අනාචාරො,පරිහායති වුඩ්ඪියා.

44.

අප්පස්සුතායං [Pg.108] පුරිසො,බලීබද්දොව ජීරති;

මංසානි තස්ස වඩ්ඪන්ති,පඤ්ඤා තස්ස න වඩ්ඪති.

45.

යස්ස [Pg.109] මනුස්ස-භූතස්ස,නත්ථි භොගා ච සිප්පකං;

කිංඵලං තස්ස මානුස්සං,ද්විපාදට්ඨො හි සො මිගො.

46.

යො [Pg.111] ච වස්සසතං ජීවෙ,කුසීතො හීන-වීරියො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො,වීරියාරබ්භතො දළං.

47.

යො [Pg.112] ච ධම්ම-විභඞ්ගඤ්ඤූ,කාලුට්ඨායී අ-තන්දිතො;

අනුට්ඨහති කාලෙන,ඵලං තස්ස සමිජ්ඣති.

48.

අ-චරිත්වා [Pg.126] බ්‍රහ්මචරියං,අ-ලද්ධා යොබ්බනෙ ධනං;

ජිණ්ණකොඤ්චාව ඣායන්ති,ඛීණමච්ඡෙව පල්ලලෙ.

49.

අ-චරිත්වා [Pg.127] බ්‍රහ්මචරියං,අ-ලද්ධා යොබ්බනෙ ධනං;

සෙන්ත්ති චාපාතිඛීණාව,පුරාණානි අනුත්ථුනං.

50.

අප්පකෙනාපි [Pg.132] මෙධාවී,පාභතෙන විචක්ඛණො;

සමුට්ඨාපෙති අත්තානං,අණුං අග්ගිංව සන්ධමං.

51.

වායාමෙථෙව [Pg.138] පුරිසො,න නිබ්බින්දෙය්‍ය පණ්ඩිතො;

වායාමස්ස ඵලං පස්ස,භුත්තා අම්බා අනීතිහං.

52.

අනුට්ඨහං [Pg.140] අ-වායාමං,සුඛං යත්‍රාධි ගච්ඡති;

සුවිර තත්ථ ගච්ඡාහි,මඤ්ච තත්ථෙව පාපය.

53.

යත්ථාලසො [Pg.142] අනුට්ඨාතා,අච්චන්තං සුඛමෙධති;

සුවිර තත්ථ ගච්ඡාහි,මඤ්ච ත්තත්ථෙව පාපය.

54.

අධිප්පාය-ඵලං [Pg.143] ලොකෙ,ධීතිමන්ත්තස්ස සිජ්ඣති;

වීරියමෙව කත්තබ්බං,එතං බුද්ධෙහි වණ්ණිතං.

පඤ්ඤා-නිද්දෙස

55.

පඤ්ඤං [Pg.144] පථමමෙසෙහි,පඤ්ඤා-බලං බහුත්තමං;

කුල-පුත්ත බලං පඤ්ඤා,කිංහිනාම න සාධ්‍යති.

56.

අනෙක-සංසයුච්ඡෙදි[Pg.146],පරොක්ඛත්ථස්ස දස්සකං;

සබ්බස්ස ලොචනං සත්ථං,යස්ස නත්ථ්‍යන්ධමෙව සො.

57.

පඤ්ඤා [Pg.148] සුතං විනිච්ඡින්දි,කිත්ති-සිලොක-වඩ්ඪනී;

පඤ්ඤාසහිතො නරො ඉධ,අපි සුඛානිවින්දති.

58.

සබ්බඤ්ඤුබුද්ධ-පච්චෙක[Pg.149],චතුසච්ච-සුතා ඉති;

චතු-බුද්ධෙසු එකොව,බහුස්සුතො නරො භවෙ.

59.

ලෙඛඡෙකො [Pg.150] වාචඡෙකො,ගන්ථඡෙකො සුවාචකො;

විධායකඡෙකො සූරො,නිද්දුක්ඛොව සකම්මනි.

60.

පඤ්ඤා [Pg.152] හි සෙට්ඨා කුසලා වදන්ති,නක්ඛත්ත-රාජාරිව තාරකානං;

සීලං සිරීචාපි සතඤ්ච ධම්මො,අන්වායිකා පඤ්ඤාවතො භවන්ති.

61.

සෙවෙථ [Pg.154] බුද්ධෙ නිපුණෙ බහුස්සුත්තෙ,උග්ගාහකො ච පරිපුච්ඡකො;

සුණෙය්‍ය සක්කච්චං සුභාසිතානි,එවං කරො පඤ්ඤවා හොති මච්චො.

62.

වයෙන [Pg.156] යස-පුච්ඡාහි,තිට්ඨ-වාසෙන යොනිසො;

සාකච්ඡා ස්නෙහසංසෙවා,පතිරූප-වාසෙනච.

63.

එතානි අට්ඨඨානානි,බුද්ධි-විසද-කාරණා;

යෙසං එතානි සම්භොන්ති,තෙසං බුද්ධි පභිජ්ජති.

64. චත්තාරොමෙ [Pg.158] භික්ඛවෙ ධම්මා පඤ්ඤාවුද්ධියා සංවත්තන්ති. කතමෙ චත්තාරො. සප්පුරිසසංසෙවො සද්ධම්මසවනං යොනිසො මනසිකාරො ධම්මානුධම්ම-පටිපත්ති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ චත්තාරො ධම්මා පඤ්ඤා-වුද්ධියා සංවත්තන්තීත්ති.

65.

චක්ඛුපසාද-සම්පන්නො[Pg.160],අච්ඡිමන්තඤ්ච පස්සති;

අන්ධං කාණං සු-පස්සන්තං,අන්ධො සබ්බං න පස්සති.

66.

පස්සත්ති [Pg.161] පස්සො පස්සන්තං,අ-පස්සන්තඤ්ච පස්සති;

අ-පස්සන්තො අ-පස්සන්තං,පස්සන්තඤ්ච න පස්සති.

67.

පාකටං [Pg.162] අ-පටිච්ඡන්නං,රූපං පසාද-චක්ඛුනා;

නාඤ්ඤං පස්සත්ති සබ්බංපි,තථතො ඤාණ-චක්ඛුනා.

68.

සුජනාසුජනා [Pg.164] සබ්බෙ,ගුණෙනාපි විවෙකිනො;

විවෙකං න සමායන්ති,අ-විවෙකීජනන්තිකෙ.

69.

යො [Pg.165] ච උප්පතිතං අත්ථං,න ඛිප්පමනුබුජ්ඣති;

අ-මිත්තවසමන්වෙති,පච්ඡා ච අනුතප්පති.

70.

එවං [Pg.166] මහිද්ධිකා පඤ්ඤා,නිපුණා සාධුචින්තිනී;

දිට්ඨධම්ම-හිතත්ථාය,සම්පරාය-සුඛාය වා.

71.

තං [Pg.168] බලානං බලං සෙට්ඨ,අග්ග පඤ්ඤාබලං බලං;

පඤ්ඤාබලෙනුපත්ථද්ධො,එත්ථං වින්දති පණ්ඩිත්තො.

72.

යෙන [Pg.170] ඤාණෙන බුජ්ඣන්ති,අරියා කත-කිච්චතං;

තං ඤාණ-රතනං ලද්ධං,වායාමෙථ ජිනොරසා.

73.

පඤ්ඤාරතනමාලස්ස[Pg.171],න චිරං වත්තතෙ භවො;

ඛිප්පං දස්සෙති අමතං,න ච සො රොචතෙ භවෙ.

74.

පමාදමනුයුඤ්ජන්ති[Pg.173],බාලා දුම්මෙධිනො ජනා;

අප්පමාදඤ්ච මෙධාවී,ධනං සෙට්ඨංව රක්ඛති.

75.

ධන-පුඤ්ඤ-ධී-ලාභෙන[Pg.174],කාලං ඛිය්‍යති පණ්ඩිතො;

කීළනෙන ච දුම්මෙධො,නිද්දාය කලහෙන වා.

76.

පමාදං [Pg.176] අප්පමාදෙන,යදා නූදති පණ්ඩිතො;

පඤ්ඤාපාසාද-මාරුය්හ,අ-සොකො සොකිනිං පජං,පබ්බතට්ඨොව භූමට්ඨෙ,ධීරො බාලෙ අවෙක්ඛති.

77.

නත්ති [Pg.178] අත්තසමං පෙමං,නත්ථි ධඤ්ඤසමං ධනං;

නත්ථි පඤ්ඤාසමා ආභා,වුට්ඨි වෙ පරමා සරා.

78.

දිට්ඨෙ [Pg.180] ධම්මෙ ච යො අත්ථො,යො චත්ථො සම්පරායිකො;

අත්ථාභිසමයා ධීරො,පණ්ඩිතොති පවුච්චති.

79.

න [Pg.181] තෙන පණ්ඩිතො හොති,යාවතා බහු භාසති;

ඛෙමී අ-වෙරී අ-භයො,පණ්ඩිතොත්ති පවුච්චති.

80.

යම්හි [Pg.183] සච්චඤ්ච ධම්මො ච,අ-හිංසා සංයමො දමො;

ස වෙ වන්තමලො ධීරො,ථෙරො ඉති පවුච්චත්ති.

81.

සක-ගුණං [Pg.185] සක-දොසං,යො ජානාති සපණ්ඩිතො;

පර-ගුණං පර-දොසං,යො ජානාති සපණ්ඩිතො.

