Tipiṭaka Translation

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Con xin kính lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác.

Bālāvatāra

Paṇāma

Lời Kính Lễ

[Ka]

Sabbaṃ niruttipathapāragataṃ sabuddhaṃ,Buddhaṃ tilokatilakaṃ hatapāpadhammaṃ;

Dhammaṃ vimuttisukhadaṃ vihatāghasaṃghaṃ,Saṃghaṃ ca niccamabhivandiya dakkhiṇeyyaṃ.

Con hằng đảnh lễ bậc Toàn Giác, người đã đi đến bờ kia của mọi con đường ngôn ngữ; Đức Phật, dấu son của ba cõi, người đã diệt trừ các pháp ác; Giáo Pháp, pháp mang lại hạnh phúc giải thoát; và Tăng đoàn, chúng đã đoạn trừ tội lỗi, bậc đáng được cúng dường.

[Kha]

Vuddhippattosmi muddho mama varagaravo sīlapaññādisobhe,Candādicceva suddhe varajinaṭhapite sāsanābbhe patīte;

Nissāyevā tipemā paṇamiya sirasā niccamesaṃ saritvā,Pādambhoje guṇagge hataduritamalo ānubhāvena tassā.

Con, kẻ ngu si, đã đạt được sự tăng trưởng, nhờ nương tựa vào vị thầy đáng kính của con, người tỏa sáng với giới, tuệ, v.v., nổi danh trong bầu trời giáo pháp thanh tịnh do Đức Phật tối thượng thiết lập, trong sạch như mặt trăng. Với lòng kính yêu sâu sắc, con hằng tưởng nhớ và cúi đầu đảnh lễ đôi chân sen của vị ấy, bậc đứng đầu về đức hạnh. Nhờ oai lực của vị ấy, con đã diệt trừ cấu uế của những điều xấu ác.

[Ga]

Porāṇa sīhaḷa padattha vinicchayañca,Sabbampi māgadhaniruttinayaṃ pasatthaṃ;

Aññañca nekavidha sakkata saddasatthaṃ,Pāramparābhata matañca nisamma sammā.

Sau khi đã nghiên cứu kỹ lưỡng các quyết định về nghĩa của từ trong tiếng Tích Lan cổ, toàn bộ phương pháp ngôn ngữ Māgadha được tán thán, nhiều loại ngữ pháp tiếng Sanskrit khác, và quan điểm được truyền thừa theo truyền thống.

[Gha]

Bālāvatāra varamāgadha saddasatthe,Dubbodha nekapadaattha vinicchayena;

Atthāya ādhunika bālaparamparāya,Bālāvatāra varagaṇṭhipadaṃ karissaṃ.

Vì lợi ích của dòng dõi những người mới học hiện nay, tôi sẽ soạn bộ chú giải cao quý cho Bālāvatāra, với sự quyết định về nghĩa của nhiều từ khó hiểu trong tác phẩm ngữ pháp Māgadha cao quý Bālāvatāra.

[Ṅa]

Niccaṃ ye mettha bālā varahadayayutā suṭṭhu nikkhittanettā,Puṇṇe nānānayānaṃ suratarusadise dhīrapāsaṃsiye ve;

Gambhīraṃ duttaraṃ te jinavacanudadhiṃ tiṇṇathāmā bhaveyyuṃ,Laddhopāyā ca candaṃ taditarapacuraṃ sakkataṃ sotukāmā.

Mong rằng những người mới học nào ở đây, với tâm hồn cao thượng, luôn chú tâm kỹ lưỡng vào (tác phẩm này), vốn đầy đủ các phương pháp khác nhau, giống như cây thần linh, được các bậc trí tán thán, sẽ có khả năng vượt qua biển Phật ngôn sâu thẳm, khó vượt; và có được phương tiện, mong muốn lắng nghe tiếng Sanskrit và các ngôn ngữ khác phong phú như mặt trăng.

[Ca]

Ganthanipphattiyā sesa – dukkarattaṃ yathāvato;

Jānanti kusalā dhīrā, nekasatthantarādisu;

Ganthesu guṇadosampi, teyeva vidurā sadā.

Các bậc trí giả, thiện xảo trong nhiều bộ luận khác, biết rõ sự khó khăn trong việc hoàn thành một tác phẩm một cách đúng đắn. Chính họ cũng là những người luôn biết rõ ưu điểm và khuyết điểm trong các tác phẩm.

[Cha]

Tasmā ettha pamādādi – dosaleso bhave yadi;

Porāṇāceraladdhīhi, vilomaṃ vā bhaveyya ce.

Do đó, nếu ở đây có một chút lỗi nào do sự dễ duôi, v.v., hoặc nếu có điều gì trái ngược với các học thuyết của các vị thầy xưa.

[Ja]

Ganthantaraṃ vigāhetvā, vicāretvā punappunaṃ;

Yuttimeva ca gaṇhantu, hutvā vīmaṃsabuddhikāti.

Xin quý vị, sau khi đã có trí tuệ thẩm sát, hãy nghiên cứu sâu các tác phẩm khác, xem xét lại nhiều lần, và chỉ chấp nhận những gì hợp lý.

Paṇāma

Lời Kính Lễ

1. Buddhaṃ [Pg.1] tidhā bhivanditvā, buddhambuja vilocanaṃ.

1. Sau khi đảnh lễ Đức Phật, bậc có đôi mắt như hoa sen giác ngộ, bằng ba cách.

Bālāvatāraṃ bhāsissaṃ, bālānaṃ buddhivuddhiyā.

Tôi sẽ nói về Bālāvatāra, để cho trí tuệ của những người mới học được tăng trưởng.

1. Sandhi kaṇḍa

1. Chương Liên Âm

Saññā

Định Danh

2. Akkharāpādayo ekacattālīsaṃ.

2. Các chữ cái, bắt đầu bằng 'a', có bốn mươi mốt.

Akkharāpi [Pg.6] akārādayo ekacattālīsaṃ suttantopakārā. Taṃ yathā-a ā-i ī-u ū-e o, ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va sa ha ḷa aṃ-iti.

Các chữ cái, bắt đầu bằng chữ 'a', có bốn mươi mốt, hữu ích cho kinh điển. Chúng như sau: a ā-i ī-u ū-e o, ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va sa ha ḷa aṃ.

3. Tatthodantāsarā aṭṭha.

3. Trong số đó, có tám nguyên âm, kết thúc bằng 'o'.

Tattha [Pg.8] akkharesu okārantā aṭṭha sarā nāma. Tattheti vattate.

Trong số các chữ cái đó, tám chữ kết thúc bằng 'o' được gọi là nguyên âm. Từ 'tattha' (trong số đó) được tiếp tục áp dụng.

4. Lahumattā tayo rassā.

4. Ba (nguyên âm) có âm lượng nhẹ là nguyên âm ngắn.

Tattha [Pg.9] saresu lahumattā a, i, u iti tayo rassā.

Trong số các nguyên âm đó, ba nguyên âm có âm lượng nhẹ là a, i, u, được gọi là nguyên âm ngắn.

5. Aññe dīghā.

5. Các nguyên âm khác là trường âm.

Tattha [Pg.10] saresu rassehaññe dīghā.

Trong các nguyên âm, những âm khác với đoản âm là trường âm.

Saṃyogato pubbe eo rassā ivoccante, anantarā byañjanā saṃyogo. Ettha, seyyo, oṭṭho, sotthi.

Các nguyên âm 'e' và 'o' đứng trước một phụ âm kép được phát âm như là đoản âm. Các phụ âm đi liền nhau là phụ âm kép. Ví dụ: ettha, seyyo, oṭṭho, sotthi.

6. Sesā byañjanā.

6. Các âm còn lại là phụ âm.

Sare [Pg.12] ṭhapetvā sesā kādayo niggahītantā byañjanā.

Ngoại trừ các nguyên âm, các âm còn lại, từ 'ka' cho đến niggahīta, là phụ âm.

7. Vaggā pañcapañcaso mantā.

7. Các nhóm, mỗi nhóm có năm âm, được gọi là các phẩm.

Byañjanānaṃ [Pg.13] kādayo makārantā pañcapañcaso akkharavanto vaggā.

Trong các phụ âm, những âm từ 'ka' đến 'ma', có năm chữ mỗi nhóm, là các phẩm.

8. Vaggānaṃ [Pg.16] paṭhamadutiyā so cāghoso. Ḷantāññe ghosā. Ghosāghosasaññā ca ‘‘parasamaññā payoge’’ti saṅgahītā. Evaṃ liṅga, sabbanāma, pada, upasagga, nipāta, taddhita, ākhyāta, kammappavacanīyādisaññā ca.

8. Âm thứ nhất và thứ hai của các phẩm và 'sa' là vô thanh. Các âm còn lại là hữu thanh. Các thuật ngữ hữu thanh và vô thanh được bao gồm trong (quy tắc) 'sử dụng các thuật ngữ khác'. Tương tự như vậy đối với các thuật ngữ như liṅga (tánh), sabbanāma (đại danh từ), pada (từ), upasagga (tiếp đầu ngữ), nipāta (bất biến từ), taddhita (biến tố từ), ākhyāta (động từ), kammappavacanīya (giới từ), v.v.

9. Aṃiti niggahītaṃ.

9. Âm 'aṃ' được gọi là niggahīta.

Aṃiti [Pg.18] akārato paraṃ yo bindu sūyate, taṃ niggahītaṃ nāma.

Dấu chấm (bindu) được nghe thấy sau mẫu tự 'a' trong 'aṃ', được gọi là niggahīta.

Bindu [Pg.19] cūḷāmaṇākāro, niggahītanti vuccate.

Dấu chấm có hình dạng như viên ngọc trên mão, được gọi là niggahīta.

Kevalassā ppayogattā, akāro sannidhīyate.

Vì nó không được sử dụng một mình, nên mẫu tự 'a' được đặt gần kề.

10. A, kavagga, hā kaṇḍajā, i, cavagga, yā tālujā, u, pavaggā oṭṭhajā, ṭavagga, ra, ḷā muddhajā, tavagga, la, sā dantajā, e kaṇṭhatālujo, o kaṇṭhoṭṭhajo, vo dantoṭṭhajo.

10. A, phẩm ka, ha là âm cổ họng; i, phẩm ca, ya là âm vòm miệng; u, phẩm pa là âm môi; phẩm ṭa, ra, ḷa là âm não; phẩm ta, la, sa là âm răng; e là âm cổ họng-vòm miệng; o là âm cổ họng-môi; va là âm răng-môi.

Saññā

Thuật ngữ

Sarasandhi

Hiệp biến nguyên âm

11. Loka [Pg.21] aggoityasmiṃ – ‘‘pubbamadhoṭhita massaraṃ sarena viyojaye’’ti pubbabyañjanaṃ sarato puthakkātabbaṃ.

11. Trong trường hợp 'loka aggo' – theo quy tắc 'nên tách phụ âm đứng trước khỏi nguyên âm của nó', phụ âm đứng trước phải được tách riêng khỏi nguyên âm.

Sarā sare lopaṃ.

Nguyên âm bị lược bỏ khi có một nguyên âm theo sau.

Anantare sare pare sarā lopaṃ papponti.

Khi có một nguyên âm đi liền sau, các nguyên âm (đứng trước) sẽ bị lược bỏ.

‘‘Nare [Pg.22] paraṃ yutte’’ti assaro byañjano parakkharaṃ netabbo lokaggo.

Theo quy tắc 'nên nối với âm theo sau', phụ âm không có nguyên âm nên được nối với âm theo sau, (thành) lokaggo.

Saretyasmiṃ [Pg.24] opasilesiko kāsasattamī, tato vaṇṇakālabyavadhāne kāriyaṃ na hoti. Yathā-maṃ ahā sīti, ‘‘pamādamanuyuñjantī’’tyādigāthāyaṃ ‘janā appamāda’nti ca. Evaṃ sabbasandhīsu.

Trong quy tắc 'sare', (vị trí cách) là vị trí cách chỉ sự gần kề; do đó, khi có sự gián đoạn bởi một âm hoặc một khoảng thời gian, phép toán sẽ không xảy ra. Ví dụ: 'maṃ ahāsi', và trong câu kệ bắt đầu bằng 'pamādamanuyuñjanti', (giữa) 'janā' và 'appamādaṃ'. Điều này cũng áp dụng cho tất cả các quy tắc hiệp biến.

Anantaraṃ parassa sarassa lopaṃ vakkhati, tasmānena pubbassa lopo ñāyati, teneva sattamīniddiṭṭhassa paratāpi gamyate.

Tiếp theo, (tác giả) sẽ nói về sự lược bỏ của nguyên âm sau. Do đó, bằng quy tắc này, sự lược bỏ của nguyên âm trước được biết đến. Cũng chính vì lý do đó, (từ) được chỉ định bằng vị trí cách được hiểu là (từ) đứng sau.

12. Saretyadhikāro. [Pg.26] Pana ime pana imetīha-sarā lopaṃ itveva.

12. 'Sare' là một quy tắc chủ đạo. Ở đây, trong 'pana ime' (thành 'panime'), chỉ có (quy tắc) 'nguyên âm bị lược bỏ' (được áp dụng).

Vā paro asarūpo.

Nguyên âm sau không đồng dạng thì tùy chọn (bị lược bỏ).

Asamānarūpāsaramhā paro saro vā lupyate, paname, panime.

Nguyên âm sau một nguyên âm không đồng dạng có thể tùy chọn bị lược bỏ. Ví dụ: paname, panime.

13. Bandhussa [Pg.27] iva, na upetītīdha –

13. Trong trường hợp 'bandhussa iva', 'na upeti' –

Kvacāsavaṇṇaṃ lutte.

Đôi khi, khi (nguyên âm trước) bị lược bỏ, (nguyên âm sau) sẽ bị dị hóa.

Sare lutte parasarassa kvaci asavaṇṇo hotīti i u iccetesaṃ ṭhānāsannā e o. Bandhusseva. Nopeti.

Khi một nguyên âm (trước) bị lược bỏ, đôi khi nguyên âm sau bị dị hóa. Do đó, đối với 'i' và 'u', 'e' và 'o' là những âm gần vị trí phát âm. Ví dụ: Bandhusseva. Nopeti.

14. Tatra [Pg.29] ayaṃ, yāni idha, bahu upakāraṃ, saddhā idha, tathā upamantyetasmiṃ –

14. Trong các trường hợp 'tatra ayaṃ', 'yāni idha', 'bahu upakāraṃ', 'saddhā idha', 'tathā upamaṃ' –

Dīghaṃ.

(Trở thành) trường âm.

Sare lutte paro saro kvaci ṭhānāsannaṃ dīghaṃ yāti. Tatrāyaṃ, yānīdha, bahūpakāraṃ, saddhīdha, tathūpamaṃ.

Khi một nguyên âm (trước) bị lược bỏ, đôi khi nguyên âm sau trở thành trường âm. Ví dụ: Tatrāyaṃ, yānīdha, bahūpakāraṃ, saddhīdha, tathūpamaṃ.

15. Kiṃsu idhetyatra –

15. Trong trường hợp `kiṃsu idha` –

Pubbo ca.

Và nguyên âm đứng trước.

Sare lutte pubbo ca kvaci dīghaṃ yāti. Kiṃ sūdha.

Khi nguyên âm bị lược bỏ, nguyên âm đứng trước đôi khi được trường hóa. (Ví dụ:) `Kiṃ sūdha`.

16. Te [Pg.30] ajja, te ahaṃtettha –

16. Trong trường hợp `te ajja`, `te ahaṃ` –

Yamedantassādeso.

Sự thay thế `y` cho âm `e` cuối.

Sare pare antassa ekārassa kvaci yo ādeso hoti, tyajja, ‘‘dīgha’’nti byañjane pare kvaci dīgho, tyāhaṃ.

Khi một nguyên âm theo sau, âm `e` cuối đôi khi được thay thế bằng `y`, (ví dụ:) `tyajja`. Theo quy tắc `dīgha`, khi một phụ âm theo sau, đôi khi có sự trường hóa, (ví dụ:) `tyāhaṃ`.

Kvacīti kiṃ. Nettha.

Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Nettha`.

17. So [Pg.33] assa, anu etityettha –

17. Trong trường hợp `so assa`, `anu eti` –

Vamodudantānaṃ.

Sự thay thế `v` cho các âm `o` và `u` cuối.

Sare pare anto kārukārānaṃ kvaci vo ādeso hoti. Svassa, anveti.

Khi một nguyên âm theo sau, âm `o` và `u` cuối đôi khi được thay thế bằng `v`. (Ví dụ:) `Svassa`, `anveti`.

Kvacīti kiṃ. Tayassu, sametāyasmā.

Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Tayassu`, `sametāyasmā`.

18. Idha [Pg.34] ahaṃ tīdha –

18. Trong trường hợp `idha ahaṃ` –

Do dhassa ca.

Và `d` thay cho `dh`.

Sare pare dhassa kvaci do hoti. Dīghe – idāhaṃ. Kvacīti kiṃ. Idheva. Cakārena byañjanepi, idha bhikkhave.

Khi một nguyên âm theo sau, `dh` đôi khi trở thành `d`. Với sự trường hóa – `idāhaṃ`. Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Idheva`. Do từ `ca` (và), (quy tắc này) cũng áp dụng khi có phụ âm theo sau, (ví dụ:) `idha bhikkhave`.

19. Pati antuṃ, vutti assetīha –

19. Ở đây, trong trường hợp `pati antuṃ`, `vutti assa` –

Ivaṇṇo yannavā.

Âm `i` tùy chọn thành `y`.

Sare pare ivaṇṇassa yo navā hoti. Kata yakārassa tissa ‘‘sabbo cantī’’ti kvaci cādese ‘‘paradvebhāvo ṭhāne’’ti sarato parabyañjanassa ṭhānāsannavasā dvittaṃ. Paccantaṃ, vutyassa.

Khi một nguyên âm theo sau, âm `i` tùy chọn trở thành `y`. Đối với âm `t` đứng trước `y` được tạo thành, đôi khi nó được thay thế bằng `c` theo quy tắc `sabbo cantī`; và theo quy tắc `paradvebhāvo ṭhāne`, phụ âm đứng sau nguyên âm được điệp âm do vị trí phát âm gần nhau. (Ví dụ:) `Paccantaṃ`, `vutyassa`.

Navāti kiṃ. Paṭaggi,

Tại sao lại nói `navā` (tùy chọn)? (Ví dụ:) `Paṭaggi`,

Ettha ‘‘kvaci paṭi patisse’’ti patissa paṭi, vaṇṇaggahaṇaṃ sabbattha rassadīgha saṅgahaṇatthaṃ.

Ở đây, theo quy tắc `kvaci paṭi patisse`, `pati` trở thành `paṭi`. Việc dùng từ `vaṇṇa` (âm) là để bao gồm cả dạng đoản âm và trường âm ở mọi nơi.

20. Yathā [Pg.36] evetīha –

20. Ở đây, trong trường hợp `yathā eva` –

Evādissa ri pubbo ca rasso.

`Ri` thay cho âm đầu của `eva`, và nguyên âm đứng trước được đoản hóa.

Sarato parassa evassādiekāro rittaṃ navā yāti. Pubbo ca ṭhānāsannaṃ rassaṃ. Yathariva. Yatheva.

Âm `e` đứng đầu của `eva` sau một nguyên âm tùy chọn trở thành `ri`. Và nguyên âm đứng trước được đoản hóa thành âm tương ứng. (Ví dụ:) `Yathariva`. (Hoặc) `Yatheva`.

21. Na [Pg.37] imassa, ti aṅgikaṃ, lahu essati, attha atthaṃ, ito āyati, tasmā iha, sabbhi eva, cha abhiññā, putha eva, pā evatīha vā tveva –

21. Trong các trường hợp `na imassa`, `ti aṅgikaṃ`, `lahu essati`, `attha atthaṃ`, `ito āyati`, `tasmā iha`, `sabbhi eva`, `cha abhiññā`, `putha eva`, `pā eva`, hoặc `tu eva` –

Ya va ma da na ta ra ḷā cāgamā.

Sự xen vào của `y, v, m, d, n, t, r, ḷ`.

Sare pare yādayo āgamā vā honti, cakārena go ca. Nayimassa, tivaṅgikaṃ, lahumessati, attadatthaṃ, itonāyati, tasmātiha, sabbhireva, chaḷabhiñā, puthageva, ‘‘rassa’’nti byañjane pare kvaci rasso. Pageva.

Khi một nguyên âm theo sau, các phụ âm `y`, v.v. tùy chọn được xen vào. Do từ `ca`, `g` cũng được bao gồm. (Ví dụ:) `Nayimassa`, `tivaṅgikaṃ`, `lahumessati`, `attadatthaṃ`, `itonāyati`, `tasmātiha`, `sabbhireva`, `chaḷabhiñā`, `puthageva`. Theo quy tắc `rassa`, khi một phụ âm theo sau, nguyên âm (đứng trước) đôi khi được đoản hóa. (Ví dụ:) `Pageva`.

Vāti kiṃ. Cha abhiññā, putha eva, pā eva.

Tại sao lại nói `vā` (tùy chọn)? (Ví dụ:) `Cha abhiññā`, `putha eva`, `pā eva`.

Ettha ‘‘sare kvacī’’ti sarānaṃ pakati hoti, sassarūpameva, na vikārotyattho.

Ở đây, theo quy tắc `sare kvaci`, các nguyên âm được giữ nguyên trạng, nghĩa là giữ nguyên hình thức của chúng, không có sự biến đổi.

22. Abhi [Pg.39] uggatotyatra –

22. Trong trường hợp `abhi uggato` –

‘‘Abbho abhī’’ti abhissa abbho. Abbhuggato.

Theo quy tắc `Abbho abhī`, `abhi` trở thành `abbho`. (Ví dụ:) `Abbhuggato`.

Sarasandhi

Hiệp âm Nguyên âm

Byañjanasandhi

Phụ âm liên hợp

23. Byañjanetyadhikāro. Kvacītveva. So bhikkhu, kacci nu tvaṃ, jānema tantīha –

23. Quyền chi phối bởi phụ âm. Chỉ đôi khi. (Ví dụ:) So bhikkhu, kacci nu tvaṃ, jānema tantīha –

Lopañca tatrākāro.

Và sự biến mất, và ở đó là mẫu tự a.

Byañjane pare sarānaṃ kvaci lopohoti, tatra lutte ṭhāne akārāgamo, cakārena okārukārāpi. Sabhikkhu kaccino tvaṃ, jānemu taṃ.

Khi phụ âm theo sau, đôi khi có sự biến mất của các nguyên âm; ở đó, tại vị trí đã biến mất, có sự thêm vào của mẫu tự a, và bởi từ 'ca', cũng (thêm vào) mẫu tự o và mẫu tự u. (Ví dụ:) Sabhikkhu, kaccino tvaṃ, jānemu taṃ.

Kvacīti kiṃ, somuni.

Tại sao nói 'đôi khi'? (Ví dụ:) somuni.

24. Ughoso[Pg.40], ākhātantīha – dvebhāve ṭhāne itveva.

24. (Ví dụ:) Ughoso, ākhātantīha – chỉ ở vị trí của sự nhân đôi.

Vagge ghosāghosānaṃ tatiyapaṭhamā.

Trong một nhóm (âm), (chữ thứ tư và thứ hai) của các âm hữu thanh và vô thanh (trở thành) chữ thứ ba và thứ nhất.

Vagge ghosāghosānaṃ catutthadutiyānaṃ tabbagge tatiyapaṭhamā honti yathāsaṅkhyaṃ yutte ṭhāne, ugghoso, rasse akkhātaṃ.

Trong một nhóm (âm), chữ thứ tư và thứ hai là âm hữu thanh và vô thanh, ở vị trí thích hợp, trở thành chữ thứ ba và thứ nhất của nhóm đó theo thứ tự. (Ví dụ:) ugghoso, rasse akkhātaṃ.

25. Para [Pg.41] sahassaṃ, atippakhotīha – ‘‘kvaci o byañjane’’ti okārāgamo. Parosahassaṃ. Gāgame ca, atippagokho.

25. Ở đây là (ví dụ) 'Para sahassaṃ', 'atippakho' – theo quy tắc 'kvaci o byañjane', có sự thêm vào của mẫu tự o. (Trở thành) Parosahassaṃ. Và với sự thêm vào của 'g', (trở thành) atippagokho.

26. Ava naddhātyatra – ‘‘o avasse’’ti kvaci avassa o. Onaddhā.

26. Ở đây, trong trường hợp 'Ava naddhā' – theo quy tắc 'o avasse', đôi khi 'ava' trở thành 'o'. (Trở thành) Onaddhā.

Kvacīti kiṃ. Avasussatu.

Tại sao nói 'đôi khi'? (Ví dụ:) Avasussatu.

Byañjanasandhi.

Phụ âm liên hợp.

Niggahītasandhi

Niggahīta liên hợp

27. Niggahītantyadhikāro[Pg.42]. Kiṃ kato, saṃ jāto, saṃ ṭhito, taṃ dhanaṃ, taṃ mittantiha –

27. Quyền chi phối bởi Niggahīta. Ở đây là (ví dụ:) Kiṃ kato, saṃ jāto, saṃ ṭhito, taṃ dhanaṃ, taṃ mittaṃ –

Vaggantaṃ vā vagge.

Hoặc thành phụ âm cuối nhóm khi có phụ âm nhóm.

Vaggabyañjane pare bindussa tabbagganto vā hoti. Kiṅkato, sañjāto, saṇṭhito, tandhanaṃ, tammittaṃ.

Khi phụ âm nhóm theo sau, bindu (niggahīta) hoặc trở thành phụ âm cuối của nhóm đó. (Ví dụ:) Kiṅkato, sañjāto, saṇṭhito, tandhanaṃ, tammittaṃ.

Vāti kiṃ. Na taṃ kammaṃ.

Tại sao nói 'hoặc'? (Ví dụ:) Na taṃ kammaṃ.

Vākāreneva le lo ca. Pulliṅgaṃ.

Chính bởi từ 'vā', và khi 'l' theo sau, (niggahīta) trở thành 'l'. (Ví dụ:) Pulliṅgaṃ.

28. Vātyadhikāro[Pg.43]. Evaṃ assa, etaṃ avocetīha –

28. Quyền chi phối là 'hoặc'. Ở đây là (ví dụ:) Evaṃ assa, etaṃ avoca –

Madā sare.

(Niggahīta trở thành) 'm' và 'd' khi có nguyên âm (theo sau).

Sare pare binduno ma dā vā honti. Evamassa, etadavoca.

Khi nguyên âm theo sau, bindu hoặc trở thành 'm' và 'd'. (Ví dụ:) Evamassa, etadavoca.

Vāti kiṃ. Maṃ ajini.

Tại sao nói 'hoặc'? (Ví dụ:) Maṃ ajini.

29. Taṃ eva, taṃ hītīha –

29. Ở đây là (ví dụ:) Taṃ eva, taṃ hi –

Eheñaṃ.

Khi có 'e' và 'he' (theo sau), (niggahīta trở thành) 'ñ'.

Ekāre, he ca pare binduno ño vā hoti. Dvitte – taññeva, tameva. Tañhi, taṃ hi.

Khi mẫu tự 'e' và 'he' theo sau, bindu hoặc trở thành 'ñ'. Với sự nhân đôi – (ví dụ:) taññeva, tameva. (Ví dụ:) Tañhi, taṃ hi.

30. Saṃyogotīha –

30. Ở đây là (ví dụ:) Saṃyogo –

Saye ca.

Và với 'y'.

Yakāre pare tena saha binduno ño vā hoti. Dvitte – saññogo, saṃyogo.

Khi mẫu tự 'y' theo sau, bindu cùng với nó hoặc trở thành 'ñ'. Với sự nhân đôi – (ví dụ:) saññogo, saṃyogo.

31. Cakkhu aniccaṃ, ava sirotīha - āgamo, kvacitveva.

31. Ở đây là (ví dụ:) Cakkhu aniccaṃ, ava siro – sự thêm vào, chỉ đôi khi.

Niggahītañca.

Và Niggahīta.

Sare, byañjane vā pare kvaci bindvāgamo hoti. Cakkhuṃaniccaṃ, avaṃsiro.

Khi một nguyên âm, hoặc một phụ âm theo sau, đôi khi có sự chèn vào của bindu. Ví dụ: Cakkhuṃaniccaṃ, avaṃsiro.

32. Vidūnaṃ [Pg.44] aggaṃ, tāsaṃ ahaṃtīha –

32. Trong các trường hợp: Vidūnaṃ aggaṃ, tāsaṃ ahaṃtīha –

‘‘Kvaci lopaṃ’’ti sare bindulopo, vidūnaggaṃ. Dīghetāsāhaṃ.

Theo quy tắc ‘‘Kvaci lopaṃ’’, khi một nguyên âm theo sau, bindu bị lược bỏ, (thành) vidūnaggaṃ. Với sự trường hóa, (thành) tāsāhaṃ.

33. Buddhānaṃ sāsanaṃ, saṃ rāgotīha –

33. Trong các trường hợp: Buddhānaṃ sāsanaṃ, saṃ rāgotīha –

‘‘Byañjane ce’’ti bindulopo, buddhānasāsanaṃ. Dīghesārāgo.

Theo quy tắc ‘‘Byañjane ce’’, bindu bị lược bỏ, (thành) buddhānasāsanaṃ. Với sự trường hóa, (thành) sārāgo.

34. Bījaṃ ivetīha –

34. Trong trường hợp: Bījaṃ ivetīha –

Paro vā saro.

Hoặc nguyên âm theo sau.

Binduto paro saro vā lupyate, bījaṃva.

Nguyên âm theo sau bindu có thể bị lược bỏ, (thành) bījaṃva.

35. Evaṃ assetīha –

35. Trong trường hợp: Evaṃ assetīha –

Byañjano ca visaññogo.

Và phụ âm được tách rời (khỏi phụ âm kép).

Binduto pare sare lutte saṃyogo byañjano vinaṭṭhasaṃyogo hotīti pubbasalopo. Evaṃsa.

Khi nguyên âm theo sau bindu bị lược bỏ, phụ âm kép trở thành phụ âm đơn, do đó có sự lược bỏ nguyên âm đứng trước. (Thành) Evaṃsa.

Niggahītasandhi.

Sự nối âm Niggahīta.

Vomissaka sandhī

Sự nối âm hỗn hợp

36. Anupadiṭṭhānaṃ vuttayogato.

36. Đối với những trường hợp chưa được chỉ dạy, (cần hiểu) từ việc áp dụng những gì đã được nói.

Idhāniddiṭṭhā [Pg.45] sandhayo vuttānusārena ñe yyā, yathā – yadi evaṃ, bodhi aṅgātīha – yādese iminā suttena dayakārasaṃyogassa jo, dhayakārasaṃyogassa jho, dvitte – yajjevaṃ, bojjhaṅgā.

Các phép nối âm không được chỉ định ở đây nên được hiểu theo những gì đã được nói, ví dụ – trong các trường hợp yadi evaṃ, bodhi aṅgā – khi có sự thay thế bằng 'y', theo quy tắc này, phụ âm kép 'dayakāra' (d+y) trở thành 'j', phụ âm kép 'dhayakāra' (dh+y) trở thành 'jh', và với sự điệp âm – (thành) yajjevaṃ, bojjhaṅgā.

37. Asadisasaṃyoge [Pg.46] ekasarūpatā ca.

37. Và sự đồng hóa trong trường hợp phụ âm kép không tương đồng.

Pari esanātīha – yādese rakārassa yo, payyesa nā.

Trong trường hợp Pari esanā – khi có sự thay thế bằng 'y', 'rakāra' (r) trở thành 'y', (thành) payyesanā.

38. Vaṇṇānaṃ [Pg.47] bahuttaṃ, viparītatā ca.

38. Và sự thêm vào hoặc đảo vị trí của các chữ cái.

Sarati, iti eva, sā itthī, busaṃ eva, bahu ābādho, adhi abhavi, sukhaṃ, dukkhaṃ, jīvotīha –

Trong các trường hợp: Sarati, iti eva, sā itthī, busaṃ eva, bahu ābādho, adhi abhavi, sukhaṃ, dukkhaṃ, jīvotīha –

Māgamo sakāre akārassa u ca, sumarati.

Có sự chèn vào của 'm', và 'a' trong 'sakāra' (sa) đổi thành 'u', (thành) sumarati.

Issa vo, itveva.

'Issa' (i) trở thành 'vo' (v), (thành) itveva.

Paralope ākārassa o, sotthī.

Với sự lược bỏ (nguyên âm) sau, 'ākāra' (ā) trở thành 'o', (thành) sotthī.

Mādese[Pg.48], pubbadīghe ca ekārassa i. Busāmiva.

Với sự thay thế bằng 'm', và sự trường hóa nguyên âm trước, 'ekāra' (e) trở thành 'i'. (Thành) Busāmiva.

Vādese havakāravipariyayo. Bahvābādho.

Với sự thay thế bằng 'v', có sự đảo vị trí của 'hakāra' (h) và 'vakāra' (v). (Thành) Bahvābādho.

Adhissa kvaci addho, dīghe-addhābhavi.

Đôi khi 'adhi' trở thành 'addho', với sự trường hóa, (thành) addhābhavi.

Binduno, okārassa ca e. Sukhe, dukkhe, jīve.

Bindu, và 'okāra' (o) trở thành 'e'. (Thành) Sukhe, dukkhe, jīve.

39. Radānaṃ [Pg.50] ḷo, paṭibodho, pariḷāho.

39. 'Ra' (r) và 'da' (d) trở thành 'ḷo' (ḷ), (như trong) paṭibodho, pariḷāho.

40. Sare, byañjane vā pare binduno kvaci mo. Mama abhāsi, buddhama saraṇaṃ, pubbe mo paraṃ na netabbo ayuttattā.

40. Khi một nguyên âm hoặc một phụ âm theo sau, đôi khi bindu trở thành 'mo' (m). (Ví dụ) Mama abhāsi, buddhama saraṇaṃ; 'mo' (m) ở trước không nên được nối sang (âm) sau vì không phù hợp.

41. Binduto parasarāna maññassaratāpi.

41. Các nguyên âm theo sau bindu cũng có thể biến thành nguyên âm khác.

Taṃ iminā, evaṃ imaṃ, kiṃ ahaṃ tīha-issa a. Tadaminā.

Trong các trường hợp Taṃ iminā, evaṃ imaṃ, kiṃ ahaṃ – 'issa' (i) trở thành 'a'. (Thành) Tadaminā.

Issa u, akārassa ca e, bindulopādo. Evumaṃ, kehaṃ.

U thay cho i, và e thay cho akāra, và sự lược bỏ bindu (ṃ) v.v... (Ví dụ:) Evumaṃ, kehaṃ.

42. Vākyasukhuccāraṇatthaṃ, chandahānitthañca vaṇṇalopopi.

42. Cũng có sự lược bỏ mẫu tự để cho câu văn được dễ đọc, và để tránh lỗi vần luật.

Paṭisaṅkhāya yonisotīha – pubbayalopo, paṭisaṅkhāyoniso.

Trong (cụm từ) ‘paṭisaṅkhāya yoniso’ ở đây – có sự lược bỏ mẫu tự ya ở trước, (thành) paṭisaṅkhāyoniso.

43. Alābūnityādo [Pg.51] akāralopo. Lābūni sīdanti, silā plavanti.

43. Trong (từ) alābūni v.v... có sự lược bỏ akāra. (Câu ví dụ:) Lābūni sīdanti, silā plavanti (Trái bầu chìm, đá nổi).

44. Vutyabhedāya vikāropi.

44. Cũng có sự biến đổi (nguyên âm) để không phá vỡ vần luật.

Akaramhase tetyādo sakāre garuno ekārassa iminā lahuakāro, akaramhasa te kiccaṃ.

Trong (từ) akaramhase v.v..., ekāra vốn là trường âm đi cùng với sakāra, bởi (quy tắc) này (được biến thành) akāra đoản âm, (như trong câu) akaramhasa te kiccaṃ.

45. Akkharaniyamo [Pg.52] chandaṃ, garulahuniyamo bhave vutti,

45. Sự quy định về âm tiết là chanda (vần), sự quy định về trường âm và đoản âm là vutti (luật).

Dīgho, saṃyogādipubbo rasso ca garu, lahu tu rasso. Yathā- ā, assa, aṃ, a.

Nguyên âm dài, và nguyên âm ngắn đứng trước một phụ âm kép hoặc bindu (ṃ) là trường âm (garu); còn nguyên âm ngắn (đứng riêng) là đoản âm (lahu). Ví dụ: ā, assa, aṃ, (là garu); a (là lahu).

46.

46.

Evamaññāpi [Pg.53] viññeyyā, saṃhitā tantiyā hitā;

Saṃhitāti ca vaṇṇānaṃ, sannidhabyavadhānato.

Cũng nên hiểu các (quy tắc) khác như vậy, (phép) liên âm (saṃhitā) này hữu ích cho ngữ pháp (tanti); và saṃhitā là sự gần gũi không gián đoạn của các mẫu tự.

Vomissakasandhi.

Phần liên âm hỗn hợp.

2. Nāmakaṇḍa

2. Chương về danh từ.

Pulliṅga

Nam tánh.

47. ‘‘Jinavacanayuttaṃ [Pg.55] hī’’ti sabbatthādhikāro.

47. (Cụm từ) ‘Jinavacanayuttaṃ hi’ là quy tắc chi phối tất cả.

Liṅgañca nipaccate.

Và liṅga (từ gốc, giới) được tạo thành một cách bất định.

Dhātuppaccayavibhattivajjitamatthayuttaṃ saddarūpaṃ liṅgaṃ nāma, jinavacanayoggaṃ liṅgaṃ idha ṭhapīyati nipphādīyati ca.

Một hình thức từ ngữ có ý nghĩa, không có căn, tiếp vị ngữ, và biến cách, được gọi là liṅga (danh từ gốc). Ở đây, liṅga phù hợp với lời dạy của Đức Phật được thiết lập và được tạo thành.

48. Buddhaiti [Pg.56] ṭhite –

48. Khi có (từ gốc) Buddha –

Tato ca vibhattiyo.

Và sau đó là các biến cách (vibhatti).

Tasmā liṅgā parā vibhattiyo honti. Cakārena tāsaṃ ekavacanādipaṭhamādisaññā ca.

Sau liṅga (danh từ gốc) đó là các biến cách (vibhatti). Và bởi từ ‘ca’, (bao gồm) cả các tên gọi của chúng như số ít v.v... và cách thứ nhất v.v...

‘‘Si yo aṃ yo nā hi sa naṃ smā hi sa naṃ smiṃ sū’’ ti vibhattiyo. Si yo iti paṭhamā, aṃ yo iti dutiyā, nā hi iti tatiyā, sa naṃ iti catutthī, smā hi iti pañcamī, sa naṃ iti chaṭṭhī, smiṃ su iti sattamī.

Các biến cách là: ‘Si yo aṃ yo nā hi sa naṃ smā hi sa naṃ smiṃ sū’. Si yo là cách thứ nhất, aṃ yo là cách thứ hai, nā hi là cách thứ ba, sa naṃ là cách thứ tư, smā hi là cách thứ năm, sa naṃ là cách thứ sáu, smiṃ su là cách thứ bảy.

Liṅgatthe paṭhamā.

Cách thứ nhất (được dùng) trong ý nghĩa của danh từ gốc (liṅga).

Yo [Pg.59] kammakattādivattantaramappatto sassarūpaṭṭho suddho, so liṅgattho nāma, tassābhidhānamatte paṭhamāvibhatti hoti. Tassāpaniyame ekamhi vattabbe ekavacanaṃ si, vuccate nenetivacanaṃ, ekassatthassa vacanaṃ ekavacanaṃ. Evaṃ bahuvacanaṃ.

Ý nghĩa thuần túy của chính hình thức từ ngữ, khi chưa nhận một vai trò nào khác như là đối cách, chủ cách v.v..., được gọi là ý nghĩa của danh từ gốc (liṅgattho). Chỉ để biểu thị ý nghĩa đó, biến cách thứ nhất được sử dụng. Khi không có quy định khác, để diễn tả một (đối tượng), thì dùng số ít (ekavacana) là ‘si’. Vacana là cái dùng để diễn tả, sự diễn tả ý nghĩa của một (đối tượng) là ekavacana (số ít). Tương tự như vậy đối với bahuvacana (số nhiều).

Atotveva.

Sau (nguyên âm) a.

So.

O (thay cho) si.

Akārantā [Pg.60] parassa sissa o hoti.

Sau (danh từ gốc) tận cùng bằng akāra, si được đổi thành o.

Saralopo mādesappaccayādimhi saralope tu pakati.

Lược bỏ nguyên âm (trước) khi có ṃ-thay thế, tiếp vị ngữ, v.v... theo sau. Nhưng khi có sự lược bỏ nguyên âm (sau), thì (nguyên âm trước) giữ nguyên trạng thái tự nhiên (không biến đổi thêm).

Aṃādīsu paresu sarassa lopo hoti, tasmiṃ kate tu kvacādinā asavaṇṇe patte pakati hoti.

Khi aṃ v.v... theo sau, nguyên âm (đứng trước) bị lược bỏ. Nhưng khi việc đó đã được thực hiện, và khi một nguyên âm không đồng loại xuất hiện bởi (quy tắc) kvaci v.v..., thì (nguyên âm trước) vẫn giữ nguyên trạng thái tự nhiên.

Naye [Pg.61] paraṃ yutte. Evamupari saralopādi. Buddho.

Nên kết hợp phần sau theo phương pháp (đã nêu). Tương tự ở trên, (áp dụng) sự lược bỏ nguyên âm v.v... (Kết quả là) Buddho.

Bahumhi vattabbe bahuvacanaṃ yo.

Khi cần diễn tả số nhiều, (dùng) biến cách số nhiều là yo.

Ato vātveva.

Sau (nguyên âm) a, một cách tùy chọn.

Sabbayonīnamāe.

Ā và e (thay cho) tất cả các yo.

Akārantā paresaṃ paṭhamadutiyāyonīnaṃ yathāsaṅkhyaṃ āe vā honti. Buddhā.

Sau (danh từ) tận cùng bằng `a`, các biến cách `yo` của đệ nhất và đệ nhị cách được biến đổi tùy chọn thành `ā` và `e` theo thứ tự. Ví dụ: Buddhā.

Vāti kiṃ. Aggayo.

Tại sao nói `vā` (tùy chọn)? Ví dụ: Aggayo.

49. Liṅgatthe [Pg.62] paṭhamātveva.

49. Đệ nhất cách quả thực được dùng trong ý nghĩa của từ gốc.

Ālapane ca.

Và trong hô cách.

Abhimukhīkaraṇamālapanaṃ, tadadhike liṅgatthe paṭhamā hoti.

Hô cách là sự hướng đến (đối tượng). Khi có thêm ý nghĩa này vào ý nghĩa của từ gốc, đệ nhất cách được sử dụng.

‘‘Ālapane si gasañño’’ti sissa gasaññā. Geitveva.

Theo quy tắc ‘Ālapane si gasañño’ (Trong hô cách, si được gọi là ga), biến cách `si` có tên là `ga`. (Các quy tắc sau áp dụng) khi có `ge`.

Akārā pitādyantānamā.

Nguyên âm `a` và nguyên âm cuối của các từ như `pitu` trở thành `ā`.

Ge pare akāro pitusatthuattarājādīnamanto ca āttaṃ yāti.

Khi `ge` theo sau, nguyên âm `a` và nguyên âm cuối của các từ như `pitu`, `satthu`, `atta`, `rāja` được đổi thành `ā`.

‘‘Ākāro vā’’ti ge pare ākārassa rasso vā.

Theo quy tắc ‘Ākāro vā’, khi `ge` theo sau, nguyên âm `ā` được tùy chọn rút ngắn lại.

Sesato lopaṃ gasīpi.

Sau các từ gốc còn lại, `ga` và `si` bị xóa bỏ.

So siṃ syā ca sakhāto gassevātyādiniddiṭṭhehaññe avaṇṇivaṇṇuvaṇṇokārantā sesā, tehi pare gasī lupyante. He - buddha, buddhā. Yo - buddhā.

Những từ được gọi là ‘còn lại’ (sesā) là những từ tận cùng bằng `a`, `i`, `u`, `o` mà không được đề cập trong các quy tắc như ‘So siṃ syā’, ‘sakhāto gasseva’, v.v. Sau chúng, `ga` và `si` bị xóa bỏ. Ví dụ: He buddha, buddhā. Yo - buddhā.

50. Kammatthe dutiyā.

50. Đệ nhị cách được dùng trong ý nghĩa đối cách (kamma).

Yaṃ [Pg.63] karoti, taṃ kammaṃ nāma. Tattha dutiyā hoti. Aṃbuddhaṃ. Yossa e-buddhe.

Cái mà người ta làm được gọi là đối tượng (kamma). Trong trường hợp đó, đệ nhị cách được sử dụng. (Biến cách) `aṃ`: buddhaṃ. (Biến cách) `yo` thành `e`: buddhe.

51. Tatiyātveva.

51. Đệ tam cách.

Kattari ca.

Và trong ý nghĩa tác nhân (kattari).

Yo karoti, sa kattā nāma. Tattha tatiyā hoti. Nā.

Người làm được gọi là tác nhân (kattā). Trong trường hợp đó, đệ tam cách được sử dụng. (Biến cách) `nā`.

Ato nena.

Sau `a`, `nā` thành `ena`.

Akārā paro nā enaṃ yāti. Buddhena.

Sau nguyên âm `a`, `nā` trở thành `ena`. Ví dụ: Buddhena.

Hi.

(Biến cách) `hi`.

Suhisvakāro e.

Trước `su` và `hi`, nguyên âm `a` thành `e`.

Suhisu [Pg.64] paresvakārassa e hoti.

Khi `su` và `hi` theo sau, nguyên âm `a` trở thành `e`.

Smāhisminnaṃ mhābhimhi vā.

Các biến cách `smā`, `hi`, `smiṃ` được tùy chọn đổi thành `mhā`, `bhi`, `mhi` (theo thứ tự).

Sabbasaddehi paresaṃ smāhisminnaṃ yathāsaṅkhyaṃ mhābhimhiiccete vā honti. Buddhebhi, buddhehi.

Sau tất cả các danh từ, các biến cách `smā`, `hi`, `smiṃ` được tùy chọn đổi tương ứng thành `mhā`, `bhi`, `mhi`. Ví dụ: Buddhebhi, buddhehi.

52. Karaṇe tatiyā.

52. Đệ tam cách được dùng trong ý nghĩa công cụ cách (karaṇa).

Yena [Pg.65] vā kayirate, taṃ karaṇaṃ nāma. Tattha tatiyā hoti. Sabbaṃ kattusamaṃ.

Cái mà nhờ đó hành động được thực hiện được gọi là công cụ (karaṇa). Trong trường hợp đó, đệ tam cách được sử dụng. Mọi thứ đều giống như trường hợp tác nhân (kattā).

53. Sampadāne catutthī.

53. Đệ tứ cách được dùng trong ý nghĩa chỉ định cách (sampadāna).

Yassa dātukāmo rocate, dhārayate vā, taṃ sampadānaṃ nāma. Tattha catutthī hoti. Sa.

Người mà người ta muốn cho, người mà làm cho (ai đó) hài lòng, hoặc người mà người ta mắc nợ, được gọi là người thụ hưởng (sampadāna). Trong trường hợp đó, đệ tứ cách được sử dụng. (Biến cách) `sa`.

Ato vātveva.

Quả thực, sau `a`, một cách tùy chọn.

Āya catutthekavacanassa tu.

Và biến cách số ít của đệ tứ cách (trở thành) `āya`.

Akārā parassa catutthekavacanassa āyo vā hoti. Buddhāya.

Sau nguyên âm `a`, biến cách số ít của đệ tứ cách tùy chọn trở thành `āya`. Ví dụ: Buddhāya.

‘‘Sāgamo [Pg.66] se’’ti se sakārāgamo. Buddhassa. Naṃ.

Theo quy tắc ‘Sāgamo se’, phụ âm ‘s’ được thêm vào trước ‘se’. Ví dụ: Buddhassa. (Đối với) Naṃ.

Dīghantveva.

Chỉ có trường âm mà thôi.

Sunaṃhisu ca.

Và (khi có) su, naṃ, hi, su.

Sunaṃhisu paresu sarādīnaṃ dīgho hoti. Casaddena kvaci na. Buddhānaṃ.

Khi các biến cách từ su, naṃ, hi, su theo sau, nguyên âm đứng trước được trường hóa. Do từ ‘ca’ (trong câu cú pháp trước), đôi khi không (trường hóa). Ví dụ: Buddhānaṃ.

54. Apādāne pañcamī.

54. Ở xuất xứ cách là ngũ cách.

Yasmādapeti, bhayamādatte vā, tadapādānaṃ nāma, tattha pañcamī hoti. Smā.

Nơi mà từ đó có sự ra đi, hoặc nơi phát sinh sự sợ hãi, nơi đó được gọi là xuất xứ cách (apādāna), ở đó dùng ngũ cách. (Biến cách từ là) Smā.

Ato āetveva.

Sau (nguyên âm) 'a', chỉ có 'ā' và 'e'.

55. Smāsminnaṃ vā.

55. (Đối với) smā và smiṃ, tùy chọn.

Akārā paresaṃ smāsminnaṃ āe vā honti. Buddhā, buddhamhā, buddhasmā. Buddhebhi, buddhehi.

Sau nguyên âm 'a', các biến cách từ smā và smiṃ tùy chọn biến thành 'ā' và 'e'. Ví dụ: Buddhā, buddhamhā, buddhasmā. Buddhebhi, buddhehi.

56. Sāmismiṃ chaṭṭhī.

56. Ở sở hữu chủ cách là lục cách.

Yassa [Pg.67] vā pariggaho, taṃ sāmī nāma. Tattha chaṭṭhī hoti. Buddhassa. Buddhānaṃ.

Cái mà thuộc về sở hữu của ai đó, người đó được gọi là chủ sở hữu (sāmī). Ở đó dùng lục cách. Ví dụ: Buddhassa. Buddhānaṃ.

57. Okāse sattamī.

57. Ở định sở cách là thất cách.

Yodhāro, tamokāsaṃ nāma. Tattha sattamī hoti. Smiṃ-buddhe, buddhamhi, buddhasmiṃ. Su-buddhesu.

Cái gì là nơi chứa đựng, cái đó được gọi là định sở (okāsa). Ở đó dùng thất cách. Ví dụ: Smiṃ-buddhe, buddhamhi, buddhasmiṃ. Su-buddhesu.

58.

58.

Buddho buddha sukhaṃ dadāti sarato buddhaṃ tato dukkaraṃ,Kiṃ buddhena mahiddhayopi munayo buddhena jātāsukhī;

Buddhasseva manaṃ dade padamahaṃ buddhā labheyyāccutaṃ,Buddhassiddhi na kiṃ kare bhavabhave bhattyatthu buddhe mama.

Đức Phật (Buddho) ban cho hạnh phúc; hỡi Đức Phật (buddha)! Tưởng nhớ đến Đức Phật (buddhaṃ) còn khó hơn thế. Các bậc hiền triết dù có đại thần thông cũng nhờ Đức Phật (buddhena) mà được hạnh phúc; tôi xin dâng tâm ý cho chính Đức Phật (Buddhassa). Từ Đức Phật (buddhā), tôi mong đạt được trạng thái bất tử. Sự thành tựu của Đức Phật (Buddhassa), có gì mà không làm được? Trong mỗi kiếp sống, nguyện cho lòng thành kính của tôi đặt nơi Đức Phật (buddhe).

59. Ito [Pg.68] paraṃ tatiyāpañcamīnañca catutthīchaṭṭhīnañca sarūpattā pañcamīchaṭṭhiyo bhīyo upekkhante.

59. Từ đây về sau, vì tam cách và ngũ cách, cũng như tứ cách và lục cách có cùng hình thức, nên ngũ cách và lục cách phần lớn sẽ được bỏ qua.

60. Atta, si.

60. (Từ) Atta, (biến cách từ) si.

Brahmattasakharājādito tveva.

Chỉ áp dụng cho các từ như Brahma, atta, sakha, rāja, v.v.

Syā ca.

Và si (biến thành) ā.

Brahmādito sissa ā hoti. Attā.

Sau các từ như Brahma v.v., 'si' biến thành 'ā'. Ví dụ: Attā.

‘‘Yonamāno’’ti brahmādito yonaṃ ānottaṃ. Attāno.

Theo quy tắc ‘Yonamāno’, sau các từ như Brahma v.v., 'yo' biến thành 'āno'. Ví dụ: Attāno.

61. He - atta, attā. Yo, attāno.

61. Hô cách - atta, attā. (Đối với) Yo, (biến thành) attāno.

62. ‘‘Brahmattasakharājādito [Pg.69] amāna’’nti brahmādito aṃvacanassa ānaṃ vā hoti. Attānaṃ, attaṃ. Attāno.

62. Theo quy tắc ‘Brahmattasakharājādito amāna’, sau các từ như Brahma v.v., biến cách từ 'aṃ' tùy chọn biến thành 'ānaṃ'. Ví dụ: Attānaṃ, attaṃ. Attāno.

63. Attena, attanā. Pakkhe-jinavacanānurodhena enābhāvo.

63. (Các dạng:) Attena, attanā. Trong trường hợp khác, theo lời dạy của Đức Phật, không có (biến cách từ) 'ena'.

‘‘Attānto [Pg.70] hismimanattaṃ’’ti himhi attantassa ano. Attanehi. Evaṃ karaṇe.

Theo quy tắc ‘Attānto hismimanattaṃ’, khi 'hi' theo sau, gốc từ 'atta' biến thành 'attana'. Ví dụ: Attanehi. Tương tự trong công cụ cách.

64. ‘‘Sassa no’’ti nokāro. Attano. Attānaṃ.

