နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
သုဗောဓာလင်္ကာရော
၁. ဒေါသာဝဗောဓ-ပဌမပရိစ္ဆေဒ
ရတနတ္တယပ္ပဏာမ
၁.
မုနိန္ဒဝဒနမ္ဘောဇ, ဂဗ္ဘသမ္ဘဝသုန္ဒရီ;
သရဏံ ပါဏိနံ ဝါဏီ, မယှံ ပီဏယတံ မနံ.
နိမိတ္တ
၂.
ရာမ, သမ္မာ’ဒျ’လင်္ကာရာ, သန္တိ သန္တော ပုရာတနာ;
တထာပိ တု ဝဠဉ္ဇေန္တိ, သုဒ္ဓမာဂဓိကာ န တေ.
အဘိဓာနာဒိကံ
၃.
တေနာ’ပိ နာမ တောသေယျ, မေတေ လင်္ကာရဝဇ္ဇိတေ;
အနုရူပေနာ’လင်္ကာရေ, နေ’သ မေသော ပရိဿမော.
၄.
ယေသံ န သဉ္စိတာ ပညာ, နေကသတ္ထန္တရော’စိတာ;
သမ္မောဟ’ဗ္ဘာဟတာ ဝေ’တေ, နာဝဗုဇ္ဈန္တိ ကိဉ္စိပိ.
၅.
ကိံ တေဟိ ပါဒသုဿူသာ, ယေသံ နတ္ထိ ဂရူနိ’ဟ;
ယေ တပ္ပာဒရဇောကိဏ္ဏာ, တေ’ဝ သာဓူ ဝိဝေကိနော.
၆.
ကဗ္ဗ, နာဋကနိက္ခိတ္တ, နေတ္တစိတ္တာ ကဝိဇ္ဇနာ;
ယံကိဉ္စိ ရစယန္တေ’တံ, န ဝိမှယကရံ ပရံ.
၇.
တေယေ’ဝ ပဋိဘာဝေန္တော, သော’ဝ ဗန္ဓော သဝိမှယော;
ယေန တောသေန္တိ ဝိညူ ယေ, တတ္ထ ပျ’ဝိဟိတာ’ဒရာ.
၈.
ဗန္ဓော [Pg.156] စ နာမ သဒ္ဒ,တ္ထာ, သဟိတာ ဒေါသဝဇ္ဇိတာ;
ပဇ္ဇ ဂဇ္ဇ ဝိမိဿာနံ, ဘေဒေနာ’ယံ တိဓာ ဘဝေ.
၉.
နိဗန္ဓော စာ’နိဗန္ဓော စ, ပုန ဒွိဓာ နိရုပ္ပတေ;
တံ တု ပါပေန္တျ’လင်္ကာရာ, ဝိန္ဒနီယတရတ္တနံ.
၁၀.
အနဝဇ္ဇံ မုခမ္ဘောဇ, မနဝဇ္ဇာ စ ဘာရတီ;
အလင်္ကတာ’ဝ သောဘန္တေ, ကိံ နု တေ နိရ’လင်္ကတာ?
၁၁.
ဝိနာ ဂရူပဒေသံ တံ, ဗာလော’လင်္ကတ္တု မိစ္ဆတိ;
သမ္ပာပုဏေ န ဝိညူဟိ, ဟဿဘာဝံ ကထံ နု သော?
၁၂.
ဂန္ထောပိ ကဝိဝါစာန, မလင်္ကာရ’ပ္ပကာသကော;
ယာတိ တဗ္ဗစနီယတ္တံ, တ’ဗ္ဗောဟာရူ’ပစာရတော.
၁၃.
ဒွိပ္ပကာရာ အလင်္ကာရာ, တတ္ထ သဒ္ဒ, တ္ထဘေဒတော;
သဒ္ဒတ္ထာ ဗန္ဓနာမာ’ဝ, တံသဇ္ဇိတ တဒါဝလိ.
၁၄.
ဂုဏာလင်္ကာရသံယုတ္တာ, အပိ ဒေါသလဝ’င်္ကိတာ;
ပသံသိယာ န ဝိညူဟိ, သာ ကညာ ဝိယ တာဒိသီ.
၁၅.
တေန ဒေါသနိရာသော’ဝ, မဟုဿာဟေန သာဓိယော;
နိဒ္ဒေါသာ သဗ္ဗထာ သာ’ယံ, သဂုဏာ န ဘဝေယျ ကိံ?
၁၆.
သာ’လင်္ကာရဝိယုတ္တာ’ပိ, ဂုဏယုတ္တာ မနောဟရာ;
နိဒ္ဒေါသာ ဒေါသရဟိတာ, ဂုဏယုတ္တာ ဝဓူ ဝိယ.
၁၇.
ပဒေ ဝါကျေ တဒတ္ထေ စ, ဒေါသာ ယေ ဝိဝိဓာ မတာ;
သော’ဒါဟရဏ မေတေသံ, လက္ခဏံ ကထယာမျ’ဟံ.
ပဒဒေါသ ဥဒ္ဒေသ
၁၈.
ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရာ, ဈတ္ထ, ကိလိဋ္ဌာနိ, ဝိရောဓိ စ;
နေယျံ, ဝိသေသနာပေက္ခံ, ဟီနတ္ထက မနတ္ထကံ.
ဝါကျဒေါသ ဥဒ္ဒေသ
၁၉.
ဒေါသာ ပဒါန ဝါကျာန, မေကတ္ထံ ဘဂ္ဂရီတိကံ;
တထာ ဗျာကိဏ္ဏ ဂါမ္မာနိ, ယတိဟီနံ ကမစ္စုတံ;
အတိဝုတ္တ မပေတတ္ထံ, သဗန္ဓဖရုသံ တထာ.
ဝါကျတ္ထဒေါသဥဒ္ဒေသ
၂၀.
အပက္ကမော’[Pg.157], စိတျဟီနံ, ဘဂ္ဂရီတိ, သသံသယံ;
ဂါမ္မံ ဒုဋ္ဌာလင်္ကတီတိ, ဒေါသာ ဝါကျတ္ထနိဿိတာ.
ပဒဒေါသနိဒ္ဒေသ
၂၁.
ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရံ တဉှိ, ယဿ’ညတ္ထော ဝိရုဇ္ဈတိ;
အဓိပ္ပေတေ ယထာ မေဃော, ဝိသဒေါ သုခယေ ဇနံ.
၂၂.
ဝိသေသျ မဓိကံ ယေနာ, ဈတ္ထ မေတံ ဘဝေ ယထာ;
ဩဘာသိတာ’သေသဒိသော, ခဇ္ဇောတော’ယံ ဝိရာဇတေ.
၂၃.
ယဿ’တ္ထာ’ဝဂမော ဒုက္ခော, ပကတျာ’ဒိဝိဘာဂတော;
ကိလိဋ္ဌံ တံ ယထာ တာယ, သော’ယ မာလိင်္ဂျတေ ပိယာ.
၂၄.
ယံ ကိလိဋ္ဌပဒံ မန္ဒာ, ဘိဓေယျံ ယမကာဒိကံ;
ကိလိဋ္ဌပဒဒေါသေ’ဝ, တမ္ပိ အန္တော ကရီယတိ.
၂၅.
ပတီတသဒ္ဒရစိတံ, သိလိဋ္ဌပဒသန္ဓိကံ;
ပသာဒဂုဏသံယုတ္တံ, ယမကံ မတ မေဒိသံ.
၂၆.
အဗျပေတံ ဗျပေတ’ည, မာဝုတ္တာ’နေကဝဏ္ဏဇံ;
ယမကံ တဉ္စ ပါဒါန, မာဒိ, မဇ္ဈ, န္တ, ဂေါစရံ.
အဗျပေတ ပဌမပါဒါဒိ ယမကံ
၂၇.
သုဇနာ’သုဇနာ သဗ္ဗေ, ဂုဏေနာပိ ဝိဝေကိနော;
ဝိဝေကံ န သမာယန္တိ, အဝိဝေကိဇနန္တိကေ.
အဗျပေတ ပဌမ ဒုတိယ ပါဒါဒိ ယမကံ
၂၈.
ကုသလာ’ကုသလာ သဗ္ဗေ, ပဗလာ’ပဗလာ ထဝါ;
နော ယာတာ ယာဝ’ဟောသိတ္တံ, သုခဒုက္ခပ္ပဒါ သိယုံ;
အဗျပေတ ပဌမ ဒုတိယ တတိယပါဒါဒိ ယမကံ.
၂၉.
သာဒရံ သာ ဒရံ ဟန္တု, ဝိဟိတာ ဝိဟိတာ မယာ;
ဝန္ဒနာ ဝန္ဒနာမာန, ဘာဇနေ ရတနတ္တယေ.
အဗျပေတ စတုက္ကပါဒါဒိ ယမကံ
၃၀.
ကမလံ က’မလံ ကတ္တုံ, ဝနဒေါ ဝနဒေါ’မ္ဗရံ;
သုဂတော သုဂတော လောကံ, သဟိတံ သ ဟိတံ ကရံ.
၃၁.
အဗျပေတာဒိယမက[Pg.158], ဿေသော လေသော နိဒဿိတော;
ဉေယျာနိ’မာယေဝ ဒိသာ, ယ’ညာနိ ယမကာနိပိ.
၃၂.
အစ္စန္တဗဟဝေါ တေသံ, ဘေဒါ သမ္ဘေဒယောနိယော;
တထာပိ ကေစိ သုကရာ, ကေစိ အစ္စန္တဒုက္ကရာ.
၃၃.
ယမကံ တံ ပဟေလီ စ, နေကန္တမဓုရာနိ’တိ;
ဥပေက္ခိယန္တိ သဗ္ဗာနိ, သိဿခေဒဘယာ မယာ.
၃၄.
ဒေသကာလကလာလောက, ဉာယာဂမဝိရောဓိ ယံ;
တံ ဝိရောဓိပဒံ စေ’တ, မုဒါဟရဏတော ဖုဋံ.
၃၅.
ယ ဒပ္ပတီတ မာနီယ, ဝတ္တဗ္ဗံ နေယျ မာဟု တံ;
ယထာ သဗ္ဗာပိ ဓဝလာ, ဒိသာ ရောစန္တိ ရတ္တိယံ.
၃၆.
နေဒိသံ ဗဟု မညန္တိ, သဗ္ဗေ သဗ္ဗတ္ထ ဝိညုနော;
ဒုလ္လဘာ’ဝဂတီ သဒ္ဒ, သာမတ္ထိယဝိလင်္ဃိနီ.
၃၇.
သိယာ ဝိသေသနာပေက္ခံ, ယံ တံ ပတွာ ဝိသေသနံ;
သာတ္ထကံ တံ ယထာ တံ သော, ဘိယျော ပဿတိ စက္ခုနာ.
၃၈.
ဟီနံ ကရေ ဝိသေသျံ ယံ, တံ ဟီနတ္ထံ ဘဝေ ယထာ;
နိပ္ပဘီ ကတ ခဇ္ဇောတော, သမုဒေတိ ဒိဝါကရော.
၃၉.
ပါဒပူရဏမတ္တံ ယံ, အနတ္ထမိတိ တံ မတံ;
ယထာ ဟိ ဝန္ဒေ ဗုဒ္ဓဿ, ပါဒပင်္ကေရုဟံ ပိ စ.
ဝါကျဒေါသ နိဒ္ဒေသ
၄၀.
သဒ္ဒတော အတ္ထတော ဝုတ္တံ, ယတ္ထ ဘိယျောပိ ဝုစ္စတိ;
တ မေကတ္ထံ ယထာ’ဘာတိ, ဝါရိဒေါ ဝါရိဒေါ အယံ.
ယထာ စ
၄၁.
တိတ္ထိယင်္ကုရဗီဇာနိ, ဇဟံ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ’ဟ;
ပသာဒေတိ ပသန္နေ’သော, မဟာမုနိ မဟာဇနေ.
၄၂.
အာရဒ္ဓက္ကမဝိစ္ဆေဒါ, ဘဂ္ဂရီတိ ဘဝေ ယထာ;
ကာပိ ပညာ, ကောပိ ပဂုဏော, ပကတီပိ အဟော တဝ.
၄၃.
ပဒါနံ [Pg.159] ဒုဗ္ဗိနိက္ခေပါ, ဗျာမောဟော ယတ္ထ ဇာယတိ;
တံ ဗျာကိဏ္ဏန္တိ ဝိညေယျံ, တဒုဒါဟရဏံ ယထာ.
၄၄.
ဗဟုဂုဏေ ပဏမတိ, ဒုဇ္ဇနာနံ ပျယံ ဇနော;
ဟိတံ ပမုဒိတော နိစ္စံ, သုဂတံ သမနုဿရံ.
၄၅.
ဝိသိဋ္ဌဝစနာ’ပေတံ, ဂါမ္မံ’တျ’ဘိမတံ ယထာ;
ကညေ ကာမယမာနံ မံ, န ကာမယသိ ကိံနွိ’ဒံ?
၄၆.
ပဒသန္ဓာနတော ကိဉ္စိ, ဒုပ္ပတီတိကရံ ဘဝေ;
တမ္ပိ ဂါမ္မံ တျ’ဘိမတံ, ယထာ ယာဘဝတော ပိယာ.
၄၇.
ဝုတ္တေသု သူစိတေ ဋ္ဌာနေ, ပဒစ္ဆေဒေါ ဘဝေ ယတိ;
ယံ တာယ ဟီနံ တံ ဝုတ္တံ, ယတိဟီနန္တိ သာ ပန.
၄၈.