82.

සති-වීරිය-පඤ්ඤාය[Pg.186],යො කරොති ඉරියාපථෙ;

සො පණ්ඩිතො හවෙ භවෙ,උභයත්ථ-පරිග්ගහො.

83.

කතඤ්ඤූ [Pg.187] විජ්ජා-සම්පන්නො,ජාතිමා ධනවා හවෙ;

සො විචාරණ-සීලො ච,නිද්දුක්ඛො පණ්ඩිතො භවෙ.

සබ්බෙ [Pg.189] කම්මස්සකා සත්තා,කම්මං සත්තෙ විභජ්ජති.

84.

යො පස්සති පච්චක්ඛත්ථං,යො ච සංසාරත්ථං තෙසු;

පච්ඡිමොව පූජනීයො,උභයත්ථ-සුදිට්ඨත්තා.

85.

අප්පෙන [Pg.191] අනවජ්ජෙන,සන්තුට්ඨො සුලභෙන ච;

මත්තඤ්ඤූ සුභරො හුත්වා,චරෙය්‍ය පණ්ඩිතො නරො.

86.

අත්තානමෙව [Pg.192] පථමං,පතිරූපෙ නිවෙසයෙ;

අථඤ්ඤමනුසාසෙය්‍ය,න කිලිස්සෙය්‍ය පණ්ඩිතො.

87.

උත්තම-පරිසාය [Pg.193] වෙ,උත්ත්තමං වාචමුත්තමො;

භණෙය්‍යාඛෙප-විත්ථාරං,සා අනග්ඝ්‍යා ලොකත්තයෙ.

88.

පණ්ඩිතස්ස [Pg.194] සුභාසිත්තං,පණ්ඩිතොව සුජානියා;

දුම්මෙධො තං න ජානාති,ධීරො ධීරං මමායති.

89.

යෙන [Pg.196] කෙනචි වණ්ණෙන,පරො ලභති රූප්පනං;

අත්ථො වාචාය චෙ හොති,තං න භාසෙය්‍ය පණ්ඩිතො.

90.

භුඤ්ජනත්ථං [Pg.197] කථනත්ථං,මුඛං හොතීත්ති නො වදෙ;

යංවා තංවා මුඛාරුළ්හං,වචනං පණ්ඩිතො නරො.

91.

පර-සත්තිත්තො [Pg.198] ස-සත්තිං,දුජ්ජානො හි නරො මිතෙ;

චෙ ජානෙ සක-සත්තිංච,කා කථා පර-සත්තියා.

92.

කත්ත-ගුණං [Pg.199] පරෙසං යො,පටිකරොති පණ්ඩිතො;

ජානාති සො ආචික්ඛති,න බාලො ගුණ-මාමකො.

93.

පභූතං [Pg.200] නෙව කාතබ්බං,භවිස්සං නෙව චින්තයෙ;

වත්තමානෙන කාලෙන,විචරන්ති විචක්ඛණා.

94.

ධම්මෙසු [Pg.201] සති ඉච්ඡිතා,රසෙසු ලොණමිච්ඡිතං;

රාජ-කිච්චෙසු අමච්චං,සබ්බ-ඨානෙසු පණ්ඩිතං.

95.

ඛත්තියො [Pg.203] සෙට්ඨො ජනෙ තස්මිං,යෙ ගොත්තපටිසාරිනො;

විජ්ජා-චරණ-සම්පන්නො,සො සෙට්ඨො දෙව-මානුසෙ.

96.

සම්බුද්ධො [Pg.204] ද්විපදං සෙට්ඨො,ආජානීයො චතුප්පදං;

සුස්සුසා සෙට්ඨා භරියානං,යො ච පුත්තානමස්සවො.

97.

සාත්ථකො [Pg.207] ච අ-සම්මොහො,සප්පායො ගොචරො තථා;

චත්තාරිමානි සික්ඛෙය්‍යුං,සම්පජඤ්ඤාභිවඩ්ඪකා.

98.

පඤ්ඤඤ්ච [Pg.208] ඛො අ-සුස්සුසං,න කොචි අධිගච්ඡති;

බහුස්සුතං අනාගම්ම,ධම්මට්ඨං අ-විනිබ්භජං.

99.

අධිප්පායො [Pg.210] සුදුබ්බොධො,යස්මා විජ්ජති පාළියං;

තස්මා උපට්ඨහං ගණ්හෙ,ගරුං ගරුමතං විදූ.

චාරිත්ත-නිද්දෙස

100.

අත්තා [Pg.213] හි අත්තනො නාථො,කො හි නාථො පරො සියා;

අත්තනා හි සුදන්තෙන,නාථං ලභති දුල්ලභං.

101.

අත්තානඤ්චෙ [Pg.214] පියං ජඤ්ඤා,රක්ඛෙය්‍ය නං සුරක්ඛිතං;

තිණ්ණමඤ්ඤතරං යාමං,පටිජග්ගෙය්‍ය පණ්ඩිතො.

102.

අත්තනා [Pg.216] කුරුතෙ ලක්ඛිං,අ-ලක්ඛිං කුරුතෙත්තනා;

න හි ලක්ඛිං අ-ලක්ඛිං වා,අඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො.

103.

න [Pg.218] පීළිතා අත්ත-දුක්ඛෙන ධීරා,සුඛප්ඵලං කම්මං පරිච්චජන්ති;

සම්මොහිතාවාපි සුඛෙන මත්තා,න පාප-කම්මඤ්ච සමාචරන්ති.

104.

යො [Pg.219] නෙව නින්දං නප්පසංසං,ආදියති ගරහං නොපි පූජං;

සිරීච ලක්ඛීච අපෙති තම්හා,ආපො සුවුට්ඨීව යථා ථලම්හා.

105.

සාධු [Pg.221] ධම්මරුචි රාජා,සාධු පඤ්ඤාණවා නරො;

සාධු මිත්තානම-ද්දුබ්භො,පාපස්ස අ-කරං සුඛං.

106.

කල්‍යාණකාරී [Pg.222] කල්‍යාණං,පාපකාරී ච පාපකං;

යාදිසං වපත්තෙ බීජං,තාදිසං වහතෙ ඵලං.

107.

ජීවං [Pg.224] පඤ්ඤාය රක්ඛෙය්‍ය,ධනං කම්මෙන රක්ඛයෙ;

එවං හ්‍යරොගො සුඛිතො,පොරාණක-වචො ඉදං.

108.

අනුපුබ්බෙන [Pg.226] මෙධාවී,ථොකං ථොකං ඛණෙ ඛණෙ;

කම්මාරො රජතස්සෙව,නිද්දමෙ මලමත්තනො.

109.

වාචානුරක්ඛී [Pg.228] මනසා සුසංවුතො,කායෙන ච නාකුසලං කයිරා;

එතෙතයො කම්මපථෙවිසොධයෙ,ආරාධයෙ මග්ගමිසි-ප්පවෙදිතං.

110.

අ-සන්තෙ [Pg.230] නොපසෙවෙය්‍ය,සන්තෙ සෙවෙය්‍ය පණ්ඩිතො;

අ-සන්තො නිරයං යන්ති,සන්තො පාපෙන්ති සුග්ගතිං.

111.

අ-කරොන්තොපි [Pg.232] චෙ පාපං,කරොන්තං මුපසෙවති;

සඞ්කියො හොති පාපස්මිං,අ-වණ්ණො චස්ස රූහති.

112.

සඞ්ඝාගතො [Pg.233] අනිට්ඨෙහි,අම්බොපි මධුරප්ඵලො;

තිත්තපුබ්බොව පා එව,මනුස්සො තු ස-ජීවකො.

113.

නිහීන-සෙවිතො [Pg.234] පොසො,නිහීයති ච සබ්බදා;

කදාචි න ච හායෙථ,තුල්‍යසෙවීපි අත්තනා.

114.

වණ්ණ-ගන්ධ-රසොපෙතො[Pg.237],අම්බොයං අහුවා පුරෙ;

තමෙව පූජං ලභමානො;

කෙනම්බො කටුකප්ඵලො.

115.

පුචිමන්ද-පරිවාරො[Pg.238],අම්බො තෙ දධිවාහන;

මූලං මූලෙන සංසට්ඨං,සාඛා සාඛං නිසෙවරෙ;

අසාත්ත-සන්නිවාසෙන,තෙනම්බො කටුකප්ඵලො.

116.

පාමොක්ඛ-භජනං [Pg.240] ඛිප්පං,අත්ථ-කාමො සු-වුඩ්ඪියං;

භජෙ උත්තරි අත්තනා,තස්මා උදෙති පණ්ඩිතො.

117.

කාචො [Pg.241] කඤ්චන-සංසග්ගා,ධත්තෙ මාර-කතිං ජුතිං;

තථා සංසන්නිධානෙන,මූළ්හො යාති පවීණතං.

118.

කීටොපි [Pg.243] සුමනො-සඞ්ගා,ආරොහති සතං සිරො;

අස්මාපි යාති දෙවත්වං,මහබ්භි සුප්පතිට්ඨිතො.

119.

සබ්භිරෙව [Pg.245] සමාසෙථ,සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ධවං;

සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය,පඤ්ඤං ලභති නාඤ්ඤතො.

120.

සබ්භිරෙව [Pg.246] සමාසෙථ,සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ධවං;

සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය,සබ්බ-දුක්ඛා පමුච්චත්ති.