64. Theo quy tắc ‘Sassa no’, (biến cách từ 'sa') biến thành 'no'. Ví dụ: Attano. Attānaṃ.

65. Amhatumhantu rājabrahmattasakha satthupitādīhi smā nāva.

65. Sau các từ amha, tumha, cũng như rāja, brahma, atta, sakha, satthu, pitu, v.v., 'smā' biến thành 'nā'.

Amhādito smā nā iva hoti. Attanā.

Sau các từ như amha v.v., 'smā' biến thành 'nā'. Ví dụ: Attanā.

66. ‘‘Tato sminnī’’ti smino ni. Attani. ‘‘Anatta’’nti bhāvaniddesena sumhi ca ano. Attanesu.

66. Theo quy tắc ‘Tato sminnī’, 'smiṃ' biến thành 'ni'. Ví dụ: Attani. Theo quy tắc ‘Anattaṃ’, và khi 'su' theo sau, (gốc từ) biến thành 'ana'. Ví dụ: Attanesu.

67. Rājā [Pg.71] attāva. Nā.

67. (Từ) Rājā (biến cách) giống như attā. (Ví dụ biến cách từ) Nā.

Savibhattissa rājassetveva.

Chỉ áp dụng cho từ rāja cùng với biến cách từ của nó.

Nāmhi raññā vā.

Trong `nā` (biến cách), (biến đổi thành) `raññā` là tùy chọn.

Nāmhi savibhattissa rājasaddassa raññā vā hoti. Raññā, rājena.

Khi đi với `nā` (biến cách), từ `rāja` cùng với biến cách của nó được tùy chọn biến đổi thành `raññā`. (Các dạng là) `Raññā`, `rājena`.

Rājassa rāju sunaṃhisu ca.

Từ `rāja` (biến đổi thành) `rāju` khi đi với `su`, `naṃ`, và `hi`.

Sunaṃ hisu paresu rājassa rāju hoti, cakārena kvaci na.

Khi các (biến cách) `su`, `naṃ`, `hi` theo sau, từ `rāja` biến đổi thành `rāju`; do từ `ca` (và), đôi khi không (biến đổi).

‘‘Sunaṃhisu [Pg.72] ceti’’ dīghe - rājūbhi, rājūhi, rājebhi, rājehi.

Trong (quy tắc) ‘`sunaṃhisu ca`’, (nguyên âm) được trường hóa - (ví dụ:) `rājūbhi`, `rājūhi`, `rājebhi`, `rājehi`.

68. Savibhattissetyadhikāro.

68. Quyền chi phối là (quy tắc) `savibhattissa` (của từ cùng với biến cách).

‘‘Rājassa rañño rājino se’’ti se rañño rājino honti. Rañño, rājino.

Theo (quy tắc) ‘`rājassa rañño rājino se`’, khi đi với `sa` (biến cách), (từ `rāja`) biến đổi thành `rañño` và `rājino`. (Các dạng là) `Rañño`, `rājino`.

‘‘Raññaṃ namhi vā’’ti namhi raññaṃ vā. Raññaṃ, rājūnaṃ, rājānaṃ.

Theo (quy tắc) ‘`raññaṃ namhi vā`’, khi đi với `naṃ` (biến cách), (biến đổi thành) `raññaṃ` là tùy chọn. (Các dạng là) `Raññaṃ`, `rājūnaṃ`, `rājānaṃ`.

69. Smāssanātulyattā-nāmhi [Pg.73] raññā vā. Raññā, rājamhā, rājasmā.

69. Do sự tương đương của `smā` và `nā`, (áp dụng quy tắc) `nāmhi raññā vā`. (Các dạng là) `Raññā`, `rājamhā`, `rājasmā`.

70. ‘‘Smimhi raññe rājinī’’ti smimhi raññe rājini honti. Raññe, rājini. Rājūsu, rājesu.

70. Theo (quy tắc) ‘`smimhi raññe rājinī`’, khi đi với `smiṃ` (biến cách), (từ `rāja`) biến đổi thành `raññe` và `rājini`. (Các dạng là) `Raññe`, `rājini`. (Số nhiều là) `Rājūsu`, `rājesu`.

71. Guṇavantu, si.

71. (Từ) `Guṇavantu`, (với biến cách) `si`.

Savibhattissa ntussetveva.

Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `savibhattissa ntussa` (của gốc từ `-ntu` cùng với biến cách).

‘‘Ā simhī’’ti simhi savibhattissa ntussa ā. Guṇavā.

Theo (quy tắc) ‘`ā simhī`’, khi đi với `si` (biến cách), gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `ā`. (Ví dụ:) `Guṇavā`.

Yomhi paṭhametveva.

Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `yomhi paṭhame` (trong `yo` của đệ nhất cách).

Ntussa nto.

Gốc từ `-ntu` (biến đổi thành) `nto`.

Paṭhame yomhi savibhattissa ntussa ntokāro hoti. Guṇavanto.

Trong `yo` của đệ nhất cách, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `nto`. (Ví dụ:) `Guṇavanto`.

Sunaṃhisu attaṃtveva.

Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `sunaṃhisu antaṃ` (trong `su`, `naṃ`, `hi`, biến đổi thành `anta`).

Ntussanto yosu ca.

Gốc từ `-ntu` (biến đổi thành) `anta` khi đi với `yo` (biến cách) nữa.

Sunaṃhisu, yosu, cakārena aññesupi paresu ntussanto attaṃ yāti. Guṇavantā.

Khi đi với `su`, `naṃ`, `hi`, `yo`, và do từ `ca` (và), cũng như khi các (biến cách) khác theo sau, gốc từ `-ntu` biến đổi thành `anta`. (Ví dụ:) `Guṇavantā`.

72. Savibhattissetyadhikāro[Pg.74]. Aṃitveva.

72. Quyền chi phối là (quy tắc) `savibhattissa`. Và cũng (áp dụng quy tắc) `aṃ`.

Avaṇṇo ca ge.

Và (biến đổi thành) âm `a` trong `ga` (hô cách).

Ge pare savibhattissa ntussa aṃaā honti. Heguṇavaṃ,guṇava, guṇavā. Yo - guṇavanto, guṇavantā.

Khi `ga` (hô cách) theo sau, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `aṃ`, `a`, và `ā`. (Ví dụ:) Này `guṇavaṃ`, `guṇava`, `guṇavā`. (Trong `yo` biến cách:) `guṇavanto`, `guṇavantā`.

73. Attaṃ – guṇavantaṃ. Guṇavante.

73. (Biến đổi thành) `antaṃ` – (ví dụ:) `guṇavantaṃ`. (Số nhiều:) `Guṇavante`.

74. ‘‘Totitā [Pg.75] sasmiṃ nāsvī’’ti savibhattissa ntussa nāmhi tā, se tokāro, smimhi ti ca vā. Guṇavatā, guṇavantena. Guṇavantebhi, guṇavantehi.

74. Theo (quy tắc) ‘`totitā sasmiṃ nāsvī`’, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó, khi đi với `nā` (biến cách) thì (biến đổi thành) `tā`, khi đi với `sa` (biến cách) thì (biến đổi thành) `to`, và khi đi với `smiṃ` (biến cách) thì (biến đổi thành) `ti`, một cách tùy chọn. (Ví dụ:) `Guṇavatā`, `guṇavantena`. `Guṇavantebhi`, `guṇavantehi`.

75. Guṇavato, guṇavantassa.

75. (Các dạng là) `Guṇavato`, `guṇavantassa`.

‘‘Namhi taṃ vā’’ti namhi ntussa taṃ vā. Guṇavataṃ, guṇavantānaṃ. Smā nāva.

Theo (quy tắc) ‘`namhi taṃ vā`’, khi đi với `naṃ` (biến cách), gốc từ `-ntu` tùy chọn biến đổi thành `taṃ`. (Các dạng là) `Guṇavataṃ`, `guṇavantānaṃ`. (Quy tắc) `smā nāva` (cũng được áp dụng).

76. Guṇavati, guṇavante, guṇavantamhi, guṇavantasmiṃ, guṇavantesu.

76. (Các dạng là) `Guṇavati`, `guṇavante`, `guṇavantamhi`, `guṇavantasmiṃ`, `guṇavantesu`.

77. Gacchanta, si.

77. (Từ) `Gacchanta`, (với biến cách) `si`.

‘‘Simhi gacchantādīnaṃ ntasaddo a’’nti ntasaddassa aṃvā, silopo. Gacchaṃ, sissa o – gacchanto.

Theo (quy tắc) ‘`simhi gacchantādīnaṃ ntasaddo aṃ`’, âm `-nta` tùy chọn biến đổi thành `aṃ`, và `si` bị lược bỏ. (Ví dụ:) `Gacchaṃ`. Hoặc `si` biến đổi thành `o` – (ví dụ:) `gacchanto`.

Gacchantādīnaṃ ntasaddotveva.

Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) về âm `-nta` của các từ như `gacchanta`.

Sesesuntuva.

Trong các trường hợp còn lại, (biến đổi) như vần -ntu.

Vuttaṃ hitvā sesesu gacchantādīnaṃ ntasaddo ntu iva daṭṭhabbo. Gacchanto, gacchantāiccādi.

Ngoại trừ những gì đã được nêu, trong các trường hợp còn lại, vần -nta của các từ như gacchantā, v.v... nên được hiểu như là -ntu. Ví dụ: Gacchanto, gacchantā, v.v...

Sesaṃ guṇavantusamaṃ.

Phần còn lại tương tự như (từ) guṇavantu.

78. Gacchantādayo [Pg.77] nāma antappaccayantā.

78. Các từ như Gacchanta, v.v... được gọi là (những từ) có tiếp vị ngữ -anta.

79. Aggi, silopo.

79. Aggi, (trường hợp) lược bỏ si.

‘‘Ivaṇṇuvaṇṇā jhalā’’ti ivaṇṇuvaṇṇānaṃ yathāsaṅkhyaṃ jhalasaññā.

Theo quy tắc ‘Ivaṇṇuvaṇṇā jhalā’, các nguyên âm i và u lần lượt được định danh là jhalā.

Jhalato vātveva.

Sau jhalā, (biến đổi) là tùy chọn.

Ghapato ca yonaṃ lopo.

Và sau ghapa, (có sự) lược bỏ yo.

Ghapajhalato yonaṃ lopo vā hoti.

Sau ghapa và jhalā, vĩ ngữ yo được lược bỏ tùy chọn.

Yosu katanikāralopesu dīghaṃ.

Khi vĩ ngữ yo theo sau, và sau khi đã thực hiện nikāra và lược bỏ, (nguyên âm đứng trước) được trường hóa.

Kato nikāro lopo ca yesaṃ tesu yosu sarānaṃ dīgho hoti. Aggī. Pakkhe-attantveva.

Đối với những vĩ ngữ yo mà đã được thực hiện nikāra và lược bỏ, nguyên âm (đứng trước) được trường hóa. Ví dụ: Aggī. Trong trường hợp còn lại, (biến đổi) thành -a.

Yo svakatarasso jho.

Trong vĩ ngữ yo, jha mà chưa bị đoản hóa (biến thành a).

Yosu akatarasso jho attaṃ yāti. Aggayo. Tathālapane.

Khi vĩ ngữ yo theo sau, jha mà chưa bị đoản hóa sẽ biến thành a. Ví dụ: Aggayo. Tương tự trong hô cách.

80. Aṃ mo niggahītaṃ jhalapehi.

80. Sau jhalā và pa, aṃ (và) mo (biến thành) niggahītaṃ.

Jhalapato aṃ mo ca binduṃ yanti. Aggiṃ. Aggī, aggayo.

Sau jhalā và pa, aṃ và mo biến thành bindu (ṃ). Ví dụ: Aggiṃ. (Các dạng khác:) Aggī, aggayo.

81. Agginā. Dīghe-aggībhi, aggīhi.

81. Agginā. Với sự trường hóa: aggībhi, aggīhi.

82. ‘‘Jhalato sassa no vā’’ti sassa nottaṃ vā. Aggino, aggissa. Aggīnaṃ.

82. Theo quy tắc ‘Jhalato sassa no vā’, vĩ ngữ sa tùy chọn biến thành no. Ví dụ: Aggino, aggissa. (Số nhiều:) Aggīnaṃ.

83. ‘‘Jhalato ce’’ti smāssa nā. Agginā.

83. Theo quy tắc ‘Jhalato ce’, vĩ ngữ smā biến thành nā. Ví dụ: Agginā.

84. Aggimhi, aggismiṃ. Aggīsu.

84. Aggimhi, aggismiṃ. Aggīsu.

85. Ādi aggīva. Smiṃno pana ‘‘ādito o ce’’ti aṃ, o ca vā. Ādi, ādo, ādimhi, ādismiṃ. Ādīsu.

85. (Từ) Ādi (biến cách) giống như aggi. Tuy nhiên, đối với vĩ ngữ smiṃ, theo quy tắc ‘ādito o ce’, (nó) tùy chọn biến thành aṃ và o. Ví dụ: Ādi, ādo, ādimhi, ādismiṃ. (Số nhiều:) Ādīsu.

86. Daṇḍī[Pg.79], si.

86. Daṇḍī, (với vĩ ngữ) si.

‘‘Agho rassa’’mādinā rasse sampatte ‘‘na sismimanapuṃsakānī’’ti simhi anapuṃsakānaṃ na rasso. Silopo, daṇḍī, yolope – daṇḍī. Pakkhe –

Khi sự đoản hóa được áp dụng theo quy tắc ‘Agho rassa’, v.v..., thì theo quy tắc ‘na sismimanapuṃsakānī’, đối với các danh từ không phải trung tính, không có sự đoản hóa khi vĩ ngữ si theo sau. (Sau khi) lược bỏ si, (ta có) daṇḍī; khi lược bỏ yo – (ta có) daṇḍī. Trong trường hợp còn lại –

Agho rassamekavacanayosvapi ca.

Và (nguyên âm) không phải gha cũng bị đoản hóa trong các biến cách số ít và trong vĩ ngữ yo.

Ekavacanayosu jhalapā rassaṃ yanti.

Trong các biến cách số ít và trong vĩ ngữ yo, jhalā và pa bị đoản hóa.

Jhato katarassātveva.

Chắc chắn là sau jha đã được đoản hóa.

Yonaṃ no.

Vĩ ngữ yo (biến thành) no.

Katassā jhato yonaṃ nottaṃ hoti. Daṇḍino.

Sau jha đã được đoản hóa, vĩ ngữ yo biến thành no. Ví dụ: Daṇḍino.

87. ‘‘Jhalapā rassa’’nti ge pare jhalapānaṃ rasso. Hedaṇḍi. Daṇḍī, daṇḍino.

87. Theo quy tắc ‘Jhalapā rassa’, khi vĩ ngữ ge theo sau, jhalā và pa bị đoản hóa. Ví dụ: Hedaṇḍi. (Các dạng khác:) Daṇḍī, daṇḍino.

88. Vā [Pg.80] aṃitveva.

88. Đối với vĩ ngữ aṃ, (biến đổi) là tùy chọn.

‘‘Naṃ jhato katarassā’’ti aṃiccassa naṃ vā. Daṇḍinaṃ, daṇḍiṃ. Daṇḍī, daṇḍino.

Theo quy tắc ‘Naṃ jhato katarassā’, vĩ ngữ aṃ tùy chọn biến thành naṃ. Ví dụ: Daṇḍinaṃ, daṇḍiṃ. (Các dạng khác:) Daṇḍī, daṇḍino.

89. Daṇḍinā. Daṇḍībhi, daṇḍīhi.

89. Daṇḍinā. Daṇḍībhi, daṇḍīhi.

90. Daṇḍino, daṇḍissa. Daṇḍīnaṃ.

90. Daṇḍino, daṇḍissa. Daṇḍīnaṃ.

91. Jhato katarassātveva.

91. Sau `jha`, (nguyên âm) không phải đoản âm được biến thành `a` cũng vậy.

‘‘Sminnī’’ti smino ni. Daṇḍini. Daṇḍīsu.

Theo sūtra ‘‘Sminnī’’, `smiṃ` được biến thành `ni`. (Ví dụ:) Daṇḍini. Daṇḍīsu.

92. Bhikkhu, silopo.

92. Bhikkhu, sự xóa bỏ `si`.

Vā yonaṃtveva.

Hoặc của `yo` được biến thành `a` cũng vậy.

‘‘Lato vo kāro ce’’ti lato yonaṃ vottaṃ vā.

Theo sūtra ‘‘Lato vo kāro ce’’, sau `l` (= u, ū), `yo` được biến thành `vo` một cách tùy chọn.

Attaṃ akatarassotveva.

Sự biến thành `a` của (nguyên âm) không phải đoản âm cũng vậy.

Vevosu lo ca.

Và `lo` trong `ve` và `vo`.

Vevosu akatarasso lo attaṃ yāti. Bhikkhavo, pakkhe – yolopa dīghā. Bhikkhū.

Trong `ve` và `vo`, nguyên âm `l` (=u,ū) không phải đoản âm được biến thành đoản âm. (Ví dụ:) Bhikkhavo, trong trường hợp khác – xóa bỏ `yo` và trường hóa. (Ví dụ:) Bhikkhū.

93. He-bhikkhu.

93. Hỡi bhikkhu.

‘‘Akatarassā lato yvālapanassa vevo’’ti ālapane yossa vevokārā, attaṃ. Bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū.

Theo sūtra ‘‘Akatarassā lato yvālapanassa vevo’’, trong hô cách, `yo` được biến thành `ve` và `vo`, và (nguyên âm cuối của thân từ) được biến thành đoản âm. (Ví dụ:) Bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū.

94. Bhikkhuṃ. Bhikkhavo, bhikkhū. Sesaṃ aggīva.

94. Bhikkhuṃ. Bhikkhavo, bhikkhū. Phần còn lại giống như `aggi`.

95. Evaṃ jantu. Jantū, jantavo.

95. Tương tự là `jantu`. (Ví dụ:) Jantū, jantavo.

‘‘Lato [Pg.81] vokāro ce’’tīha kāraggahaṇena yonaṃ nottaṃ, cakārena kvaci vononamabhāvova viseso. Jantuno, jantuyo.

Ở đây, trong sūtra ‘‘Lato vokāro ce’’, do việc dùng từ `kāra`, `yo` không biến thành `o` (mà là `vo`). Do có từ `ca`, điểm đặc biệt là ở một số trường hợp không có sự biến thành `vo` và `no`. (Ví dụ:) Jantuno, jantuyo.

96. Satthu, si.

96. Satthu, `si`.

‘‘Satthupitādīnamā sismiṃ silopo ce’’ti satthādyantassa ā, silopo ca. Satthā.

Theo sūtra ‘‘Satthupitādīnamā sismiṃ silopo ce’’, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `ā`, và `si` bị xóa bỏ. (Ví dụ:) Satthā.

Satthupitādīnantyadhikāro.

Phần quy định về âm cuối của `satthu`, `pitu` và các từ tương tự.

Aññesvārattaṃ.

Trong các (biến cách) khác, (âm cuối) được biến thành `ār`.

Sitoññesu satthādyantassa āro hoti.

Trong các (biến cách) khác ngoài `si`, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `ār`.

Tato yonamo tu.

Nhưng sau đó, `yo` được biến thành `o`.

Tato ārato yonaṃ o hoti. Satthāro.

Sau `ār` đó, `yo` được biến thành `o`. (Ví dụ:) Satthāro.

97. He-sattha, satthā. Satthāro.

97. Hỡi sattha, satthā. Satthāro.

98. Satthāraṃ. Satthāre, satthāro.

98. Satthāraṃ. Satthāre, satthāro.

99. ‘‘Nā ā’’ti ārato nāssa ā. Satthārā. Satthārebhi, satthārehi.

99. Theo sūtra ‘‘Nā ā’’, sau `ār`, `nā` được biến thành `ā`. (Ví dụ:) Satthārā. Satthārebhi, satthārehi.

100. U sasmiṃ salopo ca.

100. (Âm cuối) được biến thành `u` khi có `sa` theo sau, và `sa` bị xóa bỏ.

Se [Pg.82] satthādyantassa u hoti salopo ca vā. Satthu, satthuno, satthussa.

Khi có `sa` theo sau, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `u`, và `sa` bị xóa bỏ một cách tùy chọn. (Ví dụ:) Satthu, satthuno, satthussa.

‘‘Vā namhī’’ti namhi āro vā. Satthārānaṃ.

Theo sūtra ‘‘Vā namhī’’, khi có `naṃ` theo sau, (âm cuối) được biến thành `ār` một cách tùy chọn. (Ví dụ:) Satthārānaṃ.

‘‘Satthunāttañce’’ti namhi satthādyantassa attaṃ vā. Dīghesatthānaṃ.

Theo sūtra ‘‘Satthunāttañce’’, khi có `naṃ` theo sau, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `a` một cách tùy chọn. (Ví dụ, với sự trường hóa:) satthānaṃ.

101. ‘‘Tato smimī’’ti ārato smino i. ‘‘Āro rassamīkāre’’ti imhi ārassa rasso. Satthari. Satthāresu. Evaṃ nattādi.

101. Theo sūtra ‘‘Tato smimī’’, sau `ār`, `smiṃ` được biến thành `i`. Theo sūtra ‘‘Āro rassamīkāre’’, khi có `i` theo sau, `ār` được biến thành đoản âm (`ar`). (Ví dụ:) Satthari. Satthāresu. Tương tự là `nattu` và các từ khác.

102. Pitā [Pg.83] sattheva. ‘‘Pitādīnamasimhī’’ti sitoññesu ārassa rassova viseso. Pitaro.

102. Pitā (cha) tương tự như satthu (bậc Đạo sư). Theo quy tắc “Pitādīnamasimhī”, trong các biến cách khác ngoài si, âm ār dài được rút ngắn lại. Đây là điểm khác biệt. (Số nhiều là) Pitaro.

Namhi – pitūnantipi hoti. Evaṃ bhātuppabhutayo.

Trong biến cách naṃ – cũng có dạng là pitūnaṃ. Tương tự như vậy đối với các từ bhātu v.v...

103. Abhibhū. Rasse-abhibhuvo. Yolopeabhibhū. Sesaṃ bhikkhūva, rassova viseso.

103. (Từ) Abhibhū. Khi (nguyên âm) được rút ngắn thành abhibhuvo. Khi yo bị lược bỏ thành abhibhū. Phần còn lại tương tự như bhikkhu, điểm khác biệt là (nguyên âm) ngắn.

104. Evaṃ [Pg.84] sabbaññū. Pubbeva yonaṃ nokāro ca. Sabbaññuno, sabbaññū.

104. Tương tự là từ sabbaññū. Như trước, đối với biến cách yo, có dạng no và o. (Các dạng là) Sabbaññuno, sabbaññū.

105. Go.

105. (Từ) Go.

Gāvaitveva.

Chính là gāva.

‘‘Yosu ce’’ti gosaddokārassa āvo, ‘‘tato yonamo tu’’tīha tusaddena yonaṃ o. Gāvo. Tathālapane.

Theo quy tắc “Yosu ce”, âm o của từ go trở thành āv, và ở đây theo quy tắc “tato yonamo tu”, do từ tu, yo trở thành o. (Dạng là) Gāvo. Tương tự trong hô cách.

106. Avamhi ca.

106. Và av trong biến cách aṃ.

Amhi pare gosaddokārassa āvaavā honti, casaddena hinaṃvajjitesu sesesupi.

Khi biến cách aṃ theo sau, âm o của từ go trở thành āva và ava, và do từ ca, (sự biến đổi này) cũng xảy ra trong các biến cách còn lại ngoại trừ hi và naṃ.

107. ‘‘Āvassu vā’’ti amhi āvantassa uttaṃ vā, gāhvaṃ, gāvaṃ, gavaṃ. Yo-gāvo. Gāvena, gavena. Gobhi, gohi.

107. Theo quy tắc “Āvassu vā”, trong biến cách aṃ, đối với từ tận cùng bằng āv, có sự biến đổi tùy chọn thành u. Các dạng là: gāhvaṃ, gāvaṃ, gavaṃ. Trong biến cách yo: gāvo. (Các dạng khác:) Gāvena, gavena. Gobhi, gohi.

108. ‘‘Gāva se’’ti se ossa āvo. Gāvassa, gavassa. ‘‘Tato na’’mādo cakārena naṃiccassa aṃ, ossa avo ca. Gavaṃ.

108. Theo quy tắc “Gāva se”, đối với biến cách sa, o trở thành āv. (Các dạng là) Gāvassa, gavassa. Theo quy tắc “Tato naṃādo”, do từ ca, biến cách naṃ trở thành aṃ, và o trở thành av. (Dạng là) Gavaṃ.

109. ‘‘Suhināsu [Pg.85] ce’’tīha cakārena gossa gu ca. Dvitte-gunnaṃ, gonaṃ. Gāvā, gavā, gāvamhā, gavamhā, gāvasmā, gavasmā. Gobhi, gohi.

109. Ở đây, trong quy tắc “Suhināsu ce”, do từ ca, go cũng trở thành gu. Khi phụ âm đôi: gunnaṃ, (hoặc) gonaṃ. (Các dạng khác là) Gāvā, gavā, gāvamhā, gavamhā, gāvasmā, gavasmā. Gobhi, gohi.

110. Gāve, gave, gāvamhi, gavamhi, gāvasmiṃ, gavasmiṃ. Gāvesu, gavesu, gosu.

110. (Các dạng cách 7 số ít là) Gāve, gave, gāvamhi, gavamhi, gāvasmiṃ, gavasmiṃ. (Các dạng cách 7 số nhiều là) Gāvesu, gavesu, gosu.

Pulliṅgā.

(Hết) Nam tánh.

Itthiliṅga

Nữ tánh

111. Kaññā[Pg.86]. Silopo.

111. (Từ) Kaññā. Lược bỏ si.

‘‘Ā gho’’ti itthiyaṃ ākārassa ghasaññā. Yo lope – kaññā. Pakkhe – kaññāyo.

Theo quy tắc “Ā gho”, trong nữ tánh, nguyên âm dài ā được gọi là gha. Khi yo bị lược bỏ – (dạng là) kaññā. Trường hợp khác – (dạng là) kaññāyo.

112. ‘‘Ghate ce’’ti gassa e. He-kaññe. Kaññā, kaññāyo.

112. Theo quy tắc “Ghate ce”, gha trở thành e. Trong hô cách – (dạng là) kaññe. (Các dạng khác là) Kaññā, kaññāyo.

113. Kaññaṃ. Kaññā, kaññāyo.

113. (Đối cách số ít là) Kaññaṃ. (Đối cách số nhiều là) Kaññā, kaññāyo.

114. Āya ekavacanassetveva.

114. Chính là āya cho (biến cách) số ít.

‘‘Ghato nādīna’’nti nādekavacanānamāyo. Kaññāya. Kaññābhi, kaññāhi.

Theo quy tắc “Ghato nādīnaṃ”, các biến cách số ít bắt đầu bằng nā trở thành āya. (Dạng là) Kaññāya. (Các dạng khác là) Kaññābhi, kaññāhi.

115. Kaññāya. Kaññānaṃ.

115. (Số ít là) Kaññāya. (Số nhiều là) Kaññānaṃ.

116. Ghapato smiṃ yaṃ vā.

116. Sau gha và pa, smiṃ có thể tùy chọn trở thành yaṃ.

Ghapehi smino yaṃ vā hoti. Kaññāyaṃ, kaññāya. Kaññāsu.

Sau gha và pa, smiṃ có thể tùy chọn trở thành yaṃ. (Các dạng là) Kaññāyaṃ, kaññāya. (Dạng số nhiều là) Kaññāsu.

117. Ratti[Pg.87], silopo.

117. (Từ) Ratti, lược bỏ si.

‘‘Te itthikhyā po’’ti itthiyamivaṇṇuvaṇṇānaṃ pasaññā. Yolopadīghā. Rattī. Pakkhe – rattiyo. Tathālapane.

Theo quy tắc “Te itthikhyā po”, trong nữ tánh, các nguyên âm i và u được gọi là pa. Lược bỏ yo và trường hóa (nguyên âm). (Dạng là) Rattī. Trường hợp khác – (dạng là) rattiyo. Tương tự trong hô cách.

118. Rattiṃ, rattī. Rattiyo.

118. (Đối cách số ít là) Rattiṃ, (đối cách số nhiều là) rattī, rattiyo.

119. Ekavacanassa nādīnantveva.

119. Nhưng đối với các biến cách số ít bắt đầu bằng nā.

‘‘Pato yā’’ti nādekavacanānaṃ yā. Rattiyā. Rattībhi, rattīhi.

Theo quy tắc “Pato yā”, các biến cách số ít bắt đầu bằng nā trở thành yā. (Dạng là) Rattiyā. (Các dạng khác là) Rattībhi, rattīhi.

120. Rattiyā. Rattīnaṃ.

120. (Số ít là) Rattiyā. (Số nhiều là) Rattīnaṃ.

121. Rattiyaṃ, rattiyā. Rattīsu.

121. Vào ban đêm, trong đêm. Trong các đêm.

122. Nadī[Pg.88]. Sesaṃ rattīva. Aghattā rassova viseso.

122. Nadī (sông). Phần còn lại tương tự ratti. Điểm khác biệt là nguyên âm được rút ngắn ở các biến cách không phải là ghatta.

123. Yāgu rattīva.

123. Yāgu (cháo) tương tự ratti.

124. Mātu, dhītu, duhitvādayo piteva.

124. Các từ mātu (mẹ), dhītu (con gái), duhitṛ, v.v... tương tự pitar (cha).

125. Jambū nadīva.

125. Jambū (cây trâm) tương tự nadī.

Kaññaiti ṭhite –

Khi có dạng kaññā –

Itthiyamato āpaccayo.

Trong nữ tính, sau (nguyên âm) a là hậu tố ā.

Itthiyaṃ vattamānā akārantato āpaccayo hoti. Saralopapakalyādi. Kaññā.

Đối với từ có nghĩa nữ tính tận cùng bằng 'a', hậu tố 'ā' được thêm vào. (Áp dụng các quy tắc như) Saralopa v.v... (Ví dụ:) Kaññā.

‘‘Dhātuppaccayavibhatti vajjitamatthavaṃ liṅga’’nti vacanato paccayantassāliṅgattā taddhitādisutte cakārena nāmamiva kate – syādi. Evaṃ īinīsu.

Theo định nghĩa: ‘Giới tính là (từ) có nghĩa, không bao gồm căn, hậu tố và biến cách’, vì từ tận cùng bằng hậu tố không có giới tính, nên khi nó được xem như một danh từ bởi từ ‘ca’ trong kinh về taddhita v.v..., các biến cách như ‘si’ được áp dụng. Tương tự đối với (các hậu tố) ī và inī.

Evaṃ ajā, eḷakā, kokilā, assā, mūsikā, balākā, mandā, jarāiccādi.

Tương tự: ajā, eḷakā, kokilā, assā, mūsikā, balākā, mandā, jarā, v.v...

126. Itthiyantyadhikāro.

126. Quy tắc chủ đạo là ‘trong nữ tính’.

Nadādito vā ī.

Sau nhóm nadādi, (hậu tố) ī được thêm vào tùy chọn.

Itthiyaṃ [Pg.89] nadādito vā anadādito vā ī hoti. Nadī, nagarī, kumārī, brāhmaṇī, taruṇī, kukkuṭī, itthī iccādi.

Trong nữ tính, sau nhóm nadādi hoặc không thuộc nhóm nadādi, hậu tố ī được thêm vào tùy chọn. Ví dụ: Nadī, nagarī, kumārī, brāhmaṇī, taruṇī, kukkuṭī, itthī, v.v...

‘‘Mātulādīnamānattamīkāre’’ti [Pg.90] īmhi mātulādyantassa āno. Mātulānītyādi.

Theo quy tắc ‘Mātulādīnamānattamīkāre’, khi có hậu tố ī, ‘āna’ thay thế cho phần cuối của các từ trong nhóm mātulādi. Ví dụ: Mātulānī, v.v...

Anadādito vā ī. Sakhī, hatthī.

Sau nhóm không phải nadādi, (hậu tố) ī được thêm vào tùy chọn. (Ví dụ:) Sakhī, hatthī.

Bhavato bhoto.

Bhoto thay thế cho bhavant.

Īmhi bhavantassa bhoto hoti. Bhotī.

Khi có hậu tố ī, bhoto thay thế cho bhavant. (Ví dụ:) Bhotī.

127. ‘‘Ṇa [Pg.91] va ṇikaṇeyya ṇantūhī’’ti ī. Mānavī, nāvikī, venateyyī, gotamī.

127. Theo quy tắc ‘Ṇa va ṇikaṇeyya ṇantūhī’, (hậu tố là) ī. (Ví dụ:) Mānavī, nāvikī, venateyyī, gotamī.

128. ‘‘Ntussa tamīkāre’’ti ntussa to vā. Guṇavatī, guṇavantī. Dhitimatī, dhitimantī.

128. Theo quy tắc ‘Ntussa tamīkāre’, ‘t’ tùy chọn thay thế cho ‘ntu’. (Ví dụ:) Guṇavatī, guṇavantī. Dhitimatī, dhitimantī.

Ntassa ntubyapadeso. Mahatī, mahantī.

‘Nta’ được xem như ‘ntu’. (Ví dụ:) Mahatī, mahantī.

129. Patibhikkhurājīkārantehi inī.

129. Sau pati, bhikkhu, rāja và các từ tận cùng bằng ī, (hậu tố là) inī.

Patyādīhi [Pg.92] īkārantehi ca itthiyaṃ inī hoti.

Trong nữ tính, sau các từ như pati và các từ tận cùng bằng ī, hậu tố inī được thêm vào.

‘‘Patissinīmhī’’ti patyantassa atte saralopādo tukārena lopābhāvo. ‘‘Vā paro asarūpā’’ti ilopo, dīgho ca. Gahapatānī, bhikkhunī, rājinī, medhāvinī, tapassinī, dhammacāriṇī, bhayadassāvinī, bhuttāvinītyādi.

Theo quy tắc ‘Patissinīmhī’, phần cuối của ‘pati’ được thay bằng ‘a’; (sau đó là) sự lược bỏ nguyên âm, v.v...; do có ‘tu’ nên không có sự lược bỏ. Theo quy tắc ‘Vā paro asarūpā’, có sự lược bỏ ‘i’ và trường hóa. (Ví dụ:) Gahapatānī, bhikkhunī, rājinī, medhāvinī, tapassinī, dhammacāriṇī, bhayadassāvinī, bhuttāvinī, v.v...

Itthiliṅgā.

Nữ tính.

Napuṃsakaliṅga

Trung tính

130. Citta[Pg.93], si.

130. Citta, si.

Napuṃsakehi ato niccanteva.

Đối với các từ trung tính tận cùng bằng 'a', luôn luôn...

Siṃ.

Si (thành) aṃ.

Akāranteti napuṃsakehi sissa nicaṃ aṃ hoti. Cittaṃ.

Đối với các từ trung tính tận cùng bằng 'a', 'si' luôn luôn trở thành 'aṃ'. (Ví dụ:) Cittaṃ.

Yonaṃ ni napuṃsakehitveva.

Đối với các từ trung tính, yo (biến cách) thành ni.

Ato niccaṃ.

Sau a thì luôn luôn.

Akārantehi na puṃsakehi yonaṃ niccaṃ ni hoti, nissa ā. Cittā. Pakkhe – yosvādinā dīghe – cittāni.

Sau các danh từ trung tính tận cùng bằng a, yo luôn luôn được đổi thành ni, ni (lại) được đổi thành ā. Ví dụ: cittā. Trong trường hợp khác – do trường hóa bởi (quy tắc) yosvādinā – (thành) cittāni.

131. Galope – he – citta. Cittā, cittāni.

131. Do lược bỏ ga – (trong hô cách) – (thành) citta. (Hô cách số nhiều là) Cittā, cittāni.

132. Cittaṃ[Pg.94]. Nissa e – citte, cittāni. Sesaṃ buddhova.

132. (Đối cách số ít là) Cittaṃ. Ni được đổi thành e – (thành) citte, (đối cách số nhiều là) cittāni. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) buddha.

133. Mana, si, manaṃ.

133. Mana, si, (biến thành) manaṃ.

Nā vātveva.

Cũng vậy, đối với nā.

134. Manogaṇādito sminnānamiā.

134. Sau nhóm manogaṇa, smiṃ và naṃ (lần lượt) được đổi thành i và ā.

Manādito sminnānaṃ iā vā honti.

Sau (các từ trong) nhóm mana, smiṃ và naṃ có thể được đổi thành i và ā.

Sa sare vāgamo.

Khi một nguyên âm theo sau, sa có thể được thêm vào.

Vibhatyādese sare pare manādito sāgamo vā hoti. Manasā.

Khi một nguyên âm thay thế cho biến cách theo sau, phụ âm sa có thể được thêm vào sau (các từ trong) nhóm mana. Ví dụ: Manasā.

135. Sassa co

135. Và sa (được đổi) thành o.

Manādito sassa o hoti, casaddena smāssa ā ca. Manaso, manasā.

Sau (các từ trong) nhóm mana, sa được đổi thành o, và do từ ca, smā cũng được đổi thành ā. Ví dụ: Manaso, manasā.

136. Manasi[Pg.95]. Sesaṃ cittaṃva.

136. (Vị trí cách số ít là) Manasi. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) citta.

137.

137.

Manaṃ siraṃ uraṃ tejaṃ, rajaṃ ojaṃ vayaṃ payaṃ;

Yasaṃ tapaṃ vacaṃ cetaṃ, evamādi manogaṇo.

Mana, sira, ura, teja, raja, oja, vaya, paya; Yasa, tapa, vaca, ceta, những từ như vậy và các từ khác nữa (thuộc) nhóm manogaṇa.

138. Guṇavantu[Pg.96], si.

138. Guṇavantu, si.

‘‘Aṃ napuṃsake’’ti simhi savibhattissa ntussa aṃ. Guṇavaṃ. Ntussa tte – guṇavantāni.

Theo quy tắc ‘aṃ napuṃsake’, khi có si, ntu cùng với biến cách được đổi thành aṃ. (Thành) Guṇavaṃ. Ntu được đổi thành tte – (thành) guṇavantāni.

139. Yotoññaṃ pumeva. Evaṃ gacchaṃ.

139. Các trường hợp khác ngoài yo thì giống như nam tính. Tương tự (là) gacchaṃ.

140. Aṭṭhi.

140. Aṭṭhi.

Vātveva.

Cũng vậy, có thể lựa chọn.

‘‘Yonanni napuṃsakehī’’ti yonaṃ ni vā. Aṭṭīni. Jhattā yolope – aṭṭhī. Tathālapane.

Theo quy tắc ‘yonanni napuṃsakehī’, yo có thể được đổi thành ni. (Thành) Aṭṭīni. Do (quy tắc) jhattā, yo bị lược bỏ – (thành) aṭṭhī. Tương tự trong hô cách.

141. Aṭṭhiṃ, aṭṭhīni, aṭṭhī. Sesaṃ aggīva.

141. (Đối cách số ít là) Aṭṭhiṃ, (số nhiều là) aṭṭhīni, aṭṭhī. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) aggi.

142. Daṇḍī, si.

142. Daṇḍī, si.

Aghattā rasso, daṇḍi. Yotoññaṃ pumeva.

Do không phải là (gốc) gha, nguyên âm được rút ngắn, (thành) daṇḍi. Các trường hợp khác ngoài yo thì giống như nam tính.

143. Āyu aṭṭhīva.

143. (Cách chia của) Āyu giống như aṭṭhi.

Napuṃsakaliṅgā.

Các từ trung tính.

Pumitthiliṅga

Các từ nam tính và nữ tính.

144. Pumitthiliṅgā [Pg.98] – ghaṭa, kaṭa, yaṭṭhi, muṭṭhi, sindhu, reṇuppabhutayo dvipada catuppada jātivācino ca.

144. Các từ (có thể là) nam tính và nữ tính – (là) ghaṭa, kaṭa, yaṭṭhi, muṭṭhi, sindhu, reṇu và các từ tương tự, và các từ chỉ loài hai chân và bốn chân.

Yathā – ghaṭo, īpaccaye-ghaṭī. Eso yaṭṭhi, esā yaṭṭhiccādi.

Ví dụ – ghaṭo, với tiếp vị ngữ ī (thành) ghaṭī. Eso yaṭṭhi (cây gậy này, nam tính), esā yaṭṭhi (cây gậy này, nữ tính), v.v.

Dvipadajātivācino yathā – khattiyo. Āpaccaye- khattiyā, samaṇo, īmhi-samaṇīiccādi.

Ví dụ về các từ chỉ loài hai chân – khattiyo. Với tiếp vị ngữ ā (thành) khattiyā; samaṇo, với ī (thành) samaṇī, v.v.

Catuppadajātivācino yathā – gajo, ā-gajā, byaggho, īmhi - byagghīiccādi.

Ví dụ về các từ chỉ loài bốn chân – gajo, với ā (thành) gajā; byaggho, với ī (thành) byagghī, v.v.

Pumanapuṃsakaliṅga

Nam và Trung tánh

145. Pumanapuṃsakaliṅgā [Pg.100] – dhamma, kamma, brahma, kusuma saṅgama, paduma, assama, vihāra, sarīra, suvaṇṇa, vaṇṇa, kahāpaṇa, bhavana, bhuvana, yobbana, bhusana, āsana, sayana, odana, ākāsa, upavāsa, māsa, divasa, rasa, thala, phala, raṭṭha ambu, madhvādayo.

145. Các từ thuộc Nam và Trung tánh – dhamma, kamma, brahma, kusuma, saṅgama, paduma, assama, vihāra, sarīra, suvaṇṇa, vaṇṇa, kahāpaṇa, bhavana, bhuvana, yobbana, bhusana, āsana, sayana, odana, ākāsa, upavāsa, māsa, divasa, rasa, thala, phala, raṭṭha, ambu, madhu, v.v.

Itthinapuṃsakaliṅga

Nữ và Trung tánh

146. Itthinapuṃsakaliṅgā – nagara, accippamukhā.

146. Các từ thuộc Nữ và Trung tánh – nagara, acci, v.v.

Sabbaliṅga

Thông tánh

147. Sabbaliṅgā [Pg.101] – taṭa puṭa patta maṇḍala kalasā dayo, nāmīkatā, sabbanāmāni ca. Yathā – taṭo, īmhi – taṭī, taṭamiccādi.

147. Các từ thuộc thông tánh – taṭa, puṭa, patta, maṇḍala, kalasa, v.v., và các danh từ hóa, và tất cả các đại danh từ. Ví dụ – taṭo, với ī – taṭī, taṭaṃ, v.v.

Nāmīkatā yathā – devadatto, ā – devadattā devadattamiccādi.

Danh từ hóa, ví dụ – devadatto, với ā – devadattā, devadattaṃ, v.v.

Sabbanāma

Đại danh từ

148. Sabba[Pg.102], katara, katama, ubhaya, itara, añña, aññatara, aññatama, pubba, para, apara, dakkhiṇa, uttara, eka, ya, ta, eta, ima, amu, kiṃ, tumha, amha-iti sabbanāmāni.

148. Sabba, katara, katama, ubhaya, itara, añña, aññatara, aññatama, pubba, para, apara, dakkhiṇa, uttara, eka, ya, ta, eta, ima, amu, kiṃ, tumha, amha - đó là các đại danh từ.

Sabbo buddhova. Ayaṃ viseso.

Sabbo giống như buddho. Đây là điểm đặc biệt.

Yotveva.

Yo trở thành e.

Sabbanāmakārate paṭhamo.

Biến tố cách thứ nhất sau đại danh từ tận cùng bằng 'a'.

Sabbādīnamakārato [Pg.103] paro paṭhamo yo ettaṃ yāti sabbe.

Sau 'a' của các đại danh từ như 'sabba', biến tố cách thứ nhất 'yo' trở thành 'e'. Ví dụ: sabbe.

‘‘Tayo neva ca sabbanāmehī’’ti nisedhā sasmāsminnaṃ āya ā e na honti. Sabbassa.

Do sự cấm đoán ‘‘tayo neva ca sabbanāmehī’’, các biến tố sa, smā, smiṃ không trở thành āya, ā, e. Ví dụ: Sabbassa.

Sabbato naṃ saṃsānaṃ.

Sau sabba, naṃ thành saṃ và sānaṃ.

Sabbādito naṃiccassa saṃsānaṃ honti.

Sau 'sabba' v.v., 'naṃ' trở thành 'saṃ' và 'sānaṃ'.

Akāro eitveva.

Nguyên âm 'a' trở thành 'e'.

Sabbanāmānaṃ namhi ca.

Và của các đại danh từ, khi có 'naṃ' theo sau.

Namhi sabbādīnamakārassa e hoti. Sabbesaṃ, sabbesānaṃ.

Khi 'naṃ' theo sau, 'a' của các đại danh từ như 'sabba' trở thành 'e'. Ví dụ: Sabbesaṃ, sabbesānaṃ.

149. Itthiyaṃ [Pg.104] ā, sabbā kaññāva. Ayaṃ viseso. Vātveva.

149. Trong nữ tánh, [thành] ā, [như] sabbā, giống như kaññā. Đây là quy tắc đặc biệt. Hoặc là.

Ghapato smiṃsānaṃ saṃsā.

Sau (danh từ) gha và pa, smiṃ và sānaṃ (trở thành) saṃ và sā.

Ghapasaññāto sabbādito smiṃsānaṃ saṃsā vā honti.

Sau danh từ được gọi là 'gha' và 'pa', và sau 'sabba' v.v., các biến tố 'smiṃ' và 'sānaṃ' tùy chọn trở thành 'saṃ' và 'sā'.

‘‘Saṃsāsvekavacanesu ce’’ti sāgamo.

Theo quy tắc ‘‘saṃsāsvekavacanesu ce’’, có sự thêm vào 'sa'.

Gho rassaṃ.

'Gha' được rút ngắn.

Ekavacanasaṃsāsu gho rassaṃ yāti. Sabbassā, sabbāya. Sabbāsaṃ, sabbāsānaṃ. Sabbassaṃ, sabbāyaṃ. Sabbāsu.

Khi các biến tố số ít 'saṃ' và 'sā' theo sau, 'gha' được rút ngắn. Ví dụ: Sabbassā, sabbāya. Sabbāsaṃ, sabbāsānaṃ. Sabbassaṃ, sabbāyaṃ. Sabbāsu.

Netāhi smimāyayā.

Không từ những từ này là smiṃ, āya, yā.

Ghapaññāhi sabbādīhi smino āya yā na honti.

Sau các danh từ được gọi là 'gha' và 'pa', và sau 'sabba' v.v., 'smiṃ' không trở thành 'āya' hay 'yā'.

150. Napuṃsake [Pg.105] – sabbaṃ. Sabbāni. Evaṃ dutiyā.

150. Trong trung tánh – sabbaṃ. Sabbāni. Tương tự ở cách thứ hai.

Sabbādayo napuṃsake tatiyādīsu sakasakapumasamā. Evaṃ ya - saddantā.

Các từ 'sabba' v.v., trong trung tánh, từ cách thứ ba trở đi, giống như dạng nam tánh của chính chúng. Tương tự cho các từ tận cùng bằng 'ya'.

151. Pubbaparāparehi tu smino ‘‘yadanupapannā nipātanā sijjhantī’’ti anitthiyaṃ e vā. Pubbe, pubbasmiṃiccādi.

151. Nhưng sau 'pubba', 'para', và 'apara', biến tố 'smiṃ' tùy chọn trở thành 'e' trong phi-nữ-tánh, theo nguyên tắc ‘‘yadanupapannā nipātanā sijjhantī’’. Ví dụ: Pubbe, pubbasmiṃ, v.v.

Ekasaddo saṅkhyātulyaññāsahāyattho. Yadā saṅkhyattho, tadekavacano, aññattha sabbavacano ca.

Từ `eka` có các nghĩa: số đếm, tương tự, khác, và một mình. Khi có nghĩa là số đếm, nó ở số ít, trong các trường hợp khác thì ở tất cả các số.

Yādīnamālapanaṃ natthi.

Các từ bắt đầu bằng `ya` không có hô cách.

152. Ta, si.

152. Ta, si.

Simhi saṃ anapuṃsakassetveva.

Khi có `si`, (biến đổi thành) `saṃ` đối với (từ) không phải trung tánh, chỉ như vậy.

Etatesaṃ to.

Của `eta` và `ta`, (phụ âm) `t`.

Simhi anapuṃsakānaṃ etataiccetesaṃ takārassa sa hoti. So.

Khi có `si`, phụ âm `t` của các từ không phải trung tánh là `eta` và `ta` được biến đổi thành `s`. Ví dụ: `So`.

Tassa vā nattaṃ sabbattha.

Ở khắp nơi, (`t` của) `ta` đó tùy chọn biến đổi thành `n`.

Tiliṅgesu [Pg.106] sabbādīnaṃ takārassa no vā hoti. Ne, te. Sesaṃ sabbasamaṃ, nattaṃva viseso.

Trong ba tánh, phụ âm `t` của các từ `sabba` v.v... tùy chọn biến đổi thành `n`. Ví dụ: `Ne`, `te`. Phần còn lại giống như `sabba`, sự biến đổi thành `n` là điểm khác biệt.

153. Itthiyaṃ – sā, nā, nāyo, tā, tāyoiccādi.

153. Trong nữ tánh – `sā`, `nā`, `nāyo`, `tā`, `tāyo` v.v...

Vātveva.

Tuy nhiên, chỉ là tùy chọn.

Tato sassa ssāya.

Sau (các từ) ấy, (biến cách) `sa` (biến đổi thành) `ssāya`.

Tāetāimāhi sassa ssāyo vā hoti.

Sau `tā`, `etā`, và `imā`, (biến cách) `sa` tùy chọn biến đổi thành `ssāyo`.

Saṃsāsvekavacanesu iitveva.

Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, chỉ (biến đổi thành) `i`, chỉ như vậy.

Tassā vā.

Của `tā`, tùy chọn.

Ekavacanasaṃsāsu tāsaddassa ā ittaṃ vā yāti. Tissāya, tissā, tassā, tāya. Tāsaṃ, tāsānaṃ. Tissaṃ, tassaṃ, tāyaṃ. Tāsu.

Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, nguyên âm `ā` của từ `tā` tùy chọn biến đổi thành `i`. Ví dụ: `Tissāya`, `tissā`, `tassā`, `tāya`. `Tāsaṃ`, `tāsānaṃ`. `Tissaṃ`, `tassaṃ`, `tāyaṃ`. `Tāsu`.

154. Napuṃsake [Pg.107] – taṃiccādi.

154. Trong trung tánh – `taṃ` v.v...

155. Eso. Sesaṃ sabbasamaṃ.

155. `Eso`. Phần còn lại giống như `sabba`.

156. Itthiyaṃ – esā.

156. Trong nữ tánh – `esā`.

Saṃsāsvekavacanesvetveva.

Chỉ trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, chỉ như vậy.

Etimāsami.

Của `etā` và `imā`, (biến đổi thành) `i`.

Ekavacanasaṃsāsu etāimānamantassa i hoti. Etissāya, etisā, etāya. Etāsaṃ, etāsānaṃ. Etissaṃ, etassaṃ, etāyaṃ. Etāsu. Sesaṃ sabbāva.

Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, (nguyên âm) cuối của `etā` và `imā` biến đổi thành `i`. Ví dụ: `Etissāya`, `etisā`, `etāya`. `Etāsaṃ`, `etāsānaṃ`. `Etissaṃ`, `etassaṃ`, `etāyaṃ`. `Etāsu`. Phần còn lại giống như `sabbā`.

157. Napuṃsake – etaṃ iccādi.

157. Trong trung tánh – `etaṃ` v.v...

158. Ima, si.

158. Ima, si.

‘‘Anapuṃsakassāyaṃ simhī’’ti imassa ayaṃ. Silopo. Ayaṃ, ime. Imaṃ, ime.

Theo quy tắc «Anapuṃsakassāyaṃ simhi», `ayaṃ` là (dạng thay thế) của `ima`. (Biến cách) `si` bị xóa bỏ. Ví dụ: `Ayaṃ`, `ime`. `Imaṃ`, `ime`.

‘‘Animi nāmhi ce’’ti imassa ano, imi ca. Anena, iminā.

Theo quy tắc «Animi nāmhi ce», `ana` và `imi` là (dạng thay thế) của `ima`.

‘‘Sabbassimasse vā’’ti sunaṃhisu evā. Ehi, imehi. Vā smāsasmiṃsaṃsāsvattantveva.

Theo quy tắc «Sabbassimasse vā», chỉ trong (các biến cách) `su`, `naṃ`, `hi`. Ví dụ: `Ehi`, `imehi`. Tuy nhiên, chỉ tùy chọn (biến đổi thành) `a` ở cuối trong (các biến cách) `smā`, `sa`, `smiṃ`, `saṃsu`.

Imasaddassa ca.

Và của `ima`.

Sasmāsmiṃsaṃsāsu [Pg.108] imassa attaṃ vā hoti. Assa, imassa. Esaṃ, esānaṃ, imesaṃ, imesānaṃ. Asmā, imamhā, imasmā. Ehi, imehi. Asmiṃ, imamhi, imasmiṃ. Esu, imesu.

Trong (các biến cách) `sa`, `smā`, `smiṃ`, `saṃsā`, thân từ `ima` tùy chọn biến đổi thành `a`. Ví dụ: `Assa`, `imassa`. `Esaṃ`, `esānaṃ`, `imesaṃ`, `imesānaṃ`. `Asmā`, `imamhā`, `imasmā`. `Ehi`, `imehi`. `Asmiṃ`, `imamhi`, `imasmiṃ`. `Esu`, `imesu`.

Attapakkhe – ‘‘na timehi katākārehī’’ti smāsminnaṃ mhāmhi na sijjhante.

Trong trường hợp (biến đổi thành) `a` – theo câu «na timehi katākārehī», các dạng thay thế `mhā` và `mhi` của `smā` và `smiṃ` không được thành lập.

159. Itthiyaṃ – ayaṃ. Sesaṃ etāva, saṃsāsvattaṃva viseso.

159. Trong nữ tánh – `ayaṃ`. Phần còn lại giống như `etā`, sự biến đổi thành `a` trong (biến cách) `saṃ` và `sā` là điểm khác biệt.