ယတိ သဗ္ဗတ္ထပါဒန္တေ, ဝုတ္တဍ္ဎေ စ ဝိသေသတော;
ပုဗ္ဗာပရာနေကဝဏ္ဏ, ပဒမဇ္ဈေပိ ကတ္ထစိ.
တတ္ထောဒါဟရဏပစ္စုဒါဟရဏာနိ ယထာ
၄၉.
တံ နမေ သိရသာ စာမိ, ကရဝဏ္ဏံ တထာဂတံ;
သကလာပိ ဒိသာ သိဉ္စ, တိဝ သောဏ္ဏရသေဟိ ယော.
၅၀.
သရော သန္ဓိမှိ ပုဗ္ဗန္တော, ဝိယ လောပေ ဝိဘတ္တိယာ;
အညထာ တွ’ညထာ တတ္ထ, ယာ’ဒေသာဒိ ပရာ’ဒိ’ဝ.
၅၁.
စာဒီ ပုဗ္ဗပဒန္တာ’ဝ, နိစ္စံ ပုဗ္ဗပဒဿိတာ;
ပါဒယော နိစ္စသမ္ဗန္ဓာ, ပရာဒီဝ ပရေန တု.
သဗ္ဗတ္ထောဒါဟရဏာနိ ယထာ
၅၂.
နမေ တံ သိရသာ သဗ္ဗော, ပမာ’တီတံ တထာဂတံ;
ယဿ လောကဂ္ဂတံ ပတ္တ, ဿော’ပမာ န ဟိ ယုဇ္ဇတိ.
၅၃.
မုနိန္ဒံ တံ သဒါ ဝန္ဒာ, မျ’နန္တမတိ မုတ္တမံ;
ယဿ ပညာ စ မေတ္တာ စ, နိဿီမာတိ ဝိဇမ္ဘတိ.
စာဒိပါဒီသု ပစ္စုဒါဟရဏာနိ ယထာ
၅၄.
မဟာမေတ္တာ မဟာပညာ, စ ယတ္ထ ပရမောဒယာ;
ပဏမာမိ ဇိနံ တံ ပ, ဝရံ ဝရဂုဏာ’လယံ.
၅၅.
ပဒတ္ထက္ကမတော မုတ္တံ, ကမစ္စုတ မိဒံ ယထာ;
ခေတ္တံ ဝါ ဒေဟိ ဂါမံ ဝါ, ဒေသံ ဝါ မမ သောဘနံ.
၅၆.
လောကိယတ္ထ [Pg.160] မတိက္ကန္တံ, အတိဝုတ္တံ မတံ ယထာ;
အတိသမ္ဗာဓ မာကာသ, မေတိဿာ ထနဇမ္ဘနေ.
၅၇.
သမုဒါယတ္ထတော’ပေတံ, တံ အပေတတ္ထကံ ယထာ;
ဂါဝိပုတ္တော ဗလိဗဒ္ဓေါ, တိဏံ ခါဒီ ပိဝီ ဇလံ.
၅၈.
ဗန္ဓေ ဖရုသတာ ယတ္ထ, တံ ဗန္ဓဖရုသံ ယထာ;
ခရာ ခိလာ ပရိက္ခီဏာ, ခေတ္တေ ခိတ္တံ ဖလတျ’လံ.
ဝါကျတ္ထဒေါသ နိဒ္ဒေသ
၅၉.
ဉေယျံ လက္ခဏ မနွတ္ထ, ဝသေနာ’ပက္ကမာဒိနံ;
ဥဒါဟရဏ မေတေသံ, ဒါနိ သန္ဒဿယာမျ’ဟံ.
တတ္ထာ’ပက္ကမံ ယထာ
၆၀.
ဘာဝနာ, ဒါန, သီလာနိ, သမ္မာ သမ္ပာဒိတာနိ’ဟ;
ဘောဂ, သဂ္ဂါဒိ, နိဗ္ဗာန, သာဓနာနိ န သံသယော.
ဩစိတျဟီနံ ယထာ
၆၁.
ပူဇနီယတရော လောကေ, အဟ မေကော နိရန္တရံ;
မယေကသ္မိံ ဂုဏာ သဗ္ဗေ, ယတော သမုဒိတာ အဟုံ.
ယထာ စ
၆၂.
ယာစိတော’ဟံ ကထံ နာမ, န ဒဇ္ဇာမျ’ပိ ဇီဝိတံ;
တထာပိ ပုတ္တဒါနေန, ဝေဓတေ ဟဒယံ မမ.
ဘဂ္ဂရီတိ ယထာ
၆၃.
ဣတ္ထီနံ ဒုဇ္ဇနာနဉ္စ, ဝိဿာသော နောပပဇ္ဇတေ;
ဝိသေ သိင်္ဂိမှိ နဒိယံ, ရောဂေ ရာဇကုလမှိ စ.
သသံသယံ ယထာ
၆၄.
မုနိန္ဒစန္ဒိမာ လောက, သရလောလဝိလောစနော;
ဇနော’ ဝက္ကန္တပန္ထော’ဝ, ဂေါပဒဿနပီဏိတော.
၆၅.
ဝါကျတ္ထတော ဒုပ္ပတီတိ, ကရံ ဂါမ္မံ မတံ ယထာ;
ပေါသော ဝီရိယဝါ သော’ယံ, ပရံ ဟန္တွာ န ဝိဿမီ.
၆၆.
ဒုဋ္ဌာလင်္ကရဏံ တေတံ, ယတ္ထာ’လင်္ကာရဒူသနံ;
တဿာ’လင်္ကာရနိဒ္ဒေသေ, ရူပ မာဝိ ဘဝိဿတိ.
၆၇.
ကတော’တြ [Pg.161] သင်္ခေပနယာ မယာ’ယံ,ဒေါသာန မေသံ ပဝရော ဝိဘာဂေါ;
ဧသော’ဝ’လံ ဗောဓယိတုံ ကဝီနံ,တမတ္ထိ စေ ခေဒကရံ ပရမ္ပိ.
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
ဒေါသာဝဗောဓော နာမ
ပဌမော ပရိစ္ဆေဒေါ.
၂. ဒေါသပရိဟာရာဝဗောဓ-ဒုတိယပရိစ္ဆေဒ
၆၈.
ကဒါစိ ကဝိကောသလ္လာ, ဝိရောဓော သကလော ပျ’ယံ;
ဒေါသသင်္ချ မတိက္ကမ္မ, ဂုဏဝီထိံ ဝိဂါဟတေ.
၆၉.
တေန ဝုတ္တဝိရောဓာန, မဝိရောဓော ယထာ သိယာ;
တထာ ဒေါသပရိဟာရာ, ဝဗောဓော ဒါနိ နီယတေ.
တတ္ထ ဝိရုဒ္ဓတ္ထန္တရဿ ပရိဟာရော ယထာ
၇၀.
ဝိန္ဒန္တံ ပါကသာလီနံ, သာလီနံ ဒဿနာ သုခံ;
တံ ကထံ နာမ မေဃော’ယံ, ဝိသဒေါ သုခယေ ဇနံ?
ယထာ ဝါ
၇၁.
ဝိနာယကောပိ နာဂေါ သိ, ဂေါတမောပိ မဟာမတိ;
ပဏီတောပိ ရသာ’ပေတော, စိတ္တာ မေ သာမိ တေ ဂတိ.
အဈ’တ္ထဿ ယထာ
၇၂.
ကထံ တာဒိဂုဏာဘာဝေ, လောကံ တောသေတိ ဒုဇ္ဇနော?ဩဘာသိတာသေသဒိသော, ခဇ္ဇောတော နာမ ကိံ ဘဝေ?
၇၃.
ပဟေလိကာယ မာရုဠှာ, န ဟိ ဒုဋ္ဌာ ကိလိဋ္ဌတာ;
ပိယာ သုခါ’လိင်္ဂိတံ က, မာလိင်္ဂတိ နု နော ဣတိ.
၇၄.
ယမကေ နော ပယောဇေယျ, ကိလိဋ္ဌပဒ မိစ္ဆိတေ;
တတော ယမက မညံ တု, သဗ္ဗ မေတံမယံ ဝိယ.
ဒေသဝိရောဓိနော ယထာ
၇၅.
ဗောဓိသတ္တပ္ပဘာဝေန[Pg.162], ထလေပိ ဇလဇာနျ’ဟုံ;
နုဒန္တာနိ’ဝ သုစိရာ, ဝါသက္လေသံ တဟိံ ဇလေ.
ကာလဝိရောဓိနော ယထာ
၇၆.
မဟာနုဘာဝ ပိသုနော, မုနိနော မန္ဒ မာရုတော;
သဗ္ဗောတုကမယံ ဝါယိ, ဓုနန္တော ကုသုမံ သမံ.
ကလာဝိရောဓိနော ယထာ
၇၇.
နိမုဂ္ဂမာနသော ဗုဒ္ဓ, ဂုဏေ ပဉ္စသိခဿပိ;
တန္တိဿရ ဝိရောဓော သော, န သမ္ပီဏေတိ ကံ ဇနံ?
လောကဝိရောဓိနော ယထာ
၇၈.
ဂဏယေ စက္ကဝါဠံ သော, စန္ဒနာယပိ သီတလံ;
သမ္ဗောဓိ သတ္တ ဟဒယော, ပဒိတ္တ’င်္ဂါရပူရိတံ.
ဉာယဝိရောဓိနော ယထာ
၇၉.
ပရိစ္စတ္တဘဝေါပိ တွ, မုပနီတဘဝေါ အသိ;
အစိန္တျဂုဏသာရာယ, နမော တေ မုနိပုင်္ဂဝ.
အာဂမဝိရောဓိနော ယထာ
၈၀.
နေဝါ’လပတိ ကေနာ’ပိ, ဝစီဝိညတ္တိတော ယတိ;
သမ္ပဇာနမုသာဝါဒါ, ဖုသေယျာ’ပတ္တိဒုက္ကဋံ.
နေယျဿ ယထာ
၈၁.
မရီစိစန္ဒနာ’လေပ, လာဘာ သီတမရီစိနော;
ဣမာ သဗ္ဗာပိ ဓဝလာ, ဒိသာ ရောစန္တိ နိဗ္ဘရံ.
ယထာ ဝါ
၈၂.
မနောနုရဉ္ဇနော မာရ, င်္ဂနာသိင်္ဂါရဝိဗ္ဘမော;
ဇိနေနာ’သမနုညာတော, မာရဿ ဟဒယာ’နလော.
ဝိသေသနာပေက္ခဿ ယထာ
၈၃.
အပယာတာ’ပရာဓမ္ပိ, အယံ ဝေရီ ဇနံ ဇနော;
ကောဓပါဋလဘူတေန, ဘိယျော ပဿတိ စက္ခုနာ.
ဟီနတ္ထဿ ယထာ
၈၄.
အပ္ပကာနမ္ပိ ပါပါနံ, ပဘာဝံ နာသယေ ဗုဓော;
အပိ နိပ္ပဘာတာ’နီတ, ခဇ္ဇောတော ဟောတိ ဘာဏုမာ.
အနတ္ထဿ ယထာ
၈၅.
န [Pg.163] ပါဒပူရဏတ္ထာယ, ပဒံ ယောဇေယျ ကတ္ထစိ,ယထာ ဝန္ဒေ မုနိန္ဒဿ, ပါဒပင်္ကေရုဟံ ဝရံ.
၈၆.
ဘယကောဓပသံသာဒိ, ဝိသေသော တာဒိသော ယဒိ;
ဝတ္တုံ ကာမီယတေ ဒေါသော, န တတ္ထေ’ကတ္ထတာကတော.
ယထာ
၈၇.
သပ္ပော သပ္ပော! အယံ ဟန္ဒ, နိဝတ္တတု ဘဝံ တတော,ယဒိ ဇီဝိတုကာမော’သိ, ကထံ တ မုပသပ္ပသိ?
ဘဂ္ဂရီတိနော ယထာ
၈၈.
ယောကောစိ ရူပါ’တိသယော, ကန္တိ ကာပိ မနောဟရာ;
ဝိလာသာ’တိသယော ကောပိ,အဟော! ဗုဒ္ဓမဟော’ဒယော.
၈၉.
အဗျာမောဟကရံ ဗန္ဓံ, အဗျာကိဏ္ဏံ မနောဟရံ;
အဒူရပဒ ဝိနျာသံ, ပသံသန္တိ ကဝိဿရာ.
ယထာ
၉၀.
နီလုပ္ပလာ’ဘံ နယနံ, ဗန္ဓုကရုစိရော’ဓရော;
နာသာ ဟေမ’င်္ကုသော တေန, ဇိနော’ယံ ပိယဒဿနော.
၉၁.
သမတိက္ကန္တ ဂါမ္မတ္တံ, ကန္တ ဝါစာ’ဘိသင်္ခတံ;
ဗန္ဓနံ ရသဟေတုတ္တာ, ဂါမ္မတ္တံ အတိဝတ္တတိ.
ယထာ
၉၂.
ဒုနောတိ ကာမစဏ္ဍာလော, သော မံ သဒယ နိဒ္ဒယော;
ဤဒိသံ ဗျသနာ’ပန္နံ, သုခီပိ ကိ မုပေက္ခသေ?
၉၃.
ယတိဟီနပရိဟာရော, န ပုနေ’ဒါနိ နီယတေ;
ယတော န သဝနု’ဗ္ဗေဂံ, ဟေဋ္ဌာ ယေသံ ဝိစာရိတံ.
ကမစ္စုတဿ ယထာ
၉၄.
ဥဒါရစရိတော’သိ တွံ, တေနေ’ဝါ’ရာဓနာ တွယိ;
ဒေသံ ဝါ ဒေဟိ ဂါမံ ဝါ, ခေတ္တံ ဝါ မမ သောဘနံ.