121.

සකිංදෙව [Pg.247] කුලපුත්ත,සබ්භි හොති සමාගමො;

සා නං සඞ්ගති පාලෙති,නාසබ්භි බහු සඞ්ගමො.

122.

සෙය්‍යො [Pg.249] අ-මිත්තො මෙධාවී,යඤ්චෙ බාලානුකම්පකො.

123.

සීලවන්තං [Pg.250] පඤ්ඤවන්තං,දිවා නිස්සය-දායකං;

බහුස්සුතං ගවෙසන්තො,භජෙය්‍ය අත්ථ-මාමකො.

124.

පාප-මිත්තෙ [Pg.251] විවජ්ජෙත්වා,භජෙය්‍යුත්තම-පුග්ගලං;

ඔවාදෙ චස්ස තිට්ඨෙය්‍ය,පත්ථෙන්තො අ-චලං සුඛං.

125.

න [Pg.253] භජෙ පාපකෙ මිත්තෙ,න භජෙ පුරිසාධමෙ;

භජෙථ මිත්ත්තෙ කල්‍යාණෙ,භජෙථ පුරිසුත්තමෙ.

126.

අනවජ්ජං [Pg.254] මුඛම්බොජ,මනවජ්ජා ච භාරතී;

අලඞ්කතාව සොභන්තෙ,කිංසු තෙ නිරලඞ්කතා.

127.

න [Pg.256] හි වණ්ණෙන සම්පන්නා,මඤ්ජුකා පිය-දස්සිනා;

ඛරා වාචා පියා හොති,අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

128.

නනු [Pg.257] පස්සසිමං කාළිං,දුබ්බණ්ණං තිලකාහතං;

කොලිලං සණ්හ-වාචෙන,බහූනං පාණිනං පියං.

129.

තස්මා [Pg.257] සඛිල-වාචාය,මන්ත-භාණී අනුද්ධතො;

අත්ථං ධම්මඤ්ච දීපෙති,මධුරං තස්ස භාසිතං.

130.

තමෙව [Pg.260] වාචං භාසෙය්‍ය,යා සත්තානං න තාපයෙ;

පරෙ ච න විහිංසෙය්‍ය,සා වෙ වාචා සුභාසිතා.

131.

පියං [Pg.261] වාචංව භාසෙය්‍ය,යා වාචා පටිනන්දිතා;

යං අනාදාය පාපානි;

පරෙසං භාසතෙ පියං.

132.

සච්චං [Pg.262] වෙ අමතා වාචා,එස ධම්මො සනන්තනො;

සච්චෙ අත්ථෙ ච ධම්මෙ ච,ආහු සන්තො පතිට්ඨිතා.

133.

සුභාසිතඤ්ච [Pg.264] ධම්මඤ්ච,පියඤ්ච සච්චමෙව ච;

චතු-අඞ්ගෙහි සම්පන්නං,වාචං භාසෙය්‍ය පණ්ඩිතො.

134.

මනාපමෙව [Pg.265] භාසෙය්‍ය,නාමනාපං කුදාචනං;

මනාපං භාසමානස්ස,සිද්ධං පියොසධං භවෙ.

135.

යං [Pg.266] වදෙය්‍ය තං කරෙය්‍ය,යං න වදෙ න තං කරෙ;

අ-කරොන්තං භාසමානං,පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.

136.

රහොවාදං [Pg.268] න භාසෙය්‍ය,න සම්මුඛා ඛිණං භණෙ;

අ-තරමානොව භණෙය්‍ය,තරමානොව නො භණෙ.

137.

මාවොච [Pg.269] ඵරුසං කිඤ්චි,වුත්තා පටිවදෙය්‍යුං තං;

දුක්ඛා හි සාරම්භකථා,පටිදණ්ඩා ඵුසෙය්‍යුං තං.

138.

සක-යුත්තං [Pg.270] කරෙ කම්මං,සක-යුත්තං වචිං භණෙ;

අ-යුත්තකෙ ධනං නට්ඨං,අ-යුත්තෙ ජීවිතං ඛයෙ.

139.

යෙ [Pg.272] වුඩ්ඪමපචායන්ති,නරා ධම්මස්ස ධකාවිදා;

දිට්ඨෙ ධම්මෙව පාසංසා,සම්පරායෙ ච සුග්ගතිං.

140.

පොරී-කථං-ව [Pg.274] භාසෙය්‍ය,යුත්තා කථා හි පූරිනො;

භාති-මත්තඤ්ච භාතාති,පිතු-මත්තං පිතා ඉති.

141.

දානඤ්ච [Pg.275] පිය-වජ්ජඤ්ච,අත්ථ-චරියා ච යා ඉධ;

සමානත්තතා ධම්මෙස,තත්ථ තත්ථ යථාරහං.

142.

සකිං [Pg.277] වදන්ති රාජානො,සකිං සමණ-බ්‍රාහ්මණා;

සකිංව පුරිසා ලොකෙ,එසධම්මො සනන්තනො.

143.

එක-වාචංව [Pg.278] ද්වෙවාචං,භණෙය්‍ය අනුකම්පකො;

තදුත්තරි න භාසෙය්‍ය,දාසොවය්‍යස්ස සන්තිකෙ.

144.

තස්සෙව [Pg.279] තෙන පාපියො,යො කුද්ධං පටිකුජ්ඣත්ති;

කුද්ධං අ-පටිකුජ්ඣන්තො,සඞ්ගාමං ජෙති දුජ්ජයං.

145.

උභින්නමත්ථං [Pg.281] චරති,අත්තනො ච පරස්ස ච;

පරං සංකුපිතං ඤත්වා,යො සතො උපසම්මති.

අත්තානං [Pg.282] රක්ඛන්තො පරං රක්ඛති,පරං රක්ඛන්තො අත්තානං රක්ඛති.

146.

සීල-සමාධි-පඤ්ඤානං[Pg.283],ඛන්තී පධාන-කාරණං;

සබ්බෙපි කුසලා ධම්මා,ඛන්ත්‍යායත්තාව වඩ්ඪරෙ.

147.

ඛමා-ඛග්ග-කරෙතස්ස[Pg.284],දුජ්ජනො කිං කරිස්සති;

අ-තිණෙ පතිතො වන්හි,සයමෙවූපසම්මති.

148.

සුස්සුසා [Pg.285] සවණඤ්චෙව,ගහණං ධාරණං තථා;

උහාපොහත්ථවිඤ්ඤාණං,තත්ව-ඤ්ඤාණඤ්චධීගුණං.

149.

යස්සෙතෙ [Pg.286] චතුරො ධම්මා,අත්ථි පොසෙසු පණ්ඩිත;

සච්චං ධම්මො ධීති චාගො,දිට්ඨං සො අතිවත්තති.

150.

වෙජ්ජො [Pg.288] පුරොහිතො මන්තී,වෙදඤ්ඤොත්‍ර චතුත්ථකො;

පභාත-කාලෙ දට්ඨබ්බා,නිච්චං ස්ව-සීරිමිච්ඡතා.

151.

මිත්තානං [Pg.289] සන්තිකං ගච්ඡෙ,කාලෙ න රත්තියං කිසං;

චෙ බහුං භිජ්ජෙ චිනිත්වා,තං මිත්තෙසු සමාකරෙ.

152.

න [Pg.291] පරෙසං විලොමානි,න පරෙසං කතාකතං;

අත්තනොව අවෙක්ඛෙය්‍ය,කතානි අ-කතානි ච.

153.

දෙස-ජාති-පුබ්බෙ-චරා[Pg.293],අනු-චරා ජනො කරෙ;

පරෙසං වෙධකං මායං,තං ජානිත්වා සඛං කරෙ.

154.

පරිත්තං [Pg.294] දාරුමාරුය්හ,යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ;

එවං කුසීතමාගම්ම,සාධු-ජීවීපි සීදති;

තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්‍ය,කුසීතං හීන-වීරියං.

155.

අලසඤ්ච [Pg.296] පමාදො ච,අනුට්ඨානං අ-සංයමො;

නිද්දා තන්දි ච තෙ ඡිද්දෙ,සබ්බසො තං විවජ්ජයෙ.

156.

චජෙය්‍ය [Pg.297] දුම්මිත්තං බාලං,ආසීවිසංව මාණවො;

භඤ්ජෙය්‍ය පාපකං කම්මං,නළාගාරංව කුඤ්ජරො.

157.

න [Pg.299] හි අඤ්ඤඤ්ඤ-චිත්තානං,ඉත්ථීනං පුරිසාන වා;

නානාවීකත්වා සංසග්ගං,තාදිසං පිච නාස්මසෙ.

158.

නාස්මසෙ [Pg.300] කත-පාපම්හි,නාස්මසෙ අලික-වාදිනෙ;

නාස්මතෙ අත්තත්ථපඤ්ඤම්හි,අත්ත-සන්තෙපි නාස්මතෙ.

159.

ඝතාසනං [Pg.301] කුඤ්ජරං කණ්හ-සප්පං,මුද්ධා-භිසිත්තං පමදා ච සබ්බා;

එතෙ නරො නිච්චසතො භජෙථ,තෙසං හවෙ දුබ්බිදූ සබ්බ-භාවො.

160.

