1

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ນະໂມ ຕັສສະ ພະຄະວະໂຕ ອະຣະຫະໂຕ ສັມມາສັມພຸດທັສສະ

---

ကစ္စာယနဗျာကရဏံ

ຄັຈຈາຍະນະວະຍາກອນ

---

၁. သန္ဓိ

໑. ສົນທິ

---

၁, ၁. အတ္ထော [Pg.1] အက္ခရသညာတော.

໑, ໑. ເນື້ອຄວາມ ຍ່ອມຮູ້ໄດ້ດ້ວຍອັກສອນ.

---

၂, ၂. အက္ခရာပါဒယော ဧကစတ္တာလိသံ.

໒, ໒. ອັກສອນທັງຫຼາຍ ມີ ອະ ເປັນຕົ້ນ ມີ 41 ຕົວ.

---

၃, ၃ တတ္ထောဒန္တာ သရာ အဋ္ဌ.

໓, ໓ ໃນອັກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ ອັກສອນມີ ໂອ ເປັນທີ່ສຸດ 8 ຕົວ ຊື່ວ່າ ສະຫຼະ.

---

၄, ၄. လဟုမတ္တာ တယော ရဿာ.

໔, ໔. ສະຫຼະ 3 ຕົວ ທີ່ມີມາດຕາເບົາ ຊື່ວ່າ ຣັດສະ.

---

၅, ၅. အညေ ဒီဃာ.

໕, ໕. ສະຫຼະທີ່ເຫຼືອນອກນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທີຄະ.

---

၆, ၈. သေသာ ဗျဉ္ဇနာ.

໖, ໘. ອັກສອນທີ່ເຫຼືອຈາກສະຫຼະ ຊື່ວ່າ ພະຍັນຊະນະ.

---

၇, ၉. ဝဂ္ဂါ ပဉ္စပဉ္စသော မန္တာ.

໗, ໙. ພະຍັນຊະນະ 25 ຕົວ ມີ ມະ ເປັນທີ່ສຸດ ແບ່ງເປັນຫ້າໆ ຊື່ວ່າ ວັກ.

---

၈, ၁၀. အံဣတိ နိဂ္ဂဟိတံ.

໘, ໑໐. ອັກສອນ ຄື ອັງ ນີ້ ຊື່ວ່າ ນິກຄະຫິດ.

---

၉, ၁၁. ပရသမညာ ပယောဂေ.

໙, ໑໑. ຊື່ໃນຄຳພີອື່ນ ກໍນຳມາໃຊ້ໄດ້ໃນການປະກອບຄຳ.

---

၁၀, ၁၂. ပုဗ္ဗမဓောဌိတမဿရံ သရေန ဝိယောဇယေ.

໑໐, ໑໒. ຄວນແຍກພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າ ທີ່ບໍ່ມີສະຫຼະ ເຊິ່ງຢູ່ເບື້ອງລຸ່ມ ອອກຈາກສະຫຼະ.

---

၁၁, ၁၄. နယေ ပရံ ယုတ္တေ.

໑໑, ໑໔. ຄວນນຳພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າ ໄປປະກອບກັບສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ເມື່ອສົມຄວນ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ຕອນທີໜຶ່ງ ໃນສົນທິກັບ.

---

၁၂, ၁၃. သရာ [Pg.2] သရေ လောပံ.

໑໒, ໑໓. ສະຫຼະໜ້າ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၁၃, ၁၅. ဝါ ပရော အသရူပေါ.

໑໓, ໑໕. ຫຼືວ່າ ສະຫຼະຫຼັງ ທີ່ບໍ່ມີຮູບເໝືອນກັນ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

၁၄, ၁၆. ကွစာသဝဏ္ဏံ လုတ္တေ.

໑໔, ໑໖. ເມື່ອລຶບສະຫຼະໜ້າແລ້ວ ສະຫຼະຫຼັງບາງເທື່ອ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນອະສະວັນ.

---

၁၅, ၁၇. ဒီဃံ.

໑໕, ໑໗. ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ບາງເທື່ອ.

---

၁၆, ၁၈. ပုဗ္ဗော စ.

໑໖, ໑໘. ແລະສະຫຼະໜ້າ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ບາງເທື່ອ.

---

၁၇, ၁၉. ယမေဒန္တဿာဒေသော.

໑໗, ໑໙. ຍ່ອມມີການແປງ ເອ ທີ່ຢູ່ທ້າຍບົດ ເປັນ ຍະ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၁၈, ၂၀. ဝမောဒုဒန္တာနံ.

໑໘, ໒໐. ຍ່ອມມີການແປງ ໂອ ແລະ ອຸ ທີ່ຢູ່ທ້າຍບົດ ເປັນ ວະ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၁၉. ၂၂. သဗ္ဗော စံ တိ.

໑໙. ໒໒. ແປງ ຕິ ທັງໝົດ ເປັນ ຈະ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၂၀, ၂၇. ဒေါ ဓဿ စ.

໒໐, ໒໗. ແລະແປງ ທະ ເປັນ ດະ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၂၁, ၂၂. ဣဝဏ္ဏော ယံ နဝါ.

໒໑, ໒໒. ອິວັນ ຍ່ອມເປັນ ຍະ ບາງເທື່ອ ເພາະອະສະຣູບະສະຫຼະ.

---

၂၂, ၂၈. ဧဝါဒိဿ ရိ ပုဗ္ဗော စ ရဿော.

໒໒, ໒໘. ແປງ ເອ ຂອງ ເອວະ ສັບ ເປັນ ຣິ ແລະເຮັດສະຫຼະໜ້າໃຫ້ເປັນຣັດສະ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ຕອນທີສອງ ໃນສົນທິກັບ.

---

၂၃, ၃၆. သရာ ပကတိ ဗျဉ္ဇနေ.

໒໓, ໓໖. ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເປັນປົກກະຕິ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၂၄, ၃၅. သရေ ကွစိ.

໒໔, ໓໕. ຍ່ອມເປັນປົກກະຕິ ບາງເທື່ອ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၂၅, ၃၇. ဒီဃံ.

໒໕, ໓໗. ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ບາງເທື່ອ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၂၆, ၃၈. ရဿံ.

໒໖, ໓໘. ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ ບາງເທື່ອ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၂၇, ၃၉. လောပဉ္စ တတြာကာရော.

໒໗, ໓໙. ແລະຍ່ອມມີການລຶບ ແລະມີການລົງ ອະ ອັກສອນ ໃນບ່ອນທີ່ລຶບນັ້ນ.

---

၂၈, ၄၀. ပရ ဒွေဘာဝေါ ဌာနေ.

໒໘, ໔໐. ຍ່ອມມີການຊ້ອນພະຍັນຊະນະເບື້ອງຫຼັງ ໃນຖານະທີ່ສົມຄວນ.

---

၂၉, ၄၂. ဝဂ္ဂေ ဃောသာဃောသာနံ တတိယပဌမာ.

໒໙, ໔໒. ໃນວັກ ພະຍັນຊະນະຕົວທີສາມ ແລະຕົວທີໜຶ່ງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທະວີພາວະ ແທນຕົວທີສີ່ ແລະຕົວທີສອງ ທີ່ເປັນໂຄສະ ແລະອະໂຄສະ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ຕອນທີສາມ ໃນສົນທິກັບ.

---

၃၀, ၅၈. အံ [Pg.3] ဗျဉ္ဇနေ နိဂ္ဂဟိတံ.

໓໐, ໕໘. ແປງນິກຄະຫິດ ເປັນ ອັງ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၃၁. ၄၉. ဝဂ္ဂန္တံ ဝါ ဝဂ္ဂေ.

໓໑. ໔໙. ຫຼືແປງນິກຄະຫິດ ເປັນພະຍັນຊະນະທ້າຍວັກ ເພາະພະຍັນຊະນະວັກຫຼັງ.

---

၃၂, ၅၀. ဧဟေ ဉံ.

໓໒, ໕໐. ແປງນິກຄະຫິດ ເປັນ ຍະ ເພາະ ເອ ແລະ ຫະ ຫຼັງ.

---

၃၃. ၅၁. သ ယေ စ.

໓໓. ໕໑. ແລະ ເພາະ ສະ ແລະ ຍະ ຫຼັງ.

---

၃၄, ၅၂. မဒါ သရေ.

໓໔, ໕໒. ແປງນິກຄະຫິດ ເປັນ ມະ ແລະ ດະ ບາງເທື່ອ ເພາະສະຫຼะຫຼັງ.

---

၃၅, ၃၄. ယ ဝ မ ဒ န တ ရ လာ စာဂမာ.

໓໕, ໓໔. ຍ່ອມມີການລົງ ອັກສອນເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຍະ ວະ ມະ ດະ ນະ ຕະ ຣະ ລະ ເປັນອາຄົມ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၃၆, ၄၇. ကွစိ ဩ ဗျဉ္ဇနေ.

໓໖, ໔໗. ແປງ ເປັນ ໂອ ບາງເທື່ອ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၃၇, ၅၇. နိဂ္ဂဟိတဉ္စ.

໓໗, ໕໗. ແລະຍ່ອມມີການລົງນິກຄະຫິດເປັນອາຄົມ.

---

၃၈, ၅၃. ကွစိ လောပံ.

໓໘, ໕໓. ຍ່ອມມີການລຶບນິກຄະຫິດ ບາງເທື່ອ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ.

---

၃၉, ၅၄. ဗျဉ္ဇနေ စ.

໓໙, ໕໔. ແລະຍ່ອມມີການລຶບນິກຄະຫິດ ບາງເທື່ອ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၄၀, ၅၅. ပရော ဝါ သရော.

໔໐, ໕໕. ຫຼືວ່າ ສະຫຼະຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ ເພາະນິກຄະຫິດໜ້າ.

---

၄၁, ၅၆. ဗျဉ္ဇနော စ ဝိသညောဂေါ.

໔໑, ໕໖. ແລະພະຍັນຊະນະ ຍ່ອມປາສະຈາກການຊ້ອນ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ຕອນທີສີ່ ໃນສົນທິກັບ.

---

၄၂, ၃၂. ဂေါသရေ ပုထဿာဂမော ကွစိ.

໔໒, ໓໒. ຍ່ອມມີການລົງ ຄະ ອັກສອນ ເປັນອາຄົມ ຫຼັງຈາກ ປຸຖະ ສັບ ເພາະສະຫຼະຫຼັງ ບາງເທື່ອ.

---

၄၃, ၃၃. ပါဿ စန္တော ရဿော.

໔໓, ໓໓. ເຮັດສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ປາ ສັບ ໃຫ້ເປັນຣັດສະ ແລະລົງ ຄະ ອາຄົມ.

---

၄၄, ၂၄ အဗ္ဘော အဘိ.

໔໔, ໒໔ ແປງ ອະພິ ເປັນ ອັບພະ.

---

၄၅, ၂၅. အဇ္ဈော အဓိ.

໔໕, ໒໕. ແປງ ອະທິ ເປັນ ອັດຊະ.

---

၄၆, ၂၆. တေ န ဝါ ဣဝဏ္ဏေ.

໔໖, ໒໖. ການແປງເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີ ບາງເທື່ອ ເພາະອິວັນຫຼັງ.

---

၄၇, ၂၃. အတိဿ စန္တဿ.

໔໗, ໒໓. ການແປງ ຕິ ທີ່ສຸດຂອງ ອະຕິ ສັບ ຍ່ອມບໍ່ມີ ເພາະອິວັນຫຼັງ.

---

၄၈, ၄၃. ကွစိ [Pg.4] ပဋိ ပတိဿ.

໔໘, ໔໓. ແປງ ປະຕິ ເປັນ ປະຕິ ບາງເທື່ອ ເພາະສະຫຼະ ຫຼື ພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၄၉, ၄၄. ပုထဿု ဗျဉ္ဇနေ.

໔໙, ໔໔. ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ປຸຖະ ສັບ ເປັນ ອຸ ເພາະພະຍັນຊະນະຫຼັງ.

---

၅၀, ၄၅. ဩ အဝဿ.

໕໐, ໔໕. ແປງ ອະວະ ເປັນ ໂອ.

---

၅၁, ၅၉. အနုပဒိဋ္ဌာနံ ဝုတ္တယောဂတော.

໕໑, ໕໙. ສຳລັບບົດທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງໄວ້ ຄວນເຮັດຕາມວິທີທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ຕອນທີຫ້າ ໃນສົນທິກັບ.

---

သန္ဓိသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ສູດສົນທິ ຈົບບໍລິບູນ.

---

၂. နာမ

໒. ນາມ

---

၅၂, ၆၀. ဇိနဝစနယုတ္တံ ဟိ.

໕໒, ໖໐. ເພາະວ່າ (ສູດທັງຫຼາຍ) ຍ່ອມເໝາະສົມກັບພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ.

---

၅၃, ၆၁. လိင်္ဂဉ္စ နိပ္ပဇ္ဇတေ.

໕໓, ໖໑. ແລະ ລິງຄະ ກໍຍ່ອມຖືກຕັ້ງໄວ້.

---

၅၄, ၆၂. တတော စ ဝိဘတ္တိယော.

໕໔, ໖໒. ແລະ ວິບັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນເບື້ອງຫຼັງຈາກລິງຄະນັ້ນ.

---

၅၅, ၆၃. သိ ယော အံ ယော နာ ဟိ သ နံ သ္မာ ဟိ သနံ သ္မိံ သု.

໕໕, ໖໓. ສິ ໂຍ, ອໍ ໂຍ, ນາ ຫິ, ສະ ນໍ, ສະມາ ຫິ, ສະ ນໍ, ສະມິງ ສຸ.

---

၅၆, ၆၄. တဒနုပရောဓေန.

໕໖, ໖໔. ໂດຍບໍ່ຂັດແຍ້ງກັບພຣະບາລີ (ຫຼື ພຣະດຳຣັດ) ນັ້ນ.

---

၅၇, ၇၁. အာလပနေ သိ ဂသညော.

໕໗, ໗໑. ໃນອາລົບ (ການຮ້ອງເອີ້ນ), ສິ ວິບັດ ມີຊື່ວ່າ ຄະ.

---

၅၈, ၂၉. ဣဝဏ္ဏုဝဏ္ဏာ ဈလာ.

໕໘, ໒໙. ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ທັງຫຼາຍ ມີຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ລະ (ຕາມລຳດັບ).

---

၅၉, ၁၈၂. တေ ဣတ္ထိဓျာ ပေါ.

໕໙, ໑໘໒. ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ກ່າວເຖິງອິດຖີລີງ ມີຊື່ວ່າ ປະ.

---

၆၀, ၁၇၇. အာ ဃော.

໖໐, ໑໗໗. ອັກສອນ ອາ ທີ່ກ່າວເຖິງອິດຖີລີງ ມີຊື່ວ່າ ຄະ.

---

၆၁, ၈၆. သာဂမော သေ.

໖໑, ໘໖. ການລົງ ສະ ອາຄົມ ຍ່ອມມີ ເພາະ ສະ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၆၂, ၂၀၆. သံသာသွေကဝစနေသု စ.

໖໒, ໒໐໖. ແລະ ເພາະ ສໍ ແລະ ສາ ຕົວແປງ ທີ່ເປັນເອກະວະຈະນະເບື້ອງຫຼັງ (ການລົງ ສະ ອາຄົມ ຍ່ອມມີ).

---

၆၃, ၂၁၇. ဧတိမာသမိ[Pg.5].

໖໓, ໒໑໗. ... ການແປງ ອາ ອັກສອນ ໃນທີ່ສຸດຂອງ ເອຕາ ແລະ ອິມາ ສັບ ເປັນ ອິ ຍ່ອມມີ.

---

၆၄, ၂၁၆. တဿာ ဝါ.

໖໔, ໒໑໖. ການແປງ ອາ ອັກສອນ ໃນທີ່ສຸດຂອງ ຕາ ສັບ ເປັນ ອິ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၆၅, ၂၁၅. တတော သဿ ဿာယ.

໖໕, ໒໑໕. ການແປງ ສະ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນ ສສາຢະ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၆၆, ၂၀၅. ဃော ရဿံ.

໖໖, ໒໐໕. ອັກສອນ ອາ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ.

---

၆၇, ၂၂၉. နော စ ဒွါဒိတော နံမှိ.

໖໗, ໒໒໙. ແລະ ການລົງ ນະ ອາຄົມ ໃນເບື້ອງຫຼັງຈາກສັງຂຍາສັບ ມີ ທວິ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ ເພາະ ນໍ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၆၈, ၁၈၄. အမာ ပတော သ္မိံသ္မာနံ ဝါ.

໖໘, ໑໘໔. ການແປງ ສະມິງ ແລະ ສະມາ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອິວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ປະ ເປັນ ອໍ ແລະ ອາ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၆၉, ၁၈၆. အာဒိတော ဩ စ.

໖໙, ໑໘໖. ແລະ ການແປງ ສະມິງ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອາທິ ສັບ ເປັນ ໂອ (ແລະ ອໍ) ຍ່ອມມີ.

---

၇၀, ၃၀. ဈလာနမိယုဝါ သရေ ဝါ.

໗໐, ໓໐. ການແປງ ອิວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ອຸວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ລະ ທັງຫຼາຍ ເປັນ ອິຍະ ແລະ ອຸວະ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၇၁, ၄၈၉. ယဝကာရာ စ.

໗໑, ໔໘໙. ແລະ ການແປງ (ອິວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ອຸວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ລະ) ເປັນ ຍະ ແລະ ວະ ອັກສອນ ຍ່ອມມີ (ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ).

---

၇၂, ၁၈၅. ပသညဿ စ.

໗໒, ໑໘໕. ແລະ ການແປງ ອິວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ປະ ເປັນ ຍະ ຍ່ອມມີ (ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ).

---

၇၃, ၁၇၄. ဂါဝ သေ.

໗໓, ໑໗໔. ການແປງ ໂອ ອັກສອນ ຂອງ ໂຄ ສັບ ເປັນ ອາວະ ຍ່ອມມີ ເພາະ ສະ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၇၄, ၁၆၉. ယောသု စ.

໗໔, ໑໖໙. ແລະ ເພາະ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ (ການແປງ ໂອ ອັກສອນ ຂອງ ໂຄ ສັບ ເປັນ ອາວະ ຍ່ອມມີ).

---

၇၅, ၁၇၀. အဝံမှိ စ.

໗໕, ໑໗໐. ... ແລະ ເພາະ ອໍ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ (ການແປງ ໂອ ອັກສອນ ຂອງ ໂຄ ສັບ) ເປັນ ອະວະ (ແລະ ອາວະ) ຍ່ອມມີ.

---

၇၆, ၁၇၁. အာဝဿု ဝါ.

໗໖, ໑໗໑. ການແປງ ອະ ອັກສອນ ຂອງ ອາວະ ຕົວແປງ ເປັນ ອຸ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເພາະ ອໍ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၇၇, ၁၇၅, တတော နမံ ပတိမှာလုတ္တေ စ သမာသေ.

໗໗, ໑໗໕, ແລະ ໃນອະລຸດຕະສະມາດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ໂຄ ສັບນັ້ນ ເມື່ອມີ ປະຕິ ສັບເບື້ອງຫຼັງ, ນໍ ວິບັດ ຍ່ອມເປັນ ອໍ, ແລະ ໂອ ອັກສອນ ຂອງ ໂຄ ສັບ ກໍຍ່ອມເປັນ ອະວະ.

---

၇၈, ၃၁. ဩ သရေ စ.

໗໘, ໓໑. ແລະ ໃນສະມາດ, ໂອ ອັກສອນ (ຂອງ ໂຄ ສັບ) ຍ່ອມເປັນ ອະວະ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၇၉, ၄၆. တဗ္ဗိပရီတူပပဒေ ဗျဉ္ဇနေ စ.

໗໙, ໔໖. ແລະ ເມື່ອມີອຸປະບົດ ທີ່ກົງກັນຂ້າມກັບ ໂອ ນັ້ນ (ຄື ອະວະ ເປັນ ອຸ) ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ເພາະພະຍັນຊະນະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၈၀, ၁၇၃. ဂေါဏ နံမှိ ဝါ.

໘໐, ໑໗໓. ໂຄ ສັບ ຍ່ອມເປັນ ໂຄນະ ບາງເທື່ອ ເພາະ ນໍ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၈၁, ၁၇၂. သုဟိနာသု စ.

໘໑, ໑໗໒. ແລະ ເພາະ ສຸ, ຫິ, ນາ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ (ໂຄ ສັບ ຍ່ອມເປັນ ໂຄນະ).

---

၈၂, ၁၄၉. အံမော [Pg.6] နိဂ္ဂဟိတံ ဈလပေဟိ.

໘໒, ໑໔໙. ການແປງ ມະ ອັກສອນ ຂອງ ອໍ ວິບັດ ເປັນນິກຄະຫິດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ, ລະ, ປະ ຍ່ອມມີ.

---

၈၃, ၆၇. သရလောပေါ မာဒေသပစ္စယာဒိမှိ သရလောပေ တု ပကတိ.

໘໓, ໖໗. ການລຶບສະຫຼະ ຍ່ອມມີ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ທີ່ເປັນຕົວແປງ ແລະ ເປັນຕົ້ນຂອງປັດໄຈ, ແຕ່ເມື່ອລຶບສະຫຼະແລ້ວ ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເປັນປົກກະຕິ.

---

၈၄, ၁၄၄. အဃော ရဿမေကဝစနယောသွပိ စ.

໘໔, ໑໔໔. ສະຫຼະດີຄະ ທີ່ບໍ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ ເພາະເອກະວະຈະນະວິບັດ ແລະ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

၈၅, ၁၅၀. န သိသ္မိမနပုံသကာနိ.

໘໕, ໑໕໐. ສັບທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລີງ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ ເພາະ ສິ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၈၆, ၂၂၇. ဥဘာဒိတော နမိန္နံ.

໘໖, ໒໒໗. ການແປງ ນໍ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອຸພະ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ອິນນໍ ຍ່ອມມີ.

---

၈၇, ၂၃၁. ဣဏ္ဏမိဏ္ဏန္နံ တီဟိ သင်္ချာဟိ.

໘໗, ໒໓໑. ການແປງ ນໍ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕິ ສັງຂຍາສັບ ເປັນ ອິນນໍ ແລະ ອິນນັນນໍ ຍ່ອມມີ.

---

၈၈, ၁၄၇. ယာသု ကတနိကာရလောပေသု ဒီဃံ.

໘໘, ໑໔໗. ເມື່ອ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ ຖືກແປງເປັນ ນິ ຫຼື ຖືກລຶບແລ້ວ, ສະຫຼະເບື້ອງໜ້າ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນດີຄະ.

---

၈၉, ၈၇. သုနံဟိသု စ.

໘໙, ໘໗. ແລະ ເພາະ ສຸ, นໍ, ຫິ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນດີຄະ.

---

၉၀, ၂၅၂. ပဉ္စာဒီနမတ္တံ.

໙໐, ໒໕໒. ການເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ ຂອງສັບທັງຫຼາຍ ມີ ປັນຈະ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ (ເພາະ ສຸ, ນໍ, ຫິ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ).

---

၉၁, ၁၉၄. ပတိဿိနီမှိ.

໙໑, ໑໙໔. ການເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ ຂອງ ປະຕິ ສັບ ຍ່ອມມີ ເພາະ ອິນີ ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၂, ၁၀၀. န္တုဿန္တော ယောသု စ.

໙໒, ໑໐໐. ແລະ ຕົວສຸດທ້າຍ (ຄື ອຸ) ຂອງ ນຕຸ ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ ເພາະ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၃, ၁၀၆. သဗ္ဗဿ ဝါ အံသေသု.

໙໓, ໑໐໖. ການແປງ ທັງໝົດ (ຂອງ ນຕຸ ປັດໄຈ) ເປັນ ອະ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເພາະ ອໍ ແລະ ສະ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၄, ၁၀၅. သိမှိ ဝါ.

໙໔, ໑໐໕. ການເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ (ຂອງ ຕົວສຸດທ້າຍ ແຫ່ງ ນຕຸ ປັດໄຈ) ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເພາະ ສິ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၅, ၁၄၅. အဂ္ဂိဿိနိ.

໙໕, ໑໔໕. ການແປງ ອິ ອັກສອນ ໃນທີ່ສຸດຂອງ ອັກຄິ ສັບ ເປັນ ອິນິ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເພາະ ສິ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၆, ၁၄၈. ယောသွကတရဿော ဈော.

໙໖, ໑໔໘. ອິວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ ອັນເປັນຣັດສະໂດຍທຳມະຊາດ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ ເພາະ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၇, ၁၅၆. ဝေဝေါသု လော စ.

໙໗, ໑໕໖. ແລະ ອຸວັນນະ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ລະ ອັນເປັນຣັດສະໂດຍທຳມະຊາດ ກໍຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ອັກສອນ ເພາະ ເວ ແລະ ໂວ ຕົວແປງເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၈, ၁၈၉. မာတုလာဒီနမာနတ္တမီကာရေ.

໙໘, ໑໘໙. ການເຖິງຄວາມເປັນ ອານະ ອັກສອນ ຂອງສັບທັງຫຼາຍ ມີ ມາຕຸລະ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ ເພາະ ອີ ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉၉, ၈၁. သ္မာဟိသ္မိံနံ မှာဘိမှိ ဝါ.

໙໙, ໘໑. ... ການແປງ ສະມາ, ຫິ, ສະມິງ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກລີງທັງປວງ ເປັນ ມຫາ, ພິ, ມຫິ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၁၀၀, ၂၁၄. န တိမေဟိ ကတာကာရေဟိ.

໑໐໐, ໒໑໔. ການແປງ (ເປັນ ມຫາ ແລະ ມຫິ) ຍ່ອມບໍ່ມີ ຈາກ ຕະ ແລະ ອິມະ ສັບ ທັງຫຼາຍ ທີ່ຖືກແປງເປັນ ອະ ແລ້ວ.

---

၁၀၁, ၈၀. သုဟိသွကာရော [Pg.7] ဧ.

໑໐໑, ໘໐. ອະ ອັກສອນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ເອ ເພາະ ສຸ ແລະ ຫິ ວິບັດ ທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

၁၀၂, ၂၀၂. သဗ္ဗနာမာနံ နံမှိ စ.

໑໐໒, ໒໐໒. ແລະ ອະ ອັກສອນ ຂອງສັບພະນາມທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ເອ ເພາະ ນໍ ວິບັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၁၀၃, ၇၉. အတော နေန.

໑໐໓, ໗໙. ການແປງ ນາ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະກາຣັນຕະ ເປັນ ເອນະ ຍ່ອມມີ.

---

၁၀၄, ၆၆. သော.

໑໐໔, ໖໖. ການແປງ (ນາ ວິບັດ) ເປັນ ໂສ ຍ່ອມມີ.

---

၁၀၅, ၀. သော ဝါ.

໑໐໕, ໐. ການແປງ (ນາ ວິບັດ) ເປັນ ໂສ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၁၀၆, ၃၀၂. ဒီဃောရေဟိ.

໑໐໖, ໓໐໒. ການແປງ ສະມາ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ທິຄະ ແລະ ໂອຣະ ສັບ ທັງຫຼາຍ ເປັນ ໂສ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၁၀၇, ၆၉. သဗ္ဗယောနီနမာဧ.

໑໐໗, ໖໙. ການແປງ ໂຍ ວິບັດ ທັງປວງ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະກາຣັນຕະ ເປັນ ອາ ແລະ ເອ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີ.

---

၁၀၈, ၉၀. သ္မာသ္မိံနံ ဝါ.

໑໐໘, ໙໐. ການແປງ ສະມາ ແລະ ສະມິງ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະກາຣັນຕະ ເປັນ ອາ ແລະ ເອ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၁၀၉, ၂၉၅. အာယ စတုတ္ထေကဝစနဿ တု.

໑໐໙, ໒໙໕. ການແປງ ສະ ວິບັດ ທີ່ເປັນຈະຕຸດຖີເອກະວະຈະນະ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະກາຣັນຕະ ເປັນ ອາຍະ ຍ່ອມມີ.

---

၁၁၀, ၂၀၁. တယော နေဝ စ သဗ္ဗနာမေဟိ.

໑໑໐, ໒໐໑. ແລະ ການແປງທັງສາມນັ້ນ (ຄື ອາ, ເອ, ອາຍະ) ຍ່ອມບໍ່ມີເລີຍ ຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ.

---

၁၁၁, ၁၇၉. ဃတော နာဒီနံ.

໑໑໑, ໑໗໙. "ဃတော" (ຄະໂຕ) - ຈາກອັກສອນ ອາ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ຂອງວິບັດທັງຫຼາຍ, "နာဒီနံ" (ນາດີນັງ) - ມີ ນາ ວິບັດ ເປັນຕົ້ນ ທີ່ເປັນເອກະວັດ ໕ ຕົວ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "အာယ" (ອາຍະ) - ການແປງເປັນ ອາຍະ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ကညာယ (ກັນຍາຍະ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၂, ၁၇၃. ပတော ယာ.

໑໑໒, ໑໗໓. "ပတော" (ປະໂຕ) - ຈາກ ອิວັນ ແລະ ອຸວັນ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ປະ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ຂອງວິບັດທັງຫຼາຍ, "နာဒီနံ" (ນາດີນັງ) - ມີ ນາ ວິບັດ ເປັນຕົ້ນ ທີ່ເປັນເອກະວັດ ໕ ຕົວ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ယာ" (ຍາ) - ການແປງເປັນ ຍາ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ရတ္တိယာ (ຣັດຕິຍາ), ဣတ္ထိယာ (ອິດຖິຍາ), ဝဓုယာ (ວະທຸຍາ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၃, ၁၃၂. သခတော ဂဿေ ဝါ.

໑໑໓, ໑໓໒. "သခတော" (ສະຂະໂຕ) - ຈາກ ສະຂະສັບ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ဂဿ" (ຄັດສະ) - ຂອງ သိວິບັດ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ, "ဧ" (ເອ) - ການແປງເປັນ ເອ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဟေ သခေ (ເຫ ສະເຂ - ແນ່ສະຫາຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၄, ၁၇၈. ဃတေ စ.

໑໑໔, ໑໗໘. "ဃတေ" (ຄະເຕ) [ຕັດບົດເປັນ ဃတော + ဧ], "ဃတော" (ຄະໂຕ) - ຈາກອັກສອນ ອາ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ဂဿ" (ຄັດສະ) - ຂອງ သိວິບັດ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ, "ဧ စ" (ເອ ຈະ) - ການແປງເປັນ ເອ ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဘောတိ အယျေ (ໂພຕິ ອັຍເຍ - ແນ່ແມ່ເຈົ້າ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၅, ၁၈၁. န အမ္မာဒိတော.

໑໑໕, ໑໘໑. "အမ္မာဒိတော" (ອັມມາທິໂຕ) - ຈາກສັບທີ່ໝາຍເຖິງມານດາ ມີ ອັມມາ ສັບ ເປັນຕົ້ນ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ဂဿ" (ຄັດສະ) - ຂອງ သိວິບັດ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ, "ဧ" (ເອ) - ການແປງເປັນ ເອ, "န" (ນະ) - ຍ່ອມບໍ່ມີ. ເຊັ່ນ: ဘောတိ အမ္မ (ໂພຕິ ອັມມະ), ဘောတိ အမ္မာ (ໂພຕິ ອັມມາ) - ແນ່ແມ່ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၆, ၁၅၇. အကတရဿာ လတော ယွာလပနဿဝေဝေါ.

໑໑໖, ໑໕໗. "အကတရဿာ" (ອະກະຕະຣັດສາ) - ຈາກອັກສອນທີ່ເປັນຣັດສະໂດຍທຳມະຊາດ ບໍ່ໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ, "လတော" (ລະໂຕ) - ຈາກອັກສອນ ဥဝဏ် ທີ່ມີຊື່ວ່າ ລະ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ယွာလပနဿ" (ຍວາລະປະນັດສະ) - ຂອງ ໂຍ ວິບັດ ໃນອັດອາລົບ, "ဝေဝေါ" (ເວໂວ) - การແປງເປັນ ເວ ແລະ ໂວ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဘိက္ခဝေ (ພິກຂະເວ), ဘိက္ခဝေါ (ພິກຂະໂວ) - ແນ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၇, ၁၂၄. ဈလတော သဿ နော ဝါ.

໑໑໗, ໑໒໔. "ဈလတော" (ຊະລະໂຕ) - ຈາກອັກສອນທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ລະ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "သဿ" (ສະສະ) - ຂອງ ສະ ວິບັດ, "နော" (ໂນ) - ການແປງເປັນ ໂນ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: အဂ္ဂိနော (ອັກຄິໂນ) - ແກ່ໄຟ, ແຫ່ງໄຟ; ဒဏ္ဍိနော (ທັນທິໂນ) - ແກ່ຜູ້ມີໄມ້ເທົ້າ, ແຫ່ງຜູ້ມີໄມ້ເທົ້າ; ဘိက္ခုနော (ພິກຂຸໂນ) - ແກ່ພິກຂຸ, ແຫ່ງພິກຂຸ; သယမ္ဘုနော (ສະຍັມພຸໂນ) - ແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ແຫ່ງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၈, ၁၄၆. ဃပတော စ ယောနံ လောပေါ.

໑໑໘, ໑໔໖. "ဃပတော စ" (ຄະປະໂຕ ຈະ) - ຈາກອັກສອນທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ ແລະ ປະ ດ້ວຍ, "ဈလတော စ" (ຊະລະໂຕ ຈະ) - ຈາກອັກສອນທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ລະ ດ້ວຍ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ယောနံ" (ໂຍນັງ) - ຂອງ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ, "လောပေါ" (ໂလိုປ) - ການລຶບ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ကညာ (ກັນຍາ), ရတ္တီ (ຣັດຕີ), ဣတ္ထီ (ອິດຖີ), ယာဂူ (ຍາກູ), ဝဓူ (ວະທູ), အဂ္ဂီ (ອັກຄີ), ဒဏ္ဍီ (ທັນດີ), ဘိက္ခူ (ພິກຂູ), သယမ္ဘူ (ສະຍັມພູ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၁၉, ၁၁၅. လတော ဝေါကာရော စ.

໑໑໙, ໑໑໕. "လတော" (ລະໂຕ) - ຈາກອັກສອນ ဥဝဏ် ທີ່ມີຊື່ວ່າ ລະ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ຂອງວິບັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ယောနံ" (ໂຍນັງ) - ຂອງ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ, "ဝေါကာရော စ" (ໂວກາໂຣ ຈະ) - ການແປງເປັນ ໂວ ດ້ວຍ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဘိက္ခဝေါ (ພິກຂະໂວ), သယမ္ဘုဝေါ (ສະຍັມພຸໂວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

"နာမကပ္ပေ" (ນາມະກັບເປ) - ໃນຄຳພີການແຈກນາມ, "ပဌမော" (ປະຖະໂມ) - ທຳອິດ, "ကဏ္ဍော" (ກັນໂທ) - ຕອນ (ກັນ), "ဣတိ" (ອິຕິ) - ຈົບແລ້ວ.

---

၁၂၀, ၂၄၃. အမှဿ [Pg.8] မမံ သဝိဘတ္တိဿ သေ.

໑໒໐, ໒໔໓. "သေ" (ເສ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "အမှဿ" (ອຳຫັດສະ) - ຂອງ ອຳຫະສັບ, "မမံ" (ມະມັງ) - ການແປງເປັນ ມະມັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: မမံ (ມະມັງ - ແກ່ຂ້ອຍ, ຂອງຂ້ອຍ).

---

၁၂၁, ၂၃၃. မယံ ယောမှိ ပဌမေ.

໑໒໑, ໒໓໓. "ပဌမေ" (ປະຖະເມ) - ທີ່ເປັນປະຖະມາ, "ယောမှိ" (ໂຍມຫި) - ເພາະ ໂຍ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "အမှဿ" (ອຳຫັດສະ) - ຂອງ ອຳຫະສັບ, "မယံ" (ມະຍັງ) - ການແປງເປັນ ມະຍັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: မယံ (ມະຍັງ - ພວກຂ້ອຍ, ພວກຂ້ານ້ອຍ).

---

၁၂၂, ၉၉. န္တုဿ န္တော.

໑໒໒, ໙໙. "ပဌမေ" (ປະຖະເມ) - ທີ່ເປັນປະຖະມາ, "ယောမှိ" (ໂຍມຫި) - ເພາະ ໂຍ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "န္တော" (ນໂຕ) - ການແປງເປັນ ນໂຕ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝန္တော (ຄຸນະວັນໂຕ - ຜູ້ມີຄຸນທັງຫຼາຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၃, ၁၀၃. န္တဿ သေ ဝါ.

໑໒໓, ໑໐໓. "သေ" (ເສ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "န္တဿ" (ນຕັດສະ) - ການແປງເປັນ นຕັດສະ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝန္တဿ (ຄຸນະວັນຕັດສະ - ແກ່ຜູ້ມີຄຸນ, ຂອງຜູ້ມີຄຸນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၄, ၉၈. အာ သိမှိ.

໑໒໔, ໙໘. "သိမှိ" (ສິມຫި) - ເພາະ သိ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "အာ" (ອາ) - ການແປງເປັນ ອາ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝါ (ຄຸນະວາ - ຜູ້ມີຄຸນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၅, ၁၉၈. အံ နပုံသကေ.

໑໒໕, ໑໙໘. "သိမှိ" (ສິມຫި) - ເພາະ သိ ວິບັດ, "နပုံသကေ" (ນະປຸງສະເກ) - ໃນນະປຸງສະກະລິງ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "အံ" (ອັງ) - ການແປງເປັນ ອັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝံ (ຄຸນະວັງ - ຕະກູນທີ່ມີຄຸນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၆, ၁၀၁. အဝဏ္ဏာ စ ဂေ.

໑໒໖, ໑໐໑. "ဂေ" (ເຄ) - ເພາະ ຄະ-ສິ ວິບັດ (ໃນອາລົບ), "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "အဝဏ္ဏာ စ" (ອະວັນນາ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອະວັນ (ອະ ແລະ ອາ) ທັງຫຼາຍດ້ວຍ, "အံ စ" (ອັງ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອັງ ດ້ວຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဘော ဂုဏဝ (ໂພ ຄຸນະວະ), ဘော ဂုဏဝါ (ໂພ ຄຸນະວາ), ဘော ဂုဏဝံ (ໂພ ຄຸນະວັງ) - ແນ່ຜູ້ມີຄຸນ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၇, ၁၀၂. တော တိတာ သသ္မိံနာသု.

໑໒໗, ໑໐໒. "သသ္မိံနာသု" (ສະສະມິງນາສຸ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, ສະມິງ ວິບັດ ແລະ ນာ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "တောတိတာ" (ໂຕຕິຕາ) - ການແປງເປັນ ໂຕ, ຕິ ແລະ ຕາ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝတော (ຄຸນະວະໂຕ) - ແກ່ຜູ້ມີຄຸນ, ຂອງຜູ້ມີຄຸນ; ဂုဏဝတိ (ຄຸນະວະຕິ) - ໃນຜູ້ມີຄຸນ; ဂုဏဝတာ (ຄຸນະວະຕາ) - ດ້ວຍຜູ້ມີຄຸນ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၈, ၁၀၄. နံမှိ တံ ဝါ.

໑໒໘, ໑໐໔. "နံမှိ" (ນັງມຫި) - ເພາະ ນັງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "န္တုဿ" (ນຕຸດສະ) - ຂອງ ນຕຸປັດໄຈ, "တံ" (ຕັງ) - ການແປງເປັນ ຕັງ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဂုဏဝတံ (ຄຸນະວະຕັງ - ແກ່ຜູ້ມີຄຸນທັງຫຼາຍ, ຂອງຜູ້ມີຄຸນທັງຫຼາຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၂၉, ၂၂၂. ဣမဿိဒမံသိသု နပုံသကေ.

໑໒໙, ໒໒໒. "အံသိသု" (ອັງສິສຸ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ ແລະ သိ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ, "နပုံသကေ" (ນະປຸງສະເກ) - ໃນນະປຸງສະກະລິງ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ဣမဿ" (ອິມັດສະ) - ຂອງ ອິມະສັບ, "ဣဒံ" (ອິທັງ) - ການແປງເປັນ ອິທັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဣဒံ (ອິທັງ - ເຊິ່ງຈິດນີ້, ຈິດນີ້).

---

၁၃၀, ၂၂၅. အမုဿာဒုံ.

໑໓໐, ໒໒໕. "အံသိသု" (ອັງສິສຸ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ ແລະ သိ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ, "နပုံသကေ" (ນະປຸງສະເກ) - ໃນນະປຸງສະກະລິງ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "အမုဿ" (ອະມຸດສະ) - ຂອງ ອະມຸສັບ, "အဒုံ" (ອະທຸງ) - ການແປງເປັນ ອະທຸງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: အဒုံ (ອະທຸງ - ເຊິ່ງຈິດນັ້ນ, จິດນັ້ນ).

---

၁၃၁, ၀. ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချံ.

໑໓໑, ໐. "ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချံ" (ອິດຖິປຸມະນະປຸງສະກະສັງຂຍັງ) - ສູດນີ້ເປັນສູດຕິດຕາມ (ອະທິການສູດ) ໄປໃນສູດເບື້ອງໜ້າ ໓ ສູດ.

---

၁၃၂, ၂၂၈. ယောသု ဒွိန္နံ ဒွေ စ.

໑໓໒, ໒໒໘. "ယောသု" (ໂຍສຸ) - ເພາະ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချာနံ" (ອິດຖິປຸມະນະປຸງສະກະສັງຂյանັງ) - ຂອງສັງຂຍາສັບທີ່ສະແດງອິດຖີລິງ, ປຸງລິງ ແລະ ນະປຸງສະກະລິງ, "ဒွိန္နံ" (ທວິນນັງ) - ຂອງ ທວິສັບທັງຫຼາຍ, "ဒွေ စ" (ທເວ ຈະ) - ການແປງເປັນ ທເວ ດ້ວຍ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဒွေ (ທເວ), ဒုဝေ (ທຸເວ), ဒုဝိန္နံ (ທຸວິນນັງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၃၃, ၂၃၀. တိစတုန္နံ တိဿော စတဿော တယောစတ္တာရော တီဏိ စတ္တာရိ.

໑໓໓, ໒໓໐. "ယောသု" (ໂຍສຸ) - ເພາະ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချာနံ" (ອິດຖິປຸມະນະປຸງສະກະສັງຂյանັງ) - ຂອງສັງຂຍາສັບທີ່ສະແດງອິດຖີລິງ, ປຸງລິງ ແລະ ນະປຸງສະກະລິງ, "တိစတုန္နံ" (ຕິຈະຕຸນນັງ) - ຂອງ ຕິ ແລະ ຈະຕຸ ສັບທັງຫຼາຍ, "တိဿော စတဿော တယော စတ္တာရော တီဏိ စတ္တာရိ" (ຕິດໂສ ຈະຕັດໂສ ຕະໂຍ ຈະຕຕາໂຣ ຕີມິ ຈະຕຕາຣິ) - ການແປງເປັນ ຕິດໂສ, ຈະຕັດໂສ, ຕະໂຍ, ຈະຕຕາໂຣ, ຕີມິ ແລະ ຈະຕຕາຣິ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တိဿော (ຕິດໂສ), စတဿော (ຈະຕັດໂສ) [ອິດຖີລິງ]; တယော (ຕະໂຍ), စတ္တာရော (ຈະຕຕາໂຣ) [ປຸງລິງ]; တီဏိ (ຕີມິ), စတ္တာရိ (ຈະຕຕາຣິ) [ນະປຸງສະກະລິງ].

---

၁၃၄, ၂၅၁. ပဉ္စာဒီနမကာရော.

໑໓໔, ໒໕໑. "ပဉ္စာဒီနမကာရော" (ປັນຈະທີນາມະກາໂຣ) - ໕, ໖, ໗, ໘, ໙, ໑໐, ໑໑, ໑໒, ໑໓, ໑໔, ໑໕, ໑໖, ໑໗, ໑໘. (ຄຳເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ເຮັດຮູບວິເຄາະຄືກັນກັບ ປັນຈະ ສັບ).

---

၁၃၅, ၁၁၈. ရာဇဿာ ရညော ရာဇိနော သေ.

໑໓໕, ໑໑໘. "သေ" (ເສ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ရာဇဿ" (ຣາຊັດສະ) - ຂອງ ຣາຊະສັບ, "ရညော ရာဇိနော" (ຣັນໂຍ ຣາຊິໂນ) - ການແປງເປັນ ຣັນໂຍ ແລະ ຣາຊິໂນ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ရညော (ຣັນໂຍ), ရာဇိနော (ຣາຊິໂນ) - ແກ່ພຣະຣາຊາ, ແຫ່ງພຣະຣາຊາ.

---

၁၃၆, ၁၁၉. ရညံ နံမှိ ဝါ.

໑໓໖, ໑໑໙. "နံမှိ" (ນັງມຫິ) - ເພາະ ນັງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ရာဇဿ" (ຣາຊັດສະ) - ຂອງ ຣາຊະສັບ, "ရညံ" (ຣັນຍັງ) - ການແປງເປັນ ຣັນຍັງ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ရညံ (ຣັນຍັງ - ແກ່ພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍ, ແຫ່ງພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍ).

---

၁၃၇, ၁၁၆. နာမှိ ရညာ ဝါ.

໑໓໗, ໑໑໖. "နာမှိ" (ນາມຫິ) - ເພາະ ນາ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ရာဇဿ" (ຣາຊັດສະ) - ຂອງ ຣາຊະສັບ, "ရညာ" (ຣັນຍາ) - ການແປງເປັນ ຣັນຍາ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ရညာ (ຣັນຍາ - ດ້ວຍພຣະຣາຊາ).

---

၁၃၈, ၁၂၁. သ္မိံမှိ ရညေ ရာဇိနိ.

໑໓໘, ໑໒໑. "သ္မိံမှိ" (ສະມິງມຫິ) - ເພາະ ສະມິງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ရာဇဿ" (ຣາຊັດສະ) - ຂອງ ຣາຊະສັບ, "ရညေရာဇိနိ" (ຣັນເຍ ຣາຊິນິ) - ການແປງເປັນ ຣັນເຍ ແລະ ຣາຊິນິ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ရညေ (ຣັນເຍ), ရာဇိနိ (ຣາຊິນິ) - ໃນພຣະຣາຊາ.

---

၁၃၉, ၂၄၅. တုမှမှာကံ [Pg.9] တယိ မယိ.

໑໓໙, ໒໔໕. "သ္မိံမှိ" (ສະມິງມຫິ) - ເພາະ ສະມິງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တယိ မယိ" (ຕະຍິ ມະຍິ) - ການແປງເປັນ ຕະຍິ ແລະ ມະຍິ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တယိ (ຕະຍິ - ໃນເຈົ້າ), မယိ (ມະຍິ - ໃນຂ້ອຍ).

---

၁၄၀, ၂၃၂. တွမဟံ သိမှိ စ.

໑໔໐, ໒໓໒. "သိမှိ" (ສິມຫި) - ເພາະ သိ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တွံအဟံ စ" (ຕວັງ ອະຫັງ ຈະ) - ການແປງເປັນ ຕວັງ ແລະ ອະຫັງ ດ້ວຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တွံ (ຕວັງ), တုဝံ (ຕຸວັງ) - ເຈົ້າ; အဟံ (ອະຫັງ) - ຂ້ອຍ.

---

၁၄၁, ၂၄၁. တဝ မမ သေ.

໑໔໑, ໒໔໑. "သေ" (ເສ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တဝ မမ" (ຕະວະ ມະມະ) - ການແປງເປັນ ຕະວະ ແລະ ມະມະ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တဝ (ຕະວະ - ແກ່ເຈົ້າ, ຂອງເຈົ້າ), မမ (ມະມະ - ແກ່ຂ້ອຍ, ຂອງຂ້ອຍ).

---

၁၄၂, ၂၄၂. တုယှံ မယှဉ္စ.

໑໔໒, ໒໔໒. "သေ" (ເສ) - ເພາະ ສະ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸမຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တုယှံ မယှဉ္စ" (ຕຸຍຫັງ ມັຍຫັນຈະ) - ການແປງເປັນ ຕຸຍຫັງ ແລະ ມັຍຫັງ ດ້ວຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တုယှံ (ຕຸຍຫັງ - ແກ່ເຈົ້າ, ຂອງເຈົ້າ), မယှံ (ມັຍຫັງ - ແກ່ຂ້ອຍ, ຂອງຂ້ອຍ).

---

၁၄၃, ၂၃၅. တံမမံမှိ.

໑໔໓, ໒໓໕. "အံမှိ" (ອັງມຫິ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တံ မံ" (ຕັງ ມັງ) - ການແປງເປັນ ຕັງ ແລະ ມັງ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တံ (ຕັງ - ເຊິ່ງເຈົ້າ), မံ (ມັງ - ເຊິ່ງຂ້ອຍ).

---

၁၄၄, ၂၃၄. တဝံမမဉ္စ န ဝါ.

໑໔໔, ໒໓໔. "အံမှိ" (ອັງမຫິ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມหາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တဝံ မမဉ္စ" (ຕະວັງ ມະມັນຈະ) - ການແປງເປັນ ຕະວັງ ແລະ ມະມັງ ດ້ວຍ, "နဝါ" (ນະວາ) - ຍ່ອມບໍ່ມີໃນບາງບ່ອນ (ຄືມີບາງບ່ອນ), "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တဝံ (ຕະວັງ - ເຊິ່ງເຈົ້າ), မမံ (ມະມັງ - ເຊິ່ງຂ້ອຍ).

---

၁၄၅, ၂၃၈. နာမှိ တယာ မယာ.

໑໔໕, ໒໓໘. "နာမှိ" (ນາມຫິ) - ເພາະ ນາ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တယာ မယာ" (ຕະຍາ ມະຍາ) - ການແປງເປັນ ຕະຍາ ແລະ ມະຍາ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တယာ (ຕະຍາ - ດ້ວຍເຈົ້າ), မယာ (ມະຍາ - ດ້ວຍຂ້ອຍ).

---

၁၄၆, ၂၃၆. တုမှဿ တုဝံတွမမှိ.

໑໔໖, ໒໓໖. "အံမှိ" (ອັງມຫິ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှဿ" (ຕຸມຫັດສະ) - ຂອງ ຕຸມຫະສັບ, "တုဝံ တွံ" (ຕຸວັງ ຕວັງ) - ການແປງເປັນ ຕຸວັງ ແລະ ຕວັງ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တုဝံ (ຕຸວັງ), တွံ (ຕວັງ) - ເຊິ່ງເຈົ້າ.

---

၁၄၇, ၂၄၆. ပဒတော ဒုတိယာစတုတ္ထီဆဋ္ဌီသု ဝေါ နော.

໑໔໗, ໒໔໖. ໃນເພາະທຸຕິຍາວິບັດ, ຈະຕຸຕຖີວິບັດ ແລະ ຈັດຖີວິບັດ ຝ່າຍພະຫຸວະຈະນະ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງບົດອື່ນ, ໃຫ້ແປງຕຸມຫະສັບ ແລະ ອຳຫະສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ໂວ ແລະ ໂນ ຕາມລຳດັບ.

---

၁၄၈, ၂၄၇. ဟေမေကဝစနေသု စ.

໑໔໘, ໒໔໗. "ဧကဝစနေသု စ" (ເອກະວະຈະເນສຸ ຈະ) - ເພາະ ຈະຕຸດຖີ ແລະ ຊັດຖີ ວິບັດ ທີ່ເປັນເອກະວັດທັງຫຼາຍດ້ວຍ, "ပဒတော" (ປະທະໂຕ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກບົດອື່ນ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸမຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တေမေ" (ເຕເມ) - ການແປງເປັນ ເຕ ແລະ ເມ ຕາມລຳດັບ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဒဒါမိ တေ (ທະທາມິ ເຕ - ຂ້ອຍໃຫ້ແກ່ເຈົ້າ), ဒဒါဟိ မေ (ທະທາຫິ ເມ - ຂໍຈົ່ງໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၉, ၂၄၈. န အံမှိ.

໑໔໙, ໒໔໘. "အံမှိ" (ອັງມຫິ) - ເພາະ ອັງ ວິບັດ, "ပဒတော" (ປະທະໂຕ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກບົດອື່ນ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တေမေ" (ເຕເມ) - ການແປງເປັນ ເຕ ແລະ ເມ, "န" (ນະ) - ຍ່ອມບໍ່ມີ. ເຊັ່ນ: ပဿေယျ တံ (ປັດເສຍຍະ ຕັງ - ຂໍຈົ່ງເຫັນເຊິ່ງເຈົ້າ), သော မံ အဗြဝိ (ໂສ ມັງ ອະພະຣະວິ - ເຂົາໄດ້ເວົ້າກັບຂ້ອຍແລ້ວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၀, ၂၄၉. ဝါ တတိယေ စ.

໑໕໐, ໒໔໙. "တတိယေ စ" (ຕະຕິເຍ ຈະ) - ເພາະ ຕະຕິຍາ ວິບັດ ທີ່ເປັນເອກະວັດດ້ວຍ, "ပဒတော" (ປະທະໂຕ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກບົດອື່ນ, "ပရေသံ" (ປະເຣສັງ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "သဝိဘတ္တီနံ" (ສະວິບັດຕີນັງ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "တုမှာမှာကံ" (ຕຸມຫາມຫາກັງ) - ຂອງ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "တေမေ" (ເຕເມ) - ການແປງເປັນ ເຕ ແລະ ເມ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ကတံ တေ (ກະຕັງ ເຕ - ອັນເຈົ້າເຮັດແລ້ວ), ကတံ မေ (ກະຕັງ ເມ - ອັນຂ້ອຍເຮັດແລ້ວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၁, ၂၅၀. ဗဟုဝစနေသု ဝေါ နော.

໑໕໑, ໒໕໐. ໃນເພາະພະຫຸວະຈະນະວິບັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງບົດອື່ນ, ໃຫ້ແປງຕຸມຫະສັບ ແລະ ອຳຫະສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ໂວ ແລະ ໂນ ຕາມລຳດັບ.

---

၁၅၂, ၁၃၆. ပုမန္တဿာ သိမှိ.

໑໕໒, ໑໓໖. "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "သိမှိ" (ສິມຫި) - ເພາະ သိ ວິບັດ, "အာ" (ອາ) - ການແປງເປັນ ອາ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: pumā (ປຸມາ - ຜູ້ຊາຍ), maghavā (ມະຄະວາ - ພຣະອິນ), yuvā (ຍຸວາ - ຊາຍໜຸ່ມ), addhā (ອັດທາ - ກາລະເວລາ).

---

၁၅၃, ၁၃၈. အမာလပနေကဝစနေ.

໑໕໓, ໑໓໘. "အာလပနေကဝစနေ" (ອາລະປະເນກະວະຈະເນ) - ເພາະ ອາລົບ ວິບັດ ທີ່ເປັນເອກະວັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "အံ" (ອັງ) - ການແປງເປັນ ອັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဟေ ပုမံ (ເຫ ປຸມັງ - ແນ່ຜູ້ຊາຍ).

---

၁၅၄, ၀. သမာသေ စ ဝိဘာသာ.

໑໕໔, ໐. "အာလပနေကဝစနေ" (ອາລະປະເນກະວະຈະເນ) - ເພາະ ອາລົບ ວິບັດ ທີ່ເປັນເອກະວັດ, "သမာသေ စ" (ສະມາເສ ຈະ) - ໃນສະມາດດ້ວຍ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "ဝိဘာသာ" (ວິພາສາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "အံ" (ອັງ) - ການແປງເປັນ ອັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ဟေ ဣတ္ထိပုမံ (ເຫ ອິດຖິປຸມັງ), ဟေ ဣတ္ထိပုမ (ເຫ ອິດຖິປຸມະ), ဟေ ဣတ္ထိပုမာ (ເຫ ອິດຖິປຸມາ) - ແນ່ຍິງຊາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၅, ၁၃၇. ယောသွာနော.

໑໕໕, ໑໓໗. "ယောသု" (ໂຍສຸ) - ເພາະ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "အာနော" (ອາໂນ) - ການແປງເປັນ ອາໂນ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ပုမာနော (ປຸມາໂນ - ຜູ້ຊາຍທັງຫຼາຍ).

---

၁၅၆, ၁၄၂. အာနေ သ္မိံမှိ ဝါ.

໑໕໖, ໑໔໒. "သ္မိံမှိ" (ສະມິງມຫິ) - ເພາະ ສະມິງ ວິບັດ, "သဝိဘတ္တိဿ" (ສະວິບັດຕິດສະ) - ພ້ອມທັງວິບັດ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "အာနေ" (ອາເນ) - ການແປງເປັນ ອາເນ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ပုမာနေ (ປຸມາເນ - ໃນຜູ້ຊາຍ).

---

၁၅၇, ၁၄၀. ဟိဝိဘတ္ထိမှိ စ.

໑໕໗, ໑໔໐. "ဟိဝိဘတ္တိမှိ စ" (ຫິວິບັດຕິမຫິ ຈະ) - ເພາະ ຫິ ວິບັດດ້ວຍ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "အာနေ" (ອາເນ) - ການແປງເປັນ ອາເນ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ပုမာနေဟိ (ປຸມາເນຫိ - ດ້ວຍຜູ້ຊາຍທັງຫຼາຍ, ຈາກຜູ້ຊາຍທັງຫຼາຍ). (ດ້ວຍອັກສອນ "စ" (ຈະ) ໃນສູດນີ້ ຍັງມີການແປງອັກສອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ມະຄະວະ, ຍຸວະ ເປັນ ອາໂນ ເພາະວິບັດທັງປວງ ເຊັ່ນ: မဃဝါနော (ມະຄະວາໂນ), ယုဝါနော (ຍုວາໂນ) ເປັນຕົ້ນ).

---

၁၅၁, ၁၄၃. သုသ္မိမာ [Pg.10] ဝါ.

໑໕໑, ໑໔໓. "သုသ္မိံ" (ສຸສະມິງ) - ເພາະ ສຸ ວິບັດ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "အာ" (ອາ) - ການແປງເປັນ ອາ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ပုမာသု (ປຸມາສຸ - ໃນຜູ້ຊາຍທັງຫຼາຍ).

---

၁၅၉, ၁၃၉. ဥ နာမှိ စ.

໑໕໙, ໑໓໙. "နာမှိ စ" (ນາມຫິ ຈະ) - ເພາະ ນາ ວິບັດດ້ວຍ, "ပုမန္တဿ" (ປຸມັນຕັດສະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ປຸມະສັບ, "ဥ စ" (ອຸ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອຸ ດ້ວຍ, "အာ စ" (ອາ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອາ ດ້ວຍ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ပုမုနာ (ປຸມຸນາ), ပုမာနာ (ປຸມານา) - ດ້ວຍຜູ້ຊາຍ.

---

၁၆၀, ၁၉၇. အကမ္မန္တဿ စ.

໑໖໐, ໑໙໗. "နာမှိ" (ນາມຫິ) - ເພາະ ນາ ວິບັດ, "ကမ္မန္တဿ စ" (ກັມມັນຕັດສະ ຈະ) - ຂອງອັກសອນ ອະ ທີ່ຢູ່ທ້າຍ ກັມມະສັບ ດ້ວຍ, "အ စ" (ອະ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອະ ດ້ວຍ, "ဥ စ" (ອຸ ຈະ) - ການແປງເປັນ ອຸ ດ້ວຍ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ကမ္မနာ (ກັມມະນາ), ကမ္မုနာ (ກັມມຸນາ) - ດ້ວຍການງານ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

"နာမကပ္ပေ" (ນາມະກັບເປ) - ໃນຄຳພີການແຈກນາມ, "ဒုတိယော" (ທຸຕິໂຍ) - ທີສອງ, "ကဏ္ဍော" (ກັນໂທ) - ຕອນ (ກັນ), "ဣတိ" (ອິຕິ) - ຈົບແລ້ວ.

---

၁၆၁, ၂၄၄. တုမှမှေဟိ နမာကံ.

໑໖໑, ໒໔໔. "တုမှာမှေဟိ" (ຕຸມຫາມເຫຫိ) - ຈາກ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "နံ" (ນັງ) - ຂອງ ນັງ ວິບັດ, "အာကံ" (ອາກັງ) - ການແປງເປັນ ອາກັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တုမှာကံ (ຕຸມຫາກັງ - ແກ່ພວກເຈົ້າ, ຂອງພວກເຈົ້າ), အမှာကံ (ອຳຫາກັງ - ແກ່ພວກຂ້ອຍ, ຂອງພວກຂ້ອຍ).

---

၁၆၂, ၂၃၇. ဝါ ယွပ္ပဌမော.

໑໖໒, ໒໓໗. "တုမှာမှေဟိ" (ຕຸມຫາມເຫຫိ) - ຈາກ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "ပရော" (ປະໂຣ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "အပ္ပဌမော" (ອັບປະຖະໂມ) - ທີ່ບໍ່ແມ່ນປະຖະມາ, "ယော" (ໂຍ) - ໂຍ ວິບັດ, "အာကံ" (ອາກັງ) - ການແປງເປັນ ອາກັງ, "ဝါ" (ວາ) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တုမှာကံ (ຕຸမຫາກັງ - ເຊິ່ງພວກເຈົ້າ), အမှာကံ (ອຳຫາກັງ - ເຊິ່ງພວກຂ້ອຍ).

---

၁၆၃, ၂၄၀. သဿံ.

໑໖໓, ໒໔໐. "တုမှာမှေဟိ" (ຕຸມຫາມເຫຫိ) - ຈາກ ຕຸມຫະ ແລະ ອຳຫະສັບ ທັງຫຼາຍ, "ပရဿ" (ປະຣັດສະ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "သဿ" (ສະສະ) - ຂອງ ສະ ວິບັດ, "အံ" (ອັງ) - ການແປງເປັນ ອັງ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: တုမှံ (ຕຸມຫັງ - ແກ່ເຈົ້າ, ຂອງເຈົ້າ), အမှံ (ອຳຫັງ - ແກ່ຂ້ອຍ, ຂອງຂ້ອຍ).

---

၁၆၄, ၂၀၀. သဗ္ဗနာမကာရတေ ပဌမော.

໑໖໔, ໒໐໐. "သဗ္ဗနာမကာရတော" (ສັບພະນາມະກາຣະໂຕ) - ຈາກສັບພະນາມທີ່ມີ ອະ ອັກសອນ ຢູ່ທ້າຍ, "ပရော" (ປະໂຣ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ပဌမော" (ປະຖະໂມ) - ປະຖະມາ ໂຍ ວິບັດ, "ဧ" (ເອ) - ການແປງເປັນ ເອ, "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: သဗ္ဗေ (ສັບເພ - ທັງປວງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၆၅, ၂၀၈. ဒွန္ဒဋ္ဌာ ဝါ.

໑໖໕, ໒໐໘. "ဒွန္ဒဋ္ဌာ" (ທວັນທັດຖາ) - ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນທວັນທະສະມາດ, "သဗ္ဗနာမကာရတော" (ສັບພະນາມະກາຣะໂຕ) - ຈາກສັບພະນາມທີ່ມີ ອະ ອັກសອນ ຢູ່ທ້າຍ, "ပရော" (ປະໂຣ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ပဌမော" (ປະຖະໂມ) - ປະຖະມາ ໂຍ ວິບັດ, "ဧ" (ເອ) - ການແປງເປັນ ເອ, "ဝါ" (ວา) - ໂດຍກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), "ဟောတိ" (ໂຫຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ကတရကတမေ (ກະຕະຣະກະຕະເມ), ကတရကတမာ (ກະຕະຣະກະຕະມາ) - ອັນໃດອັນໃດ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၆၆, ၂၀၉. နာညံ သဗ္ဗနာမိကံ.

໑໖໖, ໒໐໙. "ဒွန္ဒဋ္ဌေ" (ທວັນທັດເຖ) - ໃນສັບພະນາມທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນທວັນທະສະມາດ, "အညံ" (ອັນຍັງ) - ນອກຈາກການແປງ ປະຖະມາ ໂຍ ວິບັດ ເປັນ ເອ, "သဗ္ဗနာမိကံ" (ສັບພະນາມິກັງ) - ວິທີການທາງສັບພະນາມອື່ນໆ (ມີການແປງເປັນ ສັງ ແລະ ສານັງ ເປັນຕົ້ນ), "န ဟောတိ" (ນະ ໂຫຕິ) - ຍ່ອມບໍ່ມີ. ເຊັ່ນ: ပုဗ္ဗာပရာနံ (ປຸບພາປະຣານັງ - ແກ່ທິດເບື້ອງໜ້າ ແລະ ເບື້ອງຫຼັງທັງຫຼາຍ, ຂອງທິດເບື້ອງໜ້າ ແລະ ເບື້ອງຫຼັງທັງຫຼາຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၆၇, ၂၁၀. ဗဟုဗ္ဗီဟိမှိ စ.

໑໖໗, ໒໑໐. "ဗဟုဗ္ဗီဟိမှိ စ" (ພະຫຸບພີຫິມຫິ ຈະ) - ໃນພະຫຸບພີຫິສະມາດດ້ວຍ, "သဗ္ဗနာမိကံ" (ສັບພະນາມິກັງ) - ວິທີການທາງສັບພະນາມທັງປວງ, "န ဟောတိ" (ນະ ໂຫຕິ) - ຍ່ອມບໍ່ມີ. ເຊັ່ນ: ပိယပုဗ္ဗာ (ປິຍະປຸບພາ), ပိယပုဗ္ဗာယ (ປິຍະປຸບພາຍະ), ပိယပုဗ္ဗာယံ (ປິຍະປຸບພາຍັງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၆၈, ၂၀၃. သဗ္ဗတော နံ သံသာနံ.

໑໖໘, ໒໐໓. "သဗ္ဗတော" (ສັບພະໂຕ) - ຈາກສັບພະນາມທັງປວງ, "ပရံ" (ປະຣັງ) - ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "နံ" (ນັງ) - ນັງ ວິບັດ, "သံသာနံ" (ສັງສານັງ) - ການແປງເປັນ ສັງ ແລະ ສານັງ ທັງຫຼາຍ, "ဟောန္တိ" (ໂຫນຕິ) - ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: သဗ္ဗေသံ (ສັບເພສັງ), သဗ္ဗေသာနံ (ສັບເພສານັງ) - ແກ່ທັງປວງ, ຂອງທັງປວງ ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၆၉, ၁၁၇. ရာဇဿ ရာဇု သုနံ ဟိသု စ.

໑໖໙, ໑໑໗. ເພາະ ສຸ, ນັງ, ແລະ ຫິ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຣາຊ" ສັບ ເປັນ "ຣາຊຸ" ບາງເທື່ອ (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၇၀, ၂၂၀. သဗ္ဗဿိမဿေ ဝါ.

໑໗໐, ໒໒໐. ເພາະ ສຸ, ນັງ, ແລະ ຫິ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ເອ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၇၁, ၂၁၉. အနိမိ နာမှိ စ.

໑໗໑, ໒໑໙. ເພາະ ນາວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ອນ" ແລະ "ອິມິ" ຢ່າງແນ່ນອນ (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၇၂, ၂၁၈. အနပုံသကဿာ ယံ သိမှိ.

໑໗໒, ໒໑໘. ເພາະ ສິວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບ ທັງໝົດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນປຸງສະກະລີງ ເປັນ "ອຍັງ".

---

၁၇၃, ၂၂၃. အမုဿ မော သံ.

໑໗໓, ໒໒໓. ເພາະ ສິວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ ອັກສອນ "ມ" ແຫ່ງ "ອມຸ" ສັບ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນປຸງສະກະລີງ ເປັນ "ສ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၇၄, ၂၁၁. ဧတတေသံ တော.

໑໗໔, ໒໑໑. ເພາະ ສິວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ ອັກສອນ "ຕ" ແຫ່ງ "ເອຕ" ແລະ "ຕ" ສັບ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນປຸງສະກະລີງ ເປັນ "ສ".

---

၁၇၅, ၂၁၂. တဿ ဝါ နတ္တံ သဗ္ဗတ္ထ.

໑໗໕, ໒໑໒. ໃນລິງທັງປວງ, ແປງ "ຕ" ສັບ ເປັນ "ນ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၇၆, ၂၁၃. သသ္မာသ္မိံသံသာသွတ္တံ ၀.၀၀၁၁.

໑໗໖, ໒໑໓. ເພາະ ສະ, ສະມາ, ສະມິງ ວິພັດ, ແລະ ເພາະ "ສັງ", "ສາ" ທີ່ແປງມາ, ແປງ "ຕ" ສັບ ໃນລິງທັງປວງ ເປັນ "ອ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၇၇, ၂၂၁. ဣမသဒ္ဒဿ စ.

໑໗໗, ໒໒໑. ເພາະ ສະ, ສະມາ, ສະມິງ ວິພັດ, ແລະ ເພາະ "ສັງ", "ສາ" ທີ່ແປງມາ, ແປງ "ອິມ" ສັບ ໃນລິງທັງປວງ ເປັນ "ອ" ບາງເທື່ອ (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၇၈, ၂၂၄. သဗ္ဗတော ကော.

໑໗໘, ໒໒໔. ລົງ "ກ" ອັກສອນອາຄົມ ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບທັງປວງ ບາງເທື່ອ.

---

၁၇၉, ၂၀၄. ဃပတော သ္မိံ သာနံ သံသာ.

໑໗໙, ໒໐໔. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບພະນາມ ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຄະ" ແລະ "ປະ", ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ສັງ" ແລະ ແປງ ສະ ວິພັດ ເປັນ "ສາ" ຕາມລໍາດັບ ບາງເທື່ອ.

---

၁၈၀, ၂၀၇. နေတာဟိ သ္မိမာယယာ.

໑໘໐, ໒໐໗. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບພະນາມ ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຄະ" ແລະ "ປະ" ເຫຼົ່ານີ້, ບໍ່ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ອາຍ" ແລະ "ຍາ".

---

၁၈၁, ၉၅. မနောဂဏာဒိတော သ္မိံနာနမိအာ.

໑໘໑, ໙໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກມະໂນຄະນະຄະນະສັບ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ອິ" ແລະ ແປງ ນາ ວິພັດ ເປັນ "ອາ" ຕາມລໍາດັບ.

---

၁၈၂, ၉၇. သဿ စော.

໑໘໒, ໙໗. ເບື້ອງຫຼັງຈາກມະໂນຄະນະຄະນະສັບ, ແປງ ສະ ວິພັດ ເປັນ "ໂອ" (ແລະ ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ "ໂອ" ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၈၃, ၄၈. ဧတေသမော လောပေ.

໑໘໓, ໔໘. ເມື່ອລຶບວິພັດແລ້ວ, ແປງສະຫຼະສຸດທ້າຍ ແຫ່ງມະໂນຄະນະຄະນະສັບເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ "ໂອ".

---

၁၈၄, ၉၆. သ သရေ ဝါဂမော.

໑໘໔, ໙໖. ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ, ລົງ "ສ" ອັກສອນອາຄົມ ເບື້ອງຫຼັງຈາກມະໂນຄະນະຄະນະສັບ ບາງເທື່ອ.

---

၁၈၅, ၁၁၂. သန္တသဒ္ဒဿာ သော ဘေ ဗော စန္တေ.

໑໘໕, ໑໑໒. ເພາະ "ພ" ອັກສອນ (ແລະ ເພາະອັກສອນອື່ນ ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ), ແປງ "ສັນຕະ" ສັບ ເປັນ "ສະ", ແລະ ລົງ "ພ" ອັກສອນຊ້ອນ ທີ່ສຸດແຫ່ງ "ສະ" ທີ່ແປງມານັ້ນ.

---

၁၈၆, ၁၀၇. သိမှိ ဂစ္ဆန္တာဒီနံ န္တသဒ္ဒေါ အံ.

໑໘໖, ໑໐໗. ເພາະ ສິວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ນັຕ" ສັບ ແຫ່ງຄັດສັນຕາທິຄະນະສັບທັງຫຼາຍ ເປັນ "ອັງ".

---

၁၈၇, ၁၀၈. သေသေသု န္တုဝ.

໑໘໗, ໑໐໘. ໃນວິພັດທີ່ເຫຼືອທັງຫຼາຍ, ໃຫ້ປະຕິບັດກັບ "ນັຕ" ສັບ ເໝືອນກັບ "ນັຕຸ" ສັບ.

---

၁၈၈, ၁၅၅. ဗြဟ္မတ္တ သခ ရာဇာဒိတော အမာနံ.

໑໘໘, ໑໕໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົຫມ, ອັຕຕະ, ສະຂະ, ຣາຊະ ສັບ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ "ອານັງ".

---

၁၈၉, ၁၁၃. သျာ စ.

໑໘໙, ໑໑໓. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົຫມ, ອັຕຕະ, ສະຂະ, ຣາຊະ ສັບ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ສິ ວິພັດ ເປັນ "ອາ" (ແລະ ແປງເປັນຢ່າງອື່ນ ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၉၀, ၁၁၄. ယောနမာနော.

໑໙໐, ໑໑໔. Leum_lang_chak ພຣົຫມ, ອັຕຕະ, ສະຂະ, ຣາຊະ ສັບ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ອາໂນ".

---

၁၉၁, ၁၃၀. သခတော စာယော နော.

໑໙໑, ໑໓໐. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສະຂະ ສັບ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ອາໂຍ" ແລະ "ໂນ".

---

၁၉၂, ၁၃၅. သ္မိမေ.

໑໙໒, ໑໓໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສະຂະ ສັບ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ເອ".

---

၁၉၃, ၁၂၂. ဗြဟ္မတော ဝဿ စ.

໑໙໓, ໑໒໒. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົຫມ ສັບ, ແປງ "ຄະ" ອະລັບພະນະ ສິວິພັດ ເປັນ "ເອ" (ແລະ ແປງເປັນຢ່າງອື່ນ ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၁၉၄, ၁၃၁. သခန္တဿိ နောနာနံသေသု.

໑໙໔, ໑໓໑. ເພາະ "ໂນ" ທີ່ແປງມາ, ນາ ວິພັດ, ນັງ ວິພັດ, ແລະ ສະ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ, ແປງສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ "ອິ".

---

၁၉၅, ၁၃၄. အာရော [Pg.12] ဟိမှိ ဝါ.

໑໙໕, ໑໓໔. ເພາະ ຫິ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ "ອາຣະ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၉၆, ၁၃၃. သုနမံသု ဝါ.

໑໙໖, ໑໓໓. ເພາະ ສຸ ວິພັດ, ນັງ ວິພັດ, ແລະ ອັງ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ, ແປງສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ "ອາຣະ" ບາງເທື່ອ.

---

၁၉၇, ၁၂၅. ဗြဟ္မတော တု သ္မိံနိ.

໑໙໗, ໑໒໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົຫມ ສັບ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ນິ" (ແລະ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ກັມມະ, ຈັມມະ, ມຸທທະ, ອັທທະ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ກໍແປງ ສະມິງ ເປັນ "ນິ" ດ້ວຍ "ຕຸ" ສັບ).

---

၁၉၈, ၁၂၃. ဥတ္တံ သနာသု.

໑໙໘, ໑໒໓. ເພາະ ສະ ວິພັດ ແລະ ນາ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ, ແປງສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ພຣົຫມ ສັບ ເປັນ "ອຸ".

---

၁၉၉, ၁၅၈. သတ္ထုပိတာဒီနမာ သိသ္မိံ သိလောပေါ စ.

໑໙໙, ໑໕໘. ເພາະ ສິ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສັຕຖຸ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອາ", ແລະ ລຶບ ສິ ວິພັດ ເສຍດ້ວຍ.

---

၂၀၀, ၁၉၆. အညေသွာရတ္တံ.

໒໐໐, ໑໙໖. ເພາະວິພັດອື່ນນອກຈາກ ສິ ວິພັດ, ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສັຕຖຸ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອາຣະ".

---

၂၀၁, ၁၆၃. ဝါ နံမှိ.

໒໐໑, ໑໖໓. ເພາະ ນັງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສັຕຖຸ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "...ອາຣະ" ບາງເທື່ອ.

---

၂၀၂. ၁၆၄. သတ္ထုနတ္တဉ္စ.

໒໐໒. ໑໖໔. ເພາະ ນັງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສັຕຖຸ ສັບ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອະ" (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၂၀၃, ၁၆၂. ဥ သသ္မိံ သလောပေါ စ.

໒໐໓, ໑໖໒. ເພາະ ສະ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສັຕຖຸ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອຸ" ຊ້ອນ, ແລະ ລຶບ ສະ ວິພັດ ເສຍດ້ວຍ ບາງເທື່ອ.

---

၂၀၄, ၁၆၇. သက္ကမန္ဓာတာဒီနဉ္စ.

໒໐໔, ໑໖໗. ແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ສະກະ ແລະ ມັນທາຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອຸ" ຊ້ອນ, ແລະ ລຶບ ສະ ວິພັດ ເສຍດ້ວຍ (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၂၀၅, ၁၆၀. တတော ယောနမော တု.

໒໐໕, ໑໖໐. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອາຣະ" ທີ່ແປງມານັ້ນ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ໂອ" (and ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ກໍແປງ ໂຍ ເປັນ "ໂອ" ດ້ວຍ "ຕຸ" ສັບ).

---

၂၀၆, ၁၆၅. တတော သ္မိမိ.

໒໐໖, ໑໖໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອາຣະ" ທີ່ແປງມານັ້ນ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ອິ".

---

၂၀၇, ၁၆၁. နာ အာ.

໒໐໗, ໑໖໑. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອາຣະ" ທີ່ແປງມານັ້ນ, ແປງ ນາ ວິພັດ ເປັນ "ອາ".

---

၂၀၈, ၁၆၆. အာရော ရဿမိကာရေ.

໒໐໘, ໑໖໖. ເພາະ "ອິ" ອັກສອນເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະ "ອາ" ແຫ່ງ "ອາຣະ" ທີ່ແປງມານັ້ນ ເປັນຣັດສະ (ອະ).

---

၂၀၉, ၁၆၈. ပိတာဒီနမသိမှိ.

໒໐໙, ໑໖໘. ເພາະວິພັດອື່ນນອກຈາກ ສິ ວິພັດ, ແປງສະຫຼະ "ອາ" ແຫ່ງ "ອາຣະ" ທີ່ແປງມາຂອງ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນຣັດສະ (ອະ).

---

၂၁၀, ၂၃၉. တယာတယိနံ တကာရော တွတ္တံ ဝါ.

໒໑໐, ໒໓໙. ແປງອັກສອນ "ຕ" ແຫ່ງ "ຕະຍາ" ແລະ "ຕະຍິ" ທີ່ແປງມານັ້ນ ເປັນ "ຕະວະ" ບາງເທື່ອ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ກັນທັງສາມ ໃນນາມມະກັນ ຍ່ອມຈົບລົງດ້ວຍປະການສະນີ.

---

၂၁၁, ၁၂၆. အတ္တန္တော ဟိသ္မိမနတ္တံ.

໒໑໑, ໑໒໖. ເພາະ ຫິ ວິພັດ ແລະ ສະມິງ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ, ແປງສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ ອັຕຕະ ສັບ ເປັນ "ອນະ".

---

၂၁၂, ၁၂၉. တတော သ္မိံ နိ.

໒໑໒, ໑໒໙. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອັຕຕະ ສັບ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ນິ".

---

၂၁၃, ၁၂၇. သဿနော.

໒໑໓, ໑໒໗. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອັຕຕະ ສັບ, ແປງ ສະ ວິພັດ ເປັນ "ໂນ".

---

၂၁၄, ၁၂၈. သ္မာ [Pg.13] နာ.

໒໑໔, ໑໒໘. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອັຕຕະ ສັບ, ແປງ ສະມາ ວິພັດ ເປັນ "ນາ".

---

၂၁၅, ၁၄၁. ဈလတော စ.

໒໑໕, ໑໔໑. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຊະ" ແລະ "ລະ", ແປງ ສະມາ ວິພັດ ເປັນ "ນາ" (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၂၁၆, ၁၈၀. ဃပတော သ္မိံယံ ဝါ.

໒໑໖, ໑໘໐. Leum_lang_chak_sap_thi_mi_seu_va "ຄະ" ແລະ "ປະ", ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ຍັງ" ບາງເທື່ອ.

---

၂၁၇, ၁၉၉. ယောနံ နိ နပုံသကေဟိ.

໒໑໗, ໑໙໙. ເບື້ອງຫຼັງຈາກນປຸງສະກະລີງທັງຫຼາຍ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ນິ" ບາງເທື່ອ.

---

၂၁၈, ၁၉၆. အတော နိစ္စံ.

໒໑໘, ໑໙໖. ເບື້ອງຫຼັງຈາກອະກາຣັນ ໃນນປຸງສະກະລີງ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ນິ" ຢ່າງແນ່ນອນ.

---

၂၁၉, ၁၉၅. သိံ.

໒໑໙, ໑໙໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກອະກາຣັນ ໃນນປຸງສະກະລີງ, ແປງ ສິ ວິພັດ ເປັນ "ອັງ".

---

၂၂၀, ၇၄. သေသတော လောပံ ဂသိပိ.

໒໒໐, ໗໔. ເບື້ອງຫຼັງຈາກລິງທີ່ເຫຼືອ (ທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການຈັດການໂດຍສູດອື່ນ), ລຶບ "ຄະ" ອະລັບພະນະ ສິວິພັດ ແລະ ລຶບ ສິ ວິພັດ ໃນອັດແຫ່ງລິງ ເສຍດ້ວຍ.

---

၂၂၁, ၂၈၂. သဗ္ဗာသမာဝုသောပသဂ္ဂနိပါတာဒီဟိ စ.

໒໒໑, ໒໘໒. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອາວຸໂສ" ອະລັບພະນະສັບ, ອຸປະສັກ, ແລະ ນິບາດ ເປັນຕົ້ນ, ລຶບວິພັດທັງປວງ (ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ).

---

၂၂၂, ၃၂၇. ပုမဿ လိင်္ဂါဒီသု သမာသေသု.

໒໒໒, ໓໒໗. ໃນສະມາດທັງຫຼາຍ, ເພາະ "ລິງ" ສັບ ເປັນຕົ້ນເບື້ອງຫຼັງ, ລຶບສະຫຼະ "ອະ" ທີ່ສຸດແຫ່ງ "ປຸມະ" ສັບ.

---

၂၂၃, ၁၈၈. အံ ယမီတော ပသညတော.

໒໒໓, ໑໘໘. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສະຫຼະ "ອີ" ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ປະ", ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ "ຍັງ".

---

၂၂၄, ၁၅၃. နံ ဈတော ကတရဿာ.

໒໒໔, ໑໕໓. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສະຫຼະ "ອິ" ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຊະ" ທີ່ໄດ້ເຮັດຣັດສະແລ້ວ, ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ "ນັງ".

---

၂၂၅, ၁၅၁. ယောနံ နော.

໒໒໕, ໑໕໑. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສະຫຼะ "ອິ" ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຊະ" ທີ່ໄດ້ເຮັດຣັດສະແລ້ວ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ "ໂນ".

---

၂၂၆, ၁၅၄. သ္မိံနိ.

໒໒໖, ໑໕໔. ເບື້ອງຫຼັງຈາກສະຫຼະ "ອິ" ທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຊະ" ທີ່ໄດ້ເຮັດຣັດສະແລ້ວ, ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ "ນິ".

---

၂၂၇, ၂၇၀. ကိဿ က ဝေ စ.

໒໒໗, ໒໗໐. ເພາະ "ເວ" ປັດໄຈ (ແລະ ເພາະປັດໄຈອື່ນ ດ້ວຍ "ຈະ" ສັບ), ແປງ "ກິງ" ສັບ ເປັນ "ກ".

---

၂၂၈, ၂၇၂. ကု ဟိံ ဟံသု စ.

໒໒໘, ໒໗໒. ເພາະ ຮິໍ ແລະ ຮໍ ປັດໄຈ, ແປງ ກິໍ ສັບ ເປັນ ກຸ. (ຕົວຢ່າງ: ກຸຮິໍ, ກຸຮໍ).

---

၂၂၉, ၂၂၆. သေသေသု စ.

໒໒໙, ໒໒໖. ເພາະປັດໄຈ ແລະ ວິບັດ ທີ່ເຫຼືອຈາກ ວ ປັດໄຈ, ແປງ ກິໍ ສັບ ເປັນ ກະ. (ຕົວຢ່າງ: ກຖໍ, ກໍ).

---

၂၃၀, ၂၆၂. တြ တော ထေသု စ.

໒໓໐, ໒໖໒. ເພາະ ຕຣ, ໂຕ, ແລະ ຖ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ, ແປງ ກິໍ ສັບ ເປັນ ກຸ. (ຕົວຢ່າງ: ກຸຕຣ, ກຸໂຕ, ກຸຕຖະ).

---

၂၃၁, ၂၆၃. သဗ္ဗဿေတဿာကာရော ဝါ.

໒໓໑, ໒໖໓. ເພາະ ໂຕ ແລະ ຖ ປັດໄຈ, ແປງ ເອຕ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ອະ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ອະໂຕ, ເອຕໂຕ, ອັຕຖະ, ເອຕຖະ).

---

၂၃၂, ၂၆၇. တြေ နိစ္စံ.

໒໓໒, ໒໖໗. ເພາະ ຕຣ ປັດໄຈ, ແປງ ເອຕ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ອະ ແນ່ນອນ. (ຕົວຢ່າງ: ອະຕຣ).

---

၂၃၃, ၂၆၄. ဧ တောထေသု စ.

໒໓໓, ໒໖໔. ເພາະ ໂຕ ແລະ ຖ ປັດໄຈ, ແປງ ເອຕ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ເອ. (ຕົວຢ່າງ: ເອຕໂຕ, ເອຕຖະ).

---

၂၃၄, ၂၆၅. ဣမဿိ [Pg.14] ထံ ဒါနိ ဟ တော ဓေသု စ.

໒໓໔, ໒໖໕. ເພາະ ຖໍ, ທານິ, ຫ, ໂຕ, ແລະ ທ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ, ແປງ ອິມະ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ອິ. (ຕົວຢ່າງ: ອິຕຖໍ, ອິທານິ, ອິຫະ, ອິໂຕ, ອິທະ).

---

၂၃၅, ၂၈၁. အ ဓုနာမှိ စ.

໒໓໕, ໒໘໑. ເພາະ ທຸນາ ປັດໄຈ, ແປງ ອິມະ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ອະ. (ຕົວຢ່າງ: ອະທຸນາ).

---

၂၃၆, ၂၈၀. ဧတ ရဟိမှိ.

໒໓໖, ໒໘໐. ເພາະ ຣຫິ ປັດໄຈ, ແປງ ອິມະ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ເອຕ. (ຕົວຢ່າງ: ເອຕຣຫິ).

---

၂၃၇, ၁၇၆. ဣတ္ထိယမတော အာပစ္စယော.

໒໓໗, ໑໗໖. ໃນອິດຖີລີງ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະກາຣັນ, ລົງ ອາ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ສັພພາ, ກັນຍາ).

---

၂၃၈, ၁၈၇. နဒါဒိတော ဝါ ဤ.

໒໓໘, ໑໘໗. ໃນອິດຖີລີງ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ນທະສັບ ເປັນຕົ້ນ ຫຼື ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອະນທະສັບ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອີ ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ນທີ, ປຸຖະວີ, ຄາວີ).

---

၂၃၉, ၁၉၀. ဏဝ ဏိက ဏေယျ ဏန္တုဟိ.

໒໓໙, ໑໙໐. ໃນອິດຖີລີງ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕົວທີ່ມີ ဏວ, ဏိက, ဏေຍျ, ဏ, ແລະ ນ္တု ປັດໄຈ, ລົງ ອີ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ມານະວີ, ນາວິກີ, ເວນະເຕຍຍີ, ໂຄຕະມີ, ສາມາວະຕີ).

---

၂၄၀, ၁၉၃. ပတိဘိက္ခုရာဇီကာရန္တေဟိ ဣနီ.

໒໔໐, ໑໙໓. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ປຕິ, ພິກຂຸ, ຣາຊະ ສັບ ແລະ ສັບທີ່ມີ ອີກາຣັນ, ລົງ ອິນີ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ພິກຂຸນີ, ຣາຊິນີ, ທັນທິນີ).

---

၂၄၁, ၁၉၁. န္တုဿ တဓီကာရေ.

໒໔໑, ໑໙໑. ເພາະ ອີ ປັດໄຈ, ແປງ ນຕຸ ປັດໄຈ ເປັນ ຕະ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ຄຸນະວະຕີ, ຄຸນະວັນຕີ).

---

၂၄၂, ၁၉၂. ဘဝတော ဘောတော.

໒໔໒, ໑໙໒. ເພາະ ອີ ປັດໄຈ, ແປງ ພະວັນຕະ ສັບ ເປັນ ໂພຕະ. (ຕົວຢ່າງ: ໂພຕີ, ໂພຕິ).

---

၂၄၃, ၁၁၀. ဘော ဂေ တု.

໒໔໓, ໑໑໐. ແຕ່ເພາະ ຄະ-ສິ ວິບັດ (ອາລັປພະນະ), ແປງ ພະວັນຕະ ສັບ ເປັນ ໂພ. (ຕົວຢ່າງ: ໂພ).

---

၂၄၄, ၇၂. အကာရပိတာဒျန္တာနမာ.

໒໔໔, ໗໒. ເພາະ ຄະ-ສິ ວິບັດ, ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ອະກາຣັນ ແລະ ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ອາ. (ຕົວຢ່າງ: ໂພ ປຸຣິສາ, ໂພ ປิຕາ).

---

၂၄၅, ၁၅၂. ဈလပါ ရဿံ.

໒໔໕, ໑໕໒. ເພາະ ຄະ-ສິ ວິບັດ, ສະຫຼະ ອີ ແລະ ອູ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຊະ, ລະ, ປະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ (ສຽງສັ້ນ). (ຕົວຢ່າງ: ໂພ ທັນທິ, ໂພ ສະຍັມພຸ, ໂພຕິ ອິດຖິ, ໂພຕິ ວະທຸ).

---

၂၄၆, ၇၃. အာကာရော ဝါ.

໒໔໖, ໗໓. ເພາະ ຄະ-ສິ ວິບັດ, ອັກສອນ ອາ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ໂພ ປຸຣິສະ, ໂພ ປຸຣິສາ).

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສີ່ ໃນນາມະກັນ ຍ່ອມຈົບລົງດ້ວຍປະການສະນີ.

---

၂၄၇, ၂၆၁. တွာဒယော ဝိဘတ္တိသညာယော.

໒໔໗, ໒໖໑. ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ ໂຕ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ວິບັດ. (ຕົວຢ່າງ: ສັພພະໂຕ).

---

၂၄၈, ၂၆၀. ကွစိ တော ပဉ္စမျတ္ထေ.

໒໔໘, ໒໖໐. ໃນອັດຂອງປັນຈະມີວິບັດ, ລົງ ໂຕ ປັດໄຈ ໃນບາງບ່ອນ. (ຕົວຢ່າງ: ກຸໂຕ).

---

၂၄၉, ၂၆၆. တြထ သတ္တမိယာ သဗ္ဗနာမေဟိ.

໒໔໙, ໒໖໖. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ, ລົງ ຕຣ ແລະ ຖ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ກຸຕຣ, ກຸຕຖະ).

---

၂၅၀, ၂၆၈. သဗ္ဗတော ဓိ.

໒໕໐, ໒໖໘. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສັພພະ ສັບ, ລົງ ທິ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ສັພພະທິ).

---

၂၅၁, ၂၆၉. ကိံသ္မာ ဝေါ.

໒໕໑, ໒໖໙. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ກິໍ ສັບ, ລົງ ວ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ກວະ).

---

၂၅၂, ၂၇၁. ဟိံဟံဟိဉ္စနံ

໒໕໒, ໒໗໑. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ລົງ ຮິໍ, ຮໍ, ແລະ ຮິລຈະນໍ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ. (ຕົວຢ່າງ: ກຸຮິໍ, ກຸຮໍ, ກຸຮິລຈະນໍ).

---

၂၅၃, ၂၇၃. တမှာ [Pg.15] စ.

໒໕໓, ໒໗໓. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕະ ສັບ, ລົງ ຮິໍ ແລະ ຮໍ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ຕະຮິໍ, ຕະຮໍ).

---

၂၅၄, ၂၇၄. ဣမသ္မာ ဟဓာ စ.

໒໕໔, ໒໗໔. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອิມະ ສັບ, ລົງ ຫ ແລະ ທ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ອິຫະ, ອິທະ).

---

၂၅၅, ၂၇၅. ယတော ဟိံ.

໒໕໕, ໒໗໕. ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຍະ ສັບ, ລົງ ຮິໍ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ຍະຮິໍ).

---

၂၅၆, ၀. ကာလေ.

໒໕໖, ໐. ໃນອັດແຫ່ງການ (ສູດນີ້ເປັນອະທິການ ຕິດຕາມໄປໃນສູດເບື້ອງໜ້າ).

---

၂၅၇, ၂၇၆. ကိံသဗ္ဗညေကယကုဟိ ဒါဒါစနံ.

໒໕໗, ໒໗໖. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ກິໍ, ສັພພະ, ອັນຍະ, ເອກະ, ຍະ, ແລະ ກຸ ສັບທັງຫຼາຍ, ລົງ ທາ ແລະ ທາຈະນໍ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ສັພພະທາ, ອັນຍະທາ, ເອກະທາ, ຍະທາ, ກຸທາຈະນໍ).

---

၂၅၈, ၂၇၈. တမှာ ဒါနိ စ.

໒໕໘, ໒໗໘. ໃນອັດແຫ່ງການ ຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕະ ສັບ, ລົງ ທານິ ແລະ ທາ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ຕະທານິ, ຕະທາ).

---

၂၅၉, ၂၇၉. ဣမသ္မာ ရဟိဓုနာဒါနိ စ.

໒໕໙, ໒໗໙. ໃນອັດແຫ່ງການ ຂອງສັດຕະມີວິບັດ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອິມະ ສັບ, ລົງ ຣຫິ, ທຸນາ, ແລະ ທານິ ປັດໄຈ. (ຕົວຢ່າງ: ເອຕຣຫິ, ອະທຸນາ, ອິທານິ).

---

၂၆၀, ၂၇၇. သဗ္ဗဿ သော ဒါမှိ ဝါ.

໒໖໐, ໒໗໗. ເພາະ ທາ ປັດໄຈ, ແປງ ສັພພະ ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ສະ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ສະທາ).

---

၂၆၁, ၃၆၉. အဝဏ္ဏော ယေ လောပဉ္စ.

໒໖໑, ໓໖໙. ເພາະ ຍະ ປັດໄຈ, ລຶບ ອະວັນນະ (ອະ, ອາ) ແລະ ສະຫຼະອື່ນໆ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ພາຫຸສັຈຈໍ).

---

၂၆၂, ၃၉၁. ဝုဍ္ဎဿ ဇော ဣယိဋ္ဌေသု.

໒໖໒, ໓໙໑. ເພາະ ອิຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ວຸທທະ ສັບ ເປັນ ຊະ. (ຕົວຢ່າງ: ເຊຍໂຍ, ເຊດໂຖ).

---

၂၆၃, ၃၉၂. ပသတ္ထဿ သော စ.

໒໖໓, ໓໙໒. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ປະສັດຖະ ສັບ ເປັນ ສະ ແລະ ຊະ. (ຕົວຢ່າງ: ເເສຍໂຍ, ເສດໂຖ, ເຊຍໂຍ, ເຊດໂຖ).

---

၂၆၄, ၃၉၃. အန္တိကဿ နေဒေါ.

໒໖໔, ໓໙໓. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ອັນຕິກະ ສັບ ເປັນ ເນທະ. (ຕົວຢ່າງ: ເນທິໂຍ, ເນທິຕໂຖ).

---

၂၆၅, ၃၉၄. ဗာဠှဿ သာဓော.

໒໖໕, ໓໙໔. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ພາລະຫະ ສັບ ເປັນ ສາທະ. (ຕົວຢ່າງ: ສາທິໂຍ, ສາທิຕໂຖ).

---

၂၆၆, ၃၉၅. အပ္ပဿ ကဏ.

໒໖໖, ໓໙໕. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ອັບປະ ສັບ ເປັນ ກັນ. (ຕົວຢ່າງ: ກະນິໂຍ, ກະນິຕໂຖ).

---

၂၆၇, ၃၉၆. ယုဝါနဉ္စ.

໒໖໗, ໓໙໖. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ແປງ ຍຸວະ ສັບ ເປັນ ກັນ. (ຕົວຢ່າງ: ກະນິໂຍ, ກະນິຕໂຖ).

---

၂၆၈, ၃၉၇. ဝန္တုမန္တုဝီနဉ္စ လောပေါ.

໒໖໘, ໓໙໗. ເພາະ ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ປັດໄຈ, ລຶບ ວັນຕຸ, ມັນຕຸ, ແລະ ວີ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ. (ຕົວຢ່າງ: ຄຸນິໂຍ, ຄຸນິຕໂຖ, ສະຕິໂຍ, ສະຕິຕໂຖ, ເມທິໂຍ, ເມທິຕໂຖ).

---

၂၆၉, ၄၁. ယဝတံ တလဏဒကာရာနံ ဗျဉ္ဇနာနိ စလဉဇကာရတ္တံ.

໒໖໙, ໔໑. ການແປງພະຍັນຊະນະ ຕະ, ລະ, ປະ, ທະ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ຍະ ປັດໄຈ ເປັນ ຈະ, ລະ, ຍະ, ຊະ ຕາມລໍາດັບ. (ຕົວຢ່າງ: ເວປຸລລໍ, ເນປຸນຍໍ, ໂສຫັຈຈໍ).

---

၂၇၀, ၁၂၀. အမှ တုမှ န္တု ရာဇ ဗြဟ္မတ္တ သခ သတ္ထု– ပိတာဒီဟိ သ္မာ နာဝ.

໒໗໐, ໑໒໐. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອັມຫະ, ຕຸມຫະ, ນຕຸ, ຣາຊະ, ພຣັຫມະ, ອັຕຕະ, ສະຂະ, ສັຕຖຸ, ປິຕຸ ສັບ ເປັນຕົ້ນ, ໃຫ້ເຫັນ ສະມາ ວິບັດ ເໝືອນດັ່ງ ນາ ວິບັດ. (ຕົວຢ່າງ: ມະຍາ, ຕະຍາ, ຄຸນະວະຕາ, ຣັນຍາ, ພຣັຫມຸນາ, ອັຕຕະນາ, ສະຂິນາ, ສັຕຖາຣາ, ປິຕາຣາ).

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော.

ກັນທີຫ້າ ໃນນາມະກັນ ຍ່ອມຈົບລົງດ້ວຍປະການສະນີ.

---

နာမသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ນາມະສູດ ຈົບບໍລິບູນ.

---

၃. ကာရက

໓. ຄາຣະກະ (ຜູ້ເຮັດ ຫຼື ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ກິລິຍາສໍາເລັດ).

---

၂၇၁, ၈၈. ယသ္မာ [Pg.16] ဒပေတိံ ဘယမာဒတ္တေ ဝါ တဒပါဒါနံ. (၃၀၈)

໒໗໑, ໘໘. ຄາຣະກະໃດ ທີ່ຫຼີກອອກໄປ, ຫຼື ຄາຣະກະໃດ ທີ່ໄພເກີດຂຶ້ນ, ຫຼື ຄາຣະກະໃດ ທີ່ຖືເອົາ, ຄາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະປາດານ. (ຕົວຢ່າງ: ຄາມາ ອະເປນຕິ ມຸນິໂຍ, ໂຈຣາ ພະຍໍ ຊາຍະເຕ, ອາຈະຣິຍຸປັຊຊາເຍຫິ ສິກຂໍ ຄັນຫາຕິ ສิສໂສ).

---

၂၇၂, ၃၀၉. ဓာတုနာမာနမုပသဂ္ဂယောဂါဒီသွပိ စ.

໒໗໒, ໓໐໙. ໃນການປະກອບກັບທາດ, ນາມ, ແລະ ອຸປະສັກ ເປັນຕົ້ນ ກໍຄືກັນ. (ຕົວຢ່າງ: ພຸດທັສມາ ປະຣາເຊນຕິ).

---

၂၇၃, ၃၁၀. ရက္ခဏတ္ထာနမိစ္ဆိတံ.

໒໗໓, ໓໑໐. ໃນການປະກອບກັບທາດທີ່ມີອັດວ່າ ຮັກສາ, ສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ (ເພື່ອປ້ອງກັນ) ຊື່ວ່າ ອະປາດານ. (ຕົວຢ່າງ: ກາເກ ຣັກຂັນຕິ ຕັນທຸລາ, ຍະວາ ປະຕິເສເທນຕິ ຄາໂວ).

---

၂၇၄, ၃၁၁. ယေန ဝါ ဒဿနံ

໒໗໔, ໓໑໑. ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຕົນປາຖະໜາຈະບໍ່ໃຫ້ເຫັນ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະປາດານ ບາງເທື່ອ. (ຕົວຢ່າງ: ອຸປັຊຊາຍາ ອັນຕະຣະທາຍະຕິ ສິສໂສ).

---

၂၇၅, ၃၁၂. ဒူရန္တိကဒ္ဓကာလ နိမ္မာန တွာလောပ ဒိသာ ယောဂ ဝိဘတ္တာရပ္ပယောဂ သုဒ္ဓပ္ပမောစနဟေတု ဝိဝိတ္တပ္ပမာဏပုဗ္ဗယောဂ ဗန္ဓနဂုဏဝစန ပဉှကထန ထောကာတတ္တူသု စ.

໒໗໕, ໓໑໒. ໃນອັດແຫ່ງ ທີ່ໄກ, ທີ່ໃກ້, ທາງ, ກາລະ, ການກຳນົດ, ການລຶບ ຕວາ ປັດໄຈ, ການປະກອບກັບທິດ, ວິບັດ, ການງົດເວັ້ນ, ຄວາມບໍລິສຸດ, ຄວາມພົ້ນ, ເຫດ, ຄວາມສະຫງັດ, ປະມານ, ການປະກອບກັບຄຳເບື້ອງຕົ້ນ, ເຄື່ອງຜູກ, ຄຸນນະວາຈະນະ, ການຖາມບັນຫາ, ແລະ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມນ້ອຍ ແລະ ຄວາມເບົາ ກໍຄືກັນ.

---

၂၇၆, ၃၀၂. ယဿ ဒါတုကာမော ရောစတေ ဓာရယတေ ပါ တံ သမ္ပဒါနံ.

໒໗໖, ໓໐໒. ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຜູ້ໃຫ້ປາຖະໜາຈະໃຫ້, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ພໍໃຈ, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຊ່ວຍຄ້ຳຊູ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັມປະທານ. (ຕົວຢ່າງ: ພິກຂຸສສະ ຈີວະຣໍ ທະທາຕິ, ສະມະນັສສະ ໂຣຈະເຕ ສັຈຈໍ, ເທວະທັຕຕັສສະ ສຸວັນນະສັຕຕໍ ທາຣະຍະເຕ ຍັນຍະທັຕໂຕ).

---

၂၇၇, ၃၀၃. သိလာဃ ဟနု ဌာ သပ ဓာရ ပိဟ ကုဓ ဒုဟိဿော ဿူယ ရာဓိက္ခ ပစ္စာသုဏ အနုပတိဂိဏ ပုဗ္ဗကတ္တာရောစနတ္ထ တဒတ္ထ တုမတ္ထာလမတ္ထ မညာနာဒရပ္ပာဏိနိ ဂတျတ္ထကမ္မနိအာသိသတ္ထသမ္မုတိဘိယျသတ္တမျတ္ထေသု စ.

໒໗໗, ໓໐໓. ໃນການປະກອບກັບທາດມີ ສິລາຄະ, ຫະນຸ, ຖາ, ສະປະ, ທາຣະ, ປິຫະ, ກຸທະ, ທຸຫະ, ອິສສາ, ອັສສູຍະ, ຣາທະ, ອິກຂະ, ປັຈຈາສຸປະ, ອະນຸປະຕິຄິປະ, ແລະ ໃນອັດແຫ່ງ ຜູ້ເຮັດເບື້ອງຕົ້ນ, ການບອກ, ປະໂຫຍດແກ່ສິ່ງນັ້ນ, ປະໂຫຍດແກ່ຕຸມັງ, ຄວາມພໍດີ, ຄວາມບໍ່ເອື້ອເຟື້ອໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດຂອງມະນະທາດ, ກັມຂອງທາດທີ່ມີອັດວ່າໄປ, ອາສີສະ, ສັມມຸຕິ, ຄວາມຍິ່ງ, ແລະ ໃນອັດຂອງສັດຕະມີວິບັດ ກໍຄືກັນ.

---

၂၇၈, ၃၂၀. ယောဓာရော တမောကာသံ.

໒໗໘, ໓໒໐. ສິ່ງໃດ ທີ່ເປັນທີ່ຮອງຮັບ (ທີ່ຕັ້ງ), ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ໂອກາດ (ອະທິກະຣະນະ). (ຕົວຢ່າງ: ກະເຕ ນິສີທະຕິ).

---

၂၇၉, ၂၉၂. ယေန ဝါ ကယိရတေ တံ ကရဏံ.

໒໗໙, ໒໙໒. ຄາຣະກະໃດ ທີ່ເປັນເຄື່ອງເຮັດໃຫ້ສໍາເລັດ, ຄາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກະຣະນະ. (ຕົວຢ່າງ: ທັຕເຕນະ ວິຫິໍ ລຸນາຕິ).

---

၂၈၀, ၂၈၅, ယံ ကရောတိ တံ ကမ္မံ.

໒໘໐, ໒໘໕, ສິ່ງໃດ ທີ່ຜູ້ເຮັດ ເຮັດຢູ່, ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກັມ. (ຕົວຢ່າງ: ສັຕຕໍ ກະໂຣຕິ).

---

၂၈၁, ၂၉၄. ယော ကရောတိ သ ကတ္တာ.

໒໘໑, ໒໙໔. ຄາຣະກະໃດ ທີ່ເຮັດເອງ, ຄາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກັຕຕາ. (ຕົວຢ່າງ: ອະຫິນາ ທັຕໂຖ ນະໂຣ).

---

၂၈၂, ၂၉၅. ယော ကာရေဟိ သ ဟေတု.

໒໘໒, ໒໙໕. ຄາຣະກະໃດ ທີ່ໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຮັດ, ຄາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເຫຕຸ. (ຕົວຢ່າງ: ສາມິໂກ ທາສໍ ກັມມໍ ກາເຣຕິ).

---

၂၈၃, ၃၁၆. ယဿ [Pg.17] ဝါ ပရိဂ္ဂဟော တံ သာမီ.

໒໘໓, ໓໑໖. ບຸກຄົນໃດ ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງຄອບຄອງ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສາມີ. (ຕົວຢ່າງ: ພິກຂຸໂນ ປະຕິວີໂສ).

---

၂၈၄, ၂၈၃. လိင်္ဂတ္ထေ ပဌမာ.

໒໘໔, ໒໘໓. ປະຖະມາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງລິງ (ລິງຄັດຖະ).

---

၂၈၅, ၇၀. အာလပနေ စ.

໒໘໕, ໗໐. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງອາລົບ (ການຮ້ອງເອີ້ນ) ດ້ວຍ.

---

၂၈၆, ၂၉၁. ကရဏေ တတိယာ.

໒໘໖, ໒໙໑. ຕະຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກະຣະນະ (ເຄື່ອງມື).

---

၂၈၇, ၂၉၆, သဟာဒိယောဂေ စ.

໒໘໗, ໒໙໖, ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ 'ສະຫະ' ເປັນຕົ້ນດ້ວຍ.

---

၂၈၈, ၂၉၃. ကတ္တရိ စ.

໒໘໘, ໒໙໓. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກະຕຸ (ຜູ້ເຮັດ ທີ່ບໍ່ຖືກກ່າວເຖິງ) ດ້ວຍ.

---

၂၈၉, ၂၉၇. ဟေတွတ္ထေ စ.

໒໘໙, ໒໙໗. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງເຫດ (ເຫດຜົນ) ດ້ວຍ.

---

၂၉၀, ၂၉၈. သတ္တမျတ္ထေ စ.

໒໙໐, ໒໙໘. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງສັດຕະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၂၉၁, ၂၉၉. ယေနင်္ဂဝိကာရော.

໒໙໑, ໒໙໙. ຕະຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກສັບທີ່ເປັນອົງຄະ ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງໝາຍສະແດງຄວາມພິການແຫ່ງຮ່າງກາຍ.

---

၂၉၂, ၃၀၀. ဝိသေသနေ စ.

໒໙໒, ໓໐໐. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງວິເສດສະນະ (ຄຳຄຸນນາມ) ດ້ວຍ.

---

၂၉၃, ၃၀၁. သမ္ပဒါနေ စတုတ္ထီ.

໒໙໓, ໓໐໑. ຈະຕຸດຖີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງສັມປະທານ (ຜູ້ຮັບ).

---

၂၉၄, ၃၀၅. နမောယောဂါဒီသွပိ စ.

໒໙໔, ໓໐໕. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ 'ນະໂມ' ເປັນຕົ້ນດ້ວຍ.

---

၂၉၅, ၃၀၇. အပါဒါနေ ပဉ္စမီ.

໒໙໕, ໓໐໗. ປັນຈະມີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງອະປາດານ (ແດນຫຼີກອອກ).

---

၂၉၆, ၃၁၄. ကာရဏတ္ထေ စ.

໒໙໖, ໓໑໔. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກາຣະນະ (ເຫດຜົນ) ດ້ວຍ.

---

၂၉၇, ၂၈၄. ကမ္မတ္ထေ ဒုတိယာ.

໒໙໗, ໒໘໔. ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກຳ (ຜູ້ຖືກກະທຳ ທີ່ບໍ່ຖືກກ່າວເຖິງ).

---

၂၉၈. ၂၈၇. ကာလဒ္ဓါနမစ္စန္တသံယောဂေ.

໒໙໘. ໒໘໗. ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກສັບທີ່ບອກການເວລາ ແລະໄລຍະທາງ ໃນເມື່ອມີການປະກອບກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ບໍ່ຂาดສາຍ.

---

၂၉၉, ၂၈၈. ကမ္မပ္ပဝစနီယယုတ္တေ.

໒໙໙, ໒໘໘. ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງການປະກອບຮ່ວມກັບສັບທີ່ຊື່ວ່າ ກັມມັບປະວະຈະນີຍະ.

---

၃၀၀, ၂၈၆. ဂတိ ဗုဒ္ဓိ ဘုဇ ပဌ ဟရ ကရ သယာဒီနံကာ ရိတေ ဝါ.

໓໐໐, ໒໘໖. ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກຳ ຂອງທາດທີ່ມີອັດວ່າ ໄປ, ຮູ້, ກິນ, ສູດ, ແລະຫຼັງຈາກ ຫະຣະທາດ, ກະຣະທາດ, ແລະ ສີທາດ ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອປະກອບກັບກາຣິຕະປັດໄຈ ໂດຍມີກຳນົດ.

---

၃၀၁, ၃၁၅. သာမိသ္မိံ ဆဋ္ဌီ

໓໐໑, ໓໑໕. ສະຖີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງສາມີ (ຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ).

---

၃၀၂, ၃၁၉. ဩကာသေ [Pg.18] သတ္တမီ.

໓໐໒, ໓໑໙. ສັດຕະມີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງໂອກາດ (ສະຖານທີ່ ຫຼື ກາລະ).

---

၃၀၃, ၃၂၁. သာမိဿရာဓိပတိ ဒါယာဒ သက္ခီ ပထိဘူ ပသုတ ကုသလေဟိ စ.

໓໐໓, ໓໒໑. ແລະເມື່ອປະກອບຮ່ວມກັບສັບເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ສາມີ, ອິດສະຣະ, ອະທິປະຕິ, ທາຍາດ, ສັກຂີ, ປະຕິພູ, ປະສຸຕະ, ແລະ ກຸສະລະ ຍ່ອມລົງສະຖີອິພັດ ແລະ ສັດຕະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၃၀၄, ၃၂၂. နိဒ္ဓါရဏေ စ.

໓໐໔, ໓໒໒. ...ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງນິດທາຣະນະ (ການຄັດເລືອກອອກ) ດ້ວຍ.

---

၃၀၅, ၃၂၃. အနာဒရေ စ.

໓໐໕, ໓໒໓. ແລະເມື່ອຄວາມບໍ່ເອື້ອເຟື້ອ (ອະນາທອນ) ປາກົດຢູ່ ຍ່ອມລົງສະຖີອິພັດ ແລະ ສັດຕະມີອິພັດ ຫຼັງຈາກສັບທີ່ເປັນອະນາທະຣິຍະດ້ວຍ.

---

၃၀၆, ၂၈၉. ကွစိ ဒုတိယာ ဆဋ္ဌီနမတ္ထေ.

໓໐໖, ໒໘໙. ໃນບາງອັດ, ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງສະຖີອິພັດ.

---

၃၀၇, ၂၉၀. တတိယာသတ္တမီနဉ္စ.

໓໐໗, ໒໙໐. ແລະໃນບາງອັດ, ທຸຕິຍາອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາອິພັດ ແລະ ສັດຕະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၃၀၈, ၃၁၇. ဆဋ္ဌီ စ.

໓໐໘, ໓໑໗. ...ແລະສະຖີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາອິພັດ ແລະ ສັດຕະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၃၀၉, ၃၁၈. ဒုတိယာပဉ္စမီနဉ္စ.

໓໐໙, ໓໑໘. ແລະໃນບາງອັດ, ສະຖີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງທຸຕິຍາອິພັດ ແລະ ປັນຈະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၃၁၀, ၃၂၄. ကမ္မကရဏနိမိတ္တတ္ထေသု သတ္တမီ.

໓໑໐, ໓໒໔. ສັດຕະມີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກຳ, ກະຣະນະ, ແລະ ນິມິດ (ເຫດຜົນ).

---

၃၁၁, ၃၂၅. သမ္ပဒါနေ စ.

໓໑໑, ໓໒໕. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງສັມປະທານດ້ວຍ.

---

၃၁၂, ၃၂၆. ပဉ္စမျတ္ထေ စ.

໓໑໒, ໓໒໖. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງປັນຈະມີອິພັດດ້ວຍ.

---

၃၁၃, ၃၂၇. ကာလဘာဝေသု စ.

໓໑໓, ໓໒໗. ແລະຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງກາລະ ແລະ ພາວະລັກສະນະດ້ວຍ.

---

၃၁၄, ၃၂၈. ဥပ’ဓျာဓိကိဿရဝစနေ.

໓໑໔, ໓໒໘. ສັດຕະມີອິພັດ ຍ່ອມລົງໃນເມື່ອປະກອບຮ່ວມກັບ 'ອຸປະ' ແລະ 'ອະທິ' ສັບ ເພື່ອສະແດງອັດແຫ່ງຄວາມຍິ່ງເກີນ ແລະ ຄວາມເປັນໃຫຍ່.

---

၃၁၅, ၃၂၉. မဏ္ဍိတုဿုက္ကေသု တတိယာ စ.

໓໑໕, ໓໒໙. ແລະຍ່ອມລົງຕະຕິຍາອິພັດໃນອັດແຫ່ງການຕົກແຕ່ງ ແລະ ຄວາມຂະຫຍັນຂันແຂງດ້ວຍ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ကာရကကပ္ပော ဆဋ္ဌော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ ຫົກ ຄື ກາຣະກະກັນ ໃນນາມະກັນ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

ကာရကသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ສູດກາຣະກະ ຈົບແລ້ວ.

---

၄. သမာသ

໔. ສະມາດ (ການຫຍໍ້ຄຳ).

---

၃၁၆, ၃၃၁. နာမာန သမာသော ယုတ္တတ္ထော.

໓໑໖, ໓໓໑. ການຫຍໍ້ນາມສັບທັງຫຼາຍທີ່ມີອັດກ່ຽວຂ້ອງກັນ ເອີ້ນວ່າ ສະມາດ.

---

၃၁၇, ၃၃၂. တေသံ ဝိဘတ္တိယော လောပါ စ.

໓໑໗, ໓໓໒. ແລະວິພັດທັງຫຼາຍຂອງສະມາດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມຖືກລຶບອອກດ້ວຍ.

---

၃၁၈, ၃၃၃. ပကတိ စဿ သရန္တဿ.

໓໑໘, ໓໓໓. ແລະສັບທີ່ມີສະຫຼະຢູ່ສຸດ ຍ່ອມຄົງຮູບເດີມ (ປົກກະຕິ) ໄວ້.

---

၃၁၉, ၃၃၀. ဥပသဂ္ဂနိပါတပုဗ္ဗကော [Pg.19] အဗျယီဘာဝေါ.

໓໑໙, ໓໓໐. ສະມາດທີ່ມີອຸປະສັກ ຫຼື ນิບາດຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເອີ້ນວ່າ ອັພຍະຍີພາວະສະມາດ.

---

၃၂၀, ၃၃၅. သော နပုံသကလိင်္ဂေါ.

໓໒໐, ໓໓໕. ສະມາດນັ້ນ ພຶງຊາບວ່າເປັນນະປຸງສະກະລິງ.

---

၃၂၁. ၃၄၉. ဒိဂုဿေကတ္တံ.

໓໒໑. ໓໔໙. ທິຄຸສະມາດ ຍ່ອມມີຮູບເປັນເອກະວັດ ແລະ ເປັນນະປຸງສະກະລິງ.

---

၃၂၂, ၃၅၉. တထာ ဒွန္ဒေ ပါဏိ တူရိယေ ယောဂ္ဂ သေနင်္ဂ ခုဒ္ဒဇန္တုက ဝိဝိဓ ဝိရုဒ္ဓ ဝိသဘာဂတ္ထာဒီနဉ္စ.

໓໒໒, ໓໕໙. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ທະວັນທະສະມາດ ທີ່ເປັນອັດແຫ່ງອະໄວຍະວະຂອງສັດ, ເຄື່ອງດົນຕີ, ສ່ວນປະກອບຂອງຍານພາຫະນະ, ສ່ວນປະກອບຂອງກອງທັບ, ສັດນ້ອຍ, ສັດທີ່ເປັນສັດຕູກັນໂດຍທຳມະຊາດ, ແລະ ສັບທີ່ມີສະພາວະຕ່າງກັນ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີຮູບເປັນເອກະວັດ ແລະ ເປັນນະປຸງສະກະລິງດ້ວຍ.

---

၃၂၃, ၃၆၀. ဝိဘာသာ ရုက္ခ တိဏ ပသု ဓန ဓည ဇနပဒါ ဒီနဉ္စ.

໓໒໓, ໓໖໐. ໃນທະວັນທະສະມາດ, ສັບທີ່ບອກຕົ້ນໄມ້, ຫຍ້າ, ສັດເດຍລະສານ, ຊັບສິນ, ເຂົ້າເປືອກ, ຫົວເມືອງ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີຮູບເປັນເອກະວັດ ແລະ ເປັນນະປຸງສະກະລິງ ໂດຍມີກຳນົດດ້ວຍ.

---

၃၂၄, ၃၃၉. ဒွိပဒေ တုလျာဓိကရဏေ ကမ္မဓာရယော.

໓໒໔, ໓໓໙. ສະມາດທີ່ມີບົດສອງບົດມີວິພັດສະເໝີກັນ ເອີ້ນວ່າ ກັມມະທาຣະຍະສະມາດ.

---

၃၂၅, ၃၄၈. သင်္ချာပုဗ္ဗော ဒိဂု.

໓໒໕, ໓໔໘. ກັມມະທาຣະຍະສະມາດທີ່ມີສັງຂະຍາຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເອີ້ນວ່າ ທິຄຸສະມາດ.

---

၃၂၆, ၃၄၁. ဥဘေ တပ္ပုရိသာ.

໓໒໖, ໓໔໑. ສະມາດທັງສອງນັ້ນ ຍ່ອມຊື່ວ່າ ຕັບປຸຣິສະສະມາດ ດ້ວຍ.

---

၃၂၇, ၃၅၁. အမာဒယော ပရပဒေဘိ.

໓໒໗, ໓໕໑. ບົດທັງຫຼາຍທີ່ມີວິພັດມີ 'ອັງ' ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຂົ້າສະມາດກັບບົດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၂၈, ၃၅၂. အညပဒတ္ထေသု ဗဟုဗ္ဗီဟိ.

໓໒໘, ໓໕໒. ສະມາດທີ່ມີອັດເປັນຂອງບົດອື່ນ ເອີ້ນວ່າ ພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

၃၂၉, ၃၅၇. နာမာနံ သမုစ္စယော ဒွန္ဒော.

໓໒໙, ໓໕໗. ການຮວບຮວມນາມສັບທັງຫຼາຍທີ່ມີວິພັດສະເໝີກັນ ເອີ້ນວ່າ ທະວັນທະສະມາດ.

---

၃၃၀, ၃၄၀. မဟတံ မဟာ တုလျာဓိကရဏေ ပဒေ.

໓໓໐, ໓໔໐. ຍ່ອມແປງ 'ມະຫັນຕະ' ສັບ ເປັນ 'ມະຫາ' ເມື່ອມີບົດທີ່ມີວິພັດສະເໝີກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၃၁, ၃၅၃. ဣတ္ထိယံ ဘာသိတပုမိတ္ထီ ပုမာဝ စေ.

໓໓໑, ໓໕໓. ຄຳອິດຖີລິງທີ່ເຄີຍກ່າວເປັນປຸງລິງມາກ່ອນ ຍ່ອມຖືວ່າເປັນເໝືອນປຸງລິງ ເມື່ອມີບົດອິດຖີລິງທີ່ມີວິພັດສະເໝີກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၃၂, ၃၄၃. ကမ္မဓာရယသညေ စ.

໓໓໒, ໓໔໓. ແລະໃນສະມາດທີ່ຊື່ວ່າ ກັມມະທาຣະຍະ ດ້ວຍ.

---

၃၃၃, ၃၄၄. အတ္တံ နဿ တပ္ပုရိသေ.

໓໓໓, ໓໔໔. ໃນຕັບປຸຣິສະສະມາດ, ຍ່ອມແປງ 'ນະ' ນິບາດ ເປັນ 'ອະ'.

---

၃၃၄, ၃၄၅. သရေ အန.

໓໓໔, ໓໔໕. ຍ່ອມແປງ 'ນະ' ນິບາດ ເປັນ 'ອະນະ' ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၃၅, ၃၄၆. ကဒိ ကုဿ.

໓໓໕, ໓໔໖. ຍ່ອມແປງ 'ກຸ' ນິບາດ ເປັນ 'ກັດ' ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၃၆, ၃၄၇. ကာ’ပ္ပတ္ထေသု စ.

໓໓໖, ໓໔໗. ແລະຍ່ອມແປງ 'ກຸ' ນิບາດ ເປັນ 'ກາ' ໃນອັດແຫ່ງຄວາມນ້ອຍນິດດ້ວຍ.

---

၃၃၇, ၃၅၀. ကွစိ [Pg.20] သမာသန္တ ဂတာနမကာရန္တော.

໓໓໗, ໓໕໐. ໃນບາງກໍລະນີ, ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສັບທີ່ຢູ່ທ້າຍສະມາດ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນອະກາຣັນ.

---

၃၃၈, ၃၅၆. နဒိမှာ စ.

໓໓໘, ໓໕໖. ແລະຫຼັງຈາກສັບທີ່ມີຊື່ວ່າ ນະທີ ຍ່ອມລົງ ກະ-ປັດໄຈ ດ້ວຍ.

---

၃၃၉, ၃၅၈. ဇာယာယ တုဒံ ဇာနိ ပတိမှိ.

໓໓໙, ໓໕໘. ຍ່ອມແປງ 'ຊາຍາ' ສັບ ເປັນ 'ທັງ' ຫຼື 'ຊານິ' ເມື່ອມີ 'ປະຕິ' ສັບຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၃၄၀, ၃၅၅. ဓနုမှာ စ.

໓໔໐, ໓໕໕. ແລະຫຼັງຈາກ 'ທະນຸ' ສັບ ທີ່ຢູ່ທ້າຍສະມາດ ຍ່ອມລົງ ອາ-ປັດໄຈ ດ້ວຍ.

---

၃၄၁, ၃၃၆. အံဝိဘတ္တီနမကာရန္တာ အဗျာယိတာဝါ.

໓໔໑, ໓໓໖. ການແປງວິບັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັພຍະຍີພາວະສະມາດ ອັນມີ ອ ກາຣັນ ໃຫ້ເປັນ ອໍ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၂, ၃၃၇. သရော ရဿော နပုံသကေ.

໓໔໒, ໓໓໗. ການເຮັດສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສະມາດ ອັນເປັນໄປໃນນະປຸງສະກະລີງ ໃຫ້ເປັນຣັດສະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၃, ၃၃၈. အညသ္မာ လောပေါ စ.

໓໔໓, ໓໓໘. Aññasmā lopo ca. ການລຶບວິບັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັພຍະຍີພາວະສະມາດ ອື່ນຈາກ ອ ກາຣັນ ກໍຍ່ອມມີ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ သမာသကပ္ပော သတ္တမော ကဏ္ဍော.

ພາກສະມາດ ເປັນກັນທີ 7 ໃນນາມະກັນ ຍ່ອມຈົບລົງດ້ວຍປະການສະນີ.

---

သမာသသုတ္ထံ နိဋ္ဌိတံ.

ພາກສະມາດສູດ ຈົບແລ້ວ.

---

၅. တဒ္ဓိတ

໕. ຕັດທິດ

---

၂၄၄, ၃၆၁. ဝါ ဏာ’ပစ္စေ.

໒໔໔, ໓໖໑. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ໃນອັດອະປັດຈະ (ລູກຫຼານ) ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၅, ၃၆၆. ဏာယန ဏာန ဝစ္ဆာဒိတော.

໓໔໕, ໓໖໖. ລົງ ນາຍະນະ ແລະ ນານະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກວັດສະສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດອະປັດຈະ ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၆, ၃၆၇. ဏေယျော ကတ္တိယာဒီဟိ.

໓໔໖, ໓໖໗. ລົງ ເນຍຍະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກກັດຕິກາສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດອະປັດຈະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၇, ၃၆၈. အတော ဏိ ဝါ.

໓໔໗, ໓໖໘. ລົງ ນິ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກອະກາຣັນ ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၈, ၃၇၁. ဏဝေါပကွာဒီဟိ.

໓໔໘, ໓໗໑. ລົງ ນະວະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກອຸປະກະສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၄၉, ၃၇၂. ဏေရ ဝိဓဝါဒိတော.

໓໔໙, ໓໗໒. ລົງ ເນຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກວິທະວາສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດອະປັດຈະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၀, ၃၇၃. ယေန ဝါ သံသဋ္ဌံ တရတိ စရတိ ဝဟတိ ဏိကော.

໓໕໐, ໓໗໓. ລົງ ນິກະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ສິ່ງທີ່ລະຄົນແລ້ວດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ຫຼື 'ຂ້າມໄປດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ຫຼື 'ທ່ຽວໄປດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ຫຼື 'ນຳໄປດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၁, ၃၇၄. တမဓီတေ တေနကတာဓိ သန္နိဓာနနိယောဂ သိပ္ပ ဘဏ္ဍ ဇီဝိကတ္ထေသု စ.

໓໕໑, ໓໗໔. ລົງ ນິກະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ຮຽນຮູ້ສິ່ງນັ້ນ', 'ອັນສິ່ງນັ້ນເຮັດແລ້ວ', 'ທີ່ຕັ້ງ', 'ການປະກອບ', 'ສິລະປະ', 'ເຄື່ອງໃຊ້', ແລະ 'ການລ້ຽງຊີບ' ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၅၂, ၃၇၆. ဏ [Pg.21] ရာဂါ တဿေဒမညတ္ထေသု စ.

໓໕໒, ໓໗໖. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ຍ້ອມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ', 'ເປັນຂອງຜູ້ນັ້ນ' ແລະ ໃນອັດອື່ນໆ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၅၃, ၃၇၈. ဇာတာဒီနမိမိယာ စ.

໓໕໓, ໓໗໘. ລົງ ອິມະ ແລະ ອິຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ເກີດແລ້ວເປັນຕົ້ນ' ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၅၄, ၃၇၉. သမူဟတ္ထေ ကဏ ဏာ.

໓໕໔, ໓໗໙. ລົງ ກະນະ ແລະ ນະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ໝວດໝູ່' ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၅, ၃၈၀. ဂါမ ဇန ဗန္ဓု သဟာယာဒီဟိ တာ.

໓໕໕, ໓໘໐. ລົງ ຕາ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຄາມະ, ຊະນະ, ພັນທຸ, ສະຫາຍະສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၆, ၃၈၁. တဒဿ ဌာနမိယော စ.

໓໕໖, ໓໘໑. ລົງ ອິຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ສິ່ງນັ້ນເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງສິ່ງນີ້' ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၅၇, ၃၈၂. ဥပမတ္ထာယိတတ္တံ.

໓໕໗, ໓໘໒. ລົງ ອາຍິຕັດຕະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ອຸປະມາ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၈, ၃၈၃. တန္နိဿိတတ္ထေ လော.

໓໕໘, ໓໘໓. ລົງ ລະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ອາໄສສິ່ງນັ້ນ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၅၉, ၃၈၄. အာလု တဗ္ဗဟုလေ.

໓໕໙, ໓໘໔. ລົງ ອາລຸ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ຄວາມມາກຫຼາຍແຫ່ງສິ່ງນັ້ນ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၀, ၃၈၇. ဏုတ္တတာ ဘာဝေ တု.

໓໖໐, ໓໘໗. ລົງ ນະ, ຕະ, ຕາ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ພາວະ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၁, ၃၈၈. ဏ ဝိသမာဒီဟိ.

໓໖໑, ໓໘໘. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກວິສະມະສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດ 'ພາວະ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၂, ၃၈၉. ရမဏီယာဒိတော ကဏ

໓໖໒, ໓໘໙. ລົງ ກະນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຣະມະນີຍະສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດ 'ພາວະ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၃, ၃၉၀. ဝိသေသေ တရတမိသိကိယိဋ္ဌာ.

໓໖໓, ໓໙໐. ລົງ ຕະຣະ, ຕະມະ, ອິສິກະ, ອິຍະ, ອິດຖະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ວິເສດ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၄, ၃၉၈. တဒဿတ္ထီတိ ဝီ စ.

໓໖໔, ໓໙໘. ລົງ ວີ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ສິ່ງນັ້ນມີຢູ່ແກ່ຜູ້ນີ້' ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၆၅, ၃၉၉. တပါဒိတော သီ.

໓໖໕, ໓໙໙. ລົງ ສີ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຕະປະສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၆, ၄၀၀. ဒဏ္ဍာဒိတော ဣက ဤ.

໓໖໖, ໔໐໐. ລົງ ອິກະ ແລະ ອີ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທັນທະສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၇, ၄၀၁. မဓွာဒိတော ရော.

໓໖໗, ໔໐໑. ລົງ ຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກມະທຸສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၈, ၄၀၂. ဂုဏာဒိတော ဝန္တု.

໓໖໘, ໔໐໒. ລົງ ວັນຕຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຄຸນນະສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၆၉, ၄၀၃. သတျာဒီဟိ မန္တု.

໓໖໙, ໔໐໓. ລົງ ມັນຕຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສະຕິສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၀, ၄၀၅. သဒ္ဓါဒိတော ဏ.

໓໗໐, ໔໐໕. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັດທາສັບເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၁, ၄၀၄. အာယုဿုကာရာသ မန္တုမှိ.

໓໗໑, ໔໐໔. ການແປງສະຫຼະ ອຸ ຂອງອາຍຸສັບ ໃຫ້ເປັນ ອາສະ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ມັນຕຸ ປັດໄຈ ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၂, ၃၈၅. တပ္ပကတိဝစနေ [Pg.22] မယော.

໓໗໒, ໓໘໕. ລົງ ມະຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ຫຼື 'ສຳເລັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၃, ၄၀၆. သင်္ချာပူရဏေ မော.

໓໗໓, ໔໐໖. ລົງ ມະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ ໃນອັດ 'ເຮັດໃຫ້ເຕັມ' ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၄, ၄၀၈. သ ဆဿ ဝါ.

໓໗໔, ໔໐໘. ການແປງ ສະ ຂອງ ສະສັບ (ຫົກ) ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၅, ၄၁၂. ဧကာဒိတော ဒသဿီ.

໓໗໕, ໔໑໒. ລົງ ອີ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທະສະສັບ ທີ່ມີ ເອກະສັບເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ້າງໜ້າ ຍ່ອມມີ.

---

၃၇၆, ၂၅၇. ဒသေ သော နိစ္စဉ္စ.

໓໗໖, ໒໕໗. ການແປງ ສະສັບ (ຫົກ) ໃຫ້ເປັນ ໂສ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ທະສະສັບ ເປັນນິດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၇၇, ၀. အန္တေ နိဂ္ဂဟိတဉ္စ.

໓໗໗, ໐. ການລົງນິກຄະຫິດຕົວສຸດທ້າຍ (ຂອງສັງຂະຍາ) ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၇၈, ၄၁၄. တိ စ.

໓໗໘, ໔໑໔. ການລົງ ຕິ ອັກສອນ ທີ່ສຸດຂອງສັງຂະຍາ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၇၉, ၂၅၈. လ ဒ ရာနံ.

໓໗໙, ໒໕໘. ການແປງ ທະ ແລະ ຣະ ໃຫ້ເປັນ ລະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၀, ၂၅၅. ဝီသတိ ဒသေသု ဗာ ဒွိဿ တု.

໓໘໐, ໒໕໕. ການແປງ ທວິສັບ ໃຫ້ເປັນ ພາ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ວີສະຕິສັບ ແລະ ທະສະສັບ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၁, ၂၅၄. ဧကာဒိတော ဒဿ ရ သင်္ချာနေ.

໓໘໑, ໒໕໔. ການແປງ ທະ ຂອງທະສະສັບ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກເອກະສັບເປັນຕົ້ນ ໃນສັງຂະຍາ ໃຫ້ເປັນ ຣະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၂, ၂၅၉. အဋ္ဌာဒိတော စ.

໓໘໒, ໒໕໙. ການແປງ ທະ ຂອງທະສະສັບ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັດຖະສັບເປັນຕົ້ນ ໃນສັງຂະຍາ ໃຫ້ເປັນ ຣະ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၈၃, ၃၅၃. ဒွေကဋ္ဌာနမာကာရော ဝါ.

໓໘໓, ໓໕໓. ການແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ທວິ, ເອກະ, ແລະ ອັດຖະສັບ ໃຫ້ເປັນ ອາ ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၄, ၄၀၇. စတုစ္ဆေ ဟိ ထ ဌာ.

໓໘໔, ໔໐໗. ລົງ ຖະ ແລະ ຖານ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຈະຕຸ ແລະ ສະສັບ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၅, ၄၀၉. ဒွိတီဟိ တိယော.

໓໘໕, ໔໐໙. ລົງ ຕິຍະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທວິ ແລະ ຕິສັບ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၆, ၄၁၀. တိယေ ဒုတာပိ စ.

໓໘໖, ໔໑໐. ການແປງ ທວິ ແລະ ຕິສັບ ໃຫ້ເປັນ ທຸ ແລະ ຕະ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ຕິຍະ ປັດໄຈ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၈၇, ၄၁၁. တေသမဍ္ဎူပပဒေန အဍ္ဎုဍ္ဎဒိဝဍ္ဎ ဒိယဍ္ဎ’ ဍ္ဎတိယာ.

໓໘໗, ໔໑໑. ການແປງສັບເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີ ອັດທະສັບ ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ໃຫ້ເປັນ ອັດທັດຖະ, ທິວັດຖະ, ທິຍັດຖະ, ແລະ ອັດທະຕິຍະ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၈, ၆၈. သရူပါန မေကသေသွသကိံ.

໓໘໘, ໖໘. ການຄົງເຫຼືອໄວ້ພຽງຕົວດຽວ (ເອກະເສດ) ຂອງສັບທັງຫຼາຍທີ່ມີຮູບເໝືອນກັນ ໃນຄັ້ງດຽວ ຍ່ອມມີ.

---

၃၈၉, ၄၁၃. ဂဏနေဒသဿ ဒွိ တိ စတု ပဉ္စ ဆ သတ္တ အဋ္ဌနဝကာနံ ဝီ တိ စတ္တာရ ပညာ ဆ သတ္တာသနဝါ ယောသု ယောနဉ္စီသမာသံဌိရိတီတုတိ.

໓໘໙, ໔໑໓. ໃນການນັບ, ການແປງ ທະສະສັບ ທີ່ມີ ທວິ, ຕິ, ຈະຕຸ, ປັນຈະ, ສະ, ສັດຕະ, ອັດຖະ, ນະວະ ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ໃຫ້ເປັນ ວີ, ຕິ, ຈັດຕາຣະ, ປັນຍາ, ສະ, ສັດຕາ, ອະສີ, ນະວະ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ໂຍ ວິບັດ, ແລະ ການແປງ ໂຍ ວິບັດ ໃຫ້ເປັນ ອີ, ອໍ, ອາ, ອາ, ອິ, ອິ, ອິ, ອິ ຍ່ອມມີ.

---

၃၉၀, ၂၅၆. စတူပပဒဿ [Pg.23] လောပေါ တု’တ္တရပဒါဒိစဿ စု စောပိ နဝါ.

໓໙໐, ໒໕໖. ການລຶບ ຕຸ ຂອງ ຈະຕຸສັບ ທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ, ແລະ ການແປງອັກສອນທຳອິດຂອງບົດຫຼັງ ໃຫ້ເປັນ ຈຸ ຫຼື ໂຈ ບາງເທື່ອ ຍ່ອມມີ.

---

၃၉၁, ၄၂၃. ယဒနုပပန္နာ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

໓໙໑, ໔໒໓. ຮູບສັບໃດທີ່ບໍ່ສາມາດສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍກົດເກນທົ່ວໄປ ກໍຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍການເທດສະໜາແບບນິບາດ.

---

၃၉၂, ၄၁၈. ဒွါဒိတော ကော’နေကတ္ထေ စ.

໓໙໒, ໔໑໘. ລົງ ກະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທວິສັບເປັນຕົ້ນ ໃນອັດອັນຫຼາກຫຼາຍ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၉၃, ၄၁၅. ဒသဒသကံ သတံ ဒသကာနံ သတံ သဟဿဉ္စ ယောမှိ.

໓໙໓, ໔໑໕. ການແປງ ທະສະ-ທະສະກະ ໃຫ້ເປັນ ສະຕະ, ແລະ ການແປງ ທະສະກະທັງຫຼາຍ ໃຫ້ເປັນ ສະຕະ ແລະ ສະຫັດສະ ເມື່ອຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ໂຍ ວິບັດ ຍ່ອມມີ.

---

၃၉၄, ၄၁၆. ယာဝ တဒုတ္တရိ ဒသဂုဏိတဉ္စ.

໓໙໔, ໔໑໖. ຕັ້ງແຕ່ສະຫັດສະນັ້ນຂຶ້ນໄປ ໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນເທື່ອລະສິບເທົ່າ ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၉၅, ၄၁၇. သကနာမေဟိ.

໓໙໕, ໔໑໗. ສັງຂະຍາທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສຳເລັດດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນເອງ.

---

၃၉၆, ၃၆၃. တေသံ ဏော လောပံ.

໓໙໖, ໓໖໓. ການລຶບ ນະ ອະນຸພັນ ຂອງຕັດທິດປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີ.

---

၃၉၇, ၄၂၀. ဝိဘာဂေ ဓာ စ.

໓໙໗, ໔໒໐. ລົງ ທາ ປັດໄຈ ໃນອັດ 'ການແບ່ງສ່ວນ' ກໍຍ່ອມມີ.

---

၃၉၈, ၄၂၁. သဗ္ဗနာမေဟိ ပကာရဝစနေ တု ထာ.

໓໙໘, ໔໒໑. ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ, ລົງ ຖາ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງປະການ.

---

၃၉၉, ၄၂၂. ကိမိမေဟိ ထံ.

໓໙໙, ໔໒໒. ຫຼັງຈາກ ກິໍ ສັບ ແລະ ອິມ ສັບ, ລົງ ຖໍ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງປະການ.

---

၄၀၀, ၃၆၄. ဝုဒ္ဓါဒိသရဿ ဝါ’သံယောဂန္တဿ သဏေ စ.

໔໐໐, ໓໖໔. ເພາະປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ອະນຸພັນ, ໃຫ້ເຮັດວຸດທິສະຫຼະຕົ້ນ ຂອງສັບທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະສັງໂຍກຢູ່ເບື້ອງປາຍ ບາງເທື່ອ.

---

၄၀၁, ၃၇၅. မာယူနမာဂမော ဌာနေ.

໔໐໑, ໓໗໕. ເພາະ ဏ-ປັດໄຈ, ຫ້າມເຮັດວຸດທິ ອິ ແລະ ອຸ (ຢູ) ທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະສັງໂຍກຢູ່ເບື້ອງປາຍ, ແຕ່ໃຫ້ລົງ ເອ ແລະ ໂອ ອາຄົມ ໃນທີ່ອັນສົມຄວນ.

---

၄၀၂. ၃၇၇. အာတ္တဉ္စ.

໔໐໒. ໓໗໗. ແລະ ໃຫ້ແປງເປັນ ອາ ບາງເທື່ອ (ໃນອັດຖະແຫ່ງພາວະ).

---

၄၀၃, ၃၅၄. ကွစာဒိမဇ္ဈုတ္တရာနံ ဒီဃရဿ ပစ္စယေသု စ.

໔໐໓, ໓໕໔. ເມື່ອມີປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ມີຢູ່ເບື້ອງຫຼັງກໍຕາມ, ໃຫ້ເຮັດສະຫຼະຕົ້ນ, ກາງ, ແລະ ປາຍ ໃຫ້ເປັນທີຄະ ແລະ ຣັດສະ ບາງເທື່ອ.

---

၄၀၄, ၃၇၀. တေသု ဝုဒ္ဓိ လောပါဂမ ဝိကာရ ဝိပရိတာဒေသာ စ.

໔໐໔, ໓໗໐. ໃນປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ, ໃຫ້ເຮັດວຸດທິ, ລົບ, ອາຄົມ, ວິກາຣະ, ວິປະຣີຕະ ແລະ ອາເທດ ບາງເທື່ອ.

---

၄၀၅, ၃၆၅. အယုဝဏ္ဏာနဉ္စာယော ဝုဒ္ဓိ.

໔໐໕, ໓໖໕. ການເຮັດວຸດທິ ອະ-ວັນ, ອິ-ວັນ, ແລະ ອຸ-ວັນ ນັ້ນ, ໃຫ້ແປງເປັນ ອາ, ເອ, ໂອ ຕາມລໍາດັບ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ တဒ္ဓိတကပ္ပော အဋ္ဌမော ကဏ္ဍော.

ໃນນາມມະກັນ, ຕັດທິຕະກັນ ເປັນກັນທີແປດ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

တဒ္ဓိတသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ຕັດທິຕະສູດ ຈົບແລ້ວ.

---

၆. အာချာတိ

໖. ບົດວ່າດ້ວຍອະຂະຍາດ.

---

၄၀၆, ၄၂၉. အထ [Pg.24] ပုဗ္ဗာနိ-ဝိဘတ္တီနံ ဆ ပရဿပဒါနိ.

໔໐໖, ໔໒໙. ລໍາດັບນັ້ນ, ວິບັດ 6 ໂຕທໍາອິດ ຂອງວິບັດອະຂະຍາດທັງຫຼາຍ ເອີ້ນວ່າ ປະລັດສະບົດ.

---

၄၀၇, ၄၃၉. ပရာဏုတ္တနောပဒါနိ.

໔໐໗, ໔໓໙. ວິບັດ 6 ໂຕເບື້ອງຫຼັງ ເອີ້ນວ່າ ອັດຕະໂນບົດ.

---

၄၀၈, ၄၃၀. ဒွေ ဒွေ ပဌမမဇ္ဈိမုတ္တမပုရိသာ.

໔໐໘, ໔໓໐. ວິບັດສອງໂຕໆ ຕາມລໍາດັບ ເອີ້ນວ່າ ປະຖົມມະບຸລຸດ, ມັດຊິມະບຸລຸດ, ແລະ ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

၄၀၉, ၄၄၁. သဗ္ဗေသမေကာဘိဓာနေ ပရော ပုရိသော.

໔໐໙, ໔໔໑. ເມື່ອມີການກ່າວເຖິງບຸລຸດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນຮ່ວມກັນໃນປະໂຫຍກດຽວ, ໃຫ້ໃຊ້ບຸລຸດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၁၀, ၄၃၂. နာမမှိ ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ပဌမော.

໔໑໐, ໔໓໒. ເມື່ອນາມສັບທີ່ມີອະທິກະຣະນະສະເໝີກັນ ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ, ໃຫ້ລົງ ປະຖົມມະບຸລຸດ.

---

၄၁၁, ၄၃၆. တုမှေ မဇ္ဈိမော.

໔໑໑, ໔໓໖. ເມື່ອ ຕຸມຫະສັບ ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ, ໃຫ້ລົງ ມັດຊິມະບຸລຸດ.