160. Napuṃsake – savibhattissa vātveva.

160. Trong trung tánh – đối với (thân từ) cùng với biến cách từ, (biến đổi thành a) là tùy ý.

‘‘Imassidamaṃsisu napuṃsake’’ti imassa idaṃ vā. Idaṃ, imaṃ ime, imāni. Evaṃ dutiyā.

Theo quy tắc ‘imassidamaṃsisu napuṃsake’, thân từ ‘ima’ được tùy ý biến đổi thành ‘idaṃ’. (Các dạng là:) Idaṃ, imaṃ ime, imāni. Tương tự cho đối cách.

161. Amu[Pg.109], si.

161. Thân từ amu, biến cách từ si.

Vā anapuṃsakassa simhitveva.

Đối với (thân từ) không phải trung tánh, trong biến cách từ si, (nguyên âm cuối) tùy ý biến đổi thành a.

‘‘Amussa mo saṃ’’ti massa so vā, silopo. Asu.

Theo quy tắc ‘amussa mo saṃ’, phụ âm ‘m’ (của amu) tùy ý biến đổi thành ‘s’, và biến cách từ ‘si’ bị xóa bỏ. (Dạng là:) Asu.

‘‘Sabbato ko’’ti sabbanāmato kāgamo. ‘‘So’’ti o, amuko, pakkhe – amu. Amū, amuyo.

Theo quy tắc ‘sabbato ko’, tiếp ngữ ‘ka’ được thêm vào sau đại danh từ. Theo quy tắc ‘so’, (biến cách từ si được đổi thành) ‘o’, (dạng là) amuko, trong trường hợp khác – amu. (Các dạng số nhiều là) Amū, amuyo.

Pubbeva [Pg.110] yonaṃ vokāro na. Amuṃ. Amū, amuyo. Sesaṃ bhikkhūva sabbādikāriyāññatra.

Việc biến đổi ‘yo’ thành ‘vo’ như trước không xảy ra. (Dạng đối cách số ít là) Amuṃ. (Dạng đối cách số nhiều là) Amū, amuyo. Các trường hợp còn lại giống như ‘bhikkhu’, ngoại trừ các quy tắc dành cho ‘sabba’ và các từ tương tự.

162. Itthiyaṃ – asu. Sesaṃ yāgusamaṃ. Visesoyaṃ – amussā, amuyā. Amūsaṃ, amūsānaṃ. Amussaṃ, amuyaṃ. Amūsu.

162. Trong nữ tánh – (dạng là) asu. Các trường hợp còn lại giống như ‘yāgu’. Đây là các dạng đặc biệt – amussā, amuyā. Amūsaṃ, amūsānaṃ. Amussaṃ, amuyaṃ. Amūsu.

163. Napuṃsake – savibhattissa aṃsisu napuṃsaketveva.

163. Trong trung tánh – đối với (thân từ) cùng với biến cách từ, trong các biến cách từ ‘aṃ’ và ‘si’ của trung tánh.

‘‘Amussāduṃ’’ti aduṃ. Aduṃ. Amū, amūni. Evaṃ dutiyā.

Theo quy tắc ‘amussāduṃ’, (thân từ amu) trở thành ‘aduṃ’. (Dạng là) Aduṃ. (Số nhiều là) Amū, amūni. Tương tự cho đối cách.

164. ‘‘Sesesu ce’’ti sabbattha kissa ko. Ko, kā, kaṃ iccādi. Liṅgattaye sabbasamo.

164. Theo quy tắc ‘sesesu ce’, ở mọi nơi, ‘kiṃ’ được biến đổi thành ‘ko’. (Các dạng là) Ko, kā, kaṃ, v.v. Trong cả ba tánh, (cách chia) giống như ‘sabba’.

165. Tumha[Pg.112], si, amha, si.

165. Thân từ tumha, biến cách từ si, thân từ amha, biến cách từ si.

Savibhattissa tumhamhānantyadhikāro.

Đây là phần quy định về (sự biến đổi) âm cuối của ‘tumha’ và ‘amha’ cùng với biến cách từ của chúng.

Tvamahaṃ simhi ca.

Và trong biến cách từ si, (tumha và amha) trở thành tvaṃ và ahaṃ.

Simhi savibhattīnaṃ tumhamhānaṃ tvaṃ ahaṃ honti. Casaddena tumhassa tuvaṃ ca. Tvaṃ, tuvaṃ, ahaṃ. Yo – tumhe.

Trong biến cách từ si, ‘tumha’ và ‘amha’ cùng với biến cách từ của chúng trở thành ‘tvaṃ’ và ‘ahaṃ’. Do từ ‘ca’, ‘tumha’ cũng trở thành ‘tuvaṃ’. (Các dạng là) Tvaṃ, tuvaṃ, ahaṃ. Trong biến cách từ yo – (dạng là) tumhe.

‘‘Mayaṃ yomhi paṭhame’’ti amhassa mayaṃ hoti. Mayaṃ.

Theo quy tắc ‘mayaṃ yomhi paṭhame’, ‘amha’ trở thành ‘mayaṃ’. (Dạng là) Mayaṃ.

166. ‘‘Taṃmamamhī’’ti amhi taṃ maṃ honti.

166. Theo quy tắc ‘taṃmamamhī’, trong biến cách từ aṃ, (tumha và amha) trở thành ‘taṃ’ và ‘maṃ’.

‘‘Tavaṃ mamañca navā’’ti amhi tavaṃ mamañca navā.

Theo quy tắc ‘tavaṃ mamañca navā’, trong biến cách từ aṃ, (các dạng) ‘tavaṃ’ và ‘mamaṃ’ cũng là tùy chọn.

‘‘Tumhassa tuvaṃ tvamamhī’’ti tumhassa tuvaṃ, tvañca. Taṃ, tavaṃ, tuvaṃ, tvaṃ, maṃ, mamaṃ.

Theo quy tắc ‘tumhassa tuvaṃ tvamamhī’, ‘tumha’ (cũng có các dạng) ‘tuvaṃ’ và ‘tvaṃ’. (Các dạng là) Taṃ, tavaṃ, tuvaṃ, tvaṃ, maṃ, mamaṃ.

Ākantveva.

Quy tắc về ‘ākaṃ’.

‘‘Vā yoppaṭhamo’’ti dutiyāyossa ākaṃ vā. Tumhākaṃ, tumhe. Amhākaṃ, amhe.

Theo quy tắc ‘vā yoppaṭhamo’, biến cách từ ‘yo’ của đối cách được tùy ý biến đổi thành ‘ākaṃ’. (Các dạng là) Tumhākaṃ, tumhe. Amhākaṃ, amhe.

167. ‘‘Nāmhi tayā mayā’’ti nāmhi tayā mayā honti. ‘‘Tayātayīnaṃ takāro tvattaṃvā’’ti tassa tvo vā. Tvayā, tayā, mayā. Tumhehi, amhehi.

167. Theo quy tắc ‘nāmhi tayā mayā’, trong biến cách từ nā, (chúng) trở thành ‘tayā’ và ‘mayā’. Theo quy tắc ‘tayātayīnaṃ takāro tvattaṃvā’, phụ âm ‘t’ của nó tùy ý biến đổi thành ‘tv’. (Các dạng là) Tvayā, tayā, mayā. Tumhehi, amhehi.

168. ‘‘Tava [Pg.113] mama se’’ti se tava mama honti.

168. Theo quy tắc ‘tava mama se’, trong biến cách từ sa, (chúng) trở thành ‘tava’ và ‘mama’.

‘‘Tuyhaṃ mayhaṃ ce’’ti se tuyhaṃ mayhañca.

Theo quy tắc ‘tuyhaṃ mayhaṃ ce’, trong biến cách từ sa, (chúng) cũng (trở thành) ‘tuyhaṃ’ và ‘mayhaṃ’.

‘‘Sassaṃ’’ti sassa aṃ vā.

Theo quy tắc ‘sassaṃ’, biến cách từ ‘sa’ được tùy ý biến đổi thành ‘aṃ’.

‘‘Amhassa mamaṃ savibhattissa se’’ti se amhassa mamaṃ ca. Tava, tuyhaṃ, tumhaṃ, mama, mayhaṃ, amhaṃ, mamaṃ.

Theo quy tắc ‘amhassa mamaṃ savibhattissa se’, trong biến cách từ sa, ‘amha’ cũng (có dạng) ‘mamaṃ’. (Các dạng là) Tava, tuyhaṃ, tumhaṃ, mama, mayhaṃ, amhaṃ, mamaṃ.

‘‘Tumhamhehi namākaṃ’’ti naṃvacanassa ākaṃ. Tumhākaṃ, amhākaṃ. Smānāva.

Theo quy tắc ‘tumhamhehi namākaṃ’, biến cách từ ‘naṃ’ trở thành ‘ākaṃ’. (Các dạng là) Tumhākaṃ, amhākaṃ. (Các biến cách từ) smā và nā (vẫn như cũ).

169. ‘‘Tumhāmhānaṃ tayi mayī’’ti smimhi tayi mayi honti. Tve kate - tvayi, tayi, mayi, tumhesu, amhesu. Liṅgattaye samaṃ.

169. Theo quy tắc ‘tumhāmhānaṃ tayi mayī’, trong biến cách từ smiṃ, (chúng) trở thành ‘tayi’ và ‘mayi’. Khi thực hiện biến đổi thành ‘tv’ - (dạng là) tvayi, (các dạng khác là) tayi, mayi, tumhesu, amhesu. Giống nhau trong cả ba tánh.

170. Navātveva.

170. Quy tắc về các dạng tùy chọn na và vā (tức là no và vo).

Padato dutiyā catutthī chaṭṭhīsu vono.

Sau một từ, trong đối cách, chỉ định cách, và sở hữu cách, (có các dạng) ‘vo’ và ‘no’.

Atthajjotakā vaṇṇā padaṃ, dutiyā catutthī chaṭṭhī bahuvacanesu paresu padasmā paresaṃ savibhattīnaṃ tumhāmhānaṃ vonokārā navā honti.

Chữ làm sáng tỏ ý nghĩa là một từ. Ở biến cách thứ hai, thứ tư, và thứ sáu số nhiều, các từ tumha và amha cùng với biến cách của chúng, khi đi sau một từ, có các dạng thức thay thế là vo và no.

Rakkhatu [Pg.114] vo, passatu no, dadāti vo, dadāhi no, saddhā vo, satthā no.

Mong rằng người ấy bảo vệ các bạn, mong rằng người ấy thấy chúng tôi, người ấy cho các bạn, hãy cho chúng tôi, đức tin của các bạn, bậc đạo sư của chúng tôi.

Navāti kiṃ, eso amhākaṃ satthā.

Tại sao nói là dạng thức thay thế? Đây là bậc đạo sư của chúng tôi.

171. Padatotyadhikāro.

171. Quyền chi phối của từ padato (đi sau một từ).

‘‘Temekavacanesu ce’’ti catutthīchaṭṭhekavacanesu te me honti. Dadāmi te, dadāhi me, idaṃ te, ayaṃ me.

Theo luật ‘temekavacanesu ce’, ở biến cách thứ tư và thứ sáu số ít, có các dạng te và me. Tôi cho bạn, hãy cho tôi, cái này của bạn, người này của tôi.

‘‘Naamhī’’ti [Pg.115] amhi nisedho. Passetha taṃ, ajini maṃ.

Theo luật ‘na amhi’, có sự ngăn cấm ở biến cách am (biến cách thứ hai). Các bạn hãy thấy người ấy, người ấy đã chinh phục tôi.

‘‘Vā tatiye ce’’ti tatiyekavacane te me vā honti. Kataṃ te tayā vā. Kataṃ me mayā vā.

Theo luật ‘vā tatiye ce’, ở biến cách thứ ba số ít, te và me là tùy chọn. (Việc) được làm bởi bạn (te hoặc tayā). (Việc) được làm bởi tôi (me hoặc mayā).

‘‘Bahuvacanesu vono’’ti tatiyābahuvacanesu vo no honti. Bahuvacane paṭhame yomhi ca. Kataṃ vo, kataṃ no, gāmaṃ vo gaccheyyātha, gāmaṃ no gaccheyyāma.

Theo luật ‘bahuvacanesu vono’, ở biến cách thứ ba số nhiều, có các dạng vo và no. Và cũng ở biến cách thứ nhất số nhiều yo. Được làm bởi các bạn, được làm bởi chúng tôi, các bạn nên đi đến làng, chúng tôi nên đi đến làng.

Saṅkhyā

Số đếm

172. Saṅkhyā vuccate.

172. Số đếm được nói đến.

Ekasaddo sabbanāmesu vutto.

Từ eka đã được nói trong phần đại từ.

173. Dvādayo [Pg.117] aṭṭhārasantā bahuvacanantā.

173. Các số từ hai đến mười tám luôn ở dạng số nhiều.

Savibhattissa, itthipumanapuṃsakasaṅkhyanti cādhikāro.

Quyền chi phối của ‘savibhattissa’ (của từ có biến cách), và của ‘itthipumanapuṃsakasaṅkhyā’ (số đếm trong nữ tính, nam tính, và trung tính) cũng được áp dụng.

‘‘Yosu dvinnaṃ dve ce’’ti dvissa dve hoti. Dve, dve, dvībhi, dvīhi.

Theo luật ‘yosu dvinnaṃ dve ce’, ở biến cách yo, dvi trở thành dve. Dve, dve, dvībhi, dvīhi.

No ca dvādito namhi.

Và không có (sự biến đổi) ở biến cách naṃ đối với các số từ dvi trở đi.

Namhi dvādito nakārāgamo hoti. Dvinnaṃ, dvīsu, liṅgattaye samaṃ.

Ở biến cách naṃ, có sự thêm vào của phụ âm na đối với các số từ dvi trở đi. Dvinnaṃ, dvīsu, giống nhau trong ba tính.

174. Ticatunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri.

174. Đối với ti và catu, có các dạng tisso, catasso, tayo, cattāro, tīṇi, cattāri.

Yosu itthipumanapuṃsakesu savibhattīnaṃ ticatunnaṃ tisso catasso ādayo honti. Tayo, tayo, tībhi, tīhi, tinnaṃ.

Ở biến cách yo, trong nữ tính, nam tính, và trung tính, các từ ti và catu có biến cách trở thành tisso, catasso, v.v... Tayo, tayo, tībhi, tīhi, tinnaṃ.

‘‘Iṇṇamiṇṇannaṃ tīhi saṅkhyāhī’’ti tisaddato naṃiccassa iṇṇaṃ iṇṇannaṃ ca. Tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ, tīsu.

Theo luật ‘iṇṇamiṇṇannaṃ tīhi saṅkhyāhī’, sau từ ti, biến cách naṃ trở thành iṇṇaṃ và iṇṇannaṃ. Tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ, tīsu.

175. Itthiyaṃ-tisso[Pg.118], tisso, tībhi, tīhi.

175. Trong nữ tính: tisso, tisso, tībhi, tīhi.

‘‘No cā’’do cakārena namhi ssaṃāgamo, vaggantetissanaṃ, tīsu.

Do chữ ca trong luật ‘no ca’ v.v..., ở biến cách naṃ có sự thêm vào của ssaṃ, theo luật vaggantetissanaṃ, tīsu.

176. Napuṃsake-tīṇi, tīṇi, tīhi.

176. Trong trung tính: tīṇi, tīṇi, tīhi.

177. Cattāro.

177. Cattāro.

‘‘Osare ce’’tīha cakārena yosu ussa uro. ‘‘Tato yonamotū’’tīha tukārena yonaṃ o. Caturo. Evaṃ dutiyā. Catūhi, catunnaṃ, catūsu.

Ở đây, do chữ ca trong luật ‘osare ce’, u trở thành uro ở biến cách yo. Ở đây, do chữ tu trong luật ‘tato yonam otū’, yo trở thành o. Caturo. Tương tự ở biến cách thứ hai. Catūhi, catunnaṃ, catūsu.

178. Itthiyaṃ[Pg.119], catasso, catasso, catūhi. Pubbeva ssaṃāgamo. Yadādinā ussa attaṃ. Catassannaṃ, catūsu.

178. Trong nữ tính, catasso, catasso, catūhi. Như trước, có sự thêm vào của ssaṃ. Do luật yadādi, u trở thành a. Catassannaṃ, catūsu.

179. Napuṃsake, cattāri, cattāri.

179. Trong trung tính, cattāri, cattāri.

180. ‘‘Pañcādīna makāro’’ti yosu savibhattissa pañcādyantassa attaṃ. Pañca, pañca.

180. Theo luật ‘pañcādīnamakāro’, ở biến cách yo, tận cùng của pañca v.v... có biến cách trở thành a. Pañca, pañca.

‘‘Pañcādīna mattaṃ’’ti sunaṃhisu pañcādyantassa attaṃ. Edīghānamapavādoyaṃ. Pañcahi, pañcannaṃ, pañcasu. Liṅgattaye samaṃ.

Theo luật ‘pañcādīnamattaṃ’, ở các biến cách su, naṃ, và hi, tận cùng của pañca v.v... trở thành a. Đây là ngoại lệ của các luật e và dīgha. Pañcahi, pañcannaṃ, pañcasu. Giống nhau trong ba tính.

181. Evaṃ cha satta aṭṭha nava dasādayo aṭṭhārasantā.

181. Tương tự như vậy đối với cha, satta, aṭṭha, nava, dasa, v.v... cho đến aṭṭhārasa.

182. Vīsatyādayo [Pg.120] ānavutiyā itthiliṅgā ekavacanantā, vīsati rattīva. Evaṃ tiṃsati.

182. Các số từ vīsati trở đi cho đến navuti là nữ tính, luôn ở dạng số ít. Vīsati giống như ratti. Tương tự như vậy đối với tiṃsati.

Cattālīsaṃ paññāsaṃ saddehi parāsaṃ sabbāsaṃ vibhattīnaṃ ‘‘sabbāsamā’’dotīha ādisaddena lopo, saṭṭhi vīsatī va. Evaṃ sattati asīti navuti.

Sau các từ `cattālīsaṃ` và `paññāsaṃ`, tất cả các biến cách được lược bỏ bởi từ `ādi` trong quy tắc `sabbāsamā...`; `saṭṭhi` thì giống như `vīsatī`. Tương tự như vậy là `sattati`, `asīti`, `navuti`.

Sataṃ napuṃsakamekavacanantaṃ. Evaṃ sahassādi.

`Sataṃ` là (từ) trung tính, ở số ít. Tương tự như vậy là `sahassa` và các từ khác.

Koṭi vīsatīva.

`Koṭi` thì giống như `vīsatī`.

183. Rāsibhede [Pg.122] tu sabbattha bahuvacanampi. Yathā-dvevīsatiyo buddhadantā. Tisso vīsatiyo dinaghaṭikā. Evamaññatra.

183. Tuy nhiên, khi chỉ sự phân chia thành nhóm, thì ở khắp nơi cũng có thể dùng số nhiều. Ví dụ: hai nhóm hai mươi chiếc răng Phật. Ba nhóm hai mươi `ghaṭikā` của một ngày. Tương tự ở những nơi khác.

Eseso etantippasiddhi, lokassa hoti yatthatthesu.

Sự hình thành của `esa`, `eso`, `etaṃ` là phổ biến; trong thế gian, chúng được dùng trong những ý nghĩa nhất định.

Thīpumanapuṃsakānityuccante, tānimāni lokenātthā.

Nữ tính, nam tính, và trung tính được gọi như vậy; đó là những ý nghĩa trong thế gian.

Aliṅga

Vô giới tính

184. Aliṅgā vuccante.

184. Chúng được gọi là vô giới tính.

Kvaci to pañcamyatthe.

Đôi khi, (hậu tố) `to` mang ý nghĩa của biến cách thứ năm.

Liṅgato pañcamyatthe kvaci toppaccayo hoti.

Sau một danh từ có giới tính, đôi khi có hậu tố `to` mang ý nghĩa của biến cách thứ năm.

‘‘Tvādayo vibhattisaññāyo’’ti toppabhutidānyantānaṃ vibhattisaññā. Tasmā tadantānampi vibhatyantattā padattaṃ siddhanti na puna vibhatti. Corasmā corato. Evaṃ pitito, ettha ‘‘pitādīna masimhi’’ tyatrāsimhiggahaṇena tomhi pitādīnaṃ ussa i.

Theo quy tắc `Tvādayo vibhattisaññāyo`, các hậu tố bắt đầu bằng `to` và kết thúc bằng `dāni` được gọi là biến cách. Do đó, vì những từ kết thúc bằng các hậu tố này cũng kết thúc bằng một biến cách, nên chúng được xác định là một từ, và không có biến cách nào được thêm vào nữa. (Ví dụ:) `corasmā` (trở thành) `corato`. Tương tự là `pitito`; ở đây, trong quy tắc `pitādīna masimhi`, do việc đề cập đến `asimhi`, khi có hậu tố `to`, nguyên âm `u` của `pitu` và các từ tương tự được đổi thành `i`.

Imassi thandānihatodhesu ca.

`I` thay cho `ima` khi các hậu tố `thaṃ`, `dāni`, `ha`, `to`, `dhe` theo sau.

Thaṃādīsu paresu imassa i hoti. Ito.

Khi các hậu tố bắt đầu bằng `thaṃ` theo sau, `i` thay cho `ima`. Ví dụ: `ito`.

‘‘Sabbassetassākāro vā’’ti tothesvetassa attaṃ vā, ato, etto. Pakkhe- ‘‘saralopā’’dinā akāralopo.

Theo quy tắc `Sabbassetassākāro vā`, khi `to` và `tha` theo sau, `eta` có thể được đổi thành `a`, (ví dụ:) `ato`, `etto`. Trong trường hợp còn lại, nguyên âm `a` bị lược bỏ theo quy tắc `saralopā...`.

‘‘Tratothesu [Pg.126] ce’’ti kissa ku. Kuto.

Theo quy tắc `Tratothesu ce`, `ku` thay cho `kiṃ`. Ví dụ: `kuto`.

‘‘Kvaci to’’ti suttadvidhākaraṇena sattamyatthe ca to hoti, ādismiṃ, ādito.

Bằng cách chia quy tắc `Kvaci to` làm hai, hậu tố `to` cũng có thể mang ý nghĩa của biến cách thứ bảy. Ví dụ: `ādismiṃ` (trở thành) `ādito`.

185. ‘‘Tratha [Pg.127] sattamiyā sabbanāmehī’’ti sattamyatthe trathappaccayā honti. Sabbasmiṃ, sabbatra, sabbattha, dvittaṃ. Evaṃ atra, attha. Ettha ‘‘tre nicca’’nti pubbe etassa a. Kutra, kuttha.

185. Theo quy tắc `Tratha sattamiyā sabbanāmehī`, các hậu tố `tra` và `tha` được thêm vào sau các đại từ để mang ý nghĩa của biến cách thứ bảy. Ví dụ: `sabbasmiṃ` (trở thành) `sabbatra`, `sabbattha`, có sự nhân đôi. Tương tự `atra`, `attha`. Ở đây, theo quy tắc `tre niccaṃ`, `eta` ở trước được đổi thành `a`. (Ví dụ khác:) `kutra`, `kuttha`.

‘‘Sesesu ce’’ti kādese-kattha.

Theo quy tắc `Sesesu ce`, có sự thay thế bằng `ka`, (ví dụ:) `kattha`.

186. ‘‘Kismā vo ce’’ti vappaccayo. ‘‘Kissa ka vece’’ti ko, kakārākāralopo. Kva.

186. Theo quy tắc `Kismā vo ce`, có hậu tố `va`. Theo quy tắc `Kissa ka vece`, `kiṃ` được đổi thành `ka`, và nguyên âm `a` của `ka` bị lược bỏ. Ví dụ: `kva`.

187. ‘‘Hiṃ haṃ hiñcana’’nti kasmā hiṃ ādipaccayā. ‘‘Ku hiṃ haṃsu ce’’ti kissa ku. Cakārena hiñcanaṃ dācanaṃsu ca. Kuhiṃ, kuhaṃ, kuhiñcanaṃ.

187. Theo quy tắc `Hiṃ haṃ hiñcanaṃ`, sau `kiṃ` có các hậu tố bắt đầu bằng `hiṃ`. Theo quy tắc `Ku hiṃ haṃsu ce`, `ku` thay cho `kiṃ`. Do từ `ca`, cũng có các hậu tố `hiñcanaṃ` và `dācanaṃ`. Ví dụ: `kuhiṃ`, `kuhaṃ`, `kuhiñcanaṃ`.

188. ‘‘Tamhā ce’’ti hiṃhaṃ. Tahiṃ, tahaṃ.

188. Theo quy tắc `Tamhā ce`, có các hậu tố `hiṃ` và `haṃ`. Ví dụ: `tahiṃ`, `tahaṃ`.

189. ‘‘Yato hiṃ’’ti hiṃ. Yahiṃ.

189. Theo quy tắc `Yato hiṃ`, có hậu tố `hiṃ`. Ví dụ: `yahiṃ`.

190. ‘‘Imasmā [Pg.128] hadhā ce’’ti hadhā. Iha, idha.

190. Theo quy tắc `Imasmā hadhā ce`, có các hậu tố `ha` và `dhā`. Ví dụ: `iha`, `idha`.

191. ‘‘Sabbato dhī’’ti dhi. Sabbadhi.

191. Theo quy tắc `Sabbato dhī`, có hậu tố `dhi`. Ví dụ: `sabbadhi`.

192. Kāletyadhikāro.

192. `Kāle` là một tiêu đề.

‘‘Kiṃsabbaññekayakuhi dādācana’’nti kiṃ ādito dā, dācanaṃ ca. Kasmiṃ kāle kadā, kudācanaṃ.

Theo quy tắc `Kiṃsabbaññekayakuhi dādācanaṃ`, sau các từ bắt đầu bằng `kiṃ`, có các hậu tố `dā` và `dācanaṃ`. Ví dụ: `kasmiṃ kāle` (trở thành) `kadā`, `kudācanaṃ`.

‘‘Sabbassa so dāmhi vā’’ti sabbassa so vā. Sadā, sabbadā.

Theo quy tắc `Sabbassa so dāmhi vā`, `sa` có thể thay cho `sabba`. Ví dụ: `sadā`, `sabbadā`.

193. ‘‘Tamhā dāni ce’’ti dāni, dā ca. Tadāni, tadā.

193. Theo quy tắc `Tamhā dāni ce`, có các hậu tố `dāni` và `dā`. Ví dụ: `tadāni`, `tadā`.

194. Yadādinā imasaddā, samānāparehi ca yathāsaṅkhyaṃ jja jjuppaccayā, ima, samānānaṃ a, sā ca. Ajja, sajju, aparajju.

194. Theo quy tắc bắt đầu bằng `Yadā...`, sau các từ `ima`, `samāna`, và `apara`, có các hậu tố `jja` và `jju` theo thứ tự tương ứng; `ima` và `samāna` được đổi thành `a` và `sa`. Ví dụ: `ajja`, `sajju`, `aparajju`.

195. ‘‘Imasmā [Pg.129] rahidhunādāni ce’’ti rahyādippaccayā. ‘‘Eta rahimhī’’ti imassa eto. Etarahi.

195. Theo quy tắc `Imasmā rahidhunādāni ce`, có các hậu tố bắt đầu bằng `rahi`. Theo quy tắc `Eta rahimhī`, `eta` thay cho `ima`. Ví dụ: `etarahi`.

‘‘A dhunāmhi ce’’ti imassa a. Adhunā, idāni.

A của ‘adhunāmhi ce’ti. Adhunā, idāni.

196. Lopaṃ itveva.

196. Lopaṃ vẫn tiếp tục được áp dụng.

Sabbāsamāvusopasagganipātādīhi ca.

Và (lược bỏ biến cách) sau tất cả các āvuso, tiếp đầu ngữ, bất biến từ, v.v...

Etehi parā sabbā vibhattī lupyante. Tvaṃ āvuso, tumhe āvuso.

Tất cả các biến cách theo sau những từ này đều bị lược bỏ. Tvaṃ āvuso, tumhe āvuso.

Upasagganipāta

Tiếp đầu ngữ và Bất biến từ

197. Upasagganipātā vuccante.

197. (Sau đây) trình bày về các tiếp đầu ngữ và bất biến từ.

Pa [Pg.130] parā ni nī u du saṃ vi ava anu pari adhi abhi pati su ā ati api apa upa ete vīsatyupasaggā.

Pa, parā, ni, nī, u, du, saṃ, vi, ava, anu, pari, adhi, abhi, pati, su, ā, ati, api, apa, upa, đây là hai mươi tiếp đầu ngữ.

Ca na va vā mā hi dhi ci ku tu nu ce re he sve ve vo kho no to yaṃ naṃ taṃ kiṃ handa kira eva kīva yāva tāva vata vatha atha aṅga iṅgha taggha āma nāma nūna puna pana āha saha sakkā labbhā heṭṭhā ārā dūrā divā navā vinā nānā addhā mudhā micchā pacchā āvi sakkhi sacci sacchi bahi yadi iti kinti atthi sotthi khalu nanu kimu assu yagghe sace have suve are pure namo tiro adho atho aho raho hīyo bhīyo anto pāto sudaṃ kallaṃ evaṃ dhuvaṃ alaṃ halaṃ sayaṃ sāyaṃ samaṃ sāmaṃ kāmaṃ pāraṃ oraṃ ciraṃ huraṃ ahaṃ sahaṃ uccaṃ nīcaṃ sakiṃ saddhiṃ, athavā antarā ārakā bāhirā bahiddhā yāvatā tāvatā samantā sāmantā āmantā sammukhā carahi tarahi sampati āyati upari yāvade tāvade tiriyaṃ sanikaṃ sasakkaṃ ettāvatā parammukhā kittāvatā etarahi aññadatthu seyyathidaṃ appevanāma bhīyosomattāya iccādayo nipātā.

Ca, na, va, vā, mā, hi, dhi, ci, ku, tu, nu, ce, re, he, sve, ve, vo, kho, no, to, yaṃ, naṃ, taṃ, kiṃ, handa, kira, eva, kīva, yāva, tāva, vata, vatha, atha, aṅga, iṅgha, taggha, āma, nāma, nūna, puna, pana, āha, saha, sakkā, labbhā, heṭṭhā, ārā, dūrā, divā, navā, vinā, nānā, addhā, mudhā, micchā, pacchā, āvi, sakkhi, sacci, sacchi, bahi, yadi, iti, kinti, atthi, sotthi, khalu, nanu, kimu, assu, yagghe, sace, have, suve, are, pure, namo, tiro, adho, atho, aho, raho, hīyo, bhīyo, anto, pāto, sudaṃ, kallaṃ, evaṃ, dhuvaṃ, alaṃ, halaṃ, sayaṃ, sāyaṃ, samaṃ, sāmaṃ, kāmaṃ, pāraṃ, oraṃ, ciraṃ, huraṃ, ahaṃ, sahaṃ, uccaṃ, nīcaṃ, sakiṃ, saddhiṃ, athavā, antarā, ārakā, bāhirā, bahiddhā, yāvatā, tāvatā, samantā, sāmantā, āmantā, sammukhā, carahi, tarahi, sampati, āyati, upari, yāvade, tāvade, tiriyaṃ, sanikaṃ, sasakkaṃ, ettāvatā, parammukhā, kittāvatā, etarahi, aññadatthu, seyyathidaṃ, appevanāma, bhīyosomattāya, v.v... là các bất biến từ.

198. Sadisā [Pg.134] ye tiliṅgesu, sabbāsu ca vibhattīsu.

198. Những từ nào giống nhau trong ba tánh, và trong tất cả các biến cách,

Vacanesu ca sabbesu, te nipātāti kittitā.

và trong tất cả các số, chúng được gọi là bất biến từ.

Yathā [Pg.135] – uccaṃ rukkho, latā, gharaṃ vā, uccaṃ rukkho. He rukkha, rukkhaṃ, rukkhena, rukkhassa, rukkhasmā, rukkhe vā iccādi. Uccaṃ rukkho, rukkhā vā iccādi. Evaṃ latā, gharāni.

Ví dụ: uccaṃ rukkho, latā, hay gharaṃ, uccaṃ rukkho. Này cây, cây (đối cách), bởi cây, của cây, từ cây, trong cây, v.v... Uccaṃ rukkho, hay rukkhā, v.v... Tương tự latā, gharāni.

199.

199.

Ubhayesu vibhatyatta -Kriyadesa samaya disāguṇatthehi;

Sabbāpi yathāyogaṃ,Vibhattiyoññehi tuppaṭhamā.

Trong cả hai (tiếp đầu ngữ và bất biến từ), các biến cách được sử dụng tùy theo ý nghĩa của hành động, nơi chốn, thời gian, phương hướng, và phẩm chất; nhưng đối với các từ khác (không có ý nghĩa cụ thể) thì dùng đệ nhất biến cách.

Taṃ yathā – adhiantosaddehi sattamī. Sayaṃsaddā tatiyā, chaṭṭhī ca. Namosaddā paṭhamā, dutiyā ca. Pāraṃsaddā sattamī. Divāsaddā paṭhamā, dutiyā, sattamī ca. Heṭṭhāsaddā sattamī. Uccaṃsaddā sabbāpi. Pasaddā ca casaddā ca paṭhamā, hesaddā ālapane paṭhamā. Tathāññehipi.

Ví dụ như sau: với các từ adhi và anto, dùng đệ thất biến cách. Với từ sayaṃ, dùng đệ tam và đệ lục biến cách. Với từ namo, dùng đệ nhất và đệ nhị biến cách. Với từ pāraṃ, dùng đệ thất biến cách. Với từ divā, dùng đệ nhất, đệ nhị, và đệ thất biến cách. Với từ heṭṭhā, dùng đệ thất biến cách. Với từ uccaṃ, dùng tất cả các biến cách. Với các từ pa và ca, dùng đệ nhất biến cách, với từ he, dùng đệ nhất biến cách trong hô cách. Tương tự với các từ khác.

200. Upasaggā [Pg.136] sabbepi saddantarena saha payujjante. Nipātā tu keci visumpi. Yathā – pahāro, paharati, sā ca so ca bhāsati vā karoti vā, sotthityādi.

200. Tất cả các tiếp đầu ngữ được sử dụng cùng với một từ khác. Nhưng một số bất biến từ cũng có thể được dùng riêng lẻ. Ví dụ: pahāro, paharati, sā ca so ca bhāsati vā karoti vā, sotthi, v.v...

201. Ekekaliṅgaṃ [Pg.137] dviliṅgaṃ, tiliṅgaṃ cāpyaliṅgikaṃ.

201. Có từ đơn tánh, song tánh, tam tánh, và cũng có từ vô tánh.

Catudheti nāmaṃ nāmaṃ, namatyatthanti kittitaṃ.

Như vậy, danh từ có bốn loại; nó được gọi là 'nāma' vì nó hướng đến ý nghĩa.

Nāmikaṃ.

Chương về Danh từ.

3. Samāsakaṇḍa

3. Chương Hợp Tự

Samāsalakkhaṇādi

Đặc điểm của Hợp tự, v.v...

202. Nāmānaṃ [Pg.138] samāso yuttatthotyadhikāro. Samāsoti bhinnatthānaṃ padāna mekatthatā. Yuttatthoti aññamaññasambandhattho.

202. Quyền áp dụng quy tắc là 'hợp tự của các danh từ có ý nghĩa liên quan'. 'Samāso' là sự hợp nhất về ý nghĩa của các từ có ý nghĩa riêng biệt. 'Yuttattho' có nghĩa là có mối quan hệ tương quan.

Vibhāsātyadhikātabbaṃ [Pg.142] vākyatthaṃ.

Quy tắc tùy chọn (vibhāsā) nên được áp dụng cho ý nghĩa của câu.

Kammadhārayasamāsa

Trì Nghiệp Hợp Tự

203. ‘‘Mahanto ca so vīro cā’’ti vākye –

203. Trong câu ‘mahanto ca so vīro ca’ –

Dvipade tulyādhikaraṇe kammadhārayo.

Khi hai từ có cùng một cơ sở (chỉ cùng một đối tượng), đó là Trì Nghiệp Hợp Tự.

Bhinnappavattinimittā [Pg.143] saddā ekasmiṃ vatthuni pavattā tulyādhikaraṇā, visesanavisesassabhūtā samānādhikaraṇā dve padā yadā samasyante, tadā so samāso kammadhārayo

Các từ có nguyên nhân ứng dụng khác nhau nhưng lại chỉ về cùng một sự vật được gọi là 'tulyādhikaraṇā'. Khi hai từ có cùng một cơ sở, đóng vai trò là tính từ và danh từ được bổ nghĩa, được kết hợp lại, thì hợp tự đó là Trì Nghiệp Hợp Tự.

Nāma[Pg.144], idha vā samāsasuttāni saññādvārena samāsavidhāyakāni.

Thật vậy, ở đây các quy tắc về hợp tự được quy định thông qua các định danh.

Aggahitavisesanā [Pg.146] buddhi visessamhi na uppajjatīti visesanaṃ pubbaṃ hoti, samāseneva tulyādhikaraṇattassa vuttattā tappakāsanatthaṃ payuttā samāsato atirittā ca so iccete ‘‘vuttaṭṭhānamappayogo’’ti ñāyā nappayujjante. Evamaññatra.

Vì trí tuệ không thể phát sinh đối với đối tượng được bổ nghĩa nếu tính từ chưa được nắm bắt, nên tính từ được đặt trước. Do bản chất 'cùng cơ sở' đã được thể hiện bởi chính hợp tự, nên các từ 'ca' và 'so', vốn được dùng để chỉ rõ điều đó và là phần thừa ra so với hợp tự, không được sử dụng theo quy tắc 'không dùng từ đã được diễn đạt ý nghĩa'. Tương tự ở những nơi khác.

Tesaṃ vibhattiyo lopā ca.

Và sự lược bỏ các biến cách của chúng.

Tesaṃ yuttatthānaṃ samāsānaṃ pubbuttarapadānaṃ vibhattī lupyante, cakārena kvaci na.

Các biến cách của từ trước và từ sau trong các hợp tự có ý nghĩa liên quan đó bị lược bỏ; do có 'ca', đôi khi không (lược bỏ).

Tato mahanta vīra iti ca rūpappasaṅge –

Do đó, khi có trường hợp của dạng 'mahanta vīra' –

Pakati cassa sarantassa.

Và (trở thành) trạng thái tự nhiên đối với từ có nguyên âm cuối.

Vibhattīsu [Pg.147] luttāsu sarantassa pubbabhūtassa, parabhūtassa ca assa samāsapadassa pakati hotītīha luttākārā punānīyante.

Khi các biến cách bị lược bỏ, trạng thái tự nhiên của từ phức hợp này, vốn là từ có nguyên âm cuối, là từ trước, và là từ sau, được xảy ra, do đó ở đây các mẫu tự 'a' đã bị lược bỏ được mang trở lại.

Tato mahanta vīraiti ṭhite –

Do đó, khi có (dạng) mahanta vīra –

‘‘Mahataṃ [Pg.149] mahā tulyādhikaraṇe pade’’ti mahantassa mahā.

Theo quy tắc ‘mahataṃ mahā tulyādhikaraṇe pade’, (từ) mahanta (trở thành) mahā.

Taddhita samāsa kitakā nāmaṃvātavetunādīsu ca.

Các (từ phái sinh) taddhita, samāsa, và kitaka (được xem) như là danh từ, ngoại trừ các (bất biến từ) bắt đầu bằng tave và tuna.

Taddhitādayo nāmaṃ iva daṭṭhabbā taveppabhutipaccaye vajjetvā.

Các (từ) bắt đầu bằng taddhita nên được xem như là danh từ, ngoại trừ các tiếp vị ngữ bắt đầu bằng tave.

Tato [Pg.150] vatticchāya syādi. Mahāvīro, mahāvīrāiccādi.

Do đó, theo ý muốn trình bày, (biến cách) si, v.v... (được thêm vào). (Thành) Mahāvīro, mahāvīrā, v.v...

204. Kammadhārayo [Pg.152] dvando ca, tappuriso ca lābhino.

204. Kammadhāraya và dvanda, và tappurisa nhận được (giới tính của từ sau).

Tayo parapade liṅgaṃ, bahubbīhi padantare.

Ba (loại phức hợp này có) giới tính (theo) từ sau, (còn) bahubbīhi (có giới tính theo) từ khác.

205. Rattā ca sā paṭī cāti rattapaṭī, mahantī ca sā saddhā cāti mahāsaddhā. Ettha ‘‘kammadhārayasaññe ce’’ti pubbapade pumeva kate āīpaccayānaṃ nivutti.

205. Rattā ca sā paṭī ca, (thành) rattapaṭī; mahantī ca sā saddhā ca, (thành) mahāsaddhā. Ở đây, theo quy tắc ‘kammadhārayasaññe ce’, khi từ trước được (biến đổi) thành nam tính, các tiếp vị ngữ ā và ī được loại bỏ.

206. Nīlañca taṃ uppalañcāti nīluppalaṃ, satthīva satthi, satthi ca sā sāmā cāti satthisāmā. Mukhameva cando mukhacando.

206. Nīlañca taṃ uppalañca, (thành) nīluppalaṃ; satthīva satthi; satthi ca sā sāmā ca, (thành) satthisāmā; Mukhameva cando, (thành) mukhacando.

Visesanavisessānaṃ [Pg.154] yathecchattā kvaci visesanaṃ paraṃ hoti, khattiyabhūtoiccādi, icchā ca yathātanti.

Do (sự sắp xếp) tùy ý của tính từ và danh từ, đôi khi tính từ đứng sau, (như trong) khattiyabhūto, v.v... và sự tùy ý (này) là theo kinh điển.

Ubhe tappurisa samāsa

Cả hai đều là phức hợp Tappurisa

207. Nasaddā si, tassa lopo. Na suro asuro.

207. (Từ) na (thêm biến cách) si, nó bị lược bỏ. Na suro (thành) asuro.

Ettha kammadhāraye kate – ‘‘ubhe tappurisā’’ti tappurisasaññā. ‘‘Attannassa tappurise’’ti nassa a. Na asso anasso. Ettha ‘‘sare ana’’ti nassa ana.

Ở đây, khi phức hợp kammadhāraya được tạo thành – theo quy tắc ‘ubhe tappurisā’, (nó có) tên gọi là tappurisa. Theo quy tắc ‘attannassa tappurise’, na (trở thành) a. Na asso (thành) anasso. Ở đây, theo quy tắc ‘sare ana’, na (trở thành) ana.

208. ‘‘Nāmānaṃ [Pg.155] samāso’’ti sutte dvidhākate ayuttatthānampi kvaci samāso. Na puna geyyā apunageyyā gāthetyādi. Ettha geyyena sambandho na-saddo ayuttatthenāpi punena yogavibhāgabalā samasyate.

208. Trong quy tắc ‘nāmānaṃ samāso’, khi được chia làm hai, đôi khi phức hợp cũng (xảy ra) ở những nơi không có sự kết nối về nghĩa. (Ví dụ) na puna geyyā (thành) apunageyyā gāthā, v.v... Ở đây, từ na, vốn có liên hệ với geyya, cũng được kết hợp với puna, mặc dù không có sự kết nối về nghĩa, nhờ vào sức mạnh của việc phân chia quy tắc.

Digusamāsa

Phức hợp Digu

209. Tayo [Pg.156] lokā samāhaṭā tilokaṃ.

209. Ba thế giới được tập hợp lại (là) tilokaṃ.

Ettha ‘‘saṅkhyāpubbo digū’’ti kammadhārayassa digusaññā. ‘Digussekattaṃ’’ti ekattaṃ, napuṃsakattañca.

Ở đây, theo quy tắc ‘saṅkhyāpubbo digū’, phức hợp kammadhāraya (này) có tên gọi là digu. Theo quy tắc ‘digussekattaṃ’, (nó có) tính chất số ít và trung tính.

Suddhatappurisasamāsa

Phức hợp Tappurisa thuần túy

210. Tappurisā [Pg.157] tveva.

210. Chính là Tappurisa.

Amādayo parapadehi.

(Các từ tận cùng bằng) am, v.v... (được kết hợp) với các từ sau.

Dutiyantādayo parapadehi nāmehi yadā samasyante, tadā so samāso tappuriso nāma.

Khi các (từ) tận cùng bằng (biến cách) thứ hai, v.v... được kết hợp với các danh từ theo sau, khi ấy phức hợp đó được gọi là tappurisa.

Gāmaṃ [Pg.158] gato gāmagato.

Gāmaṃ gato (thành) gāmagato.

‘‘Passa vāsiṭṭha gāmaṃ, gato tisso sāvatthiṃ’’tya trāyuttatthatāya na samāso. Tathā ññatra ñeyyaṃ.

Trong (câu) ‘Passa vāsiṭṭha gāmaṃ, gato tisso sāvatthiṃ’, không có phức hợp do không có sự kết nối về nghĩa. Tương tự, nên được hiểu ở những nơi khác.

211. Raññā [Pg.159] hato rājahato.

211. Raññā hato (thành) rājahato.

Kiccantehi bhīyo adhikatthavacane.

(Kết hợp) với các (từ) tận cùng bằng (tiếp vị ngữ) kicca, (được dùng) nhiều trong ý nghĩa phóng đại.

Tabba, anīya, ṇya, teyya, riccappaccayā kiccā. Thutinindatthamajjhāropitatthaṃ vacanaṃ adhikatthavacanaṃ. Soṇaleyyo kūpoiccādi. Soṇehi yathā liyhate, tathā puṇṇattā thuti. Tehi ucchiṭṭhattā nindā ca.

Các tiếp vị ngữ tabba, anīya, ṇya, teyya, ricca là (tiếp vị ngữ) kicca. Lời nói có ý nghĩa được gán ghép với mục đích tán thán hoặc chê bai là (lời nói có) ý nghĩa phóng đại. (Ví dụ) soṇaleyyo kūpo, v.v... Giống như được liếm bởi những con chó, như vậy là sự tán thán do (giếng) đầy. Và là sự chê bai do bị chúng làm cho ô uế.

Dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ dadhibhojanaṃ, samāsapadeneva upasittakriyāya kathanā natthetthāyuttatthatā. Upasittasaddāppayogo pubbeva.

Dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ (thành) dadhibhojanaṃ, do hành động 'upasitta' được diễn tả bởi chính từ phức hợp, nên ở đây không có sự không kết nối về nghĩa. Việc không sử dụng từ 'upasitta' (là) như trước.

212. Karaṇe [Pg.160] tu-asinā kalaho asikalaho.

212. Còn trong (biến cách) công cụ – asinā kalaho (thành) asikalaho.

213. Buddhassa deyyaṃ buddhaddeyyaṃ, parassapadaṃ, ettha vibhatyalopo. Evaṃ attanopadamiccādi.

213. Buddhassa deyyaṃ là buddhaddeyyaṃ, parassapadaṃ, ở đây có sự lược bỏ biến cách. Tương tự như attanopadaṃ v.v...

214. Corasmā [Pg.161] bhayaṃ corabhayaṃ. Evaṃ baddhanamuttoccādi.

214. Corasmā bhayaṃ là corabhayaṃ. Tương tự như baddhanamutto v.v...

215. Rañño putto rājaputto.

215. Rañño putto là rājaputto.

‘‘Brāhmaṇassa kaṇhā dantā’’ iccatra dantāpekkhā chaṭṭhīti kaṇhena sambandhābhāvā na samāso. Yadā tu kaṇhā ca te dantā ceti kammadhārayo, tadā chaṭṭhī kaṇhadantāpekkhāti brāhmaṇakaṇhadantāti samāso hoteva.

Trong câu «Brāhmaṇassa kaṇhā dantā», vì sở thuộc cách (chaṭṭhī) phụ thuộc vào dantā (răng), không có sự liên kết với kaṇhena (đen), nên không có phức hợp. Tuy nhiên, khi có phức hợp nghiệp trì (kammadhāraya) là kaṇhā ca te dantā ca (răng ấy màu đen), thì sở thuộc cách phụ thuộc vào kaṇhadantā, do đó phức hợp brāhmaṇakaṇhadantā chắc chắn xảy ra.

216. ‘‘Rañño [Pg.162] māgadhassa dhana’’ ntyatra raññoti chaṭṭhī dhana mapekkhate, na māgadhaṃ. Rājā eva māgadhasaddena vuccateti bhedābhāvā sambandhābhāvoti tulyādhikaraṇena māgadhena saha rājā na samasyate. Dviṭṭho hi sambandho.

216. Trong câu «Rañño māgadhassa dhanaṃ», sở thuộc cách rañño phụ thuộc vào dhanaṃ, không phụ thuộc vào māgadhaṃ. Vì chính đức vua được gọi bằng từ māgadha, nên không có sự khác biệt, do đó không có sự liên kết (kiểu sở thuộc), nên rājā không được kết hợp thành phức hợp với māgadha là từ đồng vị cách. Quả vậy, sự liên kết ở đây là hai chiều.

Rañño [Pg.163] asso puriso ce’’ tya tra rañño asso, rañño puriso ti ca paccekaṃ sambandhato sāpekkhatā atthīti na samāso. ‘‘Asso ca puriso cā’’ti dvande kate tu rājassapurisāti hoteva, aññānapekkhattā.

Trong câu «Rañño asso puriso ce», vì có sự liên kết riêng lẻ là rañño asso (ngựa của vua) và rañño puriso (người của vua), nên có sự phụ thuộc, do đó không có phức hợp. Nhưng khi phức hợp đẳng lập (dvanda) «Asso ca puriso cā» được tạo thành, thì phức hợp rājassapurisā chắc chắn xảy ra, vì không còn phụ thuộc vào từ khác.

‘‘Rañño garuputto’’ iccatra rājāpekkhinopi garuno

Trong câu «Rañño garuputto», mặc dù garu phụ thuộc vào rājā

Puttena [Pg.164] saha samāso, gamakattā. Gamakattampi samāsassa nibandhanaṃ. Tattha garuno puttoti viggaho, evamaññatra.

vẫn có phức hợp với puttena, vì có thể hiểu được. Việc có thể hiểu được cũng là một cơ sở của phức hợp. Ở đây, phân tích cú pháp là garuno putto, tương tự ở những nơi khác.

217. Rūpe saññā rūpasaññā.

217. Rūpe saññā là rūpasaññā.

Kvaci nindāyaṃ - kūpe maṇḍūko viya kūpamaṇḍūko. Evaṃ nagarakāko iccādi. Atropamāya nindā gamyate.

Đôi khi (phức hợp) mang ý nghĩa khiển trách - kūpe maṇḍūko viya là kūpamaṇḍūko. Tương tự như nagarakāko v.v... Ở đây, sự khiển trách được hiểu thông qua ví von.

Antevāsiko tyādo vibhattyalopo.

Trong antevāsiko v.v... có sự lược bỏ biến cách.

Bahubbīhisamāsa

Phức hợp Trì nghiệp (Bahubbīhisamāsa)

218. Aññapadatthesu bahubbīhi.

218. Phức hợp Trì nghiệp (bahubbīhi) có ý nghĩa chỉ một từ khác.

Appaṭhamantāna [Pg.165] maññesaṃ padānaṃ atthesu dve vā bahūni vā nāmāni yadā samasyante, tadā so samāso bahubbīhi nāma.

Khi hai hay nhiều danh từ không ở biến cách thứ nhất được kết hợp thành phức hợp với ý nghĩa chỉ những từ khác, thì phức hợp đó được gọi là Trì nghiệp (bahubbīhi).

Āgatā samaṇā yaṃ sā āgatasamaṇo, vihāro.

Āgatā samaṇā yaṃ so là āgatasamaṇo, (nghĩa là) ngôi tịnh xá.

219. Jitāni [Pg.166] indriyāni yena so jitindriyo, bhagavā. Āhito aggi yena so āhitaggi. Agyāhito vātyādo yathecchaṃ visesanassa paratā.

219. Jitāni indriyāni yena so là jitindriyo, (nghĩa là) Đức Thế Tôn. Āhito aggi yena so là āhitaggi. Hoặc agyāhito v.v..., vị trí của tính từ có thể tùy ý.

220. Karaṇe tu-chinno rukkho yena so chinnarukkho, pharasu.

220. Còn trong nghĩa công cụ cách - chinno rukkho yena so là chinnarukkho, (nghĩa là) cái rìu.

221. Dinno suṅko yassa so dinnasuṅko, rājā.

221. Dinno suṅko yassa so là dinnasuṅko, (nghĩa là) đức vua.

222. Niggatā janā yasmā so niggatajano, gāmo.

222. Niggatā janā yasmā so là niggatajano, (nghĩa là) ngôi làng.

223. Dasa [Pg.167] balāni yassa so dasabalo, bhagavā. Natthi samo yassa so asamo. Ettha ‘‘attannassā’’ti yogavibhāgena nassa a.

223. Dasa balāni yassa so là dasabalo, (nghĩa là) Đức Thế Tôn. Natthi samo yassa so là asamo. Ở đây, bằng cách phân chia quy tắc «attannassā», na trở thành a.

Pahūtā jivhā yassa so pahūtajivho, mahantī paññā yassa so mahāpañño. Dvīsu ‘‘itthiyambhāsitapumitthīpumāva ce’’ti pumbhāvātidesā pubbuttarapadesu āīppaccayānamabhāvo.

Pahūtā jivhā yassa so là pahūtajivho, mahantī paññā yassa so là mahāpañño. Trong cả hai trường hợp, do sự chuyển đổi thành nam tính theo quy tắc «itthiyambhāsitapumitthīpumāva ce», nên không có các hậu tố ā và ī ở thành phần trước và thành phần sau.

224. ‘‘Kvaci [Pg.169] samāsantagatānamakāranto’’ti antassa attaṃ. Kāraggahaṇena ā i ca. Itthiyamivaṇṇantā, tvantehi ca kappaccayopi. Yathā - visālaṃ akkhi yassa so visālakkho, paccakkhadhammā, silopo. Sobhano gandho yassa so [Pg.171] sugandhi. Bahukantiko, bahunadiko, samuddo. Ettha yadādinā rasso. Bahukattuko. Mattā bahavo mātaṅgā yasmiṃ taṃ mattabahumātaṅgaṃ, vanaṃ.