ඉත්ථීනං [Pg.303] දුජ්ජනාන-ඤ්ච,විස්සාසො නො-ප පජ්ජතෙ;

විසෙ සිඞ්ගිම්හි නදියං,රොගෙ රාජ-කුලම්හි ච.

161.

ඉත්ථි-ධුත්තො [Pg.304] සුරා-ධුත්තො,අක්ඛ-ධුත්තො ච යො නරො;

ලද්ධං ලද්ධං විනාසෙති,තං පරාභවතො මුඛං.

162.

පාප-මිත්තො [Pg.306] පාප-සඛො,පාප-ආචාර ගොචරො;

අස්මා ලොකා පරම්හා ච,උභයා ධංසතෙ නරො.

163.

මච්ඡෙරෙන [Pg.307] යසං හතං,කුප්පනෙන ගුණො හතො;

කූටෙන නස්සතෙ සච්චං,ඛුද්දෙන ධම්ම-රක්ඛනං.

164.

අක්ඛ-දෙවී [Pg.309] ධනානි ච,විනාසො හොති ආපදා;

ඨිති හතා පමාදො ච,ද්විජං භික්ඛුඤ්ච නස්සති.

165.

පෙසුඤ්ඤෙන [Pg.310] කුලං හතං,මානෙන හිතමත්තනො;

දුච්චරිතෙන මානුසො,දලිද්දායාදරො හතො.

166.

අ-මානනා [Pg.312] යත්ථ සියා,සන්තානංපි විමානනා;

හීන-සම්මානනාවාපි,න තත්ථ වසතිං වසෙ.

167.

යත්ථාලසො [Pg.313] ච දක්ඛො ච,සූරො භීරු ච පූජියා;

න තත්ථ සන්තො වසන්ති,අ-විසෙස-කරෙ නරෙ.

168.

නො [Pg.315] චෙ අස්ස සකා-බුද්ධි,විනයො වා සු-සික්ඛිතො;

වනෙ අන්ධ-මහිංසොව,චරෙය්‍ය බහුකො ජනො.

169.

ඵලං [Pg.316] වෙ කදලිං හන්ති,ඵලං වෙළුං ඵලං නළං;

සක්කාරො කා-පුරිසං හන්ති,ගබ්භො අස්සතරිං යථා.

170.

වජ්ජඤ්ච වජ්ජතො ඤත්වා,අ-වජ්ජඤ්ච අ-වජ්ජතො;

සම්මාදිට්ඨි-සමාදානා,සත්තා ගච්ඡන්ත්ති සුග්ගතිං.

ඝරාවාස-නිද්දෙස

171.

දුක්ඛං [Pg.319] ගහබ්බතං සාධු,සංවිභජ්ජඤ්ච භොජනං;

අ-හාසො අත්ථ-ලොභෙසු,අත්ථ-බ්‍යාපත්ති අබ්‍යථො.

172.

යොධ [Pg.321] සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච,තිණා භිය්‍යො න මඤ්ඤති;

කරං පුරිස-කිච්චානි,සො සුඛා න විහායති.

173.

පණ්ඩිතො [Pg.322] සීල-සම්පන්නො,සණ්හා ච පටිභානවා;

නිවාත-වුත්ති අත්ථද්ධො,තාදිසො ලභතෙ යසං.

174.

උට්ඨානකො [Pg.324] අනලසො,ආපදාසු න වෙධති;

අච්ඡින්නවුත්ති මෙධාවී,තාදිසො ලභතෙ යසං.

175.

සඞ්ගාහකො [Pg.325] මිත්ත-කරො,වදඤ්ඤූ වීත්ත-මච්ඡරො;

නෙතා වි-නෙතා අනු-නෙතා,තාදිසො ලභතෙ යසං.

176.

උට්ඨානවකො [Pg.327] සතීමතො,සුචි-කම්මස්ස නිසම්මකාරිනො;

සඤ්ඤතස්ස ධම්ම-ජීවිනො,අ-ප්පමත්තස්ස යසොභි-වඩ්ඪති.

177.

ද්වෙව [Pg.329] තාත පදාකානි,යත්ථ සබ්බං පතිට්ඨිතං;

අ-ලද්ධස්ස ච යො ලාභො,ලද්ධස්ස අනුරක්ඛණා.

178.

චතුධා [Pg.330] විභජෙ භොගෙ,පණ්ඩිතො ඝරමාවසං;

එකෙන භොගං භුඤ්ජෙය්‍ය,ද්වීහි කම්මං පයොජයෙ;

චතුත්ථඤ්ච නිධාපෙය්‍ය,ආපදාසු භවිස්සති.

179.

අඤ්ජනානං [Pg.332] ඛයං දිස්වා,උපචිකානඤ්ච ආචයං;

මධූනඤ්ච සමාහාරං,පණ්ඩිත්තො ඝරමාවසෙ.

180.

විභවං [Pg.335] රක්ඛතො ලද්ධං,පරිහානි න විජ්ජති;

ආරක්ඛම්හි අ-සන්තම්හි,ලද්ධං ලද්ධං විනස්සති.

181.

පඤ්ඤා [Pg.337] නත්ථි ධනං නත්ථි,යස්ස ලොකෙ න වින්දති;

පුත්ත-දාරා න පීයන්ති,තස්ස මිත්තං සුඛාවහං.

182.

චත්තාරො [Pg.339] ච වෙදිතබ්බා,මිත්තා චෙව සුහදා ච;

උපකාරො සුහදොපි,සමාන-සුඛ-දුක්ඛො ච;

අත්ථක්ඛායීනුකම්පකො,තථා මිත්තො වෙදිතබ්බො.

183.

භොගා [Pg.342] නට්ඨෙන ජිණ්ණෙන,අ-මිතෙන ච භොජනෙ;

න තිට්ඨන්ති චිරං දිස්වා,තං පණ්ඩිතො ඝරෙ වසෙ.

184.

අති-සීතං [Pg.343] අති-උණ්හං,අති-සායමිදං අහු;

ඉති විස්සට්ඨ-කම්මන්තෙ,අත්ථා අච්චෙන්ති මාණවෙ.

185.

න [Pg.345] දිවා සුප්ප-සීලෙන,රත්තිනට්ඨානදෙස්සිනා;

නිච්චං මත්තෙන සොණ්ඩෙන,සක්කා ආවසිතුං ඝරං.

186.

හනන්ති [Pg.346] භොගා දුම්මෙධං,නො චෙ පාර-ගවෙසිනො;

භොග-තණ්හාය දුම්මෙධො,හන්ති අඤ්ඤෙව අත්තනං.

187.

දුජ්ජීවිතමජීවිම්හා[Pg.348],යෙසං නො න දදාමසෙ;

විජ්ජමානෙසු භොගෙසු,දීපං නා කම්හ මත්තනො.

188.

සට්ඨි-වස්ස-සහස්සානි[Pg.349],පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

නිරයෙ පච්චමානානං,කදා අන්තො භවිස්සති.

189.

නත්ථි [Pg.350] අන්තො කුතො අන්තො,න අන්තො පතිදිස්සති;

තදා හි පකතං පාපං,මම තුය්හඤ්චෙ මාරිසා;

190.

සොහං [Pg.351] නූන ඉතො ගන්තා,යොනි ලද්ධාන මානුසං;

වදඤ්ඤූ සීල-සම්පන්නො,කාහාමි කුසලං බහුං.

191.

මා [Pg.352] ගිජ්ඣෙ පච්චයෙ මච්චො,බහු-දොසා හි පච්චයා;

චරන්තො පච්චයෙ ඤායා,උභයත්ථාපි වඩ්ඪති.

192.

අ-ලද්ධා [Pg.354] විත්තං තප්පති,පුබ්බෙ අ-සමුදානිතං;

න පුබ්බෙ ධනමෙසිස්සං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

193.

කූටවෙදී [Pg.356] පුරෙ ආසිං,පිසුණො පිට්ඨි-මංසිකො;

චණ්ඩො ච ඵරුසො චාපි,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

194.

පාණාතිපාතී [Pg.357] පුරෙ ආසිං,ලුද්දො චාපි අනරියො;

භූතානං නානුකම්පියං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

195.

බහූසු [Pg.359] වත සන්තීසු,අනාපාදාසු ඉත්ථිසු;

පර-දාරං අසෙවිස්සං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

196.

බහුම්හි [Pg.360] තව සන්තම්හි,අන්න-පානෙ උපට්ඨිතෙ;

න පුබ්බෙ අදදං දානං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

197.

මාතරං [Pg.362] පිතරඤ්චාපි,ජිණ්ණකං ගත-යොබ්බනං;

පහු සන්තො න පොසිස්සං,ඉති පච්ඡානුකප්පති.

198.

ආචරියමනුසත්ථාරං[Pg.363],සබ්බ-කාම-රසාහරං;

පිතරං අතිමඤ්ඤිස්සං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

199.

සමණෙ [Pg.365] බ්‍රාහ්මණෙ චාපි,සීලවන්තෙ බහුස්සුතෙ;

න පුබ්බෙ පයිරුපාසිස්සං,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

200.

සාධු [Pg.366] හොති තපො චිණ්ණො,සන්තො ච පයිරුපාසිතො;

න පුබ්බෙව තපොචිණ්ණො,ඉති පච්ඡානුතප්පති.

201.

යො [Pg.368] ච එතානි ඨානානි,යොනිසො පටිපජ්ජති;

කරං පුරිස-කිච්චානි,ස පච්ඡා නානුතප්පති.