---

၄၁၂, ၄၃၇. အမှေ ဥတ္တမော.

໔໑໒, ໔໓໗. ເມື່ອ ອຳຫະສັບ ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປະກອບຢູ່ກໍຕາມ, ໃຫ້ລົງ ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

၄၁၃, ၄၂၆. ကာလေ.

໔໑໓, ໔໒໖. ໃນກາລ.

---

၄၁၄, ၄၂၈. ဝတ္တမာနာ ပစ္စုပ္ပန္နေ.

໔໑໔, ໔໒໘. ລົງ ວັດຕະມານາວິບັດ ໃນອັດຖະປັດຈຸບັນກາລ.

---

၄၁၅, ၄၅၁. အာဏာတျာသိဋ္ဌေ’နုတ္တကာလေ ပဉ္စမီ.

໔໑໕, ໔໕໑. ລົງ ປັນຈະມີວິບັດ ໃນອັດຖະແຫ່ງການບັງຄັບ ແລະ ການປາດຖະໜາ ໃນກາລທົ່ວໄປທີ່ບໍ່ໄດ້ກຳນົດສະເພาະ.

---

၄၁၆, ၄၅၄. အနုမတိပရိကပ္ပေတ္ထေသု သတ္တမီ.

໔໑໖, ໔໕໔. ລົງ ສັດຕະມີວິບັດ ໃນອັດຖະແຫ່ງການອະນຸຍາດ ແລະ ການຄາດຄະເນ ເປັນຕົ້ນ ໃນກາລທົ່ວໄປທີ່ບໍ່ໄດ້ກຳນົດສະເພາະ.

---

၄၁၇, ၄၆၀. အပစ္စက္ခေ ပရောက္ခာ’တီတေ.

໔໑໗, ໔໖໐. ລົງ ປະໂຣກຂາວິບັດ ໃນອັດຖະອະດີດກາລ ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວໂດຍບໍ່ປະຈັກແກ່ຕາ.

---

၄၁၈, ၄၅၆. ဟိယျောပဘုတိ ပစ္စက္ခေ ဟိယျတ္တနီ.

໔໑໘, ໔໕໖. ລົງ ຫິຍັດຕະນີວິບັດ ໃນອັດຖະອະດີດກາລ ນັບແຕ່ມື້ວານນີ້ເປັນຕົ້ນມາ ທັງທີ່ປະຈັກແກ່ຕາ ແລະ ບໍ່ປະຈັກແກ່ຕາ.

---

၄၁၉, ၄၆၉. သမီပေ’ဇ္ဇတနီ.

໔໑໙, ໔໖໙. ລົງ ອັດຊະຕະນີວິບັດ ໃນອັດຖະອະດີດກາລ ທີ່ໃກ້ຊິດກັບປັດຈຸບັນ.

---

၄၂၀, ၄၇၁. မာယောဂေ သဗ္ဗကာလေ စ.

໔໒໐, ໔໗໑. ເມື່ອປະກອບຮ່ວມກັບ ມາ ນິບາດ, ລົງ ຫิຍັດຕະນີວິບັດ ແລະ ອັດຊະຕະນີວິບັດ ໄດ້ໃນກາລທັງປວງ.

---

၄၂၁, ၄၇၃. အနာဂတေ ဘဝိဿန္တီ.

໔໒໑, ໔໗໓. ລົງ ພະວິສສັນຕີວິບັດ ໃນອັດຖະອະນາຄົດກາລ.

---

၄၂၂, ၄၇၅. ကြိယာတိပန္နေ’တီတေ ကာလာတိပတ္တိ.

໔໒໒, ໔໗໕. ລົງ ກາລາຕิປັດຕິວິບັດ ໃນອັດຖະອະດີດກາລ ທີ່ການກະທຳຜິດພາດໄປແລ້ວ.

---

၄၂၃, ၄၂၆. ဝတ္တမာနာ တီ အန္တိ, သိ ထ, မိ မ တေ အန္တေ, သေဝှေ, ဧ မှေ.

໔໒໓, ໔໒໖. ວັດຕະມານາວິບັດ ຄື: ຕິ, ອັນຕິ, ສິ, ຖະ, ມິ, ມະ ແລະ ເຕ, ອັນເຕ, ເສ, ວະເຫ, ເອ, ມະເຫ.

---

၄၂၄, ၄၅၀. ပဉ္စမီ [Pg.25] တု အန္တု, ဟိ ထ, မိ မ, တံ အန္တံ, ဿု ဝှော, ဧ အာမသေ.

໔໒໔, ໔໕໐. ປັນຈະມີວິບັດ ຄື: ຕຸ, ອັນຕຸ, ຫິ, ຖະ, ມິ, ມະ ແລະ ຕັງ, ອັນຕັງ, ສຸ, ໂວ, ເອ, ອາມະເສ.

---

၄၂၅, ၄၅၃. သတ္တမီ ဧယျ ဧယျုံ, ဧယျာသိ ဧယျာထ, ဧယျာမိ ဧယျာမ, ဧထ ဧရံ, ဧထော ဧယျာဝှော, ဧယျံ ဧယျာမှေ.

໔໒໕, ໔໕໓. ສັດຕະມີວິບັດ ຄື: ເອຍຍະ, ເອຍຍຸງ, ເອຍຍາສິ, ເອຍຍາຖະ, ເອຍຍາມິ, ເອຍຍາມະ ແລະ ເອຖະ, ເອຣັງ, ເອໂຖ, ເອຍຍາວະໂຫ, ເອຍຍັງ, ເອຍຍາມະເຫ.

---

၄၂၆, ၄၅၉. ပရောက္ခာ အ ဥ, ဧ တ္ထ, အံ မှ, တ္ထ ရေ, တ္ထော ဝှော, ဣံ မှေ.

໔໒໖, ໔໕໙. ປະໂຣກຂາວິບັດ ຄື: ອະ, ອຸ, ເອ, ຕຖະ, ອັງ, ມະຫາ ແລະ ຕຖະ, ເຣ, ໂຖ, ໂວ, ອິງ, ມະເຫ.

---

၄၂၇, ၄၅၅. ဟိယျတ္တနီ အာ ဦ, ဩ တ္ထ, အံ မှာ, တ္ထ တ္ထုံ, သေဝှံ, ဣံ မှသေ.

໔໒໗, ໔໕໕. ຫິຍັດຕະນີວິບັດ ຄື: ອາ, ອູ, ໂອ, ຕຖະ, ອັງ, ມະຫາ ແລະ ຕຖະ, ຕຖຸງ, ເສວະຫັງ, ອິງ, ມະຫາເສ.

---

၄၂၈, ၄၆၈. အဇ္ဇတနီ ဤဉံ ဩတ္ထ, ဣံ မှာ, အာ ဦ, သေ ဝှံ, အံ မှေ.

໔໒໘, ໔໖໘. ອັດຊະຕະນີວິບັດ ຄື: ອີ, ອຸງ, ໂອ, ຕຖະ, ອິງ, ມະຫາ ແລະ ອາ, ອູ, ເສ, ວະຫັງ, ອັງ, ມະເຫ.

---

၄၂၉, ၄၇၂. ဿဝိဿန္တီ ဿတိ ဿန္တိ, ဿသိ ဿထ, ဿာမိ ဿာမ, ဿတေ ဿန္တေ, ဿသေ ဿဝှေ, ဿံ ဿာမှေ.

໔໒໙, ໔໗໒. ພະວິສສັນຕີວິບັດ ຄື: ສະຕິ, ສະນຕິ, ສະສິ, ສະຖະ, ສາມິ, ສາມະ ແລະ ສະເຕ, ສະນເຕ, ສະເສ, ສະວະເຫ, ສັງ, ສາມະເຫ.

---

၄၃၀, ၄၇၄. ကာလာတိပတ္တိ ဿာ ဿံသု, ဿေ ဿထ, ဿံ ဿာမာ, ဿထ ဿိသု, ဿသေ ဿဝှေ, ဿိံ ဿာမှသေ.

໔໓໐, ໔໗໔. ກາລາຕິປັດຕິວິບັດ ຄື: ສາ, ສັງສຸ, ເສ, ສະຖະ, ສັງ, ສາມາ ແລະ ສະຖະ, ສິງສຸ, ສະເສ, ສະວະເຫ, ສິງ, ສາມະຫາເສ.

---

၄၃၁, ၄၂၈. ဟိယျတ္တနီ သတ္တမီ ပဉ္စမီ ဝတ္တမာနာ သဗ္ဗဓာတုကံ.

໔໓໑, ໔໒໘. ຫິຍັດຕະນີວິບັດ, ສັດຕະມີວິບັດ, ປັນຈະມີວິບັດ, ແລະ ວັດຕະມານາວิບັດ ເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ສັບພະທາຕຸກາວິບັດ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ໃນອະຂະຍາດຕະກັນ, ກັນທີໜຶ່ງ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

၄၃၂, ၃၆၂. ဓာတုလိင်္ဂေဟိ ပရာ ပစ္စယာ.

໔໓໒, ໓໖໒. ສັບທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດ ແລະ ລິງ, ພຶງຊາບວ່າເປັນ ປັດໄຈ.

---

၄၃၃, ၅၂၈. တိဇဂုပကိတမာနေဟိ ခဆသာ ဝါ.

໔໓໓, ໕໒໘. ຫຼັງຈາກ ຕິຊະທາດ, ຄຸປະທາດ, ກິຕະທາດ, ແລະ ມານະທາດ, ລົງ ຂະ, ຈະ, ສະ ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

၄၃၄, ၅၃၄. ဘုဇဃသဟရသုပါဒီဟိတုမိစ္ဆတ္ထေသု.

໔໓໔, ໕໓໔. ຫຼັງຈາກ ພຸຊະທາດ, ຄະສະທາດ, ຫະຣະທາດ, ສຸທາດ, ແລະ ປາທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຂະ, ຈະ, ສະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງ ຕຸງ-ປັດໄຈ ແລະ ອິຈສາ-ສັບ.

---

၄၃၅, ၅၃၆. အာယ [Pg.26] နာမတော ကတ္တူပမာနာဒါစာရေ.

໔໓໕, ໕໓໖. ຫຼັງຈາກນາມສັບ ທີ່ເປັນອຸປມານ ຂອງກັດຕາ, ລົງ ອາຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງຄວາມປະພຶດ.

---

၄၃၆, ၅၃၇. ဤယူ’ပမာနာ စ.

໔໓໖, ໕໓໗. ແລະ ຫຼັງຈາກນາມສັບ ທີ່ເປັນອຸປມານ ຂອງກຳ, ລົງ ອີຢະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງຄວາມປະພຶດ.

---

၄၃၇, ၅၃၈. နာမမှာ’တ္တိစ္ဆတ္ထေ.

໔໓໗, ໕໓໘. ຫຼັງຈາກນາມສັບ, ລົງ ອີຢະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອຕົນເອງ.

---

၄၃၈, ၅၄၀. ဓာတူဟိ ဏေ ဏယ ဏာပေ ဏာပယာ ကာရိတာနိ ဟေတွတ္ထေ.

໔໓໘, ໕໔໐. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ, ລົງ ເນ, ນະຍະ, ນາເປ, ນາປະຍະ ປັດໄຈ ເຍິ່ງເອີ້ນວ່າ ກາຣິຕະ ໃນອັດຖະແຫ່ງເຫດ.

---

၄၃၉, ၅၃၉. ဓာတုရူပေ နာမသ္မာ ဏ ယော စ.

໔໓໙, ໕໓໙. ຫຼັງຈາກນາມສັບ ທີ່ມີສະພາວະຄືທາດ, ລົງ ນະຍະ ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

၄၄၀, ၄၄၅. ဘာဝကမ္မေသု ယော.

໔໔໐, ໔໔໕. ລົງ ຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງພາວະ ແລະ ກຳ.

---

၄၄၁, ၄၄၇. တဿ စဝဂ္ဂယကာရဝကာရတ္တံ သဓာတွန္တဿ.

໔໔໑, ໔໔໗. ໃຫ້ແປງ ຍະ ປັດໄຈ ນັ້ນ ກັບທັງທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນອັກສອນໃນ ຈະ-ວັກ, ຍະ-ອັກສອນ, ແລະ ວະ-ອັກສອນ.

---

၄၄၂, ၄၄၈. ဣဝဏ္ဏာဂမော ဝါ.

໔໔໒, ໔໔໘. ລົງ ອິ-ວັນ ອາຄົມ ບາງເທື່ອ.

---

၄၄၃, ၄၄၉. ပုဗ္ဗရူပဉ္စ.

໔໔໓, ໔໔໙. ແລະ ໃຫ້ແປງ ຍະ ປັດໄຈ ໃຫ້ມີຮູບເໝືອນພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດເບື້ອງຕົ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

၄၄၄, ၅၁၁. တထာ ကတ္တရိ စ.

໔໔໔, ໕໑໑. ແລະ ໃຫ້ເຮັດຢ່າງນັ້ນ ໃນກັດຕາ ບາງເທື່ອ.

---

၄၄၅, ၄၃၃. ဘူဝါဒိတော အ.

໔໔໕, ໔໓໓. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ພູທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອະ ປັດໄຈ.

---

၄၄၆, ၅၀၉. ရုဓာဒိတော နိဂ္ဂဟိတပုဗ္ဗဉ္စ.

໔໔໖, ໕໐໙. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຣຸທະທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອະ ປັດໄຈ ແລະ ລົງນິກຄະຫິດຕົ້ນທາດ.

---

၄၄၇, ၅၁၀. ဒိဝါဒိတော ယော.

໔໔໗, ໕໑໐. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ທິວຸທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຍະ ປັດໄຈ.

---

၄၄၈, ၅၁၂. သွာဒိတော ဏုဏာ ဥဏာ စ.

໔໔໘, ໕໑໒. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ສຸທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ນຸ, ນາ, ແລະ ອຸນາ ປັດໄຈ.

---

၄၄၉, ၅၁၃. ကိယာဒိတော နာ.

໔໔໙, ໕໑໓. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ກີທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ນາ ປັດໄຈ.

---

၄၅၀, ၅၁၇. ဂဟာဒိတော ပ္ပဏှာ.

໔໕໐, ໕໑໗. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະຫະທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ປປະ ແລະ ນຫາ ປັດໄຈ ເມື່ອມີວິບັດ ຫຼື ປັດໄຈທີ່ກ່າວກັດຕາຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၅၁, ၅၂၀. တနာဒိတော ဩယိရာ.

໔໕໑, ໕໒໐. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຕນຸທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ໂອ ແລະ ຍິຣະ ປັດໄຈ.

---

၄၅၂, ၅၂၅. စုရာဒိတော ဏေ ဏယာ.

໔໕໒, ໕໒໕. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຈຸຣະທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ເນ ແລະ ນະຍະ ປັດໄຈ.

---

၄၅၃, ၄၄၄. အတ္တနောပဒါနိ ဘာဝေ စ ကမ္မနိ.

໔໕໓, ໔໔໔. ອັດຕະໂນບົດວິບັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະແຫ່ງພາວະ ແລະ ກຳ.

---

၄၅၄, ၄၄၀. ကတ္တရိ စ.

໔໕໔, ໔໔໐. ໃນກັດຕຸອັດດ້ວຍ.

---

၄၅၅, ၅၃၀. ဓာတုပ္ပစ္စယေဟိ [Pg.27] ဝိဘတ္တိယော.

໔໕໕, ໕໓໐. ວິບັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກທາຕຸປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

၄၅၆, ၄၂၀. ကတ္တရိ ပရဿပဒံ.

໔໕໖, ໔໒໐. ປະລັດສະບົດວິບັດ ຍ່ອມລົງໃນກັດຕຸອັດ.

---

၄၅၇, ၄၂၄. ဘူဝါဒယော ဓာတဝေါ.

໔໕໗, ໔໒໔. ສັບທັງຫຼາຍມີ 'ພູ' ເປັນຕົ້ນ ຊື່ວ່າ ທາດ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສອງ ໃນອຂະຍາດກັນ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

၄၅၈, ၄၆၁. ကွစာဒိဝဏ္ဏာနမေကဿရာနံ ဒွေဘာဝေါ.

໔໕໘, ໔໖໑. ການຊ້ອນອັກສອນຕົວໜ້າຂອງທາດທີ່ມີສະຫຼະດຽວ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

၄၅၉, ၄၆၂. ပုဗ္ဗော’ ဗ္ဘာသော.

໔໕໙, ໔໖໒. ອັກສອນຕົວໜ້າ ຊື່ວ່າ ອັບພາສະ.

---

၄၆၀, ၅၀၆. ရဿော.

໔໖໐, ໕໐໖. ເຮັດໃຫ້ເປັນລັດສະ (ໃນອັບພາສະ).

---

၄၆၁, ၄၆၄. ဒုတိယစတုတ္ထာနံ ပဌမတတိယာ.

໔໖໑, ໔໖໔. ແປງພະຍັນຊະນະຕົວທີສອງ ແລະ ຕົວທີສີ່ ໃຫ້ເປັນຕົວທີໜຶ່ງ ແລະ ຕົວທີສາມ.

---

၄၆၂, ၄၆၇. ကဝဂ္ဂဿ စဝဂ္ဂေါ.

໔໖໒, ໔໖໗. ແປງພະຍันຊະນະ ກະວັກ ໃຫ້ເປັນ ຈະວັກ.

---

၄၆၃, ၅၃၂. မာနကိတာနံ ဝ တတ္တံ ဝါ.

໔໖໓, ໕໓໒. ແປງອັບພາສະຂອງມານະທາດ ແລະ ກິຕະທາດ ໃຫ້ເປັນ ວະ ແລະ ຕະ ບາງເທື່ອ.

---

၄၆၄, ၅၀၄. ဟဿ ဇော.

໔໖໔, ໕໐໔. ແປງ ຫະ ໃຫ້ເປັນ ຊະ.

---

၄၆၅, ၄၆၃. အန္တဿိဝဏ္ဏာကာရော ဝါ.

໔໖໕, ໔໖໓. ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງອັບພາສະ ໃຫ້ເປັນ ອິວັນນະ ຫຼື ອະ ບາງເທື່ອ.

---

၄၆၆, ၄၈၉. နိဂ္ဂဟိတဉ္စ.

໔໖໖, ໔໘໙. ແລະ ລົງນິກຄະຫິດ ດ້ວຍ.

---

၄၆၇, ၅၃၃. တတော ပါမာနာနံ ဝါမံ သေသု.

໔໖໗, ໕໓໓. ແປງ ປາ ແລະ ມານະ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກອັບພາສະ ໃຫ້ເປັນ ວາ ແລະ ມັງ ເມື່ອມີ ສະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၆၈, ၄၉၂. ဌာ တိဋ္ဌော.

໔໖໘, ໔໙໒. ແປງ ຖາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຕິດຖະ.

---

၄၆၉, ၄၉၄. ပါ ပိဝေါ.

໔໖໙, ໔໙໔. ແປງ ປາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ປິວະ.

---

၄၇၀, ၅၁၄. ဉာဿ ဇာဇံနာ.

໔໗໐, ໕໑໔. ແປງ ຍາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຊາ, ຊັງ, ແລະ ນາ.

---

၄၇၁, ၄၈၃. ဒိသဿ ပဿ ဒိဿ ဒက္ခာ ဝါ.

໔໗໑, ໔໘໓. ແປງ ທิສະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ປັດສະ, ທິດສະ, ແລະ ທັກຂະ ບາງເທື່ອ.

---

၄၇၂, ၅၃၁. ဗျဉ္ဇနန္တဿ စော ဆပ္ပစ္စယေသု စ.

໔໗໒, ໕໓໑. ແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ໃຫ້ເປັນ ຈະ ເມື່ອມີ ສະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

၄၇၃, ၅၂၉. ကော ခေ စ.

໔໗໓, ໕໒໙. ແລະ ແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ໃຫ້ເປັນ ກະ ເມື່ອມີ ຂະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

၄၇၄, ၅၃၅. ဟရဿ ဂီ သေ.

໔໗໔, ໕໓໕. ແປງ ຫະລະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຄີ ເມື່ອມີ ສະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၇၅, ၄၆၅. ဗြူဘူနမာဟဘူဝါ [Pg.28] ပရောက္ခာယံ.

໔໗໕, ໔໖໕. ແປງ ພຣູ ທາດ ແລະ ພູ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ອາຫະ ແລະ ພູວະ ໃນເພາະວິບັດປະຣົກຂາ.

---

၄၇၆, ၄၄၂. ဂမိဿန္တော စ္ဆော ဝါ သဗ္ဗာသု.

໔໗໖, ໔໔໒. ແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງ ຄະມຸ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຈະສະ ບາງເທື່ອ ໃນເພາະວິບັດທັງປວງ.

---

၄၇၇, ၄၇၉. ဝစဿ’ဇ္ဇတနိမှိ မကာရာ ဩ.

໔໗໗, ໔໗໙. ແປງ ອະ ຂອງ ວະຈະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ໂອ ໃນເພາະອັດຊະຕະນີວິບັດ.

---

၄၇၈, ၄၃၈. အကာရော ဒီဃံ ဟိမိမေသု.

໔໗໘, ໔໓໘. ທີຄະ ອະ ອັກສອນ ໃຫ້ເປັນ ອາ ໃນເພາະ ຫິ, ມິ, ແລະ ມະ ວິບັດ.

---

၄၇၉, ၄၅၂. ဟိ လောပံ ဝါ.

໔໗໙, ໔໕໒. ລຶບ ຫິ ວິບັດ ບາງເທື່ອ.

---

၄၈၀, ၄၉၀. ဟောတိဿရေ’ ဟော’ဟေ ဘဝိဿန္တိမှိ ဿဿ စ.

໔໘໐, ໔໙໐. ແປງ ຫູ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ເຫ, ໂຮ, ແລະ ເຮ ໃນເພາະພະວິສັນຕີວິບັດ ແລະ ລຶບ ສະສະ ດ້ວຍ.

---

၄၈၁, ၅၂၄. ကရဿ သပ္ပစ္စယဿ ကာဟော.

໔໘໑, ໕໒໔. ແປງ ກະລະ ທາດ ພ້ອມທັງປັດໄຈ ໃຫ້ເປັນ ກາຫະ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສາມ ໃນອຂະຍາດກັນ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

၄၈၂, ၅၀၈. ဒါဒန္တဿံ မိမေသု.

໔໘໒, ໕໐໘. ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ທາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ນິກຄະຫິດ ໃນເພາະ ມິ ແລະ ມະ ວິບັດ.

---

၄၈၃, ၅၂၇. အသံယောဂန္တဿ ဝုဒ္ဓိ ကာရိတေ.

໔໘໓, ໕໒໗. ວຸດທິທາດທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະຊ້ອນກັນຢູ່ທີ່ສຸດ ໃນເພາະກາຣິດຕະປັດໄຈ.

---

၄၈၄, ၅၄၂. ဃဋာဒီနံ ဝါ.

໔໘໔, ໕໔໒. ວຸດທິທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະຕະ ເປັນຕົ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

၄၈၅, ၄၃၄. အညေသု စ.

໔໘໕, ໔໓໔. ແລະ ວຸດທິໃນເພາະປັດໄຈອື່ນທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

---

၄၈၆, ၅၄၃. ဂုဟဒုသာနံ ဒီဃံ.

໔໘໖, ໕໔໓. ທີຄະສະຫຼະຂອງ ຄຸຫະ ທາດ ແລະ ທຸສະ ທາດ.

---

၄၈၇, ၄၇၈. ဝစ ဝသ ဝဟာဒီနမုကာရော ဝဿယေ.

໔໘໗, ໔໗໘. ແປງ ວະ ຂອງ ວະຈະ, ວະສະ, ແລະ ວະຫະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ເປັນ ອຸ ເມື່ອມີ ຍະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၈၈, ၄၈၁. ဟ ဝိပရိယယော လော ဝါ.

໔໘໘, ໔໘໑. ສະຫຼັບຕໍາແໜ່ງຂອງ ຫະ ແລະ ແປງ ຍະ ໃຫ້ເປັນ ລະ ບາງເທື່ອ.

---

၄၈၉, ၅၁၉. ဂဟဿ ဃေ ပ္ပေ.

໔໘໙, ໕໑໙. ແປງ ຄະຫະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ເຄ ເມື່ອມີ ປປະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၉၀, ၅၁၈. ဟလောပေါ ဏှာမှိ.

໔໙໐, ໕໑໘. ລຶບ ຫະ ເມື່ອມີ ນຫາ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၄၉၁, ၅၂၃. ကရဿ ကာသတ္တမဇ္ဇတနိမှိ.

໔໙໑, ໕໒໓. ແປງ ກະລະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ກາສະ ໃນເພາະອັດຊະຕະນີວິບັດ.

---

၄၉၂, ၄၉၉. အသသ္မာ မိမာနံ မိမှာ’န္တလောပေါ စ.

໔໙໒, ໔໙໙. ແປງ ມິ ແລະ ມະ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກ ອະສະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ມຫິ ແລະ ມຫາ ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດດ້ວຍ.

---

၄၉၃, ၄၉၈. ထဿ တ္ထတ္ထံ.

໔໙໓, ໔໙໘. ແປງ ຖະ ວິບັດ ໃຫ້ເປັນ ຕຖະ.

---

၄၉၄, ၄၉၅. တိဿ [Pg.29] တိဿ တ္ထိတ္ထံ.

໔໙໔, ໔໙໕. ແປງ ຕິ ວິບັດ ໃຫ້ເປັນ ຕຖິ.

---

၄၉၅, ၅၀၀. တုဿ တ္ထုတ္တံ.

໔໙໕, ໕໐໐. ແປງ ຕຸ ວິບັດ ໃຫ້ເປັນ ຕຖຸ ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດດ້ວຍ.

---

၄၉၆, ၄၉၇. သိမှိ စ.

໔໙໖, ໔໙໗. ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງ ອະສະ ທາດ ໃນເພາະ ສິ ວິບັດດ້ວຍ.

---

၄၉၇, ၄၇၇. လဘသ္မာ ဤအံနံ တ္ထတ္တံ.

໔໙໗, ໔໗໗. ແປງ ອີ ແລະ ອິງ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກ ລາພະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຕຖະ ແລະ ຕຖັງ.

---

၄၉၈, ၄၈၀. ကုသသ္မာ ဒီ စ္ဆိ.

໔໙໘, ໔໘໐. ແປງ ອີ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກ ກຸສະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຈສິ ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດດ້ວຍ.

---

၄၉၉, ၄၈၀. ဒါ ဓာတုဿ ဒဇ္ဇံ.

໔໙໙, ໔໘໐. ແປງ ທາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ທັດຊະ.

---

၅၀၀, ၄၈၆. ဝဒဿ ဝဇ္ဇံ.

໕໐໐, ໔໘໖. ແປງ ວະທະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ວັດຊະ.

---

၅၀၁, ၄၄၃. ဂမိဿ ဃမ္မံ.

໕໐໑, ໔໔໓. ແປງ ຄະມຸ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຄຳມະ.

---

၅၀၂, ၄၉၃. ယမှိ ဒါ ဓာ မာ ဌာ ဟာ ပါ မဟ မထာဒီနမီ.

໕໐໒, ໔໙໓. ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ທາ, ທາ, ມາ, ຖາ, ຫາ, ປາ, ມະຫະ, ມະຖະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ເປັນ ອີ ເມື່ອມີ ຍະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၀၃, ၄၈၅. ယဇဿာဒိဿိ.

໕໐໓, ໔໘໕. ແປງອັກສອນຕົວໜ້າຂອງ ຍະຊະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ອິ ເມື່ອມີ ຍະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၀၄, ၄၇၀. သဗ္ဗတော ဥံ ဣံသု.

໕໐໔, ໔໗໐. ແປງ ອຸງ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ໃຫ້ເປັນ ອິງສຸ.

---

၅၀၅, ၄၈၂. ဇရမရာနံ ဇီရ ဇီယျ မီယျာ ဝါ.

໕໐໕, ໔໘໒. ແປງ ຊະລະ ທາດ ແລະ ມະລະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ຊີຣະ, ຊີຍຍະ, ແລະ ມີຍຍະ ບາງເທື່ອ.

---

၅၀၆, ၄၉၆. သဗ္ဗတ္ထာ’သဿာဒိလောပေါ စ.

໕໐໖, ໔໙໖. ແລະ ລຶບອັກສອນຕົວໜ້າຂອງ ອະສະ ທາດ ໃນເພາະວິບັດທັງປວງດ້ວຍ.

---

၅၀၇, ၅၀၁. အသဗ္ဗဓာတုကေ ဉာ.

໕໐໗, ໕໐໑. ແປງ ອະສະ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ພູ ໃນເພາະອະສັບພະທາຕຸກະລິບັດ.

---

၅၀၈, ၅၁၅. ယေယျဿ ဉာတော ဣယာ ဉာ.

໕໐໘, ໕໑໕. ແປງ ເອຍຍະ ວິບັດ ທີ່ຢູ່ຫຼັງຈາກ ຍາ ທາດ ໃຫ້ເປັນ ອິຍາ ແລະ ຍາ.

---

၅၀၉, ၅၁၆. နာဿ လောပေါ ယကာရတ္တံ.

໕໐໙, ໕໑໖. ລຶບ ນາ ປັດໄຈ ແລະ ແປງໃຫ້ເປັນ ຍະ.

---

၅၁၀, ၄၈၇. လောပဉ္စေတ္တမကာရော.

໕໑໐, ໔໘໗. ແລະ ລຶບປັດໄຈ ແລະ ແປງໃຫ້ເປັນ ເອ ບາງເທື່ອ.

---

၅၁၁, ၅၂၁. ဥတ္တမောကာရော.

໕໑໑, ໕໒໑. ແປງ ໂອ ປັດໄຈ ໃຫ້ເປັນ ອຸ.

---

၅၁၂, ၅၂၂. ကရဿာကာရော စ.

໕໑໒, ໕໒໒. ແລະ ແປງ ອະ ຂອງ ກຣະທາດ ເປັນ ອາ.

---

၅၁၃, ၄၃၅. ဩ အဝ သရေ.

໕໑໓, ໔໓໕. ແປງ ໂອ ເປັນ ອວະ ເມື່ອມີສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၁၄, ၄၉၁. ဧ အယ.

໕໑໔, ໔໙໑. ແປງ ເອ ເປັນ ອຍະ (ເມື່ອມີສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ).

---

၅၁၅, ၅၄၁. တေ [Pg.30] အာဝါယာ ကာရိတေ.

໕໑໕, ໕໔໑. ແປງ ເອ ແລະ ໂອ ເປັນ ອາຍະ ແລະ ອາວະ ຕາມລໍາດັບ ເມື່ອມີກາຣິຕະປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၁၆, ၄၆၆. ဣကာရာဂမော အသဗ္ဗဓာတုကမှိ.

໕໑໖, ໔໖໖. ລົງ ອิ ອັກສອນອາຄົມ ເມື່ອມີອະສັບພະທາຕຸກວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၁၇, ၄၈၈. ကွစိ ဓာတုဝိဘတ္တိပ္ပစ္စယာနံ ဒီဃဝိပရီတာဒေသ လောပါဂမာ စ.

໕໑໗, ໔໘໘. ໃນບາງອຸທາຫອນ ມີການເຮັດໃຫ້ຍາວ (ທີຄະ), ເຮັດໃຫ້ກັບກັນ (ວິປະຣີຕະ), ແປງ (ອາເທສະ), ລຶບ (ໂລປະ) ແລະ ລົງອາຄົມ (ອາຄົມ) ແກ່ທາດ, ວິພັດ ແລະ ປັດໄຈ.

---

၅၁၈, ၄၄၆. အတ္တနောပဒါနိ ပရဿပဒတ္တံ.

໕໑໘, ໔໔໖. ແປງ ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ ປະຣັດສະບົດ.

---

၅၁၉, ၄၅၇. အကာရာဂမော ဟိယျတ္ထနီအဇ္ဇတနီကာလာတိပတ္တီသု.

໕໑໙, ໔໕໗. ລົງ ອະ ອັກສອນອາຄົມ (ທີ່ຕົ້ນທາດ) ເມື່ອມີ ຫິຍຍັດຖະນີ, ອັດຊະຕະນີ ແລະ ກາລາຕິປັດຕິ ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၂၀, ၅၀၂. ဗြူတော ဤ တိမှိ.

໕໒໐, ໕໐໒. ລົງ ອີ ຫຼັງຈາກ ພຣູທາດ ເມື່ອມີ ຕິ ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၂၁, ၄၂၅. ဓာတုဿန္တော လောပေါ’ နေကသရဿ.

໕໒໑, ໔໒໕. ລຶບສະຫຼະສຸດທ້າຍ ຂອງທາດທີ່ມີຫຼາຍສະຫຼະ.

---

၅၂၂, ၄၇၆. ဣသုယမူနမန္တော စ္ဆော ဝါ.

໕໒໒, ໔໗໖. ແປງພະຍັນຊະນະສຸດທ້າຍ ຂອງ ອິສຸທາດ ແລະ ຍະມຸທາດ ເປັນ ຈຈະ ບາງເທື່ອ.

---

၅၂၃, ၅၂၆. ကာရိတာနံ ဏော လောပံ.

໕໒໓, ໕໒໖. ລຶບ ຕົວ ນະ (ອະນຸພັນ) ຂອງກາຣິຕະປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ກັນທິ 4 ໃນ ອາຂຽດກັນ.

---

အာချာတသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ພະສູດອາຂຽດ ຈົບບໍລິບູນ.

---

၇. ကိဗ္ဗိဓာန

໗. ກິດວິທານ

---

၅၂၄, ၅၆၁. ဓာတုယာ ကမ္မာဒိမှိ ဏော.

໕໒໔, ໕໖໑. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດ ເມື່ອມີບົດກຳເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ้างໜ້າ.

---

၅၂၅, ၅၆၅. သညာယမ နု.

໕໒໕, ໕໖໕. ໃນນາມສະເພາະ (ສັນຍາ), ລົງ ອະ ປັດໄຈ ແລະ ລົງ ນຸ ອາຄົມ ທີ່ທ້າຍບົດໜ້າ.

---

၅၂၆, ၅၆၇. ပုရေ ဒဒါ စ ဣံ.

໕໒໖, ໕໖໗. ແລະ ລົງ ອິງ ອາຄົມ ທີ່ທ້າຍ ປຸຣະສັບ ເມື່ອມີ ທາທາດ (ຫຼື ທະທະ) ເບື້ອງຫຼັງ.

---

၅၂၇, ၅၆၈. သဗ္ဗတော ဏွုတွာ’ဝီ ဝါ.

໕໒໗, ໕໖໘. ລົງ ນວຸ, ຕຸ ແລະ ອາວີ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ບາງເທື່ອ.

---

၅၂၈, ၅၇၇. ဝိသ ရုဇ ပဒါဒိတော ဏ.

໕໒໘, ໕໗໗. ລົງ ນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ວິສະ, ຣຸຊະ ແລະ ປະທະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၂၉, ၅၈၀. ဘာဝေ စ.

໕໒໙, ໕໘໐. ແລະ ລົງ (ນະ ປັດໄຈ) ໃນອັດພາວະ (ຄວາມມີຄວາມເປັນ).

---

၅၃၀, ၅၈၄. ကွိ စ.

໕໓໐, ໕໘໔. ແລະ ລົງ ກວິ ປັດໄຈ.

---

၅၃၁, ၅၈၉. ဓရာဒီဟိ [Pg.31] ရမ္မော.

໕໓໑, ໕໘໙. ລົງ ຣັມມະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ທະຣະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၂, ၅၉၀. တဿီလာဒီသု ဏီ တွာ ဝီ စ.

໕໓໒, ໕໙໐. ແລະ ລົງ ນີ, ຕຸ ແລະ ອາວີ ປັດໄຈ ໃນອັດແຫ່ງຜູ້ມີອັດທະຍາໄສນັ້ນເປັນປົກກະຕິ (ຕັດສີລະ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၃, ၅၉၁. သဒ္ဒ ကုဓ စလ မဏ္ဍတ္ထ ရုစာဒီဟိ ယု.

໕໓໓, ໕໙໑. ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ທີ່ມີອັດວ່າ ອອກສຽງ (ສັດທະ), ຮ້າຍ (ກຸທະ), ສັ່ນສະເທືອນ (ຈະລະ), ປະດັບ (ມັຍທະ) ແລະ ຮຸ່ງເຮືອງ (ຣຸຈະ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၄, ၅၉၂. ပါရာဒိဂမိမှာ ရူ.

໕໓໔, ໕໙໒. ລົງ ຣູ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຄະມຸທາດ ທີ່ມີ ປາຣะ ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ຂ้างໜ້າ.

---

၅၃၅, ၅၉၃. ဘိက္ခာဒိတော စ.

໕໓໕, ໕໙໓. ແລະ ລົງ (ຣູ ປັດໄຈ) ຫຼັງຈາກ ພິກຂະທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၆, ၅၉၄. ဟနတျာဒီနံ ဏုကော.

໕໓໖, ໕໙໔. ລົງ ນຸກະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ຫະນະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၇, ၅၆၆. နု နိဂ္ဂဟိတံ ပဒန္တေ.

໕໓໗, ໕໖໖. ແປງ ນຸ ອາຄົມ ທີ່ທ້າຍບົດໜ້າ ເປັນ ນິກຄະຫິດ.

---

၅၃၈, ၅၉၅. သံဟနာ’ညာယ ဝါ ရော ဃော.

໕໓໘, ໕໙໕. ລົງ ຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຫະນະທາດ ທີ່ມີ ສັງ ນໍາໜ້າ ແລະ ແປງ ຫະນະ ເປັນ ຄະ ບາງເທື່ອ.

---

၅၃၉, ၅၅၈. ရမှိ ရန္တော ရာဒိနော.

໕໓໙, ໕໕໘. ເມື່ອມີ ຣະ ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ, ລຶບພະຍັນຊະນະສຸດທ້າຍຂອງທາດ ພ້ອມກັບ ຣະ ອະນຸພັນ.

---

၅၄၀, ၅၄၅. ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာ’နီယာ.

໕໔໐, ໕໔໕. ລົງ ຕັບພະ ແລະ ອະນີຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດພາວະ ແລະ ອັດກຳ.

---

၅၄၁, ၅၅၂. ဏျော စ.

໕໔໑, ໕໕໒. ແລະ ລົງ ນຍະ ປັດໄຈ.

---

၅၄၂, ၅၅၇. ကရမှာ ရိစ္စ.

໕໔໒, ໕໕໗. ລົງ ຣິຈຈະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກຣະທາດ.

---

၅၄၃, ၅၅၅. ဘူတော’ဗ္ဗ.

໕໔໓, ໕໕໕. ແປງ ນຍະ ປັດໄຈ ພ້ອມກັບສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ ພູທາດ ເປັນ ອັບພະ.

---

၅၄၄, ၅၅၆. ဝဒ မဒ ဂမု ယုဇ ဂရဟာကာရာဒီဟိ ဇ္ဇ မ္မဂ္ဂယှေယျာဝါရော ဝါ.

໕໔໔, ໕໕໖. ແປງ ນຍະ ປັດໄຈ ພ້ອມກັບພະຍັນຊະນະສຸດທ້າຍ ຂອງທາດທັງຫຼາຍ ມີ ວະທະ, ມະທະ, ຄະມຸ, ຍຸຊະ, ຄະຣະຫະ ແລະ ທາດທີ່ມີສະຫຼະ ອາ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ຈຈະ, ມມະ, ຄຄະ, ຍຫະ, ເອຍຢະ, ອາຣະ ບາງເທື່ອ.

---

၅၄၅, ၅၄၈. တေ ကိစ္စာ.

໕໔໕, ໕໔໘. ປັດໄຈ 5 ຕົວນັ້ນ (ມີ ຕັບພະ ເປັນຕົ້ນ) ຊື່ວ່າ ກິດຈະ.

---

၅၄၆, ၅၆၂. အညေ ကိတ.

໕໔໖, ໕໖໒. ປັດໄຈທີ່ເຫຼືອຈາກນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກິດ.

---

၅၄၇, ၅၉၆. နန္ဒာဒီဟိ ယု.

໕໔໗, ໕໙໖. ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ນັນທະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၄၈, ၅၉၇. ကတ္တုကရဏပဒေသေသု စ.

໕໔໘, ໕໙໗. ແລະ ລົງ (ຍຸ ປັດໄຈ) ໃນອັດກັດຕາ, ອັດກະຣະນະ ແລະ ອັດປະເທສະ (ສະຖານທີ່).

---

၅၄၉, ၅၅၀. ရဟာဒိတော ဏ.

໕໔໙, ໕໕໐. ແປງ ນະ ຂອງ ຍຸ ປັດໄຈ ເປັນ ນະ (ຕົວ ຢັກ) ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ຣະ ແລະ ຫະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ກັນທິ 1 ໃນ ກິດວິທານະກັນ.

---

၅၅၀, ၅၄၉. ဏာဒယော [Pg.32] တေကာလိကာ.

໕໕໐, ໕໔໙. ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ມີ ນະ ເປັນຕົ້ນ ໃຊ້ໄດ້ໃນກາລທັງ 3.

---

၅၅၁, ၅၉၈. သညာယံ ဒါဓာတော ဣ.

໕໕໑, ໕໙໘. ລົງ ອິ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ທາທາດ ໃນອັດນາມສະເພາະ (ສັນຍາ).

---

၅၅၂, ၆၀၉. တိ ကိစ္စာ’သိဋ္ဌေ.

໕໕໒, ໖໐໙. ລົງ ຕິ ປັດໄຈ ແລະ ກິດຈະປັດໄຈ ໃນອັດປາດຖະໜາ (ອາສິດຖະ).

---

၅၅၃, ၅၉၉. ဣတ္ထိယမတိယဝေါ ဝါ.

໕໕໓, ໕໙໙. ລົງ ອະ, ຕິ ແລະ ຍຸ ປັດໄຈ ໃນອິດຖີລີງ ບາງເທື່ອ.

---

၅၅၄, ၆၀၁. ကရတော ရိရိယ.

໕໕໔, ໖໐໑. ລົງ ຣິຣິຍະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກຣະທາດ.

---

၅၅၅, ၆၁၂. အတီတေ တ တဝန္တု တာဝီ.

໕໕໕, ໖໑໒. ລົງ ຕະ, ຕາວັນຕຸ ແລະ ຕາວີ ປັດໄຈ ໃນອັດອະດີດຕະກາລ.

---

၅၅၆, ၆၂၂. ဘာဝကမ္မေသု တ.

໕໕໖, ໖໒໒. ລົງ ຕະ ປັດໄຈ ໃນອັດພາວะ ແລະ ອັດກຳ.

---

၅၅၇, ၆၀၆. ဗုဓဂမာဒိတ္ထေ ကတ္တရိ.

໕໕໗, ໖໐໖. ລົງ ຕະ ປັດໄຈ ໃນອັດກັດຕາ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ພຸທະ ແລະ ຄະມຸ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၅၈, ၆၀၂. ဇိတော ဣန သဗ္ဗတ္ထ.

໕໕໘, ໖໐໒. ລົງ ອິນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຊິທາດ ໃນທຸກອັດ.

---

၅၅၉, ၆၀၃. သုပတော စ.

໕໕໙, ໖໐໓. ແລະ ລົງ (ອິນະ ປັດໄຈ) ຫຼັງຈາກ ສຸປະທາດ.

---

၅၆၀, ၆၀၄. ဤသံဒုသူဟိ ခ.

໕໖໐, ໖໐໔. ລົງ ຂະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກບົດໜ້າ ທີ່ມີ ອີສັງ, ທຸ ແລະ ສຸ.

---

၅၆၁, ၆၃၆. ဣစ္ဆတ္ထေသု သမာနကတ္တုကေသု တဝေ တုံ ဝါ.

໕໖໑, ໖໓໖. ລົງ ຕເວ ແລະ ຕຸງ ປັດໄຈ ໃນອັດປາດຖະໜາ (ອິດສັດຖະ) ທີ່ມີກັດຕາຕົວດຽວກັນ ບາງເທື່ອ.

---

၅၆၂, ၆၃၈. အရဟသက္ကာဒီသု စ.

໕໖໒, ໖໓໘. ແລະ ລົງ (ຕຸງ ປັດໄຈ) ເມື່ອມີບົດ ມີ ອະຣະຫະ ແລະ ສັກກະ ເປັນຕົ້ນ ປະກອບຢູ່.

---

၅၆၃, ၆၃၉. ပတ္တဝစနေ အလမတ္ထေသု စ.

໕໖໓, ໖໓໙. ແລະ ລົງ (ຕຸງ ປັດໄຈ) ໃນອັດເຖິງເວລາ (ປັດຕະວະຈະນະ) ແລະ ອັດພໍດີ (ອະລຳມັດຖະ).

---

၅၆၄, ၆၄၀. ပုဗ္ဗကာလေ’ကကတ္တုကာနံ တုန တွာန တွာ ဝါ.

໕໖໔, ໖໔໐. ລົງ ຕຸນະ, ຕວານະ ແລະ ຕວາ ປັດໄຈ ໃນອັດກິຣິຍາກ່ອນ (ປຸບພະກາລ) ທີ່ມີກັດຕາຕົວດຽວກັນ ບາງເທື່ອ.

---

၅၆၅, ၆၄၆. ဝတ္တမာနေ မာန’န္တာ.

໕໖໕, ໖໔໖. ລົງ ມານະ ແລະ ອັນຕະ ປັດໄຈ ໃນອັດປັດຈຸບັນນະກາລ.

---

၅၆၆, ၅၇၄. သာသာဒီဟိ ရတ္ထု.

໕໖໖, ໕໗໔. ລົງ ຣັດຖຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ສາສະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၆၇, ၅၇၅. ပါတိတော ရိတု.

໕໖໗, ໕໗໕. ລົງ ຣິຕຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ປາທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၆၈, ၅၇၆. မာနာဒီဟိ [Pg.33] ရာတု.

໕໖໘, ໕໗໖. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ມານະ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຣາຕຸ ປັດໄຈ.

---

၅၆၉, ၆၁၀. အာဂမာ တုကော.

໕໖໙, ໖໑໐. ຫຼັງຈາກ ອາ ບົດໜ້າ ແລະ ກມຸ ທາດ, ລົງ ຕຸກ ປັດໄຈ.

---

၅၇၀, ၆၁၁. ဘဗ္ဗေ ဣက.

໕໗໐, ໖໑໑. ໃນອັດ 'ຄວນເປັນ', ລົງ ອິກะ ປັດໄຈ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສອງ ໃນກິດພິທານະກັນ ຈົບເທົ່ານີ້.

---

၅၇၁, ၆၂၄. ပစ္စယာဒနိဋ္ဌာ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

໕໗໑, ໖໒໔. ຮູບທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ປາຖະໜາແຕ່ປັດໄຈເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍການເທສະນາ.

---

၅၇၂, ၆၂၅. သာသဒိသတော တဿ ရိဋ္ဌော စ.

໕໗໒, ໖໒໕. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີຮູບຄື ສາສະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈນັ້ນ ເປັນ ຣິຕຖະ ແດ່.

---

၅၇၃, ၆၂၆. သာဒိသန္တ ပုစ္ဆ ဘန္ဇ ဟန္တာဒီဟိ ဋ္ဌော.

໕໗໓, ໖໒໖. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ສ ເປັນທີ່ສຸດ, ປຸຈສະ ທາດ, ພັນຊະ ທາດ, ຫັນສະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຕຖະ.

---

၅၇၄, ၆၁၃. ဝသတော ဥတ္ထ.

໕໗໔, ໖໑໓. ຫຼັງຈາກ ວະສະ ທາດ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອຸຕຖະ.

---

၅၇၅, ၆၁၄. ဝသ ဝါဝု.

໕໗໕, ໖໑໔. ແປງ ວະ ແຫ່ງ ວະສະ ທາດ ເປັນ ອຸ ຫຼື ວຸ ແດ່.

---

၅၇၆, ၆၀၇. ဓ ဎ ဘ ဟေ ဟိ ဓဍ္ဎာ စ.

໕໗໖, ໖໐໗. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ທະ, ຎະ, ພະ, ຫະ ເປັນທີ່ສຸດ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ທທະ ແລະ ຎຎະ ແດ່.

---

၅၇၇, ၆၂၈. ဘန္ဇတော ဂ္ဂေါ စ.

໕໗໗, ໖໒໘. ຫຼັງຈາກ ພັນຊະ ທາດ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຄຄະ ແດ່.

---

၅၇၈, ၅၆၀. ဘုဇာဒီနမန္တော နော ဒွိ စ.

໕໗໘, ໕໖໐. ລຶບທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ພຸຊະ ເປັນຕົ້ນ, ແລະ ຊ້ອນ ຕະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

၅၇၉, ၆၂၉. ဝစ ဝါ ဝု.

໕໗໙, ໖໒໙. ແປງ ວະ ແຫ່ງ ວະຈະ ທາດ ເປັນ ອຸ ແດ່.

---

၅၈၀, ၆၃၀. ဂုပါဒီနဉ္စ.

໕໘໐, ໖໓໐. ລຶບທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄຸປະ ເປັນຕົ້ນ, ແລະ ຊ້ອນ ຕະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

၅၈၁, ၆၁၆. တရာဒီဟိ ဣဏ္ဏော.

໕໘໑, ໖໑໖. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຕະຣະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ.

---

၅၈၂, ၆၃၁. ဘိဒါဒိတော ဣန္န အန္န ဤဏာ ဝါ.

໕໘໒, ໖໓໑. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ພິທະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ, ອັນນະ, ອີນະ ບາງເທື່ອ.

---

၅၈၃, ၆၁၇. သုသ ပစ သကတော က္ခ က္ကာ စ.

໕໘໓, ໖໑໗. ຫຼັງຈາກ ສຸສະ, ປະຈະ, ສະກະ ທາດ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ກຂະ ແລະ ກກະ ແດ່.

---

၅၈၄, ၆၁၈. ပက္ကမာဒီဟိ န္တော စ.

໕໘໔, ໖໑໘. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ປະກະມະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ນຕະ ແດ່.

---

၅၈၅, ၆၁၉. ဇနာဒီန မာ တိမှိ စ.

໕໘໕, ໖໑໙. ແປງທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຊະນະ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ອາ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕະ ແລະ ຕິ ປັດໄຈແດ່.

---

၅၈၆, ၆၀၀. ဂမ ခန ဟန ရမာဒီနမန္တော.

໕໘໖, ໖໐໐. ລຶບທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄມຸ, ຂນຸ, ຫະນະ, ຣມຸ ເປັນຕົ້ນ (ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕະ ປັດໄຈ).

---

၅၈၇, ၆၃၂. ရကာရော စ.

໕໘໗, ໖໓໒. ລຶບ ຣະ ອັກສອນ ແດ່.

---

၅၈၈, ဌာပါနမိဤ [Pg.34] စ.

໕໘໘, ແປງ ອາ ທີ່ສຸດຂອງ ຖາ ແລະ ປາ ທາດ ເປັນ ອິ ແລະ ອີ ແດ່.

---

၅၈၉, ၆၂၁. ဟန္တေဟိ ဟော ဟဿ ဠော ဝါ အဒဟနဟာနံ.

໕໘໙, ໖໒໑. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ຫະ ເປັນທີ່ສຸດ (ຍົກເວັ້ນ ທະຫະ ແລະ ຫະນະ ທາດ), ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຫະ ແລະ ແປງ ຫະ ທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ລະ ບາງເທື່ອ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສາມ ໃນກິດພިທານະກັນ ຈົບເທົ່ານີ້.

---

၅၉၀, ၅၇၉. ဏမှိ ရန္ဇဿ ဇော ဘာဝကရဏေသု.

໕໙໐, ໕໗໙. ໃນອັດພາວະ ແລະ ກະຣະນະ, ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ເປັນອະນຸພັນ, ແປງ ຣັນຊະ ທາດ ເປັນ ຊະ.

---

၅၉၁, ၅၄၄. ဟနဿ ဃာတော.

໕໙໑, ໕໔໔. ແປງ ຫະນະ ທາດ ເປັນ ຄາຕະ (ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ເປັນອະນຸພັນ).

---

၅၉၂, ၅၀၃. ဝဓော ဝါ သဗ္ဗတ္ထ.

໕໙໒, ໕໐໓. ແປງ ຫະນະ ທາດ ເປັນ ວະທະ ບາງເທື່ອ ໃນວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທັງປວງ.

---

၅၉၃, ၅၆၄. အာကာရန္တာနမာယော.

໕໙໓, ໕໖໔. ແປງ ອາ ທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ອາຍະ (ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ເປັນອະນຸພັນ).

---

၅၉၄, ၅၈၂. ပုရသမုပပရီဟိ ကရောတိဿ ခ ခရာ ဝါ တပ္ပစ္စယေသု စ.

໕໙໔, ໕໘໒. ເມື່ອມີ ປຸຣະ, ສໍ, ອຸປະ, ປະຣິ ຢູ່ໜ້າ, ແປງ ກະຣະ ທາດ ເປັນ ຂະ ແລະ ຂະຣະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕະ ປັດໄຈ ແລະ ປັດໄຈອື່ນໆ.

---

၅၉၅, ၆၃၇. တဝေတုနာဒီသု ကာ.

໕໙໕, ໖໓໗. ແປງ ກະຣະ ທາດ ເປັນ ກາ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕເວ, ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၉၆, ၅၅၁. ဂမခနဟနာဒီနံ တုံတဗ္ဗာဒီသု န.

໕໙໖, ໕໕໑. ແປງທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄມຸ, ຂນຸ, ຫະນະ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ນະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕຸງ ແລະ ຕັບພະ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၉၇, ၆၄၁. သဗ္ဗေဟိ တုနာဒီနံ ယော.

໕໙໗, ໖໔໑. ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ, ແປງ ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ຍະ.

---

၅၉၈, ၆၄၃. စနန္တေဟိ ရစ္စံ.

໕໙໘, ໖໔໓. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ຈະ ແລະ ນະ ເປັນທີ່ສຸດ, ແປງ ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ຣັຈຈະ.

---

၅၉၉, ၆၄၄. ဒိသာ သွာနသွန္တလောပေါ စ.

໕໙໙, ໖໔໔. ຫຼັງຈາກ ທิສະ ທາດ, ແປງ ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ສະວານະ ແລະ ລຶບທີ່ສຸດຂອງທາດແດ່.

---

၆၀၀, ၆၄၅. မဟဒဘေဟိ မ္မ ယှ ဇ္ဇ ဗ္ဘ ဒ္ဓါ စ.

໖໐໐, ໖໔໕. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ມະ, ຫະ, ທະ, ພະ ເປັນທີ່ສຸດ, ແປງ ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ ມມະ, ຍຫະ, ຈຈະ, ພພະ, ທທະ ຕາມລໍາດັບ ແດ່.

---

၆၀၁, ၃၃၄. တဒ္ဓိတသမာသကိတကာ နာမံ ဝါ’တဝေတုနာဒီသု စ.

໖໐໑, ໓໓໔. ເອີ້ນ ຕັດທິດ, ສະມາດ, ແລະ ກິດ ວ່າ 'ນາມ' ແດ່, ແລະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕເວ, ຕຸນ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ກໍຄືກັນ.

---

၆၀၂, ၆. ဒုမှိ ဂရု.

໖໐໒, ໖. ອັກສອນສຽງສັ້ນ (ຣັດສະ) ທີ່ຢູ່ໜ້າພະຍັນຊະນະຊ້ອນ ເອີ້ນວ່າ 'ຄະລຸ'.

---

၆၀၃, ၇. ဒီဃော [Pg.35] စ.

໖໐໓, ໗. ອັກສອນສຽງຍາວ (ທີຄະ) ກໍເອີ້ນວ່າ 'ຄະລຸ' ແດ່.

---

၆၀၄, ၆၈၄. အက္ခရေဟိ ကာရ.

໖໐໔, ໖໘໔. ຫຼັງຈາກອັກສອນ, ລົງ 'ກາຣະ' ປັດໄຈ.

---

၆၀၅, ၅၄၇. ယထာဂမမိကာရော.

໖໐໕, ໕໔໗. ລົງ ອິ ອັກສອນອາຄົມ ຫຼັງຈາກທາດ ຕາມສົມຄວນ.

---

၆၀၆, ၆၄၂. ဒဓန္တတော ယော ကွစိ.

໖໐໖, ໖໔໒. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ທະ ແລະ ທະ ເປັນທີ່ສຸດ, ລົງ ຍະ ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ກັນທີສີ່ ໃນກິດພިທານະກັນ ຈົບເທົ່ານີ້.

---

၆၀၇, ၅၇၈. နိဂ္ဂဟိတ သံယောဂါဒိ နော.

໖໐໗, ໕໗໘. ລຶບທີ່ສຸດຂອງທາດ ທີ່ມີນິກຄະຫິດຢູ່ຕົ້ນສັງໂຍກ.

---

၆၀၈, ၆၂၃. သဗ္ဗတ္ထ ဂေ ဟီ.

໖໐໘, ໖໒໓. ແປງ ເຄ ທາດ ເປັນ ຄີ ໃນວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທັງປວງ.

---

၆၀၉, ၄၈၄. သဒဿ သီဒတ္ထံ.

໖໐໙, ໔໘໔. ແປງ ສະທະ ທາດ ເປັນ ສີທະ.

---

၆၁၀, ၆၂၇. ယဇဿ သရဿိ ဋ္ဌေ.

໖໑໐, ໖໒໗. ແປງສະຫຼະແຫ່ງ ຍະຊະ ທາດ ເປັນ ອິ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕຖະ ປັດໄຈ.

---

၆၁၁, ၆၀၈. ဟစတုတ္ထာနမန္တာနံ ဒေါ ဓေ.

໖໑໑, ໖໐໘. ແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ທີ່ມີ ຫະ ແລະ ພະຍັນຊະນະຕົວທີສີ່ ເປັນ ທະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ທະ ປັດໄຈ.

---

၆၁၂, ၆၁၅. ဎော ဎကာရေ.

໖໑໒, ໖໑໕. ແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ດະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຎະ ປັດໄຈ.

---

၆၁၃, ၅၈၃. ဂဟဿ ဃရ ဏေ ဝါ.

໖໑໓, ໕໘໓. ແປງ ຄະຫະ ທາດ ເປັນ ຄະຣະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ເປັນອະນຸພັນ.

---

၆၁၄, ၅၈၁. ဒဟဿ ဒေါ ဠံ.

໖໑໔, ໕໘໑. ແປງ ທະ ແຫ່ງ ທະຫະ ທາດ ເປັນ ລະ.

---

၆၁၅, ၅၈၆. ဓာတွန္တဿ လောပေါ ကွိမှိ.

໖໑໕, ໕໘໖. ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ກວິ ປັດໄຈ.

---

၆၁၆, ၅၈၇. ဝိဒန္တေ ဦ.

໖໑໖, ໕໘໗. ລົງ ອູ ອັກສອນ ທີ່ສຸດຂອງ ວິທະ ທາດ (ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ກວິ ປັດໄຈ).

---

၆၁၇, ၆၃၃. န မ က ရာနမန္တာနံ နိယုတ္တတမှိ.

໖໑໗, ໖໓໓. ຫ້າມລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ທີ່ມີ ນະ, ມະ, ກະ, ຣະ ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕະ ປັດໄຈ ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ອິ ອາຄົມ.

---

၆၁၈, ၅၇၁. န က ဝတ္ထံ စ ဇာ ဏွုမှိ.

໖໑໘, ໕໗໑. ຫ້າມແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ໂນວຸ ປັດໄຈ.

---

၆၁၉, ၅၇၃. ကရဿ စ တတ္တံ ထုသ္မိံ.

໖໑໙, ໕໗໓. ແປງ ຣະ ທີ່ສຸດຂອງ ກະຣະ ທາດ ເປັນ ຕະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕຸ ປັດໄຈ.

---

၆၂၀, ၅၄၉. တုံတုနတဗ္ဗေသု ဝါ.

໖໒໐, ໕໔໙. ແປງ ຣະ ທີ່ສຸດຂອງ ກະຣະ ທາດ ເປັນ ຕະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຕຸງ, ຕຸນ, ຕັບພະ ປັດໄຈ.

---

၆၂၁, ၅၅၃. ကာရိတံ [Pg.36] ဝိယ ဏာနုဗန္ဓော.

໖໒໑, ໕໕໓. ປັດໄຈທີ່ມີ ဏ ເປັນອະນຸພັນ ຍ່ອມມີວິທີການເໝືອນ ກາຣິຕະ ປັດໄຈ.

---

၆၂၂, ၅၇၀. အနကာ ယု ဏွူနံ.

໖໒໒, ໕໗໐. ແປງ ຍຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະນະ ແລະ ແປງ ໂນວຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະກະ ຕາມລໍາດັບ.

---

၆၂၃, ၅၅၄. က ဂါ စ ဇာနံ.

໖໒໓, ໕໕໔. ແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ (ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ປັດໄຈບາງຕົວ).

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော.

ກັນທີຫ້າ ໃນກິດພިທານະກັນ ຈົບເທົ່ານີ້.

---

ကိဗ္ဗိဓာနသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ສູດກິດວິທານ ຈົບແລ້ວ.

---

၈. ဥဏာဒိကပ္ပ

໘. ອຸນາດິກັບ

---

၆၂၄, ၅၆၃. ကတ္တရိ ကိတ္တ.

໖໒໔, ໕໖໓. ກິດປັດໄຈ ລົງໃນອັດກັດຕາ.

---

၆၂၅, ၆၀၅. ဘာဝကမ္မေသု ကိစ္စတ္တက္ခတ္ထာ.

໖໒໕, ໖໐໕. ກິດຈະປັດໄຈ, ຕະປັດໄຈ ແລະ ຂະປັດໄຈ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດພາວະ ແລະ ອັດກຳ.

---

၆၂၆, ၆၃၄. ကမ္မနိ ဒုတိယာယ တ္တော.

໖໒໖, ໖໓໔. ຕະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອັດກຳ ທີ່ມີທຸຕິຍາວິບັດເປັນບົດໜ້າ.

---

၆၂၇, ၆၅၂. ချာဒီဟိ မန မ စ တော ဝါ.

໖໒໗, ໖໕໒. ຫຼັງຈາກຂີທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງມະນະປັດໄຈ ແລະ ມະປັດໄຈ ແລະ ແປງເປັນ ຕະ ໄດ້ບາງ.

---

၆၂၈, ၆၅၃. သမာဒီဟိ ထမာ.

໖໒໘, ໖໕໓. ຫຼັງຈາກສະມະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຖະປັດໄຈ ແລະ ມະປັດໄຈ.

---

၆၂၉, ၅၆၉. ဂဟဿု’ပဓဿေ ဝါ.

໖໒໙, ໕໖໙. ແປງອຸປະທາສະຫຼະຂອງຄະຫະທາດ ເປັນ ເອ ໄດ້ບາງ.

---

၆၃၀, ၆၅၄. မသုဿ သုဿ စ္ဆရစ္ဆေရာ.

໖໓໐, ໖໕໔. ແປງ ສຸ ຂອງມະສຸທາດ ເປັນ ອັດສະຣະ ແລະ ອັດເສຣະ.

---

၆၃၁, ၆၅၅. အာပုဗ္ဗစရဿ စ.

໖໓໑, ໖໕໕. ແລະ ແປງຈະຣະທາດທີ່ມີ ອາ ເປັນບົດໜ້າ ເປັນ ອັດສະຣະ.

---

၆၃၂, ၆၅၆. အလ ကလ သလေဟိ လ ယာ.

໖໓໒, ໖໕໖. ຫຼັງຈາກອະລະທາດ, ກະລະທາດ ແລະ ສະລະທາດ ຍ່ອມລົງລະປັດໄຈ ແລະ ຍະປັດໄຈ.

---

၆၃၃, ၆၅၇. ယာဏ လာဏာ.

໖໓໓, ໖໕໗. ຍ່ອມລົງຍານະປັດໄຈ ແລະ ລານະປັດໄຈ.

---

၆၃၄, ၆၅၈. မထိဿ ထဿ လော စ.

໖໓໔, ໖໕໘. ແລະ ແປງ ຖະ ຂອງມະຖິທາດ ເປັນ ລະ.

---

၆၃၅, ၅၅၉. ပေသာတိသဂ္ဂပတ္တကာလေသု ကိစ္စာ.

໖໓໕, ໕໕໙. ກິດຈະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດສົ່ງໄປ, ອັດຍອມໃຫ້ ແລະ ອັດເຖິງການ (ເວລາອັນຄວນ).

---

၆၃၆, ၆၅၉. အဝဿကာဓမိဏေသု ဏီ စ.

໖໓໖, ໖໕໙. ແລະ ຍ່ອມລົງນີປັດໄຈ ໃນອັດຈຳເປັນ ແລະ ອັດເປັນໜີ້.

---

၆၃၇, ၀. အရဟသက္ကာဒီဟိ တုံ.

໖໓໗, ໐. ຫຼັງຈາກອະຣະຫະທາດ ແລະ ສັກກະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຕຸງປັດໄຈ.

---

၆၃၈, ၆၆၈. ဝဇာဒီဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာဒယော နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

໖໓໘, ໖໖໘. ບົດທັງຫຼາຍມີປັບພັດຊາເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມສໍາເລັດຮູບ ຫຼັງຈາກວະຊະທາດເປັນຕົ້ນ.

---

၆၃၉, ၅၈၅. ကွိလောပေါ [Pg.37] စ.

໖໓໙, ໕໘໕. ແລະ ຍ່ອມລຶບກວິປັດໄຈ.

---

၆၄၀, ၀. သစဇာနံ က ဂါ ဏာနုဗန္ဓေ.

໖໔໐, ໐. ແປງ ສະ, ຈະ, ຊະ ເປັນ ກະ, ຄະ ເມື່ອມີປັດໄຈເນື່ອງດ້ວຍ ဏະ ເປັນອະນຸພັນ.

---

၆၄၁, ၅၇၂. နုဒါဒီဟိ ယု ဏွူန မနာ န နာ ကာ န န ကာ သကာရိတေဟိ စ.

໖໔໑, ໕໗໒. ຫຼັງຈາກນຸທະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງ ຍຸ ແລະ ນວຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະນະ, ອານະ, ອານະກະ, ອານະ, ອານະກະ ພ້ອມທັງລົງກາຣິຕະປັດໄຈດ້ວຍ.

---

၆၄၂, ၅၈၈. ဣ ယ တ မ ကိံ ဧသာနမန္တဿရော ဒီဃံ ကွစိ ဒုသဿ ဂုဏံ ဒေါရံ သ က္ခီ စ.

໖໔໒, ໕໘໘. ຍ່ອມທີຄະສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ ອິ, ຍະ, ຕະ, ມະ, ກິງ, ເອຕະ ເຫຼົ່ານີ້, ແລະ ແປງ ທິສະທາດ ເປັນ ຄຸນ, ແປງ ທະ ເປັນ ຣະ, ແລະ ແປງ ສະ ເປັນ ກຂິ ໄດ້ບາງ.

---

၆၄၃, ၆၃၅. ဘျာဒီဟိ မတိ ဗုဓိ ပူဇာဒီဟိ စ တ္တော.

໖໔໓, ໖໓໕. ຫຼັງຈາກພີທາດເປັນຕົ້ນ ແລະ ຫຼັງຈາກມະຕິ, ພຸທິ, ປູຊາທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຕະປັດໄຈ.

---

၆၄၄, ၆၆၁. ဝေပု သီ ဒဝ ဝမု ကု ဒါ ဘူတွာဒီဟိ ထုတ္တိမ ဏိမာ နိဗ္ဗတ္တေ.

໖໔໔, ໖໖໑. ຫຼັງຈາກເວປຸ, ສີ, ທະວະ, ວະມຸ, ກຸ, ທາ, ພູ ທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຖຸ, ຕິມະ, ນິມະ ປັດໄຈ ໃນອັດເກີດຂຶ້ນ.

---

၆၄၅, ၆၆၂. အက္ကောသေ နမှာနိ.

໖໔໕, ໖໖໒. ຍ່ອມລົງອານິປັດໄຈ ໃນອັດດ່າ.

---

၆၄၆, ၄၁၉. ဧကာဒိတော သကိဿ က္ခတ္တုံ.

໖໔໖, ໔໑໙. ຫຼັງຈາກເອກະສັບເປັນຕົ້ນ ແປງ ສະກິງ ເປັນ ກຂັດຕຸງ.

---

၆၄၇, ၆၆၃. သုနဿုနဿော ဏ ဝါနုဝါနူနနခုနာနာ.

໖໔໗, ໖໖໓. ແປງ ອຸນະ ຂອງສຸນະລຶງ ເປັນ ໂອນະ, ວານະ, ອຸວານະ, ອູນະ, ອຸນະຂະ, ອຸນະ, ອາ, ອານະ.

---

၆၄၈, ၆၆၄. တရုဏဿ သုသု စ.

໖໔໘, ໖໖໔. ແລະ ແປງ ຕະຣຸນະ ເປັນ ສຸສຸ ໄດ້ບາງ.

---

၆၄၉, ၆၆၅. ယုဝဿုဝဿုဝုဝါနနူနာ.

໖໔໙, ໖໖໕. ແປງ ອຸວະ ຂອງຍຸວະລຶງ ເປັນ ອຸວະ, ອຸວານະ, ອຸນະ, ອູນະ.

---

၆၅၀, ၆၅၁. ကာလေ ဝတ္တမာနာတီတေ ဏွာဒယော.

໖໕໐, ໖໕໑. ຍ່ອມລົງນວຸປັດໄຈເປັນຕົ້ນ ໃນກາລປັດຈຸບັນ ແລະ ອະດີດ.

---

၆၅၁, ၆၄၇. ဘဝိဿတိ ဂမာဒီဟိ ဏီ ဃိဏ.

໖໕໑, ໖໔໗. ຍ່ອມລົງນີ ແລະ ຄิປະປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຄະມະທາດເປັນຕົ້ນ ໃນກາລອະນາຄົດ.

---

၆၅၂, ၆၄၈. ကြိယာယံ ဏွု တဝေါ.

໖໕໒, ໖໔໘. ຍ່ອມລົງນວຸ ແລະ ຕາວະປັດໄຈ ໃນອັດກິຣິຍາ.

---

၆၅၃, ၃၀၇. ဘာဝဝါစိမှိ စတုတ္ထီ.

໖໕໓, ໓໐໗. ລົງຈະຕຸດຖີວິບັດ ໃນອັດພາວະ.

---

၆၅၄, ၆၄၉. ကမ္မနိ ဏော.

໖໕໔, ໖໔໙. ຍ່ອມລົງນະປັດໄຈ ໃນອັດກຳ.

---

၆၅၅, ၆၅၀. သေသေ ဿံ န္တု မာနာနာ.

໖໕໕, ໖໕໐. ໃນກາລທີ່ເຫຼືອ ຍ່ອມລົງ ສັງ, ຕຸ, ມານະ, ອານະ ປັດໄຈ.

---

၆၅၆, ၆၆၆. ဆဒါဒီဟိ တ တြဏ.

໖໕໖, ໖໖໖. ຫຼັງຈາກຊະທະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຕະປັດໄຈ ແລະ ຕຣະນະປັດໄຈ.

---

၆၅၇, ၆၆၇. ဝဒါဒီဟိ ဏိတ္တော ဂဏေ.

໖໕໗, ໖໖໗. ຫຼັງຈາກວະທະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງນິດຕະປັດໄຈ ໃນອັດຄະນະ.

---

၆၅၈, ၆၆၈. မိဒါဒီဟိ တ္တိ တိယော.

໖໕໘, ໖໖໘. ຫຼັງຈາກມິທະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງຕິ ແລະ ຕິຍະປັດໄຈ.

---

၆၅၉, ၆၆၉. ဥသုရန္ဇဒသာနံ [Pg.38] ဒံသဿ ဒဍ္ဎော ဎဌာ စ.

໖໕໙, ໖໖໙. ແປງ ອຸສຸທາດ, ຣັນຊະທາດ, ດັງສະທາດ ແລະ ແປງ ດັງສະທາດ ເປັນ ທັດທະ, ຍ່ອມລົງ ຎະ ແລະ ຖະ ປັດໄຈດ້ວຍ.

---

၆၆၀, ၆၇၀. သူဝုသာနမူဝုသာနမတော ထော စ.

໖໖໐, ໖໗໐. ແປງ ອູ ຂອງສູທາດ ແລະ ອຸ ຂອງວຸທາດ ເປັນ ອະ, ຍ່ອມລົງ ຖະ ປັດໄຈດ້ວຍ.

---

၆၆၁, ၆၇၁. ရန္ဇုဒါဒီဟိ ဓဒိဒ္ဒကိရာ ကွစိ ဇဒလောပေါ စ.

໖໖໑, ໖໗໑. ຫຼັງຈາກຣັນຊະທາດ ແລະ ອຸທິທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ທະ, ทິທທະ, ກິຣະ ປັດໄຈ ແລະ ຍ່ອມລຶບ ຊະ, ທະ ໄດ້ບາງ.

---

၆၆၂, ၆၇၂. ပဋိတော ဟိဿ ဟေရဏ ဟီရဏ.

໖໖໒, ໖໗໒. ຫຼັງຈາກປະຕິບົດໜ້າ ແປງ ຫິທາດ ເປັນ ເຫຣະນະ ແລະ ຫີຣະນະ.

---

၆၆၃, ၆၇၃. ကဎာဒီဟိ ကော.

໖໖໓, ໖໗໓. ຫຼັງຈາກກະທິທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ກະປັດໄຈ.

---

၆၆၄, ၆၇၄. ခါဒါမဂမာနံ ခန္ဓန္ဓဂန္ဓာ.

໖໖໔, ໖໗໔. ແປງ ຂາທະທາດ, ອະມະທາດ, ຄະມະທາດ ເປັນ ຂັນທະ, ອັນທະ, ກັນທະ.

---

၆၆၅, ၆၇၅. ပဋာဒီလျလံ.

໖໖໕, ໖໗໕. ຫຼັງຈາກປະຕະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອະລະ ແລະ ລະ ປັດໄຈ.

---

၆၆၆, ၆၇၆. ပုထဿ ပုထု ပထာ မော ဝါ.

໖໖໖, ໖໗໖. ແປງ ປຸຖະທາດ ເປັນ ປຸຖຸ ແລະ ປະຖະ, ຍ່ອມລົງ ມະປັດໄຈ ໄດ້ບາງ.

---

၆၆၇, ၆၇၇. သသွာဒီဟိ တု ဒဝေါ.

໖໖໗, ໖໗໗. ຫຼັງຈາກສະສຸທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ຕຸ ແລະ ທະວະ ປັດໄຈ.

---

၆၆၈, ၆၇၈. စျာဒီဟိ ဤဝရော.

໖໖໘, ໖໗໘. ຫຼັງຈາກຈິທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອີວະຣະປັດໄຈ.

---

၆၆၉, ၆၇၉. မုနာဒီဟိ စိ.

໖໖໙, ໖໗໙. ຫຼັງຈາກມຸນະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອິປັດໄຈ.

---

၆၇၀, ၆၈၀. ဝိဒါဒီလျူရော.

໖໗໐, ໖໘໐. ຫຼັງຈາກວິທະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອູຣະປັດໄຈ.

---

၆၇၁, ၆၈၁. ဟနာဒီဟိ နု ဏု တဝေါ.

໖໗໑, ໖໘໑. ຫຼັງຈາກຫະນະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ນຸ, ນຸ ແລະ ຕາວະ ປັດໄຈ.

---

၆၇၂, ၆၈၂. ကုဋာဒီဟိ ဌော.

໖໗໒, ໖໘໒. ຫຼັງຈາກກຸຕະທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ຖະປັດໄຈ.

---

၆၇၃, ၆၈၃. မနုပူရသုဏာဒီဟိ ဥဿနုသိသာ.

໖໗໓, ໖໘໓. ຫຼັງຈາກມະນະທາດ, ປູຣະທາດ, ສຸນາທາດເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອຸສສະ, ນຸສິ, ສາ ປັດໄຈ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ဥဏာဒိကပ္ပော ဆဋ္ဌော ကဏ္ဍော.

ຄຳພີອຸນາດິກັບ ນີ້ເປັນກັນທີ ຫົກ ໃນກິດວິທານະກັບ.

---

ဥဏာဒိသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ອຸນາດິສູດ ຈົບແລ້ວ.

---

မဟာကစ္စာယနသဒ္ဒါပါဌ

ມະຫາກັດຈາຍະນະສັດທາປາຖະ

---

၁. သန္ဓိကပ္ပ

໑. ສົນທິກັບ

---

ပဌမကဏ္ဍ

ກັນທຳອິດ

---

(က)

(ກ)

---

သေဋ္ဌံ [Pg.39] တိလောကမဟိတံ အဘိဝန္ဒိယဂ္ဂံ,ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မမမလံ ဂဏမုတ္တမဉ္စ;

သတ္ထုဿ တဿ ဝစနတ္ထဝရံ သုဗုဒ္ဓုံ,ဝက္ခာမိ သုတ္တဟိတမေတ္ထ သုသန္ဓိကပ္ပံ.

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມນະມັດສະການພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ຜູ້ອັນໄຕໂລກບູຊາແລ້ວ ພ້ອມທັງພຣະທຳອັນປາສະຈາກມົນທິນ ແລະພຣະສົງຄ໌ຜູ້ອຸດົມເລີດ ເພື່ອຈະໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງອັດຖະອັນປະເສີດແຫ່ງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະສາດສະດາພຣະອົງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຄຳພີສົນທິອັນເກື້ອກູນແກ່ສູດໃນທີ່ນີ້.

---

(ခ)

(ຂ)

---

သေယျံ ဇိနေရိတနယေန ဗုဓာ လဘန္တိ,တဉ္စာပိ တဿ ဝစနတ္ထသုဗောဓနေန;

အတ္ထဉ္စ အက္ခရပဒေသု အမောဟဘာဝါ,သေယျတ္ထိကော ပဒမတော ဝိဝိဓံ သုဏေယျံ.

ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບັນລຸຄຸນອັນປະເສີດ ໂດຍແນວທາງທີ່ພຣະຊິນະເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້, ແລະ ໂດຍການຮູ້ແຈ້ງເນື້ອຄວາມແຫ່ງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງ; ທັງໂດຍຄວາມບໍ່ຫຼົງລືມໃນເນື້ອຄວາມແຫ່ງອັກສອນ ແລະ ບົດທັງຫຼາຍ. ເພາະສະນັ້ນ, ຜູ້ປາດຖະໜາຄຸນອັນປະເສີດ ພຶງສະດັບພຣະທຳຄຳສອນອັນມີບົດຕ່າງໆ ນັ້ນເຖີ້ນ.

---

၁, ၁. အတ္ထော အက္ခရသညာတော.

໑, ໑. ເນື້ອຄວາມ ຍ່ອມຮູ້ໄດ້ດ້ວຍອັກສອນ.

---

သဗ္ဗဝစနာနမတ္ထော အက္ခရေဟေဝ သညာယတေ. အက္ခရဝိပတ္တိယံ ဟိ အတ္ထဿ ဒုန္နယထာ ဟောတိ, တသ္မာ အက္ခရကောသလ္လံ ဗဟူပကာရံ သုတ္တန္တေသု.

ເພາະວ່າ ເນື້ອຄວາມຂອງຄຳເວົ້າທັງປວງ ຍ່ອມຮູ້ໄດ້ດ້ວຍອັກສອນທັງຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ. ເມື່ອມີຄວາມວິບັດແຫ່ງອັກສອນ ການເຂົ້າເຖິງເນື້ອຄວາມກໍຍ່ອມຜິດພາດໄປ, ເພາະສະນັ້ນ ຄວາມສະຫຼາດໃນອັກສອນ ຈຶ່ງມີອຸປະການະຫຼາຍໃນພຣະສູດທັງຫຼາຍ.

---

၂, ၂. အက္ခရာပါဒယော [Pg.40] ဧကစတ္တာလီသံ.

໒, ໒. ອັກສອນທັງຫຼາຍ ມີ ອະ ເປັນຕົ້ນ ມີ 41 ຕົວ.

---

တေ စ ခေါ အက္ခရာ အပိ အကာရာဒယော ဧကစတ္တာ လီသ သုတ္တန္တေသု သောပကာရာ.

ກໍອັກສອນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ມີ ອະ ເປັນຕົ້ນ 41 ຕົວນີ້ ມີອຸປະການະຫຼາຍໃນພຣະສູດທັງຫຼາຍ.

---

တံ ယထာ? အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ ဩ, က ခ ဂ ဃ င, စ ဆ ဇ ဈ ဉ, ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ, တ ထ ဒ ဓ န, ပ ဖ ဗ ဘ မ, ယ ရ လ ဝ သ ဟ ဠ အံ, ဣတိ အက္ခရာ နာမ.

ອັກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ອ, ອາ, ອິ, ອີ, ອຸ, ອູ, ເອ, ໂອ, ກ, ຂ, ຄ, ຆ, ງ, ຈ, ຉ, ຊ, ຌ, ຍ, ຏ, ຐ, ຑ, ຒ, ຓ, ຕ, ຖ, ທ, ຘ, ນ, ປ, ຜ, ພ, ຠ, ມ, ຍ, ຣ, ລ, ວ, ສ, ຫ, ຬ, ອໍ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອັກສອນ.

---

တေန ကွတ္ထော? အတ္ထော အက္ခရသညာတော.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດວ່າ ເນື້ອຄວາມ ຍ່ອມຮູ້ໄດ້ດ້ວຍອັກສອນ.

---

၃, ၃. တတ္ထောဒန္တာ သရာ အဋ္ဌ.

໓, ໓. ໃນອັກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ, ອັກສອນ 8 ຕົວ ມີ ໂອ ເປັນທີ່ສຸດ ຊື່ວ່າ ສະຫຼະ.

---

တတ္ထ အက္ခရေသု အကာရာဒီသု ဩဒန္တာ အဋ္ဌ အက္ခရာ သရာ နာမ ဟောန္တိ.

ໃນບັນດາອັກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ, ອັກສອນ 8 ຕົວ ມີ ອະ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີ ໂອ ເປັນທີ່ສຸດ ຊື່ວ່າ ສະຫຼະ.

---

တံ ယထာ? အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ ဩ, ဣတိ သရာ နာမ.

ສະຫຼະເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ອ, ອາ, ອິ, ອີ, ອຸ, ອູ, ເອ, ໂອ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ສະຫຼະ.

---

တေန ကွတ္ထော? သရာ သရေ လောပံ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ສະຫຼະ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງການລົບ.

---

၄, ၄. လဟုမတ္တာ တယော ရဿာ.

໔, ໔. ສະຫຼະ 3 ຕົວ ທີ່ມີມາດຕາເບົາ ຊື່ວ່າ ຣັດສະ.

---

တတ္ထ အဋ္ဌသု သရေသု လဟုမတ္တာ တယော သရာ ရဿာ နာမ ဟောန္တိ.

ໃນບັນດາສະຫຼະ 8 ຕົວນັ້ນ, ສະຫຼະ 3 ຕົວ ທີ່ມີມາດຕາເບົາ ຊື່ວ່າ ຣັດສະ.

---

တံ ယထာ? အ ဣ ဥ, ဣတိ ရဿာ နာမ.

ສະຫຼະເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ອ, ອິ, ອຸ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ຣັດສະ.

---

တေန ကွတ္ထော? ရဿံ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ຣັດສະ.

---

၅, ၅. အညေ [Pg.41] ဒီဃာ.

໕, ໕. ສະຫຼະທີ່ເຫຼືອ ຊື່ວ່າ ທີຄະ.

---

တတ္ထ အဋ္ဌသု သရေသု ရဿေဟိ အညေ ပဉ္စ သရာ ဒီဃာ နာမ ဟောန္တိ.

ໃນບັນດາສະຫຼະ 8 ຕົວນັ້ນ, ສະຫຼະ 5 ຕົວທີ່ເຫຼືອ ນອກຈາກສະຫຼະຣັດສະ ຊື່ວ່າ ທີຄະ.

---

တံ ယထာ? အာ ဤ ဦ ဧ ဩ, ဣတိ ဒီဃာ နာမ.

ສະຫຼະເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ອາ, ອີ, ອູ, ເອ, ໂອ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ທີຄະ.

---

တေန ကွတ္ထော? ဒီဃံ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ທີຄະ.

---

၆, ၈. သေသာ ဗျဉ္ဇနာ.

໖, ໘. ອັກສອນທີ່ເຫຼືອ ຊື່ວ່າ ພະຍັນຊະນະ.

---

ဌပေတွာ အဋ္ဌ သရေ သေသာ အက္ခရာ ကကာရာဒယော နိဂ္ဂဟိတန္တာ ဗျဉ္ဇနာ နာမ ဟောန္တိ.

ຍົກເວັ້ນສະຫຼະ 8 ຕົວແລ້ວ, ອັກສອນທີ່ເຫຼືອ ມີ ກ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີນິກຄະຫິດ ເປັນທີ່ສຸດ ຊື່ວ່າ ພະຍັນຊະນະ.

---

တံ ယထာ? က ခ ဂ ဃ င, စ ဆ ဇ ဈ ဉ, ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ, တ ထ ဒ ဓ န, ပ ဖ ဗ ဘ မ, ယ ရ လ ဝ သ ဟ ဠ အံ, ဣတိ ဗျဉ္ဇနာ နာမ.

ພະຍັນຊະນະເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ກ, ຂ, ຄ, ຆ, ງ, ຈ, ຉ, ຊ, ຌ, ຍ, ຏ, ຐ, ຑ, ຒ, ຓ, ຕ, ຖ, ທ, ຘ, ນ, ປ, ຜ, ພ, ຠ, ມ, ຍ, ຣ, ລ, ວ, ສ, ຫ, ຬ, ອໍ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ພະຍັນຊະນະ.

---

တေန ကွတ္ထော? သရာ ပကတိ ဗျဉ္ဇနေ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ສະຫຼະ ຍ່ອມເປັນປົກກະຕິ ເພາະພະຍັນຊະນະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၇, ၉. ဝဂ္ဂါ ပဉ္စပဉ္စသော မန္တာ.

໗, ໙. ພະຍັນຊະນະທັງຫຼາຍ ທີ່ມີ ມ ເປັນທີ່ສຸດ ແບ່ງອອກເປັນ 5 ໝວດ ໝວດລະ 5 ຕົວ ຊື່ວ່າ ວັກ.

---

တေသံ ခေါ ဗျဉ္ဇနာနံ ကကာရာဒယော မကာရန္တာ ပဉ္စပဉ္စသော အက္ခရဝန္တော ဝဂ္ဂါ နာမ ဟောန္တိ.

ໃນບັນດາພະຍັນຊະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະຍັນຊະນະທີ່ມີ ກ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີ ມ ເປັນທີ່ສຸດ ແບ່ງອອກເປັນ 5 ໝວດ ໝວດລະ 5 ຕົວ ຊື່ວ່າ ວັກ.

---

တံ ယထာ? က ခ ဂ ဃ င, စ ဆ ဇ ဈ ဉ, ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ, တ ထ ဒ ဓ န, ပ ဖ ဗ ဘ မ, ဣတိ ဝဂ္ဂါ နာမ.

ວັກເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ກ, ຂ, ຄ, ຆ, ງ, ຈ, ຉ, ຊ, ຌ, ຍ, ຏ, ຐ, ຑ, ຒ, ຓ, ຕ, ຖ, ທ, ຘ, ນ, ປ, ຜ, ພ, ຠ, ມ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ວັກ.

---

တေန ကွတ္ထော? ဝဂ္ဂန္တံ ဝါ ဝဂ္ဂေ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ແປງນິກຄະຫິດ ເປັນພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດວັກ ເພາະພະຍັນຊະນະວັກເບື້ອງຫຼັງ ບາງເທື່ອ.

---

၈, ၁၀. အံ [Pg.42] ဣတိ နိဂ္ဂဟိတံ.

໘, ໑໐. ອັກສອນ ອໍ ນີ້ ຊື່ວ່າ ນິກຄະຫິດ.

---

အံ ဣတိ နိဂ္ဂဟိတံ နာမ ဟောတိ.

ອັກສອນ ອໍ ນີ້ ຊື່ວ່າ ນິກຄະຫິດ.

---

တေန ကွတ္ထော? အံ ဗျဉ္ဇနေ နိဂ္ဂဟိတံ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ແປງ ອໍ ເປັນນິກຄະຫິດ ເພາະພະຍັນຊະນະເບື້ອງຫຼັງ.

---

၉, ၁၁. ပရသမညာ ပယောဂေ.

໙, ໑໑. ຊື່ເອີ້ນຂອງຄຳພີອື່ນ ກໍນຳມາໃຊ້ໃນການປະກອບຮູບຄຳນີ້ໄດ້ ເມື່ອມີຄວາມຈຳເປັນ.

---

ယာ စ ပန ပရေသု သက္ကတဂန္ထေသု သမညာ ဃောသာတိ ဝါ အဃောသာတိ ဝါ, တာ ပယောဂေ သတိ ဧတ္ထာပိ ယုဇ္ဇန္တေ.

ກໍຊື່ເອີ້ນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ໃນຄຳພີອື່ນ ເຊັ່ນ ຄຳພີສັນສະກິດ ວ່າ ໂຄສະ ຫຼື ອະໂຄສະ ເປັນຕົ້ນ, ເມື່ອມີຄວາມຈຳເປັນໃນການປະກອບຮູບຄຳ ກໍຍ່ອມນຳມາໃຊ້ໃນຄຳພີນີ້ໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

---

တတ္ထ ဃောသာ နာမ-ဂ ဃ င, ဇ ဈ ဉ, ဍ ဎ ဏ, ဒ ဓ န, ဗ ဘ မ, ယ ရ လ ဝ ဟ ဠ, ဣတိ ဃောသာ နာမ. အဃောသာ နာမ-က ခ, စ ဆ, ဋ ဌ, တ ထ, ပ ဖ, သ, ဣတိ အဃောသာ နာမ.

ໃນບັນດາພະຍັນຊະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ພະຍັນຊະນະທີ່ຊື່ວ່າ ໂຄສະ ຄື: ຄ, ຆ, ງ, ຊ, ຌ, ຍ, ຑ, ຒ, ຓ, ท, ຘ, ນ, ພ, ຠ, ມ, ຍ, ຣ, ລ, ວ, ຫ, ຬ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ໂຄສະ. ພະຍັນຊະນະທີ່ຊື່ວ່າ ອະໂຄສະ ຄື: ກ, ຂ, ຈ, ຉ, ຏ, ຐ, ຕ, ຖ, ປ, ຜ, ສ, ເຫຼົ່ານີ້ ຊື່ວ່າ ອະໂຄສະ.

---

တေန ကွတ္ထော? ဝဂ္ဂေ ဃောသာဃောသာနံ တတိယပဌမာ.

ດ້ວຍຄຳເວົ້ານັ້ນ ມີປະໂຫຍດແນວໃດ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ ໃນວັກ, ແປງພະຍັນຊະນະໂຄສະ ແລະ ອະໂຄສະ ເປັນພະຍັນຊະນະຕົວທີ 3 ແລະ ຕົວທີ 1 ຂອງວັກ.

---

၁၀, ၁၂. ပုဗ္ဗမဓောဌိတ မဿရံ သရေန ဝိယောဇယေ.

໑໐, ໑໒. ພຶງແຍກພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງລຸ່ມ ອັນບໍ່ມີສະຫຼະ ອອກຈາກສະຫຼະເບື້ອງເທິງ.

---

တတ္ထ သန္ဓိံ ကတ္တုကာမော ပုဗ္ဗဗျဉ္ဇနံ အဓောဌိတံ အဿရံ ကတွာ သရဉ္စ ဥပရိ ကတွာ သရေန ဝိယောဇယေ.

ໃນການປະກອບສົນທິນັ້ນ, ຜູ້ປາດຖະໜາຈະເຮັດສົນທິ ພຶງເຮັດພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງລຸ່ມ ໃຫ້ເປັນຕົວບໍ່ມີສະຫຼະ ແລະ ເຮັດສະຫຼະໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງເທິງ ແລ້ວແຍກພະຍັນຊະນະອອກຈາກສະຫຼະນັ້ນ.

---

တတြာယမာဒိ.

ຕົວຢ່າງ: ຕັຕຣາຍະມາທິ (Tatrāyamādi).

---

၁၁, ၁၄. နယေ [Pg.43] ပရံ ယုတ္တေ.

໑໑, ໑໔. ພຶງນຳພະຍັນຊະນະໄປປະກອບກັບສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ເມື່ອມີຄວາມເໝາະສົມ.

---

အဿရံ ခေါ ဗျဉ္ဇနံ အဓောဌတံ ပရက္ခရံ နယေ ယုတ္တေ. တတြာဘိရတိမိစ္ဆေယျ.

ພຶງນຳພະຍັນຊະນະອັນບໍ່ມີສະຫຼະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງລຸ່ມ ໄປປະກອບກັບອັກສອນເບື້ອງຫຼັງ ເມື່ອມີຄວາມເໝາະສົມ. ຕົວຢ່າງ: ຕັຕຣາພິຣະຕິມິດເຊຍຍະ (Tatrābhiratimiccheyya).

---

ယုတ္တေတိကသ္မာ? အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ, အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ. ဧတ္ထ ပန ယုတ္တံ န ဟောတိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ ຍຸຕເຕ (ເມື່ອມີຄວາມເໝາະສົມ)? ເພື່ອຫ້າມການປະກອບໃນຕົວຢ່າງນີ້ ຄື: ອັກໂກດຈິ ມັງ ອະວະທິ ມັງ, ອະຈິນິ ມັງ ອະຫາສິ ເມ. ເພາະວ່າ ໃນຕົວຢ່າງນີ້ ບໍ່ມີຄວາມເໝາະສົມທີ່ຈະນຳພະຍັນຊະນະໄປປະກອບກັບສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ 1 ໃນສັນທິກັບ.

---

ဒုတိယကဏ္ဍ

ກັນທີ 2.

---

၁၂, ၁၃. သရာ သရေ လောပံ.

໑໒, ໑໓. ລົບສະຫຼະ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

သရာ ခေါ သရေ ပရေ လောပံ ပပ္ပောန္တိ.

ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ເມື່ອມີສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງການລົບ.

---

ယဿိန္ဒြိယာနိ သမထင်္ဂတာနိ. နော ဟေတံ ဘန္တေ သမေတာယသ္မာ သံဃေန.

ຕົວຢ່າງ: ຍັສສິນທຣິຍານິ ສະມະຖັງຄະຕານິ (Yassindriyāni samathaṅgatāni), ໂນ ເຫຕັງ ພັນເຕ (No hetaṃ bhante), ສະເມຕາຍັສມາ ສັງເຄນະ (sametāyasmā saṅghena).

---

၁၃, ၁၅. ဝါ ပရော အသရူပါ.

໑໓, ໑໕. ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ທີ່ບໍ່ມີຮູບສະເໝີກັນ ຍ່ອມເຖິງການລົບ ບາງເທື່ອ.

---

သရမှာ အသရူပါ ပရော သရော လောပံ ပပ္ပောတိ ဝါ.

ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ທີ່ບໍ່ມີຮູບສະເໝີກັນ ຖັດຈາກສະຫຼະເບື້ອງໜ້າ ຍ່ອມເຖິງການລົບ ບາງເທື່ອ.

---

စတ္တာရော’မေ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ, ကိန္နု’ မာဝသမဏိယော. ဝါတိ ကသ္မာ? ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ, တယဿု ဓမ္မာ ဇဟိတာ ဘဝန္တိ.

ຕົວຢ່າງ: ຈັດຕາໂຣເມ ພິກຂະເວ ທັມມາ (Cattārome bhikkhave dhammā), ກິນນຸມາສະມະນິໂຍ (kinnu māvasamaṇiyo). ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ ວາ (ບາງເທື່ອ)? ເພື່ອຫ້າມການລົບສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ປັນຈິນທຣິຍານິ (Pañcindriyāni), ຕະຍັສສຸ ທັມມາ ຊະຫິຕາ ພະວັນຕິ (tayassu dhammā jahitā bhavanti).

---

၁၄, ၁၆. ကွစာသစဏ္ဏံ [Pg.44] လုတ္တေ.

໑໔, ໑໖. ເມື່ອລົບສະຫຼະເບື້ອງໜ້າແລ້ວ, ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນອະສະວັນນະ ບາງເທື່ອ.

---

သရော ခေါ ပရော ပုဗ္ဗသရေ လုတ္တေ ကွစိ အသဝဏ္ဏံ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອລົບສະຫຼະເບື້ອງໜ້າແລ້ວ, ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນອະສະວັນນະ ບາງເທື່ອ.

---

သင်္ချံ နောပေတိ ဝေဒဂူ, ဗန္ဓုဿေဝ သမာဂမော.

ຕົວຢ່າງ: ສັງຂະຢັງ ໂນເປຕິ ເວດະຄູ (Saṅkhyaṃ nopeti vedagū), ພັນທຸສເສວະ ສະມາຄະໂມ (bandhusseva samāgamo).

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ယဿိန္ဒြိယာနိ, တထူပမံ ဓမ္မဝရံ အဒေသယိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ ຄວະຈິ (ບາງເທື່ອ)? ເພື່ອຫ້າມການແປງໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ຍັສສິນທຣິຍານິ (Yassindriyāni), ຕະຖູປະມັງ ທັມມະວະຣັງ ອະເທສະຢິ (tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi).

---

၁၅, ၁၇. ဒီဃံ.

໑໕, ໑໗. ທີຄະ (ເຮັດໃຫ້ເປັນສຽງຍາວ).

---

သရော ခေါ ပရော ပုဗ္ဗသရေ လုတ္တေ ကွစိ ဒီဃံ ပပ္ပောတိ. သဒ္ဓီဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ, အနာဂါရေဟိ စူဘယံ.

ເມື່ອລົບສະຫຼະເບື້ອງໜ້າແລ້ວ, ສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ບາງເທື່ອ. ຕົວຢ່າງ: ສັດທີທະ ວິດຕັງ ປຸຣິສັສສະ ເສດຖັງ (Saddhīdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ), ອະນາກາເຣຫິ ຈູພະຍັງ (anāgārehi cūbhayaṃ).

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ပဉ္စဟုပါလိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော. နတ္ထညံ ကိဉ္စိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ ຄວະຈິ (ບາງເທື່ອ)? ເພື່ອຫ້າມການເຮັດໃຫ້ເປັນສຽງຍາວໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ປັນຈະຫຸປາລິ ອັງເຄຫິ ສະມັນນາກະໂຕ (Pañcahupāli aṅgehi samannāgato), ນັດຖັນຍັງ ກິນຈິ (Natthaññaṃ kiñci).

---

၁၆, ၁၈. ပုဗ္ဗော စ.

໑໖, ໑໘. ແລະ ສະຫຼະເບື້ອງໜ້າ.

---

ပုဗ္ဗော စ သရော ပရသရလောပေ ကတေ ကွစိ ဒီဃံ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອລົບສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງແລ້ວ, ສະຫຼະເບື້ອງໜ້າ ກໍຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ບາງເທື່ອ.

---

ကိံသူဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ, သာဓူတိ ပဋိဿုဏိတွာ, ကွစီတိ ကသ္မာ? ဣတိဿ မုဟုတ္တမ္ပိ.

ຕົວຢ່າງ: ກິງສູທະ ວິດຕັງ ປຸຣິສັສສະ ເສດຖັງ (Kiṃsūdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ), ສາທູຕິ ປະຕິສສຸນິຕວາ (sādhūti paṭissuṇitvā). ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ ຄວະຈິ (ບາງເທື່ອ)? ເພື່ອຫ້າມການເຮັດໃຫ້ເປັນສຽງຍາວໃນຕົວຢ່າງນີ້ ຄື: ອິຕິສສະ ມຸຫຸດຕັມປິ (Itissa muhuttampi).

---

၁၇, ၁၉. ယမေဒန္တဿာဒေသော[Pg.45].

໑໗, ໑໙. ແປງ ເອ ທີ່ຢູ່ທ້າຍບົດ ເປັນ ຍະ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဧကာရဿ အန္တဘူတဿ သရေ ပရေ ကွစိ ယကာရာဒေသော ဟောတိ.

ແປງອັກສອນ ເອ ອັນເປັນທີ່ສຸດຂອງບົດ ເປັນ ຍະ ເພາະສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ບາງເທື່ອ.

---

အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော, တျာဟံ ဧဝံ ဝဒေယျံ, တျာဿ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

ທຳນີ້ອັນເຮົາໄດ້ບັນລຸແລ້ວແລ, ເຮົາພຶງກ່າວແກ່ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້, ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນຂອງເຂົາເປັນທຳມະຊາດອັນລະໄດ້ແລ້ວ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? နေ’နာဂတာ, ဣတိ နေတ္ထ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ເນນາກະຕາ, ເນດຖະ.

---

၁၈, ၂၀. ဝမောဒုဒန္တာနံ.

໑໘, ໒໐. ວໂມທຸທັນຕານັງ.

---

ဩကာရုကာရာနံ အန္တဘူတာနံ သရေ ပရေ ကွစိ ဝကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງອັກສອນ 'ໂອ' ແລະ 'ອຸ' ອັນຕັ້ງຢູ່ທີ່ສຸດ ເປັນ 'ວະ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

အထ ခွဿ, သွဿ ဟောတိ, ဗဟွာဗာဓော, ဝတ္ထွေတ္ထ ဝိဟိတံ နိစ္စံ စက္ခာပါထမာဂစ္ဆတိ.

ອຸທາຫອນ: ອະຖະ ຂວັສສະ, ສວັສສະ ໂຫຕິ, ພະຫວາພາໂທ, ວັຕຖເວັຕຖ ວິຫິຕັງ ນິຈຈັງ, ຈັກຂວາປາຖມາຄັຈຈະຕິ.

---

ကွစီတိကသ္မာ? စတ္တာရော’မေ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ, ကိန္နုမာဝ သမဏိယော.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) มีໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ຈັດຕາໂຣເມ ພິກຂະເວ ທັມມາ, ກິນນຸມາວະ ສະມະນິໂຍ.

---

၁၉, ၂၂. သဗ္ဗော စံတိ.

໑໙, ໒໒. ສັພໂພ ຈັນຕິ.

---

သဗ္ဗော ဣစ္စေသော တိသဒ္ဒေါ ဗျဉ္ဇနော သရေ ပရေ ကွစိ စကာရံ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສັບວ່າ 'ຕິ' ທັງໝົດ ຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນ 'ຈະ' ບາງເທື່ອ.

---

ဣစ္စေတံ [Pg.46] ကုသလံ, ဣစ္စဿ ဝစနီယံ, ပစ္စုတ္တရိတွာ, ပစ္စာဟရတိ.

ອຸທາຫອນ: ອິດເຈຕັງ ກຸສະລັງ, ອິດຈັສສະ ວະຈະນີຍັງ, ປັດຈຸດຕະຣິຕවາ, ປັດຈາຫາຣະຕິ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ဣတိဿ မုဟုတ္တမ္ပိ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ອິຕິສສະ ມຸຫຸດຕັມປິ.

---

၂၀, ၂၇. ဒေါ ဓဿ စ.

໒໐, ໒໗. ໂທ ທັສສະ ຈະ.

---

ဓဣစ္စေတဿ သရေ ပရေ ကွစိ ဒကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ທະ' (dh) ອັກສອນ ເປັນ 'ທະ' (d) อັກສອນ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဧကမိဒါဟံ ဘိက္ခဝေ သမယံ.

ອຸທາຫອນ: ເອກະມิທາຫັງ ພິກຂະເວ ສະມະຍັງ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ဣဓေဝ မရဏံ ဘဝိဿတိ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ອິເທວະ ມະຣະນັງ ພະວິສສະຕິ.

---

ဝဂ္ဂဟဏေန ဓကာရဿ ဟကာရာဒေသော ဟောတိ သာဟု ဒဿန မရိယာနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ວະ' ສັບ, ການແປງ 'ທະ' (dh) ອັກສອນ ເປັນ 'ຫະ' ອັກສອນ ຍ່ອມມີ ເຊັ່ນ: ສາຫຸ ທັສສະນະມະຣິຍານັງ.

---

သုတ္တဝိဘာဂေန ဗဟုဓာ သိယာ-

ໂດຍການຈຳແນກສູດ ຍ່ອມມີຫຼາຍຢ່າງ ຄື:

---

တော ဒဿ, ယထာ? သုဂတော.

ແປງ 'ທ' (d) ເປັນ 'ຕ' (t) ເຊັ່ນ: ສຸຄະໂຕ.

---

ဋော တဿ, ယထာ? ဒုက္ကဋံ.

ແປງ 'ຕ' (t) ເປັນ 'ຕ' (ṭ) ເຊັ່ນ: ທຸກກະຕັງ.

---

ဓော တဿ, ယထာ? ဂန္ဓဗ္ဗော.

ແປງ 'ຕ' (t) ເປັນ 'ທ' (dh) ເຊັ່ນ: ຄັນທັບໂພ.

---

တြော တ္တဿ, ယထာ? အတြဇော.

ແປງ 'ຕຕ' (tt) ເປັນ 'ຕຣ' (tr) ເຊັ່ນ: ອະຕຣະໂຊ.

---

ကော ဂဿ, ယထာ? ကုလူပကော.

ແປง 'ຄ' (g) ເປັນ 'ກ' (k) ເຊັ່ນ: ກຸລູປະໂກ.

---

လော [Pg.47] ရဿ, ယထာ? မဟာသာလော.

ແປງ 'ຣ' (r) ເປັນ 'ລ' (l) ເຊັ່ນ: ມະຫາສາໂລ.

---

ဇော ယဿ, ယထာ? ဂဝဇော.

ແປງ 'ຍ' (y) ເປັນ 'ຊ' (j) ເຊັ່ນ: ຄະວະໂຊ.

---

ဗ္ဗော ဝဿ, ယထာ? ကုဗ္ဗတော.

ແປງ 'ວ' (v) ເປັນ 'ພພ' (bb) ເຊັ່ນ: ກຸພພະໂຕ.

---

ကော ယဿ, ယထာ? သကေ.

ແປງ 'ຍ' (y) ເປັນ 'ກ' (k) ເຊັ່ນ: ສະເກ.

---

ယော ဇဿ, ယထာ? နိယံပုတ္တံ.

ແປງ 'ຊ' (j) ເປັນ 'ຍ' (y) ເຊັ່ນ: ນິຍັງປຸດຕັງ.

---

ကော တဿ, ယထာ? နိယကော.

ແປງ 'ຕ' (t) ເປັນ 'ກ' (k) ເຊັ່ນ: ນິຍະໂກ.

---

စ္စော တ္တဿ, ယထာ ဘစ္စော.

ແປງ 'ຕຕ' (tt) ເປັນ 'ຈຈ' (cc) ເຊັ່ນ: ພັຈໂຈ.

---

ဖော ပဿ, ယထာ? နိပ္ဖတ္တိ.

ແປງ 'ປ' (p) ເປັນ 'ຜ' (ph) ເຊັ່ນ: ນິບຜັດຕິ.

---

ခေါ ကဿ, ယထာ? နိက္ခမတိ. ဣစ္စေဝမာဒီ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ແປງ 'ກ' (k) ເປັນ 'ຂ' (kh) ເຊັ່ນ: ນິກຂະມະຕິ. ພຶງປະກອບອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၂၁, ၂၁. ဣဝဏ္ဏော ယံ နဝါ.

໒໑, ໒໑. ອິວັນໂນ ຍັງ ນະວາ.

---

ပုဗ္ဗော ဣဝဏ္ဏော သရေ ပရေ ယကာရံ ပပ္ပောတိ နဝါ. ပဋိသုန္ထာရဝုတျဿ, သဗ္ဗာ ဝိတျာနုဘူယတေ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອິວັນນະ (ອິ, ອີ) ຕົວໜ້າ ຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນ 'ຍະ' ບາງເທື່ອ. ອຸທາຫອນ: ປະຕິສັນຖາຣະວຸດຕຍັສສະ, ສັບພາ ວິດຍານຸພູຍະເຕ.

---

နဝါတိ ကသ္မာ? ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော, မုတ္တစာဂီ အနုဒ္ဓတော.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ນະວາ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ປັນຈະຫັງເຄຫິ ສະມັນນາກະໂຕ, ມຸດຕະຈາຄີ ອະນຸດທະໂຕ.

---

၂၂, ၂၈. ဧဝါဒိဿ ရိ ပုဗ္ဗော စ ရဿော.

໒໒, ໒໘. ເອວາທິສສະ ຣິ ປຸບໂພ ຈະ ຣັສໂສ.

---

သရမှာ ပရဿ ဧဝဿ ဧကာရဿ အာဒိဿ ရိကာရော ဟောတိ, ပုဗ္ဗော စ သရော ရဿော ဟောတိ နဝါ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ເອ' ອັກສອນ ຕົວຕົ້ນຂອງ 'ເອວະ' ສັບ ເປັນ 'ຣิ' ຍ່ອມມີ, ແລະ ສະຫຼະຕົວໜ້າ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນລັດສະ (ສຽງສັ້ນ) ບາງເທື່ອ.

---

ယထရိဝ [Pg.48] ဝသုဓာတလဉ္စ သဗ္ဗံ, တထရိဝ ဂုဏဝါ သုပူဇနိယော.

ອຸທາຫອນ: ຍະຖະຣິວະ ວະສຸທາຕະລັນຈະ ສັບພັງ, ຕະຖະຣິວະ ຄຸນະວາ ສຸປູຊະນິໂຍ.

---

နဝါတိ ကသ္မာ? ယထာ ဧဝ, တထာ ဧဝ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ນະວາ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ຍະຖາ ເອວະ, ຕະຖາ ເອວະ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສອງ ໃນສັນທິກັບ ແຕ່ພຽງເທົ່ານີ້.

---

တတိယကဏ္ဍ

ກັນທີສາມ

---

၂၃, ၂၆. သရာ ပကတိ ဗျဉ္ဇနေ.

໒໓, ໒໖. ສະຣາ ປະກະຕິ ພະຍັນຊະເນ.

---

သရာ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ပကတိရူပါနိ ဟောန္တိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຄົງຮູບເດີມ.

---

မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ, ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ, တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော အဟု.

ອຸທາຫອນ: ມະໂນປຸບພັງຄະມາ ທັມມາ, ປະມາໂທ ມັດຈຸໂນ ປະທັງ, ຕິນໂນ ປາຣັງຄະໂຕ ອະຫຸ.

---

၂၄, ၃၅. သရေ ကွစိ.

໒໔, ໓໕. ສະເຣ ກວຈິ.

---

သရာ ခေါ သရေ ပရေ ကွစိ ပကတိရူပါနိ ဟောန္တိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຄົງຮູບເດີມ ບາງເທື່ອ.

---

ကော ဣမံ ပထဝိံ ဝိစေဿတိ.

ອຸທາຫອນ: ໂກ ອິມັງ ປະຖະວິງ ວິເຈສສະຕິ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? အပ္ပဿုတာယံ ပုရိသော.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ອັບປັສສຸຕາຍັງ ປຸຣິໂສ.

---

၂၅, ၃၇. ဒီဃံ.

໒໕, ໓໗. ທີຄັງ.

---

သရာ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ ဒီဃံ ပပ္ပောန္တိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ (ສຽງຍາວ) ບາງເທື່ອ.

---

သမ္မာ [Pg.49] ဓမ္မံ ဝိပဿတော, ဧဝံ ဂါမေ မုနီ စရေ, ခန္တီ ပရမံ တပေါ တိတိက္ခာ.

ອຸທາຫອນ: ສັມມາ ທັມມັງ ວິປັສສະໂຕ, ເອວັງ ຄາເມ ມຸນີ ຈະເຣ, ຂັນຕີ ປະຣະມັງ ຕະໂປ ຕິຕິກຂາ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ဣဓ မောဒတိ ပေစ္စ မောဒတိ, ပတိလီယတိ, ပဋိဟညတိ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ອິທະ ໂມທະຕິ ເປດຈະ ໂມທະຕິ, ປະຕິລີຍະຕິ, ປະຕິຫັນຍະຕິ.

---

၂၆, ၃၈. ရဿံ.

໒໖, ໓໘. ຣັສສັງ.

---

သရာ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ ရဿံ ပပ္ပောန္တိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນລັດສະ (ສຽງສັ້ນ) ບາງເທື່ອ.

---

ဘောဝါဒိနာမ သော ဟောတိ, ယထာဘာဝိ ဂုဏေန သော.

ອຸທາຫອນ: ໂພວາທິນາມະ ໂສ ໂຫຕິ, ຍະຖາພາວິ ຄຸເນນະ ໂສ.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? သမ္မာသမာဓိ, သာဝိတ္တီ ဆန္ဒသော မုခံ, ဥပနီယတိ ဇီဝိတမပ္ပမာယု.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ສັມມາສະມາທິ, ສາວິດທີ ສັນທະໂສ ມຸຂໍ, ອຸປະນີຍະຕິ ຊີວິຕັງ ອັບປະມາຍຸ.

---

၂၇, ၃၉. လောပဉ္စ တတြာကာရော.

໒໗, ໓໙. ໂລປັນຈະ ຕັຕຣາກາໂຣ.

---

သရာ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ လောပံ ပပ္ပောန္တိ. တတြ စ လောပေ ကတေ အကာရာဂမော ဟောတိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງການລົບ ບາງເທື່ອ. ແລະ ເມື່ອການລົບນັ້ນອັນເຂົາເຮັດແລ້ວ, ຍ່ອມມີການລົງ 'ອະ' ອັກສອນ ໃນທີ່ນັ້ນ.

---

သ သီလဝါ. သ ပညဝါ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော, သ ဝေ ကသာဝမရဟတိ, သ မာနကာမောပိ ဘဝေယျ, သ ဝေ မုနိ ဇာတိဘယံ အဒဿိ.

ອຸທາຫອນ: ສະ ສີລະວາ, ສະ ປັນຍະວາ, ເອສະ ທັມໂມ ສະນັນຕະໂນ, ສະ ເວ ກະສາວະມະຣະຫະຕິ, ສະ ມານະກາໂມປິ ພະເວຍຍະ, ສະ ເວ ມຸນິ ຊາຕິພະຍັງ ອະທັສສິ.

---

ကွစီတိ [Pg.50] ကသ္မာ? သော မုနိ, ဧသော ဓမ္မော ပဒိဿတိ, န သော ကာသာဝမရဟတိ.

ຄຳວ່າ 'ບາງເທື່ອ' (ກວຈິ) ມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: ໂສ ມຸນິ, ເອໂສ ທັມໂມ ປະທິສສະຕິ, ນະ ໂສ ກາສາວະມະຣະຫະຕິ.

---

၂၈, ၄၀. ပရ ဒွေဘာဝေါ ဌာနေ.

໒໘, ໔໐. ປະຣະ ທເວພາໂວ ຖານີ.

---

သရမှာ ပရဿ ဗျဉ္ဇနဿ ဒွေဘာဝေါ ဟောတိ ဌာနေ.

ການຊ້ອນພະຍັນຊະນະ ຕົວຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກສະຫຼະ ຍ່ອມມີ ໃນຖານະອັນສົມຄວນ.

---

ဣဓပ္ပမာဒေါ, ပုရိသဿ ဇန္တုနော, ပဗ္ဗဇ္ဇံ ကိတ္တယိဿာမိ, စာတုဒ္ဒသိ, ပဉ္စဒ္ဒသိ, အဘိက္ကန္တတရော စန္ဒော.

ຕົວຢ່າງ: Idhappamādo (ຄວາມປະມາດໃນທຳມະວິນັຍນີ້), purisassa jantuno (ຂອງສັດຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ), pabbajjaṃ kittayissāmi (ເຮົາຈັກສັນລະເສີນການບັນພະຊາ), cātuddasi (ວັນສິບສີ່ຄ່ຳ), pañcaddasi (ວັນສິບຫ້າຄ່ຳ), abhikkantataro cando (ພະຈັນອັນຮຸ່ງເຮືອງຍິ່ງ).

---

ဌာနေတိ ကသ္မာ? ဣဓ မောဒတိ ပေစ္စ မောဒတိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ໃນບາງບ່ອນ' (ṭhāne)? (ເພື່ອຫ້າມການຊ້ອນພະຍັນຊະນະໃນບ່ອນອື່ນ ເຊັ່ນ) Idha modati pecca modati (ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຍິນດີໃນໂລກນີ້ ລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວກໍຍ່ອມຍິນດີ).

---

၂၉, ၄၂. ဝဂ္ဂေ ဃောသာဃောသာနံ တတိယပဌမာ.

໒໙, ໔໒. ພະຍັນຊະນະຕົວທີ ໑ ແລະ ຕົວທີ ๓ ຂອງພະຍັນຊະນະວັກ ທີ່ເປັນອະໂຄສະ ແລະ ໂຄສະ (ຍ່ອມຊ້ອນໜ້າພະຍັນຊະນະຕົວທີ ໒ ແລະ ຕົວທີ ໔ ຕາມລຳດັບ).

---

ဝဂ္ဂေ ခေါ ပုဗ္ဗေသံ ဗျဉ္ဇနာနံ ဃောသာဃောသဘူတာနံ သရမှာ ယထာသင်္ချံ တတိယပဌမက္ခရာ ဒွေဘာဝံ ဂစ္ဆန္တိ ဌာနေ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ຂ້າງໜ້າ, ພະຍັນຊະນະຕົວທີ ໑ ແລະ ຕົວທີ ๓ (ຂອງວັກ) ທີ່ເປັນອະໂຄສະ ແລະ ໂຄສະ ຍ່ອມເຖິງການຊ້ອນ (ທະວິພາວະ) ເປັນຕົວຊ້ອນໜ້າພະຍັນຊະນະຕົວທີ ໒ ແລະ ຕົວທີ ໔ ຕາມລຳດັບ ໃນບາງບ່ອນ.

---

ဧသေဝ စဇ္ဈာနပ္ဖလော, ယတြဋ္ဌိတံ နပ္ပသဟေယျ မစ္စု, သေလေ ယထာ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိဋ္ဌိတော, စတ္တာရိဋ္ဌာနာနိ နရော ပမတ္တော.

ຕົວຢ່າງ: Eseva cajjhānapphalo (ຜົນແຫ່ງການເພ່ງພິນິດນັ້ນນັ້ນເອງ), yatraṭṭhitaṃ nappasaheyya maccu (ມັດຈຸລາດບໍ່ພຶງຄອບງຳຜູ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບ່ອນໃດ), sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito (ປຽບເໝືອນຜູ້ຢືນຢູ່ເທິງຍອດພູເຂົາຫີນ), cattāriṭṭhānāni naro pamatto (ຄົນຜູ້ປະມາດຍ່ອມເຖິງຖານະ ໔ ປະການ).

---

ဌာနေတိ ကသ္မာ? ဣဓ စေတသော ဒဠှံ ဂဏှာတိ ထာမသာ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ໃນບາງບ່ອນ' (ṭhāne)? (ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນບ່ອນອື່ນ ເຊັ່ນ) Idha cetaso daḷhaṃ gaṇhāti thāmasā (ໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນຍ່ອມຍຶດໝັ້ນດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງໃຈ).

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ ๓ ໃນສັນທິກັບ ແຕ່ພຽງເທົ່ານີ້.

---

စတုတ္ထကဏ္ဍ

ກັນທີ ໔

---

၃၀, ၅၈. အံ [Pg.51] ဗျဉ္ဇနေ နိဂ္ဂဟိတံ.

໓໐, ໕໘. ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດ (ຍ່ອມຄົງຮູບເປັນ 'ອໍ' ຫຼື 'ໍ').

---

နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ အံ ဣတိ ဟောတိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມຄົງຮູບເປັນ 'ອໍ' (ໍ).

---

ဧဝံ ဝုတ္တေ, တံ သာဓူတိ ပဋိဿုဏိတွာ.

ຕົວຢ່າງ: Evaṃ vutte (ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ), taṃ sādhūti paṭissuṇitvā (ຮັບຄຳນັ້ນວ່າ ດີລະ).

---

၃၁, ၄၉. ဝဂ္ဂန္တံ ဝါ ဝဂ္ဂေ.

໓໑, ໔໙. ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະວັກຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມແປງເປັນພະຍັນຊະນະຕົວສຸດທ້າຍຂອງວັກ ບາງເທື່ອ.

---

ဝဂ္ဂဘူတေ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ ဝဂ္ဂန္တံ ဝါ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະທີ່ເປັນພະຍັນຊະນະວັກຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນພະຍັນຊະນະຕົວສຸດທ້າຍຂອງວັກນັ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

တန္နိစ္စုတံ, ဓမ္မဉ္စရေ သုစရိတံ, စိရပ္ပဝါသိံ ပုရိသံ. သန္တန္တဿ မနံ ဟောတိ, တင်္ကာရုဏိကံ, ဧဝင်္ခေါ ဘိက္ခဝေ သိက္ခိတဗ္ဗံ.

ຕົວຢ່າງ: Tanniccutaṃ (ການຟ້ອນລຳນັ້ນ), dhammañcare sucaritaṃ (ພຶງປະພຶດທຳໃຫ້ເປັນສຸຈະລິດ), cirappavāsiṃ purisaṃ (ບຸລຸດຜູ້ຈາກໄປດົນນານ), Santantassa manaṃ hoti (ຈິດຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມສະຫງົບ), taṅkāruṇikaṃ (ພະອົງຜູ້ມີພະກະລຸນານັ້ນ), evaṅkho bhikkhave sikkhitabbaṃ (ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີງພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ້ວ).

---

ဝါဂ္ဂဟဏေနနိဂ္ဂဟိတံ ခေါ လကာရာဒေသော ဟောတိ. ပုဂ္ဂလံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ), ນິກຄະຫິດຍ່ອມແປງເປັນ ລ-ອັກສອນ (ລ) ໄດ້, ຕົວຢ່າງ: Puggalaṃ (ບຸກຄົນ).

---

ဝါတိ ကသ္မာ? န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການແປງໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu (ກຳນັ້ນທີ່ເຮັດແລ້ວບໍ່ດີ).

---

၃၂, ၅၀. ဧဟေ ဥံ.

໓໒, ໕໐. ເມື່ອມີ ເ-ອັກສອນ (e) ແລະ ຫ-ອັກສອນ (h) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມແປງເປັນ ຍ-ອັກສອນ (ñ) ບາງເທື່ອ.

---

ဧကာရဟကာရေ ပရေ နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ ဉကာရံ ပပ္ပောတိ ဝါ.

ເມື່ອມີ ເ-ອັກສອນ ແລະ ຫ-ອັກສອນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນ ຍ-ອັກສອນ ບາງເທື່ອ.

---

ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ, ဧဝဉှိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ သိက္ခိတဗ္ဗံ. တဉှိ တဿ မုသာ ဟောတိ.

ຕົວຢ່າງ: Paccattaññeva parinibbāyissāmi (ເຮົາຈັກດັບສະໜິດສະເພາະຕົວເທົ່ານັ້ນ), taññevettha paṭipucchissāmi (ເຮົາຈັກຖາມຄືນເຊິ່ງບັນຫານັ້ນໃນບ່ອນນີ້), evañhi vo bhikkhave sikkhitabbaṃ (ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີງພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ້ວ), Tañhi tassa musā hoti (ເພາະຄຳນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນຄຳຕົວະ).

---

ဝါတိ [Pg.52] ကသ္မာ? ဧဝမေတံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဟောတိ သုဘာသိတံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການແປງໃນບ່ອນອື່ນ ເຊັ່ນ) Evametaṃ abhiññāya (ຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງເນື້ອຄວາມນັ້ນຢ່າງນີ້), evaṃ hoti subhāsitaṃ (ຄຳສຸພາສິດຍ່ອມມີຢ່າງນີ້).

---

၃၃, ၅၀. သယေ စ.

໓໓, ໕໐. ເມື່ອມີ ຍ-ອັກສອນ (y) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດພ້ອມກັບ ຍ-ອັກສອນ ຍ່ອມແປງເປັນ ຍ-ອັກສອນ (ñ) ບາງເທື່ອ.

---

နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ ယကာရေ ပရေ သဟ ယကာရေန ဉကာရံ ပပ္ပောတိ ဝါ.

ເມື່ອມີ ຍ-ອັກສອນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດພ້ອມກັບ ຍ-ອັກສອນ ຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນ ຍ-ອັກສອນ ບາງເທື່ອ.

---

သညောဂေါ, သညုတ္တံ.

ຕົວຢ່າງ: Saññogo (ສັງໂຍກ/ການປະກອບ), saññuttaṃ (ສັງຍຸດ/ການຜູກມັດ).

---

ဝါတိ ကသ္မာ? သံယောဂေါ, သံယုတ္တံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການແປງໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Saṃyogo (ສັງໂຍກ), saṃyuttaṃ (ສັງຍຸດ).

---

၃၄, ၅၂. မဒါ သရေ.

໓໔, ໕໒. ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມແປງເປັນ ມ-ອັກສອນ (m) ແລະ ທ-ອັກສອນ (d) ບາງເທື່ອ.

---

နိဂ္ဂဟိတဿ ခေါ သရေ ပရေ မကာရဒကာရာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງນິກຄະຫິດເປັນ ມ-ອັກສອນ ແລະ ທ-ອັກສອນ ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏံ, ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ.

ຕົວຢ່າງ: Tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ (ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພາມ), etadavoca satthā (ພະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ).

---

ဝါတိ ကသ္မာ? အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ, အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການແປງໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me (ເຂົາດ່າເຮົາ ເຂົາຂ້າເຮົາ ເຂົາຊະນະເຮົາ ເຂົາລັກຊັບຂອງເຮົາ).

---

၃၅, ၃၄. ယ ဝ မ ဒ န တ ရ လာ စာဂမာ.

໓໕, ໓໔. ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ-ອັກສອນ (y), ວ-ອັກສອນ (v), ມ-ອັກສອນ (m), ທ-ອັກສອນ (d), น-ອັກສອນ (n), ຕ-ອັກສອນ (t), ຣ-ອັກສອນ (r) ແລະ ລ-ອັກສອນ (l) ຍ່ອມລົງມາເປັນອາກົມ ບາງເທື່ອ.

---

သရေ ပရေ ယကာရော ဝကာရော မကာရော ဒကာရော နကာရော တကာရော ရကာရော လကာရော ဣမေ အာဂမာ ဟောန္တိ ဝါ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ຍ-ອັກສອນ, ວ-ອັກສອນ, ມ-ອັກສອນ, ທ-ອັກສອນ, ນ-ອັກສອນ, ຕ-ອັກສອນ, ຣ-ອັກສອນ ແລະ ລ-ອັກສອນ ຍ່ອມລົງມາເປັນອາກົມ ບາງເທື່ອ.

---

နယိမဿ ဝိဇ္ဇာ, ယထယိဒံ စိတ္တံ. မိဂီ ဘန္တာ ဝုဒိက္ခတိ, သိတ္တာ တေ လဟု မေဿတိ, အသိတ္တာ တေ ဂရု မေဿတိ. အဿော [Pg.53] ဘဒြော ကသာမိဝ, သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တာနံ. မနသာဒညာ ဝိမုတ္တာနံ, အတ္တဒတ္ထမဘိညာယ. စိရံနာယတိ, ဣတော နာယတိ. ယသ္မာတိဟ ဘိက္ခဝေ, တသ္မာတိဟ ဘိက္ခဝေ, အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ. သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, အာရဂ္ဂေရိဝ သာသပေါ, သာသပေါရိဝ အာရဂ္ဂါ. ဆဠဘိညာ, သဠာယတနံ.

ຕົວຢ່າງ: Nayimassa vijjā (ວິຊານີ້ບໍ່ມີແກ່ຜູ້ນີ້), yathayidaṃ cittaṃ (ຈິດນີ້ເປັນຢ່າງໃດ), Migī bhantā vudikkhati (ແມ່ເນື້ອທີ່ຕື່ນຕົກໃຈຍ່ອມແນມເບິ່ງ), sittā te lahu messati (ເຮືອທີ່ເຈົ້າວິດນ້ຳອອກແລ້ວ ຈັກແລ່ນໄດ້ເບົາ), asittā te garu messati (ເຮືອທີ່ເຈົ້າບໍ່ວິດນ້ຳອອກ ຈັກແລ່ນໄປໄດ້ໜັກ), Asso bhadro kasāmiva (ປຽບເໝືອນມ້າຕົວຈະເລີນດ້ວຍແສ້), sammadaññā vimuttānaṃ (ຂອງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບ), Manasādaññā vimuttānaṃ (ຂອງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວດ້ວຍໃຈອັນຊອບ), attadatthamabhiññāya (ຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງປະໂຫຍດຂອງຕົນ), Ciraṃnāyati (ຍ່ອມບໍ່ມາຕະຫຼອດການນານ), ito nāyati (ຍ່ອມບໍ່ມາຈາກບ່ອນນີ້), Yasmātiha bhikkhave (ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນແລ), tasmātiha bhikkhave (ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນແລ), ajjatagge pāṇupetaṃ (ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຈົນຕະຫຼອດຊີວິດ), Sabbhireva samāsetha (ພຶງສະມາຄົມກັບສັດຕະບຸລຸດເທົ່ານັ້ນ), āraggeriva sāsapo (ປຽບເໝືອນເມັດພັນຜັກກາດຢູ່ປາຍເຫຼັກແຫຼມ), sāsaporiva āraggā (ປຽບເໝືອນເມັດພັນຜັກກາດຕົກຈາກປາຍເຫຼັກແຫຼມ), Chaḷabhiññā (ອະພິນຍາ ໖), saḷāyatanaṃ (ອາຍະຕະນະ ໖).

---

ဝါတိ ကသ္မာ? ဧဝံ မဟိဒ္ဓိယာ ဧသာ, အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ, အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ, အဇေယျော အနုဂါမိကော.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລົງອາກົມໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Evaṃ mahiddhiyā esā (ນາງນີ້ມີລິດຫຼາຍຢ່າງນີ້), akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me (ເຂົາດ່າເຮົາ ເຂົາຂ້າເຮົາ ເຂົາຊະນະເຮົາ ເຂົາລັກຊັບຂອງເຮົາ), ajeyyo anugāmiko (ບຸນອັນໃຜໆຊະນະບໍ່ໄດ້ ຍ່ອມຕິດຕາມໄປ).

---

စဂ္ဂဟဏေန ဣဓေဝ မကာရဿ ပကာရော ဟောတိ. စိရပ္ပဝါသိံ ပုရိသံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ca' (ແລະ) ໃນສູດນີ້, ຍ່ອມມີການແປງ ມ-ອັກສອນ (m) ເປັນ ປ-ອັກສອນ (p) ໄດ້, ຕົວຢ່າງ: Cirappavāsiṃ purisaṃ (ບຸລຸດຜູ້ຈາກໄປດົນນານ).

---

ကကာရဿ စ ဒကာရော ဟောတိ. သဒတ္ထပသုတော သိယာ.

ແລະ ມີການແປງ ກ-ອັກສອນ (k) ເປັນ ທ-ອັກສອນ (d), ຕົວຢ່າງ: Sadatthapasuto siyā (ພຶງເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໃນປະໂຫຍດຂອງຕົນ).

---

ဒကာရဿ စ တကာရော ဟောတိ, သုဂတော.

ແລະ ມີການແປງ ທ-ອັກສອນ (d) ເປັນ ຕ-ອັກສອນ (t), ຕົວຢ່າງ: Sugato (ພະສຸຄົດ).

---

၃၆, ၄၇. ကွစိ ဩ ဗျဉ္ဇနေ.

໓໖, ໔໗. ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ໂອ-ອັກສອນ (o) ຍ່ອມລົງມາເປັນອາກົມ ບາງເທື່ອ.

---

ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ ဩကာရာဂမော ဟောတိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການລົງ ໂອ-ອາກົມ ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

အတိပ္ပဂေါ ခေါ တာဝ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတုံ. ပရောသဟဿံ.

ຕົວຢ່າງ: Atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ (ຍັງເຊົ້າເກີນໄປທີ່ຈະເຂົ້າໄປບິນທະບາດໃນເມືອງສາວັດຖີ), Parosahassaṃ (ເກີນກວ່າພັນ).

---

ကွစီကိ [Pg.54] ကသ္မာ? ဧထ ပဿထိမံ လောကံ, အန္ဓီဘူတော အယံ လောကော.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'kvaci' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລົງອາກົມໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Etha passathimaṃ lokaṃ (ພວກທ່ານຈົ່ງມາເບິ່ງໂລກນີ້), andhībhūto ayaṃ loko (ໂລກນີ້ມືດມົນແລ້ວ).

---

၃၇, ၅၇. နိဂ္ဂဟိတဉ္စ.

໓໗, ໕໗. ແລະ ນິກຄະຫິດ (ຍ່ອມລົງມາເປັນອາກົມ ບາງເທື່ອ).

---

နိဂ္ဂဟိတဉ္စာဂမော ဟောတိ သရေ ဝါ ဗျဉ္ဇနေ ဝါ ပရေ ကွစိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະ ຫຼື ພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການລົງນິກຄະຫິດເປັນອາກົມ ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

စက္ခုံဥဒပါဒိ, အဝံသိရော, ယာဝဉ္စိဓ ဘိက္ခဝေ ပုရိမံ ဇာတိံ သရာမိ, အဏုံထူလာနိ သဗ္ဗသော, မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ.

ຕົວຢ່າງ: Cakkhuṃudapādi (ດວງຕາໄດ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ), avaṃsiro (ຜູ້ມີຫົວຂວ້ຳລົງ), yāvañcidha bhikkhave purimaṃ jātiṃ sarāmi (ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາລະນຶກຊາດໃນອະດີດໄດ້ຫຼາຍພຽງໃດໃນໂລກນີ້), aṇuṃthūlāni sabbaso (ທັງລະອຽດແລະຫຍາບໂດຍປະການທັງປວງ), manopubbaṅgamā dhammā (ທຳທັງຫຼາຍມີໃຈເປັນຫົວໜ້າ).

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ, ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ, န ဟိ ဧတေဟိ ယာနေဟိ, ဂစ္ဆေယျ အဂတံ ဒိသံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'kvaci' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລົງອາກົມໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Idheva naṃ pasaṃsanti (ພວກເຂົາຍ່ອມສັນລະເສີນຜู້ນັ້ນໃນໂລກນີ້ເອງ), pecca sagge pamodati (ລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວຍ່ອມບັນເທີງໃນສະຫວັນ), na hi etehi yānehi, gaccheyya agataṃ disaṃ (ເພາະວ່າບຸກຄົນບໍ່ພຶງໄປສູ່ທິດທີ່ບໍ່ເຄີຍໄປ ດ້ວຍຍານພາຫະນະເຫຼົ່ານີ້).

---

စဂ္ဂဟဏေန ဝိသဒ္ဒဿ စ ပကာရော ဟောတိ. ပစေဿတိ, ဝိစေဿတိ ဝါ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ca' (ແລະ), ຍ່ອມມີການແປງ 'vi' (ວິ) ສັບ ເປັນ 'pa' (ປະ) ໄດ້, ຕົວຢ່າງ: Pacessati (ຈັກເກັບເດັດ) ຫຼື vicessati (ຈັກເລືອກເຟັ້ນ).

---

၃၈, ၅၃. ကွစိ လောပံ.

໓໘, ໕໓. ນິກຄະຫິດ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ (ໂລປະ) ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ သရေ ပရေ ကွစိ လောပံ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

တာသာဟံ သန္တိကေ, ဝိဒူနဂ္ဂမိတိ.

ຕົວຢ່າງ: Tāsāhaṃ santike (ເຮົາຢູ່ໃນສຳນັກຂອງນາງເຫຼົ່ານັ້ນ), vidūnaggamiti (ວ່າ ເປັນຍອດຂອງຜູ້ຮູ້).

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? အဟမေဝ နူန ဗာလော ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာန.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'kvaci' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລຶບໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Ahameva nūna bālo (ເຮົາເອງເປັນຄົນພານແທ້ໆ), etamatthaṃ viditvāna (ຮູ້ແລ້ວເຊິ່ງເນື້ອຄວາມນີ້).

---

၃၉, ၅၄. ဗျဉ္ဇနေ [Pg.55] စ.

໓໙, ໕໔. ແລະ ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ (ນິກຄະຫິດຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ).

---

နိဂ္ဂဟိတံ ခေါ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ လောပံ ပပ္ပောတိ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ນິກຄະຫິດຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

အရိယသစ္စာနဒဿနံ, ဧတံ ဗုဒ္ဓါနသာသနံ.

ຕົວຢ່າງ: Ariyasaccānadassanaṃ (ການເຫັນອະລິຍະສັດທັງຫຼາຍ), etaṃ buddhānasāsanaṃ (ນີ້ຄືຄຳສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ).

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ဧတံ မင်္ဂလမုတ္တမံ, တံ ဝေါ ဝဒါမိ ဘဒ္ဒန္တေ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'kvaci' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລຶບໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Etaṃ maṅgalamuttamaṃ (ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນປະເສີດ), taṃ vo vadāmi bhaddante (ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເຮົາຈັກກ່າວມຸງຄຸນນັ້ນແກ່ພວກທ່ານ).

---

၄၀, ၅၅. ပရော ဝါသရော.

໔໐, ໕໕. ສະຫຼະທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ (ຈາກນິກຄະຫິດ) ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

နိဂ္ဂဟိတမှာ ပရော သရော လောပံ ပပ္ပောတိ ဝါ.

ສະຫຼະທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກນິກຄະຫິດ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ, ဥတ္တတ္တံဝ, ယထာဗီဇံဝ, ယထာဓညံဝ.

ຕົວຢ່າງ: Bhāsitaṃ abhinandunti (ຍ່ອມເພີດເພີນກັບພາສິດ), uttattaṃva (ປຽບເໝືອນທອງທີ່ຫຼອມດີແລ້ວ), yathābījaṃva (ປຽບເໝືອນພືດ), yathādhaññaṃva (ປຽບເໝືອນເຂົ້າເປືອກ).

---

ဝါတိ ကသ္မာ? အဟမေဝ နူန ဗာလော, ဧတဒဟောသိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'vā' (ບາງເທື່ອ)? (ເພື່ອຫ້າມການລຶບໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ) Ahameva nūna bālo (ເຮົາເອງເປັນຄົນພານແທ້ໆ), etadahosi (ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ມີແລ້ວ).

---

၄၁, ၅၆. ဗျဉ္ဇနော စ ဝိသညောဂေါ.

໔໑, ໕໖. ແລະ ພະຍັນຊະນະທີ່ຊ້ອນກັນ ຍ່ອມເປັນພະຍັນຊະນະດ່ຽວ (ບໍ່ຊ້ອນ).

---

နိဂ္ဂဟိတမှာ ပရသ္မိံ သရေ လုတ္တေ ယဒိ ဗျဉ္ဇနော သသညောဂေါ ဝိသညောဂေါ ဟောတိ.

ເມື່ອສະຫຼະທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກນິກຄະຫິດຖືກລຶບໄປແລ້ວ, ຫາກພະຍັນຊະນະນັ້ນເປັນຕົວຊ້ອນ (ສັງໂຍກ) ຍ່ອມກາຍເປັນຕົວດ່ຽວ (ບໍ່ຊ້ອນ).

---

ဧဝံသ တေ အာသဝေါ, ပုပ္ဖံသာ ဥပ္ပဇ္ဇိ.

ຕົວຢ່າງ: Evaṃsa te āsavo (ອາສະວະຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນຢ່າງນີ້), pupphaṃsā uppajji (ດອກໄມ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ນາງນັ້ນ).

---

လုတ္တေတိ ကသ္မာ? ဧဝမဿ ဝိဒူနဂ္ဂမိတိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'lutte' (ເມື່ອຖືກລຶບ)? (ເພື່ອຫ້າມໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີການລຶບ ເຊັ່ນ) Evamassa (ຍ່ອມເປັນຢ່າງນີ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ), vidūnaggamiti (ວ່າ ເປັນຍອດຂອງຜູ້ຮູ້).

---

စဂ္ဂဟဏေန [Pg.56] တိဏ္ဏံ ဗျဉ္ဇနာနမန္တရေ ယေ သရူပါ, တေသမ္ပိ လောပေါ ဟောတိ. အဂျာဂါရံ, ပဋိသန္ထာရဝုတျဿ.

ດ້ວຍການຮັບເອົາ "ຈ" (ca), ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະສາມຕົວ, ພະຍັນຊະນະທີ່ມີຮູບຄືກັນໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ກໍມີການລຶບອອກຄືກັນ. ຕົວຢ່າງ: Agyāgāraṃ, paṭisanthāravutyassa.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສີ່ ໃນສັນທິກັບ.

---

ပဉ္စမကဏ္ဍ

ກັນທີຫ້າ.

---

၄၂, ၃၂. ဂေါသရေ ပုထဿာဂမော ကွစိ.

໔໒, ໓໒. ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການລົງ "ຄ" (g) ອາຄົມ ຫຼັງຈາກ "ປຸຖະ" (putha) ບາງເທື່ອ.

---

ပုထဣစ္စေတဿ အန္တေ သရေ ပရေ ကွစိ ဂကာရာဂမော ဟောတိ.

ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການລົງ "ຄ" (g) ອາຄົມ ຫຼັງຈາກ "ປຸຖະ" (putha) ນີ້ ບາງເທື່ອ.

---

ပုထဂေ ဝ.

ຕົວຢ່າງ: Puthageva.

---

၄၃, ၃၃. ပါဿ စန္တော ရဿော.

໔໓, ໓໓. ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການລົງ "ຄ" (g) ອາຄົມ ຫຼັງຈາກ "ປາ" (pā) ບາງເທື່ອ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສະຫຼະທີ່ສຸດເປັນລັດສະ (ສຽງສັ້ນ).

---

ပါဣစ္စေတဿ အန္တေ သရေ ပရေ ကွစိ ဂကာရာဂမော ဟောတိ, အန္တော စ သရော ရဿော ဟောတိ.

ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການລົງ "ຄ" (g) ອາຄົມ ຫຼັງຈາກ "ປາ" (pā) ນີ້ ບາງເທື່ອ, ແລະ ສະຫຼະທີ່ສຸດກໍເປັນລັດສະ (ສຽງສັ້ນ).

---

ပဂေဝ ဝုတျဿ.

ຕົວຢ່າງ: Pageva vutyassa.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? ပါ ဧဝ ဝုတျဿ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ບາງເທື່ອ" (kvaci)? ເພື່ອຫ້າມການໃຊ້ສູດນີ້ໃນຄຳວ່າ: Pā eva vutyassa.

---

၄၄, ၂၄. အဗ္ဘော အဘိ.

໔໔, ໒໔. ແປງ "ອະພິ" (abhi) ເປັນ "ອັບພະ" (abbh) ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အဘိဣစ္စေတဿ သရေ ပရေ အဗ္ဘာဒေသော ဟောတိ. အဗ္ဘုဒီရိတံ, အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ.

ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ "ອະພິ" (abhi) ນີ້ ເປັນ "ອັບພະ" (abbh). ຕົວຢ່າງ: Abbhudīritaṃ, abbhuggacchati.

---

၄၅, ၂၅. အဇ္ဈော [Pg.57] အဓိ.

໔໕, ໒໕. ແປງ "ອະທິ" (adhi) ເປັນ "ອັດຊະ" (ajjh) ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အဓိဣစ္စေတဿ သရေ ပရေ အဇ္ဈာဒေသော ဟောတိ.

ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ "ອະທິ" (adhi) ນີ້ ເປັນ "ອັດຊະ" (ajjh).

---

အဇ္ဈောကာသေ, အဇ္ဈာဂမာ.

ຕົວຢ່າງ: Ajjhokāse, ajjhāgamā.

---

၄၆, ၂၆. တေ န ဝါ ဣဝဏ္ဏေ.

໔໖, ໒໖. ເມື່ອອິວັນນະ (i, ī) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ບໍ່ມີການແປງ "ອະພິ" ແລະ "ອະທິ" ເຫຼົ່ານັ້ນ (ເປັນ "ອັບພະ" ແລະ "ອັດຊະ") ບາງເທື່ອ.

---

တေ စ ခေါ အဘိအဓိဣစ္စေတေ ဣဝဏ္ဏေ ပရေ အဗ္ဘော အဇ္ဈောဣတိဝုတ္တရူပါ နံ ဟောန္တိ ဝါ.

ເມື່ອອິວັນນະ (i, ī) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, "ອະພິ" ແລະ "ອະທິ" ເຫຼົ່ານັ້ນ ຈະບໍ່ແປງເປັນຮູບ "ອັບພະ" ແລະ "ອັດຊະ" ຕາມທີ່ກ່າວມາແລ້ວນັ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

အဘိစ္ဆိတံ, အဓီရိတံ.

ຕົວຢ່າງ: Abhicchitaṃ, adhīritaṃ.

---

ဝါတိ ကသ္မာ? အဗ္ဘီရိတံ, အဇ္ဈိဏမုတ္တော.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ບາງເທື່ອ" (vā)? ເພື່ອໃຫ້ມີການແປງໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້: Abbhīritaṃ, ajjhiṇamutto.

---

၄၇, ၂၃. အတိဿ စန္တဿ.