224. Theo quy tắc «Kvaci samāsantagatānamakāranto», nguyên âm cuối trở thành a. Do việc dùng từ kāra, cũng bao gồm ā và ī. Trong nữ tính, đối với các từ tận cùng bằng i và ī, và các từ tận cùng bằng -tu, cũng có hậu tố -ka. Ví dụ - visālaṃ akkhi yassa so là visālakkho, paccakkhadhammā, có sự lược bỏ si. Sobhano gandho yassa so là sugandhi. Bahukantiko, bahunadiko, (nghĩa là) biển cả. Ở đây, theo quy tắc yadādinā, có sự rút ngắn nguyên âm. Bahukattuko. Mattā bahavo mātaṅgā yasmiṃ taṃ là mattabahumātaṅgaṃ, (nghĩa là) khu rừng.

Tulyādhikaraṇo.

Đồng vị cách (Tulyādhikaraṇa).

225. Suvaṇṇassa [Pg.172] viya vaṇṇo yassa so suvaṇṇavaṇṇo. Vajiraṃ pāṇimhi yassa so vajirapāṇi. Urasi lomāni yassa so urasilomo. Ettha vibhatyalopo.

225. Suvaṇṇassa viya vaṇṇo yassa so là suvaṇṇavaṇṇo. Vajiraṃ pāṇimhi yassa so là vajirapāṇi. Urasi lomāni yassa so là urasilomo. Ở đây có sự lược bỏ biến cách.

‘‘Atthesū’’ti bahuttaggahaṇena kvaci paṭhamantānampi. Saha hetunā yo vattate so sahetuko, ‘‘yadā’’ dinā sahassa so.

Do việc dùng số nhiều trong «atthesū», đôi khi cũng áp dụng cho các từ ở biến cách thứ nhất. Saha hetunā yo vattate so là sahetuko, theo quy tắc yadā... v.v..., saha trở thành sa.

226. Satta [Pg.173] vā aṭṭha vā sattaṭṭha, māsā, etthaññapadattho vā saddassattho. Dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yaṃ antarālaṃ, sā dakkhiṇapubbā, disā.

226. Satta vā aṭṭha vā là sattaṭṭha, (nghĩa là) các tháng, ở đây ý nghĩa của từ khác chính là ý nghĩa của từ vā. Dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yaṃ antarālaṃ, sā là dakkhiṇapubbā, (nghĩa là) phương hướng.

Bhinnādhikaraṇo.

Dị vị cách (Bhinnādhikaraṇa).

Appaṭhamantānanti kiṃ, desito buddhena yo dhammo.

Tại sao lại nói «Appaṭhamantānaṃ»? (Để tránh phức hợp trong trường hợp như) desito buddhena yo dhammo.

Dvandasamāsa

Phức hợp Đẳng lập (Dvandasamāsa)

227. Nāmānaṃ samuccayo dvando.

227. Sự tập hợp của các danh từ là phức hợp Đẳng lập (dvanda).

Samuccayo[Pg.177], ti piṇḍīkaraṇaṃ ekavibhattikānaṃ nāmānaṃ yo samuccayo, so dvando nāma, idaṃ suttaṃ bahuvacanavisayaṃ.

Samuccayo, tức là sự gom lại. Sự kết hợp nào của những danh từ có cùng biến cách, sự kết hợp đó được gọi là dvanda. Quy tắc này có đối tượng là số nhiều.

Cando ca sūriyo ca candasūriyā. Tiṭṭhanti tyādi-

Cando ca sūriyo ca (trở thành) candasūriyā. (Ví dụ) Tiṭṭhanti (chúng đứng) v.v...

Kriyāsambandhasāmaññato [Pg.178] atthetthāpekatthatā, evaṃ naranāriyo, akkharapadāni.

Do sự tương quan chung về hành động, ở đây có một ý nghĩa duy nhất được mong đợi. Tương tự như vậy, (ví dụ) naranāriyo, akkharapadāni.

228. Tathā dvande pāṇi turiya yogga senaṅga khuddajantuka vividha viruddha visabhāgatthādīnañca.

228. Tương tự, trong hợp thể dvanda, (cũng có sự hợp nhất) của các từ chỉ bộ phận cơ thể, nhạc cụ, vật kéo, binh chủng, loài vật nhỏ, những thứ đối lập đa dạng, và những thứ có ý nghĩa không đồng nhất, v.v...

Vividhenākārena viruddhā vividhaviruddhā, sabhāgā sadisā, vividhā ca te sabhāgā ceti visabhāgā. Yathā digusamāse, tathā dvande pāṇyaṅgatthādīnaṃ ekattaṃ, napuṃsakattañca hoti.

Vividhaviruddhā là những thứ đối lập theo nhiều cách; sabhāgā là tương tự; visabhāgā là những thứ vừa đa dạng và chúng vừa đồng nhất. Giống như trong hợp thể digu, trong hợp thể dvanda, các từ chỉ bộ phận cơ thể v.v... trở thành số ít và trung tính.

Cakkhusotaṃ, gītavāditaṃ, yuganaṅgalaṃ, hatthassaṃ, asicammaṃ, ḍaṃsamakasaṃ, kokālūkaṃ.

Nāmarūpaṃ[Pg.182], nāmaṃ namanalakkhaṇaṃ, rūpaṃ ruppanalakkhaṇaṃ. Evamete dhammā lakkhaṇato vividhā, paramatthato sabhāgā ca.

Nāmarūpaṃ. Danh có đặc tính hướng đến, sắc có đặc tính biến hoại. Như vậy, những pháp này đa dạng về đặc tính, và đồng nhất về phương diện chân đế.

Ādisaddenāññatthāpi[Pg.183]. Yathā - bhinnaliṅgānaṃ - itthipumaṃ. Yadādinā rasso, dāsidāsaṃ, pattacīvaraṃ. Gaṅgāsoṇaṃ.

Do từ ādi, cũng có ở những trường hợp khác. Ví dụ - đối với những từ có giới tính khác nhau - itthipumaṃ. Theo quy tắc yadādi, nguyên âm cuối được rút ngắn, (ví dụ) dāsidāsaṃ, pattacīvaraṃ. Gaṅgāsoṇaṃ.

Saṅkhyāparimāṇānaṃ - tikacatukkaṃ.

Đối với số đếm và số lượng - tikacatukkaṃ.

Sippīnaṃ - veṇarathakāraṃ.

Đối với những người thợ thủ công - veṇarathakāraṃ.

Luddakānaṃ - sākuntika māgavikaṃ.

Đối với những người thợ săn - sākuntika māgavikaṃ.

Appāṇijātīnaṃ - ārasatthi.

Đối với những loài không phải sinh vật - ārasatthi.

Ekajjhāyanabrāhmaṇānaṃ - kaṭhakālāpaṃ iccādi.

Đối với những Bà-la-môn cùng học một trường phái - kaṭhakālāpaṃ, v.v...

229. Vibhāsā rukkha tiṇa pasu dhana dhañña janapadādīnañca.

229. Và (quy tắc này) là tùy chọn đối với cây cối, cỏ, gia súc, của cải, ngũ cốc, các xứ sở, v.v...

Dvande [Pg.185] rukkhādīnaṃ ekattaṃ napuṃsakattañca vā hoti.

Trong hợp thể dvanda, đối với cây cối v.v..., việc (hợp thể) trở thành số ít và trung tính là tùy chọn.

Dhavakhadiraṃ, dhavakhadirā, muñjapabbajaṃ, muñjapabbajā, ajeḷakaṃ, ajeḷakā, hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇāni, sāliyavaṃ, sāliyavā.

Kāsikosalaṃ [Pg.187] kāsikosalā.

Kāsikosalaṃ, kāsikosalā.

Ādisaddena aññesupi vā. Yathā – niccavirodhīnamaddabbānaṃ - kusalākusalaṃ, kusalākusalāni.

Do từ ādi, (quy tắc) cũng là tùy chọn ở những trường hợp khác. Ví dụ – đối với những thứ phi vật chất luôn đối lập nhau - kusalākusalaṃ, kusalākusalāni.

Sakuṇīnaṃ - bakabalākaṃ, bakabalākā.

Đối với các loài chim - bakabalākaṃ, bakabalākā.

Byañjanānaṃ - dadhighataṃ, dadhighatāni.

Đối với các món ăn kèm - dadhighataṃ, dadhighatāni.

Disānaṃ - pubbāparaṃ, pubbāparā iccādi.

Đối với các phương hướng - pubbāparaṃ, pubbāparā, v.v...

Abyayībhāvasamāsa

Hợp thể Bất biến (Abyayībhāvasamāsa)

230. Adhisaddā [Pg.189] smiṃ, tassa lopo. Adhisaddena tulyādhikaraṇattā itthisaddāpismiṃ. Niccasamāsattā ādhārabhūtāyamitthiyanti padantarena viggaho. Adhi itthiyanti ṭhite –

230. Sau từ adhi là (biến cách) smiṃ, nó bị lược bỏ. Do có cùng cơ sở với từ adhi, sau từ itthi cũng là (biến cách) smiṃ. Do là hợp thể bắt buộc, sự phân tích cú pháp được thực hiện bằng một từ khác là ādhārabhūtāyaṃ itthiyaṃ. Khi ở dạng adhi itthi –

Upasagganipātapubbako abyayībhāvo.

(Hợp thể) có tiếp đầu ngữ hoặc bất biến từ đứng trước là abyayībhāva.

Upasaggādipubbako saddo vibhatyatthādīsu samāso hoti, abyayībhāvasañño ca.

Một từ có tiếp đầu ngữ v.v... đứng trước, được kết hợp (với từ khác) trong ý nghĩa của biến cách v.v..., và được gọi là abyayībhāva.

‘‘So napuṃsakaliṅgo’’ti abyayībhāvo napuṃsakaliṅgo, yadādinā ekavacano ca.

Theo quy tắc «So napuṃsakaliṅgo», hợp thể abyayībhāva là trung tính, và là số ít theo quy tắc yadādi.

‘‘Saro [Pg.191] rasso napuṃsake’’ti rasso.

Theo quy tắc «Saro rasso napuṃsake», (nguyên âm cuối) được rút ngắn.

Aññasmā lopo ca.

Và có sự lược bỏ (biến cách) sau một (từ) khác (không tận cùng bằng -a).

Anakārantā abyayībhāvā parā sabbā vibhattī lujjare. Adhitthi, vibhattīnamattho ādhārādi.

Tất cả các biến cách theo sau một hợp thể abyayībhāva không tận cùng bằng -a đều bị lược bỏ. (Ví dụ) Adhitthi. Ý nghĩa của các biến cách là vị trí, v.v...

Idhādhisaddo ādhārevattate, adhitthiiccetaṃ padaṃ itthiya miccetamatthaṃ vadati.

Ở đây, từ adhi có nghĩa là vị trí. Từ adhitthi này nói lên ý nghĩa là 'trong người nữ'.

Samīpaṃ [Pg.193] nagarassa upanagaraṃ. ‘‘Aṃvibhattīnamakārantabyayībhāvā’’ti vibhattīnaṃ kvaci aṃ.

Samīpaṃ nagarassa (gần thành phố) là upanagaraṃ. Theo sūtra «Aṃvibhattīnamakārantabyayībhāvā», đôi khi các biến cách được biến thành aṃ.

Kvacīti kiṃ. Upanagare.

Tại sao nói ‘đôi khi’? (Ví dụ là) Upanagare.

Abhāvo makkhikānaṃ nimmakkhikaṃ rasso. Anupubbo therānaṃ anutheraṃ, anatikkamma sattiṃ yathāsatti.

Abhāvo makkhikānaṃ (không có ruồi) là nimmakkhikaṃ, nguyên âm được rút ngắn. Anupubbo therānaṃ (theo thứ tự các trưởng lão) là anutheraṃ, anatikkamma sattiṃ (không vượt quá khả năng) là yathāsatti.

Ye [Pg.195] ye buḍḍhā yathābuḍḍhaṃ, vicchāyaṃ.

Ye ye buḍḍhā (bất kỳ vị trưởng lão nào) là yathābuḍḍhaṃ, (ví dụ khác là) vicchāyaṃ.

Yattako paricchedo jīvassa yāvajīvaṃ, avadhāraṇe.

Yattako paricchedo jīvassa (giới hạn của sự sống) là yāvajīvaṃ, (mang ý nghĩa) xác định giới hạn.

Ā pabbatā khettaṃ āpabbataṃ khettaṃ, mariyādāyaṃ, vajjamānā sīmā mariyādā, pabbataṃ vinātyattho.

Ā pabbatā khettaṃ (cánh đồng cho đến ngọn núi) là āpabbataṃ khettaṃ, (mang ý nghĩa) giới hạn; ranh giới loại trừ được gọi là mariyādā, nghĩa là không bao gồm ngọn núi.

Ā jalantā sītaṃ ājalantaṃ sītaṃ, abhividhimhi, gayhamānā sīmā abhividhi, jalantena sahetyattho.

Ā jalantā sītaṃ (lạnh cho đến lúc cháy) là ājalantaṃ sītaṃ, (mang ý nghĩa) bao hàm; ranh giới bao gồm được gọi là abhividhi, nghĩa là cùng với sự cháy.

Āsaddayoge ‘‘dhātunāmā’’dinā apādānavidhāneneva vākyampi siddhaṃ. Tathāññatra.

Khi kết hợp với từ ā, câu cũng được hình thành bằng quy tắc xuất xứ cách theo sūtra «dhātunāmā»... Tương tự ở những nơi khác.

231. ‘‘Uttamo [Pg.197] vīro pavīro’’ iccādo pana pubbapadatthappadhānattābhāvābyayībhāvābhāvo kammadhārayoeva. Evaṃ visiṭṭho dhammo abhidhammo. Kucchitaṃ annaṃ kadannaṃ. Etttha [Pg.198] ‘‘kada kussā’’ti sare kussa kadādeso.

231. Tuy nhiên, trong các ví dụ như «Uttamo vīro là pavīro», vì ý nghĩa của thành phần trước không phải là chính, nên không phải là phức hợp bất biến (abyayībhāva), mà chính là phức hợp đồng vị (kammadhāraya). Tương tự, visiṭṭho dhammo là abhidhammo. Kucchitaṃ annaṃ là kadannaṃ. Ở đây, theo sūtra «kada kussā», ku được thay thế bằng kad khi có một nguyên âm theo sau.

Appakaṃ lavaṇaṃ kālavaṇaṃ, ettha ‘‘kāppatthesu cā’’ti kussa kā, bahuvacanenāññatrāpi kvaci. Kucchito puriso kāpuriso, kupuriso vā, evamasurādi.

Appakaṃ lavaṇaṃ (một ít muối) là kālavaṇaṃ, ở đây theo sūtra «kāppatthesu cā», ku biến thành kā, do dùng số nhiều (trong sūtra) nên đôi khi cũng áp dụng ở nơi khác. Kucchito puriso (người đáng khinh) là kāpuriso, hoặc kupuriso, tương tự như asura v.v.

Pubbaparūbhayamaññapadattha - ppadhānābyayībhāva samāso;

Kammadhārayaka tappurisā dve, dvendo ca bahubbīhi ca ñeyyā.

Phức hợp bất biến (abyayībhāva) có thành phần trước là chính; hai loại đồng vị (kammadhāraya) và y vị (tappurisa) có thành phần sau là chính; phức hợp đẳng lập (dvanda) có cả hai thành phần là chính; và phức hợp đa sở hữu (bahubbīhi) có thành phần khác là chính, nên được biết như vậy.

Samāso.

Phần Phức Hợp.

4. Taddhitakaṇḍa

4. Chương Taddhita (Hậu Tố Biến Sinh)

Apaccataddhita

Hậu Tố Chỉ Dòng Dõi (Apaccataddhita)

232. Vāṇapacce.

232. Vāṇapacce.

Chaṭṭhantā [Pg.200] saddā ‘‘tassāpacca’’miccasmiṃ atthe ṇo vā hoti. Vāti vākyatthaṃ. Ṇenevāpaccatthassa vuttattā apaccasaddāppayogo.

Từ một danh từ ở sở hữu cách, hậu tố ṇa được thêm vào một cách tùy chọn trong ý nghĩa «con cháu của người ấy». Từ vā (tùy chọn) có nghĩa là (cũng có thể dùng) một câu đầy đủ. Vì ý nghĩa ‘con cháu’ đã được diễn tả bởi hậu tố ṇa, nên từ apacca không được sử dụng.

‘‘Tesaṃ vibhatyā’’ do tesaṃgahaṇena vibhattilopo. Tathottaratra.

Theo sūtra «Tesaṃ vibhatyā»..., do có từ tesaṃ, biến cách được lược bỏ. Tương tự cho các trường hợp sau.

‘‘Tesaṃ ṇo lopaṃ’’ti paccayānaṃ ṇassa lopo.

Theo sūtra «Tesaṃ ṇo lopaṃ», ký tự ṇ của các hậu tố bị lược bỏ.

‘‘Vuddhādisarassa vā saṃyogantassa saṇe ce’’ti saṇakāre pare asaṃyogantassādisarassa vuddhi.

Theo sūtra «Vuddhādisarassa vā saṃyogantassa saṇe ce», khi một hậu tố có chỉ tố ṇ theo sau, nguyên âm đầu của một từ gốc không kết thúc bằng phụ âm kép sẽ được tăng âm (vuddhi).

Tassāpaniyame –

Về sự không quy định của nó –

Ayuvaṇṇānañcāyo vuddhi.

Ayuvaṇṇānañcāyo vuddhi.

Akārivaṇṇuvaṇṇānaṃ āeovuddhiyo honti, casaddena kvaci na.

Sự tăng âm (vuddhi) của các nguyên âm a, i, u là ā, e, o; do từ ca (và), đôi khi không (tăng âm).

Saralopādi, taddhitattā nāmamiva kate syādi.

Sự lược bỏ nguyên âm v.v. (được thực hiện), vì là một từ biến sinh (taddhita), sau khi được tạo thành như một danh từ, các biến cách như si v.v. được thêm vào.

Taddhitābhidheyyaliṅga–vibhattivacanā [Pg.202] siyuṃ.

(Các từ biến sinh taddhita) sẽ có giới, biến cách, và số theo ý nghĩa mà chúng biểu thị.

Samūhabhāvajā bhīyo, sakatthe ṇyo napuṃsake.

Các từ (biến sinh) chỉ tập hợp và trạng thái trừu tượng hầu hết là trung tính; hậu tố ṇya trong ý nghĩa ‘tự thân’ cũng ở trung tính.

Tā tutthiyaṃ nipātā te, dhāmithaṃpaccayantakā.

Những từ có hậu tố tā, tu, ttha, và những từ kết thúc bằng các hậu tố dhā, i, thaṃ, chúng là những bất biến từ.

Vasiṭṭhassāpaccaṃ [Pg.203] poso vāsiṭṭho, itthī vāsiṭṭhī, napuṃsakaṃ vāsiṭṭhaṃ. Vikappavidhānato taddhitena samāsassāccantaṃ bādhāyā bhāvā vasiṭṭhā paccantipi hoti.

Con cháu nam của Vasiṭṭha là vāsiṭṭho, con cháu nữ là vāsiṭṭhī, (dòng dõi) trung tính là vāsiṭṭhaṃ. Do quy tắc là tùy chọn, nên hậu tố taddhita không hoàn toàn ngăn cản (việc sử dụng) phức hợp, vì vậy cũng có dạng vasiṭṭhāpaccaṃ.

Napuṃsakena vāpīti, saddasatthavidū viduṃ.

Các bậc thông thạo ngữ pháp biết rằng, (dạng này) cũng có thể tùy chọn ở trung tính.

233. Vā [Pg.205] apacceti cādhikāro.

233. Và (đây là) quyền chi phối của sūtra «Vā apacce».

Ṇāyana ṇāna vacchādito.

Các hậu tố ṇāyana, ṇāna (được thêm) sau nhóm từ bắt đầu bằng vaccha.

Vacchādito gottagaṇato ṇāyano ṇāno ca vā hoti.

Từ nhóm gotra bắt đầu bằng Vaccha, hậu tố ṇāyana và ṇāna tùy chọn được dùng.

Apaccaṃ paputtappabhuti gottaṃ. Kaccassāpaccaṃ kaccāyano, kaccāno vā. Saṃyogantattā na vuddhi.

Gotta là dòng dõi kể từ chắt. Con cháu của Kacca là kaccāyano, hoặc kaccāno. Do tận cùng bằng phụ âm kép nên không có sự tăng trưởng nguyên âm (vuddhi).

234. ‘‘Ṇeyyo [Pg.206] kattikādīhī’’ti ṇeyyo, vinatāya apaccaṃ venateyyo vinateyyo vā. Na pakkhe vuddhi, ṇeyyoti yogavibhāgena ‘‘tassa dīyate’’ tyatthepi ṇeyyo, dakkhiṇā dīyate yassa so dakkhiṇeyyo.

234. Theo quy tắc ‘Ṇeyyo kattikādīhī’, hậu tố là ṇeyyo. Con cháu của Vinatā là venateyyo, hoặc vinateyyo. Trong trường hợp tùy chọn thì không có sự tăng trưởng nguyên âm. Bằng cách phân chia quy tắc (yogavibhāga), ṇeyyo cũng được áp dụng theo nghĩa ‘được dâng cúng cho vị ấy’. Vị nào được dâng cúng vật dakkhiṇā, vị ấy là dakkhiṇeyyo.

235. Ato ṇi vā.

235. Sau (thân từ tận cùng bằng) a, tùy chọn dùng hậu tố ṇi.

Akārantato [Pg.207] apacce ṇi vā hoti, puna vāsaddena ṇiko, akārantā anakārantā ca bopi.

Sau thân từ tận cùng bằng 'a', theo nghĩa con cháu, tùy chọn dùng hậu tố ṇi. Lại nữa, do từ 'vā', cũng dùng ṇika; và sau thân từ tận cùng bằng 'a' và không tận cùng bằng 'a', cũng dùng bo.

Dakkhi, sakyaputtiko, maṇḍabbo, bhātubbo. Dvittaṃ.

Dakkhi, sakyaputtiko, maṇḍabbo, bhātubbo. Có sự điệp âm.

236. ‘‘Ṇavo [Pg.208] pagvādīhī’’ ti ṇavo. Manuno apaccaṃ māṇavo.

236. Theo quy tắc ‘Ṇavo pagvādīhī’, hậu tố là ṇavo. Con cháu của Manu là māṇavo.

237. ‘‘Ṇera [Pg.209] vidhavādito’’ti ṇero, sāmaṇero.

237. Theo quy tắc ‘Ṇera vidhavādito’, hậu tố là ṇero, (ví dụ) sāmaṇero.

Saṃsaṭṭhādianekatthataddhita

Taddhita với nhiều nghĩa như 'trộn lẫn với' v.v...

238. ‘‘Yena [Pg.210] vā saṃsaṭṭhaṃ tarati carati vahati ṇiko’’ti ṇiko. Vākārena nekatthenekapaccayā ca. Ghatena saṃsaṭṭho ghātiko, odano. Uḷūpena taratīti oḷūpiko, uḷūpiko vā, na pakkhe vuddhi.

238. Theo quy tắc ‘Yena vā saṃsaṭṭhaṃ tarati carati vahati ṇiko’, hậu tố là ṇiko. Do từ 'vā', có nhiều hậu tố cho nhiều nghĩa. Trộn với bơ lỏng là ghātiko, (nghĩa là) cơm. Người đi qua bằng bè là oḷūpiko, hoặc uḷūpiko, trong trường hợp tùy chọn thì không có sự tăng trưởng nguyên âm.

Sakaṭena caratīti sākaṭiko. Sīsena vahatīti sīsiko, na vuddhi.

Người đi bằng xe bò là sākaṭiko. Người mang trên đầu là sīsiko, không có sự tăng trưởng nguyên âm.

Itthiliṅgato eyyako, ṇako ca. Campāyaṃ jāto campeyyako. Evaṃ bārāṇaseyyako. Ṇako – kusinārāyaṃ vasatīti kosinārako. Janapadato ṇako ca – magadhesu vasati, tesaṃ issaro vā māgadhako.

Sau thân từ nữ tính, (dùng hậu tố) eyyako, và ṇako. Sinh ra ở Campā là campeyyako. Tương tự, bārāṇaseyyako. Về ṇako – người sống ở Kusinārā là kosinārako. Sau tên quốc gia, cũng dùng ṇako – người sống ở Magadha, hoặc là vua của họ, là māgadhako.

Tajjātiyā [Pg.212] visiṭṭhatthe ājānīyo. Assajātiyā visiṭṭho assājānīyo. Ño - agganti jānitabbaṃ aggaññaṃ, dvittaṃ.

Theo nghĩa 'xuất sắc trong loài đó', (dùng hậu tố) ājānīyo. Xuất sắc trong loài ngựa là assājānīyo. Hậu tố Ño - 'cần được biết là tối thượng' là aggaññaṃ, có sự điệp âm.

239. Tamadhīte tena katādisannidhānaniyogasippabhaṇḍa jīvikatthesu ca.

239. Và trong các nghĩa: 'học điều đó', 'làm bởi điều đó', v.v..., 'hiện diện trong', 'được bổ nhiệm vào', 'kỹ năng', 'hàng hóa', 'sinh kế'.

Taṃ [Pg.213] adhīte iccādīsvatthesu ādisaddena hatādīsu ca ṇiko vā hoti. Abhidhammamadhīteti ābhidhammiko, abhidhammiko vā, na pakkhe vuddhi. Vacasā kataṃ kammaṃ vācasikaṃ. Evaṃ mānasikaṃ, ettha –

Trong các nghĩa 'học điều đó' v.v..., và do từ 'ādi', cũng trong các nghĩa 'bị giết bởi' v.v..., hậu tố ṇika tùy chọn được dùng. Người học Abhidhamma là ābhidhammiko, hoặc abhidhammiko; trong trường hợp tùy chọn, không có sự tăng trưởng nguyên âm. Hành động được làm bằng lời nói là vācasikaṃ. Tương tự mānasikaṃ, ở đây –

‘‘Sa [Pg.214] sare vāgamo’’tīhānuvattitādisaddena sāgamo.

Do từ 'ādi' được kế thừa ở đây từ quy tắc ‘Sa sare vāgamo’, có sự xen vào của 'sa'.

Sarīre sannidhānā vedanā sārīrikā. Dvāre niyutto dovāriko, ettha- ‘‘māyūnamāgamo ṭhāne’’ti vakārato pubbe okārāgamo.

Cảm thọ hiện diện trong thân là sārīrikā. Người được bổ nhiệm ở cửa là dovāriko, ở đây, theo quy tắc ‘māyūnamāgamo ṭhāne’, có sự xen vào của 'o' trước 'v'.

Sippanti [Pg.215] gītādikalā, vīṇā assa sippanti veṇiko, atra vīṇeti vīṇāvādanaṃ. Gandho assa bhaṇḍanti gandhiko, mage hantvā jīvatīti māgaviko, vakārāgamo. Jālena hato jāliko, suttena baddho suttiko, cāpo assa āyudhanti cāpiko, vāto assa ābādho atthīti vā vātiko, buddhe pasanno buddhiko, vatthena kītaṃ bhaṇḍaṃ vatthikaṃ.

Sippa nghĩa là nghệ thuật như ca hát v.v... Kỹ năng của người ấy là đàn vīṇā, nên gọi là veṇiko, ở đây vīṇā nghĩa là chơi đàn vīṇā. Hàng hóa của người ấy là hương liệu, nên gọi là gandhiko. Người sống bằng cách giết hươu nai là māgaviko, có sự xen vào của 'v'. Bị bắt bằng lưới là jāliko. Bị trói bằng chỉ là suttiko. Vũ khí của người ấy là cung, nên gọi là cāpiko. Người có bệnh về gió là vātiko. Người có đức tin nơi Đức Phật là buddhiko. Hàng hóa được mua bằng vải là vatthikaṃ.

Kumbho [Pg.217] assa parimāṇaṃ, ta marahati, tesaṃ rāsi vā kumbhiko. Akkhena dibbatīti akkhiko, magadhesu vasati, jātoti vā māgadhiko iccādi.

Cái bình là đơn vị đo lường của người ấy, hoặc người ấy xứng đáng với nó, hoặc một đống của chúng là kumbhiko. Người chơi bằng xúc xắc là akkhiko. Người sống ở Magadha, hoặc sinh ra ở đó, là māgadhiko, v.v...

240. Ṇa rāgā tena rattaṃ tassedamaññatthesu ca.

240. Hậu tố Ṇa (dùng trong các nghĩa) từ màu sắc, 'được nhuộm bởi cái đó', 'cái này của người đó', và trong các nghĩa khác.

Tena [Pg.218] rattaṃ tyādyatthesu ṇo vā hoti. Kasāvena rattaṃ kāsāvaṃ.

Trong các nghĩa 'được nhuộm bởi cái đó' v.v..., hậu tố ṇa tùy chọn được dùng. Được nhuộm bằng màu kasāva là kāsāvaṃ.

Evaṃ [Pg.219] nīlaṃ pītamiccādi. Na vuddhi, mahisassa idaṃ māhisaṃ, siṅgaṃ.

Tương tự nīlaṃ, pītaṃ, v.v... Không có sự tăng trưởng nguyên âm. Cái này của con trâu là māhisaṃ, (nghĩa là) cái sừng.

Evaṃ [Pg.220] rājaporisaṃ, ettha ‘‘ayuvaṇṇānañcā’’ do puna vuddhiggahaṇena uttarapadassa vuddhi. Magadhehi āgato, tatra jāto, tesaṃ issaro, te assa nivāsoti vā māgadho, kattikādīhi yutto kattiko, māso.

Tương tự rājaporisaṃ, ở đây do việc nhắc lại 'vuddhi' ở đầu quy tắc ‘ayuvaṇṇānañcā...’, có sự tăng trưởng nguyên âm của thành phần sau. Đến từ Magadha, sinh ra ở đó, là vua của họ, hoặc nơi ở của người ấy là ở đó, là māgadho. Liên quan đến chòm sao Kattikā là kattiko, (nghĩa là) tháng.

Buddho [Pg.222] assa devatāti buddho. Byākaraṇaṃ avecca adhīteti veyyākaraṇo. Ettha ‘‘māyūnamā’’dinā yakārato pubbe e āgamo, yassa dvittaṃ. Sagarehi nibbatto sāgaroiccādi.

Đức Phật là vị trời của người ấy, nên gọi là buddho. Người học thấu đáo ngữ pháp là veyyākaraṇo. Ở đây, theo quy tắc ‘māyūnamā...’, có sự xen vào của 'e' trước 'y', và 'y' được điệp âm. Được tạo ra bởi các con trai của Sagara là sāgaro, v.v...

241. Jātādīnamimiyā ca.

241. Trong các nghĩa 'sinh ra' v.v..., cũng dùng (hậu tố) ima và iya.

Jātādīsu [Pg.224] imo iyo ca hoti, casaddena kiyo ca. Pacchā jāto pacchimo, manussajātiyā jāto manussajātiyo. Ante niyutto antimo, antiyo.

Trong các nghĩa 'sinh ra' v.v..., có hậu tố imo và iyo. Do từ 'ca', cũng có kiyo. Sinh ra sau là pacchimo. Sinh ra trong loài người là manussajātiyo. Được đặt ở cuối là antimo, hoặc antiyo.

Evaṃ andhakiyo. Putto assa atthīti puttimo, puttiyo. Evaṃ kappiyo.

Tương tự andhakiyo. Người có con trai là puttimo, hoặc puttiyo. Tương tự kappiyo.

242. ‘‘Tadassaṭṭhānamīyo [Pg.225] ce’’ti īyo, cakārena hitādyatthepi, bandhanassa ṭhānaṃ bandhanīyaṃ, caṅkamanassa hitaṃ caṅkamanīyaṃ.

242. Theo quy tắc ‘Tadassaṭṭhānamīyo ce’, hậu tố là īyo. Do từ 'ca', cũng dùng trong các nghĩa 'hữu ích cho' v.v... Nơi để trói buộc là bandhanīyaṃ. Hữu ích cho việc đi kinh hành là caṅkamanīyaṃ.

243. ‘‘Ālu [Pg.226] tabbahule’’ti ālu. Abhijjhābahulo abhijjhālu.

243. Theo quy tắc ‘Ālu tabbahule’, hậu tố là ālu. Người có nhiều tham lam là abhijjhālu.

Visesataddhita

Taddhita đặc biệt.

244. Visese taratamissikiyiṭṭhā.

244. Trong ý nghĩa so sánh, có các hậu tố tara, tama, issika, iya, và iṭṭha.

Atisayatthe tarādayo honti.

Các hậu tố tara, v.v... có mặt trong ý nghĩa vượt trội.

Ayametesaṃ [Pg.227] atisayena pāpoti pāpataro, pāpatamo, pāpissiko, pāpiyo, pāpiṭṭho vā.

‘Người này xấu ác hơn những người này’, do đó (có các dạng) là pāpataro, pāpatamo, pāpissiko, pāpiyo, hay pāpiṭṭho.

‘‘Vuddhassa [Pg.228] jo iyiṭṭhesū’’ti vuddhassa jādese – ‘‘saralopā’’do pakatiggahaṇena pakatyabhāvā issa e. Jeyyo, jeṭṭho.

Theo quy tắc ‘Vuddhassa jo iyiṭṭhesū’, ja thay thế cho vuddha – do sự thay thế này, từ gốc không còn, nên quy tắc ‘saralopādo’ không áp dụng; i biến thành e. (Các dạng là) Jeyyo, jeṭṭho.

Evaṃ ‘‘pasatthassa so ce’’ti sādese seyyo, seṭṭho.

Tương tự, theo quy tắc ‘pasatthassa so ce’, sa thay thế (cho pasattha). (Các dạng là) seyyo, seṭṭho.

Assatthitaddhita

Hậu tố sở hữu (Assatthitaddhita)

245. ‘‘Tadassatthīti [Pg.230] vī ce’’ti vī. Medhā assa atthīti medhāvī.

245. Theo quy tắc ‘Tadassatthīti vī ce’, (hậu tố) vī (được thêm vào). ‘Người có trí tuệ’, do đó (có dạng) medhāvī.

246. Evaṃ [Pg.231] ‘‘tapādito sī’’ti sī, dvittaṃ, tapassī.

246. Tương tự, theo quy tắc ‘tapādito sī’, (hậu tố) sī (được thêm vào), và có sự lặp lại phụ âm, (tạo thành) tapassī.

247. ‘‘Daṇḍādito [Pg.232] ika ī’’ti iko, ī ca. Daṇḍiko, daṇḍī.

247. Theo quy tắc ‘Daṇḍādito ika ī’, (các hậu tố) ika và ī (được thêm vào). (Các dạng là) Daṇḍiko, daṇḍī.

248. ‘‘Guṇādito vantū’’ti vantu. Guṇavā, paññavā. Yadādinā rasso.

248. Theo quy tắc ‘Guṇādito vantū’, (hậu tố) vantu (được thêm vào). (Các dạng là) Guṇavā, paññavā. Theo nhóm quy tắc yadādi, nguyên âm được rút ngắn.

249. ‘‘Satyādīhi [Pg.233] mantū’’ti mantu. Satimā, bhānumā.

249. Theo quy tắc ‘Satyādīhi mantū’, (hậu tố) mantu (được thêm vào). (Các dạng là) Satimā, bhānumā.

250. ‘‘Āyussukārāsmantumhī’’ti [Pg.235] ussa asa. Āyasmā.

250. Theo quy tắc ‘Āyussukārāsmantumhī’, us biến thành as. (Dạng là) Āyasmā.

251. ‘‘Saddhādito ṇa’’ iti ṇo. Saddho.

251. Theo quy tắc ‘Saddhādito ṇa’, (hậu tố) ṇa (được thêm vào). (Dạng là) Saddho.

252. ‘‘Tappakativacane [Pg.236] mayo’’ti mayo. Suvaṇṇena pakataṃ sovaṇṇamayaṃ, suvaṇṇamayaṃ vā. Pakkhe - yadādinā vuddhi.

252. Theo quy tắc ‘Tappakativacane mayo’, (hậu tố) mayo (được thêm vào). ‘Làm bằng vàng’ (cho ra dạng) sovaṇṇamayaṃ, hoặc suvaṇṇamayaṃ. Trong trường hợp thay thế, có sự trường hóa nguyên âm theo nhóm quy tắc yadādi.

Etesamo lope.

Sự thay thế bằng o khi lược bỏ.

Vibhattilope manādīnamantassa o hoti. Manomayaṃ.

Khi biến cách bị lược bỏ, âm cuối của (các từ như) manas, v.v... biến thành o. (Ví dụ:) Manomayaṃ.

Saṅkhyātaddhita

Hậu tố số đếm (Saṅkhyātaddhita)

253. Saṅkhyāpūraṇe [Pg.237] tyadhikāro.

253. Quy tắc chính về số thứ tự.

‘‘Dvitīhi tiyo’’ti tiyo, ‘‘tiye dutāpi ce’’ti dvitīnaṃ dutā. Dvinnaṃ pūraṇo dutiyo, evaṃ tatiyo.

Theo quy tắc ‘Dvitīhi tiyo’, (hậu tố) tiya (được thêm vào); theo quy tắc ‘tiye dutāpi ce’, duta thay thế cho dvi và ti. (Số) hoàn thành của hai là dutiyo, tương tự là tatiyo.

254. ‘‘Catucchehi thaṭhā’’ti thaṭhā. Catuttho, chaṭṭho.

254. Theo quy tắc ‘Catucchehi thaṭhā’, (các hậu tố) tha và ṭha (được thêm vào). (Các dạng là) Catuttho, chaṭṭho.

255. Tesamaḍḍhūpapadena aḍḍhuḍḍha divaḍḍha diyaḍḍhāḍḍhatiyā.

255. Đối với những từ này khi có aḍḍha đứng trước, (các dạng thay thế là) aḍḍhuḍḍha, divaḍḍha, diyaḍḍha, và aḍḍhatiya.

Catuttha [Pg.238] dutiya tatiyānaṃ aḍḍhūpapadena saha aḍḍhuḍḍha divaḍḍha diyaḍḍhāḍḍhatiyā honti.

Cùng với tiền tố aḍḍha, các từ catuttha, dutiya, và tatiya trở thành aḍḍhuḍḍha, divaḍḍha, diyaḍḍha, và aḍḍhatiya.

Aḍḍhena catuttho aḍḍhuḍḍho, aḍḍhena dutiyo divaḍḍho, diyaḍḍho vā, aḍḍhena tatiyo aḍḍhatiyo.

Bốn trừ đi một nửa là aḍḍhuḍḍho; hai trừ đi một nửa là divaḍḍho, hoặc diyaḍḍho; ba trừ đi một nửa là aḍḍhatiyo.

256. ‘‘Saṅkhyāpūraṇe [Pg.239] mo’’ti mo, pañcamo. Itthiyaṃ pañcannaṃ pūraṇī pañcamī.

256. Theo quy tắc ‘Saṅkhyāpūraṇe mo’, (hậu tố) ma (được thêm vào), (ví dụ) pañcamo. Ở giống cái, (số) hoàn thành của năm là pañcamī.

Eko ca dasa cāti dvande kate –

Khi hợp từ ‘một và mười’ được tạo thành theo dạng hợp từ tương liên (dvanda) –

Dvekaṭṭhānamākāro vā.

Nguyên âm cuối của dvi, eka, và aṭṭha có thể tùy chọn biến thành ā.

Saṅkhyāne uttarapade dviekaaṭṭhaiccetesa mantassa ā vā hoti. Ekādasa pañcīva. Evaṃ dvādasa.

Khi một số đếm là thành phần sau của hợp từ, âm cuối của các từ dvi, eka, và aṭṭha này có thể tùy chọn biến thành ā. (Ví dụ) Ekādasa. Tương tự, dvādasa.

Yadādinā tissa teādese ‘‘ekādito dassa ra saṅkhyāne’’ti dasasadde dassa ro. Terasa.

Theo nhóm quy tắc yadādi, te thay thế cho ti; theo quy tắc ‘ekādito dassa ra saṅkhyāne’, ra thay thế cho da trong từ dasa. (Dạng là) Terasa.

257. ‘‘Catūpapadassa [Pg.241] lopo tuttarapadādicassa cucopi navā’’ti catusadde tussa lopo cassa cu ca. Cuddasa.

257. Theo quy tắc ‘Catūpapadassa lopo tuttarapadādicassa cucopi navā’, trong từ catu, tu bị lược bỏ, và ca biến thành cu. (Dạng là) Cuddasa.

‘‘Dase so niccañce’’ti chassa soādese – ‘‘ḷa darānaṃ’’ti dasasadde dassa ḷo. Soḷasa, aṭṭhārasa.

Theo quy tắc ‘Dase so niccañce’, so thay thế cho cha – theo quy tắc ‘ḷa darānaṃ’, ḷa thay thế cho da trong từ dasa. (Các dạng là) Soḷasa, aṭṭhārasa.

258. ‘‘Vīsati [Pg.242] dasesu bā dvissa tū’’ti dvissa bā. Bāvīsati, ekādasannaṃ pūraṇo ekādasamo.

258. Theo quy tắc “Vīsati dasesu bā dvissa tū”, ‘bā’ thay thế cho ‘dvi’. (Ví dụ:) Bāvīsati (hai mươi hai). Số thứ tự của ‘ekādasa’ (mười một) là ‘ekādasamo’.

259. ‘‘Ekādito dasassī’’ti itthiyaṃ ī. Ekādasī iccādi.

259. Theo quy tắc “Ekādito dasassī”, hậu tố ‘ī’ được thêm vào trong giống cái. (Ví dụ:) Ekādasī (thứ mười một), v.v.

‘‘Dvādito konekatthe ce’’ti ko, dve parimāṇāni asseti dvikaṃ. Evaṃ tikādi.

Theo quy tắc “Dvādito konekatthe ce”, hậu tố ‘ka’ được thêm vào (với nghĩa là một tập hợp). (Ví dụ:) ‘dvikaṃ’ có nghĩa là một tập hợp gồm hai. Tương tự như vậy là ‘tika’ (bộ ba), v.v.

260. ‘‘Samūhatthe [Pg.243] kaṇṇā’’ti kaṇa ca, ṇo ca. Manussānaṃ samūho mānussako, mānusso vā.

260. Theo quy tắc “Samūhatthe kaṇṇā”, hậu tố ‘kaṇa’ và ‘ṇa’ được dùng với nghĩa là một tập hợp. (Ví dụ:) Tập hợp của những người (manussānaṃ samūho) là ‘mānussako’, hoặc ‘mānusso’.

Ṇe kate – ‘‘jhalānamiyuvā sare vā’’ tīha vākārena issa ayādese – dvayaṃ, tayaṃ. Evaṃ ‘‘gāmajanabandhusahāyādīhi tā’’ti tā. Gāmatā, nāgaratā.

Khi hậu tố ‘ṇa’ được thêm vào – theo quy tắc “jhalānamiyuvā sare vā”, ở đây do ‘vā’, ‘i’ được thay thế bằng ‘ay’ – (ta có các từ) ‘dvayaṃ’ (cặp đôi), ‘tayaṃ’ (bộ ba). Tương tự, theo quy tắc “gāmajanabandhusahāyādīhi tā”, hậu tố ‘tā’ được thêm vào. (Ví dụ:) Gāmatā (dân làng), nāgaratā (dân thành thị).

Bhāvataddhita

Taddhita Trừu Tượng (Bhāvataddhita)

261. Ṇyattatā bhāve tu.

261. Các hậu tố ‘ṇya’, ‘tta’, ‘tā’ được dùng với nghĩa trừu tượng (bhāva).

Bhāvatthe ṇyattatā honti. Tusaddena ttano ca. Sakatthādīsupi ṇyo, sakatthe tā ca.

Với nghĩa trừu tượng (bhāvatthe), các hậu tố ‘ṇya’, ‘tta’, ‘tā’ được sử dụng. Do từ ‘tu’ (trong quy tắc), hậu tố ‘ttana’ cũng được bao gồm. Hậu tố ‘ṇya’ cũng được dùng với nghĩa riêng của nó, và hậu tố ‘tā’ cũng vậy.

262.

262.

Hontyasmā [Pg.245] saddañāṇāni,Bhāvo sā saddavuttiyā;

Nimittabhūtaṃ nāmañca,Jāti dabbaṃ kriyā guṇo.

Từ đó mà kiến thức về từ ngữ sinh khởi, đó là ‘bhāva’ (bản chất), là chức năng của từ; là nguyên nhân của một danh từ, (có thể là) chủng loại, thực thể, hành động, hoặc phẩm chất.

263. Yathā [Pg.246] – candassa bhāvo candattaṃ. Iha nāmavasā candasaddo candaddabbe vattate, nimittassa rūpānugatañca ñāṇaṃ. Evaṃ manussattanti manussajātivasā. Yadādinā īssa rasse – daṇḍittanti daṇḍaddabbasambandhā. Pācakattanti pacanakriyāsambandhā. Nīlattanti nīlaguṇavasā.

263. Ví dụ – bản chất của mặt trăng (candassa bhāvo) là ‘candattaṃ’. Ở đây, do sức mạnh của danh từ, từ ‘canda’ chỉ thực thể mặt trăng, và kiến thức đi theo hình tướng của nguyên nhân. Tương tự, ‘manussattaṃ’ (nhân tính) là do chủng loại người. Theo quy tắc yadādi, nguyên âm dài ‘ī’ được rút ngắn – ‘daṇḍittaṃ’ (tình trạng có gậy) là do liên quan đến thực thể cây gậy. ‘Pācakattaṃ’ (tính chất của người nấu ăn) là do liên quan đến hành động nấu nướng. ‘Nīlattaṃ’ (màu xanh) là do phẩm chất màu xanh.

Evaṃ ṇyādīsupi yathāyogaṃ ñeyyaṃ. Ṇyo.

Tương tự, cần được hiểu một cách thích hợp đối với hậu tố ‘ṇya’ và các hậu tố khác. (Hậu tố) Ṇya.

Avaṇṇo ye lopañca.

Nguyên âm ‘a’ bị xóa khi ‘ya’ theo sau.

Ye [Pg.247] pare avaṇṇo lupyate, cakārena ikāropi.

Khi ‘ya’ theo sau, nguyên âm ‘a’ bị xóa; do từ ‘ca’, nguyên âm ‘i’ cũng vậy.

Yavataṃ talaṇadakārānaṃ byañjanāni calaña jakāratta’’nti yakārayuttānaṃ tādīnaṃ cādayo, kāraggahaṇena sakapabhamādito parayakārassa pubbena saha kvaci pubbarūpañca, dvittaṃ. Paṇḍiccaṃ, kosallaṃ, sāmaññaṃ, sohajjaṃ, porissaṃ, nepakkaṃ, sāruppaṃ, osabbhaṃ, opammaṃ.

Theo quy tắc “Yavataṃ talaṇadakārānaṃ byañjanāni calaña jakārattaṃ”, các phụ âm ‘t’ v.v. khi đi cùng với ‘ya’ sẽ biến thành ‘c’ v.v. Do việc dùng từ ‘kāra’, ‘ya’ theo sau ‘sa’, ‘ka’, ‘pa’, ‘bha’, ‘ma’ v.v. đôi khi đồng hóa với phụ âm đứng trước, và (phụ âm đó) được nhân đôi. (Ví dụ:) Paṇḍiccaṃ, kosallaṃ, sāmaññaṃ, sohajjaṃ, porissaṃ, nepakkaṃ, sāruppaṃ, osabbhaṃ, opammaṃ.

Āttañca.

Và (biến thành) ‘ā’.

Iuiccetesaṃ ā hoti, rikārāgamo ca ṭhāne.

Các nguyên âm ‘i’ và ‘u’ này biến thành ‘ā’, và ‘ri’ được chèn vào vị trí đó.

Saralopādinā ilopo. Isino bhāvo.

Theo quy tắc xóa nguyên âm, ‘i’ bị xóa. Bản chất của một vị ẩn sĩ (isino bhāvo).

Ārissaṃ[Pg.248]. Evaṃ mudutā, arahatā, ntassa yadādinā lopo.

(Trở thành) Ārissaṃ. Tương tự, (có các từ) ‘mudutā’, ‘arahatā’; ở đây, ‘nta’ bị xóa theo quy tắc yadādi.

Puthujjanattanaṃ, akiñcanameva ākiñcaññaṃ, kuṇḍaniyā apaccaṃ koṇḍañño, ettha vuddhādo vākārena saṃyogantassāpi vuddhi.

(Ví dụ:) Puthujjanattanaṃ (phàm phu tính), chính ‘akiñcana’ (vô sở hữu) trở thành ‘ākiñcaññaṃ’ (vô sở hữu xứ), con cháu của bà Kuṇḍanī là ‘koṇḍañño’; ở đây, do từ ‘vā’ trong quy tắc vuddhādi, ngay cả phụ âm kép cuối cùng cũng được tăng trưởng (vuddhi).

Padāya [Pg.250] hitaṃ pajjaṃ, dhanāyaṃ saṃvattanikaṃ dhaññaṃ, satito sambhūtaṃ saccaṃ, ilopo, tīsu na vuddhi. Devo eva devatā.

‘Pajjaṃ’ (thi kệ) là cái có lợi cho bước chân (vần điệu). ‘Dhaññaṃ’ (ngũ cốc) là cái dẫn đến sự giàu có. ‘Saccaṃ’ (sự thật) là cái sinh ra từ người tốt (sati); (ở đây) có sự xóa bỏ ‘i’. Trong ba trường hợp này, không có sự tăng trưởng (vuddhi). Chính vị trời (devo) là ‘devatā’ (thiên thần).

264. ‘‘Ṇa [Pg.251] visamādīhī’’ti bhāve ṇo. Vesamaṃ. Ujuno bhāvo ajjavaṃ. Ettha ussa ātte parūkārassa yadādinā avo.

264. Theo quy tắc “Ṇa visamādīhī”, hậu tố ‘ṇa’ được dùng với nghĩa trừu tượng. (Ví dụ:) Vesamaṃ. Bản chất của sự ngay thẳng (ujuno bhāvo) là ‘ajjavaṃ’. Ở đây, ‘u’ biến thành ‘ā’, và ‘u’ theo sau biến thành ‘av’ theo quy tắc yadādi.

265. ‘‘Ramaṇīyādito [Pg.252] kaṇti kaṇa. Mānaññakaṃ.

265. Theo quy tắc “Ramaṇīyādito kaṇ”, hậu tố ‘kaṇa’ được thêm vào. (Ví dụ:) Mānaññakaṃ.

Abyayataddhita

Taddhita Bất Biến (Abyayataddhita)

266. ‘‘Vibhāge [Pg.254] dhā ce’’ti dhā, cakārena soppaccayo ca. Ekena vibhāgena ekadhā, nipātattā silopo. Padavibhāgena padaso.

266. Theo quy tắc “Vibhāge dhā ce”, hậu tố ‘dhā’ được dùng với nghĩa phân chia; do từ ‘ca’, hậu tố ‘so’ cũng được dùng. (Ví dụ:) Theo một cách (ekena vibhāgena) là ‘ekadhā’; do là bất biến từ, biến cách ‘si’ bị xóa. Từng từ một (padavibhāgena) là ‘padaso’.

267. ‘‘Sabbanāmehi pakāravacane tu thā’’ti thā. Tukārena thattā ca. Sabbo pakāro, sabbena pakārena vā sabbathā. Evaṃ aññathattā.

267. Theo quy tắc “Sabbanāmehi pakāravacane tu thā”, hậu tố ‘thā’ được dùng sau các đại từ với nghĩa là cách thức. Do từ ‘tu’, hậu tố ‘thattā’ cũng được dùng. (Ví dụ:) Mọi cách, hoặc bằng mọi cách (sabbena pakārena) là ‘sabbathā’. Tương tự là ‘aññathattā’.

268. ‘‘Kimimehi [Pg.255] tha’’nti thaṃ, kādese-kathaṃ. Iādese-itthaṃ, thanti yogavibhāgena thaṃ-bahutthaṃ.

268. Theo quy tắc “Kimimehi tha”, hậu tố ‘thaṃ’ được dùng (sau ‘kiṃ’ và ‘ima’). Khi ‘ka’ thay thế (cho ‘kiṃ’), ta có ‘kathaṃ’. Khi ‘i’ thay thế (cho ‘ima’), ta có ‘itthaṃ’. Bằng cách phân chia quy tắc, hậu tố ‘thaṃ’ (cũng được dùng để tạo thành) ‘bahutthaṃ’.

269. Amalinaṃ malinaṃ karotītyādyatthe-abhūtatabbhāve gamyamāne karabhūyoge sati nāmato yadādinā īppaccayo, malinīkaroti setaṃ. Abhasmano bhasmano karaṇanti bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa. Amalino malino bhavatīti malinībhavati seto. Īppaccayantopi nipāto. Abhūtatabbhāveti kiṃ, ghaṭaṃ karoti, ghaṭo bhavati.

269. Với nghĩa “làm cho cái không bẩn trở nên bẩn” v.v. – khi ý nghĩa ‘abhūtatabbhāva’ (trở thành cái mà trước đó không phải) được hiểu, và khi có sự kết hợp với (động từ) ‘kar’ và ‘bhū’, hậu tố ‘ī’ được thêm vào danh từ theo quy tắc yadādi. (Ví dụ:) ‘malinīkaroti setaṃ’ (làm cho vật trắng trở nên bẩn). Việc biến củi thành tro (abhasmano bhasmano karaṇanti) là ‘bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa’. Cái không bẩn trở nên bẩn (amalino malino bhavatīti) là ‘malinībhavati seto’. Từ kết thúc bằng hậu tố ‘ī’ cũng là một bất biến từ. Tại sao lại nói ‘abhūtatabbhāva’? (Để loại trừ các trường hợp như) ‘ghaṭaṃ karoti’ (anh ta làm một cái bình), ‘ghaṭo bhavati’ (có một cái bình).