အတိဝုတ္တဿ ယထာ
၉၅.
မုနိန္ဒစန္ဒသမ္ဘူတ, ယသောရာသိမရီစိနံ;
သကလောပျ’ယ မာကာသော, နာ’ဝကာသော ဝိဇမ္ဘနေ.
၉၆.
ဝါကျံ [Pg.164] ဗျာပန္နစိတ္တာနံ, အပေတတ္ထံ အနိန္ဒိတံ;
တေနု’မ္မတ္တာဒိကာနံ တံ, ဝစနာ’ညတြ ဒုဿတိ.
ယထာ
၉၇.
သမုဒ္ဒေါ ပီယတေ သော’ယ, မဟ’မဇ္ဇ ဇရာတုရော;
ဣမေ ဂဇ္ဇန္တိ ဇီမူတာ, သက္ကဿေ’ရာဝဏော ပိယော.
၉၈.
သုခုမာလာ’ဝိရောဓိတ္တ, ဒိတ္တဘာဝပ္ပဘာဝိတံ;
ဗန္ဓနံ ဗန္ဓဖရုသ, ဒေါသံ သံဒူသယေယျ တံ.
ယထာ
၉၉.
ပဿန္တာ ရူပဝိဘဝံ, သုဏန္တာ မဓုရံ ဂိရံ;
စရန္တိ သာဓူ သမ္ဗုဒ္ဓ, ကာလေ ကေဠိပရမ္မုခါ.
အပက္ကမဿ ယထာ
၁၀၀.
ဘာဝနာ, ဒါန, သီလာနိ, သမ္မာ သမ္ပာဒိတာနိ’ဟ;
နိဗ္ဗာန, ဘောဂ, သဂ္ဂါဒိ, သာဓနာနိ န သံသယော.
၁၀၁.
ဥဒ္ဒိဋ္ဌဝိသယော ကောစိ, ဝိသေသော တာဒိသော ယဒိ;
အနု’ဒ္ဒိဋ္ဌေသု နေဝ’တ္ထိ, ဒေါသော ကမဝိလင်္ဃနေ.
ယထာ
၁၀၂.
ကုသလာ’ကုသလံ အဗျာ, ကတ’မိစ္စေသု ပစ္ဆိမံ;
အဗျာကတံ ပါကဒံ န, ပါကဒံ ပဌမဒွယံ.
၁၀၃.
သဂုဏာနာ’ဝိကရဏေ, ကာရဏေ သတိ တာဒိသေ;
ဩစိတျဟီနတာ’ပတ္တိ, နတ္ထိ ဘူတတ္ထသံသိနော.
၁၀၄.
ဩစိတျံ နာမ ဝိညေယျံ, လောကေ ဝိချာတ မာဒရာ;
တတ္ထော’ပဒေသပဘဝါ, သုဇနာ ကဝိပုင်္ဂဝါ.
၁၀၅.
ဝိညာတောစိတျဝိဘဝေါ, စိတျဟီနံ ပရိဟရေ;
တတော’စိတျဿ သမ္ပောသေ,ရသပေါသော သိယာ ကတေ.
ယထာ
၁၀၆.
ယော မာရသေန မာသန္န, မာသန္နဝိဇယု’ဿဝေါ;
တိဏာယပိ န မညိတ္ထ, သော ဝေါ ဒေတု ဇယံ ဇိနော.
၁၀၇.
အာရဒ္ဓကတ္တုကမ္မာဒိ, ကမာ’တိက္ကမလင်္ဃနေ;
ဘဂ္ဂရီတိဝိရောဓော’ယံ, ဂတိံ န ကွာ’ပိ ဝိန္ဒတိ.
ယထာ
၁၀၈.
သုဇန’ညာန မိတ္ထီနံ, [Pg.165] ဝိဿာသော နော’ပပဇ္ဇတေ;
ဝိသဿ သိင်္ဂိနော ရောဂ, နဒီရာဇကုလဿ စ.
ယထာ
၁၀၉.
ဘေသဇ္ဇေ ဝိဟိတေ သုဒ္ဓ, ဗုဒ္ဓါဒိရတနတ္တယေ;
ပသာဒ မာစရေ နိစ္စံ, သဇ္ဇနေ သဂုဏေပိ စ.
သသံသယဿ ယထာ
၁၁၀.
မုနိန္ဒစန္ဒိမာ’လောက, ရသ လောလ ဝိလောစနော;
ဇနော’ဝက္ကန္တပန္ထော’ဝ, ရံသိဒဿနပီဏိတော.
၁၁၁.
သံသယာယေ’ဝ ယံကိဉ္စိ, ယဒိ ကီဠာဒိဟေတုနာ;
ပယုဇ္ဇတေ န ဒေါသော’ဝ, သသံသယသမပ္ပိတော.
ယထာ
၁၁၂.
ယာတေ ဒုတိယံ နိလယံ, ဂရုမှိ သကဂေဟတော;
ပါပုဏေယျာမ နိယတံ, သုခ’မဇ္ဈယနာ’ဒိနာ.
၁၁၃.
သုဘဂါ ဘဂိနီ သာ’ယံ, ဧတဿိ’စ္စေဝမာဒိကံ;
န ‘ဂါမ္မ’မိတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ, ကဝီဟိ သကလေဟိပိ.
၁၁၄.
ဒုဋ္ဌာ’လင်္ကာရဝိဂမေ, သောဘနာ’လင်္ကတိက္ကမော;
အလင်္ကာရပရိစ္ဆေဒေ, အာဝိဘာဝံ ဂမိဿတိ.
၁၁၅.
ဒေါသေ ပရီဟရိတု မေသ ဝရော’ပဒေသော,သတ္ထန္တရာနုသရဏေန ကတော မယေဝံ;
ဝိညာယိ’မံ ဂရုဝရာန’ဓိက’ပ္ပသာဒါ,ဒေါသေ ပရံ ပရိဟရေယျ ယသောဘိလာသီ.
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
ဒေါသပရိဟာရာဝဗောဓော နာမ
ဒုတိယော ပရိစ္ဆေဒေါ.
၃. ဂုဏာဝဗောဓ-တတိယပရိစ္ဆေဒ
အနုသန္ဓိ
၁၁၆.
သမ္ဘဝန္တိ [Pg.166] ဂုဏာ ယသ္မာ, ဒေါသာနေ’ဝ’မတိက္ကမေ;
ဒဿေဿံ တေ တတော ဒါနိ, သဒ္ဒေ သမ္ဘူသယန္တိ ယေ.
သဒ္ဒါလင်္ကာရ ဥဒ္ဒေသ
၁၁၇.
ပသာဒေါ’ဇော, မဓုရတာ, သမတာ, သုခုမာလတာ;
သိလေသော’ဒရတာ, ကန္တိ, အတ္ထဗျတ္တိ, သမာဓယော.
သဒ္ဒါလင်္ကာရ ပယောဇန
၁၁၈.
ဂုဏေဟေ’တေဟိ သမ္ပန္နော, ဗန္ဓော ကဝိမနောဟရော;
သမ္ပာဒိယတိ ကတ္တူနံ, ကိတ္တိ မစ္စန္တနိမ္မလံ.
သဒ္ဒါလင်္ကာရ နိဒ္ဒေသ
၁၁၉.
အဒူရာဟိတသမ္ဗန္ဓ, သုဘဂါ ယာ ပဒါ’ဝလိ;
သုပသိဒ္ဓါ’ဘိဓေယျာ’ယံ, ပသာဒံ ဇနယေ ယထာ.
၁၂၀.
အလင်္ကရောန္တာ ဝဒနံ, မုနိနော’ဓရရံသိယော;
သောဘန္တေ’ရုဏရံသီ’ဝ, သမ္ပတန္တာ’မ္ဗုဇော’ဒရေ.
၁၂၁.
ဩဇော သမာသဗာဟုလျ, မေသော ဂဇ္ဇဿ ဇီဝိတံ;
ပဇ္ဇေပျ’နာ’ကုလော သော’ယံ,ကန္တော ကာမီယတေ ယထာ.
၁၂၂.
မုနိန္ဒ မန္ဒ သဉ္ဇာတ, ဟာသ စန္ဒန လိမ္ပိတာ;
ပလ္လဝါ ဓဝလာ တဿေ, ဝေကော နာ’ဓရပလ္လဝေါ.
၁၂၃.
ပဒါ’ဘိဓေယျဝိသယံ, သမာသ ဗျာသ သမ္ဘဝံ;
ယံ ပါရိဏတျံ ဟောတီ’ဟ, သောပိ ဩဇော’ဝ တံ ယထာ.
၁၂၄.
ဇောတယိတွာန သဒ္ဓမ္မံ, သန္တာရေတွာ သဒေဝကေ;
ဇလိတွာ အဂ္ဂိခန္ဓော’ဝ, နိဗ္ဗုတော သော သသာဝကော.
၁၂၅.
မတ္ထကဋ္ဌီ မတဿာ’ပိ, ရဇောဘာဝံ ဝဇန္တု မေ;
ယတော ပုညေန တေ သေန္တု, ဇိန ပါဒ’မ္ဗုဇဒွယေ.
၁၂၆.
ဣစ္စတြ [Pg.167] နိစ္စပ္ပဏတိ, ဂေဓော သာဓု ပဒိဿတိ;
ဇာယတေ’ယံ ဂုဏော တိက္ခ, ပညာနမဘိယောဂတော.
၁၂၇.
မဓုရတ္တံ ပဒါသတ္တိ, ရ’နုပ္ပာသဝသာ ဒွိဓာ;
သိယာ သမသုတိ ပုဗ္ဗာ, ဝဏ္ဏာ’ဝုတ္တိ ပရော ယထာ.
၁၂၈.
ယဒါ ဧသော’ဘိသမ္ဗောဓိံ, သမ္ပတ္တော မုနိပုင်္ဂဝေါ;
တဒါ ပဘုတိ ဓမ္မဿ, လောကေ ဇာတော မဟု’ဿဝေါ.
၁၂၉.
မုနိန္ဒမန္ဒဟာသာ တေ, ကုန္ဒ သန္ဒောဟဝိဗ္ဘမာ;
ဒိသန္တ မနုဓာဝန္တိ, ဟသန္တာ စန္ဒကန္တိယော.
၁၃၀.
သဗ္ဗကောမလဝဏ္ဏေဟိ, နာ’နုပ္ပာသော ပသံသိယော;
ယထာ’ယံ မာလတီမာလာ, လိန လောလာ’လိမာလိနီ.
၁၃၁.
မုဒူဟိ ဝါ ကေဝလေဟိ, ကေဝလေဟိ ဖုဋေဟိ ဝါ,မိဿေဟိ ဝါ တိဓာ ဟောတိ, ဝဏ္ဏေဟိ သမတာ ယထာ.
ကေဝလမုဒုသမတာ
၁၃၂.
ကောကိလာ’လာပသံဝါဒီ, မုနိန္ဒာ’လာပဝိဗ္ဘမော;
ဟဒယင်္ဂမတံ ယာတိ, သတံ ဒေတိ စ နိဗ္ဗုတိံ.
ကေဝလဖုဋသမတာ
၁၃၃.
သမ္ဘာဝနီယသမ္ဘာဝံ, ဘဂဝန္တံ ဘဝန္တဂုံ;
ဘဝန္တသာဓနာ’ကင်္ခီ, ကော န သမ္ဘာဝယေ ဝိဘုံ.
မိဿကသမတာ
၁၃၄.
လဒ္ဓစန္ဒနသံသဂ္ဂ, သုဂန္ဓိ မလယာ’နိလော;
မန္ဒ မာယာတိ ဘီတော’ဝ, မုနိန္ဒမုခမာရုတာ.
၁၃၅.
အနိဋ္ဌုရ’က္ခရ’ပ္ပာယာ, သဗ္ဗကောမလ နိဿဋာ;
ကိစ္ဆမုစ္စာရဏာ’ပေတ, ဗျဉ္ဇနာ သုခုမာလတာ.
၁၃၆.
ပဿန္တာ ရူပဝိဘဝံ, သုဏန္တာ မဓုရံ ဂိရံ;
စရန္တိ သာဓူ သမ္ဗုဒ္ဓ, ကာလေ ကေဠိပရမ္မုခါ.
၁၃၇.
အလင်္ကာရဝိဟီနာ’ပိ, သတံ သမ္မုခတေ’ဒိသီ;
အာရောဟတိ ဝိသေသေန, ရမဏီယာ တ’ဒုဇ္ဇလာ.
၁၃၈.
ရောမဉ္စ [Pg.168] ပိဉ္ဆ ရစနာ, သာဓု ဝါဒါဟိတဒ္ဓနီ;
လဠန္တိ’မေ မုနိမေဃု, မ္မဒါ သာဓု သိခါဝလာ.
၁၃၉.
သုခုမာလတ္တ မတ္ထေ’ဝ, ပဒတ္ထဝိသယမ္ပိ စ;
ယထာ မတာဒိသဒ္ဒေသု, ကိတ္တိသေသာဒိကိတ္တနံ.
၁၄၀.
သိလိဋ္ဌ ပဒ သံသဂ္ဂ, ရမဏီယ ဂုဏာ’လယော;
သဗန္ဓဂါရဝေါ သော’ယံ, သိလေသော နာမ တံ ယထာ.
၁၄၁.
ဗာလိ’န္ဒုဝိဗ္ဘမ’စ္ဆေဒိ, နခရာ’ဝလိ ကန္တိဘိ;
သာ မုနိန္ဒပဒ’မ္ဘောဇ, ကန္တိ ဝေါ ဝလိတာ’ဝတံ.
၁၄၂.