໔໗, ໒໓. ເມື່ອອິວັນນະ (i, ī) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ບໍ່ມີການແປງ "ຕິ" (ti) ທີ່ສຸດຂອງ "ອະຕິ" (ati) (ເປັນ "ຈະ" ຕາມສູດ "ສັບໂພ ຈັງ ຕິ").

---

အတိဣစ္စေတဿ အန္တဘူတဿ တိသဒ္ဒဿ ဣဝဏ္ဏေ ပရေ ‘‘သဗ္ဗော စံ တီ’’တိ ဝုတ္တရူပံ န ဟောတိ.

ເມື່ອອິວັນນະ (i, ī) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ບໍ່ມີການແປງ "ຕິ" (ti) ທີ່ເປັນສ່ວນສຸດຂອງ "ອະຕິ" (ati) ນີ້ ໃຫ້ເປັນຮູບ "ຈະ" ຕາມທີ່ກ່າວໄວ້ໃນສູດ "ສັບໂພ ຈັງ ຕິ".

---

အတီသိဂဏော, အတီရိတံ.

ຕົວຢ່າງ: Atīsigaṇo, atīritaṃ.

---

ဣဝဏ္ဏေတိ ကသ္မာ? အစ္စန္တံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອອິວັນນະ (i, ī) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ"? (ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງອື່ນ ເຊັ່ນ) Accantaṃ.

---

၄၈, ၄၃. ကွစိ ပဋိ ပတိဿ.

໔໘, ໔໓. ແປງ "ປະຕິ" (pati) ເປັນ "ປະຕິ" (paṭi) ບາງເທື່ອ.

---

ပတိဣစ္စေတဿ သရေ ဝါ ဗျဉ္ဇနေ ဝါ ပရေ ကွစိ ပဋိအာဒေသော ဟောတိ.

ເມື່ອສະຫຼະ ຫຼື ພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ "ປະຕິ" (pati) ນີ້ ເປັນ "ປະຕິ" (paṭi) ບາງເທື່ອ.

---

ပဋဂ္ဂိ ဒါတဗ္ဗော, ပဋိဟညတိ.

ຕົວຢ່າງ: Paṭaggi dātabbo, paṭihaññati.

---

ကွစီတိ [Pg.58] ကသ္မာ? ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု, ပတိလီယတိ, ပတိရူပဒေသဝါသော စ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ບາງເທື່ອ" (kvaci)? (ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້) Paccantimesu janapadesu, patilīyati, ແລະ patirūpadesavāso.

---

၄၉, ၄၄. ပုထဿု ဗျဉ္ဇနေ.

໔໙, ໔໔. ເມື່ອພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ "ປຸຖະ" (putha) ເປັນ "ອຸ" (u).

---

ပုထဣစ္စေတဿ အန္တော သရော ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ဥကာရော ဟောတိ.

ເມື່ອພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ "ປຸຖະ" (putha) ນີ້ ແປງເປັນ "ອຸ" (u).

---

ပုထုဇ္ဇနော, ပုထုဘူတံ.

ຕົວຢ່າງ: Puthujjano, puthubhūtaṃ.

---

အန္တဂ္ဂဟဏေန အပုထဿာပိ သရေ ပရေ အန္တဿ ဥကာရော ဟောတိ, မနုညံ.

ດ້ວຍການຮັບເອົາ "ອັນຕະ" (anta), ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສັບອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ "ປຸຖະ" ກໍແປງເປັນ "ອຸ" (u) ໄດ້ຄືກັນ. ຕົວຢ່າງ: Manuññaṃ.

---

၅၀, ၄၅. ဩ အဝဿ.

໕໐, ໔໕. ແປງ "ອະວະ" (ava) ເປັນ "ໂອ" (o) ບາງເທື່ອ.

---

အဝဣစ္စေတဿ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ ကွစိ ဩကာရော ဟောတိ.

ເມື່ອພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ "ອະວະ" (ava) ນີ້ ເປັນ "ໂອ" (o) ບາງເທື່ອ.

---

အန္ဓကာရေန ဩနဒ္ဓါ.

ຕົວຢ່າງ: Andhakārena onaddhā.

---

ကွစီတိ ကသ္မာ? အဝသုဿတု မေ သရီရေ မံသလောဟိတံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ບາງເທື່ອ" (kvaci)? (ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງນີ້) Avasussatu me sarīre maṃsalohitaṃ.

---

၅၁, ၅၉. အနုပဒိဋ္ဌာနံ ဝုတ္တယောဂတော.

໕໑, ໕໙. ສັບພວກອຸປະສັກ ແລະ ນິບາດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງວິທີເຮັດຕົວຮູບໄວ້, ໃຫ້ປະກອບຕາມສົມຄວນ ດ້ວຍວິທີສະຫຼະສັນທິ, ພະຍັນຊະນະສັນທິ ແລະ ວຸດຕະສັນທິ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ.

---

အနုပဒိဋ္ဌာနံ ဥပသဂ္ဂနိပါတာနံ သရသန္ဓီဟိ ဗျဉ္ဇနသန္ဓီဟိ ဝုတ္တသန္ဓီဟိ စ ယထာယောဂံ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ສັບພວກອຸປະສັກ ແລະ ນິບາດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງວິທີເຮັດຕົວຮູບໄວ້, ຄວນປະກອບດ້ວຍວິທີສະຫຼະສັນທິ, ພະຍັນຊະນະສັນທິ ແລະ ວຸດຕະສັນທິ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ.

---

ပါပနံ[Pg.59], ပရာယဏံ, ဥပါယနံ, ဥပါဟနံ, နျာယောဂေါ, နိဂုပဓိ, အနုဗောဓော, ဒုဝူပသန္တံ, သုဝူပသန္တံ, ဒွါလယော, သွာလယော, ဒုရာချာတံ, သွာချာတော, ဥဒီရိတံ, သမုဒ္ဒိဋ္ဌံ, ဝိယဂ္ဂံ, ဝိဇ္ဈဂ္ဂံ, ဗျဂ္ဂံ, အဝယာဂမနံ, အနွေတိ, အနုပဃာတော, အနစ္ဆရိယံ, ပရိယေသနာ, ပရာမာသော, ဧဝံ သရေ စ ဟောန္တိ.

ຕົວຢ່າງ: Pāpanaṃ, parāyaṇaṃ, upāyanaṃ, upāhanaṃ, nyāyogo, nigupadhi, anubodho, duvūpasantaṃ, suvūpasantaṃ, dvālayo, svālayo, durākhyātaṃ, svākhyāto, udīritaṃ, samuddiṭṭhaṃ, viyaggaṃ, vijjhaggaṃ, byaggaṃ, avayāgamanaṃ, anveti, anupaghāto, anacchariyaṃ, pariyesanā, parāmāso, ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပရိဂ္ဂဟော, ပဂ္ဂဟော, ပက္ကမော, ပရက္ကမော, နိက္ကမော, နိက္ကသာဝေါ, နိလ္လယနံ, ဒုလ္လယနံ, ဒုမ္ဘိက္ခံ, ဒုဗ္ဗုတ္တံ, သန္ဒိဋ္ဌံ, ဒုဂ္ဂဟော, ဝိဂ္ဂဟော, နိဂ္ဂတော, အဘိက္ကမော, ပဋိက္ကမော, ဧဝံ ဗျဉ္ဇနေ စ. သေသာ သဗ္ဗေ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຕົວຢ່າງ: Pariggaho, paggaho, pakkamo, parakkamo, nikkamo, nikkasāvo, nillayanaṃ, dullayanaṃ, dumbhikkhaṃ, dubbuttaṃ, sandiṭṭhaṃ, duggaho, viggaho, niggato, abhikkamo, paṭikkamo, ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອທັງໝົດ ຄວນປະກອບຕາມສົມຄວນ.

---

ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີຫ້າ ໃນສັນທິກັບ.

---

သန္ဓိကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ຈົບສັນທິກັບ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

၂. နာမကပ္ပ

໒. ນາມກັບ.

---

ပဌမကဏ္ဍ

ກັນທີໜຶ່ງ.

---

၅၂, ၆၀. ဇိနဝစနယုတ္တံ [Pg.60] ဟိ.

໕໒, ໖໐. ປະກອບໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມພະຊິນະວະຈະນະ (ພະດຳລັດຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ) ແທ້ແລ້ວ.

---

‘‘ဇိနဝစနယုတ္တံ ဟိ’’ ဣစ္စေတံ အဓိကာရတ္ထံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ຄຳວ່າ "Jinavacanayuttaṃ hi" ນີ້ ພຶງຊາບວ່າເປັນສູດຫຼັກ (ອະທິການສູດ) ທີ່ຕ້ອງນຳໄປໃຊ້ໃນສູດອື່ນໆ ທັງຂ້າງໜ້າ ແລະ ຂ້າງຫຼັງ.

---

၅၃, ၆၁. လိင်္ဂဉ္စ နိပ္ပဇ္ဇတေ.

໕໓, ໖໑. ແລະ ລິງ (ບົດເດີມ) ກໍຍ່ອມສຳເລັດຮູບ.

---

ယထာ ယထာ ဇိနဝစနယုတ္တံ ဟိ လိင်္ဂံ, တထာ တထာ ဣဓ လိင်္ဂဉ္စ နိပ္ပဇ္ဇတေ.

ລິງ (ບົດເດີມ) ທີ່ປະກອບໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມພະຊິນະວະຈະນະ ໂດຍປະການໃດໆ, ລິງນັ້ນກໍຍ່ອມສຳເລັດຮູບໃນຄຳພີນີ້ ໂດຍປະການນັ້ນໆ.

---

တံ ယထာ? ဧသော နော သတ္ထာ, ဗြဟ္မာ အတ္တာ, သခါ, ရာဇာ.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: Eso no satthā, brahmā attā, sakhā, rājā.

---

၅၄, ၆၂. တတော စ ဝိဘတ္တိယော.

໕໔, ໖໒. ແລະ ວິພັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກລິງນັ້ນ.

---

တတော ဇိနဝစနယုတ္တေဟိ လိင်္ဂေဟိ ဝိဘတ္တိယော ပရာ ဟောန္တိ.

ວິພັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນເບື້ອງຫຼັງ ຈາກລິງທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມພະຊິນະວະຈະນະເຫຼົ່ານັ້ນ.

---

၅၅, ၆၃. သိ ယော, အံ ယော, နာ ဟိ, သ နံ, သ္မာ ဟိ, သ နံ, သ္မိံ သု.

໕໕, ໖໓. ສິ ໂຍ, ອັງ ໂຍ, ນາ ຫິ, ສະ ນັງ, ສະມາ ຫິ, ສະ ນັງ, ສະມິງ ສຸ.

---

ကာ စ ပန တာယော ဝိဘတ္တိယော? သိ, ယော ဣတိ ပဌမာ, အံ, ယောဣတိ ဒုတိယာ, နာ ဟိ ဣတိ တတိယာ, သ, နံဣတိ စတုတ္ထီ, သ္မာ, ဟိ ဣတိ ပဉ္စမီ, သ, နံ ဣတိ ဆဋ္ဌီ, သ္မိံ, သု ဣတိ သတ္တမီ.

ກໍວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: "ສິ ໂຍ" ເປັນປະຖະມາ, "ອັງ ໂຍ" ເປັນທຸຕິຍາ, "ນາ ຫິ" ເປັນຕະຕິຍາ, "ສະ ນັງ" ເປັນຈະຕຸດຖີ, "ສະມາ ຫິ" ເປັນປັນຈະມີ, "ສະ ນັງ" ເປັນຊັດຖີ, "ສະມິງ ສຸ" ເປັນສັດຕະມີ.

---

ဝိဘတ္တိဣစ္စနေန [Pg.61] ကွတ္ထော? အမှဿ မမံ သဝိဘတ္တိဿ သေ.

ການຕັ້ງຊື່ວ່າ "ວິພັດ" (vibhatti) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດ ເຊັ່ນ: "Amhassa mamaṃ savibhattissa se" ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၆, ၆၄. တဒနုပရောဓေန.

໕໖, ໖໔. ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຂັດກັບພະຊິນະວະຈະນະນັ້ນ.

---

ယထာ ယထာ တေသံ ဇိနဝစနာနံ အနုပရောဓော. တထာ တထာ ဣဓ လိင်္ဂဉ္စ နိပ္ပဇ္ဇတေ.

ໂດຍປະການໃດໆ ທີ່ບໍ່ໃຫ້ຂັດກັບພະຊິນະວະຈະນະເຫຼົ່ານັ້ນ, ໂດຍປະການນັ້ນໆ ລິງກໍຍ່ອມສຳເລັດຮູບໃນຄຳພີນີ້.

---

၅၇, ၇၁. အာလပနေ သိ ဂ သညော.

໕໗, ໗໑. ໃນອັດອາລົບ (ການຮ້ອງເອີ້ນ), ວິພັດ "ສິ" (si) ໄດ້ຊື່ວ່າ "ຄະ" (ga).

---

အာလပနတ္ထေ သိ ဂသညော ဟောတိ.

ໃນອັດອາລົບ, ວິພັດ "ສິ" (si) ຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ "ຄະ" (ga).

---

ဘောတိ အယျေ, ဘောတိ ကညေ, ဘောတိ ခရာဒိယေ.

ຕົວຢ່າງ: Bhoti ayye, bhoti kaññe, bhoti kharādiye.

---

အာလပနေတိ ကိမတ္ထံ? သာ အယျာ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ໃນອັດອາລົບ" (ālapane)? ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງອື່ນ ເຊັ່ນ: Sā ayyā.

---

သီတိ ကိမတ္ထံ? ဘောတိယော အယျာယော.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ວິພັດ ສິ" (si)? ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງ ເຊັ່ນ: Bhotiyo ayyāyo.

---

ဂဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဃတေ စ.

ການກ່າວວ່າ 'ຄະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດ 'ຄເຕ ຈ'.

---

၅၈, ၂၉. ဣဝဏ္ဏုဝဏ္ဏာ ဈလာ.

໕໘, ໒໙. ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ຊື່ວ່າ 'ຊະ' ແລະ 'ລະ'.

---

ဣဝဏ္ဏုဝဏ္ဏာဣစ္စေတေ ဈလသညာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ.

ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ຊະ' ແລະ 'ລະ' ຕາມລຳດັບ.

---

ဣသိနော[Pg.62], အဂ္ဂိနော, ဂဟပတိနော, ဒဏ္ဍိနော. သေတုနော, ကေတုနော, ဘိက္ခုနော. သယမ္ဘုနော, အဘိဘုနော.

ອິສິໂນ, ອັກຄິໂນ, ຄະຫະປະຕິໂນ, ທັນທິໂນ. ເສຕຸໂນ, ເກຕຸໂນ, ພິກຂຸໂນ. ສະຍັມພຸໂນ, ອະພິພຸໂນ.

---

ဈလဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဈလတော သဿ နော ဝါ.

ການກ່າວວ່າ 'ຊະ' ແລະ 'ລະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດ 'ຊະລະໂຕ ສັສສະ ໂນ ວາ'.

---

၅၉, ၁၈၂. တေ ဣတ္ထိချာ ပေါ.

໕໙, ໑໘໒. ອັກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອກ່າວເຖິງອິດຖີລີງ ຊື່ວ່າ 'ປະ'.

---

တေ ဣဝဏ္ဏုဝဏ္ဏာ ယဒါ ဣတ္ထိချာ, တဒါ ပသညာ ဟောန္တိ.

ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອກ່າວເຖິງອິດຖີລີງ ໃນຂະນະນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ປະ'.

---

ရတ္တိယာ, ဣတ္ထိယာ, ဓေနုယာ, ဝဓုယာ.

ລັດຕິຍາ, ອິດຖິຍາ, ເທນຸຍາ, ວະທຸຍາ.

---

ဣတ္ထိချာတိ ကိမတ္ထံ? ဣသိနာ, ဘိက္ခုနာ.

ການກ່າວວ່າ 'ອິດຖີຂະຍາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ອິສິນາ, ພິກຂຸນາ.

---

သဣစ္စနေန [Pg.63] ကွတ္ထော? ပတော ယာ.

ການກ່າວວ່າ 'ປະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດ 'ປະໂຕ ຍາ'.

---

၆၀, ၁၇၇. အာ ဃော.

໖໐, ໑໗໗. ອາ ຊື່ວ່າ 'ຄະ'.

---

အာကာရော ယဒါ ဣတ္ထိချော, တဒါ ဃသညော ဟောတိ.

ອາການ ເມື່ອກ່າວເຖິງອິດຖີລີງ ໃນຂະນະນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ຄະ'.

---

သဒ္ဓါယ, ကညာယ, ဝီဏာယ, ဂင်္ဂါယ, ဒိသာယ သာလာယ, မာလာယ, တုလာယ, ဒေါလာယ, ပဘာယ, သောဘာယ, ပညာယ, ကရုဏာယ နာဝါယ, ကပါလိကာယ.

ສັດທາຍາ, ກັນຍາຍາ, ວີណາຍາ, ຄັງຄາຍາ, ທิສາຍາ, ສາລາຍາ, ມາລາຍາ, ຕຸລາຍາ, ໂດລາຍາ, ປະພາຍາ, ໂສພາຍາ, ປັນຍາຍາ, ກະລຸນາຍາ, ນາວາຍາ, ກະປາລິກາຍາ.

---

အာတိ ကိမတ္ထံ? ရတ္တိယာ, ဣတ္ထိယာ.

Laos: ການກ່າວວ່າ 'ອາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ລັດຕິຍາ, ອິດຖິຍາ.

---

ဣတ္ထိချောတိ ကိမတ္ထံ? သတ္ထာရာ ဒေသိတော အယံ ဓမ္မော.

ການກ່າວວ່າ 'ອິດຖີຂະໂຍ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນປະໂຫຍກວ່າ 'ສັດຖາຣາ ເທສิໂຕ ອະຍັງ ທັມໂມ'.

---

ဃဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဃတော နာဒီနံ.

ການກ່າວວ່າ 'ຄະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ມີປະໂຫຍດໃນສູດ 'ຄະໂຕ ນາທີນັງ'.

---

၆၁, ၈၆. သာဂမော သေ.

໖໑, ໘໖. ລົງ ສະ ອັກຄົມ ເມື່ອ ສະ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သကာရာဂမော ဟောတိ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ຍ່ອມມີການລົງ ສະ ອັກຄົມ ເມື່ອ ສະ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုရိသဿ, အဂ္ဂိဿ, ဣသိဿ, ဒဏ္ဍိဿ, ဘိက္ခုဿ, သယမ္ဘုဿ, အဘိဘုဿ.

ປຸຣິສັສສະ, ອັກຄິສສະ, ອິສິສສະ, ທັນທິສສະ, ພິກຂຸສສະ, ສະຍັມພຸສສະ, ອະພິພຸສສະ.

---

သေတိ ကိမတ္တံ? ပုရိသသ္မိံ.

ການກ່າວວ່າ 'ເສ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ປຸຣິສັສມິງ.

---

၆၂, ၂၀၆. သံသာသွေကဝစနေသု စ.

໖໒, ໒໐໖. ລົງ ສະ ອັກຄົມ ເມື່ອມີການແປງວິພັດເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ໃນເອກະວະຈະນະດ້ວຍ.

---

သံသာသု ဧကဝစနေသု ဝိဘတ္တာဒေသေသု သကာရာဂမော ဟောတိ.

ຍ່ອມມີການລົງ ສະ ອັກຄົມ ເມື່ອມີການແປງວິພັດເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ໃນເອກະວະຈະນະ.

---

ဧတိဿံ, ဧတိဿာ ဣမိဿံ, ဣမိဿာ, တိဿံ, တိဿာ,

ເອຕິສສັງ, ເອຕິສສາ, ອິມິສສັງ, ອິມິສສາ, ຕິສສັງ, ຕິສສາ,

---

တဿံ တဿာ, ယဿံ, ယဿာ, အမုဿံ, အမုဿာ.

ຕັສສັງ, ຕັສສາ, ຍັສສັງ, ຍັສສາ, ອະມຸສສັງ, ອະມຸສສາ.

---

သံသာသွီတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂိနာ, ပါဏိနာ.

ການກ່າວວ່າ 'ສັງສາສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ອັກຄິນາ, ປານິນາ.

---

ဧကဝစနေသွီတိ ကိမတ္ထံ? တာသံ, သဗ္ဗာသံ.

ການກ່າວວ່າ 'ເອກະວະຈະເນສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ຕາສັງ, ສັບພາສັງ.

---

ဝိဘတ္တာဒေသေသွီတိ ကိမတ္ထံ? မနသာ, ဝစသာ, ထာမသာ.

ການກ່າວວ່າ 'ວິພັດຕາເທເສສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ມະນະສາ, ວະຈະສາ, ຖາມະສາ.

---

၆၃, ၂၁၇. ဧတိမာသမိ.

໖໓, ໒໑໗. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ເອຕາ ແລະ ອิມາ ເປັນ ອິ.

---

ဧတာဣမာဣစ္စေတေသမန္တော သရော ဣကာရော ဟောတိ သံသာသု ဧကဝစနေသု ဝိဘတ္တာဒေသေသု.

ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ເອຕາ ແລະ ອິມາ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນ ອິກາຣະ ເມື່ອມີການແປງວິພັດເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ໃນເອກະວະຈະນະ.

---

ဧတိဿံ, ဧတိဿာ, ဣမိဿံ, ဣမိဿာ.

ເອຕິສສັງ, ເອຕິສສາ, ອິມິສສັງ, ອິມິສສາ.

---

သံသာသွီတိ [Pg.64] ကိမတ္ထံ? ဧတာယ, ဣမာယ.

ການກ່າວວ່າ 'ສັງສາສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ເອຕາຍາ, ອິມາຍາ.

---

ဧကဝစနေသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဧတာသံ, ဣမာသံ.

ການກ່າວວ່າ 'ເອກະວະຈະເນສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ເອຕາສັງ, ອິມາສັງ.

---

၆၄, ၂၁၆. တဿာ ဝါ.

໖໔, ໒໑໖. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ຕາ ເປັນ ອິ ບາງ.

---

တဿာ ဣတ္ထိယံ ဝတ္တမာနဿ အန္တဿ အာကာရဿ ဣကာရော ဟောတိ ဝါ သံသာသု ဧကဝစနေသု ဝိဘတ္တာဒေသေသု.

ອາການທີ່ສຸດຂອງ ຕາ ສັບ ອັນເປັນໄປໃນອິດຖີລີງ ຍ່ອມເປັນ ອິກາຣະ ບາງ ເມື່ອມີການແປງວິພັດເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ໃນເອກະວະຈະນະ.

---

တိဿံ, တိဿာ, တဿံ, တဿာ.

ຕິສສັງ, ຕິສສາ, ຕັສສັງ, ຕັສສາ.

---

၆၅, ၂၁၅. တတော သဿ ဿာယ.

໖໕, ໒໑໕. ແປງ ສະ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕາ, ເອຕາ ແລະ ອິມາ ເປັນ ສສາຍະ ບາງ.

---

တတော တာ ဧတာ ဣမာတော သဿ ဝိဘတ္တိဿ ဿာယာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ການແປງເປັນ ສສາຍະ ແຫ່ງ ສະ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕາ, ເອຕາ ແລະ ອິມາ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີ ບາງ.

---

တိဿာယ, ဧတိဿာယ, ဣမိဿာယ.

ຕິສສາຍາ, ເອຕິສສາຍາ, ອິມິສສາຍາ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? တိဿာ, ဧတိဿာ, ဣမိဿာ.

ການກ່າວວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີຮູບເປັນ ຕິສສາ, ເອຕິສສາ, ອິມິສສາ.

---

၆၆, ၂၀၅. ဃော ရဿံ.

໖໖, ໒໐໕. ແປງ ຄະ ເປັນຣັດສະ.

---

ဃော ရဿမာပဇ္ဇတေ သံသာသု ဧကဝစနေသု ဝိဘတ္တာဒေသေသု.

ຄະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ ເມື່ອມີການແປງວິພັດເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ໃນເອກະວະຈະນະ.

---

တဿံ, တဿာ, ယဿံ, ယဿာ, သဗ္ဗဿံ, သဗ္ဗဿာ.

ຕັສສັງ, ຕັສສາ, ຍັສສັງ, ຍັສສາ, ສັບພັສສັງ, ສັບພັສສາ.

---

သံသာသွီတိ ကိမတ္ထံ? တာယ, သဗ္ဗာယ.

ການກ່າວວ່າ 'ສັງສາສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ຕາຍາ, ສັບພາຍາ.

---

ဧကဝစနေသွီတိ ကိမတ္ထံ? တာသံ, သဗ္ဗာသံ.

ການກ່າວວ່າ 'ເອກະວະຈະເນສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ຕາສັງ, ສັບພາສັງ.

---

၆၇, ၂၂၉. နော [Pg.65] စ ဒွါဒိတော နံမှိ.

໖໗, ໒໒໙. ລົງ ນະ ອັກຄົມ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ທວິ ສັບ ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອ ນັງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ဒွိဣစ္စေဝမာဒိတော သင်္ချာတော နကာရာဂမော ဟောတိ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ຍ່ອມມີການລົງ ນະ ອັກຄົມ ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ ມີ ທວິ ເປັນຕົ້ນ ເມື່ອ ນັງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဒွိန္နံ, တိန္နံ, စတုန္နံ, ပဉ္စန္နံ, ဆန္နံ, သတ္တန္နံ, အဋ္ဌန္နံ, နဝန္နံ, ဒသန္နံ.

ທວິນນັງ, ຕິນນັງ, ຈະຕຸນນັງ, ປັນຈັນນັງ, ສັນນັງ, ສັດຕັນນັງ, ອັດຖັນນັງ, ນະວັນນັງ, ທະສັນນັງ.

---

ဒွါဒိတောတိ ကိမတ္ထံ? သဟဿာနံ.

ການກ່າວວ່າ 'ທວາທິໂຕ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ສະຫັສສານັງ.

---

နံမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဒွီသု, တီသု.

ການກ່າວວ່າ 'ນັງມຫິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ທວີສຸ, ຕີສຸ.

---

စဂ္ဂဟဏေနဿဉ္စာဂမော ဟောတိ. စတဿန္နံ ဣတ္ထီနံ တိဿန္နံ ဝေဒနာနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ສັບ ຍ່ອມມີການລົງ ສສັງ ອັກຄົມ ດ້ວຍ. ເຊັ່ນ: ຈະຕັສສັນນັງ ອິດຖີນັງ, ຕິສສັນນັງ ເວທະນານັງ.

---

၆၈, ၁၈၄. အမာ ပတော သ္မိံသ္မာနံ ဝါ.

໖໘, ໑໘໔. ແປງ ສະມິງ ແລະ ສະມາ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ປະ ເປັນ ອັງ ແລະ ອາ ບາງ ຕາມລຳດັບ.

---

ပဣစ္စေတသ္မာ သ္မိံသ္မာဣစ္စေတေသံ အံအာအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ການແປງເປັນ ອັງ ແລະ ອາ ແຫ່ງ ສະມິງ ແລະ ສະມາ ເຫຼົ່ານີ້ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ປະ ຍ່ອມມີ ບາງ ຕາມລຳດັບ.

---

မတျံ, မတိယံ, မတျာ, မတိယာ, နိကတျံ. နိကတိယံ, နိကတျာ, နိကတိယာ, ဝိကတျံ, ဝိကတိယံ, ဝိကတျာ, ဝိကတိယာ, ဝိရတျံ, ဝိရတိယံ, ဝိရတျာ, ဝိရတိယာ, ရတျံ, ရတိယံ, ရတျာ, ရတိယာ, ပုထဗျံ, ပုထဝိယံ, ပုထဗျာ, ပုထဝိယာ, ပဝတျံ, ပဝတျာ, ပဝတ္တိယံ, ပဝတ္တိယာ.

ມັດຕຍັງ, ມະຕິຍັງ, ມັດຕຍາ, ມະຕິຍາ, ນິກັດຕຍັງ, ນິກະຕິຍັງ, ນິກັດຕຍາ, ນິກະຕິຍາ, ວິກັດຕຍັງ, ວິກະຕິຍັງ, ວິກັດຕຍາ, ວິກະຕິຍາ, ວິຣັດຕຍັງ, ວິຣະຕິຍັງ, ວິຣັດຕຍາ, ວິຣະຕິຍາ, ລັດຕຍັງ, ລັດຕິຍັງ, ລັດຕຍາ, ລັດຕິຍາ, ປຸຖັບຍັງ, ປຸຖະວິຍັງ, ປຸຖັບຍາ, ປຸຖະວິຍາ, ປະວັດຕຍັງ, ປະວັດຕຍາ, ປະວັດຕິຍັງ, ປະວັດຕິຍາ.

---

၆၉, ၁၈၆. အာဒိတော ဩ စ.

໖໙, ໑໘໖. ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອາທິ ສັບ ເປັນ ອັງ ແລະ ໂອ ບາງ.

---

အာဒိဣစ္စေတသ္မာ သ္မိံဝစနဿ အံဩအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

Laos: ການແປງເປັນ ອັງ ແລະ ໂອ ແຫ່ງ ສະມິງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ອາທິ ສັບ ຍ່ອມມີ ບາງ.

---

အာဒီံ[Pg.66], အာဒေါ.

ອາທິງ, ອາໂທ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အာဒိသ္မိံ, အာဒိမှိ နာထံ နမဿိတွာန,

ການກ່າວວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ ອາທິສມິງ, ອາທິມຫິ ເຊັ່ນໃນປະໂຫຍກວ່າ 'ອາທິມຫິ ນາຖັງ ນະມັສສິຕວານະ'.

---

စဂ္ဂဟဏေန အညသ္မာပိ သ္မိံ ဝစနဿ အာ ဩ အံအာဒေသာ ဟောန္တိ. ဒိဝါ စ ရတ္တော စ ဟရန္တိ ယေ ဗလိ. ဗာရာဏသိံ အဟု ရာဇာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ສັບ ຍ່ອມມີການແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ເປັນ ອາ, ໂອ ແລະ ອັງ ດ້ວຍ. ເຊັ່ນ: 'ທິວາ ຈະ ລັດໂຕ ຈະ ຫະຣັນຕິ ເຍ ພະລິງ', 'ພາຣານະສິງ ອະຫຸ ລາຊາ'.

---

၇၀, ၃၀. ဈလာနမိယုဝါ သရေ ဝါ.

໗໐, ໓໐. ແປງ ຊະ ແລະ ລະ ເປັນ ອິຍະ ແລະ ອຸວະ ບາງ ເມື່ອມີສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဈလဣစ္စေတေသံ ဣယ ဥဝဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ သရေ ပရေ ယထာသင်္ချံ.

ການແປງເປັນ ອິຍະ ແລະ ອຸວະ ເຫຼົ່ານີ້ ແຫ່ງ ຊະ ແລະ ລະ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີ ບາງ ເມື່ອມີສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ ຕາມລຳດັບ.

---

တိယန္တံ ပစ္ဆိယာဂါရေ, အဂ္ဂိယာဂါရေ, ဘိက္ခုဝါသနေ နိသီဒတိ, ဝုထုဝါသနေ နိသီဒတိ.

ຕິຍັນຕັງ, ປັດສິຍາຄາເຣ, ອັກຄິຍາຄາເຣ, ຍ່ອມນັ່ງໃນທີ່ຢູ່ຂອງພິກຂຸ, ຍ່ອມນັ່ງໃນທີ່ຢູ່ຂອງຜູ້ຢູ່.

---

သရေတိ ကိမတ္ထံ? တိမလံ, တိဖလံ, တိစတုက္ကံ, တိဒဏ္ဍံ, တိလောကံ, တိနယနံ, တိပါသံ, တိဟံသံ, တိဘဝံ, တိခန္ဓံ, တိပိဋကံ, တိဝေဒနံ, စတုဒ္ဒိသံ, ပုထုဘူတံ.

ຄຳວ່າ 'ສະເຣ' (ເມື່ອສະຫຼະເບື້ອງຫຼັງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ຕິມະລັງ, ຕິຜະລັງ, ຕິຈະຕຸກກັງ, ຕິທັນທັງ, ຕິໂລກັງ, ຕິນະຍະນັງ, ຕິປາສັງ, ຕິຫັງສັງ, ຕິພະວັງ, ຕິຂັນທັງ, ຕິປິຕະກັງ, ຕິເວທະນັງ, ຈະຕຸດທິສັງ, ປຸຖຸພູຕັງ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ တီဟာကာရေဟိ. စက္ခာယတနံ.

ຄຳວ່າ 'ວา' (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ປັນຈະຫັງເຄຫິ, ຕີຫາກາເຣຫິ, ຈັກຂາຍະຕະນັງ.

---

ဝါတိ ဝိကပ္ပနတ္ထံ, ဣကာရဿ အယာဒေသော ဟောတိ, ဝတ္ထုတ္တယံ.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດໃນການກຳນົດທາງເລືອກ (ວິກັບ), ມີການແປງ ອິ-ອັກສອນ ເປັນ ອະຍະ, ເຊັ່ນ: ວັດຖຸດຕະຍັງ.

---

၇၁, ၅၀၅. ယဝကာရာ စ.

໗໑, ໕໐໕. ຍະວະກາຣາ ຈະ.

---

ဈလာနံ ယကာရ ဝကာရာဒေသာ ဟောန္တိ သရေ ပရေ ယထာသင်္ချံ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ ຊະ ແລະ ລະ ເປັນ ຍະ ແລະ ວະ ອັກສອນ ຕາມລຳດັບ.

---

အဂျာဂါရံ[Pg.67], ပက္ခာယတနံ, သွာဂတံ, တေ မဟာဝီရ.

ອັກຢາຄາຣັງ, ປັກຂາຍະຕະນັງ, ສະວາຄະຕັງ, ເຕ ມະຫາວ意ຣະ.

---

စဂ္ဂဟဏံ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထံ.

ການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ ມີປະໂຫຍດໃນການຮວບຮວມ.

---

၇၂, ၁၈၅. ပသညဿ စ.

໗໒, ໑໘໕. ປະສັນຍັດສະ ຈະ.

---

ပသညဿ စ ဣဝဏ္ဏဿ ဝိဘတ္တာဒေသေ သရေ ပရေ ယကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເມື່ອມີສະຫຼະທີ່ເປັນຕົວແປງວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ ອິວັນນະ (ອິ, ອີ) ທີ່ຊື່ວ່າ 'ປະ' ເປັນ ຍະ ອັກສອນ.

---

ပုထဗျာ, ရတျာ, မတျာ.

ປຸຖະພຢາ, ຣັດຕຢາ, ມັດຕຢາ.

---

သရေတိ ကိမတ္ထံ? ပုထဝိယံ.

ຄຳວ່າ 'ສະເຣ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ປຸຖະວິຍັງ.

---

၇၃, ၁၇၄. ဂါဝ သေ.

໗໓, ໑໗໔. ຄາວະ ເສ.

---

ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အာဝါဒေသော ဟောတိ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອາວະ ເມື່ອມີ 'ສະ' ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂါဝဿ.

ຄາວັດສະ.

---

၇၄, ၁၆၉. ယောသု စ.

໗໔, ໑໖໙. ໂຍສຸ ຈະ.

---

ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အာဝါဒေသော ဟောတိ ယောဣစ္စေတေသု ပရေသု.

ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອາວະ ເມື່ອມີ 'ໂຍ' ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂါဝေါ ဂစ္ဆန္တိ, ဂါဝေါ ပဿန္တိ, ဂါဝီ ဂစ္ဆန္တိ, ဂါဝီ ပဿန္တိ.

ຝູງງົວທັງຫຼາຍຍ່ອມໄປ, ຝູງງົວທັງຫຼາຍຍ່ອມເຫັນ, ຝູງງົວແມ່ທັງຫຼາຍຍ່ອມໄປ, ຝູງງົວແມ່ທັງຫຼາຍຍ່ອມເຫັນ.

---

စဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? နာသ္မာသ္မိံသု ဝစနေသု အာဝါ ဒေသော ဟောတိ.

ການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການແປງເປັນ ອາວະ ໃນເພາະ ນາ, ສະມາ, ສະມິງ ແລະ ສຸ ວິພັດ.

---

ဂါဝေန, ဂါဝါ, ဂါဝေ, ဂါဝေသု.

ຄາເວນະ, ຄາວາ, ຄາເວ, ຄາເວສຸ.

---

၇၅, ၁၇၀. အဝမှိ [Pg.68] စ.

໗໕, ໑໗໐. ອະວັມຫິ ຈະ.

---

ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အာဝအဝဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອາວະ ແລະ ອະວະ ເມື່ອມີ 'ອັງ' ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂါဝံ, ဂဝံ.

ຄາວັງ, ຄະວັງ.

---

စဂ္ဂဟဏေန သာဒိသေသေသု ပုဗ္ဗုတ္တဝစနေသု ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အဝါဒေသော ဟောတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ, ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອະວະ ໃນເພາະວິພັດທີ່ກ່າວໄວ້ກ່ອນໜ້ານີ້ ເຊິ່ງຄ້າຍຄືກັນ.

---

ဂဝဿ, ဂဝေါ, ဂဝေန, ဂဝါ, ဂဝေ, ဂဝေသု.

ຄະວັດສະ, ຄະໂວ, ຄະເວນະ, ຄະວາ, ຄະເວ, ຄະເວສຸ.

---

၇၆, ၁၇၁. အာဝဿု ဝါ.

໗໖, ໑໗໑. ອາວັດສຸ ວາ.

---

အာဝဣစ္စေတဿ ဂါဝါဒေသဿ အန္တ သရဿ ဥကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ມີການແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ 'ອາວະ' ຕົວແປງຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອຸ-ອັກສອນ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ 'ອັງ' ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂါဝုံ, ဂါဝံ.

ຄາວຸງ, ຄາວັງ.

---

အာဝဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဂါဝေါ တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ອາວັດສະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ) ຝູງງົວທັງຫຼາຍຍ່ອມຢືນ.

---

၇၇, ၁၇၅. တတော နမံ ပတိမှာ လုတ္တေ စ သမာသေ.

໗໗, ໑໗໕. ຕະໂຕ ນະມັງ ປະຕິມຫາ ລຸດເຕ ຈະ ສະມາເສ.

---

တတော ဂေါသဒ္ဒတော နံဝစနဿ အံအာဒေသော ဟောတိ, ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အဝါဒေသော ဟောတိ ပတိမှိ ပရေ အလုတ္တေ စ သမာသေ.

ຫຼັງຈາກ 'ໂຄ' ສັບນັ້ນ, ມີການແປງ 'ນັງ' ວິພັດ ເປັນ 'ອັງ', ແລະ ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອະວະ ເມື່ອມີ 'ປະຕິ' ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ໃນສະມາດທີ່ບໍ່ລຶບວິພັດ (ອະລຸດຕະສະມາດ).

---

ဂဝပတိ.

ຄະວະປະຕິ.

---

အလုတ္တေတိ [Pg.69] ကိမတ္ထံ? ဂေါပတိ.

ຄຳວ່າ 'ອະລຸດເຕ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ໂຄປະຕິ.

---

စဂ္ဂဟဏေန အသမာသေပိ နံဝစနဿ အံအာဒေသော ဟောတိ, ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အဝါဒေသော ဟောတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ, ເຖິງແມ່ນວ່າບໍ່ແມ່ນສະມາດ, ກໍມີການແປງ 'ນັງ' ວິພັດ ເປັນ 'ອັງ', ແລະ ແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອະວະ.

---

ဂဝံ.

ຄະວັງ.

---

၇၈, ၃. ဩသရေ စ.

໗໘, ໓. ໂອສະເຣ ຈະ.

---

ဂေါဣစ္စေတဿ ဩကာရဿ အဝါဒေသော ဟောတိ သမာသေ စ သရေ ပရေ.

ມີການແປງ ໂອ-ອັກສອນ ຂອງ 'ໂຄ' ສັບ ເປັນ ອະວະ ໃນສະມາດ ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂဝဿကံ, ဂဝေဠကံ, ဂဝါဇိနံ.

ຄະວັດສະກັງ, ຄະເວລະກັງ, ຄະວາຊິນັງ.

---

စဂ္ဂဟဏေန ဥဝဏ္ဏဣစ္စေဝမန္တာနံ လိင်္ဂါနံ ဥဝအဝဥရာဒေသာ ဟောန္တိ သ္မိံယောဣစ္စေတေသု ကွစိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ, ລີງທີ່ມີ ອຸວັນນະ (ອຸ, ອູ) ເປັນທີ່ສຸດ ຍ່ອມມີການແປງເປັນ ອຸວະ, ອະວະ ແລະ ອຸຣະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ 'ສະມິງ' ແລະ 'ໂຍ' ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဘုဝိ, ပသဝေါ, ဂုရဝေါ, စတုရော.

ພຸວິ, ປະສະໂວ, ຄຸຣະໂວ, ຈະຕຸໂຣ.

---

သရေတိ ကိမတ္ထံ? ဂေါဓနော, ဂေါဝိန္ဒော.

ຄຳວ່າ 'ສະເຣ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ໂຄທະໂນ, ໂຄວິນໂທ.

---

၇၉, ၄၆. တဗ္ဗိပရီတူပပဒေ ဗျဉ္ဇနေ စ.

໗໙, ໔໖. ຕັບພິປະຣີຕູປະປະເທ ພະຍັນຊະເນ ຈະ.

---

တဿ အဝသဒ္ဒဿ ယဒါ ဥပပဒေ တိဋ္ဌမာနဿ တဿ ဩကာရဿ ဝိပရီတော ဟောတိ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ.

ເມື່ອມີພະຍັນຊະນະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, 'ອະວະ' ສັບນັ້ນ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະເປັນອຸປະບົດ (ບົດໜ້າ) ຍ່ອມມີການແປງເປັນສິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບ ໂອ-ອັກສອນ (ຄື ອຸ-ອັກສອນ).

---

ဥဂ္ဂတေ သူရိယေ, ဥဂ္ဂစ္ဆတိ, ဥဂ္ဂဟေတွာ.

ເມື່ອພະອາທິດຂຶ້ນແລ້ວ, ຍ່ອມຂຶ້ນໄປ, ຮຽນເອົາແລ້ວ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ. အဝသာနေ, အဝကိရဏေ, အဝကိရတိ.

ການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ ມີປະໂຫຍດໃນການກຳນົດຂອບເຂດ (ອະວະທາຣະນະ), ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ອະວະສາເນ, ອະວະກิຣະເນ, ອະວະກິຣະຕິ.

---

၈၀, ၁၇၃. ဂေါဏ [Pg.70] နံမှိ ဝါ.

໘໐, ໑໗໓. ໂຄນະ ນັມຫິ ວາ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဂေါသဒ္ဒဿ ဂေါဏာဒေသော ဟောတိ ဝါ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ມີການແປງ 'ໂຄ' ສັບທັງໝົດ ເປັນ 'ໂຄນະ' ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ 'ນັງ' ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂေါဏာနံ သတ္တန္နံ.

ແກ່ງົວທັງຫຼາຍເຈັດຕົວ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ?

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ?

---

ဂေါနဉ္စေ တရမာနာနံ, ဥဇုံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ.

ຖ້າງົວຈ່າຝູງໄປຊື່ ໃນເມື່ອຝູງງົວທັງຫຼາຍກຳລັງຂ້າມໄປ.

---

သဗ္ဗာ ဂါဝီ ဥဇုံ ယန္တိ, နေတ္တေ ဥဇုံ ဂတေ သတိ.

ຝູງງົວແມ່ທັງໝົດຍ່ອມໄປຊື່, ເມື່ອຜູ້ນຳໄປຊື່ແລ້ວ.

---

ယောဂဝိဘာဂေန အညတြာပိ ဂေါဏာဒေသော ဟောတိ. ဂေါဏဘူတာနံ.

ດ້ວຍການແບ່ງສູດ (ໂຍຄະວິພາກ), ເຖິງແມ່ນໃນທີ່ອື່ນ ກໍມີການແປງເປັນ 'ໂຄນະ' ໄດ້, ເຊັ່ນ: ໂຄນະພູຕານັງ.

---

၈၁, ၁၇၂. သုဟိနာသု စ.

໘໑, ໑໗໒. ສຸຫິນາສຸ ຈະ.

---

သုဟိနာဣစ္စေတေသု သဗ္ဗဿ ဂေါသဒ္ဒဿ ဂေါဏာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ມີການແປງ 'ໂຄ' ສັບທັງໝົດ ເປັນ 'ໂຄນະ' ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ 'ສຸ, ຫິ, นາ' ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂေါဏေသု, ဂေါဏေဟိ, ဂေါဏေဘိ, ဂေါဏေန.

ໂຄເນສຸ, ໂຄເນຫິ, ໂຄເນພິ, ໂຄເນນະ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဂေါသု, ဂေါဟိ, ဂေါဘိ, ဂဝေန.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ: ໂຄສຸ, ໂຄຫິ, ໂຄພິ, ຄະເວນະ.

---

စဂ္ဂဟဏေန သျာဒိသေသေသု ပုဗ္ဗုတ္တရဝစနေသုပိ ဂေါဏ ဂု ဂဝယာဒေသာ ဟောန္တိ. ဂေါဏော, ဂေါဏာ, ဂေါဏံ, ဂေါဏေ, ဂေါဏဿ, ဂေါဏမှာ. ဂေါဏမှိ, ဂုန္နံ, ဂဝယေဟိ, ဂဝယေဘိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ອັກສອນ, ເຖິງແມ່ນໃນວິພັດທີ່ເຫຼືອມີ 'ສິ' ເປັນຕົ້ນ ທີ່ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ແລະ ຫຼັງຈາກນີ້, ກໍມີການແປງເປັນ ໂຄນະ, ຄຸ ແລະ ຄະວະຍະ ໄດ້, ເຊັ່ນ: ໂຄໂນ, ໂຄນາ, ໂຄນັງ, ໂຄເນ, ໂຄນັດສະ, ໂຄນັມຫາ, ໂຄນັມຫິ, ຄຸນນັງ, ຄະວະເຍຫິ, ຄະວະເຍພິ.

---

၈၂, ၁၄၉. အံမော [Pg.71] နိဂ္ဂဟိတံ ဈလပေဟိ.

໘໒, ໑໔໙. ອັມໂມ ນິກຄະຫິຕັງ ຊະລາເປຫິ.

---

အံဝစနဿ မကာရဿ စ ဈလပဣစ္စေတေဟိ နိဂ္ဂဟိတံ ဟောတိ

ມີການແປງ 'ອັງ' ວິພັດ ແລະ ມະ-ອັກສອນ ເປັນ ນິກຄະຫິດ ຫຼັງຈາກ ຊະ, ລະ ແລະ ປະ ທີ່ກ່າວມາເຫຼົ່ານີ້.

---

အဂ္ဂိံ, ဣသိံ, ဂဟပတိံ, ဒဏ္ဍိံ, မဟေသိံ, ဘိက္ခုံ, ပဋုံ, သယမ္ဘုံ, အဘိဘုံ, ရတ္တိံ, ဣတ္ထိံ, ဝဓုံ, ပုလ္လိင်္ဂံ, ပုမ္ဘာဝေါ, ပုင်္ကောကိလော.

ອັກຄິງ, ອິສິງ, ຄະຫະປະຕິງ, ທັນດິງ, ມະເຫສິງ, ພິກຂຸງ, ປະຕຸງ, ສະຍັມພຸງ, ອະພິພຸງ, ຣັດຕິງ, ອິດຖິງ, ວະທຸງ, ປຸລລິງຄັງ, ປຸມພາໂວ, ປຸງໂກກິໂລ.

---

အံမောတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂိနာ, ပါဏိနာ, ဘိက္ခုနာ, ရတ္တိယာ, ဣတ္ထိယာ, ဝဓုယာ.

ຄຳວ່າ "ອໍ-ມ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ອໍ-ມ" ເຊັ່ນ: ອັກຄິນາ, ປານິນາ, ພິກຂຸນາ, ຣັດຕິຍາ, ອິດຖິຍາ, ວທຸຍາ.

---

ဈလပေဟီတိ ကိမတ္ထံ? သုခံ, ဒုက္ခံ.

ຄຳວ່າ "ຊລເປຫິ" (ຫຼັງຈາກ ຊ, ລ ແລະ ປ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ຊ", "ລ" ຫຼື "ປ" ເຊັ່ນ: ສຸຂັງ, ທຸກຂັງ.

---

ပုနာရမ္ဘ ဟဏံ ဝိဘာသာနိဝတ္တနတ္ထံ. အဂ္ဂိံ, ပဋုံ, ဗုဒ္ဓိံ, ဝဓုံ.

ການກ່າວເຖິງ "ຊລເປຫິ" ອີກຄັ້ງ ແມ່ນເພື່ອຫ້າມບໍ່ໃຫ້ຕາມ "ວາ" (ທາງເລືອກ) ໃນທີ່ນີ້. ເຊັ່ນ: ອັກຄິງ, ປະຕຸງ, ພຸດທິງ, ວທຸງ.

---

၈၃, ၆၇. သရလောပေါ’ မာဒေသ ပစ္စယာဒိမှိ သရလောပေ တု ပကတိ.

໘໓, ໖໗. ເມື່ອວິພັດ "ອໍ", ຕົວແປງ, ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນເບື້ອງຫຼັງ, ໃຫ້ລົບສະຫຼະ, ແຕ່ເມື່ອລົບສະຫຼະແລ້ວ ໃຫ້ຄົງຮູບເດີມ (ປົກກະຕິ).

---

သရလောပေါ ဟောတိ အမာဒေသပစ္စယာဒိမှိ သရ လောပေ တု ပကတိ ဟောတိ.

ມີການລົບສະຫຼະ ເມື່ອວິພັດ "ອໍ", ຕົວແປງ, ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນເບື້ອງຫຼັງ; ແລະເມື່ອມີການລົບສະຫຼະແລ້ວ ສະຫຼະນັ້ນຍ່ອມຄົງຮູບເດີມ (ບໍ່ປ່ຽນແປງ).

---

ပုရိသံ, ပုရိသေ, ပါပံ, ပါပေ, ပါပိယော, ပါပိဋ္ဌော.

ປຸຣິສັງ, ປຸຣິເສ, ປາປັງ, ປາເປ, ປາປິໂຍ, ປາປິດໂຖ.

---

အမာဒေသပစ္စယာဒိမှီတိ ကိ တ္ထံ? အပ္ပမာဒေါ အမတံ ပဒံ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອວິພັດ ອໍ, ຕົວແປງ, ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີສະຖານະການດັ່ງກ່າວ ເຊັ່ນ: "ອັບປະມາໂທ ອະມະຕັງ ປະທັງ". ໃນທີ່ນີ້ "ອະ" ຂອງ "ອະມະຕັງ" ບໍ່ແມ່ນວິພັດ "ອໍ", ບໍ່ແມ່ນຕົວແປງ, ແລະບໍ່ແມ່ນປັດໄຈ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ມີການໃຊ້ສູດນີ້.

---

သရလောပေတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသဿ, ဒဏ္ဍိနံ.

ຄຳວ່າ "ມີການລົບສະຫຼະ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີສະຫຼະ ເຊັ່ນ: ປຸຣິສັດສະ, ທັນດິນັງ.

---

တုဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ. ဘိက္ခုနီ, ဂဟပတာနီ.

ການໃສ່ຄຳວ່າ "ຕຸ" ແມ່ນເພື່ອຫ້າມ (ບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບາງກໍລະນີ) ເຊັ່ນ: ພິກຂຸນີ, ຄະຫະປະຕານີ.

---

ပကတိဂ္ဂဟဏသာမတ္ထေန [Pg.72] ပုန သန္ဓိဘာဝေါ စ ဟောတိ. သေယျော, သေဋ္ဌော, ဇေယျော, ဇေဋ္ဌော.

ດ້ວຍອຳນາດຂອງການໃສ່ຄຳວ່າ "ປົກກະຕິ" ຈຶ່ງມີການສົນທິອີກຄັ້ງ ເຊັ່ນ: ເສຍໂຍ, ເສດໂຖ, ເຈຍໂຍ, ເຈດໂຖ.

---

၈၄, ၁၄၄. အဃောရဿမေကဝစနယောသွပိ စ.

໘໔, ໑໔໔. ເມື່ອເອກະວະຈະນະວິພັດ ແລະ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທີ່ບໍ່ແມ່ນ "ຄະ" ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ (ສຽງສັ້ນ) ບາງ.

---

အဃော သရော ရဿမာပဇ္ဇတေ ဧကဝစနယောဣစ္စေတေသု.

ສະຫຼະທີ່ບໍ່ແມ່ນ "ຄະ" ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ (ສຽງສັ້ນ) ເມື່ອເອກະວະຈະນະວິພັດ ແລະ "ໂຍ" ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဣတ္ထိံ, ဣတ္ထိယော, ဣတ္ထိယာ. ဝဓုံ, ဝဓုယော, ဝဓုယာ. ဒဏ္ဍိံ, ဒဏ္ဍိနော, ဒဏ္ဍိနာ. သယမ္ဘုံ, သယမ္ဘုဝေါ, သယမ္ဘုနာ.

ອິດຖິງ, ອິດຖິໂຍ, ອິດຖິຍາ. ວທຸງ, ວທຸໂຍ, ວທຸຍາ. ທັນດິງ, ທັນດiໂນ, ທັນດິນາ. ສະຍັມພຸງ, ສະຍັມພຸໂວ, ສະຍັມພຸນາ.

---

အဃောတိ ကိမတ္ထံ? ကညံ, ကညာယော, ကညာယ.

ຄຳວ່າ "ບໍ່ແມ່ນ ຄະ" (ອຄະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ມີ "ຄະ" ເຊັ່ນ: ກັນຍັງ, ກັນຍາໂຍ, ກັນຍາຍະ.

---

ဧကဝစနယောသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထီဟိ, သယမ္ဘူဟိ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອເອກະວະຈະນະວິພັດ ແລະ ໂຍ ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ແມ່ນກໍລະນີດັ່ງກ່າວ ເຊັ່ນ: ອິດຖີຫິ, ສະຍັມພູຫິ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ. နဒိံ, နဒိယော, နဒိယာ.

ການໃສ່ຄຳວ່າ "ຈະ" ແມ່ນເພື່ອເນັ້ນຢ້ຳ (ກຳນົດແນ່ນອນ). ເຊັ່ນ: ນະທິງ, ນະທິໂຍ, ນະທິຍາ.

---

အပိဂ္ဂဟဏေန န ရဿမာပဇ္ဇတေ. ဣတ္ထီ, ဘိက္ခုနီ.

ດ້ວຍການໃສ່ຄຳວ່າ "ອະປິ" ຈຶ່ງບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ (ບໍ່ເຮັດໃຫ້ສຽງສັ້ນ). ເຊັ່ນ: ອິດຖີ, ພິກຂຸນີ.

---

၈၅, ၁၅၀. န သိသ္မိမနပုံသကာနိ.

໘໕, ໑໕໐. ເມື່ອ "ສິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ນາມສັບທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ.

---

သိသ္မိံ အနပုံသကာနိ လိင်္ဂါနိ န ရဿမာပဇ္ဇန္တေ. ဣတ္ထီ, ဘိက္ခုနီ, ဝဓူ, ဒဏ္ဍီ, သယမ္ဘူ.

ເມື່ອ "ສິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ລິງທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນຣັດສະ. ເຊັ່ນ: ອິດຖີ, ພິກຂຸນີ, ວທູ, ທັນດີ, ສະຍັມພູ.

---

သိသ္မိံန္တိ ကိမတ္ထံ? ဘောတိ ဣတ္ထိ, ဘောတိ ဝဓု, ဘော ဒဏ္ဍိ, ဘော သယမ္ဘု.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອ ສິ ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ສິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ໂພຕິ ອິດຖິ, ໂພຕິ ວທຸ, ໂພ ທັນດິ, ໂພ ສະຍັມພຸ.

---

အနပုံသကာနီတိ [Pg.73] ကိမတ္ထံ? သုခကာရိ ဒါနံ, သုခကာရိ သီလံ, သီဃယာယိ စိတ္တံ.

ຄຳວ່າ "ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ເປັນນະປຸງສະກະລິງ ເຊັ່ນ: ສຸຂະກາຣິ ທານັງ, ສຸຂະກາຣິ ສີລັງ, ສີຄະຍາຍິ ຈິດຕັງ.

---

၈၆, ၂၂၇. ဥဘာဒိတော နမိန္နံ.

໘໖, ໒໒໗. ຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ ມີ "ອຸພະ" ເປັນຕົ້ນ, ແປງ "ນັງ" ວິພັດ ເປັນ "ອິນນັງ".

---

ဥဘဣစ္စေဝမာဒိတော သင်္ချာတော နံဝစနဿ ဣန္နံ ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ ມີ "ອຸພະ" ເປັນຕົ້ນ, ຍ່ອມມີການແປງ "ນັງ" ວິພັດ ເປັນ "ອິນນັງ".

---

ဥဘိန္နံ, ဒုဝိန္နံ.

ອຸພິນນັງ, ທຸວິນນັງ.

---

ဥဘာဒိတောတိ ကိမတ္ထံ? ဥဘယေသံ.

ຄຳວ່າ "ຫຼັງຈາກ ອຸພະ ເປັນຕົ້ນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ອຸພະ" ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ອຸພະເຍສັງ.

---

၈၇, ၂၃၁. ဣဏ္ဏမိဏ္ဏန္နံ တီဟိ သင်္ချာဟိ.

໘໗, ໒໓໑. ຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ "ຕິ" (ສາມ), ແປງ "ນັງ" ວິພັດ ເປັນ "ອິນນັງ" ແລະ "ອິນນັນນັງ".

---

နံဝစနဿ ဣဏ္ဏံ ဣဏ္ဏန္နံ ဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ တီဟိ သင်္ချာဟိ.

ຍ່ອມມີການແປງ "ນັງ" ວິພັດ ເປັນ "ອິນນັງ" ແລະ "ອິນນັນນັງ" ເຫຼົ່ານີ້ ຫຼັງຈາກສັງຂະຍາ "ຕິ" (ສາມ).

---

တိဏ္ဏံ, တိဏ္ဏန္နံ.

ຕິນນັງ, ຕິນນັນນັງ.

---

တီဟီတိ ကိမတ္ထံ? ဒွိန္နံ.

ຄຳວ່າ "ຫຼັງຈາກ ຕິ (ສາມ)" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ຕິ" ເຊັ່ນ: ທະວິນນັງ.

---

၈၈, ၁၄၇. ယောသု ကတနိကာရလောပေသု ဒီဃံ.

໘໘, ໑໔໗. ເມື່ອມີການແປງ ຫຼື ລົບ "ໂຍ" ວິພັດແລ້ວ, ໃຫ້ທີຄະ (ເຮັດໃຫ້ສຽງຍາວ).

---

သဗ္ဗေ သရာ ယောသု ကတနိကာရလောပေသု ဒီဃမာပဇ္ဇန္တေ.

ສະຫຼະທັງປວງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ (ສຽງຍາວ) ເມື່ອມີການແປງ ຫຼື ລົບ "ໂຍ" ວິພັດແລ້ວ.

---

အဂ္ဂီ, ဘိက္ခူ, ရတ္တီ, ယာဂူ, အဋ္ဌီ, အဋ္ဌီနိ, အာယူ, အာယူနိ, သဗ္ဗာနိ, ယာနိ, တာနိ, ကာနိ, ကတမာနိ, ဧတာနိ, အပူနိ, ဣမာနိ.

ອັກຄີ, ພິກຂູ, ຣັດຕີ, ຍາຄູ, ອັດຖີ, ອັດຖີນິ, ອາຍູ, ອາຍູນິ, ສັບພານິ, ຍານິ, ຕານິ, ການິ, ກະຕະມານິ, ເອຕານິ, ອະປູນິ, ອິມານິ.

---

ယောသွီတိ [Pg.74] ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂိ, ဘိက္ခု, ရတ္တိ, ယာဂု, သဗ္ဗော, ယော, သော, ကော, အမုကော.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອ ໂຍ ວິພັດ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ໂຍ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: ອັກຄິ, ພິກຂຸ, ຣັດຕິ, ຍາຄຸ, ສັບໂພ, ໂຍ, ໂສ, ໂກ, ອະມຸໂກ.

---

ကတနိကာရလောပေသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိယော, ဝဓုယော, သယမ္ဘုဝေါ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອມີການແປງ ຫຼື ລົບແລ້ວ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີການແປງ ຫຼື ລົບ ເຊັ່ນ: ອິດຖິໂຍ, ວທຸໂຍ, ສະຍັມພຸໂວ.

---

ပုနာရမ္ဘဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? နိစ္စဒီပနတ္ထံ. အဂ္ဂီ, ဘိက္ခူ, ရတ္တီ, ယာနိ, တာနိ, ကတမာနိ.

ການກ່າວເຖິງສູດນີ້ອີກຄັ້ງ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອສະແດງຄວາມແນ່ນອນ (ສະແດງຜົນທີ່ແນ່ນອນ). ເຊັ່ນ: ອັກຄີ, ພິກຂູ, ຣັດຕີ, ຍານິ, ຕານິ, ກະຕະມານິ.

---

၈၉, ၈၇. သုနံဟိသု စ.

໘໙, ໘໗. ເມື່ອ "ສຸ", "ນັງ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ບາງ.

---

သုနံဟိဣစ္စေတေသု သဗ္ဗေ သရာ ဒီဃမာပဇ္ဇန္တေ.

ສະຫຼະທັງປວງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ (ສຽງຍາວ) ເມື່ອ "ສຸ", "ນັງ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အဂ္ဂီသု, အဂ္ဂီနံ, အဂ္ဂီဟိ, ရတ္တီသု, ရတ္တီနံ, ရတ္တီဟိ. ဘိက္ခူသု, ဘိက္ခူနံ, ဘိက္ခူဟိ. ပုရိသာနံ.

ອັກຄີສຸ, ອັກຄີນັງ, ອັກຄີຫິ, ຣັດຕີສຸ, ຣັດຕີນັງ, ຣັດຕີຫິ, ພິກຂູສຸ, ພິກຂູນັງ, ພິກຂູຫິ, ປຸຣິສານັງ.

---

ဧတေသွီတီ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂိနာ, ပါဏိနာ, ဒဏ္ဍိနာ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ສຸ", "ນັງ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ອັກຄິນາ, ປານິນາ, ທັນດິນາ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ. သုခေတ္တေသု ဗြဟ္မစာရိသု, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘဂဝါ ဘိက္ခုနံ ဒတွာ သကေဟိ ပါဏိဘိ.

ການໃສ່ຄຳວ່າ "ຈະ" ແມ່ນເພື່ອຫ້າມ (ບໍ່ໃຫ້ທີຄະໃນບາງກໍລະນີ). ເຊັ່ນ: ສຸເຂດເຕສຸ ພຣົຫມະຈາຣິສຸ, ທັມມະມັກຂາສິ ພະຄະວາ ພິກຂຸນັງ ທັຕວາ ສະເກຫິ ປານິພິ.

---

၉၀, ၂၅၂. ပဉ္စာဒီနမတ္တံ.

໙໐, ໒໕໒. ແປງສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງສັງຂະຍາ ມີ "ປັນຈະ" ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອະ".

---

ပဉ္စာဒီနံ သင်္ချာနံ အန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ သုနံဟိဣစ္စေတေသု.

ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງສັງຂະຍາ ມີ "ປັນຈະ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອະ" ເມື່ອ "ສຸ", "ນັງ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပဉ္စသု, ပဉ္စန္နံ, ပဉ္စဟိ, ဆသု, ဆန္နံ, ဆဟိ, သတ္တသု, သတ္တန္နံ, သတ္တဟိ, အဋ္ဌသု, အဋ္ဌန္နံ, အဋ္ဌဟိ, နဝသု, နဝန္နံ, နဝဟိ, ဒသသု, ဒသန္နံ, ဒသဟိ.

ປັນຈະສຸ, ປັນຈັນນັງ, ປັນຈະຫິ, ຊະສຸ, ຊັນນັງ, ຊະຫິ, ສັດຕະສຸ, ສັດຕັນນັງ, ສັດຕະຫິ, ອັດຖະສຸ, ອັດຖັນນັງ, ອັດຖະຫິ, ນະວະສຸ, ນະວັນນັງ, ນະວະຫິ, ທະສະສຸ, ທະສັນນັງ, ທະສະຫິ.

---

ပဉ္စာဒီနမီတိ ကိမတ္ထံ? ဒွီသု, ဒွိန္နံ, ဒွီဟိ.

ຄຳວ່າ "ຂອງສັງຂະຍາ ມີ ປັນຈະ ເປັນຕົ້ນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ປັນຈະ" ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ທວີສຸ, ທະວິນນັງ, ທວີຫິ.

---

အတ္တမိတိဘာဝနိဒ္ဒေသော [Pg.75] ဥဘယဿာဂမနတ္ထံ, အန္တော ဥကာရော အတ္တမာပဇ္ဇတေ. စတဿန္နံ ဣတ္ထီနံ. တိဿန္နံ ဝေဒနာနံ.

ການລະບຸຄຳວ່າ "ອັດຕັງ" (ຄວາມເປັນ ອະ) ເປັນການສະແດງສະພາວະ (ພາວະນິດເທສະ) ເພື່ອໃຫ້ມີການລົງອາຄົມທັງສອງ (ຊ້ອນ ສສະ) ແລະແປງສະຫຼະ "ອຸ" ທີ່ສຸດທ້າຍເປັນ "ອະ". ເຊັ່ນ: ຈະຕັດສັນນັງ ອິດຖີນັງ, ຕິດສັນນັງ ເວທະນານັງ.

---

၉၁, ၁၉၄. ပတိဿိနီမှိ.

໙໑, ໑໙໔. ແປງສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ປະຕິ" ເປັນ "ອະ" ເມື່ອ "ອິນີ" ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပတိဿန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ ဣနီမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ປະຕິ" ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອະ" ເມື່ອ "ອິນີ" ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂဟပတာနီ.

ຄະຫະປະຕານີ.

---

ဣနီမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဂဟပတိ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອ ອິນີ ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ອິນີ" ປັດໄຈເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ຄະຫະປະຕິ.

---

၉၂, ၁၀၀. န္တုဿန္တော ယောသုစ.

໙໒, ໑໐໐. ແປງສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ຕຸ" ປັດໄຈ ເປັນ "ອະ" ເມື່ອ "ສຸ", "ນັງ", "ຫິ" ແລະ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ບາງ.

---

န္တုပစ္စယဿ အန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ သုနံဟိယောဣစ္စေတေသု ပရေသု.

ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ຕຸ" ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອະ" ເມື່ອ "ສຸ", "ນັງ", "ຫິ" ແລະ "ໂຍ" ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂုဏဝန္တေသု, ဂုဏဝန္တာနံ, ဂုဏဝန္တေဟိ, ဂုဏဝန္တာ, ဂုဏဝန္တေ.

ຄຸນະວັນເຕສຸ, ຄຸນະວັນຕານັງ, ຄຸນະວັນເຕຫິ, ຄຸນະວັນຕາ, ຄຸນະວັນເຕ.

---

န္တုဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဣသီနံ.

ຄຳວ່າ "ຂອງ ຕຸ ປັດໄຈ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ຕຸ" ປັດໄຈ ເຊັ່ນ: ອິສີນັງ.

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဂုဏဝါ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ສຸ", "ນັງ", "ຫິ" ແລະ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ຄຸນະວາ.

---

စဂ္ဂဟဏေန အညေသု ဝစနေသု အတ္တဉ္စ ဟောတိ. ဂုဏဝန္တသ္မိံ, ဂုဏဝန္တေန.

ດ້ວຍການໃສ່ຄຳວ່າ "ຈະ" ຈຶ່ງມີການແປງເປັນ "ອະ" ໃນວິພັດອື່ນໆນຳ. ເຊັ່ນ: ຄຸນະວັນຕັສມິງ, ຄຸນະວັນເຕນະ.

---

အန္တဂ္ဂဟဏေန န္တုပစ္စယဿ အန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ, ယောနဉ္စ ဣကာရော ဟောတိ. ဂုဏဝန္တိ.

ດ້ວຍການໃສ່ຄຳວ່າ "ອັນຕະ" ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ຕຸ" ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອະ" ແລະແປງ "ໂຍ" ວິພັດ ເປັນ "ອິ". ເຊັ່ນ: ຄຸນະວັນຕິ.

---

၉၃, ၁၀၆. သဗ္ဗဿ [Pg.76] ဝါ အံသေသု.

໙໓, ໑໐໖. ແປງ "ຕຸ" ປັດໄຈທັງໝົດ ເປັນ "ອະ" ບາງ ເມື່ອ "ອໍ" ແລະ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ အတ္တံ ဟောတိ ဝါ အံသဣစ္စေတေသု.

ຍ່ອມມີການແປງ "ຕຸ" ປັດໄຈທັງໝົດ ເປັນ "ອະ" ບາງ ເມື່ອ "ອໍ" ແລະ "ສະ" ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သတိမံ ဘိက္ခု, သတိမန္တံ ဘိက္ခုံ ဝါ, ဗန္ဓုမံ ရာဇာနံ, ဗန္ဓုမန္တံ ရာဇာနံ ဝါ, သတိမဿ ဘိက္ခုနော, သတိမတော ဘိက္ခုနော ဝါ, ဗန္ဓုမဿ ရညော သုင်္ကံ, ဗန္ဓုမတော ရညော ဝါ သုင်္ကံ ဒေတိ.

ສະຕິມັງ ພິກຂຸ, ຫຼື ສະຕິມັນຕັງ ພິກຂຸງ; ພັນທຸມັງ ຣາຊານັງ, ຫຼື ພັນທຸມັນຕັງ ຣາຊານັງ; ສະຕິມັດສະ ພິກຂຸໂນ, ຫຼື ສະຕິມະໂຕ ພິກຂຸໂນ; ພັນທຸມັດສະ ຣັນໂຍ ສຸງກັງ, ຫຼື ພັນທຸມະໂຕ ຣັນໂຍ ວາ ສຸງກັງ ເທຕິ.

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? သတိမာ ဘိက္ခု, ဗန္ဓုမာ ရာဇာ.

ຄຳວ່າ "ເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ເບື້ອງຫຼັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ສູດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີ "ອໍ" ແລະ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ສະຕິມາ ພິກຂຸ, ພັນທຸມາ ຣາຊາ.

---

၉၄, ၁၀၅. သိမှိ ဝါ.

໙໔, ໑໐໕. ສິມຫິ ວາ.

---

န္တုပစ္စယဿ အန္တဿ အတ္တံ ဟောတိ ဝါ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດ 'ສິ' ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ປ່ຽນສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ 'ນຕຸ' ປັດໄຈ ເປັນ 'ອະ' ບາງເທື່ອ.

---

ဟိမဝန္တော ပဗ္ဗတော.

ຫິມະວັນໂຕ ປັບພະໂຕ (ພູເຂົາຫິມະພານ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဟိမဝါ ပဗ္ဗတော.

ບົດວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ຫິມະວາ ປັບພະໂຕ'.

---

၉၅, ၁၄၅. အဂ္ဂိဿိနိ[Pg.77].

໙໕, ໑໔໕. ອັກຄິສສິນິ.

---

အဂ္ဂိဿန္တဿ ဣနိ ဟောတိ ဝါ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດ 'ສິ' ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ປ່ຽນສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ 'ອັກຄິ' ເປັນ 'ອິນິ' ບາງເທື່ອ.

---

ပုရတော အဂ္ဂိနိ, ပစ္ဆတော အဂ္ဂိနိ, ဒက္ခိဏတော အဂ္ဂိနိ, ဝါမတော အဂ္ဂိနိ.

ປຸຣະໂຕ ອັກຄິນິ (ໄຟຢູ່ທາງໜ້າ), ປັດສະໂຕ ອັກຄິນິ (ໄຟຢູ່ທາງຫຼັງ), ທັກຂິນະໂຕ ອັກຄິນິ (ໄຟຢູ່ທາງຂວາ), ວາມະໂຕ ອັກຄິນິ (ໄຟຢູ່ທາງຊ້າຍ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂိ.

ບົດວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ອັກຄິ'.

---

၉၆, ၁၄၈. ယောသွကတရဿော ဈော.

໙໖, ໑໔໘. ໂຍສວະກະຕະຣັສໂສ ໂຊ.

---

ယောသု အကတရဿော ဈော အတ္တမာပဇ္ဇတေ.

ເມື່ອວິພັດ 'ໂຍ' ທັງຫຼາຍຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, 'ຊະ' (ຄື ອິ, ອີ) ທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ອະ'.

---

အဂ္ဂယော မုနယော, ဣသယော, ဂဟပတယော.

ອັກຄະໂຍ (ໄຟທັງຫຼາຍ), ມຸນິໂຍ (ພະມຸນີທັງຫຼາຍ), ອິສະໂຍ (ພະຣືສີທັງຫຼາຍ), ຄະຫະປະຕະໂຍ (ຄະຫະບໍດີທັງຫຼາຍ).

---

ယောသွီတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂီသု.

ບົດວ່າ 'ໂຍສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ອັກຄີສຸ'.

---

အကတရဿောတိ ကိမတ္ထံ? ဒဏ္ဍိနော.

ບົດວ່າ 'ອະກະຕະຣັສໂສ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ທັນທິໂນ'.

---

ဈောတိ ကိမတ္ထံ? ရတ္တိယော.

ບົດວ່າ 'ຊະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ຣັດຕິໂຍ'.

---

၉၇, ၁၅၆. ဝေဝေါသု လော စ.

໙໗, ໑໕໖. ເວໂວສຸ ໂລ ຈະ.

---

ဝေဝေါဣစ္စေတေသု အကတရဿော လော အတ္တမာပဇ္ဇတေ.

ເມື່ອວິພັດ 'ເວ' ແລະ 'ໂວ' ເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, 'ລະ' (ຄື ອຸ, ອູ) ທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ອະ'.

---

ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခဝေါ, ဟေတဝေ, ဟေတဝေါ.

ພິກຂະເວ, ພິກຂະໂວ (ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ), ເຫຕະເວ, ເຫຕະໂວ (ເຫດທັງຫຼາຍ).

---

အကတရဿောတိ ကိမတ္ထံ? သယမ္ဘုဝေါ, ဝေဿဘုဝေါ, ပရာဘိဘုဝေါ.

ບົດວ່າ 'ອະກະຕະຣັສໂສ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ສະຍັມພຸໂວ', 'ເວສສະພຸໂວ', 'ປະຣາພິພຸໂວ'.

---

ဝေဝေါသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဟေတုနာ, ကေတုနာ, သေတုနာ.

ບົດວ່າ 'ເວໂວສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ເຫຕຸນາ', 'ເກຕຸນາ', 'ເສຕຸນາ'.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

การถือเอาอักษร 'จะ' เพื่อประโยชน์แก่การดึงเอา (บท 'อัตตัง' มา).

---

၉၈, ၁၈၆. မာတုလာဒီနမာနတ္တမီကာရေ.

໙໘, ໑໘໖. ມາຕຸລາດີນານານັດຕະມີກາເຣ.

---

မာတုလဣစ္စေဝမာဒီနံ အန္တော အာနတ္တမာပဇ္ဇတေ ဤကာရေ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອ 'ອີ' ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງສັບທັງຫຼາຍມີ 'ມາຕຸລະ' ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ອານະ'.

---

မာတုလာနီ[Pg.78], အယျကာနီ, ဝရုဏာနီ.

ມາຕຸລານີ (ປ້າ/ນ້າສະໄພ້), ອັຍຍະການີ (ຍ່າ/ຍາຍ), ວະຣຸນານີ (ນາງຟ້າວະລຸນີ).

---

ဤကာရေတိ ကိမတ္ထံ? ဘိက္ခုနီ, ရာဇိနီ, ဇာလိနီ, ဂဟပတာနီ.

ບົດວ່າ 'ອີກາເຣ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ພິກຂຸນີ', 'ຣາຊິນີ', 'ຊາລິນີ', 'ຄະຫະປະຕານີ'.

---

အာနတ္တဂ္ဂဟဏေန နဒီဣစ္စေတဿ ဒီသဒ္ဒဿ ဇ္ဇောဇ္ဇာ အာဒေသာ ဟောန္တိ သဟ ဝိဘတ္တိယာ ယောနာသဣစ္စေတေသု. နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, နဇ္ဇာ ကတံ တရင်္ဂံ, နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດ 'ອານະ', ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍມີ 'ໂຍ', 'ນາ' ແລະ 'ສະ' ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ປ່ຽນ 'ທີ' ສັບ ແຫ່ງ 'ນະທີ' ສັບ ເປັນ 'ຊໂຊ' ແລະ 'ຊຊາ' ພ້ອມກັບວິພັດ. ນັດໂຊ ສັນທັນຕິ (ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍຍ່ອມໄຫຼ), ນັດຊາ ກະຕັງ ຕະຣັງຄັງ (ຄື້ນອັນແມ່ນ້ຳເຮັດແລ້ວ), ນັດຊາ ເນຣັນຊະຣາຍະ ຕີເຣ (ທີ່ຝັ່ງແຫ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ).

---

၉၉, ၈၁. သ္မာဟိသ္မိံနံမှာဘိမှိဝါ.

໙໙, ໘໑. ສມາຫິສມິງນັງມຫາພິມຫິວາ.

---

သဗ္ဗတော လိင်္ဂတော သ္မာဟိသ္မိံ ဣစ္စေတေသံ မှာဘိမှိဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ຫຼັງຈາກລິງທັງປວງ, ປ່ຽນ 'ສມາ', 'ຫິ' ແລະ 'ສມິງ' ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ 'ມຫາ', 'ພິ' ແລະ 'ມຫິ' ຕາມລຳດັບ ບາງເທື່ອ.

---

ပုရိသမှာ, ပုရိသသ္မာ, ပုရိသေဘိ, ပုရိသေဟိ, ပုရိသမှိ, ပုရိသသ္မိံ.

ປຸຣິສັມຫາ, ປຸຣິສັສມາ (ແຕ່ບຸລຸດ), ປຸຣິເສພິ, ປຸຣິເສຫิ (ດ້ວຍບຸລຸດທັງຫຼາຍ), ປຸຣິສັມຫິ, ປຸຣິສັສມິງ (ໃນບຸລຸດ).

---

သ္မာဟိသ္မိံနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဝဏ္ဏဝန္တံ အဂန္ဓကံ ဝိရုဠှပုပ္ဖံ, မဟန္တံ ဆတ္တံ မဟာဆတ္တံ, မဟန္တံ ဓဇံ မဟာဓဇံ.

ບົດວ່າ 'ສມາຫິສມິງນັງ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ວັນນະວັນຕັງ ອະຄັນທະກັງ ວິຣຸລຫະປຸບຜັງ' (ດອກໄມ້ມີສີງາມ ແຕ່ບໍ່ມີກິ່ນຫອມ), 'ມະຫັນຕັງ ສັດຕັງ ມະຫາສັດຕັງ' (ຄັນຮົ່ມອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມະຫາສັດ), 'ມະຫັນຕັງ ທະຊັງ ມະຫາທະຊັງ' (ທຸງອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມະຫາທຸງ).

---

၁၀၀, ၂၁၄. န တိမေဟိ ကတာကာရေဟိ.

໑໐໐, ໒໑໔. ນະ ຕິເມຫິ ກະຕາການເຣຫິ.

---

တ ဣမဣစ္စေတေဟိ ကတာကာရေဟိ သ္မာသ္မိံ နံမှာမှိဣစ္စေတေ အာဒေသာ နေဝ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກ 'ຕະ' ແລະ 'ອິມະ' ເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ແປງເປັນ 'ອະ' ແລ້ວ, ບໍ່ໃຫ້ແປງ 'ສມາ' ແລະ 'ສມິງ' ເປັນ 'ມຫາ' ແລະ 'ມຫິ' ເລີຍ.

---

အသ္မာ ဌာနာ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အသ္မိံ ဌာနေ ဘယံ တိဋ္ဌတိ, အသ္မာ, အသ္မိံ.

ອັສມາ ຖານາ ພະຍັງ ອຸບປັດຊະຕິ (ໄພຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຈາກສະຖານທີ່ນີ້), ອັສມິງ ຖານີ ພະຍັງ ຕິດຖະຕິ (ໄພຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນີ້), ອັສມາ, ອັສມິງ.

---

ကတာကာရေဟီတိ [Pg.79] ကိမတ္ထံ? တမှာ, တမှိ, ဣမမှာ, ဣမမှိ.

ບົດວ່າ 'ກະຕາການເຣຫິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ຕັມຫາ', 'ຕັມຫິ', 'ອິມັມຫາ', 'ອິມັມຫິ'.

---

၁၀၁, ၈၀. သုဟိသွကာရော ဧ.

໑໐໑, ໘໐. ສຸຫິສວະກາໂຣ ເອ.

---

သုဟိဣစ္စေတေသု အကာရော ဧတ္တမာပဇ္ဇတေ.

ເມື່ອວິພັດ 'ສຸ' ແລະ 'ຫິ' ເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, 'ອະ' ອັກສອນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ເອ'.

---

သဗ္ဗေသု, ယေသု, တေသု, ကေသု, ပုရိသေသု, ဣမေသု, ကုသလေသု, တုမှေသု, အမှေသု, သဗ္ဗေဟိ, ယေဟိ, တေဟိ, ကေဟိ, ပုရိသေဟိ, ဣမေဟိ, ကုသလေဟိ, တုမှေဟိ, အမှေဟိ.

ສັບເພສຸ, ເຢສຸ, ເຕສຸ, ເກສຸ, ປຸຣິເສສຸ, ອິເມສຸ, ກຸສະເລສຸ, ຕຸມເຫສຸ, ອັມເຫສຸ, ສັບເພຫິ, ເຢຫິ, ເຕຫິ, ເກຫິ, ປຸຣິເສຫິ, ອິເມຫິ, ກຸສະເລຫິ, ຕຸມເຫຫິ, ອັມເຫຫິ.

---

၁၀၂, ၂၀၂. သဗ္ဗနာမာနံ နံမှိ စ.

໑໐໒, ໒໐໒. ສັບພະນາມານັງ ນັງມຫິ ຈະ.

---

သဗ္ဗေသံ သဗ္ဗနာမာနံ အန္တော အကာရော ဧတ္တမာပဇ္ဇတေ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດ 'ນັງ' ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະສຸດທ້າຍຄື 'ອະ' ຂອງສັບພະນາມທັງປວງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ເອ'.

---

သဗ္ဗေသံ, သဗ္ဗေသာနံ, ယေသံ, ယေသာနံ, တေသံ, တေသာနံ, ဣမေသံ, ဣမေသာနံ, ကေသံ, ကေသာနံ, ဣတရေသံ, ဣတရေသာနံ, ကတမေသံ, ကတမေသာနံ. သဗ္ဗနာမာနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အာစိဏ္ဏသမာစိဏ္ဏော.

ສັບເພສັງ, ສັບເພສານັງ, ເຢສັງ, ເຢສານັງ, ເຕສັງ, ເຕສານັງ, ອິເມສັງ, ອິເມສານັງ, ເກສັງ, ເກສານັງ, ອິຕະເຣສັງ, ອິຕະເຣສານັງ, ກະຕະເມສັງ, ກະຕະເມສານັງ. ບົດວ່າ 'ສັບພະນາມານັງ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ພຸດທານັງ ພະຄະວັນຕານັງ ອາຈິນນະສະມາຈິນໂນ' (ຄວາມປະພຶດທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງປະພຶດມາແລ້ວ).

---

အကာရောတိ ကိမတ္ထံ? အမူသံ, အမူသာနံ.

ບົດວ່າ 'ອະກາໂຣ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ອະມູສັງ', 'ອະມູສານັງ'.

---

နံမှီတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗေ, ဣမေ.

ບົດວ່າ 'ນັງມຫິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ສັບເພ', 'ອິເມ'.

---

စဂ္ဂဟဏ မနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາອັກສອນ 'ຈະ' ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການດຶງເອົາ (ບົດ 'ເອ' ມາ).

---

၁၀၃, ၇၉. အတော [Pg.80] နေန.

໑໐໓, ໗໙. ອະໂຕ ເນນະ.

---

တသ္မာ အကာရတော နာဝစနဿ ဧနာဒေသော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ 'ອະ' ອັກສອນນັ້ນ, ປ່ຽນວິພັດ 'ນາ' ເປັນ 'ເອ ນະ'.

---

သဗ္ဗေန, ယေန, တေန, ကေန, အနေန, ပုရိသေန, ရူပေန.

ສັບເພນະ, ເຢນະ, ເຕນະ, ເກນະ, ອະເນນະ, ປຸຣິເສນະ, ຣູເປນະ.

---

အတောတိ ကိမတ္ထံ? မုနိနာ, အမုနာ, ဘိက္ခုနာ.

ບົດວ່າ 'ອະໂຕ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ມຸນິນາ', 'ອະມຸນາ', 'ພິກຂຸນາ'.

---

နာတိ ကိမတ္ထံ? တသ္မာ.

ບົດວ່າ 'ນາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ຕັສມາ'.

---

၁၀၄, ၆၆. သော.

໑໐໔, ໖໖. ໂສ.

---

တသ္မာ အကာရတော သိဝစနဿ ဩကာရာဒေသော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ 'ອະ' ອັກສອນນັ້ນ, ປ່ຽນວິພັດ 'ສິ' ເປັນ 'ໂອ'.

---

သဗ္ဗော, ယော, သော, ကော, အမုကော, ပုရိသော.

ສັບໂພ, ໂຍ, ໂສ, ໂກ, ອະມຸໂກ, ປຸຣິໂສ.

---

သီတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသာနံ.

ບົດວ່າ 'ສິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ປຸຣິສານັງ'.

---

အတောတိ ကိမတ္ထံ? သယမ္ဘူ.

ບົດວ່າ 'ອະໂຕ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ສະຍັມພູ'.

---

၁၀၅, ၀. သော ဝါ.

໑໐໕, ໐. ໂສ ວາ.

---

တသ္မာ အကာရတော နာဝစနဿ သောအာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກ 'ອະ' ອັກສອນນັ້ນ, ປ່ຽນວິພັດ 'ນາ' ເປັນ 'ໂສ' ບາງເທື່ອ.

---

အတ္ထသော ဓမ္မံ ဇာနာတိ, ဗျဉ္ဇနသော အတ္ထံ ဇာနာတိ, အက္ခရသော, သုတ္တသော, ပဒသော, ယသသော. ဥပါယသော, သဗ္ဗသော, ထာမသော, ဌာနသော.

ອັດຖະໂສ ທັມມັງ ຊານາຕິ (ຍ່ອມຮູ້ທຳໂດຍເນື້ອຄວາມ), ພະຍັນຊະນະໂສ ອັດຖັງ ຊານາຕິ (ຍ່ອມຮູ້ເນື້ອຄວາມໂດຍພະຍັນຊະນະ), ອັກຂະຣະໂສ (ໂດຍອັກສອນ), ສຸດຕະໂສ (ໂດຍສູດ), ປະທະໂສ (ໂດຍບົດ), ຍະສະໂສ (ໂດຍຍົດ), ອຸປາຍະໂສ (ໂດຍອຸບາຍ), ສັບພະໂສ (ໂດຍປະການທັງປວງ), ທາມະໂສ (ໂດຍກຳລັງ), ຖານະໂສ (ໂດຍເຫດ).

---

ဝါတိ [Pg.81] ကိမတ္ထံ? ပါဒေန ဝါ ပါဒါရဟေန ဝါ အတိရေကပါဒေန ဝါ ယော ဘိက္ခု ထေယျစိတ္တေန ပရဿ ဘဏ္ဍံ ဂဏှာတိ, သော ဘိက္ခု ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော.

ບົດວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ປາເທນະ ວາ ປາທາຣະເຫນະ ວາ ອະຕິເຣກະປາເທນະ ວາ ໂຍ ພິກຂຸ ເຖຍຍະຈິດຕະນະ ປະຣັສສະ ພັນທັງ ຄັນຫາຕິ, ໂສ ພິກຂຸ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ ອະສັງວາໂສ' (ພິກຂຸໃດ ມີຈິດຄິດຈະລັກ ເອົາສິ່ງຂອງຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ ທີ່ມີລາຄາໄດ້ບາດໜຶ່ງ ຫຼື ຄວນຄ່າແກ່ບາດໜຶ່ງ ຫຼື ເກີນກວ່າບາດໜຶ່ງ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມເປັນປາຣາຊິກ ບໍ່ມີການຢູ່ຮ່ວມ).

---

၁၀၆, ၃၁၃. ဒီဃောရေဟိ.

໑໐໖, ໓໑໓. ທີໂຄເຣຫິ.

---

ဒီဃဩရဣစ္စေတေဟိ သ္မာဝစနဿ သောအာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກ 'ທີຄະ' ແລະ 'ໂອຣະ' ເຫຼົ່ານີ້, ປ່ຽນວິພັດ 'ສມາ' ເປັນ 'ໂສ' ບາງເທື່ອ.

---

ဒီဃသော, ဩရသော, ဒီဃမှာ, ဩရမှာ.

ທີຄະໂສ (ໂດຍຍາວ), ໂອຣະໂສ (ໂດຍເບື້ອງນີ້), ທີຄັມຫາ (ຈາກທີ່ຍາວ), ໂອຣັມຫາ (ຈາກເບື້ອງນີ້).

---

ဒီဃောရေဟိတိ ကိမတ္ထံ? သရမှာ, ဝစနမှာ.

ບົດວ່າ 'ທີໂຄເຣຫິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ 'ສະຣັມຫາ', 'ວະຈະນັມຫາ'.

---

၁၀၇, ၆၉. သဗ္ဗယောနီနမာဧ.

໑໐໗, ໖໙. ສັບພະໂຍນີນັງ ອາເອ.

---

တသ္မာ အကာရတော သဗ္ဗေသံ ယောနီနံအာဧ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງອັກສອນ 'ອະ' (ອະກາຣະ), ການແປງ 'ໂຍ' ແລະ 'ນີ' ວິພັດທັງໝົດ ເປັນ 'ອາ' ແລະ 'ເອ' ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ပုရိသာ, ပုရိသေ, ရူပါ, ရူပေ.

ປຸຣິສາ, ປຸຣິເສ, ຮູປາ, ຮູເປ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂယော, မုနယော, ဣသယော.

ບົດວ່າ 'ວາ' (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ອັກຄະໂຍ, ມຸນັຍໂຍ, ອິສັຍໂຍ.

---

ယောနီနန္တိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသဿ, ရူပဿ.

ບົດວ່າ 'ໂຍນີນັງ' (ແຫ່ງໂຍ ແລະ ນີ ວິພັດທັງຫຼາຍ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ປຸຣິສັສສະ, ຮູປັສສະ.

---

အကာရတောတိ ကိမတ္ထံ? ဒဏ္ဍိနော, အဋ္ဌီနိ, အဂ္ဂီ ပဇ္ဇလန္တိ, မုနီ စရန္တိ.

ບົດວ່າ 'ອະກາຣະໂຕ' (ຈາກອັກສອນ ອະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ທັນທິໂນ, ອັດຖີນິ, ອັກຄີ ປັດຊະລັນຕິ, ມຸນີ ຈະຣັນຕິ.

---

၁၀၈, ၉၀. သ္မာသ္မိံနံဝါ.

໑໐໘, ໙໐. ສະມາສະມິງນັງ ວາ.

---

တသ္မာ အကာရတော သဗ္ဗေသံ သ္မာသ္မိံဣစ္စေတေသံ အာ ဧ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງອັກສອນ 'ອະ' (ອະກາຣະ), ການແປງ 'ສະມາ' ແລະ 'ສະມິງ' ວິພັດທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ 'ອາ' ແລະ 'ເອ' ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ပုရိသာ[Pg.82], ပုရိသသ္မာ, ပုရိသေ, ပုရိသသ္မိံ.

ປຸຣິສາ, ປຸຣິສັສມາ, ປຸຣິເສ, ປຸຣິສັສມິງ.

---

အကာရတောတိ ကိမတ္ထံ? ဒဏ္ဍိနာ, ဒဏ္ဍိသ္မိံ, ဘိက္ခုနာ, ဘိက္ခုသ္မိံ.

ບົດວ່າ 'ອະກາຣະໂຕ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ທັນທິນາ, ທັນທິສມິງ, ພິກຂຸນາ, ພິກຂຸສມິງ.

---

၁၀၉, ၃၀၄. အာယ စတုတ္ထေကဝစနဿတု.

໑໐໙, ໓໐໔. ອາຍະ ຈະຕຸດເຖກະວະຈະນັດສະຕຸ.

---

တသ္မာ အကာရတော စတုတ္ထေကဝစနဿ အာယာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງອັກສອນ 'ອະ', ການແປງ 'ສະ' ວິພັດ ຈອນຕຸຖີວິພັດ ເອກະວະຈະນະ ເປັນ 'ອາຍະ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

ອັດຖາຍະ ຫิຕາຍະ ສຸຂາຍະ ເທວະມະນຸດສານັງ ພຸດໂທ ໂລເກ ອຸບປັດຊະຕິ.

---

အတောတိ ကိမတ္ထံ? ဣသိဿ.

ບົດວ່າ 'ອະໂຕ' (ຈາກອັກສອນ ອະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ອິສິສສະ.

---

စတုတ္ထီတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသဿ မုခံ.

ບົດວ່າ 'ຈະຕຸດຖີ' (ວິພັດທີສີ່) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ປຸຣິສັສສະ ມຸຂໍ.

---

ဧကဝစနဿေတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသာနံ ဒဒါတိ.

ບົດວ່າ 'ເອກະວະຈະນັສສະ' (ແຫ່ງເອກະວະຈະນະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ປຸຣິສານັງ ທະທາຕິ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဒါတာ ဟောတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ.

ບົດວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ທາຕາ ໂຫຕິ ສະມະນັສສະ ວາ ພຣາຫະມະນັສສະ ວາ.

---

တုဂ္ဂဟဏေနတ္ထဉ္စ ဟောတိ. အတ္ထတ္ထံ, ဟိတတ္ထံ, သုခတ္ထံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຕຸ' (ໃນສູດນີ້), ການແປງເປັນ 'ອັດຖັງ' ກໍຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ອັດຖັດຖັງ, ຫິຕັດຖັງ, ສຸຂັດຖັງ.

---

၁၁၀, ၂၀၁. တယော နေဝ စ သဗ္ဗနာမေဟိ.

໑໑໐, ໒໐໑. ຕະໂຍ ເນວະ ຈະ ສັບພະນາມີຫິ.

---

တေဟိ သဗ္ဗနာမေဟိ အကာရန္တေဟိ သ္မာသ္မိံ သဣစ္စေတေသံ တယော အာ ဧ အာယာဒေသာ နေဝ ဟောန္တိ.

ເບື້ອງຫຼັງສັບພະນາມທັງຫຼາຍທີ່ສຸດດ້ວຍອັກສອນ 'ອະ' ເຫຼົ່ານັ້ນ, ການແປງທັງສາມ ຄື 'ອາ', 'ເອ' ແລະ 'ອາຍະ' ແທນ 'ສະມາ', 'ສະມິງ' ແລະ 'ສະ' ວິພັດເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີເລີຍ.

---

သဗ္ဗသ္မာ[Pg.83], သဗ္ဗသ္မိံ, သဗ္ဗဿ. ယသ္မာ, ယသ္မိံ, ယဿ. တသ္မာ, တသ္မိံ, တဿ. ကသ္မာ, ကသ္မိံ, ကဿ. ဣမသ္မာ, ဣမသ္မိံ, ဣမဿ.

ສັບພັສມາ, ສັບພັສມິງ, ສັບພັສສະ. ຍັສມາ, ຍັສມິງ, ຍັສສະ. ຕັສມາ, ຕັສມິງ, ຕັສສະ. ກັສມາ, ກັສມິງ, ກັສສະ. ອิມັສມາ, ອิມັສມິງ, ອิມັສສະ.

---

သဗ္ဗနာမေဟီတိ ကိမတ္ထံ? ပါပါ, ပါပေ, ပါပါယ.

ບົດວ່າ 'ສັບພະນາມີຫິ' (ຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ: ປາປາ, ປາເປ, ປາປາຍະ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຈະ' ແມ່ນເພື່ອດຶງເອົາບົດອື່ນມາ (ຕາມຫຼັກການ).

---

၁၁၁, ၁၇၉. ဃတော နာဒီနံ.

໑໑໑, ໑໗໙. ຄະໂຕ ນາດີນັງ.

---

တသ္မာ ဃတော နာဒီနမေကဝစနာနံ ဝိဘတ္တိဂဏာနံ အာယာဒေသော ဟောတိ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ຄະ' (ຄະໂຕ), ການແປງວິພັດເອກະວະຈະນະທັງຫຼາຍ ທີ່ມີ 'ນາ' ວິພັດເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອາຍະ' ຍ່ອມມີ.

---

ကညာယ ကတံ ကမ္မံ, ကညာယ ဒီယတေ, ကညာယ နိဿဋံ ဝတ္ထံ. ကညာယ ပရိဂ္ဂဟော, ကညာယ ပတိဋ္ဌိတံ သီလံ.

ກັນຍາຍະ ກະຕັງ ກຳມັງ, ກັນຍາຍະ ທິຍະເຕ, ກັນຍາຍະ ນິສສະຕັງ ວັດຖັງ. ກັນຍາຍະ ປະຣິກຄະໂຫ, ກັນຍາຍະ ປະຕິຕຖິຕັງ ສີລັງ.

---

ဃတောတိ ကိမတ္ထံ? ရတ္တိယာ, ဣတ္ထိယာ, ဓေနုယာ, ဝဓုယာ.

ບົດວ່າ 'ຄະໂຕ' (ຈາກຄຳທີ່ຊື່ວ່າ ຄະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຄະ ເຊັ່ນ: ຮັດຕິຍາ, ອິດຖິຍາ, ເທນຸຍາ, ວະທຸຍາ.

---

နာဒီနမိတိ ကိမတ္ထံ? ကညံ ပဿတိ, ဝိဇ္ဇံ, ဝီဏံ, ဂင်္ဂံ.

ບົດວ່າ 'ນາດີນັງ' (ມີ ນາ ວິພັດເປັນຕົ້ນ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ມີ ນາ ວິພັດເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ກັນຍັງ ປັດສະຕິ, ວິຊຊັງ, ວີນັງ, ຄັງຄັງ.

---

ဧကဝစနာနမိတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗာသု, ယာသု, တာသု, ကာသု, ဣမာသု, ပဘာသု.

ບົດວ່າ 'ເອກະວະຈະນານັງ' (ແຫ່ງເອກະວະຈະນະທັງຫຼາຍ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນເອກະວະຈະນະ ເຊັ່ນ: ສັບພາສຸ, ຍາສຸ, ຕາສຸ, ກາສຸ, ອິມາສຸ, ປະພາສຸ.

---

၁၁၂, ၁၈၃. ပတော ယာ.

໑໑໒, ໑໘໓. ປະໂຕ ຍາ.

---

တသ္မာ ပတော နာဒီနမေကဝစနာနံ ဝိဘတ္တိဂဏာနံ ယာအာဒေသော ဟောတိ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ປະ' (ປະໂຕ), ການແປງວິພັດເອກະວະຈະນະທັງຫຼາຍ ທີ່ມີ 'ນາ' ວິພັດເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ຍາ' ຍ່ອມມີ.

---

ရတ္တိယာ[Pg.84], ဣတ္ထိယာ, ဒေဝိယာ, ဓေနုယာ, ယာဂုယာ, ဝဓုယာ.

ຮັດຕິຍາ, ອິດຖິຍາ, ເທວິຍາ, ເທນຸຍາ, ຍາກຸຍາ, ວະທຸຍາ.

---

နာဒီနမိတိ ကိမတ္ထံ? ရတ္တီ, ရတ္တိံ, ဣတ္ထီ, ဣတ္ထိံ.

ບົດວ່າ 'ນາດີນັງ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ຮັດຕີ, ຮັດຕິງ, ອິດຖີ, ອິດຖິງ.

---

ပတောတိ ကိမတ္ထံ? ကညာယ, ဝီဏာယ, ဂင်္ဂါယ, ပဘာယ, သောဘာယ.

ບົດວ່າ 'ປະໂຕ' (ຈາກຄຳທີ່ຊື່ວ່າ ປະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ປະ ເຊັ່ນ: ກັນຍາຍະ, ວີນາຍະ, ຄັງຄາຍະ, ປະພາຍະ, ໂສພາຍະ.

---

ဧကဝစနာနမိတိ ကိမတ္ထံ? ရတ္တီနံ, ဣတ္ထီနံ.

ບົດວ່າ 'ເອກະວະຈະນານັງ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນເອກະວະຈະນະ ເຊັ່ນ: ຮັດຕີນັງ, ອິດຖີນັງ.

---

၁၁၃, ၁၃၂. သခတော ဂဿေ ဝါ.

໑໑໓, ໑໓໒. ສະຂະໂຕ ຄັດເສ ວາ.

---

တသ္မာ သခတော ဂဿ အကာရ အာကာရ ဣကာရ ဤကာရ ဧကာရာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງສັບ 'ສະຂະ' (ສະຂະໂຕ), ການແປງ 'ຄະ' (ສິ ອະລາປະນະ) ເປັນ ອັກສອນ 'ອະ', 'ອາ', 'ອິ', 'ອີ' ແລະ 'ເອ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဘော သခ, ဘော သခါ, ဘော သခိ, ဘော သခီ, ဘော သခေ.

ໂພ ສະຂະ, ໂພ ສະຂາ, ໂພ ສະຂິ, ໂພ ສະຂີ, ໂພ ສະເຂ.

---

၁၁၄, ၁၇၈. ဃတေ စ.

໑໑໔, ໑໗໘. ຄະເຕ ຈະ.

---

တသ္မာ ဃတော ဂဿ ဧကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ຄະ', ການແປງ 'ຄະ' (ສິ ອະລາປະນະ) ເປັນ 'ເອ' ຍ່ອມມີ.

---

ဘောတိ အယျေ, ဘောတိ ကညေ, ဘောတိ ခရာဒိယေ.

ໂພຕິ ອັຍເຍ, ໂພຕິ ກັນເຍ, ໂພຕິ ຂະຣາທິເຍ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ, သန္နိဋ္ဌာနံ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຈະ' ແມ່ນເພື່ອການກຳນົດແນ່ນອນ (ອະວະທາຣະນະ) ຫຼື ການຕັດສິນ.

---

၁၁၅, ၁၈၁. န အမ္မာဒိတော.

໑໑໕, ໑໘໑. ນະ ອຳມາທິໂຕ.

---

တတော အမ္မာဒိတော ဂဿ ဧကာရတ္တံ န ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງສັບມີ 'ອຳມາ' ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ, ການແປງ 'ຄະ' ເປັນ 'ເອ' ຍ່ອມບໍ່ມີ.

---

ဘောတိ [Pg.85] အမ္မာ, ဘောတိ အန္နာ, ဘောတိ အမ္ဗာ, ဘောတိ တာတာ.

ໂພຕິ ອຳມາ, ໂພຕິ ອັນນາ, ໂພຕິ ອຳພາ, ໂພຕິ ຕາຕາ.

---

အမ္မာဒိတောတိ ကိမတ္ထံ? ဘောတိ ကညေ.

ບົດວ່າ 'ອຳມາທິໂຕ' (ຈາກສັບມີ ອຳມາ ເປັນຕົ້ນ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ອຳມາ ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ໂພຕິ ກັນເຍ.

---

၁၁၆, ၁၅၇. အကတရဿာ လတော ယွာလပနဿ ဝေဝေါ.

໑໑໖, ໑໕໗. ອະກະຕະຣັດສາ ລະໂຕ ໂຍວາລາປະນັດສະ ເວໂວ.

---

တသ္မာ အကတရဿာ လတော ယွာလပနဿ ဝေဝေါအာဒေသာ ဟောန္တိ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ລະ' ທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລັດສະ (ສັ້ນລົງ), ການແປງ 'ໂຍ' ວິພັດ ອະລາປະນະ ເປັນ 'ເວ' ແລະ 'ໂວ' ຍ່ອມມີ.

---

ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခဝေါ, ဟေတဝေ, ဟေတဝေါ.

ພິກຂະເວ, ພິກຂະໂວ, ເຫຕະເວ, ເຫຕະໂວ.

---

အကတရဿာတိ ကိမတ္ထံ? သယမ္ဘုဝေါ.

ບົດວ່າ 'ອະກະຕະຣັດສາ' (ທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລັດສະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳເຊັ່ນ: ສະຍັມພຸໂວ.

---

လတောတိ ကိမတ္ထံ? နာဂိယော, ဓေနုယော, ယာဂုယော.

ບົດວ່າ 'ລະໂຕ' (ຈາກຄຳທີ່ຊື່ວ່າ ລະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ລະ ເຊັ່ນ: ນາຄິໂຍ, ເທນຸໂຍ, ຍາກຸໂຍ.

---

အာလပနဿေတိ ကိမတ္ထံ? တေ ဟေတဝေါ, တေ ဘိက္ခဝေါ.

ບົດວ່າ 'ອະລາປະນັສສະ' (ແຫ່ງອະລາປະນະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນອະລາປະນະ ເຊັ່ນ: ເຕ ເຫຕະໂວ, ເຕ ພິກຂະໂວ.

---

၁၁၇, ၁၂၄. ဈလတော သဿနော ဝါ.

໑໑໗, ໑໒໔. ຊະລະໂຕ ສັດສະໂນ ວາ.

---

တသ္မာ ဈလတော သဿ ဝိဘတ္တိဿ နော အာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເພາະສະນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ຊະ' ແລະ 'ລະ', ການແປງ 'ສະ' ວິພັດ ເປັນ 'ໂນ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

အဂ္ဂိနော, အဂ္ဂိဿ, သခိနော, သခိဿ, ဒဏ္ဍိနော, ဒဏ္ဍိဿ, ဘိက္ခုနော, ဘိက္ခုဿ, သယမ္ဘုနော, သယမ္ဘုဿ.

ອັກຄິໂນ, ອັກຄິສສະ, ສະຂິໂນ, ສະຂິສສະ, ທັນທິໂນ, ທັນທິສສະ, ພິກຂຸໂນ, ພິກຂຸສສະ, ສະຍັມພຸໂນ, ສະຍັມພຸສສະ.

---

သဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဣသိနာ, ဘိက္ခုနာ.

ບົດວ່າ 'ສັສສະ' (ແຫ່ງ ສະ ວິພັດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ສະ ວິພັດ ເຊັ່ນ: ອິສິນາ, ພິກຂຸນາ.

---

ဈလတောတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသဿ.

ບົດວ່າ 'ຊະລາໂຕ' (ຈາກຄຳທີ່ຊື່ວ່າ ຊະ ແລະ ລະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຊະ ຫຼື ລະ ເຊັ່ນ: ປຸຣິສັສສະ.

---

၁၁၈, ၁၄၆. ဃပတော [Pg.86] စ ယောနံ လောပေါ.

໑໑໘, ໑໔໖. ຄະປະໂຕ ຈະ ໂຍນັງ ໂລໂປ.

---

တေဟိ ဃပဈလဣစ္စေတေဟိ ယောနံ လောပေါ ဟောတိ ဝါ.

ເບື້ອງຫຼັງຄຳທີ່ຊື່ວ່າ 'ຄະ', 'ປະ', 'ຊະ' ແລະ 'ລະ' ເຫຼົ່ານີ້, ການລົບ 'ໂຍ' ວິພັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ကညာ, ကညာယော. ရတ္တီ, ရတ္တိယော, ဣတ္ထီ, ဣတ္ထိယော, ယာဂူ, ယာဂုယော, ဝဓူ, ဝဓုယော. အဂ္ဂီ, အဂ္ဂယော. ဘိက္ခူ, ဘိက္ခဝေါ. သယမ္ဘူ, သယမ္ဘုဝေါ. အဋ္ဌီ, အဋ္ဌီနိ, အာယူ, အာယူနိ.

ກັນຍາ, ກັນຍາໂຍ. ຮັດຕີ, ຮັດຕິໂຍ, ອິດຖີ, ອິດຖິໂຍ, ຍາກູ, ຍາກຸໂຍ, ວະທູ, ວະທຸໂຍ. ອັກຄີ, ອັກຄະໂຍ. ພິກຂູ, ພິກຂະໂວ. ສະຍັມພູ, ສະຍັມພຸໂວ. ອັດຖີ, ອັດຖີນິ, ອາຍູ, ອາຍູນິ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາ ຈ-ສັບ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການດຶງມາ.

---

၁၁၉, ၁၅၅. လတော ဝေါကာရော စ.

໑໑໙, ໑໕໕. ຫຼັງຈາກ ລ-ອັກສອນ ແປງ ໂຍ ເປັນ ໂວ ແດ່.

---

တသ္မာ လတော ယောနံ ဝေါကာရော ဟောတိ ဝါ.

ເພາະສະນັ້ນ, ຫຼັງຈາກ ລ-ອັກສອນ, ແປງ ໂຍ ວິບັດ ທັງຫຼາຍ ເປັນ ໂວ ບາງ.

---

ဘိက္ခဝေါ, ဘိက္ခူ, သယမ္ဘုဝေါ, သယမ္ဘူ.

ພິກຂະໂວ, ພິກຂູ, ສະຍັມພຸໂວ, ສະຍັມພູ.

---

ကာရဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? ယောနံ နော စ ဟောတိ. ဇန္တုနော.

ການຖືເອົາ ກາຣ-ອັກສອນ ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອແປງ ໂຍ ວິບັດ ເປັນ ໂນ ແດ່. ເຊັ່ນ: ຊັນຕຸໂນ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ, အမူ ပုရိသာ တိဋ္ဌန္တိ, အမူ ပုရိသေ ပဿထ.

Core-ສັບ (ຈ-ສັບ) ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຫ້າມ, ເຊັ່ນ: ອະມູ ປຸຣິສາ ຕິດຖັນຕິ, ອະມູ ປຸຣิເສ ປັດສະຖະ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ກັນທຳອິດ ໃນ ນາມະກັນ.

---

ဒုတိယကဏ္ဍ

ກັນທີສອງ

---

၁၂၀, ၂၄၃. အမှဿ မမံ သပိဘတ္တိဿ သေ.

໑໒໐, ໒໔໓. ແປງ ອັມຫະ-ສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ມະມັງ ເມື່ອ ສະ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ အမှသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ မမံ အာဒေသော ဟောတိ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງ ອັມຫະ-ສັບ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ມະມັງ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ສະ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

မမံ [Pg.87] ဒီယတေ ပုရိသေန, မမံ ပရိဂ္ဂဟော.

ມະມັງ ທິຍະເຕ ປຸຣິເສນະ, ມະມັງ ປະຣິກຄະໂຫ.

---

၁၂၁, ၂၃၃. မယံ ယောမှိ ပဌမေ.

໑໒໑, ໒໓໓. ແປງ ອັມຫະ-ສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ມະຍັງ ເມື່ອ ໂຍ-ວິບັດ ທີໜຶ່ງ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ အမှသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ မယံအာဒေသော ဟောတိ ယောမှိ ပဌမေ.

Commercial/Grammar: ການແປງ ອັມຫະ-ສັບ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ມະຍັງ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ໂຍ-ວິບັດ ທີໜຶ່ງ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

မယံ ဂစ္ဆာမ, မယံ ဒေမ.

ມະຍັງ ຄັດສາມະ, ມະຍັງ ເທມະ.

---

အမှဿေတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသာ တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ອັມຫັດສະ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ອັມຫະ-ສັບ ເຊັ່ນ: ປຸຣິສາ ຕິດຖັນຕິ.

---

ယောမှီတိ ကိမတ္ထံ? အဟံ ဂစ္ဆာမိ.

ຄຳວ່າ 'ໂຍມຫິ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ໂຍ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ອະຫັງ ຄັດສາມິ.

---

ပဌမေတိ ကိမတ္ထံ? အမှာကံ ပဿသိ တွံ.

ຄຳວ່າ 'ປະຖະເມ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນ ໂຍ-ວິບັດ ທີໜຶ່ງ ເຊັ່ນ: ອັມຫາກັງ ປັດສະສິ ຕວັງ.

---

၁၂၂, ၉၉. န္တုဿ န္တော.

໑໒໒, ໙໙. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັນໂຕ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ န္တောအာဒေသော ဟောတိ ယောမှိ ပဌမေ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັນໂຕ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ໂຍ-ວິບັດ ທີໜຶ່ງ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂုဏဝန္တော တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຸນາວັນໂຕ ຕິດຖັນຕິ.

---

န္တုဿေတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗေ သတ္တာ ဂစ္ဆန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ອັນຕຸດສະ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ເຊັ່ນ: ສັບເພ ສັດຕາ ຄັດສັນຕິ.

---

ပဌမေတိ ကိမတ္ထံ? ဂုဏဝန္တေ ပဿန္တိ ဇနာ.

ຄຳວ່າ 'ປະຖະເມ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນ ໂຍ-ວິບັດ ທີໜຶ່ງ ເຊັ່ນ: ຄຸນາວັນເຕ ປັດສັນຕິ ຊະນາ.

---

၁၂၃, ၁၀၃. န္တဿ သေ ဝါ.

໑໒໓, ໑໐໓. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັນຕັດສະ ບາງ ເມື່ອ ສະ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ န္တဿာဒေသော ဟောတိ ဝါ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັນຕັດສະ ຍ່ອມມີ ບາງ ເມື່ອ ສະ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သီလဝန္တဿ ဈာယိနော, သီလဝတော ဈာယိနော ဝါ.

ສີລະວັນຕັດສະ ຊາຍິໂນ, ຫຼື ສີລະວະໂຕ ຊາຍິໂນ.

---

သေတိ ကိမတ္ထံ? သီလဝါ တိဋ္ဌတိ.

ຄຳວ່າ 'ເສ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ສະ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ສີລະວາ ຕິດຖະຕິ.

---

၁၂၄, ၉၈. အာ [Pg.88] သိမှိ.

໑໒໔, ໙໘. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອາ ເມື່ອ ສິ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝန္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ အာအာဒေသော ဟောတိ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອາ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ສິ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂုဏဝါ, ပညဝါ, သီလဝါ, ဗလဝါ, ဓနဝါ, မတိမာ, သတိမာ, ဓိတိမာ.

ຄຸນາວາ, ປັນຍາວາ, ສີລະວາ, ພະລະວາ, ทະນະວາ, ມະຕິມາ, ສະຕິມາ, ທິຕິມາ.

---

န္တုဿေတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသော တိဋ္ဌတိ.

ຄຳວ່າ 'ອັນຕຸດສະ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ເຊັ່ນ: ປຸຣິໂສ ຕິດຖະຕິ.

---

သိမှီတိ ကိမတ္ထံ? သီလဝန္တော တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ສິມຫິ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ສິ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ສີລະວັນໂຕ ຕິດຖັນຕິ.

---

၁၂၅, ၁၉၈. အံ နပုံသကေ.

໑໒໕, ໑໙໘. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ အံအာဒေသော ဟောတိ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັງ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ສິ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ.

---

ဂုဏဝံ စိတ္တံ တိဋ္ဌတိ, ရုစိမံ ပုပ္ဖံ ဝိရောစတိ.

ຄຸນາວັງ ຈິດຕັງ ຕິດຖະຕິ, ຣຸຈິມັງ ປຸບຜັງ ວິໂຣຈະຕິ.

---

သိမှိတိ ကိမတ္ထံ? ဝဏ္ဏဝန္တံ အဂန္ဓကံ ဝိရူဠှပုပ္ဖံ ပဿသိ တွံ.

ຄຳວ່າ 'ສິມຫິ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ສິ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ວັນນະວັນຕັງ ອະຄັນທະກັງ ວິຣູລະປຸບຜັງ ປັດສະສິ ຕວັງ.

---

၁၂၆, ၁၀၁. အဝဏ္ဏာ စ ဂေ.

໑໒໖, ໑໐໑. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັງ ແລະ ອະວັນນະ ເມື່ອ ຄະ-ສັນຍາ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ အံ အဝဏ္ဏာ စ ဟောန္တိ ဂေ ပရေ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອັງ ແລະ ອະວັນນະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ຄະ-ສັນຍາ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဘော ဂုဏဝံ, ဘော ဂုဏဝ, ဘော ဂုဏဝါ.

ໂພ ຄຸນາວັງ, ໂພ ຄຸນາວະ, ໂພ ຄຸນາວາ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາ ຈ-ສັບ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການດຶງມາ.

---

၁၂၇, ၁၀၂. တော [Pg.89] တိ တာ သ သ္မိံ နာသု.

໑໒໗, ໑໐໒. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ໂຕ, ຕິ, ຕາ ຕາມລຳດັບ ເມື່ອ ສະ, ສະມິງ, ນາ ວິບັດເຫຼົ່ານີ້ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ တောတိတာအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ သသ္မိံ နာဣစ္စေတေသု ယထာသင်္ချံ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ໂຕ, ຕິ, ຕາ ຍ່ອມມີ ບາງ ເມື່ອ ສະ, ສະມິງ, ນາ ວິບັດເຫຼົ່ານີ້ ເບື້ອງຫຼັງ ຕາມລຳດັບ.

---

ဂုဏဝတော, ဂုဏဝန္တဿ, ဂုဏဝတိ, ဂုဏဝန္တသ္မိံ, ဂုဏဝတာ, ဂုဏဝန္တေန, သတိမတော, သတိမန္တဿ, သတိမတိ, သတိမန္တသ္မိံ, သတိမတာ, သတိမန္တေန.

ຄຸນາວະໂຕ, ຄຸນາວັນຕັດສະ, ຄຸນາວະຕິ, ຄຸນາວັນຕັສມິງ, ຄຸນາວະຕາ, ຄຸນາວັນເຕນະ, ສະຕິມະໂຕ, ສະຕິມັນຕັດສະ, ສະຕິມະຕິ, ສະຕິມັນຕັສມິງ, ສະຕິມະຕາ, ສະຕິມັນເຕນະ.

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဂုဏဝါ. သတိမာ.

ຄຳວ່າ 'ເອເຕສຸ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີວິບັດເຫຼົ່ານີ້ ເຊັ່ນ: ຄຸນາວາ, ສະຕິມາ.

---

၁၂၈, ၁၀၄. နံမှိ တံ ဝါ.

໑໒໘, ໑໐໔. ແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ຕັງ ບາງ ເມື່ອ ນັງ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ သဝိဘတ္တိဿ တံအာဒေသော ဟောတိ ဝါ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງ ອັນຕຸ-ປັດໄຈ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ຕັງ ຍ່ອມມີ ບາງ ເມື່ອ ນັງ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂုဏဝတံ, ဂုဏဝန္တာနံ, သတိမတံ, သတိမန္တာနံ.

ຄຸນາວະຕັງ, ຄຸນາວັນຕານັງ, ສະຕິມະຕັງ, ສະຕິມັນຕານັງ.

---

နံမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဂုဏဝန္တော တိဋ္ဌန္တိ, သတိမန္တော တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ນັງມຫິ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ນັງ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ຄຸນາວັນໂຕ ຕິດຖັນຕິ, ສະຕິມັນໂຕ ຕິດຖັນຕິ.

---

၁၂၉, ၂၂၂. ဣမဿိဒမံသိသု နပုံသကေ.

໑໒໙, ໒໒໒. ແປງ ອິມະ-ສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອິທັງ ເມື່ອ ອັງ ແລະ ສິ ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဣမသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ ဣဒံအာဒေသော ဟောတိ ဝါ အံသိသု နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ.

ການແປງ ອິມະ-ສັບ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອິທັງ ຍ່ອມມີ ບາງ ເມື່ອ ອັງ ແລະ ສິ ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ.

---

ဣဒံ စိတ္တံ ပဿသိ, ဣဒံ စိတ္တံ တိဋ္ဌတိ, ဣမံ စိတ္တံ ပဿသိ. ဣမံ စိတ္တံ တိဋ္ဌတိ.

ອິທັງ ຈິດຕັງ ປັດສະສິ, ອິທັງ ຈິດຕັງ ຕິດຖະຕິ, ອິມັງ ຈິດຕັງ ປັດສະສິ, ອິມັງ ຈິດຕັງ ຕິດຖະຕິ.

---

နထုံသကေတိ [Pg.90] ကိမတ္ထံ? ဣမံ ပုရိသံ ပဿသိ. အယံ ပုရိသော တိဋ္ဌတိ.

ຄຳວ່າ 'ນະປຸງສະເກ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເຊັ່ນ: ອິມັງ ປຸຣິສັງ ປັດສະສິ, ອະຍັງ ປຸຣິໂສ ຕິດຖະຕິ.

---

၁၃၈, ၂၂၅. အမုဿာဒုံ.

໑໓໘, ໒໒໕. ແປງ ອະມຸ-ສັບ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອະທຸງ [ເມື່ອ ອັງ ແລະ ສິ ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ].

---

သဗ္ဗဿေဝ အမုသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ အဒုံအာဒေသော ဟောတိ အံသိသု နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ.

Commercial/Grammar: ການແປງ ອະມຸ-ສັບ ທັງໝົດ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ອະທຸງ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອັງ ແລະ ສິ ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ ໃນນະປຸງສະກະລິງ.

---

အဒုံ ပုပ္ဖံ ပဿသိ, အဒုံ ပုပ္ဖံ ဝိရောစတိ.

ອະທຸງ ປຸບຜັງ ປັດສະສິ, ອະທຸງ ປຸບຜັງ ວິໂຣຈະຕິ.

---

နပုံသကေတိ ကိမတ္ထံ? အမုံ ရာဇာနံ ပဿသိ, အသု ရာဇာ တိဋ္ဌတိ.

ຄຳວ່າ 'ນະປຸງສະເກ' ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເຊັ່ນ: ອະມຸງ ຣາຊານັງ ປັດສະສິ, ອະສຸ ຣາຊາ ຕິດຖະຕິ.

---

၁၃၁, ၀. ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချံ.

໑໓໑, ໐. ສັງຂະຍາໃນອິດຖີລິງ, ປຸລລິງ ແລະ ນະປຸງສະກະລິງ.

---

‘‘ဣတ္ထိပုမနပုံသကသင်္ချံ’’ ဣစ္စေတံ အဓိကာရတ္ထံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ພຶງຊາບວ່າ ບົດວ່າ 'ອິດຖີປຸມະນະປຸງສະກະສັງຂະຍັງ' ນີ້ ເປັນບົດກຳນົດ.

---

၁၃၂, ၂၂၈. ယောသု ဒွိန္နံ ဒွေ စ.

໑໓໒, ໒໒໘. ແປງ ທວິ-ສັງຂະຍາ ທັງສອງ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ທະເວ ແດ່ ເມື່ອ ໂຍ-ວິບັດ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဒွိန္နံ သင်္ချာနံ ဣတ္ထိပုမနပုံသကေ ဝတ္တမာနာနံ သဝိဘတ္တီနံ ဒွေ ဟောတိ ယောဣစ္စေတေသု.

ການແປງ ທວິ-ສັງຂະຍາ ທັງສອງ ທີ່ເປັນໄປໃນອິດຖີລິງ, ປຸລລິງ ແລະ ນະປຸງສະກະລິງ ກັບທັງວິບັດ ເປັນ ທະເວ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ໂຍ-ວິບັດ ເຫຼົ່ານີ້ ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဒွေ ဣတ္ထိယော, ဒွေ ဓမ္မာ. ဒွေ ရူပါနိ.

ທະເວ ອິດຖິໂຍ, dve dhammā. ທະເວ ຣູປານິ.

---

ယောသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဒွီသု.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ໂຍ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ທວີສຸ" (dvīsu) ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏေန ဒုဝေ ဒွယ ဥဘ ဥဘယ ဒုဝိ စ ဟောန္တိ ယောနာအနမိစ္စေတေသု. ဒုဝေ သမဏာ. ဒုဝေ ဗြာဟ္မဏာ[Pg.91], ဒုဝေ ဇနာ, ဒွယေန, ဒွယံ, ဥဘိန္နံ, ဥဘယေသံ ဒုဝိန္နံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈ" (ca) ສັບ, ເມື່ອ "ໂຍ", "ນາ", "ອໍ" (aṃ) ແລະ "ນໍ" (naṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ກໍມີການແປງເປັນ "ທຸເວ" (duve), "ທວະຍະ" (dvaya), "ອຸພະ" (ubha), "ອຸພະຍະ" (ubhaya) ແລະ "ທຸວິ" (duvi) ແດ່. ຕົວຢ່າງ: ທຸເວ ສະມະນາ (duve samaṇā), ທຸເວ ພຣາຫະມະນາ (duve brāhmaṇā), ທຸເວ ຊະນາ (duve janā), ທວະເຍນະ (dvayena), ທວະຍໍ (dvayaṃ), ອຸພິນນໍ (ubhinnaṃ), ອຸພະເຍສໍ (ubhayesaṃ), ທຸວິນນໍ (duvinnaṃ).

---

၁၃၃, ၂၃၀. တိ စတုန္နံ တိဿော စတဿော တယော စတ္တာရော တီဏိ စတ္တာရိ.

໑໓໓, ໒໓໐. ຕິ ຈະຕຸນນໍ ຕິສໂສ ຈະຕັສໂສ ຕະໂຍ ຈັດຕາໂຣ ຕີນິ ຈັດຕາຣິ.

---

တိစတုန္နံ သင်္ချာနံ ဣတ္ထိပုမနပုံသကေ ဝတ္တမာနာနံ သဝိဘတ္တီနံ တိဿော စတဿော တယော စတ္တာရော တီဏိ စတ္တာရိဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ ယောဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ສັງຂະຍາຄື "ຕິ" (ti) ແລະ "ຈະຕຸ" (catu) ທີ່ເປັນອິດຖີລີງ, ປຸລີງ ແລະ ນະປຸງສະກະລີງ ພ້ອມທັງວິພັດ ຈະຖືກແປງເປັນ "ຕິສໂສ" (tisso), "ຈະຕັສໂສ" (catasso), "ຕະໂຍ" (tayo), "ຈັດຕາໂຣ" (cattāro), "ຕີນິ" (tīṇi) ແລະ "ຈັດຕາຣິ" (cattāri) ຕາມລໍາດັບ.

---

တိဿော ဝေဒနာ စတဿော ဒိသာ, တယော ဇနာ, ဇနေ, စတ္တာရော ပုရိသာ, ပုရိသေ, တီဏိ အာယတနာနိ, စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ.

ຕົວຢ່າງ: ຕິສໂສ ເວທະນາ (tisso vedanā), ຈະຕັສໂສ ທิສາ (catasso disā), ຕະໂຍ ຊະນາ (tayo janā), ຊະເນ (jane), ຈັດຕາໂຣ ປຸຣິສາ (cattāro purisā), ປຸຣິເສ (purise), ຕີນິ ອາຍະຕະນານິ (tīṇi āyatanāni), ຈັດຕາຣິ ອະຣິຍະສັດຈານິ (cattāri ariyasaccāni).

---

ယောသွီတိ ကိမတ္ထံ? တီသု, စတူသု.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ໂຍ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕີສຸ" (tīsu), "ຈະຕູສຸ" (catūsu) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၃၄, ၂၅၁. ပဉ္စာဒီနမကာရော.

໑໓໔, ໒໕໑. ປັນຈາທີນາມະກາໂຣ.

---

ပဉ္စာဒီနံ သင်္ချာနံ ဣတ္ထိပုမနပုံသကေ ဝတ္တမာနာနံ သဝိဘတ္တိဿ အန္တဿ သရဿ အကာရော ဟောတိ ယောဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອ "ໂຍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະສຸດທ້າຍພ້ອມທັງວິພັດຂອງສັງຂະຍາຄື "ປັນຈະ" (pañca) ເປັນຕົ້ນ ທີ່ເປັນອິດຖີລີງ, ປຸລີງ ແລະ ນະປຸງສະກະລີງ ຈະຖືກແປງເປັນ "ອະ" (a).

---

ပဉ္စ, ပဉ္စ, ဆ, ဆ, သတ္တ, သတ္တ, အဋ္ဌ, အဋ္ဌ, နဝ, နဝ, ဒသ, ဒသ.

ຕົວຢ່າງ: ປັນຈະ (pañca), ປັນຈະ (pañca), ສະ (cha), ສະ (cha), ສັດຕະ (satta), ສັດຕະ (satta), ອັດຖະ (aṭṭha), ອັດຖະ (aṭṭha), ນະວະ (nava), ນະວະ (nava), ທະສະ (dasa), ທະສະ (dasa).

---

ပဉ္စာဒီနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဒွေ, တယော.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ຂອງສັງຂະຍາຄື 'ປັນຈະ' ເປັນຕົ້ນ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ປັນຈະ" ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນໃນ "ທເວ" (dve), "ຕະໂຍ" (tayo) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၃၅, ၁၁၈. ရာဇဿ [Pg.92] ရညော ရာဇိနော သေ.

໑໓໕, ໑໑໘. ຣາຊັສສະ ຣັນໂຍ ຣາຊິໂນ ເສ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ရာဇသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ ရညော ရာဇိနောဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຣາຊະ" (rāja) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຣັນໂຍ" (rañño) ແລະ "ຣາຊິໂນ" (rājino).

---

ရညော, ရာဇိနော.

ຕົວຢ່າງ: ຣັນໂຍ (rañño), ຣາຊິໂນ (rājino).

---

သေတိ ကိမတ္ထံ? ရညာ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ສະ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຣັນຍາ" (raññā) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၃၆, ၁၁၉. ရညံ နံမှိ ဝါ.

໑໓໖, ໑໑໙. ຣັນຍໍ ນັມຫິ ວາ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ရာဇသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ ရညံအာဒေသော ဟောတိ ဝါ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ນໍ" (naṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຣາຊະ" (rāja) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຣັນຍໍ" (raññaṃ) ໄດ້ບາງສ່ວນ (ໂດຍກຳນົດເປັນທາງເລືອກ).

---

ရညံ, ရာဇူနံ ဣဒံ ရဋ္ဌံ.

ຕົວຢ່າງ: ຣັນຍໍ, ຣາຊູນໍ ອິທໍ ຣັດຖໍ (raññaṃ, rājūnaṃ idaṃ raṭṭhaṃ).

---

၁၃၇, ၁၁၆. နာမှိရညာ ဝါ.

໑໓໗, ໑໑໖. ນັມຫິຣັນຍາ ວາ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ရာဇသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ ရညာအာဒေသော ဟောတိ ဝါ နာမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ນາ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຣາຊະ" (rāja) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຣັນຍາ" (raññā) ໄດ້ບາງສ່ວນ (ໂດຍກຳນົດເປັນທາງເລືອກ).

---

တေန ရညာ ကတံ. ရာဇေန ဝါ ကတံ.

ຕົວຢ່າງ: ເຕນະ ຣັນຍາ ກະຕໍ (tena raññā kataṃ), ຫຼື ຣາເຊນະ ວາ ກະຕໍ (rājena vā kataṃ).

---

နာမှီတိ ကိမတ္ထံ? ရညော သန္တကံ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ນາ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ນາ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຣັນໂຍ ສັນຕະກໍ" (rañño santakaṃ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၃၈, ၁၂၁. သ္မိံမှိ ရညေ ရာဇိနိ.

໑໓໘, ໑໒໑. ສະມິມຫິ ຣັນເຍ ຣາຊິນິ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ရာဇသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ ရညေရာဇိနိဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ သ္မိံမှိဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສະມິງ" (smiṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຣາຊະ" (rāja) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຣັນເຍ" (raññe) ແລະ "ຣາຊິນິ" (rājini).

---

ရညေ, ရာဇိနိ သီလံ တိဋ္ဌတိ.

ຕົວຢ່າງ: ຣັນເຍ, ຣາຊິນິ ສີລໍ ຕິດຖະຕິ (raññe, rājini sīlaṃ tiṭṭhati).

---

၁၃၉, ၂၄၅. တုမှာကံ [Pg.93] တယိမယိ.

໑໓໙, ໒໔໕. ຕຸມຫາກໍ ຕະຍິມະຍິ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှ သဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တယိ မယိဣစ္စေတေ အာဒေသော ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ သ္မိံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສະມິງ" (smiṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕະຍິ" (tayi) ແລະ "ມະຍິ" (mayi) ຕາມລໍາດັບ.

---

တယိ, မယိ.

ຕົວຢ່າງ: ຕະຍິ (tayi), ມະຍິ (mayi).

---

သ္မိံမှီတိ ကိမတ္ထံ? တွံ ဘဝသိ, အဟံ ဘဝါမိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ສະມິງ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ສະມິງ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕວໍ ພະວະສິ" (tvaṃ bhavasi), "ອະຫໍ ພະວາມິ" (ahaṃ bhavāmi) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၀, ၂၃၂. တွမဟံ သိမှိ စ.

໑໔໐, ໒໓໒. ຕວະມະຫໍ ສิມຫິ ຈະ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တွံ အဟံဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕວໍ" (tvaṃ) ແລະ "ອະຫໍ" (ahaṃ) ຕາມລໍາດັບ.

---

တွံ, အဟံ.

ຕົວຢ່າງ: ຕວໍ (tvaṃ), ອະຫໍ (ahaṃ).

---

သိမှိတိ ကိမတ္ထံ? တယိ, မယိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ສິ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ສິ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕະຍິ" (tayi), "ມະຍິ" (mayi) ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏေန တုဝံ စ ဟောတိ. တုဝံ သတ္ထာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈ" (ca) ສັບ, ກໍມີການແປງເປັນ "ຕຸວໍ" (tuvaṃ) ແດ່. ຕົວຢ່າງ: ຕຸວໍ ສັດຖາ (tuvaṃ satthā).

---

၁၄၁, ၂၄၁. တဝ မမသေ.

໑໔໑, ໒໔໑. ຕວະ ມະມະເສ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တဝမမဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕວະ" (tava) ແລະ "ມະມະ" (mama) ຕາມລໍາດັບ.

---

တဝ, မမ.

ຕົວຢ່າງ: ຕວະ (tava), ມະມະ (mama).

---

သေတိ ကိမတ္ထံ? တယိ, မယိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ສະ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕະຍິ" (tayi), "ມະຍິ" (mayi) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၂, ၂၄၂. တုယှံ [Pg.94] မယှဉ္စ.

໑໔໒, ໒໔໒. ຕຸຍຫໍ ມັຍຫັນຈະ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တုယှံ မယှံဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ သေ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕຸຍຫໍ" (tuyhaṃ) ແລະ "ມັຍຫໍ" (mayhaṃ) ຕາມລໍາດັບ.

---

တုယှံ, မယှံ ဓနံ ဒီယတေ.

ຕົວຢ່າງ: ຕຸຍຫໍ, ມັຍຫໍ ທະນໍ ທິຍະເຕ (tuyhaṃ, mayhaṃ dhanaṃ dīyate).

---

သေတိ ကိမတ္ထံ? တယာ, မယာ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ສະ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ສະ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕະຍາ" (tayā), "ມະຍາ" (mayā) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၃, ၂၃၅. တံ မမံမှိ.

໑໔໓, ໒໓໕. ຕໍ ມະມໍມຫິ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တံ မဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ອໍ" (aṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕໍ" (taṃ) ແລະ "ມໍ" (maṃ) ຕາມລໍາດັບ.

---

တံ, မံ.

ຕົວຢ່າງ: ຕໍ (taṃ), ມໍ (maṃ).

---

အံမှီတိ ကိမတ္ထံ? တယာ မယာ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ອໍ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ອໍ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕະຍາ" (tayā), "ມະຍາ" (mayā) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၄, ၂၃၄. တဝံ မမဉ္စ နဝါ.

໑໔໔, ໒໓໔. ຕວໍ ມະມໍຈະ ນະວາ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တဝံ မမံဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ နဝါ ယထာသင်္ချံ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ອໍ" (aṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕະວໍ" (tavaṃ) ແລະ "ມະມໍ" (mamaṃ) ຕາມລໍາດັບ ໄດ້ບາງສ່ວນ (ໂດຍກຳນົດເປັນທາງເລືອກ).

---

တဝံ, မမံ ပဿတိ.

ຕົວຢ່າງ: ຕະວໍ, ມະມໍ ປັດສະຕິ (tavaṃ, mamaṃ passati).

---

နဝါတိ ကိမတ္ထံ? တံ, မံ ပဿတိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ບາງສ່ວນ" (ນະວາ)? ເພື່ອອະນຸຍາດໃຫ້ມີຂໍ້ຍົກເວັ້ນໃນກົດນີ້ ເຊັ່ນໃນ "ຕໍ, ມໍ ປັດສະຕິ" (taṃ, maṃ passati) ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາ "ຈ" (ca) ສັບ ແມ່ນເພື່ອດຶງເອົາຄຳສັບອື່ນມາປະກອບນຳ.

---

၁၄၅, ၂၃၈. နာမှီ တယာ မယာ.

໑໔໕, ໒໓໘. ນັມຫິ ຕະຍາ ມະຍາ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ တယာ မယာဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ နာမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ນາ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕະຍາ" (tayā) ແລະ "ມະຍາ" (mayā) ຕາມລໍາດັບ.

---

တယာ[Pg.95], မယာ ကတံ.

ຕົວຢ່າງ: ຕະຍາ, ມະຍາ ກະຕໍ (tayā, mayā kataṃ).

---

နာမှိတိ ကိမတ္ထံ? တုမှေဟိ, အမှေဟိ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ເມື່ອ 'ນາ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ"? ເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ກົດນີ້ເມື່ອບໍ່ມີ "ນາ" ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ "ຕຸມເຫຫິ" (tumhehi), "ອຳເຫຫິ" (amhehi) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၆, ၂၃၆. တုမှဿ တုဝံ တွမံမှိ.

໑໔໖, ໒໓໖. ຕຸມຫັສສະ ຕຸວໍ ຕວໍມຫິ.

---

သဗ္ဗဿ တုမှသဒ္ဒဿ သဝိဘတ္တိဿ တုဝံ တွံ ဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ "ອໍ" (aṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ຕຸວໍ" (tuvaṃ) ແລະ "ຕວໍ" (tvaṃ).

---

ကလိင်္ဂရဿ တုဝံ မညေ, ကဋ္ဌဿ တွံ မညေ.

ຕົວຢ່າງ: ກະລິງຄະຣັສສະ ຕຸວໍ ມັນເຍ (kaliṅgarassa tuvaṃ mañne), ກັດຖັສສະ ຕວໍ ມັນເຍ (kaṭṭhassa tvaṃ maññe).

---

၁၄၇, ၂၄၆. ပဒတော ဒုတိယာ စတုတ္ထီ ဆဋ္ဌီသု ဝေါနော.

໑໔໗, ໒໔໖. ປະທະໂຕ ທຸຕິຍາ ຈະຕຸດຖີ ສັດຖີສຸ ໂວໂນ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှအမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ ယဒါ ပဒသ္မာ ပရေသံ ဝေါ နောအာဒေသာ ဟောန္တိ နဝါ ယထာသင်္ချံ ဒုတိယာ စတုတ္ထီဆဋ္ဌီဣစ္စေတေသု ဗဟုဝစနေသု.

ເມື່ອວິພັດທີສອງ (ທຸຕິຍາ), ທີສີ່ (ຈະຕຸດຖີ) ແລະ ທີຫົກ (ສັດຖີ) ຝ່າຍພະຫຸວະຈະນະເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຕຸມຫະ" (tumha) ແລະ "ອຳຫະ" (amha) ສັບທັງໝົດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຄຳສັບອື່ນ ພ້ອມທັງວິພັດ ເປັນ "ໂວ" (vo) ແລະ "ໂນ" (no) ຕາມລໍາດັບ ໄດ້ບາງສ່ວນ (ໂດຍກຳນົດເປັນທາງເລືອກ).

---

ပဟာယ ဝေါ ဘိက္ခဝေ ဂမိဿာမိ, မာ နော အဇ္ဇ ဝိကန္တိံသု, ရညော သူဒါ မဟာနသေ, ဧဝံ ဒုတိယတ္ထေ.

ຕົວຢ່າງ: ປະຫາຍະ ໂວ ພິກຂະເວ ຄະມິສສາມິ (pahāya vo bhikkhave gamissāmi), ມາ ໂນ ອັດຊະ ວິກັນຕິງສຸ (mā no ajja vikantiṃsu), ຣັນໂຍ ສູທາ ມະຫານະເສ (rañño sūdā mahānase), ເຊັ່ນດຽວກັນໃນອັດຖະຂອງທຸຕິຍາວิພັດ.

---

ဓမ္မံ ဝေါ ဘိက္ခဝေ ဒေသေဿာမိ, သံဝိဘဇေထ နော ရဇ္ဇေန, ဧဝံ စတုတ္ထျတ္ထေ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງທຳແກ່ພວກທ່ານ, ພວກທ່ານຈົ່ງແບ່ງປັນລາດຊະສົມບັດໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ, ນີ້ຄືຕົວຢ່າງໃນອັດຖະແຫ່ງຈະຕຸດຖີວິບັດ.

---

တုဋ္ဌောသ္မိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ ပကတိယာ, သတ္ထာ နော ဘဂဝါ အနုပ္ပတ္တော, ဧဝံ ဆဋ္ဌျတ္ထေ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຍິນດີແລ້ວຕໍ່ພວກທ່ານໂດຍປົກກະຕິ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຜູ້ເປັນພະศาสດາຂອງພວກເຮົາສະເດັດມາເຖິງແລ້ວ, ນີ້ຄືຕົວຢ່າງໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຖີວິບັດ.

---

နဝါတိ [Pg.96] ကိမတ္ထံ? ဧသော အမှာကံ သတ္ထာ.

ຄຳວ່າ 'ວາ' (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຕົວຢ່າງເຊັ່ນ 'ເອໂສ ອຳຫາກັງ ສັດຖາ' (ນັ້ນຄືພະศาสດາຂອງພວກເຮົາ) ເປັນຕົ້ນ.

---

တုမှမှာကမိတိ ကိမတ္ထံ? ဧတေ ဣသယော ပဿသိ.

ຄຳວ່າ 'ຕຸມຫະ ອຳຫະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ 'ຕຸມຫະ' ແລະ 'ອຳຫະ' ເຊັ່ນໃນ 'ເອເຕ ອิສະໂຍ ປັດສະສິ' (ທ່ານຍ່ອມເຫັນພະລືສີທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ပဒတောတိ ကိမတ္ထံ? တုမှာကံ သတ္ထာ.

ຄຳວ່າ 'ປະທະໂຕ' (ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເຊັ່ນໃນ 'ຕຸມຫາກັງ ສັດຖາ' (ພະศาสດາຂອງພວກທ່ານ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆထ တုမှေ.

ຄຳວ່າ 'ເອເຕສຸ' (ໃນວິບັດເຫຼົ່ານີ້) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີວິບັດທີ 2, 4, ແລະ 6 ຕາມຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ 'ຄັດສະຖະ ຕຸມເຫ' (ພວກທ່ານຈົ່ງໄປ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၈, ၂၄၇. တေမေကဝစနေသု စ.

໑໔໘, ໒໔໗. ແປງເປັນ ເຕ ແລະ ເມ ໃນເອກະວະຈະນະທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ ယဒါ ပဒသ္မာ ပရေသံ တေ မေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ စတုတ္ထီဆဋ္ဌီဣစ္စေတေသု ဧကဝစနေသု.

ເມື່ອວິບັດເອກະວະຈະນະໃນຈະຕຸດຖີ (ທີ 4) ແລະ ສັດຖີ (ທີ 6) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ຕຸມຫະ' ແລະ 'ອຳຫະ' ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເປັນ 'ເຕ' ແລະ 'ເມ' ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີ.

---

ဒဒါမိ တေ ဂါမဝရာနိ ပဉ္စ, ဒဒါဟိ မေ ဂါမဝရံ, ဣဒံ တေ ရဋ္ဌံ, အယံ မေ ပုတ္တော.

ເຮົາໃຫ້ບ້ານສ່ວຍອັນປະເສີດຫ້າຕຳບົນແກ່ທ່ານ, ທ່ານຈົ່ງໃຫ້ບ້ານສ່ວຍອັນປະເສີດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ນີ້ຄືແວ່ນແຄວ້ນຂອງທ່ານ, ນີ້ຄືບຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

---

ပဒတောတိ ကိမတ္ထံ? တဝ ဉာတိ, မမ ဉာတိ.

ຄຳວ່າ 'ປະທະໂຕ' (ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເຊັ່ນໃນ 'ຕະວະ ຍາຕິ' (ຍາດຂອງທ່ານ), 'ມະມະ ຍາຕິ' (ຍາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၄၉, ၁၄၈. န အံမှိ.

໑໔໙, ໑໔໘. ບໍ່ແປງໃນເພາະ ອັງ ວິບັດ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှ အမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ ယဒါ ပဒသ္မာ ပရေသံ တေ မေအာဒေသာ န ဟောန္တိ အံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອ ອັງ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ຕຸມຫະ' ແລະ 'ອຳຫະ' ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເປັນ 'ເຕ' ແລະ 'ເມ' ຍ່ອມບໍ່ມີ.

---

ပဿေယျ တံ ဝဿသတံ အရောဂံ, သော မံ ဗြဝီတိ.

ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທ່ານຜູ້ປາສະຈາກໂລກຕະຫຼອດຮ້ອຍປີ, ຜู້ນັ້ນຍ່ອມກ່າວກັບຂ້າພະເຈົ້າ.