Karabhūyogeti [Pg.256] kiṃ, amalino malino jāyate.

Tại sao lại nói “khi kết hợp với ‘kar’ và ‘bhū’”? (Để loại trừ trường hợp như) ‘amalino malino jāyate’ (cái không bẩn được sinh ra là bẩn).

Avatthāvatovatthayā, bhūtassaññāya vatthuno.

Của một vật thể có một trạng thái, (khi) vật thể đó trở thành một (trạng thái) khác,

Tāyāvatthāya bhavanaṃ, abhūtatabbhavaṃ viduṃ.

sự trở thành trạng thái đó, được biết là ‘abhūtatabbhāva’ (trở thành cái mà trước đó không phải).

Taddhito.

Tiếp vĩ ngữ.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. Con xin kính lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Bālāvatāra Bālāvatāra Paṇāma Lời Kính Lễ [Ka] [Ka] Sabbaṃ niruttipathapāragataṃ sabuddhaṃ,Buddhaṃ tilokatilakaṃ hatapāpadhammaṃ; Dhammaṃ vimuttisukhadaṃ vihatāghasaṃghaṃ,Saṃghaṃ ca niccamabhivandiya dakkhiṇeyyaṃ. Con hằng đảnh lễ bậc Toàn Giác, người đã đi đến bờ kia của mọi con đường ngôn ngữ; Đức Phật, dấu son của ba cõi, người đã diệt trừ các pháp ác; Giáo Pháp, pháp mang lại hạnh phúc giải thoát; và Tăng đoàn, chúng đã đoạn trừ tội lỗi, bậc đáng được cúng dường. [Kha] [Kha] Vuddhippattosmi muddho mama varagaravo sīlapaññādisobhe,Candādicceva suddhe varajinaṭhapite sāsanābbhe patīte; Nissāyevā tipemā paṇamiya sirasā niccamesaṃ saritvā,Pādambhoje guṇagge hataduritamalo ānubhāvena tassā. Con, kẻ ngu si, đã đạt được sự tăng trưởng, nhờ nương tựa vào vị thầy đáng kính của con, người tỏa sáng với giới, tuệ, v.v., nổi danh trong bầu trời giáo pháp thanh tịnh do Đức Phật tối thượng thiết lập, trong sạch như mặt trăng. Với lòng kính yêu sâu sắc, con hằng tưởng nhớ và cúi đầu đảnh lễ đôi chân sen của vị ấy, bậc đứng đầu về đức hạnh. Nhờ oai lực của vị ấy, con đã diệt trừ cấu uế của những điều xấu ác. [Ga] [Ga] Porāṇa sīhaḷa padattha vinicchayañca,Sabbampi māgadhaniruttinayaṃ pasatthaṃ; Aññañca nekavidha sakkata saddasatthaṃ,Pāramparābhata matañca nisamma sammā. Sau khi đã nghiên cứu kỹ lưỡng các quyết định về nghĩa của từ trong tiếng Tích Lan cổ, toàn bộ phương pháp ngôn ngữ Māgadha được tán thán, nhiều loại ngữ pháp tiếng Sanskrit khác, và quan điểm được truyền thừa theo truyền thống. [Gha] [Gha] Bālāvatāra varamāgadha saddasatthe,Dubbodha nekapadaattha vinicchayena; Atthāya ādhunika bālaparamparāya,Bālāvatāra varagaṇṭhipadaṃ karissaṃ. Vì lợi ích của dòng dõi những người mới học hiện nay, tôi sẽ soạn bộ chú giải cao quý cho Bālāvatāra, với sự quyết định về nghĩa của nhiều từ khó hiểu trong tác phẩm ngữ pháp Māgadha cao quý Bālāvatāra. [Ṅa] [Ṅa] Niccaṃ ye mettha bālā varahadayayutā suṭṭhu nikkhittanettā,Puṇṇe nānānayānaṃ suratarusadise dhīrapāsaṃsiye ve; Gambhīraṃ duttaraṃ te jinavacanudadhiṃ tiṇṇathāmā bhaveyyuṃ,Laddhopāyā ca candaṃ taditarapacuraṃ sakkataṃ sotukāmā. Mong rằng những người mới học nào ở đây, với tâm hồn cao thượng, luôn chú tâm kỹ lưỡng vào (tác phẩm này), vốn đầy đủ các phương pháp khác nhau, giống như cây thần linh, được các bậc trí tán thán, sẽ có khả năng vượt qua biển Phật ngôn sâu thẳm, khó vượt; và có được phương tiện, mong muốn lắng nghe tiếng Sanskrit và các ngôn ngữ khác phong phú như mặt trăng. [Ca] [Ca] Ganthanipphattiyā sesa – dukkarattaṃ yathāvato; Jānanti kusalā dhīrā, nekasatthantarādisu; Ganthesu guṇadosampi, teyeva vidurā sadā. Các bậc trí giả, thiện xảo trong nhiều bộ luận khác, biết rõ sự khó khăn trong việc hoàn thành một tác phẩm một cách đúng đắn. Chính họ cũng là những người luôn biết rõ ưu điểm và khuyết điểm trong các tác phẩm. [Cha] [Cha] Tasmā ettha pamādādi – dosaleso bhave yadi; Porāṇāceraladdhīhi, vilomaṃ vā bhaveyya ce. Do đó, nếu ở đây có một chút lỗi nào do sự dễ duôi, v.v., hoặc nếu có điều gì trái ngược với các học thuyết của các vị thầy xưa. [Ja] [Ja] Ganthantaraṃ vigāhetvā, vicāretvā punappunaṃ; Yuttimeva ca gaṇhantu, hutvā vīmaṃsabuddhikāti. Xin quý vị, sau khi đã có trí tuệ thẩm sát, hãy nghiên cứu sâu các tác phẩm khác, xem xét lại nhiều lần, và chỉ chấp nhận những gì hợp lý. Paṇāma Lời Kính Lễ 1. Buddhaṃ [Pg.1] tidhā bhivanditvā, buddhambuja vilocanaṃ. 1. Sau khi đảnh lễ Đức Phật, bậc có đôi mắt như hoa sen giác ngộ, bằng ba cách. Bālāvatāraṃ bhāsissaṃ, bālānaṃ buddhivuddhiyā. Tôi sẽ nói về Bālāvatāra, để cho trí tuệ của những người mới học được tăng trưởng. 1. Sandhi kaṇḍa 1. Chương Liên Âm Saññā Định Danh 2. Akkharāpādayo ekacattālīsaṃ. 2. Các chữ cái, bắt đầu bằng 'a', có bốn mươi mốt. Akkharāpi [Pg.6] akārādayo ekacattālīsaṃ suttantopakārā. Taṃ yathā-a ā-i ī-u ū-e o, ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va sa ha ḷa aṃ-iti. Các chữ cái, bắt đầu bằng chữ 'a', có bốn mươi mốt, hữu ích cho kinh điển. Chúng như sau: a ā-i ī-u ū-e o, ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va sa ha ḷa aṃ. 3. Tatthodantāsarā aṭṭha. 3. Trong số đó, có tám nguyên âm, kết thúc bằng 'o'. Tattha [Pg.8] akkharesu okārantā aṭṭha sarā nāma. Tattheti vattate. Trong số các chữ cái đó, tám chữ kết thúc bằng 'o' được gọi là nguyên âm. Từ 'tattha' (trong số đó) được tiếp tục áp dụng. 4. Lahumattā tayo rassā. 4. Ba (nguyên âm) có âm lượng nhẹ là nguyên âm ngắn. Tattha [Pg.9] saresu lahumattā a, i, u iti tayo rassā. Trong số các nguyên âm đó, ba nguyên âm có âm lượng nhẹ là a, i, u, được gọi là nguyên âm ngắn. 5. Aññe dīghā. 5. Các nguyên âm khác là trường âm. Tattha [Pg.10] saresu rassehaññe dīghā. Trong các nguyên âm, những âm khác với đoản âm là trường âm. Saṃyogato pubbe eo rassā ivoccante, anantarā byañjanā saṃyogo. Ettha, seyyo, oṭṭho, sotthi. Các nguyên âm 'e' và 'o' đứng trước một phụ âm kép được phát âm như là đoản âm. Các phụ âm đi liền nhau là phụ âm kép. Ví dụ: ettha, seyyo, oṭṭho, sotthi. 6. Sesā byañjanā. 6. Các âm còn lại là phụ âm. Sare [Pg.12] ṭhapetvā sesā kādayo niggahītantā byañjanā. Ngoại trừ các nguyên âm, các âm còn lại, từ 'ka' cho đến niggahīta, là phụ âm. 7. Vaggā pañcapañcaso mantā. 7. Các nhóm, mỗi nhóm có năm âm, được gọi là các phẩm. Byañjanānaṃ [Pg.13] kādayo makārantā pañcapañcaso akkharavanto vaggā. Trong các phụ âm, những âm từ 'ka' đến 'ma', có năm chữ mỗi nhóm, là các phẩm. 8. Vaggānaṃ [Pg.16] paṭhamadutiyā so cāghoso. Ḷantāññe ghosā. Ghosāghosasaññā ca ‘‘parasamaññā payoge’’ti saṅgahītā. Evaṃ liṅga, sabbanāma, pada, upasagga, nipāta, taddhita, ākhyāta, kammappavacanīyādisaññā ca. 8. Âm thứ nhất và thứ hai của các phẩm và 'sa' là vô thanh. Các âm còn lại là hữu thanh. Các thuật ngữ hữu thanh và vô thanh được bao gồm trong (quy tắc) 'sử dụng các thuật ngữ khác'. Tương tự như vậy đối với các thuật ngữ như liṅga (tánh), sabbanāma (đại danh từ), pada (từ), upasagga (tiếp đầu ngữ), nipāta (bất biến từ), taddhita (biến tố từ), ākhyāta (động từ), kammappavacanīya (giới từ), v.v. 9. Aṃiti niggahītaṃ. 9. Âm 'aṃ' được gọi là niggahīta. Aṃiti [Pg.18] akārato paraṃ yo bindu sūyate, taṃ niggahītaṃ nāma. Dấu chấm (bindu) được nghe thấy sau mẫu tự 'a' trong 'aṃ', được gọi là niggahīta. Bindu [Pg.19] cūḷāmaṇākāro, niggahītanti vuccate. Dấu chấm có hình dạng như viên ngọc trên mão, được gọi là niggahīta. Kevalassā ppayogattā, akāro sannidhīyate. Vì nó không được sử dụng một mình, nên mẫu tự 'a' được đặt gần kề. 10. A, kavagga, hā kaṇḍajā, i, cavagga, yā tālujā, u, pavaggā oṭṭhajā, ṭavagga, ra, ḷā muddhajā, tavagga, la, sā dantajā, e kaṇṭhatālujo, o kaṇṭhoṭṭhajo, vo dantoṭṭhajo. 10. A, phẩm ka, ha là âm cổ họng; i, phẩm ca, ya là âm vòm miệng; u, phẩm pa là âm môi; phẩm ṭa, ra, ḷa là âm não; phẩm ta, la, sa là âm răng; e là âm cổ họng-vòm miệng; o là âm cổ họng-môi; va là âm răng-môi. Saññā Thuật ngữ Sarasandhi Hiệp biến nguyên âm 11. Loka [Pg.21] aggoityasmiṃ – ‘‘pubbamadhoṭhita massaraṃ sarena viyojaye’’ti pubbabyañjanaṃ sarato puthakkātabbaṃ. 11. Trong trường hợp 'loka aggo' – theo quy tắc 'nên tách phụ âm đứng trước khỏi nguyên âm của nó', phụ âm đứng trước phải được tách riêng khỏi nguyên âm. Sarā sare lopaṃ. Nguyên âm bị lược bỏ khi có một nguyên âm theo sau. Anantare sare pare sarā lopaṃ papponti. Khi có một nguyên âm đi liền sau, các nguyên âm (đứng trước) sẽ bị lược bỏ. ‘‘Nare [Pg.22] paraṃ yutte’’ti assaro byañjano parakkharaṃ netabbo lokaggo. Theo quy tắc 'nên nối với âm theo sau', phụ âm không có nguyên âm nên được nối với âm theo sau, (thành) lokaggo. Saretyasmiṃ [Pg.24] opasilesiko kāsasattamī, tato vaṇṇakālabyavadhāne kāriyaṃ na hoti. Yathā-maṃ ahā sīti, ‘‘pamādamanuyuñjantī’’tyādigāthāyaṃ ‘janā appamāda’nti ca. Evaṃ sabbasandhīsu. Trong quy tắc 'sare', (vị trí cách) là vị trí cách chỉ sự gần kề; do đó, khi có sự gián đoạn bởi một âm hoặc một khoảng thời gian, phép toán sẽ không xảy ra. Ví dụ: 'maṃ ahāsi', và trong câu kệ bắt đầu bằng 'pamādamanuyuñjanti', (giữa) 'janā' và 'appamādaṃ'. Điều này cũng áp dụng cho tất cả các quy tắc hiệp biến. Anantaraṃ parassa sarassa lopaṃ vakkhati, tasmānena pubbassa lopo ñāyati, teneva sattamīniddiṭṭhassa paratāpi gamyate. Tiếp theo, (tác giả) sẽ nói về sự lược bỏ của nguyên âm sau. Do đó, bằng quy tắc này, sự lược bỏ của nguyên âm trước được biết đến. Cũng chính vì lý do đó, (từ) được chỉ định bằng vị trí cách được hiểu là (từ) đứng sau. 12. Saretyadhikāro. [Pg.26] Pana ime pana imetīha-sarā lopaṃ itveva. 12. 'Sare' là một quy tắc chủ đạo. Ở đây, trong 'pana ime' (thành 'panime'), chỉ có (quy tắc) 'nguyên âm bị lược bỏ' (được áp dụng). Vā paro asarūpo. Nguyên âm sau không đồng dạng thì tùy chọn (bị lược bỏ). Asamānarūpāsaramhā paro saro vā lupyate, paname, panime. Nguyên âm sau một nguyên âm không đồng dạng có thể tùy chọn bị lược bỏ. Ví dụ: paname, panime. 13. Bandhussa [Pg.27] iva, na upetītīdha – 13. Trong trường hợp 'bandhussa iva', 'na upeti' – Kvacāsavaṇṇaṃ lutte. Đôi khi, khi (nguyên âm trước) bị lược bỏ, (nguyên âm sau) sẽ bị dị hóa. Sare lutte parasarassa kvaci asavaṇṇo hotīti i u iccetesaṃ ṭhānāsannā e o. Bandhusseva. Nopeti. Khi một nguyên âm (trước) bị lược bỏ, đôi khi nguyên âm sau bị dị hóa. Do đó, đối với 'i' và 'u', 'e' và 'o' là những âm gần vị trí phát âm. Ví dụ: Bandhusseva. Nopeti. 14. Tatra [Pg.29] ayaṃ, yāni idha, bahu upakāraṃ, saddhā idha, tathā upamantyetasmiṃ – 14. Trong các trường hợp 'tatra ayaṃ', 'yāni idha', 'bahu upakāraṃ', 'saddhā idha', 'tathā upamaṃ' – Dīghaṃ. (Trở thành) trường âm. Sare lutte paro saro kvaci ṭhānāsannaṃ dīghaṃ yāti. Tatrāyaṃ, yānīdha, bahūpakāraṃ, saddhīdha, tathūpamaṃ. Khi một nguyên âm (trước) bị lược bỏ, đôi khi nguyên âm sau trở thành trường âm. Ví dụ: Tatrāyaṃ, yānīdha, bahūpakāraṃ, saddhīdha, tathūpamaṃ. 15. Kiṃsu idhetyatra – 15. Trong trường hợp `kiṃsu idha` – Pubbo ca. Và nguyên âm đứng trước. Sare lutte pubbo ca kvaci dīghaṃ yāti. Kiṃ sūdha. Khi nguyên âm bị lược bỏ, nguyên âm đứng trước đôi khi được trường hóa. (Ví dụ:) `Kiṃ sūdha`. 16. Te [Pg.30] ajja, te ahaṃtettha – 16. Trong trường hợp `te ajja`, `te ahaṃ` – Yamedantassādeso. Sự thay thế `y` cho âm `e` cuối. Sare pare antassa ekārassa kvaci yo ādeso hoti, tyajja, ‘‘dīgha’’nti byañjane pare kvaci dīgho, tyāhaṃ. Khi một nguyên âm theo sau, âm `e` cuối đôi khi được thay thế bằng `y`, (ví dụ:) `tyajja`. Theo quy tắc `dīgha`, khi một phụ âm theo sau, đôi khi có sự trường hóa, (ví dụ:) `tyāhaṃ`. Kvacīti kiṃ. Nettha. Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Nettha`. 17. So [Pg.33] assa, anu etityettha – 17. Trong trường hợp `so assa`, `anu eti` – Vamodudantānaṃ. Sự thay thế `v` cho các âm `o` và `u` cuối. Sare pare anto kārukārānaṃ kvaci vo ādeso hoti. Svassa, anveti. Khi một nguyên âm theo sau, âm `o` và `u` cuối đôi khi được thay thế bằng `v`. (Ví dụ:) `Svassa`, `anveti`. Kvacīti kiṃ. Tayassu, sametāyasmā. Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Tayassu`, `sametāyasmā`. 18. Idha [Pg.34] ahaṃ tīdha – 18. Trong trường hợp `idha ahaṃ` – Do dhassa ca. Và `d` thay cho `dh`. Sare pare dhassa kvaci do hoti. Dīghe – idāhaṃ. Kvacīti kiṃ. Idheva. Cakārena byañjanepi, idha bhikkhave. Khi một nguyên âm theo sau, `dh` đôi khi trở thành `d`. Với sự trường hóa – `idāhaṃ`. Tại sao lại nói `kvaci` (đôi khi)? (Ví dụ:) `Idheva`. Do từ `ca` (và), (quy tắc này) cũng áp dụng khi có phụ âm theo sau, (ví dụ:) `idha bhikkhave`. 19. Pati antuṃ, vutti assetīha – 19. Ở đây, trong trường hợp `pati antuṃ`, `vutti assa` – Ivaṇṇo yannavā. Âm `i` tùy chọn thành `y`. Sare pare ivaṇṇassa yo navā hoti. Kata yakārassa tissa ‘‘sabbo cantī’’ti kvaci cādese ‘‘paradvebhāvo ṭhāne’’ti sarato parabyañjanassa ṭhānāsannavasā dvittaṃ. Paccantaṃ, vutyassa. Khi một nguyên âm theo sau, âm `i` tùy chọn trở thành `y`. Đối với âm `t` đứng trước `y` được tạo thành, đôi khi nó được thay thế bằng `c` theo quy tắc `sabbo cantī`; và theo quy tắc `paradvebhāvo ṭhāne`, phụ âm đứng sau nguyên âm được điệp âm do vị trí phát âm gần nhau. (Ví dụ:) `Paccantaṃ`, `vutyassa`. Navāti kiṃ. Paṭaggi, Tại sao lại nói `navā` (tùy chọn)? (Ví dụ:) `Paṭaggi`, Ettha ‘‘kvaci paṭi patisse’’ti patissa paṭi, vaṇṇaggahaṇaṃ sabbattha rassadīgha saṅgahaṇatthaṃ. Ở đây, theo quy tắc `kvaci paṭi patisse`, `pati` trở thành `paṭi`. Việc dùng từ `vaṇṇa` (âm) là để bao gồm cả dạng đoản âm và trường âm ở mọi nơi. 20. Yathā [Pg.36] evetīha – 20. Ở đây, trong trường hợp `yathā eva` – Evādissa ri pubbo ca rasso. `Ri` thay cho âm đầu của `eva`, và nguyên âm đứng trước được đoản hóa. Sarato parassa evassādiekāro rittaṃ navā yāti. Pubbo ca ṭhānāsannaṃ rassaṃ. Yathariva. Yatheva. Âm `e` đứng đầu của `eva` sau một nguyên âm tùy chọn trở thành `ri`. Và nguyên âm đứng trước được đoản hóa thành âm tương ứng. (Ví dụ:) `Yathariva`. (Hoặc) `Yatheva`. 21. Na [Pg.37] imassa, ti aṅgikaṃ, lahu essati, attha atthaṃ, ito āyati, tasmā iha, sabbhi eva, cha abhiññā, putha eva, pā evatīha vā tveva – 21. Trong các trường hợp `na imassa`, `ti aṅgikaṃ`, `lahu essati`, `attha atthaṃ`, `ito āyati`, `tasmā iha`, `sabbhi eva`, `cha abhiññā`, `putha eva`, `pā eva`, hoặc `tu eva` – Ya va ma da na ta ra ḷā cāgamā. Sự xen vào của `y, v, m, d, n, t, r, ḷ`. Sare pare yādayo āgamā vā honti, cakārena go ca. Nayimassa, tivaṅgikaṃ, lahumessati, attadatthaṃ, itonāyati, tasmātiha, sabbhireva, chaḷabhiñā, puthageva, ‘‘rassa’’nti byañjane pare kvaci rasso. Pageva. Khi một nguyên âm theo sau, các phụ âm `y`, v.v. tùy chọn được xen vào. Do từ `ca`, `g` cũng được bao gồm. (Ví dụ:) `Nayimassa`, `tivaṅgikaṃ`, `lahumessati`, `attadatthaṃ`, `itonāyati`, `tasmātiha`, `sabbhireva`, `chaḷabhiñā`, `puthageva`. Theo quy tắc `rassa`, khi một phụ âm theo sau, nguyên âm (đứng trước) đôi khi được đoản hóa. (Ví dụ:) `Pageva`. Vāti kiṃ. Cha abhiññā, putha eva, pā eva. Tại sao lại nói `vā` (tùy chọn)? (Ví dụ:) `Cha abhiññā`, `putha eva`, `pā eva`. Ettha ‘‘sare kvacī’’ti sarānaṃ pakati hoti, sassarūpameva, na vikārotyattho. Ở đây, theo quy tắc `sare kvaci`, các nguyên âm được giữ nguyên trạng, nghĩa là giữ nguyên hình thức của chúng, không có sự biến đổi. 22. Abhi [Pg.39] uggatotyatra – 22. Trong trường hợp `abhi uggato` – ‘‘Abbho abhī’’ti abhissa abbho. Abbhuggato. Theo quy tắc `Abbho abhī`, `abhi` trở thành `abbho`. (Ví dụ:) `Abbhuggato`. Sarasandhi Hiệp âm Nguyên âm Byañjanasandhi Phụ âm liên hợp 23. Byañjanetyadhikāro. Kvacītveva. So bhikkhu, kacci nu tvaṃ, jānema tantīha – 23. Quyền chi phối bởi phụ âm. Chỉ đôi khi. (Ví dụ:) So bhikkhu, kacci nu tvaṃ, jānema tantīha – Lopañca tatrākāro. Và sự biến mất, và ở đó là mẫu tự a. Byañjane pare sarānaṃ kvaci lopohoti, tatra lutte ṭhāne akārāgamo, cakārena okārukārāpi. Sabhikkhu kaccino tvaṃ, jānemu taṃ. Khi phụ âm theo sau, đôi khi có sự biến mất của các nguyên âm; ở đó, tại vị trí đã biến mất, có sự thêm vào của mẫu tự a, và bởi từ 'ca', cũng (thêm vào) mẫu tự o và mẫu tự u. (Ví dụ:) Sabhikkhu, kaccino tvaṃ, jānemu taṃ. Kvacīti kiṃ, somuni. Tại sao nói 'đôi khi'? (Ví dụ:) somuni. 24. Ughoso[Pg.40], ākhātantīha – dvebhāve ṭhāne itveva. 24. (Ví dụ:) Ughoso, ākhātantīha – chỉ ở vị trí của sự nhân đôi. Vagge ghosāghosānaṃ tatiyapaṭhamā. Trong một nhóm (âm), (chữ thứ tư và thứ hai) của các âm hữu thanh và vô thanh (trở thành) chữ thứ ba và thứ nhất. Vagge ghosāghosānaṃ catutthadutiyānaṃ tabbagge tatiyapaṭhamā honti yathāsaṅkhyaṃ yutte ṭhāne, ugghoso, rasse akkhātaṃ. Trong một nhóm (âm), chữ thứ tư và thứ hai là âm hữu thanh và vô thanh, ở vị trí thích hợp, trở thành chữ thứ ba và thứ nhất của nhóm đó theo thứ tự. (Ví dụ:) ugghoso, rasse akkhātaṃ. 25. Para [Pg.41] sahassaṃ, atippakhotīha – ‘‘kvaci o byañjane’’ti okārāgamo. Parosahassaṃ. Gāgame ca, atippagokho. 25. Ở đây là (ví dụ) 'Para sahassaṃ', 'atippakho' – theo quy tắc 'kvaci o byañjane', có sự thêm vào của mẫu tự o. (Trở thành) Parosahassaṃ. Và với sự thêm vào của 'g', (trở thành) atippagokho. 26. Ava naddhātyatra – ‘‘o avasse’’ti kvaci avassa o. Onaddhā. 26. Ở đây, trong trường hợp 'Ava naddhā' – theo quy tắc 'o avasse', đôi khi 'ava' trở thành 'o'. (Trở thành) Onaddhā. Kvacīti kiṃ. Avasussatu. Tại sao nói 'đôi khi'? (Ví dụ:) Avasussatu. Byañjanasandhi. Phụ âm liên hợp. Niggahītasandhi Niggahīta liên hợp 27. Niggahītantyadhikāro[Pg.42]. Kiṃ kato, saṃ jāto, saṃ ṭhito, taṃ dhanaṃ, taṃ mittantiha – 27. Quyền chi phối bởi Niggahīta. Ở đây là (ví dụ:) Kiṃ kato, saṃ jāto, saṃ ṭhito, taṃ dhanaṃ, taṃ mittaṃ – Vaggantaṃ vā vagge. Hoặc thành phụ âm cuối nhóm khi có phụ âm nhóm. Vaggabyañjane pare bindussa tabbagganto vā hoti. Kiṅkato, sañjāto, saṇṭhito, tandhanaṃ, tammittaṃ. Khi phụ âm nhóm theo sau, bindu (niggahīta) hoặc trở thành phụ âm cuối của nhóm đó. (Ví dụ:) Kiṅkato, sañjāto, saṇṭhito, tandhanaṃ, tammittaṃ. Vāti kiṃ. Na taṃ kammaṃ. Tại sao nói 'hoặc'? (Ví dụ:) Na taṃ kammaṃ. Vākāreneva le lo ca. Pulliṅgaṃ. Chính bởi từ 'vā', và khi 'l' theo sau, (niggahīta) trở thành 'l'. (Ví dụ:) Pulliṅgaṃ. 28. Vātyadhikāro[Pg.43]. Evaṃ assa, etaṃ avocetīha – 28. Quyền chi phối là 'hoặc'. Ở đây là (ví dụ:) Evaṃ assa, etaṃ avoca – Madā sare. (Niggahīta trở thành) 'm' và 'd' khi có nguyên âm (theo sau). Sare pare binduno ma dā vā honti. Evamassa, etadavoca. Khi nguyên âm theo sau, bindu hoặc trở thành 'm' và 'd'. (Ví dụ:) Evamassa, etadavoca. Vāti kiṃ. Maṃ ajini. Tại sao nói 'hoặc'? (Ví dụ:) Maṃ ajini. 29. Taṃ eva, taṃ hītīha – 29. Ở đây là (ví dụ:) Taṃ eva, taṃ hi – Eheñaṃ. Khi có 'e' và 'he' (theo sau), (niggahīta trở thành) 'ñ'. Ekāre, he ca pare binduno ño vā hoti. Dvitte – taññeva, tameva. Tañhi, taṃ hi. Khi mẫu tự 'e' và 'he' theo sau, bindu hoặc trở thành 'ñ'. Với sự nhân đôi – (ví dụ:) taññeva, tameva. (Ví dụ:) Tañhi, taṃ hi. 30. Saṃyogotīha – 30. Ở đây là (ví dụ:) Saṃyogo – Saye ca. Và với 'y'. Yakāre pare tena saha binduno ño vā hoti. Dvitte – saññogo, saṃyogo. Khi mẫu tự 'y' theo sau, bindu cùng với nó hoặc trở thành 'ñ'. Với sự nhân đôi – (ví dụ:) saññogo, saṃyogo. 31. Cakkhu aniccaṃ, ava sirotīha - āgamo, kvacitveva. 31. Ở đây là (ví dụ:) Cakkhu aniccaṃ, ava siro – sự thêm vào, chỉ đôi khi. Niggahītañca. Và Niggahīta. Sare, byañjane vā pare kvaci bindvāgamo hoti. Cakkhuṃaniccaṃ, avaṃsiro. Khi một nguyên âm, hoặc một phụ âm theo sau, đôi khi có sự chèn vào của bindu. Ví dụ: Cakkhuṃaniccaṃ, avaṃsiro. 32. Vidūnaṃ [Pg.44] aggaṃ, tāsaṃ ahaṃtīha – 32. Trong các trường hợp: Vidūnaṃ aggaṃ, tāsaṃ ahaṃtīha – ‘‘Kvaci lopaṃ’’ti sare bindulopo, vidūnaggaṃ. Dīghetāsāhaṃ. Theo quy tắc ‘‘Kvaci lopaṃ’’, khi một nguyên âm theo sau, bindu bị lược bỏ, (thành) vidūnaggaṃ. Với sự trường hóa, (thành) tāsāhaṃ. 33. Buddhānaṃ sāsanaṃ, saṃ rāgotīha – 33. Trong các trường hợp: Buddhānaṃ sāsanaṃ, saṃ rāgotīha – ‘‘Byañjane ce’’ti bindulopo, buddhānasāsanaṃ. Dīghesārāgo. Theo quy tắc ‘‘Byañjane ce’’, bindu bị lược bỏ, (thành) buddhānasāsanaṃ. Với sự trường hóa, (thành) sārāgo. 34. Bījaṃ ivetīha – 34. Trong trường hợp: Bījaṃ ivetīha – Paro vā saro. Hoặc nguyên âm theo sau. Binduto paro saro vā lupyate, bījaṃva. Nguyên âm theo sau bindu có thể bị lược bỏ, (thành) bījaṃva. 35. Evaṃ assetīha – 35. Trong trường hợp: Evaṃ assetīha – Byañjano ca visaññogo. Và phụ âm được tách rời (khỏi phụ âm kép). Binduto pare sare lutte saṃyogo byañjano vinaṭṭhasaṃyogo hotīti pubbasalopo. Evaṃsa. Khi nguyên âm theo sau bindu bị lược bỏ, phụ âm kép trở thành phụ âm đơn, do đó có sự lược bỏ nguyên âm đứng trước. (Thành) Evaṃsa. Niggahītasandhi. Sự nối âm Niggahīta. Vomissaka sandhī Sự nối âm hỗn hợp 36. Anupadiṭṭhānaṃ vuttayogato. 36. Đối với những trường hợp chưa được chỉ dạy, (cần hiểu) từ việc áp dụng những gì đã được nói. Idhāniddiṭṭhā [Pg.45] sandhayo vuttānusārena ñe yyā, yathā – yadi evaṃ, bodhi aṅgātīha – yādese iminā suttena dayakārasaṃyogassa jo, dhayakārasaṃyogassa jho, dvitte – yajjevaṃ, bojjhaṅgā. Các phép nối âm không được chỉ định ở đây nên được hiểu theo những gì đã được nói, ví dụ – trong các trường hợp yadi evaṃ, bodhi aṅgā – khi có sự thay thế bằng 'y', theo quy tắc này, phụ âm kép 'dayakāra' (d+y) trở thành 'j', phụ âm kép 'dhayakāra' (dh+y) trở thành 'jh', và với sự điệp âm – (thành) yajjevaṃ, bojjhaṅgā. 37. Asadisasaṃyoge [Pg.46] ekasarūpatā ca. 37. Và sự đồng hóa trong trường hợp phụ âm kép không tương đồng. Pari esanātīha – yādese rakārassa yo, payyesa nā. Trong trường hợp Pari esanā – khi có sự thay thế bằng 'y', 'rakāra' (r) trở thành 'y', (thành) payyesanā. 38. Vaṇṇānaṃ [Pg.47] bahuttaṃ, viparītatā ca. 38. Và sự thêm vào hoặc đảo vị trí của các chữ cái. Sarati, iti eva, sā itthī, busaṃ eva, bahu ābādho, adhi abhavi, sukhaṃ, dukkhaṃ, jīvotīha – Trong các trường hợp: Sarati, iti eva, sā itthī, busaṃ eva, bahu ābādho, adhi abhavi, sukhaṃ, dukkhaṃ, jīvotīha – Māgamo sakāre akārassa u ca, sumarati. Có sự chèn vào của 'm', và 'a' trong 'sakāra' (sa) đổi thành 'u', (thành) sumarati. Issa vo, itveva. 'Issa' (i) trở thành 'vo' (v), (thành) itveva. Paralope ākārassa o, sotthī. Với sự lược bỏ (nguyên âm) sau, 'ākāra' (ā) trở thành 'o', (thành) sotthī. Mādese[Pg.48], pubbadīghe ca ekārassa i. Busāmiva. Với sự thay thế bằng 'm', và sự trường hóa nguyên âm trước, 'ekāra' (e) trở thành 'i'. (Thành) Busāmiva. Vādese havakāravipariyayo. Bahvābādho. Với sự thay thế bằng 'v', có sự đảo vị trí của 'hakāra' (h) và 'vakāra' (v). (Thành) Bahvābādho. Adhissa kvaci addho, dīghe-addhābhavi. Đôi khi 'adhi' trở thành 'addho', với sự trường hóa, (thành) addhābhavi. Binduno, okārassa ca e. Sukhe, dukkhe, jīve. Bindu, và 'okāra' (o) trở thành 'e'. (Thành) Sukhe, dukkhe, jīve. 39. Radānaṃ [Pg.50] ḷo, paṭibodho, pariḷāho. 39. 'Ra' (r) và 'da' (d) trở thành 'ḷo' (ḷ), (như trong) paṭibodho, pariḷāho. 40. Sare, byañjane vā pare binduno kvaci mo. Mama abhāsi, buddhama saraṇaṃ, pubbe mo paraṃ na netabbo ayuttattā. 40. Khi một nguyên âm hoặc một phụ âm theo sau, đôi khi bindu trở thành 'mo' (m). (Ví dụ) Mama abhāsi, buddhama saraṇaṃ; 'mo' (m) ở trước không nên được nối sang (âm) sau vì không phù hợp. 41. Binduto parasarāna maññassaratāpi. 41. Các nguyên âm theo sau bindu cũng có thể biến thành nguyên âm khác. Taṃ iminā, evaṃ imaṃ, kiṃ ahaṃ tīha-issa a. Tadaminā. Trong các trường hợp Taṃ iminā, evaṃ imaṃ, kiṃ ahaṃ – 'issa' (i) trở thành 'a'. (Thành) Tadaminā. Issa u, akārassa ca e, bindulopādo. Evumaṃ, kehaṃ. U thay cho i, và e thay cho akāra, và sự lược bỏ bindu (ṃ) v.v... (Ví dụ:) Evumaṃ, kehaṃ. 42. Vākyasukhuccāraṇatthaṃ, chandahānitthañca vaṇṇalopopi. 42. Cũng có sự lược bỏ mẫu tự để cho câu văn được dễ đọc, và để tránh lỗi vần luật. Paṭisaṅkhāya yonisotīha – pubbayalopo, paṭisaṅkhāyoniso. Trong (cụm từ) ‘paṭisaṅkhāya yoniso’ ở đây – có sự lược bỏ mẫu tự ya ở trước, (thành) paṭisaṅkhāyoniso. 43. Alābūnityādo [Pg.51] akāralopo. Lābūni sīdanti, silā plavanti. 43. Trong (từ) alābūni v.v... có sự lược bỏ akāra. (Câu ví dụ:) Lābūni sīdanti, silā plavanti (Trái bầu chìm, đá nổi). 44. Vutyabhedāya vikāropi. 44. Cũng có sự biến đổi (nguyên âm) để không phá vỡ vần luật. Akaramhase tetyādo sakāre garuno ekārassa iminā lahuakāro, akaramhasa te kiccaṃ. Trong (từ) akaramhase v.v..., ekāra vốn là trường âm đi cùng với sakāra, bởi (quy tắc) này (được biến thành) akāra đoản âm, (như trong câu) akaramhasa te kiccaṃ. 45. Akkharaniyamo [Pg.52] chandaṃ, garulahuniyamo bhave vutti, 45. Sự quy định về âm tiết là chanda (vần), sự quy định về trường âm và đoản âm là vutti (luật). Dīgho, saṃyogādipubbo rasso ca garu, lahu tu rasso. Yathā- ā, assa, aṃ, a. Nguyên âm dài, và nguyên âm ngắn đứng trước một phụ âm kép hoặc bindu (ṃ) là trường âm (garu); còn nguyên âm ngắn (đứng riêng) là đoản âm (lahu). Ví dụ: ā, assa, aṃ, (là garu); a (là lahu). 46. 46. Evamaññāpi [Pg.53] viññeyyā, saṃhitā tantiyā hitā; Saṃhitāti ca vaṇṇānaṃ, sannidhabyavadhānato. Cũng nên hiểu các (quy tắc) khác như vậy, (phép) liên âm (saṃhitā) này hữu ích cho ngữ pháp (tanti); và saṃhitā là sự gần gũi không gián đoạn của các mẫu tự. Vomissakasandhi. Phần liên âm hỗn hợp. 2. Nāmakaṇḍa 2. Chương về danh từ. Pulliṅga Nam tánh. 47. ‘‘Jinavacanayuttaṃ [Pg.55] hī’’ti sabbatthādhikāro. 47. (Cụm từ) ‘Jinavacanayuttaṃ hi’ là quy tắc chi phối tất cả. Liṅgañca nipaccate. Và liṅga (từ gốc, giới) được tạo thành một cách bất định. Dhātuppaccayavibhattivajjitamatthayuttaṃ saddarūpaṃ liṅgaṃ nāma, jinavacanayoggaṃ liṅgaṃ idha ṭhapīyati nipphādīyati ca. Một hình thức từ ngữ có ý nghĩa, không có căn, tiếp vị ngữ, và biến cách, được gọi là liṅga (danh từ gốc). Ở đây, liṅga phù hợp với lời dạy của Đức Phật được thiết lập và được tạo thành. 48. Buddhaiti [Pg.56] ṭhite – 48. Khi có (từ gốc) Buddha – Tato ca vibhattiyo. Và sau đó là các biến cách (vibhatti). Tasmā liṅgā parā vibhattiyo honti. Cakārena tāsaṃ ekavacanādipaṭhamādisaññā ca. Sau liṅga (danh từ gốc) đó là các biến cách (vibhatti). Và bởi từ ‘ca’, (bao gồm) cả các tên gọi của chúng như số ít v.v... và cách thứ nhất v.v... ‘‘Si yo aṃ yo nā hi sa naṃ smā hi sa naṃ smiṃ sū’’ ti vibhattiyo. Si yo iti paṭhamā, aṃ yo iti dutiyā, nā hi iti tatiyā, sa naṃ iti catutthī, smā hi iti pañcamī, sa naṃ iti chaṭṭhī, smiṃ su iti sattamī. Các biến cách là: ‘Si yo aṃ yo nā hi sa naṃ smā hi sa naṃ smiṃ sū’. Si yo là cách thứ nhất, aṃ yo là cách thứ hai, nā hi là cách thứ ba, sa naṃ là cách thứ tư, smā hi là cách thứ năm, sa naṃ là cách thứ sáu, smiṃ su là cách thứ bảy. Liṅgatthe paṭhamā. Cách thứ nhất (được dùng) trong ý nghĩa của danh từ gốc (liṅga). Yo [Pg.59] kammakattādivattantaramappatto sassarūpaṭṭho suddho, so liṅgattho nāma, tassābhidhānamatte paṭhamāvibhatti hoti. Tassāpaniyame ekamhi vattabbe ekavacanaṃ si, vuccate nenetivacanaṃ, ekassatthassa vacanaṃ ekavacanaṃ. Evaṃ bahuvacanaṃ. Ý nghĩa thuần túy của chính hình thức từ ngữ, khi chưa nhận một vai trò nào khác như là đối cách, chủ cách v.v..., được gọi là ý nghĩa của danh từ gốc (liṅgattho). Chỉ để biểu thị ý nghĩa đó, biến cách thứ nhất được sử dụng. Khi không có quy định khác, để diễn tả một (đối tượng), thì dùng số ít (ekavacana) là ‘si’. Vacana là cái dùng để diễn tả, sự diễn tả ý nghĩa của một (đối tượng) là ekavacana (số ít). Tương tự như vậy đối với bahuvacana (số nhiều). Atotveva. Sau (nguyên âm) a. So. O (thay cho) si. Akārantā [Pg.60] parassa sissa o hoti. Sau (danh từ gốc) tận cùng bằng akāra, si được đổi thành o. Saralopo mādesappaccayādimhi saralope tu pakati. Lược bỏ nguyên âm (trước) khi có ṃ-thay thế, tiếp vị ngữ, v.v... theo sau. Nhưng khi có sự lược bỏ nguyên âm (sau), thì (nguyên âm trước) giữ nguyên trạng thái tự nhiên (không biến đổi thêm). Aṃādīsu paresu sarassa lopo hoti, tasmiṃ kate tu kvacādinā asavaṇṇe patte pakati hoti. Khi aṃ v.v... theo sau, nguyên âm (đứng trước) bị lược bỏ. Nhưng khi việc đó đã được thực hiện, và khi một nguyên âm không đồng loại xuất hiện bởi (quy tắc) kvaci v.v..., thì (nguyên âm trước) vẫn giữ nguyên trạng thái tự nhiên. Naye [Pg.61] paraṃ yutte. Evamupari saralopādi. Buddho. Nên kết hợp phần sau theo phương pháp (đã nêu). Tương tự ở trên, (áp dụng) sự lược bỏ nguyên âm v.v... (Kết quả là) Buddho. Bahumhi vattabbe bahuvacanaṃ yo. Khi cần diễn tả số nhiều, (dùng) biến cách số nhiều là yo. Ato vātveva. Sau (nguyên âm) a, một cách tùy chọn. Sabbayonīnamāe. Ā và e (thay cho) tất cả các yo. Akārantā paresaṃ paṭhamadutiyāyonīnaṃ yathāsaṅkhyaṃ āe vā honti. Buddhā. Sau (danh từ) tận cùng bằng `a`, các biến cách `yo` của đệ nhất và đệ nhị cách được biến đổi tùy chọn thành `ā` và `e` theo thứ tự. Ví dụ: Buddhā. Vāti kiṃ. Aggayo. Tại sao nói `vā` (tùy chọn)? Ví dụ: Aggayo. 49. Liṅgatthe [Pg.62] paṭhamātveva. 49. Đệ nhất cách quả thực được dùng trong ý nghĩa của từ gốc. Ālapane ca. Và trong hô cách. Abhimukhīkaraṇamālapanaṃ, tadadhike liṅgatthe paṭhamā hoti. Hô cách là sự hướng đến (đối tượng). Khi có thêm ý nghĩa này vào ý nghĩa của từ gốc, đệ nhất cách được sử dụng. ‘‘Ālapane si gasañño’’ti sissa gasaññā. Geitveva. Theo quy tắc ‘Ālapane si gasañño’ (Trong hô cách, si được gọi là ga), biến cách `si` có tên là `ga`. (Các quy tắc sau áp dụng) khi có `ge`. Akārā pitādyantānamā. Nguyên âm `a` và nguyên âm cuối của các từ như `pitu` trở thành `ā`. Ge pare akāro pitusatthuattarājādīnamanto ca āttaṃ yāti. Khi `ge` theo sau, nguyên âm `a` và nguyên âm cuối của các từ như `pitu`, `satthu`, `atta`, `rāja` được đổi thành `ā`. ‘‘Ākāro vā’’ti ge pare ākārassa rasso vā. Theo quy tắc ‘Ākāro vā’, khi `ge` theo sau, nguyên âm `ā` được tùy chọn rút ngắn lại. Sesato lopaṃ gasīpi. Sau các từ gốc còn lại, `ga` và `si` bị xóa bỏ. So siṃ syā ca sakhāto gassevātyādiniddiṭṭhehaññe avaṇṇivaṇṇuvaṇṇokārantā sesā, tehi pare gasī lupyante. He - buddha, buddhā. Yo - buddhā. Những từ được gọi là ‘còn lại’ (sesā) là những từ tận cùng bằng `a`, `i`, `u`, `o` mà không được đề cập trong các quy tắc như ‘So siṃ syā’, ‘sakhāto gasseva’, v.v. Sau chúng, `ga` và `si` bị xóa bỏ. Ví dụ: He buddha, buddhā. Yo - buddhā. 50. Kammatthe dutiyā. 50. Đệ nhị cách được dùng trong ý nghĩa đối cách (kamma). Yaṃ [Pg.63] karoti, taṃ kammaṃ nāma. Tattha dutiyā hoti. Aṃbuddhaṃ. Yossa e-buddhe. Cái mà người ta làm được gọi là đối tượng (kamma). Trong trường hợp đó, đệ nhị cách được sử dụng. (Biến cách) `aṃ`: buddhaṃ. (Biến cách) `yo` thành `e`: buddhe. 51. Tatiyātveva. 51. Đệ tam cách. Kattari ca. Và trong ý nghĩa tác nhân (kattari). Yo karoti, sa kattā nāma. Tattha tatiyā hoti. Nā. Người làm được gọi là tác nhân (kattā). Trong trường hợp đó, đệ tam cách được sử dụng. (Biến cách) `nā`. Ato nena. Sau `a`, `nā` thành `ena`. Akārā paro nā enaṃ yāti. Buddhena. Sau nguyên âm `a`, `nā` trở thành `ena`. Ví dụ: Buddhena. Hi. (Biến cách) `hi`. Suhisvakāro e. Trước `su` và `hi`, nguyên âm `a` thành `e`. Suhisu [Pg.64] paresvakārassa e hoti. Khi `su` và `hi` theo sau, nguyên âm `a` trở thành `e`. Smāhisminnaṃ mhābhimhi vā. Các biến cách `smā`, `hi`, `smiṃ` được tùy chọn đổi thành `mhā`, `bhi`, `mhi` (theo thứ tự). Sabbasaddehi paresaṃ smāhisminnaṃ yathāsaṅkhyaṃ mhābhimhiiccete vā honti. Buddhebhi, buddhehi. Sau tất cả các danh từ, các biến cách `smā`, `hi`, `smiṃ` được tùy chọn đổi tương ứng thành `mhā`, `bhi`, `mhi`. Ví dụ: Buddhebhi, buddhehi. 52. Karaṇe tatiyā. 52. Đệ tam cách được dùng trong ý nghĩa công cụ cách (karaṇa). Yena [Pg.65] vā kayirate, taṃ karaṇaṃ nāma. Tattha tatiyā hoti. Sabbaṃ kattusamaṃ. Cái mà nhờ đó hành động được thực hiện được gọi là công cụ (karaṇa). Trong trường hợp đó, đệ tam cách được sử dụng. Mọi thứ đều giống như trường hợp tác nhân (kattā). 53. Sampadāne catutthī. 53. Đệ tứ cách được dùng trong ý nghĩa chỉ định cách (sampadāna). Yassa dātukāmo rocate, dhārayate vā, taṃ sampadānaṃ nāma. Tattha catutthī hoti. Sa. Người mà người ta muốn cho, người mà làm cho (ai đó) hài lòng, hoặc người mà người ta mắc nợ, được gọi là người thụ hưởng (sampadāna). Trong trường hợp đó, đệ tứ cách được sử dụng. (Biến cách) `sa`. Ato vātveva. Quả thực, sau `a`, một cách tùy chọn. Āya catutthekavacanassa tu. Và biến cách số ít của đệ tứ cách (trở thành) `āya`. Akārā parassa catutthekavacanassa āyo vā hoti. Buddhāya. Sau nguyên âm `a`, biến cách số ít của đệ tứ cách tùy chọn trở thành `āya`. Ví dụ: Buddhāya. ‘‘Sāgamo [Pg.66] se’’ti se sakārāgamo. Buddhassa. Naṃ. Theo quy tắc ‘Sāgamo se’, phụ âm ‘s’ được thêm vào trước ‘se’. Ví dụ: Buddhassa. (Đối với) Naṃ. Dīghantveva. Chỉ có trường âm mà thôi. Sunaṃhisu ca. Và (khi có) su, naṃ, hi, su. Sunaṃhisu paresu sarādīnaṃ dīgho hoti. Casaddena kvaci na. Buddhānaṃ. Khi các biến cách từ su, naṃ, hi, su theo sau, nguyên âm đứng trước được trường hóa. Do từ ‘ca’ (trong câu cú pháp trước), đôi khi không (trường hóa). Ví dụ: Buddhānaṃ. 54. Apādāne pañcamī. 54. Ở xuất xứ cách là ngũ cách. Yasmādapeti, bhayamādatte vā, tadapādānaṃ nāma, tattha pañcamī hoti. Smā. Nơi mà từ đó có sự ra đi, hoặc nơi phát sinh sự sợ hãi, nơi đó được gọi là xuất xứ cách (apādāna), ở đó dùng ngũ cách. (Biến cách từ là) Smā. Ato āetveva. Sau (nguyên âm) 'a', chỉ có 'ā' và 'e'. 55. Smāsminnaṃ vā. 55. (Đối với) smā và smiṃ, tùy chọn. Akārā paresaṃ smāsminnaṃ āe vā honti. Buddhā, buddhamhā, buddhasmā. Buddhebhi, buddhehi. Sau nguyên âm 'a', các biến cách từ smā và smiṃ tùy chọn biến thành 'ā' và 'e'. Ví dụ: Buddhā, buddhamhā, buddhasmā. Buddhebhi, buddhehi. 56. Sāmismiṃ chaṭṭhī. 56. Ở sở hữu chủ cách là lục cách. Yassa [Pg.67] vā pariggaho, taṃ sāmī nāma. Tattha chaṭṭhī hoti. Buddhassa. Buddhānaṃ. Cái mà thuộc về sở hữu của ai đó, người đó được gọi là chủ sở hữu (sāmī). Ở đó dùng lục cách. Ví dụ: Buddhassa. Buddhānaṃ. 57. Okāse sattamī. 57. Ở định sở cách là thất cách. Yodhāro, tamokāsaṃ nāma. Tattha sattamī hoti. Smiṃ-buddhe, buddhamhi, buddhasmiṃ. Su-buddhesu. Cái gì là nơi chứa đựng, cái đó được gọi là định sở (okāsa). Ở đó dùng thất cách. Ví dụ: Smiṃ-buddhe, buddhamhi, buddhasmiṃ. Su-buddhesu. 58. 58. Buddho buddha sukhaṃ dadāti sarato buddhaṃ tato dukkaraṃ,Kiṃ buddhena mahiddhayopi munayo buddhena jātāsukhī; Buddhasseva manaṃ dade padamahaṃ buddhā labheyyāccutaṃ,Buddhassiddhi na kiṃ kare bhavabhave bhattyatthu buddhe mama. Đức Phật (Buddho) ban cho hạnh phúc; hỡi Đức Phật (buddha)! Tưởng nhớ đến Đức Phật (buddhaṃ) còn khó hơn thế. Các bậc hiền triết dù có đại thần thông cũng nhờ Đức Phật (buddhena) mà được hạnh phúc; tôi xin dâng tâm ý cho chính Đức Phật (Buddhassa). Từ Đức Phật (buddhā), tôi mong đạt được trạng thái bất tử. Sự thành tựu của Đức Phật (Buddhassa), có gì mà không làm được? Trong mỗi kiếp sống, nguyện cho lòng thành kính của tôi đặt nơi Đức Phật (buddhe). 59. Ito [Pg.68] paraṃ tatiyāpañcamīnañca catutthīchaṭṭhīnañca sarūpattā pañcamīchaṭṭhiyo bhīyo upekkhante. 59. Từ đây về sau, vì tam cách và ngũ cách, cũng như tứ cách và lục cách có cùng hình thức, nên ngũ cách và lục cách phần lớn sẽ được bỏ qua. 60. Atta, si. 60. (Từ) Atta, (biến cách từ) si. Brahmattasakharājādito tveva. Chỉ áp dụng cho các từ như Brahma, atta, sakha, rāja, v.v. Syā ca. Và si (biến thành) ā. Brahmādito sissa ā hoti. Attā. Sau các từ như Brahma v.v., 'si' biến thành 'ā'. Ví dụ: Attā. ‘‘Yonamāno’’ti brahmādito yonaṃ ānottaṃ. Attāno. Theo quy tắc ‘Yonamāno’, sau các từ như Brahma v.v., 'yo' biến thành 'āno'. Ví dụ: Attāno. 61. He - atta, attā. Yo, attāno. 61. Hô cách - atta, attā. (Đối với) Yo, (biến thành) attāno. 62. ‘‘Brahmattasakharājādito [Pg.69] amāna’’nti brahmādito aṃvacanassa ānaṃ vā hoti. Attānaṃ, attaṃ. Attāno. 62. Theo quy tắc ‘Brahmattasakharājādito amāna’, sau các từ như Brahma v.v., biến cách từ 'aṃ' tùy chọn biến thành 'ānaṃ'. Ví dụ: Attānaṃ, attaṃ. Attāno. 