ဥက္ကံသဝန္တော ယောကောစိ, ဂုဏော ယဒိ ပတီယတေ;
ဥဒါရော’ယံ ဘဝေ တေန, သနာထာ ဗန္ဓပဒ္ဓတိ.
၁၄၃.
ပါဒမ္ဘောဇ ရဇော လိတ္တ, ဂတ္တာ ယေ တဝ ဂေါတမ;
အဟော! တေ ဇန္တဝေါ ယန္တိ, သဗ္ဗထာ နိရဇတ္တနံ.
၁၄၄.
ဧဝံ ဇိနာ’နုဘာဝဿ, သမုက္ကံသော’တြ ဒိဿတိ;
ပညဝါ ဝိဓိနာ’နေန, စိန္တယေ ပရ မီဒိသံ.
၁၄၅.
ဥဒါရော သောပိ ဝိညေယျော, ယံ ပသတ္ထ ဝိသေသနံ;
ယထာ ကီဠာသရော လီလာ, ဟာသော ဟေမင်္ဂဒါ’ဒယော.
၁၄၆.
လောကိယ’တ္ထာ’န’တိက္ကန္တာ, ကန္တာ သဗ္ဗဇနာနပိ;
ကန္တိ နာမာ’တိဝုတ္တဿ, ဝုတ္တာ သာ ပရိဟာရတော.
ယထာ မုနိန္ဒ ဣစ္စာဒိ.
၁၄၇.
အတ္ထဗျတ္တာ’ဘိဓေယျဿာ,နေယျတာ သဒ္ဒတော’တ္ထတော;
သာ’ယံ တဒုဘယာ နေယျ, ပရိဟာရေ ပဒဿိတာ;
ယထာ မရီစိစ္စာဒိ စ, မနောနုရဉ္ဇနောစ္စာဒိ.
ပုန အတ္ထေန ယထာ
၁၄၈.
သဘာဝါ’မလတာ ဓီရ, မုဓာ ပါဒနခေသု တေ;
ယတော တေ’ဝနတာ’နန္တ, မောဠိစ္ဆာယာ ဇဟန္တိ နော.
၁၄၉.
‘ဗန္ဓသာရော’တိ မညန္တိ, ယံ သမဂ္ဂါပိ ဝိညုနော;
ဒဿနာ’ဝသရံ ပတ္တော, သမာဓိ နာမ’ယံ ဂုဏော.
၁၅၀.
အညဓမ္မော တတော’ညတ္ထ, လောကသီမာ’နုရောဓတော;
သမ္မာ အာဓီယတေ’စ္စေ’သော, ‘သမာဓီ’တိ နိရုစ္စတိ.
သမာဓိ ဥဒ္ဒေသ
၁၅၁.
အပါဏေ [Pg.169] ပါဏီနံ ဓမ္မော, သမ္မာ အာဓီယတေ ကွစိ,;
နိရူပေ ရူပယုတ္တဿ, နိရသေ သရသဿ, စ.
၁၅၂.
အဒြဝေ ဒြဝယုတ္တဿ, အကတ္တရိပိ ကတ္တုတာ,;
ကဌိနဿာ’သရီရေ,ပိ, ရူပံ တေသံ ကမာ သိယာ.
သမာဓိနိဒ္ဒေသ
အပါဏေ ပါဏီနံ ဓမ္မော
၁၅၃.
ဥဏ္ဏာ ပုဏ္ဏိ’န္ဒုနာ နာထ! ဒိဝါပိ သဟ သင်္ဂမာ;
ဝိနိဒ္ဒါ သမ္ပမောဒန္တိ, မညေ ကုမုဒိနီ တဝ.
နိရုပေ ရူပယုတ္တဿ
၁၅၄.
ဒယာရသေသု မုဇ္ဇန္တာ, ဇနာ’မတရသေသွိ’ဝ;
သုခိတာ ဟတဒေါသာ တေ, နာထ! ပါဒ’မ္ဗုဇာ’နတာ.
နိရသေ သရသဿ
၁၅၅.
မဓုရေပိ ဂုဏေ ဓီရ, န’ပ္ပသီဒန္တိ ယေ တဝ;
ကီဒိသီ မနသောဝုတ္တိ, တေသံ ခါရဂုဏာန ဘော’.
အဒြဝေ ဒြဝယုတ္တဿ
၁၅၆.
သဗ္ဗတ္ထသိဒ္ဓ! စူဠက, ပုဋပေယျာ မဟာဂုဏာ;
ဒိသာ သမန္တာ ဓာဝန္တိ, ကုန္ဒသောဘာ သ လက္ခဏာ.
အကတ္တရိပိ ကတ္တုတာ
၁၅၇.
မာရာ’ရိဗလဝိဿဋ္ဌာ, ကုဏ္ဌာ နာနာဝိဓာ’ယုဓာ;
လဇ္ဇမာနာ’ညဝေသေန, ဇိန! ပါဒါ’နတာ တဝ.
ကဌိနဿာ သရီရေ
၁၅၈.
မုနိန္ဒဘာဏုမာ ကာလော,ဒိတော ဗောဓော’ဒယာ’စလေ;
သဒ္ဓမ္မရံသိနာ ဘာတိ, ဘိန္ဒ မန္ဒတမံ ပရံ.
၁၅၉.
ဝမနု’ဂ္ဂိရနာဒျေ’တံ, ဂုဏဝုတျ’ပရိစ္စုတံ;
အတိသုန္ဒရ မညံ တု, ကာမံ ဝိန္ဒတိ ဂါမ္မတံ.
၁၆၀.
ကန္တီနံ ဝမနဗျာဇာ, မုနိပါဒနခါ’ဝလီ;
စန္ဒကန္တီ ပိဝန္တီ’ဝ, နိပ္ပဘံ တံ ကရောန္တိယော.
၁၆၁.
အစိတ္တကတ္တုကံ [Pg.170] ရုစျ, မိစ္စေဝံ ဂုဏကမ္မတံ;
သစိတ္တကတ္တုကံ ပေ’တံ, ဂုဏကမ္မံ ယဒု’တ္တမံ.
၁၆၂.
ဥဂ္ဂိရန္တော’ဝ သသ္နေဟ, ရသံ ဇိနဝရော ဇနေ;
ဘာသန္တော မဓုရံ ဓမ္မံ, ကံ န သပ္ပီဏယေ ဇနံ.
၁၆၃.
ယော သဒ္ဒသတ္ထကုသလော ကုသလော နိဃဏ္ဍု,ဆန္ဒောအလင်္ကတိသု နိစ္စကတာ’ဘိယောဂေါ;
သော’ယံ ကဝိတ္တဝိကလောပိ ကဝီသု သင်္ချ,မောဂ္ဂယှ ဝိန္ဒတိ ဟိ ကိတ္တိ’ မမန္ဒရူပံ.
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
ဂုဏာဝဗောဓော နာမ
တတိယော ပရိစ္ဆေဒေါ.
၄. အတ္ထာလင်္ကာရာဝဗောဓ-စတုတ္ထပရိစ္ဆေဒ
၁၆၄.
အတ္ထာလင်္ကာရသဟိတာ, သဂုဏာ ဗန္ဓပဒ္ဓတိ;
အစ္စန္တကန္တာ ကန္တာ ဝ ဝုစ္စန္တေ တေ တတော’ဓုနာ.
၁၆၅.
သဘာဝ, ဝင်္ကဝုတ္တီနံ, ဘေဒါ ဒွိဓာ အလံကြိယာ;
ပဌမာ တတ္ထ ဝတ္ထူနံ, နာနာဝတ္ထာ’ဝိဘာဝိနီ.
ယထာ
၁၆၆.
လီလာ ဝိကန္တိ သုဘဂေါ, ဒိသာ ထိရ ဝိလောကနော;
ဗောဓိသတ္တင်္ကုရော ဘာသံ, ဝိရောစိ ဝါစ မာသဘိံ.
၁၆၇.
ဝုတ္တိ ဝတ္ထုသဘာဝဿ, ယာ’ညထာ သာ’ပရာ ဘဝေ;
တဿာ’နန္တဝိကပ္ပတ္တာ, ဟောတိ ဗီဇော’ပဒဿနံ.
ဝင်္ကဝုတ္တိ အတ္ထာလင်္ကာရ
ဥဒ္ဒေသ
၁၆၈.
တတ္ထာ’တိသယ, ဥပမာ, ရူပကာ, ဝုတ္တိ, ဒီပကံ,;
အက္ခေပေါ, တ္ထန္တရနျာသော, ဗျတိရေကော, ဝိဘာဝနာ.
၁၆၉.
ဟေတု[Pg.171], က္ကမော, ပိယတရံ, သမာသ, ပရိကပ္ပနာ;
သမာဟိတံ, ပရိယာယ, ဝုတ္တိ, ဗျာဇောပဝဏ္ဏနံ.
၁၇၀.
ဝိသေသ, ရုဠှာဟင်္ကာရာ, သိလေသော, တုလျယောဂိတာ;
နိဒဿနံ, မဟန္တတ္တံ, ဝဉ္စနာ, ပ္ပကတတ္ထုတိ,.
၁၇၁.
ဧကာဝလိ, အညမညံ, သဟဝုတ္တိ, ဝိရောဓိတာ;
ပရိဝုတ္တိ, ဗ္ဘမော, ဘာဝေါ, မိဿ, မာသီ, ရသီ, ဣတိ.
၁၇၂.
ဧတေ ဘေဒါ သမုဒ္ဒိဋ္ဌာ, ဘာဝေါ ဇီဝိတ မုစ္စတေ;
ဝင်္ကဝုတ္တီသု ပေါသေသိ, သိလေသော တု သိရိံ ပရံ.
နိဒ္ဒေသ
၁၇၃.
ပကာသကာ ဝိသေသဿ, သိယာ’တိသယဝုတ္တိ ယာ;
လောကာ’တိက္ကန္တဝိသယာ, လောကိယာ,တိ စ သာ ဒွိဓာ.
၁၇၄.
လောကိယာတိသယဿေ’တေ,ဘေဒါ ယေ ဇာတိအာဒယော;
ပဋိပါဒီယတေ တွ’ဇ္ဇ, လောကာတိက္ကန္တဂေါစရာ.
၁၇၅.
ပိဝန္တိ ဒေဟကန္တီ ယေ, နေတ္တဉ္ဇလိပုဋေန တေ;
နာ’လံ ဟန္တုံ ဇိနေ’သံ တွံ, တဏှံ တဏှာဟရောပိ ကိံ?
၁၇၆.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, သဓမ္မတ္တံ သိယော’ပမာ;
သဒ္ဒ, တ္ထဂမ္မာ, ဝါကျတ္ထ, ဝိသယာ,တိ စ သာ ဘိဓာ.
၁၇၇.
သမာသ, ပစ္စယေ, ဝါ’ဒီ, သဒ္ဒါ တေသံ ဝသာ တိဓာ;
သဒ္ဒဂမ္မာ သမာသေန, မုနိန္ဒော စန္ဒိမာ’နနော.
၁၇၈.
အာယာဒီ ပစ္စယာ တေဟိ, ဝဒနံ ပင်္ကဇာယတေ;
မုနိန္ဒနယန ဒွန္ဒံ, နီလုပ္ပလဒလီယတိ.
၁၇၉.
ဣဝါဒီ ဣဝ, ဝါ, တုလျ, သမာန, နိဘ, သန္နိဘာ;
ယထာ, သင်္ကာသ, တုလိတ, ပ္ပကာသ, ပတိရူပကာ.
၁၈၀.
သရီ, သရိက္ခ, သံဝါဒီ, ဝိရောဓိ, သဒိသာ, ဝိယ;
ပဋိပက္ခ, ပစ္စနီကာ, သပက္ခော, ပမိတော, ပမာ.
၁၈၁.
ပဋိဗိမ္ဗ, ပဋိစ္ဆန္န, သရူပ, သမ, သမိတာ;
သဝဏ္ဏာ, ဘာ, ပဋိနိဓိ, သဓမ္မာ, ဒိ သလက္ခဏာ.
၁၈၂.
ဇယတျ[Pg.172], က္ကောသတိ, ဟသတိ, ပတိဂဇ္ဇတိ, ဒူဘတိ;
ဥသူယတျ, ဝဇာနာတိ, နိန္ဒတိ, ဿတိ, ရုန္ဓတိ.
၁၈၃.
တဿ စောရေတိ သောဘဂ္ဂံ, တဿ ကန္တိံ ဝိလုမ္ပတိ;
တေန သဒ္ဓိံ ဝိဝဒတိ, တုလျံ တေနာ’ဓိရောဟတိ.
၁၈၄.
ကစ္ဆံ ဝိဂါဟတေ, တဿ, တ မနွေတျ, နုဗန္ဓတိ;
တံသီလံ, တံနိသေဓေတိ, တဿ စာ’နုကရောတိ, မေ.
၁၈၅.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, သဓမ္မတ္တံ ဝိဘာဝိဘိ;
ဣမေဟိ ဥပမာဘေဒါ, ကေစိ နိယျန္တိ သမ္ပတိ.
၁၈၆.
ဝိကာသိပဒုမံ’ဝါ’တိ, သုန္ဒရံ သုဂတာ’နနံ;
ဣတိ ဓမ္မောပမာ နာမ, တုလျဓမ္မနိဒဿနာ.
၁၈၇.
ဓမ္မဟီနာ ‘‘မုခ’မ္ဘောဇ, သဒိသံ မုနိနော’’ဣတိ;
ဝိပရီတော’ပမာ ‘‘တုလျ, မာနနေန’မ္ဗုဇံ တဝ’’.
၁၈၈.