---

၁၅၀, ၂၄၉. ဝါ [Pg.97] တတိယေ စ.

໑໕໐, ໒໔໙. ແລະ ປ່ຽນເປັນ ເຕ ແລະ ເມ ບາງເທື່ອ ໃນຕະຕິຍາວິບັດ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှအမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ ယဒါ ပဒသ္မာ ပရေသံ တေမေအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ တတိယေကဝစနေ ပရေ.

ເມື່ອຕະຕິຍາເອກະວະຈະນະວິບັດ (ວິບັດທີ 3 ເອກະວະຈະນະ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ຕຸມຫະ' ແລະ 'ອຳຫະ' ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເປັນ 'ເຕ' ແລະ 'ເມ' ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ကတံ တေ ပါပံ, ကတံ မေ ပါပံ, ကတံ တယာ ပါပံ, ကတံ မယာ ပါပံ.

ບາບອັນທ່ານເຮັດແລ້ວ, ບາບອັນຂ້າພະເຈົ້າເຮັດແລ້ວ, ບາບອັນທ່ານເຮັດແລ້ວ, ບາບອັນຂ້າພະເຈົ້າເຮັດແລ້ວ.

---

ပဒတောတိ ကိမတ္ထံ? တယာ ကတံ, မယာ ကတံ.

ຄຳວ່າ 'ປະທະໂຕ' (ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເຊັ່ນໃນ 'ຕະຍາ ກະຕັງ' (ອັນທ່ານເຮັດແລ້ວ), 'ມະຍາ ກະຕັງ' (ອັນຂ້າພະເຈົ້າເຮັດແລ້ວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၁, ၂၅၀. ဗဟုဝစနေသု ဝေါနော.

໑໕໑, ໒໕໐. ປ່ຽນເປັນ ໂວ ແລະ ໂນ ໃນພະຫຸວະຈະນະທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗေသံ တုမှအမှသဒ္ဒါနံ သဝိဘတ္တီနံ ယဒါ ပဒသ္မာ ပရေသံ ဝေါနောအာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ တတိယာဗဟုဝစနေသု ပရေသု.

ເມື່ອຕະຕິຍາພະຫຸວະຈະນະວິບັດ (ວິບັດທີ 3 ພະຫຸວະຈະນະ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ 'ຕຸມຫະ' ແລະ 'ອຳຫະ' ສັບທັງໝົດພ້ອມທັງວິບັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເປັນ 'ໂວ' ແລະ 'ໂນ' ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີ.

---

ကတံ ဝေါ ကမ္မံ, ကတံ နော ကမ္မံ.

ກຳອັນພວກທ່ານເຮັດແລ້ວ, ກຳອັນພວກເຮົາເຮັດແລ້ວ.

---

ပဒတောတိ ကိမတ္ထံ? တုမှေဟိ ကတံ, အမှေဟိ ကတံ.

ຄຳວ່າ 'ປະທະໂຕ' (ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຫ່ງບົດ ເຊັ່ນໃນ 'ຕຸມເຫຫິ ກະຕັງ' (ອັນພວກທ່ານເຮັດແລ້ວ), 'ອຳເຫຫິ ກະຕັງ' (ອັນພວກເຮົາເຮັດແລ້ວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဗဟုဝစနဂ္ဂဟဏေန ယောမှိ ပဌမေ ဝေါ နောအာဒေသာ ဟောန္တိ. ဂါမံ ဝေါ ဂစ္ဆေယျာထ, ဂါမံ နော ဂစ္ဆေယျာမ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ພະຫຸວະຈະນະ', ເມື່ອ ໂຍ ວິບັດທີ 1 ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງເປັນ 'ໂວ' ແລະ 'ໂນ' ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ 'ຄາມັງ ໂວ ຄັດເສຍຢາຖະ' (ພວກທ່ານພຶງໄປສູ່ບ້ານ), 'ຄາມັງ ໂນ ຄັດເສຍຢາມະ' (ພວກເຮົາພຶງໄປສູ່ບ້ານ).

---

၁၅၂, ၂၃၆. ပုမန္တဿာ သိမှိ.

໑໕໒, ໒໓໖. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ປຸມະ ສັບ ກັບວິບັດ ເປັນ ອາ ໃນເພາະ ສິ ວິບັດ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သဝိဘတ္တိဿ အာအာဒေသော ဟောတိ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງວິບັດ ເປັນ 'ອາ' ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ສິ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုမာ [Pg.98] တိဋ္ဌတိ.

ຊາຍຍ່ອມຢືນຢູ່.

---

သိမှီတိ ကိမတ္ထံ? ပုမာနော တိဋ္ဌန္တိ.

ຄຳວ່າ 'ສິມຫິ' (ໃນເພາະ ສິ ວິບັດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ ສິ ວິບັດ ຕາມຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ 'ປຸມາໂນ ຕິດຖັນຕິ' (ຊາຍທັງຫຼາຍຍ່ອມຢືນຢູ່) ເປັນຕົ້ນ.

---

အန္တဂ္ဂဟဏေန မဃဝ ယုဝဣစ္စေဝမာဒီနမန္တဿသဝိဘတ္တိဿ အာအာဒေသော ဟောတိ. မဃဝါ, ယုဝါ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ອັນຕະ', ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ມະຄະວະ' ແລະ 'ຍຸວະ' ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງວິບັດ ເປັນ 'ອາ' ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ 'ມະຄະວາ' (ພະອິນ), 'ຍຸວາ' (ຊາຍໜຸ່ມ).

---

၁၅၃, ၁၃၈. အမာလပနေကဝစနေ.

໑໕໓, ໑໓໘. ແປງເປັນ ອັງ ໃນເພາະອາລັດປະນະເອກະວະຈະນະ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သဝိဘတ္တိဿ အံအာဒေသော ဟောတိ အာလပနေကဝစနေ ပရေ.

การແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງວິບັດ ເປັນ 'ອັງ' ຍ່ອມມີ ເມື່ອອາລັດປະນະເອກະວະຈະນະວິບັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဟေ ပုမံ.

ແນ່ຊາຍ.

---

အာလပနေတိ ကိမတ္ထံ? ပုမာ.

ຄຳວ່າ 'ອາລັດປະເນ' (ໃນເພາະອາລັດປະນະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນອາລັດປະນະ ເຊັ່ນໃນ 'ປຸມາ' ເປັນຕົ້ນ.

---

ဧကဝစနေတိ ကိမတ္ထံ? ဟေ ပုမာနော.

ຄຳວ່າ 'ເອກະວະຈະເນ' (ໃນເພາະເອກະວະຈະນະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນເອກະວະຈະນະ ເຊັ່ນ 'ເຫ ປຸມາໂນ' (ແນ່ຊາຍທັງຫຼາຍ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၄, ၀. သမာသေ စ ဝိဘာသာ.

໑໕໔, ໐. ແລະ ໃນສະມາດ ແປງເປັນ ອັງ ໄດ້ບາງເທື່ອ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သမာသေ စ အံအာဒေသော ဟောတိ ဝိဘာသာ သမာသေ ကတေ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອັງ' ໃນສະມາດ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເມື່ອເຮັດສະມາດແລ້ວ.

---

ဣတ္ထီ စ ပုမာ စ နပုံသကံ စ ဣတ္ထိပုမနပုံသကာနိ. ဣတ္ထိပုမနပုံသကာနံ သမူဟော ဣတ္ထိပုမနပုံသကသမူဟော.

ຍິງດ້ວຍ ຊາຍດ້ວຍ ອະເພດດ້ວຍ ຊື່ວ່າ 'ອິດຖິປຸມັນນະປຸງສະການິ' (ຍິງ, ຊາຍ ແລະ ອະເພດທັງຫຼາຍ). ໝູ່ແຫ່ງຍິງ, ຊາຍ ແລະ ອະເພດ ຊື່ວ່າ 'ອິດຖິປຸມັນນະປຸງສະກະສະມູໂຫ' (ໝູ່ແຫ່ງຍິງ, ຊາຍ ແລະ ອະເພດ).

---

ဝိဘာသာတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိပုမနပုံသကာနိ.

ຄຳວ່າ 'ວິພາສາ' (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອອະນຸຍາດໃຫ້ມີຂໍ້ຍົກເວັ້ນໃນກົດນີ້ ເຊັ່ນໃນ 'ອິດຖິປຸມະນະປຸງສະການິ' (ບໍ່ແປງເປັນ ອັງ).

---

၁၅၅, ၁၃၇. ယောသွာနော[Pg.99].

໑໕໕, ໑໓໗. ແປງເປັນ ອາໂນ ໃນເພາະ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သဝိဘတ္တိဿ အာနောအာဒေသော ဟောတိ ယောသု ဝိဘတ္တီသု.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງວິບັດ ເປັນ 'ອາໂນ' ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုမာနော, ဟေ ပုမာနော.

ຊາຍທັງຫຼາຍ, ແນ່ຊາຍທັງຫຼາຍ.

---

ယောသွီတိ ကိမတ္ထံ? ပုမာ.

ຄຳວ່າ 'ໂຍສຸ' (ໃນເພາະ ໂຍ ວິບັດທັງຫຼາຍ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ ໂຍ ວິບັດ ຕາມຫຼັງ ເຊັ່ນໃນ 'ປຸມາ' ເປັນຕົ້ນ.

---

၁၅၆, ၁၄၂. အာနေ သ္မိံမှိ ဝါ.

໑໕໖, ໑໔໒. ແປງເປັນ ອານະ ບາງເທື່ອ ໃນເພາະ ສະມິງ ວິບັດ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သဝိဘတ္တိဿ အာနေ အာဒေသော ဟောတိ ဝါ သ္မိံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງວິບັດ ເປັນ 'ອານະ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເມື່ອ ສະມິງ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုမာနေ, ပုမေ ဝါ.

ໃນຊາຍ ຫຼື 'ປຸເມ' ບາງເທື່ອ.

---

၁၅၇, ၁၄၀. ဟိဝိဘတ္တိမှိ စ.

໑໕໗, ໑໔໐. ແລະ ໃນເພາະ ຫິ ວິບັດ ດ້ວຍ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ ဟိဝိဘတ္တိမှိ စ အာနေအာဒေသော ဟောတိ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອານະ' ເມື່ອ ຫິ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມມີ.

---

ပုမာနေဟိ, ပုမာနေဘိ.

ດ້ວຍຊາຍທັງຫຼາຍ.

---

ပုန ဝိဘတ္တိဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? သဝိဘတ္တိဂ္ဂဟဏနိဝတ္တနတ္ထံ. ပုမာနေဟိ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ວິບັດ' ອີກເທື່ອໜຶ່ງ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ບົດວ່າ 'ສະວິບັດ' (ພ້ອມທັງວິບັດ) ຕາມມາໃນສູດນີ້ ເຊັ່ນໃນ 'ປຸມາເນຫິ' (ແປງສະເພາະທີ່ສຸດຂອງສັບ ບໍ່ແມ່ນແປງພ້ອມທັງວິບັດ).

---

စဂ္ဂဟဏေန မဃဝ ယုဝဣစ္စေဝမာဒီနမန္တဿ အာနအာဒေသော ဟောတိ သိ ယော အံယော ဣစ္စေတေသု ဝိဘတ္တီသု, ပုမကမ္မထာမန္တဿ စုကာရော ဟောတိ သသ္မာ သု ဝိဘတ္တီသု. မဃဝါနော, မဃဝါနာ. မဃဝါနံ, မဃဝါနေ[Pg.100]. ယုဝါနော, ယုဝါနာ, ယုဝါနံ, ယုဝါနေ, ပုမုနော, ပုမုနာ. ကမ္မုနော, ကမ္မုနာ, ထာမုနော, ထာမုနာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຈະ', ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ມະຄະວະ' ແລະ 'ຍຸວະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອານະ' ຍ່ອມມີ ເມື່ອວິບັດເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສິ, ໂຍ, ອັງ, ໂຍ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ; ແລະ ການແປງທີ່ສຸດຂອງ 'ປຸມະ', 'ກຳມະ' ແລະ 'ທາມະ' ເປັນ 'ອຸ' ຍ່ອມມີ ເມື່ອວິບັດ ຄື ສະ, ສະມາ, ສຸ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ. ເຊັ່ນ 'ມະຄະວາໂນ', 'ມະຄະວານາ', 'ມະຄະວານັງ', 'ມະຄະວາເນ', 'ຍຸວາໂນ', 'ຍຸວານາ', 'ຍຸວານັງ', 'ຍຸວາເນ', 'ປຸມຸໂນ', 'ປຸມຸນາ', 'ກຳມຸໂນ', 'ກຳມຸນາ', 'ທາມຸໂນ', 'ທາມຸນາ'.

---

၁၅၈, ၁၄၃. သုသ္မိမာ ဝါ.

໑໕໘, ໑໔໓. ແປງເປັນ ອາ ບາງເທື່ອ ໃນເພາະ ສຸ ວິບັດ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ သုဣစ္စေတသ္မိံဝိဘတ္တိမှိ အာအာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ '...ອາ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເມື່ອ ສຸ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုမာသု, ပုမေသု ဝါ.

ໃນຊາຍທັງຫຼາຍ ຫຼື 'ປຸເມສຸ' ບາງເທື່ອ.

---

၁၅၆, ၁၃၉. ဥနာမှိ စ.

໑໕໖, ໑໓໙. ແລະ ແປງເປັນ ອຸ ແລະ ອາ ໃນເພາະ ນາ ວິບັດ ດ້ວຍ.

---

ပုမဣစ္စေဝမန္တဿ အာဥအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ နာမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ປຸມະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອາ' ແລະ 'ອຸ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເມື່ອ ນາ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပုမာနာ, ပုမုနာ, ပုမေန ဝါ.

ໂດຍຊາຍ ຫຼື 'ປຸເມນະ' ບາງເທື່ອ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຈະ' ມີປະໂຫຍດເພື່ອດຶງເອົາບົດ (ຄື 'ອາ') ຕາມມາ.

---

၁၆၀, ၁၆၇. အ ကမ္မန္တဿ စ.

໑໖໐, ໑໖໗. ແລະ ແປງທີ່ສຸດຂອງ ກຳມະ ສັບ ເປັນ ອະ ດ້ວຍ.

---

ကမ္မဣစ္စေဝမန္တဿ စ ဥအ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ နာမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ກຳມະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອຸ' ແລະ 'ອະ' ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ ເມື່ອ ນາ ວິບັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကမ္မုနာ, ကမ္မနာ, ကမ္မေန ဝါ.

ດ້ວຍກຳ ຫຼື 'ກຳເມນະ' ບາງເທື່ອ.

---

စဂ္ဂဟဏေန မဃဝယုဝဣစ္စေဝမန္တဿ အာအာဒေ သော ဟောတိ ကွစိ နာသုဣစ္စေတေသု ဝိဘတ္တီသု. မဃဝါနာ, မဃဝါသု, မဃဝေသု, မဃဝေန ဝါ. ယုဝါနာ, ယုဝါသု, ယုဝေသု, ယုဝေန ဝါ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ຈະ', ການແປງທີ່ສຸດຂອງສັບມີ 'ມະຄະວະ' ແລະ 'ຍຸວະ' ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອາ' ຍ່ອມມີໃນບາງບ່ອນ ເມື່ອວິບັດທັງຫຼາຍມີ ນາ ແລະ ສຸ ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ. ເຊັ່ນ 'ມະຄະວານາ', 'ມະຄະວາສຸ', 'ມະຄະເວສຸ' ຫຼື 'ມະຄະເວນະ' ບາງເທື່ອ; 'ຍຸວານາ', 'ຍຸວາສຸ', 'ຍຸເວສຸ' ຫຼື 'ຍຸເວນະ' ບາງເທື່ອ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສອງ ໃນນາມະກັນ.

---

တတိယကဏ္ဍ

ຕຕິຍະກັນດະ

---

၁၆၁, ၂၄၄. တုမှ’မှေဟိ [Pg.101] နမာကံ.

໑໖໑, ໒໔໔. ເພາະ "ຕຸມຫະ" ແລະ "ອັມຫະ" (ທັງຫຼາຍ), ແປງ "ນໍ" ວິພັດ ເປັນ "ອາກໍ".

---

တေဟိ တုမှအမှေဟိ နံဝစနဿ အာကံ ဟောတိ.

ເພາະ "ຕຸມຫະ" ແລະ "ອັມຫະ" ສັບ ເຫຼົ່ານັ້ນ, ແປງ "ນໍ" ວິພັດ ເປັນ "ອາກໍ".

---

တုမှာကံ, အမှာကံ.

ຕົວຢ່າງ: ຕຸມຫາກໍ (tumhākaṃ), ອັມຫາກໍ (amhākaṃ).

---

နမိတိ ကိမတ္ထံ? တုမှေဟိ, အမှေဟိ.

ບົດວ່າ "ນໍ" (nam) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ນໍ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ຕຸມເຫຫິ" (tumhehi), "ອັມເຫຫິ" (amhehi).

---

၁၆၂, ၂၃၇. ဝါ ယွပ္ပဌမော.

໑໖໒, ໒໓໗. ແປງ "ໂຍ" ວິພັດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ອາກໍ" ບາງ.

---

တေဟိ တုမှအမှေဟိ ယော အပ္ပဌမော အာကံဟောတိ ဝါ.

ເພາະ "ຕຸມຫະ" ແລະ "ອັມຫະ" ສັບ ເຫຼົ່ານັ້ນ, ແປງ "ໂຍ" ວິພັດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ອາກໍ" ບາງ.

---

တုမှာကံ ပဿာမိ, တုမှေ ပဿာမိ ဝါ. အမှာကံ ပဿသိ, အမှေ ပဿသိ ဝါ.

ຕົວຢ່າງ: ຕຸມຫາກໍ ປັດສາມິ (tumhākaṃ passāmi), ຫຼື ຕຸມເຫ ປັດສາມິ (tumhe passāmi). ອັມຫາກໍ ປັດສະສິ (amhākaṃ passasi), ຫຼື ອັມເຫ ປັດສະສິ (amhe passasi).

---

ယောတိ ကိမတ္ထံ? တုမှေဟိ, အမှေဟိ.

ບົດວ່າ "ໂຍ" (yo) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ໂຍ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ຕຸມເຫຫິ" (tumhehi), "ອັມເຫຫິ" (amhehi).

---

အပ္ပဌမောတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆထ တုမှေ, ဂစ္ဆာမ မယံ.

ບົດວ່າ "ອັບປະຖະໂມ" (appaṭhamo) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ມີປະຖົມມະວິພັດ ເຊັ່ນ: "ຄັດສະຖະ ຕຸມເຫ" (gacchatha tumhe), "ຄັດສາມະ ມະຍໍ" (gacchāma mayaṃ).

---

ဝါတိဝိကပ္ပနတ္ထေန ယောနံ အံ အာနံ ဟောန္တိ. တုမှံ တုမှာနံ. အမှံ, အမှာနံ.

ດ້ວຍບົດວ່າ "ວາ" (vā) ເຊິ່ງສະແດງເຖິງທາງເລືອກອື່ນ, ແປງ "ໂຍ" ວິພັດ ເປັນ "ອໍ" (aṃ) ຫຼື "ອານໍ" (ānaṃ). ຕົວຢ່າງ: ຕຸມຫໍ (tumhaṃ), ຕຸມຫານໍ (tumhānaṃ). ອັມຫໍ (amhaṃ), ອັມຫານໍ (amhānaṃ).

---

၁၆၃, ၂၄၀. သဿံ.

໑໖໓, ໒໔໐. ແປງ "ສະ" ວິພັດ ເປັນ "ອໍ" ບາງ.

---

တေဟိ ဟုမှအမှေဟိ သဿ ဝိဘတ္တိဿ အံ အာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເພາະ "ຕຸມຫະ" ແລະ "ອັມຫະ" ສັບ ເຫຼົ່ານັ້ນ, ແປງ "ສະ" ວິພັດ ເປັນ "ອໍ" ບາງ.

---

တုမှံ ဒီယတေ, တဝ ဒီယတေ. တုမှံ ပရိဂ္ဂဟော, တဝ ပရိဂ္ဂဟော. အမှံ ဒီယတေ, မမ ဒီယတေ. အမှံ ပရိဂ္ဂဟော, မမ ပရိဂ္ဂဟော.

ຕົວຢ່າງ: ຕຸມຫໍ ທິຍະເຕ (tumhaṃ dīyate), ຕະວະ ທິຍະເຕ (tava dīyate). ຕຸມຫໍ ປະຣິກຄະໂຫ (tumhaṃ pariggaho), ຕະວະ ປະຣິກຄະໂຫ (tava pariggaho). ອັມຫໍ ທິຍະເຕ (amhaṃ dīyate), ມະມະ ທິຍະເຕ (mama dīyate). ອັມຫໍ ປະຣິກຄະໂຫ (amhaṃ pariggaho), ມະມະ ປະຣິກຄະໂຫ (mama pariggaho).

---

သဿေတိ [Pg.102] ကိမတ္ထံ? တုမှေသု, အမှေသု.

ບົດວ່າ "ສະສະ" (sassa) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ສະ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ຕຸມເຫສຸ" (tumhesu), "ອັມເຫສຸ" (amhesu).

---

၁၆၄, ၂၀၀. သဗ္ဗနာမ’ကာရတေ ပဌမော.

໑໖໔, ໒໐໐. ເພາະ "ອະ" ອັກສອນ ຂອງສັບພະນາມທັງປວງ, ແປງ "ໂຍ" ປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ເອ".

---

သဗ္ဗေသံ သဗ္ဗနာမာနံ အကာရတော ယော ပဌမော ဧတ္တမာပဇ္ဇတေ.

ເພາະ "ອະ" ອັກສອນ ຂອງສັບພະນາມທັງປວງ, ແປງ "ໂຍ" ປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ເອ".

---

သဗ္ဗေ, ယေ, တေ, ကေ, တုမှေ, အမှေ, ဣမေ.

ຕົວຢ່າງ: ສັບເພ (sabbe), ເຢ (ye), ເຕ (te), ເກ (ke), ຕຸມເຫ (tumhe), ອັມເຫ (amhe), ອິເມ (ime).

---

သဗ္ဗနာမာတိ ကိမတ္ထံ? ဒေဝါ, အသုရာ, နာဂါ, ဂန္ဓဗ္ဗာ, မနုဿာ.

ບົດວ່າ "ສັບພະນາມາ" (sabbanāmā) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ: "ເທວາ" (devā), "ອະສຸຣາ" (asurā), "ນາກາ" (nāgā), "ຄັນທັບພາ" (gandhabbā), "ມະນຸດສາ" (manussā).

---

အကာရတောတိ ကိမတ္ထံ? အမူ ပုရိသာ တိဋ္ဌန္တိ.

ບົດວ່າ "ອະກາຣະໂຕ" (akārato) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ອະ" ອັກສອນ ເຊັ່ນ: "ອະມູ ປຸຣິສາ ຕິດຖັນຕິ" (amū purisā tiṭṭhanti).

---

ယောတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗော, ယော, သော, ကော, အယံ.

ບົດວ່າ "ໂຍ" (yo) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ໂຍ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ສັບໂພ" (sabbo), "ໂຍ" (yo), "ໂສ" (so), "ໂກ" (ko), "ອະຍໍ" (ayaṃ).

---

ပဌမဂ္ဂဟဏံ ဥတ္တရသုတ္တတ္ထံ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ "ປະຖະມະ" (paṭhama) ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສູດຕໍ່ໄປ.

---

၁၆၅, ၂၀၈. ဒွန္ဒဋ္ဌာ ဝါ.

໑໖໕, ໒໐໘. ໃນທະວັນທະສະມາດ, ເພາະ "ອະ" ອັກສອນ ຂອງສັບພະນາມ, ແປງ "ໂຍ" ປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ເອ" ບາງ.

---

တသ္မာ သဗ္ဗနာမ’ကာရတော ဒွန္ဒဋ္ဌာ ယော ပဌမော ဧတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

ເພາະສະນັ້ນ, ໃນທະວັນທະສະມາດ, ເພາະ "ອະ" ອັກສອນ ຂອງສັບພະນາມ, ແປງ "ໂຍ" ປະຖົມມະວິພັດ ເປັນ "ເອ" ບາງ.

---

ကတရကတမေ, ကတရကတမာ ဝါ.

ຕົວຢ່າງ: ກະຕະຣະກະຕະເມ (katarakatame), ຫຼື ກະຕະຣະກະຕະມາ (katarakatamā).

---

သဗ္ဗနာမာတိ ကိမတ္ထံ? ဒေဝါသုရနာဂ ဂန္ဓဗ္ဗမနုဿာ.

ບົດວ່າ "ສັບພະນາມາ" (sabbanāmā) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ: "ເທວາສຸຣະນາກະຄັນທັບພະມະນຸດສາ" (devāsuranāgagandhabbamanussā).

---

ဒွန္ဒဋ္ဌာတိ ကိမတ္ထံ တေ, သဗ္ဗေ.

ບົດວ່າ "ທະວັນທັດຖາ" (dvandaṭṭhā) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນທະວັນທະສະມາດ ເຊັ່ນ: "ເຕ" (te), "ສັບເພ" (sabbe).

---

၁၆၆, ၂၀၉. နာညံ [Pg.103] သဗ္ဗနာမိကံ.

໑໖໖, ໒໐໙. ໃນທະວັນທະສະມາດ ຂອງສັບພະນາມ, ວິທີການອື່ນໆ ທີ່ກ່ຽວກັບສັບພະນາມ (ນອກຈາກການແປງ "ໂຍ" ເປັນ "ເອ") ຈະບໍ່ມີ.

---

သဗ္ဗနာမိကာနံ ဒွန္ဒဋ္ဌေ နာညံ ကာရိယံ ဟောတိ,

ໃນທະວັນທະສະມາດ ຂອງສັບພະນາມ, ວິທີການອື່ນໆ ທີ່ກ່ຽວກັບສັບພະນາມ ຈະບໍ່ມີ.

---

ပုဗ္ဗာပရာနံ, ပုဗ္ဗုတ္တရာနံ, အဓရုတ္တရာနံ.

ຕົວຢ່າງ: ປຸບພາປະຣານໍ (pubbāparānaṃ), ປຸບພຸດຕະຣານໍ (pubbuttarānaṃ), ອະທະຣຸດຕະຣານໍ (adharuttarānaṃ).

---

၁၆၇, ၂၁၀. ဗဟုဗ္ဗီဟိမှိ စ.

໑໖໗, ໒໑໐. ແລະໃນພະຫຸບພີຫິສະມາດ ກໍຄືກັນ.

---

ဗဟုဗ္ဗီဟိမှိ စ သမာသေ သဗ္ဗနာမဝိဓာနဉ္စ နာညံ ကာရိယံ ဟောတိ.

ແລະໃນພະຫຸບພີຫິສະມາດ, ວິທີການອື່ນໆ ທີ່ກ່ຽວກັບສັບພະນາມ (ນອກຈາກການແປງ "ໂຍ" ເປັນ "ເອ") ຈະບໍ່ມີ.

---

ပိယပုဗ္ဗာယ, ပိယပုဗ္ဗာနံ, ပိယပုဗ္ဗေ, ပိယပုဗ္ဗဿ.

ຕົວຢ່າງ: ປິຍະປຸບພາຍະ (piyapubbāya), ປິຍະປຸບພານໍ (piyapubbānaṃ), ປິຍະປຸບເພ (piyapubbe), ປິຍະປຸບພັດສະ (piyapubbassa).

---

စေတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗနာမဝိဓာနံ ဟောတိ, ဒက္ခိဏ ပုဗ္ဗဿံ, ဒက္ခိဏပုဗ္ဗဿာ, ဥတ္တရပုဗ္ဗဿံ, ဥတ္တရပုဗ္ဗဿာ.

ບົດວ່າ "ຈະ" (ca) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີວິທີການຂອງສັບພະນາມ. ຕົວຢ່າງ: ທັກຂິນະປຸບພັດສໍ (dakkhiṇapubbassaṃ), ທັກຂິນະປຸບພັດສາ (dakkhiṇapubbassā), ອຸດຕະຣະປຸບພັດສໍ (uttarapubbassaṃ), ອຸດຕະຣະປຸບພັດສາ (uttarapubbassā).

---

၁၆၈, ၂၀၃. သဗ္ဗတော နံ သံ သာနံ.

໑໖໘, ໒໐໓. ເພາະສັບພະນາມທັງປວງ, ແປງ "ນໍ" ວິພັດ ເປັນ "ສໍ" (saṃ) ຫຼື "ສານໍ" (sānaṃ).

---

သဗ္ဗတော သဗ္ဗနာမတော နံဝစနဿ သံသာနံဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ.

ເພາະສັບພະນາມທັງປວງ, แປງ "ນໍ" ວິພັດ ເປັນ "ສໍ" ແລະ "ສານໍ".

---

သဗ္ဗေသံ, သဗ္ဗေသာနံ, သဗ္ဗာသံ, သဗ္ဗာသာနံ. ယေသံ, ယေသာနံ, ယာသံ, ယာသာနံ. တေသံ, တေသာနံ, တာသံ, တာသာနံ. ကေသံ, ကေသာနံ, ကာသံ, ကာသာနံ. ဣမေသံ, ဣမေသာနံ, ဣမာသံ, ဣမာသာနံ. အမူသံ, အမူသာနံ.

ຕົວຢ່າງ: ສັບເພສໍ (sabbesaṃ), ສັບເພສານໍ (sabbesānaṃ), ສັບພາສໍ (sabbāsaṃ), ສັບພາສານໍ (sabbāsānaṃ). ເຢສໍ (yesaṃ), ເຢສານໍ (yesānaṃ), ຢາສໍ (yāsaṃ), ຢາສານໍ (yāsānaṃ). ເຕສໍ (tesaṃ), ເຕສານໍ (tesānaṃ), ຕາສໍ (tāsaṃ), ຕາສານໍ (tāsānaṃ). ເກສໍ (kesaṃ), ເກສານໍ (kesānaṃ), ກາສໍ (kāsaṃ), ກາສານໍ (kāsānaṃ). ອิເມສໍ (imesaṃ), ອິເມສານໍ (imesānaṃ), ອິມາສໍ (imāsaṃ), ອິມາສານໍ (imāsānaṃ). ອະມູສໍ (amūsaṃ), ອະມູສານໍ (amūsānaṃ).

---

နမိတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗဿ, ယဿ, တဿ, ကဿ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ.

ບົດວ່າ "ນໍ" (naṃ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ນໍ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ສັບພັດສະ" (sabbassa), "ຢັດສະ" (yassa), "ຕັດສະ" (tassa), "ກັດສະ" (kassa). ໃນບົດອື່ນໆ ກໍມີນັຍຄືກັນນີ້.

---

၁၆၉, ၁၁၇. ရာဇဿ [Pg.104] ရာဇု သုနံဟိသု စ.

໑໖໙, ໑໑໗. ເພາະ "ສຸ", "ນໍ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດ, ແປງ "ຣາຊະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ຣາຊຸ".

---

သဗ္ဗဿေဝ ရာဇသဒ္ဒဿ ရာဇုအာဒေသော ဟောတိ သုနံဟိဣစ္စေတေသု.

ເພາະ "ສຸ", "ນໍ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດ ເຫຼົ່ານັ້ນ, ແປງ "ຣາຊະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ຣาຊຸ".

---

ရာဇူသု, ရာဇူနံ, ရာဇူဟိ, ရာဇူဘိ.

ຕົວຢ່າງ: ຣາຊູສຸ (rājūsu), ຣາຊູນໍ (rājūnaṃ), ຣາຊູຫິ (rājūhi), ຣາຊູພິ (rājūbhi).

---

သုနံဟိသူတိ ကိမတ္ထံ? ရာဇာ.

ບົດວ່າ "ສຸນໍຫິສຸ" (sunaṃhisu) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ສຸ", "ນໍ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ຣາຊາ" (rājā).

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ. ရာဇေသု, ရာဇာနံ, ရာဇေဟိ ရာဇေဘိ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ "ຈະ" (ca) ແມ່ນເພື່ອຈຳກັດຂອບເຂດ. ຕົວຢ່າງ: ຣາເຊສຸ (rājesu), ຣາຊານໍ (rājānaṃ), ຣາເຊຫິ (rājehi), ຣາເຊພິ (rājebhi).

---

၁၇၀, ၂၂၀. သဗ္ဗဿိမဿေ ဝါ.

໑໗໐, ໒໒໐. ເພາະ "ສຸ", "ນໍ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ເອ" ບາງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဣမသဒ္ဒဿ ဧကာရော ဟောတိ ဝါ သုနံဟိဣစ္စေတေသု.

ເພາະ "ສຸ", "ນໍ" ແລະ "ຫິ" ວິພັດ ເຫຼົ່ານັ້ນ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ເອ" ບາງ.

---

ဧသု, ဣမေသု, ဧသံ, ဣမေသံ, ဧဟိ, ဧဘိ, ဣမေဟိ, ဣမေဘိ.

ຕົວຢ່າງ: ເອສຸ (esu), ອິເມສຸ (imesu), ເອສໍ (esaṃ), ອິເມສໍ (imesaṃ), ເອຫິ (ehi), ເອພິ (ebhi), ອິເມຫິ (imehi), ອິເມພິ (imebhi).

---

ဣမဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဧတေသု, ဧတေသံ, ဧတေဟိ, ဧတေဘိ.

ບົດວ່າ "ອິມັດສະ" (imassa) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ແມ່ນ "ອິມະ" ສັບ ເຊັ່ນ: "ເອເຕສຸ" (etesu), "ເອເຕສໍ" (etesaṃ), "ເອເຕຫິ" (etehi), "ເອເຕພິ" (etebhi).

---

၁၇၁, ၂၁၉. အနိမိ နာမှိ စ.

໑໗໑, ໒໑໙. ເພາະ "ນາ" ວິພັດ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ອະນະ" ຫຼື "ອິມິ".

---

ဣမသဒ္ဒဿ သဗ္ဗဿေဝ အန ဣမိဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ နာမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເພາະ "ນາ" ວິພັດ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ "ອະນະ" ແລະ "ອິມິ".

---

အနေန ဓမ္မဒါနေန. သုခိတာ ဟောတု သာ ပဇာ.

ຕົວຢ່າງ: "ອະເນນະ ທັມມະທາເນນະ, ສຸຂິຕາ ໂຫຕຸ ສາ ປະຊາ" (ດ້ວຍການໃຫ້ທຳເປັນທານນີ້, ຂໍໝູ່ປະຊາຊົນຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມສຸກເຖີດ).

---

ဣမိနာ ဗုဒ္ဓပူဇေန, ပတွာန အမတံ ပဒံ.

ຕົວຢ່າງ: "ອິມິນາ ພຸດທະປູເຊນະ, ປັດວານະ ອະມະຕໍ ປະທໍ" (ດ້ວຍການບູຊາພຣະພຸດທະເຈົ້ານີ້, ຂໍໃຫ້ບັນລຸເຖິງບົດອັນບໍ່ຕາຍ ຄືພຣະນິພານເຖີດ).

---

နာမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဣမေသု, ဣမေသံ, ဣမေဟိ, ဣမေဘိ.

ບົດວ່າ "ນາມຫິ" (nāmhi) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ນາ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ອິເມສຸ" (imesu), "ອິເມສໍ" (imesaṃ), "ອິເມຫິ" (imehi), "ອິເມພິ" (imebhi).

---

၁၇၂, ၂၁၈. အနပုံသကဿာ [Pg.105] ယံ သိမှိ.

໑໗໒, ໒໑໘. ເພາະ "ສິ" ວິພັດ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເປັນ "ອະຍໍ".

---

ဣမသဒ္ဒဿ သဗ္ဗဿေဝ အနပုံသကဿ အယံအာဒေသော ဟောတိ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເພາະ "ສິ" ວິພັດ, ແປງ "ອິມະ" ສັບ ທັງໝົດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເປັນ "ອະຍໍ".

---

အယံ ပုရိသော, အယံ ဣတ္ထီ.

ຕົວຢ່າງ: ອະຍໍ ປຸຣິໂສ (ayaṃ puriso), ອະຍໍ ອິດຖີ (ayaṃ itthī).

---

အနပုံသကဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဣဒံ စိတ္တံ တိဋ္ဌတိ.

ບົດວ່າ "ອະນະປຸງສະກັດສະ" (anapuṃsakassa) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ເປັນນະປຸງສະກະລິງ ເຊັ່ນ: "ອິທໍ ຈິດຕໍ ຕິດຖະຕິ" (idaṃ cittaṃ tiṭṭhati).

---

သိမှိတိ ကိမတ္ထံ? ဣမံ ပုရိသံ ပဿသိ တွံ.

ບົດວ່າ "ສິມຫິ" (simhi) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ "ສິ" ວິພັດ ເຊັ່ນ: "ອິມໍ ປຸຣິສໍ ປັດສະສິ ຕວໍ" (imaṃ purisaṃ passasi tvaṃ).

---

၁၇၃, ၂၂၃. အမုဿ မော သံ.

໑໗໓, ໒໒໓. ເພາະ "ສິ" ວິພັດ, ແປງ "ມະ" ອັກສອນ ຂອງ "ອະມຸ" ສັບ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເປັນ "ສະ" ບາງ.

---

အမုသဒ္ဒဿ အနပုံသကဿ မကာရော သကာရမာပဇ္ဇတေ ဝါ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເພາະ "ສິ" ວິພັດ, ແປງ "ມະ" ອັກສອນ ຂອງ "ອະມຸ" ສັບ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິງ ເປັນ "ສະ" ບາງ.

---

အသု ရာဇာ, အသု ဣတ္ထီ, အမုကော ရာဇာ, အမုကာ ဣတ္ထီ.

ຕົວຢ່າງ: ອະສຸ ຣາຊາ (asu rājā), ອະສຸ ອິດຖີ (asu itthī), ອະມຸໂກ ຣາຊາ (amuko rājā), ອະມຸກາ ອິດຖີ (amukā itthī).

---

အနပုံသကဿေတိ ကိမတ္ထံ? အဒုံ ပုပ္ဖံ ဝိရောစတိ.

ຄຳວ່າ "Anapuṃsakassa" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນນະປຸງສະກະລິ້ງ ເຊັ່ນ "aduṃ pupphaṃ virocati".

---

အမုဿေတိ ကိမတ္ထံ? အယံ ပုရိသော တိဋ္ဌတိ.

ຄຳວ່າ "Amussa" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອະມຸສັບ ເຊັ່ນ "ayaṃ puriso tiṭṭhati".

---

သိမှိတိ ကိမတ္ထံ? အမှံ ပုရိသံ ပဿသိ.

ຄຳວ່າ "Simhi" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີວິພັດ ສິ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "amhaṃ purisaṃ passasi".

---

၁၇၄, ၂၁၁. ဧတတေသံ တော.

໑໗໔, ໒໑໑. ສູດ "Etatesaṃ to."

---

ဧတ တဣစ္စေတေသံ အနပုံသကာနံ တကာရော သကာရမာပဇ္ဇတေ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດ ສິ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຕົວອັກສອນ ຕ ແຫ່ງ ເອຕະ ແລະ ຕະ ສັບ ເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ບໍ່ແມ່ນນະປຸງສະກະລິ້ງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ສະ.

---

ဧသော ပုရိသော, ဧသာ ဣတ္ထီ, သော ပုရိသော, သာ ဣတ္ထီ.

Eso puriso (ບຸລຸດນັ້ນ), esā itthī (ສະຕີນັ້ນ), so puriso (ບຸລຸດນັ້ນ), sā itthī (ສະຕີນັ້ນ).

---

ဧတတေသမိတိ [Pg.106] ကိမတ္ထံ? ဣတရော ပုရိသော, ဣတရာ ဣတ္ထီ.

ຄຳວ່າ "Etatesaṃ" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນເອຕະແລະຕະສັບ ເຊັ່ນ "itaro puriso", "itarā itthī".

---

အနပုံသကာနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဧတံ စိတ္တံ, ဧတံ ရူပံ. တံ စိတ္တံ, တံ ရူပံ.

ຄຳວ່າ "Anapuṃsakānaṃ" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນນະປຸງສະກະລິ້ງ ເຊັ່ນ "etaṃ cittaṃ", "etaṃ rūpaṃ", "taṃ cittaṃ", "taṃ rūpaṃ".

---

၁၅၇, ၂၁၂. တဿ ဝါ နတ္တံ သဗ္ဗတ္ထ.

໑໕໗, ໒໑໒. ສູດ "Tassa vā nattaṃ sabbattha."

---

တဿ သဗ္ဗနာမဿ တကာရဿ နတ္တံ ဟောတိ ဝါ သဗ္ဗတ္ထ လိင်္ဂေသု.

ຕົວອັກສອນ ຕ ແຫ່ງ ຕະ ສັບພະນາມນັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ນ ບາງ ໃນລິງທັງປວງ.

---

နာယ, တာယ, နံ, တံ, နေ, တေ, နေသု, တေသု, နမှိ, တမှိ, နာဟိ, တာဟိ, နာဘိ, တာဘိ.

Nāya, tāya, naṃ, taṃ, ne, te, nesu, tesu, namhi, tamhi, nāhi, tāhi, nābhi, tābhi.

---

၁၇၆, ၂၁၃. သသ္မာသ္မိံသံသာသွတ္တံ.

໑໗໖, ໒໑໓. ສູດ "Sasmāsmiṃsaṃsāsvattaṃ."

---

တဿ သဗ္ဗနာမဿ တကာရဿ သဗ္ဗဿေဝ အတ္တံ ဟောတိ ဝါ သသ္မာသ္မိံ သံသာဣစ္စေတေသု သဗ္ဗတ္ထ လိင်္ဂေသု.

ຕົວອັກສອນ ຕ ທັງໝົດນັ້ນເອງ ແຫ່ງ ຕະ ສັບພະນາມນັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ບາງ ໃນເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສະ, ສະມາ, ສະມິງ, ສັງ, ສາ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ໃນລິງທັງປວງ.

---

အဿ, တဿ, အသ္မာ, တသ္မာ, အသ္မိံ, တသ္မိံ, အဿံ, တဿံ, အဿာ, တဿာ.

Assa, tassa, asmā, tasmā, asmiṃ, tasmiṃ, assaṃ, tassaṃ, assā, tassā.

---

တကာရဿေတိ ကိမတ္ထံ? အမုဿံ, အမုဿာ.

ຄຳວ່າ "Takārassa" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ຕ ຕົວອັກສອນ ເຊັ່ນ "amussaṃ", "amussā".

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? နေသု, တေသု.

ຄຳວ່າ "Etesu" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "nesu", "tesu".

---

၁၇၇, ၂၂၁. ဣမသဒ္ဒဿ စ.

໑໗໗, ໒໒໑. ສູດ "Imasandassa ca."

---

ဣမသဒ္ဒဿ စ သဗ္ဗဿေဝ အတ္တံ ဟောတိ ဝါ သသ္မာသ္မိံ သံ သာဣစ္စေတေသု သဗ္ဗတ္ထ လိင်္ဂေသု.

ແລະ ອິມະ ສັບ ທັງໝົດນັ້ນເອງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ອະ ບາງ ໃນເມື່ອວິພັດເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສະ, ສະມາ, ສະມິງ, ສັງ, ສາ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ໃນລິງທັງປວງ.

---

အဿ[Pg.107], ဣမဿ, အသ္မာ, ဣမသ္မာ, အသ္မိံ, ဣမသ္မိံ, အဿံ, ဣမိဿံ, အဿာ, ဣမိဿာ.

Assa, imassa, asmā, imasmā, asmiṃ, imasmiṃ, assaṃ, imissaṃ, assā, imissā.

---

ဣမသဒ္ဒဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဧတိဿံ, ဧတိဿာ.

ຄຳວ່າ "Imasandassa" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອິມະສັບ ເຊັ່ນ "etissaṃ", "etissā".

---

၁၇၈, ၂၂. သဗ္ဗတော ကော.

໑໗໘, ໒໒. ສູດ "Sabbato ko."

---

သဗ္ဗတော သဗ္ဗနာမတော ကကာရာဂမော ဟောတိ ဝါ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ການລົງ ກ ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີບາງ ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງປວງ ໃນເມື່ອວິພັດ ສິ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗကော, ယကော, သကော, အမုကော, အသုကော.

Sabbako, yako, sako, amuko, asuko.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗော, ယော, သော, ကော.

ຄຳວ່າ "Vā" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການຍົກເວັ້ນໃນອຸທາຫອນ ເຊັ່ນ "sabbo", "yo", "so", "ko".

---

သဗ္ဗနာမတောတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသော.

ຄຳວ່າ "Sabbanāmato" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ "puriso".

---

ပုန သဗ္ဗတောဂ္ဂဟဏေန အညသ္မာပိ ကကာရာဂမော ဟောတိ, ဟီနကော, ပေါတကော.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ "Sabbato" ອີກເທື່ອໜຶ່ງ, ການລົງ ກ ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີແມ້ຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ເຊັ່ນ "hīnako", "potako".

---

၁၇၉, ၂၀၄. ယပတော သ္မိံသာနံ သံသာ.

໑໗໙, ໒໐໔. ສູດ "Yapato smiṃsānaṃ saṃsā."

---

သဗ္ဗတော သဗ္ဗနာမတော ဃပသညတော သ္မိံသဣစ္စေတေသံ သံသာ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ການແປງວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ສະມິງ ແລະ ສະ ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ ສັງ ແລະ ສາ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງ ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງປວງ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ ແລະ ປະ.

---

သဗ္ဗဿံ, သဗ္ဗဿာ, သဗ္ဗာယံ, သဗ္ဗာယ, ဣမိဿံ, ဣမိဿာ, ဣမာယံ, ဣမာယ, အမုဿံ, အမုဿာ, အမုယံ, အမုယာ.

Sabbassaṃ, sabbassā, sabbāyaṃ, sabbāya, imissaṃ, imissā, imāyaṃ, imāya, amussaṃ, amussā, amuyaṃ, amuyā.

---

သဗ္ဗနာမတောတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိယံ, ဣတ္ထိယာ.

ຄຳວ່າ "Sabbanāmato" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ "itthiyaṃ", "itthiyā".

---

သ္မိံသာနမိတိ ကိမတ္ထံ? အမုယော.

ຄຳວ່າ "Smiṃsānaṃ" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນວິພັດ ສະມິງ ແລະ ສະ ເຊັ່ນ "amuyo".

---

၁၈၀, ၂၀၇. နေတာဟိ [Pg.108] သ္မိမာယ ယာ.

໑໘໐, ໒໐໗. ສູດ "Netāhi smimāya yā."

---

ဧတေဟိ သဗ္ဗနာမေဟိ ဃပသညေဟိ သ္မိံဝစနဿ နေဝ အာယ ယာအာဒေသာ ဟောန္တိ.

ການແປງວິພັດ ສະມິງ ເປັນ ອາຍະ ຫຼື ຍາ ຍ່ອມບໍ່ມີເລີຍ ຫຼັງຈາກສັບພະນາມເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ຄະ ແລະ ປະ.

---

ဧတိဿံ, ဧတာယံ, ဣမိဿံ, ဣမာယံ, အမုဿံ, အမုယံ.

Etissaṃ, etāyaṃ, imissaṃ, imāyaṃ, amussaṃ, amuyaṃ.

---

သ္မိံန္တိ ကိမတ္ထံ? တာယ ဣတ္ထိယာ မုခံ.

ຄຳວ່າ "Smiṃ" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນວິພັດ ສະມິງ ເຊັ່ນ "tāya itthiyā mukhaṃ".

---

ဧတာဟီတိ ကိမတ္ထံ? ကညာယ, ဝီဏာယ, ဂင်္ဂါယ, ကပါလိကာယ.

ຄຳວ່າ "Etāhi" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນສັບພະນາມ ເຊັ່ນ "kaññāya", "vīṇāya", "gaṅgāya", "kapālikāya".

---

၁၈၁, ၉၅. မနောဂဏာဒိတော သ္မိံနာနမိအာ.

໑໘໑, ໙໕. ສູດ "Manogaṇādito smiṃnānamiā."

---

တသ္မာ မနောဂဏာဒိတော သ္မိံနာဣစ္စေတေသံ ဣကာရအာကာရာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ການແປງວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ສະມິງ ແລະ ນາ ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ ອິ ແລະ ອາ ຕາມລຳດັບ ຍ່ອມມີບາງ ຫຼັງຈາກຄະນະສັບມີ ມະໂນ ເປັນຕົ້ນນັ້ນ.

---

မနသိ, မနုသ္မိံ, သိရသိ, သိရသ္မိံ, မနသာ, မနေန, ဝစသာ, ဝစေန, သိရသာ, သိရေန, သရသာ, သရေန, တပသာ, တပေန, ဝယသာ, ဝယေန, ယသသာ, ယသေန, တေဇသာ, တေဇေန, ဥရသာ, ဥရေန, ထာမသာ, ထာမေန.

Manasi, manusmiṃ, sirasi, sirasmiṃ, manasā, manena, vacasā, vacena, sirasā, sirena, sarasā, sarena, tapasā, tapena, vayasā, vayena, yasasā, yasena, tejasā, tejena, urasā, urena, thāmasā, thāmena.

---

သ္မိံနာနမိတိ ကိမတ္ထံ? မနော, သိရော, တမော, တပေါ, တေဇော.

ຄຳວ່າ "Smiṃnānaṃ" ກ່າວໄວ້sizeofເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນວິພັດ ສະມິງ ແລະ ນາ ເຊັ່ນ "mano", "siro", "tamo", "tapo", "tejo".

---

အာဒိဂ္ဂဟဏေန အညာသ္မာပိ သ္မိံနာနံ ဣကာရအာကာရာဒေသာ ဟောန္တိ, ဗိလသိ, ဗိလသာ, ပဒသိ, ပဒသာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ "Ādi" ເປັນຕົ້ນ, ການແປງວິພັດ ສະມິງ ແລະ ນາ ເປັນ ອິ ແລະ ອາ ຍ່ອມມີແມ້ຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ເຊັ່ນ "bilasi", "bilasā", "padasi", "padasā".

---

၁၈၂, ၉၇. သဿ [Pg.109] စော.

໑໘໒, ໙໗. ສູດ "Sassa co."

---

တသ္မာ မနောဂဏာဒိတော သဿ စ ဩကာရော ဟောတိ.

ແລະ ການແປງວິພັດ ສະ ເປັນ ໂອ ຍ່ອມມີ ຫຼັງຈາກຄະນະສັບມີ ມະໂນ ເປັນຕົ້ນນັ້ນ.

---

မနသော, ထာမသော, တပသော.

Manaso, thāmaso, tapaso.

---

၁၈၃, ၄၈. ဧတေသမော လောပေ.

໑໘໓, ໔໘. ສູດ "Etesamo lope."

---

ဧတေသံ မနောဂဏာဒီနံ အန္တော ဩတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝိဘတ္တိလောပေ ကတေ.

ເມື່ອມີການລົບວິພັດແລ້ວ, ສະຫຼະທີ່ສຸດແຫ່ງຄະນະສັບມີ ມະໂນ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ໂອ.

---

မနောမယံ, အယောမယံ, တေဇောသမေန, တပေါဂုဏေန, သိရောရုဟေန.

Manomayaṃ (ສຳເລັດດ້ວຍໃຈ), ayomayaṃ (ສຳເລັດດ້ວຍເຫຼັກ), tejosamena (ສະເໝີດ້ວຍເດດ), tapoguṇena (ດ້ວຍຄຸນຄືຕະບະ), siroruhena (ດ້ວຍຜົມ).

---

အာဒိဂ္ဂဟဏံကိမတ္ထံ? အညေသမန္တော ဩတ္တမာပဇ္ဇတေ. အာပေါသမေန, ဝါယောသမေန.

ການຖືເອົາຄຳວ່າ "Ādi" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ສະຫຼະທີ່ສຸດແຫ່ງສັບອື່ນເຖິງຄວາມເປັນ ໂອ ເຊັ່ນ "āposamena", "vāyosamena".

---

လောပေတိ ကိမတ္ထံ? ပဒယာ, တပသာ, ယသသာ, ဝစသာ, မနသာ, ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຄຳວ່າ "Lope" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີການລົບວິພັດ ເຊັ່ນ "padayā", "tapasā", "yasasā", "vacasā", "manasā", ພຶງປະກອບສັບອື່ນໆ ແມ້ຢ່າງນີ້.

---

၁၈၄, ၉၆. သ သရေ ဝါဂမော.

໑໘໔, ໙໖. ສູດ "Sa sare vāgamo."

---

ဧတေဟေဝ မနောဂဏာဒီဟိ ဝိဘတ္တာဒေသေ သရေ ပရေ သကာရာဂမော ဟောတိ ဝါ.

ການລົງ ສະ ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີບາງ ຫຼັງຈາກຄະນະສັບມີ ມະໂນ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ເອງ ໃນເມື່ອສະຫຼະອັນເປັນຕົວແປງຂອງວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

မနသာ, ဝစသာ, မနသိ, ဝစသိ.

Manasā, vacasā, manasi, vacasi.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? မနေန, တေဇေန, ဝသေန,

ຄຳວ່າ "Vā" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການຍົກເວັ້ນໃນອຸທາຫອນ ເຊັ່ນ "manena", "tejena", "vasena".

---

သရေတိ [Pg.110] ကိမတ္ထံ? မနော, တေဇော, ယသော.

ຄຳວ່າ "Sare" ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "mano", "tejo", "yaso".

---

ပုန အာဒိဂ္ဂဟဏေန အညသ္မိမ္ပိ ပစ္စယေ ပရေ သကာရာဂမော ဟောတိ. မာနသိကံ, ဝါစသိကံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ "Ādi" ອີກເທື່ອໜຶ່ງ, ການລົງ ສະ ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີແມ້ໃນເມື່ອປັດໄຈອື່ນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "mānasikaṃ", "vācasikaṃ".

---

၁၈၅, ၁၁၂. သန္တသဒ္ဒဿ သော တေ ဗော စန္တေ.

໑໘໕, ໑໑໒. ສູດ "Santasaddassa so te bo cante."

---

သဗ္ဗဿ သန္တသဒ္ဒဿ သကာရာဒေသော ဟောတိ ဘကာရေ ပရေ, အန္တေ စ ဗကာရာဂမော ဟောတိ.

ການແປງເປັນ ສະ ແຫ່ງ ສັນຕະ ສັບ ທັງໝົດ ຍ່ອມມີ ໃນເມື່ອ ພ ອັກສອນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ການລົງ ບ ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີ ໃນສ່ວນສຸດ.

---

သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ,

"Sabbhireva samāsetha" (ພຶງສະມາຄົມກັບສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ),

---

သဗ္ဘိကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ.

"Sabbhikubbetha santhavaṃ" (ພຶງເຮັດຄວາມສະໜິດສະໜົມກັບສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ),

---

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ,

"Sataṃ saddhammamaññāya" (ເພາະຮູ້ທຳມະອັນດີຂອງສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ),

---

သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော.

ຍ່ອມດີຂຶ້ນ ບໍ່ແມ່ນຊົ່ວລົງ.

---

ဇီရန္တိ ဝေ ရာဇရထာ သုစိတ္တာ.

ລາຊະລົດທັງຫຼາຍອັນວິຈິດດີ ຍ່ອມຊຸດໂຊມໄປແລ.

---

အထော သရီရမ္ပိ ဇရံ ဥပေတိ.

ແລະທັງຮ່າງກາຍກໍຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມແກ່ຊະລາ.

---

သတဉ္စ ဓမ္မော န ဇရံ ဥပေတိ,

ສ່ວນວ່າທຳຂອງສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າເຖິງຄວາມແກ່ຊະລາ,

---

သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တိ.

ສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສະແດງໃຫ້ຮູ້ກັນກັບດ້ວຍສັດຕະບຸລຸດແລ.

---

သဗ္ဘူတော, သဗ္ဘာဝေါ.

ສັບພູໂຕ, ສັບພາໂວ.

---

ဘေတိ ကိမတ္ထံ? သန္တေဟိ ပူဇိတော ဘဂဝါ.

ກ່າວວ່າ 'ພິ' (bhi) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ສັນເຕຫິ ປູຊິໂຕ ພະຄະວາ (ພະຜູ້ມີພະພາກອັນສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍບູຊາແລ້ວ).

---

စဂ္ဂဟဏံ ကွစိ သကာရဿေဝ ပသိဒ္ဓတ္ထံ. သက္ကာရော, သက္ကတော.

ການຖືເອົາ 'ຈ' ອັກສອນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການສໍາເລັດຮູບຂອງ 'ສ' ອັກສອນເທົ່ານັ້ນໃນບາງບ່ອນ. ອຸທາຫອນ: ສັກກາໂຣ, ສັກກະໂຕ.

---

၁၉၆, ၁၀၇. သိမှိဂစ္ဆန္တာဒီနံ [Pg.111] န္တသဒ္ဒေါ အံ.

໑໙໖, ໑໐໗. ເມື່ອ 'ສິ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, 'ນຕະ' ສັບ ຂອງຄໍາວ່າ ຄັດຊັນຕະ ເປັນຕົ້ນ ແປງເປັນ 'ອໍ' (aṃ).

---

သိမှိ ဂစ္ဆန္တာဒီနံ န္တသဒ္ဒေါ အမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

ເມື່ອ 'ສິ' ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, 'ນຕະ' ສັບ ຂອງຄໍາວ່າ ຄັດຊັນຕະ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ 'ອໍ' (aṃ) ບາງ.

---

ဂစ္ဆံ, ဂစ္ဆန္တော, မဟံ, မဟန္တော, စရံ, စရန္တော, ခါဒံ, ခါဒန္တော.

ຄັດຊັງ, ຄັດຊັນໂຕ, ມະຫັງ, ມະຫັນໂຕ, ຈະຣັງ, ຈະຣັນໂຕ, ຂາດັງ, ຂາດັນໂຕ.

---

ဂစ္ဆန္တာဒီနမိတိ ကိမတ္ထံ? အန္တော, ဒန္တော, ဝန္တော, သန္တော.

ກ່າວວ່າ 'ຄັດຊັນຕາທີນັງ' (gacchantādīnaṃ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ອັນໂຕ, ດັນໂຕ, ວັນໂຕ, ສັນໂຕ.

---

၁၈၇, ၁၀၈. သေသေသု န္တုဝ.

໑໘໗, ໑໐໘. ໃນວິພັດທີ່ເຫຼືອທັງຫຼາຍ, (ແປງ 'ນຕະ' ເປັນ) ເໝືອນ 'ນຕຸ' (ntu).

---

ဂစ္ဆန္တာဒီနံန္တသဒ္ဒေါန္တုပ္ပစ္စယောဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော သေသေသု ဝိဘတ္တိပ္ပစ္စယေသု.

ໃນວິພັດແລະປັດໄຈທີ່ເຫຼືອທັງຫຼາຍ, 'ນຕະ' ສັບ ຂອງຄໍາວ່າ ຄັດຊັນຕະ ເປັນຕົ້ນ ພຶງເຫັນວ່າເປັນ 'ນຕຸ' ປັດໄຈນັ້ນເອງ.

---

ဂစ္ဆတော, မဟတော, ဂစ္ဆတိ, မဟတိ, ဂစ္ဆတာ, မဟတာ.

ຄັດຊະໂຕ, ມະຫະໂຕ, ຄັດຊະຕິ, ມະຫະຕິ, ຄັດຊະຕາ, ມະຫະຕາ.

---

သေသေသူတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆံ, မဟံ, စရံ, ခါဒံ.

ກ່າວວ່າ 'ເສເສສຸ' (sesesu) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (Responding to prevent) ຄັດຊັງ, ມະຫັງ, ຈະຣັງ, ຂາດັງ.

---

၁၈၈, ၁၁၅. ဗြဟ္မတ္တ သခ ရာဇာဒိတော အမာနံ.

໑໘໘, ໑໑໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົມມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ລາຊະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ 'ອໍ' (aṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ອານັງ' (ānaṃ).

---

ဗြဟ္မ အတ္တ သခ ရာဇဣစ္စေဝမာဒိတော အံဝစနဿ အာနံ ဟောတိ ဝါ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບມີ ພຣົມມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ລາຊະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ 'ອໍ' (aṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ອານັງ' (ānaṃ) ບາງ.

---

ဗြဟ္မာနံ, ဗြဟ္မံ, အတ္တာနံ, အတ္တံ, သခါနံ, သခံ, ရာဇာနံ, ရာဇံ.

ພຣົມມານັງ, ພຣົມມັງ, ອັດຕານັງ, ອັດຕັງ, ສະຂານັງ, ສະຂັງ, ລາຊານັງ, ລາຊັງ.

---

အမိတိ ကိမတ္ထံ? ရာဇာ.

ກ່າວວ່າ 'ອັງ' (aṃ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ລາຊາ.

---

၁၈၉, ၁၁၃. သျာ [Pg.112] စ.

໑໘໙, ໑໑໓. ແລະ ແປງ 'ສິ' (si) ວິພັດ ເປັນ 'ອາ' (ā).

---

ဗြဟ္မ အတ္တ သခ ရာဇဣစ္စေဝမာဒိတော သိဝစနဿ အာ စ ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບມີ ພຣົມມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ລາຊະ ເປັນຕົ້ນ, ແປງ 'ສິ' (si) ວິພັດ ເປັນ 'ອາ' (ā) ແດ່.

---

ဗြဟ္မာ, အတ္တာ, သခါ, ရာဇာ, အာတုမာ.

ພຣົມມາ, ອັດຕາ, ສະຂາ, ລາຊາ, ອາຕຸມາ.

---

၁၉၀, ၁၁၄. ယောနမာနော.

໑໙໐, ໑໑໔. ແປງ 'ໂຍ' (yo) ວິພັດ ເປັນ 'ອາໂນ' (āno).

---

ဗြဟ္မအတ္တ သခ ရာဇဣစ္စေဝမာဒိတော ယောနံ အာနောအာဒေသော ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບມີ ພຣົມມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ລາຊະ ເປັນຕົ້ນ, ຍ່ອມມີການແປງ 'ໂຍ' (yo) ວິພັດ ເປັນ 'ອາໂນ' (āno).

---

ဗြဟ္မာနော, အတ္တာနော, သခါနော, ရာဇာနော, အာတုမာနော.

ພຣົມມາໂນ, ອັດຕາໂນ, ສະຂາໂນ, ລາຊາໂນ, ອາຕຸມາໂນ.

---

၁၉၁, ၁၃၀. သခတော စာယော နော.

໑໙໑, ໑໓໐. ແລະ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສະຂະ ສັບ, ແປງ 'ໂຍ' (yo) ວິພັດ ເປັນ 'ອາໂຍ' (āyo) ແລະ 'ໂນ' (no).

---

တသ္မာ သခတော စ ယောနံ အာယော နော အာဒေသာ ဟောန္တိ.

ເພາະເຫດນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສະຂະ ສັບ, ຍ່ອມມີການແປງ 'ໂຍ' (yo) ວິພັດ ເປັນ 'ອາໂຍ' (āyo) ແລະ 'ໂນ' (no) ທັງຫຼາຍ.

---

သခါယော, သခိနော.

ສະຂາໂຍ, ສະຂິໂນ.

---

ယောနမိတိ ကိမတ္ထံ? သခါ.

ກ່າວວ່າ 'ໂຍນັງ' (yonaṃ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ສະຂາ.

---

၁၉၂, ၁၃၅. သ္မိမေ.

໑໙໒, ໑໓໕. ແປງ 'ສະມິງ' (smiṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ເອ' (e).

---

တသ္မာ သခတော သ္မိံဝစနဿ ဧကာရော ဟောတိ. သခေ.

ເພາະເຫດນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສະຂະ ສັບ, ແປງ 'ສະມິງ' (smiṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ເອ' (e) ອັກສອນ. ອຸທາຫອນ: ສະເຂ.

---

၁၉၃, ၁၂၂. ဗြဟ္မတော [Pg.113] ဂဿ စ.

໑໙໓, ໑໒໒. ແລະ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົມມະ ສັບ, ແປງ 'ຄະ' (ga) ເປັນ 'ເອ' (e).

---

တသ္မာ ဗြဟ္မတော ဂဿ စ ဧကာရော ဟောတိ. ဟေ ဗြဟ္မေ.

ເພາະເຫດນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົມມະ ສັບ, ແປງ 'ຄະ' (ga) ເປັນ 'ເອ' (e) ອັກສອນ. ອຸທາຫອນ: ເຫ ພຣົມເມ.

---

၁၉၄, ၁၃၁. သခန္တဿိ နော နာ နံ သေသု.

໑໙໔, ໑໓໑. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ 'ອິ' (i) ເມື່ອ 'ໂນ' (no), 'ນາ' (nā), 'ນັງ' (naṃ) ແລະ 'ສະ' (sa) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

တဿ သခန္တဿ ဣကာရော ဟောတိ နောနာနံသဣစ္စေတေသု.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ນັ້ນ ເປັນ 'ອິ' (i) ອັກສອນ ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື 'ໂນ', 'ນາ', 'ນັງ' ແລະ 'ສະ' ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သခိနော, သခိနာ, သခီနံ, သခိဿ.

ສະຂິໂນ, ສະຂິນາ, ສະຂີນັງ, ສະຂິດສະ.

---

ဧတေသွီတိ ကိမတ္ထံ? သခါရေဟိ.

ກ່າວວ່າ 'ເອເຕສຸ' (etesu) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ສະຂາເຣຫິ.

---

၁၉၅, ၁၃၄. အာရော ဟိမှိ ဝါ.

໑໙໕, ໑໓໔. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອ 'ຫິ' (hi) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

တဿ သခန္တဿ အာရော ဟောတိ ဝါ ဟိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ. သခါရေဟိ, သခေဟိ.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ນັ້ນ ເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອ 'ຫິ' (hi) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ. ອຸທາຫອນ: ສະຂາເຣຫິ, ສະເຂຫິ.

---

၁၉၆, ၁၃၃. သုနမံသု ဝါ.

໑໙໖, ໑໓໓. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອ 'ສຸ' (su), 'ນັງ' (naṃ) ແລະ 'ອໍ' (aṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

တဿ သခန္တဿ အာရော ဟောတိ ဝါ သုနံ အံဣစ္စေတေသု.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສະຂະ ສັບ ນັ້ນ ເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື 'ສຸ', 'ນັງ' ແລະ 'ອໍ' ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သခါရေသု, သခေသု, သခါရာနံ, သခီနံ, သခါရံ, သခံ.

ສະຂາເຣສຸ, ສະເຂສຸ, ສະຂາຣານັງ, ສະຂີນັງ, ສະຂາຣັງ, ສະຂັງ.

---

၁၉၇, ၁၂၅. ဗြဟ္မတော တု သ္မိံ နိ.

໑໙໗, ໑໒໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົມມະ ສັບ, ແປງ 'ສະມິງ' (smiṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ນິ' (ni).

---

တသ္မာ ဗြဟ္မတော သ္မိံဝစနဿ နိအာဒေသော ဟောတိ. ဗြဟ္မနိ.

ເພາະເຫດນັ້ນ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ພຣົມມະ ສັບ, ຍ່ອມມີການແປງ 'ສະມິງ' (smiṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ນິ' (ni). ອຸທາຫອນ: ພຣົມມະນິ.

---

တုဂ္ဂဟဏေန [Pg.114] အဗြဟ္မတောပိ သ္မိံ ဝစနဿ နိ ဟောတိ. ကမ္မနိ, စမ္မနိ, မုဒ္ဓနိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຕຸ' ສັບ, ແມ່ນແຕ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ພຣົມມະ, ຍ່ອມມີການແປງ 'ສະມິງ' (smiṃ) ວິພັດ ເປັນ 'ນິ' (ni) ແດ່. ອຸທາຫອນ: ກຳມະນິ, ຈຳມະນິ, ມຸດທະນິ.

---

၁၉၈, ၁၂၃. ဥတ္တံ သနာသု.

໑໙໘, ໑໒໓. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ພຣົມມະ ສັບ ເປັນ 'ອຸ' (u) ເມື່ອ 'ສະ' (sa) ແລະ 'ນາ' (nā) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

တဿ ဗြဟ္မသဒ္ဒဿ အန္တော ဥတ္တမာပဇ္ဇတေ သနာဣစ္စေတေသု.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ພຣົມມະ ສັບ ນັ້ນ ເຖິງຄວາມເປັນ 'ອຸ' (u) ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື 'ສະ' ແລະ 'ນາ' ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဗြဟ္မုနော, ဗြဟ္မုနာ.

ພຣົມມຸໂນ, ພຣົມມຸນາ.

---

သနာသူတိ ကိမတ္ထံ? ဗြဟ္မာ.

ກ່າວວ່າ 'ສະນາສຸ' (sanāsu) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ພຣົມມາ.

---

၁၉၉, ၁၅၈. သတ္ထုပိတာဒီနမာ သိသ္မိံသိလောပေါစ.

໑໙໙, ໑໕໘. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ '...ອາ' (ā) ເມື່ອ 'ສິ' (si) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ລົບ 'ສິ' (si) ວິພັດແດ່.

---

သတ္ထုပိတုအာဒီနမန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ သိသ္မိံ, သိလောပေါ စ ဟောတိ.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເຖິງຄວາມເປັນ 'ອາ' (ā) ເມື່ອ 'ສິ' (si) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ຍ່ອມມີການລົບ 'ສິ' (si) ວິພັດແດ່.

---

သတ္ထာ, ပိတာ, မာတာ, ဘာတာ, ကတ္တာ.

ສັດຖາ, ປິຕາ, ມາດາ, ພາຕາ, ກັດຕາ.

---

သိသ္မိန္တိ ကိမတ္ထံ? သတ္ထုဿ, ပိတုဿ, မာတုဿ, ဘာတုဿ, ကတ္တုဿ.

ກ່າວວ່າ 'ສິສມິງ' (sismiṃ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ສັດຖຸດສະ, ປິຕຸດສະ, ມາດຸດສະ, ພາຕຸດສະ, ກັດຕຸດສະ.

---

၂၀၀, ၁၅၉. အညေသွာရတ္တံ.

໒໐໐, ໑໕໙. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ເມື່ອວິພັດອື່ນທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

သတ္ထုပိတုအာဒီနမန္တော အညေသု ဝစနေသု အာရတ္တမာပဇ္ဇတေ.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເຖິງຄວາມເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ເມື່ອວິພັດອື່ນທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ.

---

သတ္ထာရံ, ပိတရံ, မာတရံ, ဘာတရံ, ကတ္တာရံ, သတ္ထာရေဟိ, ပိတရေဟိ, မာတရေဟိ, ဘာတရေဟိ, ကတ္တာရေဟိ.

ສັດຖາຣັງ, ປິຕະລັງ, ມາດະລັງ, ພາຕະລັງ, ກັດຕາຣັງ, ສັດຖາເຣຫິ, ປິຕະເຣຫິ, ມາດຕະເຣຫິ, ພາຕະເຣຫິ, ກັດຕາເຣຫິ.

---

အညေသွီတိ [Pg.115] ကိမတ္ထံ? သတ္ထာ, ပိတာ, မာတာ, ဘာတာ, ကတ္တာ.

ກ່າວວ່າ 'ອັນເຍສຸ' (aññesu) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? (ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຊັ່ນ) ສັດຖາ, ປິຕາ, ມາດາ, ພາຕາ, ກັດຕາ.

---

၂၀၁, ၁၆၃. ဝါ နံမှိ.

໒໐໑, ໑໖໓. ແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ '...ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອ 'ນັງ' (naṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

သတ္ထုပိတုအာဒီနမန္တော အာရတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ເຖິງຄວາມເປັນ 'ອາຣະ' (āra) ບາງ ເມື່ອ 'ນັງ' (naṃ) ວິພັດເບື້ອງຫຼັງ.

---

သတ္ထာရာနံ, ပိတရာနံ, မာတရာနံ, ဘာတရာနံ.

ສັດຖາຣານັງ, ປິຕາຣານັງ, ມາຕາຣານັງ, ພາຕາຣານັງ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? သတ္ထာနံ, ပိတူနံ, မာတူနံ, ဘာတူနံ.

ຄຳວ່າ “ວາ” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຮູບສັບເຊັ່ນ: ສັດຖານັງ, ປິຕູນັງ, ມາຕູນັງ, ພາຕູນັງ.

---

၂၀၂, ၁၆၄. သတ္ထုနတ္တဉ္စ.

໒໐໒, ໑໖໔. ສັດຖຸນັດຕັນຈະ.

---

တဿ သတ္ထုသဒ္ဒဿ အန္တော အတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ နံမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ນັງ” ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທ້າຍຂອງສັດຖຸສັບນັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ “ອະ” ບາງເທື່ອ.

---

သတ္ထာနံ, ပိတာနံ, မာတာနံ, ဘာတာနံ, ကတ္တာနံ.

ສັດຖານັງ, ປິຕານັງ, ມາຕານັງ, ພາຕານັງ, ກັດຕານັງ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? သတ္ထာရာနံ, ပိတရာနံ, မာတရာနံ, ဘာတရာနံ, ဓီတရာနံ.

ຄຳວ່າ “ວາ” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຮູບສັບເຊັ່ນ: ສັດຖາຣານັງ, ປິຕາຣານັງ, ມາຕາຣານັງ, ພາຕາຣານັງ, ທີຕາຣານັງ.

---

စဂ္ဂဟဏံ အညေသမ္ပိ သင်္ဂဟဏတ္ထံ.

ການຖືເອົາອັກສອນ “ຈະ” ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຮວບຮວມເອົາສັບອື່ນໆນຳ.

---

၂၀၃, ၁၆၂. ဥသသ္မိံ သလောပေါ စ.

໒໐໓, ໑໖໒. ອຸສັສມິງ ສະໂລໂປ ຈະ.

---

သတ္ထုပိတုဣစ္စေဝမာဒီနမန္တဿ ဥတ္တံ ဟောတိ ဝါ သသ္မိံ, သလောပေါ စ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ສະ” ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທ້າຍຂອງສັບທັງຫຼາຍມີ ສັດຖຸ ແລະ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ “ອຸ” ບາງເທື່ອ, ແລະ ຍ່ອມມີການລຶບ “ສະ” ວິພັດນຳ.

---

သတ္ထု[Pg.116], သတ္ထုဿ, သတ္ထုနော ဒီယတေ, ပရိဂ္ဂဟော ဝါ. ပိတု, ပိတုဿ, ပိတုနော ဒီယတေ, ပရိဂ္ဂဟော ဝါ. ဘာတု, ဘာတုဿ, ဘာတုနော ဒီယတေ, ပရိဂ္ဂဟော ဝါ.

ສັດຖຸ, ສັດຖຸສສະ, ສັດຖຸໂນ ທິຍະເຕ, ປະຣິກຄະໂຫ ວາ. ປິຕຸ, ປິຕຸສສະ, ປິຕຸໂນ ທິຍະເຕ, ປະຣິກຄະໂຫ ວາ. ພາຕຸ, ພາຕຸສສະ, ພາຕຸໂນ ທິຍະເຕ, ປະຣິກຄະໂຫ ວາ.

---

စဂ္ဂဟဏံ ဒုတိယသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထံ.

ການຖືເອົາອັກສອນ “ຈະ” ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຮວບຮວມເນື້ອຄວາມທີສອງ.

---

၂၀၄, ၁၆၇. သက္ကမန္ဓာတာဒီနဉ္စ.

໒໐໔, ໑໖໗. ສັກກະມັນທາຕາດີນັນຈະ.

---

သက္ကမန္ဓာတုဣစ္စေဝမာဒီနမန္တော ဥတ္တမာပဇ္ဇတေ သသ္မိံ, သလောပေါ စ ဟောတိ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ສະ” ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທ້າຍຂອງສັບທັງຫຼາຍມີ ສັກກະມັນທາຕຸ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ “ອຸ”, ແລະ ຍ່ອມມີການລຶບ “ສະ” ວິພັດນຳ.

---

သက္ကမန္ဓာတု ဣဝ အဿ ရာဇိနော ဝိဘဝေါ. ဧဝံ ကတ္တု, ဂန္တု, ဒါတု ဣစ္စေဝမာဒီ.

ສັກກະມັນທາຕຸ ອິວະ ອັສສະ ຣາຊິໂນ ວິພະໂວ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ກັດຕຸ, ຄັນຕຸ, ທາຕຸ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပုနာရမ္ဘဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? နိစ္စဒီပနတ္ထံ. သက္ကမန္ဓာတု.

ການເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງສູດໃໝ່ອີກຄັ້ງ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອສະແດງຄວາມເປັນກົດເກນທີ່ແນ່ນອນ (ນິດຈະ). ເຊັ່ນ: ສັກກະມັນທາຕຸ.

---

စဂ္ဂဟဏံ ဒုတိယသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထံ.

ການຖືເອົາອັກສອນ “ຈະ” ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການຮວບຮວມເນື້ອຄວາມທີສອງ.

---

၂၀၅, ၁၆၀. တတော ယောနမော တု.

໒໐໕, ໑໖໐. ຕະໂຕ ໂຍນໂມ ຕຸ.

---

တတော အာရာဒေသတော သဗ္ဗေသံ ယော နံ ဩကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກການແປງເປັນ “ອາຣະ” ນັ້ນ, ການແປງ “ໂຍ” ວິພັດທັງໝົດ ເປັນ “ໂອ” ຍ່ອມມີ.

---

သတ္ထာရော, ပိတရော, မာတရော, ဘာတရော, ကတ္တာရော, ဝတ္တာရော.

ສັດຖາໂຣ, ປິຕາໂຣ, ມາຕາໂຣ, ພາຕາໂຣ, ກັດຕາໂຣ, ວັດຕາໂຣ.

---

တုဂ္ဂဟဏေန အညသ္မာပိ ယောနံ ဩကာရော ဟောတိ. စတုရော ဇနာ, ဂါဝေါ, ဥဘော ပုရိသာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາອັກສອນ “ຕຸ”, ເຖິງແມ່ນເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ກໍມີການແປງ “ໂຍ” ວິພັດ ເປັນ “ໂອ” ແດ່. ເຊັ່ນ: ຈະຕຸໂຣ ຊະນາ, ຄາໂວ, ອຸໂພ ປຸຣิສາ.

---

၂၀၆, ၁၆၅. တတော [Pg.117] သ္မိမိ.

໒໐໖, ໑໖໕. ຕະໂຕ ສະມິມິ.

---

တတော အာရာဒေသတော သ္မိံဝစနဿ ဣကာရာဒေသော ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກການແປງເປັນ “ອາຣະ” ນັ້ນ, ການແປງ “ສະມິງ” ວິພັດ ເປັນ “ອິ” ຍ່ອມມີ.

---

သတ္ထရိ, ပိတရိ, မာတရိ, ဓီတရိ, ဘာတရိ, ကတ္တရိ, ဝတ္တရိ.

ສັດຖະຣິ, ປິຕັຣິ, ມາຕັຣິ, ທີຕັຣິ, ພາຕັຣິ, ກັດຕັຣິ, ວັດຕັຣິ.

---

ပုန တတောဂဟဏေန အညသ္မာပိ သ္မိံဝစနဿ ဣကာရော ဟောတိ. ဘုဝိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ “ຕະໂຕ” ອີກຄັ້ງ, ເຖິງແມ່ນເບື້ອງຫຼັງຈາກສັບອື່ນ ກໍມີການແປງ “ສະມິງ” ວິພັດ ເປັນ “ອິ” ແດ່. ເຊັ່ນ: ພຸວິ.

---

၂၀၇, ၁၆၁. နာ အာ.

໒໐໗, ໑໖໑. ນາ ອາ.

---

တတော အာရာဒေသတော နာဝစနဿ အာအာဒေသော ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກການແປງເປັນ “ອາຣະ” ນັ້ນ, ການແປງ “ນາ” ວິພັດ ເປັນ “ອາ” ຍ່ອມມີ.

---

သတ္ထာရာ, ပိတရာ, မာတရာ, ဘာတရာ, ဓီတရာ, ကတ္တာရာ, ဝတ္တာရာ.

ສັດຖາຣາ, ປິຕາຣາ, ມາຕາຣາ, ພາຕາຣາ, ທີຕາຣາ, ກັດຕາຣາ, ວັດຕາຣາ.

---

၂၀၈, ၁၆၆. အာရော ရဿမိကာရေ.

໒໐໘, ໑໖໖. ອາໂຣ ຣັສສະມິກາເຣ.

---

အာရာဒေသော ရဿမာပဇ္ဇတေ ဣကာရေ ပရေ.

ເມື່ອສະຫຼະ “ອິ” ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງເປັນ “ອາຣະ” ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັສສະ.

---

သတ္ထရိ, ပိတရိ, မာတရိ, ဓီတရိ, ကတ္တရိ, ဝတ္တရိ.

ສັດຖະຣິ, ປິຕັຣິ, ມາຕັຣິ, ທີຕັຣິ, ກັດຕັຣິ, ວັດຕັຣິ.

---

၂၀၉, ၁၆၈. ပိတာဒီနမသိမှိ.

໒໐໙, ໑໖໘. ປິຕາດີນາມະສິມຫި.

---

ပိတာဒီန မာရာဒေသော ရဿမာပဇ္ဇတေ အသိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍອື່ນນອກຈາກ “ສິ” ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງເປັນ “ອາຣະ” ຂອງສັບທັງຫຼາຍມີ ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຣັສສະ.

---

ပိတရာ, မာတရာ, ဘာတရာ, မီတရာ ပိတရော, မာတရော, ဘာတရော, ဓီတရော.

ປິຕາຣາ, ມາຕາຣາ, ພາຕາຣາ, ມີຕາຣາ, ປິຕາໂຣ, ມາຕາໂຣ, ພາຕາໂຣ, ທີຕາໂຣ.

---

အသိမှိဂ္ဂဟဏံ [Pg.118] တောမှိ ပရေ ဣကာရာဒေသဉာပနတ္ထံ. မာတိတော, ပိတိတော, ဘာတိတော, ဒုဟိတိတော.

ການຖືເອົາຄຳວ່າ “ອະສິມຫິ” ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການສະແດງການແປງເປັນ “ອິ” ເມື່ອປັດໄຈຄື “ໂຕ” ເບື້ອງຫຼັງ. ເຊັ່ນ: ມາຕິໂຕ, ປິຕິໂຕ, ພາຕິໂຕ, ທຸຫິຕິໂຕ.

---

၂၁၀, ၂၃၉. တယာတယီနံ တကာရော တွတ္တံ ဝါ.

໒໑໐, ໒໓໙. ຕະຍາຕະຍີນັງ ຕະກາໂຣ ຕວັດຕັງ ວາ.

---

တယာတယိ ဣစ္စေတေသံ တကာရော တွတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

ຕົວອັກສອນ “ຕະ” ຂອງສັບທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື “ຕະຍາ” ແລະ “ຕະຢິ” ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ “ຕວະ” ບາງເທື່ອ.

---

တွယာ, တယာ, တွယိ, တယိ.

ຕວະຍາ, ຕະຍາ, ຕວະຍິ, ຕະຢິ.

---

ဧတေသမိတိ ကိမတ္ထံ? တုဝံ, တဝံ.

ຄຳວ່າ “ຂອງສັບທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຮູບສັບອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຕະຍາ ແລະ ຕະຢິ ເຊັ່ນ: ຕຸວັງ, ຕະວັງ.

---

ဣတိ နာဓကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ເປັນອັນວ່າ ກັນທີສາມ ໃນນາມະກັປປະ ສິ້ນສຸດລົງພຽງເທົ່ານີ້.

---

စတုတ္ထကဏ္ဍ

ກັນທີສີ່ (ຈະຕຸດຖະກັນ).

---

၂၁၁, ၁၂၆. အတ္တန္တော ဟိသ္မိ’မနတ္တံ.

໒໑໑, ໑໒໖. ອັດຕັນໂຕ ຫິສມິມະນັດຕັງ.

---

တဿ အတ္တနော အန္တော အနတ္တမာပဇ္ဇတေ ဟိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ຫິ” ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະທ້າຍຂອງອັດຕະສັບນັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ “ອະນະ”.

---

အတ္တနေဟိ, အတ္တနေဘိ.

ອັດຕະເນຫິ, ອັດຕະເນພິ.

---

အတ္တန္တောတိ ကိမတ္ထံ? ရာဇေဟိ, ရာဇေဘိ.

ຄຳວ່າ “ສະຫຼະທ້າຍຂອງອັດຕະສັບ” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຮູບສັບອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນອັດຕະສັບ ເຊັ່ນ: ຣາເຊຫິ, ຣາເຊພິ.

---

ဟိသ္မိန္တိ ကိမတ္ထံ? အတ္တနော.

ຄຳວ່າ “ເມື່ອວິພັດຄື ຫິ ເບື້ອງຫຼັງ” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ ຫິ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ອັດຕະໂນ.

---

အနတ္တမိတိဘာဝနိဒ္ဒေသေန အတ္တသဒ္ဒဿ သကာဒေသော ဟောတိ သဗ္ဗာသု ဝိဘတ္တီသု. သကော, သကာ, သကံ, သကေ.

ດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນ “ອະນັດຕະ”, ເມື່ອວິພັດທັງປວງເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງອັດຕະສັບ ເປັນ “ສະກະ” ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ສະໂກ, ສະກາ, ສະກັງ, ສະເກ.

---

၂၁၂, ၃၂၉. တတော [Pg.119] သ္မိံနိ.

໒໑໒, ໓໒໙. ຕະໂຕ ສະມິງນິ.

---

တတော အတ္တတော သ္မိံဝစနဿ နိ ဟောတိ. အတ္တနိ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ສະມິງ” ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັດຕະສັບນັ້ນ, ການແປງ “ສະມິງ” ວິພັດ ເປັນ “ນິ” ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ອັດຕະນິ.

---

၂၁၃, ၁၂၇. သဿ နော.

໒໑໓, ໑໒໗. ສະສສະ ໂນ.

---

တတောအတ္တတော သဿ ဝိဘတ္တိဿ နော ဟောတိ, အတ္တနော.

ເມື່ອວິພັດຄື “ສະ” ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັດຕະສັບນັ້ນ, ການແປງ “ສະ” ວິພັດ ເປັນ “ໂນ” ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ອັດຕະໂນ.

---

၂၁၄, ၁၂၈. သ္မာ နာ.

໒໑໔, ໑໒໘. ສະມາ ນາ.

---

တတော အတ္တတော သ္မာ ဝစနဿ နာ ဟောတိ. အတ္တနာ.

ເມື່ອວິພັດຄື “ສະມາ” ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັດຕະສັບນັ້ນ, ການແປງ “ສະມາ” ວິພັດ ເປັນ “ນາ” ຍ່ອມມີ. ເຊັ່ນ: ອັດຕະນາ.

---

ပုန တတောဂဟဏေန တဿ အတ္တနော တကာရဿေဝ ရကာရော ဟောတိ သဗ္ဗေသု ဝစနေသု. အတြဇော, အတြဇံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ “ຕະໂຕ” ອີກຄັ້ງ, ການແປງຕົວອັກສອນ “ຕະ” ຂອງອັດຕະສັບນັ້ນ ເປັນ “ຣະ” ຍ່ອມມີ ໃນວັດຈະນະທັງປວງ. ເຊັ່ນ: ອະຕະຣະໂຊ, ອະຕະຣະຊັງ.

---

၂၁၅, ၁၄၁. ဈလတော စ.

໒໑໕, ໑໔໑. ຊະລະໂຕ ຈະ.

---

ဈလဣစ္စေတေဟိ သ္မာဝစနဿ နာ ဟောတိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັກສອນທີ່ມີຊື່ວ່າ “ຊະ” ແລະ “ລະ” ເຫຼົ່ານີ້, ການແປງ “ສະມາ” ວິພັດ ເປັນ “ນາ” ຍ່ອມມີ.

---

အဂ္ဂိနာ, ဒဏ္ဍိနာ, ဘိက္ခုနာ, သယမ္ဘုနာ.

ອັກຄິນາ, ທັນທິນາ, ພິກຂຸນາ, ສະຍັມພູນາ.

---

သ္မာတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂယော, မုနယော, ဣသယော.

ຄຳວ່າ “ສະມາ” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີ ສະມາ ວິພັດ ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ອັກຄະໂຍ, ມຸນິໂຍ, ອิສິໂຍ.

---

၂၁၆, ၁၈၀. ဃပတော သ္မိံ ယံ ဝါ.

໒໑໖, ໑໘໐. ຄະປະໂຕ ສະມິງ ຍັງ ວາ.

---

တသ္မာ ဃပတော သ္မိံ ဝစနဿ ယံ ဟောတိ ဝါ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັກສອນທີ່ມີຊື່ວ່າ “ຄະ” ແລະ “ປະ” ນັ້ນ, ການແປງ “ສະມິງ” ວິພັດ ເປັນ “ຍັງ” ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

ကညာယံ[Pg.120], ကညာယ. ရတ္တိယံ, ရတ္တိယာ. ဣတ္ထိယံ, ဣတ္ထိယာ. ယာဂုယံ, ယာဂုယာ. ဝခုယံ, ဝဓုယာ.

ກັນຍາຍັງ, ກັນຍາຍະ. ຣັດຕິຍັງ, ຣັດຕິຍາ. ອິດຖິຍັງ, ອິດຖິຍາ. ຍາກຸຍັງ, ຍາກຸຍາ. ວະຄຸຍັງ, ວະທຸຍາ.

---

၂၁၇, ၁၉၉. ယောနံ နိ နပုံသကေဟိ.

໒໑໗, ໑໙໙. ຫຼັງຈາກນະປຸງສະກະລິ້ງ, ແປງ ໂຍ ວິພັດ ເປັນ ນິ.

---

သဗ္ဗေသံ ယောနံ နိ ဟောတိ ဝါ နပုံသကေဟိ လိင်္ဂေဟိ.

ຫຼັງຈາກນະປຸງສະກະລິ້ງທັງຫຼາຍ, ແປງ ໂຍ ວິພັດທັງປວງ ເປັນ ນິ ໄດ້ບາງ.

---

အဋ္ဌီနိ, အဋ္ဌီ, အာယူနိ, အာယူ.

ອັຕຖີນິ, ອັຕຖີ, ອາຍູນິ, ອາຍູ.

---

နပုံသကေဟီတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိယော.

ບົດວ່າ "ນະປຸງສະເກຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອິຕຖີລິ້ງ ເຊັ່ນ "ອິຕຖິໂຍ".

---

၂၁၈, ၁၉၆. အတော နိစ္စံ.

໒໑໘, ໑໙໖. ຫຼັງຈາກອະກາຣັນ, ແປງ ໂຍ ເປັນ ນິ ແນ່ນອນ.

---

အကာရန္တေဟိ နပုံသကလိင်္ဂေဟိ ယောနံ နိ ဟောတိ နိစ္စံ.

ຫຼັງຈາກນະປຸງສະກະລິ້ງທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນອະກາຣັນ, ແປງ ໂຍ ວິພັດທັງຫຼາຍ ເປັນ ນິ ແນ່ນອນ.

---

ယာနိ, ယာနိ. တာနိ, တာနိ. ကာနိ, ကာနိ. ဘယာနိ, ဘယာနိ. ရူပါနိ, ရူပါနိ.

ຍານິ, ຍານິ. ຕານິ, ຕານິ. ການິ, ການິ. ພະຍານິ, ພະຍານິ. ຣູປານິ, ຣູປານິ.

---

၂၁၉, ၁၉၆. သိံ.

໒໑໙, ໑໙໖. ແປງ ສິ ເປັນ ອັງ.

---

အကာရန္တေဟိ နပုံသကလိင်္ဂေဟိ သိဝစနဿ အံ ဟောတိ နိစ္စံ.

ຫຼັງຈາກນະປຸງສະກະລິ້ງທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນອະກາຣັນ, ແປງ ສິ ວິພັດ ເປັນ ອັງ ແນ່ນອນ.

---

သဗ္ဗံ, ယံ, တံ, ကံ, ရူပံ.

ສັພພັງ, ຍັງ, ຕັງ, ກັງ, ຣູປັງ.

---

၂၂၀, ၇၄. သေသတော လောပံ ပသိပိ.

໒໒໐, ໗໔. ລຶບ ສິ ແລະ ຄະ ວິພັດ ຫຼັງຈາກນາມທີ່ເຫຼືອ.

---

တတော နိဒ္ဒိဋ္ဌေဟိ လိဂေဟိ သေသခတာ ဂသိဣစ္စေတေ လောပမာပဇ္ဇန္တေ.

ຫຼັງຈາກລິ້ງທັງຫຼາຍ ທີ່ເຫຼືອຈາກທີ່ກ່າວມາແລ້ວນັ້ນ, ຄະ ແລະ ສິ ວິພັດ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ.

---

ဘောတိ [Pg.121] ဣတ္ထိ, သာ ဣတ္ထီ. ဘော ဒဏ္ဍိ, သော ဒဏ္ဍီ. ဘော သတ္ထ, သော သတ္ထာ. ဘော ရာဇ, သော ရာဇာ. သေသတောတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသော ဂစ္ဆတိ.

ໂພຕິ ອິຕຖິ, ສາ ອິຕຖີ. ໂພ ທັນທິ, ໂສ ທັນທີ. ໂພ ສັຕຖະ, ໂສ ສັຕຖາ. ໂພ ຣາຊະ, ໂສ ຣາຊາ. ບົດວ່າ "ເສສະໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອະກາຣັນປຸລລິ້ງ ເຊັ່ນ "ປຸຣິໂສ ຄັຈສະຕິ".

---

ဂသီတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိယာ, သတ္ထုဿ.

ບົດວ່າ "ຄະສິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນວິພັດອື່ນ ເຊັ່ນ "ອິຕຖິຍາ", "ສັຕຖຸສສະ".

---

၂၂၁, ၂၈၂. သဗ္ဗာသမာဝုသော ပသဂ္ဂနိပါတာဒီဟိ စ.

໒໒໑, ໒໘໒. ລຶບວິພັດທັງປວງ ຫຼັງຈາກ ອາວຸໂສ, ອຸປະສັກ ແລະ ນิບາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

သဗ္ဗာသံ ဝိဘတ္တီနံ ဧကဝစနဗဟုဝစနာနံ ပဌမာ ဒုတိယာတတိယာ စတုတ္ထီ ပဉ္စမီ ဆဋ္ဌီ သတ္တမီနံ လောပေါ ဟောတိ, အာဝုသော ဥပသဂ္ဂ နိပါတဣစ္စေဝမာဒီဟိ စ,

ການລຶບວິພັດທັງປວງ ທັງເອກະວະຈະນະ ແລະ ພະຫຸວະຈະນະ ຄື ປະຖະມາ, ທຸຕິຍາ, ຕະຕິຍາ, ຈະຕຸຕຖີ, ປັນຈະມີ, ຈັດຖີ, ສັດຕະມີ ຍ່ອມມີ ຫຼັງຈາກ ອາວຸໂສ, ອຸປະສັກ ແລະ ນິບາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

တွံ ပနာဝုသော, တုမှေ ပနာဝုသော, ပဒသော ဓမ္မံ ဝါစေယျ, ဝိဟာရံ သွေ ဥပဂစ္ဆေယျ.

ຕວັງ ປະນາວຸໂສ, ຕຸມເຫ ປະນາວຸໂສ, ປະທະໂສ ທັມມັງ ວາເຈຍຍະ, ວິຫາຣັງ ສະເວ ອຸປະຄັຈເສຍຍະ.

---

ပ, ပရာ, နိ, နီ, ဥ, ဒု, သံ, ဝိ, အဝ, အနု, ပရိ, အဓိ, အဘိ, ပတိ, သု, အာ, အတိ, အပိ, အပ, ဥပ, ပဟာရော, ပရာဘဝေါ, နိဟာရော, နီဟာရော, ဥဟာရော, ဒုဟာရော, သံဟာရော, ဝိဟာရော, အဝဟာရော, အနုဟာရော, ပရိဟာရော, အဓိဟာရော, အဘိဟာရော, ပတိဟာရော, သုဟာရော, အာဟာရော, အတိဟာရော, အပိဟာရော, အပဟာရော, ဥပဟာရော, ဧဝံ ဝီသတိ ဥပသဂ္ဂေဟိ စ.

ປະ, ປະຣາ, ນິ, ນີ, ອຸ, ທຸ, ສັງ, ວິ, ອະວະ, ອະນຸ, ປະຣິ, ອະທິ, ອະພິ, ປະຕິ, ສຸ, ອາ, ອະຕິ, ອະປິ, ອະປະ, ອຸປະ, ປະຫາໂຣ, ປະຣາພະໂວ, นິຫາໂຣ, ນີຫາໂຣ, ອຸຫາໂຣ, ທຸຫາໂຣ, ສັງຫາໂຣ, ວິຫາໂຣ, ອະວະຫາໂຣ, ອະນຸຫາໂຣ, ປະຣິຫາໂຣ, ອະທິຫາໂຣ, ອະພິຫາໂຣ, ປະຕິຫາໂຣ, ສຸຫາໂຣ, ອາຫາໂຣ, ອະຕິຫາໂຣ, ອະປິຫາໂຣ, ອະປະຫາໂຣ, ອຸປະຫາໂຣ, ດ້ວຍອຸປະສັກ ໒໐ ເຫຼົ່ານີ້.

---

ယထာ, တထာ, ဧဝံ, ခလု, ခေါ, တတြ, အထော, အထ, ဟိ, တု စ, ဝါ, ဝေါ, ဟံ, အဘံ, အလံ, ဧဝ, ဟော အဟော, ဟေ[Pg.122], အဟေ, ရေ, အရေ, ဧဝမာဒီဟိ နိပါတေဟိ စ ယောဇေတဗ္ဗာနိ.

ຍະຖາ, ຕະຖາ, ເອວັງ, ຂະລຸ, ໂຂ, ຕັຕຣະ, ອະໂຖ, ອະຖະ, ຫິ, ຕຸ, ຈະ, ວາ, ໂວ, ຫັງ, ອະພັງ, ອະລັງ, ເອວະ, ໂຫ, ອະໂຫ, ເຫ, ອະເຫ, ເຣ, ອະເຣ, ແລະ ຄວນປະກອບກັບນິບາດທັງຫຼາຍ ມີປະການດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏမ ဝဓာရဏတ္ထံ.

ການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການກຳນົດແນ່ນອນ.

---

၂၂၂, ၃၄၂. ပုမဿ လိင်္ဂါဒီသု သမာသေသု.

໒໒໒, ໓໔໒. ໃນສະມາດທັງຫຼາຍ, ເມື່ອມີ ລິ້ງ ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ລຶບສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ ປຸມະ.

---

ပုမဣစ္စေတဿ အန္တော လောပမာပဇ္ဇတေ လိင်္ဂါဒီသု ပရပဒေသု သမာသေသု.

ໃນສະມາດທັງຫຼາຍ, ເມື່ອມີບົດເບື້ອງຫຼັງ ມີ ລິ້ງ ເປັນຕົ້ນ, ສະຫຼະສຸດທ້າຍຂອງ "ປຸມະ" ສັບນີ້ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ.

---

ပုလ္လိင်္ဂံ, ပုမ္ဘာဝေါ, ပုင်္ကောကိလော.

ປຸລລິງຄັງ, ປຸມພາໂວ, ປຸງໂກກິໂລ.

---

ပုမဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထိလိင်္ဂံ, နပုံသကလိင်္ဂံ.

ບົດວ່າ "ປຸມັສສະ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນປຸມະ ເຊັ່ນ "ອິຕຖິລິງຄັງ", "ນະປຸງສະກະລິງຄັງ".

---

လိင်္ဂါဒီသူတိ ကိမတ္ထံ? ပုမိတ္ထီ.

ບົດວ່າ "ລິງຄາທີສຸ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ມີລິ້ງເປັນຕົ້ນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "ປຸມິຕຖີ".

---

သမာသေသူတိ ကိမတ္ထံ? ပုမဿ လိင်္ဂံ.

ບົດວ່າ "ສະມາເສສຸ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສະມາດ ເຊັ່ນ "ປຸມັສສະ ລິງຄັງ".

---

၂၂၃, ၁၈၈. အံ ယမီတော ပသညတော.

໒໒໓, ໑໘໘. ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ ຍັງ ຫຼັງຈາກ ອີ ທີ່ຊື່ວ່າ ປະ.

---

အံ ဝစနဿ ယံ ဟောတိ ဝါ ဤတော ပသညတော.

ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ ຍັງ ໄດ້ບາງ ຫຼັງຈາກ ອີ ທີ່ຊື່ວ່າ ປະ.

---

ဣတ္ထိယံ, ဣတ္ထိံ.

ອິຕຖິຍັງ, ອິຕຖິງ.

---

ပသညတောတိ ကိမတ္ထံ? ဒဏ္ဍိနံ, ဘောဂိနံ.

ບົດວ່າ "ປະສັນຍະໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ຊື່ວ່າ ປະ ເຊັ່ນ "ທັນທິນັງ", "ໂພຄິນັງ".

---

အမိတိ ကိမတ္ထံ? ဣတ္ထီဟိ.

ບົດວ່າ "ອັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນວິພັດອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ອັງ ເຊັ່ນ "ອິຕຖີຫິ".

---

၂၂၄, ၁၅၃. နံ ဈတော ကတရဿာ.

໒໒໔, ໑໕໓. ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ ນັງ ຫຼັງຈາກ ຊະ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະແລ້ວ.

---

တသ္မာ ဈတော ကတရဿာ အံ ဝစနဿ နံ ဟောတိ.

ແປງ ອັງ ວິພັດ ເປັນ ນັງ ຫຼັງຈາກ ຊະ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະແລ້ວນັ້ນ.

---

ဒဏ္ဍိနံ[Pg.123], ဘောဂိနံ.

ທັນທິນັງ, ໂພຄິນັງ.

---

ဈတောတိ ကိမတ္ထံ? ဝေဿဘုံ.

ບົດວ່າ "ຊະໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຊະ ເຊັ່ນ "ເວສສະພຸງ".

---

ကတရဿာတိ ကိမတ္ထံ? ကုစ္ဆိံ.

ບົດວ່າ "ກະຕະຣັສສາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ ເຊັ່ນ "ກຸຈສິງ".

---

၂၂၅, ၁၅၁. ယောနံ နော.

໒໒໕, ໑໕໑. ແປງ ໂຍ ວິພັດ ເປັນ ໂນ.

---

သဗ္ဗေသံ ယောနံ ဈတော ကတရဿာ နော ဟောတိ.

ແປງ ໂຍ ວິພັດທັງປວງ ເປັນ ໂນ ຫຼັງຈາກ ຊະ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະແລ້ວ.

---

ဒဏ္ဍိနော ဘောဂိနော, ဟေ ဒဏ္ဍိနော, ဟေ ဘောဂိနော.

ທັນທິໂນ ໂພຄິໂນ, ເຫ ທັນທິໂນ, ເຫ ໂພຄິໂນ.

---

ကတရဿာတိ ကိမတ္ထံ? အဂ္ဂယော, မုနယော, ဣသယော.

ບົດວ່າ "ກະຕະຣັສສາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ ເຊັ່ນ "ອັກຄະໂຍ", "ມຸນັຍໂຍ", "ອິສັຍໂຍ".

---

ဈတောတိ ကိမတ္ထံ? သယမ္ဘုနော.

ບົດວ່າ "ຊະໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຊະ ເຊັ່ນ "ສະຍັມພຸໂນ".

---

ယောနန္တိ ကိမတ္ထံ? ဒဏ္ဍိနာ, ဘောဂိနာ.

ບົດວ່າ "ໂຍນັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນວິພັດອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ໂຍ ເຊັ່ນ "ທັນທິນາ", "ໂພຄິນາ".

---

၂၂၆, ၁၅၄. သ္မိံနိ.

໒໒໖, ໑໕໔. ແປງ ສະມິງ ເປັນ ນິ.

---

တသ္မာ ဈတော ကတရဿာ သ္မိံဝစနဿ နိအာဒေ သော ဟောတိ.

ແປງ ສະມິງ ວິພັດ ເປັນ ນິ ຫຼັງຈາກ ຊະ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະແລ້ວນັ້ນ.

---

ဒဏ္ဍိနိ, ဘောဂိနိ.

ທັນທິນິ, ໂພຄິນິ.

---

ကတရဿာတိ ကိမတ္ထံ? ဗျာဓိမှိ.

ບົດວ່າ "ກະຕະຣັສສາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນຣັດສະ ເຊັ່ນ "ພະຍາທິມຫິ".

---

၂၂၇, ၂၇၀. ကိဿ ကဝေစ.

໒໒໗, ໒໗໐. ແປງ ກິງ ເປັນ ກະ ເມື່ອມີ ວະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ကိမိစ္စေတဿ ကော စ ဟောတိ ဝပစ္စယေ ပရေ.

ແປງ "ກິງ" ສັບນີ້ ເປັນ ກະ ເມື່ອມີ ວະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကွ [Pg.124] ဂတောသိ တွံ ဒေဝါနံ ပိယတိဿ.

ຄວະ ຄະໂຕສິ ຕວັງ ເທວານັງ ປິຍະຕິສສະ.

---

စဂ္ဂဟဏေန အဝပစ္စယေ ပရေပိ ကော စ ဟောတိ. ကော တံနိန္ဒိတု မရဟတိ, ကထံ ဗောဓယိတုံ ဓမ္မံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ, ເຖິງແມ່ນເມື່ອມີປັດໄຈອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ວະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ກໍແປງເປັນ ກະ ໄດ້ຄືກັນ. ເຊັ່ນ "ໂກ ຕັງນິນທິຕຸ ມະຣະຫະຕິ, ກະຖັງ ໂພທະຍິຕຸງ ທັມມັງ".

---

ဝေတိ ကိမတ္ထံ? ကုတော အာဂတောသိ တွံ.

ບົດວ່າ "ວະ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີ ວະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ "ກຸໂຕ ອາຄະໂຕສິ ຕວັງ".

---

၂၂၈, ၂၇၂. ကုဟိံ ဟံ သု စ.

໒໒໘, ໒໗໒. ແປງ ກິງ ເປັນ ກຸ ເມື່ອມີ ຫິງ ແລະ ຫັງ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ကိမိစ္စေတဿ ကု ဟောတိ ဟိံ ဟံဣစ္စေတေသု စ. ကုဟိံ ဂစ္ဆသိ, ကုလံ ဂစ္ဆသိ.

ແປງ "ກິງ" ສັບນີ້ ເປັນ ກຸ ເມື່ອມີ ຫິງ ແລະ ຫັງ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ. ເຊັ່ນ "ກຸຫິງ ຄັຈສະສິ", "ກຸລັງ ຄັຈສະສິ".

---

စဂ္ဂဟဏေန ဟိဉ္စနံဒါစနံ ပစ္စယေသု ပရေသု အညတ္ထာပိ ကု ဟောတိ. ကုဟိဉ္စနံ, ကုဒါစနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ, ເມື່ອມີ ຫິນຈະນັງ ແລະ ທາຈະນັງ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ໃນບ່ອນອື່ນກໍແປງເປັນ ກຸ ໄດ້ຄືກັນ. ເຊັ່ນ "ກຸຫິນຈະນັງ", "ກຸທາຈະນັງ".

---

၂၂၉, ၂၂၆. သေသေသု စ.

໒໒໙, ໒໒໖. ແປງ ກິງ ເປັນ ກະ ເມື່ອມີວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທີ່ເຫຼືອຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ကိမိစ္စေတဿ ကော ဟောတိ သေသေသု ဝိဘတ္တိပစ္စယေသု ပရေသု.

ແປງ "ກິງ" ສັບນີ້ ເປັນ ກະ ເມື່ອມີວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທີ່ເຫຼືອຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကော ပကာရော ကထံ, ကံ ပကာရံ ကထံ.

ໂກ ປະກາໂຣ ກະຖັງ, ກັງ ປະກາຣັງ ກະຖັງ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການດຶງເອົາ (ກະ) ມາ.

---

၂၃၀, ၂၆၂. တြဘောထေသု စ.

໒໓໐, ໒໖໒. ແປງ ກິງ ເປັນ ກຸ ເມື່ອມີ ຕຣະ, ໂຕ ແລະ ຖະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ကိမိစ္စေတဿ ကု ဟောတိ တြတောထ ဣစ္စေတေသု စ.

ແປງ "ກິງ" ສັບນີ້ ເປັນ ກຸ ເມື່ອມີ ຕຣະ, ໂຕ ແລະ ຖະ ເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງດ້ວຍ.

---

ကုတြ, ကုတော, ကုတ္ထ.

ກຸຕຣະ, ກຸໂຕ, ກຸຕຖະ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ,

ການຖືເອົາອັກສອນ "ຈ" (ຈສັບ) ແມ່ນເພື່ອດຶງເອົາ "ກິສ຺ສ" ແລະ "ກຸ" ເຂົ້າມາ.

---

၂၃၁, ၂၆၃. သဗ္ဗဿေတဿ[Pg.125], ကာရော ဝါ.

໒໓໑, ໒໖໓. ແປງ "ເອຕ" ທັງໝົດ ເປັນ "ອ" ບາງເທື່ອ.

---

သဗ္ဗဿ ဧတသဒ္ဒဿ အကာရော ဟောတိ ဝါ တောထဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອປັດໄຈມີ "ໂຕ" ແລະ "ຖ" ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ເອຕ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ອ" ບາງເທື່ອ.

---

အတော, အတ္ထ, ဧတ္တော, ဧတ္ထ.

ອະໂຕ, ອັຕຖະ, ເອັຕໂຕ, ເອັຕຖະ.

---

၂၃၂, ၂၆၇. တြေ နိစ္စံ.

໒໓໒, ໒໖໗. ເມື່ອປັດໄຈ "ຕຣ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, (ແປງ "ເອຕ" ເປັນ "ອ") ແນ່ນອນ.

---

သဗ္ဗဿ ဧတသဒ္ဒဿ အကာရော ဟောတိ နိစ္စံ တြပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕຣ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ເອຕ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ອ" ແນ່ນອນ.

---

အတြ.

ອັຕຣະ.

---

၂၃၃, ၂၆၄. ဧ တောထေသု စ.

໒໓໓, ໒໖໔. ແລະ ເມື່ອປັດໄຈ "ໂຕ" ແລະ "ຖ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, (ແປງ "ເອຕ" ເປັນ "ເອ" ບາງເທື່ອ).

---

သဗ္ဗဿ ဧတသဒ္ဒဿ ဧကာရော ဟောတိ ဝါ တောထဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອປັດໄຈມີ "ໂຕ" ແລະ "ຖ" ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ເອຕ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ເອ" ບາງເທື່ອ.

---

ဧတ္တော, အတော, ဧတ္ထ, အတ္ထ.

ເອັຕໂຕ, ອະໂຕ, ເອັຕຖະ, ອັຕຖະ.

---

၂၃၄, ၂၆၅. ဣမဿိ ထံ ဒါနိ ဟ တော ဓေသု စ.

໒໓໔, ໒໖໕. ແລະ ເມື່ອປັດໄຈ "ຖໍ", "ທານິ", "ຫ", "ໂຕ" ແລະ "ທ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, (ແປງ "ອິມ" ເປັນ "ອິ").

---

ဣမသဒ္ဒဿ သဗ္ဗဿေဝ ဣကာရော ဟောတိ ထံ ဒါနိဟတော ဓဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອປັດໄຈມີ "ຖໍ", "ທານິ", "ຫ", "ໂຕ" ແລະ "ທ" ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ອິ".

---

ဣတ္ထံ, ဣဒါနိ, ဣဟ, ဣတော, ဣဓ.

ອິຕຖັງ, ອິທານິ, ອິຫະ, ອິໂຕ, ອິທະ.

---

၂၃၅, ၂၈၁. အဓုနာမှိ [Pg.126] စ.

໒໓໕, ໒໘໑. ແລະ ເມື່ອປັດໄຈ "ທຸນາ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, (ແປງ "ອິມ" ເປັນ "ອ").

---

ဣမသဒ္ဒဿ သဗ္ဗဿေဝ အကာရော ဟောတိ ဓုနာမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ທຸນາ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ອ".

---

အဓုနာ.

ອະທຸນາ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ.

精度ການຖືເອົາອັກສອນ "ຈ" (ຈສັບ) ແມ່ນເພື່ອການກຳນົດ (ເນັ້ນຢ້ຳ).

---

၂၃၆, ၂၈၀. ဧတ ရဟိမှိ.

໒໓໖, ໒໘໐. ແປງ (ອິມ) ເປັນ "ເອຕ" ເມື່ອປັດໄຈ "ຣຫິ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဣမသဒ္ဒဿ ဧတာဒေသော ဟောတိ ရဟိမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຣຫິ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອິມ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ເອຕ".

---

ဧတရဟိ.

ເອຕະຣະຫິ.

---

၂၃၇, ၁၇၆. ဣတ္ထိယမတော အာပစ္စယော.

໒໓໗, ໑໗໖. ໃນອິດຖີລີງ, ລົງປັດໄຈ "ອາ" ຫຼັງຈາກອັກສອນ "ອ" (ອະກາຣັນ).

---

ဣတ္ထိယံ ဝတ္တမာနာယ အကာရတော အာပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອເປັນໄປໃນອິດຖີລີງ, ລົງປັດໄຈ "ອາ" ຫຼັງຈາກອະກາຣັນ.

---

သဗ္ဗာ, ယာ, သာ, ကာ. ကတရာ.

ສັບພາ, ຍາ, ສາ, ກາ, ກະຕະຣາ.

---

၂၃၈, ၁၈၇. နဒါဒိတော ဝါ ဤ.

໒໓໘, ໑໘໗. ລົງປັດໄຈ "ອີ" ຫຼັງຈາກ "ນທະ" ສັບເປັນຕົ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

နဒါဒိတော ဝါအနဒါဒိတောဝါ ဣတ္ထိယံ ဝတ္တမာနာယ ဤပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອເປັນໄປໃນອິດຖີລີງ, ລົງປັດໄຈ "ອີ" ຫຼັງຈາກ "ນທະ" ສັບເປັນຕົ້ນ ບາງເທື່ອ, ຫຼື ຫຼັງຈາກສັບທີ່ບໍ່ແມ່ນ "ນທະ" ເປັນຕົ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

နဒီ, မဟီ, ကုမာရီ, တရုဏီ, သခီ, ဣတ္ထီ.

ນະທີ, ມະຫີ, ກຸມາຣີ, ຕະຣຸນີ, ສະຂີ, ອິຕຖີ.

---

၂၃၉, ၁၉၀. ဏဝ [Pg.127] ဏိက ဏေယျ ဏ န္တုဟိ.

໒໓໙, ໑໙໐. ລົງປັດໄຈ "ອີ" ຫຼັງຈາກປັດໄຈ "ນວະ", "ນິກະ", "ເນຍຍະ", "ນະ" ແລະ "ນ຺ຕຸ".

---

ဏဝ ဏိက ဏေယျ ဏ န္တုဣစ္စေတေဟိ ဣတ္ထိယံ ဝတ္တမာနေဟိ ဤပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອເປັນໄປໃນອິດຖີລີງ, ລົງປັດໄຈ "ອີ" ຫຼັງຈາກປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ນວະ", "ນິກະ", "ເນຍຍະ", "ນະ" ແລະ "ນ຺ຕຸ".

---

မာဏဝီ, ပဏ္ဍဝီ, နာဝိကီ, ဝေနတေယျီ, ကုန္တေယျီ, ဂေါတမီ, ဂုဏဝတီ, သာမာဝတီ.

ມານະວີ, ປັນທະວີ, ນາວິກີ, ເວນະເຕຍຍີ, ກຸນເຕຍຍີ, ໂຄຕະມີ, ຄຸນະວະຕີ, ສາມາວະຕີ.

---

၂၄၀, ၁၉၃. ပတိ ဘိက္ခုရာဇီကာရန္တေဟိ ဣနီ.

໒໔໐, ໑໙໓. ລົງປັດໄຈ "ອິນີ" ຫຼັງຈາກ "ປະຕິ", "ພິກຂຸ", "ຣາຊະ" ແລະ ສັບທີ່ມີ "ອີ" ເປັນກາຣັນ.

---

ပတိ ဘိက္ခု ရာဇီကာရန္တေဟိ ဣတ္ထိယံ ဝတ္တမာနေဟိ ဣနီပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອເປັນໄປໃນອິດຖີລີງ, ລົງປັດໄຈ "ອິນີ" ຫຼັງຈາກ "ປະຕິ", "ພິກຂຸ", "ຣາຊະ" ແລະ ສັບທີ່ມີ "ອີ" ເປັນກາຣັນ.

---

ဂဟပတာနီ, ဘိက္ခုနီ, ရာဇိနီ, ဟတ္ထိနီ, ဒဏ္ဍိနီ, မေဓာဝိနီ, တပဿိနီ.

ຄະຫະປະຕານີ, ພິກຂຸນີ, ຣາຊິນີ, ຫັຕຖິນີ, ທັນທິນີ, ເມທາວິນີ, ຕະປັສສິນີ.

---

၂၄၁, ၁၉၁. န္တုဿ တမီကာရေ.

໒໔໑, ໑໙໑. ແປງປັດໄຈ "ນ຺ຕຸ" ເປັນ "ຕ" ເມື່ອປັດໄຈ "ອີ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ န္တုပစ္စယဿ တကာရော ဟောတိ ဝါ ဤကာရေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ອີ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງປັດໄຈ "ນ຺ຕຸ" ທັງໝົດ ເປັນ "ຕ" ບາງເທື່ອ.

---

ဂုဏဝတီ, ဂုဏဝန္တီ, ကုလဝတီ, ကုလဝန္တီ, သတိမတီ. သတိမန္တီ, မဟတီ, မဟန္တီ, ဂေါတ္တမတီ, ဂေါတ္တမန္တီ.

ຄຸນະວະຕີ, ຄຸນະວັນຕີ, ກຸລະວະຕີ, ກຸລະວັນຕີ, ສະຕິມະຕີ, ສະຕິມັນຕີ, ມະຫະຕີ, ມະຫັນຕີ, ໂຄັຕຕະມະຕີ, ໂຄັຕຕະມັນຕີ.

---

၂၄၂, ၁၉၂. ဘဝတော ဘောတော.

໒໔໒, ໑໙໒. ແປງ "ພະວັນຕະ" ເປັນ "ໂພຕະ".

---

သဗ္ဗဿေဝ ဘဝန္တသဒ္ဒဿ ဘောတာဒေသော ဟောတိ ဤကာရေ ဣတ္ထိဂတေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ອີ" ທີ່ເປັນໄປໃນອິດຖີລີງຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ພະວັນຕະ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ໂພຕະ".

---

ဘောတိ အယျေ, ဘောတိ ကညေ, ဘောတိ ခရာဒိယေ.

ໂພຕິ ອັຍເຍ, ໂພຕິ ກັນເຍ, ໂພຕິ ຂະຣາທິເຍ.

---

၂၄၃, ၁၁၀. ဘောဂေ [Pg.128] တု.

໒໔໓, ໑໑໐. ແປງ "ພະວັນຕະ" ເປັນ "ໂພ" ເມື່ອ "ຄະ" (ຄະສັນຍາ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဘဝန္တသဒ္ဒဿ ဘောအာဒေသော ဟောတိ ဂေ ပရေ.

ເມື່ອ "ຄະ" (ຄະສັນຍາ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ພະວັນຕະ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ໂພ".

---

ဘော ပုရိသ, ဘော အဂ္ဂိ, ဘော ရာဇ, ဘော သတ္ထ, ဘော ဒဏ္ဍိ, ဘော သယမ္ဘု.

ໂພ ປຸຣິສະ, ໂພ ອັກຄິ, ໂພ ຣາຊະ, ໂພ ສັຕຖະ, ໂພ ທັນທິ, ໂພ ສະຍັມພູ.

---

ဂေတိ ကိမတ္ထံ? ဘဝတာ, ဘဝံ.

ບົດວ່າ "ເຄ" (ເມື່ອ ຄະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳວ່າ "ພະວະຕາ", "ພະວັງ" ເປັນຕົ້ນ.

---

တုဂ္ဂဟဏေန အညသ္မိမ္ပိ ဝစနေ သဗ္ဗဿ ဘဝန္တသဒ္ဒဿ ဘောန္တ ဘန္တေ ဘောန္တော ဘဒ္ဒေ ဘောတာ ဘော တောဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຕຸ" ສັບ, ເຖິງແມ່ນເມື່ອວິພັດອື່ນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ພະວັນຕະ" ສັບທັງໝົດ ເປັນ "ໂພນຕະ", "ພັນເຕ", "ໂພນໂຕ", "ພັດເທ", "ໂພຕາ" ແລະ "ໂພໂຕ" ເຫຼົ່ານີ້.

---

ဘောန္တ, ဘန္တေ, ဘောန္တော, ဘဒ္ဒေ, ဘောတာ, ဘောတော.

ໂພນຕະ, ພັນເຕ, ໂພນໂຕ, ພັດເທ, ໂພຕາ, ໂພໂຕ.

---

၂၄၄, ၇၂. အကာရပိတာဒျန္တာနမာ.

໒໔໔, ໗໒. ແປງ "ອ" (ອະກາຣັນ) ແລະ ທີ່ສຸດຂອງ "ປິຕຸ" ສັບເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອາ".

---

အကာရော စ ပိတာဒီနမန္တော စ အတ္တမာပဇ္ဇတေ ဂေ ပရေ.

ເມື່ອ "ຄະ" (ຄະສັນຍາ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອ" (ອະກາຣັນ) ແລະ ທີ່ສຸດຂອງ "ປິຕຸ" ສັບເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອາ".

---

ဘော ပုရိသာ, ဘော ရာဇာ, ဘော ပိတာ, ဘော မာတာ, ဘော သတ္ထာ.

ໂພ ປຸຣິສາ, ໂພ ຣາຊາ, ໂພ ປິຕາ, ໂພ ມາຕາ, ໂພ ສັຕຖາ.

---

၂၄၅, ၁၅၂. ဈလပါ ရဿံ.

໒໔໕, ໑໕໒. ແປງ "ຊະ", "ລະ" ແລະ "ປະ" ເປັນຣັສສະ (ສຽງສັ້ນ).

---

ဈလပဣစ္စေတေ ရဿမာပဇ္ဇန္တေ ဂေ ပရေ.

ເມື່ອ "ຄະ" (ຄະສັນຍາ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຊະ", "ລະ" ແລະ "ປະ" ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຣັສສະ.

---

ဘော ဒဏ္ဍိ, ဘော သယမ္ဘု, ဘောတိ ဣတ္ထိ, ဘောတိဝဓု,

ໂພ ທັນທິ, ໂພ ສະຍັມພຸ, ໂພຕິ ອิຕຖິ, ໂພຕິ ວະທຸ.

---

၂၄၆, ၇၃. အာကာရော [Pg.129] ဝါ.

໒໔໖, ໗໓. ແປງ "ອາ" ເປັນຣັສສະ ບາງເທື່ອ.

---

အာကာရော ရဿမာပဇ္ဇတေ ဝါ ဂေ ပရေ.

ເມື່ອ "ຄະ" (ຄະສັນຍາ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ອາ" ເປັນຣັສສະ ບາງເທື່ອ.

---

ဘော ရာဇ, ဘော ရာဇာ, ဘော အတ္တ, ဘော အတ္တာ, ဘော သခ, ဘော သခါ, ဘော သတ္ထ, ဘော သတ္ထာ.

ໂພ ຣາຊະ, ໂພ ຣາຊາ, ໂພ ອັຕຕະ, ໂພ ອັຕຕາ, ໂພ ສະຂະ, ໂພ ສະຂາ, ໂພ ສັຕຖະ, ໂພ ສັຕຖາ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ 4 ໃນນາມະກັນ.

---

ပဉ္စမကဏ္ဍ

ກັນທີ 5

---

၂၄၇, ၂၆၁. တွာဒယော ဝိဘတ္တိသညာယော.

໒໔໗, ໒໖໑. ປັດໄຈມີ "ໂຕ" ເປັນຕົ້ນ ຊື່ວ່າ ວິພັດ.

---

တောအာဒိ ယေသံ ပစ္စယာနံ, တေ ဟောန္တိ တွာဒယော. တေ ပစ္စယာ တွာဒယော ဝိဘတ္တိသညာဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ມີ "ໂຕ" ເປັນຕົ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ "ຕວາທິ" (ມີໂຕເປັນຕົ້ນ). ພຶງຊາບວ່າ ປັດໄຈທີ່ມີ "ໂຕ" ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຊື່ວ່າ ວິພັດ ແທ້ຈິງ.

---

သဗ္ဗတော, ယတော, တတော, ကုတော, အတော, ဣတော, သဗ္ဗဒါ, ယဒါ, တဒါ, ကဒါ, ဣဓ, ဣဒါနိ.

ສັບພະໂຕ, ຍະໂຕ, ຕະໂຕ, ກຸໂຕ, ອະໂຕ, ອິໂຕ, ສັບພະທາ, ຍະທາ, ຕະທາ, ກະທາ, ອິທະ, ອິທານິ.

---

၂၄၈, ၂၆၀. ကွစိ တော ပဉ္စမျတ္ထေ.

໒໔໘, ໒໖໐. ລົງປັດໄຈ "ໂຕ" ໃນອັດຖະແຫ່ງປັນຈະມີວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

ကွစိ တောပစ္စယော ဟောတိ ပဉ္စမျတ္ထေ.

ໃນອັດຖະແຫ່ງປັນຈະມີວິບັດ ລົງ ໂຕ-ປັດໄຈ ໄດ້ບາງເທື່ອ.

---

သဗ္ဗတော, ယတော, တတော, ကုတော, အတော, ဣတော.

ສັບພະໂຕ, ຍະໂຕ, ຕະໂຕ, ກຸໂຕ, ອະໂຕ, ອิໂຕ.

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? သဗ္ဗသ္မာ, ဣမသ္မာ.

ບົດວ່າ "ກວາຈິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຮັກສາຮູບເຊັ່ນ: ສັບພັສມາ, ອິມັສມາ.

---

၂၄၉, ၂၆၆. တြ [Pg.130] ထ သတ္တမိယာ သဗ္ဗနာမေဟိ.

໒໔໙, ໒໖໖. ລົງ ຕະຣະ ແລະ ຖະ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ.

---

တြထဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သတ္တမျတ္ထေ သဗ္ဗ နာမေဟိ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕະຣະ ແລະ ຖະ ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗတြ, သဗ္ဗတ္ထ, ယတြ, ယတ္ထ, တတြ, တတ္ထ.

ສັບພະຕະຣະ, ສັບພັດຖະ, ຍະຕະຣະ, ຍັດຖະ, ຕະຕະຣະ, ຕັດຖະ.

---

၂၅၀, ၂၆၈. သဗ္ဗတော ဓိ.

໒໕໐, ໒໖໘. ລົງ ທິ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັບພະສັບ ໄດ້ບາງເທື່ອ.

---

သဗ္ဗဣစ္စေတသ္မာ ဓိပစ္စယော ဟောတိ ကွစိ သတ္တမျတ္ထေ. သဗ္ဗဓိ, သဗ္ဗသ္မိံ.

ລົງ ທິ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັບພະສັບນີ້ ໄດ້ບາງເທື່ອ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ. ເຊັ່ນ: ສັບພະທິ, ສັບພັສມິງ.

---

၂၅၁, ၂၆၉. ကိံ သ္မာ ဝေါ.

໒໕໑, ໒໖໙. ລົງ ວະ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກິງ-ສັບ.

---

ကိမိစ္စေတသ္မာ ဝပစ္စယော ဟောတိ သတ္တမျတ္ထေ.

ລົງ ວະ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກິງ-ສັບນີ້ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ.

---

ကွ ဂတောသိ တွ ဒေဝါနံပိယတိဿ.

ກວະ ຄະໂຕສິ ຕະວັງ ເທວານັງປິຍະຕິສສະ.

---

၂၅၂, ၂၇၁. ဟိံ ဟံ ဟိဉ္စနံ.

໒໕໒, ໒໗໑. ລົງ ຫິງ, ຫັງ ແລະ ຫິຍຈະນັງ ປັດໄຈ.

---

ကိမိစ္စေတသ္မာ ဟိံဟံဟိဉ္စနံဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သတ္တမျတ္ထေ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຫິງ, ຫັງ ແລະ ຫິຍຈະນັງ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ກິງ-ສັບ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ.

---

ကုဟိံ, ကုလံ, ကုဟိဉ္စနံ.

ກຸຫິງ, ກຸຫັງ, ກຸຫິຍຈະນັງ.

---

၂၅၃, ၂၇၃. တမှာ စ.

໒໕໓, ໒໗໓. ລົງ ປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ຫຼັງຈາກ ຕະ-ສັບ ດ້ວຍ.

---

တမှာ စ ဟိ ဟံဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သတ္တမျတ္ထေ. တဟိံ, တဟံ.

ລົງ ຫິງ ແລະ ຫັງ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຫຼັງຈາກ ຕະ-ສັບ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ. ເຊັ່ນ: ຕະຫິງ, ຕະຫັງ.

---

စဂ္ဂဟဏံ [Pg.131] ဟိဉ္စနဂ္ဂဟဏနိဝတ္တနတ္ထံ.

ການໃສ່ບົດວ່າ "ຈະ" ເພື່ອຫ້າມບໍ່ໃຫ້ດຶງເອົາ "ຫິຍຈະນັງ" ປັດໄຈມາ.

---

၂၅၄, ၂၇၄. ဣမသ္မာ ဟ ဓာ စ.

໒໕໔, ໒໗໔. ລົງ ຫະ ແລະ ທະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ອິມະ-ສັບ ດ້ວຍ.

---

ဣမသ္မာ ဟဓဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သတ္တမျတ္ထေ. ဣဟ, ဣဓ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຫະ ແລະ ທະ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ອິມະ-ສັບ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ. ເຊັ່ນ: ອິຫະ, ອິທະ.

---

စဂ္ဂဟဏမဝဓာရဏတ္ထံ.

Laos: ການໃສ່ບົດວ່າ "ຈະ" ເພື່ອຈຳກັດອັດຖະ.

---

၂၅၅, ၂၇၅. ယတော ဟိံ.

໒໕໕, ໒໗໕. ລົງ ຫິງ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຍະ-ສັບ.

---

တသ္မာ ယတော ဟိံပစ္စယော ဟောတိ သတ္တမျတ္ထေ. ယဟိံ.

ລົງ ຫິງ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຍະ-ສັບນັ້ນ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ. ເຊັ່ນ: ຍະຫິງ.

---

၂၅၆, ၀. ကာလေ.

໒໕໖, ໐. ໃນການ (ໃນອັດຖະແຫ່ງກາລະ).

---

‘‘ကာလေ’’ဣစ္စေတံ အဓိကာရတ္ထံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ບົດວ່າ "ກາເລ" ນີ້ ເພິ່ງຊາບວ່າ ມີປະໂຫຍດໃນການຕາມໄປ.

---

၂၅၇, ၂၇၉. ကိံသဗ္ဗညေကယကုဟိဒါဒါစနံ.

໒໕໗, ໒໗໙. ລົງ ທາ ແລະ ທາຈະນັງ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກິງ, ສັບພະ, ອັນຍະ, ເອກະ, ຍະ ແລະ ກຸ-ສັບ.

---

ကိံ သဗ္ဗအည ဧက ယ ကုဣစ္စေတေဟိ ဒါ ဒါစနံဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကာလေ သတ္တမျတ္ထေ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ทາ ແລະ ທາຈະນັງ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ກິງ, ສັບພະ, ອັນຍະ, ເອກະ, ຍະ ແລະ ກຸ-ສັບ ເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ ບອກກາລະ.

---

ကဒါ, သဗ္ဗဒါ, အညဒါ, ဧကဒါ, ယဒါ, ကုဒါစနံ.

ກະທາ, ສັບພະທາ, ອັນຍະທາ, ເອກະທາ, ຍະທາ, ກຸທາຈະນັງ.

---

၂၅၈, ၂၇၈. တမှာ ဒါနိ စ.

໒໕໘, ໒໗໘. ລົງ ທານິ ແລະ ທາ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຕະ-ສັບ ດ້ວຍ.

---

တဣစ္စေတသ္မာ ဒါနိ ဒါဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ, ကာလေ သတ္တမျတ္ထေ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ທານິ ແລະ ທາ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ຕະ-ສັບນີ້ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ ບອກກາລະ.

---

တဒါနိ[Pg.132], တဒါ.

ຕະທານິ, ຕະທາ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການໃສ່ບົດວ່າ "ຈະ" ເພື່ອດຶງເອົາ "ທາ" ປັດໄຈມາ.

---

၂၅၉, ၂၇၉. ဣမသ္မာ ရဟိ ဓုနာ ဒါနိ စ.

໒໕໙, ໒໗໙. ລົງ ຣະຫິ, ທຸນາ ແລະ ທານິ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ອິມະ-ສັບ ດ້ວຍ.

---

ဣမသ္မာ ရဟိ ဓုနာ ဒါနိဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကာလေ သတ္တမျတ္ထေ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຣະຫິ, ທຸນາ ແລະ ທານິ ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ອິມະ-ສັບ ໃນອັດຖະແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ ບອກກາລະ.

---

တေရဟိ, အဓုနာ, ဣဒါနိ.

ເຕຣະຫິ, ອະທຸນາ, ອິທານິ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການໃສ່ບົດວ່າ "ຈະ" ເພື່ອດຶງເອົາ "ທານິ" ປັດໄຈມາ.

---

၂၆၀, ၂၇၇. သဗ္ဗဿ သော ဒါမှိ ဝါ.

໒໖໐, ໒໗໗. ແປງ ສັບພະ ເປັນ ສະ ໄດ້ບາງເທື່ອ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ທາ-ປັດໄຈ.

---

သဗ္ဗဣစ္စေတဿ သကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ ဒါမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ການແປງ ສັບພະ-ສັບນີ້ ເປັນ ສະ-ອັກສອນ ຍ່ອມມີໄດ້ບາງເທື່ອ ເມື່ອ ທາ-ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သဒါ, သဗ္ဗဒါ.

ສະທາ, ສັບພະທາ.

---

၂၆၁, ၃၆၉. အဝဏ္ဏော ယေ လောပဉ္စ.

໒໖໑, ໓໖໙. ລຶບ ອະວັນນະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ຍະ-ປັດໄຈ ດ້ວຍ.

---

အဝဏ္ဏော ယေ ပစ္စယေ ပရေ လောပမာပဇ္ဇတေ.

ອະວັນນະ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ເມື່ອ ຍະ-ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဗာဟုဿစ္စံ, ပဏ္ဍိစ္စံ, ဝေပုလ္လံ, ကာရုညံ, ကောသလ္လံ, သာမညံ, သောဟဇ္ဇံ.

ພາຫຸສສັດຈັງ, ປັນດິດຈັງ, ເວປຸນລັງ, ກາຣຸນຍັງ, ໂກສັນລັງ, ສາມັນຍັງ, ໂສຫັດຈັງ.

---

၂၆၂, ၃၉၁. ဝုဍ္ဎဿ ဇော ဣယိဋ္ဌေသု.

໒໖໒, ໓໙໑. ແປງ ວຸດທະ-ສັບ ເປັນ ໂຊ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ဝုဍ္ဎသဒ္ဒဿ ဇောအာဒေသော ဟောတိ ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ການແປງ ວຸດທະ-ສັບ ທັງໝົດນັ້ນເອງ ເປັນ ໂຊ-ອັກສອນ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဇေယျော[Pg.133], ဇေဋ္ဌော.

ເຊຍໂຍ, ເຊດໂຖ.

---

၂၆၃, ၃၉၂. ပသတ္ထဿ သော စ.

໒໖໓, ໓໙໒. ແປງ ປະສັດຖະ-ສັບ ເປັນ ໂສ ແລະ ແປງ ເປັນ ໂຊ ດ້ວຍ.

---

သဗ္ဗဿေဝ ပသတ္ထသဒ္ဒဿ သောအာဒေသော ဟောတိ, ဇာဒေသော စ ဣယဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ການແປງ ປະສັດຖະ-ສັບ ທັງໝົດນັ້ນເອງ ເປັນ ໂສ-ອັກສອນ ແລະ ເປັນ ໂຊ-ອັກສອນ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သေယျော, သေဋ္ဌော, ဇေယျော, ဇေဋ္ဌော.

ເສຍໂຍ, ເເສດໂຖ, ເຊຍໂຍ, ເຊດໂຖ.

---

၂၆၄, ၃၉၃. အန္တိကဿ နေဒေါ.

໒໖໔, ໓໙໓. ແປງ ອັນຕິກະ-ສັບ ເປັນ ເນທະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗဿ အန္တိကသဒ္ဒဿ နေဒါဒေသော ဟောတိ ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ການແປງ ອັນຕິກະ-ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ເນທະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

နေဒိယော, နေဒိဋ္ဌော.

ເນທິໂຍ, ເນທິດໂຖ.

---

၂၆၅, ၃၉၄. ဗာဠှဿ သာဓော.

໒໖໕, ໓໙໔. ແປງ ພາລະຫະ-ສັບ ເປັນ ສາທະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗဿ ဗာဠှသဒ္ဒဿ သာဓာဒေသော ဟောတိ ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ການແປງ ພາລະຫະ-ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ສາທະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သာဓိယော, သာဓိဋ္ဌော.

ສາທິໂຍ, ສາທິດໂຖ.

---

၂၆၆, ၃၉၅. အပ္ပဿ ကဏ.

໒໖໖, ໓໙໕. ແປງ ອັບປະ-ສັບ ເປັນ ກະນະ ເມື່ອຢູ່ໜ້າ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

သဗ္ဗဿ အပ္ပသဒ္ဒဿ ကဏ အာဒေသော ဟောတိ ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

Laos: ການແປງ ອັບປະ-ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ກະນະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကဏိယော, ကဏိဋ္ဌော.

ກະນິໂຍ, ກະນິດໂຖ.

---

၂၆၇, ၃၉၆. ယုဝါနဉ္စ[Pg.134].

໒໖໗, ໓໙໖. ແປງ ຍຸວະ-ສັບ ເປັນ ກະນະ ດ້ວຍ.

---

သဗ္ဗဿ ယုဝသဒ္ဒဿ ကဏ အာဒေသော ဟောတိ ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ການແປງ ຍຸວະ-ສັບ ທັງໝົດ ເປັນ ກະນະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອ ອິຍະ ແລະ ອິດຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကနိယော, ကနိဋ္ဌော.

ກະນິໂຍ, ກະນິດໂຖ.

---

စဂ္ဂဟဏမနုကဍ္ဎနတ္ထံ.

ການໃສ່ບົດວ່າ "ຈະ" ເພື່ອດຶງເອົາ "ກະນະ" ອາເທດມາ.

---

၂၆၈, ၃၉၇. ဝန္တုမန္တု ဝီနဉ္စ လောပေါ.

໒໖໘, ໓໙໗. ໃຫ້ລົບປັດໄຈ ວັນຕຸ, ມັນຕຸ ແລະ ວີ.

---

ဝန္တုမန္တုဝီဣစ္စေတေသံ ပစ္စယာနံ လောပေါ ဟောတိ ဣယဣဋ္ဌဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ເມື່ອປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອິຍະ ແລະ ອິຕຖະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ໃຫ້ລົບປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ວັນຕຸ, ມັນຕຸ ແລະ ວີ.

---

ဂုဏိယော, ဂုဏိဋ္ဌော, သတိယော, သတိဋ္ဌော, မေဓိယော, မေဓိဋ္ဌော.

ຄື: ຄຸນິໂຍ, ຄຸນິຕໂຖ, ສະຕິໂຍ, ສະຕິຕໂຖ, ເມທິໂຍ, ເມທິຕໂຖ.

---

၂၆၉, ၄၀၁. ယဝတံ တ လ ဏ ဒကာရာနံ ဗျဉ္ဇနာနိ စ လ ဉ ဇကာရတ္တံ.

໒໖໙, ໔໐໑. ພະຍັນຊະນະທັງຫຼາຍ ຄື ຕ, ລ, ນ, ແລະ ທ ທີ່ມີ ຍ-ອັກສອນ ຢູ່ຮ່ວມ ຍ່ອມແປງເປັນ ຈ, ລ, ຍ, ແລະ ຊ ຕາມລຳດັບ.

---

ယကာရဝန္တာနံ တ လ ဏ ဒကာရာနံ ဗျဉ္ဇနာနိ စ လ ဉ ဇကာရတ္တမာပဇ္ဇန္တေ ယထာသင်္ချံ.

ພະຍັນຊະນະທັງຫຼາຍ ຄື ຕ, ລ, ນ, ແລະ ທ ທີ່ມີ ຍ-ອັກສອນ ຢູ່ຮ່ວມ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ຈ, ລ, ຍ, ແລະ ຊ ຕາມລຳດັບ.

---

ဗာဟုဿစ္စံ, ပဏ္ဍိစ္စံ, ဝေပုလ္လံ, ကာရုညံ, ကောသလ္လံ, နေပုညံ, သာမညံ, သောဟဇ္ဇံ.

ຄື: ພາຫຸສັດຈັງ, ປັນດິດຈັງ, ເວປຸນລັງ, ກາຣຸນຍັງ, ໂກສັນລັງ, ເນປຸນຍັງ, ສາມັນຍັງ, ໂໂສຫັດຊັງ.

---

ယ ဝ တမိတိ ကိမတ္ထံ? တိဏဒလံ.

ຄຳວ່າ 'ຍວຕັງ' (ທີ່ມີ ຍ-ອັກສອນ ຢູ່ຮ່ວມ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນຄຳວ່າ 'ຕິນະທະລັງ' (tiṇadalaṃ).

---

တ လ ဏ ဒကာရာနမိတိ ကိမတ္ထံ? အာလသျံ, အာရောဂျံ.

ຄຳວ່າ 'ຕ ລ ນ ທະກາຣານັງ' (ພະຍັນຊະນະ ຕ, ລ, ນ, ທ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນຄຳວ່າ 'ອາລັດສັງ' (ālasyaṃ), 'ອາໂຣຄັງ' (ārogyaṃ).

---

ဗျဉ္ဇနာနမိတိ [Pg.135] ကိမတ္ထံ? မစ္စုနာ.

ຄຳວ່າ 'ພະຍັນຊະນານັງ' (ພະຍັນຊະນະທັງຫຼາຍ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນຄຳວ່າ 'ມັດຈຸນາ' (maccunā).

---

ကာရဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? ယကာရဿ မကာရာဒေသဉာပနတ္ထံ. ဩပမ္မံ.

ການໃສ່ຄຳວ່າ 'ກາຣະ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ເຖິງການແປງ ມ-ອັກສອນ ເປັນ ຍ-ອັກສອນ ເຊັ່ນໃນຄຳວ່າ 'ໂໂອປຳມັງ' (opammaṃ).

---

၂၇၀, ၁၂၀. အမှ တုမှန္တုရာဇ ဗြဟ္မတ္တ သခသတ္ထု ပိတာဒီဟိသ္မာ နာဝ.

໒໗໐, ໑໒໐. ຫຼັງຈາກ ອັມຫະ, ຕຸມຫະ, ນຕຸ, ຣາຊະ, ພຣົຫມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ສັດຖຸ, ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ແປງ ສະມາ ວິພັດ ເປັນ ນາ.

---

အမှ တုမှန္တုရာဇ ဗြဟ္မ အတ္တ သခ သတ္ထု ပိတုဣစ္စေဝမာဒီဟိ သ္မာဝစနံ နာဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ຫຼັງຈາກ ອັມຫະ, ຕຸມຫະ, ນຕຸ, ຣາຊະ, ພຣົຫມະ, ອັດຕະ, ສະຂະ, ສັດຖຸ, ປິຕຸ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ພຶງເຫັນວ່າ ສະມາ ວິພັດ ແປງເປັນ ນາ.

---

မယာ, တယာ, ဂုဏဝတာ, ရညာ, ဗြဟ္မုနာ, အတ္တနာ, သခိနာ, သတ္ထာရာ, ပိတရာ, မာတရာ, ဘာတရာ, ဓီတရာ, ကတ္တာရာ, ဝတ္တာရာ.

ຄື: ມະຍາ, ຕະຍາ, ຄຸນະວະຕາ, ຣັນຍາ, ພຣົຫມຸນາ, ອັດຕະນາ, ສະຂິນາ, ສັດຖາຣາ, ປິຕາຣາ, ມາຕາຣາ, ພາຕາຣາ, ທິຕາຣາ, ກັດຕາຣາ, ວັດຕາຣາ.

---

ဧတေဟီတိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသာ.

ຄຳວ່າ 'ຫຼັງຈາກຄຳເຫຼົ່ານີ້' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນຄຳວ່າ 'ປຸຣິສາ' (purisā).

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော

ຈົບກັນທີ ຫ້າ ໃນນາມະກັນ.

---

နာမကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ນາມະກັນ ຈົບບໍລິບູນ.

---

၃. ကာရကကပ္ပ

໓. ກາຣະກະກັນ

---

ဆဋ္ဌကဏ္ဍ

ກັນທີ ຫົກ

---

၂၇၁, ၈၈, ၃၀၈. ယသ္မာ [Pg.136] ဒပေတိ ဘယမာဒတ္တေ ဝါ တဒပါဒါနံ.