202.

න [Pg.370] සාධාරණ-දාරස්ස,න භුඤ්ජෙ සාධුමෙකකො;

න සෙවෙ ලොකායතිකං,නෙතං පඤ්ඤාය වඩ්ඪනං.

203.

සීලවා [Pg.372] වත්ත-සම්පන්නො,අ-ප්පමත්තො විචක්ඛණො;

නිවාත්ත-වුත්ති අත්ථද්ධො,සුරතො සඛිතො මුදු.

204.

සඞ්ගහෙතා [Pg.374] ච මිත්තානං,සංවිභාගී වීධානවා;

තප්පෙය්‍ය අන්න-පානෙන,සදා සමණ-බ්‍රාහ්මණෙ.

205.

ධම්ම-කාමො [Pg.376] සුතා-ධාරො,භවෙය්‍ය පරිපුච්ඡකො;

සක්කච්චං පයිරුපාසෙය්‍ය,සීලවන්තෙ බහුස්සුත්තෙ.

206.

ඝරමාවසමානස්ස[Pg.377],ගහට්ඨස්ස සකං ඝරං;

ඛෙමා වුත්ති සියා එවං,එවං නු අස්ස සඞ්ගහො.

207.

අ-බ්‍යපජ්ජො [Pg.378] සියා එවං,සච්ච-වාදී ච මාණවො;

අස්මා ලොකා පරං ලොකං,එවං පෙච්ච න සොචති.

208.

සුඛා [Pg.379] මත්තෙය්‍යතා ලොකෙ,අථො පෙත්තෙය්‍යතා සුඛා;

සුඛා සාමඤ්ඤතා ලොකෙ,අථො බ්‍රහ්මඤ්ඤතා සුඛා.

209.

පථවී [Pg.381] වෙළුකං පත්තං,චක්කවාළං සුචිප්ඵලං;

සිනෙරු වම්මිකො ඛුද්දො,සමුද්දො පාතිකො යථා.

210.

බ්‍රහ්මාති [Pg.382] මාතා-පිතරො,පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙ;

ආහුනෙය්‍යා ච පුත්තානං,පජානමනුකම්පකා.

211.

තස්මා [Pg.384] හි නෙ නමසෙය්‍ය,සක්කරෙය්‍ය ච පණ්ඩිතො;

අන්නෙන අථො පානෙන,වත්ථෙන සයනෙන ච.

සාධුජන-නිද්දෙස

212.

කාය-කම්මං [Pg.386] සුචි තෙසං,වාචා-කම්මං අනාවිලං;

මනො-කම්මං සුචි-සුද්ධං,තාදිසා සුජනා නරා.

213.

සෙට්ඨ-විත්තං [Pg.387] සුතං පඤ්ඤා,සද්ධනං සත්තධා හොත්ති;

සද්ධා සීලං සුතං චාගො,පඤ්ඤා චෙව හිරොත්තප්පං.

214.

සද්ධම්මාපි [Pg.389] ච සත්තෙව,සද්ධා හිරී ච ඔත්තප්පං;

බාහුස්සච්චං ධිරො චෙව,සති පඤ්ඤා ච ඉච්චෙවං.

215.

හිරී-ඔත්තප්ප-සම්පන්නා[Pg.390],සුක්ත්ක-ධම්ම-සමාහිතා;

සන්තො සප්පුරිසා ලොකෙ,දෙව-ධම්මාති වුච්චරෙ.

216.

සද්ධො [Pg.392] හිරිමා ඔත්තප්පී,වීරො පඤ්ඤො ස-ගාරවො;

භබ්බො ආපජ්ජිතුං බුද්ධිං,විරූළ්හිඤ්ච විපුල්ලතං.

217.

යො [Pg.393] වෙ කතඤ්ඤූ කත-වෙදි ධීරො,කල්‍යාණ-මිත්තො දළ්හඅ-භත්තො ච හොති;

දුක්ඛිත්තස්ස සක්කච්චං කරොති කිච්චං,තථාවිධං සප්පුරිසං වදන්ති.

218.

මාතා-පෙත්ති-භරං [Pg.395] ජන්තුං,කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනං;

සණ්හං සඛිල-සම්භාසං,පෙසුණෙයප්පහායිනං.

219.

මච්ඡෙර-විනයෙ යුත්තං,සච්චං කොධාභිතුං නරං;

තං වෙ දෙවා තාවතිංසා,ආහු සප්පුරිසො ඉති.

220.

අ-ප්පමාදෙන [Pg.398] මඝවා,දෙවානං සෙට්ඨතං ගතො;

අ-ප්පමාදං පසංසන්ති,පමාදො ගරහිතො සදා.

221.

දානං [Pg.399] සීලං පරිච්චාගං,ආජ්ජවං මද්දවං තපං;

අ-කොධං අ-විහිංසඤ්ච,ඛන්තීච අ-විරොධනං.

222.

ඉච්චෙතෙ කුසලෙ ධම්මෙ,ඨිතෙ පස්සාමි අත්තනි;

තතො මෙ ජායතෙ පීති,සොමනස්සඤ්චනප්පකං.

223.

නනු [Pg.402] තෙයෙව සන්තා නො,සාගරා න කුලාචලා;

මනංපි මරියාදං යෙ,සංවට්ටෙපි ජහන්ති නො.

224.

න [Pg.403] පුප්ඵ-ගන්ධො පටිවාතමෙති,න චන්දනං තග්ගර මල්ලිකා වා;

සතඤ්ච ගන්ධො පටිවාතමෙති,සබ්බා දිසා සප්පුරිසො පවායති.

225.

තෙපි [Pg.405] ලොක-හිතා සත්තා,සූරියො චන්දිමා අපි;

අත්ථං පස්ස ගමිස්සන්ති,නියමො කෙන ලඞ්ඝතෙ.

226.

සත්ථා [Pg.406] දෙව-මනුස්සානං,වසී සොපි මුනිස්සරො;

ගතොව නිබ්බුතිං සබ්බෙ,සඞ්ඛාරා න හි සස්සතා.

227.

කරෙය්‍ය [Pg.407] කුසලං සබ්බං,සිවං නිබ්බානමාවහං;

සරෙය්‍යඅ අ-නිච්චං ඛන්ධං,නිබ්බිදා-ඤාණ-ගොචරං.

228.

යාතානුයායී [Pg.408] ච භවාහි මාණව,අල්ලඤ්ච පාණිං පරිවජ්ජයස්සු;

මා චස්සු මිත්තෙසු කදාචි දුබ්භි,මා ච වසං අ-සතීනං ගච්ඡ.

229.

අ-සන්ධවං [Pg.411] නාපි ච දිට්ඨ-පුබ්බං,යො ආසනෙනාපි නිමන්තයෙය්‍ය;

තස්සෙව අත්ථං පුරිසො කරෙය්‍ය,යාතානුයායීතිතමාහුපණ්ඩිතා.

230.

යස්සෙකරත්තිපි [Pg.412] ඝරෙ වසෙය්‍ය,යත්ථන්න-පානං පුරිසො ලභෙය්‍ය;

න තස්ස පාපං මනසාපි චින්තෙය්‍ය,අ-දුබ්භ-පාණි දහතෙ මිත්ත-දුබ්භො.

තතීය සාධුනර

231.

යස්ස [Pg.414] රුක්ඛස්ස ඡායාය,නිසීදෙය්‍ය සයෙය්‍ය වා;

න තස්ස සාඛං භඤ්ජෙය්‍ය,මිත්ත-දුබ්භො හි පාපකො.

චතුත්ථ සාධුනර

232.

පුණ්ණංපි [Pg.415] චෙ මං පථවිං ධනෙන,දජ්ජිත්ථියා පුරිසො සම්මතාය;

සද්ධා ඛණං අතිමඤ්ඤෙය්‍ය තංපි,තාසං වසං අ-සතීනං න ගච්ඡෙ.

233.

එවං [Pg.417] ඛො යාතං අනුයායී හොති,අල්ලඤ්ච පාණිං දහතෙ පුනෙවං;

අ-සතී ච සා සො පන මිත්තං-දුබ්භො,සො ධම්මිකො හොහි ජහස්සු අ-ධම්මං.

කායඛමනීය-නිද්දෙස

234.

අභිවාදන-සීලිස්ස[Pg.420],නිච්චං වුඩ්ඪාපචායිනො;

චත්තාරො ධම්මා වඩ්ඪන්ති,ආයු වණ්ණො සුඛං බලං.

235. පඤ්චිමෙ [Pg.421] භික්ඛවෙ ධම්මා ආයුස්සා, කතමෙ පඤ්ච. සප්පාය-කාරී හොති. සප්පායෙච මත්තං ජානාති. පරිණත්තභොජී ච හොති. කාල-චාරී ච, බ්‍රහ්ම-චාරීච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච ධම්මා ආයුස්සාති.

236. පඤ්චිමෙ [Pg.424] භික්ඛවෙ ධම්මා ආයුස්සා, කතමෙ පඤ්ච. සප්පාය-කාරී හොති. සප්පායෙච මත්තං ජානාති. පරිණතභොජීචහොති. සීලවාච, කල්‍යාණ මිත්තොච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච ධම්මා ආයුස්සාති.

237.

පඤ්ච-සීලං [Pg.427] සමාදාය,සමං කත්වා දිනෙ දිනෙ;

සතිමා පඤ්ඤවා හුත්වා,චරෙ සබ්බිරියාපථෙ.