တဝါ’နန’မိဝ’မ္ဘောဇံ, အမ္ဘောဇ’မိဝ တေ မုခံ;
အညမညောပမာ သာ’ယံ, အညမညောပမာနတော.
၁၈၉.
‘‘ယဒိ ကိဉ္စိ ဘဝေ’မ္ဘောဇံ, လောစန’ဗ္ဘမုဝိဗ္ဘမံ;
ဓာရေတုံ မုခသောဘံ တံ, တဝေ’’တိ အဗ္ဘုတောပမာ.
၁၉၀.
‘‘သုဂန္ဓိ သောဘာ သမ္ဗန္ဓီ, သိသိရံ’သု ဝိရောဓိ စ;
မုခံ တဝ’မ္ဗုဇံဝေ’တိ’’, သာ သိလေသောပမာ မတာ.
၁၉၁.
သရူပသဒ္ဒဝါစ္စတ္တာ, သာ သန္တာနောပမာ ယထာ;
ဗာလာ’ဝု’ယျာနမာလာ’ယံ, သာ’လကာ’နနသောဘိနီ.
၁၉၂.
ခယီ စန္ဒော, ဗဟုရဇံ, ပဒုမံ, တေဟိ တေ မုခံ;
သမာနမ္ပိ သမုက္ကံသိ, တျ’ယံ နိန္ဒောပမာ မတာ.
၁၉၃.
အသမတ္ထော မုခေနိ’န္ဒု, ဇိန! တေ ပဋိဂဇ္ဇိတုံ;
ဇဠော ကလင်္ကီ’တိ အယံ, ပဋိသေဓောပမာ သိယာ.
၁၉၄.
‘‘ကစ္ဆံ စန္ဒာရဝိန္ဒာနံ, အတိက္ကမ္မ မုခံ တဝ;
အတ္တနာ’ဝ သမံ ဇာတ’’, မိတျ’သာဓာရဏောပမာ.
၁၉၅.
‘‘သဗ္ဗ’မ္ဘောဇ’ပ္ပဘာသာရော, ရာသိဘူတော’ဝ ကတ္ထစိ;
တဝါ’နနံ ဝိဘာတီ’’တိ, ဟောတာ’ဘူတောပမာ အယံ.
၁၉၆.
ပတီယတေ’တ္ထဂမ္မာ တု, သဒ္ဒသာမတ္ထိယာ ကွစိ;
သမာသ, ပ္ပစ္စယေ, ဝါဒိ, သဒ္ဒယောဂံ ဝိနာ အပိ.
၁၉၇.
ဘိင်္ဂါနေ’မာနိ [Pg.173] စက္ခူနိ, နာ’မ္ဗုဇံ မုခ’မေဝိ’ဒံ;
သုဗျတ္တသဒိသတ္တေန, သာ သရူပေါပမာ မတာ.
၁၉၈.
‘‘မယေ’ဝ မုခသောဘာ’ဿေ, တျလ’မိန္ဒု! ဝိကတ္ထနာ;
ယတော’မ္ဗုဇေပိ သာ’တ္ထီတိ’’, ပရိကပ္ပောပမာ အယံ.
၁၉၉.
‘‘ကိံ ဝါ’မ္ဗုဇ’န္တောဘန္တာလိ, ကိံ လောလနယနံ မုခံ;
မမ ဒေါလာယတေ စိတ္တ’’, မိစ္စ’ယံ သံသယောပမာ.
၂၀၀.
ကိဉ္စိ ဝတ္ထုံ ပဒဿေတွာ, သဓမ္မဿာ’ဘိဓာနတော;
သာမျပ္ပတီတိသဗ္ဘာဝါ, ပတိဝတ္ထုပမာ ယထာ.
၂၀၁.
ဇနေသု ဇာယမာနေသု, နေ’ကောပိ ဇိနသာဒိသော;
ဒုတိယော နနု နတ္ထေ’ဝ, ပါရိဇာတဿ ပါဒပေါ.
၂၀၂.
ဝါကျတ္ထေနေ’ဝ ဝါကျတ္ထော, ယဒိ ကောစူ’ပမီယတေ;
ဣဝယုတ္တာ, ဝိယုတ္တတ္တာ, သာ ဝါကျတ္ထောပမာ ဒွိဓာ.
ဣဝယုတ္တာ
၂၀၃.
ဇိနော သံက္လေသတတ္တာနံ, အာဝိဘူတော ဇနာန’ယံ;
ဃမ္မသန္တာပတတ္တာနံ, ဃမ္မကာလေ’မ္ဗုဒေါ ဝိယ.
ဣဝဝိယုတ္တာ
၂၀၄.
မုနိန္ဒာနန မာဘာတိ, ဝိလာသေကမနောဟရံ;
ဥဒ္ဓံ သမုဂ္ဂတဿာ’ပိ, ကိံ တေ စန္ဒ ဝိဇမ္ဘနာ.
၂၀၅.
သမုဗ္ဗေဇေတိ ဓီမန္တံ, ဘိန္နလိင်္ဂါဒိကံ တု ယံ;
ဥပမာဒူသနာယာ’လ, မေတံ ကတ္ထစိ တံ ယထာ.
၂၀၆.
ဟံသီ’ဝါ’ယံ သသီ ဘိန္န, လိင်္ဂါ, ကာသံ သရာနိ’ဝ;
ဝိဇာတိ ဝစနာ, ဟီနာ, သာ’ဝ ဘတ္တော ဘဋော’ဓိပေ.
၂၀၇.
‘‘ခဇ္ဇောတော ဘာဏုမာလီ’ဝ, ဝိဘာတိ’’တျဓိကောပမာ;
အဖုဋ္ဌတ္ထာ ‘‘ဗလမ္ဗောဓိ, သာဂရော ဝိယ သံခုဘိ.’’
၂၀၈.
‘‘စန္ဒေ ကလင်္ကော ဘိင်္ဂေါ’ဝေ’, တျု’ပမာပေက္ခိနီ အယံ;
ခဏ္ဍိတာ ကေရဝါ’ကာရော, သကလင်္ကော နိသာကရော.
၂၀၉.
ဣစ္စေဝမာဒိရူပေသု, ဘဝန္တိ ဝိဂတာ’ဒရာ;
ကရောန္တိ စာ’ဒရံ ဓီရာ, ပယောဂေ ကွစိ ဒေ’ဝ တု.
၂၁၀.
ဣတ္ထီယံ’ဝါ’ဇနော ယာတိ, ဝဒတျေ’သာ ပုမာ ဝိယ;
ပိယော ပါဏာ ဣဝါ’ယံ မေ, ဝိဇ္ဇာ ဓန’မိဝ’စ္စိတာ.
၂၁၁.
ဘဝံ [Pg.174] ဝိယ မဟီပါလ, ဒေဝရာဇာ ဝိရောစတေ;
အလ’မံသုမတော ကစ္ဆံ, တေဇသာ ရောဟိတုံ အယံ.
၂၁၂.
ဥပမာနော’ပမေယျာနံ, အဘေဒဿ နိရူပနာ;
ဥပမာ’ဝ တိရောဘူတ, ဘေဒါ ရူပက မုစ္စတေ.
၂၁၃.
အသေသ ဝတ္ထု ဝိသယံ, ဧကဒေသ ဝိဝုတ္တိ, စ;
တံ ဒွိဓာ ပုန ပစ္စေကံ, သမာသာဒိဝသာ တိဓာ.
အသေသဝတ္ထုဝိသယသမာသ
၂၁၄.
အင်္ဂုလိဒလ သံသောဘိံ, နခဒီဓိတိ ကေသရံ;
သိရသာ န ပိလန္ဓန္တိ, ကေ မုနိန္ဒ ပဒ’မ္ဗုဇံ.
အသေသဝတ္ထုဝိသယအသမာသ
၂၁၅.
ရတနာနိ ဂုဏာ ဘူရီ, ကရုဏာ သီတလံ ဇလံ;
ဂမ္ဘီရတ္တ မဂါဓတ္တံ, ပစ္စက္ခော’ယံ ဇိနော’မ္ဗုဓိ.
အသေသဝတ္ထုဝိသယမိဿက
၂၁၆.
စန္ဒိကာ မန္ဒဟာသာ တေ, မုနိန္ဒ! ဝဒနိ’န္ဒုနော;
ပဗောဓယတျ’ယံ သာဓု, မနော ကုမုဒ ကာနနံ.
၂၁၇.
အသေသဝတ္ထုဝိသယေ, ပဘေဒေါ ရူပကေ အယံ;
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမှိ, ဘေဒေါ ဒါနိ ပဝုစ္စတိ.
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိသမာသ
၂၁၈.
ဝိလာသ ဟာသ ကုသုမံ, ရုစိရာ’ဓရ ပလ္လဝံ;
သုခံ ကေ ဝါ န ဝိန္ဒန္တိ, ပဿန္တာ မုနိနော မုခံ.
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိအသမာသ
၂၁၉.
ပါဒဒွန္ဒံ မုနိန္ဒဿ, ဒဒါတု ဝိဇယံ တဝ;
နခရံသီ ပရံ ကန္တာ, ယဿ ပါပဇယဒ္ဓဇာ.
ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမိဿက
၂၂၀.
သုနိမ္မလကပေါလဿ, မုနိန္ဒ ဝဒနိ’န္ဒုနော;
သာဓု’ပ္ပဗုဒ္ဓ ဟဒယံ, ဇာတံ ကေရဝ ကာနနံ.
၂၂၁.
ရူပကာနိ [Pg.175] ဗဟူနျေ’ဝ, ယုတ္တာ, ယုတ္တာဒိဘေဒတော;
ဝိသုံ န တာနိ ဝုတ္တာနိ, ဧတ္ထေ’ဝ’န္တောဂဓာနိ’တိ.
၂၂၂.
‘‘စန္ဒိမာ’ကာသပဒုမ’’, မိစ္စေတံ ခဏ္ဍရူပကံ;
ဒုဋ္ဌ, ‘‘မမ္ဗောရုဟဝနံ, နေတ္တာနိ’စ္စာ’’ဒိ သုန္ဒရံ.
၂၂၃.
ပရိယန္တော ဝိကပ္ပာနံ, ရူပကဿော’ပမာယ စ;
နတ္ထိ ယံ တေန ဝိညေယျံ, အဝုတ္တ မနုမာနတော.
၂၂၄.
ပုနပ္ပုန မုစ္စာရဏံ, ယမတ္ထဿ, ပဒဿ စ;
ဥဘယေသဉ္စ ဝိညေယျာ, သာ’ယ’မာဝုတ္တိ နာမတော.
အတ္ထာဝုတ္တိ
၂၂၅.
မနော ဟရတိ သဗ္ဗေသံ, အာဒဒါတိ ဒိသာ ဒသ;
ဂဏှာတိ နိမ္မလတ္တဉ္စ, ယသောရာသိ ဇိနဿ’ယံ.
ပဒါဝုတ္တိ
၂၂၆.
ဝိဘာသေန္တိ ဒိသာ သဗ္ဗာ, မုနိနော ဒေဟကန္တိယော;
ဝိဘာ သေန္တိ စ သဗ္ဗာပိ, စန္ဒာဒီနံ ဟတာ ဝိယ.
ဥဘယာဝုတ္တိ
၂၂၇.
ဇိတွာ ဝိဟရတိ က္လေသ, ရိပုံ လောကေ ဇိနော အယံ;
ဝိဟရတျ’ရိဝဂ္ဂေါ’ယံ, ရာသိဘူတော’ဝ ဒုဇ္ဇနေ.
၂၂၈.
ဧကတ္ထ ဝတ္တမာနမ္ပိ, သဗ္ဗဝါကျော’ပကာရကံ;
ဒီပကံ နာမ တံ စာဒိ, မဇ္ဈ, န္တဝိသယံ တိဓာ.
အာဒိ ဒီပက
၂၂၉.
အကာသိ ဗုဒ္ဓေါ ဝေနေယျ, ဗန္ဓူန မမိတော’ဒယံ;
သဗ္ဗပါပေဟိ စ သမံ, နေကတိတ္ထိယမဒ္ဒနံ.
မဇ္ဈေ ဒီပက
၂၃၀.
ဒဿနံ မုနိနော သာဓု, ဇနာနံ ဇာယတေ’မတံ;
တဒ’ညေသံ တု ဇန္တူနံ, ဝိသံ နိစ္စော’ပတာပနံ.
အန္တဒီပက
၂၃၁.
အစ္စန္တ [Pg.176] ကန္တ လာဝဏျ, စန္ဒာ’တပ မနောဟရော;
ဇိနာ’နနိ’န္ဒု ဣန္ဒု စ, ကဿ နာ’နန္ဒကော ဘဝေ.
မာလာဒီပက
၂၃၂.
ဟောတာ’ဝိပ္ပဋိသာရာယ, သီလံ, ပါမောဇ္ဇဟေတု သော;
တံ ပီတိဟေတု, သာ စာ’ယံ, ပဿဒ္ဓျာ’ဒိ ပသိဒ္ဓိယာ.
၂၃၃.
ဣစ္စာ’ဒိဒီပကတ္တေပိ, ပုဗ္ဗံ ပုဗ္ဗ မပေက္ခိနီ;
ဝါကျမာလာ ပဝတ္တာတိ, တံ မာလာဒီပကံ မတံ.
၂၃၄.
အနေနေ’ဝ’ပ္ပကာရေန, သေသာန မပိ ဒီပကေ;
ဝိကပ္ပာနံ ဝိဓာတဗ္ဗာ, နုဂတိ သုဒ္ဓဗုဒ္ဓိဘိ.
၂၃၅.
ဝိသေသ ဝစနိ’စ္ဆာယံ, နိသေဓဝစနံ တု ယံ;
အက္ခေပေါ နာမ သောယဉ္စ, တိဓာ ကာလပ္ပဘေဒတော.