໒໗໑, ໘໘, ໓໐໘. ສິ່ງໃດທີ່ຫຼີກອອກໄປ, ຫຼື ມີຄວາມຢ້ານກົວ, ຫຼື ຖືເອົາຈາກສິ່ງໃດ, ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

ယသ္မာ ဝါ အပေတိ, ယသ္မာ ဝါ ဘယံ ဇာယတေ, ယသ္မာ ဝါ အာဒတ္တေ, တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ບຸກຄົນ ຫຼື ສິ່ງໃດ ຫຼີກອອກໄປຈາກສິ່ງໃດ, ຫຼື ຄວາມຢ້ານກົວເກີດຂຶ້ນຈາກສິ່ງໃດ, ຫຼື ຖືເອົາຈາກສິ່ງໃດ, ກາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

တံ ယထာ? ဂါမာ အပေန္တိ မုနယော, နဂရာ နိဂ္ဂတော ရာဇာ, စောရာ ဘယံ ဇာယတေ, အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ သိက္ခံ ဂဏှာတိ သိဿော.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ພະມຸນີທັງຫຼາຍ ຫຼີກອອກໄປຈາກໝູ່ບ້ານ; ພະລາຊາ ສະເດັດອອກໄປຈາກເມືອງ; ຄວາມຢ້ານກົວເກີດຂຶ້ນຈາກໂຈນ; ສິດສຶກສາຮຽນຮູ້ຈາກອາຈານ ແລະ ອຸປັດຊາ.

---

အပါဒါနမိစ္စနေန ကွတ္ထော? အပါဒါနေ ပဉ္စမီ.

ການຕັ້ງຊື່ວ່າ 'ອະປາດານ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສູດ 'ອະປາດາເນ ປັນຈະມີ' (ລົງປັນຈະມີວິພັດໃນອັດອະປາດານ).

---

၂၇၂, ၃၀၉. ဓာတုနာ မာနမုပသဂ္ဂယောဂါဒွီသွပိ စ.

໒໗໒, ໓໐໙. ໃນການປະກອບກັບທາດ, ນາມ, ອຸປະສັກ ແລະ ອື່ນໆ ກໍເປັນອະປາດານຄືກັນ.

---

ဓာတုနာမာနံ ပယောဂေ စ ဥပသဂ္ဂယောဂါဒီသွပိ စ တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ໃນການປະກອບກັບທາດ ແລະ ນາມທັງຫຼາຍ ແລະ ໃນການປະກອບກັບອຸປະສັກເປັນຕົ້ນ ກາຣະກະນັ້ນ ກໍຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

ဓာတူနံ ပယောဂေ တာဝ ဇိဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ပရာပုဗ္ဗဿ ပယောဂေ ယော အသဟော, သော အပါဒါနသညော ဟောတိ.

ໃນການປະກອບກັບທາດນັ້ນ, ກ່ອນອື່ນ ໃນການປະກອບກັບ 'ຊິ' ທາດ ທີ່ມີ 'ປຣາ' ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ສາມາດອົດທົນໄດ້, ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

တံ ယထာ? ဗုဒ္ဓသ္မာ ပရာဇေန္တိ အညတိတ္ထိယာ.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ອັນຍະເດຍລະຖີທັງຫຼາຍ ພ່າຍແພ້ແກ່ພະພຸດທະເຈົ້າ.

---

ဘူဣစ္စေတဿ [Pg.137] ဓာတုဿ ပပုဗ္ဗဿ ပယောဂေ ယတော အစ္ဆိန္နပ္ပဘဝေါ, သော အပါဒါနသညော ဟောတိ.

ໃນການປະກອບກັບ 'ພູ' ທາດ ທີ່ມີ 'ປະ' ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ສິ່ງໃດທີ່ເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດທີ່ບໍ່ຂາດສາຍ, ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

တံ ယထာ? ဟိမဝတာ ပဘဝန္တိ ပဉ္စ မဟာနဒိယော, အနဝတတ္တမှာ ပဘဝန္တိ မဟာသရာ, အစိရဝတိယာ ပဘဝန္တိ ကုန္နဒိယော.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ແມ່ຄົງຄາໃຫຍ່ຫ້າສາຍ ໄຫຼອອກຈາກປ່າຫິມະພານ; ສະໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ ໄຫຼອອກຈາກສະອະໂນດາດ; ແມ່ນ້ຳສາຍນ້ອຍທັງຫຼາຍ ໄຫຼອອກຈາກແມ່ນ້ຳອະຈິຣະວະດີ.

---

နာမပ္ပယောဂေပိ တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ແມ່ນແຕ່ໃນການປະກອບກັບນາມ, ກາຣະກະນັ້ນ ກໍຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

တံ ယထာ? ဥရသ္မာ ဇာတော ပုတ္တော, ဘူမိတော နိဂ္ဂတော ရသော, ဥဘတော သုဇာတော ပုတ္တော မာတိတော စ ပိတိတော စ.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ລູກຊາຍເກີດຈາກອົກ; ລົດຊາດເກີດຈາກແຜ່ນດິນ; ລູກຊາຍຜູ້ເກີດດີແລ້ວຈາກທັງສອງຝ່າຍ ຄື ຈາກມານດา ແລະ ຈາກບິດາ.

---

ဥပသဂ္ဂယောဂေ တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ໃນການປະກອບກັບອຸປະສັກ, ກາຣະກະນັ້ນ ກໍຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

တံ ယထာ? အပသာလာယ အာယန္တိ ဝါဏိဇာ, အာဗြဟ္မလောကာ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ ဥပရိ ပဗ္ဗတာ ဒေဝေါ ဝဿတိ, ဗုဒ္ဓသ္မာ ပတိ သာရိပုတ္တော ဓမ္မဒေသနာယ ဘိက္ခူ အာလပတိ တေမာသံ, ဃတမဿ တေလသ္မာ ပတိ ဒဒါတိ, ဥပ္ပလမဿ ပဒုမသ္မာ ပတိ ဒဒါတိ, ကနကမဿ ဟိရညသ္မာ ပတိ ဒဒါတိ.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ພໍ່ຄ້າທັງຫຼາຍ ເດີນທາງມາຈາກໂຮງສັນຍາລາ; ສຽງດັງຂຶ້ນໄປຮອດພົມມະໂລກ; ຝົນຕົກເວັ້ນຈາກພູເຂົາ; ພະສາຣີບຸດ ຜູ້ຕາງໜ້າພະພຸດທະເຈົ້າ ກ່າວເຕືອນພິກຂຸທັງຫຼາຍດ້ວຍທຳມະເທດສະໜາຕະຫຼອດສາມເດືອນ; ເພິ່ນໃຫ້ນ້ຳມັນເບີແທນນ້ຳມັນງา; ເພິ່ນໃຫ້ດອກອຸບົນແທນດອກປະທຸມ; ເພິ່ນໃຫ້ຄຳແທນເງິນ.

---

အာဒိဂ္ဂဟဏေန ကာရကမဇ္ဈေပိ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. ဣတော ပက္ခသ္မာ ဝိဇ္ဈတိ မိဂံ လုဒ္ဒကော, ကောသာ ဝိဇ္ဈတိ ကုဉ္ဇရံ, မာသသ္မာ ဘုဉ္ဇတိ ဘောဇနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ 'ອາທິ' (ເປັນຕົ້ນ), ປັນຈະມີວິພັດ ກໍຍ່ອມລົງໃນລະຫວ່າງກາຣະກະໄດ້ຄືກັນ. ເຊັ່ນ: ນາຍພານຍິງຟານ ນັບແຕ່ເຄິ່ງເດືອນນີ້ໄປ; ຍິງຊ້າງໃນໄລຍະໜຶ່ງໂຍດຈາກນີ້; ກິນອາຫານນັບແຕ່ໜຶ່ງເດືອນນີ້ໄປ.

---

အပိဂ္ဂဟဏေန နိပါတပယောဂေပိ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ ဒုတိယာ စ တတိယာ စ. ရဟိတာ မာတုဇာ ပုညံ ကတွာ [Pg.138] ဒါနံ ဒေတိ, ရဟိတာ မာတုဇံ, ရဟိတာ မာတုဇေန ဝါ. ရိတေ သဒ္ဓမ္မာ ကုတော သုခံ လဘတိ, ရိတေ သဒ္ဓမ္မံ, ရိတေ သဒ္ဓမ္မေန ဝါ. တေ ဘိက္ခူ နာနာ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတာ, ဝိနာ သဒ္ဓမ္မာ နတ္ထညော ကောစိ နာထော လောကေ ဝိဇ္ဇတိ, ဝိနာ သဒ္ဓမ္မံ, ဝိနာ သဒ္ဓမ္မေန ဝါ. ဝိနာ ဗုဒ္ဓသ္မာ, ဝိနာ ဗုဒ္ဓံ, ဝိနာ ဗုဒ္ဓေန ဝါ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ 'ອະປິ', ປັນຈະມີວິພັດ ກໍຍ່ອມລົງໃນການປະກອບກັບນິບາດໄດ້ຄືກັນ, ແລະ ລົງທຸຕິຍາວິພັດ ແລະ ຕະຕິຍາວິພັດ ໄດ້ນຳ. ເຊັ່ນ: ປາສະຈາກລູກ, ເຮັດບຸນແລ້ວໃຫ້ທານ (rahitā mātujā, rahitā mātujaṃ, rahitā mātujena vā); ຫາກປາສະຈາກພະສັດທຳ ຈະຫາຄວາມສຸກໄດ້ແຕ່ໃສ (rite saddhammā, rite saddhammaṃ, rite saddhammena vā); ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ບວດຈາກຕະກູນຕ່າງໆ; ຫາກປາສະຈາກພະສັດທຳ ທີ່ເພິ່ງອື່ນໃດໃນໂລກຍ່ອມບໍ່ມີ (vinā saddhammā, vinā saddhammaṃ, vinā saddhammena vā); ຫາກປາສະຈາກພະພຸດທະເຈົ້າ (vinā buddhasmā, vinā buddhaṃ, vinā buddhena vā).

---

စဂ္ဂဟဏေန အညတ္ထာပိ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. ယတောဟံ ဘဂိနိ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတော. ယတော သရာမိ အတ္တာနံ, ယတော ပတ္တောသ္မိ ဝိညုတံ, ယတွာဓိကရဏမေနံ စက္ခုန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာသဝေယျုံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາຄຳວ່າ 'ຈະ', ປັນຈະມີວິພັດ ກໍຍ່ອມລົງໃນເນື້ອຄວາມອື່ນໄດ້ຄືກັນ. ເຊັ່ນ: ນ້ອງຍິງ, ນັບແຕ່ເວລາທີ່ອາຕະມາເກີດໂດຍຊາດອະລິຍະ; ນັບແຕ່ເວລາທີ່ອາຕະມາລະນຶກເຖິງຕົນເອງໄດ້; ນັບແຕ່ເວລາທີ່ອາຕະມາຮູ້ດຽງສາ; ເພາະເຫດທີ່ເມື່ອບຸກຄົນບໍ່ສຳລວມຈັກຂຸນຊີຢູ່, ບາບອະກຸສົນທຳ ຄື ອະພິຊຊາ ແລະ ໂທມະນັດ ຍ່ອມຄອບງຳ.

---

၂၇၃, ၃၁၀. ရက္ခဏတ္ထာနမိစ္ဆိတံ.

໒໗໓, ໓໑໐. ສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ (ຈະປ້ອງກັນ) ໃນການປະກອບກັບທາດທີ່ມີເນື້ອຄວາມວ່າ ປ້ອງກັນ.

---

ရက္ခဏတ္ထာနံ ဓာတူနံ ပယောဂေ ယံ ဣစ္ဆိတံ, တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ໃນການປະກອບກັບທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີເນື້ອຄວາມວ່າ ປ້ອງກັນ, ສິ່ງໃດທີ່ປາດຖະໜາ (ຈະປ້ອງກັນ), ກາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

ကာကေ ရက္ခန္တိ တဏ္ဍုလာ, ယဝါ ပဋိသေဓေန္တိ ဂါဝေါ.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ເຂົາເຈົ້າໄລ່ກາອອກຈາກເຂົ້າສານ; ເຂົາເຈົ້າຫ້າມງົວອອກຈາກເຂົ້າບາເລ.

---

၂၇၄, ၃၁၁. ယေန ဝါ’ ဒဿနံ.

໒໗໔, ໓໑໑. ຫຼື ສິ່ງທີ່ບໍ່ປາດຖະໜາໃຫ້ເຫັນ.

---

ယေန ဝါ အဒဿနမိစ္ဆိတံ, တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

ຫຼື ບຸກຄົນໃດທີ່ຕົນບໍ່ປາດຖະໜາໃຫ້ເຫັນ, ກາຣະກະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະປາດານ.

---

ဥပဇ္ဈာယာ အန္တရဓာယတိ သိဿော, မာတရာ စ ပိတရာ စ အန္တရဓာယတိ ပုတ္တော.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ສິດຫຼົບຫຼີກໄປຈາກອຸປັດຊາ; ລູກຫຼົບຫຼີກໄປຈາກມານດา ແລະ ບິດາ.

---

ဝါတိ [Pg.139] ကိမတ္ထံ? သတ္တမီဝိဘတျတ္တံ. ဇေတဝနေ အန္တရဓာယတိ ဘဂဝါ.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ລົງສັດຕະມີວິພັດໄດ້ນຳ. ເຊັ່ນ: ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ສະເດັດຫາຍຕົວໄປໃນພະເຊຕະວັນ.

---

၂၇၅, ၃၁၂. ဒူရန္တိ ကဒ္ဓ ကာလ နိမ္မာန တွာလောပ ဒိသာယောဂဝိဘတ္တာရပ္ပယောဂ သုဒ္ဓပ္ပမောစန ဟေတု ဝိဝိတ္တပ္ပမာဏ ပုဗ္ဗယောဂဗန္ဓန ဂုဏဝစန ပဉှ ကထန ထောကာကတ္တူသု စ.

໒໗໕, ໓໑໒. ໃນອັດ ໄກ, ໃກ້, ການກຳນົດໄລຍະທາງ, ການກຳນົດເວລາ, ການລົບ ຕວາ ປັດໄຈ, ການປະກອບກັບທິດ, ການແບ່ງສ່ວນ, ການງົດເວັ້ນ, ຄວາມບໍລິສຸດ, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ, ເຫດ, ຄວາມສະຫງັດ, ປະມານ, ການປະກອບກັບສິ່ງທີ່ມີມາກ່ອນ, ເຄື່ອງຜູກມັດ, ຄຸນນາມ, ຄຳຖາມ, ການກ່າວ, ພຽງເລັກນ້ອຍ, ແລະ ຜູ້ບໍ່ແມ່ນຜູ້ເຮັດ ຄືກັນ.

---

ဒူရတ္ထေ, အန္တိကတ္ထေ, အဒ္ဓနိမ္မာနေ, ကာလနိမ္မာနေ, တွာလောပေ, ဒိသာယောဂေ, ဝိဘတ္တေ, အာရပ္ပယောဂေ, သုဒ္ဓေ, ပမောစနေ, ဟေတွတ္ထေ, ဝိဝိတ္တတ္ထေ, ပမာဏေ, ပုဗ္ဗယောဂေ, ဗန္ဓနတ္ထေ, ဂုဏဝစနေ, ပဉှေ, ကထနေ, ထောကေ, အကတ္တရိ စ ဣစ္စေတေသွတ္ထေသု, ပယောဂေသု စ, တံ ကာရကံ အပါဒါနသညံ ဟောတိ.

In the meanings of far, near, measurement of distance, measurement of time, elision of 'tvā', connection with direction, division, abstinence, purity, liberation, cause, seclusion, measure, past, bondage, quality, question, talk, little, and non-agent, that case has the name of 'apādāna'.

---

ဒူရတ္ထေတာဝ – ကီဝ ဒူရော ဣတော နဠကာရဂါမော, ဒူရတော ဝါ ဂမ္မ, အာရကာ တေ မောဃပုရိသာ ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ. ဒုတိယာ စ တတိယာ စ, ဒူရံ ဂါမံ အာဝတော, ဒူရေန ဂါမေန ဝါ အာဂတော. အာရကာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, အနေန ဓမ္မဝိနယေန ဝါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນອັດໄກ ກ່ອນ – ໝູ່ບ້ານຊ່າງໄມ້ອໍ້ ໄກຈາກນີ້ເທົ່າໃດ?, ຫຼື ມາແຕ່ໄກ, ບຸລຸດເປົ່າທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຢູ່ໄກຈາກພະທຳມະວິນັຍນີ້. ແລະ ລົງທຸຕິຍາວິພັດ ແລະ ຕະຕິຍາວິພັດ ນຳ, ເຊັ່ນ: ມາສູ່ໝູ່ບ້ານອັນໄກ (dūraṃ gāmaṃ), ຫຼື ມາແລ້ວດ້ວຍໝູ່ບ້ານອັນໄກ (dūrena gāmena); ຢູ່ໄກຈາກພະທຳມະວິນັຍນີ້ (ārakā imaṃ dhammavinayaṃ), ຫຼື ດ້ວຍພະທຳມະວິນັຍນີ້ (anena dhammavinayena) ເປັນຕົ້ນ.

---

အန္တိကတ္ထေ – အန္တိကံ ဂါမာ, အာသန္နံ ဂါမာ, သမီပံ ဂါမာ, သမီပံ သဒ္ဓမ္မာ. ဒုတိယာ စ တတိယာ စ, အန္တိကံ ဂါမံ, အန္တိကံ ဂါမေန ဝါ. အာသန္နံ ဂါမံ, အာသန္နံ ဂါမေန ဝါ. သမီပံ ဂါမံ. သမီပံ ဂါမေန ဝါ. သမီပံ သဒ္ဓမ္မံ, သမီပံ သဒ္ဓမ္မေန ဝါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນອັດໃກ້ – ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (antikaṃ gāmā), ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (āsannaṃ gāmā), ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (samīpaṃ gāmā), ໃກ້ພະສັດທຳ (samīpaṃ saddhammā). ແລະ ລົງທຸຕິຍາວິພັດ ແລະ ຕະຕິຍາວິພັດ ນຳ, ເຊັ່ນ: ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (antikaṃ gāmaṃ), ຫຼື ດ້ວຍຄວາມໃກ້ໝູ່ບ້ານ (antikaṃ gāmena); ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (āsannaṃ gāmaṃ), ຫຼື ດ້ວຍຄວາມໃກ້ໝູ່ບ້ານ (āsannaṃ gāmena); ໃກ້ໝູ່ບ້ານ (samīpaṃ gāmaṃ), ຫຼື ດ້ວຍຄວາມໃກ້ໝູ່ບ້ານ (samīpaṃ gāmena); ໃກ້ພະສັດທຳ (samīpaṃ saddhammaṃ), ຫຼື ດ້ວຍຄວາມໃກ້ພະສັດທຳ (samīpaṃ saddhammena) ເປັນຕົ້ນ.

---

အဒ္ဓနိမ္မာနေ [Pg.140] – ဣတော မထုရာယ စတူသု ယောဇနေသု သင်္ကဿံ နာမ နဂရံ အတ္ထိ, တတ္ထ ဗဟူ ဇနာ ဝသန္တိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການກຳນົດໄລຍະທາງ – ມີເມືອງຊື່ວ່າ ສັງກັດສະ ໃນໄລຍະສີ່ໂຍດຈາກເມືອງມະທຸຣານີ້, ຜູ້ຄົນເປັນຈຳນວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ໃນເມືອງນັ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ကာလနိမ္မာနေ – ဣတော ဘိက္ခဝေ ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဝိပဿီ နာမ ဘဂဝါ လောကေ ဥဒပါဒိ, ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການກຳນົດເວລາ – ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນັບແຕ່ກັດນີ້ໄປໃນກັດທີເກົ້າສິບເອັດ ພະວິປັດສີຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ, ນັບແຕ່ເວລານີ້ໄປໂດຍການລ່ວງເລີຍສາມເດືອນ ພະອົງຈະສະເດັດດັບຂັນທະປະຣິນິບພານ ເປັນຕົ້ນ.

---

တွာလောပေ ကမ္မာဓိကရဏေသု – ပါသာဒါ သင်္ကမေယျ, ပါသာဒံ အဘိရုဟိတွာ ဝါ. ပဗ္ဗတာ သင်္ကမေယျ, ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ ဝါ. ဟတ္ထိက္ခန္ဓာ သင်္ကမေယျ, ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ အဘိရုဟိတွာ ဝါ. အာသနာ ဝုဋ္ဌဟေယျ. အာသနေ နိသီဒိတွာ ဝါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການລົບ ຕວາ ປັດໄຈ ໃນອັດກຳ ແລະ ອັດໂອກາດ – ພຶງກ້າວໄປຈາກຜາສາດ, ຫຼື ຂຶ້ນສູ່ຜາສາດແລ້ວພຶງກ້າວໄປ; ພຶງກ້າວໄປຈາກພູເຂົາ, ຫຼື ຂຶ້ນສູ່ພູເຂົາແລ້ວພຶງກ້າວໄປ; ພຶງກ້າວໄປຈາກຄໍຊ້າງ, ຫຼື ຂຶ້ນສູ່ຄໍຊ້າງແລ້ວພຶງກ້າວໄປ; ພຶງລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ, ຫຼື ນັ່ງເທິງອາສະນະແລ້ວພຶງລຸກຂຶ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဒိသာယောဂေ – အဝိစိတော ယာဝ ဥပရိဘဝဂ္ဂမန္တရေ ဗဟူ သတ္တနိကာယာ ဝသန္တိ, ယတော ခေမံ တတော ဘယံ, ပုရတ္ထိမတော, ဒက္ခိဏတော, ပစ္ဆိမတော, ဥတ္တရတော အဂ္ဂီ ပဇ္ဇလန္တိ, ယတော အဿောသုံ ဘဂဝန္တံ, ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အဓော ကေသမတ္ထကာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບກັບທິດ – ຝູງສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ໃນລະຫວ່າງ ນັບແຕ່ອະເວຈີມະຫານະລົກ ຂຶ້ນໄປຮອດຍອດພົບ; ຄວາມຢ້ານກົວເກີດຂຶ້ນຈາກບ່ອນໃດ ຄວາມປອດໄພກໍມີຈາກບ່ອນນັ້ນ; ໄຟທັງຫຼາຍໄໝ້ລຸກແຕ່ທິດຕາເວັນອອກ, ແຕ່ທິດໃຕ້, ແຕ່ທິດຕາເວັນຕົກ, ແຕ່ທິດເໜືອ; ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຍິນຈາກພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າແຕ່ບ່ອນນັ້ນ; ເບື້ອງເທິງແຕ່ພື້ນຕີນຂຶ້ນໄປ ເບື້ອງລຸ່ມແຕ່ປາຍຜົມລົງມາ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝိဘတ္တေ – ယတော ပဏီတတရော ဝါ ဝိသိဋ္ဌတရော ဝါ နတ္ထိ. ဆဋ္ဌီ စ, ဆန္နဝုတီနံ ပါသဏ္ဍာနံ, ဓမ္မာနံ ပဝရံ ယဒိဒံ သုဂတဝိနယော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການແບ່ງສ່ວນ – ສິ່ງໃດທີ່ປະນີດກວ່າ ຫຼື ປະເສີດກວ່າສິ່ງນີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີ. ແລະ ລົງສັດຖີວິພັດນຳ, ເຊັ່ນ: ພະສຸຄົດວິນັຍນີ້ ປະເສີດກວ່າທຳມະຂອງລັດທິທັງຫຼາຍເກົ້າສິບຫົກ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာရပ္ပယောဂေ – [Pg.141] ဂါမဓမ္မာ ဝသလဓမ္မာ အသဒ္ဓမ္မာ အာရတိ ဝိရတိ ပဋိဝိရတိ, ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການງົດເວັ້ນ – ການງົດ, ການເວັ້ນ, ການງົດເວັ້ນ ຈາກທຳຂອງຊາວບ້ານ, ຈາກທຳຂອງຄົນຖອຍ, ຈາກອະສັດທຳ; ການເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ເປັນຕົ້ນ.

---

သုဒ္ဓေ – လောဘနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ သုဒ္ဓေါ အသံသဋ္ဌော, မာတိတော စ ပိတိတော စ သုဒ္ဓေါ အသံသဋ္ဌော အနုပကုဒ္ဓေါ အဂရဟိတော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມບໍລິສຸດ – ບໍລິສຸດ ບໍ່ລະຄົນດ້ວຍທຳອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມໂລບ; ບໍລິສຸດ ບໍ່ລະຄົນ ບໍ່ຖືກຕິຕຽນ ບໍ່ຖືກດູໝິ່ນ ທັງຝ່າຍມານດາ ແລະ ຝ່າຍບິດາ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပမောစနေ – ပရိမုတ္တော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ, မုတ္တောသ္မိ မာရဗန္ဓနာ, န တေ မုစ္စန္တိ မစ္စုနာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມຫຼຸດພົ້ນ – ເຮົາກ່າວວ່າ 'ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກທຸກ'; ເຮົາຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງມານ; ເຂົາເຈົ້າບໍ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມຕາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဟေတွတ္ထေ – ကသ္မာ ဟေတုနာ, ကေန ဟေတုနာ, ကိဿ ဟေတုနာ, ကသ္မာ နု တုမှံ ဒဟရာ န မီယရေ, ကသ္မာ ဣဓေဝ မရဏံ ဘဝိဿတိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນອັດເຫດ – ເພາະເຫດໃດ?, ດ້ວຍເຫດໃດ?, ເພາະເຫດແຫ່ງຫຍັງ?, ເປັນຫຍັງຄົນໜຸ່ມຂອງພວກທ່ານຈຶ່ງບໍ່ຕາຍ?, ເປັນຫຍັງຄວາມຕາຍຈຶ່ງຈະມີໃນທີ່ນີ້ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝိဝိတ္တတ္ထေ – ဝိဝိတ္တော ပါပကာ ဓမ္မာ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນອັດສະຫງັດ – ສະຫງັດຈາກບາບທຳ; ສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ ສະຫງັດແລ້ວຈາກອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပမာဏေ – ဒီဃသော နဝဝိဒတ္ထိယော သုဂတဝိဒတ္ထိယာ ပမာဏိကာ ကာရေတဗ္ဗာ, မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ အဍ္ဎ တေဠသဟတ္ထာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນປະມານ – ໂດຍສ່ວນຍາວ ພຶງເຮັດໃຫ້ໄດ້ປະມານເກົ້າຄືບ ດ້ວຍຄືບພະສຸຄົດ; ສິບສອງສອກເຄິ່ງຂອງບຸລຸດຂະໜາດປານກາງ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပုဗ္ဗယောဂေ – ပုဗ္ဗေဝ သမ္မောဓာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບກັບສິ່ງທີ່ມີມາກ່ອນ – ກ່ອນການປະຊຸມກັນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဗန္ဓနတ္ထေ – သတသ္မာ ဗန္ဓော နရော. တတိယာ စ, သတေန ဗန္ဓော နရော ရညာ ဣဏတ္ထေန ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນອັດເຄື່ອງຜູກມັດ – ຊາຍຖືກຈອງຈຳເພาະເງິນໜຶ່ງຮ້ອຍ. ແລະ ລົງຕະຕິຍາວິພັດນຳ, ເຊັ່ນ: ຊາຍຖືກພະລາຊາຈອງຈຳເພາະໜີ້ສິນໜຶ່ງຮ້ອຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဂုဏဝစနေ [Pg.142] – ပုညာယ သုဂတိံ ယန္တိ, စာဂါယ ဝိပုလံ ဓနံ, ပညာယ ဝိမုတ္တိမနော, ဣဿရိယာယ ဇနံ ရက္ခတိ ရာဇာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄຸນນາມ – ເຂົາເຈົ້າໄປສູ່ສຸຄະຕິເພາະບຸນ; ມີຊັບສົມບັດມាកມາຍເພາະການບໍລິຈາກ; ມີຈິດຫຼຸດພົ້ນເພາະປັນຍາ; ພະລາຊາປົກປ້ອງປະຊາຊົນເພາະອຳນາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပဉှေ တွာလောပေ ကမ္မာဓိကရဏေသု – အဘိဓမ္မာ ပုစ္ဆန္တိ, အဘိဓမ္မံ သုတွာ, အဘိဓမ္မေ ဌတွာ ဝါ. ဝိနယာ ပုစ္ဆန္တိ, ဝိနယံ သုတွာ, ဝိနယေ ဌတွာ ဝါ. ဒုတိယာ စ တတိယာ စ, အဘိဓမ္မံ, အဘိဓမ္မေန ဝါ. ဝိနယံ, ဝိနယေန ဝါ. ဧဝ သုတ္တာ, ဂေယျာ, ဂါထာယ, ဝေယျာကရဏာ, ဥဒါနာ, ဣတိဝုတ္တကာ, ဇာတကာ, အဗ္ဘုတဓမ္မာ, ဝေဒလ္လာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການຖາມ ເມື່ອມີການລຶບ (ປັດໄຈ) 'ຕວາ' ໃນກຳ (ທຸຕິຍາວິບັດ) ແລະ ອະທິກະຣະນະ (ສັດຕະມີວິບັດ): ເຂົາເຈົ້າຖາມເຖິງພຣະອະພິທັມ; ຄືໄດ້ຟັງພຣະອະພິທັມແລ້ວ ຫຼື ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອະພິທັມແລ້ວ, ຈຶ່ງຖາມ. ເຂົາເຈົ້າຖາມເຖິງພຣະວິນັຍ; ຄືໄດ້ຟັງພຣະວິນັຍແລ້ວ ຫຼື ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະວິນັຍແລ້ວ, ຈຶ່ງຖາມ. ມີວິບັດທີສອງ (ທຸຕິຍາ) ແລະ ວິບັດທີສາມ (ຕະຕິຍາ) ອີກດ້ວຍ, (ເຊັ່ນ) ອະພິທັມມັງ, ອະພິທັມເມນະ ຫຼື ວິນັຍຍັງ, ວິນັຍເຍນະ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ສູດ, ເຄຍຍະ, ຄາຖາ, ເວຍຍາກະຣະນະ, ອຸທານ, ອิຕິວຸຕຕະກະ, ຊາດົກ, ອັບພູຕະທັມ, ເວດັລລະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ကထနေ တွာလောပေ ကမ္မာဓိကရဏေသု – အဘိဓမ္မာ ကထယန္တိ, အဘိဓမ္မံ သုတွာ, အဘိဓမ္မေ ဌတွာ ဝါ. ဝိနယာ ကထယန္တိ, ဝိနယံ သုတွာ, ဝိနယေ ဌတွာ ဝါ. ဒုတိယာ စ တတိယာ စ, အဘိဓမ္မံ, အဘိဓမ္မေန ဝါ. ဝိနယံ ဝိနယေန ဝါ. ဧဝံ သုတ္တာ, ဂေယျာ, ဂါထာယ, ဝေယျာကရဏာ, ဥဒါနာ, ဣတိဝုတ္တကာ, ဇာတကာ, အဗ္ဘုတဓမ္မာ, ဝေဒလ္လာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການກ່າວ ເມື່ອມີການລຶບ (ປັດໄຈ) 'ຕວາ' ໃນກຳ (ທຸຕິຍາວິບັດ) ແລະ ອະທິກະຣະນະ (ສັດຕະມີວິບັດ): ເຂົາເຈົ້າກ່າວເຖິງພຣະອະພິທັມ; ຄືໄດ້ຟັງພຣະອະພິທັມແລ້ວ ຫຼື ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອະພິທັມແລ້ວ, ຈຶ່ງກ່າວ. ເຂົາເຈົ້າກ່າວເຖິງພຣະວິນັຍ; ຄືໄດ້ຟັງພຣະວິນັຍແລ້ວ ຫຼື ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະວິນັຍແລ້ວ, ຈຶ່ງກ່າວ. ມີວິບັດທີສອງ ແລະ ວິບັດທີສາມ ອີກດ້ວຍ, (ເຊັ່ນ) ອະພິທັມມັງ, ອະພິທັມເມນະ ຫຼື ວິນັຍຍັງ, ວິນັຍເຍນະ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ສູດ, ເຄຍຍະ, ຄາຖາ, ເວຍຍາກະຣະນະ, ອຸທານ, ອิຕິວຸຕຕະກະ, ຊາດົກ, ອັບພູຕະທັມ, ເວດັລລະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ထောကေ – ထောကာ မုစ္စန္တိ. အပ္ပမတ္တကာ မုစ္စန္တိ, ကိစ္ဆာ မုစ္စန္တိ. တတိယာ စ. ထောကေန, အပ္ပမတ္တကေန, ကိစ္ဆေန ဝါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍວ່າ "ເລັກນ້ອຍ": ເຂົາເຈົ້າຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມເລັກນ້ອຍ; ເຂົາເຈົ້າຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍສິ່ງທີ່ບໍ່ຫຼາຍ; ເຂົາເຈົ້າຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍຄວາມຍາກລຳບາກ. ມີວິບັດທີສາມອີກດ້ວຍ, ເຊັ່ນ ໂທເກນະ, ອັບປະມັດຕະເກນະ, ຫຼື ກິດເຊນະ ເປັນຕົ້ນ.

---

အကတ္တရိစ – ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ ဥဿန္နတ္တာ ဝိပုလတ္တာ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍວ່າ "ບໍ່ແມ່ນຜູ້ເຮັດ" (ອະກັດຕະລິ): ເພາະກຳທີ່ໄດ້ເຮັດແລ້ວ, ໄດ້ສັ່ງສົມແລ້ວ, ໄດ້ພອກພູນແລ້ວ, ໄດ້ໄພບູນແລ້ວ, ຈັກຂຸວິນຍານຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏေန [Pg.143] သေသေသုပိ ယေ မယာ နောပဒိဋ္ဌာ အပါဒါနပယောဂိကာ, တေ ပယောဂဝိစက္ခဏေဟိ ယထာယောဂံ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈະ" (ca) ສັບ, ແມ່ນແຕ່ໃນຕົວຢ່າງທີ່ເຫຼືອຂອງອະປາດານ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ສະແດງໄວ້, ຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ສະຫຼາດໃນການປະກອບຄຳ ຄວນປະກອບໃຫ້ເໝາະສົມ.

---

၂၇၆, ၃၀၂. ယဿ ဒါတုကာမော ရောစတေ ဓာရယတေ ဝါ တံ သမ္ပဒါနံ.

໒໗໖, ໓໐໒. ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຜູ້ອື່ນປາດຖະໜາຈະໃຫ້, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ພໍໃຈ, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຜູ້ອື່ນຖື (ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ) ໄວ້ໃຫ້, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

ယဿ ဝါ ဒါတုကာမော ယဿ ဝါရောစတေ, ယဿ ဝါ ဓာရယတေ, တံ ကာရကံ သမ္ပဒါနသညံ ဟောတိ.

ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຜູ້ອື່ນປາດຖະໜາຈະໃຫ້, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ພໍໃຈ, ຫຼື ບຸກຄົນໃດ ທີ່ຜູ້ອື່ນຖືໄວ້ໃຫ້, ການົກ (ຜູ້ເຮັດ) ນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

သမဏဿ စီဝရံ ဒဒါတိ, သမဏဿ ရောစတေ သစ္စံ, ဒေဝဒတ္တဿ သုဝဏ္ဏစ္ဆတ္တံ ဓာရယတေ ယညဒတ္တော.

ເຂົາຖວາຍຈີວອນແກ່ສະມະນະ, ສັດຈະທັມຍ່ອມເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ສະມະນະ, ຍັນຍະທັດຕະຖືຮົ່ມຄຳໄວ້ໃຫ້ແກ່ເທວະທັດ.

---

သမ္ပဒါနမိစ္စနေန ကွတ္ထော? သမ္ပဒါနေ စတုတ္ထီ.

ການກ່າວວ່າ "ສຳປະທານ" ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ "ສຳປະທານ" ໃນສູດ "ສຳປະທາເນ ຈະຕຸດຖີ" (ສູດທີ 293).

---

ဝါတိ ဝိကပ္ပနတ္ထံ, ဓာတုနာမာနံ ပယောဂေ ဝါ ဥပသဂ္ဂပ္ပယောဂေ ဝါ နိပါတပ္ပယောဂေ ဝါ သတိ အတ္ထဝိကပ္ပနတ္ထံ ဝါတိ ပဒံ ပယုဇ္ဇတိ.

"ວາ" (vā) ສັບ ມີປະໂຫຍດໃນການກຳນົດທາງເລືອກ. ເມື່ອມີການປະກອບຮ່ວມກັບທາດ ແລະ ນາມ, ຫຼື ປະກອບຮ່ວມກັບອຸປະສັກ, ຫຼື ປະກອບຮ່ວມກັບນິບາດ, ເພື່ອກຳນົດຄວາມໝາຍທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ບົດວ່າ "ວາ" ຈຶ່ງຖືກນຳມາໃຊ້.

---

၂၇၇, ၃၀၃. သိလာဃ ဟနု ဌာ သပ ဓာရ ပိဟ ကုဓ ဒုဟိဿောသူယ ရာဓိက္ခ ပစ္စာသုဏ အနုပတိဂိဏ ပုဗ္ဗကတ္တာရောစနတ္ထ တဒတ္ထ တုမတ္ထာလမတ္ထ မညာနာဒရပ္ပာဏိနိ, ဂတျတ္ထကမ္မနိ, အာသီသတ္ထ သမ္မုတိ ဘိယျ သတ္တမျတ္ထေသု စ.

໒໗໗, ໓໐໓. ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບທາດເຫຼົ່ານີ້: ສິລາຄະ (ຍ້ອງຍໍ), ຫະນຸ (ປິດບັງ/ຕົວະ), ຖາ (ຕັ້ງຢູ່/ບຳລຸງ), ສະປະ (ສາບານ), ທາຣະ (ເປັນໜີ້), ປິຫະ (ປາດຖະໜາ), ກຸທະ (ຄຽດ), ທຸຫະ (ປະທຸສະຮ້າຍ), ອິດສະ (ອິດສາ), ອຸສູຍະ (ລິດສະຢາ), ຣາທະ (ຍິນດີ), ອິກຂະ (ເພ່ງເລັງ); ໃນຜູ້ເຮັດຄົນກ່ອນ (pubbakattar) ຂອງ ປະຕິ-ອາ-ສຸ (ຮັບຟັງ) ແລະ ອະນຸ-ປະຕິ-ຄິ (ກ່າວຕາມ/ຮັບຄຳ); ໃນຄວາມໝາຍບອກໃຫ້ຮູ້ (ārocanattha); ໃນຄວາມໝາຍເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສິ່ງນັ້ນ (tadattha); ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງ ຕຸງ ປັດໄຈ (tumattha); ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງ ອະລັງ (alamattha); ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ ມະນະ ທາດ ໃນຄວາມໝາຍດູໝິ່ນ (anādara) ແລະ ໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ (appāṇini); ໃນກຳຂອງທາດທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ ໄປ (gatyatthakamma); ໃນຄວາມໝາຍປາດຖະໜາ/ອວຍພອນ (āsīsattha); ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ ສັມມຸຕິ (ຄວາມຍິນຍອມ) ແລະ ພິຍຍະ (ຍິ່ງຂຶ້ນ); ແລະ ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ (sattamyattha).

---

သိလာဃ ဟနု ဌာ သပ ဓာရ ပိဟ ကုဓ ဒုဟ ဣဿဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ပယောဂေ, ဥသူယတ္ထာနဉ္စ ပယောဂေ, ရာဓိက္ခပ္ပယောဂေ, ပစ္စာသုဏအနုပတိဂိဏာနံ ပုဗ္ဗကတ္တရိ, အာရောစနတ္ထေ[Pg.144], တဒတ္ထေ, တုမတ္ထေ, အလမတ္ထေ, မညတိပ္ပယောဂေ အနာဒရေ အပ္ပာဏိနိ, ဂတျတ္ထာနံ ဓာတူနံ ကမ္မနိ, အာသီသတ္ထေ စ သမ္မုတိ ဘိယျ သတ္တမျတ္ထေသု စ, တံ ကာရကံ သမ္ပဒါနသညံ ဟောတိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບທາດເຫຼົ່ານີ້: 'ສິລາຄະ' (ຍ້ອງຍໍ), 'ຫະນຸ' (ປິດບັງ/ຕົວະ), 'ຖາ' (ຕັ້ງຢູ່/ບຳລຸງ), 'ສະປະ' (ສາບານ), 'ທາຣະ' (ເປັນໜີ້), '...ປິຫະ' (ປາດຖະໜາ), 'ກຸທະ' (ຄຽດ), 'ທຸຫະ' (ປະທຸສະຮ້າຍ), 'ອິດສະ' (ອິດສາ); ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບທາດທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ 'ອຸສູຍະ' (ລິດສະຢາ); ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບທາດ 'ຣາທະ' (ຍິນດີ) ແລະ 'ອິກຂະ' (ເພ່ງເລັງ); ໃນຜູ້ເຮັດຄົນກ່ອນຂອງ 'ປະຕິ-ອາ-ສຸ' (ຮັບຟັງ) ແລະ 'ອະນຸ-ປະຕິ-ຄິ' (ກ່າວຕາມ/ຮັບຄຳ); ໃນຄວາມໝາຍບອກໃຫ້ຮູ້; ໃນຄວາມໝາຍເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສິ່ງນັ້ນ; ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງ ຕຸງ ປັດໄຈ; ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງ ອະລັງ; ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ມະນະ' ທາດ ໃນຄວາມໝາຍດູໝິ່ນ ແລະ ໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ; ໃນກຳຂອງທາດທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ ໄປ; ໃນຄວາມໝາຍອວຍພອນ; ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ສັມມຸຕິ' ແລະ 'ພິຍຍະ'; ແລະ ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ, ການົກນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

သိလာဃပ္ပယောဂေ တာဝ – ဗုဒ္ဓဿ သိလာဃတေ, ဓမ္မဿ သိလာဃတေ, သံဃဿ သိလာဃတေ, သကံဥပဇ္ဈာယဿ သိလာဃတေ, တဝ သိလာဃတေ မမ သိလာဃတေ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ກ່ອນອື່ນ, ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ສິລາຄະ' ທາດ (ຍ້ອງຍໍ): (ເຂົາ) ຍ້ອງຍໍພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ຍ້ອງຍໍພຣະທັມ, ຍ້ອງຍໍພຣະສົງ; ຍ້ອງຍໍພຣະອຸປັດຊາຂອງຕົນ; ຍ້ອງຍໍທ່ານ, ຍ້ອງຍໍຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဟနုပ္ပယောဂေ – ဟနုတေ တုယှမေဝ, ဟနုတေ မယှမေဝ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ຫະນຸ' ທາດ (ປິດບັງ/ຕົວະ): ເຂົາຕົວະທ່ານເທົ່ານັ້ນ, ເຂົາຕົວະຂ້າພະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဌာပယောဂေ – ဥပတိဋ္ဌေယျ သကျပုတ္တာနံ ဝဍ္ဎကီ, ဘိက္ခုဿ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါနီယေန ဝါ ဝိဓူပနေန ဝါ ဥပတိဋ္ဌေယျ ဘိက္ခုနီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ຖາ' ທາດ (ຕັ້ງຢູ່/ບຳລຸງ): ນາຍຊ່າງໄມ້ຄວນບຳລຸງ (ຮັບໃຊ້) ພວກສາກະຍະບຸດ; ພຣະພິກຂຸນີຄວນບຳລຸງ (ຮັບໃຊ້) ພຣະພິກຂຸຜູ້ກຳລັງສັນຢູ່ ດ້ວຍນ້ຳດື່ມ ຫຼື ດ້ວຍການວີ ເປັນຕົ້ນ.

---

သပပ္ပယောဂေ – တုယှံ သပတေ, မယှံ သပတေ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ສະປະ' ທາດ (ສາບານ): ເຂົາສາບານຕໍ່ທ່ານ, ເຂົາສາບານຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဓာရပ္ပယောဂေ – သုဝဏ္ဏံ တေ ဓာရယတေ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ທາຣະ' ທາດ (ເປັນໜີ້): ເຂົາເປັນໜີ້ຄຳແກ່ທ່ານ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပိဟပ္ပယောဂေ – ဗုဒ္ဓဿ အညတိတ္ထိယာ ပိဟယန္တိ, ဒေဝါ ဒဿနကာမာ တေ, ယတော ဣစ္ဆာမိ ဘဒ္ဒန္တဿ, သမိဒ္ဓါနံ ပိဟယန္တိ ဒလိဒ္ဒါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ປິຫະ' ທາດ (ປາດຖະໜາ): ພວກອັນຍະເດຍລະຖີປາດຖະໜາ (ຢາກເປັນຄື) ພຣະພຸດທະເຈົ້າ; ເຫຼົ່າເທວະດາປາດຖະໜາຈະເຫັນທ່ານ; ເພາະຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາພຣະຜູ້ມີອາຍຸ; ຄົນຍາກຈົນຍ່ອມປາດຖະໜາ (ຢາກເປັນຄື) ຄົນຮັ່ງມີ ເປັນຕົ້ນ.

---

ကုဓဒုဟဣဿဥသူယပ္ပယောဂေ – ကောဓယတိ ဒေဝ ဒတ္တဿ, တဿ ကုဇ္ဈ မဟာဝီရ, မာ ရဋ္ဌံ ဝိနဿ ဣဒံ. ဒုဟယတိ [Pg.145] ဒိသာနံ မေဃော, တိတ္ထိယာ သမဏာနံ ဣဿယန္တိ ဂုဏဂိဒ္ဓေန, တိတ္ထိယာ သမဏာနံ ဣဿယန္တိ လာဘဂိဒ္ဓေန, ဒုဇ္ဇနာ ဂုဏဝန္တာနံ ဥသူယန္တိ ဂုဏဂိဒ္ဓေန, ကာ ဥသူယာ ဝိဇာနတံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ກຸທະ' (ຄຽດ), 'ທຸຫະ' (ປະທຸສະຮ້າຍ), 'ອິດສະ' (ອິດສາ), 'ອຸສູຍະ' (ລິດສະຢາ) ທາດ: ເຂົາຄຽດໃຫ້ເທວະທັດ; ຂ້າແຕ່ມະຫາວີຣະ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຄຽດໃຫ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ, ຂໍປະເທດຊາດນີ້ຢ່າໄດ້ຈິບຫາຍເລີຍ. ຟ້າຝົນຍ່ອມປະທຸສະຮ້າຍແກ່ທິດທັງຫຼາຍ. ພວກອັນຍະເດຍລະຖີຍ່ອມອິດສາພວກສະມະນະ ເພາະຄວາມຢາກໄດ້ໃນຄຸນຄວາມດີ; ພວກອັນຍະເດຍລະຖີຍ່ອມອິດສາພວກສະມະນະ ເພາະຄວາມຢາກໄດ້ໃນລາບສັກກາລະ. ຄົນຊົ່ວຍ່ອມລິດສະຢາຜູ້ມີຄຸນນະທັມ ເພາະຄວາມຢາກໄດ້ໃນຄຸນຄວາມດີ; ຄວາມລິດສະຢາຂອງຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ ຈະມີມາແຕ່ໃສ ເປັນຕົ້ນ.

---

ရာဓ ဣက္ခ ဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ပယောဂေ ယဿ အကထိတဿ ပုစ္ဆနံ ကမ္မဝိက္ချာပနတ္ထဉ္စ, တံ ကာရကံ သမ္ပဒါနသညံ ဟောတိ, ဒုတိယာ စ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບທາດ 'ຣາທະ' ແລະ 'ອິກຂະ' ເຫຼົ່ານີ້, ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ກ່າວ (ອະກະຖິຕະ) ທີ່ຖືກຖາມ ເພື່ອສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການກະທຳ, ການົກນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ", ແລະ ມີວິບັດທີສອງ (ທຸຕິຍາ) ອີກດ້ວຍ.

---

အာရာဓောဟံ ရညော, အာရာဓောဟံ ရာဇာနံ, ကျာဟံ အယျာနံ အပရဇ္ဈာမိ, ကျာဟံ အယျေ အပရဇ္ဈာမိ, စက္ခုံ ဇနဿ ဒဿနာယ တံ ဝိယ မညေ, အာယသ္မတော ဥပါလိတ္ထေရဿ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော ဥပတိဿော, အာယသ္မန္တံ ဝါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດໃຫ້ພຣະຣາຊາພໍພຣະໄທ (ārādhohaṃ rañño), ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດໃຫ້ພຣະຣາຊາພໍພຣະໄທ (ārādhohaṃ rājānaṃ), ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດຜິດພາດອັນໃດຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍ? ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດຜິດພາດອັນໃດຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທັງຫຼາຍ? ຂ້າພະເຈົ້າຖືທ່ານປຽບເໝືອນດວງຕາ ເພື່ອການເບິ່ງເຫັນຂອງປະຊາຊົນ, ພຣະອຸປະຕິດສະເປັນຜູ້ມຸ່ງຫວັງການອຸປະສົມບົດ ຈາກພຣະອຸປາລີເຖຣະ ຜູ້ມີອາຍຸ, ຫຼື ຕໍ່ພຣະຜູ້ມີອາຍຸ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပစ္စာသုဏ အနုပတိဂိဏာနံ ပုဗ္ဗကတ္တရိ သုဏောတိဿ ပစ္စာယောဂေ ယဿ ကမ္မုနော ပုဗ္ဗဿ ယော ကတ္တာ, သော သမ္ပဒါနသညော ဟောတိ.

ໃນຜູ້ເຮັດຄົນກ່ອນຂອງ 'ປະຕິ-ອາ-ສຸ' (ຮັບຟັງ) ແລະ 'ອະນຸ-ປະຕິ-ຄິ' (ກ່າວຕາມ/ຮັບຄຳ), ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ສຸ' ທາດ (ຟັງ) ທີ່ມີ 'ປະຕິ' ແລະ 'ອາ' ນຳໜ້າ, ຜູ້ເຮັດຄົນໃດຂອງກຳໃນເມື່ອກ່ອນ, ຜູ້ເຮັດນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

တံ ယထာ? ဘဂဝါ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ.

ເຊັ່ນແນວໃດ? ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕັດຄຳນີ້ ແກ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ.

---

ဘိက္ခူတိ အကထီတ ကမ္မံ, ဧတန္တိ ကထိတကမ္မံ. ယဿ ကမ္မုနော ပုဗ္ဗဿ ယော ကတ္တာ, သော‘ဘဂဝါ’တိ ‘‘ယော ကရောတိ သ ကတ္တာ’’တိ သုတ္တဝစနေန ကတ္တုသညော. ဧဝံ ယဿ [Pg.146] ကမ္မုနော ပုဗ္ဗဿ ယော ကတ္တာ, သော သမ္ပဒါနသညော ဟောတိ.

(ໃນທີ່ນີ້) ບົດວ່າ "ພິກຂູ" (bhikkhū) ເປັນອະກະຖິຕະກຳ (ກຳຮອງ), ບົດວ່າ "ເອຕັງ" (etaṃ) ເປັນກະຖິຕະກຳ (ກຳຕົງ). ຜູ້ເຮັດຂອງກຳໃນເມື່ອກ່ອນນັ້ນ ຄື "ພະຄະວາ" (Bhagavā) ມີຊື່ວ່າ "ກັດຕຸ" (ຜູ້ເຮັດ) ດ້ວຍພຣະສູດວ່າ "ໂຍ ກະໂຣຕິ ສະ ກັດຕາ" (ສູດທີ 281). ດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ເຮັດຄົນໃດຂອງກຳໃນເມື່ອກ່ອນ, ຜູ້ເຮັດນັ້ນ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

တံ ယထာ? တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ, အာသုဏန္တိ ဗုဒ္ဓဿ ဘိက္ခူ.

ເຊັ່ນແນວໃດ? ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ຮັບຟັງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ, ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຮັບຟັງພຣະພຸດທະເຈົ້າ.

---

ဂိဏဿ အနုပတိယောဂေ ယဿ ကမ္မုနော ပုဗ္ဗဿ ယော ကတ္တာ, သော သမ္ပဒါနသညော ဟောတိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ຄິ' ທາດ (ກ່າວ/ຮ້ອງ) ທີ່ມີ 'ອະນຸ' ແລະ 'ປະຕິ' ນຳໜ້າ, ຜູ້ເຮັດຄົນໃດຂອງກຳໃນເມື່ອກ່ອນ, ຜູ້ເຮັດນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

တံ ယထာ? ဘိက္ခု ဇနံ ဓမ္မံ သာဝေတိ, တဿ ဘိက္ခုနော ဇနော အနုဂိဏာတိ, တဿ ဘိက္ခုနော ဇနော ပတိဂိဏာတိ.

ເຊັ່ນແນວໃດ? ພຣະພິກຂຸ ຍ່ອມໃຫ້ປະຊາຊົນຟັງທັມ, ປະຊາຊົນຍ່ອມກ່າວຕາມ (ອະນຸມັດ) ຕໍ່ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ, ປະຊາຊົນຍ່ອມຮັບຄຳ (ເຫັນດີ) ຕໍ່ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

---

ယော ဝဒေတိ သ‘ကတ္တာ’တိ,ဝုတ္တံ ‘ကမ္မ’န္တိ ဝုစ္စတိ;

ယော ပဋိဂ္ဂါဟကော တဿ,‘သမ္ပဒါနံ’ ဝိဇာနိယာ.

ຜູ້ໃດກ່າວ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກັດຕຸ" (ຜູ້ເຮັດ), ສິ່ງທີ່ຖືກກ່າວ ຊື່ວ່າ "ກຳ", ສ່ວນຜູ້ໃດເປັນຜູ້ຮັບກຳນັ້ນ, ພຶງຊາບວ່າ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສຳປະທານ".

---

ဣစ္စေဝမာဒိ.

ເປັນຕົ້ນ.

---

အာရောစနတ္ထေ – အာရောစယာမိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ, အာမန္တယာမိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ, ပဋိဝေဒယာမိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ, အာရောစယာမိ တေ မဟာရာဇ, အာမန္တယာမိ တေ မဟာရာဇ, ပဋိဝေဒယာမိ တေ မဟာရာဇ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍບອກໃຫ້ຮູ້: ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າບອກແກ່ພວກທ່ານ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຮ້ອງພວກທ່ານ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າແຈ້ງແກ່ພວກທ່ານ; ມະຫາຣາຊາ ຂ້າພະເຈົ້າບອກແກ່ພຣະອົງ, ມະຫາຣາຊາ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຮ້ອງພຣະອົງ, ມະຫາຣາຊາ ຂ້າພະເຈົ້າແຈ້ງແກ່ພຣະອົງ ເປັນຕົ້ນ.

---

တဒတ္ထေ – ဦနဿ ပါရိပူရိယာ တံ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ. ဗုဒ္ဓဿ အတ္ထာယ, ဓမ္မဿ အတ္ထာယ, သံဃဿ အတ္ထာယ, ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇာမိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສິ່ງນັ້ນ: ຈີວອນນັ້ນ ຄວນເກັບໄວ້ ເພື່ອຄວາມບໍລິບູນແຫ່ງສິ່ງທີ່ບົກພ່ອງ. ຂ້າພະເຈົ້າສະຫຼະຊີວິດ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະທັມ, ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະສົງ ເປັນຕົ້ນ.

---

တုမတ္ထေ [Pg.147] -လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခူနံ ဖာသုဝိဟာရာယ ဝိနယော ပညတ္တော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງ ຕຸງ ປັດໄຈ: ພຣະພຸດທະເຈົ້າອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ ເພື່ອຄວາມອະນຸເຄາະແກ່ຊາວໂລກ, ເພື່ອປະໂຫຍດ, ເພື່ອເກື້ອກູນ, ເພື່ອຄວາມສຸກ ແກ່ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ. ພຣະວິນັຍຖືກບັນຍັດໄວ້ ເພື່ອຄວາມຢູ່ເປັນສຸກຂອງພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

အလမတ္ထပ္ပယောဂေ-အလမိတိ အရဟတိ ပဋိက္ခိတ္တေသု. အလံ မေ ဗုဒ္ဓေါ, အလံ မေ ရဇ္ဇံ, အလံ ဘိက္ခု ပတ္တဿ, အလံ မလ္လော မလ္လဿ, အရဟတိ မလ္လော မလ္လဿ. ပဋိက္ခိတ္တေ အလံ တေ ရူပံ ကရဏီယံ, အလံ မေ ဟိရညသုဝဏ္ဏေန ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບຄວາມໝາຍແຫ່ງ "ອະລັງ" (alaṃ): ຄຳວ່າ "ອະລັງ" ນີ້ ໝາຍເຖິງ ຄວາມຄູ່ຄວນ (arahati) ແລະ ການປະຕິເສດ (paṭikkhitta). (ໃນຄວາມໝາຍວ່າຄູ່ຄວນ:) ພຣະພຸດທະເຈົ້າພໍພຽງແລ້ວ (ຄູ່ຄວນແລ້ວ) ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຣາຊະສົມບັດພໍພຽງແລ້ວແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ພຣະພິກຂຸຄູ່ຄວນແກ່ບາດ, ນັກມວຍປ້ຳຄົນໜຶ່ງຄູ່ຄວນ (ເປັນຄູ່ປັບ) ແກ່ນັກມວຍປ້ຳອີກຄົນໜຶ່ງ. (ໃນຄວາມໝາຍປະຕິເສດ:) ຮູບຮ່າງບໍ່ມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ທ່ານ, ເງິນ ແລະ ຄຳ ບໍ່ຈຳເປັນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນຕົ້ນ.

---

မညတိပ္ပယောဂေ အနာဒရေ အပ္ပာဏိနိ-ကဋ္ဌဿ တုဝံ မညေ, ကလိင်္ဂရဿ တုဝံ မညေ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ 'ມະນະ' ທາດ (ຄິດ/ຖືວ່າ) ໃນຄວາມໝາຍດູໝິ່ນ ແລະ ໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ: ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າທ່ານເປັນພຽງທ່ອນໄມ້, ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າທ່ານເປັນພຽງເສດໄມ້ຜຸ.

---

အနာဒရေတိ ကိမတ္ထံ? သုဝဏ္ဏံ ဝိယ တံ မညေ.

ກ່າວວ່າ "ອະນາດະເຣ" (ໃນຄວາມໝາຍດູໝິ່ນ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ໃນເມື່ອບໍ່ມີການດູໝິ່ນ ເຊັ່ນ "ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າທ່ານປຽບເໝືອນຄຳ".

---

အပ္ပာဏိနီတိ ကိမတ္ထံ? ဂဒြဘံ တုဝံ မညေ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ກ່າວວ່າ "ອັບປານິນີ" (ໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ) ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ໃນເມື່ອເປັນສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ເຊັ່ນ "ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າທ່ານເປັນດັ່ງລາ" ເປັນຕົ້ນ.

---

ဂတျတ္ထကမ္မနိ-ဂါမဿ ပါဒေန ဂတော, နဂရဿ ပါဒေန ဂတော, အပ္ပော သဂ္ဂါယ ဂစ္ဆတိ, သဂ္ဂဿ ဂမနေန ဝါ, မူလာယ ပဋိကဿေယျ သံဃော. ဒုတိယာ စ, ဂါမံ ပါဒေန ဂတော, နဂရံ ပါဒေန ဂတော, အပ္ပော သဂ္ဂံ ဂစ္ဆတိ, သဂ္ဂံ ဂမနေန ဝါ, မူလံ ပဋိကဿေယျ သံဃော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນກຳຂອງທາດທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ໄປ": ໄປສູ່ບ້ານດ້ວຍຕີນ (gāmassa pādena gato), ໄປສູ່ເມືອງດ້ວຍຕີນ (nagarassa pādena gato), ຜູ້ໄປສູ່ສະຫວັນມີນ້ອຍ (appo saggāya gacchati), ຫຼື ດ້ວຍການໄປສູ່ສະຫວັນ (saggassa gamanena vā), ພຣະສົງຄວນດຶງກັບຄືນສູ່ເບື້ອງຕົ້ນ (mūlāya paṭikasseyya saṅgho). ມີວິບັດທີສອງອີກດ້ວຍ, ເຊັ່ນ ໄປສູ່ບ້ານດ້ວຍຕີນ (gāmaṃ pādena gato), ໄປສູ່ເມືອງດ້ວຍຕີນ (nagaraṃ pādena gato), ຜູ້ໄປສູ່ສະຫວັນມີນ້ອຍ (appo saggaṃ gacchati), ຫຼື ດ້ວຍການໄປສູ່ສະຫວັນ (saggaṃ gamanena vā), ພຣະສົງຄວນດຶງກັບຄືນສູ່ເບື້ອງຕົ້ນ (mūlaṃ paṭikasseyya saṅgho) ເປັນຕົ້ນ.

---

အာသီသတ္ထေ-အာယသ္မတော ဒီဃာယုကော ဟောတု, ဘဒ္ဒံ ဘဝတော ဟောတု, ကုသလံ ဘဝတော ဟောတု, အနာမယံ [Pg.148] ဘဝတော ဟောတု, သုခံ ဘဝတော ဟောတု, သွာဂတံ ဘဝတော ဟောတု, အတ္ထော ဘဝတော ဟောတု, ဟိတံ ဘဝတော ဟောတု ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍອວຍພອນ: ຂໍໃຫ້ພຣະຜູ້ມີອາຍຸຈົ່ງມີອາຍຸຍືນ, ຂໍຄວາມຈະເລີນຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍຄວາມບໍ່ມີໂລກຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍຄວາມສຸກຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍການຕ້ອນຮັບທີ່ດີຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍປະໂຫຍດຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ, ຂໍສິ່ງເກື້ອກູນຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ ເປັນຕົ້ນ.

---

သမ္မုတိပ္ပယောဂေ– အညတြ သံဃသမ္မုတိယာ ဘိက္ခုဿ ဝိပ္ပဝတ္ထုံ န ဝဋ္ဋတိ, သာဓု သမ္မုတိ မေ တဿ ဘဂဝတော ဒဿနာယ ဣစ္စေဝမာဒိ.

In ການປະກອບຮ່ວມກັບ "ສັມມຸຕິ" (ຄວາມຍິນຍອມ): ເວັ້ນເສຍແຕ່ໄດ້ຮັບຄວາມຍິນຍອມຈາກພຣະສົງ, ພຣະພິກຂຸບໍ່ຄວນຢູ່ປາສະຈາກຈີວອນ. ເປັນການດີແລ້ວທີ່ອະນຸມັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘိယျပ္ပယောဂေ – ဘိယျောသော မတ္တာယံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບ "ພິຍຍະ" (ຍິ່ງຂຶ້ນ): ຍິ່ງກວ່າປະມານ ເປັນຕົ້ນ.

---

သတ္တမျတ္ထေ – တုယှဉ္စဿ အာဝိ ကရောမိ, တဿ မေ သက္ကော ပါတုရဟောသိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງສັດຕະມີວິບັດ (ວິບັດທີເຈັດ): ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງແກ່ທ່ານ, ທ້າວສັກກະໄດ້ປະກົດຕົວແກ່ຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

အတ္ထဂ္ဂဟဏေန ဗဟူသု အက္ခရပ္ပယောဂေသု ဒိဿတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ອັດຖະ" (attha) ສັບ, ຍ່ອມເຫັນຕົວຢ່າງໄດ້ຫຼາກຫຼາຍໃນການປະກອບອັກສອນ.

---

တံ ယထာ? ဥပမံ မတ ကရိဿာမိ, ဓမ္မံ ဝေါ ဒေသေဿာမိ.

ເຊັ່ນແນວໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກອຸປະມາແກ່ພວກທ່ານ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສະແດງທັມແກ່ພວກທ່ານ.

---

သာရတ္ထေ စ – ဒေသေတု ဘန္တေ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဘိက္ခူနံ. တဿ ဖာသု ဝိဟာရာယ ဟောတိ, ဧတဿ ပဟိဏေယျ, ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရေယျ, တထာပိ တေသံ ဗျာကရိဿာမ[Pg.149], ကပ္ပတိ သမဏာနံ အာယောဂေါ, အမှာကံ မဏိနာ အတ္ထော, ကိမတ္ထော မေ ဗုဒ္ဓေန, သေယျော မေ အတ္ထော, ဗဟူပကာရာ ဘန္တေ မဟာပဇာ ပတိဂေါတမီ ဘဂဝတော, ဗဟူပကာရာ ဘိက္ခဝေ မာတာပိတရော ပုတ္တာနံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ແລະ ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງຄວາມຕ້ອງການ (sāratthe): ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະແດງທັມແກ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ. ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຢູ່ເປັນສຸກຂອງພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ, ຄວນສົ່ງໄປໃຫ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນແກ່ພວກເຮົາແນວໃດ, ພວກເຮົາກໍຈະພະຍາກອນແກ່ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແນວນັ້ນ, ຄວາມຂົນຂວາຍ (ອາໂຍຄະ) ຍ່ອມຄວນແກ່ສະມະນະທັງຫຼາຍ, ພວກເຮົາຕ້ອງການແກ້ວມະນີ, ພຣະພຸດທະເຈົົ້າມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ປະໂຫຍດອັນປະເສີດສຸດມີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ມີອຸປະການະຫຼາຍແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມານດา ແລະ ບິດາ ມີອຸປະການະຫຼາຍແກ່ບຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

သေသေသု အက္ခရပ္ပယောဂေသုပိ အညေပိ ပယောဂါ ပယောဂဝိစက္ခဏေဟိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ແມ່ນແຕ່ໃນການປະກອບອັກສອນທີ່ເຫຼືອ, ຕົວຢ່າງອື່ນໆ ຜູ້ສະຫຼາດໃນການປະກອບຄຳ ຄວນປະກອບໃຫ້ເໝາະສົມ.

---

စဂ္ဂဟဏံ ဝိကပ္ပနတ္ထဝါဂ္ဂဟဏာနုကဍ္ဎနတ္ထံ. ယေ ကေစိ သဒ္ဒါ သမ္ပဒါနပ္ပယောဂိကာ မယာ နောပဒိဋ္ဌာ, တေသံ ဂဟဏတ္ထံ ဣဓ ဝိကပ္ပီယတိ ဝါသဒ္ဒေါ.

ການຖືເອົາ "ຈະ" (ca) ສັບ ເພື່ອດຶງເອົາ "ວາ" (vā) ສັບ ທີ່ມີຄວາມໝາຍກຳນົດທາງເລືອກ. ບົດວ່າ "ວາ" ໃນທີ່ນີ້ ມີຈຸດປະສົງເພື່ອດຶງເອົາບົດໃດໆກໍຕາມ ທີ່ເປັນຕົວຢ່າງຂອງສຳປະທານ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ສະແດງໄວ້.

---

တံ ယထာ? ဘိက္ခုသံဃဿ ပဘူ အယံ ဘဂဝါ, ဒေသဿ ပဘူ အယံ ရာဇာ. ခေတ္တဿ ပဘူ အယံ ဂဟပတိ, အရညဿ ပဘူ အယံ လုဒ္ဒကော ဣစ္စေဝမာဒိ. ကွစိ ဒုတိယာ တတိယာ ပဉ္စမီ ဆဋ္ဌီ သတ္တမျတ္ထေသု စ.

ເຊັ່ນແນວໃດ? ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນີ້ ຊົງເປັນໃຫຍ່ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ, ພຣະຣາຊາພຣະອົງນີ້ ຊົງເປັນໃຫຍ່ແກ່ປະເທດຊາດ. ຄະຫະບໍດີຜູ້ນີ້ ເປັນເຈົ້າຂອງແກ່ທົ່ງນາ, ນາຍພານຜູ້ນີ້ ເປັນໃຫຍ່ແກ່ປ່າ ເປັນຕົ້ນ. ໃນບາງກໍລະນີ ກໍໃຊ້ໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງວິບັດທີສອງ, ທີສາມ, ທີຫ້າ, ທີຫົກ ແລະ ທີເຈັດ ອີກດ້ວຍ.

---

၁၇၈, ၃၂၀. ယောဓာရော တမောကာသံ.

໑໗໘, ໓໒໐. ສິ່ງໃດທີ່ເປັນທີ່ຮອງຮັບ (ອາທາຣะ), ສິ່ງນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ໂອກາດ" (okāsa).

---

ယော အာဓာရော, တံ ဩကာသသညံ ဟောတိ. သွာဓာရော စတုဗ္ဗိဓော ဗျာပိကော, ဩပသိလေသိကော, ဝေသယိကော သာမီပိကော စာတိ.

ສິ່ງໃດທີ່ເປັນທີ່ຮອງຮັບ, ສິ່ງນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ໂອກາດ". ທີ່ຮອງຮັບນັ້ນ ມີ 4 ປະເພດ ຄື: ແຜ່ຊຶມ (byāpika), ແນບຊິດ (opasilesika), ຂອບເຂດ (vesayika), ແລະ ໃກ້ຄຽງ (sāmīpika).

---

တတ္ထ [Pg.150] ဗျာပိကော တာဝ–ဇလေသု ခီရံ တိဋ္ဌတိ, တိလေသု တေလံ, ဥစ္ဆူသု ရသော.

ໃນ 4 ປະເພດນັ້ນ, ປະເພດແຜ່ຊຶມ (byāpika) ກ່ອນ: ນ້ຳນົມມີຢູ່ໃນນ້ຳ, ນ້ຳມັນມີຢູ່ໃນເມັດງາ, ນ້ຳຫວານມີຢູ່ໃນຕົ້ນອ້ອຍ.

---

ဩပသိလေသိကော–ပရိယင်္ကေ ရာဇာ သေတိ, အာသနေ ဥပဝိဋ္ဌော သံဃော.

ປະເພດແນບຊິດ (opasilesika): ພຣະຣາຊານອນເທິງຕັ່ງຍາວ, ພຣະສົງນັ່ງເທິງອາສະນະ.

---

ဝေသယိကော–ဘူမီသု မနုဿာ စရန္တိ, အန္တလိက္ခေ ဝါယူ ဝါယန္တိ. အာကာသေ သကုဏာ ပက္ခန္ဒန္တိ.

ປະເພດຂອບເຂດ (vesayika): ມະນຸດທັງຫຼາຍທ່ຽວໄປເທິງແຜ່ນດິນ, ລົມພັດໄປໃນອາກາດ, ຝູງນົກບິນໄປໃນທ້ອງຟ້າ.

---

သာမီပိကော–ဝနေ ဟတ္ထိနော စရန္တိ, ဂင်္ဂါယံ ဃောသော တိဋ္ဌတိ, ဝဇေ ဂါဝေါ ဒုဟန္တိ, သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ.

ປະເພດໃກ້ຄຽງ (sāmīpika): ຝູງຊ້າງທ່ຽວໄປໃກ້ປ່າ, ໝູ່ບ້ານລ້ຽງງົວຕັ້ງຢູ່ໃກ້ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ເຂົາເຈົ້າຮີດນົມງົວໃກ້ຄອກ, (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ) ປະທັບຢູ່ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ ໃນປ່າເຊດຕະວັນ.

---

ဩကာသမိစ္စနေန ကွတ္ထော? ဩကာသေ သတ္တမီ.

ການກ່າວວ່າ "ໂອກາດ" ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ "ໂອກາດ" ໃນສູດ "ໂອກາເສ ສັດຕະມີ".

---

၂၇၉, ၂၉၂. ယေန ဝါ ကယိရတေ တံ ကရဏံ.

໒໗໙, ໒໙໒. ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນໃຊ້ເຮັດ (ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ), ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ກະຣະນະ" (ເຄື່ອງມື).

---

ယေန ဝါ ကယိရတေ, ယေန ဝါ ပဿတိ, ယေန ဝါ သုဏာတိ, တံ ကာရကံ ကရဏသညံ ဟောတိ.

ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນໃຊ້ເຮັດ, ຫຼື ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນໃຊ້ເບິ່ງ, ຫຼື ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນໃຊ້ຟັງ, ການົກນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ກະຣະນະ".

---

ဒတ္တေန ဝိဟိံ လုနာတိ, ဝါသိယာ ကဋ္ဌံ တစ္ဆတိ, ဖရသုနာ ရုက္ခံ ဆိန္ဒတိ, ကုဒါလေန ပထဝိံ ခဏတိ, သတ္ထေန ကမ္မံ ကရောတိ. စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ.

ເຂົາກ່ຽວເຂົ້າດ້ວຍກ່ຽວ, ເຂົາຖາກໄມ້ດ້ວຍຂວານຖາກ, ເຂົາຕັດຕົ້ນໄມ້ດ້ວຍຂວານ, ເຂົາຂຸດດິນດ້ວຍຈົກ, ເຂົາເຮັດວຽກດ້ວຍມີດ, ເຂົາເຫັນຮູບດ້ວຍຕາ.

---

ကရဏမိစ္စနေန ကွတ္ထော? ကရဏေ တတိယာ.

ການກ່າວວ່າ "ກະຣະນະ" ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ "ກະຣະນະ" ໃນສູດ "ກະຣະເນ ຕະຕິຍາ" (ສູດທີ 286).

---

၂၈၀, ၂၈၅. ယံ [Pg.151] ကရောတိ တံ ကမ္မံ.

໒໘໐, ໒໘໕. ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນເຮັດ, ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ກຳ".

---

ယံ ဝါ ကရောတိ, ယံ ဝါ ပဿတိ, ယံ ဝါ သုဏာတိ, တံ ကာရကံ ကမ္မသညံ ဟောတိ.

ຫຼື ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນເຮັດ, ຫຼື ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນເບິ່ງ, ຫຼື ສິ່ງໃດ ທີ່ບຸກຄົນຟັງ, ການົກນັ້ນ ມີຊື່ວ່າ "ກຳ".

---

ဆတ္တံ ကရောတိ, ရထံ ကရောတိ, ရူပံ ပဿတိ, သဒ္ဒံ သုဏာတိ, ကဏ္ဋကံ မဒ္ဒတိ, ဝိသံ ဂိလတိ.

ເຂົາເຮັດຄັນຮົ່ມ, ເຂົາເຮັດລົດມ້າ, ເຂົາເຫັນຮູບ, ເຂົາໄດ້ຍິນສຽງ, ເຂົາຢຽບໜາມ, ເຂົາກືນຢາພິດ.

---

ကမ္မမိစ္စနေန ကွတ္ထော? ကမ္မတ္ထေ ဒုတိယာ.

ຄຳວ່າ "ກຳ" (kamma) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ຊື່ວ່າ "ກຳ" ໃນສູດ "ກັມມັດເຖ ທຸຕິຍາ" (kammatthe dutiyā).

---

၂၈၁, ၂၉၄. ယော ကရောတိ သ ကတ္တာ.

໒໘໑, ໒໙໔. ຜູ້ໃດເຮັດ, ຜู້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກັດຕຸ" (ຜູ້ເຮັດ).

---

ယော ကရောတိ, သော ကတ္တုသညော ဟောတိ.

ຜູ້ໃດເຮັດ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ "ກັດຕຸ".

---

အဟိနာ ဒဋ္ဌော နရော, ဂရုဠေန ဟတော နာဂေါ. ဗုဒ္ဓေန ဇိတော မာရော, ဥပဂုတ္တေန မာရော ဗန္ဓော.

ຄົນຖືກງູກັດ, ພະຍານາກຖືກພະຍາຄຸດຂ້າ, ພະຍາມານຖືກພະພຸດທະເຈົ້າຊະນະ, ພະຍາມານຖືກພະອຸປະຄຸດມັດໄວ້.

---

ကတ္တုဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ကတ္တရိ စ.

ຄຳວ່າ "ກັດຕຸ" (kattu) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ຊື່ວ່າ "ກັດຕຸ" ໃນສູດ "ກັດຕະຣິ ຈະ" (kattari ca).

---

၂၈၂, ၂၉၅. ယော ကာရေတိ သ ဟေတု.

໒໘໒, ໒໙໕. ຜູ້ໃດໃຊ້ໃຫ້ເຮັດ, ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ເຫຕຸ" (ເຫດ).

---

ယော ကတ္တာရံ ကာရေတိ, သော ဟေတုသညော ဟောတိ, ကတ္တာ စ.

ຜູ້ໃດໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ເຮັດ ເຮັດ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ "ເຫຕຸ" ແລະ "ກັດຕຸ".

---

သော ပုရိသော တံ ပုရိသံ ကမ္မံ ကာရေတိ သော ပုရိသော တေန ပုရိသေန ကမ္မံ ကာရေတိ, သော ပုရိသော တဿ ပုရိသဿ ကမ္မံ ကာရေတိ. ဧဝံ ဟာရေတိ ပါဌေတိ ပါစေတိ, ဓာရေတိ.

ຊາຍນັ້ນໃຊ້ຊາຍນັ້ນໃຫ້ເຮັດວຽກງານ, ຊາຍນັ້ນໃຊ້ຊາຍນັ້ນ (ດ້ວຍຊາຍນັ້ນ) ໃຫ້ເຮັດວຽກງານ, ຊາຍນັ້ນໃຊ້ຊາຍນັ້ນ (ແກ່ຊາຍນັ້ນ) ໃຫ້ເຮັດວຽກງານ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ "ຫາເຣຕິ" (ໃຫ້ຖືໄປ), "ປາເຖຕິ" (ໃຫ້ອ່ານ), "ປາເຈຕິ" (ໃຫ້ຫຸງຕົ້ມ), "ທາເຣຕິ" (ໃຫ້ຊົງໄວ້).

---

ဟေတုဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဓာတူဟိ ဏေ ဏယ ဏာပေ ဏာပယာ ကာရိတာနိ ဟေတွတ္ထေ.

ຄຳວ່າ "ເຫຕຸ" (hetu) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ຊື່ວ່າ "ເຫຕຸ" ໃນສູດ "ທາຕູຫິ ເນ ນະຍະ ນາເປ ນາປະຍາ ກາຣິຕານິ ເຫຕວັດເຖ" (Dhātūhi ṇe ṇaya ṇāpe ṇāpayā kāritāni hetvatthe).

---

၂၈၃, ၃၁၆. ယဿ [Pg.152] ဝါ ပရိဂ္ဂဟော တံ သာမီ.

໒໘໓, ໓໑໖. ຫຼື ຜູ້ໃດເປັນເຈົ້າຂອງຄອບຄອງ, ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສາມີ" (ເຈົ້າຂອງ).

---

ယဿ ဝါ ပရိဂ္ဂဟော, တံ သာမီသညံ ဟောတိ.

ຫຼື ຜູ້ໃດເປັນເຈົ້າຂອງຄອບຄອງ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ "ສາມີ".

---

တဿ ဘိက္ခုနော ပဋိဝီသော, တဿ ဘိက္ခုနော ပတ္တော, တဿ ဘိက္ခုနော စီဝရံ, အတ္တနော မုခံ.

ສ່ວນປັນຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ບາດຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ຈີວອນຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ໃບໜ້າຂອງຕົນເອງ.

---

သာမီဣစ္စနေန ကွတ္ထော? သာမိသ္မိံ ဆဋ္ဌီ.

ຄຳວ່າ "ສາມີ" (sāmī) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ຊື່ວ່າ "ສາມີ" ໃນສູດ "ສາມິສມິງ ຈັດຖີ" (sāmismiṃ chaṭṭhī).

---

၂၈၄, ၂၈၃. လိင်္ဂတ္ထေ ပဌမာ.

໒໘໔, ໒໘໓. ໃນເນື້ອຄວາມຂອງລິງ ລົງປະຖົມມາວิພັດ.

---

လိင်္ဂတ္ထာဘိဓာနမတ္တေ ပဌမာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນການສະແດງພຽງແຕ່ເນື້ອຄວາມຂອງລິງ ຍ່ອມມີປະຖົມມາວິພັດ.

---

ပုရိသော, ပုရိသာ, ဧကော, ဒွေ, စ, ဝါ, ဟေ, အဟေ, ရေ, အရေ.

ບຸລຸດ, ບຸລຸດທັງຫຼາຍ, ໜຶ່ງ, ສອງ, ແລະ, ຫຼື, ແນ່, ເຮີ້ຍ, ເຮີຍ, ເຮົາ.

---

၂၈၅, ၇၀. အာလပနေ စ.

໒໘໕, ໗໐. ແລະ ໃນຄຳຮ້ອງເອີ້ນ (ອາລົບພະນະ).

---

အာလပနတ္ထာ ဓိကေ လိင်္ဂတ္ထာဘိဓာနမတ္တေ စ ပဌမာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ເມື່ອມີເນື້ອຄວາມຂອງການຮ້ອງເອີ້ນເພີ່ມຂຶ້ນ ຈາກການສະແດງພຽງແຕ່ເນື້ອຄວາມຂອງລິງ ຍ່ອມມີປະຖົມມາວິພັດຄືກັນ.

---

ဘော ပုရိသ, ဘဝန္တော ပုရိသာ, ဘော ရာဇ, ဘဝန္တော ရာဇာနော, ဟေ သခေ, ဟေ သခိနော.

ດູກ່ອນບຸລຸດ, ດູກ່ອນບຸລຸດທັງຫຼາຍ; ດູກ່ອນມະຫາຣາຊາ, ດູກ່ອນມະຫາຣາຊາທັງຫຼາຍ; ແນ່ສະຫາຍ, ແນ່ສະຫາຍທັງຫຼາຍ.

---

၂၈၆, ၂၉၁. ကရဏေ တတိယာ.

໒໘໖, ໒໙໑. ໃນກະຣະນະ ລົງຕະຕິຍາວິພັດ.

---

ကရဏကာရကေ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນກະຣະນະກາຣະກະ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

အဂ္ဂိနာ ကုဋိံ ဈာပေတိ, မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန, မနသာ စေ ပသန္နေန, ကာယေန ကမ္မံ ကရောတိ.

ເຂົາເຜົາກຸຕິດ້ວຍໄຟ; ຖ້າຫາກມີໃຈອັນໂທດປະທຸສະຮ້າຍແລ້ວ; ຖ້າຫາກມີໃຈອັນຜ່ອງໃສແລ້ວ; ເຂົາເຮັດການງານດ້ວຍກາຍ.

---

၂၈၇, ၂၉၉. သဟာဒိယောဂေ [Pg.153] စ.

໒໘໗, ໒໙໙. ແລະ ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ "ສະຫະ" (saha) ເປັນຕົ້ນ.

---

သဟာဒိယောဂတ္ထေ စ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນເນື້ອຄວາມຂອງການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ "ສະຫະ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

သဟာပိ ဂဂ္ဂေန သံဃော ဥပေါသထံ ကရေယျ, ဝိနာပိ ဂဂ္ဂေန, မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ, သဟဿေန သမံ မိတာ.

ສົງພຶງເຮັດອຸໂປສົດຮ່ວມກັບພະຄັກຄະ ຫຼື ປາສະຈາກພະຄັກຄະ, ຮ່ວມກັບພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່, ວັດແທກສະເໝີກັນດ້ວຍຈຳນວນໜຶ່ງພັນ.

---

၂၈၈, ၂၉၃. ကတ္တရိ စ.

໒໘໘, ໒໙໓. ແລະ ໃນກັດຕຸ (ຜູ້ເຮັດ).

---

ကတ္တရိ စ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນກັດຕຸ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

ရညာ ဟတော ပေါသော, ယက္ခေန ဒိန္နော ဝရော, အဟိနာ ဒဋ္ဌော နရော.

ບຸລຸດຖືກພະຍາຂ້າ, ພອນອັນຍັກໃຫ້ແລ້ວ, ຄົນຖືກງູກັດ.

---

၂၈၉, ၂၉၇. ဟေတွတ္ထေ စ.

໒໘໙, ໒໙໗. ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງເຫດ.

---

ဟေတွတ္ထေ စ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງເຫດ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

အန္နေန ဝသတိ, ဓမ္မေန ဝသတိ, ဝိဇ္ဇာယ ဝသတိ, သက္ကာရေန ဝသတိ.

ເຂົາຢູ່ເພາະອາຫານ, ເຂົາຢູ່ເພາະທຳ, ເຂົາຢູ່ເພາະວິຊາຄວາມຮູ້, ເຂົາຢູ່ເພາະສັກກາລະ.

---

၂၉၀, ၂၉၈. သတ္တမျတ္ထေ စ.

໒໙໐, ໒໙໘. ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງສັດຕະມີວິພັດ.

---

သတ္တမျတ္ထေ စ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງສັດຕະມີວິພັດ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

တေန [Pg.154] ကာလေန, တေန သမယေန. (ယေန ကာလေန, ယေန သမယေန,) တေန ခေါ ပန သမယေန.

ໃນສະໄໝນັ້ນ, ໃນເວລານັ້ນ. (ໃນສະໄໝໃດ, ໃນເວລາໃດ,) ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ.

---

၂၉၁, ၂၉၉. ယေနင်္ဂဝိကာရော.

໒໙໑, ໒໙໙. ຄວາມພິການຂອງອະໄວຍະວະດ້ວຍອະໄວຍະວະໃດ.

---

ယေန ဗျာဓိမတာ အင်္ဂေန အင်္ဂိနော ဝိကာရော လက္ခီယတေ. တတ္ထ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ຄວາມພິການຂອງຮ່າງກາຍ ຖືກກຳນົດຮູ້ດ້ວຍອະໄວຍະວະທີ່ມີໂລກໃດ, ໃນອະໄວຍະວະນັ້ນ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

အက္ခိနာ ကာဏော, ဟတ္ထေန ကုဏီ, ကာဏံ ပဿတိ နေတ္တေန, ပါဒေန ခဉ္ဇော, ပိဋ္ဌိယာ ခုဇ္ဇော.

ຕາບອດດ້ວຍຕາ, ມືຄົດດ້ວຍມື, ເຫັນຄົນຕາບອດດ້ວຍຕາ, ຂາເປ້ດ້ວຍຕີນ, ຫຼັງກົ່ງດ້ວຍຫຼັງ.

---

၂၉၂, ၃၀၀. ဝိသေသနေ စ.

໒໙໒, ໓໐໐. ແລະ ໃນການສະແດງຄຸນລັກສະນະ (ວິເສດສະນະ).

---

ဝိသေသနတ္ထေ စ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງການສະແດງຄຸນລັກສະນະ ຍ່ອມມີຕະຕິຍາວິພັດ.

---

ဂေါတ္တေန ဂေါတမော နာထော, သုဝဏ္ဏေန အဘိရူပေါ, တပသာ ဥတ္တမော.

ພະໂລກະນາດຊົງພະນາມວ່າ ໂຄຕະມະ ໂດຍໂຄດ, ມີຮູບງາມດ້ວຍຜິວພັນດັ່ງຄຳ, ເປັນຜູ້ຍອດຢ້ຽມດ້ວຍຕະບະ.

---

၂၉၃, ၃၀၁. သမ္ပဒါနေ စတုတ္ထီ.

໒໙໓, ໓໐໑. ໃນສຳປະທານ ລົງຈະຕຸດຖີວິພັດ.

---

သမ္ပဒါနကာရကေ စတုတ္ထီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນສຳປະທານະກາຣະກະ ຍ່ອມມີຈະຕຸດຖີວິພັດ.

---

ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဒါနံ ဒေတိ, ဒါတာ ဟောတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ.

ເຂົາຖວາຍທານແກ່ພະພຸດ, ພະທຳ ຫຼື ພະສົງ; ເປັນຜູ້ໃຫ້ແກ່ສະມະນະ ຫຼື ພາມ.

---

၂၉၄, ၃၀၅. နမောယောဂါဒီသွပိ စ.

໒໙໔, ໓໐໕. ແລະ ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ "ນະໂມ" (namo) ເປັນຕົ້ນ.

---

နမောယောဂါဒီသွပိ စ စတုတ္ထီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນການປະກອບຮ່ວມກັບສັບມີ "ນະໂມ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີຈະຕຸດຖີວິພັດ.

---

နမော [Pg.155] တေ ဗုဒ္ဓ ဝီရတ္ထု, သောတ္ထိ ပဇာနံ, နမော ကရောဟိ နာဂဿ, သွာဂတံ တေ မဟာရာဇ.

ຂ້ານອບນ້ອມແດ່ພະອົງ ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ແກ້ວຫານ, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ປວງປະຊາ, ຈົ່ງເຮັດຄວາມນອບນ້ອມແກ່ພະຍານາກ, ຂໍຕ້ອນຮັບທ່ານ ມະຫາຣາຊາ.

---

၂၉၅, ၃၀၇. အပါဒါနေ ပဉ္စမီ.

໒໙໕, ໓໐໗. In the ablative there is the fifth (inflection).

---

အပါဒါနကာရကေ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອະປາດານະກາຣະກະ ຍ່ອມມີປັນຈະມີວິພັດ.

---

ပါပါ စိတ္တံ နိဝါရယေ, အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ, ဘယာ မုစ္စတိ သော နရော.

ພຶງຫ້າມຈິດຈາກຄວາມຊົ່ວ, ດັ່ງດວງຈັນທີ່ພົ້ນຈາກກີບເມກ, ຊາຍນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກໄພ.

---

၂၉၆, ၃၁၄. ကာရဏတ္ထေ ဎ.

໒໙໖, ໓໑໔. ໃນເນື້ອຄວາມຂອງເຫດ.

---

ကာရဏတ္ထေ စ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນເນື້ອຄວາມຂອງເຫດ ຍ່ອມມີປັນຈະມີວິພັດ.

---

အနနုဗောဓာ အပ္ပဋိဝေဓာ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ယထာဘူတံ အဒဿနာ.

ເພາະຄວາມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ, ເພາະຄວາມບໍ່ແທງຕະຫຼອດ, ເພາະຄວາມບໍ່ເຫັນອະລິຍະສັດທັງສີ່ຕາມຄວາມເປັນຈິງ.

---

၂၉၇, ၂၈၄. ကမ္မတ္ထေ ဒုတိယာ.

໒໙໗, ໒໘໔. ໃນເນື້ອຄວາມຂອງກຳ ລົງທຸຕິຍາວິພັດ.

---

ကမ္မတ္ထေ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນເນື້ອຄວາມຂອງກຳ ຍ່ອມມີທຸຕິຍາວິພັດ.

---

ဂါဝံ ဟနတိ, ဝီဟယော လုနာတိ, သတ္ထံ ကရောတိ, ဃဋံ ကရောတိ, ရထံ ကရောတိ, ဓမ္မံ သုဏာတိ, ဗုဒ္ဓံ ပူဇေတိ, ဝါစံ ဘာသတီ, တဏ္ဍုလံ ဝစတိ, စောရံ ဃာတေတိ.

ເຂົາຂ້າງົວ, ເຂົາກ່ຽວເຂົ້າເປືອກ, ເຂົາເຮັດມີດ (ຫຼື ຕຳລາ), ເຂົາເຮັດໝໍ້ນ້ຳ, ເຂົາເຮັດລົດມ້າ, ເຂົາຟັງທຳ, ເຂົາບູຊາພະພຸດທະເຈົ້າ, ເຂົາກ່າວວາຈາ, ເຂົາຫຸງເຂົ້າສານ, ເຂົາໃຫ້ຂ້າໂຈນ.

---

၂၉၈, ၂၈၇. ကာလဒ္ဓါနမစ္စန္တသံယောဂေ.

໒໙໘, ໒໘໗. ໃນການປະກອບກັນຢ່າງຕະຫຼອດສາຍຂອງການແລະຫົນທາງ.

---

ကာလဒ္ဓါနံ အစ္စန္တသံယောဂေ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ເມື່ອມີການປະກອບກັນຢ່າງຕະຫຼອດສາຍຂອງການແລະຫົນທາງ ຍ່ອມມີທຸຕິຍາວິພັດ.

---

မာသံ [Pg.156] မံသောဒနံ ဘုဉ္ဇတိ, သရဒံ ရမဏီယာ နဒီ, မာသံ သဇ္ဈာယတိ, ယောဇနံ ဝနရာဇိ, ယောဇနံ ဒီဃော ပဗ္ဗတော, ကောသံ သဇ္ဈာယတိ.

ເຂົາກິນເຂົ້າກັບຊີ້ນຕະຫຼອດເດືອນ, ແມ່ນ້ຳຍ່ອມງົດງາມຕະຫຼອດລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ, ເຂົາສາທະຍາຍຕະຫຼອດເດືອນ. ແນວປ່າດົງຍາວຕະຫຼອດໜຶ່ງໂຍດ, ພູເຂົາຍາວຕະຫຼອດໜຶ່ງໂຍດ, ເຂົາສາທະຍາຍຕະຫຼອດໜຶ່ງໂກສະ.

---

အစ္စန္တသံယောဂေတိ ကိမတ္ထံ? သံဝစ္ဆရေ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတိ.

ຄຳວ່າ "ອັດຈັນຕະສັງໂຍເຄ" (accantasaṃyoge) ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເຂົາກິນອາຫານ (ພຽງຄັ້ງດຽວ) ໃນໜຶ່ງປີ.

---

၂၉၉, ၂၈၈. ကမ္မပ္ပဝဓနီယယုတ္တေ.

໒໙໙, ໒໘໘. ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍກັມມັປປວະຈະນີຍະ (ຄຳບົ່ງບອກການກະທຳ).

---

ကမ္မပ္ပဝစနီယယုတ္တေ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍກັມມັປປວະຈະນີຍະ, ຍ່ອມລົງທຸຕິຍາວິພັດ.

---

တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော, ပဗ္ဗဇိတမနုပဗ္ဗဇိံသု.

ກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຍ່ອມຟຸ້ງຂຶ້ນໄປຢ່າງນີ້, (ຊົນທັງຫຼາຍ) ບວດຕາມແລ້ວ ເຊິ່ງພຣະຜູ້ບວດແລ້ວ.

---

၃၀၀, ၂၈၆. ဂတိ ဗုဒ္ဓိ ဘုဇ ပဌ ဟရ ကရ သယာဒီနံ ကာရိတေ ဝါ.

໓໐໐, ໒໘໖. ຫຼື ໃນເມື່ອເປັນກາຣິດ (ປັດໄຈໃນເຫດຸກັດ) ຂອງທາດທັງຫຼາຍ ມີຄະຕິ, ພຸທທິ, ພຸຊະ, ປະຖະ, ຫະຣະ, ກະຣະ, ສະຍະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဂတိ ဗုဒ္ဓိ ဘုဇ ပဌ ဟရ ကရ သယာဒီနံ ပယောဂေ ကာရိတေ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ ဝါ.

ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍກາຣິດປັດໄຈ ຂອງທາດທັງຫຼາຍ ມີຄະຕິ (ການໄປ), ພຸທທິ (ການຮູ້), ພຸຊະ (ການກິນ), ປະຖະ (ການອ່ານ), ຫະຣະ (ການນຳໄປ), ກະຣະ (ການເຮັດ), ສະຍະ (ການນອນ) ເປັນຕົ້ນ, ຍ່ອມລົງທຸຕິຍາວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

ပုရိသော ပုရိသံ (ဂါမံ) ဂါမယတိ, ပုရိသော ပုရိသေန ဝါ, ပုရိသော ပုရိသဿ ဝါ. ဧဝံ ဗောဓယတိ, ဘောဇယတိ, ပါဌယတိ, ဟာရယတိ, ကာရယတိ, သယာပယတိ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ကာရိတေ.

ບຸລຸດ ຍ່ອມຍັງບຸລຸດ ໃຫ້ໄປສູ່ບ້ານ, ຫຼື ດ້ວຍບຸລຸດ, ຫຼື ແກ່ບຸລຸດ. ເຊັ່ນດຽວກັນນີ້: bodhayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ຮູ້), bhojayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ກິນ), pāṭhayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ອ່ານ), hārayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ນຳໄປ), kārayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ເຮັດ), sayāpayati (ຍ່ອມຍັງ...ໃຫ້ນອນ). ຍ່ອມມີໃນກາຣິດປັດໄຈທັງປວງຢ່າງນີ້.

---

၃၀၁, ၂၁၅. သာမိသ္မိံ ဆဋ္ဌီ.

໓໐໑, ໒໑໕. ໃນຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ, ລົງສັດຖີວິພັດ.

---

သာမိသ္မိံ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

In the possessor there is the sixth inflection.

---

တဿ [Pg.157] ဘိက္ခုနော ပဋိဝီသော, တဿ ဘိက္ခုနော ပတ္တော, တဿ ဘိက္ခုနော စီဝရံ, အတ္တနော မုခံ.

ສ່ວນແບ່ງຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ບາດຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ຈີວອນຂອງພິກຂຸນັ້ນ, ປາກຂອງຕົນ.

---

၃၀၂, ၃၁၉. ဩကာသေ သတ္တမီ.

໓໐໒, ໓໑໙. ໃນໂອກາດ (ສະຖານທີ່), ລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ဩကာသကာရကေ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນໂອກາດກາຣົກ, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ဂမ္ဘီရေ ဩဒကန္တိကေ, ပါပသ္မိံ ရမတိ မနော, ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ ကုလပုတ္တော.

ໃນທີ່ເລິກ ໃນທີ່ໃກ້ນ້ຳ, ໃຈຍ່ອມຍິນດີໃນບາບ, ກຸນລະບຸດຍ່ອມຢູ່ປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.

---

၃၀၃, ၃၂၁. သာမိဿရာဓိပတိ ဒါယာဒ သက္ခီပတိဘူ ပသုတကုသလေဟိ စ.

໓໐໓, ໓໒໑. ແລະ ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍສັບເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ສາມີ (ເຈົ້າຂອງ), ອິດສະຣະ (ຜູ້ເປັນໃຫຍ່), ອະທິປະຕິ (ນາຍ), ທາຍາດ (ຜູ້ຮັບມໍລະດົກ), ສັກຂີ (ພະຍານ), ປະຕິພູ (ຜູ້ຄ້ຳປະກັນ), ປະສຸຕະ (ຜູ້ຂະຫຍັນຂັນແຂງ), ກຸສະລະ (ຜູ້ສະຫຼາດ).

---

သာမီ ဣဿရ အဓိပတိ ဒါယာဒ သက္ခီပတိဘူ ပသုတကုသလ ဣစ္စေတေဟိ ပယောဂေ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ, သတ္တမီ စ.

ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍສັບເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ສາມີ, ອິດສະຣະ, ອະທິປະຕິ, ທາຍາດ, ສັກຂີ, ປະຕິພູ, ປະສຸຕະ, ກຸສະລະ, ຍ່ອມລົງສັດຖີວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ.

---

ဂေါဏာနံ သာမီ, ဂေါဏေသု သာမီ, ဂေါဏာနံ ဣဿရော, ဂေါဏေသု ဣဿရော. ဂေါဏာနံ အဓိပတိ, ဂေါဏေသု အဓိပတိ. ဂေါဏာနံ ဒါယာဒေါ, ဂေါဏေသု ဒါယာဒေါ. ဂေါဏာနံ သက္ခီ, ဂေါဏေသု သက္ခီ, ဂေါဏာနံ ပတိဘူ, ဂေါဏေသု ပတိဘူ. ဂေါဏာနံ ပသုတော, ဂေါဏေသု ပသုတော. ဂေါဏာနံ ကုသလော, ဂေါဏေသု ကုသလော.

ເຈົ້າຂອງແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ເຈົ້າຂອງໃນງົວທັງຫຼາຍ; ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນງົວທັງຫຼາຍ; ນາຍແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ນາຍໃນງົວທັງຫຼາຍ; ທາຍາດແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ทາຍາດໃນງົວທັງຫຼາຍ; ພະຍານແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ພະຍານໃນງົວທັງຫຼາຍ; ຜູ້ຄ້ຳປະກັນແຫ່ງງົວທັງຫຼາຍ, ຜູ້ຄ້ຳປະກັນໃນງົວທັງຫຼາຍ; ຜູ້ຂະຫຍັນຂັນແຂງໃນງົວທັງຫຼາຍ (ທັງສອງວິພັດ); ຜູ້ສະຫຼາດໃນງົວທັງຫຼາຍ.

---

၃၀၄, ၃၂၂. နိဒ္ဓါရဏေ စ.

໓໐໔, ໓໒໒. ແລະ ໃນການຄັດເລືອກອອກ (ນິດທາຣະນະ).

---

နိဒ္ဓါရဏတ္ထေ စ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ, သတ္တမီ စ.

ແລະ ໃນອັດຄັດເລືອກອອກ, ຍ່ອມລົງສັດຖີວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ.

---

ကဏှာ [Pg.158] ဂါဝီနံ သမ္ပန္နခီရတမာ, ကဏှာ ဂါဝီသု သမ္ပန္နခီရတမာ. သာမာ နာရီနံ ဒဿနီယတမာ, သာမာ နာရီသု ဒဿနီယတမာ. မနုဿာနံ ခတ္တိယော သူရတမော, မနုဿေသု ခတ္တိယော သူရတမော. ပထိကာနံ ဓာဝန္တော သီဃတမော, ပထိကေသု ဓာဝန္တော သီဃတမော.

ແມ່ງົວສີດຳ ມີນ້ຳນົມສົມບູນທີ່ສຸດ ໃນບັນດາແມ່ງົວທັງຫຼາຍ (ທັງສອງວິພັດ). ນາງຜູ້ມີຜິວເຫຼືອງທອງ ເປັນຕາໜ້າຊົມທີ່ສຸດ ໃນບັນດານາງທັງຫຼາຍ. ກະສັດ ເປັນຜູ້ກ້າຫານທີ່ສຸດ ໃນບັນດາມະນຸດທັງຫຼາຍ. ຜູ້ແລ່ນ ເປັນຜູ້ໄວທີ່ສຸດ ໃນບັນດາຜູ້ເດີນທາງທັງຫຼາຍ.

---

၃၀၅, ၃၂၃. အနာဒရေ စ.

໓໐໕, ໓໒໓. ແລະ ໃນການບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ (ອະນາທອນ).

---

အနာဒရေ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ, သတ္တမီ စ.

ໃນການບໍ່ເອົາໃຈໃສ່, ຍ່ອມລົງສັດຖີວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ.

---

ရုဒတော ဒါရကဿ ပဗ္ဗဇိ, ရုဒန္တသ္မိံ ဒါရကေ ပဗ္ဗဇိ.

ເມື່ອເດັກນ້ອຍກຳລັງຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ (ໂດຍບໍ່ເອົາໃຈໃສ່), ກໍໄດ້ບວດແລ້ວ.

---

၃၀၆, ၂၈၉. ကွစိ ဒုတိယာ ဆဋ္ဌီနမတ္ထေ.

໓໐໖, ໒໘໙. ບາງເທື່ອ ລົງທຸຕິຍາວິພັດ ໃນອັດແຫ່ງສັດຖີວິພັດ.

---

ဆဋ္ဌီနမတ္ထေ ကွစိ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອັດແຫ່ງສັດຖີວິພັດ, ຍ່ອມລົງທຸຕິຍາວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

အပိဿု မံ အဂ္ဂိဝေဿန တိဿော ဥပမာ ပဋိဘံသု.

ດູກ່ອນອັກຄິເວດສະນະ, ອຸປະມາ 3 ປະການ ໄດ້ປະກົດແກ່ເຮົາແລ້ວແທ້ໆ.

---

၃၀၇, ၂၉၀. တတိယာသတ္တမီနဉ္စ.

໓໐໗, ໒໙໐. ແລະ ໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ.

---

တတိယာသတ္တမီနံ အတ္ထေ စ ကွစိ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ, ຍ່ອມລົງທຸຕິຍາວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

သစေ မံ သမဏော ဂေါတမော အာလပိဿတိ, တွဉ္စ မံ နာဘိဘာသသိ. ဧဝံ တတိယတ္ထေ.

ຖ້າວ່າ ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຈະປາໄສກັບເຮົາ, ແລະ ທ່ານກໍບໍ່ເວົ້າກັບເຮົາ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາວິພັດ.

---

ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ, ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ. ဧဝံ သတ္တမျတ္ထေ.

ນຸ່ງສະບົງແລ້ວໃນເວລາເຊົ້າ, ໃນສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງສັດຕະມີວິພັດ.

---

၃၀၈, ၃၁၇. ဆဋ္ဌီ [Pg.159] စ.

໓໐໘, ໓໑໗. ແລະ ລົງສັດຖີວິພັດ.

---

တတိယာသတ္တမီနံ အတ္ထေ စ ကွစိ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ, ຍ່ອມລົງສັດຖີວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

ကတော မေ ကလျာဏော, ကတံ မေ ပါပံ. ဧဝံ တတိယတ္ထေ.

ຄວາມດີ ອັນເຮົາເຮັດແລ້ວ, ຄວາມຊົ່ວ ອັນເຮົາເຮັດແລ້ວ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງຕະຕິຍາວິພັດ.

---

ကုသလာ နစ္စဂီတဿ သိက္ခိတာ စာတုရိတ္ထိယော, ကုသလော တွံ ရထဿ အင်္ဂပစ္စင်္ဂါနံ. ဧဝံ သတ္တမျတ္ထေ.

ພວກຍິງຜູ້ສະຫຼາດໃນການຟ້ອນ ແລະ ການຂັບຮ້ອງ ທີ່ໄດ້ຮັບການເຝິກຝົນແລ້ວ, ທ່ານເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນສ່ວນປະກອບນ້ອຍໃຫຍ່ຂອງລົດ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? ယော ဝေါ အာနန္ဒ မယာ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ ဒေသိတော ပညတ္တော, အာနန္ဒော အတ္ထေသု ဝိစက္ခဏော.

ຄຳວ່າ "ກວະຈິ" (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອສະແດງຂໍ້ຍົກເວັ້ນ ເຊັ່ນ:) ດູກ່ອນອານົນ, ທຳ ແລະ ວິນັຍໃດ ອັນເຮົາສະແດງແລ້ວ ບັນຍັດແລ້ວ ແກ່ພວກທ່ານ; ພຣະອານົນເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນອັດທັງຫຼາຍ.

---

၃၀၉, ၃၁၈. ဒုတိယာပဉ္စမီနဉ္စ.

໓໐໙, ໓໑໘. ແລະ ໃນອັດແຫ່ງທຸຕິຍາວິພັດ ແລະ ປັນຈະມີວິພັດ.

---

ဒုတိယာပဉ္စမီနဉ္စ အတ္ထေ ကွစိ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນອັດແຫ່ງທຸຕິຍາວິພັດ ແລະ ປັນຈະມີວິພັດ, ຍ່ອມລົງສັດຖີວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော, သဟသာ ကမ္မဿ ကတ္တာရော, ဧဝံ ဒုတိယတ္ထေ.

ຊົນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເປັນຜູ້ກ່າວເຊິ່ງຜູ້ນັ້ນ, ເປັນຜູ້ເຮັດເຊິ່ງກຳໂດຍພັນຕູ (ໂດຍດ່ວນ). ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງທຸຕິຍາວິພັດ.

---

အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ, ကိန္နု ခေါ အဟံ တဿ သုခဿ ဘာယာမိ, သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ, သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော, ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဃောရဝိသာနံ, ဘာယာမိ ဃောရဝိသဿ နာဂဿ. ဧဝံ ပဉ္စမျတ္ထေ.

ເພາະຄວາມບໍ່ໄດ້ຟັງ ຍ່ອມເສື່ອມຈາກພຣະທຳ, ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງຕ້ອງຢ້ານຕໍ່ສຸກນັ້ນ, ສັດທັງປວງຍ່ອມສະດຸ້ງຕໍ່ອາຍາ, ສັດທັງປວງຍ່ອມຢ້ານຕໍ່ຄວາມຕາຍ, ຜູ້ຢ້ານຕໍ່ງູພິດຮ້າຍ 4 ໂຕ, ເຮົາຢ້ານຕໍ່ງູໃຫຍ່ທີ່ມີພິດຮ້າຍ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງປັນຈະມີວິພັດ.

---

၃၁၀, ၃၂၄. ကမ္မ [Pg.160] ကရဏ နိမိတ္တတ္ထေသု သတ္တမီ.

໓໑໐, ໓໒໔. ລົງສັດຕະມີວິພັດ ໃນອັດແຫ່ງກຳ (ກັມມະ), ກະຣະນະ (ເຄື່ອງມື) ແລະ ນິມິດ (ເຫດ).

---

ကမ္မကရဏနိမိတ္တတ္ထေသု သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອັດແຫ່ງກຳ, ກະຣະນະ ແລະ ນິມິດ, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

သုန္ဒရာဝုသော ဣမေ အာဇီဝကာ ဘိက္ခူသု အဘိဝါဒေန္တိ. ဧဝံ ကမ္မတ္ထေ.

ດູກ່ອນທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ, ພວກອາຊີວົກເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມໄຫວ້ດີ ເຊິ່ງພິກຂຸທັງຫຼາຍ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງກຳ.

---

ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ, ပတ္တေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ, ပထေသု ဂစ္ဆန္တိ. ဧဝံ ကရဏတ္ထေ.

ຍ່ອມທ່ຽວໄປເພື່ອບິນທະບາດ ດ້ວຍມືທັງຫຼາຍ, ຍ່ອມທ່ຽວໄປເພື່ອບິນທະບາດ ດ້ວຍບາດທັງຫຼາຍ, ຍ່ອມໄປ ດ້ວຍທາງທັງຫຼາຍ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງກະຣະນະ.

---

ဒီပိ စမ္မေသု ဟညတေ, ကုဉ္ဇရော ဒန္တေသု ဟညတေ, ဧဝံ နိမိတ္တတ္ထေ.

ເສືອໂຄ່ງ ຍ່ອມຖືກຂ້າ ເພາະເຫດແຫ່ງໜັງ, ຊ້າງ ຍ່ອມຖືກຂ້າ ເພາະເຫດແຫ່ງງາທັງຫຼາຍ. ຢ່າງນີ້ ໃນອັດແຫ່ງນິມິດ.

---

၃၁၁, ၃၂၅. သမ္ပဒါနေ စ.

໓໑໑, ໓໒໕. ແລະ ໃນສຳປະທານ (ຜູ້ຮັບ).

---

သမ္ပဒါနေ စ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນສຳປະທານ, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

သံဃေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ, သံဃေ ဂေါတမီ ဒေဟိ, သံဃေ တေ ဒိန္နေ အဟဉ္စေဝ ပူဇိတော ဘဝိဿာမိ.

ທານທີ່ຖວາຍແກ່ສົງ ມີຜົນຫຼາຍ, ດູກ່ອນນາງໂຄດະມີ ທ່ານຈົ່ງຖວາຍແກ່ສົງ, ເມື່ອທານນັ້ນອັນທ່ານຖວາຍແລ້ວແກ່ສົງ ເຮົາກໍຈັກເປັນຜູ້ອັນທ່ານບູຊາແລ້ວດ້ວຍ.

---

၃၁၂, ၃၂၆. ပဉ္စမျတ္ထေ စ.

໓໑໒, ໓໒໖. ແລະ ໃນອັດແຫ່ງປັນຈະມີວິພັດ.

---

ပဉ္စမျတ္ထေ စ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນອັດແຫ່ງປັນຈະມີວິພັດ, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ကဒလီသု ဂဇေ ရက္ခန္တိ.

ຍ່ອມຮັກສາ (ກີດກັນ) ຊ້າງທັງຫຼາຍ ຈາກຕົ້ນກ້ວຍທັງຫຼາຍ.

---

၃၁၃, ၃၂၇. ကာလဘာဝေသု စ.

໓໑໓, ໓໒໗. ແລະ ໃນການ (ເວລາ) ແລະ ພາວະ (ກິຣິຍາ).

---

ကာလဘာဝေသု စ ကတ္တရိ ပယုဇ္ဇမာနေ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ແລະ ໃນເມື່ອປະກອບກັດຕາ (ຜູ້ເຮັດ) ໃນການ ແລະ ພາວະ, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ပုဗ္ဗဏှသမယေ [Pg.161] ဂတော, သာယနှသမယေ အာဂတော. ဘိက္ခူသု ဘောဇီယမာနေသု ဂတော, ဘုတ္တေသု အာဂတော. ဂေါသုဒုယှမာနေသု ဂတော, ဒုဒ္ဓါသု အာဂတော.

ໄປແລ້ວໃນເວລາເຊົ້າ, ມາແລ້ວໃນເວລາແລງ. ເມື່ອພິກຂຸທັງຫຼາຍກຳລັງສັນຢູ່ ກໍໄປແລ້ວ, ເມື່ອພິກຂຸທັງຫຼາຍສັນອີ່ມແລ້ວ ກໍມາແລ້ວ. ເມື່ອງົວທັງຫຼາຍກຳລັງຖືກຮີດນົມຢູ່ ກໍໄປແລ້ວ, ເມື່ອງົວທັງຫຼາຍຖືກຮີດນົມແລ້ວ ກໍມາແລ້ວ.

---

၃၁၄, ၃၂၈. ဥပ’ဈာဓိကိဿရဝစနေ.

໓໑໔, ໓໒໘. ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍ 'ອຸປະ' ແລະ 'ອະທິ' ທີ່ບອກຄວາມຍິ່ງ (ອະທິກະ) ແລະ ຄວາມເປັນໃຫຍ່ (ອິດສະຣະ).

---

ဥပအဓိဣစ္စေတေသံ ပယောဂေ အဓိကဣဿရဝစနေ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍ 'ອຸປະ' ແລະ 'ອະທິ' ເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ບອກຄວາມຍິ່ງ ແລະ ຄວາມເປັນໃຫຍ່, ຍ່ອມລົງສັດຕະມີວິພັດ.

---

ဥပ ခါရိယံ ဒေါဏော, ဥပ နိက္ခေ ကဟာပဏံ. အဓိ ဗြဟ္မဒတ္တေ ပဉ္စာလာ, အဓိ နစ္စေသု ဂေါတမီ, အဓိ ဒေဝေသု ဗုဒ္ဓေါ.

ທະນານໜຶ່ງ ຍິ່ງກວ່າກະອອມ, ກະສາບໜຶ່ງ ຍິ່ງກວ່າລິມ. ແຄວ້ນປັນຈະລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງພຣະເຈົ້າພຣົມມະທັດ, ນາງໂຄດະມີ ເປັນໃຫຍ່ກວ່າພວກນາງຟ້ອນທັງຫຼາຍ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເປັນໃຫຍ່ກວ່າເທວະດາທັງຫຼາຍ.

---

၃၁၅, ၃၂၉. မဏ္ဍိတု’ဿုက္ကေသု တတိယာ.

໓໑໕, ໓໒໙. ລົງຕະຕິຍາວิພັດ ໃນເມື່ອປະກອບດ້ວຍ 'ມັນທິຕະ' (ຜ່ອງໃສ) ແລະ 'ອຸດສຸກກະ' (ຂະຫຍັນ).

---

မဏ္ဍိတဥဿုက္ကဣစ္စေတေသွတ္ထေသု တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ, သတ္တမီ စ.

ໃນອັດແຫ່ງ 'ມັນທິຕະ' ແລະ 'ອຸດສຸກກະ' ເຫຼົ່ານີ້, ຍ່ອມລົງຕະຕິຍາວິພັດ ແລະ ສັດຕະມີວິພັດ.

---

ဉာဏေန ပသီဒိတော, ဉာဏသ္မိံ ဝါ ပသီဒိတော, ဉာဏေန ဥဿုက္ကော, ဉာဏသ္မိံ ဝါ ဥဿုက္ကော တထာဂတော ဝါ တထာဂတဂေါတ္တော ဝါ.

ຜູ້ຜ່ອງໃສດ້ວຍຍານ ຫຼື ຜູ້ຜ່ອງໃສໃນຍານ; ພຣະຕຖາຄົດ ຫຼື ຜູ້ເກີດໃນຕະກູນຂອງພຣະຕຖາຄົດ ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນດ້ວຍຍານ ຫຼື ຂະຫຍັນໃນຍານ.

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ ကာရကကပ္ပော ဆဋ္ဌော ကဏ္ဍော.

ສະຫຼຸບແລ້ວ, ກັນທີ 6 ຄື ກາຣະກະກັນ ໃນນາມະກັນ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

ကာရကကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ກາຣະກະກັນ ຈົບແລ້ວ.

---

၄. သမာသကပ္ပ

໔. ສະມາສະກັນ (ພາກວ່າດ້ວຍສະມາດ)

---

သတ္တမကဏ္ဍ

ກັນທີເຈັດ

---

၃၁၆, ၃၃၁. နာမာနံ [Pg.162] သမာသော ယုတ္တတ္ထော.

໓໑໖, ໓໓໑. ການຫຍໍ້ຄຳນາມທີ່ມີເນື້ອຄວາມກ່ຽວເນື່ອງກັນ ເອີ້ນວ່າ ສະມາດ.

---

တေသံ နာမာနံ ပယုဇ္ဇမာနပဒတ္ထာနံ ယော ယုတ္တတ္ထော, သော သမာသသညော ဟောတိ.

ເນື້ອຄວາມທີ່ກ່ຽວເນື່ອງກັນຂອງຄຳນາມທັງຫຼາຍ ທີ່ມີຄວາມໝາຍຂອງບົດອັນເພິ່ນປະກອບໃຊ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະມາດ.

---

ကထိနဒုဿံ, အာဂန္တုကဘတ္တံ, ဇီဝိတိန္ဒြိယံ, သမဏဗြာဟ္မဏာ, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ, ဗြာဟ္မဏ ဂဟပတိကာ.

ຜ້າກະຖິນ, ເຂົ້າພັດເພື່ອແຂກ, ຊີວິດິນຊີ, ສະມະນະແລະພຣາມ, ພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄຄັລລານະ, ພຣາມແລະຄະຫະບໍດີ.

---

နာမာနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဒေဝဒတ္တော ပစတိ, ယညဒတ္တော ပစတိ.

ບົດວ່າ 'ນາມານໍ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າສະມາດກັບບົດທີ່ບໍ່ແມ່ນຄຳນາມ ເຊັ່ນ: ເທວະທັດຫຸງຕົ້ມ, ຍັນຍະທັດຫຸງຕົ້ມ.

---

ယုတ္တတ္ထောတိ ကိမတ္ထံ? ဘတော ရညော ပုတ္တော ဒေဝဒတ္တဿ.

ບົດວ່າ 'ຍຸຕຕັຕໂຖ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າສະມາດໃນເວລາທີ່ຄຳເວົ້າບໍ່ມີເນື້ອຄວາມກ່ຽວເນື່ອງກັນ ເຊັ່ນ: ທະຫານຂອງພຣະຣາຊາ, ລູກຊາຍຂອງເທວະທັດ.

---

သမာသဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ကွစိ သမာသန္တဂတာနမကာရန္တော.

ການກ່າວວ່າ 'ສະມາດ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ວ່າ 'ສະມາດ' ໃນສູດ 'ກວຈິ ສະມາສັນຕະຄະຕານະມະກาຣັນໂຕ'.

---

၃၁၇, ၃၃၂. တေသံ ဝိဘတ္တိယော လောပါ စ.

໓໑໗, ໓໓໒. ວິພັດທັງຫຼາຍຂອງສະມາດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມຖືກລຶບອອກ.

---

တေသံ ယုတ္တတ္ထာနံ သမာသာနံ ဝိဘတ္တိယော လောပါ စ ဟောန္တိ.

ວິພັດທັງຫຼາຍຂອງສະມາດເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີເນື້ອຄວາມກ່ຽວເນື່ອງກັນ ຍ່おມຖືກລຶບອອກ.

---

ကထိနဒုဿံ[Pg.163], အာဂန္တုကဘတ္တံ.

ຜ້າກະຖິນ, ເຂົ້າພັດເພື່ອແຂກ.

---

တေသံဂဟဏေန သမာသတဒ္ဓိတာချာတကိတကာနံ ဝိဘတ္တိပစ္စယပဒက္ခရာဂမာ စ လောပါ ဟောန္တိ. ဝါသိဋ္ဌော, ဝေနတေယျော.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ 'ເຕສໍ', ວິພັດ, ປັດໄຈ, ບົດ, ອັກສອນ ແລະອາຄົມ ຂອງສະມາດ, ຕັດທິຕ, ອາຂຽດ ແລະກິຕະກະ ກໍຍ່ອມຖືກລຶບອອກຄືກັນ ເຊັ່ນ: ວາສິດໂຖ, ເວນະເຕຍໂຍ.

---

စဂ္ဂဟဏ မဝဓာရဏတ္ထံ, ပဘင်္ကရော, အမတဒ္ဒဒေါ, မေဓင်္ကရော, ဒီပင်္ကရော.

ການຖືເອົາອັກສອນ 'ຈ' ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດໃນການກຳນົດຂອບເຂດ ເຊັ່ນ: ຜູ້ເຮັດແສງສະຫວ່າງ, ຜູ້ໃຫ້ອະມະຕະທຳ, ພຣະເມທັງກອນ, ພຣະທີປັງກອນ.

---

၃၁၈, ၃၃၃. ပကတိ စဿ သရန္တဿ.

໓໑໘, ໓໓໓. ແລະຄວາມເປັນປົກກະຕິ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທີ່ມີສະຫຼະຢູ່ທ້າຍນັ້ນ.

---

လုတ္တာသု ဝိဘတ္တီသု အဿ သရန္တဿ လိင်္ဂဿ ပကတိရူပါနိ ဟောန္တိ.

ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍຖືກລຶບອອກແລ້ວ, ລີງທີ່ມີສະຫຼະຢູ່ທ້າຍນັ້ນ ຍ່ອມມີຮູບເປັນປົກກະຕິ.

---

စက္ခုသောတံ, မုခနာသိကံ, ရာဇပုတ္တော, ရာဇပုရိသော.

ຕາແລະຫູ, ປາກແລະດັງ, ລູກຊາຍຂອງພຣະຣາຊາ, ຄົນຂອງພຣະຣາຊາ.

---

၃၁၉, ၃၃၀. ဥပသဂ္ဂနိပါတပုဗ္ဗကော အဗျယီဘာဝေါ.

໓໑໙, ໓໓໐. ສະມາດທີ່ມີອຸປະສັກ ຫຼືນิບາດຢູ່ທາງໜ້າ ຊື່ວ່າ ອັພຍະຍີພາວະ.

---

ဥပသဂ္ဂနိပါတပုဗ္ဗကော သမာသော အဗျယီဘာဝသညော ဟောတိ.

ສະມາດທີ່ມີອຸປະສັກ ຫຼືນິບາດຢູ່ທາງໜ້າ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ອັພຍະຍີພາວະສະມາດ'.

---

နဂရဿ [Pg.164] သမီပေ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ ဥပနဂရံ, ဒရထာနံ အဘာဝေါ နိဒ္ဒရထံ, မကသာနံ အဘာဝေါ နိမ္မကသံ, ဝုဍ္ဎာနံ ပဋိပါဋိ ယထာဝုဍ္ဎံ, ယေ ယေ ဝုဍ္ဎာ ဝါ ယထာဝုဍ္ဎံ, ဇီဝဿ ယတ္တကော ပရိစ္ဆေဒေါ ယာဝဇီဝံ, စိတ္တမဓိကိစ္စ ပဝတ္တန္တိ တေ ဓမ္မာတိ အဓိစိတ္တံ, ပဗ္ဗတဿ တိရော တိရောပဗ္ဗတံ, သောတဿ ပတိ ပဝတ္တတိ နာဝါ ဣတိ ပတိသောတံ, ပါသာဒဿ အန္တော အန္တောပါသာဒံ.

ຄຳເວົ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນໃກ້ກັບເມືອງ ເອີ້ນວ່າ 'ອຸປະນະຄະລັງ', ຄວາມບໍ່ມີຄວາມກະວົນກະວາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ນິດທະຣະຖັງ', ຄວາມບໍ່ມີຍຸງ ເອີ້ນວ່າ 'ນິມມະກະສັງ', ລຳດັບຂອງຜູ້ອາວຸໂສ ເອີ້ນວ່າ 'ຍະຖາວຸດທັງ', ກຳນົດພຽງໃດແຫ່ງຊີວິດ ເອີ້ນວ່າ 'ຍາວະຊີວັງ', ທຳທັງຫຼາຍທີ່ເປັນໄປປາຣົບສະເພາະຈິດ ເອີ້ນວ່າ 'ອະທິຈິດຕັງ', ພາຍນອກແຫ່ງພູເຂົາ ເອີ້ນວ່າ 'ຕิໂຣປັບພະຕັງ', ເຮືອທີ່ແລ່ນທວນກະແສນ້ຳ ເອີ້ນວ່າ 'ປະຕິໂສຕັງ', ພາຍໃນແຫ່ງຜາສາດ ເອີ້ນວ່າ 'ອັນໂຕປາສາດັງ'.

---

အဗျယီဘာဝမိစ္စနေန ကွတ္ထော? အံဝိဘတ္တီန မကာရန္တာ အဗျယီဘာဝါ.

ການກ່າວວ່າ 'ອັພຍະຍີພາວະ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ວ່າ 'ອັພຍະຍີພາວະ' ໃນສູດ 'ອັງວິພັດຕີນັງ ອະກາຣັນຕາ ອັພຍະຍີພາວາ'.

---

၃၂၀, ၃၃၅. သော နပုံသကလိင်္ဂေါ.

໓໒໐, ໓໓໕. ສະມາດນັ້ນເປັນນະປຸງສະກະລີງ.

---

သော အဗျယီဘာဝသမာသော နပုံသကလိင်္ဂေါဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ອັພຍະຍີພາວະສະມາດນັ້ນ ພຶງຊາບວ່າເປັນນະປຸງສະກະລີງເທົ່ານັ້ນ.

---

ကုမာရီသု အဓိကိစ္စ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ အဓိကုမာရိ, ဝဓုယာ သမီပေ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ ဥပဝဓု, ဂင်္ဂါယ သမီပေ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ ဥပဂင်္ဂံ, မဏိကာယ သမီပေ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ ဥပမဏိကံ.

ຄຳເວົ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນປາຣົບສະເພาະພວກຍິງສາວ ເອີ້ນວ່າ 'ອະທິກຸມາຣິ', ຄຳເວົ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນໃກ້ກັບລູກສະໄພ້ ເອີ້ນວ່າ 'ອຸປະວະທຸ', ຄຳເວົ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນໃກ້ກັບແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເອີ້ນວ່າ 'ອຸປະຄັງຄັງ', ຄຳເວົ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນໃກ້ກັບໝໍ້ໃຫຍ່ ເອີ້ນວ່າ 'ອຸປະມະນິກັງ'.

---

၃၂၁, ၃၄၉. ဒိဂုဿေကတ္တံ.

໓໒໑, ໓໔໙. ຄວາມເປັນເອກະວັດຈະນະ ຍ່ອມມີແກ່ທິຄຸສະມາດ.

---

ဒိဂုဿ သမာသဿ ဧကတ္တံ ဟောတိ, နပုံသကလိင်္ဂတ္တဉ္စ.

ຄວາມເປັນເອກະວັດຈະນະ ແລະຄວາມເປັນນະປຸງສະກະລີງ ຍ່ອມມີແກ່ທິຄຸສະມາດ.

---

တယော [Pg.165] လောကာ တိလောကံ, တယော ဒဏ္ဍာ တိဒဏ္ဍံ, တီဏိ နယနာနိ တိနယနံ, တယော သိင်္ဂါ တိသိင်္ဂံ. စတဿော ဒိသာ စတုဒ္ဒိသံ, ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယံ.

ໂລກສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິໂລກັງ', ໄມ້ເທົ້າສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິທັນດັງ', ຕາສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິນະຍະນັງ', ເຂົາສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິສິງຄັງ', ທິດສີ່ ເອີ້ນວ່າ 'ຈະຕຸດທິສັງ', ອິນຊີຫ້າ ເອີ້ນວ່າ 'ປັນຈິນທຣິຍັງ'.

---

၃၂၂, ၃၅၉. တထာ ဒွန္ဒေ ပါဏိ တူရိယ ယောဂ္ဂသေနင်္ဂခုဒ္ဒဇန္တုက ဝိဝိဓဝိရုဒ္ဓ ဝိသဘာဂတ္ထာဒီနဉ္စ.

໓໒໒, ໓໕໙. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໃນທະວັນທະສະມາດ ຄວາມເປັນເອກະວັດຈະນະ ແລະນະປຸງສະກະລີງ ກໍຍ່ອມມີແກ່ອະໄວຍະວະຂອງສັດມີຊີວິດ, ເຄື່ອງດົນຕີ, ອົງປະກອບຂອງຍານພາຫະນະ, ອົງປະກອບຂອງກອງທັບ, ສັດນ້ອຍ, ສັດທີ່ເປັນສັດຕູກັນໂດຍທຳມະຊາດ, ຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍກົງກັນຂ້າມກັນ ແລະອື່ນໆ.

---

တထာ ဒွန္ဒေ သမာသေ ပါဏိ တူရိယ ယောဂ္ဂ သေနင်္ဂခုဒ္ဒဇန္တုက ဝိဝိဓဝိရုဒ္ဓ ဝိသဘာဂတ္ထဣစ္စေဝမာဒီနံ ဧကတ္တံ ဟောတိ, နပုံသကလိင်္ဂတ္တဉ္စ.

ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໃນທະວັນທະສະມາດ ຄວາມເປັນເອກະວັດຈະນະ ແລະນະປຸງສະກະລີງ ຍ່ອມມີແກ່ອະໄວຍະວະຂອງສັດມີຊີວິດ, ເຄື່ອງດົນຕີ, ອົງປະກອບຂອງຍານພາຫະນະ, ອົງປະກອບຂອງກອງທັບ, ສັດນ້ອຍ, ສັດທີ່ເປັນສັດຕູກັນໂດຍທຳມະຊາດ, ຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍກົງກັນຂ້າມກັນ ເປັນຕົ້ນ.

---

တံ ယထာ? စက္ခု စ သောတဉ္စ စက္ခုသောတံ, မုခဉ္စ နာသိကာ စ မုခနာသိကံ, ဆဝိ စ မံသဉ္စ လောဟိတဉ္စ ဆဝိမံသလောဟိတံ. ဧဝံ ပါဏျင်္ဂတ္ထေ.

ຕົວຢ່າງຄືແנວໃດ? ຕາແລະຫູ ເອີ້ນວ່າ 'ຈັກຂຸໂສຕັງ', ປາກແລະດັງ ເອີ້ນວ່າ 'ມຸຂະນາສິກັງ', ໜັງ, ເນື້ອ ແລະເລືອດ ເອີ້ນວ່າ 'ຊະວິມັງສະໂລຫິຕັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງອະໄວຍະວະຂອງສັດມີຊີວິດ.

---

သင်္ခေါ စ ပဏဝေါ စ သင်္ခပဏဝံ, ဂီတဉ္စ ဝါဒိတဉ္စ ဂီတဝါဒိတံ, ဒဒ္ဒရိ စ ဍိဏ္ဍိမော စ ဒဒ္ဒရိဍိဏ္ဍိမံ. ဧဝံ တူရိယင်္ဂတ္ထေ.

ຫອຍສັງແລະກອງ ເອີ້ນວ່າ 'ສັງຂະປະນະວັງ', ການຂັບຮ້ອງແລະການປະໂຄມດົນຕີ ເອີ້ນວ່າ 'ຄີຕະວາທິຕັງ', ກອງແທັບແລະກອງນ້ອຍ ເອີ້ນວ່າ 'ທັດທະຣິທິນທິມັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງເຄື່ອງດົນຕີ.

---

ဖာလော စ ပါစနဉ္စ ဖာလပါစနံ, ယုဂဉ္စ နင်္ဂလဉ္စ ယုဂနင်္ဂလံ. ဧဝံ ယောဂ္ဂင်္ဂတ္ထေ.

ຜານໄຖແລະປະຕັກ ເອີ້ນວ່າ 'ຜາລະປາຈະນັງ', ແອກແລະໄຖ ເອີ້ນວ່າ 'ຍຸຄະນັງຄະລັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງອົງປະກອບຂອງຍານພາຫະນະ.

---

အသိ စ စမ္မဉ္စ အသိစမ္မံ, ဓနု စ ကလာပေါ စ ဓနုကလာပံ, ဟတ္ထီ စ အဿော စ ဟတ္ထိအဿံ, ရထော စ ပတ္တိကော စ ရထပတ္တိကံ. ဧဝံ သေနင်္ဂတ္ထေ.

ດາບແລະໂລ້ ເອີ້ນວ່າ 'ອະສິຈັມມັງ', ທະນູແລະກະບອກລູກສອນ ເອີ້ນວ່າ 'ທະນຸກະລາປັງ', ຊ້າງແລະມ້າ ເອີ້ນວ່າ 'ຫັດຖິອັດສັງ', ລົດຮົບແລະທະຫານຮາບ ເອີ້ນວ່າ 'ຣະຖະປັດຕິກັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງອົງປະກອບຂອງກອງທັບ.

---

ဍံသာ [Pg.166] စ မကသာ စ ဍံသမကသံ, ကုန္ထော စ ကိပိလ္လိကော စ ကုန္ထကိပိလ္လိကံ, ကီဋော စ သရီသပေါ စ ကီဋသရီသပံ. ဧဝံ ခုဒ္ဒဇန္တုကတ္ထေ.

เหลือບແລະຍຸງ ເອີ້ນວ່າ 'ທຳສະມະກະສັງ', ມົດດຳແລະມົດແດງ ເອີ້ນວ່າ 'ກຸນຖະກິປิລລິກັງ', ແມງໄມ້ແລະສັດເລືອຄານ ເອີ້ນວ່າ 'ກີຕະສະຣີສະປັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງສັດນ້ອຍ.

---

အဟိ စ နကုလော စ အဟိနကုလံ, ဗိဠာရော စ မူသိကော စ ဗိဠာရမူသိကံ, ကာကော စ ဥလူကော စ ကာကောလူကံ. ဧဝံ ဝိဝိဓဝိရုဒ္ဓတ္ထေ.

ງູແລະພັງພອນ ເອີ້ນວ່າ 'ອະຫິນະກຸລັງ', ແມວແລະໜູ ເອີ້ນວ່າ 'ພິລາຣະມູສິກັງ', ກາແລະນົກເຄົ້າ ເອີ້ນວ່າ 'ກາໂກລູກັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງສັດທີ່ເປັນສັດຕູກັນໂດຍທຳມະຊາດ.

---

သီလဉ္စ ပညာဏဉ္စ သီလပညာဏံ, သမထော စ ဝိပဿနာ စ သမထဝိပဿနံ, ဝိဇ္ဇာ စ စရဏဉ္စ ဝိဇ္ဇာစရဏံ. ဧဝံ ဝိသဘာဂတ္ထေ.

ສິນແລະປັນຍາ ເອີ້ນວ່າ 'ສີລະປັນຍານັງ', ສະມະຖະແລະວິປັດສະນາ ເອີ້ນວ່າ 'ສະມະຖະວິປັດສະນັງ', ວິຊາແລະຈະຣະນະ ເອີ້ນວ່າ 'ວິຊາຈະຣະນັງ'. ນີ້ຄືໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍກົງກັນຂ້າມກັນ.

---

အာဒိဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? ဒါသီ စ ဒါသော စ ဒါသိဒါသံ, ဣတ္ထီ စ ပုမာ စ ဣတ္ထိပုမံ, ပတ္တော စ စီဝရဉ္စ ပတ္တစီဝရံ, ဆတ္တဉ္စ ဥပါဟနာ စ ဆတ္တုပါဟနံ, တိကဉ္စ စတုက္ကဉ္စ တိကစတုက္ကံ, ဝေနော စ ရထကာရော စ ဝေနရထကာရံ, သာကုဏိကော စ မာဂဝိကော စ သဝကုဏိကမာဂဝိကံ, ဒီဃော စ မဇ္ဈိမော စ ဒီဃမဇ္ဈိမံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ອາທິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຮວມເອົາບົດເຫຼົ່ານີ້ ເຊັ່ນ: ທາດຍິງແລະທາດຊາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ທາສີທາສັງ', ຍິງແລະຊາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ອິດຖິປຸມັງ', ບາດແລະຈີວອນ ເອີ້ນວ່າ 'ປັດຕະຈີວະຣັງ', ຄັນຮົ່ມແລະເກີບ ເອີ້ນວ່າ 'ຊັດຕຸປາຫານັງ', ໝວດສາມແລະໝວດສີ່ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິກະຈະຕຸກກັງ', ຊ່າງຈັກສານແລະຊ່າງເຮັດລົດ ເອີ້ນວ່າ 'ເວນະຣະຖະກາຣັງ', ຄົນຈັບນົກແລະຄົນລ່າເນື້ອ ເອີ້ນວ່າ 'ສາຄຸນິກະມາຄະວິກັງ', ຍາວແລະກາງ ເອີ້ນວ່າ 'ທີຄະມັດຊິມັງ' ເປັນຕົ້ນ.

---

၃၂၃, ၃၆၀. ဝိဘာသာ ရုက္ခ တိဏ ပသုခ န ဓည ဇနပဒါဒီနဉ္စ.

໓໒໓, ໓໖໐. ແລະຄວາມເປັນເອກະວັດຈະນະ ແລະນະປຸງສະກະລີງ ຍ່ອມມີໄດ້ໂດຍບໍ່ແນ່ນອນ ແກ່ຄຳວ່າ ຕົ້ນໄມ້, ຫຍ້າ, ສັດ, ຊັບ, ເຂົ້າເປືອກ, ແວ່ນແຄວ້ນ ເປັນຕົ້ນ.

---

ရုက္ခတိဏ ပသု ဓန ဓည ဇနပဒဣစ္စေဝမာဒီနံ ဝိဘာသာ ဧကတ္တံ ဟောတိ, နပုံသကလိင်္ဂတ္တဉ္စ ဒွန္ဒေ သမာသေ. အဿတ္ထော [Pg.167] စ ကပီတနော စ အဿတ္ထကပီတနံ, အဿတ္ထကပီတနာ ဝါ. ဥသီရဉ္စ ဗီရဏဉ္စ ဥသီရဗီရဏံ, ဥသီရဗီရဏာ ဝါ. အဇော စ ဧဠကော စ အဇေဠကံ, အဇေဠကာ ဝါ. ဟိရညဉ္စ သုဝဏ္ဏဉ္စ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ, ဟိရညသုဝဏ္ဏာ ဝါ. သာလိ စ ယဝေါ စ သာလိယဝံ, သာလိယဝါ ဝါ. ကာသီ စ ကောသလာ စ ကာသိကောသလံ, ကာသိကောသလာ ဝါ.

In a copulative compound, (the words) "rukkha", tree, "tiṇa", grass, "pasu", beast, "dhana", wealth, "dhañña", grain, "janapada", district, etc., optionally are singular and neuter. "Assattha-kapītanaṃ" or "assattha-kapītanā", banyan tree and wood-apple. "Ajeḷakaṃ" or "ajeḷakā", goat and wild goat. "Hirañña-suvaṇṇaṃ or "hirañña-suvaṇṇā", silver and gold. "Sāli-yavaṃ" or "sāli-yavā", rice and barley. "Kāsi-kosalaṃ" or "Kāsi-kosalā", Kāsī and Kosalā.

---

အာဒိဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? သာဝဇ္ဇဉ္စ အနဝဇ္ဇဉ္စ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ, သာဝဇ္ဇာ နဝဇ္ဇာ ဝါ. ဟီနဉ္စ ပဏီတဉ္စ ဟီနပဏီတံ. ဟီနပဏီတာ ဝါ. ကဏှော စ သုက္ကော စ ကဏှသုက္ကံ, ကဏှသုက္ကာ ဝါ.

ການຖືເອົາບົດວ່າ 'ອາທິ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນກໍຣະນີອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ມີໂທດແລະບໍ່ມີໂທດ ເອີ້ນວ່າ 'ສາວັດຊານະວັດຊັງ' ຫຼື 'ສາວັດຊານະວັດຊາ', ຊົ່ວແລະປະເສີດ ເອີ້ນວ່າ 'ຫີນາປະນີຕັງ' ຫຼື 'ຫີນາປະນີຕາ', ດຳແລະຂາວ ເອີ້ນວ່າ 'ກັນຫະສຸກກັງ' ຫຼື 'ກັນຫະສຸກກາ'.

---

၃၂၄, ၃၃၉. ဒွိပဒေ တုလျာဓိကရဏေ ကမ္မဓာရယော.

໓໒໔, ໓໓໙. ເມື່ອບົດທັງສອງທີ່ມີວິພັດສະເໝີກັນ ຍ່ອມເປັນ ກັມມະທາຣະຍະ.

---

ဒွေ ပဒါနိ တုလျာဓိကရဏာနိ ယဒါ သမသျန္တေ, တဒါ သော သမာသော ကမ္မဓာရယသညော ဟောတိ.

ເມື່ອບົດທັງສອງທີ່ມີວິພັດສະເໝີກັນ ເຂົ້າສະມາດກັນ, ສະມາດນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'กັມມະທາຣະຍະສະມາດ'.

---

မဟန္တော [Pg.168] စ သော ပုရိသော စာတိ မဟာပုရိသော, ကဏှော စ သော သပ္ပော စာတိ ကဏှသပ္ပော, နီလဉ္စ တံ ဥပ္ပလဉ္စာတိ နီလုပ္ပလံ, လောဟိတဉ္စ တံ စန္ဒနဉ္စာတိ လောဟိတစန္ဒနံ, ဗြာဟ္မဏီ စ သာ ဒါရိကာ စာတိ ဗြာဟ္မဏဒါရိကာ, ခတ္တိယာ စ သာ ကညာ စာတိ ခတ္တိယကညာ.

ບຸຣຸດຜູ້ປະເສີດ ເອີ້ນວ່າ 'ມະຫາປຸຣິໂສ', ງູຕົວດຳ ເອີ້ນວ່າ 'ກັນຫະສັບໂປ', ດອກບົວຂຽວ ເອີ້ນວ່າ 'ນີລຸບປະລັງ', ໄມ້ຈັນແດງ ເອີ້ນວ່າ 'ໂລຫິຕະຈັນທະນັງ', ເດັກຍິງພຣາມ ເອີ້ນວ່າ 'ພຣາມມະນະທາຣິກາ', ຍິງສາວກະສັດ ເອີ້ນວ່າ 'ຂັດຕິຍະກັນຍາ'.

---

ကမ္မဓာရယဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ကမ္မဓာရယသညေ စ.

ການກ່າວວ່າ 'ກັມມະທາຣະຍະ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ວ່າ 'ກັມມະທາຣະຍະ' ໃນສູດ 'ກັມມະທາຣະຍະສັນເຍ ຈ'.

---

၃၂၅, ၃၄၈. သင်္ချာပုဗ္ဗော ဒိဂု.

໓໒໕, ໓໔໘. ກັມມະທາຣະຍະສະມາດທີ່ມີສັງຂະຍາຢູ່ທາງໜ້າ ຊື່ວ່າ ທິຄຸ.

---

သင်္ချာပုဗ္ဗော ကမ္မဓာရယသမာသော ဒိဂုသညော ဟောတိ.

ກັມມະທາຣະຍະສະມາດທີ່ມີສັງຂະຍາຢູ່ທາງໜ້າ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ທິຄຸສະມາດ'.

---

တီဏိ မလာနိ တိမလံ, တီဏိ ဖလာနိ တိဖလံ, တယော လောကာ တိလောကံ, တယော ဒဏ္ဍာ တိဒဏ္ဍံ, စတဿော ဒိသာ စတုဒ္ဒိသံ, ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယံ, သတ္တ ဂေါဒါဝရိယော သတ္တဂေါဒါဝရံ.

ມົນທິນສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິມະລັງ', ໝາກໄມ້ສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິຜະລັງ', ໂລກສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິໂລກັງ', ໄມ້ເທົ້າສາມ ເອີ້ນວ່າ 'ຕິທັນດັງ', ທິດສີ່ ເອີ້ນວ່າ 'ຈະຕຸດທິສັງ', ອິນຊີຫ້າ ເອີ້ນວ່າ 'ປັນຈິນທຣິຍັງ', ແມ່ນ້ຳໂຄທາວະລີເຈັດສາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ສັດຕະໂຄທາວະຣັງ'.

---

ဒိဂုဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဒိဂုဿေ ကတ္တံ.

ການກ່າວວ່າ 'ທິຄຸ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ວ່າ 'ທິຄຸ' ໃນສູດ 'ທິຄຸດເສກັດຕັງ'.

---

၃၂၆, ၃၄၁. ဥဘေ တပ္ပုရိသာ.

໓໒໖, ໓໔໑. ສະມາດທັງສອງ ຊື່ວ່າ ຕັບປຸຣິສະ.

---

ဥဘေ ဒိဂုကမ္မဓာရယသမာသာ တပ္ပုရိသသညာ ဟောန္တိ.

ສະມາດທັງສອງ ຄື ທິຄຸສະມາດ ແລະກັມມະທາຣະຍະສະມາດ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ຕັບປຸຣิສະສະມາດ'.

---

န ဗြာဟ္မဏော အဗြာဟ္မဏော, န ဝသလော အဝသလော, န ဘိက္ခု အဘိက္ခု, န ပဉ္စဝဿံ အပဉ္စဝဿံ, န [Pg.169] ပဉ္စပူလီ အပဉ္စပူလီ, န သတ္တဂေါဒါဝရံအသတ္တဂေါဒါဝရံ, န ဒသဂဝံ အဒသဂဝံ, န ပဉ္စဂဝံ အပဉ္စဂဝံ.