238. පඤ්චිමෙ [Pg.428] භික්ඛවෙ චඞ්කමෙ ආනිසංසා, කතමෙ පඤ්ච, අද්ධානක්ඛමො හොති. පධානක්ඛමො හොති. අප්පාබාධො හොති. අසිතංපීතංඛායිතංසායිතං සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. චඞ්කමාධිගතො සමාධි චිරට්ඨිතිකො හොති. ඉමෙඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච චඞ්කමෙ ආනි සංසාති.

239.

පරිස්සාවන-දානඤ්ච[Pg.431],ආවාස-දානමෙව ච;

ගිලාන-වත්ථු-දානඤ්ච,දාතබ්බං මනුජාධිප.

240.

කාතබ්බං [Pg.432] ජිණ්ණකාවාසං,පටිසඞ්ඛරණං තථා;

පඤ්ච-සීල-සමාදානං,කත්වා තං සාධු-රක්ඛිතං;

උපොසථොපවාසො ච,කාතබ්බොපොසථෙ ඉති.

241.

අති-භොත්තා [Pg.434] රොග-මූලං,ආයුක්ඛයං කරොති වෙ;

තස්මා තං අති-භුත්තිංව,පරිහරෙය්‍ය පණ්ඩිතො.

242.

අ-ජිණ්ණෙ [Pg.435] භොජනං විසං,දුල්ලද්ධෙ අ-විචාරකෙ;

ජිණ්ණෙ සු-ලද්ධෙ විචාරෙ,න වජ්ජං සබ්බ-භොජනං.

243.

චත්තාරො [Pg.437] පඤ්ච ආලොපෙ,ආභුත්වා උදකං පිවෙ;

අලං ඵාසු-විහාරාය;

පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

244.

මනුජස්ස [Pg.438] සදා සතිමතො,මත්තං ජානතො ලද්ධ-භොජනං;

තනුකස්ස භවන්ති වෙදනා,සනිකං ජීරති ආයු පාලයං.

245.

ගරූනං [Pg.440] අඩ්ඪ-සොහිච්චං,ලහූනං නාති-කිත්තියා;

මත්තා-පමාණං නිද්දිට්ඨං,සුඛං ජීරති තාවතා.

246.

තොයාභාවෙ [Pg.441] පිපාසත්තා,ඛණා පාණෙහි මුච්චතෙ;

තස්මා සබ්බාසුවත්ථාසු,දෙය්‍යං වාරිං පිපාසයෙ.

247.

සීතොදකං [Pg.442] පයො ඛුද්දං,ඝතමෙකෙකසො ද්විසො;

තිස්සො සමග්ගමථ වා,පගෙ පිතං යුවත්තදං.

248.

අන්නං [Pg.444] බ්‍රහ්මා රසෙ විණ්හු,භුත්තෙ චෙව මහෙසරො;

එවං ඤත්වාතු යො භුඤ්ජෙ,අන්න-දොසං න ලිම්පතෙ.

249.

කත්තිකස්සන්තිමො [Pg.445] භාගො,යං චාදො මිග-මාසජො;

තාවුභො යම-දාඨාඛ්‍යො,ලඝ්වාහාරොව ජීවති.

250.

සත්ථානුකුල-චරියා[Pg.447],චිත්තඤ්ඤාවසවත්තිනා;

බුද්ධි-රක්ඛිලිතත්ථෙන,පරිපුණ්ණං රසායනං.

250.

අ-ජාතියා [Pg.448] අ-ජාතානං,ජාතානං විනිවත්තියා;

රොගානං යො විධි දිට්ඨො,තං සුඛත්ථී සමාචරෙ.

252.

ආරොග්‍යං [Pg.449] පරමා ලාභා,සන්තුට්ඨි පරමං ධනං;

විස්සාසා පරමා ඤාති,නිබ්බානං පරමං සුඛං.

පකිණ්ණක-නිද්දෙස

253.

කුමුදං [Pg.460] කො පබොධයි,නාථො රවින්දු පණ්ඩිතො;

කමලං කො කුමුදං කො,නරපං කො පබොධයි.

254.

චිත්තෙන [Pg.462] නිය්‍යති ලොකො,චිත්තෙන පරිකස්සති;

චිත්තස්ස එක-ධම්මස්ස,සබ්බෙව වසමන්වගූ.

255.

සමණො [Pg.464] රාජානුරාජා,සෙනාපති මහා-මත්තො;

ධම්මට්ඨො පණ්ඩිතො දිස්වා,පච්චක්ඛත්ථං න කාරියා.

256.

දීපො [Pg.465] නව-දිසං තෙජො,න හෙට්ඨා ච තථා සකං;

පර-වජ්ජං විදූ පස්සෙ,සක-වජ්ජංපි පස්සතු.

257.

ස-ඵලං [Pg.467] පණ්ඩිතො ලොකෙ,ස-කාරණං වචං භණෙ;

අ-කාරණංඵලං බාලො,ඉදං උභය-ලක්ඛණං.

258.

තස්ස [Pg.468] වාචාය ජානෙය්‍ය,කුටිලං බාල-පණ්ඩිතං;

වාචා-රූපං මිත්තං කරෙ,වාචා-රූපං ධුවං ජහෙ.

259.

දුච්චින්තිතස්ස [Pg.470] චින්තා ච,දුබ්භාසිතස්ස භාසනා;

දුක්කම්මස්ස කතඤ්චාති,එතං බාලස්ස ලක්ඛණං.

260.

සු-චින්තිතස්ස [Pg.471] චින්තා ච,සු-භාසිතස්ස භාසනා;

සු-කම්මස්ස කතඤ්චාති,එතං ධීරස්ස ලක්ඛණං.

261.

අ-නයං [Pg.473] නයති දුම්මෙධො,අ-ධුරායං නි-යුඤ්ජති;

දුන්නයො සෙය්‍යසො හොති,සම්මා වුත්තො පකුප්පති;

විනයං සො න ජානාති,සාධු තස්ස අ-දස්සනං.

262.

නයං [Pg.476] නයති මෙධාවී,අ-ධුරායං න යුඤ්ජති;

සු-නයො සෙය්‍යසො හොති,සම්මා වුත්තො න කුප්පති;

විනයං සො පජානාති,සාධු තෙන සමාගමො.

263.

අ-නායකා [Pg.479] විනස්සන්ති,නස්සන්ති බහු-නායකා;

ථී-නායකා විනස්සන්ති,නස්සන්ති සුසු-නායකා.

264.

ජෙට්ඨො [Pg.481] කම්මෙසු නීචානං,ජානංජානංව ආචරෙ;

අ-ජානෙවං කරෙ ජානං,නීචො එති භයං පියං.

265.

කම්මං [Pg.482] දුජ්ජන-සාරුප්පං,දුධා සුජන-සාරුප්පං;

දුජ්ජනං තෙසු දුක්කම්මෙ,සු-කම්මෙ සුජනං ඉච්ඡෙ.

266.

පණ්ඩිතො [Pg.484] වෙරී බාලො ච,දුජ්ජයො බාල-වෙරිතො;

පණ්ඩිතං-වෙරී පමාදෙන,න තං ජයො හි සබ්බදා.

267.

ගුය්හස්ස [Pg.485] හි ගුය්හමෙව සාධු,න හි ගුය්හස්ස පසත්ථමාවි-කම්මං;

අ-නිප්ඵන්නතාය සහෙය්‍ය ධීරො,නිප්ඵන්නත්ථොව යථා-සුඛං භණෙය්‍ය.

268.

ගුය්හමත්ථං [Pg.486] න විවරෙය්‍ය,රක්ඛෙය්‍ය නං යථා නිධිං;

න හී පාතුකතො සාධු,ගුය්හො අත්ථො පජානතා.

269.

ථියා [Pg.487] ගුය්හං න සංසෙය්‍ය,අ-මිත්තස්ස ච පණ්ඩිතො;

යො චාමිසෙන සංහීරො,හදය-ත්ථෙනො ච යො නරො.

270.

විවිච්ච [Pg.489] භාසෙය්‍ය දිවා රහස්සං,රත්තිං ගිරං නාති-වෙලං පමුඤ්චෙ;

උපස්සුතිකා හි සුණන්ති මන්තං,තස්මා හි මන්තො ඛිප්පමුපෙති භෙදං.

271.

න [Pg.491] පකාසති ගුය්හං යො,සො ගුය්හං පටිගුය්හති;

භයෙසු න ජහෙ කිච්චෙ,සු-මිත්තොනුචරො භවෙ.

272.

කරොති [Pg.492] දුක්කරං සාධුං,උජුං ඛමති දුක්ඛමං;

දුද්දදං සාමං දදාති,යො සු-මිත්තො හවෙ භවෙ.

273.

පිය-වාචා [Pg.494] සදා මිත්තො,පිය-වත්ථුං න යාචනා;

ඉච්ඡාගතෙන දානෙන,සු-දළ්හො සු-ප්පියො හවෙ;

තදඞ්ගතො ච හීනෙන,අ-ප්පියො භිජ්ජනො භවෙ.

274.

දෙහීති [Pg.496] යාචනෙ හිරී,සිරී ච කාය-දෙවතා;

පලායන්ති සිරිච්ඡිතො,න යාචෙ පර-සන්තකං.

275.