63. Attena, attanā. Pakkhe-jinavacanānurodhena enābhāvo. 63. (Các dạng:) Attena, attanā. Trong trường hợp khác, theo lời dạy của Đức Phật, không có (biến cách từ) 'ena'. ‘‘Attānto [Pg.70] hismimanattaṃ’’ti himhi attantassa ano. Attanehi. Evaṃ karaṇe. Theo quy tắc ‘Attānto hismimanattaṃ’, khi 'hi' theo sau, gốc từ 'atta' biến thành 'attana'. Ví dụ: Attanehi. Tương tự trong công cụ cách. 64. ‘‘Sassa no’’ti nokāro. Attano. Attānaṃ. 64. Theo quy tắc ‘Sassa no’, (biến cách từ 'sa') biến thành 'no'. Ví dụ: Attano. Attānaṃ. 65. Amhatumhantu rājabrahmattasakha satthupitādīhi smā nāva. 65. Sau các từ amha, tumha, cũng như rāja, brahma, atta, sakha, satthu, pitu, v.v., 'smā' biến thành 'nā'. Amhādito smā nā iva hoti. Attanā. Sau các từ như amha v.v., 'smā' biến thành 'nā'. Ví dụ: Attanā. 66. ‘‘Tato sminnī’’ti smino ni. Attani. ‘‘Anatta’’nti bhāvaniddesena sumhi ca ano. Attanesu. 66. Theo quy tắc ‘Tato sminnī’, 'smiṃ' biến thành 'ni'. Ví dụ: Attani. Theo quy tắc ‘Anattaṃ’, và khi 'su' theo sau, (gốc từ) biến thành 'ana'. Ví dụ: Attanesu. 67. Rājā [Pg.71] attāva. Nā. 67. (Từ) Rājā (biến cách) giống như attā. (Ví dụ biến cách từ) Nā. Savibhattissa rājassetveva. Chỉ áp dụng cho từ rāja cùng với biến cách từ của nó. Nāmhi raññā vā. Trong `nā` (biến cách), (biến đổi thành) `raññā` là tùy chọn. Nāmhi savibhattissa rājasaddassa raññā vā hoti. Raññā, rājena. Khi đi với `nā` (biến cách), từ `rāja` cùng với biến cách của nó được tùy chọn biến đổi thành `raññā`. (Các dạng là) `Raññā`, `rājena`. Rājassa rāju sunaṃhisu ca. Từ `rāja` (biến đổi thành) `rāju` khi đi với `su`, `naṃ`, và `hi`. Sunaṃ hisu paresu rājassa rāju hoti, cakārena kvaci na. Khi các (biến cách) `su`, `naṃ`, `hi` theo sau, từ `rāja` biến đổi thành `rāju`; do từ `ca` (và), đôi khi không (biến đổi). ‘‘Sunaṃhisu [Pg.72] ceti’’ dīghe - rājūbhi, rājūhi, rājebhi, rājehi. Trong (quy tắc) ‘`sunaṃhisu ca`’, (nguyên âm) được trường hóa - (ví dụ:) `rājūbhi`, `rājūhi`, `rājebhi`, `rājehi`. 68. Savibhattissetyadhikāro. 68. Quyền chi phối là (quy tắc) `savibhattissa` (của từ cùng với biến cách). ‘‘Rājassa rañño rājino se’’ti se rañño rājino honti. Rañño, rājino. Theo (quy tắc) ‘`rājassa rañño rājino se`’, khi đi với `sa` (biến cách), (từ `rāja`) biến đổi thành `rañño` và `rājino`. (Các dạng là) `Rañño`, `rājino`. ‘‘Raññaṃ namhi vā’’ti namhi raññaṃ vā. Raññaṃ, rājūnaṃ, rājānaṃ. Theo (quy tắc) ‘`raññaṃ namhi vā`’, khi đi với `naṃ` (biến cách), (biến đổi thành) `raññaṃ` là tùy chọn. (Các dạng là) `Raññaṃ`, `rājūnaṃ`, `rājānaṃ`. 69. Smāssanātulyattā-nāmhi [Pg.73] raññā vā. Raññā, rājamhā, rājasmā. 69. Do sự tương đương của `smā` và `nā`, (áp dụng quy tắc) `nāmhi raññā vā`. (Các dạng là) `Raññā`, `rājamhā`, `rājasmā`. 70. ‘‘Smimhi raññe rājinī’’ti smimhi raññe rājini honti. Raññe, rājini. Rājūsu, rājesu. 70. Theo (quy tắc) ‘`smimhi raññe rājinī`’, khi đi với `smiṃ` (biến cách), (từ `rāja`) biến đổi thành `raññe` và `rājini`. (Các dạng là) `Raññe`, `rājini`. (Số nhiều là) `Rājūsu`, `rājesu`. 71. Guṇavantu, si. 71. (Từ) `Guṇavantu`, (với biến cách) `si`. Savibhattissa ntussetveva. Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `savibhattissa ntussa` (của gốc từ `-ntu` cùng với biến cách). ‘‘Ā simhī’’ti simhi savibhattissa ntussa ā. Guṇavā. Theo (quy tắc) ‘`ā simhī`’, khi đi với `si` (biến cách), gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `ā`. (Ví dụ:) `Guṇavā`. Yomhi paṭhametveva. Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `yomhi paṭhame` (trong `yo` của đệ nhất cách). Ntussa nto. Gốc từ `-ntu` (biến đổi thành) `nto`. Paṭhame yomhi savibhattissa ntussa ntokāro hoti. Guṇavanto. Trong `yo` của đệ nhất cách, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `nto`. (Ví dụ:) `Guṇavanto`. Sunaṃhisu attaṃtveva. Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) `sunaṃhisu antaṃ` (trong `su`, `naṃ`, `hi`, biến đổi thành `anta`). Ntussanto yosu ca. Gốc từ `-ntu` (biến đổi thành) `anta` khi đi với `yo` (biến cách) nữa. Sunaṃhisu, yosu, cakārena aññesupi paresu ntussanto attaṃ yāti. Guṇavantā. Khi đi với `su`, `naṃ`, `hi`, `yo`, và do từ `ca` (và), cũng như khi các (biến cách) khác theo sau, gốc từ `-ntu` biến đổi thành `anta`. (Ví dụ:) `Guṇavantā`. 72. Savibhattissetyadhikāro[Pg.74]. Aṃitveva. 72. Quyền chi phối là (quy tắc) `savibhattissa`. Và cũng (áp dụng quy tắc) `aṃ`. Avaṇṇo ca ge. Và (biến đổi thành) âm `a` trong `ga` (hô cách). Ge pare savibhattissa ntussa aṃaā honti. Heguṇavaṃ,guṇava, guṇavā. Yo - guṇavanto, guṇavantā. Khi `ga` (hô cách) theo sau, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó biến đổi thành `aṃ`, `a`, và `ā`. (Ví dụ:) Này `guṇavaṃ`, `guṇava`, `guṇavā`. (Trong `yo` biến cách:) `guṇavanto`, `guṇavantā`. 73. Attaṃ – guṇavantaṃ. Guṇavante. 73. (Biến đổi thành) `antaṃ` – (ví dụ:) `guṇavantaṃ`. (Số nhiều:) `Guṇavante`. 74. ‘‘Totitā [Pg.75] sasmiṃ nāsvī’’ti savibhattissa ntussa nāmhi tā, se tokāro, smimhi ti ca vā. Guṇavatā, guṇavantena. Guṇavantebhi, guṇavantehi. 74. Theo (quy tắc) ‘`totitā sasmiṃ nāsvī`’, gốc từ `-ntu` cùng với biến cách của nó, khi đi với `nā` (biến cách) thì (biến đổi thành) `tā`, khi đi với `sa` (biến cách) thì (biến đổi thành) `to`, và khi đi với `smiṃ` (biến cách) thì (biến đổi thành) `ti`, một cách tùy chọn. (Ví dụ:) `Guṇavatā`, `guṇavantena`. `Guṇavantebhi`, `guṇavantehi`. 75. Guṇavato, guṇavantassa. 75. (Các dạng là) `Guṇavato`, `guṇavantassa`. ‘‘Namhi taṃ vā’’ti namhi ntussa taṃ vā. Guṇavataṃ, guṇavantānaṃ. Smā nāva. Theo (quy tắc) ‘`namhi taṃ vā`’, khi đi với `naṃ` (biến cách), gốc từ `-ntu` tùy chọn biến đổi thành `taṃ`. (Các dạng là) `Guṇavataṃ`, `guṇavantānaṃ`. (Quy tắc) `smā nāva` (cũng được áp dụng). 76. Guṇavati, guṇavante, guṇavantamhi, guṇavantasmiṃ, guṇavantesu. 76. (Các dạng là) `Guṇavati`, `guṇavante`, `guṇavantamhi`, `guṇavantasmiṃ`, `guṇavantesu`. 77. Gacchanta, si. 77. (Từ) `Gacchanta`, (với biến cách) `si`. ‘‘Simhi gacchantādīnaṃ ntasaddo a’’nti ntasaddassa aṃvā, silopo. Gacchaṃ, sissa o – gacchanto. Theo (quy tắc) ‘`simhi gacchantādīnaṃ ntasaddo aṃ`’, âm `-nta` tùy chọn biến đổi thành `aṃ`, và `si` bị lược bỏ. (Ví dụ:) `Gacchaṃ`. Hoặc `si` biến đổi thành `o` – (ví dụ:) `gacchanto`. Gacchantādīnaṃ ntasaddotveva. Quyền chi phối vẫn là (quy tắc) về âm `-nta` của các từ như `gacchanta`. Sesesuntuva. Trong các trường hợp còn lại, (biến đổi) như vần -ntu. Vuttaṃ hitvā sesesu gacchantādīnaṃ ntasaddo ntu iva daṭṭhabbo. Gacchanto, gacchantāiccādi. Ngoại trừ những gì đã được nêu, trong các trường hợp còn lại, vần -nta của các từ như gacchantā, v.v... nên được hiểu như là -ntu. Ví dụ: Gacchanto, gacchantā, v.v... Sesaṃ guṇavantusamaṃ. Phần còn lại tương tự như (từ) guṇavantu. 78. Gacchantādayo [Pg.77] nāma antappaccayantā. 78. Các từ như Gacchanta, v.v... được gọi là (những từ) có tiếp vị ngữ -anta. 79. Aggi, silopo. 79. Aggi, (trường hợp) lược bỏ si. ‘‘Ivaṇṇuvaṇṇā jhalā’’ti ivaṇṇuvaṇṇānaṃ yathāsaṅkhyaṃ jhalasaññā. Theo quy tắc ‘Ivaṇṇuvaṇṇā jhalā’, các nguyên âm i và u lần lượt được định danh là jhalā. Jhalato vātveva. Sau jhalā, (biến đổi) là tùy chọn. Ghapato ca yonaṃ lopo. Và sau ghapa, (có sự) lược bỏ yo. Ghapajhalato yonaṃ lopo vā hoti. Sau ghapa và jhalā, vĩ ngữ yo được lược bỏ tùy chọn. Yosu katanikāralopesu dīghaṃ. Khi vĩ ngữ yo theo sau, và sau khi đã thực hiện nikāra và lược bỏ, (nguyên âm đứng trước) được trường hóa. Kato nikāro lopo ca yesaṃ tesu yosu sarānaṃ dīgho hoti. Aggī. Pakkhe-attantveva. Đối với những vĩ ngữ yo mà đã được thực hiện nikāra và lược bỏ, nguyên âm (đứng trước) được trường hóa. Ví dụ: Aggī. Trong trường hợp còn lại, (biến đổi) thành -a. Yo svakatarasso jho. Trong vĩ ngữ yo, jha mà chưa bị đoản hóa (biến thành a). Yosu akatarasso jho attaṃ yāti. Aggayo. Tathālapane. Khi vĩ ngữ yo theo sau, jha mà chưa bị đoản hóa sẽ biến thành a. Ví dụ: Aggayo. Tương tự trong hô cách. 80. Aṃ mo niggahītaṃ jhalapehi. 80. Sau jhalā và pa, aṃ (và) mo (biến thành) niggahītaṃ. Jhalapato aṃ mo ca binduṃ yanti. Aggiṃ. Aggī, aggayo. Sau jhalā và pa, aṃ và mo biến thành bindu (ṃ). Ví dụ: Aggiṃ. (Các dạng khác:) Aggī, aggayo. 81. Agginā. Dīghe-aggībhi, aggīhi. 81. Agginā. Với sự trường hóa: aggībhi, aggīhi. 82. ‘‘Jhalato sassa no vā’’ti sassa nottaṃ vā. Aggino, aggissa. Aggīnaṃ. 82. Theo quy tắc ‘Jhalato sassa no vā’, vĩ ngữ sa tùy chọn biến thành no. Ví dụ: Aggino, aggissa. (Số nhiều:) Aggīnaṃ. 83. ‘‘Jhalato ce’’ti smāssa nā. Agginā. 83. Theo quy tắc ‘Jhalato ce’, vĩ ngữ smā biến thành nā. Ví dụ: Agginā. 84. Aggimhi, aggismiṃ. Aggīsu. 84. Aggimhi, aggismiṃ. Aggīsu. 85. Ādi aggīva. Smiṃno pana ‘‘ādito o ce’’ti aṃ, o ca vā. Ādi, ādo, ādimhi, ādismiṃ. Ādīsu. 85. (Từ) Ādi (biến cách) giống như aggi. Tuy nhiên, đối với vĩ ngữ smiṃ, theo quy tắc ‘ādito o ce’, (nó) tùy chọn biến thành aṃ và o. Ví dụ: Ādi, ādo, ādimhi, ādismiṃ. (Số nhiều:) Ādīsu. 86. Daṇḍī[Pg.79], si. 86. Daṇḍī, (với vĩ ngữ) si. ‘‘Agho rassa’’mādinā rasse sampatte ‘‘na sismimanapuṃsakānī’’ti simhi anapuṃsakānaṃ na rasso. Silopo, daṇḍī, yolope – daṇḍī. Pakkhe – Khi sự đoản hóa được áp dụng theo quy tắc ‘Agho rassa’, v.v..., thì theo quy tắc ‘na sismimanapuṃsakānī’, đối với các danh từ không phải trung tính, không có sự đoản hóa khi vĩ ngữ si theo sau. (Sau khi) lược bỏ si, (ta có) daṇḍī; khi lược bỏ yo – (ta có) daṇḍī. Trong trường hợp còn lại – Agho rassamekavacanayosvapi ca. Và (nguyên âm) không phải gha cũng bị đoản hóa trong các biến cách số ít và trong vĩ ngữ yo. Ekavacanayosu jhalapā rassaṃ yanti. Trong các biến cách số ít và trong vĩ ngữ yo, jhalā và pa bị đoản hóa. Jhato katarassātveva. Chắc chắn là sau jha đã được đoản hóa. Yonaṃ no. Vĩ ngữ yo (biến thành) no. Katassā jhato yonaṃ nottaṃ hoti. Daṇḍino. Sau jha đã được đoản hóa, vĩ ngữ yo biến thành no. Ví dụ: Daṇḍino. 87. ‘‘Jhalapā rassa’’nti ge pare jhalapānaṃ rasso. Hedaṇḍi. Daṇḍī, daṇḍino. 87. Theo quy tắc ‘Jhalapā rassa’, khi vĩ ngữ ge theo sau, jhalā và pa bị đoản hóa. Ví dụ: Hedaṇḍi. (Các dạng khác:) Daṇḍī, daṇḍino. 88. Vā [Pg.80] aṃitveva. 88. Đối với vĩ ngữ aṃ, (biến đổi) là tùy chọn. ‘‘Naṃ jhato katarassā’’ti aṃiccassa naṃ vā. Daṇḍinaṃ, daṇḍiṃ. Daṇḍī, daṇḍino. Theo quy tắc ‘Naṃ jhato katarassā’, vĩ ngữ aṃ tùy chọn biến thành naṃ. Ví dụ: Daṇḍinaṃ, daṇḍiṃ. (Các dạng khác:) Daṇḍī, daṇḍino. 89. Daṇḍinā. Daṇḍībhi, daṇḍīhi. 89. Daṇḍinā. Daṇḍībhi, daṇḍīhi. 90. Daṇḍino, daṇḍissa. Daṇḍīnaṃ. 90. Daṇḍino, daṇḍissa. Daṇḍīnaṃ. 91. Jhato katarassātveva. 91. Sau `jha`, (nguyên âm) không phải đoản âm được biến thành `a` cũng vậy. ‘‘Sminnī’’ti smino ni. Daṇḍini. Daṇḍīsu. Theo sūtra ‘‘Sminnī’’, `smiṃ` được biến thành `ni`. (Ví dụ:) Daṇḍini. Daṇḍīsu. 92. Bhikkhu, silopo. 92. Bhikkhu, sự xóa bỏ `si`. Vā yonaṃtveva. Hoặc của `yo` được biến thành `a` cũng vậy. ‘‘Lato vo kāro ce’’ti lato yonaṃ vottaṃ vā. Theo sūtra ‘‘Lato vo kāro ce’’, sau `l` (= u, ū), `yo` được biến thành `vo` một cách tùy chọn. Attaṃ akatarassotveva. Sự biến thành `a` của (nguyên âm) không phải đoản âm cũng vậy. Vevosu lo ca. Và `lo` trong `ve` và `vo`. Vevosu akatarasso lo attaṃ yāti. Bhikkhavo, pakkhe – yolopa dīghā. Bhikkhū. Trong `ve` và `vo`, nguyên âm `l` (=u,ū) không phải đoản âm được biến thành đoản âm. (Ví dụ:) Bhikkhavo, trong trường hợp khác – xóa bỏ `yo` và trường hóa. (Ví dụ:) Bhikkhū. 93. He-bhikkhu. 93. Hỡi bhikkhu. ‘‘Akatarassā lato yvālapanassa vevo’’ti ālapane yossa vevokārā, attaṃ. Bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū. Theo sūtra ‘‘Akatarassā lato yvālapanassa vevo’’, trong hô cách, `yo` được biến thành `ve` và `vo`, và (nguyên âm cuối của thân từ) được biến thành đoản âm. (Ví dụ:) Bhikkhave, bhikkhavo, bhikkhū. 94. Bhikkhuṃ. Bhikkhavo, bhikkhū. Sesaṃ aggīva. 94. Bhikkhuṃ. Bhikkhavo, bhikkhū. Phần còn lại giống như `aggi`. 95. Evaṃ jantu. Jantū, jantavo. 95. Tương tự là `jantu`. (Ví dụ:) Jantū, jantavo. ‘‘Lato [Pg.81] vokāro ce’’tīha kāraggahaṇena yonaṃ nottaṃ, cakārena kvaci vononamabhāvova viseso. Jantuno, jantuyo. Ở đây, trong sūtra ‘‘Lato vokāro ce’’, do việc dùng từ `kāra`, `yo` không biến thành `o` (mà là `vo`). Do có từ `ca`, điểm đặc biệt là ở một số trường hợp không có sự biến thành `vo` và `no`. (Ví dụ:) Jantuno, jantuyo. 96. Satthu, si. 96. Satthu, `si`. ‘‘Satthupitādīnamā sismiṃ silopo ce’’ti satthādyantassa ā, silopo ca. Satthā. Theo sūtra ‘‘Satthupitādīnamā sismiṃ silopo ce’’, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `ā`, và `si` bị xóa bỏ. (Ví dụ:) Satthā. Satthupitādīnantyadhikāro. Phần quy định về âm cuối của `satthu`, `pitu` và các từ tương tự. Aññesvārattaṃ. Trong các (biến cách) khác, (âm cuối) được biến thành `ār`. Sitoññesu satthādyantassa āro hoti. Trong các (biến cách) khác ngoài `si`, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `ār`. Tato yonamo tu. Nhưng sau đó, `yo` được biến thành `o`. Tato ārato yonaṃ o hoti. Satthāro. Sau `ār` đó, `yo` được biến thành `o`. (Ví dụ:) Satthāro. 97. He-sattha, satthā. Satthāro. 97. Hỡi sattha, satthā. Satthāro. 98. Satthāraṃ. Satthāre, satthāro. 98. Satthāraṃ. Satthāre, satthāro. 99. ‘‘Nā ā’’ti ārato nāssa ā. Satthārā. Satthārebhi, satthārehi. 99. Theo sūtra ‘‘Nā ā’’, sau `ār`, `nā` được biến thành `ā`. (Ví dụ:) Satthārā. Satthārebhi, satthārehi. 100. U sasmiṃ salopo ca. 100. (Âm cuối) được biến thành `u` khi có `sa` theo sau, và `sa` bị xóa bỏ. Se [Pg.82] satthādyantassa u hoti salopo ca vā. Satthu, satthuno, satthussa. Khi có `sa` theo sau, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `u`, và `sa` bị xóa bỏ một cách tùy chọn. (Ví dụ:) Satthu, satthuno, satthussa. ‘‘Vā namhī’’ti namhi āro vā. Satthārānaṃ. Theo sūtra ‘‘Vā namhī’’, khi có `naṃ` theo sau, (âm cuối) được biến thành `ār` một cách tùy chọn. (Ví dụ:) Satthārānaṃ. ‘‘Satthunāttañce’’ti namhi satthādyantassa attaṃ vā. Dīghesatthānaṃ. Theo sūtra ‘‘Satthunāttañce’’, khi có `naṃ` theo sau, nguyên âm cuối của `satthu` và các từ tương tự được biến thành `a` một cách tùy chọn. (Ví dụ, với sự trường hóa:) satthānaṃ. 101. ‘‘Tato smimī’’ti ārato smino i. ‘‘Āro rassamīkāre’’ti imhi ārassa rasso. Satthari. Satthāresu. Evaṃ nattādi. 101. Theo sūtra ‘‘Tato smimī’’, sau `ār`, `smiṃ` được biến thành `i`. Theo sūtra ‘‘Āro rassamīkāre’’, khi có `i` theo sau, `ār` được biến thành đoản âm (`ar`). (Ví dụ:) Satthari. Satthāresu. Tương tự là `nattu` và các từ khác. 102. Pitā [Pg.83] sattheva. ‘‘Pitādīnamasimhī’’ti sitoññesu ārassa rassova viseso. Pitaro. 102. Pitā (cha) tương tự như satthu (bậc Đạo sư). Theo quy tắc “Pitādīnamasimhī”, trong các biến cách khác ngoài si, âm ār dài được rút ngắn lại. Đây là điểm khác biệt. (Số nhiều là) Pitaro. Namhi – pitūnantipi hoti. Evaṃ bhātuppabhutayo. Trong biến cách naṃ – cũng có dạng là pitūnaṃ. Tương tự như vậy đối với các từ bhātu v.v... 103. Abhibhū. Rasse-abhibhuvo. Yolopeabhibhū. Sesaṃ bhikkhūva, rassova viseso. 103. (Từ) Abhibhū. Khi (nguyên âm) được rút ngắn thành abhibhuvo. Khi yo bị lược bỏ thành abhibhū. Phần còn lại tương tự như bhikkhu, điểm khác biệt là (nguyên âm) ngắn. 104. Evaṃ [Pg.84] sabbaññū. Pubbeva yonaṃ nokāro ca. Sabbaññuno, sabbaññū. 104. Tương tự là từ sabbaññū. Như trước, đối với biến cách yo, có dạng no và o. (Các dạng là) Sabbaññuno, sabbaññū. 105. Go. 105. (Từ) Go. Gāvaitveva. Chính là gāva. ‘‘Yosu ce’’ti gosaddokārassa āvo, ‘‘tato yonamo tu’’tīha tusaddena yonaṃ o. Gāvo. Tathālapane. Theo quy tắc “Yosu ce”, âm o của từ go trở thành āv, và ở đây theo quy tắc “tato yonamo tu”, do từ tu, yo trở thành o. (Dạng là) Gāvo. Tương tự trong hô cách. 106. Avamhi ca. 106. Và av trong biến cách aṃ. Amhi pare gosaddokārassa āvaavā honti, casaddena hinaṃvajjitesu sesesupi. Khi biến cách aṃ theo sau, âm o của từ go trở thành āva và ava, và do từ ca, (sự biến đổi này) cũng xảy ra trong các biến cách còn lại ngoại trừ hi và naṃ. 107. ‘‘Āvassu vā’’ti amhi āvantassa uttaṃ vā, gāhvaṃ, gāvaṃ, gavaṃ. Yo-gāvo. Gāvena, gavena. Gobhi, gohi. 107. Theo quy tắc “Āvassu vā”, trong biến cách aṃ, đối với từ tận cùng bằng āv, có sự biến đổi tùy chọn thành u. Các dạng là: gāhvaṃ, gāvaṃ, gavaṃ. Trong biến cách yo: gāvo. (Các dạng khác:) Gāvena, gavena. Gobhi, gohi. 108. ‘‘Gāva se’’ti se ossa āvo. Gāvassa, gavassa. ‘‘Tato na’’mādo cakārena naṃiccassa aṃ, ossa avo ca. Gavaṃ. 108. Theo quy tắc “Gāva se”, đối với biến cách sa, o trở thành āv. (Các dạng là) Gāvassa, gavassa. Theo quy tắc “Tato naṃādo”, do từ ca, biến cách naṃ trở thành aṃ, và o trở thành av. (Dạng là) Gavaṃ. 109. ‘‘Suhināsu [Pg.85] ce’’tīha cakārena gossa gu ca. Dvitte-gunnaṃ, gonaṃ. Gāvā, gavā, gāvamhā, gavamhā, gāvasmā, gavasmā. Gobhi, gohi. 109. Ở đây, trong quy tắc “Suhināsu ce”, do từ ca, go cũng trở thành gu. Khi phụ âm đôi: gunnaṃ, (hoặc) gonaṃ. (Các dạng khác là) Gāvā, gavā, gāvamhā, gavamhā, gāvasmā, gavasmā. Gobhi, gohi. 110. Gāve, gave, gāvamhi, gavamhi, gāvasmiṃ, gavasmiṃ. Gāvesu, gavesu, gosu. 110. (Các dạng cách 7 số ít là) Gāve, gave, gāvamhi, gavamhi, gāvasmiṃ, gavasmiṃ. (Các dạng cách 7 số nhiều là) Gāvesu, gavesu, gosu. Pulliṅgā. (Hết) Nam tánh. Itthiliṅga Nữ tánh 111. Kaññā[Pg.86]. Silopo. 111. (Từ) Kaññā. Lược bỏ si. ‘‘Ā gho’’ti itthiyaṃ ākārassa ghasaññā. Yo lope – kaññā. Pakkhe – kaññāyo. Theo quy tắc “Ā gho”, trong nữ tánh, nguyên âm dài ā được gọi là gha. Khi yo bị lược bỏ – (dạng là) kaññā. Trường hợp khác – (dạng là) kaññāyo. 112. ‘‘Ghate ce’’ti gassa e. He-kaññe. Kaññā, kaññāyo. 112. Theo quy tắc “Ghate ce”, gha trở thành e. Trong hô cách – (dạng là) kaññe. (Các dạng khác là) Kaññā, kaññāyo. 113. Kaññaṃ. Kaññā, kaññāyo. 113. (Đối cách số ít là) Kaññaṃ. (Đối cách số nhiều là) Kaññā, kaññāyo. 114. Āya ekavacanassetveva. 114. Chính là āya cho (biến cách) số ít. ‘‘Ghato nādīna’’nti nādekavacanānamāyo. Kaññāya. Kaññābhi, kaññāhi. Theo quy tắc “Ghato nādīnaṃ”, các biến cách số ít bắt đầu bằng nā trở thành āya. (Dạng là) Kaññāya. (Các dạng khác là) Kaññābhi, kaññāhi. 115. Kaññāya. Kaññānaṃ. 115. (Số ít là) Kaññāya. (Số nhiều là) Kaññānaṃ. 116. Ghapato smiṃ yaṃ vā. 116. Sau gha và pa, smiṃ có thể tùy chọn trở thành yaṃ. Ghapehi smino yaṃ vā hoti. Kaññāyaṃ, kaññāya. Kaññāsu. Sau gha và pa, smiṃ có thể tùy chọn trở thành yaṃ. (Các dạng là) Kaññāyaṃ, kaññāya. (Dạng số nhiều là) Kaññāsu. 117. Ratti[Pg.87], silopo. 117. (Từ) Ratti, lược bỏ si. ‘‘Te itthikhyā po’’ti itthiyamivaṇṇuvaṇṇānaṃ pasaññā. Yolopadīghā. Rattī. Pakkhe – rattiyo. Tathālapane. Theo quy tắc “Te itthikhyā po”, trong nữ tánh, các nguyên âm i và u được gọi là pa. Lược bỏ yo và trường hóa (nguyên âm). (Dạng là) Rattī. Trường hợp khác – (dạng là) rattiyo. Tương tự trong hô cách. 118. Rattiṃ, rattī. Rattiyo. 118. (Đối cách số ít là) Rattiṃ, (đối cách số nhiều là) rattī, rattiyo. 119. Ekavacanassa nādīnantveva. 119. Nhưng đối với các biến cách số ít bắt đầu bằng nā. ‘‘Pato yā’’ti nādekavacanānaṃ yā. Rattiyā. Rattībhi, rattīhi. Theo quy tắc “Pato yā”, các biến cách số ít bắt đầu bằng nā trở thành yā. (Dạng là) Rattiyā. (Các dạng khác là) Rattībhi, rattīhi. 120. Rattiyā. Rattīnaṃ. 120. (Số ít là) Rattiyā. (Số nhiều là) Rattīnaṃ. 121. Rattiyaṃ, rattiyā. Rattīsu. 121. Vào ban đêm, trong đêm. Trong các đêm. 122. Nadī[Pg.88]. Sesaṃ rattīva. Aghattā rassova viseso. 122. Nadī (sông). Phần còn lại tương tự ratti. Điểm khác biệt là nguyên âm được rút ngắn ở các biến cách không phải là ghatta. 123. Yāgu rattīva. 123. Yāgu (cháo) tương tự ratti. 124. Mātu, dhītu, duhitvādayo piteva. 124. Các từ mātu (mẹ), dhītu (con gái), duhitṛ, v.v... tương tự pitar (cha). 125. Jambū nadīva. 125. Jambū (cây trâm) tương tự nadī. Kaññaiti ṭhite – Khi có dạng kaññā – Itthiyamato āpaccayo. Trong nữ tính, sau (nguyên âm) a là hậu tố ā. Itthiyaṃ vattamānā akārantato āpaccayo hoti. Saralopapakalyādi. Kaññā. Đối với từ có nghĩa nữ tính tận cùng bằng 'a', hậu tố 'ā' được thêm vào. (Áp dụng các quy tắc như) Saralopa v.v... (Ví dụ:) Kaññā. ‘‘Dhātuppaccayavibhatti vajjitamatthavaṃ liṅga’’nti vacanato paccayantassāliṅgattā taddhitādisutte cakārena nāmamiva kate – syādi. Evaṃ īinīsu. Theo định nghĩa: ‘Giới tính là (từ) có nghĩa, không bao gồm căn, hậu tố và biến cách’, vì từ tận cùng bằng hậu tố không có giới tính, nên khi nó được xem như một danh từ bởi từ ‘ca’ trong kinh về taddhita v.v..., các biến cách như ‘si’ được áp dụng. Tương tự đối với (các hậu tố) ī và inī. Evaṃ ajā, eḷakā, kokilā, assā, mūsikā, balākā, mandā, jarāiccādi. Tương tự: ajā, eḷakā, kokilā, assā, mūsikā, balākā, mandā, jarā, v.v... 126. Itthiyantyadhikāro. 126. Quy tắc chủ đạo là ‘trong nữ tính’. Nadādito vā ī. Sau nhóm nadādi, (hậu tố) ī được thêm vào tùy chọn. Itthiyaṃ [Pg.89] nadādito vā anadādito vā ī hoti. Nadī, nagarī, kumārī, brāhmaṇī, taruṇī, kukkuṭī, itthī iccādi. Trong nữ tính, sau nhóm nadādi hoặc không thuộc nhóm nadādi, hậu tố ī được thêm vào tùy chọn. Ví dụ: Nadī, nagarī, kumārī, brāhmaṇī, taruṇī, kukkuṭī, itthī, v.v... ‘‘Mātulādīnamānattamīkāre’’ti [Pg.90] īmhi mātulādyantassa āno. Mātulānītyādi. Theo quy tắc ‘Mātulādīnamānattamīkāre’, khi có hậu tố ī, ‘āna’ thay thế cho phần cuối của các từ trong nhóm mātulādi. Ví dụ: Mātulānī, v.v... Anadādito vā ī. Sakhī, hatthī. Sau nhóm không phải nadādi, (hậu tố) ī được thêm vào tùy chọn. (Ví dụ:) Sakhī, hatthī. Bhavato bhoto. Bhoto thay thế cho bhavant. Īmhi bhavantassa bhoto hoti. Bhotī. Khi có hậu tố ī, bhoto thay thế cho bhavant. (Ví dụ:) Bhotī. 127. ‘‘Ṇa [Pg.91] va ṇikaṇeyya ṇantūhī’’ti ī. Mānavī, nāvikī, venateyyī, gotamī. 127. Theo quy tắc ‘Ṇa va ṇikaṇeyya ṇantūhī’, (hậu tố là) ī. (Ví dụ:) Mānavī, nāvikī, venateyyī, gotamī. 128. ‘‘Ntussa tamīkāre’’ti ntussa to vā. Guṇavatī, guṇavantī. Dhitimatī, dhitimantī. 128. Theo quy tắc ‘Ntussa tamīkāre’, ‘t’ tùy chọn thay thế cho ‘ntu’. (Ví dụ:) Guṇavatī, guṇavantī. Dhitimatī, dhitimantī. Ntassa ntubyapadeso. Mahatī, mahantī. ‘Nta’ được xem như ‘ntu’. (Ví dụ:) Mahatī, mahantī. 129. Patibhikkhurājīkārantehi inī. 129. Sau pati, bhikkhu, rāja và các từ tận cùng bằng ī, (hậu tố là) inī. Patyādīhi [Pg.92] īkārantehi ca itthiyaṃ inī hoti. Trong nữ tính, sau các từ như pati và các từ tận cùng bằng ī, hậu tố inī được thêm vào. ‘‘Patissinīmhī’’ti patyantassa atte saralopādo tukārena lopābhāvo. ‘‘Vā paro asarūpā’’ti ilopo, dīgho ca. Gahapatānī, bhikkhunī, rājinī, medhāvinī, tapassinī, dhammacāriṇī, bhayadassāvinī, bhuttāvinītyādi. Theo quy tắc ‘Patissinīmhī’, phần cuối của ‘pati’ được thay bằng ‘a’; (sau đó là) sự lược bỏ nguyên âm, v.v...; do có ‘tu’ nên không có sự lược bỏ. Theo quy tắc ‘Vā paro asarūpā’, có sự lược bỏ ‘i’ và trường hóa. (Ví dụ:) Gahapatānī, bhikkhunī, rājinī, medhāvinī, tapassinī, dhammacāriṇī, bhayadassāvinī, bhuttāvinī, v.v... Itthiliṅgā. Nữ tính. Napuṃsakaliṅga Trung tính 130. Citta[Pg.93], si. 130. Citta, si. Napuṃsakehi ato niccanteva. Đối với các từ trung tính tận cùng bằng 'a', luôn luôn... Siṃ. Si (thành) aṃ. Akāranteti napuṃsakehi sissa nicaṃ aṃ hoti. Cittaṃ. Đối với các từ trung tính tận cùng bằng 'a', 'si' luôn luôn trở thành 'aṃ'. (Ví dụ:) Cittaṃ. Yonaṃ ni napuṃsakehitveva. Đối với các từ trung tính, yo (biến cách) thành ni. Ato niccaṃ. Sau a thì luôn luôn. Akārantehi na puṃsakehi yonaṃ niccaṃ ni hoti, nissa ā. Cittā. Pakkhe – yosvādinā dīghe – cittāni. Sau các danh từ trung tính tận cùng bằng a, yo luôn luôn được đổi thành ni, ni (lại) được đổi thành ā. Ví dụ: cittā. Trong trường hợp khác – do trường hóa bởi (quy tắc) yosvādinā – (thành) cittāni. 131. Galope – he – citta. Cittā, cittāni. 131. Do lược bỏ ga – (trong hô cách) – (thành) citta. (Hô cách số nhiều là) Cittā, cittāni. 132. Cittaṃ[Pg.94]. Nissa e – citte, cittāni. Sesaṃ buddhova. 132. (Đối cách số ít là) Cittaṃ. Ni được đổi thành e – (thành) citte, (đối cách số nhiều là) cittāni. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) buddha. 133. Mana, si, manaṃ. 133. Mana, si, (biến thành) manaṃ. Nā vātveva. Cũng vậy, đối với nā. 134. Manogaṇādito sminnānamiā. 134. Sau nhóm manogaṇa, smiṃ và naṃ (lần lượt) được đổi thành i và ā. Manādito sminnānaṃ iā vā honti. Sau (các từ trong) nhóm mana, smiṃ và naṃ có thể được đổi thành i và ā. Sa sare vāgamo. Khi một nguyên âm theo sau, sa có thể được thêm vào. Vibhatyādese sare pare manādito sāgamo vā hoti. Manasā. Khi một nguyên âm thay thế cho biến cách theo sau, phụ âm sa có thể được thêm vào sau (các từ trong) nhóm mana. Ví dụ: Manasā. 135. Sassa co 135. Và sa (được đổi) thành o. Manādito sassa o hoti, casaddena smāssa ā ca. Manaso, manasā. Sau (các từ trong) nhóm mana, sa được đổi thành o, và do từ ca, smā cũng được đổi thành ā. Ví dụ: Manaso, manasā. 136. Manasi[Pg.95]. Sesaṃ cittaṃva. 136. (Vị trí cách số ít là) Manasi. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) citta. 137. 137. Manaṃ siraṃ uraṃ tejaṃ, rajaṃ ojaṃ vayaṃ payaṃ; Yasaṃ tapaṃ vacaṃ cetaṃ, evamādi manogaṇo. Mana, sira, ura, teja, raja, oja, vaya, paya; Yasa, tapa, vaca, ceta, những từ như vậy và các từ khác nữa (thuộc) nhóm manogaṇa. 138. Guṇavantu[Pg.96], si. 138. Guṇavantu, si. ‘‘Aṃ napuṃsake’’ti simhi savibhattissa ntussa aṃ. Guṇavaṃ. Ntussa tte – guṇavantāni. Theo quy tắc ‘aṃ napuṃsake’, khi có si, ntu cùng với biến cách được đổi thành aṃ. (Thành) Guṇavaṃ. Ntu được đổi thành tte – (thành) guṇavantāni. 139. Yotoññaṃ pumeva. Evaṃ gacchaṃ. 139. Các trường hợp khác ngoài yo thì giống như nam tính. Tương tự (là) gacchaṃ. 140. Aṭṭhi. 140. Aṭṭhi. Vātveva. Cũng vậy, có thể lựa chọn. ‘‘Yonanni napuṃsakehī’’ti yonaṃ ni vā. Aṭṭīni. Jhattā yolope – aṭṭhī. Tathālapane. Theo quy tắc ‘yonanni napuṃsakehī’, yo có thể được đổi thành ni. (Thành) Aṭṭīni. Do (quy tắc) jhattā, yo bị lược bỏ – (thành) aṭṭhī. Tương tự trong hô cách. 141. Aṭṭhiṃ, aṭṭhīni, aṭṭhī. Sesaṃ aggīva. 141. (Đối cách số ít là) Aṭṭhiṃ, (số nhiều là) aṭṭhīni, aṭṭhī. Các trường hợp còn lại giống như (cách chia của) aggi. 142. Daṇḍī, si. 142. Daṇḍī, si. Aghattā rasso, daṇḍi. Yotoññaṃ pumeva. Do không phải là (gốc) gha, nguyên âm được rút ngắn, (thành) daṇḍi. Các trường hợp khác ngoài yo thì giống như nam tính. 143. Āyu aṭṭhīva. 143. (Cách chia của) Āyu giống như aṭṭhi. Napuṃsakaliṅgā. Các từ trung tính. Pumitthiliṅga Các từ nam tính và nữ tính. 144. Pumitthiliṅgā [Pg.98] – ghaṭa, kaṭa, yaṭṭhi, muṭṭhi, sindhu, reṇuppabhutayo dvipada catuppada jātivācino ca. 144. Các từ (có thể là) nam tính và nữ tính – (là) ghaṭa, kaṭa, yaṭṭhi, muṭṭhi, sindhu, reṇu và các từ tương tự, và các từ chỉ loài hai chân và bốn chân. Yathā – ghaṭo, īpaccaye-ghaṭī. Eso yaṭṭhi, esā yaṭṭhiccādi. Ví dụ – ghaṭo, với tiếp vị ngữ ī (thành) ghaṭī. Eso yaṭṭhi (cây gậy này, nam tính), esā yaṭṭhi (cây gậy này, nữ tính), v.v. Dvipadajātivācino yathā – khattiyo. Āpaccaye- khattiyā, samaṇo, īmhi-samaṇīiccādi. Ví dụ về các từ chỉ loài hai chân – khattiyo. Với tiếp vị ngữ ā (thành) khattiyā; samaṇo, với ī (thành) samaṇī, v.v. Catuppadajātivācino yathā – gajo, ā-gajā, byaggho, īmhi - byagghīiccādi. Ví dụ về các từ chỉ loài bốn chân – gajo, với ā (thành) gajā; byaggho, với ī (thành) byagghī, v.v. Pumanapuṃsakaliṅga Nam và Trung tánh 145. Pumanapuṃsakaliṅgā [Pg.100] – dhamma, kamma, brahma, kusuma saṅgama, paduma, assama, vihāra, sarīra, suvaṇṇa, vaṇṇa, kahāpaṇa, bhavana, bhuvana, yobbana, bhusana, āsana, sayana, odana, ākāsa, upavāsa, māsa, divasa, rasa, thala, phala, raṭṭha ambu, madhvādayo. 145. Các từ thuộc Nam và Trung tánh – dhamma, kamma, brahma, kusuma, saṅgama, paduma, assama, vihāra, sarīra, suvaṇṇa, vaṇṇa, kahāpaṇa, bhavana, bhuvana, yobbana, bhusana, āsana, sayana, odana, ākāsa, upavāsa, māsa, divasa, rasa, thala, phala, raṭṭha, ambu, madhu, v.v. Itthinapuṃsakaliṅga Nữ và Trung tánh 146. Itthinapuṃsakaliṅgā – nagara, accippamukhā. 146. Các từ thuộc Nữ và Trung tánh – nagara, acci, v.v. Sabbaliṅga Thông tánh 147. Sabbaliṅgā [Pg.101] – taṭa puṭa patta maṇḍala kalasā dayo, nāmīkatā, sabbanāmāni ca. Yathā – taṭo, īmhi – taṭī, taṭamiccādi. 147. Các từ thuộc thông tánh – taṭa, puṭa, patta, maṇḍala, kalasa, v.v., và các danh từ hóa, và tất cả các đại danh từ. Ví dụ – taṭo, với ī – taṭī, taṭaṃ, v.v. Nāmīkatā yathā – devadatto, ā – devadattā devadattamiccādi. Danh từ hóa, ví dụ – devadatto, với ā – devadattā, devadattaṃ, v.v. Sabbanāma Đại danh từ 148. Sabba[Pg.102], katara, katama, ubhaya, itara, añña, aññatara, aññatama, pubba, para, apara, dakkhiṇa, uttara, eka, ya, ta, eta, ima, amu, kiṃ, tumha, amha-iti sabbanāmāni. 148. Sabba, katara, katama, ubhaya, itara, añña, aññatara, aññatama, pubba, para, apara, dakkhiṇa, uttara, eka, ya, ta, eta, ima, amu, kiṃ, tumha, amha - đó là các đại danh từ. Sabbo buddhova. Ayaṃ viseso. Sabbo giống như buddho. Đây là điểm đặc biệt. Yotveva. Yo trở thành e. Sabbanāmakārate paṭhamo. Biến tố cách thứ nhất sau đại danh từ tận cùng bằng 'a'. Sabbādīnamakārato [Pg.103] paro paṭhamo yo ettaṃ yāti sabbe. Sau 'a' của các đại danh từ như 'sabba', biến tố cách thứ nhất 'yo' trở thành 'e'. Ví dụ: sabbe. ‘‘Tayo neva ca sabbanāmehī’’ti nisedhā sasmāsminnaṃ āya ā e na honti. Sabbassa. Do sự cấm đoán ‘‘tayo neva ca sabbanāmehī’’, các biến tố sa, smā, smiṃ không trở thành āya, ā, e. Ví dụ: Sabbassa. Sabbato naṃ saṃsānaṃ. Sau sabba, naṃ thành saṃ và sānaṃ. Sabbādito naṃiccassa saṃsānaṃ honti. Sau 'sabba' v.v., 'naṃ' trở thành 'saṃ' và 'sānaṃ'. Akāro eitveva. Nguyên âm 'a' trở thành 'e'. Sabbanāmānaṃ namhi ca. Và của các đại danh từ, khi có 'naṃ' theo sau. Namhi sabbādīnamakārassa e hoti. Sabbesaṃ, sabbesānaṃ. Khi 'naṃ' theo sau, 'a' của các đại danh từ như 'sabba' trở thành 'e'. Ví dụ: Sabbesaṃ, sabbesānaṃ. 149. Itthiyaṃ [Pg.104] ā, sabbā kaññāva. Ayaṃ viseso. Vātveva. 149. Trong nữ tánh, [thành] ā, [như] sabbā, giống như kaññā. Đây là quy tắc đặc biệt. Hoặc là. Ghapato smiṃsānaṃ saṃsā. Sau (danh từ) gha và pa, smiṃ và sānaṃ (trở thành) saṃ và sā. Ghapasaññāto sabbādito smiṃsānaṃ saṃsā vā honti. Sau danh từ được gọi là 'gha' và 'pa', và sau 'sabba' v.v., các biến tố 'smiṃ' và 'sānaṃ' tùy chọn trở thành 'saṃ' và 'sā'. ‘‘Saṃsāsvekavacanesu ce’’ti sāgamo. Theo quy tắc ‘‘saṃsāsvekavacanesu ce’’, có sự thêm vào 'sa'. Gho rassaṃ. 'Gha' được rút ngắn. Ekavacanasaṃsāsu gho rassaṃ yāti. Sabbassā, sabbāya. Sabbāsaṃ, sabbāsānaṃ. Sabbassaṃ, sabbāyaṃ. Sabbāsu. Khi các biến tố số ít 'saṃ' và 'sā' theo sau, 'gha' được rút ngắn. Ví dụ: Sabbassā, sabbāya. Sabbāsaṃ, sabbāsānaṃ. Sabbassaṃ, sabbāyaṃ. Sabbāsu. Netāhi smimāyayā. Không từ những từ này là smiṃ, āya, yā. Ghapaññāhi sabbādīhi smino āya yā na honti. Sau các danh từ được gọi là 'gha' và 'pa', và sau 'sabba' v.v., 'smiṃ' không trở thành 'āya' hay 'yā'. 150. Napuṃsake [Pg.105] – sabbaṃ. Sabbāni. Evaṃ dutiyā. 150. Trong trung tánh – sabbaṃ. Sabbāni. Tương tự ở cách thứ hai. Sabbādayo napuṃsake tatiyādīsu sakasakapumasamā. Evaṃ ya - saddantā. Các từ 'sabba' v.v., trong trung tánh, từ cách thứ ba trở đi, giống như dạng nam tánh của chính chúng. Tương tự cho các từ tận cùng bằng 'ya'. 151. Pubbaparāparehi tu smino ‘‘yadanupapannā nipātanā sijjhantī’’ti anitthiyaṃ e vā. Pubbe, pubbasmiṃiccādi. 151. Nhưng sau 'pubba', 'para', và 'apara', biến tố 'smiṃ' tùy chọn trở thành 'e' trong phi-nữ-tánh, theo nguyên tắc ‘‘yadanupapannā nipātanā sijjhantī’’. Ví dụ: Pubbe, pubbasmiṃ, v.v. Ekasaddo saṅkhyātulyaññāsahāyattho. Yadā saṅkhyattho, tadekavacano, aññattha sabbavacano ca. Từ `eka` có các nghĩa: số đếm, tương tự, khác, và một mình. Khi có nghĩa là số đếm, nó ở số ít, trong các trường hợp khác thì ở tất cả các số. Yādīnamālapanaṃ natthi. Các từ bắt đầu bằng `ya` không có hô cách. 152. Ta, si. 152. Ta, si. Simhi saṃ anapuṃsakassetveva. Khi có `si`, (biến đổi thành) `saṃ` đối với (từ) không phải trung tánh, chỉ như vậy. Etatesaṃ to. Của `eta` và `ta`, (phụ âm) `t`. Simhi anapuṃsakānaṃ etataiccetesaṃ takārassa sa hoti. So. Khi có `si`, phụ âm `t` của các từ không phải trung tánh là `eta` và `ta` được biến đổi thành `s`. Ví dụ: `So`. Tassa vā nattaṃ sabbattha. Ở khắp nơi, (`t` của) `ta` đó tùy chọn biến đổi thành `n`. Tiliṅgesu [Pg.106] sabbādīnaṃ takārassa no vā hoti. Ne, te. Sesaṃ sabbasamaṃ, nattaṃva viseso. Trong ba tánh, phụ âm `t` của các từ `sabba` v.v... tùy chọn biến đổi thành `n`. Ví dụ: `Ne`, `te`. Phần còn lại giống như `sabba`, sự biến đổi thành `n` là điểm khác biệt. 153. Itthiyaṃ – sā, nā, nāyo, tā, tāyoiccādi. 153. Trong nữ tánh – `sā`, `nā`, `nāyo`, `tā`, `tāyo` v.v... Vātveva. Tuy nhiên, chỉ là tùy chọn. Tato sassa ssāya. Sau (các từ) ấy, (biến cách) `sa` (biến đổi thành) `ssāya`. Tāetāimāhi sassa ssāyo vā hoti. Sau `tā`, `etā`, và `imā`, (biến cách) `sa` tùy chọn biến đổi thành `ssāyo`. Saṃsāsvekavacanesu iitveva. Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, chỉ (biến đổi thành) `i`, chỉ như vậy. Tassā vā. Của `tā`, tùy chọn. Ekavacanasaṃsāsu tāsaddassa ā ittaṃ vā yāti. Tissāya, tissā, tassā, tāya. Tāsaṃ, tāsānaṃ. Tissaṃ, tassaṃ, tāyaṃ. Tāsu. Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, nguyên âm `ā` của từ `tā` tùy chọn biến đổi thành `i`. Ví dụ: `Tissāya`, `tissā`, `tassā`, `tāya`. `Tāsaṃ`, `tāsānaṃ`. `Tissaṃ`, `tassaṃ`, `tāyaṃ`. `Tāsu`. 154. Napuṃsake [Pg.107] – taṃiccādi. 154. Trong trung tánh – `taṃ` v.v... 155. Eso. Sesaṃ sabbasamaṃ. 155. `Eso`. Phần còn lại giống như `sabba`. 156. Itthiyaṃ – esā. 156. Trong nữ tánh – `esā`. Saṃsāsvekavacanesvetveva. Chỉ trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, chỉ như vậy. Etimāsami. Của `etā` và `imā`, (biến đổi thành) `i`. Ekavacanasaṃsāsu etāimānamantassa i hoti. Etissāya, etisā, etāya. Etāsaṃ, etāsānaṃ. Etissaṃ, etassaṃ, etāyaṃ. Etāsu. Sesaṃ sabbāva. Trong các số ít của (biến cách) `saṃ` và `sā`, (nguyên âm) cuối của `etā` và `imā` biến đổi thành `i`. Ví dụ: `Etissāya`, `etisā`, `etāya`. `Etāsaṃ`, `etāsānaṃ`. `Etissaṃ`, `etassaṃ`, `etāyaṃ`. `Etāsu`. Phần còn lại giống như `sabbā`. 157. Napuṃsake – etaṃ iccādi. 157. Trong trung tánh – `etaṃ` v.v... 158. Ima, si. 158. Ima, si. ‘‘Anapuṃsakassāyaṃ simhī’’ti imassa ayaṃ. Silopo. Ayaṃ, ime. Imaṃ, ime. Theo quy tắc «Anapuṃsakassāyaṃ simhi», `ayaṃ` là (dạng thay thế) của `ima`. (Biến cách) `si` bị xóa bỏ. Ví dụ: `Ayaṃ`, `ime`. `Imaṃ`, `ime`. ‘‘Animi nāmhi ce’’ti imassa ano, imi ca. Anena, iminā. Theo quy tắc «Animi nāmhi ce», `ana` và `imi` là (dạng thay thế) của `ima`. ‘‘Sabbassimasse vā’’ti sunaṃhisu evā. Ehi, imehi. Vā smāsasmiṃsaṃsāsvattantveva. Theo quy tắc «Sabbassimasse vā», chỉ trong (các biến cách) `su`, `naṃ`, `hi`. Ví dụ: `Ehi`, `imehi`. Tuy nhiên, chỉ tùy chọn (biến đổi thành) `a` ở cuối trong (các biến cách) `smā`, `sa`, `smiṃ`, `saṃsu`. Imasaddassa ca. Và của `ima`. Sasmāsmiṃsaṃsāsu [Pg.108] imassa attaṃ vā hoti. Assa, imassa. Esaṃ, esānaṃ, imesaṃ, imesānaṃ. Asmā, imamhā, imasmā. Ehi, imehi. Asmiṃ, imamhi, imasmiṃ. Esu, imesu. Trong (các biến cách) `sa`, `smā`, `smiṃ`, `saṃsā`, thân từ `ima` tùy chọn biến đổi thành `a`. Ví dụ: `Assa`, `imassa`. `Esaṃ`, `esānaṃ`, `imesaṃ`, `imesānaṃ`. `Asmā`, `imamhā`, `imasmā`. `Ehi`, `imehi`. `Asmiṃ`, `imamhi`, `imasmiṃ`. `Esu`, `imesu`. Attapakkhe – ‘‘na timehi katākārehī’’ti smāsminnaṃ mhāmhi na sijjhante. Trong trường hợp (biến đổi thành) `a` – theo câu «na timehi katākārehī», các dạng thay thế `mhā` và `mhi` của `smā` và `smiṃ` không được thành lập. 159. Itthiyaṃ – ayaṃ. Sesaṃ etāva, saṃsāsvattaṃva viseso. 