ບໍ່ແມ່ນພຣາມ ເອີ້ນວ່າ 'อະພຣາມມະໂນ', ບໍ່ແມ່ນຄົນຖອຍ ເອີ້ນວ່າ 'ອະວະສະໂລ', ບໍ່ແມ່ນພຣະພິກຂຸ ເອີ້ນວ່າ 'ອະພິກຂຸ', ບໍ່ແມ່ນຝົນຫ້າຫົນ ເອີ້ນວ່າ 'ອະປັນຈະວັດສັງ', ບໍ່ແມ່ນກຳຫ້າກຳ ເອີ້ນວ່າ 'ອະປັນຈະປູລີ', ບໍ່ແມ່ນແມ່ນ້ຳໂຄທາວະລີເຈັດສາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ອະສັດຕະໂຄທາວະຣັງ', ບໍ່ແມ່ນງົວສิບໂຕ ເອີ້ນວ່າ 'ອະທະສະຄະວັງ', ບໍ່ແມ່ນງົວຫ້າໂຕ ເອີ້ນວ່າ 'ອະປັນຈະຄະວັງ'.

---

တပ္ပုရိသဣစ္စနေန ကွတ္ထော? အတ္တံ နဿ တပ္ပုရိသေ.

ການກ່າວວ່າ 'ຕັບປຸຣິສະ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນສູດ 'ອັດຕັງ ນັດສະ ຕັບປຸຣິເສ'.

---

၃၂၇, ၃၅၁. အမာဒယော ပရပဒေဘိ.

໓໒໗, ໓໕໑. ວິພັດທັງຫຼາຍ ມີ 'ອັງ' ເປັນຕົ້ນ ເຂົ້າສະມາດກັບບົດເບື້ອງຫຼັງ.

---

တာ အမာဒယော နာမေဟိ ပရပဒေဘိ ယဒါ သမသျန္တေ, တဒါ သော သမာသော တပ္ပုရိသသညော ဟောတိ.

ເມື່ອວິພັດທັງຫຼາຍ ມີ 'ອັງ' ເປັນຕົ້ນ ເຫຼົ່ານັ້ນ ເຂົ້າສະມາດກັບຄຳນາມທີ່ເປັນບົດເບື້ອງຫຼັງ, ສະມາດນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ຕັບປຸຣິສະສະມາດ'.

---

ဘူမိံ ဂတော ဘူမိဂတော, သဗ္ဗရတ္တိံ သောဘဏော သဗ္ဗရတ္တိသောဘဏော. အပါယံ ဂတော အပါယဂတော, ဣဿရေန ကတံ ဣဿရကတံ, သလ္လေန ဝိဒ္ဓေါ သလ္လဝိဒ္ဓေါ, ကထိနဿ ဒုဿံ ကထိနဒုဿံ, အာဂန္တုကဿ ဘတ္တံ အာဂန္တုကဘတ္တံ, မေထုနာ အပေတော မေထုနာပေတော, စောရာ ဘယံ စောရဘယံ, ရညော ပုတ္တော ရာဇပုတ္တော, ဓညာနံ ရာသိ ဓညရာသိ, ရူပေ သညာ ရူပသညာ, သံသာရေ ဒုက္ခံ သံသာရဒုက္ခံ.

ຜູ້ໄປແລ້ວສູ່ແຜ່ນດິນ ເອີ້ນວ່າ 'ພູມິຄະໂຕ', ຜູ້ງົດງາມຕະຫຼອດຄືນ ເອີ້ນວ່າ 'ສັບພະຣັດຕິໂສພະໂນ', ຜູ້ໄປແລ້ວສູ່ອະບາຍ ເອີ້ນວ່າ 'ອະປາຍະຄະໂຕ', ອັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສ້າງແລ້ວ ເອີ້ນວ່າ 'ອິດສະຣະກະຕັງ', ຜູ້ຖືກແທງດ້ວຍລູກສອນ ເອີ້ນວ່າ 'ສັນລະວິດໂທ', ຜ້າເພື່ອການເຮັດກະຖິນ ເອີ້ນວ່າ 'ກະຖິນະທຸດສັງ', ເຂົ້າພັດເພື່ອແຂກ ເອີ້ນວ່າ 'ອາກັນຕຸກະພັດຕັງ', ຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຈາກເມຖຸນທຳ ເອີ້ນວ່າ 'ເມຖຸນາເປໂຕ', ໄພແຕ່ໂຈນ ເອີ້ນວ່າ 'ໂຈຣະພະຍັງ', ລູກຊາຍຂອງພຣະຣາຊາ ເອີ້ນວ່າ 'ຣາຊະປຸດໂຕ', ກອງແຫ່ງເຂົ້າເປືອກ ເອີ້ນວ່າ 'ທັນຍະຣາສິ', ຄວາມກຳນົດໝາຍໃນຮູບ ເອີ້ນວ່າ 'ຣູປະສັນຍາ', ຄວາມທຸກໃນສັງສານວັດ ເອີ້ນວ່າ 'ສັງສາຣະທຸກຂັງ'.

---

၃၂၈, ၃၅၂. အညပဒတ္ထေသု ဗဟုဗ္ဗီဟိ.

໓໒໘, ໓໕໒. ໃນເນື້ອຄວາມຂອງບົດອື່ນ ຊື່ວ່າ ພະຫຸບພີຫິ.

---

အညေသံ ပဒါနံ အတ္ထေသု ဒွေ နာမာနိ ဗဟူနိ နာမာနိ ယဒါ သမသျန္တေ, တဒါ သော သမာသော ဗဟုဗ္ဗီဟိ သညော ဟောတိ.

ເມື່ອຄຳນາມສອງບົດ ຫຼືຫຼາຍບົດ ເຂົ້າສະມາດກັນໃນເນື້ອຄວາມຂອງບົດອື່ນ, ສະມາດນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ 'ພະຫຸບພີຫິສະມາດ'.

---

အာဂတာ [Pg.170] သမဏာ ဣမံ သံဃာရာမံ သောယံ အာဂတသမဏော, သံဃာရာမော. ဇိတာနိ ဣန္ဒြိယာနိ အနေန သမဏေန သောယံ ဇိတိန္ဒြိယော, သမဏော. ဒိန္နော သုင်္ကော ယဿ ရညော သောယံ ဒိန္နသုင်္ကော, ရာဇာ. နိဂ္ဂတာ ဇနာ အသ္မာ ဂါမာ သောယံ နိဂ္ဂတဇနော, ဂါမော. ဆိန္နော ဟတ္တော ယဿ ပုရိသဿ သောယံ ဆိန္နဟတ္ထော, ပုရိသော. သမ္ပန္နာနိ သဿာနိ ယသ္မိံ ဇနပဒေ သောယံ သမ္ပန္နသဿော, ဇနပဒေါ.

ພຣະສະມະນະທັງຫຼາຍ ມາແລ້ວສູ່ອາຣາມຂອງສົງນີ້ ອາຣາມຂອງສົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ອາກະຕະສະມະໂນ' (ອາຣາມທີ່ມີພຣະສະມະນະມາແລ້ວ). ອິນຊີທັງຫຼາຍ ອັນພຣະສະມະນະນີ້ຊະນະແລ້ວ ພຣະສະມະນະນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ຈິຕິນທຣິໂຍ' (ຜູ້ມີອິນຊີອັນຊະນະແລ້ວ). ສ່ວຍອັນບຸກຄົນຖວາຍແລ້ວແກ່ພຣະຣາຊາພະອົງໃດ ພຣະຣາຊາພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ທິນນະສຸງໂກ' (ຜູ້ມີສ່ວຍອັນຖວາຍແລ້ວ). ຊົນທັງຫຼາຍ ອອກໄປແລ້ວຈາກບ້ານນີ້ ບ້ານນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ນິກຄະຕະຊະໂນ' (ບ້ານທີ່ມີຄົນອອກໄປແລ້ວ). ມືອັນບຸກຄົນຕັດແລ້ວຂອງຊາຍຄົນໃດ ຊາຍຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ຊິນນະຫັດໂຖ' (ຜູ້ມີມືອັນຕັດແລ້ວ). ເຂົ້າກ້າທັງຫຼາຍ ສົມບູນແລ້ວໃນແວ່ນແຄວ້ນໃດ ແວ່ນແຄວ້ນນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ສັມປັນນະສັດໂສ' (ແວ່ນແຄວ້ນທີ່ມີເຂົ້າກ້າສົມບູນແລ້ວ).

---

နိဂြောဓဿ ပရိမဏ္ဍလော နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော, နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော ဣဝ ပရိမဏ္ဍလော ယော ရာဇကုမာရော သောယံ နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော. အထ ဝါ နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော ဣဝ ပရိမဏ္ဍလော ယဿ ရာဇကုမာရဿ သောယံ နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော, ရာဇကုမာရော.

ປາຣິມົນທົນຂອງຕົ້ນໄຮ ຊື່ວ່າ 'ນິໂຄຣທະປະຣິມົນທົນ'. ພຣະຣາຊະກຸມານພະອົງໃດ ມີປາຣິມົນທົນ ປຽບເໝືອນປາຣິມົນທົນຂອງຕົ້ນໄຮ ພຣະຣາຊະກຸມານພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ນິໂຄຣທະປະຣິມົນທົນ'. ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ ປາຣິມົນທົນຂອງພຣະຣາຊະກຸມານພະອົງໃດ ປຽບເໝືອນປາຣິມົນທົນຂອງຕົ້ນໄຮ ພຣະຣາຊະກຸມານພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ນິໂຄຣທະປະຣິມົນທົນ'.

---

စက္ခုနော ဘူတော စက္ခုဘူတော, စက္ခုဘူတော ဣဝ ဘူတော ယော ဘဂဝါ သောယံ စက္ခုဘူတော, ဘဂဝါ.

ຜູ້ເປັນດັ່ງຕາ ຊື່ວ່າ 'ຈັກຂຸພູໂຕ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ເປັນຜູ້ປຽບເໝືອນດັ່ງຕາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ຈັກຂຸພູໂຕ'.

---

သုဝဏ္ဏဿ ဝဏ္ဏော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော, သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဝိယ ဝဏ္ဏော ယဿ ဘဂဝတော သောယံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော, ဘဂဝါ.

ສີຂອງຄຳ ຊື່ວ່າ 'ສຸວັນນະວັນໂນ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ມີພຣະວໍຣະກາຍປຽບເໝືອນສີຂອງຄຳ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ສຸວັນນະວັນໂນ'.

---

ဗြဟ္မုနော သရော ဗြဟ္မဿရော, ဗြဟ္မဿရော ဝိယ သရော ယဿ ဘဂဝတော သောယံ ဗြဟ္မဿရော, ဘဂဝါ.

ສຽງຂອງພຣະພຣົມ ຊື່ວ່າ 'ພຣົມມັດສະໂຣ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ມີພຣະສຸຣະສຽງປຽບເໝືອນສຽງຂອງພຣະພຣົມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ 'ພຣົມມັດສະໂຣ'.

---

သယံ [Pg.171] ပတိတ ပဏ္ဏ ပုပ္ဖဖလဝါယုတောယာဟာရာတိ ပဏ္ဏဉ္စ ပုပ္ဖဉ္စ ဖလဉ္စ ပဏ္ဏပုပ္ဖဖလာနိ, သယမေဝ ပတိတာနိ သယံပတိတာနိ, သယံပတိတာနိ စ တာနိ ပဏ္ဏပုပ္ဖဖလာနိ စေတိ သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလာနိ ဝါယု စ တောယဉ္စ ဝါယုတောယာနိ, သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလာနိ စ ဝါယုတောယာနိ စ သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလဝါယုတောယာနိ. သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလဝါယုတောယာနိ အာဟာရာ ယေသံ တေ သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလဝါယုတောယာဟာရာ, ဣသယော. ယမေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ, တံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမေဝ. အယံ ပန ဒွန္ဒကမ္မဓာရယဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏပဟုဗ္ဗီဟိ.

"ສະຍັງປະຕິຕະປັນນະບຸບຜະຜະລະວາຍຸໂຕຍາຫາຣາ" ໃບໄມ້ ແລະ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ຊື່ວ່າ ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ (ປັນນະບຸບຜະຜະລານິ). [ທະວັນທະສະມາດ] ຫຼົ່ນລົງເອງເທົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຫຼົ່ນລົງເອງ (ສະຍັງປະຕິຕານິ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ຊື່ວ່າ ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ (ສະຍັງປະຕິຕະປັນນະບຸບຜະຜະລານິ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ລົມ ແລະ ນ້ຳ ຊື່ວ່າ ລົມ ແລະ ນ້ຳ (ວາຍຸໂຕຍານິ). [ທະວັນທະສະມາດ] ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ ຊື່ວ່າ ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ (ສະຍັງປະຕິຕະປັນນະບຸບຜະຜະລະວາຍຸໂຕຍານິ). [ທະວັນທະສະມາດ] ໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ ເປັນອາຫານຂອງຊົນເຫຼົ່າໃດ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ (ຄື ພະຣືສີທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ ເປັນອາຫານ (ສະຍັງປະຕິຕະປັນນະບຸບຜະຜະລະວາຍຸໂຕຍາຫາຣາ). ຄຳທີ່ຄວນກ່າວໃນທີ່ນີ້ ໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວໃນຫົວຂໍ້ຂ້າງເທິງນັ້ນເອງ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດ ແລະ ກຳມະທາຣະຍະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະກຳມະທາຣະຍະຄັບພະ).

---

အထ ဝါ – သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလဝါယုတောယေဟိ အာဟာရာ ယေသံ တေ သယံပတိတပဏ္ဏပုပ္ဖဖလဝါယုတောယာဟာရာ. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ (ຫຼືວ່າ) ອາຫານຂອງຊົນເຫຼົ່າໃດ ມີດ້ວຍໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີໃບໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ ທີ່ຫຼົ່ນລົງເອງ ແລະ ລົມ ແລະ ນ້ຳ ເປັນອາຫານ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

နာနာ ဒုမပတိတ ပုပ္ဖဝါသိတ သာနူတိ နာနာပကာရာ ဒုမာ နာနာဒုမာ, နာနာဒုမေဟိ ပတိတာနိ နာနာဒုမပတိ တာနိ, နာနာဒုမပတိတာနိ စ တာနိ ပုပ္ဖာနိ စေတိ နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖာနိ, နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖေဟိ ဝါသိတာ နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖဝါသိတာ, နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖဝါသိတာ သာနူ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖဝါသိတသာနု, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ကမ္မဓာရယတပ္ပုရိသဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ນານາທຸມະປະຕິຕະບຸບຜະວາສິຕະສານຸ" ຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາ) ຄື ຕົ້ນໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ (ປາກາຣາ) ຊື່ວ່າ ຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາທຸມາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາທຸມະປະຕິຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ດອກໄມ້ທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາທຸມະປະຕິຕະບຸບຜານິ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ອົບອວນ (ຫອມ) ດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ອົບອວນດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາທຸມະປະຕິຕະບຸບຜະວາສິຕາ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຊອກເຂົາ (ຫຼື ໄຫຼ່ເຂົາ) ທັງຫຼາຍ ທີ່ອົບອວນດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຊອກເຂົາອົບອວນດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ (ນານາທຸມະປະຕິຕະບຸບຜະວາສິຕະສານຸ) ຄື ພະຍາເຂົາ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ຕັບປຸຣິສະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ກຳມະທາຣະຍະຕັບປຸຣິສະຄັບພະ).

---

အထ [Pg.172] ဝါ – ဝါသိတာ သာနူ ဝါသိတသာနု, သာပေက္ခတ္တေ သတိပိ ဂမကတ္တာ သမာသော. နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖေဟိ ဝါသိတသာနူ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ နာနာဒုမပတိတပုပ္ဖဝါသိတသာနု, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຊອກເຂົາທີ່ອົບອວນ ຊື່ວ່າ ຊອກເຂົາອົບອວນ (ວາສິຕະສານຸ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດອື່ນ ແຕ່ເພາະສາມາດສະແດງເນື້ອຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ຈຶ່ງເປັນບົດສະມາດໄດ້. ຊອກເຂົາທີ່ອົບອວນດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຊອກເຂົາອົບອວນດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ຕ່າງໆ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒုစုမ္ဗိတကူဋောတိ အမ္ဗုံ ဓာရေတီတိ အမ္ဗုဓရော, ကော သော? ပဇ္ဇုန္နော. ဝိဝိဓာ အာလမ္ဗော ဗျာလမ္ဗော, ဗျာလမ္ဗော စ သော အမ္ဗုဓရော စာတိ ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရော, ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဿ ဗိန္ဒူ ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒူ, ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒူဟိ စုမ္ဗိတော ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒုစုမ္ဗိတော, ဗျာလမ္ဗမ္ဗုရေဗိန္ဒုစုမ္ဗိတော ကူဋော ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒုစုမ္ဗိတကူဋော. အယံ ပန ကမ္မဓာရယတပ္ပုရိသဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ພະຍາລຳພຳພຸທະຣະບິນທຸຈຸມພິຕະກູໂຕ" ສິ່ງໃດຊົງໄວ້ເຊິ່ງນ້ຳ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຊົງໄວ້ເຊິ່ງນ້ຳ (ອຳພຸທະໂຣ). ສິ່ງນັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ຄື ເມກຝົນ (ປັດຊຸນໂນ). ການຫ້ອຍຍ້ອຍລົງມາໃນລັກສະນະຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ (ພະຍາລຳໂພ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ເມກຝົນນັ້ນ ທີ່ຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ (ພະຍາລຳພຳພຸທະໂຣ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ຫຍາດນ້ຳທັງຫຼາຍ ຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ (ພະຍາລຳພຳພຸທະຣະບິນທູ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຖືກສຳຜັດ ດ້ວຍຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ (ພະຍາລຳພຳພຸທະຣະບິນທຸຈຸມພິໂຕ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຍອດເຂົາ ທີ່ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຍອດເຂົາອັນຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆສຳຜັດແລ້ວ (ພະຍາລຳພຳພຸທະຣະບິນທຸຈຸມພິຕະກູໂຕ). ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ຕັບປຸຣິສະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ກຳມະທາຣະຍະຕັບປຸຣິສະຄັບພະ).

---

အထ ဝါ – စုမ္ဗိတော ကူဋော စုမ္ဗိတကူဋော, သာပေက္ခတ္တေ သတိပိ ဂမကတ္တာ သမာသော. ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒူဟိ စုမ္ဗိတကူဋော ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ ဗျာလမ္ဗမ္ဗုဓရဗိန္ဒုစုမ္ဗိတကူဋော. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຍອດເຂົາທີ່ຖືກສຳຜັດ ຊື່ວ່າ ຍອດເຂົາຖືກສຳຜັດ (ຈຸມພິຕະກູໂຕ). ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດອື່ນ ແຕ່ເພາະສາມາດສະແດງເນື້ອຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ຈຶ່ງເປັນບົດສະມາດໄດ້. ຍອດເຂົາທີ່ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຍອດເຂົາອັນຫຍາດນ້ຳຂອງເມກຝົນຫ້ອຍຍ້ອຍຕ່າງໆສຳຜັດແລ້ວ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

အမိတ ဗလ ပရက္ကမဇုတီတိ န မိတာ အမိတာ, ဗလဉ္စ ပရက္ကမော စ ဇုတိ စ ဗလပရက္ကမဇုတိယော, အမိတာ ဗလပရက္ကမဇုတိယော ယဿ သောယံ အမိတဗလပရက္ကမဇုတိ, အယံ ပန ကမ္မဓာရယဒွန္ဒဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ອະມິຕະພະລະປະຣັກກະມະຊຸຕິ" ບໍ່ມີປະມານ (ນະ ມິຕາ) ຊື່ວ່າ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ຊື່ວ່າ ກຳລັງ ຄວາມພຽນ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ (ພະລະປະຣັກກະມະຊຸຕິໂຍ). [ທະວັນທະສະມາດ] ກຳລັງ ຄວາມພຽນ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຂອງບຸກຄົນໃດ ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີກຳລັງ ຄວາມພຽນ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕະພະລະປະຣັກກະມະຊຸຕິ). ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ທະວັນທະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ກຳມະທາຣະຍະທະວັນທະຄັບພະ).

---

ပီဏောရက္ခံသ [Pg.173] ဗာဟူတိ ဥရော စ အက္ခဉ္စ အံသော စ ဗာဟု စ ဥရက္ခံသဗာဟဝေါ, ပီဏာ ဥရက္ခံသဗာဟဝေါ ယဿ ဘဂဝတော သောယံ ပီဏောရက္ခံသဗာဟု. အယံ ပန ဒွန္ဒဝဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ປີໂນຣັກຂັງສະພາຫູ" ເອິກ ແລະ ກະດູກໄຫປາຣ້າ ແລະ ບ່າ ແລະ ແຂນ ຊື່ວ່າ ເອິກ ກະດູກໄຫປາຣ້າ ບ່າ ແລະ ແຂນ (ອຸຣັກຂັງສະພາຫະໂວ). [ທະວັນທະສະມາດ] ເອິກ ກະດູກໄຫປາຣ້າ ບ່າ ແລະ ແຂນ ອັນເຕັມປ່ຽມ ຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີເອິກ ກະດູກໄຫປາຣ້າ ບ່າ ແລະ ແຂນອັນເຕັມປ່ຽມ (ປີໂນຣັກຂັງສະພາຫູ). ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະຄັບພະ).

---

ပီဏ ဂဏ္ဍ ဝဒန ထနူရုဇဃနာတိ ဂဏ္ဍော စ ဝဒနဉ္စ ထနော စ ဦရု စ ဇဃနဉ္စ ဂဏ္ဍဝဒနထနူရုဇဃနာ, ပီဏာ ဂဏ္ဍဝဒနထနူရုဇဃနာ ယဿာ သာယံ ပီဏဂဏ္ဍဝဒနထနူရုဇဃနာ. အယမ္ပိ ဒွန္ဒဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ປີນະກັນທະວະທະນະຖະນູຣຸຊະຄະນາ" ແກ້ມ ແລະ ໃບໜ້າ ແລະ ເຕົ້ານົມ ແລະ ຂາອ່ອນ ແລະ ສະໂພກ ຊື່ວ່າ ແກ້ມ ໃບໜ້າ ເຕົ້ານົມ ຂາອ່ອນ ແລະ ສະໂພກ (ກັນທະວະທະນະຖະນູຣຸຊະຄະນາ). [ທະວັນທະສະມາດ] ແກ້ມ ໃບໜ້າ ເຕົ້ານົມ ຂາອ່ອນ ແລະ ສະໂພກ ອັນເຕັມປ່ຽມ ຂອງສະຕີໃດ ສະຕີນັ້ນ ຊື່ວ່າ ນາງຜູ້ມີແກ້ມ ໃບໜ້າ ເຕົ້ານົມ ຂາອ່ອນ ແລະ ສະໂພກອັນເຕັມປ່ຽມ (ປີນະກັນທະວະທະນະຖະນູຣຸຊະຄະນາ). ບົດສະມາດນີ້ກໍເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະຄັບພະ) ເຊັ່ນກັນ.

---

ဝဝရ သုရာသုရ ဂရုဍ မနုဇ ဘုဇဂ ဂန္ဓဗ္ဗ မကုဋ ကူဋ စုမ္ဗိတ သေလသံဃဋ္ဋိတ စရဏောတိ သုရာ စ အသုရာ စ ဂရုဍာ စ မနုဇာ စ ဘုဇဂါ စ ဂန္ဓဗ္ဗာ စ သုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗာ, ပဝရာ စ တေ သုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂ ဂန္ဓဗ္ဗာ စေတိ ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗာ, ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗာနံ မကုဋာနိ ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋာနိ, ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋာနံ ကူဋာနိ ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋာနိ, ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋေသု စုမ္ဗိတာ ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတာ, ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတာ စ တေ သေလာ စာတိ ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလာ, ပဝရသုရာသုရ ဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလေဟိ သံဃဋ္ဋိတာ ပဝရသုရာသုရ ဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလသံဃဋ္ဋိတာ, ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလသံဃဋ္ဋိတာ စရဏာ ယဿ တထာဂတဿ သောယံ [Pg.174] ပဝရသုရာသုရဂရုဍမနုဇဘုဇဂဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလသံဃဋ္ဋိတစရဏော, တထာဂတော, အယံ ပန ဒွန္ဒကမ္မဓာရယတပ္ပုရိသဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕະຈຸມພິຕະເສລະສັງຄັດຖິຕະຈະຣະໂນ" ເທວະດາທັງຫຼາຍ ແລະ ອະສູນທັງຫຼາຍ ແລະ ຄະລຸດທັງຫຼາຍ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ ແລະ ນາກທັງຫຼາຍ ແລະ ຄັນທັບພະທັງຫຼາຍ ຊື່ວ່າ ເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ (ສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພາ). [ທະວັນທະສະມາດ] ເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ປະເສີດ ຊື່ວ່າ ເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ມົງກຸດທັງຫຼາຍ ຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ຊື່ວ່າ ມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຍອດມົງກຸດທັງຫຼາຍ ຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ຊື່ວ່າ ຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຖືກສຳຜັດ ທີ່ຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ຊື່ວ່າ ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕະຈຸມພິຕາ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ແຜ່ນຫີນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ຊື່ວ່າ ແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕະຈຸມພິຕະເສລາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ກະທົບແລ້ວ ດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ ຊື່ວ່າ ກະທົບດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕະຈຸມພິຕະເສລະສັງຄັດຖິຕາ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ພະບາດທັງຫຼາຍ ທີ່ກະທົບດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ ຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະບາດອັນກະທົບດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ (ປະວະຣະສຸຣາສຸຣະຄະຣຸທະມະນຸຊະພຸຊະຄະຄັນທັບພະມະກຸຕະກູຕະຈຸມພິຕະເສລະສັງຄັດຖິຕະຈະຣະໂນ) ຄື ພະຕຖາຄົດເຈົ້າ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດ, ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ຕັບປຸຣິສະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະກຳມະທາຣະຍະຕັບປຸຣິສະຄັບພະ).

---

အထ ဝါ–သံဃဋ္ဋိတာ စရဏာ သံဃဋ္ဋိတစရဏာ, သာပေက္ခတ္တေ သတိပိ ဂမကတ္တာ သမာသော. ပဝရသုရာသုရ ဂရုဍမနုဇဘုဇဂ ဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလေဟိ သံဃဋ္ဋိတစရဏာ ယဿ တထာဂတဿ သောယံ ပဝရသုရာသုရဂရုဍ မနုဇဘုဇဂ ဂန္ဓဗ္ဗမကုဋကူဋစုမ္ဗိတသေလသံဃဋ္ဋိတ စရဏော. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ພະບາດທີ່ກະທົບແລ້ວ ຊື່ວ່າ ພະບາດກະທົບແລ້ວ (ສັງຄັດຖິຕະຈະຣະນາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດອື່ນ ແຕ່ເພາະສາມາດສະແດງເນື້ອຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ຈຶ່ງເປັນບົດສະມາດໄດ້. ພະບາດທີ່ກະທົບດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ ຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະບາດອັນກະທົບດ້ວຍແຜ່ນຫີນອັນຍອດມົງກຸດຂອງເທວະດາ ອະສູນ ຄະລຸດ ມະນຸດ ນາກ ແລະ ຄັນທັບພະ ຜູ້ປະເສີດ ສຳຜັດແລ້ວ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

စတုဒ္ဒိသောတိ စတဿော ဒိသာ ယဿ သောယံ စတုဒ္ဒိသော, ဘဂဝါ.

"ຈະຕຸດທິໂສ" ທິດທັງຫຼາຍສີ່ ຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີທິດທັງສີ່ (ຈະຕຸດທິໂສ) ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ.

---

ပဉ္စစက္ခူတိ ပဉ္စ စက္ခူနိ ယဿ တထာဂတဿ သောယံ ပဉ္စစက္ခု, တထာဂတော.

"ປັນຈະຈັກຂຸ" ພະຈັກຂຸທັງຫຼາຍຫ້າ ຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະຈັກຂຸຫ້າ (ປັນຈະຈັກຂຸ) ຄື ພະຕຖາຄົດເຈົ້າ.

---

ဒသဗလောတိ ဒသ ဗလာနိ ယဿ သောယံ ဒသဗလော, ဘဂဝါ.

"ທະສະພະໂລ" ພະກຳລັງທັງຫຼາຍສິບ ຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະກຳລັງສິບ (ທະສະພະໂລ) ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ.

---

အနန္တဉာဏောတိ နဿ အန္တော အနန္တံ, အနန္တံ ဉာဏံ ယဿ တထာဂတဿ သောယံ အနန္တဉာဏော, တထာဂတော.

"ອະນັນຕະຍານໍ" ທີ່ສຸດ (ອັນຕະ) ຂອງປັນຍານີ້ ບໍ່ມີ ເພາະເຫດນັ້ນ ປັນຍານີ້ ຊື່ວ່າ ຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ (ອະນັນຕັງ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ພະຍານ (ຄວາມຮູ້) ຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະຍານຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ (ອະນັນຕະຍາໂນ) ຄື ພະຕຖາຄົດເຈົ້າ.

---

အမိတ ဃန သရီရောတိ န မိတံ အမိတံ, ဃနံ ဧဝ သရီရံ ဃနသရီရံ, အမိတံ ဃနသရီရံ ယဿ တထာဂတဿ သောယံ အမိတဃနသရီရော, တထာဂတော.

"ອະມິຕະຄະນະສະຣີໂຣ" ບໍ່ມີປະມານ ຊື່ວ່າ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕັງ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ພະວໍລະກາຍອັນແໜ້ນໜາ (ແຂງແກ່ນ) ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ພະວໍລະກາຍອັນແໜ້ນໜາ (ຄະນະສະຣີຣັງ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ພະວໍລະກາຍອັນແໜ້ນໜາຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຂອງພະຕຖາຄົດເຈົ້າພະອົງໃດ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ມີພະວໍລະກາຍອັນແໜ້ນໜາຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕະຄະນະສະຣີໂຣ) ຄື ພະຕຖາຄົດເຈົ້າ.

---

အမိတ ဗလ ပရက္ကမ ပတ္တောတိ န မိတာ အမိတာ, ဗလဉ္စ ပရက္ကမော စ ဗလပရက္ကမာ, အမိတာ ဧဝ ဗလပရက္ကမာ အမိတဗလပရက္ကမာ[Pg.175], အမိတဗလပရက္ကမာ ပတ္တာ ယေန သောယံ အမိတဗလပရက္ကမပတ္တော, ဘဂဝါ. အယံ ပန ကမ္မဓာရယဒွန္ဒဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ອະມິຕະພະລະປະຣັກກະມະປັດໂຕ" ບໍ່ມີປະມານ ຊື່ວ່າ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນ ຊື່ວ່າ ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນ (ພະລະປະຣັກກະມາ). [ທະວັນທະສະມາດ] ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕະພະລະປະຣັກກະມາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ອັນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງໃດບັນລຸແລ້ວ ພະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຜູ້ບັນລຸກຳລັງ ແລະ ຄວາມພຽນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ (ອະມິຕະພະລະປະຣັກກະມະປັດໂຕ) ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ. ບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ທະວັນທະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ກຳມະທາຣະຍະທະວັນທະຄັບພະ).

---

မတ္တ ဘမရ ဂဏ စုမ္ဗိတ ဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခော ပသောဘိတ ကန္ဒရောတိ မတ္တာ ဧဝ ဘမရာ မတ္တဘမရာ, မတ္တဘမရာနံ ဂဏာ မတ္တဘမရဂဏာ, မတ္တဘမရဂဏေဟိ စုမ္ဗိတာနိ မတ္တဘမရဏစုမ္ဗိတာနိ, ဝိကသိတာနိ ဧဝ ပုပ္ဖာနိ ဝိကသိတပုပ္ဖာနိ, မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတာနိ ဝိကသိတပုပ္ဖာနိ ယေသံ တေဟိ မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖာ, ဝလ္လိ စ နာဂရုက္ခော စ မလ္လိနာဂရုက္ခာ, မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖာ စ တေ ဝလ္လိနာဂရုက္ခာ စေတိ မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခာ, မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခေဟိ ဥပသောဘိတာနိ မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခော ပသောဘိတာနိ, မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခော ပသောဘိတာနိ ကန္ဒရာနိ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖ ဝလ္လိနာဂရုက္ခော ပသော ဘိတကန္ဒရော, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ဒွန္ဒကမ္မဓာရယတပ္ပုရိသဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕະວິກະສິຕະບຸບຜະວັນລິມາກະຣຸກໂຂປະໂສພິຕະກັນທະໂຣ" ຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ (ເກສອນດອກໄມ້) ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ (ມັດຕະພະມະຣາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ຝູງທັງຫຼາຍ ຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ ຊື່ວ່າ ຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນາ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຖືກສຳຜັດ ດ້ວຍຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ ຊື່ວ່າ ຖືກສຳຜັດດ້ວຍຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ດອກໄມ້ທັງຫຼາຍທີ່ເບັ່ງບານ ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ດອກໄມ້ເບັ່ງບານ (ວິກະສິຕະບຸບຜານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທັງຫຼາຍ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕະວິກະສິຕະບຸບຜາ). [ພະຫຸບພີຫິສະມາດ] ເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ຊື່ວ່າ ເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ (ວັນລິມາກະຣຸກຂາ). ເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ ຊື່ວ່າ ເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕະວິກະສິຕະບຸບຜະວັນລິມາກະຣຸກຂາ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ງົດງາມແລ້ວ ດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ ຊື່ວ່າ ງົດງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕະວິກະສິຕະບຸບຜະວັນລິມາກະຣຸກໂຂປະໂສພິຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຖ້ຳທັງຫຼາຍ ທີ່ງົດງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຖ້ຳອັນງົດງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ (ມັດຕະພະມະຣະຄະນະຈຸມພິຕະວິກະສິຕະບຸບຜະວັນລິມາກະຣຸກໂຂປະໂສພິຕະກັນທະໂຣ) ຄື ພະຍາເຂົາ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດ, ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ຕັບປຸຣິສະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະກຳມະທາຣະຍະຕັບປຸຣິສະຄັບພະ).

---

အထ ဝါ–ဥပသောဘိတာနိ ကန္ဒရာနိ ဥပသောဘိတကန္ဒရာနိ, သာပေက္ခတ္တေ သတိပိ ဂမကတ္တာ သမာသော. မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခေဟိ ဥပသောဘိတကန္ဒရာနိ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ မတ္တဘမရဂဏစုမ္ဗိတဝိကသိတပုပ္ဖဝလ္လိနာဂရုက္ခော ပသောဘိတကန္ဒရော, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຖ້ຳທັງຫຼາຍທີ່ງົດງາມ ຊື່ວ່າ ຖ້ຳງົດງາມ (ອຸປະໂສພິຕະກັນທະຣານິ). ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດອື່ນ ແຕ່ເພາະສາມາດສະແດງເນື້ອຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ຈຶ່ງເປັນບົດສະມາດໄດ້. ຖ້ຳທັງຫຼາຍທີ່ງົດງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຖ້ຳອັນງົດງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນບຸນນາກ ທີ່ມີດອກໄມ້ເບັ່ງບານອັນຝູງຂອງຝູງເຜິ້ງທີ່ມຶນເມົາສຳຜັດແລ້ວ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

နာနာ [Pg.176] ရုက္ခ တိဏ ပတိတ ပုပ္ဖောပသောဘိတ ကန္ဒရောတိ ရုက္ခော စ တိဏဉ္စ ရုက္ခတိဏာနိ, နာနာ ပကာရာနိ ဧဝ ရုက္ခတိဏာနိ နာနာရုက္ခတိဏာနိ, နာနာရုက္ခတိဏေဟိ ပတိတာနိ နာနာရုက္ခတိဏပတိတာနိ, နာနာရုက္ခတိဏပတိတာနိ စ တာနိ ပုပ္ဖာနိ စေတိ နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖာနိ, နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖေဟိ ဥပသောဘိတာနိ နာနာရုက္ခတိဏပတိတ ပုပ္ဖောပသောဘိတာနိ, နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖောပသောဘိတာနိ ကန္ဒရာနိ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖောပသောဘိတကန္ဒရော, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ဒွန္ဒကမ္မဓာရယတပ္ပုရိသဂဗ္ဘော တုလျာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ນານາຣຸກຂະຕິນະປະຕິຕະບຸບໂຜປະໂສພິຕະກັນທະໂຣ" ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າ ຊື່ວ່າ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າ (ຣຸກຂະຕິມານິ). [ທະວັນທະສະມາດ] ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າ ຫຼາຍຊະນິດຕ່າງໆ ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ (ນານາຣຸກຂະຕິມານິ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ (ນານາຣຸກຂະຕິນະປະຕິຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ດອກໄມ້ທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ (ນານາຣຸກຂະຕິນະປະຕິຕະບຸບຜານິ). [ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ] ງົດງາມແລ້ວ ດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຊື່ວ່າ ງົດງາມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ (ນານາຣຸກຂະຕິນະປະຕິຕະບຸບໂຜປະໂສພິຕານິ). [ຕັບປຸຣິສະສະມາດ] ຖ້ຳທັງຫຼາຍ ທີ່ງົດງາມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຖ້ຳອັນງົດງາມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ (ນານາຣຸກຂະຕິນະປະຕິຕະບຸບໂຜປະໂສພິຕະກັນທະໂຣ) ຄື ພະຍາເຂົາ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນຕຸລຍາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດ, ກຳມະທາຣະຍະສະມາດ ແລະ ຕັບປຸຣິສະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະກຳມະທາຣະຍະຕັບປຸຣິສະຄັບພະ).

---

အထ ဝါ–ဥပသောဘိတာနိ ဧဝ ကန္ဒရာနိ ဥပသောဘိတကန္ဒရာနိ, (သာပေက္ခတ္တေ သတိပိ ဂမကတ္တာ သမာသော.) နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖေဟိ ဥပသောဘိတကန္ဒရာနိ ယဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ သောယံ နာနာရုက္ခတိဏပတိတပုပ္ဖောပသောဘိတကန္ဒရော, ပဗ္ဗတရာဇာ. အယံ ပန ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຖ້ຳທັງຫຼາຍທີ່ງົດງາມນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ຖ້ຳງົດງາມ (ອຸປະໂສພິຕະກັນທະຣານິ). (ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດອື່ນ ແຕ່ເພາະສາມາດສະແດງເນື້ອຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ຈຶ່ງເປັນບົດສະມາດໄດ້). ຖ້ຳທັງຫຼາຍທີ່ງົດງາມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຂອງພະຍາເຂົາໃດ ພະຍາເຂົານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີຖ້ຳອັນງົດງາມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼົ່ນລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຕ່າງໆ ຄື ພະຍາເຂົາ. ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ.

---

နာနာ မုသလ ဖာလ ပဗ္ဗတ တရု ကလိင်္ဂရ သရ ဓနုဂဒါသိ တောမရဟတ္ထာတိ မုသလော စ ဖာလော စ ပဗ္ဗတော စ တရု စ ကလိင်္ဂရော စ သရော စ ဓနု စ ဂဒါ စအသိ စ တောမရော, စ မုသလဖာလပဗ္ဗတတရုကလိင်္ဂရသရဓနုဂဒါသိတောမရာ, နာနာ ပကာရာ ဧဝ မုသလဖာလပဗ္ဗတတရုကလိင်္ဂရသရဓနုဂဒါသိတောမရာ နာနာမုသလဖာလပဗ္ဗတတရုကလိင်္ဂရသရဓနုဂဒါသိတောမရာ, နာနာမုသလဖာလပဗ္ဗတတရုကလိင်္ဂရသရဓနုဂဒါသိတောမရာ ဟတ္ထေသု [Pg.177] ယေသံ တေ နာနာမုသလဖာလပဗ္ဗတတရုကလိင်္ဂရ သရဓနုဂဒါသိတောမရဟတ္ထာ. အယံ ပန ဒွန္ဒကမ္မဓာရယဂဗ္ဘော ဘိန္နာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိ.

"ນານາມຸສະລະຜາລະປັບພະຕະຕະຣຸຄະລິງຄະຣະສະຣະທະນຸຄະທາສິໂຕມະຣະຫັດຖາ" ສາກ ແລະ ຜານໄຖ ແລະ ກ້ອນຫີນ (ພູເຂົາ) ແລະ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ທ່ອນໄມ້ ແລະ ລູກສອນ ແລະ ຄັນທະນູ ແລະ ກະບອງ ແລະ ດາບ ແລະ ຫອກ ຊື່ວ່າ ສາກ ຜານໄຖ ກ້ອນຫີນ ຕົ້ນໄມ້ ທ່ອນໄມ້ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ກະບອງ ດາບ ແລະ ຫອກ (ມຸສະລະຜາລະປັບພະຕະຕະຣຸຄະລິງຄະຣະສະຣະທະນຸຄະທາສິໂຕມະຣາ). ສາກ ຜານໄຖ ກ້ອນຫີນ ຕົ້ນໄມ້ ທ່ອນໄມ້ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ກະບອງ ດາບ ແລະ ຫອກ ຫຼາຍຊະນິດຕ່າງໆ ນັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ສາກ ຜານໄຖ ກ້ອນຫີນ ຕົ້ນໄມ້ ທ່ອນໄມ້ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ກະບອງ ດາບ ແລະ ຫອກ ຕ່າງໆ (ນານາມຸສະລະຜາລະປັບພະຕະຕະຣຸຄະລິງຄະຣະສະຣະທະນຸຄະທາສິໂຕມະຣາ). ສາກ ຜານໄຖ ກ້ອນຫີນ ຕົ້ນໄມ້ ທ່ອນໄມ້ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ກະບອງ ດາບ ແລະ ຫອກ ຕ່າງໆ ຢູ່ໃນມືຂອງຊົນເຫຼົ່າໃດ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີສາກ ຜານໄຖ ກ້ອນຫີນ ຕົ້ນໄມ້ ທ່ອນໄມ້ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ກະບອງ ດາບ ແລະ ຫອກ ຕ່າງໆ ຢູ່ໃນມື (ນານາມຸສະລະຜາລະປັບພະຕະຕະຣຸຄະລິງຄະຣະສະຣະທະນຸຄະທາສິໂຕມະຣະຫັດຖາ). ສ່ວນບົດສະມາດນີ້ ເປັນພິນນາທິກະຣະນະພະຫຸບພີຫິສະມາດ ທີ່ມີທະວັນທະສະມາດ ແລະ ກຳມະທາຣະຍະສະມາດຢູ່ພາຍໃນ (ທະວັນທະກຳມະທາຣະຍະຄັບພະ).

---

ဗဟုဗ္ဗီဟိ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဗဟုဗ္ဗီဟိမှိ စ.

ການກ່າວວ່າ "ພະຫຸບພີຫິ" ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດ) ໃນສູດວ່າ "ພະຫຸບພີຫິມຫິ ຈະ".

---

၃၂၉, ၃၅၇. နာမာနံ သမုစ္စယော ဒွန္ဒော.

໓໒໙, ໓໕໗. ການຮວບຮວມນາມສັບທັງຫຼາຍ ເອີ້ນວ່າ ທະວັນທະສະມາດ (ທະວັນທະ).

---

နာမာနံ ဧကဝိဘတ္တိကာနံ ယော သမုစ္စယော, သော ဒွန္ဒသညော ဟောတိ.

ການຮວບຮວມນາມສັບທັງຫຼາຍ ທີ່ມີວິພັດດຽວກັນ ຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ ທະວັນທະສະມາດ.

---

စန္ဒိမာ စ သူရိယော စ စန္ဒိမသူရိယာ, သမဏော စ ဗြာဟ္မဏော စ သမဏဗြာဟ္မဏာ, သာရိပုတ္တော စ မောဂ္ဂလ္လာနော စ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ, ဗြာဟ္မဏော စ ဂဟပတိကော စ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ, ယမော စ ဝရုဏော စ ယမဝရုဏာ, ကုဝေရော စ ဝါသဝေါ စ ကုဝေရဝါသဝါ.

"ຈັນທິມາສຸຣິຍາ" ພະຈັນ ແລະ ພະອາທິດ; "ສະມະນະພຣາມະນາ" ສະມະນະ ແລະ ພຣາມ; "ສາຣິປຸດຕະໂມກຄັນລານາ" ພະສາຣີບຸດ ແລະ ພະໂມກຄັນລານະ; "ພຣາມະນະຄະຫະປະຕິກາ" ພຣາມ ແລະ ຄະຫະບໍດີ; "ຍະມະວະຣຸນາ" ພະຍາຍົມ ແລະ ພະພິຣຸນ; "ຄຸເວຣະວາສະວາ" ທ້າວກຸເວນ ແລະ ທ້າວວາສະວະ (ພະອິນ).

---

ဒွန္ဒဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဒွန္ဒဋ္ဌာ ဝါ.

ການກ່າວວ່າ "ທະວັນທະ" ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ຊື່ "ທະວັນທະ" ໃນສູດວ່າ "ທະວັນທັດຖາ ວາ".

---

၃၃၀, ၃၄၀. မဟတံ မဟာ တုလျာဓိကရဏေ ပဒေ.

໓໓໐, ໓໔໐. ເມື່ອມີບົດທີ່ມີວິພັດ ແລະ ອາຍດຽວກັນ (ຕຸລຍາທິກະຣະນະ) ຢູ່ຂ້າງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງ "ມະຫັນຕະ" ເປັນ "ມະຫາ".

---

တေသံ မဟန္တသဒ္ဒါနံ မဟာအာဒေသော ဟောတိ တုလျာဓိကရဏေ ပဒေ.

ເມື່ອມີບົດທີ່ມີວິພັດ ແລະ ອາຍດຽວກັນຢູ່ຂ້າງຫຼັງ, ຍ່ອມມີການແປງ "ມະຫາ" ແທນ "ມະຫັນຕະ" ສັບເຫຼົ່ານັ້ນ.

---

မဟန္တော [Pg.178] စ သော ပုရိသော စာတိ မဟာပုရိသော, မဟန္တီ စ သာ ဒေဝီ စာတိ မဟာဒေဝီ, မဟန္တဉ္စ တံ ဗလဉ္စာတိ မဟာဗလံ, မဟန္တော စ သော နာဂေါ စာတိ မဟာနာဂေါ, မဟန္တော စ သော ယသော စာတိ မဟာယသော, မဟန္တဉ္စ တံ ပဒုမဝနဉ္စာတိ မဟာပဒုမဝနံ, မဟန္တီ စ သာ နဒီ စာတိ မဟာနဒီ, မဟန္တော စ သော မဏိ စာတိ မဟာမဏိ, မဟန္တော စ သော ဂဟပတိကော စာတိ မဟာဂဟပတိကော, မဟန္တဉ္စ တံ ဓနဉ္စာတိ မဟာဓနံ, မဟန္တော စ သော ပုညော စာတိ မဟာပုညော.

ບຸລຸດຜູ້ໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາປຸຣິໂສ (mahāpuriso), ເທວີຜູ້ໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາເທວີ (mahādevī), ກຳລັງອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາພະລັງ (mahābalaṃ), ພະຍານາກຜູ້ໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫານາໂຄ (mahānāgo), ຍົດອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາຍະໂສ (mahāyaso), ປ່າດອກບົວອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາປະທຸມະວະນັງ (mahāpadumavanaṃ), ແມ່ນ້ຳສາຍໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫານະທີ (mahānadī), ແກ້ວມະນີອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາມະນິ (mahāmaṇi), ຄະຫະບໍດີຜູ້ໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາຄະຫະປະຕິໂກ (mahāgahapatiko), ຊັບອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາທະນັງ (mahādhanaṃ), ບຸກຄົນຜູ້ມີບຸນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫາປຸນໂຍ (mahāpuñño).

---

ဗဟုဝစနဂ္ဂဟဏေန ကွစိ မဟန္တ သဒ္ဒဿ မဟာဒေသော ဟောတိ. မဟန္တဉ္စ တံ ဖလဉ္စာတိ မဟပ္ဖလံ, မဟဗ္ဗလံ, ဧဝံ မဟဒ္ဓနံ, မဟဗ္ဘယံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາພະຫຸວະຈະນະ, ໃນບາງບ່ອນ ມີການແປງ 'ມະຫັນຕະ' ສັບ ເປັນ 'ມະຫາ'. ຜົນອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫັບຜະລັງ (mahapphalaṃ), ກຳລັງອັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ມຫັບພະລັງ (mahabbalaṃ), ເຊັ່ນດຽວກັນ ມຫັດທະນັງ (mahaddhanaṃ) ຊັບອັນໃຫຍ່, ມຫັບພະຍັງ (mahabbhayaṃ) ໄພອັນໃຫຍ່.

---

၃၃၁, ၃၅၃. ဣတ္ထိယံ ဘာသိတပုမိတ္ထီ ပုမာဝ စေ.

໓໓໑, ໓໕໓. ເມື່ອມີສັບທີ່ມີວິພັດແລະລິງສະເໝີກັນໃນອິດຖີລິງ, ຫາກເປັນອິດຖີລິງທີ່ເຄີຍສະແດງຄວາມເປັນປຸມລິງ (ໃນກ່ອນ), ເພິ່ງຖືວ່າເປັນປຸມລິງ.

---

ဣတ္ထိယံ တုလျာဓိကရဏေ ပဒေ စေ ဘာသိတပုမိတ္ထီ ပုမာဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ເມື່ອມີບົດທີ່ມີວິພັດແລະລິງສະເໝີກັນໃນອິດຖີລິງ, ຫາກບົດໜ້າເປັນອິດຖີລິງທີ່ເຄີຍສະແດງຄວາມເປັນປຸມລິງ, ເພິ່ງເຫັນວ່າເປັນປຸມລິງ.

---

ဒီဃာ ဇင်္ဃာ ယဿ သောယံ ဒီဃဇင်္ဃော, ကလျာဏဘရိယော, ပဟူတပညော.

ແຂ້ງຂອງບຸກຄົນໃດຍາວ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທີຄະຊັງໂຄ (dīghajaṅgho), ກັນລະຍານະພະຣິໂຍ (kalyāṇabhariyo), ພະຫູຕະປັນໂຍ (pahūtapañño).

---

ဘာသိတပုပေတိ [Pg.179] ကိမတ္ထံ? ဗြာဟ္မဏဗန္ဓု စ သာ ဘရိယာ စာတိဗြာဟ္မဏဗန္ဓုဘရိယာ.

ຄຳວ່າ 'ພາສິຕະປຸມະ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ໃນສັບທີ່ບໍ່ເຄີຍສະແດງຄວາມເປັນຊາຍໃນກ່ອນ ເຊັ່ນ: ຍາດຂອງພຣາມ ແລະນາງເປັນພັນລະຍາ ຊື່ວ່າ ພຣາມມະນະພັນທຸພະຣິຍາ (brāhmaṇabandhubhariyā).

---

၃၃၂, ၃၄၃. ကမ္မဓာရယသညေ စ.

໓໓໒, ໓໔໓. ແລະໃນສະມາດທີ່ມີຊື່ວ່າ ກັມມະທາຣະຍະ.

---

ကမ္မဓာရယသညေ စ သမာသေ ဣတ္ထိယံ တုလျာဓိကရဏေ ပဒေ ပုဗ္ဗေ ဘာသိတပုမိတ္ထီ စေ, ပုမာဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဗြာဟ္မဏဒါရိကာ, ခတ္တိယကညာ, ခတ္တိယကုမာရိကာ.

ແລະໃນສະມາດທີ່ມີຊື່ວ່າ ກັມມະທາຣະຍະ, ເມື່ອມີບົດທີ່ມີວິພັດແລະລິງສະເໝີກັນໃນອິດຖີລິງ, ຫາກບົດໜ້າເປັນອິດຖີລິງທີ່ເຄີຍສະແດງຄວາມເປັນປຸມລິງ, ເພິ່ງເຫັນວ່າເປັນປຸມລິງ. ເຊັ່ນ: ພຣາມມະນະດາຣິກາ (brāhmaṇadārikā), ຂັດຕິຍະກັນຍາ (khattiyakaññā), ຂັດຕິຍະກຸມາຣິກາ (khattiyakumārikā).

---

ဘာသိတပုမေတိ ကိမတ္ထံ? ခတ္တိယဗန္ဓုဒါရိကာ, ဗြာဟ္မဏဗန္ဓုဒါရိကာ.

ຄຳວ່າ 'ພາສິຕະປຸມະ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ໃນສັບທີ່ບໍ່ເຄີຍສະແດງຄວາມເປັນຊາຍໃນກ່ອນ ເຊັ່ນ: ຂັດຕິຍະພັນທຸດາຣິກາ (khattiyabandhudārikā), ພຣາມມະນະພັນທຸດາຣິກາ (brāhmaṇabandhudārikā).

---

၃၃၃, ၃၄၄. အတ္တံ နဿ တပ္ပုရိသေ.

໓໓໓, ໓໔໔. ໃນຕັບປຸຣິສະສະມາດ, ມີການແປງ 'ນະ' ເປັນ 'ອະ'.

---

နဿ ပဒဿ တပ္ပုရိသေ ဥတ္တရပဒေ အတ္တံ ဟောတိ.

ເມື່ອມີບົດຫຼັງຕາມມາໃນຕັບປຸຣິສະສະມາດ, ມີການແປງ 'ນະ' ບົດ ເປັນ 'ອະ'.

---

နဗြာဟ္မဏော အဗြာဟ္မဏော, အဝသလော, အဘိက္ခု, အပဉ္စဝဿံ, အပဉ္စဂဝံ.

ບໍ່ແມ່ນພຣາມ ຊື່ວ່າ ອະພຣາມມະໂນ (abrāhmaṇo), ບໍ່ແມ່ນຄົນຖອຍ ຊື່ວ່າ ອະວະສະໂລ (avasalo), ບໍ່ແມ່ນພິກຂຸ ຊື່ວ່າ ອະພິກຂຸ (abhikkhu), ບໍ່ແມ່ນຫ້າພັນສາ ຊື່ວ່າ ອະປັນຈະວັດສັງ (apañcavassaṃ), ບໍ່ແມ່ນງົວຫ້າໂຕ ຊື່ວ່າ ອະປັນຈະຄະວັງ (apañcagavaṃ).

---

၃၃၄, ၃၄၅. သရေ အန.

໓໓໔, ໓໔໕. ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງເປັນ 'ອະນະ'.

---

နဿ ပဒဿ တပ္ပုရိသေ အန အာဒေသော ဟောတိ သရေ ပရေ.

ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງໃນຕັບປຸຣິສະສະມາດ, ມີການແປງ 'ນະ' ບົດ ເປັນ 'ອະນະ'.

---

န အဿော အနဿော, အနိဿရော, အနရိယော.

ບໍ່ແມ່ນມ້າ ຊື່ວ່າ ອະນັດໂສ (anasso), ບໍ່ແມ່ນຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ອະນິດສະໂຣ (anissaro), ບໍ່ແມ່ນພຣະອະລິຍະ ຊື່ວ່າ ອະນະລິໂຍ (anariyo).

---

၃၃၅, ၃၄၆. ကဒ [Pg.180] ကုဿ.

໓໓໕, ໓໔໖. ມີການແປງ 'ກຸ' ເປັນ 'ກະທະ'.

---

ကုဣစ္စေတဿ ကဒ ဟောတိ သရေ ပရေ.

ມີການແປງ 'ກຸ' ນີ້ ເປັນ 'ກະທະ' ເມື່ອມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ကုစ္ဆိတံ အန္နံ ကဒန္နံ, ကုစ္ဆိတံ အသနံ ကဒဿနံ.

ເຂົ້າອັນໜ້າກຽດ ຊື່ວ່າ ກະທັນນັງ (kadannaṃ), ອາຫານອັນໜ້າກຽດ ຊື່ວ່າ ກະທັດສະນັງ (kadasanaṃ).

---

သရေတိ ကိမတ္ထံ? ကုစ္ဆိတာ ဒါရာ ယေသံ (အပုညကာရာနံ) တေ ဟောန္တီတိ ကုဒါရာ, ကုဇနာ. ဧဝံ ကုပုတ္တာ, ကုဂေဟာ, ကုဝတ္ထာ, ကုဒါသာ.

ຄຳວ່າ 'ສະເຣ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ເມື່ອບໍ່ມີສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ເຊັ່ນ: ພັນລະຍາອັນໜ້າກຽດ ຂອງຊົນທັງຫຼາຍ (ຜູ້ກະທຳບາບ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຢູ່, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ ກຸດາຣາ (kudārā), ຄົນຊົ່ວ ຊື່ວ່າ ກຸຊະນາ (kujanā). ເຊັ່ນດຽວກັນ ກຸປຸດຕາ (kuputtā), ກຸເຄຫາ (kugehā), ກຸວັດຖາ (kuvatthā), ກຸດາສາ (kudāsā).

---

၃၃၆, ၃၄၇. ကာ’ပ္ပတ္ထေသု စ.

໓໓໖, ໓໔໗. ແລະມີການແປງເປັນ 'ກາ' ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ນ້ອຍ.

---

ကုဣစ္စေတဿ ကာ ဟောတိ အပ္ပတ္ထေသု စ.

ມີການແປງ 'ກຸ' ນີ້ ເປັນ 'ກາ' ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ນ້ອຍ ນຳດ້ວຍ.

---

ကာလဝဏံ, ကာပုပ္ဖံ.

ເກືອນ້ອຍ ຊື່ວ່າ ກາລະວະນັງ (kālavaṇaṃ), ດອກໄມ້ນ້ອຍ ຊື່ວ່າ ກາປຸບຜັງ (kāpupphaṃ).

---

ဗဟုဝစနဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? ကုဣစ္စေတဿ အနပ္ပတတ္ထေသုပိ ကွစိ ကာ ဟောတိ, ကာပုရိသာ.

ການຖືເອົາພະຫຸວະຈະນະມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການແປງ 'ກຸ' ເປັນ 'ກາ' ໃນຄວາມໝາຍອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມໝາຍວ່ານ້ອຍໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ: ບຸລຸດຊົ່ວ ຊື່ວ່າ ກາປຸຣິສາ (kāpurisā).

---

၃၃၇, ၃၅၀. ကွစိ သမာသန္တဂတာနမကာရန္တော.

໓໓໗, ໓໕໐. ໃນບາງບ່ອນ ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງນາມສັບທີ່ຢູ່ທ້າຍສະມາດ ຍ່ອມເປັນ 'ອະ' ອັກສອນ.

---

သမာသန္တဂတာနံ နာမာနမန္တော သရော ကွစိ အကာရော ဟောတိ.

ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງນາມສັບທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ທ້າຍສະມາດ ຍ່ອມເປັນ 'ອະ' ອັກສອນ ໃນບາງບ່ອນ.

---

ဒေဝါနံ ရာဇာ ဒေဝရာဇော, ဒေဝရာဇာ, ဒေဝါနံ သခါ ဒေဝသခေါ, ဒေဝသခါ, ပဉ္စ အဟာနိ ပဉ္စာဟံ, သတ္တာဟံ, ပဉ္စဂဝံ, ဆတ္တုပါဟနံ, ဥပသရဒံ, ဝိသာလက္ခော, ဝိမုခေါ.

ພະຍາແຫ່ງເທວະດາທັງຫຼາຍ ຊື່ວ່າ ເທວະຣາໂຊ (devarājo) ຫຼື ເທວະຣາຊາ (devarājā), ສະຫາຍແຫ່ງເທວະດາທັງຫຼາຍ ຊື່ວ່າ ເທວະສະໂຂ (devasakho) ຫຼື ເທວະສະຂາ (devasakhā), ຫ້າວັນ ຊື່ວ່າ ປັນຈະຫັງ (pañcāhaṃ), ເຈັດວັນ ຊື່ວ່າ ສັດຕາຫັງ (sattāhaṃ), ງົວຫ້າໂຕ ຊື່ວ່າ ປັນຈະຄະວັງ (pañcagavaṃ), ຮົ່ມແລະເກີບ ຊື່ວ່າ ສັດຕຸປາຫະນັງ (chattupāhanaṃ), ໃກ້ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ ຊື່ວ່າ ອຸປະສະຣະທັງ (upasaradaṃ), ຜູ້ມີຕາໂຕ ຊື່ວ່າ ວິສາລັກໂຂ (visālakkho), ຜູ້ມີໜ້າເບືອນໜີ ຊື່ວ່າ ວິມຸໂຂ (vimukho).

---

ကာရဂ္ဂဟဏံ [Pg.181] ကိမတ္ထံ? အာကာရန္တ ဣကာရန္တာ စ ဟောန္တိ, ပစ္စက္ခာ ဓမ္မာ ယဿ သောယန္တိ ပစ္စက္ခဓမ္မာ, သုရဘိနော ဂန္ဓော သုရဘိဂန္ဓိ, သုန္ဒရော ဂန္ဓော သုဂန္ဓိ, ပူတိနော ဂန္ဓော ပူတိဂန္ဓိ, ကုစ္ဆိတော ဂန္ဓော ကုဂန္ဓိ, ဒုဋ္ဌု ဂန္ဓော ယဿ သောယန္တိ ဒုဂန္ဓိ, ပူတိ ဧဝ ဂန္ဓော ပူတိဂန္ဓိ.

ການຖືເອົາ 'ກາຣະ' ອັກສອນ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການແປງເປັນ 'ອາ' ແລະ 'ອິ' ອັກສອນ. ທຳທັງຫຼາຍອັນບຸກຄົນໃດເຫັນປະຈັກແລ້ວ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປັດຈະຂະທັມມາ (paccakkhadhammā), ກິ່ນແຫ່ງຂອງຫອມ ຊື່ວ່າ ສຸຣະພິຄັນທິ (surabhigandhi), ກິ່ນອັນດີ ຊື່ວ່າ ສຸຄັນທິ (sugandhi), ກິ່ນແຫ່ງຂອງເນົ່າ ຊື່ວ່າ ປູຕιຄັນທິ (pūtigandhi), ກິ່ນອັນໜ້າກຽດ ຊື່ວ່າ ກຸຄັນທິ (kugandhi), ກິ່ນເໝັນຂອງບຸກຄົນໃດມີຢູ່, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທຸກຄັນທິ (duggandhi), ກິ່ນເນົ່ານັ້ນເອງ ຊື່ວ່າ ປູຕιຄັນທິ (pūtigandhi).

---

နဒီအန္တာ စ ကတ္တုအန္တာ စ ကပစ္စယော ဟောတိ သမာသန္တေ.

ມີ 'ກະ' ປັດໄຈ ໃນທ້າຍສະມາດ ຫຼັງຈາກສັບທີ່ມີ 'ນະທີ' ເປັນທີ່ສຸດ ແລະສັບທີ່ມີ 'ກັດຕຸ' ເປັນທີ່ສຸດ.

---

ဗဟူ နဒိယော ယသ္မိံ သောယံ ဗဟုနဒိကော, ဇနပဒေါ. ဗဟဝေါ ကတ္တာရော ယဿ သောယံ ဗဟုကတ္တုကော, ပုရိသော.

ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍຫຼາຍໃນແວ່ນແຄວ້ນໃດ, ແວ່ນແຄວ້ນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຫຸນະທິໂກ (bahunadiko), ຄືຊົນນະບົດ. ຜູ້ເຮັດທັງຫຼາຍຫຼາຍຂອງບຸກຄົນໃດມີຢູ່, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຫຸກັດຕຸໂກ (bahukattuko), ຄືບຸກຄົນ.

---

၃၃၈, ၃၅၆. နဒိမှာ စ.

໓໓໘, ໓໕໖. ແລະຫຼັງຈາກນະທີສັບ.

---

နဒိမှာ စ ကပစ္စယော ဟောတိ သမာသန္တေ.

ແລະມີ 'ກະ' ປັດໄຈ ໃນທ້າຍສະມາດ ຫຼັງຈາກນະທີສັບ.

---

ဗဟူ နဒိယော ယသ္မိံ သောယန္တိ ဗဟုနဒိကော. ဗဟူ ကန္တိယော ယဿ သောယန္တိ ဗဟုကန္တိကော. ဗဟုနာရိကော.

ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍຫຼາຍໃນແວ່ນແຄວ້ນໃດ, ແວ່ນແຄວ້ນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຫຸນະທິໂກ (bahunadiko). ຄວາມງາມທັງຫຼາຍຫຼາຍຂອງບຸກຄົນໃດມີຢູ່, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພະຫຸກັນຕິໂກ (bahukantiko). ພະຫຸນາຣິໂກ (bahunāriko).

---

၃၃၉, ၃၅၈. ဇာယာယ တုဒံ ဇာနိ ပတိမှိ.

໓໓໙, ໓໕໘. ເມື່ອມີ 'ປະຕິ' ສັບຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ 'ຊາຍາ' ເປັນ 'ທຸທັງ' ແລະ 'ຊານິ'.

---

ဇာယာဣစ္စေတာယ တုဒံ ဇာနိဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ပတိမှိ ပရေ.

ເມື່ອມີ 'ປະຕິ' ສັບຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ມີການແປງ 'ຊາຍາ' ນີ້ ເປັນ 'ທຸທັງ' ແລະ 'ຊານິ'.

---

တုဒံပတီ, ဇာနိပတီ.

ທຸທັງປະຕີ (tudaṃpatī), ຊານິປະຕີ (jānipatī).

---

၃၄၀, ၃၅၅. ဓနုမှာ စ.

໓໔໐, ໓໕໕. ແລະຫຼັງຈາກທະນຸສັບ.

---

ဓနုမှာ စ အာပစ္စယော ဟောတိ သမာသန္တေ.

ແລະມີ 'ອາ' ປັດໄຈ ໃນທ້າຍສະມາດ ຫຼັງຈາກທະນຸສັບ.

---

ဂါဏ္ဍီဝေါ [Pg.182] ဓနု ယဿ သောယံ ဂါဏ္ဍီဝဓနွာ.

ຄັນທະນູອັນມີຂໍ້ຂອງບຸກຄົນໃດມີຢູ່, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ການທິວະທັນວາ (gāṇḍīvadhanvā).

---

၃၄၁, ၃၃၆. အံ ဝိဘတ္တီနမကာရန္တာ အဗျယီဘာဝါ.

໓໔໑, ໓໓໖. ຫຼັງຈາກອັບພະຍະຍີພາວະສະມາດ ທີ່ລົງທ້າຍດ້ວຍ 'ອະ' ອັກສອນ, ວິພັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເປັນ 'ອັງ'.

---

တသ္မာ အကာရန္တာ အဗျယီဘာဝသမာသာ ပရာသံ ဝိဘတ္တီနံ ကွစိ အံ ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກອັບພະຍະຍີພາວະສະມາດ ທີ່ລົງທ້າຍດ້ວຍ 'ອະ' ອັກສອນນັ້ນ, ວິພັດທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມເປັນ 'ອັງ' ໃນບາງບ່ອນ.

---

အဓိစိတ္တံ, ယထာဝုဍ္ဎံ, ဥပကုမ္ဘံ, ယာဝဇီဝံ, တိရောပဗ္ဗတံ, တိရောပါကာရံ, တိရောကုဋ္ဋံ, အန္တောပါသာဒံ.

ອະທິຈິດຕັງ (adhicittaṃ), ຍະຖາວຸດທັງ (yathāvuḍḍhaṃ), ອຸປະຄຸມພັງ (upakumbhaṃ), ຍາວະຊີວັງ (yāvajīvaṃ), ຕິໂຣປັບພະຕັງ (tiropabbataṃ), ຕິໂຣປາການັງ (tiropākāraṃ), ຕິໂຣkຸດຕັງ (tirokuṭṭaṃ), ອັນໂຕປາສາດັງ (antopāsādaṃ).

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? အဓိစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

ຄຳວ່າ 'ກວະຈິ' ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ໃນບາງບ່ອນ ເຊັ່ນ: ແຫ່ງຈິດອັນຍິ່ງ ຂອງພິກຂຸ (adhicittassa bhikkhuno).

---

၃၄၂, ၃၃၇. သရော ရဿော နပုံသကေ.

໓໔໒, ໓໓໗. ໃນນະປຸງສະກະລິງ, ສະຫຼະ ຍ່ອມເປັນລັດສະຫະ.

---

နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ အဗျယီဘာဝသမာသဿ လိင်္ဂဿ သရော ရဿော ဟောတိ.

ສະຫຼະຂອງລິງແຫ່ງອັບພະຍະຍີພາວະສະມາດ ທີ່ເປັນໄປໃນນະປຸງສະກະລິງ ຍ່ອມເປັນລັດສະຫະ.

---

ကုမာရီသု အဓိကိစ္စ ပဝတ္တတိ ကထာ ဣတိ အဓိကုမာရိ. ဥပဝဓု, ဥပဂင်္ဂံ, ဥပမဏိကံ.

ວາຈາເປັນເຄື່ອງກ່າວ ຍ່ອມເປັນໄປ ປາຣົບ ເດັກຍິງທັງຫຼາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະທິກຸມາຣິ (adhikumāri). ອຸປະວະທຸ (upavadhu), ອຸປະຄັງຄັງ (upagaṅgaṃ), ອຸປະມະນິກັງ (upamaṇikaṃ).

---

၃၄၃, ၃၃၈. အညသ္မာ လောပေါ စ.

໓໔໓, ໓໓໘. ແລະມີການລົບວິພັດ ຫຼັງຈາກສັບອື່ນ.

---

အညသ္မာ အဗျယီဘာဝသမာသာ အနကာရန္တာ ပရာသံ ဝိဘတ္တီနံ လောပေါ စ ဟောတိ.

ແລະມີການລົບວິພັດທັງຫຼາຍເບື້ອງຫຼັງ ຈາກອັບພະຍະຍີພາວະສະມາດອື່ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນອະກາຣັນ.

---

အဓိတ္ထိ, အဓိကုမာရိ, ဥပဝဓု.

ອະທິດຖິ (adhitthi), ອະທິກຸມາຣິ (adhikumāri), ອຸປະວະທຸ (upavadhu).

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ သမာသကပ္ပော သတ္တမော ကဏ္ဍော.

ສະມາດສາກັນ ທີ່ເຈັດ ໃນນາມມະກັນ ຈົບເທົ່ານີ້.

---

သမာသကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ສະມາດສາກັນ ຈົບແລ້ວ.

---

၅. တဒ္ဓိတကပ္ပ

໕. ຕັດທິຕະກັນ

---

အဋ္ဌမကဏ္ဍ

ກັນທີ່ແປດ

---

၃၄၄, ၃၆၁. ဝါဏ’ပစ္စေ[Pg.183].

໓໔໔, ໓໖໑. ລົງ 'ນະ' ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ລູກຫຼານ ບາງບ່ອນ.

---

ဏပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’ မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ລົງ 'ນະ' ປັດໄຈ ບາງບ່ອນ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຫຼານຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ဝသိဋ္ဌဿ အပစ္စံ ဝါသိဋ္ဌော, ဝသိဋ္ဌဿ အပစ္စံ ဝါ, ဝသိဋ္ဌဿ အပစ္စံ ဝါသိဋ္ဌီ, ဝသိဋ္ဌဿ အပစ္စံ ဝါသိဋ္ဌံ. ဧဝံ ဘာရဒွါဇော, ဘာရဒွါဇီ, ဘာရဒွါဇံ. ဂေါတမော, ဂေါတမီ, ဂေါတမံ. ဝါသုဒေဝေါ, ဝါသုဒေဝီ, ဝါသုဒေဝံ. ဗာလဒေဝေါ, ဗာလဒေဝီ, ဗာလဒေဝံ. ဝေသာမိတ္တော, ဝေသာမိတ္တီ ဝေသာမိတ္တံ.

ລູກຫຼານຂອງວະສິດຖະ ຊື່ວ່າ ວາສິດໂຖ (vāsiṭṭho) ຫຼື ວາສິດຖີ (vāsiṭṭhī) ຫຼື ວາສິດຖັງ (vāsiṭṭhaṃ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ພາຣະທວາໂຊ (bhāradvājo), ພາຣະທວາຊີ (bhāradvājī), ພາຣະທວາຊັງ (bhāradvājaṃ). ໂຄຕະໂມ (gotamo), ໂຄຕະມີ (gotamī), ໂຄຕະມັງ (gotamaṃ). ວາສຸເທໂວ (vāsudevo), ວາສຸເທວີ (vāsudevī), ວາສຸເທວັງ (vāsudevaṃ). ພາລະເທໂວ (bāladevo), ພາລະເທວີ (bāladevī), ພາລະເທວັງ (bāladevaṃ). ເວສາມິດໂຕ (vesāmitto), ເວສາມິດຕີ (vesāmittī), ເວສາມິດຕັງ (vesāmittaṃ).

---

၃၄၅, ၃၆၆. ဏာယန ဏာန ဝစ္ဆာဒိတော.

໓໔໕, ໓໖໖. ລົງ 'ນາຍະນະ' ແລະ 'ນານະ' ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກວັດຈະສັບເປັນຕົ້ນ.

---

တသ္မာ ဝစ္ဆာဒိတော ဂေါတ္တဂဏတော ဏာယနဏာနပစ္စယာ ဟောန္တိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ລົງ 'ນາຍະນະ' ແລະ 'ນານະ' ປັດໄຈ ບາງບ່ອນ ຫຼັງຈາກໂຄດຕະກຸນມີວັດຈະສັບເປັນຕົ້ນນັ້ນ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຫຼານຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ဝစ္ဆဿ အပစ္စံဝစ္ဆာယနော, ဝစ္ဆာနော, ဝစ္ဆဿ အပစ္စံ ဝါ, ဝစ္ဆဿ အပစ္စံ ဝစ္ဆာယနီ, ဝစ္ဆာနီ, ဝစ္ဆဿ အပစ္စံ ဝစ္ဆာယနံ, ဝစ္ဆာနံ. သကဋဿ အပစ္စံ သာကဋာယနော, သာကဋာနော[Pg.184], သကဋဿ အပစ္စံ ဝါ, သာကဋာယနီ, သာ ကဋာနီ, သာကဋာယနံ, သာကဋာနံ. ဧဝံ ကဏှာယနော, ကဏှာနော, ကဏှဿ အပစ္စံ ဝါ. ကဏှာယနီ, ကဏှာနီ, ကဏှာယနံ, ကဏှာနံ. အဂ္ဂိဝေဿာယနော, အဂ္ဂိဝေဿာနော, အဂ္ဂိဝေဿာယနီ, အဂ္ဂိဝေဿာနီ, အဂ္ဂိဝေဿာယနံ, အဂ္ဂိဝေဿာနံ. ဂစ္ဆာယနော, ဂစ္ဆာနော, ဂစ္ဆာယနီ, ဂစ္ဆာနီ, ဂစ္ဆာယနံ, ဂစ္ဆာနံ. ကပ္ပာယနော, ကပ္ပာနော, ကပ္ပာယနီ, ကပ္ပာနီ, ကပ္ပာယနံ, ကပ္ပာနံ. မောဂ္ဂလ္လာယနော, မောဂ္ဂလ္လာနော, မောဂ္ဂလ္လာယနီ, မောဂ္ဂလ္လာနီ, မောဂ္ဂလ္လာယနံ, မောဂ္ဂလ္လာနံ. မုဉ္စာယနော, မုဉ္စာနော, မုဉ္စာယနီ, မုဉ္စာနီ, မုဉ္စာယနံ, မုဉ္စာနံ. သံဃာယနော, သံဃာနော, သံဃာယနီ, သံဃာနီ, သံဃာယနံ, သံဃာနံ. လောမာယနော, လောမာနော, လောမာယနီ, လောမာနီ, လောမာယနံ, လောမာနံ, သာကမာယနော, သာကမာနော, သာကမာယနီ, သာကမာနီ, သာကမာယနံ, သာကမာနံ. နာရာယနော, နာရာနော, နာရာယနီ, နာရာနီ, နာရာယနံ, နာရာနံ. စောရာယနောစောရာနော, စောရာယနီ, စောရာနီ, စောရာယနံ, စောရာနံ, အာဝသာလာယနော, အာဝသာလာနော, အာဝသာလာယနီ, အာဝသာလာနီ, အာဝသာလာယနံ, အာဝသာလာနံ. ဒွေပါယနော, ဒွေပါနော, ဒွေပါယနီ, ဒွေပါနီ, ဒွေပါယနံ, ဒွေပါနံ. ကုဉ္စာယနော, ကုဉ္စာနော, ကုဉ္စာယနီ, ကုဉ္စာနီ, ကုဉ္စာယနံ, ကုဉ္စာနံ. ကစ္စာယနော, ကစ္စာနော, ကစ္စာယနီ, ကစ္စာနီ, ကစ္စာယနံ, ကစ္စာနံ.

ລູກຫຼານຂອງວັດຈະ ຊື່ວ່າ ວັດຊາຍະໂນ (vacchāyano), ວັດຊາໂນ (vacchāno) ຫຼື ວັດຊາຍະນີ (vacchāyanī), ວັດຊານີ (vacchānī) ຫຼື ວັດຊາຍະນັງ (vacchāyanaṃ), ວັດຊານັງ (vacchānaṃ). ລູກຫຼານຂອງສະກະຕະ ຊື່ວ່າ ສາກະຕາຍະໂນ (sākaṭāyano), ສາກະຕາໂນ (sākaṭāno) ຫຼື ສາກະຕາຍະນີ (sākaṭāyanī), ສາກະຕານີ (sākaṭānີ), ສາກະຕາຍະນັງ (sākaṭāyanaṃ), ສາກະຕານັງ (sākaṭānaṃ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ກັນຫາຍະໂນ (kaṇhāyano), ກັນຫາໂນ (kaṇhāno), ກັນຫາຍະນີ (kaṇhāyanī), ກັນຫານີ (kaṇhānີ), ກັນຫາຍະນັງ (kaṇhāyanaṃ), ກັນຫານັງ (kaṇhānaṃ). ອັກຄິເວດສາຍະໂນ (aggivessāyano), ອັກຄິເວດສາໂນ (aggivessāno), ອັກຄິເວດສາຍະນີ (aggivessāyanī), ອັກຄິເວດສານີ (aggivessānີ), ອັກຄິເວດສາຍະນັງ (aggivessāyanaṃ), ອັກຄິເວດສານັງ (aggivessānaṃ). ຄັດຊາຍະໂນ (gacchāyano), ຄັດຊາໂນ (gacchāno), ຄັດຊາຍະນີ (gacchāyanī), ຄັດຊານີ (gacchānີ), ຄັດຊາຍະນັງ (gacchāyanaṃ), ຄັດຊານັງ (gacchānaṃ). ກັບປາຍະໂນ (kappāyano), ກັບປາໂນ (kappāno), ກັບປາຍະນີ (kappāyanī), ກັບປານີ (kappānີ), ກັບປາຍະນັງ (kappāyanaṃ), ກັບປານັງ (kappānaṃ). ມົກຄັນລາຍະໂນ (moggallāyano), ມົກຄັນລາໂນ (moggallāno), ມົກຄັນລາຍະນີ (moggallāyanī), ມົກຄັນລານີ (moggallānີ), ມົກຄັນລາຍະນັງ (moggallāyanaṃ), ມົກຄັນລານັງ (moggallānaṃ). ມຸນຈາຍະໂນ (muñcāyano), ມຸນຈາໂນ (muñcāno), ມຸນຈາຍະນີ (muñcāyanī), ມຸນຈານີ (muñcānີ), ມຸນຈາຍະນັງ (muñcāyanaṃ), ມຸນຈານັງ (muñcānaṃ). ສັງຄາຍະໂນ (saṅghāyano), ສັງຄາໂນ (saṅghāno), ສັງຄາຍະນີ (saṅghāyanī), ສັງຄານີ (saṅghānີ), ສັງຄາຍະນັງ (saṅghāyanaṃ), ສັງຄານັງ (saṅghānaṃ). ໂລມາຍະໂນ (lomāyano), ໂລມາໂນ (lomāno), ໂລມາຍະນີ (lomāyanī), ໂລມານີ (lomānີ), ໂລມາຍະນັງ (lomāyanaṃ), ໂລມານັງ (lomānaṃ). ສາກະມາຍະໂນ (sākamāyano), ສາກະມາໂນ (sākamāno), ສາກະມາຍະນີ (sākamāyanī), ສາກະມານີ (sākamānີ), ສາກະມາຍະນັງ (sākamāyanaṃ), ສາກະມານັງ (sākamānaṃ). ນາຣາຍະໂນ (nārāyano), นາຣາໂນ (nārāno), ນາຣາຍະນີ (nārāyanī), ນາຣານີ (nārānີ), ນາຣາຍະນັງ (nārāyanaṃ), ນາຣານັງ (nārānaṃ). ໂຈຣາຍະໂນ (corāyano), ໂຈຣາໂນ (corāno), ໂຈຣາຍະນີ (corāyanī), ໂຈຣານີ (corānີ), ໂຈຣາຍະນັງ (corāyanaṃ), ໂຈຣານັງ (corānaṃ). ອາວາສາລາຍະໂນ (āvasālāyano), ອາວາສາລາໂນ (āvasālāno), ອາວາສາລາຍະນີ (āvasālāyanī), ອາວາສາລານີ (āvasālānີ), ອາວາສາລາຍະນັງ (āvasālāyanaṃ), ອາວາສາລານັງ (āvasālānaṃ). ເທວປາຍະໂນ (dvepāyano), ເທວປາໂນ (dvepāno), ເທວປາຍະນີ (dvepāyanī), ເທວປານີ (dvepānີ), ເທວປາຍະນັງ (dvepāyanaṃ), ເທວປານັງ (dvepānaṃ). ກຸນຈາຍະໂນ (kuñcāyano), ກຸນຈາໂນ (kuñcāno), ກຸນຈາຍະນີ (kuñcāyanī), ກຸນຈານີ (kuñcānີ), ກຸນຈາຍະນັງ (kuñcāyanaṃ), ກຸນຈານັງ (kuñcānaṃ). ກັດຈາຍະໂນ (kaccāyano), ກັດຈາໂນ (kaccāno), ກັດຈາຍະນີ (kaccāyanī), ກັດຈານີ (kaccānີ), ກັດຈາຍະນັງ (kaccāyanaṃ), ກັດຈານັງ (kaccānaṃ).

---

၃၄၆, ၃၆၇. ဏေယျော [Pg.185] ကတ္တိကာဒီဟိ.

໓໔໖, ໓໖໗. ລົງ 'ເນຍຍະ' ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັບມີກັດຕິກາເປັນຕົ້ນ.

---

တေဟိ ဂေါတ္တဂဏေဟိ ကတ္တိကာဒီဟိ ဏေယျပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ລົງ 'ເນຍຍະ' ປັດໄຈ ບາງບ່ອນ ຫຼັງຈາກໂຄດຕະກຸນມີກັດຕິກາເປັນຕົ້ນນັ້ນ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຫຼານຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ကတ္တိကာယ အပစ္စံ ကတ္တိကေယျော, ကတ္တိကာယ အပစ္စံ ဝါ. ဧဝံ ဝေနတေယျော, ရောဟိဏေယျော, ဂင်္ဂေယျော, ကဒ္ဒမေယျော, နာဒေယျော, အာလေယျော, အာဟေယော, ကာမေယျော, သုစိယာ အပစ္စံ သောစေယျော, သာလေယျော, ဗာလေယျော, မာလေယျော, ကာလေယျော.

ລູກຂອງນາງກັດຕິກາ ຊື່ວ່າ ກັດຕິເກຍຍະ (ຫຼື ລູກຂອງນາງກັດຕິກາ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ເວນະເຕຍຍະ, ໂຣຫິເນຍຍະ, ຄັງເຄຍຍະ, ກັດທະເມຍຍະ, ນາເທຍຍະ, ອາເລຍຍະ, ອາເຮຍຍະ, ກາເມຍຍະ, ລູກຂອງນາງສຸຈິ ຊື່ວ່າ ໂສເຈຍຍະ, ສາເລຍຍະ, ພາເລຍຍະ, ມາເລຍຍະ, ກາເລຍຍະ.

---

၃၄၇, ၃၆၈. အတော ဏိ ဝါ.

໓໔໗, ໓໖໘. ຫຼັງຈາກ ອະ-ອັກສອນ ລົງ ນິ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

တသ္မာ အကာရတော ဏိပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກ ອະ-ອັກສອນ ນັ້ນ ລົງ ນິ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ဒက္ခဿ အပစ္စံ ဒက္ခိ, ဒက္ခဿ အပစ္စံ ဝါ. ဒုဏဿ အပစ္စံ ဒေါဏိ, ဒုဏဿ အပစ္စံ ဝါ, ဧဝံ ဝါသဝိ, သကျပုတ္တိ, နာဋပုတ္တိ, ဒါသပုတ္တိ, ဒါသဝိ, ဝါရုဏိ, ဂဏ္ဍိ, ဗာလဒေဝိ, ပါဝကိ, ဇေနဒတ္တိ, ဗုဒ္ဓိ, ဓမ္မိ, သံဃိ, ကပ္ပိ, အနုရုဒ္ဓိ.

ລູກຂອງທັກຂະ ຊື່ວ່າ ທັກຂິ (ຫຼື ລູກຂອງທັກຂະ ກໍໄດ້). ລູກຂອງທຸນະ ຊື່ວ່າ ໂທນິ (ຫຼື ລູກຂອງທຸນະ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ວາສະວິ, ສັກກະປຸດຕິ, ນາຕະປຸດຕິ, ທາສະປຸດຕິ, ທາສະວິ, ວາລຸນິ, ຄັນທິ, ພາລະເທວິ, ປາວະກິ, ເຊນະທັດຕິ, ພຸດທິ, ທັມມິ, ສັງຄິ, ກັບປິ, ອະນຸຣຸດທິ.

---

ဝါတိ ဝိကပ္ပနတ္ထေန ဏိကပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ. သကျပုတ္တဿ အပစ္စံ သကျပုတ္တိကော. ဧဝံ နာဋပုတ္တိကော, ဇေနဒတ္တိကော.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີຄວາມໝາຍວ່າ ທາງເລືອກ, ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງມີການລົງ ນິກະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຂອງຜູ້ນັ້ນ'. ລູກຂອງສັກກະປຸດຕະ ຊື່ວ່າ ສັກກະປຸດຕິໂກ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ນາຕະປຸດຕິໂກ, ເຊນະທັດຕິໂກ.

---

၁၄၈, ၃၇၁. ဏဝေါ’ [Pg.186] ပကွာဒီဟိ.

໑໔໘, ໓໗໑. ຫຼັງຈາກ ອຸປະຄຸ ເປັນຕົ້ນ ລົງ ນະວະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ဥပကုဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဏဝပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກ ອຸປະຄຸ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ ລົງ ນະວະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ဥပကုဿ အပစ္စံ ဩပကဝေါ, ဥပကုဿ အပစ္စံ ဝါ. မနုနော အပစ္စံ မာနဝေါ, မနုနော အပစ္စံ ဝါ. ဘဂ္ဂုဿ အပစ္စံ ဘဂ္ဂဝေါ, ဘဂ္ဂုဿ အပစ္စံ ဝါ, ပဏ္ဍုဿ အပစ္စံ ပဏ္ဍဝေါ, ပဏ္ဍုဿ အပစ္စံ ဝါ, ဗဟုဿ အပစ္စံ ဗာဟဝေါ, ဗဟုဿ အပစ္စံ ဝါ.

ລູກຂອງອຸປະຄຸ ຊື່ວ່າ ໂອປະຄະໂວ (ຫຼື ລູກຂອງອຸປະຄຸ ກໍໄດ້). ລູກຂອງມະນູ ຊື່ວ່າ ມານະໂວ (ຫຼື ລູກຂອງມະນູ ກໍໄດ້). ລູກຂອງພັກຄຸ ຊື່ວ່າ ພັກຄະໂວ (ຫຼື ລູກຂອງພັກຄຸ ກໍໄດ້), ລູກຂອງປັນທຸ ຊື່ວ່າ ປັນທະໂວ (ຫຼື ລູກຂອງປັນທຸ ກໍໄດ້), ລູກຂອງພະຫຸ ຊື່ວ່າ ພາຫະໂວ (ຫຼື ລູກຂອງພະຫຸ ກໍໄດ້).

---

၃၄၉, ၃၇၂. ဏေရ ဝိဓဝါဒိတော.

໓໔໙, ໓໗໒. ຫຼັງຈາກ ວິທະວາ ເປັນຕົ້ນ ລົງ ເນຣະ-ປັດໄຈ.

---

တသ္မာ ဝိဓဝါဒိတော ဏေရပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ‘‘တဿာပစ္စ’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກ ວິທະວາ ເປັນຕົ້ນນັ້ນ ລົງ ເນຣະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ 'ລູກຂອງຜູ້ນັ້ນ'.

---

ဝိဓဝါယ အပစ္စံ ဝေဓဝေရော, ဝိဓဝါယ အပစ္စံ ဝါ. ဗန္ဓုကိယာ အပစ္စံ ဗန္ဓုကေရော, ဗန္ဓုကိယာ အပစ္စံ ဝါ. သမဏဿ အပစ္စံ သာမဏေရော, သမဏဿ အပစ္စံ ဝါ. ဧဝံ သာမဏေရီ, သာမဏေရံ, နာဠိကေရော, နာဠိကေရီ, နာဠိကေရံ.

ລູກຂອງຍິງໝ້າຍ ຊື່ວ່າ ເວທະເວຣະ (ຫຼື ລູກຂອງຍິງໝ້າຍ ກໍໄດ້). ລູກຂອງຍິງແພດສະຍາ ຊື່ວ່າ ພັນທຸເກຣະ (ຫຼື ລູກຂອງຍິງແພດສະຍາ ກໍໄດ້). ລູກຂອງສະມະນະ ຊື່ວ່າ ສາມະເນຣະ (ຫຼື ລູກຂອງສະມະນະ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ສາມະເນຣີ, ສາມະເນຣັງ, ນາລີເກຣະ, ນາລີເກຣີ, ນາລີເກຣັງ.

---

၃၅၀, ၃၇၃. ယေန ဝါ သံသဋ္ဌံ တရတိ စရတိ ဝဟတိ ဏိကော.

໓໕໐, ໓໗໓. ລົງ ນິກະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ: ປະສົມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ຂ້າມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ໄປດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ຫຼື ຫາບຫາມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

ယေန ဝါ သံသဋ္ဌံ, ယေန ဝါ တရတိ, ယေန ဝါ စရတိ, ယေန ဝါ ဝဟတိ ဣစ္စေတေသွတ္ထေသု ဏိကပစ္စယော ဟောတိ ဝါ.

ລົງ ນິກະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ໃນຄວາມໝາຍເຫຼົ່ານີ້ວ່າ: ປະສົມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ຂ້າມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ໄປດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ຫຼື ຫາບຫາມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ.

---

တိလေန [Pg.187] သံသဋ္ဌံ ဘောဇနံ တေလိကံ, တိလေန သံသဋ္ဌံ ဝါ. ဧဝံ ဂေါဠိကံ, ဃာတိကံ.

อาหารທີ່ປະສົມດ້ວຍງາ ຊື່ວ່າ ເຕລິກະ (ຫຼື ອາຫານທີ່ປະສົມດ້ວຍງາ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂຄລິກະ, ຄາຕິກະ.

---

နာဝါယ တရတီတိ နာဝိကော, နာဝါယ တရတိ ဝါ. ဧဝံ ဩဠုမ္ပိကော.

ຜູ້ໃດຂ້າມດ້ວຍເຮືອ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ນາວิໂກ (ຫຼື ຜູ້ຂ້າມດ້ວຍເຮືອ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂອລຸມປິໂກ.

---

သကဋေန စရတီတိ သာကဋိကော, သကဋေန စရတိ ဝါ. ဧဝံ ပတ္တိကော, ဒဏ္ဍိကော, ဓမ္မိကော, ပါဒိကော.

ຜູ້ໃດໄປດ້ວຍກວຽນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ສາກະຕິໂກ (ຫຼື ຜູ້ໄປດ້ວຍກວຽນ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ປັດຕິໂກ, ທັນທິໂກ, ທັມມິໂກ, ປາທິໂກ.

---

သီသေန ဝဟတီတိ သီသိကော, သီသေန ဝဟတိ ဝါ. အံသေန ဝဟတီတိ အံသိကော, အံသေန ဝဟတိ ဝါ. ဧဝံ ခန္ဓိကော, အင်္ဂုလိကော.

ຜູ້ໃດທູນດ້ວຍຫົວ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ສີສິໂກ (ຫຼື ຜູ້ທູນດ້ວຍຫົວ ກໍໄດ້). ຜູ້ໃດແບກດ້ວຍບ່າ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອັງສິໂກ (ຫຼື ຜູ້ແບກດ້ວຍບ່າ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ຂັນທິໂກ, ອັງຄຸລິໂກ.

---

ဝါတိ ဝိကပ္ပနတ္ထေန အညေသုပိ ဏိကပစ္စယော ဟောတိ. ရာဇဂဟေ ဝသတီတိ ရာဇဂဟိကော, ရာဇဂဟေ ဝသတိ ဝါ. ရာဇဂဟေ ဇာတော ရာဇဂဟိကော, ရာဇဂဟေ ဇာတော ဝါ. ဧဝံ မာဂဓိကော, သာဝတ္ထိကော, ကာပိလ ဝတ္ထိကော, ပါဋလိပုတ္တိကော, ဝေသာလိကော.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີຄວາມໝາຍວ່າ ທາງເລືອກ, ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງມີການລົງ ນິກະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍອື່ນໆ ນຳອີກ. ຜູ້ໃດອາໄສຢູ່ໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຣາຊະຄະຫິໂກ (ຫຼື ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ກໍໄດ້). ຜູ້ໃດເກີດໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ຊື່ວ່າ ຣາຊະຄະຫິໂກ (ຫຼື ຜູ້ເກີດໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ມາຄະທິໂກ, ສາວັດຖິໂກ, ກາປິລະວັດຖິໂກ, ປາຕະລິປຸດຕິໂກ, ເວສາລິໂກ.

---

၃၅၁, ၃၇၄. တမဓီတေ တေနကတာဒိ သန္နိဓာန နိယောဂ သိပ္ပ ဘဏ္ဍ ဇီဝိကတ္ထေသု စ.

໓໕໑, ໓໗໔. ແລະ ລົງ (ນິກະ-ປັດໄຈ) ໃນຄວາມໝາຍວ່າ: ຮຽນສິ່ງນັ້ນ, ເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນເປັນຕົ້ນ, ຕັ້ງຢູ່ໃນສິ່ງນັ້ນ, ປະກອບໃນສິ່ງນັ້ນ, ສິລະປະຂອງຜູ້ນັ້ນ, ສິນຄ້າຂອງຜູ້ນັ້ນ, ແລະ ອາຊີບຂອງຜູ້ນັ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

တမဓီတေ, တေနကတာဒိအတ္ထေ, တမှိ သန္နိဓာနာ, တတ္ထ နိယုတ္တော, တမဿ သိပ္ပံ, တမဿ ဘဏ္ဍံ, တမဿ ဇီဝိကံ ဣစ္စေတေသွတ္ထေသု စ ဏိကပစ္စယော ဟောတိ ဝါ.

ລົງ ນິກະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ໃນຄວາມໝາຍເຫຼົ່ານີ້ວ່າ: ຮຽນສິ່ງນັ້ນ, ເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນເປັນຕົ້ນ, ຕັ້ງຢູ່ໃນສິ່ງນັ້ນ, ປະກອບໃນສິ່ງນັ້ນ, ສິລະປະຂອງຜູ້ນັ້ນ, ສິນຄ້າຂອງຜູ້ນັ້ນ, ແລະ ອາຊີບຂອງຜູ້ນັ້ນ.

---

ဝိနယမဓီတေ [Pg.188] ဝေနယိကော, ဝိနယမဓီတေ ဝါ. ဧဝံ သုတ္တန္တိကော, အာဘိဓမ္မိကော, ဝေယျာကရဏိကော.

ຜູ້ໃດຮຽນພະວິນັຍ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ເວນາຍິໂກ (ຫຼື ຜູ້ຮຽນພະວິນັຍ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ສຸດຕັນຕິໂກ, ອາພິທັມມິໂກ, ເວຍຍາກະຣະນິໂກ.

---

ကာယေန ကတံ ကမ္မံ ကာယိကံ, ကာယေန ကတံ ကမ္မံ ဝါ. ဧဝံ ဝါစသိကံ, မာနသိကံ.

ກຳທີ່ເຮັດດ້ວຍກາຍ ຊື່ວ່າ ກາຍິກະ (ຫຼື ກຳທີ່ເຮັດດ້ວຍກາຍ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ວາຈະສິກະ, ມານະສິກະ.

---

သရီရေ သန္နိဓာနာ ဝေဒနာ သာရီရိကာ, သရီရေ သန္နိဓာနာ ဝါ, ဧဝံ မာနသိကာ.

ເວທະນາທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ ຊື່ວ່າ ສາຣີຣິກາ (ຫຼື ເວທະນາທາງກາຍ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ມານະສິກາ.

---

ဒွါရေ နိယုတ္တော ဒေါဝါရိကော, ဒွါရေ နိယုတ္တော ဝါ. ဧဝံ ဘဏ္ဍာဂါရိကော, နာဂရိကော, နာဝကမ္မိကော.

ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ເຝົ້າປະຕູ ຊື່ວ່າ ໂທວາຣิໂກ (ຫຼື ຄົນເຝົ້າປະຕູ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ພັນທາຄາຣິໂກ, ນາຄະຣິໂກ, นາວະກັມມິໂກ.

---

ဝီဏာ အဿ သိပ္ပံ ဝေဏိကော, ဝီဏာ အဿ သိပ္ပံ ဝါ. ဧဝံ ပါဏဝိကော, မောဒိင်္ဂိကော, ဝံသိကော.

ການດີດພິນເປັນສິລະປະຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເວນິໂກ (ຫຼື ຄົນດີດພິນ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ປານະວິໂກ, ໂມທິງຄິໂກ, ວັງສິໂກ.

---

ဂန္ဓော အဿ ဘဏ္ဍံ ဂန္ဓိကော, ဂန္ဓော အဿ ဘဏ္ဍံ ဝါ. ဧဝံ တေလိကော, ဂေါဠိကော.

ເຄື່ອງຫອມເປັນສິນຄ້າຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄັນທິໂກ (ຫຼື ຄົນຂາຍເຄື່ອງຫອມ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ເຕລິໂກ, ໂຄລິໂກ.

---

ဥရဗ္ဘံ ဟန္တွာ ဇီဝတီတိ ဩရဗ္ဘိကော, ဥရဗ္ဘံ ဟန္တွာ ဇီဝတိ ဝါ. မဂံ ဟန္တွာ ဇီဝတီတိ မာဂဝိကော, မဂံ ဟန္တွာ ဇီဝတိ ဝါ. ဧဝံ သောကရိကော, သာကုဏိကော.

ຜູ້ໃດຂ້າແກະແລ້ວລ້ຽງຊີບ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ໂອຣັບພິໂກ (ຫຼື ຄົນຂ້າແກະ ກໍໄດ້). ຜູ້ໃດຂ້າເນື້ອແລ້ວລ້ຽງຊີບ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ມາກະວິໂກ (ຫຼື ນາຍພານ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂສກະຣິໂກ, ສາກຸນິໂກ.

---

အာဒိဂ္ဂဟဏေန အညတ္ထာပိ ဏိက ပစ္စယော ယောဇေတဗ္ဗော. ဇာလေန ဟတော ဇာလိကော, ဇာလေန ဟတော ဝါ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ອາທິ' (ເປັນຕົ້ນ), ຄວນປະກອບ ນິກະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍອື່ນໆ ນຳອີກ. ສັດທີ່ຖືກຂ້າດ້ວຍດາງ ຊື່ວ່າ ຊາລິໂກ (ຫຼື ສັດທີ່ຖືກຂ້າດ້ວຍດາງ ກໍໄດ້).

---

သုတ္တေန ဗန္ဓော သုတ္တိကော, သုတ္တေန ဗန္ဓော ဝါ.

ສິ່ງທີ່ຖືກຜູກດ້ວຍດ້າຍ ຊື່ວ່າ ສຸດຕິໂກ (ຫຼື ສິ່ງທີ່ຖືກຜູກດ້ວຍດ້າຍ ກໍໄດ້).

---

စာပေါ [Pg.189] အဿ အာဝုဓော စာပိကော, စာပေါ အဿ အာဝုဓော ဝါ. ဧဝံ တောမရိကော, မုဂ္ဂရိကော, မောသလိကော.

ທະນູເປັນອາວຸດຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຈາປິໂກ (ຫຼື ນາຍທະນູ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂຕມະຣິໂກ, ມຸກຄະຣິໂກ, ໂມສະລິໂກ.

---

ဝါတော အဿ အာဗာဓော ဝါတိကော, ဝါတော အဿ အာဗာဓော ဝါ. ဧဝံ သေမှိကော, ပိတ္တိကော.

ລົມເປັນພະຍາດຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວາຕິໂກ (ຫຼື ຜູ້ປ່ວຍດ້ວຍໂລກລົມ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ເສມຫິໂກ, ປິດຕິໂກ.

---

ဗုဒ္ဓေ ပသန္နော ဗုဒ္ဓိကော, ဗုဒ္ဓေ ပသန္နော ဝါ. ဧဝံ ဓမ္မိကော, သံဃိကော.

ຜູ້ໃດເຫຼື້ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ ຊື່ວ່າ ພຸດທິໂກ (ຫຼື ຜູ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພະພຸດທະເຈົ້າ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ທັມມິໂກ, ສັງຄິໂກ.

---

ဗုဒ္ဓဿ သန္တကံ ဗုဒ္ဓိကံ, ဗုဒ္ဓဿ သန္တကံ ဝါ. ဧဝံ ဓမ္မိကံ, သံဃိကံ.

ຊັບສິນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ຊື່ວ່າ ພຸດທິກະ (ຫຼື ຊັບສິນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ທັມມິກະ, ສັງຄິກະ.

---

ဝတ္ထေန ကီတံ ဘဏ္ဍံ ဝတ္ထိကံ, ဝတ္ထေန ကီတံ ဘဏ္ဍံ ဝါ. ဧဝံ ကုမ္ဘိကံ, ဖာလိကံ, ကိံ ကဏိကံ, သောဝဏ္ဏိကံ.

ສິນຄ້າທີ່ຊື້ດ້ວຍຜ້າ ຊື່ວ່າ ວັດຖິກະ (ຫຼື ສິນຄ້າທີ່ຊື້ດ້ວຍຜ້າ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ຄຸມພິກະ, ພາລິກະ, ກິງກະນິກະ, ໂສວັນນິກະ.

---

ကုမ္ဘော အဿ ပရိမာဏံ ကုမ္ဘိကံ, ကုမ္ဘော အဿ ပရိမာဏံ ဝါ.

ໝໍ້ເປັນປະລິມານຂອງສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄຸມພິກະ (ຫຼື ສິ່ງທີ່ມີໝໍ້ເປັນເຄື່ອງວັດແທກ ກໍໄດ້).

---

ကုမ္ဘဿ ရာသိ ကုမ္ဘိကံ, ကုမ္ဘဿ ရာသိ ဝါ.

ກອງແຫ່ງໝໍ້ ຊື່ວ່າ ຄຸມພິກະ (ຫຼື ກອງແຫ່ງໝໍ້ ກໍໄດ້).

---

ကုမ္ဘံ အရဟတီတိ ကုမ္ဘိကော, ကုမ္ဘံ အရဟတိ ဝါ.

ສິ່ງໃດຄວນຄ່າແກ່ໝໍ້ໜຶ່ງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຄຸມພິໂກ (ຫຼື ສິ່ງທີ່ມີຄ່າເທົ່າກັບໝໍ້ໜຶ່ງ ກໍໄດ້).

---

အက္ခေန ဒိဗ္ဗတီတိ အက္ခိကော, အက္ခေန ဒိဗ္ဗတိ ဝါ. ဧဝံ သာလာကိကော, တိန္ဒုကိကော, အမ္ဗဖလိကော. ကပိဋ္ဌဖလိကော, နာဠိကေရိကော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຜູ້ໃດຫຼິ້ນດ້ວຍໝາກສະກາ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອັກຂິໂກ (ຫຼື ນັກຫຼິ້ນສະກາ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ສາລາກິໂກ, ຕິນທຸກິໂກ, ອຳພະຜະລິໂກ, ກະປິດຖະຜະລິໂກ, ນາລີເກຣິໂກ ເປັນຕົ້ນ.

---

၃၅၂, ၃၇၆. ဏ ရာဂါ တဿေ ဒမညတ္ထေသု စ.

໓໕໒, ໓໗໖. ລົງ ນະ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ 'ຍ້ອມ' (ຣາຄະ), ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ຍ້ອມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ', 'ສິ່ງນີ້ຂອງຜູ້ນັ້ນ' ແລະ ໃນຄວາມໝາຍອື່ນໆ ນຳອີກ.

---

ဏပစ္စယော ဟောတိ ဝါ ရာဂမှာ ‘‘တေန ရတ္တံ’’ ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ, ‘‘တဿေဒံ’’ အညတ္ထေသု စ.

ລົງ ນະ-ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ ຫຼັງຈາກຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍວ່າ 'ຍ້ອມ' ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ຍ້ອມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ', 'ສິ່ງນີ້ຂອງຜູ້ນັ້ນ' ແລະ ໃນຄວາມໝາຍອື່ນໆ.

---

ကသာဝေန [Pg.190] ရတ္တံ ဝတ္ထံ ကာသာဝံ, ကသာဝေန ရတ္တံ ဝတ္ထံ ဝါ. ဧဝံ ကောသုမ္ဘံ, ဟာလိဒ္ဒံ, ပါဋင်္ဂံ, ရတ္တင်္ဂ, မဉ္ဇိဋ္ဌံ, ကုင်္ကုမံ.

ຜ້າທີ່ຍ້ອມດ້ວຍນ້ຳຝາດ ຊື່ວ່າ ກາສາວະ (ຫຼື ຜ້າຍ້ອມນ້ຳຝາດ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂຄສຸມພະ, ຫາລິດທະ, ປາຕັງຄະ, ຣັດຕັງຄະ, ມັນຊິດຖະ, ກຸງກຸມະ.

---

သူကရဿ ဣဒံ မံသံ သောကရံ, သူကရဿ ဣဒံ မံသံ ဝါ. ဧဝံ မာဟိသံ.

ຊີ້ນນີ້ເປັນຂອງໝູ ຊື່ວ່າ ໂສກະຣະ (ຫຼື ຊີ້ນໝູ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ມາຫິສະ.

---

ဥဒုမ္ဗရဿ အဝိဒူရေ ပဝတ္တံ ဝိမာနံ ဩဒုမ္ဗရံ, ဥဒုမ္ဗရဿ အဝိဒူရေ ပဝတ္တံ ဝိမာနံ ဝါ.

ວິມານທີ່ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກຕົ້ນເດື່ອ ຊື່ວ່າ ໂອດຸມພະຣະ (ຫຼື ວິມານໃກ້ຕົ້ນເດື່ອ ກໍໄດ້).

---

ဝိဒိသာယ အဝိဒူရေ နိဝါသော ဝေဒိသော, ဝိဒိသာယ အဝိဒူရေ နိဝါသော ဝါ.

ທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ຢູ່ບໍ່ໄກຈາກທິດສະເຫຼີງ ຊື່ວ່າ ເວທິສະ (ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສໃກ້ທິດສະເຫຼີງ ກໍໄດ້).

---

မထုရာယ ဇာတော မာထုရော, မထုရာယ ဇာတော ဝါ.

ຜູ້ເກີດໃນເມືອງມະທຸຣາ ຊື່ວ່າ ມາທຸຣະ (ຫຼື ຜູ້ເກີດໃນເມືອງມະທຸຣາ ກໍໄດ້).

---

မထုရာယ အာဂတော မာထုရော, မထုရာယ အာဂတော ဝါ.

ຜູ້ມາຈາກເມືອງມະທຸຣາ ຊື່ວ່າ ມາທຸຣະ (ຫຼື ຜູ້ມາຈາກເມືອງມະທຸຣາ ກໍໄດ້).

---

ကတ္တိကာယ နိယုတ္တော မာသော ကတ္တိကော, ကတ္တိကာယ နိယုတ္တော မာသော ဝါ. ဧဝံ မာဂသိရော, ဖုဿော, မာဃော, ဖဂ္ဂုနော, စိတ္တော, ဝေသာခေါ, ဇေဋ္ဌော, အာသဠှော, သာဝဏော, ဘဒ္ဒေါ, အဿယုဇော.

ເດືອນທີ່ປະກອບດ້ວຍດາວເລີກກັດຕິກາ ຊື່ວ່າ ກັດຕິໂກ (ຫຼື ເດືອນກັດຕິກາ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ມາກະສິໂຣ, ຜຸດໂສ, ມາໂຄ, ຜັກຄຸໂນ, ຈິດໂຕ, ເວສາໂຄ, ເຈດໂຖ, ອາສາໂລ, ສາວະໂນ, ພັດໂທ, ອັດສະຍຸໂຊ.

---

န ဝုဒ္ဓိ နီလပီတာဒေါ, ပစ္စယေ သဏကာရကေ.

ເມື່ອມີປັດໄຈທີ່ມີ ອັກສອນ 'ນະ' ເປັນເຄື່ອງໝາຍ, ຈະບໍ່ມີການເຮັດວຸດທິ ໃນຄຳວ່າ ນີລະ, ປີຕະ ເປັນຕົ້ນ,

---

ဖကာရော ဖုဿသဒ္ဒဿ, ‘‘သိရော’’တိ သိရသံ ဝဒေ.

ແລະ ບໍ່ມີການວຸດທິ ອຸ-ອັກສອນ ຂອງຄຳວ່າ ຜຸດສະ, ແລະ ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳວ່າ 'ສິຣະສະ' ແທນຄຳວ່າ 'ສິໂຣ' (ໃນຄຳວ່າ ມາກະສິໂຣ).

---

သိက္ခာနံ [Pg.191] သမူဟော သိက္ခော, ဘိက္ခာနံ သမူဟော ဘိက္ခော. ဧဝံ ကာပေါတော, မာယူရော, ကောကိလော.

ໝວດໝູ່ແຫ່ງການສຶກສາ ຊື່ວ່າ ສິກໂຂ, ໝວດໝູ່ແຫ່ງອາຫານບິນທະບາດ ຊື່ວ່າ ພິກໂຂ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ກາໂປໂຕ, ມາຍູໂຣ, ໂកກິໂລ.

---

ဗုဒ္ဓေ, အဿ ဒေဝတာ ဗုဒ္ဓေါ. ဧဝံ ဘဒ္ဒေါ, မာရော, မာဟိန္ဒော, ဝေဿဝဏော, ယာမော, သောမော, နာရာယဏော.

ພະພຸດທະເຈົ້າເປັນເທວະດາຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຸດໂທ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ພັດໂທ, ມາໂຣ, ມາຫິນໂທ, ເວສສະວະໂນ, ຍາໂມ, ໂສໂມ, ນາຣາຍະໂນ.

---

သံဝစ္ဆရမဓီတေ သံဝစ္ဆရော. ဧဝံ မောဟုတ္တော, နေမိတ္တော, အင်္ဂဝိဇ္ဇော, ဝေယျာကရဏော, ဆန္ဒော, ဘာဿော, စန္ဒော.

ຜູ້ໃດຮຽນຕະຫຼອດປີ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ສັງວັດຈະໂຣ (ຫຼື ຜູ້ຮຽນຕະຫຼອດປີ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂມຫຸດໂຕ, ເນມິດໂຕ, ອັງຄະວິດໂຊ, ເວຍຍາກະຣະໂນ, ສັນໂທ, ພາສໂສ, ຈັນໂທ.

---

ဝသာဒါနံ ဝိသယော ဒေသော ဝါသာဒေါ. ဧဝံ ကုမ္ဘော, သာကုန္တော, အာတိသာရော.

ດິນແດນທີ່ເປັນຖິ່ນທີ່ຢູ່ຂອງສັດຮ້າຍ ຊື່ວ່າ ວາສາໂທ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ຄຸມໂພ, ສາກຸນໂຕ, ອາຕິສາໂຣ.

---

ဥဒုမ္ဗရာ အသ္မိံ ပဒေသေ သန္တီတိ ဩဒုမ္ဗရော. သာဂရေဟိ နိဗ္ဗတ္တော သာဂရော. သာဂလမဿ နိဝါသော သာဂလော. မထုရာ အဿ နိဝါသော မာထုရော. မထုရာယ ဣဿရော မာထုရော. ဣစ္စေဝမာဒယော ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຕົ້ນເດື່ອທັງຫຼາຍມີຢູ່ໃນດິນແດນນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ດິນແດນນີ້ຊື່ວ່າ ໂອດຸມພະໂຣ (ຫຼື ດິນແດນທີ່ມີຕົ້ນເດື່ອ ກໍໄດ້). ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍພະກຸມານສະໝຸດ ຊື່ວ່າ ສາຄະໂຣ. ເມືອງສາກະລະເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສາກະໂລ. ເມືອງມະທຸຣາເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມາທຸໂຣ. ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນເມືອງມະທຸຣາ ຊື່ວ່າ ມາທຸໂຣ. ພຶງປະກອບຄຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍປະການສະນີ.

---

၃၅၃, ၃၇၈. ဇာတာဒီနမိမိယာ စ.

໓໕໓, ໓໗໘. ແລະ ລົງ ອິມະ-ປັດໄຈ ແລະ ອິຍະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ເກີດແລ້ວ' ເປັນຕົ້ນ ນຳອີກ.

---

ဇာတဣစ္စေဝမာဒီနမတ္ထေ ဣမဣယပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ເກີດແລ້ວ' ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ ລົງ ອິມະ-ປັດໄຈ ແລະ ອິຍະ-ປັດໄຈ.

---

ပစ္ဆာ ဇာတော ပစ္ဆိမော. ဧဝံ အန္တိမော, မဇ္ဈိမော, ပုရိမော, ဥပရိမော, ဟေဋ္ဌိမော, ဂေါပ္ဖိမော. ဗောဓိသတ္တဇာတိယာ ဇာတော ဗောဓိသတ္တဇာတိယော, ဧဝံ [Pg.192] အဿဇာတိယော, ဟတ္ထိဇာတိယော, မနုဿဇာတိယော.

ຜູ້ເກີດພາຍຫຼັງ ຊື່ວ່າ ປັດສິໂມ (ຫຼື ຜູ້ເກີດພາຍຫຼັງ ກໍໄດ້). ເຊັ່ນດຽວກັນ, ອັນຕິໂມ, ມັດຊິໂມ, ປຸຣິໂມ, ອຸປະຣິໂມ, ເຫດຖິໂມ, ຄົບພິໂມ. ຜູ້ເກີດໃນຕະກູນພະໂພທິສັດ ຊື່ວ່າ ໂພທິສັດຕະຊາຕิໂຍ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ອັດສະຊາຕິໂຍ, ຫັດຖິຊາຕິໂຍ, ມະນຸດສະຊາຕິໂຍ.

---

အာဒိဂ္ဂဟဏေန နိယုတ္တတ္ထာဒိတောပိ တဒဿတ္ထာဒိတောပိ ဣမ ဣယ ဣက ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ. အန္တော နိယုတ္တော အန္တိမော. ဧဝံ အန္တိယော, အန္တိကော.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ອາທິ' (ເປັນຕົ້ນ), ລົງ ອິມະ-ປັດໄຈ, ອິຍະ-ປັດໄຈ, ແລະ ອິກະ-ປັດໄຈ ເຫຼົ່ານີ້ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ປະກອບໃນສິ່ງນັ້ນ' ເປັນຕົ້ນ ແລະ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ສິ່ງນັ້ນມີແກ່ຜູ້ນັ້ນ' ເປັນຕົ້ນ ນຳອີກ. ຜູ້ທີ່ປະກອບໃນທີ່ສຸດ ຊື່ວ່າ ອັນຕິໂມ, ອັນຕິໂຍ, ອັນຕິໂກ.

---

ပုတ္တော အဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ ပုတ္တိမော. ဧဝံ ပုတ္တိယေဝ, ပုတ္တိကော, ကပ္ပိမော, ကပ္ပိယော, ကပ္ပိကော.

ບຸດມີແກ່ຜູ້ນັ້ນ ຫຼື ບຸດມີຢູ່ໃນຜູ້ນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ປຸດຕິໂມ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ປຸດຕິໂຍ, ປຸດຕິໂກ, ກັບປິໂມ, ກັບປິໂຍ, ກັບປິໂກ.

---

စဂ္ဂဟဏေန ကိယပစ္စယော ဟောတိ နိယုတ္တတ္ထေ. ဇာတိယံ နိယုတ္တော ဇာတိကိယော, အန္ဓေ နိယုတ္တော အန္ဓကိယော, ဇာတိယာ အန္ဓော ဇစ္စန္ဓော, ဇစ္စန္ဓေ နိယုတ္တော ဇစ္စန္ဓကိယော.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' (ອັກສອນ), ລົງ ກິຍະ-ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ປະກອບ'. ຜູ້ທີ່ປະກອບໃນການເກີດ ຊື່ວ່າ ຊາຕິກິໂຍ, ຜູ້ທີ່ປະກອບໃນຄວາມມືດ ຊື່ວ່າ ອັນທະກິໂຍ, ຜູ້ທີ່ຕາບອດແຕ່ກຳເນີດ ຊື່ວ່າ ຊັດຈັນໂທ, ຜູ້ທີ່ປະກອບໃນຄວາມຕາບອດແຕ່ກຳເນີດ ຊື່ວ່າ ຊັດຈັນທະກິໂຍ.

---

၃၅၄, ၃၇၉. သမူဟတ္ထေ ကဏ ဏာ.

໓໕໔, ໓໗໙. ໃນອັດຖະວ່າໝວດ (ສະມູຫະ) ມີປັດໄຈ ກັນ ແລະ ນະ.

---

သမူဟတ္ထေ ကဏ ဏဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ໃນອັດຖະວ່າໝວດ (ສະມູຫະ) ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກັນ ແລະ ນະ ຍ່ອມລົງ.

---

ရာဇပုတ္တာနံ သမူဟော ရာဇပုတ္တကော. ဧဝံ ရာဇပုတ္တော, မာနုဿကော, မာနုဿော, မာယူရကော, မာယူရော, မာဟိံသကော, မာဟိံသော.

ໝວດ (ສະມູຫະ) ແຫ່ງພະລາຊະບຸດທັງຫຼາຍ (ຣາຊະປຸດຕານັງ) ຊື່ວ່າ ຣາຊະປຸດຕະກະ (ຣາຊະປຸດຕະໂກ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຣາຊະປຸດໂຕ, ມານຸດສະໂກ, ມານຸດໂສ, ມາຍູຣະໂກ, ມາຍູໂຣ, ມາຫິງສະໂກ, ມາຫິງໂສ.

---

၃၅၅, ၃၈၀. ဂါမ ဇန ဗန္ဓု သဟာယာဒီဟိတာ.

໓໕໕, ໓໘໐. ມີປັດໄຈ "ຕາ" ຫຼັງຈາກ ຄາມະ (ບ້ານ), ຊະນະ (ຄົນ), ພັນທຸ (ຍາດ), ສະຫາຍະ (ມິດ) ແລະອື່ນໆ.

---

ဂါမ ဇန ဗန္ဓု သဟာယဣစ္စေဝမာဒီဟိ တာပစ္စယော ဟောတိ သမူဟတ္ထေ.

ໃນອັດຖະວ່າໝວດ (ສະມູຫະ) ປັດໄຈ "ຕາ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ຄາມະ, ຊະນະ, ພັນທຸ, ສະຫາຍະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້.

---

ဂါမာနံ [Pg.193] သမူဟော ဂါမတာ. ဧဝံ ဇနတာ, ဗန္ဓုတာ, သဟာယတာ, နဂရတာ.

ໝວດ (ສະມູຫະ) ແຫ່ງບ້ານທັງຫຼາຍ (ຄາມານັງ) ຊື່ວ່າ ຄາມະຕາ (ຄາມະຕາ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຊະນະຕາ, ພັນທຸຕາ, ສະຫາຍະຕາ, ນະຄະຣະຕາ.

---

၃၅၆, ၃၈၁. တဒဿ ဌာနမိယော စ.

໓໕໖, ໓໘໑. ແລະ ມີປັດໄຈ "ອິຍະ" ໃນອັດຖະວ່າ "ນີ້ເປັນເຫດ (ທີ່ຕັ້ງ) ຂອງສິ່ງນັ້ນ".

---

‘‘တဒဿ ဌာန’’ မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ ဣယပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນອັດຖະນີ້ວ່າ "ນີ້ເປັນເຫດ (ທີ່ຕັ້ງ) ຂອງສິ່ງນັ້ນ" ປັດໄຈ "ອິຍະ" ຍ່ອມລົງ.

---

မဒနဿ ဌာနံ မဒနိယံ, ဗန္ဓနဿ ဌာနံ ဗန္ဓနိယံ, မုစ္ဆနဿ ဌာနံ မုစ္ဆနိယံ, ဧဝံ ရဇနိယံ, ကမနိယံ, ဂမနိယံ, ဒုဿနိယံ, ဒဿနိယံ.

ທີ່ຕັ້ງ (ຖານັງ) ແຫ່ງຄວາມມຶນເມົາ (ມະທະນັດສະ) ຊື່ວ່າ ມະທະນີຍະ (ມະທະນີຍັງ - ເຊັ່ນ ນ້ຳເມົາ); ທີ່ຕັ້ງ (ຖານັງ) ແຫ່ງການຈອງຈຳ (ພັນທະນັດສະ) ຊື່ວ່າ ພັນທະນີຍະ (ພັນທະນີຍັງ); ທີ່ຕັ້ງ (ຖານັງ) ແຫ່ງຄວາມສະຫຼົບ (ມຸດຈະນັດສະ) ຊື່ວ່າ ມຸດຈະນີຍະ (ມຸດຈະນີຍັງ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຣະຊະນີຍະ, ກະມະນີຍະ, ຄະມະນີຍະ, ທຸດສະນີຍະ, ທັດສະນີຍະ.

---

၃၅၇, ၃၈၂. ဥပမတ္ထာယိတတ္တံ.

໓໕໗, ໓໘໒. ໃນອັດຖະປຽບທຽບ (ອຸປະມະ) ມີປັດໄຈ "ອາຍິຕັດຕະ".

---

ဥပမတ္ထေ အာယိတတ္တပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນອັດຖະປຽບທຽບ ປັດໄຈ "ອາຍິຕັດຕະ" ຍ່ອມລົງ.

---

ဓူမော ဝိယ ဒိဿတိ အဒုံ ဝနံ တဒိဒံ ဓူမာယိတတ္တံ, တိမိရံ ဝိယ ဒိဿတိ အဒုံ ဝနံ တဒိဒံ တိမိရာယိတတ္တံ.

ປ່ານັ້ນ (ອະທຸງ ວະນັງ) ປະກົດ (ທິດສະຕິ) ປານປະໜຶ່ງວ່າ (ວິຍະ) ຄວັນ (ທູໂມ) ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທູມາຍິຕັດຕະ (ທູມາຍິຕັດຕັງ); ປ່ານັ້ນ (ອະທຸງ ວະນັງ) ປະກົດ (ທິດສະຕິ) ປານປະໜຶ່ງວ່າ (ວິຍະ) ຄວາມມືດ (ຕิມິຣັງ) ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕິມິຣາຍິຕັດຕະ (ຕິມິຣາຍິຕັດຕັງ).

---

၃၅၈, ၃၈၃. တန္နိဿိတတ္ထေ လော.

໓໕໘, ໓໘໓. ມີປັດໄຈ "ລະ" 在ອັດຖະວ່າ "ອາໄສສິ່ງນັ້ນ".

---

‘‘တန္နိဿိတတ္ထေ, တဒဿ ဌာန’’မိစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ စ လပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນອັດຖະວ່າ "ອາໄສສິ່ງນັ້ນ" ແລະ "ນີ້ເປັນທີ່ຕັ້ງ (ເຫດ) ຂອງສິ່ງນັ້ນ" ປັດໄຈ "ລະ" ຍ່ອມລົງ.

---

ဒုဋ္ဌု [Pg.194] နိဿိတံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ, ဝေဒံ နိဿိတံ ဝေဒလ္လံ, ဒုဋ္ဌု ဌာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ, ဝေဒဿ ဌာနံ ဝေဒလ္လံ.

ສິ່ງທີ່ອາໄສ (ນິດສິຕັງ) ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍ (ທຸດຖຸ) ຊື່ວ່າ ທຸດຖຸນລະ (ທຸດຖຸນລັງ - ອາບັດຊົ່ວຫຍາບ); ສິ່ງທີ່ອາໄສ (ນິດສິຕັງ) ຄວາມຮູ້ (ເວທັງ) ຊື່ວ່າ ເວດັລລະ (ເວທັລລັງ); ທີ່ຕັ້ງ (ຖານັງ) ອັນຊົ່ວຮ້າຍ (ທຸດຖຸ) ຊື່ວ່າ ทຸດຖຸນລະ (ທຸດຖຸນລັງ); ທີ່ຕັ້ງ (ຖານັງ) ແຫ່ງຄວາມຮູ້ (ເວທັດສະ) ຊື່ວ່າ ເວດັລລະ (ເວທັລລັງ).

---

၃၅၉, ၃၈၄. အာလု တဗ္ဗဟုလေ.

໓໕໙, ໓໘໔. ມີປັດໄຈ "ອາລຸ" ໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມມາກ/ຄວາມຫຼາຍ" (ພະຫຸລະ).

---

အာလုပစ္စယော ဟောတိ တဗ္ဗဟုလတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ອາລຸ" ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມມາກ/ຄວາມຫຼາຍ".

---

အဘိဇ္ဈာ အဿ ပကတိ အဘိဇ္ဈာလု, အဘိဇ္ဈာ အဿ ဗဟုလာ ဝါ အဘိဇ္ဈာလု. ဧဝံ သီတာလု, ဓဇာလု, ဒယာလု.

ຄວາມເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ຂອງຜູ້ນັ້ນ (ອະພິຊຊາ) ເປັນປົກກະຕິ (ປາກະຕິ) ຂອງຜູ້ນັ້ນ (ອັດສະ) ຊື່ວ່າ ອະພິຊຊາລຸ (ອະພິຊຊາລຸ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ຄວາມເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ຂອງຜູ້ນັ້ນ ມີມາກ (ພະຫຸລາ) ຊື່ວ່າ ອະພິຊຊາລຸ (ອະພິຊຊາລຸ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ສີຕາລຸ (ຜູ້ມີຄວາມໜາວມາກ), ທະຊາລຸ (ສິ່ງທີ່ມີທຸງມາກ), ທະຍາລຸ (ຜູ້ມີຄວາມກະລຸນາມາກ).

---

၃၆၀, ၃၈၇. ဏျ တ္တ တာ ဘာဝေ တု.

໓໖໐, ໓໘໗. ມີປັດໄຈ "ນະຍະ", "ຕະ" ແລະ "ຕາ" ໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມເປັນ" (ພາວະ).

---

ဏျတ္တတာဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဘာဝတ္ထေ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ນະຍະ, ຕະ ແລະ ຕາ ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມເປັນ" (ພາວະ).

---

အလသဿ ဘာဝေါ အာလသျံ, အရောဂဿ ဘာဝေါ အာရောဂျံ. ပံသုကူလိကဿ ဘာဝေါ ပံသုကူလိကတ္တံ, အနောဒရိကဿ ဘာဝေါ အနောဒရိကတ္တံ. သင်္ဂဏိကာရာမဿ ဘာဝေါ သင်္ဂဏိကာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမဿ ဘာဝေါ နိဒ္ဒါရာမတာ.

ความເປັມ (ພາໂວ) ແຫ່ງຄົນກີດຄ້ານ (ອະລະສັດສະ) ຊື່ວ່າ ອາລັດສະຍະ (ອາລັດສັງ - ຄວາມກີດຄ້ານ); ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງຄົນບໍ່ມີໂລກ (ອະໂຣຄັດສະ) ຊື່ວ່າ ອາໂຣຄະຍະ (ອາໂຣຄັງ - ຄວາມບໍ່ມີໂລກ). ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງຜູ້ຊົງຜ້າບັງສະກຸນ (ປັງສຸກູລິກັດສະ) ຊື່ວ່າ ປັງສຸກູລິກັດຕະ (ປັງສຸກູລິກັດຕັງ); ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງຜູ້ບໍ່ເຫັນແກ່ກິນ (ອະໂນທະຣິກັດສະ) ຊື່ວ່າ ອະໂນທະຣິກັດຕະ (ອະໂນທະຣິກັດຕັງ). ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງຜູ້ຍິນດີໃນການຄລຸກຄລີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ (ສັງຄະນິກາຣາມັດສະ) ຊື່ວ່າ ສັງຄະນິກາຣາມະຕາ; ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງຜູ້ຍິນດີໃນການນອນ (ນິດທາຣາມັດສະ) ຊື່ວ່າ ນິດທາຣາມະຕາ.

---

တုဂ္ဂဟဏေန တ္တနပစ္စယော ဟောတိ. ပုထုဇ္ဇနတ္တနံ, ဝေဒနတ္တနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຕຸ" ສັບ, ປັດໄຈ "ຕະນະ" ຈຶ່ງຍ່ອມລົງ. ເຊັ່ນ: ປຸຖຸຊຊະນັດຕະນະ (ປຸຖຸຊຊະນັດຕານັງ - ຄວາມເປັນປຸຖຸຊົນ), ເວດະນັດຕະນະ (ເວດະນັດຕານັງ - ຄວາມເປັນເວທະນາ).

---

၃၆၁, ၃၈၈. ဏ [Pg.195] ဝိသမာဒီဟိ.

໓໖໑, ໓໘໘. ມີປັດໄຈ "ນະ" ຫຼັງຈາກ ວິສະມະ (ບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ) ແລະອື່ນໆ.

---

ဏပစ္စယော ဟောတိ ဝိသမာဒီဟိ ‘‘တဿ ဘာဝေါ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ນະ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ວິສະມະ ເປັນຕົ້ນ ໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມເປັນແຫ່ງສິ່ງນັ້ນ".

---

ဝိသမဿ ဘာဝေါ ဝေသမံ, သုစိဿ ဘာဝေါ သောစံ.

ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງສິ່ງທີ່ບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ (ວິສະມັດສະ) ຊື່ວ່າ ເວສະມະ (ເວສະມັງ); ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງສິ່ງທີ່ສະອາດ (ສຸຈິດສະ) ຊື່ວ່າ ໂສຈະ (ໂສຈັງ).

---

၃၆၂, ၃၈၉. ရမဏီယာဒိတော ကဏ.

໓໖໒, ໓໘໙. ມີປັດໄຈ "ກັນ" ຫຼັງຈາກ ຣະມະນີຍະ (ໜ້າຍິນດີ) ແລະອື່ນໆ.

---

ရမဏီယဣစ္စေဝမာဒိတော ကဏ ပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဿ ဘာဝေါ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ກັນ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ຣະມະນີຍະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະວ່າ "ຄວາມເປັນແຫ່ງສິ່ງນັ້ນ".

---

ရမဏီယဿ ဘာဝေါ ရာမဏီယကံ, မနုညဿ ဘာဝေါ မာနုညကံ.

ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງສິ່ງທີ່ໜ້າຍິນດີ (ຣະມະນີຍັດສະ) ຊື່ວ່າ ຣາມະນີຍະກະ (ຣາມະນີຍະກັງ); ຄວາມເປັນ (ພາໂວ) ແຫ່ງສິ່ງທີ່ໜ້າພໍໃຈ (ມະນຸນຍັດສະ) ຊື່ວ່າ ມານຸນຍະກະ (ມານຸນຍະກັງ).

---

၃၆၃, ၃၉၀. ဝိသေသေ တရတမိသိကိယိဋ္ဌာ.

໓໖໓, ໓໙໐. ໃນອັດຖະວິເສດ (ຄວາມແຕກຕ່າງ/ຍິ່ງກວ່າ) ມີປັດໄຈ "ຕະຣະ", "ຕະມະ", "ອິສິກະ", "ອິຍະ", "ອິດຖະ".

---

ဝိသေသတ္ထေ တရ တမ ဣသိက ဣယ ဣဋ္ဌဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ໃນອັດຖະວິເສດ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕະຣະ, ຕະມະ, ອິສິກະ, ອິຍະ, ອິດຖະ ຍ່ອມລົງ.

---

သဗ္ဗေ ဣမေ ပါပါ, အယမိမေသံ ဝိသေသေန ပါပေါတိ ပါပတရော. ဧဝံ ပါပတမော, ပါပိသိကော, ပါပိယော, ပါပိဋ္ဌော.

ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ (ສັບເພ ອິເມ) ເປັນຄົນຊົ່ວ (ປາປາ), ບຸກຄົນນີ້ (ອະຍັງ) ໃນບັນດາຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ (ອິເມສັງ) ເປັນຄົນຊົ່ວໂດຍວິເສດ (ວິເສເສນະ ປາໂປ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປາປະຕະຣະ (ປາປະຕະໂຣ - ຊົ່ວກວ່າ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ປາປະຕະໂມ (ຊົ່ວທີ່ສຸດ), ປາປິສິໂກ, ປາpipໂຍ, ປາປິດໂຖ.

---

၃၆၄, ၃၉၈. တဒဿတ္ထီတိ ဝီ စ.

໓໖໔, ໓໙໘. ແລະ ມີປັດໄຈ "ວີ" ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ ဝီပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່" ປັດໄຈ "ວີ" ຍ່ອມລົງ.

---

မေဓာ [Pg.196] ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိမေဓာဝီ. ဧဝံ မာယာဝီ.

ປັນຍາ (ເມທາ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ປັນຍາ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເມທາວີ (ເມທາວີ - ຜູ້ມີປັນຍາ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ມາຍາວີ (ຜູ້ມີມາຍາ).

---

စဂ္ဂဟဏေန သောပစ္စယော ဟောတိ. သုမေဓာ ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ သုမေဓသော.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ, ປັດໄຈ "ສະ" ຈຶ່ງຍ່ອມລົງ. ປັນຍາດີ (ສຸເມທາ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ປັນຍາດີ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສຸເມທະສະ (ສຸເມທະໂສ - ຜູ້ມີປັນຍາດີ).

---

၃၆၅, ၃၉၉. တပါဒိတော သီ.

໓໖໕, ໓໙໙. ມີປັດໄຈ "ສີ" ຫຼັງຈາກ ຕະປະ (ຕະບະ/ຄວາມພຽນ) ແລະອື່ນໆ.

---

တပါဒိတော သီပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ສີ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ຕະປະ ເປັນຕົ້ນ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

တပေါ ယဿ အတ္ထိ တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ တပဿီ. ဧဝံ ယသဿီ, တေဇဿီ.

ຕະບະ (ຕະໂປ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ຕະບະ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອิຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະປັດສີ (ຕະປັດສີ - ຜູ້ມີຕະບະ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຍະສັດສີ (ຜູ້ມີຍົດ), ເຕຊັດສີ (ຜູ້ມີເດດ).

---

၂၆၆, ၄၀၀. ဒဏ္ဍာဒိတော ဣကဤ.

໒໖໖, ໔໐໐. ມີປັດໄຈ "ອິກະ" ແລະ "ອີ" ຫຼັງຈາກ ທັນທະ (ໄມ້ເທົ້າ)

---

ဒဏ္ဍာဒိတော ဣက ဤဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ແລະອື່ນໆ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

ဒဏ္ဍော ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ ဒဏ္ဍိကော, ဒဏ္ဍီ. ဧဝံ မာလိကော, မာလီ.

ໄມ້ເທົ້າ (ທັນໂທ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ໄມ້ເທົ້າ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທັນທິກະ (ທັນທິໂກ), ທັນທີ (ທັນທີ - ຜູ້ມີໄມ້ເທົ້າ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ມາລິກະ (ມາລິໂກ), ມາລີ (ມາລີ - ຜູ້ມີລະບຽບດອກໄມ້).

---

၃၆၇, ၄၀၁. မဓွာဒိတော ရော.

໓໖໗, ໔໐໑. ມີປັດໄຈ "ຣະ" ຫຼັງຈາກ ມະທຸ (ນ້ຳເຜິ້ງ/ຂອງຫວານ) ແລະອື່ນໆ.

---

မဓုဣစ္စေဝမာဒိတော ရပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ຣະ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ມະທຸ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

မဓု [Pg.197] ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ မဓုရော. ဧဝံ ကုဉ္ဇရော, မုဂ္ဂရော, မုခရော, သုသိရော, (သီသရော, သုကရော, သုင်္ကရော), သုဘရော, သုစိရော, ရုစိရော.

ຂອງຫວານ (ມະທຸ) ຂອງສິ່ງໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ຂອງຫວານ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນສິ່ງນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມະທຸຣະ (ມະທຸໂຣ - ຂອງຫວານ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ກຸນຊະໂຣ (ຊ້າງ), ມຸກຄະໂຣ, ມຸຂະໂຣ (ຄົນປາກກ້າ), ສຸສິໂຣ (ສິ່ງທີ່ມີຮູ), ສຸພະໂຣ (ລ້ຽງງ່າຍ), ສຸຈິໂຣ, ຣຸຈິໂຣ (ຮຸ່ງເຮືອງ).

---

၃၆၈, ၄၀၂. ဂုဏာဒိတော ဝန္တု.

໓໖໘, ໔໐໒. ມີປັດໄຈ "ວັນຕຸ" ຫຼັງຈາກ ຄຸນນະ (ຄຸນງາມຄວາມດີ) ແລະອື່ນໆ.

---

ဂုဏဣစ္စေဝမာဒိတော ဝန္တုပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ວັນຕຸ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ຄຸນນະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

ဂုဏော ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ ဂုဏဝါ. ဧဝံ ယသဝါ, ဓနဝါ, ပညဝါ, ဗလဝါ, ဘဂဝါ.

ຄຸນງາມຄວາມດີ (ຄຸໂນ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ຄຸນງາມຄວາມດີ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄຸນນະວາ (ຄຸນນະວາ - ຜູ້ມີຄຸນ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຍະສະວາ (ຜູ້ມີຍົດ), ທະນະວາ (ຜູ້ມີຊັບ), ປັນຍະວາ (ຜູ້ມີປັນຍາ), ພະລະວາ (ຜູ້ມີກຳລັງ), ພະຄະວາ (ພະຜູ້ມີພະພາກ).

---

၃၆၉, ၄၀၃. သတျာဒီဟိ မန္တု.

໓໖໙, ໔໐໓. ມີປັດໄຈ "ມັນຕຸ" ຫຼັງຈາກ ສະຕິ (ຄວາມລະລຶກໄດ້) ແລະອື່ນໆ.

---

သတိဣစ္စေဝမာဒီဟိ မန္တုပစ္စယောဟောတိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ມັນຕຸ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ສະຕິ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

သတိ ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ သတိမာ, ဧဝံ ဇုတိမာ, ရုစိမာ, ထုတိမာ, ဓိတိမာ, မတိမာ, ဘာဏုမာ.

ສະຕິ (ສະຕິ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ສະຕິ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) 在ບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະຕິມາ (ສະຕິມາ - ຜູ້ມີສະຕິ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຊຸຕິມາ (ຜູ້ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ), ຣຸຈິມາ (ຜູ້ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ), ຖຸຕິມາ (ຜູ້ມີຄວາມສັນລະເສີນ), ທິຕິມາ (ຜູ້ມີຄວາມເພຽນ/ຄວາມໝັ້ນຄົງ), ມະຕິມາ (ຜູ້ມີປັນຍາ), ພານຸມາ (ພະອາທິດ - ຜູ້ມີແສງສະຫວ່າງ).

---

၃၇၀, ၄၀၅. သဒ္ဓါဒိတောဏ.

໓໗໐, ໔໐໕. ມີປັດໄຈ "ນະ" ຫຼັງຈາກ ສັດທາ (ຄວາມເຊື່ອ) ແລະອື່ນໆ.

---

သဒ္ဓါဣစ္စေဝမာဒိတော ဏ ပစ္စယော ဟောတိ ‘‘တဒဿတ္ထိ’’ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ.

ປັດໄຈ "ນະ" ຍ່ອມລົງຫຼັງຈາກ ສັດທາ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດຖະວ່າ "ສິ່ງນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນມີຢູ່".

---

သဒ္ဓါ [Pg.198] ယဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီဘိ သဒ္ဓေါ, ဧဝံ ပညော, အမစ္ဆရော.

ສັດທາ (ສັດທາ) ຂອງບຸກຄົນໃດ (ຍັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ສັດທາ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັດໂທ (ສັດໂທ - ຜູ້ມີສັດທາ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ປັນໂຍ (ຜູ້ມີປັນຍາ), ອະມັດຊະໂຣ (ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຕະໜີ່).

---

၃၇၁, ၄၀၄. အာယုဿုကာရာသ မန္တုမှိ.

໓໗໑, ໔໐໔. ເມື່ອປັດໄຈ "ມັນຕຸ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ ອຸ-ອັກສອນ ທີ່ສຸດແຫ່ງ ອາຍຸ ເປັນ ອະສະ.

---

အာယုဿ အန္တော ဥကာရော အသာဒေသော ဟောတိမန္တုမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ມັນຕຸ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອຸ-ອັກສອນ ທີ່ສຸດແຫ່ງ ອາຍຸ ຍ່ອມແປງເປັນ ອະສະ.

---

အာယု အဿ အတ္ထိ, တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဇတီတိ အာယသ္မာ.

ອາຍຸ (ອາຍຸ) ຂອງບຸກຄົນນັ້ນ (ອັດສະ) ມີຢູ່ (ອັດຖິ) ຫຼືວ່າ (ວາ) ອາຍຸ ຍ່ອມມີ (ວິຊຊະຕິ) ໃນບຸກຄົນນັ້ນ (ຕັດສະມິງ), ເພາະເຫດນັ້ນ (ອິຕິ) ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອາຍັດສະມາ (ອາຍັດສະມາ - ຜູ້ມີອາຍຸຍືນ).

---

၃၇၂, ၃၈၅. တပ္ပကတိဝစနေ မယော.

໓໗໒, ໓໘໕. ມີປັດໄຈ "ມະຍະ" ໃນອັດຖະວ່າ "ເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ" (ຕັບປະຄະຕິວະຈະນະ).

---

တပ္ပကတိဝစနတ္ထေ မယပစ္စယော ဟောတိ.

ປັດໄຈ "ມະຍະ" ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະວ່າ "ເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ".

---

သုဝဏ္ဏေန ပကတံ ကမ္မံ သောဝဏ္ဏမယံ. ဧဝံ ရူပိယမယံ ဇတုမယံ, ရဇတမယံ, ဣဋ္ဌကမယံ, အယောမယံ, မတ္တိကာ မယံ, ဒါရုမယံ, ဂေါမယံ.

ງານ (ກຳມັງ) ທີ່ເຮັດ (ປະກະຕັງ) ດ້ວຍຄຳ (ສຸວັນເນນະ) ຊື່ວ່າ ໂສວັນນະມະຍະ (ໂສວັນນະມະຍັງ - ສິ່ງທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳ). ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຣູປິຍະມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍເງິນ), ຊາຕຸມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍຄັ່ງ), ຣະຊະຕະມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍເງິນ), ອິດຖະກະມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍດິນຈີ່), ອະໂຍມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍເຫຼັກ), ມັດຕິກາມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍດິນໜຽວ), ທາຣຸມະຍະ (ເຮັດດ້ວຍໄມ້), ໂຄມະຍະ (ຂີ້ງົວ).

---

၃၇၃, ၄၀၆. သင်္ချာပူရဏေ မော.

໓໗໓, ໔໐໖. ມີປັດໄຈ "ມະ" ໃນອັດຖະວ່າ "ເຮັດໃຫ້ເຕັມຈຳນວນ" (ສັງຂະຍາປູຣະນະ - ເຮັດໃຫ້ເປັນເລກລຳດັບ).

---

သင်္ချာပူရဏတ္ထေ မပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນອັດປູຣະນະສັງຂຍາ (ການເຮັດໃຫ້ເຕັມຈຳນວນ) ລົງ "ມ" ປັດໄຈ.

---

ပဉ္စန္နံ ပူရဏော ပဉ္စမော, ဧဝံ သတ္တမော, အဋ္ဌမော, နဝမော, ဒသမော.

ການເຮັດໃຫ້ເຕັມແຫ່ງຫ້າ (ທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ທີຫ້າ (ປັນຈະມະ), ເຊັ່ນດຽວກັນ ທີເຈັດ (ສັດຕະມະ), ທີແປດ (ອັດຖະມະ), ທີເກົ້າ (ນະວະມະ), ທີສິບ (ທະສະມະ).

---

၃၇၄, ၄၀၈. သ [Pg.199] ဆဿဝါ.

໓໗໔, ໔໐໘. ແປງ "ຈະ" (cha) ເປັນ "ສະ" (sa) ບາງເທື່ອ.

---

ဆဿ သကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ သင်္ချာပူရဏတ္ထေ.

ໃນອັດປູຣະນະສັງຂຍາ, ແປງ "ຈະ" (cha) ເປັນ "ສະ" (sa) ບາງເທື່ອ.

---

ဆန္နံ ပူရဏော သဋ္ဌော, ဆဋ္ဌော ဝါ.

精度ການເຮັດໃຫ້ເຕັມແຫ່ງຫົກ (ທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ທີຫົກ (ສັດໂຖ ຫຼື ຊັດໂຖ).

---

၃၇၅, ၄၁၂. ဧကာဒိတော ဒသဿီ.