ස්වානො [Pg.497] ලද්ධාන නිම්මංසං,අට්ඨිං තුට්ඨො පමොදති;

සකන්තිකං මිගං සීහො,හිත්වා හත්ථිංනුධාවති.

276.

එවං [Pg.499] ඡන්දානුරූපෙන,ජනො ආසීසතෙ ඵලං;

මහා ඡන්දා මහන්තංව,හීනංව හීන-ඡන්දකා.

277.

නානා-ඡන්දා [Pg.501] මහාරාජ,එකාගාරෙ වසාමසෙ;

අහං ගාම-වරං ඉච්ඡෙ,බ්‍රාහ්මණී ච ගවං සතං.

278.

පුත්තො [Pg.502] ච ආජඤ්ඤ-රථං,කඤ්ඤා ච මණි-කුණ්ඩලං;

යා චෙසා පුණ්ණකා ජම්මී,උජුක්ඛලංභි-කඞ්ඛති.

279.

ඨානං [Pg.504] මිත්තෙ ධනෙ කම්මෙ,සතුස්සාහෙ සු-ලබ්භිතං;

තං දළ්හං දුක්කරං කරෙ,පඤ්ඤා-සති-සමාධිනා.

280.

භෙසජ්ජෙ [Pg.505] විහිතෙ සුද්ධ,බුද්ධාදි-රතනත්තයෙ;

පසාදමාචරෙ නිච්චං,සජ්ජනෙ ස-ගුණෙපි ච.

281.

රාජා [Pg.507] රට්ඨෙන ධාතුසො,බාලො පාපෙහි දුම්මනො,අලඞ්කාරෙන ඉත්ථීපි,කාමෙහි ච න තප්පති.

282.

අප්පිච්ඡො [Pg.508] ච ධුතඞ්ගෙන,ආරද්ධො වීරියෙන හි;

විසාරදො පරිසාය,පරිච්චාගෙන දායකො;

සවනෙන සු-ධම්මංපි,න තප්පතිව පණ්ඩිතො.

283.

ජෙට්ඨස්ස [Pg.510] සිතං හසිතං,මජ්ඣස්ස මධුරස්සරං;

ලොකෙ අංස-සිරො-කම්පං,ජම්මස්ස අප-හස්සිතං;

එතෙසං අති-හස්සිතං,හාසො හොති යථාක්කමං.

284.

නත්ථි [Pg.513] දුට්ඨෙ නයො අත්ථි,න ධම්මො න සු-භාසිතං;

නික්කමං දුට්ඨෙ යුඤ්ජෙය්‍ය,සො හි සබ්භිං න රඤ්ජති.

285.

දුල්ලභං [Pg.515] පකතිං වාචං,දුල්ලභො ඛෙමකො සුතො;

දුල්ලභා සදිසී ජායා,දුල්ලභො ස-ජනො පියො.

286.

ධජො [Pg.516] රථස්ස පඤ්ඤාණං,ධූමො පඤ්ඤාණමග්ගිනො;

රාජා රට්ඨස්ස පඤ්ඤාණං,භත්තා පඤ්ඤාණමිත්ථියා.

287.

දුන්නාරියා [Pg.518] කුලං සුද්ධං,පුත්තො නස්සති ලාලනා;

සමිද්ධි අ-නයා බන්ධු,පවාසා මදනා හිරී.

288.

මාතා [Pg.520] පිතා ච පුත්තානං,නොවාදෙ බහු-සාසන්නං;

පණ්ඩිතා මාතරො අප්පං,වදෙය්‍යුං වජ්ජ-දීපනං.

289.

ලාළයෙ [Pg.522] පඤ්ඡ-වස්සානි,දස-වස්සානි තාළයෙ;

පත්තෙ තු සොළසෙ වස්සෙ,පුත්තං මිත්තංවදාචරෙ.

290.

ලාලනෙ [Pg.523] ධීතරං දොසා,පාලනෙ බහවො ගුණා;

ධීතුයා කිරියං නිච්චං,පස්සන්තු සුට්ඨු මාතරො.

ඉති [Pg.525] පකිණ්ණක-නිද්දෙසො නාම

සත්තමා පරිච්ඡෙදො.

සීල-නිද්දෙස

291.

පමාදං [Pg.526] භයතො දිස්වා,අ-ප්පමාදඤ්ච ඛෙමතො;

භාවෙථ අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං,එසා බුද්ධානුසාසනී.

292.

හීනෙන [Pg.528] බ්‍රහ්ම-චරියෙන,ඛත්තියෙ උපපජ්ජති;

මජ්ඣිමෙන ච දෙවත්තං,උත්තමෙන වි-සුජ්ඣති.

ක.

නගරෙ [Pg.532] බන්ධුමතියා,බන්ධුමා නාම ඛත්තියො;

දිවසෙ පුණ්ණමාය සො,උපගච්ඡි උපොසථං.

ඛ.

අහං තෙන සමයෙන,ගුම්භ-දාසී අහං තහිං;

දිස්වා ස-රාජකං සෙනං,එවාහං චින්තයිං තදා.

ග.

රාජාපි [Pg.533] රජ්ජං ඡට්ටෙත්වා,උපගච්ඡි උපොසථං;

ස-ඵලං නූන තං කම්මං,ජන-කායො පමොදිතො.

ඝ.

යොනිසො [Pg.534] පච්චවෙක්ඛිත්වා,දුග්ගච්චඤ්ච දලිද්දතං;

මානසං සම්පහංසිත්වා,උපගච්ඡිමු පොසථං.

ඞ.

අහං [Pg.535] උපොසථං කත්වා,සම්මා-සම්බුද්ධසාසනෙ;

තෙන කම්මෙන සු-කතෙන,තාවතිංසං අගච්ඡහං.

ච.

තත්ථ මෙ සු-කතං බ්‍යම්හං,උබ්භ-යොජනමුග්ගතං;

කූටාගාර-වරූපෙතං,මහාසනසු-භූසිතං.

ඡ.

අච්ඡරා [Pg.536] සත-සහස්සා,උපතිට්ඨන්ති මං සදා;

අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතික්කම්ම,අතිරොචාමි සබ්බදා.

ජ.

චතුසට්ඨි-දෙව-රාජූනං[Pg.537],මහෙසිත්තමකාරයිං;

තෙසට්ඨි-චක්කවත්තිනං,මහෙසිත්තමකාරයිං.

ඣ.

සුවණ්ණ-වණා [Pg.538] හුත්වාන,භවෙසු සංසරාමහං;

සබ්බත්ථ පවරා හොමි,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ඤ.

හත්ථි-යානං අස්ස-යානං,රථ-යානඤ්ච සිවිකං;

ලභාමි සබ්බමෙතම්පි,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ට.

සොණ්ණ-මයං [Pg.539] රූපි-මයං,අථොපි ඵලිකා-මයං;

ලොහිතඞ්ග-මයඤ්චෙව,සබ්බං පටිලභාමහං.

ඨ.

කොසෙය්‍ය-කම්බලියානි[Pg.540],ඛොම-කප්පාසිකානි ච;

මහග්ඝානි ච වත්ථානි,සබ්බං පටිලභාමහං.

ඩ.

අන්නං [Pg.541] පානං ඛාදනීයං,වත්ථං සෙනාසනානි ච;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ඪ.

වර-ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච,චුණ්ණකඤ්ඡ විලෙපනං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ණ.

කූටාගාරඤ්ච [Pg.542] පාසාදං,මණ්ඩපං හම්මියං ගුහං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ත.

ජාතියා [Pg.543] සත්ත-වස්සාහං,පබ්බජිං අන-ගාරියං;

අඩ්ඪ-මාසෙ අ-සප්පත්තෙ,අර හත්තං අපාපුණිං.

ථ.

කිලෙසා [Pg.544] ඣාපිතා මය්හං,භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසව-පරික්ඛීණා,නත්ථි දානි පුන-බ්භවො.

ද.

එක-නවුතිතො [Pg.545] කප්පෙ,යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි,උපොසථස්සිදං ඵලං.

ධ.

ස්වාගතං [Pg.546] වත මෙ ආසි,මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනු-පත්තා,කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

න.

පටිසම්භිදා චතස්සො,විමොකාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළාභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා,කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

293.

ඤාතීනඤ්ච [Pg.547] පියො හොති,මිත්තෙසු ච විරොචති;

කායස්ස භෙදා සු-ගතිං,උපපජ්ජති සීලවා.

294.

නිබ්බානං [Pg.549] පත්ථයන්තෙන සමාදින්නං,පඤ්ච-සීලම්පි අධි-සීලං;

දස-සීලම්පි අධි-සීලමෙව.

ක.

නගරෙ [Pg.554] චන්දවතියා,භටකො ආසහං තදා;

පර-කම්මායනෙ යුත්තො,පබ්බජ්ජං න ලභාමහං.

ඛ.

මහන්ධකාර-පිහිතා[Pg.555],තිවිධග්ගීහි ඩය්හරෙ;

කෙන නුඛො උපායෙන,වි-සංයුත්තො භවෙ අහං.

ග.

දෙය්‍යධම්මො [Pg.556] ච මෙ නත්ථි,භටකො දුක්ඛිතො අහං;

යං නූනාහං පඤ්ච-සීලං,රක්ඛෙය්‍යං පරිපූරයං.

ඝ.