၂၃၆.
ဧကာကီ’ နေကသေနံ တံ, မာရံ သ ဝိဇယီ ဇိနော;
ကထံ တ မထဝါ တဿ, ပါရမီဗလ မီဒိသံ.
အတီတက္ခေပေါ.
၂၃၇.
ကိံ စိတ္တေ’ဇာသမုဂ္ဃာတံ, အပတ္တော’သ္မီတိ ခိဇ္ဇသေ;
ပဏာမော နနု သော ယေ’ဝ, သကိမ္ပိ သုဂတေ ဂတော.
ဝတ္တမာနက္ခေပေါ.
၂၃၈.
သစ္စံ န တေ ဂမိဿန္တိ, သိဝံ သုဇနဂေါစရံ;
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပရိက္ကန္တ, မာနသာ ယေ သုဒုဇ္ဇနာ.
အနာဂတက္ခေပေါ.
၂၃၉.
ဉေယျော အတ္ထန္တရနျာသော, ယော, ညဝါကျတ္ထသာဓနော;
သဗ္ဗဗျာပီ ဝိသေသဋ္ဌော, ဟိဝိသိဋ္ဌ’ဿ ဘေဒတော.
ဟိ ရဟိတ သဗ္ဗဗျာပီ
၂၄၀.
တေပိ လောကဟိတာ သတ္တာ, သူရိယော စန္ဒိမာ အပိ;
အတ္ထံ ပဿ ဂမိဿန္တိ, နိယမော ကေန လင်္ဃျတေ.
ဟိ သဟိတ သဗ္ဗဗျာပီ
၂၄၁.
သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ, ဝသီ သောပိ မုနိဿရော;
ဂတော’ဝ နိဗ္ဗုတိံ သဗ္ဗေ, သင်္ခါရာ န ဟိ သဿတာ.
ဟိ ရဟိတ ဝိသေသဋ္ဌ
၂၄၂.
ဇိနော [Pg.177] သံသာရကန္တာရာ, ဇနံ ပါပေတိ နိဗ္ဗုတိံ;
နနု ယုတ္တာ ဂတိ သာ’ယံ, ဝေသာရဇ္ဇ သမင်္ဂိနံ.
ဟိ သဟိတ ဝိသေသဋ္ဌ
၂၄၃.
သုရတ္တံ တေ’ဓရဖုဋံ, ဇိန! ရဉ္ဇေတိ မာနသံ;
သယံ ရာဂပရီတာ ဟိ, ပရေ ရဉ္ဇေန္တိ သင်္ဂတေ.
၂၄၄.
ဝါစ္စေ ဂမ္မေ ထ ဝတ္ထူနံ, သဒိသတ္တေ ပဘေဒနံ;
ဗျတိရေကော’ယ’မပျေ’ကော, ဘယဘေဒါ စတုဗ္ဗိဓော.
ဝါစ္စဧကဗျတိရေက
၂၄၅.
ဂမ္ဘီရတ္တ မဟတ္တာဒိ, ဂုဏာ ဇလဓိနာ ဇိန!;
တုလျော တွ မသိ ဘေဒေါ တု, သရီရေနေ’ဒိသေန တေ.
ဝါစ္စ ဥဘယဗျတိရေက
၂၄၆.
မဟာသတ္တာ’တိဂမ္ဘီရာ, သာဂရော သုဂတောပိ စ;
သာဂရော’ဉ္ဇနသင်္ကာသော, ဇိနော စာမီကရဇ္ဇုတိ.
ဂမ္မ ဧကဗျတိရေက
၂၄၇.
န သန္တာပါပဟံ နေဝိ, စ္ဆိတဒံ မိဂလောစနံ;
မုနိန္ဒ! နယနဒွန္ဒံ, တဝ တဂ္ဂုဏ ဘူသိတံ.
ဂမ္မဥဘယဗျတိရေက
၂၄၈.
မုနိန္ဒာနန မမ္ဘောဇ, မေသံ နာနတ္တ မီဒိသံ;
သုဝုတ္တာ’မတသန္ဒာယီ, ဝဒနံ နေ’ဒိသ’မ္ဗုဇံ.
၂၄၉.
ပသိဒ္ဓံ ကာရဏံ ယတ္ထ, နိဝတ္တေတွာ’ ဉာကာရဏံ;
သာဘာဝိကတ္တ မထဝါ, ဝိဘာဗျံ သာ ဝိဘာဝနာ.
ကာရဏန္တရဝိဘာဝနာ
၂၅၀.
အနဉ္ဇိတာ’သိတံ နေတ္တံ, အဓရော ရဉ္ဇိတာ’ရုဏော;
သမာနတာ ဘမု စာ’ယံ, ဇိနာ’နာဝဉ္စိတာ တဝ.
သာဘာဝိက ဝိဘာဝနာ
၂၅၁.
န ဟောတိ ခလု ဒုဇ္ဇနျ, မပိ ဒုဇ္ဇနသင်္ဂမေ;
သဘာဝနိမ္မလတရေ, သာဓုဇန္တူန စေတသိ.
၂၅၂.
ဇနကော[Pg.178], ဉာပကော စေတိ, ဒုဝိဓာ ဟေတဝေါ သိယုံ;
ပဋိသင်္ခရဏံ တေသံ, အလင်္ကာရတာယော’ဒိတံ.
၂၅၃.
ဘာဝါ’ဘာဝ ကိစ္စဝသာ, စိတ္တဟေတုဝသာပိ စ;
ဘေဒါ’နန္တာ ဣဒံ တေသံ, မုခမတ္တ နိဒဿနံ.
၂၅၄.
ပရမတ္ထပကာသေ’က, ရသာ သဗ္ဗမနောဟရာ;
မုနိနော ဒေသနာ’ယံ မေ, ကာမံ တောသေတိ မာနသံ.
ဘာဝကိစ္စော ကာရကဟေတု.
၂၅၅.
ဓီရေဟိ သဟ သံဝါသာ, သဒ္ဓမ္မဿာ’ဘိယောဂတော;
နိဂ္ဂဟေနိ’န္ဒြိယာနဉ္စ, ဒုက္ခဿု’ပသမော သိယာ.
အဘာဝကိစ္စော ကာရကဟေတု.
၂၅၆.
မုနိန္ဒ’စန္ဒ သံဝါဒိ, ကန္တဘာဝေါ’ပသောဘိနာ;
မုခေနေ’ဝ သုဗောဓံ တေ, မနံ ပါပါ’ဘိနိဿဋံ.
ဘာဝကိစ္စော ဉာပကဟေတု.
၂၅၇.
သာဓုဟတ္ထာ’ရဝိန္ဒာနိ, သင်္ကောစယတိ တေ ကထံ;
မုနိန္ဒ! စရဏဒွန္ဒ, ရာဂဗာလာ’တပေါ ဖုသံ?
အယုတ္တကာရီ စိတ္တဟေတု.
၂၅၈.
သင်္ကောစယန္တိ ဇန္တူနံ, ပါဏိပင်္ကေရုဟာနိ’ဟ;
မုနိန္ဒ! စရဏဒွန္ဒ, နခ စန္ဒာန’ မံသဝေါ.
ယုတ္တကာရီ စိတ္တဟေတု.
၂၅၉.
ဥဒ္ဒိဋ္ဌာနံ ပဒတ္ထာနံ, အနုဒ္ဒေသော ယထာက္ကမံ;
‘သင်္ချာန’မိတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ, ယထာသင်္ချံ ကမောပိ စ.
၂၆၀.
အာလာပ ဟာသ လီဠာဟိ, မုနိန္ဒ! ဝိဇယာ တဝ;
ကောကိလာ ကုမုဒါနိ စော, ပသေဝန္တေ ဝနံ ဇလံ.
၂၆၁.
သိယာ ပိယတရံ နာမ, အတ္ထရူပဿ ကဿစိ;
ပိယဿာ’တိသယေနေ’တံ, ယံ ဟောတိ ပဋိပါဒနံ.
၂၆၂.
ပီတိယာ မေ သမုပ္ပန္နာ, သန္တ! သန္ဒဿနာ တဝ;
ကာလေနာ’ယံ ဘဝေ ပီတိ, တဝေ’ဝ ပုန ဒဿနာ.
၂၆၃.
ဝဏ္ဏိတေနော’ပမာနေန, ဝုတျာ’ဓိပ္ပေတ ဝတ္ထုနော;
သမာသဝုတ္တိ နာမာ’ယံ, အတ္ထ သင်္ခေပ ရူပတော.
၂၆၄.
သာ’ယံ [Pg.179] ဝိသေသျမတ္တေန, ဘိန္နာ’ဘိန္နဝိသေသနာ;
အတ္ထေ’ဝ အပရာ ပျ’တ္ထိ, ဘိန္နာ’ဘိန္နဝိသေသနာ.
အဘိန္နဝိသေသန
၂၆၅.
ဝိသုဒ္ဓါ’မတသန္ဒာယီ, ပသတ္ထရတနာ’လယော;
ဂမ္ဘီရော စာ’ယ’ မမ္ဗောဓိ, ပုညေနာ’ပါဒိတော မယာ.
ဘိန္နာဘိန္နဝိသေသန
၂၆၆.
ဣစ္ဆိတ’တ္ထပဒေါ သာရော, ဖလပုပ္ဖော’ပသောဘိတော;
သစ္ဆာယော’ယ’မပုဗ္ဗောဝ ကပ္ပရုက္ခော သမုဋ္ဌိတော.
၂၆၇.
သာဂရတ္တေန သဒ္ဓမ္မော, ရုက္ခတ္တေနော’ဒိတော ဇိနော;
သဗ္ဗေ သာဓာရဏာ ဓမ္မာ, ပုဗ္ဗတြာ’ညတြ တု’တ္တယံ.
၂၆၈.
ဝတ္ထုနော’ညပ္ပကာရေန, ဌိတာ ဝုတ္တိ တဒ’ညထာ;
ပရိကပ္ပီယတေ ယတ္ထ, သာ ဟောတိ ပရိကပ္ပနာ.
၂၆၉.
ဥပမာ’ဗ္ဘန္တရတ္တေန, ကိရိယာဒိဝသေန စ;
ကမေနော’ဒါဟရိဿာမိ, ဝိဝိဓာ ပရိကပ္ပနာ.
ဥပမာဗ္ဘန္တရပရိကပ္ပနာ
၂၇၀.
ဣစ္ဆာဘင်္ဂါ’တုရာ’သီနာ, တာ’တိနိစ္စလ မစ္ဆရာ;
ဝသံ နေန္တိ’ဝ ဓီရံ တံ, တဒါ ယောဂါ’ဘိယောဂတော.
ကြိယာပရိကပ္ပနာ
၂၇၁.
ဂဇံ မာရော သမာရုဠှော, ယုဒ္ဓါယ’စ္စန္တ’မုန္နတံ;
မဂ္ဂ မနွေသတီ နူန, ဇိနဘီတော ပလာယိတုံ.
ဂုဏပရိကပ္ပနာ
၂၇၂.
မုနိန္ဒ! ပါဒဒွန္ဒေ တေ, စာရု ရာဇိဝ သုန္ဒရေ;
မညေ ပါပါ’ဘိ’သမ္မဒ္ဒ, ဇာတသောဏေန သောဏိမာ.
၂၇၃.
မညေ, သင်္ကေ, ဓုဝံ, နူန, မိဝ, မိစ္စေဝ မာဒိဟိ;
သာ’ယံ ဗျဉ္ဇီယတေ ကွာ’ပိ, ကွာ’ပိ ဝါကျေန ဂမျတေ.
ဂမ္မပရိကပ္ပနာ
၂၇၄.
ဒယာ သဉ္ဇာတ သရသာ, ဒေဟာ နိက္ခန္တကန္တိယော;
ပီဏေန္တာ ဇိန! တေ သာဓု, ဇနံ သရသတံ နယုံ.
၂၇၅.
အာရဗ္ဘန္တဿ [Pg.180] ယံကိဉ္စိ, ကတ္တုံ ပုညဝသာ ပုန;
သာဓန’န္တရလာဘော ယော, တံ ဝဒန္တိ သမာဟိတံ.
၂၇၆.
မာရာ’ရိဘင်္ဂါ’ဘိမုခ, မာနသော တဿ သတ္ထုနော;
မဟာမဟီ မဟာရဝံ, ရဝီ’ယ’မုပကာရိကာ.
၂၇၇.
အဝတွာ’ဘိမတံ တဿ, သိဒ္ဓိယာ ဒဿန’ညထာ;
ဝဒန္တိ တံ ‘ပရိယာယ, ဝုတ္တီ’တိ သုစိဗုဒ္ဓယော.
၂၇၈.
ဝိဝဋ’င်္ဂဏနိက္ခိတ္တံ, ဓန’မာရက္ခ ဝဇ္ဇိတံ;
ဓနကာမ! ယထာကာမံ, တုဝံ ဂစ္ဆ ယဒိစ္ဆသိ.
၂၇၉.
ထုတိံ ကရောတိ နိန္ဒန္တော, ဝိယ တံ ဗျာဇဝဏ္ဏနံ;
ဒေါသာ’ဘာသာ ဂုဏာ ဧဝ, ယန္တိ သန္နိဓိ မတြ ဟိ.
၂၈၀.
သဉ္စာလေတု မလံ တွံ’သိ, ဘုသံ ကုဝလယာ’ခိလံ;
ဝိသေသံ တာဝတာ နာထ!, ဂုဏာနံ တေ ဝဒါမ ကိံ?
၂၈၁.