໓໗໕, ໔໑໒. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ເອກະ" ເປັນຕົ້ນ, ລົງ "ອີ" ປັດໄຈ ທ້າຍ "ທະສະ" (ສິບ).

---

ဧကာဒိတော ဒသဿ အန္တေ ဤပစ္စယော ဟောတိ ဝါ သင်္ချာပူရဏတ္ထေ.

ໃນອັດປູຣະນະສັງຂຍາ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ເອກະ" ເປັນຕົ້ນ, ລົງ "ອີ" ປັດໄຈ ທີ່ສຸດແຫ່ງ "ທະສະ" (ສິບ) ບາງເທື່ອ.

---

ဧကော စ ဒသ စ ဧကာဒသ, ဧကာဒသန္နံ ပူရဏီ ဧကာဒသီ. ပဉ္စစ ဒသ စ ပဉ္စဒသ, ပဉ္စဒသန္နံ ပူရဏီ ပဉ္စဒသီ. စတ္တာရော စ ဒသ စ စတုဒ္ဒသ, စတုဒ္ဒသန္နံ ပူရဏီ စာတုဒ္ဒသီ.

ໜຶ່ງດ້ວຍ ສິບດ້ວຍ ຊື່ວ່າ ສิບເອັດ (ເອກາທະສະ), ການເຮັດໃຫ້ເຕັມແຫ່ງສິບເອັດ (ທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ທີສິບເອັດ (ເອກາທະສີ). ຫ້າດ້ວຍ ສິບດ້ວຍ ຊື່ວ່າ ສິບຫ້າ (ປັນຈະທະສະ), ການເຮັດໃຫ້ເຕັມແຫ່ງສິບຫ້າ (ທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ທີສິບຫ້າ (ປັນຈະທະສີ). ສີ່ດ້ວຍ ສິບດ້ວຍ ຊື່ວ່າ ສິບສີ່ (ຈະຕຸດທະສະ), ການເຮັດໃຫ້ເຕັມແຫ່ງສິບສີ່ (ທັງຫຼາຍ) ຊື່ວ່າ ທີສິບສີ່ (ຈາຕຸດທະສີ).

---

ပူရဏေတိ ကိမတ္ထံ? ဧကာဒသ, ပဉ္စဒသ.

ບົດວ່າ "ປູຣະເນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອະປູຣະນະ (ທີ່ບໍ່ແມ່ນເລກລຳດັບ) ເຊັ່ນ: ເອກາທະສະ (ສິບເອັດ), ປັນຈະທະສະ (ສິບຫ້າ).

---

၃၇၆, ၂၅၇. ဒသေ သော နိစ္စဉ္စ.

໓໗໖, ໒໕໗. ເມື່ອ "ທະສະ" (ສິບ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຈະ" (cha) ເປັນ "ສະ" (so) ແນ່ນອນ.

---

ဒသသဒ္ဒေ ပရေ နိစ္စံ ဆဿ သော ဟောတိ.

ເມື່ອ "ທະສະ" ສັບ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ຈະ" (cha) ເປັນ "ສະ" (so) ແນ່ນອນ.

---

သောဠသ.

ໂສລະສະ (ສິບຫົກ).

---

၃၇၇, ၀. အန္တေ နိဂ္ဂဟိတဉ္စ.

໓໗໗, ໐. ແລະ ລົງນິກຄະຫິດ ທີ່ສຸດ.

---

တာသံ သင်္ချာနံ အန္တေ နိဂ္ဂဟိတာဂမော ဟောတိ.

ລົງນິກຄະຫິດອາຄົມ ທີ່ສຸດແຫ່ງສັງຂຍາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ.

---

ပဉ္စဒသိ, စာတုဒ္ဒသိ.

ປັນຈະທະສິ, ຈາຕຸດທະສິ.

---

၃၇၈, ၄၁၄. တိ [Pg.200] စ.

໓໗໘, ໔໑໔. ແລະ ລົງ "ຕິ" (ti).

---

တာသံ သင်္ချာနံ အန္တေ တိကာရာဂမော ဟောတိ. ဝီသတိ, တိံသတိ.

ລົງ "ຕິ" ອັກສອນອາຄົມ ທີ່ສຸດແຫ່ງສັງຂຍາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ. ວີສະຕິ (ຊາວ), ຕິງສະຕິ (ສາມສິບ).

---

၃၇၉, ၂၅၈. လ ဒရာနံ.

໓໗໙, ໒໕໘. ແປງ "ທະ" (da) ແລະ "ຣະ" (ra) ເປັນ "ລະ" (la).

---

ဒကာရ ရကာရာနံ သင်္ချာနံ လကာရာဒေသော ဟောတိ. သောဠသ, စတ္တာလီသံ.

ແປງ ທະ-ອັກສອນ ແລະ ຣະ-ອັກສອນ ແຫ່ງສັງຂຍາທັງຫຼາຍ ເປັນ ລະ-ອັກສອນ. ໂສລະສະ (ສິບຫົກ), ຈັດຕາລີສັງ (ສີ່ສິບ).

---

၃၈၀, ၂၅၅. ဝီသတိ ဒသေသု ဗာ ဒွိဿ တု.

໓໘໐, ໒໕໕. ເມື່ອ "ວີສະຕິ" ແລະ "ທະສະ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ທວິ" (dvi) ເປັນ "ພາ" (bā) ບາງເທື່ອ.

---

ဝီသတိ ဒသဣစ္စေတေသု ဒွိဿ ဗာ ဟောတိ.

ເມື່ອ "ວີສະຕິ" ແລະ "ທະສະ" ເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ທວິ" ເປັນ "ພາ".

---

ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ, ဗာရသ မနုဿာ.

ພາວີສະຕິນທຣິຍານິ (ອິນຊີຊາວສອງ), ພາຣະສະ ມະນຸດສາ (ມະນຸດສິບສອງຄົນ).

---

တုဂ္ဂဟဏေန ဒွိဿ ဒု ဒိ ဒေါ အာဒေသာ စ ဟောန္တိ. ဒုရတ္တံ, ဒိရတ္တံ, ဒိဂုဏံ, ဒေါဟဠိနီ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຕຸ" ສັບ, ແປງ "ທວິ" ເປັນ "ທຸ", "ທິ" ແລະ "ໂທ" ໄດ້ແດ່. ທຸຣັດຕັງ (ສອງຄືນ), ทິຣັດຕັງ (ສອງຄືນ), ທິຄຸນັງ (ສອງຊັ້ນ), ໂທຫະຣິນີ (ຍິງມີຄັນຜູ້ມີຄວາມແພ້ທ້ອງ).

---

၃၈၁, ၂၅၄. ဧကာဒိတော ဒဿ ရ သင်္ချာနေ.

໓໘໑, ໒໕໔. ໃນສັງຂຍາ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ເອກະ" ເປັນຕົ້ນ, ແປງ "ທະ" (da) ເປັນ "ຣະ" (ra).

---

ဧကာဒိတော ဒသဿ ဒကာရဿ ရကာရော ဟောတိ ဝါ သင်္ချာနေ.

ໃນສັງຂຍາ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ເອກະ" ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ທະ-ອັກສອນ ແຫ່ງ "ທະສະ" ເປັນ ຣະ-ອັກສອນ ບາງເທື່ອ.

---

ဧကာရသ, ဧကာဒသ, ဗာရသ, ဒွါဒသ.

ເອກາຣະສະ, ເອກາທະສະ (ສິບເອັດ), ພາຣະສະ, ທວາທະສະ (ສິບສອງ).

---

သင်္ချာနေတိ ကိမတ္ထံ? ဒွါဒသာယတနာနိ.

ບົດວ່າ "ສັງຂຍາເນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສັງຂຍາລ້ວນ ເຊັ່ນ: ທວາທະສາຍະຕະນານິ (ອາຍະຕະນະສິບສອງ).

---

၃၈၂, ၂၅၉. အဋ္ဌာဒိတော [Pg.201] စ.

໓໘໒, ໒໕໙. ແລະ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອັດຖະ" (ແປດ) ເປັນຕົ້ນ.

---

အဋ္ဌဣစ္စေဝမာဒိတော စ ဒသသဒ္ဒဿ ဒကာရဿ ရကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ သင်္ချာနေ.

ໃນສັງຂຍາ, ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ອັດຖະ" ເປັນຕົ້ນ, ແປງ ທະ-ອັກສອນ ແຫ່ງ "ທະສະ" ສັບ ເປັນ ຣະ-ອັກສອນ ບາງເທື່ອ.

---

အဋ္ဌာရသ, အဋ္ဌဒသ.

ອັດຖາຣະສະ, ອັດຖະທະສະ (ສິບແປດ).

---

အဋ္ဌာဒိတောတိ ကိမတ္ထံ? ပဉ္စဒသ, သောဠသ.

ບົດວ່າ "ອັດຖາທິໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັດຖະເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ປັນຈະທະສະ (ສິບຫ້າ), ໂສລະສະ (ສິບຫົກ).

---

သင်္ချာနေတိ ကိမတ္ထံ? အဋ္ဌဒသိကော.

ບົດວ່າ "ສັງຂຍາເນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສັງຂຍາລ້ວນ ເຊັ່ນ: ອັດຖະທະສິໂກ (ເຮືອນມີເສົາສິບແປດຕົ້ນ).

---

၃၈၃, ၂၅၃. ဒွေကဋ္ဌာနမာကာရော ဝါ.

໓໘໓, ໒໕໓. ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດແຫ່ງ "ທວິ" (ສອງ), "ເອກະ" (ໜຶ່ງ) ແລະ "ອັດຖະ" (ແປດ) ເປັນ "ອາ" ບາງເທື່ອ.

---

ဒွိ ဧက အဋ္ဌဣစ္စေတေသမန္တော အာကာရော ဟောတိ ဝါ သင်္ချာနေ.

ໃນສັງຂຍາ, ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດແຫ່ງ "ທວິ", "ເອກະ" ແລະ "ອັດຖະ" ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ "ອາ" ບາງເທື່ອ.

---

ဒွါဒသ, ဧကာဒသ, အဋ္ဌာရသ.

ທວາທະສະ (ສິບສອງ), ເອກາທະສະ (ສິບເອັດ), ອັດຖາຣະສະ (ສິບແປດ).

---

သင်္ချာနေတိ ကိမတ္ထံ? ဒွိဒန္တော, ဧကဒန္တော, ဧကစ္ဆန္နော, အဋ္ဌတ္ထမ္ဘော.

ບົດວ່າ "ສັງຂຍາເນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນສັງຂຍາລ້ວນ ເຊັ່ນ: ທວິດັນໂຕ (ຜູ້ມີງາສອງ), ເອກະດັນໂຕ (ຜູ້ມີງາດຽວ), ເອກະຊັນໂນ (ມີຫຼັງຄາດຽວ), ອັດຖັດຖັມໂພ (ມີເສົາແປດຕົ້ນ).

---

၃၈၄, ၄၀၇. စတုစ္ဆေဟီ ထ ဌာ.

໓໘໔, ໔໐໗. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ຈະຕຸ" (ສີ່) ແລະ "ຈະ" (ຫົກ), ລົງ "ຖະ" (tha) ແລະ "ຖະ" (ṭha) ປັດໄຈ.

---

စတု ဆဣစ္စေတေဟိ ထ ဌဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သင်္ချာပူရဏတ္ထေ.

ໃນອັດປູຣະນະສັງຂຍາ, ລົງ "ຖະ" (tha) ແລະ "ຖະ" (ṭha) ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ຈະຕຸ" ແລະ "ຈະ" (ຫົກ).

---

စတုတ္ထော, ဆဋ္ဌော.

ຈະຕຸດໂຖ (ທີສີ່), ຊັດໂຖ (ທີຫົກ).

---

၃၈၅, ၄၀၉. ဒွိတီဟိ [Pg.202] တိယော.

໓໘໕, ໔໐໙. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ທວິ" (ສອງ) ແລະ "ຕິ" (ສາມ), ລົງ "ຕິຍະ" (tiya) ປັດໄຈ.

---

ဒွိ တိဣစ္စေတေဟိ တိယပစ္စယော ဟောတိ သင်္ချာပူရဏတ္ထေ.

ໃນອັດປູຣະນະສັງຂຍາ, ລົງ "ຕິຍະ" ປັດໄຈ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ "ທວິ" ແລະ "ຕິ" ເຫຼົ່ານີ້.

---

ဒုတိယော, တတိယော.

ທຸຕິໂຍ (ທີສອງ), ຕະຕິໂຍ (ທີສາມ).

---

၃၈၆, ၄၁၀. တိယေ ဒုတာပိ စ.

໓໘໖, ໔໑໐. ເມື່ອ "ຕິຍະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງເປັນ "ທຸ" ແລະ "ຕະ" ບາງເທື່ອ.

---

ဒွိ တိဣစ္စေတေသံ ဒု တဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ တိယပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອ "ຕິຍະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ທວິ" ແລະ "ຕິ" ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ "ທຸ" ແລະ "ຕະ".

---

ဒုတိယော, တတိယော.

ທຸຕິໂຍ (ທີສອງ), ຕະຕິໂຍ (ທີສາມ).

---

အပိဂ္ဂဟဏေန အညေသုပိ ဒွိဣစ္စေတဿ ဒုအာဒေသော ဟောတိ. ဒုရတ္တံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ອະປິ" ສັບ, ເມື່ອປັດໄຈອື່ນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ "ທວິ" ເປັນ "ທຸ" ໄດ້ແດ່. ທຸຣັດຕັງ (ສອງຄືນ).

---

စဂ္ဂဟဏေန ဒွိဣစ္စေတဿ ဒိကာရော ဟောတိ. ဒိရတ္တံ, ဒိဂုဏံ သံဃာဋိံ ပါရုပေတွာ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈະ" ສັບ, ແປງ "ທວິ" ເປັນ "ທິ" ໄດ້ແດ່. ທິຣັດຕັງ (ສອງຄືນ), ທິຄຸນັງ ສັງຄາຕິງ ປາຣຸປິຕວາ (ຫົ່ມຜ້າສັງຄາຕິສອງຊັ້ນ).

---

၃၈၇, ၄၁၁. တေသမဍ္ဎူပပဒေန အဍ္ဎုဍ္ဎ ဒိဝဍ္ဎ ဒိယဍ္ဎဍ္ဎတိယာ.

໓໘໗, ໔໑໑. ແປງສັງຂຍາເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ມີ "ອັດທະ" (ເຄິ່ງ) ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເປັນ "ອັດທຸດທະ", "ທິວັດທະ", "ທິຍັດທະ", "ອັດທະຕິຍະ".

---

တေသံ [Pg.203] စတုတ္ထ ဒုတိယ တတိယာနံ အဍ္ဎူပပဒါနံ အဍ္ဎဍ္ဎုဒိဝဍ္ဎ ဒိယဍ္ဎ အဍ္ဎတိယာဒေသာ ဟောန္တိ, အဍ္ဎူပပဒေန သဟနိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ແປງ "ຈະຕຸດຖະ" (ທີສີ່), "ທຸຕິຍະ" (ທີສອງ) ແລະ "ຕະຕິຍະ" (ທີສາມ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີ "ອັດທະ" ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເປັນ "ອັດທຸດທະ", "ທິວັດທະ", "ທິຍັດທະ" ແລະ "ອັດທະຕິຍະ" ໂດຍສຳເລັດຮູບຮ່ວມກັບ "ອັດທະ" ບົດໜ້າ.

---

အဍ္ဎေန စတုတ္ထော အဍ္ဎုဍ္ဎော, အဍ္ဎေန ဒုတိယော ဒိဝဍ္ဎော, အဍ္ဎေန ဒုတိယော ဒိယဍ္ဎော, အဍ္ဎေန တတိယော အဍ္ဎတိယော.

ທີສີ່ກັບດ້ວຍເຄິ່ງ ຊື່ວ່າ ອັດທຸດທະ (ສາມເຄິ່ງ), ທີສອງກັບດ້ວຍເຄິ່ງ ຊື່ວ່າ ທິວັດທະ (ໜຶ່ງເຄິ່ງ), ທີສອງກັບດ້ວຍເຄິ່ງ ຊື່ວ່າ ທິຍັດທະ (ໜຶ່ງເຄິ່ງ), ທີສາມກັບດ້ວຍເຄິ່ງ ຊື່ວ່າ ອັດທະຕິຍະ (ສອງເຄິ່ງ).

---

၃၈၈, ၆၈. သရူပါနမေကသေသွသကိံ.

໓໘໘, ໖໘. ໃນເພດເອກະເສດ (ການລຶບເຫຼືອໄວ້ພຽງບົດດຽວ) ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄັ້ງດຽວ (ອະສະກິງ), ໃຫ້ເຫຼືອບົດດຽວແຫ່ງບົດທີ່ມີຮູບຄືກັນ (ສະຣູປະ).

---

သရူပါနံ ပဒဗျဉ္ဇနာနံ ဧကသေသော ဟောတိ အသကိံ. ပုရိသော စ ပုရိသော စ ပုရိသာ.

ໃນເພດເອກະເສດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄັ້ງດຽວ, ໃຫ້ເຫຼືອບົດດຽວແຫ່ງບົດແລະພະຍັນຊະນະທີ່ມີຮູບຄືກັນ. ປຸຣິໂສ ຈະ (ບຸລຸດດ້ວຍ) ປຸຣິໂສ ຈະ (ບຸລຸດດ້ວຍ) ຊື່ວ່າ ປຸຣິສາ (ບຸລຸດທັງຫຼາຍ).

---

သရူပါနမိတိ ကိမတ္ထံ? ဟတ္ထီ စ အဿော စ ရထော စ ပတ္တိကော စ ဟတ္ထိအဿရထပတ္တိကာ,

ບົດວ່າ "ສະຣູປານັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳທີ່ມີຮູບຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ຫັດຖີ ຈະ (ຊ້າງດ້ວຍ) ອັດໂສ ຈະ (ມ້າດ້ວຍ) ຣະໂຖ ຈະ (ລົດດ້ວຍ) ປັດຕິໂກ ຈະ (ທະຫານລາບດ້ວຍ) ຊື່ວ່າ ຫັດຖິອັດສະຣະຖະປັດຕິກາ (ຊ້າງ, ມ້າ, ລົດ ແລະ ທະຫານລາບ).

---

အသကိန္တိ ကိမတ္ထံ? ပုရိသော.

ບົດວ່າ "ອະສະກິງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄັ້ງດຽວ ເຊັ່ນ: ປຸຣິໂສ (ບຸລຸດ).

---

၃၈၉, ၄၁၃. ဂဏနေ ဒသဿ ဒွိတိစတုပဉ္စဆသတ္တအဋ္ဌနဝကာနံ ဝီ တိ စတ္တာရ ပညာ ဆ သတ္တာသနဝါ ယောသု, ယောနဉ္စီသမာသံ ဌိ ရိ တီ တုတိ.

໓໘໙, ໔໑໓. ໃນການນັບ (ຄະນະນະ), ເມື່ອມີ "ໂຍ" (yo) ວິພັດ, ແປງ "ທະສະ" (ສິບ) ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ສອງ, ສາມ, ສີ່, ຫ້າ, ຫົກ, ເຈັດ, ແປດ, ເກົ້າ ເປັນ "ວີ", "ຕິ", "ຈັດຕາຣະ", "ປັນຍາ", "ຈະ", "ສັດຕະ", "ອະສະ", "ນະວະ" ຕາມລຳດັບ, ແລະ ແປງ "ໂຍ" ເປັນ "ອີສັງ", "ອາສັງ", "ຖິ", "ຣິ", "ຕິ", "ອີຕິ", "ອຸຕິ" ຕາມລຳດັບ.

---

ဂဏနေ ဒသဿ ဒွိက တိက စတုက္က ပဉ္စက ဆက္က သတ္တကအဋ္ဌက နဝကာနံ သရူပါနံ ကတေကသေသာနံ ယထာသင်္ချံ ဝီ တိ စတ္တာရ ပညာ ဆ သတ္တ အသ နဝဣစ္စာဒေသာ ဟောန္တိ အသကိံ ယောသု, ယောနဉ္စ ဤသံ အာသံ ဌိ ရိ တိ ဤတိ ဥတိဣစ္စာဒေသာ ဟောန္တိ. ပစ္ဆာ ပုန နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ໃນການນັບ, ເມື່ອມີ "ໂຍ" ວິພັດ ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄັ້ງດຽວ, ເມື່ອເຮັດເອກະເສດແຫ່ງບົດທີ່ມີຮູບຄືກັນແລ້ວ, ແປງ "ທະສະ" ໝວດສອງ, ໝວດສາມ, ໝວດສີ່, ໝວດຫ້າ, ໝວດຫົກ, ໝວດເຈັດ, ໝວດແປດ, ໝວດເກົ້າ ເປັນ "ວີ", "ຕິ", "ຈັດຕາຣະ", "ປັນຍາ", "ຈະ", "ສັດຕະ", "ອະສະ", "ນະວະ" ຕາມລຳດັບ, ແລະ ແປງ "ໂຍ" ເປັນ "ອີສັງ", "ອາສັງ", "ຖິ", "ຣິ", "ຕິ", "ອີຕິ", "ອຸຕິ" ຕາມລຳດັບ. ພາຍຫຼັງຈຶ່ງສຳເລັດຮູບອີກເທື່ອໜຶ່ງ.

---

ဝီသံ[Pg.204], တိံသံ, စတ္တာလီသံ, ပညာသံ, သဋ္ဌိ, သတ္တရိ, သတ္တတိ, အသီတိ, နဝုတိ.

ວີສັງ (ຊາວ), ຕິງສັງ (ສາມສິບ), ຈັດຕາລີສັງ (ສີ່ສິບ), ປັນຍາສັງ (ຫ້າສິບ), ສັດຖິ (ຫົກສິບ), ສັດຕະຣິ (ເຈັດສິບ), ສັດຕະຕິ (ເຈັດສິບ), ອະສີຕິ (ແປດສິບ), ນະວຸຕິ (ເກົ້າສິບ).

---

အသကိန္တိ ကိမတ္ထံ? ဒသ.

ບົດວ່າ "ອະສະກິງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄັ້ງດຽວ ເຊັ່ນ: ทະສະ (ສິບ).

---

ဂဏနေတိ ကိမတ္ထံ? ဒသဒသကာ ပုရိသာ.

ບົດວ່າ "ຄະນະເນ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນຄຳອື່ນ ເຊັ່ນ: ທະສະທະສະກາ ປຸຣິສາ (ບຸລຸດທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິບຄົນເປັນໝວດໆ).

---

၃၉၀, ၂၅၆. စတူပပဒဿ လောပေါ တုတ္တရပဒါဒိစဿ စုစောပိ နဝါ.

໓໙໐, ໒໕໖. ລຶບ "ຕຸ" ແຫ່ງ "ຈະຕຸ" ບົດໜ້າ ແລະ ລຶບອັກສອນຕົ້ນແຫ່ງບົດຫຼັງ ແລະ ແປງ "ຈະ" ເປັນ "ຈຸ" ບາງເທື່ອ.

---

စတူပပဒဿ ဂဏနေ ပရိယာပန္နဿ တုကာရဿ လောပေါ ဟောတိ, ဥတ္တရပဒါဒိစကာရဿ စုစောပိ အာဒေသာ ဟောန္တိ နဝါ.

ໃນການນັບຈຳນວນ, ອັກສອນ "ຕຸ" (tu) ຂອງຄຳວ່າ "ຈະຕຸ" (catu) ທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ຍ່ອມມີການລົບອອກ, ແລະ ອັກສອນ "ຈະ" (ca) ທີ່ເປັນອັກສອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງບົດຫຼັງ ຍ່ອມມີການແປງເປັນ "ຈຸ" (cu) ແລະ "ໂຈະ" (co) ໄດ້ບາງສ່ວນ.

---

စုဒ္ဒသ, စောဒ္ဒသ, စတုဒ္ဒသ.

ສິບສີ່ (ຈຸດທະສະ, จົດທະສະ, ຈະຕຸດທະສະ).

---

အပိဂ္ဂဟဏေန အနုပပဒဿာပိ ပဒါဒိစကာရဿ. လောပေါဟောတိ နဝါ, စဿ စုစောပိ ဟောန္တိ. တာလီသံ, စတ္တာလီသံ, စုတ္တာလီသံ, စောတ္တာလီသံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ "ອະປິ" (api), ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ມີບົດໜ້າ, ກໍຍ່ອມມີການລົບອັກສອນ "ຈະ" (ca) ທີ່ເປັນອັກສອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງບົດໄດ້ບາງສ່ວນ; ແລະ ຍັງມີການແປງ "ຈະ" (ca) ເປັນ "ຈຸ" (cu) ແລະ "ໂຈະ" (co) ອີກດ້ວຍ. ສີ່ສິບ (ຕາລີສັງ, ຈັດຕາລີສັງ, ຈຸດຕາລີສັງ, ຈົດຕາລີສັງ).

---

၃၉၁, ၄၂၃. ယဒနုပပန္နာ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

໓໙໑, ໔໒໓. ຄຳສັບໃດທີ່ບໍ່ສາມາດສຳເລັດຮູບໄດ້ດ້ວຍສູດທົ່ວໄປ, ຍ່ອມສຳເລັດຮູບໄດ້ດ້ວຍວິທີນິບາດ (ນິປາຕະນະ) ນີ້.

---

ယေ သဒ္ဒါ အနိဒ္ဒိဋ္ဌလက္ခဏာ, အက္ခရပဒဗျဉ္ဇနတော, ဣတ္ထိပုမနပုံသကလိင်္ဂတော[Pg.205], နာမုပသဂ္ဂနိပါတတော, အဗျယီဘာဝသမာသတဒ္ဓိတာချာတတော, ဂဏနသင်္ချာကာလကာရကပ္ပယောဂသညာတော, သန္ဓိပကတိဝုဒ္ဓိလောပါဂမဝိကာရဝိပရိတတော, ဝိဘတ္တိဝိဘဇနတော စ, တေ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

ຄຳສັບທັງຫຼາຍໃດ ທີ່ບໍ່ມີການສະແດງລັກສະນະໄວ້ ໂດຍປະເພດແຫ່ງອັກສອນ, ບົດ ແລະ ພະຍັນຊະນະ, ໂດຍປະເພດແຫ່ງອິດຖີລີງ, ປຸລີງ ແລະ ນະປຸງສະກະລີງ, ໂດຍປະເພດແຫ່ງນາມ, ອຸປະສັກ ແລະ ນິບາດ, ໂດຍປະເພດແຫ່ງອັບຍະຍີພາວະສະມາດ, ຕັດທິດ ແລະ ອາຂຍາດ, ໂດຍປະເພດແຫ່ງການນັບ, ສັງຂຍາ, ກາລະ, ກາຣົກ, ປະໂຍກ ແລະ ສັນຍາ, ໂດຍປະເພດແຫ່ງສົນທິ, ປົກກະຕິ, ວຸດທິ, ລົບ, ອາກົມ, ວິກາຣະ, ວິປະຣີຕະ, ແລະ ໂດຍປະເພດແຫ່ງການແບ່ງວິພັດ, ຄຳສັບທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດຮູບໄດ້ດ້ວຍວິທີນິບາດ.

---

၃၉၂, ၄၁၈. ဒွါဒိတော ကော’နေကတ္ထေစ.

໓໙໒, ໔໑໘. ຫຼັງຈາກ "ທວິ" (dvi) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງປັດໄຈ "ກະ" (ka) ໃນຄວາມໝາຍວ່າຫຼາຍ (ອະເນກະ) ໄດ້ອີກດ້ວຍ.

---

ဒွိဣစ္စေဝမာဒိတော ကပစ္စယော ဟောတိ အနေကတ္ထေ စ, နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

ຫຼັງຈາກຄຳວ່າ "ທວິ" (dvi) ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມລົງປັດໄຈ "ກະ" (ka) ໃນຄວາມໝາຍວ່າຫຼາຍ, ແລະ ຄຳເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມສຳເລັດຮູບໄດ້ດ້ວຍວິທີນິບາດ.

---

သတဿ ဒွိကံ ဒွိသတံ, သတဿ တိကံ တိသတံ, သတဿ စတုက္ကံ စတုသတံ, သတဿ ပဉ္စကံ ပဉ္စသတံ, သတဿ ဆက္ကံ ဆသတံ, သတဿ သတ္တကံ သတ္တသတံ, သတဿ အဋ္ဌကံ အဋ္ဌသတံ, သတဿ နဝကံ နဝသတံ, သတဿ ဒသကံ ဒသသတံ, သဟဿံ ဟောတိ.

ໝວດສອງ (ທວິກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ (ສະຕະ) ເປັນ ສອງຮ້ອຍ (ທວິສະຕະ); ໝວດສາມ (ຕິກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ສາມຮ້ອຍ (ຕິສະຕະ); ໝວດສີ່ (ຈະຕຸກກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ສີ່ຮ້ອຍ (ຈະຕຸສະຕະ); ໝວດຫ້າ (ປັນຈະກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ຫ້າຮ້ອຍ (ປັນຈະສະຕະ); ໝວດຫົກ (ຊັກກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ຫົກຮ້ອຍ (ຊະສະຕະ); ໝວດເຈັດ (ສັດຕະກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ເຈັດຮ້ອຍ (ສັດຕະສະຕະ); ໝວດແປດ (ອັດຖະກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ແປດຮ້ອຍ (ອັດຖະສະຕະ); ໝວດເກົ້າ (ນະວະກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ເກົ້າຮ້ອຍ (ນະວະສະຕະ); ໝວດສິບ (ທະສະກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ ເປັນ ສິບຮ້ອຍ (ທະສະສະຕະ) ຫຼື ໜຶ່ງພັນ (ສະຫັດສະ).

---

၃၉၃, ၄၁၅. ဒသဒသကံ သတံ ဒသကာနံ သတံ သဟဿဉ္စ ယောမှိ.

໓໙໓, ໔໑໕. ເມື່ອມີ "ໂຍ" ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ໝວດສິບແຫ່ງສິບ ຍ່ອມເປັນ "ສະຕະ" (ຮ້ອຍ), ແລະ ໝວດຮ້ອຍແຫ່ງສິບ ຍ່ອມເປັນ "ສະຫັດສະ" (ພັນ).

---

ဂဏနေ ပရိယာပန္နဿ ဒသဒသကဿ သတံ ဟောတိ, သတဒသကဿ သဟဿံ ဟောတိ ယောမှိ ပရေ.

ເມື່ອມີ "ໂຍ" ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ໝວດສິບແຫ່ງສິບ ທີ່ນັບເນື່ອງໃນການນັບ ຍ່ອມເປັນ "ສະຕະ" (ຮ້ອຍ), ແລະ ໝວດສິບແຫ່ງຮ້ອຍ ຍ່ອມເປັນ "ສະຫັດສະ" (ພັນ).

---

သတံ, သဟဿံ.

ຮ້ອຍ (ສະຕະ), ພັນ (ສະຫັດສະ).

---

ဒွိကာဒီနံ တဒုတ္တရပဒါနဉ္စ နိပ္ပဇ္ဇန္တေ ယထာသင်္ချံ. သတဿ ဒွိကံ (တဒိဒံ ဟောတိ) ဒွိသတံ, ဧဝံ တိသတံ, စတုသတံ[Pg.206], ပဉ္စသတံ, ဆသတံ, သတ္တသတံ, အဋ္ဌသတံ, နဝသတံ, ဒသသတံ, သဟဿံ ဟောတိ.

ຄຳວ່າ "ທວິກະ" (ໝວດສອງ) ເປັນຕົ້ນ ແລະ ບົດທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຂອງຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດຮູບຕາມລຳດັບ. ໝວດສອງ (ທວິກະ) ແຫ່ງຮ້ອຍ (ສະຕະ) ຄຳນັ້ນຍ່ອມເປັນ ສອງຮ້ອຍ (ທວິສະຕະ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ສາມຮ້ອຍ (ຕິສະຕະ), ສີ່ຮ້ອຍ (ຈະຕຸສະຕະ), ຫ້າຮ້ອຍ (ປັນຈະສະຕະ), ຫົກຮ້ອຍ (ຊະສະຕະ), ເຈັດຮ້ອຍ (ສັດຕະສະຕະ), ແປດຮ້ອຍ (ອັດຖະສະຕະ), ເກົ້າຮ້ອຍ (ນະວະສະຕະ), ສິບຮ້ອຍ (ທະສະສະຕະ) ຫຼື ໜຶ່ງພັນ (ສະຫັດສະ).

---

၃၉၄, ၄၁၆. ယာဝ တဒုတ္တရိ ဒသဂုဏိတဉ္စ.

໓໙໔, ໔໑໖. ຕັ້ງແຕ່ຮ້ອຍ ແລະ ພັນນັ້ນໄປ, ຈຳນວນທີ່ເໜືອກວ່ານັ້ນ ຍ່ອມທະວີຄູນຂຶ້ນເທື່ອລະສິບ.

---

ယာဝ တာသံ သင်္ချာနံ ဥတ္တရိ ဒသဂုဏိတဉ္စ ကာတဗ္ဗံ.

ຕັ້ງແຕ່ສັງຂຍາ (ຈຳນວນ) ເຫຼົ່ານັ້ນໄປ, ຈຳນວນທີ່ເໜືອກວ່ານັ້ນ ພຶງເຮັດໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນເທື່ອລະສິບ.

---

တံ ယထာ? ဒသဿ ဂဏနဿ ဒသဂုဏိတံ ကတွာ သတံ ဟောတိ, သတဿ ဒသဂုဏိတံ ကတွာ သဟဿံ ဟောတိ, သဟဿဿ ဒသဂုဏိတံ ကတွာ ဒသသဟဿံ ဟောတိ, ဒသသဟဿဿ ဒသဂုဏိတံ ကတွာသတသဟဿံ ဟောတိ, သတသဟဿဿ ဒသဂုဏိတံ ကတွာဒသသတသဟဿံ ဟောတိ, ဒသသတသဟဿဿဒသဂုဏိတံ ကတွာ ကောဋိ ဟောတိ, ကောဋိသတသဟဿဿ သတဂုဏိတံ ကတွာ ပကောဋိ ဟောတိ. ဧဝံ သေသာပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ການທະວີຄູນນັ້ນເປັນແນວໃດ? ຄື: ເຮັດຈຳນວນສິບໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ໜຶ່ງຮ້ອຍ (ສະຕະ); ເຮັດໜຶ່ງຮ້ອຍໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ໜຶ່ງພັນ (ສະຫັດສະ); ເຮັດໜຶ່ງພັນໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ສິບພັນ (ທະສະສະຫັດສະ - ໝື່ນ); ເຮັດສິບພັນໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ແສນ (ສະຕະສະຫັດສະ); ເຮັດແສນໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ສິບແສນ (ທະສະສະຕະສະຫັດສະ - ລ້ານ); ເຮັດສິບແສນໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນສິບເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ໂກດ (ໂກຕິ - ສິບລ້ານ); ເຮັດໂກດແສນໃຫ້ທະວີຄູນຂຶ້ນຮ້ອຍເທົ່າ ຍ່ອມເປັນ ປະໂກດ (ປະໂກຕິ). ສ່ວນທີ່ເຫຼືອກໍພຶງປະກອບໃນທຳນອງດຽວກັນນີ້.

---

စဂ္ဂဟဏံ ဝိသေသနတ္ထံ.

ການຖືເອົາອັກສອນ "ຈະ" (ca) ມີປະໂຫຍດເພື່ອສະແດງຄວາມພິເສດ (ວິເສສະນັດຖະ).

---

၃၉၅, ၄၁၇. သကနာမေဟိ.

໓໙໕, ໔໑໗. ດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນເອງ.

---

ယာသံ ပန သင်္ချာနံ အနိဒ္ဒိဋ္ဌနာမဓေယျာနံ သကေဟိ သကေဟိ နာမေဟိ နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ສ່ວນສັງຂຍາ (ຈຳນວນ) ທັງຫຼາຍໃດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງຊື່ໄວ້, ຍ່ອມສຳເລັດຮູບດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນເອງແຕ່ລະຢ່າງ.

---

သတသဟဿာနံ သတံ ကောဋိ, ကောဋိသတသဟဿာနံ သတံ ပကောဋိ, ပကောဋိသတသဟဿာနံ သတံ ကောဋိပကောဋိ[Pg.207], ကောဋိပကောဋိသတသဟဿာနံ သတံ နဟုတံ, နဟုတသတသဟဿာနံ သတံ နိန္နဟုတံ, နိန္နဟုတသတသဟဿာနံ သတံ အက္ခောဘိဏီ. တထာ ဗိန္ဒု, အဗ္ဗုဒံ, နိရဗ္ဗုဒံ, အဟဟံ, အဗဗံ, အဋဋံ, သောဂန္ဓိကံ, ဥပ္ပလံ, ကုမုဒံ, ပဒုမံ, ပုဏ္ဍရိကံ, ကထာနံ, မဟာကထာနံ, အသင်္ချေယျံ.

ຮ້ອຍແຫ່ງແສນ (ຮ້ອຍຂອງແສນ) ເປັນ ໂກດ (ໂກຕິ); ຮ້ອຍແຫ່ງແສນໂກດ ເປັນ ປະໂກດ (ປະໂກຕິ); ຮ້ອຍແຫ່ງແສນປະໂກດ ເປັນ ໂກຕິປະໂກດ; ຮ້ອຍແຫ່ງແສນໂກຕິປະໂກດ ເປັນ ນະຫຸດ (ນະຫຸຕະ); ຮ້ອຍແຫ່ງແສນນະຫຸດ ເປັນ ນິນນະຫຸດ (ນິນນະຫຸຕະ); ຮ້ອຍແຫ່ງແສນນິນນະຫຸດ ເປັນ ອັກໂຂພິນີ (ອັກໂຂພິນີ). ໃນທຳນອງດຽວກັນນັ້ນຄື: ພິນທຸ (bindu), ອັບພຸທະ (abbudaṃ), ນິຣັບພຸທະ (nirabbudaṃ), ອະຫະຫະ (ahahaṃ), ອະພະພະ (ababaṃ), ອະຕະຕະ (aṭaṭaṃ), ໂສຄັນທິກະ (sogandhikaṃ), ອຸບປະລະ (uppalaṃ), ກຸມຸທະ (kumudaṃ), ປະທຸມະ (padumaṃ), ປຸນທະຣິກະ (puṇḍarikaṃ), ກະຖາຄະ (kathānaṃ), ມະຫາກະຖາຄະ (mahākathānaṃ), ອະສົງໄຂ (asaṅkhyeyyaṃ).

---

၃၉၆, ၃၆၃. တေသံ ဏော လောပံ.

໓໙໖, ໓໖໓. ການລົບອັກສອນ "ນະ" (ṇ) ຂອງປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີມາ.

---

တေသံ ပစ္စယာနံ ဏော လောပမာပဇ္ဇတေ.

ອັກສອນ "ນະ" (ṇ) ຂອງປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເຖິງການລົບອອກ.

---

ဂေါတမဿ အပစ္စံ ဂေါတမော. ဧဝံ ဝါသိဋ္ဌော. ဝေနတေယျော, အာလသျံ, အာရောဂျံ.

ລູກຫຼານ (ອະປັດຈະ) ຂອງພຣະໂຄຕະມະ (ໂຄຕະມັດສະ) ຊື່ວ່າ ໂຄຕະມະ (ໂຄຕະໂມ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ລູກຫຼານຂອງວະສິດຖະ ຊື່ວ່າ ວາສິດຖະ (ວາສິດໂຖ); ລູກຫຼານຂອງນາງວິນະຕາ ຊື່ວ່າ ເວນະເຕຍຍະ (ເວນະເຕຍໂຍ); ຄວາມເປັນ (ພາວະ) ຂອງຄົນຂີ້ຄ້ານ ຊື່ວ່າ ຄວາມຂີ້ຄ້ານ (ອາລັດສະຍັງ); ຄວາມເປັນຂອງຄົນບໍ່ມີໂລກ ຊື່ວ່າ ຄວາມບໍ່ມີໂລກ ຫຼື ຄວາມມີສຸຂະພາບດີ (ອາໂຣຄະຍັງ).

---

၃၉၇, ၄၂၀. ဝိဘာဂေ ဓာ စ.

໓໙໗, ໔໒໐. ລົງປັດໄຈ "ທາ" (dhā) ໃນຄວາມໝາຍແບ່ງສ່ວນ (ວິພາຄະ) ອີກດ້ວຍ.

---

ဝိဘာဂတ္ထေ စ ဓာပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນຄວາມໝາຍແບ່ງສ່ວນ, ຍ່ອມລົງປັດໄຈ "ທາ" (dhā) ອີກດ້ວຍ.

---

ဧကေန ဝိဘာဂေန ဧကဓာ. ဧဝံ ဒွိဓာ, တိဓာ, စတုဓာ, ပဉ္စဓာ, ဆဓာ.

ການແບ່ງ (ວິພາຄະ) ໂດຍສ່ວນດຽວ ຊື່ວ່າ ເອກະທາ (ໂດຍສ່ວນດຽວ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ການແບ່ງໂດຍສອງສ່ວນ ຊື່ວ່າ ທວິທາ (ໂດຍສອງສ່ວນ); ການແບ່ງໂດຍສາມສ່ວນ ຊື່ວ່າ ຕິທາ (ໂດຍສາມສ່ວນ); ການແບ່ງໂດຍສີ່ສ່ວນ ຊື່ວ່າ ຈະຕຸທາ (ໂດຍສີ່ສ່ວນ); ການແບ່ງໂດຍຫ້າສ່ວນ ຊື່ວ່າ ປັນຈະທາ (ໂດຍຫ້າສ່ວນ); ການແບ່ງໂດຍຫົກສ່ວນ ຊື່ວ່າ ຊະທາ (ໂດຍຫົກສ່ວນ).

---

စေတိ ကိမတ္ထံ? သောပစ္စယော ဟောတိ. သုတ္တသော, ဗျဉ္ဇနသော, ပဒသော.

ບົດວ່າ "ຈະ" (ca) ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອລົງປັດໄຈ "ສະ" (so). ເຊັ່ນ: ໂດຍສູດ (ສຸຕຕະໂສ), ໂດຍອັກສອນ (ພະຍັນຊະນະໂສ), ໂດຍບົດ (ປະທະໂສ).

---

၃၉၈, ၄၂၁. သဗ္ဗနာမေဟိ [Pg.208] ပကာရဝစနေ တု ထာ.

໓໙໘, ໔໒໑. ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ, ລົງປັດໄຈ "ທາ" (thā) ໃນຄວາມໝາຍບອກປະການ.

---

သဗ္ဗနာမေဟိ ပကာရဝစနတ္ထေ ထာပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກສັບພະນາມທັງຫຼາຍ, ຍ່ອມລົງປັດໄຈ "ທາ" (thā) ໃນຄວາມໝາຍບອກປະການ.

---

သော ပကာရော တထာ, တံ ပကာရံ တထာ, တေန ပကာရေန တထာ, တဿ ပကာရဿ တထာ, တသ္မာ ပကာရာ တထာ, တဿ ပကာရဿ တထာ, တသ္မိံ ပကာရေ တထာ. ဧဝံ ယထာ, သဗ္ဗထာ, အညထာ, ဣတရထာ.

ປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ (ໂດຍປະການນັ້ນ); ເຊິ່ງປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ; ດ້ວຍປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ; ແກ່ປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ; ຈາກປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ; ແຫ່ງປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ; ໃນປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖາ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ໂດຍປະການໃດ (ຍະຖາ), ໂດຍປະການທັງປວງ (ສັບພະທາ), ໂດຍປະການອື່ນ (ອັນຍະທາ), ໂດຍປະການນອກນີ້ (ອิຕະຣະທາ).

---

တုဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? တတ္ထာပစ္စယော ဟောတိ. သော ပကာရော တထတ္ထာ. ဧဝံ ယထတ္ထာ. သဗ္ဗထတ္ထာ, အညထတ္ထာ, ဣတရထတ္ထာ.

ການຖືເອົາອັກສອນ "ຕຸ" (tu) ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອລົງປັດໄຈ "ຕັດຖາ" (tatthā). ປະການນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕະຖັດຖາ (ໂດຍປະການນັ້ນ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ໂດຍປະການໃດ (ຍະຖັດຖາ), ໂດຍປະການທັງປວງ (ສັບພະຖັດຖາ), ໂດຍປະການອື່ນ (ອັນຍະຖັດຖາ), ໂດຍປະການນອກນີ້ (ອິຕະຣະຖັດຖາ).

---

၃၉၉, ၄၂၂. ကိမိမေဟိ ထံ.

໓໙໙, ໔໒໒. ລົງປັດໄຈ "ຖັງ" (thaṃ) ຫຼັງຈາກ "ກິງ" (kiṃ) ແລະ "ອິມະ" (ima).

---

ကိံ ဣမဣစ္စေတေဟိ ထံပစ္စယော ဟောတိ ပကာရဝစနတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກຄຳວ່າ "ກິງ" (kiṃ) ແລະ "ອິມະ" (ima) ເຫຼົ່ານີ້, ຍ່ອມລົງປັດໄຈ "ຖັງ" (thaṃ) ໃນຄວາມໝາຍບອກປະການ.

---

ကော ပကာရော ကထံ, ကံ ပကာရံ ကထံ, ကေန ပကာရေန ကထံ, ကဿ ပကာရဿ ကထံ, ကသ္မာ ပကာရာ ကထံ. ကဿ ပကာရဿ ကထံ, ကသ္မိံ ပကာရေ ကထံ, အယံ ပကာရော ဣတ္ထံ, ဣမံ ပကာရံ ဣတ္ထံ, ဣမိနာ ပကာရေန ဣတ္ထံ, ဣမဿ ပကာရဿ ဣတ္ထံ, ဣမသ္မာ ပကာရာ ဣတ္ထံ, ဣမဿ ပကာရဿ ဣတ္ထံ, ဣမသ္မိံ ပကာရေ ဣတ္ထံ.

ປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ (ໂດຍປະການໃດ/ແນວໃດ); ເຊິ່ງປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ; ດ້ວຍປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ; ແກ່ປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ; ຈາກປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ; ແຫ່ງປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ; ໃນປະການໃດ ຊື່ວ່າ ກະຖັງ. ປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ (ໂດຍປະການນີ້/ຢ່າງນີ້); ເຊິ່ງປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ; ດ້ວຍປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ; ແກ່ປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ; ຈາກປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ; ແຫ່ງປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ; ໃນປະການນີ້ ຊື່ວ່າ ອິດຖັງ.

---

၄၀၀, ၃၆၄. ဝုဒ္ဓါဒိသရဿ [Pg.209] ဝါ’သံယောဂန္တဿ သဏေ စ.

໔໐໐, ໓໖໔. ເມື່ອມີປັດໄຈທີ່ມີອັກສອນ "ນະ" (ṇ) ເປັນຕົວສະກົດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມມີການເຮັດໃຫ້ສະຫຼະຕົ້ນຂອງບົດ ທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະຊ້ອນຢູ່ທ້າຍ ໃຫ້ມີສຽງຍາວຂຶ້ນ (ວຸດທິ) ໄດ້ບາງສ່ວນ.

---

အာဒိသရဿ ဝါ အသံယောဂန္တဿ အာဒိဗျဉ္ဇနဿ ဝါ သရဿ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ သဏကာရကေ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອມີປັດໄຈທີ່ມີອັກສອນ "ນະ" (ṇ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມມີການວຸດທິ (ເຮັດໃຫ້ສຽງຍາວຂຶ້ນ) ຂອງສະຫຼະຕົ້ນ ຫຼື ສະຫຼະຂອງພະຍັນຊະນະຕົ້ນ ທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະຊ້ອນຢູ່ທ້າຍ ໄດ້ບາງສ່ວນ.

---

အာဘိဓမ္မိကော, ဝေနတေယျော, ဝါသိဋ္ဌော, အာလသျံ, အာရောဂျံ.

ຜູ້ຮຽນ (ອະທີເຕ) ພຣະອະພິທຳ (ອະພິທັມມັງ) ຊື່ວ່າ ອາພິທັມມິກະ (ຜູ້ຮຽນພຣະອະພິທຳ); ລູກຫຼານ (ອະປັດຈະ) ຂອງນາງວິນະຕາ ຊື່ວ່າ ເວນະເຕຍຍະ; ລູກຫຼານຂອງວະສິດຖະ ຊື່ວ່າ ວາສິດຖະ; ຄວາມເປັນ (ພາວະ) ຂອງຄົນຂີ້ຄ້ານ ຊື່ວ່າ ຄວາມຂີ້ຄ້ານ (ອາລັດສະຍັງ); ຄວາມເປັນຂອງຄົນບໍ່ມີໂລກ ຊື່ວ່າ ຄວາມບໍ່ມີໂລກ ຫຼື ຄວາມມີສຸຂະພາບດີ (ອາໂຣຄະຍັງ).

---

အသံယောဂန္တဿေတိ ကိမတ္ထံ? ဘဂ္ဂဝေါ, မန္တေယျော, ကုန္တေယျော.

ບົດວ່າ "ອະສັງໂຍຄັນຕັດສະ" (ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະຊ້ອນຢູ່ທ້າຍ) ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນໃນຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ພັກຄະວະ (Bhaggavo), ມັນເຕຍຍະ (Manteyyo), ກຸນເຕຍຍະ (Kunteyyo).

---

၄၀၁, ၃၇၅. မာယူနမာဂမော ဌာနေ.

໔໐໑, ໓໗໕. ບໍ່ມີການວຸດທິຂອງສະຫຼະ "ອິ" (i) ແລະ "ອຸ" (u) ໃນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ, ແຕ່ຍ່ອມມີການແປງເປັນ "ເອ" (e) ແລະ "ໂອ" (o) ໃນບ່ອນນັ້ນໆ.

---

ဣဥဣစ္စေတေသံ အာဒိဘူတာနံ မာ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ. တေသု စ ဧ ဩ ဝုဒ္ဓါဂမော ဟောတိ ဌာနေ.

ບໍ່ມີການວຸດທິຂອງສະຫຼະ "ອິ" (i) ແລະ "ອຸ" (u) ທີ່ຢູ່ຕົ້ນບົດ, ແຕ່ໃນບ່ອນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີການວຸດທິເປັນ "ເອ" (e) ແລະ "ໂອ" (o) ໃນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ.

---

ဗျာကရဏမဓီတေ ဝေယျာကရဏိကော, နျာယမဓီတေ နေယျာယိကော, ဗျာဝစ္ဆဿ အပစ္စံ ဝေယျာဝစ္ဆော, ဒွါရေ နိယုတ္တော ဒေါဝါရိကော.

ຜູ້ຮຽນໄວຍາກອນ ຊື່ວ່າ ເວຍຍາກະຣະນິກະ (ນັກໄວຍາກອນ); ຜູ້ຮຽນຍາຍະທຳ (ຕັກກະສາດ) ຊື່ວ່າ ເນຍຍາຍິກະ (ນັກຕັກກະສາດ); ລູກຫຼານຂອງພະຍາວັດຊະ ຊື່ວ່າ ເວຍຍາວັດຊະ; ຜູ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຢູ່ປະຕູ ຊື່ວ່າ ໂທວາຣິກະ (ຄົນເຝົ້າປະຕູ).

---

၄၀၂, ၃၇၇. အာတ္တဉ္စ[Pg.210].

໔໐໒, ໓໗໗. ແລະ ຍ່ອມມີການແປງເປັນ "ອາ" (ā) ອີກດ້ວຍ.

---

ဣဥဣစ္စေတေသံ အာတ္တဉ္စ ဟောတိ, ရိကာရာဂမော စ ဌာနေ.

ຍ່ອມມີການແປງສະຫຼະ "ອິ" (i) ແລະ "ອຸ" (u) ເຫຼົ່ານີ້ເປັນ "ອາ" (ā) ແລະ ມີການລົງອັກສອນ "ຣິ" (ri) ແຊກເຂົ້າມາໃນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ.

---

ဣသိဿ ဘာဝေါ အာရိသျံ, ဣဏဿ ဘာဝေါ အာဏျံ, ဥသဘဿ ဘာဝေါ အာသဘံ, ဥဇုနော ဘာဝေါ အဇ္ဇဝံ, ဣစ္စေဝမာဒီ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຄວາມເປັນ (ພາວະ) ຂອງພຣະຣືສີ ຊື່ວ່າ ອາຣິດສະຍະ (ຄວາມເປັນຣືສີ); ຄວາມເປັນໜີ້ ຊື່ວ່າ ອານຍະ (ຄວາມເປັນໜີ້); ຄວາມເປັນຂອງງົວອຸສຸພະ ຊື່ວ່າ ອາສະພະ (ຄວາມເປັນງົວອຸສຸພະ); ຄວາມເປັນຂອງຄົນຊື່ຕົງ ຊື່ວ່າ ອັດຊະວະ (ຄວາມຊື່ສັດ/ຄວາມຊື່ຕົງ). ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ເປັນຕົ້ນໃນທຳນອງດຽວກັນນີ້.

---

ယူနမိတိ ကိမတ္ထံ? အပါယေသု ဇာတော အာပါယိ ကော.

ບົດວ່າ "ຍູນັງ" (ແຫ່ງສະຫຼະ ອິ ແລະ ອຸ) ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີສະຫຼະ ອິ ແລະ ອຸ ເຊັ່ນໃນຕົວຢ່າງນີ້: ຜູ້ເກີດໃນອະບາຍ ຊື່ວ່າ ອາປາຍິກະ (ຜູ້ເກີດໃນອະບາຍ).

---

ဌာနေတိ ကိမတ္ထံ? ဝေမတိကော, ဩပနယိကော, ဩပမာယိကော, ဩပါယိကော.

ບົດວ່າ "ຖານີ" (ໃນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ) ມີປະໂຫຍດเพื่อຫຍັງ? ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ກົດນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ ເຊັ່ນໃນຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້: ຜູ້ປະກອບໃນຄວາມສົງໄສ ຊື່ວ່າ ເວມາຕິກະ (ຜູ້ມີຄວາມສົງໄສ); ຜູ້ປະກອບໃນການນ້ອມເຂົ້າມາ ຊື່ວ່າ ໂອປະນາຍິກະ; ຜູ້ປະກອບໃນການປຽບທຽບ ຊື່ວ່າ ໂອປະມາຍິກະ; ຜູ້ປະກອບໃນອຸບາຍ ຊື່ວ່າ ໂອປາຍິກະ.

---

၄၀၃, ၃၅၄. ကွစာဒိမဇ္ဈုတ္တရာနံ ဒီဃရဿာ ပစ္စယေသု စ.

໔໐໓, ໓໕໔. ເມື່ອມີປັດໄຈ, ບາງຄັ້ງອັກສອນຕົ້ນ, ກາງ ແລະ ທ້າຍ ຍ່ອມມີການເຮັດໃຫ້ຍາວ (ທີຄະ) ຫຼື ສັ້ນ (ຣັດສະ).

---

ကွစိ အာဒိမဇ္ဈဥတ္တရဣစ္စေတေသံ ဒီဃရဿာ ဟောန္တိ ပစ္စယေသု စ အပစ္စယေသု စ.

ບາງຄັ້ງ, ບໍ່ວ່າຈະມີປັດໄຈຫຼືບໍ່ມີປັດໄຈກໍຕາມ, ອັກສອນຕົ້ນ, ກາງ ແລະ ທ້າຍເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີການເຮັດໃຫ້ຍາວ ຫຼື ສັ້ນ ໄດ້ບາງສ່ວນ.

---

အာဒိဒီဃော တာဝ – ပါကာရော, နီဝါရော, ပါသာဒေါ, ပါကဋော, ပါတိမောက္ခော, ပါဋိကင်္ခေါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນຕົ້ນຍາວ (ອາທິທີຄະ) ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ກຳແພງ (ปາຄາໂຣ), ເຂົ້າປ່າ (ນີວາໂຣ), ປາສາດ (ປາສາໂທ), ປະກົດ/ຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ (ປາຄະໂຕ), ພຣະປາຕິໂມກ (ປາຕິໂມກໂຂ), ສິ່ງທີ່ເພິ່ງຫວັງ (ປາຕິກັງໂຂ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေဒီဃော [Pg.211] တာဝ – အင်္ဂမာဂဓိကော, ဩရဗ္ဘမာဂဝီကော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນກາງຍາວ (ມັດເຊທີຄະ) ເຊັ່ນ: ຜູ້ຢູ່ໃນແຄວ້ນອັງຄະ ແລະ ມະຄົດ (ອັງຄະມາຄະທິກະ), ນາຍພານລ່າແກະ (ໂອຣັບພະມາຄະວິກະ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရဒီဃော တာဝ – ခန္တီ ပရမံ တပေါ တိတိက္ခာ, အဉ္ဇနာ ဂိရိ, ကောဋရာ ဝနံ, အင်္ဂုလီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນທ້າຍຍາວ (ອຸດຕະຣະທີຄະ) ເຊັ່ນ: ຄວາມອົດທົນເປັນຕະບະຢ່າງຍິ່ງ (ຂັນຕີ ປະຣະມັງ ຕະໂປ ຕິຕິກຂາ), ພູເຂົາອັນຊະນະ (ອັນຊະນາກິຣິ), ປ່າໂຄຕະຣະ (ໂຄຕະຣາວະນັງ), ນິ້ວມື (ອັງຄຸລີ) ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိရဿော တာဝ – ပဂေဝ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນຕົ້ນສັ້ນ (ອາທິຣັດສະ) ເຊັ່ນ: ຈະປ່ວຍກ່າວໄປໃຍ (ປະເຄວະ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေရဿော တာဝ – သုမေဓသော သုဝဏ္ဏဓရေဟိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນກາງສັ້ນ (ມັດເຊຣັດສະ) ເຊັ່ນ: ຜູ້ມີປັນຍາດີ (ສຸເມທະໂສ), ດ້ວຍກະແສທານແຫ່ງຄຳ (ສຸວັນນະທະເຣຫິ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရရဿော တာဝ – ဘောဝါဒိ နာမ သော ဟောတိ, ယထာဘာဝိ ဂုဏေန သော ဣစ္စေဝမာဒိ. အညေပိ ယထာဇိနဝစနာနုပရောဓေန ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຕົວຢ່າງການເຮັດໃຫ້ອັກສອນທ້າຍສັ້ນ (ອຸດຕະຣະຣັດສະ) ເຊັ່ນ: ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ໂພວາທິ (ໂພວາທິ ນາມະ ໂສ ໂຫຕິ), ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ມີຄຸນທຳຕາມຄວາມເປັນຈິງ (ຍະຖາພາວິ ຄຸເນນະ ໂສ) ເປັນຕົ້ນ. ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບໂດຍບໍ່ໃຫ້ຂັດກັບພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຊິນະເຈົ້າ.

---

စဂ္ဂဟဏေန အပစ္စယေသု စာတိ အတ္ထံ သမုစ္စေတိ,

ດ້ວຍການຖືເອົາອັກສອນ "ຈະ" (ca), ຍ່ອມເປັນການຮວບຮວມເອົາຄວາມໝາຍວ່າ "ເຖິງແມ່ນໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີປັດໄຈນຳ" (ອະປັດຈະເຍສຸ ຈະ).

---

၄၀၄, ၃၇၀. တေသု ဝုဒ္ဓိလောပါဂမဝိကာရဝိပရီတာဒေသာ စ.

໔໐໔, ໓໗໐. ໃນອັກສອນຕົ້ນ, ກາງ ແລະ ທ້າຍເຫຼົ່ານັ້ນ, ຍ່ອມມີການວຸດທິ, ການລົບ, ການລົງອາກົມ, ການວິກາຣະ, ການວິປະຣີຕະ ແລະ ການແປງ (ອາເທສະ) ອີກດ້ວຍ.

---

တေသု အာဒိမဇ္ဈုတ္တရေသု ယထာဇိနဝစနာနုပရောဓေန ကွစိ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ, ကွစိ လောပေါ ဟောတိ, ကွစိ အာဂမော ဟောတိ, ကွစိ ဝိကာရော ဟောတိ, ကွစိ ဝိပရီတော ဟောတိ, ကွစိ အာဒေသော ဟောတိ.

In the beginning, middle and end by not going against the Word of the Conqueror, sometimes there is strengthening, sometimes elision, sometimes insertion, sometimes change, sometimes reversiong and sometimes substitution.

---

အာဒိဝုဒ္ဓိ တာဝ – အာဘိဓမ္မိကော, ဝေနတေယျော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການວຸດທິອັກສອນຕົ້ນ (ອາທິວຸດທິ) ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ອາພິທັມມິກະ, ເວນະເຕຍຍະ ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေဝုဒ္ဓိ [Pg.212] တာဝ – သုခသေယျံ, သုခကာရိ ဒါနံ, သုခကာရိ သီလံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການວຸດທິອັກສອນກາງ (ມັດເຊວຸດທິ) ເຊັ່ນ: ການນອນເປັນສຸກ (ສຸຂະເສຍຍັງ), ທານທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສຸກ (ສຸຂະກາຣິ ທານັງ), ສິນທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສຸກ (ສຸຂະກາຣິ ສີລັງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရဝုဒ္ဓိ တာဝ – ကာလိင်္ဂေါ, မာဂဓိကော, ပစ္စက္ခဓမ္မာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການວຸດທິອັກສອນທ້າຍ (ອຸດຕະຣະວຸດທິ) ເຊັ່ນ: ຊາວແຄວ້ນກະລິງຄະ (ກາລິງໂຄ), ຊາວແຄວ້ນມະຄົດ (ມາຄະທິໂກ), ຜູ້ມີທຳອັນປະຈັກແຈ້ງ (ປັດຈັດຂະທັມມາ) ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိလောပေါ တာဝ – တာလီသံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງການລົບອັກສອນຕົ້ນ (ອາທິລົບ) ເຊັ່ນ: ສີ່ສິບ (ຕາລີສັງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေလောပေါ တာဝ – ကတ္တုကာမော, ကုမ္ဘကာရပုတ္တော, ဝေဒလ္လံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການລົບໃນທ່າມກາງ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ກັດຕຸກາໂມ (ຜູ້ປາດຖະໜາຈະເຮັດ), ກຸມພະກາຣະປຸດໂຕ (ບຸດຂອງຊ່າງໝໍ້), ເວດັលລັງ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရလောပေါ တာဝ – ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການລົບໃນເບື້ອງປາຍ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ພິກຂຸ, ພິກຂຸນີ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိအာဂမော တာဝ – ဝုတ္တော ဘဂဝတာ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການລົງອັກສອນເພີ່ມໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ວຸດໂຕ ພະຄະວະຕາ (ອັນພະຜູ້ມີພະພາກຕັດແລ້ວ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေအာဂမော တာဝ – သသီလဝါ, သပညဝါဣစ္စေဝမာဒိ.

ການລົງອັກສອນເພີ່ມໃນທ່າມກາງ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ສະ ສີລະວา (ຜູ້ນັ້ນມີສິນ), ສະ ປັນຍະວາ (ຜູ້ນັ້ນມີປັນຍາ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရအာဂမော တာဝ – ဝေဒလ္လံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການລົງອັກສອນເພີ່ມໃນເບື້ອງປາຍ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ເວດັលລັງ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိဝိကာရော တာဝ – အာရိသျံ, အာဏျံ, အာသဘံ, အဇ္ဇဝံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

Laos: ການແປງອັກສອນໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ອາຣິສຍັງ (ຄວາມເປັນແຫ່ງລືສີ), ອານຍັງ (ຄວາມເປັນໜີ້), ອາສະພັງ (ຄວາມເປັນຜູ້ປະເສີດ), ອັດຊະວັງ (ຄວາມຊື່ຕົງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေဝိကာရော တာဝ – ဝရာရိသျံ, ပရာရိသျံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການແປງອັກສອນໃນທ່າມກາງ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ວະຣາຣິສຍັງ (ຄວາມເປັນແຫ່ງລືສີຜູ້ປະເສີດ), ປະຣາຣິສຍັງ (ຄວາມເປັນແຫ່ງລືສີອື່ນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရဝိကာရော တာဝ – ယာနိ, တာနိ, သုခါနိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການແປງອັກສອນໃນເບື້ອງປາຍ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ຍານິ, ຕານິ, ສຸຂານິ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိဝိပရီတော [Pg.213] တာဝ – ဥဂ္ဂတေ သူရိယေ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການກັບອັກສອນໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ອຸກຄະເຕ ສຸຣິເຍ (ເມື່ອພະອາທິດຂຶ້ນ), ອຸກຄັດສະຕິ (ຍ່ອມຂຶ້ນ) ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေဝိပရီတော တာဝ – သမုဂ္ဂစ္ဆတိ, သမုဂ္ဂတေ သူရိယေ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການກັບອັກສອນໃນທ່າມກາງ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ສະມຸກຄັດສະຕິ, ສະມຸກຄະເຕ ສຸຣິເຍ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရဝိပရီတော တာဝ – ဒိဂု, ဒိဂုဏံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການກັບອັກສອນໃນ...ເບື້ອງປາຍ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ທິຄຸ, ທິຄຸນັງ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဒိအာဒေသော တာဝ – ယူနံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການແທນທີ່ອັກສອນໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ຍູນັງ ເປັນຕົ້ນ.

---

မဇ္ဈေအာဒေသော တာဝ – နျာယောဂါ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການແທນທີ່ອັກສອນໃນທ່າມກາງ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ນຍາໂຍຄາ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဥတ္တရအာဒေသော တာဝ – သဗ္ဗသေယျော, သဗ္ဗသေဋ္ဌော, စိတ္တံ ဣစ္စေဝမာဒိ. ဧဝံ ယထာဇိနဝစနာနုပရောဓေန သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ການແທນທີ່ອັກສອນໃນເບື້ອງປາຍ ກ່ອນ ເຊັ່ນ: ສັບພະເສຍໂຍ, ສັບພະເສດໂຖ, ຈິດຕັງ ເປັນຕົ້ນ. ຄວນປະກອບໃນທີ່ທັງປວງຢ່າງນີ້ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຂັດກັບພະດຳລັດຂອງພະຊິນະເຈົ້າ.

---

၄၀၅, ၃၆၅. အယုဝဏ္ဏာနဉ္စာယော ဝုဒ္ဓိ.

໔໐໕, ໓໖໕. ອາ, ເອ ແລະ ໂອ ເປັນວຸດທິ ແຫ່ງ ອະ, ອิ, ອີ ແລະ ອຸ, ອູ.

---

အ ဣတိ အကာရော, ဣ ဤဣတိ ဣဝဏ္ဏော, ဥ ဦဣတိ ဥဝဏ္ဏော, တေသံ အကာရဣဝဏ္ဏုဝဏ္ဏာနံ အာ ဧ ဩဝုဒ္ဓိယော ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ, အာ ဤ ဦဝုဒ္ဓိ စ.

ຄຳວ່າ ອະ ຄື ອະອັກສອນ, ອິ ອີ ຄື ອິວັນນະ, ອຸ ອູ ຄື ອຸວັນນະ; ອາ, ເອ ແລະ ໂອ ເປັນວຸດທິ ແຫ່ງ ອະອັກສອນ, ອິວັນນະ ແລະ ອຸວັນນະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຕາມລຳດັບ; ແລະ ອາ, ອີ, ອູ ກໍເປັນວຸດທິຄືກັນ.

---

အာဘိဓမ္မိကော, ဝေနတေယျော, ဩဠုမ္ပိကော.

ອາພິທັມມິໂກ, ເວນະເຕຍໂຍ, ໂອລຸມປິໂກ.

---

ပုန ဝုဒ္ဓိဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? ဥတ္တရပဒဝုဒ္ဓိဘာဝတ္ထံ, အင်္ဂမဂဓေဟိ အာဂတာတိ အင်္ဂမာဂဓိကာ. နိဂမဇနပဒေသု ဇာတာတိ [Pg.214] နေဂမဇာနပဒါ. ပုရိမဇနပဒေသု ဇာတာတိ ပေါရိမဇာနပဒါ. သတ္တာဟေ နိယုတ္တောတိ သတ္တာဟိကာ, စတုဝိဇ္ဇေ နိယုတ္တောတိ စာတုဝိဇ္ဇိကာ. ဣစ္စေဝမာဒီ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ການຮັບເອົາຄຳວ່າ 'ວຸດທິ' ອີກເທື່ອໜຶ່ງ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການເຮັດວຸດທິໃນບົດຫຼັງ. ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ມາແລ້ວ ຈາກແຄວ້ນອັງຄະແລະມະຄົດ (ອັງຄະມະຄະເທຫິ ອາຄະຕາ) ຊື່ວ່າ ອັງຄະມາກະທິກາ (ຜູ້ມາຈາກແຄວ້ນອັງຄະແລະມະຄົດ). ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ເກີດແລ້ວ ໃນຊົນນະບົດອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງນິຄົມ (ນิຄະມະຊະນະປະເທສຸ ຊາຕາ) ຊື່ວ່າ ເນຄະມະຊານະປະທາ (ຜູ້ເກີດໃນຊົນນະບົດອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງນິຄົມ). ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ເກີດແລ້ວ ໃນຊົນນະບົດທາງທິດບູຮພາ (ປຸຣິມະຊະນະປະເທສຸ ຊາຕາ) ຊື່ວ່າ ໂປຣິມະຊານະປະທາ (ຜູ້ເກີດໃນຊົນນະບົດທາງທິດບູຮພາ). ຜູ້ປະກອບແລ້ວ ໃນເຈັດວັນ (ສັດຕາເຫ ນິຍຸດໂຕ) ຊື່ວ່າ ສັດຕາຫິກາ (ຜູ້ປະກອບໃນເຈັດວັນ). ຜູ້ປະກອບແລ້ວ ໃນວິຊາສີ່ປະການ (ຈະຕຸວິດເຊ ນິຍຸດໂຕ) ຊື່ວ່າ ຈາຕຸວິດຊິກາ (ຜູ້ປະກອບໃນວິຊາສີ່ປະການ). ຄວນປະກອບຄຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝုဒ္ဓိဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဝုဒ္ဓါဒိသရဿ ဝါ’သံယောဂန္တဿ သဏေ စ.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ວຸດທິ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ໃນສູດວ່າ 'ວຸດທາທິສະຣັດສະ ວາ ສັງໂຍຄັນຕັດສະ ສະເນ ຈະ' (ສູດທີ 400).

---

ဣတိ နာမကပ္ပေ တဒ္ဓိတကပ္ပော အဋ္ဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີແປດ ຄື ຕັດທິຕະກັນ ໃນນາມະກັນ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

တဒ္ဓိတကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ຕັດທິຕະກັນ ຈົບແລ້ວ.

---

၆. အာချာတကပ္ပ

໖. ອາຂະຢາຕະກັນ

---

ပဌမကဏ္ဍ

ກັນທີໜຶ່ງ

---

(က)

(ກ)

---

အာချာတသာဂရမထဇ္ဇတနီတရင်္ဂံ[Pg.215],ဓာတုဇ္ဇလံ ဝိကရဏာဂမကာလမီနံ;

လောပါနုဗန္ဓရိယမတ္ထဝိဘာဂတီရံ,ဓီရာ တရန္တိ ကဝိနော ပုထုဗုဒ္ဓိနာဝါ.

ມະຫາສະໝຸດຄືອາຂະຢາດ ມີວິພັດອັດຊະຕະນີເປັນລະລອກຄື້ນ, ມີທາດເປັນນ້ຳອັນໃສສະອາດ, ມີວິກະຣະນະ ອາຄົມ ແລະການ (ກາລະ) ເປັນປາ, ມີການລົບແລະອະນຸພັນເປັນກະແສນ້ຳ, ມີການຈຳແນກອັດເປັນຝັ່ງ; ກະວີຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຂ້າມພົ້ນໄດ້ ດ້ວຍເຮືອຄືປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ.

---

(ခ)

(ຂ)

---

ဝိစိတ္တသင်္ခါရပရိက္ခိတံ ဣမံ,အာချာတသဒ္ဒံ ဝိပုလံ အသေသတော;

ပဏမျ သမ္ဗုဒ္ဓမနန္တဂေါစရံ,သုဂေါစရံ ယံ ဝဒတော သုဏာထ မေ.

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພະໂຄຈອນ (ພະຍານ) ຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ຜູ້ມີພະນິພານເປັນອາລົມອັນປະເສີດ, ແລ້ວຈະກ່າວເຖິງສັບອາຂະຢາດອັນກວ້າງຂວາງນີ້ ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ ອັນແວດລ້ອມໄປດ້ວຍປັດໄຈປຸງແຕ່ງອັນວິຈິດ; ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າເທີ້ນ.

---

(ဂ)

(ຄ)

---

အဓိကာရေ မင်္ဂလေ စေဝ, နိပ္ဖန္နေ စာဝဓာရဏေ;

အနန္တရေ စ ပါဒါနေ, အထသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ.

ອະຖະສັບ ຍ່ອມເປັນໄປໃນອັດເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ອະທິການ (ການກ່າວຕາມໄປ), ມຸງຄຸນ (ຄວາມຈະເລີນ), ນິບພັນນະ (ຄວາມສຳເລັດ), ອະວະທາຣະນະ (ການກຳນົດ), ອະນັນຕະຣະ (ຄວາມບໍ່ມີລະຫວ່າງ) ແລະ ອະປາດານ (ການຫຼີກອອກ).

---

၄၁၆, ၄၂၉. အထ ပုဗ္ဗာနိ ဝိဘတ္တီနံ ဆ ပရဿပဒါနိ.

໔໑໖, ໔໒໙. ຕໍ່ໄປ, ວິພັດ 6 ຕົວທຳອິດ ຊື່ວ່າ ປະລັດສະບົດ.

---

အထ သဗ္ဗာသံ ဝိဘတ္တီနံ ယာနိ ယာနိ ပုဗ္ဗကာနိ ဆ ပဒါနိ, တာနိ တာနိ ပရဿပဒသညာနိ ဟောန္တိ.

ຕໍ່ໄປ, ບັນດາວິພັດທັງໝົດ, 6 ວິພັດທຳອິດໃດໆ, ວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນໆ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ປະລັດສະບົດ.

---

တံ ယထာ? တိ အန္တိ, သိ ထ, မိ မ.

ວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ຕິ ອັນຕິ, ສິ ຖະ, ມິ ມະ.

---

ပရဿပဒမိစ္စနေန ကွတ္ထော? ကတ္တရိ ပရဿပဒံ.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ປະລັດສະບົດ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ໃນສູດວ່າ 'ກັດຕະລິ ປະລັດສະປະທັງ' (ສູດທີ 456).

---

၄၀၇, ၄၃၉. ပရာဏျတ္တနောပဒါနိ[Pg.216].

໔໐໗, ໔໓໙. ວິພັດ 6 ຕົວຫຼັງ ຊື່ວ່າ ອັດຕະໂນບົດ.

---

သဗ္ဗာသံ ဝိဘတ္တီနံ ယာနိ ယာနိ ပရာနိ ဆ ပဒါနိ. တာနိ တာနိ အတ္တနောပဒသညာနိ ဟောန္တိ.

ບັນດາວິພັດທັງໝົດ, 6 ວິພັດຫຼັງໃດໆ, ວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນໆ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ອັດຕະໂນບົດ.

---

တံ ယထာ? တေ အန္တေ, သေ ဝှေ, ဧ မှေ.

ວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ເຕ ອັນເຕ, ເສ ວເຫ, ເອ ມເຫ.

---

အတ္တနောပဒမိစ္စနေန ကွတ္ထော? အတ္တနောပဒါနိ ဘာဝေ စ ကမ္မနိ.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'อັດຕະໂນບົດ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ໃນສູດວ່າ 'ອັດຕະໂນປະທານິ ພາເວ ຈະ ກັມມະນິ' (ສູດທີ 453).

---

၄၀၈, ၄၃၁. ဒွေ ဒွေ ပဌမ မဇ္ဈိမုတ္တမပုရိသာ.

໔໐໘, ໔໓໑. ວິພັດສອງຕົວໆ ເປັນປະຖົມມະບຸລຸດ, ມັດຊິມະບຸລຸດ ແລະ ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

တာသံ သဗ္ဗာသံ ဝိဘတ္တီနံ ပရဿပဒါနံ, အတ္တနောပဒါနဉ္စ ဒွေ ဒွေ ပဒါနိ ပဌမမဇ္ဈိမုတ္တမပုရိသသညာနိ ဟောန္တိ.

ບັນດາວິພັດທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ທັງຝ່າຍປະລັດສະບົດ ແລະ ອັດຕະໂນບົດ, ວິພັດສອງຕົວໆ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ປະຖົມມະບຸລຸດ, ມັດຊິມະບຸລຸດ ແລະ ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

တံ ယထာ? တိ အန္တိ ဣတိ ပဌမပုရိသာ, သိ ထ ဣတိ မဇ္ဈိမပုရိသာ, မိ မ ဣတိ ဥတ္တမပုရိသာ. အတ္တနောပဒါနမ္ပိ တေ အန္တေ ဣတိ ပဌမပုရိသာ, သေ ဝှေ ဣတိ မဇ္ဈိမပုရိသာ, ဧ မှေ ဣတိ ဥတ္တမပုရိသာ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ.

ວິພັດເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ຄື: ຕິ ອັນຕິ ຊື່ວ່າ ປະຖົມມະບຸລຸດ, ສິ ຖະ ຊື່ວ່າ ມັດຊິມະບຸລຸດ, ມິ ມະ ຊື່ວ່າ ອຸດຕະມະບຸລຸດ. ເຖິງໃນຝ່າຍອັດຕະໂນບົດກໍຄືກັນ: ເຕ ອັນເຕ ຊື່ວ່າ ປະຖົມມະບຸລຸດ, ເສ ວເຫ ຊື່ວ່າ ມັດຊິມະບຸລຸດ, ເອ ມເຫ ຊື່ວ່າ ອຸດຕະມະບຸລຸດ. ຢ່າງນີ້ໃນທີ່ທັງປວງ.

---

ပဌမမဇ္ဈိမုတ္တမပုရိသမိစ္စနေန ကွတ္ထော? နာမမှိ ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ပဌမော, တုမှေ မဇ္ဈိမော, အမှေ ဥတ္တမော.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ປະຖົມມະບຸລຸດ, ມັດຊິມະບຸລຸດ ແລະ ອຸດຕະມະບຸລຸດ' ນີ້ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການໃຊ້ໃນສູດວ່າ 'ນາມັມຫິ ປະຍຸດຊະມາເນປິ ຕຸນຍາທິກະຣະເນ ປະຖະໂມ, ຕຸມເຫ ມັດຊິໂມ, ອັມເຫ ອຸດຕະໂມ' (ສູດທີ 410-412).

---

၄၀၉, ၄၄၁. သဗ္ဗေသမေကာဘိဓာနေ ပရော ပုရိသော.

໔໐໙, ໔໔໑. ເມື່ອມີການກ່າວເຖິງບຸລຸດທັງໝົດຮ່ວມກັນ, ໃຫ້ໃຊ້ບຸລຸດເບື້ອງປາຍ.

---

သဗ္ဗေသံ တိဏ္ဏံ ပဌမမဇ္ဈိမုတ္တမ ပုရိသာနံ ဧကာဘိဓာနေ ပရော ပုရိသော ဂဟေတဗ္ဗော.

ເມື່ອມີການກ່າວເຖິງບຸລຸດທັງສາມ ຄື ປະຖົມມະບຸລຸດ, ມັດຊິມະບຸລຸດ ແລະ ອຸດຕະມະບຸລຸດ ຮ່ວມກັນ, ພຶງຖືເອົາບຸລຸດເບື້ອງປາຍ.

---

သော [Pg.217] စ ပဌတိ, တွဉ္စ ပဌသိ, တုမှေ ပဌထ. သော စ ပစတိ, တွဉ္စ ပစသိ. တုမှေ ပစထ. ဧဝံ သေသာသု ဝိဘတ္တီသု ပရော ပုရိသော ယောဇေတဗ္ဗော.

ຕົວຢ່າງ: ໂສ ຈະ ປະຖະຕິ (ແລະຜູ້ນັ້ນຍ່ອມອ່ານ), ຕວັນຈະ ປະຖະສິ (ແລະເຈົ້າຍ່ອມອ່ານ), ເມື່ອລວມກັນເປັນ: ຕຸມເຫ ປະຖະຖະ (ພວກເຈົ້າຍ່ອມອ່ານ). ໂສ ຈະ ປະຈະຕິ (ແລະຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຫຸງຕົ້ມ), ຕວັນຈະ ປະຈະສິ (ແລະເຈົ້າຍ່ອມຫຸງຕົ້ມ), ເມື່ອລວມກັນເປັນ: ຕຸມເຫ ປະຈະຖະ (ພວກເຈົ້າຍ່ອມຫຸງຕົ້ມ). ພຶງປະກອບບຸລຸດເບື້ອງປາຍໃນວິພັດທີ່ເຫຼືອທັງຫຼາຍ ຢ່າງນີ້.

---

၄၁၀, ၄၃၂. နာမမှိ ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ပဌမော.

໔໑໐, ໔໓໒. ເມື່ອປະກອບນາມສັບທີ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຖິງຈະປາກົດຢູ່ກໍຕາມ, ຍ່ອມໃຊ້ປະຖົມມະບຸລຸດ.

---

နာမမှိ ပယုဇ္ဇမာနေပိ အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ပဌမပုရိသော ဟောတိ.

ເມື່ອປະກອບນາມສັບທີ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຖິງຈະປາກົດຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປາກົດຢູ່ກໍຕາມ, ຍ່ອມໃຊ້ປະຖົມມະບຸລຸດ.

---

သော ဂစ္ဆတိ, တေ ဂစ္ဆန္တိ.

ໂສ ຄັດສະຕິ (ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄປ), ເຕ ຄັດສັນຕິ (ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມໄປ).

---

အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ – ဂစ္ဆတိ, ဂစ္ဆန္တိ.

ເຖິງແມ່ນບໍ່ປາກົດນາມສັບ: ຄັດສະຕິ (ຍ່ອມໄປ), ຄັດສັນຕິ (ຍ່ອມໄປ).

---

တုလျာဓိကရဏေတိ ကိမတ္ထံ? တေန ဟညသေ တွံ ဒေဝဒတ္တေန.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ຕຸນຍາທິກະຣະເນ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຊັ່ນໃນຕົວຢ່າງນີ້: ເຕນະ ຮັນຍະເສ ຕວັງ ເທວະທັດເຕນະ (ເຈົ້າ ຍ່ອມຖືກຂ້າ ໂດຍເທວະທັດຜູ້ນັ້ນ).

---

၄၁၁, ၄၃၆. တုမှေ မဇ္ဈိမော.

໔໑໑, ໔໓໖. ເມື່ອມີ ຕຸມຫະສັບ, ຍ່ອມໃຊ້ມັດຊິມະບຸລຸດ.

---

တုမှေ ပယုဇ္ဇမာနေပိ အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ မဇ္ဈိမပုရိသော ဟောတိ.

ເມື່ອມີ ຕຸມຫະສັບ ທີ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຖິງຈະປາກົດຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປາກົດຢູ່ກໍຕາມ, ຍ່ອມໃຊ້ມັດຊິມະບຸລຸດ.

---

တွံ ယာသိ, တုမှေ ယာထ.

ຕວັງ ຍາສິ (ເຈົ້າຍ່ອມໄປ), ຕຸມເຫ ຍາຖະ (ພວກເຈົ້າຍ່ອມໄປ).

---

အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ – ယာသိ, ယာထ.

ເຖິງແມ່ນບໍ່ປາກົດ ຕຸມຫະສັບ: ຍາສິ (ຍ່ອມໄປ), ຍາຖະ (ຍ່ອມໄປ).

---

တုလျာဓိကရဏေတိ ကိမတ္ထံ? တယာ ပစ္စတေ ဩဒနော.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ຕຸນຍາທິກະຣະເນ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຊັ່ນໃນຕົວຢ່າງນີ້: ຕະຍາ ປັດຈະເຕ ໂອທະໂນ (ເຂົ້າສຸກ ອັນເຈົ້າຍ່ອມຫຸງ).

---

၄၁၂, ၄၃၇. အမှေ [Pg.218] ဥတ္တမော.

໔໑໒, ໔໓໗. ເມື່ອມີ ອັມຫະສັບ, ຍ່ອມໃຊ້ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

အမှေ ပယုဇ္ဇမာနေပိ အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ဥတ္တမပုရိသော ဟောတိ.

ເມື່ອມີ ອັມຫະສັບ ທີ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຖິງຈະປາກົດຢູ່ກໍຕາມ ຫຼື ບໍ່ປາກົດຢູ່ກໍຕາມ, ຍ່ອມໃຊ້ອຸດຕະມະບຸລຸດ.

---

အဟံ ယဇာမိ, မယံ ယဇာမ.

ອະຫັງ ຍະຊາມິ (ຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມບູຊา), ມະຍັງ ຍະຊາມະ (ພວກຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມບູຊາ).

---

အပ္ပယုဇ္ဇမာနေပိ – ယဇာမိ, ယဇာမ.

ເຖິງແມ່ນບໍ່ປາກົດ ອັມຫະສັບ: ຍະຊາມິ (ຍ່ອມບູຊາ), ຍະຊາມະ (ຍ່ອມບູຊາ).

---

တုလျာဓိကရဏေတိ ကိမတ္ထံ? မယာ ဣဇ္ဇတေ ဗုဒ္ဓေါ.

ການກ່າວຄຳວ່າ 'ຕຸນຍາທິກະຣະເນ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີວິພັດສະມານາທິກະຣະນະ ເຊັ່ນໃນຕົວຢ່າງນີ້: ມະຍາ ອິດຊະເຕ ພຸດໂທ (ພະພຸດທະເຈົ້າ ອັນຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມບູຊາ).

---

၄၁၃, ၄၂၇. ကာလေ.

໔໑໓, ໔໒໗. ໃນກາລະ.

---

‘‘ကာလေ’’ ဣစ္စေတံ အဓိကာရတ္ထံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ພຶງຊາບວ່າ ບົດວ່າ “ກາເລ” (ໃນການ) ນີ້ ເປັນບົດກຳນົດຂອບເຂດ (ອະທິການ).

---

၄၁၄, ၄၂၈. ဝတ္တမာနာ ပစ္စုပ္ပန္နေ.

໔໑໔, ໔໒໘. ວັດຕະມານາ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນປັດຈຸບັນການ.

---

ပစ္စုပ္ပန္နေ ကာလေ ဝတ္တမာနာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນປັດຈຸບັນການ ຍ່ອມມີ ວັດຕະມານາ ວິພັດ.

---

ပါဋလိပုတ္တံ ဂစ္ဆတိ, သာဝတ္ထိံ ပဝိသတိ.

ຍ່ອມໄປສູ່ເມືອງປາຕະລີບຸດ, ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ເມືອງສາວັດຖີ.

---

၄၁၅, ၄၅၁. အာဏတျာ သိဋ္ဌေ’နုတ္တကာလေ ပဉ္စမီ.

໔໑໕, ໔໕໑. ປັນຈະມີ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະສັ່ງບັງຄັບ, ອັດຖະຂໍຮ້ອງ (ອວຍພອນ) ແລະໃນການທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້.

---

အာဏတျတ္ထေ စ အာသီသတ္ထေ စ အနုတ္တကာလေ ပဉ္စမီ ဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ປັນຈະມີ ວິພັດ ຍ່ອມມີໃນອັດຖະສັ່ງບັງຄັບ, ໃນອັດຖະຂໍຮ້ອງ ແລະໃນການທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ສະເພາະເຈາະຈົງ.

---

ကရောတု ကုသလံ, သုခံ တေ ဟောတု.

ຂໍຈົ່ງເຮັດກຸສົນ, ຂໍຄວາມສຸກຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ.

---

၄၁၆, ၄၅၄. အနုမတိပရိကပ္ပတ္ထေသု သတ္တမီ.

໔໑໖, ໔໕໔. ສັດຕະມີ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອັດຖະອະນຸຍາດ ແລະອັດຖະຄາດຄະເນ.

---

အနုမတျတ္ထေ စ ပရိကပ္ပတ္ထေ စ အနုတ္တကာလေ သတ္တမီ ဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ສັດຕະມີ ວິພັດ ຍ່ອມມີໃນອັດຖະອະນຸຍາດ, ໃນອັດຖະຄາດຄະເນ ແລະໃນການທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ສະເພາະເຈາະຈົງ.

---

တွံ [Pg.219] ဂစ္ဆေယျာသိ, ကိမဟံ ကရေယျာမိ.

ທ່ານຄວນໄປ, ຂ້ອຍຄວນເຮັດຫຍັງ.

---

၄၁၇, ၄၆၀. အပစ္စက္ခေ ပရောက္ခာတီတေ.

໔໑໗, ໔໖໐. ປະໂຣກຂາ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອະດີດຕະການທີ່ບໍ່ປະຈັກຕາ.

---

အပစ္စက္ခေ အတီတေ ကာလေ ပရောက္ခာဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອະດີດຕະການທີ່ບໍ່ປະຈັກຕາ ຍ່ອມມີ ປະໂຣກຂາ ວິພັດ.

---

သုပိနေ ကိလမာဟ, ဧဝံ ကိလ ပေါရာဏာဟု.

ໄດ້ຍິນວ່າ ເຂົາໄດ້ເວົ້າໃນຄວາມຝັນ, ໄດ້ຍິນວ່າ ພວກຄົນບູຮານໄດ້ເວົ້າໄວ້ຢ່າງນີ້.

---

၄၁၈, ၄၅၆. ဟိယျောပဘုတိ ပစ္စက္ခေ ဟိယျတ္တနီ.

໔໑໘, ໔໕໖. ຫິຍຍັດຕະນີ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອະດີດຕະການ ເລີ່ມແຕ່ມື້ວານນີ້ ທີ່ປະຈັກຕາ.

---

ဟိယျောပဘုတိ အတီတေ ကာလေ ပစ္စက္ခေ ဝါ အပစ္စက္ခေ ဝါ ဟိယျတ္တနီ ဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ຫິຍຍັດຕະນີ ວິພັດ ຍ່ອມມີໃນອະດີດຕະການ ເລີ່ມແຕ່ມື້ວານນີ້ ບໍ່ວ່າຈະປະຈັກຕາ ຫຼື ບໍ່ປະຈັກຕາກໍຕາມ.

---

သော အဂမာ မဂ္ဂံ, တေ အဂမူ မဂ္ဂံ.

ເຂົາໄດ້ໄປແລ້ວສູ່ທາງ, ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ໄປແລ້ວສູ່ທາງ.

---

၄၁၉, ၄၆၉. သမီပေ’ဇ္ဇတနီ.

໔໑໙, ໔໖໙. ອັດຊະຕະນີ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອະດີດຕະການທີ່ໃກ້ຊິດ.

---

အဇ္ဇပ္ပဘုတိ အတီတေ ကာလေ ပစ္စက္ခေ ဝါ အပစ္စက္ခေ ဝါ သမီပေ အဇ္ဇတနီဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ອັດຊະຕະນີ ວິພັດ ຍ່ອມມີໃນອະດີດຕະການທີ່ໃກ້ຊິດ ເລີ່ມແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ບໍ່ວ່າຈະປະຈັກຕາ ຫຼື ບໍ່ປະຈັກຕາກໍຕາມ.

---

သော မဂ္ဂံ အဂမီ, တေ မဂ္ဂံ အဂမုံ.

ເຂົາໄດ້ໄປແລ້ວສູ່ທາງ, ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ໄປແລ້ວສູ່ທາງ.

---

၄၂၀, ၄၇၁. မာယောဂေ သဗ္ဗကာလေ စ.

໔໒໐, ໔໗໑. ແລະເມື່ອປະກອບກັບ “ມາ” ສັບ ຍ່ອມລົງໃນການທັງປວງ.

---

ဟိယျတ္တနီအဇ္ဇတနီဣစ္စေတာ ဝိဘတ္တိယော ယဒါ မာယောဂါ, တဒါ သဗ္ဗကာလေ စ ဟောန္တိ.

ວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຫິຍຍັດຕະນີ ແລະ ອັດຊະຕະນີ ເມື່ອປະກອບກັບ “ມາ” ສັບ ຍ່ອມລົງໃນການທັງປວງໄດ້.

---

မာ ဂမာ, မာ ဝစာ, မာ ဂမီ, မာ ဝစီ.

ຢ່າໄປເລີຍ, ຢ່າເວົ້າເລີຍ; ຢ່າໄປແລ້ວ, ຢ່າເວົ້າແລ້ວ.

---

စဂ္ဂဟဏေန [Pg.220] ပဉ္စမီဝိဘတ္တိပိ ဟောတိ. မာ ဂစ္ဆာဟိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ “ຈະ” ສັບ ຍ່ອມມີ ປັນຈະມີ ວິພັດ ນຳອີກ, ເຊັ່ນ: ຢ່າໄປເລີຍ.

---

၄၂၁, ၄၇၃. အနာဂတေ ဘဝိဿန္တီ.

໔໒໑, ໔໗໓. ພະວິສສັນຕີ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອະນາຄົດຕະການ.

---

အနာဂတေ ကာလေ ဘဝိဿန္တီ ဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອະນາຄົດຕະການ ຍ່ອມມີ ພະວິສສັນຕີ ວິພັດ.

---

သော ဂစ္ဆိဿတိ, ကရိဿတိ. တေ ဂစ္ဆိဿန္တိ, ကရိဿန္တိ.

ເຂົາຈັກໄປ, ຈັກເຮັດ. ເຂົາທັງຫຼາຍຈັກໄປ, ຈັກເຮັດ.

---

၄၂၂, ၄၇၅. ကြိယာတိပန္နေ’တီတေ ကာလာတိပတ္တိ.

໔໒໒, ໔໗໕. ກາລາຕິປັດຕິ ວິພັດ ຍ່ອມລົງໃນອະດີດຕະການ ເມື່ອກິລິຍາລ່ວງເລີຍໄປແລ້ວ (ໂດຍບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ).

---

ကြိယာတိပန္နမတ္တေ အတီတေ ကာလေ ကာလာတိပတ္တိ ဝိဘတ္တိ ဟောတိ.

ໃນອະດີດຕະການ ພຽງແຕ່ເມື່ອກິລິຍາລ່ວງເລີຍໄປແລ້ວ ຍ່ອມມີ ກາລາຕິປັດຕິ ວິພັດ.

---

သော စေ တံ ယာနံ အလဘိဿာ, အဂစ္ဆိဿာ. တေ စေ တံ ယာနံ အလဘိဿံသု, အဂစ္ဆိဿံသု.

ຖ້າວ່າ ເຂົາໄດ້ຍານນັ້ນແລ້ວ, ເຂົາກໍຄົງຈະໄດ້ໄປແລ້ວ. ຖ້າວ່າ ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ຍານນັ້ນແລ້ວ, ເຂົາທັງຫຼາຍກໍຄົງຈະໄດ້ໄປແລ້ວ.

---

၄၂၃, ၄၂၆. ဝတ္တမာနာ တိ အန္တိ, သိ ထ, မိ မ, တေ အန္တေ, သေ ဝှေ, ဧ မှေ.

໔໒໓, ໔໒໖. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ຕິ ອັນຕິ, ສິ ຖະ, ມິ ມະ, ເຕ ອັນເຕ, ເສ ເວ, ເອ ມເຫ ຊື່ວ່າ ວັດຕະມານາ.

---

ဝတ္တမာနာ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ တိ အန္တိ, သိ ထ, မိ မ, တေ အန္တေ, သေ ဝှေ, ဧ မှေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ວັດຕະມານາ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ຕິ ອັນຕິ, ສິ ຖະ, ມິ ມະ, ເຕ ອັນເຕ, ເສ ເວ, ເອ ມເຫ.

---

ဝတ္တမာနာ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဝတ္တမာနာ ပစ္စုပ္ပန္နေ.

ປະໂຫຍດofSecondsການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ວັດຕະມານາ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ວັດຕະມານາ ປັດຈຸບປັນເນ”.

---

၄၂၄, ၄၅၀. ပဉ္စမီ တု အန္တု, ဟိထ, မိမ, တံ အန္တံ, ဿု ဝှော, ဧ အာမသေ.

໔໒໔, ໔໕໐. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ຕຸ ອັນຕຸ, ຫິ ຖະ, ມິ ມະ, ຕັງ ອັນຕັງ, ສສຸ ໂວ, ເອ ອາມະເສ ຊື່ວ່າ ປັນຈະມີ.

---

ပဉ္စမီဣစ္စေသာ [Pg.221] သညာ ဟောတိ တု အန္တု, ဟိ ထ, မိမ, တံ အန္တံ, ဿု ဝှော, ဧ အာမသေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ປັນຈະມີ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ຕຸ ອັນຕຸ, ຫິ ຖະ, ມິ ມະ, ຕັງ ອັນຕັງ, ສສຸ ໂວ, ເອ ອາມະເສ.

---

ပဉ္စမီဣစ္စနေန ကွတ္ထော? အာဏတျာသိဋ္ဌေ, နုတ္တကာလေ ပဉ္စမီ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ປັນຈະມີ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ອານັດຕຍາສິດເຖນຸດຕະກາເລ ປັນຈະມີ”.

---

၄၂၅, ၄၅၃. သတ္တမီ ဧယျ ဧယျုံ, ဧယျာ သိ ဧယျာ ထ, ဧယျာမိ ဧယျာမ, ဧထ ဧရံ, ဧထော ဧယျာဝှော, ဧယျံ ဧယျာမှေ.

໔໒໕, ໔໕໓. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ເອຍຍະ ເອຍຍຸງ, ເອຍຍາສິ ເອຍຍາຖະ, ເອຍຍາມິ ເອຍຍາມະ, ເອຖະ ເອຣັງ, ເອໂຖ ເອຍຍາໂວ, ເອຍຍັງ ເອຍຍາມເຫ ຊື່ວ່າ ສັດຕະມີ.

---

သတ္တမီ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ ဧယျ ဧယျုံ, ဧယျာသိ ဧယျာထ, ဧယျာမိ ဧယျာမ, ဧထ ဧရံ, ဧထော, ဧယျာဝှော, ဧယျံ ဧယျာမှေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ສັດຕະມີ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ເອຍຍະ ເອຍຍຸງ, ເອຍຍາສິ ເອຍຍາຖະ, ເອຍຍາມິ ເອຍຍາມະ, ເອຖະ ເອຣັງ, ເອໂຖ ເອຍຍາໂວ, ເອຍຍັງ ເອຍຍາມເຫ.

---

သတ္တမီ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? အနုမတိပရိကပ္ပတ္ထေသု သတ္တမီ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ສັດຕະມີ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ອະນຸມະຕິປະຣິກັບປັດເຖສຸ ສັດຕະມີ”.

---

၄၂၆, ၄၅၉. ပရောက္ခာ အဥ ဧတ္ထ, အံမှ, တ္ထရေ, တ္ထော ဝှော, ဣံ မှေ.

໔໒໖, ໔໕໙. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ອະ ອຸ, ເອັດຖະ ອັງ ມະຫະ, ຕຖະ ເຣ, ຕໂຖ ໂວ, ອິງ ມເຫ ຊື່ວ່າ ປະໂຣກຂາ.

---

ပရောက္ခာ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ အ ဥ, ဧတ္ထ, အံ မှ, တ္ထ ရေ တ္ထော ဝှော, ဣံ မှေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ປະໂຣກຂາ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ອະ ອຸ, ເອັດຖະ ອັງ ມະຫະ, ຕຖະ ເຣ, ຕໂຖ ໂວ, ອິງ ມເຫ.

---

ပရောက္ခာ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? အပစ္စက္ခေ ပရောက္ခာတီတေ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ປະໂຣກຂາ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ອະປັດຈັດເຂ ປະໂຣກຂາຕີເຕ”.

---

၄၂၇, ၄၅၅. ဟိယျတ္တနီ [Pg.222] အာဦ, ဩတ္ထ, အံမှာ, တ္ထတ္ထုံ, သေ ဝှံ, ဣံ မှသေ.

໔໒໗, ໔໕໕. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ອາ ອູ, ໂອ ຕຖະ, ອັງ ມຫາ, ຕຖະ ຕຖຸງ, ເສ ວັງ, ອິງ ມຫະເສ ຊື່ວ່າ ຫິຍຍັດຕະນີ.

---

ဟိယျတ္တနီ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ အာ ဦ, ဩ တ္ထ, အံ မှာ, တ္ထ တ္ထုံ, သေ ဝှံ, ဣံ မှသေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ຫິຍຍັດຕະນີ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ອາ ອູ, ໂອ ຕຖະ, ອັງ ມຫາ, ຕຖະ ຕຖຸງ, ເສ ວັງ, ອິງ ມຫະເສ.

---

ဟိယျတ္တနီ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဟိယျောပဘုတိ ပစ္စက္ခေ ဟိယျတ္တနီ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ຫິຍຍັດຕະນີ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ຫິຍໂຍປະພຸຕິ ປັດຈັດເຂ ຫິຍຍັດຕະນີ”.

---

၄၂၈, ၄၆၈. အဇ္ဇတနီ ဤ ဥံ, ဩ တ္ထ, ဣံ မှာ, အာ ဦ, သေ ဝှံ, အံ မှေ.

໔໒໘, ໔໖໘. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ອີ ອຸງ, ໂອ ຕຖະ, ອິງ ມຫາ, ອາ ອູ, ເສ ວັງ, ອັງ ມເຫ ຊື່ວ່າ ອັດຊະຕະນີ.

---

အဇ္ဇတနီ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ ဤ ဥံ, ဩ တ္ထ, ဣံမှာ, အာ ဦ, သေဝှံ, အံ မှေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ອັດຊະຕະນີ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ອີ ອຸງ, ໂອ ຕຖะ, ອິງ ມຫາ, ອາ ອູ, ເສ ວັງ, ອັງ ມເຫ.

---

အဇ္ဇတနီ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? သမီပေဇ္ဇတနီ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ອັດຊະຕະນີ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ສະມີເປັດຊະຕະນີ”.

---

၄၂၉, ၄၇၂. ဘဝိဿန္တီ ဿတိ ဿန္တိ, ဿသိ ဿထ, ဿာမိ ဿာမ, ဿတေ ဿန္တေ, ဿသေ ဿဝှေ, ဿံ ဿာမှေ.

໔໒໙, ໔໗໒. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ສສະຕິ ສສະນຕິ, ສສະສິ ສສະຖະ, ສສາມິ ສສາມະ, ສສະເຕ ສສັນເຕ, ສສະເສ ສສະເວ, ສສັງ ສສາມເຫ ຊື່ວ່າ ພະວິສສັນຕີ.

---

ဘဝိဿန္တီ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ ဿတိ ဿန္တိ, ဿသိ ဿထ, ဿာမိ ဿာမ, ဿတေ ဿန္တေ, ဿသေ ဿဝှေ, ဿံ ဿာမှေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ພະວິສສັນຕີ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ສສະຕິ ສສະນຕິ, ສສະສິ ສສະຖະ, ສສາມິ ສສາມະ, ສສະເຕ ສສັນເຕ, ສສະເສ ສສະເວ, ສສັງ ສສາມເຫ.

---

ဘဝိဿန္တီ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? အနာဂတေ ဘဝိဿန္တီ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ພະວິສສັນຕີ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ອະນາຄະເຕ ພະວິສສັນຕີ”.

---

၄၃၀, ၃၇၃. ကာလာတိပတ္တိ [Pg.223] ဿာ ဿံသု, ဿေ ဿထ, ဿံ ဿာမှာ, ဿထ သိဿု, ဿသေ ဿဝှေ, ဿိံ ဿာမှသေ.

໔໓໐, ໓໗໓. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ສສາ ສສັງສຸ, ສເສ ສສັຖະ, ສສັງ ສສາມຫາ, ສສັຖະ ສສິສຸ, ສສະເສ ສສະເວ, ສສິງ ສສາມຫະເສ ຊື່ວ່າ ກາລາຕິປັດຕິ.

---

ကာလာတိပတ္တိ ဣစ္စေသာ သညာ ဟောတိ ဿာ ဿံသု, ဿေ ဿထ, ဿံ ဿာမှာ, ဿထ ဿိသု, ဿသေ ဿဝှေ, ဿိံ ဿာမှသေ ဣစ္စေတေသံ ဒွါဒသန္နံ ပဒါနံ.

ຊື່ວ່າ “ກາລາຕິປັດຕິ” ນີ້ ຍ່ອມມີແກ່ບົດທັງສິບສອງເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ສສາ ສສັງສຸ, ສເສ ສສັຖະ, ສສັງ ສສາມຫາ, ສສັຖະ ສສິສຸ, ສສະເສ ສສະເວ, ສສິງ ສສາມຫະເສ.

---

ကာလာတိပတ္တိ ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ကြိယာတိပန္နေ’ တီတေ ကာလာတိပတ္တိ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ກາລາຕິປັດຕິ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ກິຣິຍາຕິປັນເນຕີເຕ ກາລາຕິປັດຕິ”.

---

၄၃၁, ၄၅၈. ဟိယျတ္တနီ သတ္တမီ ပဉ္စမီ ဝတ္တမာနာ သဗ္ဗဓာတုကံ.

໔໓໑, ໔໕໘. ວິພັດທັງຫຼາຍ ຄື ຫິຍຍັດຕະນີ, ສັດຕະມີ, ປັນຈະມີ ແລະ ວັດຕະມານາ ຊື່ວ່າ ສັບພະທາຕຸກັງ.

---

ဟိယျတ္တနာဒယော စတဿော ဝိဘတ္တိယော သဗ္ဗဓာတုက သညာ ဟောန္တိ.

ວິພັດທັງສີ່ເຫຼົ່ານີ້ ມີຫິຍຍັດຕະນີເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າ ສັບພະທາຕຸກັງ.

---

အဂမာ, ဂစ္ဆေယျ, ဂစ္ဆတု, ဂစ္ဆတိ.

ໄດ້ໄປແລ້ວ, ຄວນໄປ, ຈົ່ງໄປ, ຍ່ອມໄປ.

---

သဗ္ဗဓာတုက ဣစ္စနေန ကွတ္ထော? ဣကာရာဂမော အသဗ္ဗဓာတုကမှိ.

ປະໂຫຍດofການຕັ້ງຊື່ວ່າ “ສັບພະທາຕຸກັງ” ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການໃຊ້ໃນສູດວ່າ “ອິກາຣາຄະໂມ ອະສັບພະທາຕຸມຫິ”.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີໜຶ່ງ ໃນອັກຂະຍາຕະກັນ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

ဒုတိယကဏ္ဍ

ກັນທີສອງ

---

၄၃၂, ၃၆၂. ဓာတုလိင်္ဂေဟိ [Pg.224] ပရာ ပစ္စယာ.

໔໓໒, ໓໖໒. ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດ ແລະ ລິງ.

---

ဓာတုလိင်္ဂဣစ္စေတေဟိ ပရာ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດ ແລະ ລິງ ເຫຼົ່ານີ້.

---

ကရောတိ, ဂစ္ဆတိ. ယော ကောစိ ကရောတိ, တံ အညော ‘‘ကရောဟိ ကရောဟိ’’ ဣစ္စေဝံ ဗြဝီတိ, အထ ဝါ ကရောန္တံ ပယောဇယတိ = ကာရေတိ. သံဃော ပဗ္ဗတမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = ပဗ္ဗတာယတိ. တဠာကံ သမုဒ္ဒမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = သမုဒ္ဒါယတိ, သဒ္ဒေါ စိစ္စိဋမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = စိစ္စိဋာယတိ, ဝသိဋ္ဌဿ အပစ္စံ ဝါသိဋ္ဌော. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຍ່ອມເຮັດ (karoti), ຍ່ອມໄປ (gacchati). ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງຍ່ອມເຮັດ, ບຸກຄົນອື່ນຍ່ອມກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຈົ່ງເຮັດ ຈົ່ງເຮັດ” ຫຼືວ່າ ຍ່ອມໃຊ້ໃຫ້ເຮັດ = ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ (kāreti). ສົງຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບພູເຂົາ = ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບພູເຂົາ (pabbatāyati). ສະນ້ຳຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບມະຫາສະໝຸດ = ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບມະຫາສະໝຸດ (samuddāyati), ສຽງຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບສຽງດັງຈິ໊ດໆ = ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບສຽງດັງຈິ໊ດໆ (cicciṭāyati), ລູກຫຼານຂອງພຣະວະສິດຖະ = ວາສິດຖະ (vāsiṭṭho). ແມ້ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບຢ່າງນີ້.

---

၄၃၃, ၅၂၈. တိဇ ဂုပ ကိတ မာနေ ဟိ ခ ဆ သာ ဝါ.

໔໓໓, ໕໒໘. ຫຼັງຈາກ ຕິຊະ, ຄຸປະ, ກິຕະ ແລະ ມານະ ທາດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງ ຂະ, ຊະ ແລະ ສະ ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

တိဇ ဂုပ ကိတ မာနု ဣစ္စေတေဟိ ဓာတူဟိ ခ ဆ သ ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕິຊະ, ຄຸປະ, ກິຕະ ແລະ ມານະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຂະ, ຊະ ແລະ ສະ ຍ່ອມລົງ ບາງເທື່ອ.

---

တိတိက္ခတိ, ဇိဂုစ္ဆတိ, တိကိစ္ဆတိ, ဝီမံသတိ.

titikkhati (ຍ່ອມອົດທົນ), jigucchati (ຍ່ອມກຽດຊັງ), tikicchati (ຍ່ອມຮັກສາ), vīmaṃsati (ຍ່ອມພິຈາລະນາ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? တေဇတိ, ဂေါပတိ, မာနေတိ.

ບົດວ່າ “vā” (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: tejati (ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງ), gopati (ຍ່ອມຮັກສາ), māneti (ຍ່ອມບູຊາ).

---

၄၃၄, ၅၃၄. ဘုဇ ဃသ ဟရ သု ပါဒီဟိ တုမိစ္ဆတ္ထေသု.

໔໓໔, ໕໓໔. ຫຼັງຈາກ ພຸຊະ, ຄະສະ, ຫະຣະ, ສຸ ແລະ ປາ ເປັນຕົ້ນ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາຈະເຮັດ (ຕຸມິຈຊັດຖະ).

---

ဘုဇ [Pg.225] ဃသ ဟရ သု ပါဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တုမိစ္ဆတ္ထေသု ခ ဆ သဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ພຸຊະ, ຄະສະ, ຫະຣະ, ສຸ ແລະ ປາ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາຈະເຮັດ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຂະ, ຊະ ແລະ ສະ ຍ່ອມລົງ ບາງເທື່ອ.

---

ဘောတ္တုမိစ္ဆတိ=ဗုဘုက္ခတိ, ဃသိတုမိစ္ဆတိ=ဇိဃစ္ဆတိ, ဟရိတုမိစ္ဆတိ=ဇိဂီသတိ, သောတုမိစ္ဆတိ=သုဿုသတိ, ပါတုမိစ္ဆတိ=ပိဝါသတိ.

ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະກິນ = bubhukkhati (ຍ່ອມຢາກກິນ), ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະກິນ = jighacchati (ຍ່ອມຢາກກິນ), ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະນຳໄປ = jigīsati (ຍ່ອມຢາກນຳໄປ), ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະຟັງ = sussusati (ຍ່ອມຢາກຟັງ), ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະດື່ມ = pivāsati (ຍ່ອມຢາກດື່ມ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဘောတ္တုမိစ္ဆတိ.

ບົດວ່າ “vā” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ອຸທາຫອນນີ້: bhottumicchati (ຍ່ອມປາດຖະໜາເພື່ອຈະກິນ).

---

တုမိစ္ဆတ္ထေသူတိ ကိမတ္ထံ? ဘုဉ္ဇတိ.

ບົດວ່າ “tumicchatthesu” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາຈະເຮັດ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນນີ້: bhuñjati (ຍ່ອມກິນ).

---

၄၃၅, ၅၃၆. အာယ နာမတော ကတ္တူပမာနာဒါစာရေ.

໔໓໕, ໕໓໖. ຫຼັງຈາກນາມ ທີ່ເປັນອຸປະມາກັບຜູ້ເຮັດ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປະພຶດ ຍ່ອມລົງ ອາຍະ ປັດໄຈ.

---

နာမတော ကတ္တူပမာနာ အာစာရတ္ထေ အာယပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກນາມ ທີ່ເປັນອຸປະມາກັບຜູ້ເຮັດ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປະພຶດ ອາຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

သံဃော ပဗ္ဗတမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = ပဗ္ဗတာယတိ, တဠာကံ သမုဒ္ဒမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = သမုဒ္ဒါယတိ, သဒ္ဒေါ စိစ္စိဋမိဝ အတ္တာနမာစရတိ = စိစ္စိဋာယတိ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ສົງຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບພູເຂົາ = pabbatāyati (ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບພູເຂົາ), ສະນ້ຳຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບມະຫາສະໝຸດ = samuddāyati (ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບມະຫາສະໝຸດ), ສຽງຍ່ອມປະພຶດຕົນເອງຄືກັບສຽງດັງຈິ໊ດໆ = cicciṭāyati (ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບສຽງດັງຈິ໊ດໆ). ແມ້ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບຢ່າງນີ້.

---

၄၃၆, ၅၃၇. ဤယူပမာနာ စ.

໔໓໖, ໕໓໗. ແລະ ຫຼັງຈາກນາມທີ່ເປັນອຸປະມາ ຍ່ອມລົງ ອີຍະ ປັດໄຈ.

---

နာမတော ဥပမာနာ အာစာရတ္ထေ စ ဤယပစ္စယော ဟောတိ.

ແລະ ຫຼັງຈາກນາມທີ່ເປັນອຸປະມາ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປະພຶດ ອີຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

အဆတ္တံ [Pg.226] ဆတ္တမိဝ အာစရတိ =ဆတ္တီယတိ, အပုတ္တံ ပုတ္တမိဝ အာစရတိ=ပုတ္တီယတိ.

ຍ່ອມປະພຶດຕໍ່ສິ່ງທີ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຮົ່ມ ໃຫ້ຄືກັບຄັນຮົ່ມ = chattīyati (ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບຄັນຮົ່ມ), ຍ່ອມປະພຶດຕໍ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນລູກ ໃຫ້ຄືກັບລູກ = puttīyati (ຍ່ອມປະພຶດຄືກັບລູກ).

---

ဥပမာနာတိ ကိမတ္ထံ? ဓမ္မံ အာစရတိ.

ບົດວ່າ “upamāna” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີການປຽບທຽບ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນນີ້: dhammaṃ ācarati (ຍ່ອມປະພຶດທຳ).

---

အာစာရေတိ ကိမတ္ထံ? အဆတ္တံ ဆတ္တမိဝ ရက္ခတိ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ບົດວ່າ “ācāre” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອັດແຫ່ງຄວາມປະພຶດ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນນີ້: achattaṃ chattamiva rakkhati (ຍ່ອມຮັກສາສິ່ງທີ່ບໍ່ແມ່ນຄັນຮົ່ມ ຄືກັບຄັນຮົ່ມ). ແມ້ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບຢ່າງນີ້.

---

၄၃၇, ၅၃၈. နာမမှာ’တ္တိစ္ဆတ္ထေ.

໔໓໗, ໕໓໘. ຫຼັງຈາກນາມ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອຕົນເອງ.

---

နာမမှာ အတ္တနော ဣစ္ဆတ္ထေ ဤယပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກນາມ ໃນອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນເອງ ອີຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

အတ္တနော ပတ္တမိစ္ဆတိ = ပတ္တီယတိ. ဧဝံ ဝတ္ထီယတိ, ပရိက္ခာရီယတိ, စီဝရီယတိ, ဓနီယတိ, ဃဋီယတိ.

ຍ່ອມປາດຖະໜາບາດເພື່ອຕົນເອງ = pattīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ບາດເພື່ອຕົນເອງ). ຢ່າງນັ້ນ ຄື vatthīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ຜ້າເພື່ອຕົນເອງ), parikkhārīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ບໍລິຂານເພື່ອຕົນເອງ), cīvarīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ຈີວອນເພື່ອຕົນເອງ), dhanīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ຊັບເພື່ອຕົນເອງ), ghaṭīyati (ຍ່ອມຢາກໄດ້ໝໍ້ນ້ຳເພື່ອຕົນເອງ).

---

အတ္တိစ္ဆတ္ထေတိ ကိမတ္ထံ? အညဿ ပတ္တမိစ္ဆတိ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ບົດວ່າ “atticchatthe” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອັດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາເພື່ອຕົນເອງ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນນີ້: aññassa pattamicchati (ຍ່ອມປາດຖະໜາບາດເພື່ອຜູ້ນັ້ນ). ແມ້ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບຢ່າງນີ້.

---

၄၃၈, ၅၄၀. ဓာတူဟိ ဏေ ဏယ ဏာပေ ဏာပယာ ကာရိတာနိ ဟေတွတ္ထေ.

໔໓໘, ໕໔໐. ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ເນ, ນະຍະ, ນາເປ, ນາປະຍະ ຊື່ວ່າ ກາຣິຕະ ຍ່ອມລົງໃນອັດແຫ່ງເຫດ (ເຫຕວັດຖະ).

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ ဏေဏယ ဏာပေ ဏာပယဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကာရိတသညာ စ ဟေတွတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ເນ, ນະຍະ, ນາເປ, ນາປະຍະ ຍ່ອມລົງ ແລະ ມີຊື່ວ່າ ກາຣິຕະ ໃນອັດແຫ່ງເຫດ.

---

ယော ကောစိ ကရောတိ, တံ အညော ‘‘ကရောဟိ ကရောဟိ’’ ဣစ္စေဝံ ဗြဝီတိ, အထ ဝါ ကရောန္တံ ပယောဇယတိ [Pg.227] = ကာရေတိ, ကာရယတိ, ကာရာပေတိ, ကာရာ ပယတိ. ယေ ကေစိ ကရောန္တိ, တေ အညေ ‘‘ကရောထ ကရောထ’’ ဣစ္စေဝံ ဗြုဝန္တိ = ကာရေန္တိ, ကာရယန္တိ, ကာရာပေန္တိ, ကာရာပယန္တိ. ယော ကောစိ ပစတိ, တံ အညော ‘‘ပစာဟိ ပစာဟိ’’ဣစ္စေဝံ ဗြဝီတိ, အထ ဝါ ပစန္တံ ပယောဇယတိ = ပါစေတိ, ပါစယတိ, ပါစာပေတိ, ပါစာပယတိ. ယေ ကေစိ ပစန္တိ, တေ အညေ ‘‘ပစထ ပစထ’’ ဣစ္စေဝံ ဗြုဝန္တိ = ပါစေန္တိ, ပါစယန္တိ, ပါစာပေန္တိ. ပါစာပယန္တိ. ဧဝံ ဘဏေတိ, ဘဏယတိ, ဘဏာပေတိ, ဘဏာပယတိ. ဘဏေန္တိ, ဘဏယန္တိ, ဘဏာပေန္တိ, ဘဏာပယန္တိ. တထရိဝ အညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງຍ່ອມເຮັດ, ບຸກຄົນອື່ນຍ່ອມgກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຈົ່ງເຮັດ ຈົ່ງເຮັດ” ຫຼືວ່າ ຍ່ອມໃຊ້ໃຫ້ເຮັດ = kāreti, kārayati, kārāpeti, kārāpayati (ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ). ບຸກຄົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດໜຶ່ງຍ່ອມເຮັດ, ບຸກຄົນອື່ນທັງຫຼາຍຍ່ອມgກ່າວກັບບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຈົ່ງເຮັດ ຈົ່ງເຮັດ” = kārenti, kārayanti, kārāpenti, kārāpayanti (ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ). ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງຍ່ອມແກງ, ບຸກຄົນອື່ນຍ່ອມgກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຈົ່ງແກງ ຈົ່ງແກງ” ຫຼືວ່າ ຍ່ອມໃຊ້ໃຫ້ແກງ = pāceti, pācayati, pācāpeti, pācāpayati (ຍ່ອມໃຫ້ແກງ). ບຸກຄົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດໜຶ່ງຍ່ອມແກງ, ບຸກຄົນອື່ນທັງຫຼາຍຍ່ອມgກ່າວກັບບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຈົ່ງແກງ ຈົ່ງແກງ” = pācenti, pācayanti, pācāpenti, pācāpayanti (ຍ່ອມໃຫ້ແກງ). ຢ່າງນັ້ນ ຄື bhaṇeti, bhaṇayati, bhaṇāpeti, bhaṇāpayati (ຍ່ອມໃຫ້ກ່າວ); bhaṇenti, bhaṇayanti, bhaṇāpenti, bhaṇāpayanti (ຍ່ອມໃຫ້ກ່າວ). ແມ້ຄຳອື່ນໆ ກໍພຶງປະກອບຢ່າງນັ້ນເໝືອນກັນ.

---

ဟေတွတ္ထေတိ ကိမတ္ထံ? ကရောတိ, ပစတိ.

ບົດວ່າ “hetvatthe” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ມີອັດແຫ່ງເຫດ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: karoti (ຍ່ອມເຮັດ), pacati (ຍ່ອມແກງ).

---

အတ္ထဂ္ဂဟဏေန အလပစ္စယော ဟောတိ, ဇောတလတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ “attha” ອະລະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ, jotalati (ຍ່ອມໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງ).

---

၄၃၉, ၅၃၉. ဓာတုရူပေ နာမသ္မာ ဏယော စ.

໔໓໙, ໕໓໙. ແລະ ເມື່ອມີຮູບຄືກັບທາດ ຫຼັງຈາກນາມ ຍ່ອມລົງ ນະຍະ ປັດໄຈ.

---

တသ္မာ နာမသ္မာ ဏယပစ္စယော ဟောတိ ကာရိတသညော စ ဓာတုရူပေ သတိ.

ຫຼັງຈາກນາມນັ້ນ ນະຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ ແລະ ມີຊື່ວ່າ ກາຣິຕະ ເມື່ອມີຮູບຄືກັບທາດ.

---

ဟတ္ထိနာ အတိက္ကမတိ မဂ္ဂံ = အတိဟတ္ထယတိ, ဝီဏာယ ဥပဂါယတိ ဂီတံ = ဥပဝီဏယတိ, ဒဠှံ ကရောတိ ဝီရိယံ [Pg.228] = ဒဠှယတိ, ဝိသုဒ္ဓါ ဟောတိ ရတ္တိ = ဝိသုဒ္ဓယတိ.

ຍ່ອມຂ້າມທາງດ້ວຍຊ້າງ = atihatthayati (ຍ່ອມຂ້າມທາງດ້ວຍຊ້າງ), ຍ່ອມຂັບຮ້ອງເພງດ້ວຍພິນ = upavīṇayati (ຍ່ອມຂັບຮ້ອງດ້ວຍພິນ), ຍ່ອມເຮັດຄວາມພຽນໃຫ້ໝັ້ນຄົງ = daḷhayati (ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ໝັ້ນຄົງ), ລາຕີຍ່ອມຜຸດຜ່ອງ = visuddhayati (ຍ່ອມຜຸດຜ່ອງ).

---

စဂ္ဂဟဏေန အာရ အာလဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ. သန္တံ ကရောတိ = သန္တာရတိ, ဥပက္ကမံ ကရောတိ = ဥပက္ကမာလတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ “ca” ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອາຣະ ແລະ ອາລະ ຍ່ອມລົງ. ຍ່ອມເຮັດຄວາມສະຫງົບ = santārati (ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ສະຫງົບ), ຍ່ອມເຮັດຄວາມພະຍາຍາມ = upakkamālati (ຍ່ອມເຮັດຄວາມພະຍາຍາມ).

---

၄၄၀, ၄၄၅. ဘာဝကမ္မေသု ယော.

໔໔໐, ໔໔໕. ໃນອັດແຫ່ງພາວະ ແລະ ກຳ ຍ່ອມລົງ ຍະ ປັດໄຈ.

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ ဘာဝကမ္မေသု ယပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ໃນອັດແຫ່ງພາວະ ແລະ ກຳ ຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

ဌီယတေ, ဗုဇ္ဈတေ, ပစ္စတေ, လဗ္ဘတေ, ကရီယတေ, ယုဇ္ဇတေ, ဥစ္စတေ.

ṭhīyate (ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່), bujjhate (ຍ່ອມຮູ້), paccate (ຍ່ອມຖືກແກງ), labbhate (ຍ່ອມໄດ້), karīyate (ຍ່ອມຖືກເຮັດ), yujjate (ຍ່ອມປະກອບ), uccate (ຍ່ອມຖືກກ່າວ).

---

ဘာဝကမ္မေသူတိ ကိမတ္ထံ? ကရောတိ, ပစတိ, ပဌတိ.

ບົດວ່າ “bhāvakammesu” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນເມື່ອບໍ່ແມ່ນພາວະ ແລະ ກຳ ເຊັ່ນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້: karoti (ຍ່ອມເຮັດ), pacati (ຍ່ອມແກງ), paṭhati (ຍ່ອມອ່ານ).

---

၄၄၁, ၄၄၇. တဿ စဝဂ္ဂယကာရဝကာရတ္တံ သဓာတွန္တဿ.

໔໔໑, ໔໔໗. ຄວາມເປັນແຫ່ງຈະວັກ, ຍະອັກສອນ ແລະ ວະອັກສອນ ຍ່ອມມີແກ່ ຍະປັດໄຈນັ້ນ ພ້ອມກັບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ.

---

တဿ ယပစ္စယဿ စဝဂ္ဂယကာရဝကာရတ္တံ ဟောတိ ဓာတူနံ အန္တေန သဟ ယထာသမ္ဘဝံ.

ຄວາມເປັນແຫ່ງຈະວັກ, ຍະອັກສອນ ແລະ ວະອັກສອນ ຍ່ອມມີແກ່ ຍະປັດໄຈນັ້ນ ພ້ອມກັບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ ຕາມສົມຄວນ.

---

ဝုစ္စတေ, ဝုစ္စန္တေ, ဥစ္စတေ, ဥစ္စန္တေ, ပစ္စတေ, ပစ္စန္တေ. မဇ္ဇတေ, မဇ္ဇန္တေ, ယုဇ္ဇတေ, ယုဇ္ဇန္တေ. ဗုဇ္ဈတေ, ဗုဇ္ဈန္တေ, ကုဇ္ဈတေ, ကုဇ္ဈန္တေ, ဥဇ္ဈတေ, ဥဇ္ဈန္တေ. ဟညတေ, ဟညန္တေ. ကယျတေ, ကယျန္တေ. ဒိဗ္ဗတေ, ဒိဗ္ဗန္တေ.

vuccate, uccate (ຍ່ອມຖືກກ່າວ), vuccante, uccante (ຍ່ອມຖືກກ່າວທັງຫຼາຍ); paccate (ຍ່ອມຖືກແກງ), paccante (ຍ່ອມຖືກແກງທັງຫຼາຍ). majjate (ຍ່ອມຖືກຂັດສີ), majjante (ຍ່ອມຖືກຂັດສີທັງຫຼາຍ), yujjate (ຍ່ອມຖືກປະກອບ), yujjante (ຍ່ອມຖືກປະກອບທັງຫຼາຍ). bujjhate (ຍ່ອມຖືກຮູ້), bujjhante (ຍ່ອມຖືກຮູ້ທັງຫຼາຍ), kujjhate (ຍ່ອມຖືກໂກດ), kujjhante (ຍ່ອມຖືກໂກດທັງຫຼາຍ), ujjhate (ຍ່ອມຖືກລະຖິ້ມ), ujjhante (ຍ່ອມຖືກລະຖິ້ມທັງຫຼາຍ). haññate (ຍ່ອມຖືກຂ້າ), haññante (ຍ່ອມຖືກຂ້າທັງຫຼາຍ). kayyate (ຍ່ອມຖືກເຮັດ), kayyante (ຍ່ອມຖືກເຮັດທັງຫຼາຍ). dibbate (ຍ່ອມຖືກຫຼິ້ນ), dibbante (ຍ່ອມຖືກຫຼິ້ນທັງຫຼາຍ).

---

၄၄၂, ၄၄၈. ဣဝဏ္ဏာဂမော [Pg.229] ဝါ.

໔໔໒, ໔໔໘. ການລົງອິວັນນະອາຄົມ ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ ယမှိ ပစ္စယေ, ပရေ ဣဝဏ္ဏာဂမော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ເມື່ອ ຍະປັດໄຈ ເບື້ອງຫຼັງ, ອິວັນນະອາຄົມ ຍ່ອມລົງ ບາງເທື່ອ.

---

ကရီယတေ, ကရီယတိ, ဂစ္ဆီယတေ, ဂစ္ဆီယတိ.

karīyate, karīyati (ຍ່ອມຖືກເຮັດ); gacchīyate, gacchīyati (ຍ່ອມຖືກໄປ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ကယျတေ.

ບົດວ່າ “vā” ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້: kayyate (ຍ່ອມຖືກເຮັດ).

---

၄၄၃, ၄၄၉. ပုဗ္ဗရူပဉ္စ.

໔໔໓, ໔໔໙. ແລະ ຄວາມເປັນຮູບເບື້ອງຕົ້ນ (ປຸບພະຮູບ).

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ ယပစ္စယော ပုဗ္ဗရူပမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ຍະປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຮູບເບື້ອງຕົ້ນ ບາງເທື່ອ.

---

ဝုဍ္ဎတေ, ဖလ္လတေ, ဒမ္မတေ, သက္ကတေ, လဗ္ဘတေ, ဒိဿတေ.

vuḍḍhate (ຍ່ອມຈະເລີນ), phallate (ຍ່ອມມີຜົນ), dammate (ຍ່ອມຖືກຝຶກ), sakkate (ຍ່ອomອາດ), labbhate (ຍ່ອມໄດ້), dissate (ຍ່ອມຖືກເຫັນ).

---

၄၄၄, ၅၀၁. တထာ ကတ္တရိ စ.

໔໔໔, ໕໐໑. ແລະ ໃນກັດຕຸ (ກັດຕຸວາຈົກ) ກໍເໝືອນກັນ.

---

ယထာ ဟေဋ္ဌာ ဘာဝကမ္မေသု ယပစ္စယဿ အာဒေသော ဟောတိ တထာ ကတ္တရိပိ ယပစ္စယဿ အာဒေသော ကာတဗ္ဗော.

ການແປງແຫ່ງ ຍະປັດໄຈ ຍ່ອມມີໃນພາວະ ແລະ ກຳ ໃນເບື້ອງລຸ່ມຢ່າງໃດ, ການແປງແຫ່ງ ຍະປັດໄຈ ແມ້ໃນກັດຕຸ ກໍພຶງເຮັດຢ່າງນັ້ນ.

---

ဗုဇ္ဈတိ, ဝိဇ္ဈတိ, မညတိ, သိဗ္ဗတိ.

bujjhati (ຍ່ອມຮູ້), vijjhati (ຍ່ອມແທງ), maññati (ຍ່ອມຄິດ), sibbati (ຍ່ອມຫຍິບ).

---

၄၄၅, ၄၃၃. ဘူဝါဒိတော အ.

໔໔໕, ໔໓໓. ຫຼັງຈາກທາດມີ ພູ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອະ ປັດໄຈ.

---

ဘူဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော အပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ.

ຫຼັງຈາກໝວດທາດມີ ພູ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ອະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ ໃນກັດຕຸ.

---

ဘဝတိ[Pg.230], ပဌတိ, ပစတိ, ဇယတိ.

bhavati (ຍ່ອມເປັນ), paṭhati (ຍ່ອມອ່ານ), pacati (ຍ່ອມແກງ), jayati (ຍ່ອມຊະນະ).

---

၄၄၆, ၅၀၉. ရုဓာဒိတော နိဂ္ဂဟိတပုဗ္ဗဉ္စ.

໔໔໖, ໕໐໙. ຫຼັງຈາກທາດມີ ຣຸທະ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ອະປັດໄຈ ແລະ ມີນິກຄະຫິດໃນເບື້ອງຕົ້ນ.

---

ရုဓဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော အပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ, ပုဗ္ဗေ နိဂ္ဂဟိတာဂမော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກໝວດທາດມີ ຣຸທະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ອະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ ໃນກັດຕຸ, ແລະ ນິກຄະຫິດອາຄົມ ຍ່ອມລົງໃນເບື້ອງຕົ້ນ.

---

ရုန္ဓတိ, ဆိန္ဒတိ, ဘိန္ဒတိ.

rundhati (ຍ່ອມກີດກັນ), chindati (ຍ່ອມຕັດ), bhindati (ຍ່ອມທຳລາຍ).

---

စဂ္ဂဟဏေန ဣ ဤ ဧ ဩဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ နိဂ္ဂဟိတပုဗ္ဗဉ္စ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ “ca” ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອິ, ອີ, ເອ, ໂອ ຍ່ອມລົງ ແລະ ມີນິກຄະຫິດໃນເບື້ອງຕົ້ນ.

---

ရုန္ဓိတိ, ရုန္ဓီတိ, ရုန္ဓေတိ, ရုန္ဓောတိ, သုမ္ဘောတိ, ပရိသုမ္ဘောတိ.

rundhiti, rundhīti, rundheti, rundhoti (ຍ່ອມກີດກັນ), sumbhoti, parisumbhoti (ຍ່ອມທຳຮ້າຍ, ຍ່ອມເບດບຽນ).

---

၄၄၇, ၅၁၀. ဒိဝါဒိတော ယော.

໔໔໗, ໕໑໐. ຫຼັງຈາກທາດມີ ທິວຸ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມລົງ ຍະ ປັດໄຈ.

---

ဒိဝုဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော ယပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ.

ຫຼັງຈາກໝວດທາດມີ ທິວຸ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ຍະປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ ໃນກັດຕຸ.

---

ဒိဗ္ဗတိ, ထိဗ္ဗတိ, ယုဇ္ဈတိ, ဝိဇ္ဈတိ, ဗုဇ္ဈတိ.

dibbati (ຍ່ອມຫຼິ້ນ), thibbati (ຍ່ອມຖົ່ມ), yujjhati (ຍ່ອມຮົບ), vijjhati (ຍ່ອມແທງ), bujjhati (ຍ່ອມຮູ້).

---

၄၄၈, ၅၁၂. သွာဒိတော ဏု ဏာ ဥဏာ စ.

໔໔໘, ໕໑໒. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ສຸ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ນຸ, ນາ ແລະ ອຸນາ ປັດໄຈ.

---

သုဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော ဏု ဏာ ဥ ဏာဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကတ္တရိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກກຸ່ມທາດທີ່ມີ ສຸ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ນຸ, ນາ, ອຸນາ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

အဘိသုဏောတိ[Pg.231], အဘိသုဏာတိ, သံဝုဏောတိ, သံဝုဏာတိ, အာဝုဏောတိ, အာဝုဏာတိ, ပါပုဏောတိ, ပါပုဏာတိ.

ອະພິສຸໂນຕິ, ອະພິສຸນາຕິ, ສັງວຸໂນຕິ, ສັງວຸນາຕິ, ອາວຸໂນຕິ, ອາວຸນາຕິ, ປາປຸໂນຕິ, ປາປຸນາຕິ.

---

၄၄၉, ၅၁၃. ကိယာဒိတော နာ.

໔໔໙, ໕໑໓. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ກີ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ນາ ປັດໄຈ.

---

ကီဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော နာပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ.

...ເບື້ອງຫຼັງຈາກກຸ່ມທາດທີ່ມີ ກີ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ນາ ປັດໄຈ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

ကိဏာတိ, ဇိနာတိ, ဓုနာတိ, မုနာတိ, လုနာတိ, ပုနာတိ.

ກິຕາຕິ, ຈິນາຕິ, ທຸນາຕິ, ມຸນາຕິ, ລຸນາຕິ, ປຸນາຕິ.

---

၄၅၀, ၅၁၇. ဂဟာဒိတော ပ္ပ ဏှာ.

໔໕໐, ໕໑໗. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຄຫ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ປປະ ແລະ ນຫາ ປັດໄຈ.

---

ဂဟဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော ပ္ပဏှာဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကတ္တရိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກກຸ່ມທາດທີ່ມີ ຄຫ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ປປະ ແລະ ນຫາ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

ဃေပ္ပတိ, ဂဏှာတိ.

ເຄັບປະຕິ, ຄັນຫາຕິ.

---

၄၅၁, ၅၂၀. တနာဒိတော ဩယိရာ.

໔໕໑, ໕໒໐. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຕນຸ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ໂອ ແລະ ຍິຣະ ປັດໄຈ.

---

တနုဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော ဩ ယိရဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကတ္တရိ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກກຸ່ມທາດທີ່ມີ ຕນຸ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ໂອ ແລະ ຍິຣະ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

တနောတိ[Pg.232], တနောဟိ, ကရောတိ, ကရောဟိ, ကယိ ရတိ, ကယိရာဟိ.

ຕະໂນຕິ, ຕະໂນຫິ, ກະໂຣຕິ, ກະໂຣຫິ, ກະຢິຣະຕິ, ກະຢິຣາຫິ.

---

၄၅၂, ၅၂၅. စုရာဒိတော, ဏေ ဏယာ.

໔໕໒, ໕໒໕. ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ຈຸຣະ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ເນ ແລະ ນະຍະ ປັດໄຈ.

---

စုရဣစ္စေဝမာဒိတော ဓာတုဂဏတော ဏေ ဏယဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ကတ္တရိ, ကာရိတသညာ စ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກກຸ່ມທາດທີ່ມີ ຈຸຣະ ເປັນຕົ້ນ ໃຫ້ລົງ ເນ ແລະ ນະຍະ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໃນກັດຕຸວາຈົກ ແລະ ມີຊື່ວ່າ ກາຣິຕະ ດ້ວຍ.

---

စောရေတိ, စောရယတိ, စိန္တေတိ, စိန္တယတိ, မန္တေတိ, မန္တယတိ.

ໂຈເຣຕິ, ໂຈຣະຍະຕິ, ຈິນເຕຕິ, ຈິນຕະຍະຕິ, ມັນເຕຕິ, ມັນຕະຍະຕິ.

---

၄၅၃, ၄၄၄. အတ္တနောပဒါနိ ဘာဝေ စ ကမ္မနိ.

໔໕໓, ໔໔໔. ໃຫ້ລົງ ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ໃນພາວະວາຈົກ ແລະ ກັມມະວາຈົກ ດ້ວຍ.

---

ဘာဝေ စ ကမ္မနိ စ အတ္တနောပဒါနိ ဟောန္တိ.

ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີ ໃນພາວະວາຈົກ ແລະ ກັມມະວາຈົກ ດ້ວຍ.

---

ဥစ္စတေ, ဥစ္စန္တေ, မဇ္ဇတေ, မဇ္ဇန္တေ, ယုဇ္ဇတေ, ယုဇ္ဇန္တေ, ကုဇ္ဈတေ, ကုဇ္ဈန္တေ, လဗ္ဘတေ, လဗ္ဘန္တေ, ကယျတေ, ကယျန္တေ.

ອຸດຈະເຕ, ອຸດຈະນເຕ, ມັດຊະເຕ, ມັດຊັນເຕ, ຍຸດຊະເຕ, ຍຸດຊັນເຕ, ກຸດຊະເຕ, ກຸດຊັນເຕ, ລັບພະເຕ, ລັບພັນເຕ, ກັຍຍະເຕ, ກັຍຍັນເຕ.

---

၄၅၄, ၄၄၀. ကတ္တရိ စ.

໔໕໔, ໔໔໐. ໃນກັດຕຸວາຈົກ ດ້ວຍ.

---

ကတ္တရိ စ အတ္တနောပဒါနိ ဟောန္တိ.

ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີ ໃນກັດຕຸວາຈົກ ດ້ວຍ.

---

မညတေ, ရောစတေ, သောစတေ, ဗုဇ္ဈတေ, ဇာယတေ.

ມັນຍະເຕ, ໂຣຈະເຕ, ໂສຈະເຕ, ພຸດຊະເຕ, ຊາຍະເຕ.

---

၄၅၅, ၅၃၀. ဓာတုပ္ပစ္စယေဟိ ဝိဘတ္တိယော.

໔໕໕, ໕໓໐. ໃຫ້ລົງ ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີປັດໄຈ.

---

ဓာတုနိဒ္ဒိဋ္ဌေဟိ ပစ္စယေဟိ ခါဒိကာရိတန္တေဟိ ဝိဘတ္တိယော ဟောန္တိ.

ວິພັດ ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີ ເບື້ອງຫຼັງຈາກປັດໄຈທີ່ສະແດງເນື້ອຄວາມຂອງທາດ ມີ ຂ-ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີ ກາຣິຕະ-ປັດໄຈ ເປັນທີ່ສຸດ.

---

တိတိက္ခတိ[Pg.233], ဇိဂုစ္ဆတိ, ဝီမံသတိ, သမုဒ္ဒါယတိ, ပုတ္တီယတိ, ကာရေတိ, ပါစေတိ.

ຕິຕິກຂະຕິ, ຈິຄຸດຈະຕິ, ວີມັງສະຕິ, ສະມຸດທາຍະຕິ, ປຸດຕີຍະຕິ, ກາເຣຕິ, ປາເຈຕິ.

---

၄၅၆, ၄၃၀. ကတ္တရိ ပရဿပဒံ.

໔໕໖, ໔໓໐. ໃຫ້ລົງ ປະຣັດສະບົດ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

ကတ္တရိ ပရဿပဒံ ဟောတိ.

ປະຣັດສະບົດ ຍ່ອມມີ ໃນກັດຕຸວາຈົກ.

---

ကရောတိ, ပစတိ, ပဌတိ, ဂစ္ဆတိ.

ກະໂຣຕິ, ປະຈະຕິ, ປະຖະຕິ, ຄັດຈະຕິ.

---

၄၅၇, ၄၂၄. ဘူဝါဒယော ဓာတဝေါ.

໔໕໗, ໔໒໔. ກຸ່ມຄຳທີ່ມີ ພູ ເປັນຕົ້ນ ຊື່ວ່າ ທາດ.

---

ဘူဣစ္စေဝမာဒယော ယေ သဒ္ဒဂဏာ, တေ ဓာတုသညာ ဟောန္တိ.

ກຸ່ມຄຳທັງຫຼາຍທີ່ມີ ພູ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ທາດ.

---

ဘဝတိ, ဘဝန္တိ, စရတိ, စရန္တိ, ပစတိ, ပစန္တိ, စိန္တယတိ, စိန္တယန္တိ, ဟောတိ, ဟောန္တိ, ဂစ္ဆတိ, ဂစ္ဆန္တိ.

ພະວະຕິ, ພະວັນຕິ, ຈະຣະຕິ, ຈະຣັນຕິ, ປະຈະຕິ, ປະຈັນຕິ, จິນຕະຍະຕິ, ຈິນຕະຍັນຕິ, ໂຫຕິ, ໂຫນຕິ, ຄັດຈະຕິ, ຄັດຈັນຕິ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສອງ ໃນອະຂະຍາດກະປະ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

တတိယကဏ္ဍ

ກັນທີສາມ

---

၄၅၈, ၄၆၁. ကွစာဒိဝဏ္ဏာနမေကဿရာနံ ဒွေဘာဝေါ.

໔໕໘, ໔໖໑. ໃນບາງກໍລະນີ ໃຫ້ຊ້ອນພະຍັນຊະນະຕົ້ນທີ່ມີສະຫຼະດ່ຽວ.

---

အာဒိဘူတာနံ ဝဏ္ဏာနံ ဧကဿရာနံ ကွစိ ဒွေဘာဝေါ ဟောတိ.

ໃນບາງກໍລະນີ ຍ່ອມມີການຊ້ອນພະຍັນຊະນະຕົ້ນທີ່ມີສະຫຼະດ່ຽວ.

---

တိတိက္ခတိ[Pg.234], ဇိဂုစ္ဆတိ, တိကိစ္ဆတိ, ဝီမံသတိ, ဗုဘုက္ခတိ, ပိဝါသတိ, ဒဒ္ဒလ္လတိ, ဒဒါတိ, ဇဟာတိ, စင်္ကမတိ.

ຕິຕິກຂະຕິ, ຈິຄຸດຈະຕິ, ຕິກິດຈະຕິ, ວີມັງສະຕິ, ພຸພຸກຂະຕິ, ປິວາສະຕິ, ທັດທັລລະຕິ, ທະທາຕິ, ຊະຫາຕິ, ຈັງກະມະຕິ.

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? ကမ္ပတိ, စလတိ.

ບົດວ່າ ກວຈິ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນເຊັ່ນ: ກັມປະຕິ, ຈະລະຕິ.

---

၄၅၉, ၄၆၂. ပုဗ္ဗော’ဗ္ဘာသော.

໔໕໙, ໔໖໒. ພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າ ຊື່ວ່າ ອັບພາສະ.

---

ဒွေဘူတဿ ဓာတုဿ ယော ပုဗ္ဗော, သော အဗ္ဘာသသညော ဟောတိ.

ພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າຂອງທາດທີ່ຊ້ອນກັນແລ້ວນັ້ນ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ອັບພາສະ.

---

ဒဓာတိ, ဒဒါတိ, ဗဘူဝ.

ທະທາຕິ, ທະທາຕິ, ພະພູວະ.

---

၄၆၀, ၅၀၆. ရဿော.

໔໖໐, ໕໐໖. ໃຫ້ເຮັດໃຫ້ເປັນລັດສະ (ສຽງສັ້ນ).