අනොමදස්සිස්ස මුනිනො,නිසභො නාම සාවකො;

තමහං උපසඞ්කම්ම,පඤ්ච-සික්ඛාපදග්ගහිං.

ඞ.

වස්ස-සත-සහස්සානි[Pg.557],ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා පඤ්ච-සීලානි,පරිපුණ්ණානි ගොපයිං.

ච.

මච්චු-කාලම්හි [Pg.558] සම්පත්තෙ,දෙවා අස්සාසයන්ති මං;

රථො සහස්ස-යුත්තො තෙ,මාරිසස්ස උපට්ඨිතො.

ඡ.

වත්තන්තෙ [Pg.559] චරිමෙ චිත්තෙ,මම සීලං අනුස්සරිං;

තෙන කම්මෙන සු-කතෙන,තාවතිංසං අගච්ඡහං.

ජ.

තිංසඛත්තුඤ්ච දෙවින්දො,දෙව-රජ්ජමකාරයිං;

දිබ්බ-සුඛං අනුභවිං,අච්ඡරාහි පුරක්ඛත්තො.

ඣ.

පඤ්ච-සත්තතිඛත්ත්තු-ඤ්ච[Pg.560],චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙස-රජ්ජං විපුලං,ගණනාතො අ-සඞ්ඛයං.

ඤ.

දෙව-ලොකා [Pg.561] චවිත්වාන,සුක්ක-මූලෙන චොදිතො;

පුරෙ වෙසාලියං ජාතො,මහා-කුලෙ සු-අඩ්ඪකෙ.

ට.

වස්සූපනායිකෙ කාලෙ,දිබ්බන්තෙ ජින-සාසනෙ;

මාතා ච මෙ පිතා චෙව,පඤ්ච-සික්ඛාපදග්ගහුං.

ඨ.

සහ [Pg.562] සුත්වානහං සීලං,මම සීලං අනුස්සරිං;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා,අරහත්තමපාපුණිං.

ඩ.

ජාතියා [Pg.563] පඤ්ච-වස්සෙන,අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයි බුද්ධො,ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා.

ඪ.

පරිපුණ්ණානි [Pg.564] ගොපෙත්වා,පඤ්ච-සික්ඛාපදානහං;

අ-පරිමෙය්‍යිතො කප්පෙ,විනිපාතං න ගච්ඡහං.

ණ.

ස්වාහං යසමනුභවිං,තෙසං සීලාන වාහසා;

කප්ප-කොටිපි කිත්තෙන්තො,කිත්තයෙ එක-දෙසකං.

ත.

පඤ්ච-සීලානි [Pg.565] ගොපෙත්වා,තයො හෙතූ ලභාමහං;

දීඝායුකො මහා-භොගො,තික්ඛ-පඤ්ඤො භවාමහං.

ථ.

සංකිත්තෙන්තො [Pg.566] ච සබ්බෙසං,අධි-මත්තඤ්ච පොරිසං;

භවාභවෙ සංසරිත්වා,එතෙ ඨානෙ ලභමහං.

ද.

අ-පරිමෙය්‍ය-සීලෙසු[Pg.567],වත්තන්තා ජින-සාවකා;

භවෙසු යදි රජ්ජෙය්‍යුං,විපාකො කීදිසො භවෙ.

ධ.

සු-චිණ්ණං මෙ පඤ්ච-සීලං,භටකෙන තපස්සිනා;

තෙන සීලෙනහං අජ්ජ,මොචයිං සබ්බ-බන්ධනා.

න.

අ-පරිමෙය්‍යිතො [Pg.568] කප්පෙ,පඤ්ච-සීලානි ගොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි,පඤ්ච-සීලානිදං ඵලං.

ප.

පටිසම්භිදා [Pg.569] චතස්සො,විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළාභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා,කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

ක.

තං [Pg.572] නමස්සන්ති තෙ විජ්ජා,සබ්බෙ භූමා ච ඛත්තියා;

චත්තාරො ච මහා-රාජා,තිදසා ච යසස්සිනො;

අථ කො නාම සො යක්ඛො,යං ත්වං සක්ක නමස්සසි.

ඛ.

මං [Pg.574] නමස්සන්ති තෙ-විජ්ජා,සබ්බෙ භූමා ච ඛත්තියා;

චත්තාරො ච මහා-රාජා,තිදසා ච යසස්සිනො.

ග.

අහඤ්ච [Pg.575] සීල-සම්පන්නෙ,චිරරත්ත-සමාහිතෙ;

සම්මා පබ්බජිතෙ වන්දෙ,බ්‍රහ්ම-චරිය පරායනෙ.

ඝ.

යෙ [Pg.576] ගහට්ඨා පුඤ්ඤ-කරා,සීලවන්තො උපාසකා;

ධම්මෙන දාරං පොසෙන්ති,තෙ නමස්සාමි මාතලි.

ඞ.

සෙට්ඨා [Pg.577] හි කිර ලොකස්මිං,යෙ ත්වං සක්ක නමස්සසි;

අහම්පි තෙ නමස්සාමි,යෙ නමස්සසි වාසව.

1.

පාලිතත්ථෙරනාගෙන[Pg.580],විසුද්ධාරාමවාසිනා;

සුතිච්ඡිතානමත්ථාය,කතා නරදක්ඛදීපනී.

2.

පුබ්බාචරිය-සීහානං[Pg.581],ආලම්බිත්වාන නිස්සයං;

පාලිතො නාම යො ථෙරො,ඉමං ගන්ථ සු-ලෙඛනී;

සුන්දරමෙව පස්සිතුං,යුඤ්ජෙය්‍යාථීධ සාධවෙ.

‘‘ඡප්පදිකා’’.

3.

ඉමං [Pg.582] ගන්ථං වාචුග්ගතො,සචෙ භවසි මාණව;

පුණ්නමායං යථා චන්දො,අති-සුද්ධො විරොචති;

තථෙව ත්වං පුණ්ණ-මනො,විරොච සිරියා ධුවං.

4.

සු-නිට්ඨිතො [Pg.583] අයං ගන්ථො,සක්කරාජෙ දඣම්ඵියෙ;

පොට්ඨපාදම්හි සූරම්හි,කාලපක්ඛෙ චතුද්දසිං.

5.

සඤ්චිතෙතං [Pg.584] මයා පුඤ්ඤං,තං-කම්මෙන වරෙන ච;

චිරං තිට්ඨතු සද්ධම්මො,අ-වෙරා හොන්තු පාණිනො.

6.

ඉමං [Pg.585] ගන්ථං පස්සිත්වාන,හොන්තු සබ්බෙපි ජන්තුනො;

සුඛිතා ධම්මිකා ඤාණී,ධම්මං පාලෙතු පත්ථිවො.

7.

නිබ්බානං [Pg.586] පත්ථයන්තෙන,සීලං රක්ඛන්තු සජ්ජනා;

ඤත්වා ධම්මං සුඛාවහං,පාපුණන්තු අනාසවං.

8.

අට්ඨ-කණ්ඩ-මණ්ඩිතාය[Pg.587],දක්ඛය අත්ථ-දීපකො;

නර-සාරො අයං ගන්ථො,චිර-කාලං පතිට්ඨතු.

9.

යාවතා චන්ද-සූරියා,නාගච්ඡෙය්‍යුං මහී-තලෙ;

පමොදිතා ඉමං ගන්ථං,දිස්සන්තු නය-කොවිදා.

10.

සම්මා [Pg.588] ඡන්දෙනිමං ගන්ථ,වාචෙන්තා පරියාපුණා;

පසන්නෙනානායාසෙන,පත්වා සුඛෙන කොවිදං.

11.

චන්දාදිච්චාව [Pg.589] ආකාසෙ,බහුස්සුතෙහි සම්පදා;

විසෙස-පුග්ගලා හුත්වා,පප්පොන්තු අමතං පදං.

12.

උක්කට්ඨ-ධම්ම-දානෙන[Pg.590],පාපුණෙය්‍යමනුත්තරං;

ලිඞ්ග-සම්පත්ති-මෙධාවී,තක්කී-පඤ්ඤා සු-පෙසලී.

නරදක්ඛ ථොමනා ආසීස

3. ගාථා

1.

පාලිතො [Pg.592] පාළියා ඡෙකො,ත්වංසි ගම්භීර-ඤාණවා;

පාලියාව පාලිතස්ස,දදාමිදානි භො අහං.

2.

දක්ඛාවාදෙසු [Pg.593] කුසලො,පාලිතො සාසනන්ධරී;

පිටකෙසු අජ්ඣොගාය්හ,නරදක්ඛංභිසඞ්ඛරී.

3.

සුත-ධරෙන [Pg.595] රචිතං,එතං සාර-ගවෙසිනො;

අතන්දිකා සු-දක්ඛන්තු,අග්ගග්ග-සාසනෙ රතා.

නරදක්ඛ ථොමනා ආසීස

2. ගාථා

1.

ඤුං [Pg.596] පාලිතොධ ජාතො යො,ථෙරො සො අබ්භුතොව ඤුං;

ඤුං මහා-පාලිතො සන්තො,නිකාය-පාලිතො ච ඤුං.

2.

ඤුං [Pg.598] නර-දක්ඛ-ගන්ථං යං,සොවකා නර-දක්ඛ-දං;

නරා දක්ඛන්තු සම්මා ච,දක්ඛත්තං පාපුණන්තු ඤුං.