159. Trong nữ tánh – `ayaṃ`. Phần còn lại giống như `etā`, sự biến đổi thành `a` trong (biến cách) `saṃ` và `sā` là điểm khác biệt. 160. Napuṃsake – savibhattissa vātveva. 160. Trong trung tánh – đối với (thân từ) cùng với biến cách từ, (biến đổi thành a) là tùy ý. ‘‘Imassidamaṃsisu napuṃsake’’ti imassa idaṃ vā. Idaṃ, imaṃ ime, imāni. Evaṃ dutiyā. Theo quy tắc ‘imassidamaṃsisu napuṃsake’, thân từ ‘ima’ được tùy ý biến đổi thành ‘idaṃ’. (Các dạng là:) Idaṃ, imaṃ ime, imāni. Tương tự cho đối cách. 161. Amu[Pg.109], si. 161. Thân từ amu, biến cách từ si. Vā anapuṃsakassa simhitveva. Đối với (thân từ) không phải trung tánh, trong biến cách từ si, (nguyên âm cuối) tùy ý biến đổi thành a. ‘‘Amussa mo saṃ’’ti massa so vā, silopo. Asu. Theo quy tắc ‘amussa mo saṃ’, phụ âm ‘m’ (của amu) tùy ý biến đổi thành ‘s’, và biến cách từ ‘si’ bị xóa bỏ. (Dạng là:) Asu. ‘‘Sabbato ko’’ti sabbanāmato kāgamo. ‘‘So’’ti o, amuko, pakkhe – amu. Amū, amuyo. Theo quy tắc ‘sabbato ko’, tiếp ngữ ‘ka’ được thêm vào sau đại danh từ. Theo quy tắc ‘so’, (biến cách từ si được đổi thành) ‘o’, (dạng là) amuko, trong trường hợp khác – amu. (Các dạng số nhiều là) Amū, amuyo. Pubbeva [Pg.110] yonaṃ vokāro na. Amuṃ. Amū, amuyo. Sesaṃ bhikkhūva sabbādikāriyāññatra. Việc biến đổi ‘yo’ thành ‘vo’ như trước không xảy ra. (Dạng đối cách số ít là) Amuṃ. (Dạng đối cách số nhiều là) Amū, amuyo. Các trường hợp còn lại giống như ‘bhikkhu’, ngoại trừ các quy tắc dành cho ‘sabba’ và các từ tương tự. 162. Itthiyaṃ – asu. Sesaṃ yāgusamaṃ. Visesoyaṃ – amussā, amuyā. Amūsaṃ, amūsānaṃ. Amussaṃ, amuyaṃ. Amūsu. 162. Trong nữ tánh – (dạng là) asu. Các trường hợp còn lại giống như ‘yāgu’. Đây là các dạng đặc biệt – amussā, amuyā. Amūsaṃ, amūsānaṃ. Amussaṃ, amuyaṃ. Amūsu. 163. Napuṃsake – savibhattissa aṃsisu napuṃsaketveva. 163. Trong trung tánh – đối với (thân từ) cùng với biến cách từ, trong các biến cách từ ‘aṃ’ và ‘si’ của trung tánh. ‘‘Amussāduṃ’’ti aduṃ. Aduṃ. Amū, amūni. Evaṃ dutiyā. Theo quy tắc ‘amussāduṃ’, (thân từ amu) trở thành ‘aduṃ’. (Dạng là) Aduṃ. (Số nhiều là) Amū, amūni. Tương tự cho đối cách. 164. ‘‘Sesesu ce’’ti sabbattha kissa ko. Ko, kā, kaṃ iccādi. Liṅgattaye sabbasamo. 164. Theo quy tắc ‘sesesu ce’, ở mọi nơi, ‘kiṃ’ được biến đổi thành ‘ko’. (Các dạng là) Ko, kā, kaṃ, v.v. Trong cả ba tánh, (cách chia) giống như ‘sabba’. 165. Tumha[Pg.112], si, amha, si. 165. Thân từ tumha, biến cách từ si, thân từ amha, biến cách từ si. Savibhattissa tumhamhānantyadhikāro. Đây là phần quy định về (sự biến đổi) âm cuối của ‘tumha’ và ‘amha’ cùng với biến cách từ của chúng. Tvamahaṃ simhi ca. Và trong biến cách từ si, (tumha và amha) trở thành tvaṃ và ahaṃ. Simhi savibhattīnaṃ tumhamhānaṃ tvaṃ ahaṃ honti. Casaddena tumhassa tuvaṃ ca. Tvaṃ, tuvaṃ, ahaṃ. Yo – tumhe. Trong biến cách từ si, ‘tumha’ và ‘amha’ cùng với biến cách từ của chúng trở thành ‘tvaṃ’ và ‘ahaṃ’. Do từ ‘ca’, ‘tumha’ cũng trở thành ‘tuvaṃ’. (Các dạng là) Tvaṃ, tuvaṃ, ahaṃ. Trong biến cách từ yo – (dạng là) tumhe. ‘‘Mayaṃ yomhi paṭhame’’ti amhassa mayaṃ hoti. Mayaṃ. Theo quy tắc ‘mayaṃ yomhi paṭhame’, ‘amha’ trở thành ‘mayaṃ’. (Dạng là) Mayaṃ. 166. ‘‘Taṃmamamhī’’ti amhi taṃ maṃ honti. 166. Theo quy tắc ‘taṃmamamhī’, trong biến cách từ aṃ, (tumha và amha) trở thành ‘taṃ’ và ‘maṃ’. ‘‘Tavaṃ mamañca navā’’ti amhi tavaṃ mamañca navā. Theo quy tắc ‘tavaṃ mamañca navā’, trong biến cách từ aṃ, (các dạng) ‘tavaṃ’ và ‘mamaṃ’ cũng là tùy chọn. ‘‘Tumhassa tuvaṃ tvamamhī’’ti tumhassa tuvaṃ, tvañca. Taṃ, tavaṃ, tuvaṃ, tvaṃ, maṃ, mamaṃ. Theo quy tắc ‘tumhassa tuvaṃ tvamamhī’, ‘tumha’ (cũng có các dạng) ‘tuvaṃ’ và ‘tvaṃ’. (Các dạng là) Taṃ, tavaṃ, tuvaṃ, tvaṃ, maṃ, mamaṃ. Ākantveva. Quy tắc về ‘ākaṃ’. ‘‘Vā yoppaṭhamo’’ti dutiyāyossa ākaṃ vā. Tumhākaṃ, tumhe. Amhākaṃ, amhe. Theo quy tắc ‘vā yoppaṭhamo’, biến cách từ ‘yo’ của đối cách được tùy ý biến đổi thành ‘ākaṃ’. (Các dạng là) Tumhākaṃ, tumhe. Amhākaṃ, amhe. 167. ‘‘Nāmhi tayā mayā’’ti nāmhi tayā mayā honti. ‘‘Tayātayīnaṃ takāro tvattaṃvā’’ti tassa tvo vā. Tvayā, tayā, mayā. Tumhehi, amhehi. 167. Theo quy tắc ‘nāmhi tayā mayā’, trong biến cách từ nā, (chúng) trở thành ‘tayā’ và ‘mayā’. Theo quy tắc ‘tayātayīnaṃ takāro tvattaṃvā’, phụ âm ‘t’ của nó tùy ý biến đổi thành ‘tv’. (Các dạng là) Tvayā, tayā, mayā. Tumhehi, amhehi. 168. ‘‘Tava [Pg.113] mama se’’ti se tava mama honti. 168. Theo quy tắc ‘tava mama se’, trong biến cách từ sa, (chúng) trở thành ‘tava’ và ‘mama’. ‘‘Tuyhaṃ mayhaṃ ce’’ti se tuyhaṃ mayhañca. Theo quy tắc ‘tuyhaṃ mayhaṃ ce’, trong biến cách từ sa, (chúng) cũng (trở thành) ‘tuyhaṃ’ và ‘mayhaṃ’. ‘‘Sassaṃ’’ti sassa aṃ vā. Theo quy tắc ‘sassaṃ’, biến cách từ ‘sa’ được tùy ý biến đổi thành ‘aṃ’. ‘‘Amhassa mamaṃ savibhattissa se’’ti se amhassa mamaṃ ca. Tava, tuyhaṃ, tumhaṃ, mama, mayhaṃ, amhaṃ, mamaṃ. Theo quy tắc ‘amhassa mamaṃ savibhattissa se’, trong biến cách từ sa, ‘amha’ cũng (có dạng) ‘mamaṃ’. (Các dạng là) Tava, tuyhaṃ, tumhaṃ, mama, mayhaṃ, amhaṃ, mamaṃ. ‘‘Tumhamhehi namākaṃ’’ti naṃvacanassa ākaṃ. Tumhākaṃ, amhākaṃ. Smānāva. Theo quy tắc ‘tumhamhehi namākaṃ’, biến cách từ ‘naṃ’ trở thành ‘ākaṃ’. (Các dạng là) Tumhākaṃ, amhākaṃ. (Các biến cách từ) smā và nā (vẫn như cũ). 169. ‘‘Tumhāmhānaṃ tayi mayī’’ti smimhi tayi mayi honti. Tve kate - tvayi, tayi, mayi, tumhesu, amhesu. Liṅgattaye samaṃ. 169. Theo quy tắc ‘tumhāmhānaṃ tayi mayī’, trong biến cách từ smiṃ, (chúng) trở thành ‘tayi’ và ‘mayi’. Khi thực hiện biến đổi thành ‘tv’ - (dạng là) tvayi, (các dạng khác là) tayi, mayi, tumhesu, amhesu. Giống nhau trong cả ba tánh. 170. Navātveva. 170. Quy tắc về các dạng tùy chọn na và vā (tức là no và vo). Padato dutiyā catutthī chaṭṭhīsu vono. Sau một từ, trong đối cách, chỉ định cách, và sở hữu cách, (có các dạng) ‘vo’ và ‘no’. Atthajjotakā vaṇṇā padaṃ, dutiyā catutthī chaṭṭhī bahuvacanesu paresu padasmā paresaṃ savibhattīnaṃ tumhāmhānaṃ vonokārā navā honti. Chữ làm sáng tỏ ý nghĩa là một từ. Ở biến cách thứ hai, thứ tư, và thứ sáu số nhiều, các từ tumha và amha cùng với biến cách của chúng, khi đi sau một từ, có các dạng thức thay thế là vo và no. Rakkhatu [Pg.114] vo, passatu no, dadāti vo, dadāhi no, saddhā vo, satthā no. Mong rằng người ấy bảo vệ các bạn, mong rằng người ấy thấy chúng tôi, người ấy cho các bạn, hãy cho chúng tôi, đức tin của các bạn, bậc đạo sư của chúng tôi. Navāti kiṃ, eso amhākaṃ satthā. Tại sao nói là dạng thức thay thế? Đây là bậc đạo sư của chúng tôi. 171. Padatotyadhikāro. 171. Quyền chi phối của từ padato (đi sau một từ). ‘‘Temekavacanesu ce’’ti catutthīchaṭṭhekavacanesu te me honti. Dadāmi te, dadāhi me, idaṃ te, ayaṃ me. Theo luật ‘temekavacanesu ce’, ở biến cách thứ tư và thứ sáu số ít, có các dạng te và me. Tôi cho bạn, hãy cho tôi, cái này của bạn, người này của tôi. ‘‘Naamhī’’ti [Pg.115] amhi nisedho. Passetha taṃ, ajini maṃ. Theo luật ‘na amhi’, có sự ngăn cấm ở biến cách am (biến cách thứ hai). Các bạn hãy thấy người ấy, người ấy đã chinh phục tôi. ‘‘Vā tatiye ce’’ti tatiyekavacane te me vā honti. Kataṃ te tayā vā. Kataṃ me mayā vā. Theo luật ‘vā tatiye ce’, ở biến cách thứ ba số ít, te và me là tùy chọn. (Việc) được làm bởi bạn (te hoặc tayā). (Việc) được làm bởi tôi (me hoặc mayā). ‘‘Bahuvacanesu vono’’ti tatiyābahuvacanesu vo no honti. Bahuvacane paṭhame yomhi ca. Kataṃ vo, kataṃ no, gāmaṃ vo gaccheyyātha, gāmaṃ no gaccheyyāma. Theo luật ‘bahuvacanesu vono’, ở biến cách thứ ba số nhiều, có các dạng vo và no. Và cũng ở biến cách thứ nhất số nhiều yo. Được làm bởi các bạn, được làm bởi chúng tôi, các bạn nên đi đến làng, chúng tôi nên đi đến làng. Saṅkhyā Số đếm 172. Saṅkhyā vuccate. 172. Số đếm được nói đến. Ekasaddo sabbanāmesu vutto. Từ eka đã được nói trong phần đại từ. 173. Dvādayo [Pg.117] aṭṭhārasantā bahuvacanantā. 173. Các số từ hai đến mười tám luôn ở dạng số nhiều. Savibhattissa, itthipumanapuṃsakasaṅkhyanti cādhikāro. Quyền chi phối của ‘savibhattissa’ (của từ có biến cách), và của ‘itthipumanapuṃsakasaṅkhyā’ (số đếm trong nữ tính, nam tính, và trung tính) cũng được áp dụng. ‘‘Yosu dvinnaṃ dve ce’’ti dvissa dve hoti. Dve, dve, dvībhi, dvīhi. Theo luật ‘yosu dvinnaṃ dve ce’, ở biến cách yo, dvi trở thành dve. Dve, dve, dvībhi, dvīhi. No ca dvādito namhi. Và không có (sự biến đổi) ở biến cách naṃ đối với các số từ dvi trở đi. Namhi dvādito nakārāgamo hoti. Dvinnaṃ, dvīsu, liṅgattaye samaṃ. Ở biến cách naṃ, có sự thêm vào của phụ âm na đối với các số từ dvi trở đi. Dvinnaṃ, dvīsu, giống nhau trong ba tính. 174. Ticatunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri. 174. Đối với ti và catu, có các dạng tisso, catasso, tayo, cattāro, tīṇi, cattāri. Yosu itthipumanapuṃsakesu savibhattīnaṃ ticatunnaṃ tisso catasso ādayo honti. Tayo, tayo, tībhi, tīhi, tinnaṃ. Ở biến cách yo, trong nữ tính, nam tính, và trung tính, các từ ti và catu có biến cách trở thành tisso, catasso, v.v... Tayo, tayo, tībhi, tīhi, tinnaṃ. ‘‘Iṇṇamiṇṇannaṃ tīhi saṅkhyāhī’’ti tisaddato naṃiccassa iṇṇaṃ iṇṇannaṃ ca. Tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ, tīsu. Theo luật ‘iṇṇamiṇṇannaṃ tīhi saṅkhyāhī’, sau từ ti, biến cách naṃ trở thành iṇṇaṃ và iṇṇannaṃ. Tiṇṇaṃ, tiṇṇannaṃ, tīsu. 175. Itthiyaṃ-tisso[Pg.118], tisso, tībhi, tīhi. 175. Trong nữ tính: tisso, tisso, tībhi, tīhi. ‘‘No cā’’do cakārena namhi ssaṃāgamo, vaggantetissanaṃ, tīsu. Do chữ ca trong luật ‘no ca’ v.v..., ở biến cách naṃ có sự thêm vào của ssaṃ, theo luật vaggantetissanaṃ, tīsu. 176. Napuṃsake-tīṇi, tīṇi, tīhi. 176. Trong trung tính: tīṇi, tīṇi, tīhi. 177. Cattāro. 177. Cattāro. ‘‘Osare ce’’tīha cakārena yosu ussa uro. ‘‘Tato yonamotū’’tīha tukārena yonaṃ o. Caturo. Evaṃ dutiyā. Catūhi, catunnaṃ, catūsu. Ở đây, do chữ ca trong luật ‘osare ce’, u trở thành uro ở biến cách yo. Ở đây, do chữ tu trong luật ‘tato yonam otū’, yo trở thành o. Caturo. Tương tự ở biến cách thứ hai. Catūhi, catunnaṃ, catūsu. 178. Itthiyaṃ[Pg.119], catasso, catasso, catūhi. Pubbeva ssaṃāgamo. Yadādinā ussa attaṃ. Catassannaṃ, catūsu. 178. Trong nữ tính, catasso, catasso, catūhi. Như trước, có sự thêm vào của ssaṃ. Do luật yadādi, u trở thành a. Catassannaṃ, catūsu. 179. Napuṃsake, cattāri, cattāri. 179. Trong trung tính, cattāri, cattāri. 180. ‘‘Pañcādīna makāro’’ti yosu savibhattissa pañcādyantassa attaṃ. Pañca, pañca. 180. Theo luật ‘pañcādīnamakāro’, ở biến cách yo, tận cùng của pañca v.v... có biến cách trở thành a. Pañca, pañca. ‘‘Pañcādīna mattaṃ’’ti sunaṃhisu pañcādyantassa attaṃ. Edīghānamapavādoyaṃ. Pañcahi, pañcannaṃ, pañcasu. Liṅgattaye samaṃ. Theo luật ‘pañcādīnamattaṃ’, ở các biến cách su, naṃ, và hi, tận cùng của pañca v.v... trở thành a. Đây là ngoại lệ của các luật e và dīgha. Pañcahi, pañcannaṃ, pañcasu. Giống nhau trong ba tính. 181. Evaṃ cha satta aṭṭha nava dasādayo aṭṭhārasantā. 181. Tương tự như vậy đối với cha, satta, aṭṭha, nava, dasa, v.v... cho đến aṭṭhārasa. 182. Vīsatyādayo [Pg.120] ānavutiyā itthiliṅgā ekavacanantā, vīsati rattīva. Evaṃ tiṃsati. 182. Các số từ vīsati trở đi cho đến navuti là nữ tính, luôn ở dạng số ít. Vīsati giống như ratti. Tương tự như vậy đối với tiṃsati. Cattālīsaṃ paññāsaṃ saddehi parāsaṃ sabbāsaṃ vibhattīnaṃ ‘‘sabbāsamā’’dotīha ādisaddena lopo, saṭṭhi vīsatī va. Evaṃ sattati asīti navuti. Sau các từ `cattālīsaṃ` và `paññāsaṃ`, tất cả các biến cách được lược bỏ bởi từ `ādi` trong quy tắc `sabbāsamā...`; `saṭṭhi` thì giống như `vīsatī`. Tương tự như vậy là `sattati`, `asīti`, `navuti`. Sataṃ napuṃsakamekavacanantaṃ. Evaṃ sahassādi. `Sataṃ` là (từ) trung tính, ở số ít. Tương tự như vậy là `sahassa` và các từ khác. Koṭi vīsatīva. `Koṭi` thì giống như `vīsatī`. 183. Rāsibhede [Pg.122] tu sabbattha bahuvacanampi. Yathā-dvevīsatiyo buddhadantā. Tisso vīsatiyo dinaghaṭikā. Evamaññatra. 183. Tuy nhiên, khi chỉ sự phân chia thành nhóm, thì ở khắp nơi cũng có thể dùng số nhiều. Ví dụ: hai nhóm hai mươi chiếc răng Phật. Ba nhóm hai mươi `ghaṭikā` của một ngày. Tương tự ở những nơi khác. Eseso etantippasiddhi, lokassa hoti yatthatthesu. Sự hình thành của `esa`, `eso`, `etaṃ` là phổ biến; trong thế gian, chúng được dùng trong những ý nghĩa nhất định. Thīpumanapuṃsakānityuccante, tānimāni lokenātthā. Nữ tính, nam tính, và trung tính được gọi như vậy; đó là những ý nghĩa trong thế gian. Aliṅga Vô giới tính 184. Aliṅgā vuccante. 184. Chúng được gọi là vô giới tính. Kvaci to pañcamyatthe. Đôi khi, (hậu tố) `to` mang ý nghĩa của biến cách thứ năm. Liṅgato pañcamyatthe kvaci toppaccayo hoti. Sau một danh từ có giới tính, đôi khi có hậu tố `to` mang ý nghĩa của biến cách thứ năm. ‘‘Tvādayo vibhattisaññāyo’’ti toppabhutidānyantānaṃ vibhattisaññā. Tasmā tadantānampi vibhatyantattā padattaṃ siddhanti na puna vibhatti. Corasmā corato. Evaṃ pitito, ettha ‘‘pitādīna masimhi’’ tyatrāsimhiggahaṇena tomhi pitādīnaṃ ussa i. Theo quy tắc `Tvādayo vibhattisaññāyo`, các hậu tố bắt đầu bằng `to` và kết thúc bằng `dāni` được gọi là biến cách. Do đó, vì những từ kết thúc bằng các hậu tố này cũng kết thúc bằng một biến cách, nên chúng được xác định là một từ, và không có biến cách nào được thêm vào nữa. (Ví dụ:) `corasmā` (trở thành) `corato`. Tương tự là `pitito`; ở đây, trong quy tắc `pitādīna masimhi`, do việc đề cập đến `asimhi`, khi có hậu tố `to`, nguyên âm `u` của `pitu` và các từ tương tự được đổi thành `i`. Imassi thandānihatodhesu ca. `I` thay cho `ima` khi các hậu tố `thaṃ`, `dāni`, `ha`, `to`, `dhe` theo sau. Thaṃādīsu paresu imassa i hoti. Ito. Khi các hậu tố bắt đầu bằng `thaṃ` theo sau, `i` thay cho `ima`. Ví dụ: `ito`. ‘‘Sabbassetassākāro vā’’ti tothesvetassa attaṃ vā, ato, etto. Pakkhe- ‘‘saralopā’’dinā akāralopo. Theo quy tắc `Sabbassetassākāro vā`, khi `to` và `tha` theo sau, `eta` có thể được đổi thành `a`, (ví dụ:) `ato`, `etto`. Trong trường hợp còn lại, nguyên âm `a` bị lược bỏ theo quy tắc `saralopā...`. ‘‘Tratothesu [Pg.126] ce’’ti kissa ku. Kuto. Theo quy tắc `Tratothesu ce`, `ku` thay cho `kiṃ`. Ví dụ: `kuto`. ‘‘Kvaci to’’ti suttadvidhākaraṇena sattamyatthe ca to hoti, ādismiṃ, ādito. Bằng cách chia quy tắc `Kvaci to` làm hai, hậu tố `to` cũng có thể mang ý nghĩa của biến cách thứ bảy. Ví dụ: `ādismiṃ` (trở thành) `ādito`. 185. ‘‘Tratha [Pg.127] sattamiyā sabbanāmehī’’ti sattamyatthe trathappaccayā honti. Sabbasmiṃ, sabbatra, sabbattha, dvittaṃ. Evaṃ atra, attha. Ettha ‘‘tre nicca’’nti pubbe etassa a. Kutra, kuttha. 185. Theo quy tắc `Tratha sattamiyā sabbanāmehī`, các hậu tố `tra` và `tha` được thêm vào sau các đại từ để mang ý nghĩa của biến cách thứ bảy. Ví dụ: `sabbasmiṃ` (trở thành) `sabbatra`, `sabbattha`, có sự nhân đôi. Tương tự `atra`, `attha`. Ở đây, theo quy tắc `tre niccaṃ`, `eta` ở trước được đổi thành `a`. (Ví dụ khác:) `kutra`, `kuttha`. ‘‘Sesesu ce’’ti kādese-kattha. Theo quy tắc `Sesesu ce`, có sự thay thế bằng `ka`, (ví dụ:) `kattha`. 186. ‘‘Kismā vo ce’’ti vappaccayo. ‘‘Kissa ka vece’’ti ko, kakārākāralopo. Kva. 186. Theo quy tắc `Kismā vo ce`, có hậu tố `va`. Theo quy tắc `Kissa ka vece`, `kiṃ` được đổi thành `ka`, và nguyên âm `a` của `ka` bị lược bỏ. Ví dụ: `kva`. 187. ‘‘Hiṃ haṃ hiñcana’’nti kasmā hiṃ ādipaccayā. ‘‘Ku hiṃ haṃsu ce’’ti kissa ku. Cakārena hiñcanaṃ dācanaṃsu ca. Kuhiṃ, kuhaṃ, kuhiñcanaṃ. 187. Theo quy tắc `Hiṃ haṃ hiñcanaṃ`, sau `kiṃ` có các hậu tố bắt đầu bằng `hiṃ`. Theo quy tắc `Ku hiṃ haṃsu ce`, `ku` thay cho `kiṃ`. Do từ `ca`, cũng có các hậu tố `hiñcanaṃ` và `dācanaṃ`. Ví dụ: `kuhiṃ`, `kuhaṃ`, `kuhiñcanaṃ`. 188. ‘‘Tamhā ce’’ti hiṃhaṃ. Tahiṃ, tahaṃ. 188. Theo quy tắc `Tamhā ce`, có các hậu tố `hiṃ` và `haṃ`. Ví dụ: `tahiṃ`, `tahaṃ`. 189. ‘‘Yato hiṃ’’ti hiṃ. Yahiṃ. 189. Theo quy tắc `Yato hiṃ`, có hậu tố `hiṃ`. Ví dụ: `yahiṃ`. 190. ‘‘Imasmā [Pg.128] hadhā ce’’ti hadhā. Iha, idha. 190. Theo quy tắc `Imasmā hadhā ce`, có các hậu tố `ha` và `dhā`. Ví dụ: `iha`, `idha`. 191. ‘‘Sabbato dhī’’ti dhi. Sabbadhi. 191. Theo quy tắc `Sabbato dhī`, có hậu tố `dhi`. Ví dụ: `sabbadhi`. 192. Kāletyadhikāro. 192. `Kāle` là một tiêu đề. ‘‘Kiṃsabbaññekayakuhi dādācana’’nti kiṃ ādito dā, dācanaṃ ca. Kasmiṃ kāle kadā, kudācanaṃ. Theo quy tắc `Kiṃsabbaññekayakuhi dādācanaṃ`, sau các từ bắt đầu bằng `kiṃ`, có các hậu tố `dā` và `dācanaṃ`. Ví dụ: `kasmiṃ kāle` (trở thành) `kadā`, `kudācanaṃ`. ‘‘Sabbassa so dāmhi vā’’ti sabbassa so vā. Sadā, sabbadā. Theo quy tắc `Sabbassa so dāmhi vā`, `sa` có thể thay cho `sabba`. Ví dụ: `sadā`, `sabbadā`. 193. ‘‘Tamhā dāni ce’’ti dāni, dā ca. Tadāni, tadā. 193. Theo quy tắc `Tamhā dāni ce`, có các hậu tố `dāni` và `dā`. Ví dụ: `tadāni`, `tadā`. 194. Yadādinā imasaddā, samānāparehi ca yathāsaṅkhyaṃ jja jjuppaccayā, ima, samānānaṃ a, sā ca. Ajja, sajju, aparajju. 194. Theo quy tắc bắt đầu bằng `Yadā...`, sau các từ `ima`, `samāna`, và `apara`, có các hậu tố `jja` và `jju` theo thứ tự tương ứng; `ima` và `samāna` được đổi thành `a` và `sa`. Ví dụ: `ajja`, `sajju`, `aparajju`. 195. ‘‘Imasmā [Pg.129] rahidhunādāni ce’’ti rahyādippaccayā. ‘‘Eta rahimhī’’ti imassa eto. Etarahi. 195. Theo quy tắc `Imasmā rahidhunādāni ce`, có các hậu tố bắt đầu bằng `rahi`. Theo quy tắc `Eta rahimhī`, `eta` thay cho `ima`. Ví dụ: `etarahi`. ‘‘A dhunāmhi ce’’ti imassa a. Adhunā, idāni. A của ‘adhunāmhi ce’ti. Adhunā, idāni. 196. Lopaṃ itveva. 196. Lopaṃ vẫn tiếp tục được áp dụng. Sabbāsamāvusopasagganipātādīhi ca. Và (lược bỏ biến cách) sau tất cả các āvuso, tiếp đầu ngữ, bất biến từ, v.v... Etehi parā sabbā vibhattī lupyante. Tvaṃ āvuso, tumhe āvuso. Tất cả các biến cách theo sau những từ này đều bị lược bỏ. Tvaṃ āvuso, tumhe āvuso. Upasagganipāta Tiếp đầu ngữ và Bất biến từ 197. Upasagganipātā vuccante. 197. (Sau đây) trình bày về các tiếp đầu ngữ và bất biến từ. Pa [Pg.130] parā ni nī u du saṃ vi ava anu pari adhi abhi pati su ā ati api apa upa ete vīsatyupasaggā. Pa, parā, ni, nī, u, du, saṃ, vi, ava, anu, pari, adhi, abhi, pati, su, ā, ati, api, apa, upa, đây là hai mươi tiếp đầu ngữ. Ca na va vā mā hi dhi ci ku tu nu ce re he sve ve vo kho no to yaṃ naṃ taṃ kiṃ handa kira eva kīva yāva tāva vata vatha atha aṅga iṅgha taggha āma nāma nūna puna pana āha saha sakkā labbhā heṭṭhā ārā dūrā divā navā vinā nānā addhā mudhā micchā pacchā āvi sakkhi sacci sacchi bahi yadi iti kinti atthi sotthi khalu nanu kimu assu yagghe sace have suve are pure namo tiro adho atho aho raho hīyo bhīyo anto pāto sudaṃ kallaṃ evaṃ dhuvaṃ alaṃ halaṃ sayaṃ sāyaṃ samaṃ sāmaṃ kāmaṃ pāraṃ oraṃ ciraṃ huraṃ ahaṃ sahaṃ uccaṃ nīcaṃ sakiṃ saddhiṃ, athavā antarā ārakā bāhirā bahiddhā yāvatā tāvatā samantā sāmantā āmantā sammukhā carahi tarahi sampati āyati upari yāvade tāvade tiriyaṃ sanikaṃ sasakkaṃ ettāvatā parammukhā kittāvatā etarahi aññadatthu seyyathidaṃ appevanāma bhīyosomattāya iccādayo nipātā. Ca, na, va, vā, mā, hi, dhi, ci, ku, tu, nu, ce, re, he, sve, ve, vo, kho, no, to, yaṃ, naṃ, taṃ, kiṃ, handa, kira, eva, kīva, yāva, tāva, vata, vatha, atha, aṅga, iṅgha, taggha, āma, nāma, nūna, puna, pana, āha, saha, sakkā, labbhā, heṭṭhā, ārā, dūrā, divā, navā, vinā, nānā, addhā, mudhā, micchā, pacchā, āvi, sakkhi, sacci, sacchi, bahi, yadi, iti, kinti, atthi, sotthi, khalu, nanu, kimu, assu, yagghe, sace, have, suve, are, pure, namo, tiro, adho, atho, aho, raho, hīyo, bhīyo, anto, pāto, sudaṃ, kallaṃ, evaṃ, dhuvaṃ, alaṃ, halaṃ, sayaṃ, sāyaṃ, samaṃ, sāmaṃ, kāmaṃ, pāraṃ, oraṃ, ciraṃ, huraṃ, ahaṃ, sahaṃ, uccaṃ, nīcaṃ, sakiṃ, saddhiṃ, athavā, antarā, ārakā, bāhirā, bahiddhā, yāvatā, tāvatā, samantā, sāmantā, āmantā, sammukhā, carahi, tarahi, sampati, āyati, upari, yāvade, tāvade, tiriyaṃ, sanikaṃ, sasakkaṃ, ettāvatā, parammukhā, kittāvatā, etarahi, aññadatthu, seyyathidaṃ, appevanāma, bhīyosomattāya, v.v... là các bất biến từ. 198. Sadisā [Pg.134] ye tiliṅgesu, sabbāsu ca vibhattīsu. 198. Những từ nào giống nhau trong ba tánh, và trong tất cả các biến cách, Vacanesu ca sabbesu, te nipātāti kittitā. và trong tất cả các số, chúng được gọi là bất biến từ. Yathā [Pg.135] – uccaṃ rukkho, latā, gharaṃ vā, uccaṃ rukkho. He rukkha, rukkhaṃ, rukkhena, rukkhassa, rukkhasmā, rukkhe vā iccādi. Uccaṃ rukkho, rukkhā vā iccādi. Evaṃ latā, gharāni. Ví dụ: uccaṃ rukkho, latā, hay gharaṃ, uccaṃ rukkho. Này cây, cây (đối cách), bởi cây, của cây, từ cây, trong cây, v.v... Uccaṃ rukkho, hay rukkhā, v.v... Tương tự latā, gharāni. 199. 199. Ubhayesu vibhatyatta -Kriyadesa samaya disāguṇatthehi; Sabbāpi yathāyogaṃ,Vibhattiyoññehi tuppaṭhamā. Trong cả hai (tiếp đầu ngữ và bất biến từ), các biến cách được sử dụng tùy theo ý nghĩa của hành động, nơi chốn, thời gian, phương hướng, và phẩm chất; nhưng đối với các từ khác (không có ý nghĩa cụ thể) thì dùng đệ nhất biến cách. Taṃ yathā – adhiantosaddehi sattamī. Sayaṃsaddā tatiyā, chaṭṭhī ca. Namosaddā paṭhamā, dutiyā ca. Pāraṃsaddā sattamī. Divāsaddā paṭhamā, dutiyā, sattamī ca. Heṭṭhāsaddā sattamī. Uccaṃsaddā sabbāpi. Pasaddā ca casaddā ca paṭhamā, hesaddā ālapane paṭhamā. Tathāññehipi. Ví dụ như sau: với các từ adhi và anto, dùng đệ thất biến cách. Với từ sayaṃ, dùng đệ tam và đệ lục biến cách. Với từ namo, dùng đệ nhất và đệ nhị biến cách. Với từ pāraṃ, dùng đệ thất biến cách. Với từ divā, dùng đệ nhất, đệ nhị, và đệ thất biến cách. Với từ heṭṭhā, dùng đệ thất biến cách. Với từ uccaṃ, dùng tất cả các biến cách. Với các từ pa và ca, dùng đệ nhất biến cách, với từ he, dùng đệ nhất biến cách trong hô cách. Tương tự với các từ khác. 200. Upasaggā [Pg.136] sabbepi saddantarena saha payujjante. Nipātā tu keci visumpi. Yathā – pahāro, paharati, sā ca so ca bhāsati vā karoti vā, sotthityādi. 200. Tất cả các tiếp đầu ngữ được sử dụng cùng với một từ khác. Nhưng một số bất biến từ cũng có thể được dùng riêng lẻ. Ví dụ: pahāro, paharati, sā ca so ca bhāsati vā karoti vā, sotthi, v.v... 201. Ekekaliṅgaṃ [Pg.137] dviliṅgaṃ, tiliṅgaṃ cāpyaliṅgikaṃ. 201. Có từ đơn tánh, song tánh, tam tánh, và cũng có từ vô tánh. Catudheti nāmaṃ nāmaṃ, namatyatthanti kittitaṃ. Như vậy, danh từ có bốn loại; nó được gọi là 'nāma' vì nó hướng đến ý nghĩa. Nāmikaṃ. Chương về Danh từ. 3. Samāsakaṇḍa 3. Chương Hợp Tự Samāsalakkhaṇādi Đặc điểm của Hợp tự, v.v... 202. Nāmānaṃ [Pg.138] samāso yuttatthotyadhikāro. Samāsoti bhinnatthānaṃ padāna mekatthatā. Yuttatthoti aññamaññasambandhattho. 202. Quyền áp dụng quy tắc là 'hợp tự của các danh từ có ý nghĩa liên quan'. 'Samāso' là sự hợp nhất về ý nghĩa của các từ có ý nghĩa riêng biệt. 'Yuttattho' có nghĩa là có mối quan hệ tương quan. Vibhāsātyadhikātabbaṃ [Pg.142] vākyatthaṃ. Quy tắc tùy chọn (vibhāsā) nên được áp dụng cho ý nghĩa của câu. Kammadhārayasamāsa Trì Nghiệp Hợp Tự 203. ‘‘Mahanto ca so vīro cā’’ti vākye – 203. Trong câu ‘mahanto ca so vīro ca’ – Dvipade tulyādhikaraṇe kammadhārayo. Khi hai từ có cùng một cơ sở (chỉ cùng một đối tượng), đó là Trì Nghiệp Hợp Tự. Bhinnappavattinimittā [Pg.143] saddā ekasmiṃ vatthuni pavattā tulyādhikaraṇā, visesanavisesassabhūtā samānādhikaraṇā dve padā yadā samasyante, tadā so samāso kammadhārayo Các từ có nguyên nhân ứng dụng khác nhau nhưng lại chỉ về cùng một sự vật được gọi là 'tulyādhikaraṇā'. Khi hai từ có cùng một cơ sở, đóng vai trò là tính từ và danh từ được bổ nghĩa, được kết hợp lại, thì hợp tự đó là Trì Nghiệp Hợp Tự. Nāma[Pg.144], idha vā samāsasuttāni saññādvārena samāsavidhāyakāni. Thật vậy, ở đây các quy tắc về hợp tự được quy định thông qua các định danh. Aggahitavisesanā [Pg.146] buddhi visessamhi na uppajjatīti visesanaṃ pubbaṃ hoti, samāseneva tulyādhikaraṇattassa vuttattā tappakāsanatthaṃ payuttā samāsato atirittā ca so iccete ‘‘vuttaṭṭhānamappayogo’’ti ñāyā nappayujjante. Evamaññatra. Vì trí tuệ không thể phát sinh đối với đối tượng được bổ nghĩa nếu tính từ chưa được nắm bắt, nên tính từ được đặt trước. Do bản chất 'cùng cơ sở' đã được thể hiện bởi chính hợp tự, nên các từ 'ca' và 'so', vốn được dùng để chỉ rõ điều đó và là phần thừa ra so với hợp tự, không được sử dụng theo quy tắc 'không dùng từ đã được diễn đạt ý nghĩa'. Tương tự ở những nơi khác. Tesaṃ vibhattiyo lopā ca. Và sự lược bỏ các biến cách của chúng. Tesaṃ yuttatthānaṃ samāsānaṃ pubbuttarapadānaṃ vibhattī lupyante, cakārena kvaci na. Các biến cách của từ trước và từ sau trong các hợp tự có ý nghĩa liên quan đó bị lược bỏ; do có 'ca', đôi khi không (lược bỏ). Tato mahanta vīra iti ca rūpappasaṅge – Do đó, khi có trường hợp của dạng 'mahanta vīra' – Pakati cassa sarantassa. Và (trở thành) trạng thái tự nhiên đối với từ có nguyên âm cuối. Vibhattīsu [Pg.147] luttāsu sarantassa pubbabhūtassa, parabhūtassa ca assa samāsapadassa pakati hotītīha luttākārā punānīyante. Khi các biến cách bị lược bỏ, trạng thái tự nhiên của từ phức hợp này, vốn là từ có nguyên âm cuối, là từ trước, và là từ sau, được xảy ra, do đó ở đây các mẫu tự 'a' đã bị lược bỏ được mang trở lại. Tato mahanta vīraiti ṭhite – Do đó, khi có (dạng) mahanta vīra – ‘‘Mahataṃ [Pg.149] mahā tulyādhikaraṇe pade’’ti mahantassa mahā. Theo quy tắc ‘mahataṃ mahā tulyādhikaraṇe pade’, (từ) mahanta (trở thành) mahā. Taddhita samāsa kitakā nāmaṃvātavetunādīsu ca. Các (từ phái sinh) taddhita, samāsa, và kitaka (được xem) như là danh từ, ngoại trừ các (bất biến từ) bắt đầu bằng tave và tuna. Taddhitādayo nāmaṃ iva daṭṭhabbā taveppabhutipaccaye vajjetvā. Các (từ) bắt đầu bằng taddhita nên được xem như là danh từ, ngoại trừ các tiếp vị ngữ bắt đầu bằng tave. Tato [Pg.150] vatticchāya syādi. Mahāvīro, mahāvīrāiccādi. Do đó, theo ý muốn trình bày, (biến cách) si, v.v... (được thêm vào). (Thành) Mahāvīro, mahāvīrā, v.v... 204. Kammadhārayo [Pg.152] dvando ca, tappuriso ca lābhino. 204. Kammadhāraya và dvanda, và tappurisa nhận được (giới tính của từ sau). Tayo parapade liṅgaṃ, bahubbīhi padantare. Ba (loại phức hợp này có) giới tính (theo) từ sau, (còn) bahubbīhi (có giới tính theo) từ khác. 205. Rattā ca sā paṭī cāti rattapaṭī, mahantī ca sā saddhā cāti mahāsaddhā. Ettha ‘‘kammadhārayasaññe ce’’ti pubbapade pumeva kate āīpaccayānaṃ nivutti. 205. Rattā ca sā paṭī ca, (thành) rattapaṭī; mahantī ca sā saddhā ca, (thành) mahāsaddhā. Ở đây, theo quy tắc ‘kammadhārayasaññe ce’, khi từ trước được (biến đổi) thành nam tính, các tiếp vị ngữ ā và ī được loại bỏ. 206. Nīlañca taṃ uppalañcāti nīluppalaṃ, satthīva satthi, satthi ca sā sāmā cāti satthisāmā. Mukhameva cando mukhacando. 206. Nīlañca taṃ uppalañca, (thành) nīluppalaṃ; satthīva satthi; satthi ca sā sāmā ca, (thành) satthisāmā; Mukhameva cando, (thành) mukhacando. Visesanavisessānaṃ [Pg.154] yathecchattā kvaci visesanaṃ paraṃ hoti, khattiyabhūtoiccādi, icchā ca yathātanti. Do (sự sắp xếp) tùy ý của tính từ và danh từ, đôi khi tính từ đứng sau, (như trong) khattiyabhūto, v.v... và sự tùy ý (này) là theo kinh điển. Ubhe tappurisa samāsa Cả hai đều là phức hợp Tappurisa 207. Nasaddā si, tassa lopo. Na suro asuro. 207. (Từ) na (thêm biến cách) si, nó bị lược bỏ. Na suro (thành) asuro. Ettha kammadhāraye kate – ‘‘ubhe tappurisā’’ti tappurisasaññā. ‘‘Attannassa tappurise’’ti nassa a. Na asso anasso. Ettha ‘‘sare ana’’ti nassa ana. Ở đây, khi phức hợp kammadhāraya được tạo thành – theo quy tắc ‘ubhe tappurisā’, (nó có) tên gọi là tappurisa. Theo quy tắc ‘attannassa tappurise’, na (trở thành) a. Na asso (thành) anasso. Ở đây, theo quy tắc ‘sare ana’, na (trở thành) ana. 208. ‘‘Nāmānaṃ [Pg.155] samāso’’ti sutte dvidhākate ayuttatthānampi kvaci samāso. Na puna geyyā apunageyyā gāthetyādi. Ettha geyyena sambandho na-saddo ayuttatthenāpi punena yogavibhāgabalā samasyate. 208. Trong quy tắc ‘nāmānaṃ samāso’, khi được chia làm hai, đôi khi phức hợp cũng (xảy ra) ở những nơi không có sự kết nối về nghĩa. (Ví dụ) na puna geyyā (thành) apunageyyā gāthā, v.v... Ở đây, từ na, vốn có liên hệ với geyya, cũng được kết hợp với puna, mặc dù không có sự kết nối về nghĩa, nhờ vào sức mạnh của việc phân chia quy tắc. Digusamāsa Phức hợp Digu 209. Tayo [Pg.156] lokā samāhaṭā tilokaṃ. 209. Ba thế giới được tập hợp lại (là) tilokaṃ. Ettha ‘‘saṅkhyāpubbo digū’’ti kammadhārayassa digusaññā. ‘Digussekattaṃ’’ti ekattaṃ, napuṃsakattañca. Ở đây, theo quy tắc ‘saṅkhyāpubbo digū’, phức hợp kammadhāraya (này) có tên gọi là digu. Theo quy tắc ‘digussekattaṃ’, (nó có) tính chất số ít và trung tính. Suddhatappurisasamāsa Phức hợp Tappurisa thuần túy 210. Tappurisā [Pg.157] tveva. 210. Chính là Tappurisa. Amādayo parapadehi. (Các từ tận cùng bằng) am, v.v... (được kết hợp) với các từ sau. Dutiyantādayo parapadehi nāmehi yadā samasyante, tadā so samāso tappuriso nāma. Khi các (từ) tận cùng bằng (biến cách) thứ hai, v.v... được kết hợp với các danh từ theo sau, khi ấy phức hợp đó được gọi là tappurisa. Gāmaṃ [Pg.158] gato gāmagato. Gāmaṃ gato (thành) gāmagato. ‘‘Passa vāsiṭṭha gāmaṃ, gato tisso sāvatthiṃ’’tya trāyuttatthatāya na samāso. Tathā ññatra ñeyyaṃ. Trong (câu) ‘Passa vāsiṭṭha gāmaṃ, gato tisso sāvatthiṃ’, không có phức hợp do không có sự kết nối về nghĩa. Tương tự, nên được hiểu ở những nơi khác. 211. Raññā [Pg.159] hato rājahato. 211. Raññā hato (thành) rājahato. Kiccantehi bhīyo adhikatthavacane. (Kết hợp) với các (từ) tận cùng bằng (tiếp vị ngữ) kicca, (được dùng) nhiều trong ý nghĩa phóng đại. Tabba, anīya, ṇya, teyya, riccappaccayā kiccā. Thutinindatthamajjhāropitatthaṃ vacanaṃ adhikatthavacanaṃ. Soṇaleyyo kūpoiccādi. Soṇehi yathā liyhate, tathā puṇṇattā thuti. Tehi ucchiṭṭhattā nindā ca. Các tiếp vị ngữ tabba, anīya, ṇya, teyya, ricca là (tiếp vị ngữ) kicca. Lời nói có ý nghĩa được gán ghép với mục đích tán thán hoặc chê bai là (lời nói có) ý nghĩa phóng đại. (Ví dụ) soṇaleyyo kūpo, v.v... Giống như được liếm bởi những con chó, như vậy là sự tán thán do (giếng) đầy. Và là sự chê bai do bị chúng làm cho ô uế. Dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ dadhibhojanaṃ, samāsapadeneva upasittakriyāya kathanā natthetthāyuttatthatā. Upasittasaddāppayogo pubbeva. Dadhinā upasittaṃ bhojanaṃ (thành) dadhibhojanaṃ, do hành động 'upasitta' được diễn tả bởi chính từ phức hợp, nên ở đây không có sự không kết nối về nghĩa. Việc không sử dụng từ 'upasitta' (là) như trước. 212. Karaṇe [Pg.160] tu-asinā kalaho asikalaho. 212. Còn trong (biến cách) công cụ – asinā kalaho (thành) asikalaho. 213. Buddhassa deyyaṃ buddhaddeyyaṃ, parassapadaṃ, ettha vibhatyalopo. Evaṃ attanopadamiccādi. 213. Buddhassa deyyaṃ là buddhaddeyyaṃ, parassapadaṃ, ở đây có sự lược bỏ biến cách. Tương tự như attanopadaṃ v.v... 214. Corasmā [Pg.161] bhayaṃ corabhayaṃ. Evaṃ baddhanamuttoccādi. 214. Corasmā bhayaṃ là corabhayaṃ. Tương tự như baddhanamutto v.v... 215. Rañño putto rājaputto. 215. Rañño putto là rājaputto. ‘‘Brāhmaṇassa kaṇhā dantā’’ iccatra dantāpekkhā chaṭṭhīti kaṇhena sambandhābhāvā na samāso. Yadā tu kaṇhā ca te dantā ceti kammadhārayo, tadā chaṭṭhī kaṇhadantāpekkhāti brāhmaṇakaṇhadantāti samāso hoteva. Trong câu «Brāhmaṇassa kaṇhā dantā», vì sở thuộc cách (chaṭṭhī) phụ thuộc vào dantā (răng), không có sự liên kết với kaṇhena (đen), nên không có phức hợp. Tuy nhiên, khi có phức hợp nghiệp trì (kammadhāraya) là kaṇhā ca te dantā ca (răng ấy màu đen), thì sở thuộc cách phụ thuộc vào kaṇhadantā, do đó phức hợp brāhmaṇakaṇhadantā chắc chắn xảy ra. 216. ‘‘Rañño [Pg.162] māgadhassa dhana’’ ntyatra raññoti chaṭṭhī dhana mapekkhate, na māgadhaṃ. Rājā eva māgadhasaddena vuccateti bhedābhāvā sambandhābhāvoti tulyādhikaraṇena māgadhena saha rājā na samasyate. Dviṭṭho hi sambandho. 216. Trong câu «Rañño māgadhassa dhanaṃ», sở thuộc cách rañño phụ thuộc vào dhanaṃ, không phụ thuộc vào māgadhaṃ. Vì chính đức vua được gọi bằng từ māgadha, nên không có sự khác biệt, do đó không có sự liên kết (kiểu sở thuộc), nên rājā không được kết hợp thành phức hợp với māgadha là từ đồng vị cách. Quả vậy, sự liên kết ở đây là hai chiều. Rañño [Pg.163] asso puriso ce’’ tya tra rañño asso, rañño puriso ti ca paccekaṃ sambandhato sāpekkhatā atthīti na samāso. ‘‘Asso ca puriso cā’’ti dvande kate tu rājassapurisāti hoteva, aññānapekkhattā. Trong câu «Rañño asso puriso ce», vì có sự liên kết riêng lẻ là rañño asso (ngựa của vua) và rañño puriso (người của vua), nên có sự phụ thuộc, do đó không có phức hợp. Nhưng khi phức hợp đẳng lập (dvanda) «Asso ca puriso cā» được tạo thành, thì phức hợp rājassapurisā chắc chắn xảy ra, vì không còn phụ thuộc vào từ khác. ‘‘Rañño garuputto’’ iccatra rājāpekkhinopi garuno Trong câu «Rañño garuputto», mặc dù garu phụ thuộc vào rājā Puttena [Pg.164] saha samāso, gamakattā. Gamakattampi samāsassa nibandhanaṃ. Tattha garuno puttoti viggaho, evamaññatra. vẫn có phức hợp với puttena, vì có thể hiểu được. Việc có thể hiểu được cũng là một cơ sở của phức hợp. Ở đây, phân tích cú pháp là garuno putto, tương tự ở những nơi khác. 217. Rūpe saññā rūpasaññā. 217. Rūpe saññā là rūpasaññā. Kvaci nindāyaṃ - kūpe maṇḍūko viya kūpamaṇḍūko. Evaṃ nagarakāko iccādi. Atropamāya nindā gamyate. Đôi khi (phức hợp) mang ý nghĩa khiển trách - kūpe maṇḍūko viya là kūpamaṇḍūko. Tương tự như nagarakāko v.v... Ở đây, sự khiển trách được hiểu thông qua ví von. Antevāsiko tyādo vibhattyalopo. Trong antevāsiko v.v... có sự lược bỏ biến cách. Bahubbīhisamāsa Phức hợp Trì nghiệp (Bahubbīhisamāsa) 218. Aññapadatthesu bahubbīhi. 218. Phức hợp Trì nghiệp (bahubbīhi) có ý nghĩa chỉ một từ khác. Appaṭhamantāna [Pg.165] maññesaṃ padānaṃ atthesu dve vā bahūni vā nāmāni yadā samasyante, tadā so samāso bahubbīhi nāma. Khi hai hay nhiều danh từ không ở biến cách thứ nhất được kết hợp thành phức hợp với ý nghĩa chỉ những từ khác, thì phức hợp đó được gọi là Trì nghiệp (bahubbīhi). Āgatā samaṇā yaṃ sā āgatasamaṇo, vihāro. Āgatā samaṇā yaṃ so là āgatasamaṇo, (nghĩa là) ngôi tịnh xá. 219. Jitāni [Pg.166] indriyāni yena so jitindriyo, bhagavā. Āhito aggi yena so āhitaggi. Agyāhito vātyādo yathecchaṃ visesanassa paratā. 219. Jitāni indriyāni yena so là jitindriyo, (nghĩa là) Đức Thế Tôn. Āhito aggi yena so là āhitaggi. Hoặc agyāhito v.v..., vị trí của tính từ có thể tùy ý. 220. Karaṇe tu-chinno rukkho yena so chinnarukkho, pharasu. 220. Còn trong nghĩa công cụ cách - chinno rukkho yena so là chinnarukkho, (nghĩa là) cái rìu. 221. Dinno suṅko yassa so dinnasuṅko, rājā. 221. Dinno suṅko yassa so là dinnasuṅko, (nghĩa là) đức vua. 222. Niggatā janā yasmā so niggatajano, gāmo. 222. Niggatā janā yasmā so là niggatajano, (nghĩa là) ngôi làng. 223. Dasa [Pg.167] balāni yassa so dasabalo, bhagavā. Natthi samo yassa so asamo. Ettha ‘‘attannassā’’ti yogavibhāgena nassa a. 223. Dasa balāni yassa so là dasabalo, (nghĩa là) Đức Thế Tôn. Natthi samo yassa so là asamo. Ở đây, bằng cách phân chia quy tắc «attannassā», na trở thành a. Pahūtā jivhā yassa so pahūtajivho, mahantī paññā yassa so mahāpañño. Dvīsu ‘‘itthiyambhāsitapumitthīpumāva ce’’ti pumbhāvātidesā pubbuttarapadesu āīppaccayānamabhāvo. Pahūtā jivhā yassa so là pahūtajivho, mahantī paññā yassa so là mahāpañño. Trong cả hai trường hợp, do sự chuyển đổi thành nam tính theo quy tắc «itthiyambhāsitapumitthīpumāva ce», nên không có các hậu tố ā và ī ở thành phần trước và thành phần sau. 224. ‘‘Kvaci [Pg.169] samāsantagatānamakāranto’’ti antassa attaṃ. Kāraggahaṇena ā i ca. Itthiyamivaṇṇantā, tvantehi ca kappaccayopi. Yathā - visālaṃ akkhi yassa so visālakkho, paccakkhadhammā, silopo. Sobhano gandho yassa so [Pg.171] sugandhi. Bahukantiko, bahunadiko, samuddo. Ettha yadādinā rasso. Bahukattuko. Mattā bahavo mātaṅgā yasmiṃ taṃ mattabahumātaṅgaṃ, vanaṃ. 