Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Nītimañjarī
1.
Kulakkhaye [Pg.1] vinassanti,Kuladhammā sanantanā;
Dhamme naṭṭhe kulaṃ sabbaṃ,Adhammo abhibhū khalaṃ.
2.
Adhammābhibhavā dantā,Padussanti kulitthiyo;
Thīsu duṭṭhā sva dhammena,Jāyate vaṇṇasaṅkaro.
3.
Piyaṃ [Pg.11] bhāse guṇaggāho,Sūro siyā vikantano;
Dātā candasamā nārī,Diṭṭhaṃ diṭṭhaṃ nahāsaye.
4.
Kutotthi [Pg.16] kumitte saccaṃ,Kudāre rativaḍḍhanaṃ;
Kudesamhi mano rammaṃ,Kurāje bhogasampadaṃ.
Saṅketeva [Pg.17] amittasmiṃ,Mittasmiṃ pi navissase;
Abhayā bhaya muppannaṃ,Api mūlāni kantati.
Adiṭṭhova [Pg.18] paro seyyo,Dummitto no vissāsiko.
Aggihomaphalaṃ [Pg.23] vedo,Satthaṃsīlaphalaṃ mataṃ;
Ratiputtaphalaṃ nārī,Dānabhuttiphalaṃ dhanaṃ.
Asaccaṃ [Pg.24] sāhasaṃ māyā,Mūḷhatta ma tilobhatā;
Asocaṃ niddayattañca,Thīnaṃ dosā sabhāvajā.
Jāyāya [Pg.26] bhattuno bhāro,Sissena guruno kato;
Amaccakehi rājassa,Pitarānaṃ nijenaca.
5.
Uyyamena [Pg.27] hi sijjhanti,Kammāni na manorathā;
Na hi suttassa sīhassa,Pavīsanti mukhe migā.
Atisītaṃ [Pg.31] atiuṇhaṃ,Atisāyamidaṃ ahu;
Iti visaṭṭhakammante,Khaṇā accenti māṇave.
Ādānassa padānassa,Kattabbassa ca kammuno;
Khippaṃ akayyamānassa,Kāle pivati sampadaṃ.
Nādabbe [Pg.32] nihitā kāci,Kriyā phalavatī bhave;
Nabyāpārasatenāpi,Sukova pāṭhate bako.
Yo [Pg.34] dandhakāle tarati,Taraṇīye ca dandhaye;
Sukkhapaṇṇaṃ va akkamma,Atthaṃ bhañjati attano.
6.
Yaṃ [Pg.35] dadāti yaṃ bhuñjati,Tadeva dhanino dhanaṃ;
Aññe matassa kīḷanti,Dārehipi dhanehipi.
Dānopabhogahīnena[Pg.39],Dhanena dhanino sukhaṃ;
Ko viseso daliddassa,Adhikaṃ dhanarakkhaṇaṃ.
Nijasokhyaṃ [Pg.40] nirundhanto,Nīcabhogo mitampaco;
Dhanaṃ sañcayate yo so,Parabhāravaho pasu.
Yaṃ [Pg.41] ussukā saṅkharonti,Alakkhikā bahuṃ dhanaṃ;
Sippavanto asippāvā,Lakkhi vā tāni bhuñjati.
7.
Sampatyaṃ [Pg.48] mahataṃ cittaṃ,Bhave uppale komalaṃ;
Vipatyaṃca mahāsela,Silāsaṅghātakakkasaṃ.
8.
Asambhabyaguṇaṃ [Pg.53] thutvā,Khedo mudhāva jāyate;
Avhāyaṃ canda mu llokya,Nacandota mu pāgamī.
9.
Saccaṃ [Pg.59] mukhamhi dhāreyya,Kaṇṇe sutaṃ bhuje jayaṃ;
Hadayamhi khamaṃ vīraṃ,Lokādāsaṃca locane.
Saddamattaṃ [Pg.63] naphandeyya,Aññatvā saddakāraṇaṃ;
Saddahetuṃ pariññāya,Pamodo vā bhayo tathā.
Sabbasuta [Pg.64] ma dhīyeyya,Hīnamukkaṭṭhamajjhimaṃ.
10.
Dunnāriyā [Pg.68] kulaṃ suddhaṃ,Putto nassati lālanā;
Samiddhi anayā bandhu,Pavāsā madanā hirī.
Lālaye [Pg.75] pañcavassāni,Dasavassāni tālaye;
Pattetu soḷasevasse,Puttaṃ mittaṃva ācare.
Lālane bahavo dosā,Lālane bahavo guṇā.
Pāpā [Pg.77] nivārayati yojayate hitāya,Guyhāni gūhati guṇaṃ pakaṭīkaroti;
Āpattikañca najahāti dadāti kāle,Sammitta lakkhaṇamidaṃ pavadanti santo.
11.
Dujjano [Pg.80] jīyate yutyā,Niggahena nadhīmatā;
Nipātyate mahārukkho,Tassamīpa khatikkhayā.