ဝိသေသိ’စ္ဆာယံ ဒဗ္ဗဿ, ကြိယာ, ဇာတိ, ဂုဏဿ စ;
ဝေကလ္လဒဿနံ ယတြ, ဝိသေသော နာမ ယံ ဘဝေ.
၂၈၂.
န ရထာ, န စ မာတင်္ဂါ, န ဟယာ, န ပဒါတယော;
ဇိတော မာရာရိ မုနိနာ, သမ္ဘာရာဝဇ္ဇနေန ဟိ.
ဒဗ္ဗဝိသေသဝုတ္တိ.
၂၈၃.
န ဗဒ္ဓါ ဘူကုဋိ, နေဝ, ဖုရိတော ဒသနစ္ဆဒေါ;
မာရာရိဘင်္ဂံ စာ’ကာသိ, မုနိ ဝီရော ဝရော သယံ.
ကြိယာဝိသေသဝုတ္တိ.
၂၈၄.
န ဒိသာသု ဗျာတ္တာ ရံသိ,နာ’လောကော လောကပတ္ထဋော;
တထာပျ’န္ဓတမဟရံ, ပရံ သာဓုသုဘာသိတံ.
ဇာတိဝိသေသဝုတ္တိ.
၂၈၅.
န ခရံ, န ဟိ ဝါ ထဒ္ဓံ, မုနိန္ဒ! ဝစနံ တဝ;
တထာပိ ဂါဠှံ ခဏတိ, နိမ္မူလံ ဇနတာမဒံ.
ဂုဏဝိသေသဝုတ္တိ
၂၈၆.
ဒဿီယတေ’တိရိတ္တံ [Pg.181] တု, သူရဝီရတ္တနံ ယဟိံ;
ဝဒန္တိ ဝိညူဝစနံ, ရုဠှာဟင်္ကာရ မီဒိသံ.
၂၈၇.
ဒမေ နန္ဒောပနန္ဒဿ, ကိံ မေ ဗျာပါရဒဿနာ?ပုတ္တာ မေ ပါဒသမ္ဘတ္တာ, သဇ္ဇာ သန္တေ’ဝ တာဒိသေ.
၂၈၈.
သိလေသော ဝစနာ’နေကာ, ဘိဓေယျေ’ကပဒါယုတံ;
အဘိန္နပဒဝါကျာဒိ, ဝသာ တေဓာ’ယ မီရိတော.
၂၈၉.
အန္ဓတမဟရော ဟာရီ, သမာရုဠှော မဟောဒယံ;
ရာဇတေ ရံသိမာလီ’ယံ, ဘဂဝါ ဗောဓယံ ဇနေ.
အဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
၂၉၀.
သာရဒါ’မလကာ’ဘာသော, သမာနီတ ပရိက္ခယော;
ကုမုဒါ’ကရသမ္ဗောဓော, ပီဏေတိ ဇနတံ သုဓီ.
ဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
၂၉၁.
သမာဟိတ’တ္တဝိနယော, အဟီန မဒ မဒ္ဒနော;
သုဂတော ဝိသဒံ ပါတု, ပါဏိနံ သော ဝိနာယကော.
ဘိန္နာဘိန္နပဒဝါကျသိလေသော.
၂၉၂.
ဝိရုဒ္ဓါ, ဝိရုဒ္ဓါ, ဘိန္န, ကမ္မာ, နိယမဝါ, ပရော;
နိယမ’က္ခေပဝစနော, အဝိရောဓိ, ဝိရောဓျ’ပိ.
၂၉၃.
ဩစိတျ သမ္ပောသကာဒိ, သိလေသော, ပဒဇာ’ဒိ ပိ;
ဧသံ နိဒဿနေသွေ’ဝ, ရူပ မာဝိ ဘဝိဿတိ.
ဝိရုဒ္ဓကမ္မသိလေသ
၂၉၄.
သဝသေ ဝတ္တယံ လောကံ, အခိလံ ကလ္လဝိဂ္ဂဟော;
ပရာဘဝတိ မာရာရိ, ဓမ္မရာဇာ ဝိဇမ္ဘတေ.
အဝိရုဒ္ဓကမ္မသိလေသ
၂၉၅.
သဘာဝမဓုရံ ပုည ဝိသေသော’ဒယ သမ္ဘဝံ;
သုဏန္တိ ဝါစံ မုနိနော, ဇနာ ပဿန္တိ စာ’မတံ.
အဘိန္နကမ္မသိလေသ
၂၉၆.
အန္ဓကာရာ’ပဟာရာယ[Pg.182], သဘာဝ မဓုရာယ စ;
မနော ပီဏေတိ ဇန္တူနံ, ဇိနော ဝါစာယ ဘာယ စ.
နိယမဝန္တသိလေသ
၂၉၇.
ကေသ’က္ခီနံ’ဝ ကဏှတ္တံ, ဘမူနံယေဝ ဝင်္ကတာ;
ပါဏိပါဒါ’ဓရာနံ’ဝ, မုနိန္ဒဿာ’ဘိရတ္တတာ.
နိယမက္ခေပသိလေသ
၂၉၈.
ပါဏိပါဒါ’ဓရေသွေ’ဝ, သာရာဂေါ တဝ ဒိဿတိ;
ဒိဿတေ သော’ယ မထဝါ, နာထ! သာဓုဂုဏေသွ’ပိ.
အဝိရောဓိသိလေသ
၂၉၉.
သလက္ခဏော’တိသုဘဂေါ, တေဇဿီ နိယတော’ဒယော;
လောကေသော ဇိတသံက္လေသော,ဝိဘာတိ သမဏိဿရော.
ဝိရောဓိသိလေသ
၃၀၀.
အသမောပိ သမော လောကေ,လောကေသောပိ နရုတ္တမော;
သဒယော ပျ’ဒယော ပါပေ, စိတ္တာ’ယံ မုနိနော ဂတိ.
ဩစိတျသမ္ပောသကပဒသိလေသ
၃၀၁.
သံသာရဒုက္ခော’ပဟတာ, ဝနတာ ဇနတာ တွယိ;
သုခ မိစ္ဆိတ မစ္စန္တံ, အမတန္ဒဒ! ဝိန္ဒတိ.
၃၀၂.
ဂုဏယုတ္တေဟိ ဝတ္ထူဟိ, သမံ ကတွာန ကဿစိ;
သံကိတ္တနံ ဘဝတိ ယံ, သာ မတာ တုလျယောဂိတာ.
၃၀၃.
သမ္ပတ္တသမ္မဒေါ လောကော, သမ္ပတ္တာ’လောကသမ္ပဒေါ;
ဥဘောဟိ ရံသိမာလီ စ, ဘဂဝါ စ တမောနုဒေါ.
၃၀၄.
အတ္ထန္တရံ သာဓယတာ, ကိဉ္စိ တံ သဒိသံ ဖလံ;
ဒဿီယတေ အသန္တံ ဝါ, သန္တံ ဝါ တံ နိဒဿနံ.
အသန္တဖလနိဒဿန
၃၀၅.
ဥဒယာ [Pg.183] သမဏိန္ဒဿ, ယန္တိ ပါပါ ပရာဘဝံ;
ဓမ္မရာဇဝိရုဒ္ဓါနံ, သူစယန္တာ ဒုရ’န္တတံ.
သန္တဖလနိဒဿန
၃၀၆.
သိရော နိက္ခိတ္တ စရဏော, စ္ဆရိယာန’မ္ဗုဇာန’ယံ;
ပရမ’ဗ္ဘုတတံ လောကေ, ဝိညာပေတ’တ္တနော ဇိနော.
၃၀၇.
ဝိဘူတိယာ မဟန္တတ္တံ, အဓိပ္ပာယဿ ဝါ သိယာ;
ပရမုက္ကံသတံ ယာတံ, တံ မဟန္တတ္တ မီရိတံ.
ဝိဘူတိမဟန္တတ္တ
၃၀၈.
ကိရီဋ ရတန’စ္ဆာယာ, နုဝိဒ္ဓါ’တပ ဝါရဏော;
ပုရာ ပရံ သိရိံ ဝိန္ဒိ, ဗောဓိသတ္တော’ ဘိနိက္ခမာ.
အဓိပ္ပာယမဟန္တတ္တ
၃၀၉.
သတ္တော သမ္ဗောဓိယံ ဗောဓိ, သတ္တော သတ္တဟိတာယ သော;
ဟိတွာ သ္နေဟရသာဗန္ဓ, မပိ ရာဟုလမာတရံ.
၃၁၀.
ဂေါပေတွာ ဝဏ္ဏနီယံ ယံ, ကိဉ္စိ ဒဿီယတေ ပရံ;
အသမံ ဝါ သမံ တဿ, ယဒိ သာ ဝဉ္စနာ မတာ.
အသမဝဉ္စနာ
၃၁၁.
ပုရတော န သဟဿေသု, န ပဉ္စေသု စ တာဒိနော;
မာရော ပရေသု တဿေ’သံ, သဟဿံ ဒသဝဍ္ဎိတံ.
သမဝဉ္စနာ
၃၁၂.
ဝိဝါဒ မနုယုဉ္ဇန္တော, မုနိန္ဒဝဒနိ’န္ဒုနာ;
သမ္ပုဏ္ဏော စန္ဒိမာ နာ’ယံ, ဆတ္တ မေတံ မနောဘုနော.
၃၁၃.
ပရာနုဝတ္တနာဒီဟိ, နိဗ္ဗိန္ဒေနိ’ဟ ယာ ကတာ;
ထုတိ ရ’ပ္ပကတေ သာ’ယံ, သိယာ အပ္ပကတတ္ထုတိ.
၃၁၄.
သုခံ ဇီဝန္တိ ဟရိဏာ, ဝနေသွ’ပရသေဝိနော;
အနာယာသော ပလာဘေဟိ, ဇလဒဗ္ဘင်္ကုရာဒိဘိ.
၃၁၅.
ဥတ္တရံ ဥတ္တရံ ယတ္ထ, ပုဗ္ဗပုဗ္ဗဝိသေသနံ;
သိယာ ဧကာဝလိ သာ’ယံ, ဒွိဓာ ဝိဓိ, နိသေဓတော.
ဝိဓိဧကာဝလိ
၃၁၆.
ပါဒါ [Pg.184] နခါလိ ရုစိရာ, နခါလိ ရံသိ ဘာသုရာ;
ရံသီတမောပဟာနေ’က, ရသာ သောဘန္တိ သတ္ထုနော.
နိသေဓဧကာဝလိ
၃၁၇.
အသန္တုဋ္ဌော ယတိ နေဝ,သန္တောသော နာ’လယာဟတော;
နာ’လယော ယော သ ဇန္တူနံ, နာ’နန္တ ဗျသနာ ဝဟော.
၃၁၈.
ယဟိံ ဘူသိယ ဘူသတ္တံ, အညမညံ တု ဝတ္ထုနံ;
ဝိနာ’ဝ သဒိသတ္တံ တံ, အညမညဝိဘူသနံ.
၃၁၉.
ဗျာမံ’သု မဏ္ဍလံ တေန, မုနိနာ လောကဗန္ဓုနာ;
မဟန္တိံ ဝိန္ဒတီ ကန္တိံ, သောပိ တေနေဝ တာဒိသိံ.
၃၂၀.
ကထနံ သဟဘာဝဿ, ကြိယာယ စ, ဂုဏဿ စ;
‘သဟဝုတ္တီ’တိ ဝိညေယျံ, တ’ဒုဒါဟရဏံ ယထာ.
ကြိယာသဟဝုတ္တိ
၃၂၁.
ဇလန္တိ စန္ဒရံသီဟိ, သမံ သတ္ထု နခံ သဝေါ;
ဝိဇမ္ဘတိ စ စန္ဒေန, သမံ တမ္မုခစန္ဒိမာ.
ဂုဏသဟဝုတ္တိ
၃၂၂.
ဇိနော’ဒယေန မလီနံ, သဟ ဒုဇ္ဇန စေတသာ;
ပါပံ ဒိသာ သုဝိမလာ, သဟ သဇ္ဇန စေတသာ.
၃၂၃.
ဝိရောဓီနံ ပဒ’တ္ထာနံ, ယတ္ထ သံသဂ္ဂဒဿနံ;
သမုက္ကံသာ’ဘိဓာနတ္ထံ, မတာ သာ’ယံ ဝိရောဓိတာ.
၃၂၄.
ဂုဏာ သဘာဝ မဓုရာ, အပိ လောကေ’က ဗန္ဓုနော;
သေဝိတာ ပါပ သေဝီနံ, သမ္ပဒူသေန္တိ မာနသံ.
၃၂၅.
ယဿ ကဿ စိ ဒါနေန, ယဿ ကဿ စိ ဝတ္ထုနော;
ဝိသိဋ္ဌဿ ယ မာဒါနံ, ‘ပရိဝုတ္တီ’တိ သာ မတာ.
၃၂၆.
ပုရာ ပရေသံ ဒတွာန, မနုညံ နယနာဒိကံ;
မုနိနာ သမနုပ္ပတ္တာ, ဒါနိ သဗ္ဗညုတာသိရီ.
၃၂၇.
ကိဉ္စိ [Pg.185] ဒိသွာန ဝိညာတာ, ပဋိပဇ္ဇတိ တံသမံ;
သံသယာ’ပဂတံ ဝတ္ထုံ, ယတ္ထ သော’ယံ ဘမော မတော.
၃၂၈.
သမံ ဒိသာသု’ဇ္ဇလာသု, ဇိန ပါဒ နခံ’သုနာ;
ပဿန္တာ အဘိနန္ဒန္တိ, စန္ဒာ’တပ မနာ ဇနာ.
၃၂၉.