224. Theo quy tắc «Kvaci samāsantagatānamakāranto», nguyên âm cuối trở thành a. Do việc dùng từ kāra, cũng bao gồm ā và ī. Trong nữ tính, đối với các từ tận cùng bằng i và ī, và các từ tận cùng bằng -tu, cũng có hậu tố -ka. Ví dụ - visālaṃ akkhi yassa so là visālakkho, paccakkhadhammā, có sự lược bỏ si. Sobhano gandho yassa so là sugandhi. Bahukantiko, bahunadiko, (nghĩa là) biển cả. Ở đây, theo quy tắc yadādinā, có sự rút ngắn nguyên âm. Bahukattuko. Mattā bahavo mātaṅgā yasmiṃ taṃ là mattabahumātaṅgaṃ, (nghĩa là) khu rừng. Tulyādhikaraṇo. Đồng vị cách (Tulyādhikaraṇa). 225. Suvaṇṇassa [Pg.172] viya vaṇṇo yassa so suvaṇṇavaṇṇo. Vajiraṃ pāṇimhi yassa so vajirapāṇi. Urasi lomāni yassa so urasilomo. Ettha vibhatyalopo. 225. Suvaṇṇassa viya vaṇṇo yassa so là suvaṇṇavaṇṇo. Vajiraṃ pāṇimhi yassa so là vajirapāṇi. Urasi lomāni yassa so là urasilomo. Ở đây có sự lược bỏ biến cách. ‘‘Atthesū’’ti bahuttaggahaṇena kvaci paṭhamantānampi. Saha hetunā yo vattate so sahetuko, ‘‘yadā’’ dinā sahassa so. Do việc dùng số nhiều trong «atthesū», đôi khi cũng áp dụng cho các từ ở biến cách thứ nhất. Saha hetunā yo vattate so là sahetuko, theo quy tắc yadā... v.v..., saha trở thành sa. 226. Satta [Pg.173] vā aṭṭha vā sattaṭṭha, māsā, etthaññapadattho vā saddassattho. Dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yaṃ antarālaṃ, sā dakkhiṇapubbā, disā. 226. Satta vā aṭṭha vā là sattaṭṭha, (nghĩa là) các tháng, ở đây ý nghĩa của từ khác chính là ý nghĩa của từ vā. Dakkhiṇassā ca pubbassā ca disāya yaṃ antarālaṃ, sā là dakkhiṇapubbā, (nghĩa là) phương hướng. Bhinnādhikaraṇo. Dị vị cách (Bhinnādhikaraṇa). Appaṭhamantānanti kiṃ, desito buddhena yo dhammo. Tại sao lại nói «Appaṭhamantānaṃ»? (Để tránh phức hợp trong trường hợp như) desito buddhena yo dhammo. Dvandasamāsa Phức hợp Đẳng lập (Dvandasamāsa) 227. Nāmānaṃ samuccayo dvando. 227. Sự tập hợp của các danh từ là phức hợp Đẳng lập (dvanda). Samuccayo[Pg.177], ti piṇḍīkaraṇaṃ ekavibhattikānaṃ nāmānaṃ yo samuccayo, so dvando nāma, idaṃ suttaṃ bahuvacanavisayaṃ. Samuccayo, tức là sự gom lại. Sự kết hợp nào của những danh từ có cùng biến cách, sự kết hợp đó được gọi là dvanda. Quy tắc này có đối tượng là số nhiều. Cando ca sūriyo ca candasūriyā. Tiṭṭhanti tyādi- Cando ca sūriyo ca (trở thành) candasūriyā. (Ví dụ) Tiṭṭhanti (chúng đứng) v.v... Kriyāsambandhasāmaññato [Pg.178] atthetthāpekatthatā, evaṃ naranāriyo, akkharapadāni. Do sự tương quan chung về hành động, ở đây có một ý nghĩa duy nhất được mong đợi. Tương tự như vậy, (ví dụ) naranāriyo, akkharapadāni. 228. Tathā dvande pāṇi turiya yogga senaṅga khuddajantuka vividha viruddha visabhāgatthādīnañca. 228. Tương tự, trong hợp thể dvanda, (cũng có sự hợp nhất) của các từ chỉ bộ phận cơ thể, nhạc cụ, vật kéo, binh chủng, loài vật nhỏ, những thứ đối lập đa dạng, và những thứ có ý nghĩa không đồng nhất, v.v... Vividhenākārena viruddhā vividhaviruddhā, sabhāgā sadisā, vividhā ca te sabhāgā ceti visabhāgā. Yathā digusamāse, tathā dvande pāṇyaṅgatthādīnaṃ ekattaṃ, napuṃsakattañca hoti. Vividhaviruddhā là những thứ đối lập theo nhiều cách; sabhāgā là tương tự; visabhāgā là những thứ vừa đa dạng và chúng vừa đồng nhất. Giống như trong hợp thể digu, trong hợp thể dvanda, các từ chỉ bộ phận cơ thể v.v... trở thành số ít và trung tính. Cakkhusotaṃ, gītavāditaṃ, yuganaṅgalaṃ, hatthassaṃ, asicammaṃ, ḍaṃsamakasaṃ, kokālūkaṃ. Cakkhusotaṃ, gītavāditaṃ, yuganaṅgalaṃ, hatthassaṃ, asicammaṃ, ḍaṃsamakasaṃ, kokālūkaṃ. Nāmarūpaṃ[Pg.182], nāmaṃ namanalakkhaṇaṃ, rūpaṃ ruppanalakkhaṇaṃ. Evamete dhammā lakkhaṇato vividhā, paramatthato sabhāgā ca. Nāmarūpaṃ. Danh có đặc tính hướng đến, sắc có đặc tính biến hoại. Như vậy, những pháp này đa dạng về đặc tính, và đồng nhất về phương diện chân đế. Ādisaddenāññatthāpi[Pg.183]. Yathā - bhinnaliṅgānaṃ - itthipumaṃ. Yadādinā rasso, dāsidāsaṃ, pattacīvaraṃ. Gaṅgāsoṇaṃ. Do từ ādi, cũng có ở những trường hợp khác. Ví dụ - đối với những từ có giới tính khác nhau - itthipumaṃ. Theo quy tắc yadādi, nguyên âm cuối được rút ngắn, (ví dụ) dāsidāsaṃ, pattacīvaraṃ. Gaṅgāsoṇaṃ. Saṅkhyāparimāṇānaṃ - tikacatukkaṃ. Đối với số đếm và số lượng - tikacatukkaṃ. Sippīnaṃ - veṇarathakāraṃ. Đối với những người thợ thủ công - veṇarathakāraṃ. Luddakānaṃ - sākuntika māgavikaṃ. Đối với những người thợ săn - sākuntika māgavikaṃ. Appāṇijātīnaṃ - ārasatthi. Đối với những loài không phải sinh vật - ārasatthi. Ekajjhāyanabrāhmaṇānaṃ - kaṭhakālāpaṃ iccādi. Đối với những Bà-la-môn cùng học một trường phái - kaṭhakālāpaṃ, v.v... 229. Vibhāsā rukkha tiṇa pasu dhana dhañña janapadādīnañca. 229. Và (quy tắc này) là tùy chọn đối với cây cối, cỏ, gia súc, của cải, ngũ cốc, các xứ sở, v.v... Dvande [Pg.185] rukkhādīnaṃ ekattaṃ napuṃsakattañca vā hoti. Trong hợp thể dvanda, đối với cây cối v.v..., việc (hợp thể) trở thành số ít và trung tính là tùy chọn. Dhavakhadiraṃ, dhavakhadirā, muñjapabbajaṃ, muñjapabbajā, ajeḷakaṃ, ajeḷakā, hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇāni, sāliyavaṃ, sāliyavā. Dhavakhadiraṃ, dhavakhadirā, muñjapabbajaṃ, muñjapabbajā, ajeḷakaṃ, ajeḷakā, hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇāni, sāliyavaṃ, sāliyavā. Kāsikosalaṃ [Pg.187] kāsikosalā. Kāsikosalaṃ, kāsikosalā. Ādisaddena aññesupi vā. Yathā – niccavirodhīnamaddabbānaṃ - kusalākusalaṃ, kusalākusalāni. Do từ ādi, (quy tắc) cũng là tùy chọn ở những trường hợp khác. Ví dụ – đối với những thứ phi vật chất luôn đối lập nhau - kusalākusalaṃ, kusalākusalāni. Sakuṇīnaṃ - bakabalākaṃ, bakabalākā. Đối với các loài chim - bakabalākaṃ, bakabalākā. Byañjanānaṃ - dadhighataṃ, dadhighatāni. Đối với các món ăn kèm - dadhighataṃ, dadhighatāni. Disānaṃ - pubbāparaṃ, pubbāparā iccādi. Đối với các phương hướng - pubbāparaṃ, pubbāparā, v.v... Abyayībhāvasamāsa Hợp thể Bất biến (Abyayībhāvasamāsa) 230. Adhisaddā [Pg.189] smiṃ, tassa lopo. Adhisaddena tulyādhikaraṇattā itthisaddāpismiṃ. Niccasamāsattā ādhārabhūtāyamitthiyanti padantarena viggaho. Adhi itthiyanti ṭhite – 230. Sau từ adhi là (biến cách) smiṃ, nó bị lược bỏ. Do có cùng cơ sở với từ adhi, sau từ itthi cũng là (biến cách) smiṃ. Do là hợp thể bắt buộc, sự phân tích cú pháp được thực hiện bằng một từ khác là ādhārabhūtāyaṃ itthiyaṃ. Khi ở dạng adhi itthi – Upasagganipātapubbako abyayībhāvo. (Hợp thể) có tiếp đầu ngữ hoặc bất biến từ đứng trước là abyayībhāva. Upasaggādipubbako saddo vibhatyatthādīsu samāso hoti, abyayībhāvasañño ca. Một từ có tiếp đầu ngữ v.v... đứng trước, được kết hợp (với từ khác) trong ý nghĩa của biến cách v.v..., và được gọi là abyayībhāva. ‘‘So napuṃsakaliṅgo’’ti abyayībhāvo napuṃsakaliṅgo, yadādinā ekavacano ca. Theo quy tắc «So napuṃsakaliṅgo», hợp thể abyayībhāva là trung tính, và là số ít theo quy tắc yadādi. ‘‘Saro [Pg.191] rasso napuṃsake’’ti rasso. Theo quy tắc «Saro rasso napuṃsake», (nguyên âm cuối) được rút ngắn. Aññasmā lopo ca. Và có sự lược bỏ (biến cách) sau một (từ) khác (không tận cùng bằng -a). Anakārantā abyayībhāvā parā sabbā vibhattī lujjare. Adhitthi, vibhattīnamattho ādhārādi. Tất cả các biến cách theo sau một hợp thể abyayībhāva không tận cùng bằng -a đều bị lược bỏ. (Ví dụ) Adhitthi. Ý nghĩa của các biến cách là vị trí, v.v... Idhādhisaddo ādhārevattate, adhitthiiccetaṃ padaṃ itthiya miccetamatthaṃ vadati. Ở đây, từ adhi có nghĩa là vị trí. Từ adhitthi này nói lên ý nghĩa là 'trong người nữ'. Samīpaṃ [Pg.193] nagarassa upanagaraṃ. ‘‘Aṃvibhattīnamakārantabyayībhāvā’’ti vibhattīnaṃ kvaci aṃ. Samīpaṃ nagarassa (gần thành phố) là upanagaraṃ. Theo sūtra «Aṃvibhattīnamakārantabyayībhāvā», đôi khi các biến cách được biến thành aṃ. Kvacīti kiṃ. Upanagare. Tại sao nói ‘đôi khi’? (Ví dụ là) Upanagare. Abhāvo makkhikānaṃ nimmakkhikaṃ rasso. Anupubbo therānaṃ anutheraṃ, anatikkamma sattiṃ yathāsatti. Abhāvo makkhikānaṃ (không có ruồi) là nimmakkhikaṃ, nguyên âm được rút ngắn. Anupubbo therānaṃ (theo thứ tự các trưởng lão) là anutheraṃ, anatikkamma sattiṃ (không vượt quá khả năng) là yathāsatti. Ye [Pg.195] ye buḍḍhā yathābuḍḍhaṃ, vicchāyaṃ. Ye ye buḍḍhā (bất kỳ vị trưởng lão nào) là yathābuḍḍhaṃ, (ví dụ khác là) vicchāyaṃ. Yattako paricchedo jīvassa yāvajīvaṃ, avadhāraṇe. Yattako paricchedo jīvassa (giới hạn của sự sống) là yāvajīvaṃ, (mang ý nghĩa) xác định giới hạn. Ā pabbatā khettaṃ āpabbataṃ khettaṃ, mariyādāyaṃ, vajjamānā sīmā mariyādā, pabbataṃ vinātyattho. Ā pabbatā khettaṃ (cánh đồng cho đến ngọn núi) là āpabbataṃ khettaṃ, (mang ý nghĩa) giới hạn; ranh giới loại trừ được gọi là mariyādā, nghĩa là không bao gồm ngọn núi. Ā jalantā sītaṃ ājalantaṃ sītaṃ, abhividhimhi, gayhamānā sīmā abhividhi, jalantena sahetyattho. Ā jalantā sītaṃ (lạnh cho đến lúc cháy) là ājalantaṃ sītaṃ, (mang ý nghĩa) bao hàm; ranh giới bao gồm được gọi là abhividhi, nghĩa là cùng với sự cháy. Āsaddayoge ‘‘dhātunāmā’’dinā apādānavidhāneneva vākyampi siddhaṃ. Tathāññatra. Khi kết hợp với từ ā, câu cũng được hình thành bằng quy tắc xuất xứ cách theo sūtra «dhātunāmā»... Tương tự ở những nơi khác. 231. ‘‘Uttamo [Pg.197] vīro pavīro’’ iccādo pana pubbapadatthappadhānattābhāvābyayībhāvābhāvo kammadhārayoeva. Evaṃ visiṭṭho dhammo abhidhammo. Kucchitaṃ annaṃ kadannaṃ. Etttha [Pg.198] ‘‘kada kussā’’ti sare kussa kadādeso. 231. Tuy nhiên, trong các ví dụ như «Uttamo vīro là pavīro», vì ý nghĩa của thành phần trước không phải là chính, nên không phải là phức hợp bất biến (abyayībhāva), mà chính là phức hợp đồng vị (kammadhāraya). Tương tự, visiṭṭho dhammo là abhidhammo. Kucchitaṃ annaṃ là kadannaṃ. Ở đây, theo sūtra «kada kussā», ku được thay thế bằng kad khi có một nguyên âm theo sau. Appakaṃ lavaṇaṃ kālavaṇaṃ, ettha ‘‘kāppatthesu cā’’ti kussa kā, bahuvacanenāññatrāpi kvaci. Kucchito puriso kāpuriso, kupuriso vā, evamasurādi. Appakaṃ lavaṇaṃ (một ít muối) là kālavaṇaṃ, ở đây theo sūtra «kāppatthesu cā», ku biến thành kā, do dùng số nhiều (trong sūtra) nên đôi khi cũng áp dụng ở nơi khác. Kucchito puriso (người đáng khinh) là kāpuriso, hoặc kupuriso, tương tự như asura v.v. Pubbaparūbhayamaññapadattha - ppadhānābyayībhāva samāso; Kammadhārayaka tappurisā dve, dvendo ca bahubbīhi ca ñeyyā. Phức hợp bất biến (abyayībhāva) có thành phần trước là chính; hai loại đồng vị (kammadhāraya) và y vị (tappurisa) có thành phần sau là chính; phức hợp đẳng lập (dvanda) có cả hai thành phần là chính; và phức hợp đa sở hữu (bahubbīhi) có thành phần khác là chính, nên được biết như vậy. Samāso. Phần Phức Hợp. 4. Taddhitakaṇḍa 4. Chương Taddhita (Hậu Tố Biến Sinh) Apaccataddhita Hậu Tố Chỉ Dòng Dõi (Apaccataddhita) 232. Vāṇapacce. 232. Vāṇapacce. Chaṭṭhantā [Pg.200] saddā ‘‘tassāpacca’’miccasmiṃ atthe ṇo vā hoti. Vāti vākyatthaṃ. Ṇenevāpaccatthassa vuttattā apaccasaddāppayogo. Từ một danh từ ở sở hữu cách, hậu tố ṇa được thêm vào một cách tùy chọn trong ý nghĩa «con cháu của người ấy». Từ vā (tùy chọn) có nghĩa là (cũng có thể dùng) một câu đầy đủ. Vì ý nghĩa ‘con cháu’ đã được diễn tả bởi hậu tố ṇa, nên từ apacca không được sử dụng. ‘‘Tesaṃ vibhatyā’’ do tesaṃgahaṇena vibhattilopo. Tathottaratra. Theo sūtra «Tesaṃ vibhatyā»..., do có từ tesaṃ, biến cách được lược bỏ. Tương tự cho các trường hợp sau. ‘‘Tesaṃ ṇo lopaṃ’’ti paccayānaṃ ṇassa lopo. Theo sūtra «Tesaṃ ṇo lopaṃ», ký tự ṇ của các hậu tố bị lược bỏ. ‘‘Vuddhādisarassa vā saṃyogantassa saṇe ce’’ti saṇakāre pare asaṃyogantassādisarassa vuddhi. Theo sūtra «Vuddhādisarassa vā saṃyogantassa saṇe ce», khi một hậu tố có chỉ tố ṇ theo sau, nguyên âm đầu của một từ gốc không kết thúc bằng phụ âm kép sẽ được tăng âm (vuddhi). Tassāpaniyame – Về sự không quy định của nó – Ayuvaṇṇānañcāyo vuddhi. Ayuvaṇṇānañcāyo vuddhi. Akārivaṇṇuvaṇṇānaṃ āeovuddhiyo honti, casaddena kvaci na. Sự tăng âm (vuddhi) của các nguyên âm a, i, u là ā, e, o; do từ ca (và), đôi khi không (tăng âm). Saralopādi, taddhitattā nāmamiva kate syādi. Sự lược bỏ nguyên âm v.v. (được thực hiện), vì là một từ biến sinh (taddhita), sau khi được tạo thành như một danh từ, các biến cách như si v.v. được thêm vào. Taddhitābhidheyyaliṅga–vibhattivacanā [Pg.202] siyuṃ. (Các từ biến sinh taddhita) sẽ có giới, biến cách, và số theo ý nghĩa mà chúng biểu thị. Samūhabhāvajā bhīyo, sakatthe ṇyo napuṃsake. Các từ (biến sinh) chỉ tập hợp và trạng thái trừu tượng hầu hết là trung tính; hậu tố ṇya trong ý nghĩa ‘tự thân’ cũng ở trung tính. Tā tutthiyaṃ nipātā te, dhāmithaṃpaccayantakā. Những từ có hậu tố tā, tu, ttha, và những từ kết thúc bằng các hậu tố dhā, i, thaṃ, chúng là những bất biến từ. Vasiṭṭhassāpaccaṃ [Pg.203] poso vāsiṭṭho, itthī vāsiṭṭhī, napuṃsakaṃ vāsiṭṭhaṃ. Vikappavidhānato taddhitena samāsassāccantaṃ bādhāyā bhāvā vasiṭṭhā paccantipi hoti. Con cháu nam của Vasiṭṭha là vāsiṭṭho, con cháu nữ là vāsiṭṭhī, (dòng dõi) trung tính là vāsiṭṭhaṃ. Do quy tắc là tùy chọn, nên hậu tố taddhita không hoàn toàn ngăn cản (việc sử dụng) phức hợp, vì vậy cũng có dạng vasiṭṭhāpaccaṃ. Napuṃsakena vāpīti, saddasatthavidū viduṃ. Các bậc thông thạo ngữ pháp biết rằng, (dạng này) cũng có thể tùy chọn ở trung tính. 233. Vā [Pg.205] apacceti cādhikāro. 233. Và (đây là) quyền chi phối của sūtra «Vā apacce». Ṇāyana ṇāna vacchādito. Các hậu tố ṇāyana, ṇāna (được thêm) sau nhóm từ bắt đầu bằng vaccha. Vacchādito gottagaṇato ṇāyano ṇāno ca vā hoti. Từ nhóm gotra bắt đầu bằng Vaccha, hậu tố ṇāyana và ṇāna tùy chọn được dùng. Apaccaṃ paputtappabhuti gottaṃ. Kaccassāpaccaṃ kaccāyano, kaccāno vā. Saṃyogantattā na vuddhi. Gotta là dòng dõi kể từ chắt. Con cháu của Kacca là kaccāyano, hoặc kaccāno. Do tận cùng bằng phụ âm kép nên không có sự tăng trưởng nguyên âm (vuddhi). 234. ‘‘Ṇeyyo [Pg.206] kattikādīhī’’ti ṇeyyo, vinatāya apaccaṃ venateyyo vinateyyo vā. Na pakkhe vuddhi, ṇeyyoti yogavibhāgena ‘‘tassa dīyate’’ tyatthepi ṇeyyo, dakkhiṇā dīyate yassa so dakkhiṇeyyo. 234. Theo quy tắc ‘Ṇeyyo kattikādīhī’, hậu tố là ṇeyyo. Con cháu của Vinatā là venateyyo, hoặc vinateyyo. Trong trường hợp tùy chọn thì không có sự tăng trưởng nguyên âm. Bằng cách phân chia quy tắc (yogavibhāga), ṇeyyo cũng được áp dụng theo nghĩa ‘được dâng cúng cho vị ấy’. Vị nào được dâng cúng vật dakkhiṇā, vị ấy là dakkhiṇeyyo. 235. Ato ṇi vā. 235. Sau (thân từ tận cùng bằng) a, tùy chọn dùng hậu tố ṇi. Akārantato [Pg.207] apacce ṇi vā hoti, puna vāsaddena ṇiko, akārantā anakārantā ca bopi. Sau thân từ tận cùng bằng 'a', theo nghĩa con cháu, tùy chọn dùng hậu tố ṇi. Lại nữa, do từ 'vā', cũng dùng ṇika; và sau thân từ tận cùng bằng 'a' và không tận cùng bằng 'a', cũng dùng bo. Dakkhi, sakyaputtiko, maṇḍabbo, bhātubbo. Dvittaṃ. Dakkhi, sakyaputtiko, maṇḍabbo, bhātubbo. Có sự điệp âm. 236. ‘‘Ṇavo [Pg.208] pagvādīhī’’ ti ṇavo. Manuno apaccaṃ māṇavo. 236. Theo quy tắc ‘Ṇavo pagvādīhī’, hậu tố là ṇavo. Con cháu của Manu là māṇavo. 237. ‘‘Ṇera [Pg.209] vidhavādito’’ti ṇero, sāmaṇero. 237. Theo quy tắc ‘Ṇera vidhavādito’, hậu tố là ṇero, (ví dụ) sāmaṇero. Saṃsaṭṭhādianekatthataddhita Taddhita với nhiều nghĩa như 'trộn lẫn với' v.v... 238. ‘‘Yena [Pg.210] vā saṃsaṭṭhaṃ tarati carati vahati ṇiko’’ti ṇiko. Vākārena nekatthenekapaccayā ca. Ghatena saṃsaṭṭho ghātiko, odano. Uḷūpena taratīti oḷūpiko, uḷūpiko vā, na pakkhe vuddhi. 238. Theo quy tắc ‘Yena vā saṃsaṭṭhaṃ tarati carati vahati ṇiko’, hậu tố là ṇiko. Do từ 'vā', có nhiều hậu tố cho nhiều nghĩa. Trộn với bơ lỏng là ghātiko, (nghĩa là) cơm. Người đi qua bằng bè là oḷūpiko, hoặc uḷūpiko, trong trường hợp tùy chọn thì không có sự tăng trưởng nguyên âm. Sakaṭena caratīti sākaṭiko. Sīsena vahatīti sīsiko, na vuddhi. Người đi bằng xe bò là sākaṭiko. Người mang trên đầu là sīsiko, không có sự tăng trưởng nguyên âm. Itthiliṅgato eyyako, ṇako ca. Campāyaṃ jāto campeyyako. Evaṃ bārāṇaseyyako. Ṇako – kusinārāyaṃ vasatīti kosinārako. Janapadato ṇako ca – magadhesu vasati, tesaṃ issaro vā māgadhako. Sau thân từ nữ tính, (dùng hậu tố) eyyako, và ṇako. Sinh ra ở Campā là campeyyako. Tương tự, bārāṇaseyyako. Về ṇako – người sống ở Kusinārā là kosinārako. Sau tên quốc gia, cũng dùng ṇako – người sống ở Magadha, hoặc là vua của họ, là māgadhako. Tajjātiyā [Pg.212] visiṭṭhatthe ājānīyo. Assajātiyā visiṭṭho assājānīyo. Ño - agganti jānitabbaṃ aggaññaṃ, dvittaṃ. Theo nghĩa 'xuất sắc trong loài đó', (dùng hậu tố) ājānīyo. Xuất sắc trong loài ngựa là assājānīyo. Hậu tố Ño - 'cần được biết là tối thượng' là aggaññaṃ, có sự điệp âm. 239. Tamadhīte tena katādisannidhānaniyogasippabhaṇḍa jīvikatthesu ca. 239. Và trong các nghĩa: 'học điều đó', 'làm bởi điều đó', v.v..., 'hiện diện trong', 'được bổ nhiệm vào', 'kỹ năng', 'hàng hóa', 'sinh kế'. Taṃ [Pg.213] adhīte iccādīsvatthesu ādisaddena hatādīsu ca ṇiko vā hoti. Abhidhammamadhīteti ābhidhammiko, abhidhammiko vā, na pakkhe vuddhi. Vacasā kataṃ kammaṃ vācasikaṃ. Evaṃ mānasikaṃ, ettha – Trong các nghĩa 'học điều đó' v.v..., và do từ 'ādi', cũng trong các nghĩa 'bị giết bởi' v.v..., hậu tố ṇika tùy chọn được dùng. Người học Abhidhamma là ābhidhammiko, hoặc abhidhammiko; trong trường hợp tùy chọn, không có sự tăng trưởng nguyên âm. Hành động được làm bằng lời nói là vācasikaṃ. Tương tự mānasikaṃ, ở đây – ‘‘Sa [Pg.214] sare vāgamo’’tīhānuvattitādisaddena sāgamo. Do từ 'ādi' được kế thừa ở đây từ quy tắc ‘Sa sare vāgamo’, có sự xen vào của 'sa'. Sarīre sannidhānā vedanā sārīrikā. Dvāre niyutto dovāriko, ettha- ‘‘māyūnamāgamo ṭhāne’’ti vakārato pubbe okārāgamo. Cảm thọ hiện diện trong thân là sārīrikā. Người được bổ nhiệm ở cửa là dovāriko, ở đây, theo quy tắc ‘māyūnamāgamo ṭhāne’, có sự xen vào của 'o' trước 'v'. Sippanti [Pg.215] gītādikalā, vīṇā assa sippanti veṇiko, atra vīṇeti vīṇāvādanaṃ. Gandho assa bhaṇḍanti gandhiko, mage hantvā jīvatīti māgaviko, vakārāgamo. Jālena hato jāliko, suttena baddho suttiko, cāpo assa āyudhanti cāpiko, vāto assa ābādho atthīti vā vātiko, buddhe pasanno buddhiko, vatthena kītaṃ bhaṇḍaṃ vatthikaṃ. Sippa nghĩa là nghệ thuật như ca hát v.v... Kỹ năng của người ấy là đàn vīṇā, nên gọi là veṇiko, ở đây vīṇā nghĩa là chơi đàn vīṇā. Hàng hóa của người ấy là hương liệu, nên gọi là gandhiko. Người sống bằng cách giết hươu nai là māgaviko, có sự xen vào của 'v'. Bị bắt bằng lưới là jāliko. Bị trói bằng chỉ là suttiko. Vũ khí của người ấy là cung, nên gọi là cāpiko. Người có bệnh về gió là vātiko. Người có đức tin nơi Đức Phật là buddhiko. Hàng hóa được mua bằng vải là vatthikaṃ. Kumbho [Pg.217] assa parimāṇaṃ, ta marahati, tesaṃ rāsi vā kumbhiko. Akkhena dibbatīti akkhiko, magadhesu vasati, jātoti vā māgadhiko iccādi. Cái bình là đơn vị đo lường của người ấy, hoặc người ấy xứng đáng với nó, hoặc một đống của chúng là kumbhiko. Người chơi bằng xúc xắc là akkhiko. Người sống ở Magadha, hoặc sinh ra ở đó, là māgadhiko, v.v... 240. Ṇa rāgā tena rattaṃ tassedamaññatthesu ca. 240. Hậu tố Ṇa (dùng trong các nghĩa) từ màu sắc, 'được nhuộm bởi cái đó', 'cái này của người đó', và trong các nghĩa khác. Tena [Pg.218] rattaṃ tyādyatthesu ṇo vā hoti. Kasāvena rattaṃ kāsāvaṃ. Trong các nghĩa 'được nhuộm bởi cái đó' v.v..., hậu tố ṇa tùy chọn được dùng. Được nhuộm bằng màu kasāva là kāsāvaṃ. Evaṃ [Pg.219] nīlaṃ pītamiccādi. Na vuddhi, mahisassa idaṃ māhisaṃ, siṅgaṃ. Tương tự nīlaṃ, pītaṃ, v.v... Không có sự tăng trưởng nguyên âm. Cái này của con trâu là māhisaṃ, (nghĩa là) cái sừng. Evaṃ [Pg.220] rājaporisaṃ, ettha ‘‘ayuvaṇṇānañcā’’ do puna vuddhiggahaṇena uttarapadassa vuddhi. Magadhehi āgato, tatra jāto, tesaṃ issaro, te assa nivāsoti vā māgadho, kattikādīhi yutto kattiko, māso. Tương tự rājaporisaṃ, ở đây do việc nhắc lại 'vuddhi' ở đầu quy tắc ‘ayuvaṇṇānañcā...’, có sự tăng trưởng nguyên âm của thành phần sau. Đến từ Magadha, sinh ra ở đó, là vua của họ, hoặc nơi ở của người ấy là ở đó, là māgadho. Liên quan đến chòm sao Kattikā là kattiko, (nghĩa là) tháng. Buddho [Pg.222] assa devatāti buddho. Byākaraṇaṃ avecca adhīteti veyyākaraṇo. Ettha ‘‘māyūnamā’’dinā yakārato pubbe e āgamo, yassa dvittaṃ. Sagarehi nibbatto sāgaroiccādi. Đức Phật là vị trời của người ấy, nên gọi là buddho. Người học thấu đáo ngữ pháp là veyyākaraṇo. Ở đây, theo quy tắc ‘māyūnamā...’, có sự xen vào của 'e' trước 'y', và 'y' được điệp âm. Được tạo ra bởi các con trai của Sagara là sāgaro, v.v... 241. Jātādīnamimiyā ca. 241. Trong các nghĩa 'sinh ra' v.v..., cũng dùng (hậu tố) ima và iya. Jātādīsu [Pg.224] imo iyo ca hoti, casaddena kiyo ca. Pacchā jāto pacchimo, manussajātiyā jāto manussajātiyo. Ante niyutto antimo, antiyo. Trong các nghĩa 'sinh ra' v.v..., có hậu tố imo và iyo. Do từ 'ca', cũng có kiyo. Sinh ra sau là pacchimo. Sinh ra trong loài người là manussajātiyo. Được đặt ở cuối là antimo, hoặc antiyo. Evaṃ andhakiyo. Putto assa atthīti puttimo, puttiyo. Evaṃ kappiyo. Tương tự andhakiyo. Người có con trai là puttimo, hoặc puttiyo. Tương tự kappiyo. 242. ‘‘Tadassaṭṭhānamīyo [Pg.225] ce’’ti īyo, cakārena hitādyatthepi, bandhanassa ṭhānaṃ bandhanīyaṃ, caṅkamanassa hitaṃ caṅkamanīyaṃ. 242. Theo quy tắc ‘Tadassaṭṭhānamīyo ce’, hậu tố là īyo. Do từ 'ca', cũng dùng trong các nghĩa 'hữu ích cho' v.v... Nơi để trói buộc là bandhanīyaṃ. Hữu ích cho việc đi kinh hành là caṅkamanīyaṃ. 243. ‘‘Ālu [Pg.226] tabbahule’’ti ālu. Abhijjhābahulo abhijjhālu. 243. Theo quy tắc ‘Ālu tabbahule’, hậu tố là ālu. Người có nhiều tham lam là abhijjhālu. Visesataddhita Taddhita đặc biệt. 244. Visese taratamissikiyiṭṭhā. 244. Trong ý nghĩa so sánh, có các hậu tố tara, tama, issika, iya, và iṭṭha. Atisayatthe tarādayo honti. Các hậu tố tara, v.v... có mặt trong ý nghĩa vượt trội. Ayametesaṃ [Pg.227] atisayena pāpoti pāpataro, pāpatamo, pāpissiko, pāpiyo, pāpiṭṭho vā. ‘Người này xấu ác hơn những người này’, do đó (có các dạng) là pāpataro, pāpatamo, pāpissiko, pāpiyo, hay pāpiṭṭho. ‘‘Vuddhassa [Pg.228] jo iyiṭṭhesū’’ti vuddhassa jādese – ‘‘saralopā’’do pakatiggahaṇena pakatyabhāvā issa e. Jeyyo, jeṭṭho. Theo quy tắc ‘Vuddhassa jo iyiṭṭhesū’, ja thay thế cho vuddha – do sự thay thế này, từ gốc không còn, nên quy tắc ‘saralopādo’ không áp dụng; i biến thành e. (Các dạng là) Jeyyo, jeṭṭho. Evaṃ ‘‘pasatthassa so ce’’ti sādese seyyo, seṭṭho. Tương tự, theo quy tắc ‘pasatthassa so ce’, sa thay thế (cho pasattha). (Các dạng là) seyyo, seṭṭho. Assatthitaddhita Hậu tố sở hữu (Assatthitaddhita) 245. ‘‘Tadassatthīti [Pg.230] vī ce’’ti vī. Medhā assa atthīti medhāvī. 245. Theo quy tắc ‘Tadassatthīti vī ce’, (hậu tố) vī (được thêm vào). ‘Người có trí tuệ’, do đó (có dạng) medhāvī. 246. Evaṃ [Pg.231] ‘‘tapādito sī’’ti sī, dvittaṃ, tapassī. 246. Tương tự, theo quy tắc ‘tapādito sī’, (hậu tố) sī (được thêm vào), và có sự lặp lại phụ âm, (tạo thành) tapassī. 247. ‘‘Daṇḍādito [Pg.232] ika ī’’ti iko, ī ca. Daṇḍiko, daṇḍī. 247. Theo quy tắc ‘Daṇḍādito ika ī’, (các hậu tố) ika và ī (được thêm vào). (Các dạng là) Daṇḍiko, daṇḍī. 248. ‘‘Guṇādito vantū’’ti vantu. Guṇavā, paññavā. Yadādinā rasso. 248. Theo quy tắc ‘Guṇādito vantū’, (hậu tố) vantu (được thêm vào). (Các dạng là) Guṇavā, paññavā. Theo nhóm quy tắc yadādi, nguyên âm được rút ngắn. 249. ‘‘Satyādīhi [Pg.233] mantū’’ti mantu. Satimā, bhānumā. 249. Theo quy tắc ‘Satyādīhi mantū’, (hậu tố) mantu (được thêm vào). (Các dạng là) Satimā, bhānumā. 250. ‘‘Āyussukārāsmantumhī’’ti [Pg.235] ussa asa. Āyasmā. 250. Theo quy tắc ‘Āyussukārāsmantumhī’, us biến thành as. (Dạng là) Āyasmā. 251. ‘‘Saddhādito ṇa’’ iti ṇo. Saddho. 251. Theo quy tắc ‘Saddhādito ṇa’, (hậu tố) ṇa (được thêm vào). (Dạng là) Saddho. 252. ‘‘Tappakativacane [Pg.236] mayo’’ti mayo. Suvaṇṇena pakataṃ sovaṇṇamayaṃ, suvaṇṇamayaṃ vā. Pakkhe - yadādinā vuddhi. 252. Theo quy tắc ‘Tappakativacane mayo’, (hậu tố) mayo (được thêm vào). ‘Làm bằng vàng’ (cho ra dạng) sovaṇṇamayaṃ, hoặc suvaṇṇamayaṃ. Trong trường hợp thay thế, có sự trường hóa nguyên âm theo nhóm quy tắc yadādi. Etesamo lope. Sự thay thế bằng o khi lược bỏ. Vibhattilope manādīnamantassa o hoti. Manomayaṃ. Khi biến cách bị lược bỏ, âm cuối của (các từ như) manas, v.v... biến thành o. (Ví dụ:) Manomayaṃ. Saṅkhyātaddhita Hậu tố số đếm (Saṅkhyātaddhita) 253. Saṅkhyāpūraṇe [Pg.237] tyadhikāro. 253. Quy tắc chính về số thứ tự. ‘‘Dvitīhi tiyo’’ti tiyo, ‘‘tiye dutāpi ce’’ti dvitīnaṃ dutā. Dvinnaṃ pūraṇo dutiyo, evaṃ tatiyo. Theo quy tắc ‘Dvitīhi tiyo’, (hậu tố) tiya (được thêm vào); theo quy tắc ‘tiye dutāpi ce’, duta thay thế cho dvi và ti. (Số) hoàn thành của hai là dutiyo, tương tự là tatiyo. 254. ‘‘Catucchehi thaṭhā’’ti thaṭhā. Catuttho, chaṭṭho. 254. Theo quy tắc ‘Catucchehi thaṭhā’, (các hậu tố) tha và ṭha (được thêm vào). (Các dạng là) Catuttho, chaṭṭho. 255. Tesamaḍḍhūpapadena aḍḍhuḍḍha divaḍḍha diyaḍḍhāḍḍhatiyā. 255. Đối với những từ này khi có aḍḍha đứng trước, (các dạng thay thế là) aḍḍhuḍḍha, divaḍḍha, diyaḍḍha, và aḍḍhatiya. Catuttha [Pg.238] dutiya tatiyānaṃ aḍḍhūpapadena saha aḍḍhuḍḍha divaḍḍha diyaḍḍhāḍḍhatiyā honti. Cùng với tiền tố aḍḍha, các từ catuttha, dutiya, và tatiya trở thành aḍḍhuḍḍha, divaḍḍha, diyaḍḍha, và aḍḍhatiya. Aḍḍhena catuttho aḍḍhuḍḍho, aḍḍhena dutiyo divaḍḍho, diyaḍḍho vā, aḍḍhena tatiyo aḍḍhatiyo. Bốn trừ đi một nửa là aḍḍhuḍḍho; hai trừ đi một nửa là divaḍḍho, hoặc diyaḍḍho; ba trừ đi một nửa là aḍḍhatiyo. 256. ‘‘Saṅkhyāpūraṇe [Pg.239] mo’’ti mo, pañcamo. Itthiyaṃ pañcannaṃ pūraṇī pañcamī. 256. Theo quy tắc ‘Saṅkhyāpūraṇe mo’, (hậu tố) ma (được thêm vào), (ví dụ) pañcamo. Ở giống cái, (số) hoàn thành của năm là pañcamī. Eko ca dasa cāti dvande kate – Khi hợp từ ‘một và mười’ được tạo thành theo dạng hợp từ tương liên (dvanda) – Dvekaṭṭhānamākāro vā. Nguyên âm cuối của dvi, eka, và aṭṭha có thể tùy chọn biến thành ā. Saṅkhyāne uttarapade dviekaaṭṭhaiccetesa mantassa ā vā hoti. Ekādasa pañcīva. Evaṃ dvādasa. Khi một số đếm là thành phần sau của hợp từ, âm cuối của các từ dvi, eka, và aṭṭha này có thể tùy chọn biến thành ā. (Ví dụ) Ekādasa. Tương tự, dvādasa. Yadādinā tissa teādese ‘‘ekādito dassa ra saṅkhyāne’’ti dasasadde dassa ro. Terasa. Theo nhóm quy tắc yadādi, te thay thế cho ti; theo quy tắc ‘ekādito dassa ra saṅkhyāne’, ra thay thế cho da trong từ dasa. (Dạng là) Terasa. 257. ‘‘Catūpapadassa [Pg.241] lopo tuttarapadādicassa cucopi navā’’ti catusadde tussa lopo cassa cu ca. Cuddasa. 257. Theo quy tắc ‘Catūpapadassa lopo tuttarapadādicassa cucopi navā’, trong từ catu, tu bị lược bỏ, và ca biến thành cu. (Dạng là) Cuddasa. ‘‘Dase so niccañce’’ti chassa soādese – ‘‘ḷa darānaṃ’’ti dasasadde dassa ḷo. Soḷasa, aṭṭhārasa. Theo quy tắc ‘Dase so niccañce’, so thay thế cho cha – theo quy tắc ‘ḷa darānaṃ’, ḷa thay thế cho da trong từ dasa. (Các dạng là) Soḷasa, aṭṭhārasa. 258. ‘‘Vīsati [Pg.242] dasesu bā dvissa tū’’ti dvissa bā. Bāvīsati, ekādasannaṃ pūraṇo ekādasamo. 258. Theo quy tắc “Vīsati dasesu bā dvissa tū”, ‘bā’ thay thế cho ‘dvi’. (Ví dụ:) Bāvīsati (hai mươi hai). Số thứ tự của ‘ekādasa’ (mười một) là ‘ekādasamo’. 259. ‘‘Ekādito dasassī’’ti itthiyaṃ ī. Ekādasī iccādi. 259. Theo quy tắc “Ekādito dasassī”, hậu tố ‘ī’ được thêm vào trong giống cái. (Ví dụ:) Ekādasī (thứ mười một), v.v. ‘‘Dvādito konekatthe ce’’ti ko, dve parimāṇāni asseti dvikaṃ. Evaṃ tikādi. Theo quy tắc “Dvādito konekatthe ce”, hậu tố ‘ka’ được thêm vào (với nghĩa là một tập hợp). (Ví dụ:) ‘dvikaṃ’ có nghĩa là một tập hợp gồm hai. Tương tự như vậy là ‘tika’ (bộ ba), v.v. 260. ‘‘Samūhatthe [Pg.243] kaṇṇā’’ti kaṇa ca, ṇo ca. Manussānaṃ samūho mānussako, mānusso vā. 260. Theo quy tắc “Samūhatthe kaṇṇā”, hậu tố ‘kaṇa’ và ‘ṇa’ được dùng với nghĩa là một tập hợp. (Ví dụ:) Tập hợp của những người (manussānaṃ samūho) là ‘mānussako’, hoặc ‘mānusso’. Ṇe kate – ‘‘jhalānamiyuvā sare vā’’ tīha vākārena issa ayādese – dvayaṃ, tayaṃ. Evaṃ ‘‘gāmajanabandhusahāyādīhi tā’’ti tā. Gāmatā, nāgaratā. Khi hậu tố ‘ṇa’ được thêm vào – theo quy tắc “jhalānamiyuvā sare vā”, ở đây do ‘vā’, ‘i’ được thay thế bằng ‘ay’ – (ta có các từ) ‘dvayaṃ’ (cặp đôi), ‘tayaṃ’ (bộ ba). Tương tự, theo quy tắc “gāmajanabandhusahāyādīhi tā”, hậu tố ‘tā’ được thêm vào. (Ví dụ:) Gāmatā (dân làng), nāgaratā (dân thành thị). Bhāvataddhita Taddhita Trừu Tượng (Bhāvataddhita) 261. Ṇyattatā bhāve tu. 261. Các hậu tố ‘ṇya’, ‘tta’, ‘tā’ được dùng với nghĩa trừu tượng (bhāva). Bhāvatthe ṇyattatā honti. Tusaddena ttano ca. Sakatthādīsupi ṇyo, sakatthe tā ca. Với nghĩa trừu tượng (bhāvatthe), các hậu tố ‘ṇya’, ‘tta’, ‘tā’ được sử dụng. Do từ ‘tu’ (trong quy tắc), hậu tố ‘ttana’ cũng được bao gồm. Hậu tố ‘ṇya’ cũng được dùng với nghĩa riêng của nó, và hậu tố ‘tā’ cũng vậy. 262. 262. Hontyasmā [Pg.245] saddañāṇāni,Bhāvo sā saddavuttiyā; Nimittabhūtaṃ nāmañca,Jāti dabbaṃ kriyā guṇo. Từ đó mà kiến thức về từ ngữ sinh khởi, đó là ‘bhāva’ (bản chất), là chức năng của từ; là nguyên nhân của một danh từ, (có thể là) chủng loại, thực thể, hành động, hoặc phẩm chất. 263. Yathā [Pg.246] – candassa bhāvo candattaṃ. Iha nāmavasā candasaddo candaddabbe vattate, nimittassa rūpānugatañca ñāṇaṃ. Evaṃ manussattanti manussajātivasā. Yadādinā īssa rasse – daṇḍittanti daṇḍaddabbasambandhā. Pācakattanti pacanakriyāsambandhā. Nīlattanti nīlaguṇavasā. 263. Ví dụ – bản chất của mặt trăng (candassa bhāvo) là ‘candattaṃ’. Ở đây, do sức mạnh của danh từ, từ ‘canda’ chỉ thực thể mặt trăng, và kiến thức đi theo hình tướng của nguyên nhân. Tương tự, ‘manussattaṃ’ (nhân tính) là do chủng loại người. Theo quy tắc yadādi, nguyên âm dài ‘ī’ được rút ngắn – ‘daṇḍittaṃ’ (tình trạng có gậy) là do liên quan đến thực thể cây gậy. ‘Pācakattaṃ’ (tính chất của người nấu ăn) là do liên quan đến hành động nấu nướng. ‘Nīlattaṃ’ (màu xanh) là do phẩm chất màu xanh. Evaṃ ṇyādīsupi yathāyogaṃ ñeyyaṃ. Ṇyo. Tương tự, cần được hiểu một cách thích hợp đối với hậu tố ‘ṇya’ và các hậu tố khác. (Hậu tố) Ṇya. Avaṇṇo ye lopañca. Nguyên âm ‘a’ bị xóa khi ‘ya’ theo sau. Ye [Pg.247] pare avaṇṇo lupyate, cakārena ikāropi. Khi ‘ya’ theo sau, nguyên âm ‘a’ bị xóa; do từ ‘ca’, nguyên âm ‘i’ cũng vậy. Yavataṃ talaṇadakārānaṃ byañjanāni calaña jakāratta’’nti yakārayuttānaṃ tādīnaṃ cādayo, kāraggahaṇena sakapabhamādito parayakārassa pubbena saha kvaci pubbarūpañca, dvittaṃ. Paṇḍiccaṃ, kosallaṃ, sāmaññaṃ, sohajjaṃ, porissaṃ, nepakkaṃ, sāruppaṃ, osabbhaṃ, opammaṃ. Theo quy tắc “Yavataṃ talaṇadakārānaṃ byañjanāni calaña jakārattaṃ”, các phụ âm ‘t’ v.v. khi đi cùng với ‘ya’ sẽ biến thành ‘c’ v.v. Do việc dùng từ ‘kāra’, ‘ya’ theo sau ‘sa’, ‘ka’, ‘pa’, ‘bha’, ‘ma’ v.v. đôi khi đồng hóa với phụ âm đứng trước, và (phụ âm đó) được nhân đôi. (Ví dụ:) Paṇḍiccaṃ, kosallaṃ, sāmaññaṃ, sohajjaṃ, porissaṃ, nepakkaṃ, sāruppaṃ, osabbhaṃ, opammaṃ. Āttañca. Và (biến thành) ‘ā’. Iuiccetesaṃ ā hoti, rikārāgamo ca ṭhāne. Các nguyên âm ‘i’ và ‘u’ này biến thành ‘ā’, và ‘ri’ được chèn vào vị trí đó. Saralopādinā ilopo. Isino bhāvo. Theo quy tắc xóa nguyên âm, ‘i’ bị xóa. Bản chất của một vị ẩn sĩ (isino bhāvo). Ārissaṃ[Pg.248]. Evaṃ mudutā, arahatā, ntassa yadādinā lopo. (Trở thành) Ārissaṃ. Tương tự, (có các từ) ‘mudutā’, ‘arahatā’; ở đây, ‘nta’ bị xóa theo quy tắc yadādi. Puthujjanattanaṃ, akiñcanameva ākiñcaññaṃ, kuṇḍaniyā apaccaṃ koṇḍañño, ettha vuddhādo vākārena saṃyogantassāpi vuddhi. (Ví dụ:) Puthujjanattanaṃ (phàm phu tính), chính ‘akiñcana’ (vô sở hữu) trở thành ‘ākiñcaññaṃ’ (vô sở hữu xứ), con cháu của bà Kuṇḍanī là ‘koṇḍañño’; ở đây, do từ ‘vā’ trong quy tắc vuddhādi, ngay cả phụ âm kép cuối cùng cũng được tăng trưởng (vuddhi). Padāya [Pg.250] hitaṃ pajjaṃ, dhanāyaṃ saṃvattanikaṃ dhaññaṃ, satito sambhūtaṃ saccaṃ, ilopo, tīsu na vuddhi. Devo eva devatā. ‘Pajjaṃ’ (thi kệ) là cái có lợi cho bước chân (vần điệu). ‘Dhaññaṃ’ (ngũ cốc) là cái dẫn đến sự giàu có. ‘Saccaṃ’ (sự thật) là cái sinh ra từ người tốt (sati); (ở đây) có sự xóa bỏ ‘i’. Trong ba trường hợp này, không có sự tăng trưởng (vuddhi). Chính vị trời (devo) là ‘devatā’ (thiên thần). 264. ‘‘Ṇa [Pg.251] visamādīhī’’ti bhāve ṇo. Vesamaṃ. Ujuno bhāvo ajjavaṃ. Ettha ussa ātte parūkārassa yadādinā avo. 264. Theo quy tắc “Ṇa visamādīhī”, hậu tố ‘ṇa’ được dùng với nghĩa trừu tượng. (Ví dụ:) Vesamaṃ. Bản chất của sự ngay thẳng (ujuno bhāvo) là ‘ajjavaṃ’. Ở đây, ‘u’ biến thành ‘ā’, và ‘u’ theo sau biến thành ‘av’ theo quy tắc yadādi. 265. ‘‘Ramaṇīyādito [Pg.252] kaṇti kaṇa. Mānaññakaṃ. 265. Theo quy tắc “Ramaṇīyādito kaṇ”, hậu tố ‘kaṇa’ được thêm vào. (Ví dụ:) Mānaññakaṃ. Abyayataddhita Taddhita Bất Biến (Abyayataddhita) 266. ‘‘Vibhāge [Pg.254] dhā ce’’ti dhā, cakārena soppaccayo ca. Ekena vibhāgena ekadhā, nipātattā silopo. Padavibhāgena padaso. 266. Theo quy tắc “Vibhāge dhā ce”, hậu tố ‘dhā’ được dùng với nghĩa phân chia; do từ ‘ca’, hậu tố ‘so’ cũng được dùng. (Ví dụ:) Theo một cách (ekena vibhāgena) là ‘ekadhā’; do là bất biến từ, biến cách ‘si’ bị xóa. Từng từ một (padavibhāgena) là ‘padaso’. 267. ‘‘Sabbanāmehi pakāravacane tu thā’’ti thā. Tukārena thattā ca. Sabbo pakāro, sabbena pakārena vā sabbathā. Evaṃ aññathattā. 267. Theo quy tắc “Sabbanāmehi pakāravacane tu thā”, hậu tố ‘thā’ được dùng sau các đại từ với nghĩa là cách thức. Do từ ‘tu’, hậu tố ‘thattā’ cũng được dùng. (Ví dụ:) Mọi cách, hoặc bằng mọi cách (sabbena pakārena) là ‘sabbathā’. Tương tự là ‘aññathattā’. 268. ‘‘Kimimehi [Pg.255] tha’’nti thaṃ, kādese-kathaṃ. Iādese-itthaṃ, thanti yogavibhāgena thaṃ-bahutthaṃ. 268. Theo quy tắc “Kimimehi tha”, hậu tố ‘thaṃ’ được dùng (sau ‘kiṃ’ và ‘ima’). Khi ‘ka’ thay thế (cho ‘kiṃ’), ta có ‘kathaṃ’. Khi ‘i’ thay thế (cho ‘ima’), ta có ‘itthaṃ’. Bằng cách phân chia quy tắc, hậu tố ‘thaṃ’ (cũng được dùng để tạo thành) ‘bahutthaṃ’. 269. Amalinaṃ malinaṃ karotītyādyatthe-abhūtatabbhāve gamyamāne karabhūyoge sati nāmato yadādinā īppaccayo, malinīkaroti setaṃ. Abhasmano bhasmano karaṇanti bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa. Amalino malino bhavatīti malinībhavati seto. Īppaccayantopi nipāto. Abhūtatabbhāveti kiṃ, ghaṭaṃ karoti, ghaṭo bhavati. 269. Với nghĩa “làm cho cái không bẩn trở nên bẩn” v.v. – khi ý nghĩa ‘abhūtatabbhāva’ (trở thành cái mà trước đó không phải) được hiểu, và khi có sự kết hợp với (động từ) ‘kar’ và ‘bhū’, hậu tố ‘ī’ được thêm vào danh từ theo quy tắc yadādi. (Ví dụ:) ‘malinīkaroti setaṃ’ (làm cho vật trắng trở nên bẩn). Việc biến củi thành tro (abhasmano bhasmano karaṇanti) là ‘bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa’. Cái không bẩn trở nên bẩn (amalino malino bhavatīti) là ‘malinībhavati seto’. Từ kết thúc bằng hậu tố ‘ī’ cũng là một bất biến từ. Tại sao lại nói ‘abhūtatabbhāva’? (Để loại trừ các trường hợp như) ‘ghaṭaṃ karoti’ (anh ta làm một cái bình), ‘ghaṭo bhavati’ (có một cái bình). Karabhūyogeti [Pg.256] kiṃ, amalino malino jāyate. Tại sao lại nói “khi kết hợp với ‘kar’ và ‘bhū’”? (Để loại trừ trường hợp như) ‘amalino malino jāyate’ (cái không bẩn được sinh ra là bẩn). Avatthāvatovatthayā, bhūtassaññāya vatthuno. Của một vật thể có một trạng thái, (khi) vật thể đó trở thành một (trạng thái) khác, Tāyāvatthāya bhavanaṃ, abhūtatabbhavaṃ viduṃ. sự trở thành trạng thái đó, được biết là ‘abhūtatabbhāva’ (trở thành cái mà trước đó không phải). Taddhito. Tiếp vĩ ngữ.