Vane [Pg.83] migāca luddhānaṃ,Dujjanānañca sajjanā;
Akāraṇaverī honti,Tiṇabhakkhā supesalā.
Pādalaggaṃ [Pg.86] karaṭṭhena,Kaṇḍakeneva kaṇḍakaṃ.
Bālaṃ [Pg.87] napasse nasuṇe,Nacabālena saṃvase;
Bālenāllāpasallāpaṃ,Nakare nacarocaye.
12.
Upa kattuṃ yathā khuddo,Samattho natathāmahā;
Kūpo hi hanti pipāsaṃ,Natu pāyo mahambudhi.
13.
Ādānassa [Pg.95] padānassa,Kattabbassaca kammuno;
Khippaṃ akaramānassa,Kālo bhakkhati taṃ rasaṃ.
Nakkhattaṃ [Pg.103] paṭimānentaṃ,Attho bālaṃ upajjhagā;
Attho atthassa nakkhattaṃ,Kiṃ karissanti tārakā.
Ajarāmarova [Pg.105] pañño,Vijjamatthañca cintaye;
Gahitoviya kesesu,Maccunā dhammamācare.
14.
Vajjā gurūca mantīca,Tayo raṭṭhābhisaṅkhatā;
Jīvīta dakkha kosānaṃ,Vaḍḍhanā nāsanāca te.
15.
Thirena [Pg.117] kammaṃ vaḍḍhati,Athirena turena no;
Phalanti samaye rukkhā,Sittāpi bahuvārinā.
Vāyāmetheva [Pg.120] puriso,Nanibbindeyya paṇḍito.
Payatano [Pg.122] tādiso neva,Kayyo yena phalaṃ nahi;
Selagge kūpakhaṇanā,Kathaṃ toyasamāgamo.
Ñāṇaṅkusena [Pg.123] sammaggaṃ,Niyyatyussāhakuñjaro.
Asamekkhitakammantaṃ,Turitābhi nipātinaṃ;
Tānikammāni tappenti,Uṇhaṃ va jjhohitaṃ mukhe.
16.
Chaddosā [Pg.126] puriseneha,Hātabbā bhūtimicchantā;
Niddā majjaṃ bhayaṃ kodho,Ālasyaṃ dīghasuttatā.
Na [Pg.130] divā suppasīlena,Rattimuṭṭhānadessinā;
Niccasoṇḍena mattena,Sakkā āvasituṃ gharaṃ.
Abhetabbamhi [Pg.137] bhāyanti,Bhāyitabbe nabhāyare;
Bhayābhaya vimuḷhā te,Jimhānugā ujuñjahā.
Yassa [Pg.139] manussabhūtassa,Natthi bhogāca sippakaṃ;
Kiṃ phalaṃ tassa mānussaṃ,Dvipādaṭṭho hi so migo.
17.
Nānopāyova [Pg.142] kattabbo,Sace bhaveyya attano;
Atthasiddhi yathākāmaṃ,Upāyo hi hitañjaso.
Lañjadānabālisena[Pg.150],Kūṭaḍḍakāradhīvarā;
Vinicchayamahāmacchaṃ,Oṭṭenti lobhasāgare.
Yassete caturo dhammā,Vānarinda yathātava;
Saccaṃ dhammo dhīti cāgo,Diṭṭhaṃ so ativattati.
18.
Vidvāca [Pg.162] ratanaṃ nārī,Vīṇā sātthaṃ giraṃmahī;
Guṇavisesa māgamma,Guṇāni aguṇānica.
Dhanavā [Pg.164] balavā loke,Dhanā bhavati paṇḍito.
Sumane [Pg.165] nissito kīṭo,Nigguṇo hīnako sayaṃ;
Taṃ pupphehi maṇḍentānaṃ,Raññaṃ siropi rohati.
Alakkhikehi [Pg.168] sañcītā,Dhanabhogāca cintitā;
Lakkhikassa bhavantete,Lakkhivā suṭṭhubhuñjati.
Khattiyo [Pg.171] seṭṭho jane tasmiṃ,Yo gottapaṭisārino;
Vijjācaraṇasampanno,So seṭṭho devamānuse.
Visāpi [Pg.182] amataṃ gaṇhe,Gūthato maṇimuttamaṃ;
Kaṇṭakapādapā pupphaṃ,Thirataṃ dukkulā varaṃ.
Dhanissarādiguṇommi [Pg.189]-Vegena vāhitā pajā.
19.
Yassa tthi satataṃ mettā,Sabbalokasuvallabhā;
Kūpāyate samuddopi,Aggi tassa jalāyate.
20.
Sakkharāyati merūpi,Visabhakkho sudhāyate;
Sasāyate migarāja,Byālo mālāguṇāyate;
Dolāyate chamācālo,Nānāvudhā tiṇāyare.
21.
Sameva [Pg.202] sati ussāhe,Sukhavāho hitaṅkaro;
Ūne-dhike tathā nohi,Majjhago sādhu sabbadā.
Sādhu [Pg.208] kho paṇḍitonāma,Natveva atipaṇḍito.