ပဝုစ္စတေ ယံ နာမာဒိ, ကဝီနံ ဘာဝဗောဓနံ;
ယေန ကေနစိ ဝဏ္ဏေန, ဘာဝေါ နာမာ’ယ မီရိတော.
၃၃၀.
နနု တေယေ’ဝ သန္တာနော, သာဂရာ န ကုလာစလာ;
မနမ္ပိ မရိယာဒံ ယေ, သံဝဋ္ဋေပိ ဇဟန္တိ နော.
၃၃၁.
အင်္ဂင်္ဂိ ဘာဝါ သဒိသ, ဗလဘာဝါ စ ဗန္ဓနေ;
သံသဂ္ဂေါ’လင်္ကတီနံ ယော, တံ ‘မိဿ’န္တိ ပဝုစ္စတိ.
အင်္ဂင်္ဂီဘာဝမိဿ
၃၃၂.
ပသတ္ထာ မုနိနော ပါဒ, နခ ရံသိ မဟာနဒီ;
အဟော! ဂါဠှံ နိမုဂ္ဂေပိ, သုခယတျေ’ဝ တေ ဇနေ.
သဒိသ ဗလ ဘာဝ မိဿ
၃၃၃.
ဝေသော သဘာဝ မဓုရော, ရူပံ နေတ္တ ရသာယနံ;
မဓူ’ဝ မုနိနော ဝါစာ, န သမ္ပီဏေတိ ကံ ဇနံ.
၃၃၄.
အာသီ နာမ သိယာ’တ္ထဿ, ဣဋ္ဌဿာ’သီသနံ ယထာ;
တိလောကေ’ကဂတိ နာထော,ပါတု လောက မပါယတော.
၃၃၅.
ရသ’ပ္ပတီတိ ဇနကံ, ဇာယတေ ယံ ဝိဘူသနံ;
‘ရသဝန္တ’န္တိ တံ ဉေယျံ, ရသဝန္တ ဝိဓာနတော.
၃၃၆.
ရာဂါ’နတ’ဗ္ဘုတ သရောဇ မုခံ ဓရာယ,ပါဒါ တိလောကဂရုနော’ဓိက ဗန္ဓရာဂါ;
အာဒါယ နိစ္စသရသေန ကရေန ဂါဠှံ,သဉ္စုမ္ဗယန္တိ သတတာ’ဟိတ သမ္ဘမေန.
၃၃၇.
ဣစ္စာ’နုဂမ္မ [Pg.186] ပုရိမာစရိယာ’နုဘာဝံ,သင်္ခေပတော နိဂဒိတော’ယ မလင်္ကတီနံ;
ဘေဒေါ’ပရူပရိ ကဝီဟိ ဝိကပ္ပိယာနံ,ကော နာမ ပဿိတု မလံ ခလု တာသ မန္တံ.
ဣတိ သံဃရက္ခိတမဟာသာမိ ဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
အတ္ထာလင်္ကာရာဝဗောဓော နာမ
စတုတ္ထော ပရိစ္ဆေဒေါ.
၅. ဘာဝါဝဗောဓ-ပဉ္စမပရိစ္ဆေဒ
၃၃၈.
ပဋိဘာနဝတာ လောက, ဝေါဟာရ’မနုသာရိနာ;
တတော’စိတျ သမုလ္လာသ, ဝေဒိနာ ကဝိနာ ပရံ.
၃၃၉.
ဌာယိသမ္ဗန္ဓိနော ဘာဝ, ဝိဘာဝါ သာ’နုဘာဝကာ;
သမ္ဗဇ္ဈန္တိ နိဗန္ဓာ တေ, ရသ’ဿာဒါယ သာဓုနံ.
ဘာဝအဓိပ္ပာယ
၃၄၀.
စိတ္တ ဝုတ္တိ ဝိသေသာ တု, ဘာဝယန္တိ ရသေ ယတော;
ရတျာဒယော တတော ဘာဝ, သဒ္ဒေန ပရိကိတ္တိတာ.
ဌာယီဘာဝအဓိပ္ပာယ
၃၄၁.
ဝိရောဓိနာ’ညဘာဝေန, ယော ဘာဝေါ န တိရောဟိတော;
သီလေန တိဋ္ဌတိ’စ္စေသော, ‘ဌာယီဘာဝေါ’တိ သဒ္ဒိတော.
ဌာယီဘာဝပ္ပဘေဒဥဒ္ဒေသ
၃၄၂.
ရတိ, ဟဿော, စ သောကော, စ,ကောဓု, ဿာဟာ, ဘယံ,ပိ စ;
ဇိဂုစ္ဆာ, ဝိမှယော, စေဝ, သမော စ နဝ ဌာယိနော.
ဗျဘိစာရီဘာဝအဓိပ္ပာယ
၃၄၃.
တိရောဘာဝါ, ဝိဘာဝါ’ဒိ, ဝိသေသနာ’ဘိမုချတော;
ယေ တေ စရန္တိ သီလေန, တေ ဟောန္တိ ဗျဘိစာရိနော.
ဗျဘိစာရိဘာဝပဘေဒ
၃၄၄.
နိဗ္ဗေဒေါ[Pg.187], တက္က, သင်္ကာ, သမ,ဓိတိ, ဇဠတာ, ဒီနတု, ဂ္ဂါ, လသတ္တံ,သုတ္တံ, တာသော, ဂိလာနု, ဿုက, ဟရိသ,သတိ, ဿာ, ဝိသာဒါ, ဗဟိတ္ထာ ;
စိန္တာ, ဂဗ္ဗာ, ပမာရော, မရိသ, မဒ,မတု, မ္မာဒ, မောဟာ, ဝိဗောဓော,နိဒ္ဒါ, ဝေဂါ, သဗိလံ, မရဏ,စပလတာ, ဗျာဓိ, တေတ္တိံသ မေတေ.
သတ္တိကဘာဝအဓိပ္ပာယ
၃၄၅.
သမာဟိတ’တ္တ’ပ္ပဘဝံ, သတ္တံ တေနော’ပပါဒိတာ;
သတ္တိကာ ပျ’နုဘာဝတ္တေ, ဝိသုံ ဘာဝါ ဘဝန္တိ တေ.
သတ္တိကဘာဝပ္ပဘေဒ
၃၄၆.
ထမ္ဘော, ပဠယ, ရောမဉ္စာ, တထာ သေဒ, ဿု, ဝေပထု;
ဝေဝဏ္ဏိယံ, ဝိသရတာ, ဘာဝါ’ဋ္ဌေ’တေ တု သတ္တိကာ.
၃၄၇.
ယဒါ ရတျာဒယော ဘာဝါ, ဌိတိသီလာ န ဟောန္တိ စေ;
တဒါ သဗ္ဗေပိ တေ ဘာဝါ, ဘဝန္တိ ဗျဘိစာရိနော.
၃၄၈.
ဝိဘာဝေါ ကာရဏံ တေသု, ပ္ပတ္တိယု’ဒ္ဒီပနေ တထာ;
ယော သိယာ ဗောဓကော တေသံ,အနုဘာဝေါ’ယ မီရိတော.
၃၄၉.
နေကဟေတုံ မနောဝုတ္တိ, ဝိသေသဉ္စ ဝိဘာဝိတုံ;
ဘာဝံ ဝိဘာဝါ’နုဘာဝါ, ဝဏ္ဏိယာ ဗန္ဓနေ ဖုဋံ.
၃၅၀.
သဝိဘာဝါ’နုဘာဝေဟိ, ဘာဝါ တေ တေ ယထာရဟံ;
ဝဏ္ဏနီယာ ယထော’စိတျံ, လောကရူပါ’နုဂါမိနာ.
၃၅၁.
စိတ္တ [Pg.188] ဝုတ္တိ ဝိသေသတ္တာ, မာနသာ သတ္တိကာ’င်္ဂတော;
ဗဟိ နိဿဋ သေဒါဒိ, အနုဘာဝေဟိ ဝဏ္ဏိယာ.
ရသအဓိပ္ပာယ
၃၅၂.
သာမာဇိကာန မာနန္ဒော, ယော ဗန္ဓတ္ထာ’နုသာရိနံ;
ရသီယတီတိ တညူဟိ, ရသော နာမာ’ယ’မီရိတော.
ရသပ္ပဘေဒ
၃၅၃.
သဝိဘာဝါ, နုဘာဝေဟိ, သတ္တိက,ဗျဘိစာရိဘိ;
အဿာဒိယတ္တ မာနီယ, မာနော ဌာယေ’ဝ သော ရသော.
၃၅၄.
သိင်္ဂါရ,ဟဿ,ကရုဏာ, ရုဒ္ဒ,ဝီရ,ဘယာနကာ;
ဗီဘစ္ဆ,ဗ္ဘုတ,သန္တာ, စ, ရသာ ဌာယီန နုက္ကမာ.
၃၅၅.
ဒုက္ခရူပေ’ယ’ မာနန္ဒော, ကထံ နု ကရုဏာဒိကေ?သိယာ သောတူနမာနန္ဒော,သောကော ဝေဿန္တရဿ ဟိ.
ဌာယီဘာဝ နိဒ္ဒေသ ရတိဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၅၆.
ရမ္မ,ဒေသ, ကလာ, ကာလ, ဝေသာဒိ, ပဋိသေဝနာ;
ယုဝါန’ညောညရတ္တာနံ, ပမောဒေါ ရတိ ရုစ္စတေ.
၃၅၇.
ယုတျာ ဘာဝါနုဘာဝါ တေ, နိဗန္ဓာ ပေါသယန္တိ နံ;
သောပျ’ယောဂ, ဝိပ္ပယောဂ, သမ္ဘောဂါနံ ဝသာ တိဓာ.
ဟဿဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၅၈.
ဝိကာရာ’ကတိအာဒီဟိ, အတ္တနော ထ ပရဿ ဝါ;
ဟဿော နိဒ္ဒါ, သမာ’လသျ, မုစ္ဆာဒိ,ဗျဘိစာရိဘိ;
ပရိပေါသေ သိယာ ဟဿော, ဘိယျော’တ္ထိပဘုတီနံ သော.
ဟဿပ္ပဘေဒ
၃၅၉.
သိတ မိဟ ဝိကာသိ နယနံ,ကိဉ္စာ’လက္ခိယ ဒိဇံ တု တံ ဟသိတံ;
မဓုရဿရံ ဝိဟသိတံ, အံသသိရောကမ္ပမုပဟသိတံ.
၃၆၀.
အပဟသိတံ [Pg.189] သဇလ’က္ခိ, ဝိက္ခိတ္တင်္ဂံ ဘဝတျ’တိဟသိတံ;
ဒွေ ဒွေ ကထိတာ စေ’သံ,ဇေဋ္ဌေ မဇ္ဈေ’ဓမေ စ ကမသော.
ကရုဏဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၁.
သောကရူပေါ တု ကရုဏော, နိဋ္ဌပ္ပတ္တိ’ဋ္ဌ နာသတော;
တတ္ထာ’နုဘာဝါ ရုဒိတ, ပဠယ,တ္ထမ္ဘကာဒယော;
ဝိသာဒါ,လသျ,မရဏ, စိန္တာ’ဒီ ဗျဘိစာရိနော.
ရုဒ္ဒဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၂.
ကောဓော မစ္ဆရိယာ’ဒီဟိ, ပေါသေ တာသ, မဒါဒိဘိ;
နယနာ’ရုဏတာဒီဟိ, ရုဒ္ဒေါ နာမ ရသော ဘဝေ.
ဝီရဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၃.
ပတာပ, ဝိက္ကမာ’ဒီဟု, ဿာဟော ‘ဝီရော’တိ သညိတော;
ရဏ,ဒါန,ဒယာယောဂါ, ဝီရော’ယံ တိဝိဓော ဘဝေ;
တေဝါ’နုဘာဝါ ဓိတိ,မ, တျာ’ဒယော ဗျဘိစာရိနော.
ဘယဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၄.
ဝိကာရာ,သနိ,သတ္တာ’ဒိ, ဘယု’က္ကံသော ဘယာနကော;
သေဒါ’ဒယော နုဘာဝေ’တ္ထ, တာသာ’ဒီ ဗျဘိစာရိနော.
ဇိဂုစ္ဆာဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၅.
ဇိဂုစ္ဆာ ရုဓိရာ’ဒီဟိ, ပူတျာ’ဒီဟိ ဝိရာဂတော;
ဗီဘစ္ဆော ခေါဘနု’ဗ္ဗေဂီ, ကမေန ကရုဏာယုတော;
နာသာ ဝိကူဏနာဒီဟိ, သင်္ကာဒီဟိ’ဿ ပေါသနံ.
ဝိမှယဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၆.
အတိ လောက ပဒတ္ထေဟိ, ဝိမှယော’ယံ ရသော’ဗ္ဘုတော;
တဿာ’နုဘာဝါ သေဒ,ဿု, သာဓုဝါဒါ’ဒယော သိယုံ;
တာသာ,ဝေဂ,ဓိတိ,ပ္ပညာ, ဟောန္တေ’တ္ထ ဗျဘိစာရိနော.
သမဋ္ဌာယီဘာဝ
၃၆၇.
ဌာယီဘာဝေါ သမော မေတ္တာ, ဒယာ,မောဒါ’ဒိ သမ္ဘဝေါ;
ဘာဝါဒီဟိ တ’ဒုက္ကံသော, သန္တော သန္တ နိသေဝိတော.
ဣတိ သံဃရက္ခိတ မဟာသာမိဝိရစိတေ သုဗောဓာလင်္ကာရေ
ရသဘာဝါ’ဝဗောဓော နာမ
ပဉ္စမော ပရိစ္ဆေဒေါ.
သုဗောဓာလင်္ကာရော သမတ္တော.