---

အဗ္ဘာသေ ဝတ္တမာနဿ သရဿ ရဿော ဟောတိ. ဒဓာတိ, ဇဟာတိ.

ສະຫຼະທີ່ມີຢູ່ໃນອັບພາສະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນລັດສະ. ອຸທາຫະຣອນ: ທະທາຕິ, ຊະຫາຕິ.

---

၄၆၁, ၄၆၄. ဒုတိယစတုတ္ထာနံ ပဌမတတိယာ.

໔໖໑, ໔໖໔. ໃຫ້ແປງພະຍັນຊະນະຕົວທີສອງ ແລະ ທີສີ່ ເປັນຕົວທີໜຶ່ງ ແລະ ທີສາມ.

---

အဗ္ဘာသဂတာနံ ဒုတိယစတုတ္ထာနံ ပဌမတတိယာ ဟောန္တိ.

ການແປງພະຍັນຊະນະຕົວທີສອງ ແລະ ທີສີ່ ທີ່ຢູ່ໃນອັບພາສະ ເປັນຕົວທີໜຶ່ງ ແລະ ທີສາມ ຍ່ອມມີ.

---

စိစ္ဆေဒ, ဗုဘုက္ခတိ, ဗဘူဝ, ဒဓာတိ.

ຈິດເຊທະ, ພຸພຸກຂະຕິ, ພະພູວະ, ທະທາຕິ.

---

၄၆၂, ၄၇၆. ကဝဂ္ဂဿ စဝဂ္ဂေါ.

໔໖໒, ໔໗໖. ໃຫ້ແປງ ກະ-ວັກ ເປັນ ຈະ-ວັກ.

---

အဗ္ဘာသေ ဝတ္တမာနဿ ကဝဂ္ဂဿ စ ဝဂ္ဂေါ ဟောတိ.

ການແປງ ກະ-ວັກ ທີ່ມີຢູ່ໃນອັບພາສະ ເປັນ ຈະ-ວັກ ຍ່ອມມີ.

---

စိကိစ္ဆတိ[Pg.235], ဇိဂုစ္ဆတိ, ဇိဃစ္ဆတိ, ဇိဂီသတိ, ဇင်္ဂမတိ, စင်္ကမတိ.

ຈິກິດຈະຕິ, ຈິຄຸດຈະຕິ, ຈິຄັດຈະຕິ, ຈິກີສະຕິ, ຈັງຄະມະຕິ, ຈັງກະມະຕິ.

---

၄၆၃, ၅၃၂. မာနကိတာနံ ဝတတ္တံ ဝါ.

໔໖໓, ໕໓໒. ໃນບາງກໍລະນີ ໃຫ້ແປງອັບພາສະຂອງ ມານະ-ທາດ ແລະ ກິຕະ-ທາດ ເປັນ ວະ ແລະ ຕະ.

---

မာနကိတဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ အဗ္ဘာသဂတာနံ ဝကာရ တကာရတ္တံ ဟောတိ ဝါ ယထာသင်္ချံ.

ການແປງອັບພາສະຂອງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ມານະ ແລະ ກິຕະ ເປັນ ວະ-ອັກສອນ ແລະ ຕະ-ອັກສອນ ຕາມລໍາດັບ ຍ່ອມມີໃນບາງກໍລະນີ.

---

ဝီမံသတိ, တိကိစ္ဆတိ.

ວີມັງສະຕິ, ຕິກິດຈະຕິ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? စိကိစ္ဆတိ.

ບົດວ່າ ວາ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນເຊັ່ນ: ຈິກິດຈະຕິ.

---

၄၆၄, ၅၀၄. ဟဿ ဇော.

໔໖໔, ໕໐໔. ໃຫ້ແປງ ຫະ ເປັນ ຊະ.

---

အဗ္ဘာသေ ဝတ္တမာနဿ ဟကာရဿ ဇော ဟောတိ.

ການແປງ ຫະ-ອັກສອນ ທີ່ມີຢູ່ໃນອັບພາສະ ເປັນ ຊະ ຍ່ອມມີ.

---

ဇဟာတိ, ဇုဟွတိ, ဇုဟောတိ, ဇဟာရ.

ຊະຫາຕິ, ຊຸຫວະຕິ, ຊຸໂຫຕິ, ຊະຫາຣະ.

---

၄၆၅, ၄၆၃. အန္တဿိဝဏ္ဏာကာရော ဝါ.

໔໖໕, ໔໖໓. ໃນບາງກໍລະນີ ໃຫ້ແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງອັບພາສະ ເປັນ ອິ-ວັນນະ ຫຼື ອະ-ອັກສອນ.

---

အဗ္ဘာသဿ အန္တဿ ဣဝဏ္ဏော ဟောတိ, အကာရော ဝါ.

ການແປງສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງອັບພາສະ ເປັນ ອິ-ວັນນະ ຫຼື ອະ-ອັກສອນ ຍ່ອມມີໃນບາງກໍລະນີ.

---

ဇိဂုစ္ဆတိ, ပိဝါသတိ, ဝီမံသတိ, ဇိဃစ္ဆတိ, ဗဘူဝ, ဒဓာတိ.

ຈິຄຸດຈະຕິ, ປິວາສະຕິ, ວີມັງສະຕິ, ຈິຄັດຈະຕິ, ພະພູວະ, ທະທາຕິ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဗုဘုက္ခတိ.

ບົດວ່າ ວາ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນເຊັ່ນ: ພຸພຸກຂະຕິ.

---

၄၆၆, ၄၈၉. နိဂ္ဂဟိတဉ္စ[Pg.236].

໔໖໖, ໔໘໙. ໃຫ້ລົງ ນິກຄະຫິດ ທີ່ສຸດຂອງອັບພາສະ ດ້ວຍ.

---

အဗ္ဘာသဿ အန္တေ နိဂ္ဂဟိတာဂမော ဟောတိ ဝါ.

ການລົງ ນິກຄະຫິດ ອາຄົມ ທີ່ສຸດຂອງອັບພາສະ ຍ່ອມມີໃນບາງກໍລະນີ.

---

စင်္ကမတိ, စဉ္စလတိ, ဇင်္ဂမတိ.

caṅkamati (ຍ່ອມຈົງກົມ), cañcalati (ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ), jaṅgamati (ຍ່ອມທ່ຽວໄປ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ပိဝါသတိ, ဒဒ္ဒလ္လတိ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) pivāsati (ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະດື່ມ), daddallati (ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງເຫຼື້ອມ).

---

၄၆၇, ၅၃၃. တတော ပါမာနာနံ ဝါ မံ သေသု.

໔໖໗, ໕໓໓. ເບື້ອງຫຼັງຈາກນັ້ນ, ມີການແປງ "ປາ" ແລະ "ມານະ" ເປັນ "ວາ" ແລະ "ມັງ" ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ "ສະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

တတော အဗ္ဘာသတော ပါမာနဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ဝါမံဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ သပစ္စယေ ပရေ.

ເບື້ອງຫຼັງຈາກອັບພາສນັ້ນ, ມີການແປງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ປາ" ແລະ "ມານະ" ເປັນ "ວາ" ແລະ "ມັງ" ຕາມລຳດັບ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີປັດໄຈ (ຄື ສະ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပိဝါသတိ, ဝီမံသတိ.

pivāsati (ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະດື່ມ), vīmaṃsati (ຍ່ອມໄຕ່ຕອງ).

---

၄၆၈, ၄၆၂. ဌာ တိဋ္ဌော.

໔໖໘, ໔໖໒. ແປງ "ຖາ" ເປັນ "ຕິດຖະ".

---

ဌာဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ တိဋ္ဌာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ຖາ" ເປັນ "ຕິດຖະ" ບາງເທື່ອ.

---

တိဋ္ဌတိ, တိဋ္ဌတု, တိဋ္ဌေယျ, တိဋ္ဌေယျုံ.

tiṭṭhati (ຍ່ອມຢືນ), tiṭṭhatu (ຈົ່ງຢືນ), tiṭṭheyya (ພຶງຢືນ), tiṭṭheyyuṃ (ພຶງຢືນທັງຫຼາຍ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဌာတိ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) ṭhāti (ຍ່ອມຢືນ).

---

၄၆၉, ၄၉၄. ပါ ပိဝေါ.

໔໖໙, ໔໙໔. ແປງ "ປາ" ເປັນ "ປิວະ".

---

ပါဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ပိဝါဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ປາ" ເປັນ "ປິວະ" ບາງເທື່ອ.

---

ပိဝတိ, ပိဝတု, ပိဝေယျ, ပိဝေယျုံ.

pivati (ຍ່ອມດື່ມ), pivatu (ຈົ່ງດື່ມ), piveyya (ພຶງດື່ມ), piveyyuṃ (ພຶງດື່ມທັງຫຼາຍ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ပါတိ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) pāti (ຍ່ອມດື່ມ).

---

၄၇၀, ၅၁၄. ဉာဿ [Pg.237] ဇာ ဇံ နာ.

໔໗໐, ໕໑໔. ມີການແປງ "ຍາ" ເປັນ "ຊາ", "ຊັງ" ແລະ "ນາ".

---

ဉာဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဇာ ဇံ နာအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ຍາ" ເປັນ "ຊາ", "ຊັງ" ແລະ "ນາ" ບາງເທື່ອ.

---

ဇာနာတိ, ဇာနေယျ, ဇာနိယာ, ဇညာ, နာယတိ.

jānāti (ຍ່ອມຮູ້), jāneyya (ພຶງຮູ້), jāniyā (ພຶງຮູ້), jaññā (ພຶງຮູ້), nāyati (ຍ່ອມຮູ້).

---

၄၇၁, ၄၈၃. ဒိသဿ ပဿ ဒိဿ ဒက္ခာ ဝါ.

໔໗໑, ໔໘໓. ມີການແປງ "ທິສະ" ເປັນ "ປັດສະ", "ທິດສະ" ແລະ "ທັກຂະ" ບາງເທື່ອ.

---

ဒိသဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ပဿ ဒိဿ ဒက္ခဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ທິສະ" ເປັນ "ປັດສະ", "ທິດສະ" ແລະ "ທັກຂະ" ທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ບາງເທື່ອ.

---

ပဿတိ, ဒိဿတိ, ဒက္ခတိ, အဒက္ခ.

passati (ຍ່ອມເຫັນ), dissati (ຍ່ອມເຫັນ/ຍ່ອມປະກົດ), dakkhati (ຍ່ອມເຫັນ), adakkha (ໄດ້ເຫັນແລ້ວ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အဒ္ဒသ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) addasa (ໄດ້ເຫັນແລ້ວ).

---

၄၇၂, ၅၃၁. ဗျဉ္ဇနန္တဿ စော ဆပစ္စယေသု စ.

໔໗໒, ໕໓໑. ມີການແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ "ຈະ" ເມື່ອມີ "ຊະ" ປັດໄຈທັງຫຼາຍຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဗျဉ္ဇနန္တဿ ဓာတုဿ စော ဟောတိ ဆပစ္စယေသု ပရေသု.

ມີການແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ "ຈະ" ເມື່ອມີ "ຊະ" ປັດໄຈທັງຫຼາຍຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဇိဂုစ္ဆတိ, တိကိစ္ဆတိ, ဇိဃစ္ဆတိ.

jigucchati (ຍ່ອມກຽດຊັງ), tikicchati (ຍ່ອມຮັກສາ), jighacchati (ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະກິນ).

---

၄၇၃, ၅၂၉. ကော ခေ စ.

໔໗໓, ໕໒໙. ແລະ ມີການແປງ (ພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ) ເປັນ "ກະ" ເມື່ອມີ "ຂະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဗျဉ္ဇနန္တဿ ဓာတုဿ ကော ဟောတိ ခပစ္စယေ ပရေ.

ມີການແປງພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ "ກະ" ເມື່ອມີ "ຂະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

တိတိက္ခတိ[Pg.238], ဗုဘုက္ခတိ.

titikkhati (ຍ່ອມອົດທົນ), bubhukkhati (ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະກິນ).

---

၄၇၄, ၅၃၅. ဟရဿ ဂီသေ.

໔໗໔, ໕໓໕. ແປງ "ຫະຣະ" ເປັນ "ຄີ" ເມື່ອມີ "ສະ" ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဟရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿေဝ ဂီအာဒေသော ဟောတိ သပစ္စယေ ပရေ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ຫະຣະ" ທັງໝົດນັ້ນເອງ ເປັນ "ຄີ" ເມື່ອມີປັດໄຈ (ຄື ສະ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဇိဂီသတိ.

jigīsati (ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະນຳໄປ).

---

၄၇၅, ၅၆၅. ဗြူဘူနမာဟဘူဝါ ပရောက္ခာယံ.

໔໗໕, ໕໖໕. ມີການແປງ "ພຣູ" ແລະ "ພູ" ເປັນ "ອາຫະ" ແລະ "ພູວະ" ຕາມລຳດັບ ໃນເພາະປະຣົກຂາວิພັດ.

---

ဗြူဘူဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ အာဟဘူဝဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ ပရောက္ခာယံ ဝိဘတ္တိယံ.

ມີການແປງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ພຣູ" ແລະ "ພູ" ເປັນ "ອາຫະ" ແລະ "ພູວະ" ຕາມລຳດັບ ໃນເພາະປະຣົກຂາວິພັດ.

---

အာဟ, အာဟု, ဗဘူဝ, ဗဘူဝု.

āha (ກ່າວແລ້ວ), āhu (ກ່າວແລ້ວທັງຫຼາຍ), babhūva (ໄດ້ເປັນແລ້ວ), babhūvu (ໄດ້ເປັນແລ້ວທັງຫຼາຍ).

---

ပရောက္ခာယမိတိ ကိမတ္ထံ? အဗြစုံ.

ບົດວ່າ "ປະຣົກຂາຍັງ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) abravuṃ (ກ່າວແລ້ວທັງຫຼາຍ).

---

၄၇၆, ၄၄၂. ဂမိဿန္တော စ္ဆော ဝါ သဗ္ဗာသု.

໔໗໖, ໔໔໒. ພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງ "ຄະມຸ" ແປງເປັນ "ຈະສະ" ບາງເທື່ອ ເມື່ອວິພັດແລະປັດໄຈທັງປວງຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂမုဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တော မကာရော စ္ဆော ဟောတိ ဝါ သဗ္ဗာသု ပစ္စယဝိဘတ္တီသု.

ມະອັກສອນ ທີ່ເປັນທີ່ສຸດຂອງທາດນີ້ ຄື "ຄະມຸ" ແປງເປັນ "ຈະສະ" ບາງເທື່ອ ເມື່ອປັດໄຈແລະວິພັດທັງປວງຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂစ္ဆမာနော, ဂစ္ဆန္တော. ဂစ္ဆတိ, ဂမေတိ. ဂစ္ဆတု, ဂမေတု. ဂစ္ဆေယျ. ဂမေယျ. အဂစ္ဆာ, အဂမာ. အဂစ္ဆီ, အဂမီ. ဂစ္ဆိဿတိ, ဂမိဿတိ. အဂစ္ဆိဿာ, အဂမိဿာ.

gacchamāno, gacchanto (ຜູ້ໄປຢູ່). gacchati, gameti (ຍ່ອມໄປ). gacchatu, gametu (ຈົ່ງໄປ). gaccheyya, gameyya (ພຶງໄປ). agacchā, agamā (ໄດ້ໄປແລ້ວ). agacchī, agamī (ໄດ້ໄປແລ້ວ). gacchissati, gamissati (ຈັກໄປ). agacchissā, agamissā (ຈັກໄດ້ໄປແລ້ວ).

---

ဂမိဿေတိ [Pg.239] ကိမတ္ထံ? ဣစ္ဆတိ.

ບົດວ່າ "ຄະມິສສະ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) icchati (ຍ່ອມປາດຖະໜາ).

---

၄၇၇, ၄၇၉. ဝစဿဇ္ဇတနိမှိ မကာရော ဩ.

໔໗໗, ໔໗໙. ເມື່ອມີອັດຊະຕະນີວິພັດ, ອະອັກສອນ ຂອງ "ວະຈະ" ແປງເປັນ "ໂອ".

---

ဝစဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အကာရော ဩတ္တမာပဇ္ဇတေ အဇ္ဇတနိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ອະອັກສອນ ຂອງທາດນີ້ ຄື "ວະຈະ" ເຖິງຄວາມເປັນ "ໂອ" ເມື່ອມີອັດຊະຕະນີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အဝေါစ. အဝေါစုံ.

avoca (ໄດ້ກ່າວແລ້ວ), avocuṃ (ໄດ້ກ່າວແລ້ວທັງຫຼາຍ).

---

အဇ္ဇတနိမှီတိ ကိမတ္ထံ? အဝစ, အဝစူ.

ບົດວ່າ "ອັດຊະຕະນິມຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) avaca (ໄດ້ກ່າວແລ້ວ), avacū (ໄດ້ກ່າວແລ້ວທັງຫຼາຍ).

---

၄၇၈, ၄၃၈. အကာရော ဒီဃံ ဟိ မိ မေသု.

໔໗໘, ໔໓໘. ອະອັກສອນ ເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ເມື່ອມີ "ຫິ", "ມິ" ແລະ "ມະ" ວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အကာရော ဒီဃမာပဇ္ဇတေ ဟိမိမဣစ္စေတေသု ဝိဘတ္တီသု.

ອະອັກສອນ ເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ເມື່ອມີວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ຫິ", "ມິ" ແລະ "ມະ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂစ္ဆာဟိ, ဂစ္ဆာမိ, ဂစ္ဆာမ, ဂစ္ဆာမှေ.

gacchāhi (ເຈົ້າຈົ່ງໄປ), gacchāmi (ຂ້ອຍຍ່ອມໄປ), gacchāma, gacchāmhe (ພວກເຮົາຍ່ອມໄປ).

---

မိကာရဂ္ဂဟဏေန ဟိဝိဘတ္တိမှိ အကာရော ကွစိ န ဒီဃမာပဇ္ဇတေ. ဂစ္ဆဟိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ມິ" ອັກສອນ, ເມື່ອມີ "ຫິ" ວິພັດ, ອະອັກສອນ ບາງເທື່ອບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ ເຊັ່ນ: gacchahi (ເຈົ້າຈົ່ງໄປ).

---

၄၇၉, ၄၅၂. ဟ လောပံ ဝါ.

໔໗໙, ໔໕໒. ລຶບ "ຫິ" ວິພັດ ບາງເທື່ອ.

---

ဟိဝိဘတ္တိ လောပမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

ວິພັດ ຄື "ຫິ" ເຖິງຄວາມລຶບ ບາງເທື່ອ.

---

ဂစ္ဆ, ဂစ္ဆာဟိ, ဂမ, ဂမာဟိ, ဂမယ, ဂမယာဟိ.

gaccha, gacchāhi (ເຈົ້າຈົ່ງໄປ), gama, gamāhi (ເຈົ້າຈົ່ງໄປ), gamaya, gamayāhi (ເຈົ້າຈົ່ງໃຫ້ໄປ).

---

ဟီတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆတိ, ဂမယတိ.

ບົດວ່າ "ຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) gacchati (ຍ່ອມໄປ), gamayati (ຍ່ອມໃຫ້ໄປ).

---

၄၈၀, ၄၉၀. ဟောတိဿရေဟောဟေ ဘဝိဿန္တိမှိဿဿ စ.

໔໘໐, ໔໙໐. ສະຫຼະຂອງ "ຫູ" ແປງເປັນ "ເອຫະ", "ໂອຫະ" ແລະ "ເອ" ເມື່ອມີພະວິສສັນຕີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ມີການລຶບ "ສະສະ" ບາງເທື່ອ.

---

ဟူဣစ္စေတဿ [Pg.240] ဓာတုဿ သရော ဧ ဟ ဩဟ ဧတ္တမာပဇ္ဇ တေ ဘဝိဿန္တိမှိ, ဿဿ စ လောပေါ ဟောတိ ဝါ.

ສະຫຼະຂອງທາດນີ້ ຄື "ຫູ" ເຖິງຄວາມເປັນ "ເອຫະ", "ໂອຫະ" ແລະ "ເອ" ເມື່ອມີພະວິສສັນຕີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ມີການລຶບ "ສະສະ" ບາງເທື່ອ.

---

ဟေဟိတိ, ဟေဟိန္တိ, ဟောဟိတိ, ဟောဟိန္တိ, ဟေတိ, ဟေန္တိ, ဟေဟိဿတိ, ဟေဟိဿန္တိ, ဟောဟိဿတိ, ဟောဟိဿန္တိ, ဟေဿတိ, ဟေဿန္တိ.

hehiti, hehinti, hohiti, hohinti, heti, henti, hehissati, hehissanti, hohissati, hohissanti, hessati, hessanti (ຈັກເປັນ).

---

ဟူတိ ကိမတ္ထံ? ဘဝိဿတိ, ဘဝိဿန္တိ.

ບົດວ່າ "ຫູ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) bhavissati, bhavissanti (ຈັກເປັນ).

---

ဘဝိဿန္တိမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဟောတိ.

ບົດວ່າ "ພະວິສສັນຕິມຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) hoti (ຍ່ອມເປັນ).

---

၄၈၁, ၅၂၄. ကရဿ သပစ္စယဿ ကာဟော.

໔໘໑, ໕໒໔. ມີການແປງ "ກະຣະ" ພ້ອມກັບປັດໄຈ ເປັນ "ກາຫະ".

---

ကရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သပစ္စယဿ ကာဟာဒေသော ဟောတိ ဝါ ဘဝိဿန္တိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ, သဿ စ နိစ္စံ လောပေါ ဟောတိ.

ມີການແປງທາດນີ້ ຄື "ກະຣະ" ພ້ອມກັບປັດໄຈ ເປັນ "ກາຫະ" ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີພະວິສສັນຕີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແລະ ມີການລຶບ "ສະສະ" ເປັນນິດ.

---

ကာဟတိ, ကာဟိတိ, ကာဟသိ, ကာဟိသိ, ကာဟာမိ, ကာဟာမ.

kāhati, kāhiti (ຈັກເຮັດ), kāhasi, kāhisi (ເຈົ້າຈັກເຮັດ), kāhāmi (ຂ້ອຍຈັກເຮັດ), kāhāma (ພວກເຮົາຈັກເຮັດ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ကရိဿတိ, ကရိဿန္တိ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? (ມີປະໂຫຍດເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ) karissati, karissanti (ຈັກເຮັດ).

---

သပစ္စယဂ္ဂဟဏေန အညေဟိပိ ဘဝိဿန္တိယာ ဝိဘတ္တိယာ ခါမိ ခါမ ဆာမိ ဆာမဣစ္စာဒယော အာဒေသာ ဟောန္တိ. ဝက္ခာမိ, ဝက္ခာမ, ဝစ္ဆာမိ, ဝစ္ဆာမ.

ດ້ວຍການຖືເອົາບົດວ່າ "ສະປັດຈະຍະ", ເຖິງແມ່ນຈາກທາດອື່ນທັງຫຼາຍ ກໍມີການແປງພະວິສສັນຕີວິພັດ ເປັນ "ຂາມິ", "ຂາມະ", "ສາມິ", "ສາມະ" ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: vakkhāmi, vakkhāma (ຈັກກ່າວ); vacchāmi, vacchāma (ຈັກຢູ່).

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສາມ ໃນອາຂະຍາດກະປະ ພຽງເທົ່ານີ້.

---

စတုတ္ထကဏ္ဍ

ກັນທະທີສີ່ (ພາກທີສີ່)

---

၄၈၂, ၅၀၈. ဒါဒန္တဿံ [Pg.241] မိ မေသု.

໔໘໒, ໕໐໘. ເມື່ອ "ມິ" ແລະ "ມະ" ຢູ່ຂ້າງຫຼັງ, ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ "ທາ" ທາດ ເປັນ "ອັງ".

---

ဒါဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တဿ အံ ဟောတိ မိမဣစ္စေတေသု.

ເມື່ອ "ມິ" ແລະ "ມະ" ເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ຂ້າງຫຼັງ, ຍ່ອມມີການແປງທີ່ສຸດຂອງ "ທາ" ທາດນີ້ ເປັນ "ອັງ".

---

ဒမ္မိ, ဒမ္မ.

"ທັມມິ" (ຂ້າພະເຈົ້າ) ຍ່ອມໃຫ້, "ທັມມະ" (ພວກຂ້າພະເຈົ້າ) ຍ່ອມໃຫ້.

---

၄၈၃, ၅၂၇. အသံယောဂန္တဿ ဝုဒ္ဓိ ကာရိတေ.

໔໘໓, ໕໒໗. ໃນເພາະກາຣິຕະປັດໄຈ (ປັດໄຈໃນເຫດຸກັດຕຸວາຈົກ), ຍ່ອມມີການວຸດທິ (ເຮັດໃຫ້ສຽງຍາວຂຶ້ນ) ຂອງທາດທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະສັງໂຍກຢູ່ທີ່ສຸດ.

---

အသံယောဂန္တဿ ဓာတုဿ ကာရိတေ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ.

ໃນເພາະກາຣิຕະປັດໄຈ, ຍ່ອມມີການວຸດທິຂອງທາດທີ່ບໍ່ມີພະຍັນຊະນະສັງໂຍກຢູ່ທີ່ສຸດ.

---

ကာရေတိ, ကာရေန္တိ, ကာရယတိ, ကာရယန္တိ, ကာရာပေတိ, ကာရာပေန္တိ, ကာရာပယတိ, ကာရာပယန္တိ.

"ກາເຣຕິ, ກາຣະຍະຕິ, ກາຣາເປຕິ, ກາຣາປະຍະຕິ" (ເຂົາ) ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ, "ກາເຣນຕິ, ກາຣະຍັນຕິ, ກາຣາເປນຕິ, ກາຣາປະຍັນຕິ" (ເຂົາທັງຫຼາຍ) ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ.

---

အသံယောဂန္တဿေတိ ကိမတ္ထံ? စိန္တယတိ, မန္တယတိ.

ຄຳວ່າ "ອະສັງໂຍຄັນຕັດສະ" (ມີທີ່ສຸດບໍ່ເປັນສັງໂຍກ) ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນທີ່ມີຕົວສັງໂຍກຢູ່ທ້າຍ ເຊັ່ນ: ຈິນຕະຍະຕິ (ຍ່ອມຄິດ), ມັນຕະຍະຕິ (ຍ່ອມປຶກສາ).

---

၄၈၄, ၅၄၂. ဃဋာဒီနံ ဝါ.

໔໘໔, ໕໔໒. ບາງເທື່ອ (ການວຸດທິ) ຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະຕະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဃဋာဒီနံ ဓာတူနံ အသံယောဂန္တာနံ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ ဝါ ကာရိတေ.

ເມື່ອປັດໄຈໃນກາຣິດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການວຸດທິຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະຕະ ເປັນຕົ້ນ ທີ່ມີທີ່ສຸດບໍ່ເປັນສັງໂຍກ ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဃာဋေတိ, ဃဋေတိ, ဃာဋယတိ, ဃဋယတိ, ဃာဋာပေတိ, ဃဋာပေတိ, ဃာဋာပယတိ, ဃဋာပယတိ, ဂါမေတိ, ဂမေတိ, ဂါမယတိ, ဂမယတိ, ဂါမာပေတိ, ဂမာပေတိ. ဂါမာပယတိ, ဂမာပယတိ.

ຄາເຕຕິ, ຄະເຕຕິ, ຄາຕະຍະຕິ, ຄະຕະຍະຕິ, ຄາຕາເປຕິ, ຄະຕາເປຕິ, ຄາຕາປາຍະຕິ, ຄະຕາປາຍະຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ພະຍາຍາມ), ຄາເມຕິ, ຄະເມຕິ, ຄາມະຍະຕິ, ຄະມະຍະຕິ, ຄາມາເປຕິ, ຄະມາເປຕິ, ຄາມາປາຍະຕິ, ຄະມາປາຍະຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ໄປ).

---

ဃဋာဒီနမိတိ ကိမတ္ထံ? ကာရေတိ.

ຄຳວ່າ "ຄະຕາທີນັງ" (ຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະຕະ ເປັນຕົ້ນ) ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນທາດທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຄະຕະ ເປັນຕົ້ນ ເຊັ່ນ: ກາເຣຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ).

---

၄၈၅, ၄၃၄. အညေသု [Pg.242] စ.

໔໘໕, ໔໓໔. ແລະ ເມື່ອປັດໄຈອື່ນໆ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အညေသု စ ပစ္စယေသု သဗ္ဗေသံ ဓာတူနံ အသံယောဂန္တာနံ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ.

ແລະ ເມື່ອປັດໄຈອື່ນໆ (ນອກຈາກກາຣິດປັດໄຈ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການວຸດທິຂອງທາດທັງປວງ ທີ່ມີທີ່ສຸດບໍ່ເປັນສັງໂຍກ ຍ່ອມມີ.

---

ဇယတိ, ဟောတိ, ဘဝတိ.

ຊະຍະຕິ (ຍ່ອມຊະນະ), ໂຫຕິ (ຍ່ອມເປັນ, ຍ່ອມມີ), ພະວະຕິ (ຍ່ອມເປັນ, ຍ່ອມມີ).

---

စဂ္ဂဟဏေန ဏုပစ္စယဿာပိ ဝုဒ္ဓိ ဟောတိ. အဘိသုဏောတိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ "ຈ" ສັບ, ການວຸດທິຂອງປັດໄຈຄື "ນຸ" ກໍຍ່ອມມີ ເຊັ່ນ: ອະພິສຸໂນຕິ (ຍ່ອມຟັງຍິ່ງ).

---

၄၈၆, ၅၄၃. ဂုဟ ဒုသာနံ ဒီဃံ.

໔໘໖, ໕໔໓. ການເຮັດໃຫ້ຍາວ (ທີຄະ) ແຫ່ງ ຄຸຫະ ແລະ ທຸສະ ທາດ.

---

ဂုဟ ဒုသဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ သရော ဒီဃမာပဇ္ဇတေ ကာရိတေ.

ເມື່ອປັດໄຈໃນກາຣິດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ສະຫຼະຂອງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຄຸຫະ ແລະ ທຸສະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນສະຫຼະຍາວ.

---

ဂူဟယတိ, ဒူသယတိ.

ຄູຫະຍະຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ປິດບັງ), ທູສະຍະຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ປະທຸສຮ້າຍ).

---

၄၈၇, ၄၇၈. ဝစ ဝသ ဝဟာဒီနမုကာရော ဝဿ ယေ.

໔໘໗, ໔໗໘. ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ "ວ" ແຫ່ງ ວຈະ, ວສະ, ວຫະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອຸ" ຍ່ອມມີ.

---

ဝစ ဝသ ဝဟဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ ဝကာရဿ ဥကာရော ဟောတိ ယပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງຕົວ "ວ" ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍມີ ວຈະ, ວສະ, ວຫະ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອຸ" ຍ່ອມມີ.

---

ဥစ္စတေ, ဝုစ္စတိ, ဂုဿတိ, ဝုယှတိ.

ອຸດຈະເຕ (ຍ່ອມຖືກກ່າວ), ວຸດຈະຕິ (ຍ່ອມຖືກກ່າວ), ຄຸດສະຕິ (ຍ່ອມຢູ່), ວຸຍຫະຕິ (ຍ່ອມຖືກພັດໄປ).

---

၄၈၈, ၄၈၁. ဟ ဝိပရိယယော လော ဝါ.

໔໘໘, ໔໘໑. ການສະຫຼັບຕຳແໜ່ງແຫ່ງ "ຫ" ແລະ ການແປງ "ຍ" ເປັນ "ລ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဟကာရဿ ဝိပရိယယော ဟောတိ ယပစ္စယေ ပရေ, ယပစ္စယဿ စ လော ဟောတိ ဝါ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການສະຫຼັບຕຳແໜ່ງແຫ່ງອັກສອນ "ຫ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການແປງປັດໄຈຄື "ຍ" ເປັນ "ລ" ກໍຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဝုလှတိ, ဝုယှတိ.

ວຸນຫະຕິ, ວຸຍຫະຕິ (ຍ່ອມຖືກພັດໄປ).

---

၄၈၉, ၅၁၉. ဂဟဿ [Pg.243] ဃေ ပ္ပေ.

໔໘໙, ໕໑໙. ເມື່ອປັດໄຈຄື "ປປ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ຄຫະ ທາດ ເປັນ "ເຄ" ຍ່ອມມີ.

---

ဂဟဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဃေကာရော ဟောတိ ပ္ပပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ປປ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ຄຫະ ທາດ ທັງໝົດ ເປັນ "ເຄ" ຍ່ອມມີ.

---

ဃေပ္ပတိ.

ເຄບປະຕິ (ຍ່ອມຖືເອົາ).

---

၄၉၀, ၅၁၈. ဟလော ပေါ ဏှာမှိ.

໔໙໐, ໕໑໘. ການລຶບ "ຫ" ແຫ່ງ ຄຫະ ທາດ ເມື່ອປັດໄຈຄື "ນຫາ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມມີ.

---

ဂဟဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဟကာရဿ လောပေါ ဟောတိ ဏှာမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ນຫາ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການລຶບອັກສອນ "ຫ" ແຫ່ງ ຄຫະ ທາດ ຍ່ອມມີ.

---

ဂဏှာတိ.

ຄັນຫາຕິ (ຍ່ອມຖືເອົາ).

---

၄၉၁, ၅၂၃. ကရဿ ကာသတ္တမဇ္ဇတနိမှိ.

໔໙໑, ໕໒໓. ການແປງ ກຣະ ທາດ ເປັນ "ກາສ" ເມື່ອອັດຊະຕະນີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ຍ່ອມມີ.

---

ကရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ကာသတ္တံ ဟောတိ ဝါ အဇ္ဇတနိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ເມື່ອອັດຊະຕະນີວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ກຣະ ທາດ ທັງໝົດ ເປັນ "ກາສ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

အကာသိ, အကာသုံ. အကရိ, အကရုံ.

ອະກາສິ (ໄດ້ເຮັດແລ້ວ), ອະກາສຸງ (ໄດ້ເຮັດແລ້ວທັງຫຼາຍ), ອະກະຣິ (ໄດ້ເຮັດແລ້ວ), ອະກະຣຸງ (ໄດ້ເຮັດແລ້ວທັງຫຼາຍ).

---

ကာသတ္တမိတိဘာဝနိဒ္ဒေသေန အညတ္ထာပိ သာဂမော ဟောတိ. အဟောသိ, အဒါသိ.

ດ້ວຍການສະແດງຄວາມເປັນ "ກາສ" (ຄື ກາສັດຕະ), ເຖິງແມ່ນໃນວິພັດອື່ນ ກໍຍ່ອມມີການລົງ "ສ" ອາຄົມ ເຊັ່ນ: ອະໂຫສິ (ໄດ້ມີແລ້ວ), ອະທາສິ (ໄດ້ໃຫ້ແລ້ວ).

---

၄၉၂, ၄၉၉. အသသ္မာ မိမာနံ မှိမှာ’ န္တလောပေါ စ.

໔໙໒, ໔໙໙. ຫຼັງຈາກ ອສະ ທາດ, ການແປງ "ມິ" ແລະ "ມະ" ວິພັດ ເປັນ "ມຫິ" ແລະ "ມຫາ" ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດ (ພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດຂອງທາດ) ຍ່ອມມີ.

---

အသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ မိမဣစ္စေတေသံ ဝိဘတ္တီနံ မှိမှာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

ການແປງ "ມິ" ແລະ "ມະ" ວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ແຫ່ງ ອສະ ທາດ ເປັນ "ມຫິ" ແລະ "ມຫາ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အမှိ[Pg.244], အမှ, အသ္မိ, အသ္မ.

ອຳຫິ, ອຳຫະ, ອັສມິ, ອັສມະ (ຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນ/ມີ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນ/ມີ).

---

၄၉၃, ၄၉၈. ထဿ တ္ထတ္တံ.

໔໙໓, ໔໙໘. Laos: ການແປງ "ຖະ" ວິພັດ ເປັນ "ຕຖະ" ຍ່ອມມີ.

---

အသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ထဿ ဝိဘတ္တိဿ တ္ထတ္တံ ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

ການແປງ "ຖະ" ວິພັດ ແຫ່ງ ອສະ ທາດ ເປັນ "ຕຖະ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အတ္ထ.

ອັດຖະ (ທ່ານທັງຫຼາຍ ເປັນ/ມີ).

---

၄၉၄, ၄၉၅. တိဿ တ္ထိတ္တံ.

໔໙໔, ໔໙໕. ການແປງ "ຕິ" ວິພັດ ເປັນ "ຕຖິ" ຍ່ອມມີ.

---

အသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ တိဿ ဝိဘတ္တိဿ တ္ထိတ္တံ ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

Laos: ການແປງ "ຕິ" ວິພັດ ແຫ່ງ ອສະ ທາດ ເປັນ "ຕຖິ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အတ္ထိ.

ອັດຖິ (ຍ່ອມມີ, ຍ່ອມເປັນ).

---

၄၉၅, ၅၀၀. တုဿ တ္ထုတ္တံ.

໔໙໕, ໕໐໐. ການແປງ "ຕຸ" ວິພັດ ເປັນ "ຕຖຸ" ຍ່ອມມີ.

---

အသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ တုဿ ဝိဘတ္တိဿ တ္ထုတ္တံ ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

ການແປງ "ຕຸ" ວິພັດ ແຫ່ງ ອສະ ທາດ ເປັນ "ຕຖຸ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အတ္ထု.

ອັດຖຸ (ຈົ່ງມີ, ຈົ່ງເປັນ).

---

၄၉၆, ၄၉၇. သိမှိ စ.

໔໙໖, ໔໙໗. ແລະ ເມື່ອ "ສິ" ວິພັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

အသဿေဝ ဓာတုဿ သိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ အန္တဿ လောပေါ စ ဟောတိ.

ເມື່ອ "ສິ" ວິພັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງ ອສະ ທາດ ນັ້ນເອງ ກໍຍ່ອມມີ.

---

ကော နု တွမသိ မာရိသ.

ແນ່ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ, ທ່ານເປັນໃຜໜໍ?

---

၄၉၇, ၄၇၇. လဘသ္မာ [Pg.245] ဤ ဣံနံ တ္ထ တ္ထံ.

໔໙໗, ໔໗໗. ຫຼັງຈາກ ລພະ ທາດ, ການແປງ "ອີ" ແລະ "ອິງ" ວິພັດ ເປັນ "ຕຖະ" ແລະ "ຕຖັງ" ຍ່ອມມີ.

---

လဘဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဤ ဣံနံ ဝိဘတ္တီနံ တ္ထ တ္ထံအာဒေသာ ဟောန္တိ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

ການແປງ "ອີ" ແລະ "ອິງ" ວິພັດທັງຫຼາຍ ແຫ່ງ ລພະ ທາດ ເປັນ "ຕຖະ" ແລະ "ຕຖັງ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အလတ္ထ, အလတ္ထံ.

ອະລັດຖະ (ໄດ້ໄດ້ແລ້ວ), ອະລັດຖັງ (ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄດ້ແລ້ວ).

---

၄၉၈, ၄၈၀. ကုသသ္မာ ဒီ စ္ဆိ.

໔໙໘, ໔໘໐. ຫຼັງຈາກ ກຸສະ ທາດ, ການແປງ "ອີ" ວິພັດ ເປັນ "ຈສິ" ຍ່ອມມີ.

---

ကုသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဤဝိဘတ္တိဿ စ္ဆိဟောတိ, ဓာတွန္တဿ လောပေါ စ.

ການແປງ "ອີ" ວິພັດ ແຫ່ງ ກຸສະ ທາດ ເປັນ "ຈສິ" ຍ່ອມມີ, ແລະ ການລຶບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ກໍຍ່ອມມີ.

---

အက္ကောစ္ဆိ.

ອັກໂກດສິ (ໄດ້ດ່າແລ້ວ).

---

၄၉၉, ၅၀၇. ဒါဓာတုဿ ဒဇ္ဇံ.

໔໙໙, ໕໐໗. ການແປງ ທາ ທາດ ເປັນ "ທັດຊະ" ຍ່ອມມີ.

---

ဒါဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဒဇ္ဇာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ການແປງ ທາ ທາດ ທັງໝົດ ເປັນ "ທັດຊະ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဒဇ္ဇာမိ, ဒဇ္ဇေယျ, ဒဒါမိ, ဒဒေယျ.

ທັດຊາມິ, ທັດເຊຍຍະ, ທະທາມິ, ທະເທຍຍະ.

---

၅၀၀, ၄၈၆. ဝဒဿ ဝဇ္ဇံ.

໕໐໐, ໔໘໖. ການແປງ ວທະ ທາດ ເປັນ "ວັດຊະ" ຍ່ອມມີ.

---

ဝဒဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဝဇ္ဇာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ການແປງ ວທະ ທາດ ທັງໝົດ ເປັນ "ວັດຊະ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဝဇ္ဇာမိ, ဝဇ္ဇေယျ, ဝဒါမိ, ဝဒေယျ.

ວັດຊາມິ, ວັດເຊຍຍະ, ວະທາມິ, ວະເທຍຍະ.

---

၅၀၁, ၄၄၃. ဂမိဿ [Pg.246] ဃမ္မံ.

໕໐໑, ໔໔໓. ການແປງ ຄມຸ ທາດ ເປັນ "ຄຳມະ" ຍ່ອມມີ.

---

ဂမုဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဃမ္မာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ການແປງ ຄມຸ ທາດ ທັງໝົດ ເປັນ "ຄຳມະ" ຍ່ອມມີບາງເທື່ອ.

---

ဃမ္မတု. ဃမ္မာဟိ, ဃမ္မာမိ.

ຄຳມະຕຸ, ຄຳມາຫິ, ຄຳມາມິ.

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆတု, ဂစ္ဆာဟိ, ဂစ္ဆာမိ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບາງເທື່ອ) ກ່າວໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ຄັດສະຕຸ, ຄັດສາຫິ, ຄັດສາມິ.

---

၅၀၂, ၄၉၃. ယမှိ ဒါ ဓာ မာ ဌာ ဟာ ပါ မဟမထာဒီနမီ.

໕໐໒, ໔໙໓. ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງສະຫຼະທີ່ສຸດແຫ່ງ ທາ, ທາ, ມາ, ຖາ, ຫາ, ປາ, ມຫະ, ມຖະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ອີ" ຍ່ອມມີ.

---

ယမှိ ပစ္စယေ ပရေ ဒါ ဓာ မာ ဌာ ဟာ ပါ မဟ မထ ဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တော ဤကာရမာပဇ္ဇတေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍ ມີ "ທາ" (dā), "ທາ" (dhā), "ມາ" (mā), "ຖາ" (ṭhā), "ຫາ" (hā), "ປາ" (pā), "ມຫະ" (maha), "ມຖະ" (matha) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອີ" (ອີກາຣະ).

---

ဒီယတိ, ဓီယတိ, မီယတိ, ဌီယတိ, ဟီယတိ, ပီယတိ, မဟီယတိ, မထီယတိ.

ຍ່ອມຖືກໃຫ້ (dīyati), ຍ່ອມຖືກຊົງໄວ້ (dhīyati), ຍ່ອມຖືກແທກ (mīyati), ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ (ṭhīyati), ຍ່ອມຖືກລະ (hīyati), ຍ່ອມຖືກດື່ມ (pīyati), ຍ່ອມຖືກບູຊາ (mahīyati), ຍ່ອມຖືກກວນ (mathīyati).

---

၅၀၃, ၄၈၅. ယဇဿာဒိဿိ.

໕໐໓, ໔໘໕. ການແປງເປັນ "ອິ" ແຫ່ງອັກສອນຕົ້ນຂອງ "ຍຊະ" ທາດ (ຍ່ອມມີ).

---

ယဇဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အာဒိဿ ဣကာရာဒေသော ဟောတိ ယပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື "ຍ" ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງເປັນ "ອິ" ແຫ່ງອັກສອນຕົ້ນຂອງທາດນີ້ຄື "ຍຊະ" ຍ່ອມມີ.

---

ဣဇ္ဇတေ မယာ ဗုဒ္ဓေါ.

ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຍ່ອມຖືກບູຊາ ໂດຍຂ້າພະເຈົ້າ (ijjate mayā buddho).

---

၅၀၄, ၄၇၀. သဗ္ဗတော ဥံ ဣံသု.

໕໐໔, ໔໗໐. ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ, ການແປງ "ອຸໍ" ວິພັດ ເປັນ "ອิໍສຸ" (ຍ່ອມມີ).

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ ဥံဝိဘတ္တိဿ ဣံသုအာဒေသော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ, ການແປງເປັນ "ອິໍສຸ" ແຫ່ງ "ອຸໍ" ວິພັດ ຍ່ອມມີ.

---

ဥပသင်္ကမိံသု[Pg.247], နိသီဒိံသု.

(ພວກເຂົາ) ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ (upasaṅkamiṃsu), (ພວກເຂົາ) ໄດ້ນັ່ງລົງແລ້ວ (nisīdiṃsu).

---

၅၀၅, ၄၈၂. ဇရ မရာနံ ဇီရ ဇိယျ မိယျာ ဝါ.

໕໐໕, ໔໘໒. ການແປງເປັນ "ຈີຣະ", "ຈີຍຍະ" ແລະ "ມິຍຍະ" ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍຄື "ຊຣະ" ແລະ "ມຣະ" ຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဇရ မရ ဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ဇီရ ဇိယျ မိယျာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ການແປງເປັນ "ຈີຣະ", "ຈີຍຍະ" ແລະ "ມິຍຍະ" ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື "ຊຣະ" ແລະ "ມຣະ" ຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဇီရတိ, ဇီရန္တိ, ဇိယျတိ, ဇိယျန္တိ, မိယျတိ, မိယျန္တိ, မရတိ, မရန္တိ.

ຍ່ອມແກ່ຄ່ຳຄ່າ (jīrati, jiyyati), ຍ່ອມແກ່ຄ່ຳຄ່າທັງຫຼາຍ (jīranti, jiyyanti); ຍ່ອມຕາຍ (miyyati, marati), ຍ່ອມຕາຍທັງຫຼາຍ (miyyanti, maranti).

---

၅၀၆, ၄၉၆. သဗ္ဗတ္ထာ’ သဿာဒိလောပေါ စ.

໕໐໖, ໔໙໖. ໃນທີ່ທັງປວງ, ການລຶບອັກສອນຕົ້ນຂອງ "ອສ" ທາດ ແລະ (ການແປງອື່ນໆ ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

သဗ္ဗတ္ထ ဝိဘတ္တိပစ္စယေသု အသဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အာဒိဿ လောပေါ ဟောတိ ဝါ.

ໃນວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທັງປວງໃນທີ່ທັງປວງ, ການລຶບອັກສອນຕົ້ນຂອງທາດນີ້ຄື "ອສ" ຍ່ອມມີບ້າງ.

---

သိယာ, သန္တိ, သန္တေ, သမာနော.

ພຶງມີ (siyā), ຍ່ອມມີທັງຫຼາຍ (santi, sante), ເມື່ອມີຢູ່ (samāno).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အသိ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບ້າງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: (ທ່ານ) ຍ່ອມເປັນ (asi).

---

၅၀၇, ၅၀၁. အသဗ္ဗဓာတုကေ ဘူ.

໕໐໗, ໕໐໑. ເມື່ອອະສັບພະທາຕຸກວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ "ອສ" ທາດ ເປັນ "ພູ" (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

အသဿေဝ ဓာတုဿ ဘူဟောတိ ဝါ အသဗ္ဗဓာတုကေ.

ການແປງເປັນ "ພູ" ແຫ່ງທາດຄື "ອສ" ນັ້ນເອງ ຍ່ອມມີບ້າງ ເມື່ອອະສັບພະທາຕຸກວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဘဝိဿတိ. ဘဝိဿန္တိ.

ຈັກເປັນ (bhavissati), ຈັກເປັນທັງຫຼາຍ (bhavissanti).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? အာသုံ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບ້າງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: (ພວກເຂົາ) ໄດ້ມີແລ້ວ (āsuṃ).

---

၅၀၈, ၅၁၅. ဧယျဿ [Pg.248] ဉာတော ဣယာ ဉာ.

໕໐໘, ໕໑໕. ຫຼັງຈາກ "ຍາ" ທາດ, ການແປງ "ເອກຍະ" ວິພັດ ເປັນ "ອິຍາ" ແລະ "ຍາ" (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

ဧယျဿ ဝိဘတ္တိဿ ဉာဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ပရဿ ဣယာ ဉာအာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ.

ການແປງເປັນ "ອິຍາ" ແລະ "ຍາ" ແຫ່ງ "ເອກຍະ" ວິພັດ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດນີ້ຄື "ຍາ" ຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဇာနိယာ, ဇညာ.

ພຶງຮູ້ (jāniyā, jaññā).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဇာနေယျ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບ້າງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: ພຶງຮູ້ (jāneyya).

---

၅၀၉, ၅၁၆. နာဿ လောပေါ ယကာရတ္တံ.

໕໐໙, ໕໑໖. การລຶບ "ນາ" ປັດໄຈ ແລະ ຄວາມເປັນ "ຍ" ອັກສອນ (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

ဉာဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ပရဿ နာပစ္စယဿ လောပေါ ဟောတိ ဝါ, ယကာရတ္တဉ္စ.

ການລຶບແຫ່ງ "ນາ" ປັດໄຈ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກທາດນີ້ຄື "ຍາ" ຍ່ອມມີບ້າງ, ແລະ ຄວາມເປັນ "ຍ" ອັກສອນ ກໍຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဇညာ, နာယတိ.

ພຶງຮູ້ (jaññā), ຍ່ອມຮູ້ (nāyati).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဇာနာတိ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບ້າງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: ຍ່ອມຮູ້ (jānāti).

---

၅၁၀, ၄၈၇. လောပဉ္စေတ္တမကာရော.

໕໑໐, ໔໘໗. "ອະ" ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ ແລະ ຄວາມເປັນ "ເອ" (ບ້າງ).

---

အကာရပစ္စယော လောပမာပဇ္ဇတေ, ဧတ္တဉ္စ ဟောတိ ဝါ.

"ອະ" ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ, ແລະ ຄວາມເປັນ "ເອ" ກໍຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဝဇ္ဇေမိ, ဝဒေမိ, ဝဇ္ဇာမိ, ဝဒါမိ.

ຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມກ່າວ (vajjemi, vademi, vajjāmi, vadāmi).

---

၅၁၁, ၅၂၁. ဥတ္တမောကာရော.

໕໑໑, ໕໒໑. ການແປງ "ໂອ" ປັດໄຈ ເປັນ "ອຸ" (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

ဩကာရပစ္စယော ဥတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

"ໂອ" ປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອຸ" ບ້າງ.

---

ကုရုတေ, ကရောတိ.

ຍ່ອມເຮັດ (kurute, karoti).

---

ဩကာရောတိ [Pg.249] ကိမတ္ထံ? ဟောတိ.

ຄຳວ່າ "ໂອກາໂຣ" (ໂອປັດໄຈ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: ຍ່ອມມີ (hoti).

---

၅၁၂, ၅၂၂. ကရဿာကာရော စ.

໕໑໒, ໕໒໒. ແລະ ການແປງ "ອະ" ອັກສອນ ຂອງ "ກຣະ" ທາດ ເປັນ "ອຸ" (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

ကရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အကာရော ဥတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ.

"ອະ" ອັກສອນ ຂອງທາດນີ້ຄື "ກຣະ" ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອຸ" ບ້າງ.

---

ကုရုတေ, တရောတိ, တုဗ္ဗန္တိ, ကယိရတိ.

ຍ່ອມເຮັດ (kurute, taroti), ຍ່ອມເຮັດທັງຫຼາຍ (tubbanti), ຍ່ອມເຮັດ (kayirati).

---

ကရဿေတိ ကိမတ္ထံ? သရတိ, မရတိ.

ຄຳວ່າ "ກຣັສສະ" (ແຫ່ງກຣະທາດ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: ຍ່ອມລະນຶກ (sarati), ຍ່ອມຕາຍ (marati).

---

၅၁၃, ၄၃၅. ဩ အဝ သရေ.

໕໑໓, ໔໓໕. ການແປງ "ໂອ" ເປັນ "ອວະ" ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ (ຍ່ອມມີ).

---

ဩကာရဿ ဓာတွန္တဿ သရေ ပရေ အဝါဒေသော ဟောတိ.

ການແປງເປັນ "ອວະ" ແຫ່ງ "ໂອ" ອັກສອນ ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ຍ່ອມມີ ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

စဝတိ. ဘဝတိ.

ຍ່ອມເຄື່ອນ (cavati), ຍ່ອມເປັນ (bhavati).

---

ဩတိ ကိမတ္ထံ? ဇယတိ.

ຄຳວ່າ "ໂອ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ຄື: ຍ່ອມຊະນະ (jayati).

---

၅၁၄, ၄၉၁. ဧ အယ.

໕໑໔, ໔໙໑. ການແປງ "ເອ" ເປັນ "ອຍະ" ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ (ຍ່ອມມີ).

---

ဧကာရဿ ဓာတွန္တဿ သရေ ပရေ အယာဒေသော ဟောတိ.

ການແປງເປັນ "ອຍະ" ແຫ່ງ "ເອ" ອັກສອນ ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ຍ່ອມມີ ເມື່ອສະຫຼະຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

နယတိ, ဇယတိ.

ຍ່ອມນຳໄປ (nayati), ຍ່ອມຊະນະ (jayati).

---

၅၁၅, ၅၄၁. တေ [Pg.250] အာဝါယာ ကာရိတေ.

໕໑໕, ໕໔໑. "ເອ" ແລະ "ໂອ" ເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ "ອາວະ" ແລະ "ອາຍະ" ໃນກາຣິດຕະປັດໄຈ.

---

တေ ဩ ဧဣစ္စေတေ အာဝ အာယာဒေသေ ပါပုဏန္တိ ကာရိတေ.

"ໂອ" ແລະ "ເອ" ເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເຖິງການແປງເປັນ "ອາວະ" ແລະ "ອາຍະ" ໃນກາຣິດຕະປັດໄຈ.

---

လာဝေတိ, နာယေတိ.

ຍ່ອມໃຫ້ກ່ຽວ (lāveti), ຍ່ອມໃຫ້ນຳໄປ (nāyeti).

---

ယောဂဝိဘာဂေန အညသ္မိမ္ပိ ဧကာရဿ အာယာဒေသော ဟောတိ. ဂါယတိ, ဂါယန္တိ.

ດ້ວຍການແບ່ງສູດ, ການແປງ "ເອ" ອັກສອນ ເປັນ "ອາຍະ" ແມ່ນໃນທີ່ອື່ນກໍຍ່ອມມີ. ຍ່ອມຂັບຮ້ອງ (gāyati), ຍ່ອມຂັບຮ້ອງທັງຫຼາຍ (gāyanti).

---

၅၁၆, ၄၆၆. ဣကာရာဂမော အသဗ္ဗဓာတုကမှိ.

໕໑໖, ໔໖໖. ການລົງ "ອິ" ອັກສອນອາຄົມ ເມື່ອອະສັບພະທາຕຸກວິພັດຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ (ຍ່ອມມີ).

---

သဗ္ဗသ္မိံ အသဗ္ဗဓာတုကမှိ ဣကာရာဂမော ဟောတိ.

ການລົງ "ອິ" ອັກສອນອາຄົມ ຍ່ອມມີ ໃນອະສັບພະທາຕຸກວິພັດທັງປວງ.

---

ဂမိဿတိ, ကရိဿတိ, လဘိဿတိ, ပစိဿတိ.

ຈັກໄປ (gamissati), ຈັກເຮັດ (karissati), ຈັກໄດ້ (labhissati), ຈັກຫຸງຕົ້ມ (pacissati).

---

အသဗ္ဗဓာတုကမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဂစ္ဆတိ, ကရောတိ, လဘတိ, ပစတိ.

ຄຳວ່າ "ອະສັບພະທາຕຸກັມຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້ຄື: ຍ່ອມໄປ (gacchati), ຍ່ອມເຮັດ (karoti), ຍ່ອມໄດ້ (labhati), ຍ່ອມຫຸງຕົ້ມ (pacati).

---

၅၁၇, ၄၈၈. ကွစိ ဓာတုဝိဘတ္တိပစ္စယာနံ ဒီဃ ဝိပရီတာဒေသလောပါဂမာ စ.

໕໑໗, ໔໘໘. ການທີຄະ, ການວິປະຣີດ, ການແປງ, ການລຶບ ແລະ ການລົງອາຄົມ ແຫ່ງທາດ, ວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີບ້າງ.

---

ဣဓ အာချာတေ အနိဒ္ဒိဋ္ဌေသု သာဓနေသု ကွစိ ဓာတုဝိဘတ္တိပစ္စယာနံ ဒီဃဝိပရီတာဒေသလောပါဂမဣစ္စေတာနိ ကာရိယာနိ ဇိနဝစနာနုရူပါနိ ကာတဗ္ဗာနိ.

ໃນອາຂຍາດນີ້, ໃນຮູບສຳເລັດທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງໄວ້, ກິດຈະກຳທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື: ການທີຄະ, ການວິປະຣີດ, ການແປງ, การລຶບ ແລະ ການລົງອາຄົມ ແຫ່ງທາດ, ວິພັດ ແລະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຕ້ອງເຮັດໃຫ້ເໝາະສົມຕາມພຣະຊິນະພົດ (ພຣະດຳຣັດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ໃນບາງກໍລະນີ.

---

ဇာယတိ[Pg.251], ကရေယျ, ဇာနိယာ, သိယာ, ကရေ, ဂစ္ဆေ, ဇညာ, ဝက္ခေထ, ဒက္ခေထ, ဒိစ္ဆတိ, အဂစ္ဆိ, အဂစ္ဆုံ, အဟောသိ, အဟေသုံ ဣစ္စေဝမာဒီနိ အညာနိပိ သာဓနာနိ ယောဇေတဗ္ဗာနိ.

ຮູບສຳເລັດທັງຫຼາຍອື່ນໆ ເປັນຕົ້ນຄື: ຍ່ອມເກີດ (jāyati), ພຶງເຮັດ (kareyya), ພຶງຮູ້ (jāniyā), ພຶງມີ (siyā), ພຶງເຮັດ (kare), ພຶງໄປ (gacche), ພຶງຮູ້ (jaññā), ທ່ານທັງຫຼາຍພຶງກ່າວ (vakkhetha), ທ່ານທັງຫຼາຍພຶງເຫັນ (dakkhetha), ຍ່ອມປາດຖະໜາຈະເຫັນ (dicchati), ໄດ້ໄປແລ້ວ (agacchi), ໄດ້ໄປແລ້ວທັງຫຼາຍ (agachuṃ), ໄດ້ມີແລ້ວ (ahosi), ໄດ້ມີແລ້ວທັງຫຼາຍ (ahesuṃ) ພຶງປະກອບ (ຕາມສົມຄວນ).

---

၅၁၈, ၄၄၆. အတ္တနောပဒါနိ ပရဿပဒတ္တံ.

໕໑໘, ໔໔໖. ການແປງ ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດທັງຫຼາຍ ເປັນ ປະຣັດສະບົດ (ຍ່ອມມີບ້າງ).

---

အတ္တနောပဒါနိ ကွစိ ပရဿပဒတ္တမာပဇ္ဇန္တေ.

ອັດຕະໂນບົດ ວິພັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ປະຣັດສະບົດ ບ້າງ ໃນບາງກໍລະນີ.

---

ဝုစ္စတိ, လဗ္ဘတိ, ပစ္စတိ.

ຍ່ອມຖືກກ່າວ (vuccati), ຍ່ອມຖືກໄດ້ (labbhati), ຍ່ອມຖືກຫຸງຕົ້ມ (paccati).

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? ကရီယတေ, လဗ္ဘတေ, ပစ္စတေ.

ຄຳວ່າ "ຄວະຈິ" (ບ້າງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້ຄື: ຍ່ອມຖືກເຮັດ (karīyate), ຍ່ອມຖືກໄດ້ (labbhate), ຍ່ອມຖືກຫຸງຕົ້ມ (paccate).

---

၅၁၉, ၄၅၇. အကာရာဂမော ဟိယျတ္တနီအဇ္ဇတနီကာလာတိပတ္တီသု.

໕໑໙, ໔໕໗. ການລົງ ອ-ອັກສອນອາຄົມ (ອາກາຣາຄົມ) ໃນວິພັດຫິຍະຍັດຕະນີ, ອັດຊັດຕະນີ ແລະ ກາລາຕິປັດຕິ.

---

ကွစိ အကာရာဂမော ဟောတိ ဟိယျတ္တနီ အဇ္ဇတနီကာလာတိပတ္တိဣစ္စေတာသု ဝိဘတ္တီသု.

ໃນວິພັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຫິຍະຍັດຕະນີ, ອັດຊັດຕະນີ ແລະ ກາລາຕິປັດຕິ, ບາງຄັ້ງ (ກວຈິ) ຍ່ອມມີການລົງ ອ-ອັກສອນອາຄົມ.

---

အဂမာ, အဂမီ, အဂမိဿာ.

ອຄມາ (ໄດ້ໄປແລ້ວ), ອຄມີ (ໄດ້ໄປແລ້ວ), ອຄມິສສາ (ຈັກໄດ້ໄປແລ້ວ).

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? ဂမာ, ဂမီ, ဂမိဿာ.

ບົດວ່າ "ກວຈິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມການລົງ ອ-ອາຄົມ ໃນຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຄມາ, ຄມີ, ຄມິສສາ.

---

၅၂၀, ၅၀၂. ဗြူတော ဤ တိမှိ.

໕໒໐, ໕໐໒. ລົງ ອີ-ອັກສອນອາຄົມ ຫຼັງຈາກ ພຣູ-ທາດ ເມື່ອມີ ຕິ-ວິພັດ.

---

ဗြူဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဤကာရာဂမော ဟောတိ တိမှိ ဝိဘတ္တိမှိ.

ຫຼັງຈາກທາດນີ້ ຄື ພຣູ-ທາດ, ຍ່ອມມີການລົງ ອີ-ອັກສອນອາຄົມ ເມື່ອມີ ຕິ-ວິພັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဗြဝီတိ.

ພຣະວີຕິ (ຍ່ອມກ່າວ).

---

၅၂၁, ၄၂၅. ဓာတုဿန္တော [Pg.252] လောပေါ’နေကသရဿ.

໕໒໑, ໔໒໕. ການລຶບສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງທາດ ທີ່ມີສະຫຼະຫຼາຍຕົວ (ອເນກາສະຫຼະ).

---

ဓာတုဿ အန္တော ကွစိ လောပေါ ဟောတိ အနေကသရဿ.

ບາງຄັ້ງ (ກວຈິ) ຍ່ອມມີການລຶບສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງທາດ ທີ່ມີສະຫຼະຫຼາຍຕົວ.

---

ဂစ္ဆတိ, သရတိ, မရတိ.

ຄັດສະຕິ (ຍ່ອມໄປ), ສະຣະຕິ (ຍ່ອມລະນຶກເຖິງ), ມະຣະຕິ (ຍ່ອມຕາຍ).

---

အနေကသရဿေတိ ကိမတ္ထံ? ပါတိ, ယာတိ, ဝါတိ.

ບົດວ່າ "ອເນກາສະຣັດສະ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມການລຶບສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງທາດທີ່ມີສະຫຼະຕົວດຽວ (ເອກາສະຫຼະ) ເຊັ່ນ: ປາຕິ (ຍ່ອມຮັກສາ), ຍາຕິ (ຍ່ອມໄປ), ວາຕິ (ຍ່ອມພັດໄປ).

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? မဟီယတိ, မထီယတိ.

ບົດວ່າ "ກວຈິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມການລຶບສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງທາດໃນຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ມະຫີຍະຕິ, ມະຖີຍະຕິ.

---

၅၂၂, ၄၇၆. ဣသုယမူနမန္တော စ္ဆော ဝါ.

໕໒໒, ໔໗໖. ປ່ຽນສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງ ອิສຸ-ທາດ ແລະ ຍະມຸ-ທາດ ເປັນ ຈສະ ບາງຄັ້ງ.

---

ဣသု ယမု ဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ အန္တော စ္ဆော ဟောတိ ဝါ. ဣစ္ဆတိ, နိယစ္ဆတိ.

ທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອິສຸ ແລະ ຍະມຸ ຍ່ອມປ່ຽນເປັນ ຈສະ ບາງຄັ້ງ (ວາ). ຕົວຢ່າງ: ອິດສະຕິ (ຍ່ອມປາດຖະໜາ), ນິຍັດສະຕິ (ຍ່ອມຂົ່ມ/ຍ່ອມສຳລວມ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဧသတိ, နိယမတိ.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມການປ່ຽນເປັນ ຈສະ ໃນຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ເອສະຕິ (ຍ່ອມສະແຫວງຫາ), ນິຍະມະຕິ (ຍ່ອມກຳນົດ).

---

၅၂၃, ၅၂၆. ကာရိတာနံ ဏော လောပံ.

໕໒໓, ໕໒໖. ການລຶບ ນ-ອັກສອນ ຂອງກາຣິດປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

ကာရိတဣစ္စေတေသံ ပစ္စယာနံ ဏော လောပမာပဇ္ဇတေ.

ນ-ອັກສອນ ຂອງປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ກາຣິດປັດໄຈ ຍ່ອມເຖິງການລຶບ.

---

ကာရေတိ, ကာရယတိ, ကာရာပေတိ, ကာရာပယတိ.

ກາເຣຕິ, ກາຣະຍະຕິ, ກາຣາເປຕິ, ກາຣາປະຍະຕິ (ຍ່ອມໃຫ້ເຮັດ).

---

သာသနတ္ထံ သမုဒ္ဒိဋ္ဌံ, မယာချာတံ သမာသတော;

သကံ ဗုဒ္ဓိဝိသေသေန, စိန္တယန္တု ဝိစက္ခဏာ.

อาຂະຢາດກັນ (ໝວດກິລິຍາອາຂະຢາດ) ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະແດງໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະສາສະໜາ; ຂໍທ່ານຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ຈົ່ງພິຈາລະນາດ້ວຍປັນຍາອັນພิເສດຂອງຕົນເອງເທີ້ນ.

---

ဣတိ အာချာတကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບຕອນທີສີ່ ໃນອາຂະຢາດກັນ ແຕ່ພຽງເທົ່ານີ້.

---

အာချာတကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ຈົບອາຂະຢາດກັນ (ໝວດກິລິຍາອາຂະຢາດ).

---

၇. ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပ

໗. ກິດພິທານະກັນ (ໝວດກິດ)

---

ပဌမကဏ္ဍ

ຕອນທີໜຶ່ງ (ປະຖົມມະກັນ)

---

(က)

(ກ)

---

ဗုဒ္ဓံ [Pg.253] ဉာဏသမုဒ္ဒံ, သဗ္ဗညုံ လောကဟေတု’ခီဏမတိံ;

ဝန္ဒိတွာ ပုဗ္ဗမဟံ, ဝက္ခာမိ သသာဓနံ ဟိ ကိတကပ္ပံ.

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມພະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນດັ່ງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງພະປັນຍາ, ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ (ສັບພັນຍູ), ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ເປັນເບື້ອງຕົ້ນກ່ອນ, ແລ້ວຈະກ່າວເຖິງກິດກັນ (ກິຕະກັປປະ) ພ້ອມທັງສາທະນະ.

---

(ခ)

(ຂ)

---

သာဓနမူလံ ဟိ ပယောဂံ,အာဟု ပယောဂမူလမတ္ထဉ္စ;

အတ္ထေသု ဝိသာရဒမတယော,သာသနဿုဓရာ ဇိနဿ မတာ.

ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນອັດຖະ ແລະ ເປັນຜູ້ຊົງຈຳພະສາສະໜາຂອງພະຊິນະເຈົ້າ ກ່າວວ່າ: ປະໂຫຍກຕົວຢ່າງ (ປະໂຍຄະ) ມີສາທະນະເປັນມູນເຄົ້າ, ແລະ ອັດຖະ (ຄວາມໝາຍ) ກໍມີປະໂຫຍກຕົວຢ່າງເປັນມູນເຄົ້າ.

---

(ဂ)

(ຄ)

---

အန္ဓော ဒေသကဝိကလော,ဃတမဓုတေလာနိ ဘာဇနေန ဝိနာ;

နဋ္ဌော နဋ္ဌာနိ ယထာ,ပယောဂဝိကလော တထာ အတ္ထော.

ຄົນຕາບອດທີ່ຂາດຜູ້ນຳທາງ ຍ່ອມຫຼົງທາງ, ເນີຍໃສ, ນ້ຳເຜິ້ງ ແລະ ນ້ຳມັນ ທີ່ຂາດພາຊະນະຮອງຮັບ ຍ່ອມເສຍຫາຍໄປສັນໃດ; ອັດຖະ (ຄວາມໝາຍ) ທີ່ປາສະຈາກປະໂຫຍກຕົວຢ່າງ ກໍຍ່ອມເສຍຫາຍໄປສັນນັ້ນ.

---

(ဃ)

(ງ)

---

တသ္မာ သံရက္ခဏတ္ထံ, မုနိဝစနတ္ထဿ ဒုလ္လဘဿာဟံ;

ဝက္ခာမိ သိဿကဟိတံ, ကိတကပ္ပံ သာဓနေန ယုတံ.

ເພາະເຫດນັ້ນ, ເພື່ອຮັກສາຄວາມໝາຍແຫ່ງພະດຳລັດຂອງພະມຸນີ ອັນຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຈະກ່າວກິດກັນ ອັນເປັນປະໂຫຍດແກ່ສິດທັງຫຼາຍ ພ້ອມທັງສາທະນະ.

---

၅၂၄, ၅၆၁. ဓာတုယာ ကမ္မာဒိမှိ ဏော.

໕໒໔, ໕໖໑. ລົງ ນ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດ ເມື່ອມີກຳ (ກຳມະ) ເປັນຕົ້ນຢູ່ເບື້ອງໜ້າ.

---

ဓာတုယာ ကမ္မာဒိမှိ ဏပစ္စယော ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ ນ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດ ເມື່ອມີກຳ (ກຳມະ) ເປັນຕົ້ນຢູ່ເບື້ອງໜ້າ.

---

ကမ္မံ ကရောတီတိ ကမ္မကာရော, ဧဝံ ကုမ္ဘကာရော, မာလာကာရော, ကဋ္ဌကာရော, ရထကာရော, ရဇတကာရော[Pg.254], သုဝဏ္ဏကာရော, ပတ္တဂ္ဂါဟော, တန္တဝါယော, ဓညမာယော, ဓမ္မကာမော, ဓမ္မစာရော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງການງານ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກຳມະກາໂຣ" (ຜູ້ເຮັດການງານ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ: ກຸມພະກາໂຣ (ຊ່າງໝໍ້), ມາລາກາໂຣ (ຊ່າງດອກໄມ້), ກັດຖະກາໂຣ (ຊ່າງໄມ້), ຣະຖະກາໂຣ (ຊ່າງລົດ), ຣະຊະຕະກາໂຣ (ຊ່າງເງິນ), ສຸວັນນະກາໂຣ (ຊ່າງຄຳ), ປັດຕັກຄາໂຫ (ຜູ້ຮັບບາດ), ຕັນຕະວາໂຍ (ຊ່າງຫູກ), ທັນຍະມາໂຍ (ຜູ້ແທກເຂົ້າເປືອກ), ທັມມະກາໂມ (ຜູ້ໃຝ່ທຳ), ທັມມະຈາໂຣ (ຜູ້ປະພຶດທຳ).

---

၅၂၅, ၅၆၅. သညာယမ နု.

໕໒໕, ໕໖໕. ລົງ ອ-ປັດໄຈ ແລະ ນຸ-ອາຄົມ ໃນນາມສະເພາະ (ສັນຍາ).

---

သညာယမဘိဓေယျာယံ ဓာတုယာ ကမ္မာဒိမှိ အကာရပစ္စယော ဟောတိ, နာမမှိ စ နုကာရာဂမော ဟောတိ.

ເມື່ອສະແດງເຖິງນາມສະເພາະ, ຍ່ອມລົງ ອ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດ ທີ່ມີກຳເປັນຕົ້ນຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ແລະ ລົງ ນຸ-ອັກສອນອາຄົມ ທີ່ນາມ (ກຳ) ນັ້ນ.

---

အရိံ ဒမေတီတိ အရိန္ဒမော, ရာဇာ. ဝေဿံ တရတီတိ ဝေဿန္တရော, ရာဇာ. တဏှံ ကရောတီတိ တဏှင်္ကရော, ဘဂဝါ. မေဓံ ကရောတီတိ မေဓင်္ကရော, ဘဂဝါ. သရဏံ ကရောတီတိ သရဏင်္ကရော, ဘဂဝါ. ဒီပံ ကရောတီတိ ဒီပင်္ကရော, ဘဂဝါ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຂົ່ມ ເຊິ່ງຂ້າສຶກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ອະລິນທະໂມ" (ຜູ້ປາບສັດຕູ), ຄື ພະລາຊາ. ຜູ້ໃດຍ່ອມຂ້າມ ເຊິ່ງພໍ່ຄ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ເວດສັນຕະໂຣ", ຄື ພະລາຊາ. ພະອົງໃດຍ່ອມກຳຈັດ ເຊິ່ງຕັນຫາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ຕັນຫັງກະໂຣ", ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ. ພະອົງໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງປັນຍາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ເມທັງກະໂຣ", ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ. ພະອົງໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງທີ່ເພິ່ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ສະຣະນັງກະໂຣ", ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ. ພະອົງໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງປະທີບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ທີປັງກະໂຣ", ຄື ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ.

---

၅၂၆, ၅၆၇. ပုရေ ဒဒါ စ ဣံ.

໕໒໖, ໕໖໗. ລົງ ອ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ທທ-ທາດ ເມື່ອມີ ປຸເຣ-ສັບ ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ແລະ ແປງ ອ-ອັກສອນ ຂອງ ປຸເຣ-ສັບ ເປັນ ອິງ.

---

ပုရသဒ္ဒေ အာဒိမှိ ဒဒဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ အကာရပစ္စယော ဟောတိ, ပုရသဒ္ဒဿ အကာရဿ စ ဣံ ဟောတိ.

ເມື່ອມີ ປຸເຣ-ສັບ ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ, ຍ່ອມລົງ ອ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດນີ້ ຄື ທທ-ທາດ, ແລະ ແປງ ອ-ອັກສອນ ຂອງ ປຸເຣ-ສັບ ເປັນ ອິງ.

---

ပုရေ ဒါနံ အဒါသီတိ ပုရိန္ဒဒေါ ဒေဝရာဇာ.

ຜູ້ໃດໄດ້ຖວາຍ ເຊິ່ງທານ ໃນກ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ປຸຣິນທະໂທ" (ຜູ້ໃຫ້ທານໃນກ່ອນ), ຄື ທ້າວສັກກະເທວະລາດ.

---

၅၂၇, ၅၆၈. သဗ္ဗတော ဏွု တွာဝီ ဝါ.

໕໒໗, ໕໖໘. ລົງ ວຸ (ນວຸ), ຕຸ, ອາວີ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ບາງຄັ້ງ.

---

သဗ္ဗတော ဓာတုတော ကမ္မာဒိမှိ ဝါ အကမ္မာဒိမှိ ဝါ အကာရ ဏွု တု အာဝီဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ, ບໍ່ວ່າຈະມີກຳຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ຫຼື ບໍ່ມີກຳຢູ່ເບື້ອງໜ້າກໍຕາມ, ຍ່ອມລົງປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອ, ວຸ (ນວຸ), ຕຸ, ອາວີ ບາງຄັ້ງ.

---

တံ [Pg.255] ကရောတီတိ တက္ကရော, ဟိတံ ကရောတီတိ ဟိတကရော, ဝိနေတိ ဧတ္ထ, ဧတေနာတိ ဝါ ဝိနယော နိဿာယ နံ ဝသတီတိ နိဿယော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຕັກກະໂຣ" (ຜູ້ເຮັດສິ່ງນັ້ນ). ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງປະໂຫຍດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຫິຕະກະໂຣ" (ຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດ). ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຍ່ອມແນະນຳ (ສັ່ງສອນ) ໃນທຳນີ້ ຫຼື ດ້ວຍທຳນີ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ທຳນັ້ນຊື່ວ່າ "ວິນະໂຍ" (ພະວິນັຍ). ບຸກຄົນຍ່ອມອາໄສ ເຊິ່ງອາຈານນັ້ນ ແລ້ວຢູ່, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ນິດສະໂຍ" (ທີ່ເພິ່ງອາໄສ).

---

ဏွုမှိ – ရထံ ကရောတီတိ ရထကာရကော, အန္နံ, ဒဒါတီတိ အန္နဒါယကော, ဝိနေတိ သတ္တေတိ ဝိနာယကော, ကရောတီတိ ကာရကော, ဒဒါတီတိ ဒါယကော, နေတီတိ နာယကော.

ໃນ ວຸ (ນວຸ) ປັດໄຈ: ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງລົດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຣະຖະກາຣະໂກ" (ຊ່າງເຮັດລົດ). ຜູ້ໃດຍ່ອມໃຫ້ ເຊິ່ງເຂົ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ອັນນະທາຍະໂກ" (ຜູ້ໃຫ້ເຂົ້າ). ພະອົງໃດຍ່ອມແນະນຳ ເຊິ່ງສັດທັງຫຼາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ວິນາຍະໂກ" (ພະຜູ້ແນະນຳສັ່ງສອນ). ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກາຣະໂກ" (ຜູ້ເຮັດ). ຜູ້ໃດຍ່ອມໃຫ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ທາຍະໂກ" (ຜູ້ໃຫ້). ຜູ້ໃດຍ່ອມນຳໄປ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ນາຍະໂກ" (ຜູ້ນຳ).

---

တုမှိ – တံ ကရောတီတိ တက္ကတ္တာ, တဿ ကတ္တာတိ ဝါ တက္ကတ္တာ. ဘောဇနံ ဒဒါတီတိ ဘောဇနဒါတာ, ဘောဇနဿ ဒါတာတိ ဝါ ဘောဇနဒါတာ. ကရောတီတိ ကတ္တာ. သရတီတိ သရိတာ.

ໃນ ຕຸ ປັດໄຈ: ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຊິ່ງສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຕັກກັດຕາ" (ຜູ້ເຮັດສິ່ງນັ້ນ), ຫຼື ຜູ້ເຮັດ ເຊິ່ງສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ຕັກກັດຕາ". ຜູ້ໃດຍ່ອມໃຫ້ ເຊິ່ງໂພຊະນະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ໂພຊະນະທາຕາ" (ຜູ້ໃຫ້ໂພຊະນະ), ຫຼື ຜູ້ໃຫ້ ເຊິ່ງໂພຊະນະ ຊື່ວ່າ "ໂພຊະນະທາຕາ". ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກັດຕາ" (ຜູ້ເຮັດ). ຜູ້ໃດຍ່ອມລະນຶກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສະຣິຕາ" (ຜູ້ລະນຶກ).

---

အာဝီမှိ – ဘယံ ပဿတီတိ ဘယဒဿာဝီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໃນ ອາວີ ປັດໄຈ: ຜູ້ໃດຍ່ອມເຫັນ ເຊິ່ງໄພ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ພະຍະທັດສາວີ" (ຜູ້ເຫັນໄພ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၂၈, ၅၇၇. ဝိသ ရုဇ ပဒါဒိတော ဏ.

໕໒໘, ໕໗໗. ລົງ ນ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ວິສຸ-ທາດ, ຣຸຊະ-ທາດ, ປະທະ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝိသ ရုဇ ပဒဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဏ ပစ္စယော ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ ນ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ວິສຸ, ຣຸຊະ, ປະທະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပဝိသတီတိ ပဝေသော, ရုဇတီတိ ရောဂေါ, ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဥပ္ပာဒေါ, ဖုသတီတိ ဖဿော, ဥစတီတိ ဩကော, ဘဝတီတိ ဘာဝေါ, အယတီတိ အာယော, သမ္မာ ဗုဇ္ဈတီတိ သမ္ဗောဓော, ဝိဟရတီတိ ဝိဟာရော.

ສິ່ງໃດຍ່ອມເຂົ້າໄປ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ປະເວໂສ" (ການເຂົ້າໄປ/ທາງເຂົ້າ). ສິ່ງໃດຍ່ອມບຽດບຽນ (ເຮັດໃຫ້ເຈັບປວດ), ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ໂຣໂຄ" (ໂລກ/ຄວາມເຈັບໄຂ້). ສິ່ງໃດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ອຸບປາໂທ" (ຄວາມເກີດຂຶ້ນ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຖືກຕ້ອງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ຜັດໂສ" (ການຖືກຕ້ອງ/ຜັດສະ). ສິ່ງໃດຍ່ອມເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ໂອໂກ" (ເຮືອນ/ທີ່ຢູ່). ຄວາມເປັນຢູ່ ຍ່ອມມີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຄວາມເປັນຢູ່ນັ້ນຊື່ວ່າ "ພາໂວ" (ຄວາມມີ/ຄວາມເປັນ). ສິ່ງໃດຍ່ອມເຂົ້າມາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ອາໂຍ" (ລາຍຮັບ). ພະອົງໃດຍ່ອມຕັດສະຮູ້ໂດຍຊອບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັມໂພໂທ" (ຄວາມຕັດສະຮູ້ແຈ້ງ). ບຸກຄົນຍ່ອມຢູ່, ເພາະເຫດນັ້ນ ບ່ອນຢູ່ນັ້ນຊື່ວ່າ "ວິຫາໂຣ" (ວິຫານ/ທີ່ຢູ່ອາໄສ).

---

၅၂၉, ၅၈၀. ဘာဝေ [Pg.256] စ.

໕໒໙, ໕໘໐. ແລະ ລົງໃນພາວະສາທະນະ (ພາວະ).

---

ဘာဝတ္ထာဘိဓေယျေ သဗ္ဗဓာတူဟိ ဏပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອສະແດງເຖິງເນື້ອຄວາມແຫ່ງພາວະ, ຍ່ອມລົງ ນ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ.

---

ပစ္စတေ, ပစနံ ဝါ ပါတော, စဇတေ, စဇနံ ဝါ စာဂေါ, ဧဝံ ယာဂေါ, ယောဂေါ, ဘာဂေါ, ပရိဒါဟော.

ການຫຸງຕົ້ມ (ປັດຈະເຕ) ຫຼື ຄວາມຫຸງຕົ້ມ (ປະຈະນັງ) ຊື່ວ່າ "ປາໂກ" (ການຫຸງຕົ້ມ). ການສະຫຼະ (ຈະຊະເຕ) ຫຼື ຄວາມສະຫຼະ (ຈະຊະນັງ) ຊື່ວ່າ "ຈາໂຄ" (ການສະຫຼະ). ໃນທຳນອງດຽວກັນ: ຍາໂຄ (ການບູຊາ), ໂຍໂຄ (ການປະກອບ), ພາໂຄ (ສ່ວນແບ່ງ), ປະຣິທາໂຫ (ຄວາມຮ້ອນຮົນ).

---

၅၃၀, ၅၈၄. ကွိ စ.

໕໓໐, ໕໘໔. ແລະ ລົງ ກວິ-ປັດໄຈ.

---

သဗ္ဗဓာတူဟိ ကွိပစ္စယော ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ ກວິ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ.

---

သမ္ဘဝတီတိ သမ္ဘူ, ဝိသေသေန ဘဝတီတိ ဝိဘူ, ဘုဇေန ဂစ္ဆတီတိ ဘုဇဂေါ, သံ အတ္တာနံ ခနတိ, သံ သဋ္ဌု ခနတီတိ ဝါ သင်္ခေါ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນພ້ອມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັມພູ" (ພະຜູ້ເປັນໃຫຍ່). ຜູ້ໃດຍ່ອມເປັນໄປໂດຍພິເສດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ວິພູ" (ຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງໃຫຍ່). ສັດໃດຍ່ອມໄປດ້ວຍຂົນົດຫາງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ "ພຸຊະໂຄ" (ງູ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຂຸດ ເຊິ່ງຕົນເອງ, ຫຼື ສິ່ງໃດຍ່ອມຂຸດເປັນຢ່າງດີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັງໂຂ" (ຫອຍສັງ).

---

၅၃၁, ၅၈၉. ဓရာဒီဟိ ရမ္မော.

໕໓໑, ໕໘໙. ລົງ ຣັມມະ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ທະຣະ-ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဓရဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ရမ္မပစ္စယော ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ ຣັມມະ-ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ທະຣະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဓရတိ တေနာတိ ဓမ္မော, ကရီယတေ တန္တိ ကမ္မံ.

ບຸກຄົນຍ່ອມຊົງໄວ້ ດ້ວຍທຳນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ທຳນັ້ນຊື່ວ່າ "ທັມໂມ" (ພະທຳ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຖືກເຮັດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ກັມມັງ" (ກຳ/ການກະທຳ).

---

၅၃၂, ၅၉၀. တဿီလာဒီသု ဏီတွာဝီ စ.

໕໓໒, ໕໙໐. ແລະ ລົງ ນີ, ຕຸ, ອາວີ ປັດໄຈ ໃນອັດຖະແຫ່ງ ຕັດສີລະ ເປັນຕົ້ນ.

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ တဿီလာဒီသွတ္ထေသု ဏီ တု အာဝီ ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຍ່ອມລົງປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ນີ, ຕຸ, ອາວີ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ໃນອັດຖະແຫ່ງ ຕັດສີລະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပိယံ ပသံသိတုံ သီလံ ယဿ ရညော, သော ဟောတိ ရာဇာ ပိယပသံသီ, ဗြဟ္မံ စရိတုံ သီလံ ယဿ ပုဂ္ဂလဿ သော [Pg.257] ဟောတိ ပုဂ္ဂလော ဗြဟ္မစာရီ, ပသယှ ပဝတ္တိတုံ သီလံ ယဿ ရညော, သော ဟောတိ ရာဇာ ပသယှပဝတ္ထာ, ဘယံ ပဿိတုံ သီလံ ယဿ သမဏဿ, သော ဟောတိ သမဏော ဘယဒဿာဝီ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ພຣະຣາຊາພຣະອົງໃດ ມີປົກກະຕິສັນເສີນສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກ, ພຣະຣາຊາພຣະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຣະຣາຊາຜູ້ມີປົກກະຕິສັນເສີນສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກ (ປິຍະປະສັງສີ); ບຸກຄົນໃດ ມີປົກກະຕິປະພຶດພຣົມມະຈັນ, ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີປົກກະຕິປະພຶດພຣົມມະຈັນ (ພຣົຫມະຈາຣີ); ພຣະຣາຊາພຣະອົງໃດ ມີປົກກະຕິເປັນໄປໂດຍຂົ່ມຂີ່, ພຣະຣາຊາພຣະອົງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຣະຣາຊາຜູ້ມີປົກກະຕິເປັນໄປໂດຍຂົ່ມຂີ່ (ປະສັຍຫະປະວັດຕາ); ພຣະສະມະນະຮູບໃດ ມີປົກກະຕິເຫັນໄພ, ພຣະສະມະນະຮູບນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຣະສະມະນະຜູ້ມີປົກກະຕິເຫັນໄພ (ພະຍະທັດສາວີ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၃၃, ၅၉၁. သဒ္ဒ ကု ဓ စလ မဏ္ဍတ္ထရုဓာဒီဟိယု.

໕໓໓, ໕໙໑. ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ມີ ສັທທະ, ກຸທະ, ຈະລະ, ມັຣທະ ແລະ ຣຸຈະ ເປັນຕົ້ນ.

---

သဒ္ဒ ကုဓ စလ မဏ္ဍတ္ထေဟိ စ ရုစာဒီဟိ စ ဓာတူဟိ ယုပစ္စယော ဟောတိ တဿီလာဒီသွတ္ထေသု.

ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ໃນອັດທັງຫຼາຍມີ 'ຕັສສີລະ' ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີອັດວ່າ ສັທທະ (ອອກສຽງ), ກຸທະ (ໂກດ), ຈະລະ (ຫວັ່ນໄຫວ), ມັຣທະ (ປະດັບ) ແລະ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຣຸຈະ (ຮຸ່ງເຮືອງ) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဃောသနသီလော ဃောသနော, ဘာသနသီလော ဘာသနော. ဧဝံ ဝိဂ္ဂဟော ကာတဗ္ဗော. ကောဓနော, ဒေါသနော, စလနော, ကမ္ပနော, ဖန္ဒနော, မဏ္ဍနော, ဝိဘူသနော, ရောစနော, ဇောတနော, ဝဍ္ဎနော.

ຜູ້ມີປົກກະຕິຮ້ອງ (ໂຄສະນະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ໂຄສະໂນ, ຜູ້ມີປົກກະຕິເວົ້າ (ພາສະນະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ພາສະໂນ. ພຶງເຮັດວິເຄາະຢ່າງນີ້. ໂກທະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິໂກດ), ໂທສະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິປະທຸສຮ້າຍ), ຈະລະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິຫວັ່ນໄຫວ), ກັມປະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິສັ່ນເຊັນ), ພັນທະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິດີ້ນຮົນ), ມັຣທະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕิປະດັບ), ວິພູສະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິຕົກແຕ່ງ), ໂຣຈະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິຮຸ່ງເຮືອງ), ໂຊຕະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິສະຫວ່າງ), ວັທທະໂນ (ຜູ້ມີປົກກະຕິຈະເລີນ).

---

၅၃၄, ၅၆၂. ပါရာဒိဂမိမှာ ရူ.

໕໓໔, ໕໖໒. ລົງ ຣູ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຄະມຸ ທາດ ທີ່ມີ ປາຣະ ສັບ ເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ້າງໜ້າ.

---

ဂမုဣစ္စေတမှာ ဓာတုမှာ ပါရသဒ္ဒါဒိမှာ ရူပစ္စယော ဟောတိ တဿီလာဒီသွတ္ထေသု.

ລົງ ຣູ ປັດໄຈ ໃນອັດທັງຫຼາຍມີ 'ຕັສສີລະ' ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກ ຄະມຸ ທາດນີ້ ທີ່ມີ ປາຣະ ສັບ ເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ້າງໜ້າ.

---

ဘဝဿ ပါရံ ဘဝပါရံ, ဘဝပါရံ ဂန္တုံ သီလံ ယဿ ပုရိသဿ, သော ဟောတိ ပုရိသော ဘဝပါရဂူ.

ຝັ່ງນອກແຫ່ງພົບ ຊື່ວ່າ ພະວະປາຣະ, ບຸຣຸດໃດ ມີປົກກະຕິໄປສູ່ຝັ່ງນອກແຫ່ງພົບ, ບຸຣຸດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ມີປົກກະຕິໄປສູ່ຝັ່ງນອກແຫ່ງພົບ (ພະວະປາຣະຄູ).

---

တဿီလာဒီသွီတိ ကိမတ္ထံ? ပါရင်္ဂတော.

ຄຳວ່າ 'ຕັສສີລາດີສຸ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອັດອື່ນ ເຊັ່ນ: ປາຣັງຄະໂຕ (ຜູ້ໄປແລ້ວສູ່ຝັ່ງ).

---

ပါရာဒိဂမိမှာတိ ကိမတ္ထံ? အနုဂါမီ.

ຄຳວ່າ 'ປາຣາທິຄະມິມຫາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມເມື່ອບໍ່ມີ ປາຣະ ສັບ ເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ้างໜ້າ ເຊັ່ນ: ອະນຸຄາມີ (ຜູ້ໄປຕາມ).

---

၅၃၅, ၅၉၃. ဘိက္ခာဒိတော [Pg.258] စ.

໕໓໕, ໕໙໓. ແລະ ລົງ ຣູ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ພິກຂະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘိက္ခဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ရူပစ္စယော ဟောတိ တဿီလာဒီသွတ္ထေသု.

ລົງ ຣູ ປັດໄຈ ໃນອັດທັງຫຼາຍມີ 'ຕັສສີລະ' ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ພິກຂະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘိက္ခနသီလော ယာစနသီလော ဘိက္ခု, ဝိဇာနနသီလော ဝိညူ.

ຜູ້ມີປົກກະຕິຂໍທານ (ພິກຂະນະສີໂລ) ຫຼື ຜູ້ມີປົກກະຕິຂໍ (ຍາຈະນະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ພິກຂຸ; ຜູ້ມີປົກກະຕິຮູ້ແຈ້ງ (ວິຊານະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ວິນຍູ.

---

၅၃၆, ၅၉၄. တနတျာဒီနံ ဏုကော.

໕໓໖, ໕໙໔. ລົງ ໂນກະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຕະນະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဟနတျာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တေ ဏုကပစ္စယော ဟောတိ တဿီလာဒီသွတ္ထေသု.

ລົງ ໂນກະ ປັດໄຈ ໃນອັດທັງຫຼາຍມີ 'ຕັສສີລະ' ເປັນຕົ້ນ ໃນເບື້ອງປາຍແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍມີ ຫະນະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

အာဟနနသီလော အာဃာတုကော, ကရဏသီလော ကာရုကော.

ຜູ້ມີປົກກະຕິຂ້າ (ອາຫະນະນະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ອາຄາຕຸໂກ; ຜູ້ມີປົກກະຕິເຮັດ (ກະຣະນະສີໂລ) ຊື່ວ່າ ກາຣຸໂກ.

---

၅၃၇, ၅၆၆. နု နိဂ္ဂဟိတံ ပဒန္တေ.

໕໓໗, ໕໖໖. ແປງ ນຸ ອັກສອນ ເປັນ ນິກຄະຫິດ ໃນເບື້ອງປາຍແຫ່ງບົດ.

---

ပဒန္တေ နုကာရာဂမော နိဂ္ဂဟိတမာပဇ္ဇတေ.

ນຸ ອັກສອນອາຄົມ ໃນເບື້ອງປາຍແຫ່ງບົດ ເຖິງຄວາມເປັນນິກຄະຫິດ.

---

အရိံ ဒမေတီတိ အရိန္ဒမော, ရာဇာ. ဝေဿံ တရတီတိ ဝေဿန္တရော, ရာဇာ. ပဘံ ကရောတီတိ ပဘင်္ကရော, ဘဂဝါ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມທໍຣະມານເຊິ່ງຂ້າສຶກ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອະຣິນທະມະ (ຜູ້ທໍຣະມານຂ້າສຶກ) ຄື ພຣະຣາຊາ. ຜູ້ໃດຍ່ອມຂ້າມເຊິ່ງປະຊາຊົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ເවສສັນຕະຣະ (ຜູ້ຂ້າມພົ້ນ) ຄື ພຣະຣาຊາ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງໃດ ຍ່ອມເຮັດເຊິ່ງແສງສະຫວ່າງ, ເພາະeຫດນັ້ນ ພຣະອົງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະພັງກະຣະ (ຜູ້ເຮັດແສງສະຫວ່າງ) ຄື ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.

---

၅၃၈, ၅၉၅. သံဟနာညာယ ဝါ ရော ဃော.

໕໓໘, ໕໙໕. ບາງເທື່ອ ລົງ ຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຫະນະ ທາດ ທີ່ມີ ສັງ ນຳໜ້າ ແລະ ຫຼັງຈາກທາດອື່ນ, ແລະ ແປງ ຫະນະ ເປັນ ຄະ.

---

သံပုဗ္ဗာယ ဟနဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ, အညာယ ဝါ ဓာတုယာ ရပစ္စယော, ဟနဿ စ ဃော ဟောတိ.

ບາງເທື່ອ ລົງ ຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຫະນະ ທາດນີ້ ທີ່ມີ ສັງ ນຳໜ້າ, ຫຼື ຫຼັງຈາກທາດອື່ນ, ແລະ ແປງ ຫະນະ ທາດ ເປັນ ຄະ.

---

သမဂ္ဂံ [Pg.259] ကမ္မံ သမုပဂစ္ဆတီတိ သံဃော, သမန္တတော နဂရဿ မာဟိရေ ခညတီတိ ပရိခါ, အန္တံ ကရောတီတိ အန္တကော.

ໝູ່ໃດ ຍ່ອມເຂົ້າໄປພ້ອມເພື່ອສາມັກຄີກັມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ໝູ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ສັງໂຄ (ສັງຄະ). ຄູນ້ຳໃດ ອັນເຂົາຂຸດອ້ອມຮອບໃນພາຍນອກແຫ່ງເມືອງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຄູນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຣິຄາ (ຄູເມືອງ). ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດເຊິ່ງທີ່ສຸດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອັນຕະໂກ (ຜູ້ເຮັດທີ່ສຸດ).

---

သံဣတိ ကိမတ္ထံ? ဥပဟနနံ ဥပဃာတော.

ຄຳວ່າ 'ສັງ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມເມື່ອບໍ່ມີ ສັງ ນຳໜ້າ ເຊັ່ນ: ອຸປະຫະນະນັງ, ອຸປະຄາໂຕ (ການບຽດບຽນ).

---

၅၃၉, ၅၅၈. ရမှိ ရန္တော ရာဒိနော.

໕໓໙, ໕໕໘. ເມື່ອມີ ຣະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ລົບທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີ ຣະ ເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ.

---

ရမှိ ပစ္စယေ ပရေ သဗ္ဗော ဓာတွန္တော ရကာရာဒိ လောပေါ ဟောတိ.

ເມື່ອ ຣະ ປັດໄຈຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ລົບທີ່ສຸດແຫ່ງທາດທັງປວງ ທີ່ມີ ຣະ ອັກສອນ ເປັນຕົ້ນ.

---

အန္တကော, ပါရဂူ, သတ္ထာ, ဒိဋ္ဌော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ອັນຕະໂກ (ຜູ້ເຮັດທີ່ສຸດ), ປາຣະຄູ (ຜູ້ເຖິງຝັ່ງ), ສັຕຖາ (ພຣະສາດສະດາ), ທິຕໂຖ (ຜູ້ເຫັນແລ້ວ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၄၀, ၅၄၅. ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာနီယာ.

໕໔໐, ໕໔໕. ລົງ ຕັບພະ ແລະ ອະນີຍະ ປັດໄຈ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

ဘာဝကမ္မဣစ္စေတေသွတ္ထေသု တဗ္ဗ အနီယဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သဗ္ဗဓာတူဟိ.

ລົງ ຕັບພະ ແລະ ອະນີຍະ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໃນອັດທັງຫຼາຍມີ ພາວະ ແລະ ກັມ ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ.

---

ဘဝိတဗ္ဗံ, ဘဝနီယံ, အာသိတဗ္ဗံ, အာသနီယံ, ပဇ္ဇိတဗ္ဗံ, ပဇ္ဇနီယံ, ကတ္တဗ္ဗံ, ကရဏီယံ, ဂန္တဗ္ဗံ, ဂမနီယံ.

ພະວິດຕັບພັງ, ພະວະນີຍັງ (ຄວາມເປັນ/ພຶງເປັນ); ອາສິດຕັບພັງ, ອາສະນີຍັງ (ການນັ່ງ/ພຶງນັ່ງ); ປັດຊິດຕັບພັງ, ປັດຊະນີຍັງ (การໄປ/ພຶງໄປ); ກັດຕັບພັງ, ກະຣະນີຍັງ (ການເຮັດ/ພຶງເຮັດ); ຄັນຕັບພັງ, ຄະມະນີຍັງ (ການໄປ/ພຶງໄປ).

---

၅၄၁, ၅၅၂. ဏျော စ.

໕໔໑, ໕໕໒. ແລະ ລົງ ໂຍ (ṇya) ປັດໄຈ.

---

ဘာဝကမ္မေသု သဗ္ဗဓာတူဟိ ဏျပစ္စယော ဟောတိ.

ລົງ ໂຍ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

ကတ္တဗ္ဗံ ကာရိယံ, ဇေတဗ္ဗံ ဇေယျံ, နေတဗ္ဗံ နေယျံ, ဣစ္စေဝမာဒိ.

ກັດຕັບພັງ, ກາຣິຍັງ (ພຶງເຮັດ); ເຊດຕັບພັງ, ເຊຍຍັງ (ພຶງຊະນະ); ເນດຕັບພັງ, ເນຍຍັງ (ພຶງນຳໄປ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

စဂ္ဂဟဏေန [Pg.260] တေယျပစ္စယော ဟောတိ. ဉာတဗ္ဗံ ဉာတေယျံ, ဒဋ္ဌေယျံ, ပတ္တေယျံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ 'ຈະ' ສັບ, ລົງ ເຕຍຍະ ປັດໄຈ. ຍາຕັບພັງ, ຍາເຕຍຍັງ (ພຶງຮູ້); ທັດເຖຍຍັງ (ພຶງເຫັນ); ປັດເຕຍຍັງ (ພຶງເຖິງ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၄၂, ၅၅၇. ကရမှာ ရိစ္စ.

໕໔໒, ໕໕໗. ລົງ ຣິດຈະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກະຣະ ທາດ.

---

ကရဣစ္စေတမှာ ဓာတုမှာ ရိစ္စပစ္စယော ဟောတိ ဘာဝကမ္မေသု.

ລົງ ຣິດຈະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ກະຣະ ທາດນີ້ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

ကတ္တဗ္ဗံ ကိစ္စံ.

ກັດຕັບພັງ, ກິດຈັງ (ພຶງເຮັດ/ກິດ).

---

၅၄၃, ၅၅၅. ဘူတော’ဗ္ဗ.

໕໔໓, ໕໕໕. ແປງ ໂຍ ປັດໄຈ ກັບທັງ ອູ ຂອງ ພູ ທາດ ເປັນ ອັບພະ.

---

ဘူဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဏျပစ္စယဿ ဦကာရေန သဟ အဗ္ဗာဒေသော ဟောတိ ဘာဝကမ္မေသု.

ແປງ ໂຍ ປັດໄຈ ກັບທັງ ອູກາຣະ ແຫ່ງ ພູ ທາດນີ້ ເປັນ ອັບພະ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

ဘဝိတဗ္ဗော ဘဗ္ဗော, ဘဝိတဗ္ဗံ ဘဗ္ဗံ.

ພະວິດຕັບໂພ, ພັບໂພ (ພຶງເປັນ); ພະວິດຕັບພັງ, ພັບພັງ (ຄວາມເປັນ/ພຶງເປັນ).

---

၅၄၄, ၅၅၆. ဝဒ မဒ ဂမု ယုဇ ဂရဟာကာရာဒီဟိ ဇ္ဇ မ္မ ဂ္ဂ ယှေယျာ ဂါရော ဝါ.

໕໔໔, ໕໕໖. ບາງເທື່ອ ແປງ ໂຍ ປັດໄຈ ກັບທັງທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ເປັນ ຊຈະ, ມມະ, ຄຄະ, ຍຫະ, ເອຍຍະ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ວະທະ, ມະທະ, ຄະມຸ, ຍຸຊະ, ຄະຣະຫະ ແລະ ທາດທີ່ມີ ອາ ເປັນຕົ້ນ, ແລະ ແປງ ຄະຣະຫະ ເປັນ ຄາຣະ.

---

ဝဒ မဒ ဂမု ယုဇ ဂရဟာကာရန္တဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဏျပစ္စယဿ ယထာသင်္ချံ ဇ္ဇ မ္မ ဂ္ဂ ယှ ဧယျာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ ဓာတွန္တေန သဟ, ဂရဿံ စ ဂါရော ဟောတိ ဘာဝကမ္မေသု.

ບາງເທື່ອ ແປງ ໂຍ ປັດໄຈ ກັບທັງທີ່ສຸດແຫ່ງທາດ ເປັນ ຊຈະ, ມມະ, ຄຄະ, ຍຫະ, ເອຍຍະ ຕາມລຳດັບ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ວະທະ, ມະທະ, ຄະມຸ, ຍຸຊະ, ຄະຣະຫະ ແລະ ທາດທີ່ມີ ອາ ເປັນຕົ້ນ, ແລະ ແປງ ຄະຣະ ເປັນ ຄາຣະ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

ဝတ္တဗ္ဗံ ဝဇ္ဇံ, မဒနီယံ မဇ္ဇံ, ဂမနီယံ ဂမ္မံ, ယောဇနီယံ ယောဂ္ဂံ, ဂရဟိတဗ္ဗံ ဂါရယှံ, ဒါတဗ္ဗံ ဒေယျံ, ပါတဗ္ဗံ ပေယျံ, ဟာတဗ္ဗံ [Pg.261] ဟေယျံ, မာတဗ္ဗံ မေယျံ, ဉာတဗ္ဗံ ဉေယျံ, ဣစ္စေဝမာဒိ.

ວັດຕັບພັງ, ວັດຊັງ (ພຶງເວົ້າ); ມະທະນີຍັງ, ມັດຊັງ (ພຶງມົວເມົາ/ນ້ຳເມົາ); ຄະມະນີຍັງ, ກຳມັງ (ພຶງໄປ/ຊາວບ້ານ); ໂຍຊະນີຍັງ, ໂຍກຄັງ (ພຶງປະກອບ/ຍານພາຫະນະ); ຄະຣະຫິດຕັບພັງ, ຄາຣັຍຫັງ (ພຶງຕິຕຽນ); ທາຕັບພັງ, ເທຍຍັງ (ພຶງໃຫ້); ປາຕັບພັງ, ເປຍຍັງ (ພຶງດື່ມ); ຫາຕັບພັງ, ເຫຍຍັງ (ພຶງລະ); ມາຕັບພັງ, ເມຍຍັງ (ພຶງວັດ); ຍາຕັບພັງ, ເຍຍຍັງ (ພຶງຮູ້) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၄၅, ၅၄၈. တေ ကိစ္စာ.

໕໔໕, ໕໔໘. ປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າ ກິດຈະ.

---

ယေ ပစ္စယာ တဗ္ဗာဒယော ရိစ္စန္တာ, တေ ကိစ္စသညာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ພຶງຊາບວ່າ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ມີ ຕັບພະ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີ ຣິດຈະ ເປັນທີ່ສຸດ ຊື່ວ່າ ກິດຈະ.

---

ကိစ္စသညာယ ကိံပယောဇနံ? ဘာဝကမ္မေသု ကိစ္စတ္တခတ္ထာ.

ການຕັ້ງຊື່ວ່າ ກິດຈະ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ 'ພາວະກັມເມສຸ ກິດຈະກິຕາຂັຕຖາ' (Bhāva-kammesu kicca-kta-khatthā).

---

၅၄၆, ၅၆၂. အညေ ကိတ.

໕໔໖, ໕໖໒. ປັດໄຈອື່ນໆ ຊື່ວ່າ ກິດ (kit).

---

အညေ ပစ္စယာ ကိတ ဧဝ သညာ ဟောန္တိ.

ປັດໄຈອື່ນໆ ນອກຈາກນີ້ ຍ່ອມມີຊື່ວ່າ ກິດ ເທົ່ານັ້ນ.

---

ကိတ သညာယ ကိံပယောဇနံ? ကတ္တရိ ကိတ.

ການຕັ້ງຊື່ວ່າ ກິດ ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດໃນສູດວ່າ 'ກັຕຕະລິ ກິດ' (Kattari kit).

---

၅၄၇, ၅၉၆. နန္ဒာဒီဟိ ယု.

໕໔໗, ໕໙໖. ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ນັນທະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

နန္ဒာဒီဟိ ဓာတူဟိ ယုပစ္စယော ဟောတိ ဘာဝကမ္မေသု.

ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ນັນທະ ເປັນຕົ້ນ ໃນອັດພາວະ ແລະ ກັມ.

---

နန္ဒီယတေ နန္ဒနံ, နိန္ဒိတဗ္ဗံ ဝါ နန္ဒနံ, ဂဟဏီယံ ဂဟဏံ, စရိတဗ္ဗံ စရဏံ, ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ນັນທິຍະເຕ, นັນທະນັງ (ຄວາມຍິນດີ); ນິນທິຕັບພັງ ວາ ນັນທະນັງ (ຫຼື ພຶງຍິນດີ); ຄະຫະນີຍັງ, ຄະຫະນັງ (ການຖືເອົາ); ຈະຣິຕັບພັງ, ຈະຣະນັງ (ການປະພຶດ). ພຶງປະກອບຢ່າງນີ້ໃນທຸກບ່ອນ.

---

၅၄၈, ၅၉၇. ကတ္တုကရဏပဒေသေသု စ.

໕໔໘, ໕໙໗. ແລະ ລົງໃນອັດ ກັຕຕຸ (ຜູ້ເຮັດ), ກະຣະນະ (ເຄື່ອງມື) ແລະ ອະທິກະຣະນະ (ສະຖານທີ່).

---

ကတ္တုကရဏပဒေသဣစ္စေတေသွတ္ထေသု စ ယုပစ္စယော ဟောတိ.

ແລະ ລົງ ຍຸ ປັດໄຈ ໃນອັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກັຕຕຸ, ກະຣະນະ ແລະ ອະທິກະຣະນະ (ສະຖານທີ່).

---

ကတ္တရိ [Pg.262] တာဝ – ရဇံ ဟရတီတိ ရဇောဟရဏံ တောယံ.

ໃນອັດກັຕຕຸກ່ອນ – ສິ່ງໃດ ຍ່ອມນຳໄປເຊິ່ງທຸລີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣະໂຊຫະຣະນັງ (ເຄື່ອງນຳໄປເຊິ່ງທຸລີ) ຄື ນ້ຳ.

---

ကရဏေ တာဝ – ကရောတိ တေနာတိ ကရဏံ.

ໃນອັດກະຣະນະກ່ອນ – ເຂົ້າຍ່ອມເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະຣະນັງ (ເຄື່ອງມືເຮັດ).

---

ပဒေသေ တာဝ – တိဋ္ဌန္တိ တသ္မိန္တိ ဌာနံ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ໃນອັດສະຖານທີ່ກ່ອນ – ເຂົ້າຍ່ອມຢືນຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສະຖານທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ຖານັງ (ທີ່ຕັ້ງ/ທີ່ຢືນ). ພຶງປະກອບຢ່າງນີ້ໃນທຸກບ່ອນ.

---

၅၄၉, ၅၅၀. ရဟာဒိတော ဏ.

໕໔໙, ໕໕໐. ແປງ ນະ ເປັນ ໂນ (ṇa) ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ຣະ ແລະ ຫະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ရကာရဟကာရာဒျန္တေဟိ ဓာတူဟိ အနာဒေသဿ နဿ ဏော ဟောတိ.

ແປງ ນະ ອັກສອນ ແຫ່ງ ອະນະ ອາເທດ ເປັນ ໂນ (ṇ) ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີ ຣະ ອັກສອນ ແລະ ຫະ ອັກສອນ ເປັນຕົ້ນໃນເບື້ອງປາຍ.

---

ကရောတိ တေနာတိ ကရဏံ, ပူရေတိ တေနာတိ ပူရဏံ. ဂဟဏီယံ တေနာတိ ဂဟဏံ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ເຂົ້າຍ່ອມເຮັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະຣະນັງ (ເຄື່ອງມືເຮັດ); ເຂົ້າຍ່ອມໃຫ້ເຕັມດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປູຣະນັງ (ເຄື່ອງເຮັດໃຫ້ເຕັມ). ອັນເຂົາພຶງຖືເອົາດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຄະຫະນັງ (ເຄື່ອງຖືເອົາ). ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ຢ່າງນີ້ຄືກັນ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ပဌမော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ກັນທະທີ ໑ ໃນ ກິດພິທານະກັປ.

---

ဒုတိယကဏ္ဍ

ກັນທະທີ ໒ (ທຸຕິຍະກັນທະ)

---

၅၅၀, ၅၄၆. ဏာဒယော တေကာလိကာ.

໕໕໐, ໕໔໖. ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ນະ" ເປັນຕົ້ນ ເປັນໄປໃນກາລທັງສາມ.

---

ဏာဒယော ပစ္စယာ ယုပစ္စယန္တာ တေကာလိကာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ພຶງຊາບວ່າ ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ນະ" ເປັນຕົ້ນ ແລະມີ "ຍຸ" ປັດໄຈເປັນທີ່ສຸດ ເປັນໄປໃນກາລທັງສາມ.

---

ကုမ္ဘံ ကရောတိ အကာသိ ကရိဿတီတိ ကုမ္ဘကာရော, ကရောတိ အကာသိ ကရိဿတိ တေနာတိ ကရဏံ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ, ໄດ້ເຮັດແລ້ວ ຫຼືຈັກເຮັດ ເຊິ່ງໝໍ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ກຸມພະກາຣະ" (ຊ່າງໝໍ້); ເຄື່ອງມືໃດ ຍ່ອມເຮັດ, ໄດ້ເຮັດແລ້ວ ຫຼືຈັກເຮັດ ດ້ວຍເຄື່ອງມືນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຄື່ອງມືນັ້ນຊື່ວ່າ "ກະຣະນະ" (ເຄື່ອງມືເຮັດ). ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ແມ້ນຢ່າງນີ້.

---

၅၅၁, ၅၉၈. သညာယံ [Pg.263] ဒါ ဓာတော ဣ.

໕໕໑, ໕໙໘. ໃນນາມສະແດງຊື່, ຫຼັງຈາກ "ທາ" (dā) ແລະ "ທາ" (dhā) ທາດ ມີ "ອິ" ປັດໄຈ.

---

သညာယမဘိဓေယျာယံ ဒါ ဓာတော ဣပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອເນື້ອຄວາມທີ່ໝາຍເຖິງຊື່ ອັນເພິ່ນພຶງກ່າວ, ຫຼັງຈາກ "ທາ" (dā) ແລະ "ທາ" (dhā) ທາດ ຍ່ອມມີ "ອິ" ປັດໄຈ.

---

ပဌမံ အာဒီယတီတိ အာဒိ, ဥဒကံ ဒဓာတီတိ ဥဒမိ, မဟောဒကာနိ ဒဓာတီတိ မဟောဒဓိ, ဝါလာနိ ဒဓာတိ တသ္မိန္တိ ဝါလဓိ, သမ္မာ ဓီယတီတိ သန္ဓိ.

ສິ່ງໃດ ອັນເພິ່ນຍ່ອມຖືເອົາກ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ອາທິ" (ເບື້ອງຕົ້ນ); ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຊົງໄວ້ ເຊິ່ງນ້ຳ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ອຸທະທິ" (ຫ້ວງນ້ຳ); ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຊົງໄວ້ ເຊິ່ງນ້ຳທັງຫຼາຍອັນໃຫຍ່, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ມະໂຫທະທິ" (ມະຫາສະໝຸດ); ຂົນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ໃນສິ່ງນັ້ນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ວາລະທິ" (ຫາງ); ສິ່ງໃດ ອັນເພິ່ນຍ່ອມຕັ້ງໄວ້ໂດຍຊອບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັນທິ" (ການເຊື່ອມຕໍ່).

---

၅၅၂, ၆၀၉. တိ ကိတ စာသိဋ္ဌေ.

໕໕໒, ໖໐໙. ມີ "ຕິ" ແລະ "ກิຕ" ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍປາດຖະໜາ ນຳດ້ວຍ.

---

သညာယမဘိဓေယျာယံ သဗ္ဗဓာတူဟိ တိပစ္စယော ဟောတိ, ကိတ စ အာသိဋ္ဌေ.

ເມື່ອເນື້ອຄວາມທີ່ໝາຍເຖິງຊື່ ອັນເພິ່ນພຶງກ່າວ ໃນຄວາມໝາຍປາດຖະໜາ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ຍ່ອມມີ "ຕິ" ປັດໄຈ ແລະ "ກິຕ" ປັດໄຈ.

---

ဇိနော ဇနံ ဗုဇ္ဈတူတိ ဇိနဗုဒ္ဓိ, ဓနံ အဿ ဘဝတူတိ ဓနဘူတိ, ဘဝတူတိ ဘူတော, ဘဝတူတိ ဘာဝေါ, ဓမ္မော ဇနံ ဒဒါတူတိ ဓမ္မဒိန္နော, ဝဍ္ဎတူတိ ဝဍ္ဎမာနော. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຂໍພຣະຊິນະເຈົ້າ ຈົ່ງຊົງຮູ້ ເຊິ່ງຊົນນີ້ ເຖີດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊົນນັ້ນຊື່ວ່າ "ຊິນະພຸດທິ"; ຂໍຊັບ ຈົ່ງມີ ແກ່ຊົນນັ້ນ ເຖີດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊົນນັ້ນຊື່ວ່າ "ທະນະພູຕິ"; ຂໍຈົ່ງເປັນ ເຖີດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ພູຕະ" ຫຼື "ພາວະ"; ຂໍພຣະທັມ ຈົ່ງໃຫ້ ແກ່ຊົນນີ້ ເຖີດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊົນນັ້ນຊື່ວ່າ "ທັມມະທິນນະ"; ຂໍຈົ່ງຈະເລີນ ເຖີດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ວັດທະມາໂນ". ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ແມ້ນຢ່າງນີ້.

---

၅၅၃, ၅၉၉. ဣတ္ထိယမတိယဝေါ ဝါ.

໕໕໓, ໕໙໙. ໃນອິດຖີລີງ ຍ່ອມມີ "ອະ", "ຕິ" ແລະ "ຍຸ" ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ဣတ္ထိယမဘိဓေယျာယံ သဗ္ဗဓာတူဟိ အကာရ တိ ယု ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဝါ.

ເມື່ອເນື້ອຄວາມທີ່ໝາຍເຖິງອິດຖີລີງ ອັນເພິ່ນພຶງກ່າວ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ອະ", "ຕິ" ແລະ "ຍຸ" ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

ဇီရတီတီ ဇရာ, မညတီတိ မတိ, စေတယတီတိ စေတနာ, ဝေဒယတီတိ ဝေဒနာ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຊຸດໂຊມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ຊະຣາ" (ຄວາມແກ່); ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຮູ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ມະຕິ" (ຄວາມຮູ້); ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຄິດອ່ານ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ເຈຕະນາ" (ຄວາມຈົງໃຈ); ສິ່ງໃດ ອັນເພິ່ນຍ່ອມສະເຫວີຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ "ເວທະນາ" (ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມ). ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ແມ້ນຢ່າງນີ້.

---

၅၅၄, ၆၀၁. ကရတော [Pg.264] ရိရိယ.

໕໕໔, ໖໐໑. ຫຼັງຈາກ "ກະຣະ" ທາດ ມີ "ຣິຣິຍະ" ປັດໄຈ.

---

ကရတော ဣတ္ထိယမနိတ္ထိယံ ဝါ အဘိခေယျာယံ ရိရီယပစ္စယော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກ "ກະຣະ" ທາດ ເມື່ອເນື້ອຄວາມທີ່ໝາຍເຖິງອິດຖີລີງ ຫຼືອະນິດຖີລີງ ອັນເພິ່ນພຶງກ່າວ, ຍ່ອມມີ "ຣິຣິຍະ" ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ကတ္တဗ္ဗာ ကိရိယာ, ကရဏီယံ ကိရိယံ.

[ໃນອິດຖີລີງ] ອັນເພິ່ນພຶງເຮັດ ຊື່ວ່າ "ກິຣິຍາ"; [ໃນນະປຸງສະກະລີງ] ອັນເພິ່ນພຶງເຮັດ ຊື່ວ່າ "ກິຣິຍັງ".

---

၅၅၅, ၆၁၂. အတီတေ တတဝန္တုတာဝီ.

໕໕໕, ໖໑໒. ໃນອະດີດຕະກາລ ມີ "ຕະ", "ຕວັນຕຸ" ແລະ "ຕາວີ" ປັດໄຈ.

---

အတီတေ ကာလေ သဗ္ဗဓာတူဟိ တတဝန္တုတာဝီဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ໃນອະດີດຕະກາລ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ຕະ", "ຕວັນຕຸ" ແລະ "ຕາວີ" ຍ່ອມມີ.

---

ဟုတော, ဟုတဝါ, ဟုတာဝီ. ဝုသိတော, ဝုသိတဝါ, ဝုသိတာဝီ. ဘုတ္တော, ဘုတ္တဝါ, ဘုတ္တာဝီ.

ບູຊາແລ້ວ ຊື່ວ່າ "ຫຸຕະ", "ຫຸຕວາ", "ຫຸຕາວີ". ຢູ່ອາໄສແລ້ວ ຊື່ວ່າ "ວຸສิຕະ", "ວຸສິຕວາ", "ວຸສິຕາວີ". ກິນແລ້ວ ຊື່ວ່າ "ພຸດຕະ", "ພຸດຕວາ", "ພຸດຕາວີ".

---

၅၅၆, ၆၂၂. ဘာဝကမ္မေသု တ.

໕໕໖, ໖໒໒. ມີ "ຕະ" ປັດໄຈ ໃນພາວະ ແລະກັມມະ.

---

ဘာဝကမ္မေသု အတီတေ ကာလေ တပစ္စယော ဟောတိ သဗ္ဗဓာတူဟိ.

ໃນອະດີດຕະກາລ, ໃນພາວະ ແລະກັມມະ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ຍ່ອມມີ "ຕະ" ປັດໄຈ.

---

ဘာဝေ တာဝ – တဿ ဂီတံ, နစ္စံ, နဋ္ဋံ, ဟသိတံ.

ໃນພາວະ ກ່ອນອື່ນ – ການຮ້ອງເພງ ຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ຄີຕັງ"; ການຟ້ອນ ຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ນັດຈັງ" ຫຼື "ນັດຕັງ"; ການຫົວ ຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ "ຫະສິຕັງ".

---

ကမ္မနိ တာဝ – တေန ဘာသိတံ, ဒေသိတံ.

ໃນກັມມະ ກ່ອນອື່ນ – ຄຳອັນຜູ້ນັ້ນກ່າວແລ້ວ ຊື່ວ່າ "ພາສິຕັງ"; ທັມອັນຜູ້ນັ້ນສະແດງແລ້ວ ຊື່ວ່າ "ເທສິຕັງ".

---

၅၅၇, ၆၀၆. ဗုဓဂမာဒိတ္ထေ ကတ္တရိ.

໕໕໗, ໖໐໖. ມີ [ຕະ ປັດໄຈ] ໃນກະຕຸສາທະນະ ໃນຄວາມໝາຍຂອງ "ພຸທະ" ແລະ "ຄະມຸ" ທາດ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဗုဓဂမုဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တဒတ္ထေ ဂမျမာနေ တပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ သဗ္ဗကာလေ.

ເມື່ອເນື້ອຄວາມນັ້ນ ອັນເພິ່ນຮູ້ຢູ່, ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ "ພຸທະ" ແລະ "ຄະມຸ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ "ຕະ" ປັດໄຈ ໃນກະຕຸສາທະນະ ໃນກາລທັງປວງ.

---

သဗ္ဗေ [Pg.265] သင်္ခတာသင်္ခတေ ဓမ္မေ ဗုဇ္ဈတိ အဗုဇ္ဈိ ဗုဇ္ဈိဿတီတိ ဗုဒ္ဓေါ, သရဏင်္ဂတော, သမထင်္ဂတော, အမထင်္ဂတော, ဇာနာတိ အဇာနိ ဇာနိဿတီတိ ဉာတော, ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຮູ້, ໄດ້ຮູ້ແລ້ວ ຫຼືຈັກຮູ້ ເຊິ່ງສັງຂະຕະທັມ ແລະອະສັງຂະຕະທັມທັງປວງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ພຸດໂທ" (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ); ຜູ້ເຖິງແລ້ວ ເຊິ່ງທີ່ເພິ່ງ ຊື່ວ່າ "ສະຣະນັງຄະໂຕ"; ຜູ້ເຖິງແລ້ວ ເຊິ່ງສະມະຖະ ຊື່ວ່າ "ສະມະຖັງຄະໂຕ"; ຜູ້ເຖິງແລ້ວ ເຊິ່ງພຣະອະມະຕະ ຊື່ວ່າ "ອະມະຕັງຄະໂຕ"; ຜູ້ໃດຍ່ອມຮູ້, ໄດ້ຮູ້ແລ້ວ ຫຼືຈັກຮູ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຍາໂຕ" (ຜູ້ຮູ້); ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၅၈, ၆၀၂. ဇိတော ဣန သဗ္ဗတ္ထ.

໕໕໘, ໖໐໒. ຫຼັງຈາກ "ຊິ" ທາດ ໃນກາລທັງປວງ ມີ "ອິນະ" ປັດໄຈ.

---

ဇိဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဣနပစ္စယော ဟောတိ သဗ္ဗကာလေ ကတ္တရိ.

ຫຼັງຈາກ "ຊິ" ທາດນີ້ ຍ່ອມມີ "ອິນະ" ປັດໄຈ ໃນກະຕຸສາທະນະ ໃນກາລທັງປວງ.

---

ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဇိနာတိ အဇိနိ ဇိနိဿတီတိ ဇိနော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຊະນະ, ໄດ້ຊະນະແລ້ວ ຫຼືຈັກຊະນະ ເຊິ່ງທັມທັງຫຼາຍອັນເປັນບາບອັນເປັນອະກຸສົນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ຊິໂນ" (ຜູ້ຊະນະ).

---

၅၅၉, ၆၀၃. သုပတော စ.

໕໕໙, ໖໐໓. ແລະ ຫຼັງຈາກ "ສຸປະ" ທາດ ນຳດ້ວຍ.

---

သုပဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ဣနပစ္စယော ဟောတိ ကတ္တရိ, ဘာဝေ စ.

ຫຼັງຈາກ "ສຸປະ" ທາດນີ້ ຍ່ອມມີ "ອິນະ" ປັດໄຈ ໃນກະຕຸສາທະນະ ແລະໃນພາວະສາທະນະ.

---

သုပတီတိ သုပိနံ, သုပီယတေ သုပိနံ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມນອນຫຼັບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສຸປິນັງ" (ຜູ້ຝັນ/ຜູ້ນອນຫຼັບ); ການນອນຫຼັບ ອັນເພິ່ນຍ່ອມນອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ການນອນຫຼັບນັ້ນຊື່ວ່າ "ສຸປິນັງ" (ຄວາມຝັນ/ການນອນຫຼັບ).

---

၅၆၀, ၆၀၄. ဤသံဒုသူဟိ ခ.

໕໖໐, ໖໐໔. ມີ "ຂະ" ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ "ອີສັງ", "ທຸ" ແລະ "ສຸ" ບົດ.

---

ဤသံဒုသုသဒ္ဒါဒီဟိ သဗ္ဗဓာတူဟိ ခပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ອັນມີສັບວ່າ "ອີສັງ", "ທຸ" ແລະ "ສຸ" ເປັນຕົ້ນຢູ່ຂ້າງໜ້າ ຍ່ອມມີ "ຂະ" ປັດໄຈ.

---

ဤသဿယော, ဒုဿယော, သုဿယော ဘဝတာ, ဤသက္ကရံ, ဒုက္ကရံ, သုကရံ, ဘဝတာ.

ການນອນຫຼັບງ່າຍ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມນອນ ຊື່ວ່າ "ອີສັດສະໂຍ"; ການນອນຫຼັບຍາກ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມນອນ ຊື່ວ່າ "ທຸດສະໂຍ"; ການນອນຫຼັບສະບາຍ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມນອນ ຊື່ວ່າ "ສຸດສະໂຍ"; ການເຮັດງ່າຍ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມເຮັດ ຊື່ວ່າ "ອີສັກກະຣັງ"; ການເຮັດຍາກ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມເຮັດ ຊື່ວ່າ "ທຸກກະຣັງ"; ການເຮັດສະບາຍ ອັນທ່ານຜູ້ຈະເລີນຍ່ອມເຮັດ ຊື່ວ່າ "ສຸກກະຣັງ".

---

၅၆၁, ၆၃၆. ဣစ္ဆတ္ထေသု [Pg.266] သမာနကတ္တုကေသု တဝေ တုံ ဝါ.

໕໖໑, ໖໓໖. ໃນຄວາມໝາຍປາດຖະໜາ ທັງຫຼາຍ ອັນມີຜູ້ເຮັດຮ່ວມກັນ ຍ່ອມມີ "ຕະເວ" ແລະ "ຕຸງ" ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ဣစ္ဆတ္ထေသု သမာနကတ္တုကေသု သဗ္ဗဓာတူဟိတဝေတုံဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ သဗ္ဗကာလေ ကတ္တရိ.

ໃນຄວາມໝາຍປາດຖະໜາ ທັງຫຼາຍ ອັນມີຜູ້ເຮັດຮ່ວມກັນ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ຕະເວ" ແລະ "ຕຸງ" ຍ່ອມມີ ໃນກະຕຸສາທະນະ ໃນກາລທັງປວງ.

---

ပုညာနိ ကာတဝေ, သဒ္ဓမ္မံ သောတု မိစ္ဆတိ.

ຍ່ອມປາດຖະໜາ ເພື່ອເຮັດ ເຊິ່ງບຸນທັງຫຼາຍ; ຍ່ອມປາດຖະໜາ ເພື່ອຟັງ ເຊິ່ງພຣະສັດທັມ.

---

၅၆၂, ၆၃၈. အရဟသက္ကာဒီသု စ.

໕໖໒, ໖໓໘. ແລະ ໃນຄວາມໝາຍຂອງ "ອະຣະຫະ" ແລະ "ສັກກະ" ທາດ ເປັນຕົ້ນ ນຳດ້ວຍ.

---

အရဟသက္ကာဒီသု စ အတ္ထေသု သဗ္ဗဓာတူဟိ တုံပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນຄວາມໝາຍທັງຫຼາຍມີ "ອະຣະຫະ" (ຄວນ) ແລະ "ສັກກະ" (ອາດສາມາດ) ເປັນຕົ້ນ ນຳດ້ວຍ, ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ຍ່ອມມີ "ຕຸງ" ປັດໄຈ.

---

ကော တံ နိန္ဒိတုမရဟတိ, သက္ကာ ဇေတုံ ဓနေန ဝါ. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ໃຜ ຍ່ອມຄວນ ເພື່ອຕິຕຽນ ເຊິ່ງຜູ້ນັ້ນ? ອັນເພິ່ນອາດ ເພື່ອຊະນະ ດ້ວຍຊັບ ໄດ້. ພຶງປະກອບຄຳອື່ນໆ ແມ້ນຢ່າງນີ້.

---

၅၆၃, ၆၃၉. ပတ္တဝစနေ အလမတ္ထေသု စ.

໕໖໓, ໖໓໙. In the meaning of "alaṃ", decorating (bhūsana), ability (pariyatti), preventing (nivāraṇa), when reaching is meant, there is the suffix "tuṃ".

---

ပတ္တဝစနေ အလမတ္ထေသု သဗ္ဗဓာတူဟိ တုံပစ္စယော ဟောတိ.

ໃນຄວາມໝາຍເຖິງເວລາອັນຄວນ ແລະໃນຄວາມໝາຍຂອງ "ອະລັງ", ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ຍ່ອມມີ "ຕຸງ" ປັດໄຈ.

---

အလမေဝ ဒါနာနိ ဒါတုံ, အလမေဝ ပုညာနိ ကာတုံ.

ພໍແລ້ວ ເພື່ອໃຫ້ ເຊິ່ງທານທັງຫຼາຍ; ພໍແລ້ວ ເພື່ອເຮັດ ເຊິ່ງບຸນທັງຫຼາຍ.

---

၅၆၄, ၆၄၀. ပုဗ္ဗကာလေ’ ကကတ္တုကာနံ တုန တွာန တွာဝါ.

໕໖໔, ໖໔໐. ໃນກາລກ່ອນ (ປຸບພະກາລ) ຂອງທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີຜູ້ເຮັດຄົນດຽວກັນ ຍ່ອມມີ "ຕຸນະ", "ຕວານະ" ແລະ "ຕວາ" ປັດໄຈ ບາງເທື່ອ.

---

ပုဗ္ဗကာလေ ဧကကတ္တုကာနံ ဓာတူနံ တုနတွာန တွာဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဝါ.

ໃນກາລກ່ອນ ຂອງທາດທັງຫຼາຍທີ່ມີຜູ້ເຮັດຄົນດຽວກັນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື "ຕຸນະ", "ຕວານະ" ແລະ "ຕວາ" ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ.

---

ကာတုန [Pg.267] ကမ္မံ ဂစ္ဆတိ, အကာတုန ပုညံ ကိလိဿတိ, သတ္တာ သုတွာန ဓမ္မံ မောဒန္တိ, ရိပုံ ဇိတွာန ဝသတိ, ဓမ္မံ သုတွာန’ဿ ဧတဒဟောသိ, ဣတော သုတွာန အမုတြ ကထယန္တိ, သုတွာ ဇာနိဿာမ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ເຮັດແລ້ວ ເຊິ່ງການງານ ຍ່ອມໄປ; ບໍ່ເຮັດແລ້ວ ເຊິ່ງບຸນ ຍ່ອມເດືອດຮ້ອນ; ສັດທັງຫຼາຍ ຟັງແລ້ວ ເຊິ່ງທັມ ຍ່ອມຍິນດີ; ຊະນະແລ້ວ ເຊິ່ງຂ້າສຶກ ຍ່ອມຢູ່; ເພາະໄດ້ຟັງ ເຊິ່ງທັມ ຄວາມຄິດນີ້ ໄດ້ມີແລ້ວ ແກ່ຊົນນັ້ນ; ຟັງແລ້ວ ຈາກທີ່ນີ້ ຍ່ອມບອກ ໃນທີ່ນັ້ນ; ຟັງແລ້ວ ຈັກຮູ້. ພຶງປະກອບຢ່າງນີ້ ໃນທີ່ທັງປວງ.

---

၅၆၅, ၆၄၆. ဝတ္တမာနေ မာနန္တာ.

໕໖໕, ໖໔໖. ໃນປັດຈຸບັນນະກາລ ມີ "ມານະ" ແລະ "ອັນຕະ" ປັດໄຈ.

---

ဝတ္တမာနေ ကာလေ သဗ္ဗဓာတူဟိ မာနအန္တဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

In the present time after all roots there are the suffixes "māna" and "anta".

---

သရမာနော ရောဒတိ. ဂစ္ဆန္တော ဂဏှာတိ.

ເມື່ອລະນຶກເຖິງຢູ່ ຍ່ອມຮ້ອງໄຫ້; ເມື່ອໄປຢູ່ ຍ່ອມຖືເອົາ.

---

၅၆၆, ၅၇၄. သာသာဒီဟိ ရတ္ထု.

໕໖໖, ໕໗໔. ຫຼັງຈາກ "ສາສະ" ທາດ ເປັນຕົ້ນ ມີ "ຣັດຖຸ" ປັດໄຈ.

---

သာသဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ရတ္ထုပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ "ສາສະ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ "ຣັດຖຸ" ປັດໄຈ.

---

သာသတီတိ သတ္ထာ, သာသတိ ဟိံသတီတိ ဝါ သတ္ထာ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມສັ່ງສອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັດຖາ" (ພຣະສາດສະດາ); ຫຼືວ່າ ຜູ້ໃດຍ່ອມສັ່ງສອນ ແລະຍ່ອມບຽດບຽນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ສັດຖາ" (ພຣະສາດສະດາ).

---

၅၆၇, ၅၇၅. ပါတိတောရိတု.

໕໖໗, ໕໗໕. ຫຼັງຈາກ "ປາ" ທາດ ມີ "ຣິຕຸ" ປັດໄຈ.

---

ပါဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ ရိတုပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ "ປາ" ທາດນີ້ ຍ່ອມມີ "ຣິຕຸ" ປັດໄຈ.

---

ပါတိ ပုတ္တန္တိ ပိတာ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຮັກສາ ເຊິ່ງບຸດ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ປິຕາ" (ບິດາ).

---

၅၆၈, ၅၇၆. မာနာဒီဟိ [Pg.268] ရာတု.

໕໖໘, ໕໗໖. ຫຼັງຈາກ "ມານະ" ທາດ ເປັນຕົ້ນ ມີ "ຣາຕຸ" ປັດໄຈ.

---

မာနဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ရာတုပစ္စယော ဟောတိ, ရိတု ပစ္စယော စ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ "ມານະ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ "ຣາຕຸ" ປັດໄຈ ແລະ "ຣິຕຸ" ປັດໄຈ ນຳດ້ວຍ.

---

ဓမ္မေန ပုတ္တံ မာနေတီတိ မာတာ, ပုဗ္ဗေ ဘာသတီတိ ဘာတာ, မာတာပိတူဟိ ဓာရီယတီတိ ဓီတာ.

ຜູ້ໃດຍ່ອມນັບຖື ເຊິ່ງບຸດ ໂດຍທັມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ມາຕາ" (ມານດາ); ຜູ້ໃດຍ່ອມເວົ້າກ່ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ພາຕາ" (ພີ່ຊາຍ ຫຼືນ້ອງຊາຍ); ຜູ້ໃດ ອັນມານດາແລະບິດາທັງຫຼາຍຍ່ອມລ້ຽງດູ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ "ທີຕາ" (ທິດາ).

---

၅၆၉, ၆၁၀. အာဂမာ တုကော.

໕໖໙, ໖໑໐. ຫຼັງຈາກ "ຄະມຸ" ທາດ ອັນມີ "ອາ" ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ມີ "ຕຸກະ" ປັດໄຈ.

---

အာဣစ္စာဒိမှာ ဂမိတော တုကပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ "ຄະມຸ" ທາດ ອັນມີ "ອາ" ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມມີ "ຕຸກະ" ປັດໄຈ.

---

အာဂစ္ဆတီတိ အာဂန္တုကော, ဘိက္ခု.

ພິກຂຸ ຜູ້ຍ່ອມມາ ຊື່ວ່າ ອາຄັນຕຸກະ.

---

၅၇၀, ၆၁၁. ဘဗ္ဗေ ဣက.

໕໗໐, ໖໑໑. ໃນອັດວ່າ ຄວນ ລົງ ອິກະ ປັດໄຈ.

---

ဂမုဣစ္စေတမှာ ဓာတုမှာ ဣကပစ္စယော ဟောတိ ဘဗ္ဗေ. ဂမိဿတိ ဂန္တုံ ဘဗ္ဗောတိ ဂမိကော, ဘိက္ခု.

ລົງ ອິກະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ຄະມຸ ທາດນີ້ ໃນອັດວ່າ ຄວນ. ພິກຂຸ ຜູ້ຄວນຈະໄປ ຊື່ວ່າ ຄະມິກະ.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ဒုတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບ ກັນທີ ໒ ໃນ ກິດວິທານະກັບ ເທົ່ານີ້.

---

တတိယကဏ္ဍ

ກັນທີ ໓

---

၅၇၁, ၆၂၄. ပစ္စယာဒနိဋ္ဌာ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ,

໕໗໑, ໖໒໔. ບົດສຳເລັດທີ່ບໍ່ເປັນໄປຕາມກົດເກນຂອງປັດໄຈເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດດ້ວຍວິທີນິປາຕະ.

---

သင်္ချာနာမသမာသတဒ္ဓိတာချာတကိတကပ္ပမှိ သပ္ပစ္စယာ ယေ သဒ္ဒါ အနိဋ္ဌင်္ဂတာ, တေ သာဓနေန နိရက္ခိတွာ သကေဟိ သကေဟိ နာမေဟိ နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

ບັນດาສັບທີ່ມີປັດໄຈ ໃນສັງຂະຍາ, ນາມ, ສະມາດ, ຕັດທິດ, ອາຂຍາດ ແລະ ກິດຈະກັນ ທີ່ບໍ່ເປັນໄປຕາມກົດເກນ, ເມື່ອພິຈາລະນາເບິ່ງດ້ວຍວິເຄາະແລ້ວ ຍ່ອມສຳເລັດດ້ວຍວິທີນິປາຕະ ຕາມຊື່ຂອງຕົນໆ.

---

သင်္ချာယံ [Pg.269] တာဝ – ဧကဿ ဧတာ ဟောတိ, ဒသဿ စ ဒကာရဿ ရကာရာဒေသော ဟောတိ. ဧကော စ ဒသ စ ဧကာရသ.

ໃນສັງຂະຍາກ່ອນ — ແປງ ເອກະ ເປັນ ເອກາ, ແລະ ແປງ ທະ ອັກສອນ ຂອງ ທະສະ ເປັນ ຣະ. ເອໂກ ຈະ (໑ ດ້ວຍ) ທະສະ ຈະ (໑໐ ດ້ວຍ) ເປັນ ເອກາຣະສະ (໑໑).

---

ဒွိဿ ဗာ ဟောတိ, ဒသဿ စ ဒကာရဿ ရကာရာဒေသော ဟောတိ, ဒွေ စ ဒသ စ ဗာရသ.

ແປງ ທວິ ເປັນ ບາ, ແລະ ແປງ ທະ ອັກສອນ ຂອງ ທະສະ ເປັນ ຣະ. ທເວ ຈະ (໒ ດ້ວຍ) ທະສະ ຈະ (໑໐ ດ້ວຍ) ເປັນ ບາຣະສະ (໑໒).

---

ဒွိဿ ဗာ ဟောတိ, ဒသဿ စ ဝီသံ ဟောတိ. ဒွေ စ ဝီသဉ္စ ဗာဝီသံ.

ແປງ ທວິ ເປັນ ບາ, ແລະ ແປງ ທະສະ ເປັນ ວີສັງ. ທເວ ຈະ (໒ ດ້ວຍ) ວີສັງ ຈະ (໒໐ ດ້ວຍ) ເປັນ ບາວີສັງ (໒໒).

---

ဆဿ သော ဟောတိ, ဒသဿ စ ဒကာရဿ ဠော ဟောတိ, ဆ စ ဒသ စ သောဠသ.

ແປງ ຈະ ເປັນ ໂສ, ແລະ ແປງ ທະ ອັກສອນ ຂອງ ທະສະ ເປັນ ລະ (ḷ). ຈະ ຈະ (໖ ດ້ວຍ) ທະສະ ຈະ (໑໐ ດ້ວຍ) ເປັນ ໂສລະສະ (໑໖).

---

ဆအာယတနမှိ ဆဿ သဠော ဟောတိ, သဠာယတနံ. ဧဝံ သေသာ သင်္ချာ ကာတဗ္ဗာ.

ໃນຄຳວ່າ ຈະອາຍະຕະນະ ແປງ ຈະ ເປັນ ສະລະ (saḷa), ເປັນ ສະລາຍະຕະນັງ (ອາຍະຕະນະ ໖). ຄວນເຮັດສັງຂະຍາທີ່ເຫຼືອ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ.

---

နာမိကေ တာဝ-ဣမ သမာန အပရဣစ္စေတေဟိ ဇ္ဇဇ္ဇု ပစ္စယာ ဟောန္တိ, ဣမ သမာနသဒ္ဒါနဉ္စ အကာရသကာရာဒေသာ ဟောန္တိ. ဣမသ္မိံ ကာလေ အဇ္ဇ, အဇ္ဇု, သမာနေ ကာလေ သဇ္ဇ, သဇ္ဇု, အပရသ္မိံ ကာလေ အပရဇ္ဇ, အပရဇ္ဇု.

ໃນນາມກ່ອນ — ລົງ ຊະຊະ (jja) ແລະ ຊະຊຸ (jju) ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ອิມະ, ສະມານະ ແລະ ອະປະຣະ ເຫຼົ່ານີ້, ແລະ ແປງ ອິມະ ແລະ ສະມານະ ສັບ ເປັນ ອະ ແລະ ສະ ຕາມລຳດັບ. ໃນການນີ້ (ອິມັສມິງ ກາເລ) ເປັນ ອັດຊະ, ອັດຊຸ (ໃນວັນນີ້); ໃນການສະເໝີກັນ (ສະມາເນ ກາເລ) ເປັນ ສັດຊະ, ສັດຊຸ (ໃນທັນທີ); ໃນການອື່ນ (ອະປະຣັສມິງ ກາເລ) ເປັນ ອະປະຣັດຊະ, ອະປະຣັດຊຸ (ໃນວັນອື່ນ).

---

သမာသေ တာဝ – ဘူမိဂတော, အပါယဂတော, ဣဿရကတံ. သလ္လဝိဒ္ဓေါ, ကထိနဒုဿံ, စောရဘယံ, ဓညရာသိ, သံသာရဒုက္ခံ, ပုဗ္ဗာပရံ.

In compound: ພູມิຄະໂຕ (ຜູ້ໄປສູ່ແຜ່ນດິນ), ອະປາຍະຄະໂຕ (ຜູ້ໄປສູ່ອະບາຍ), ອິດສະຣະກະຕັງ (ອັນອັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສ້າງແລ້ວ), ສັນລະວິດໂທ (ຜູ້ຖືກແທງດ້ວຍລູກສອນ), ກະຖິນະທຸດສັງ (ຜ້າກະລິນ), ໂຈຣະພະຍັງ (ໄພແຕ່ໂຈນ), ທັນຍະຣາສິ (ກອງເຂົ້າ), ສັງສາຣະທຸກຂັງ (ທຸກໃນສັງສານ), ປຸບພາປະຣັງ (ກ່ອນແລະຫຼັງ).

---

တဒ္ဓိတေ [Pg.270] တာဝ – ဝါသိဋ္ဌော, ဘာရဒွါဇော, ဘဂ္ဂဝေါ, ပဏ္ဍဝေါ, ကာလေယျော.

ໃນຕັດທິດກ່ອນ — ວາສິດໂຖ (ລູກຫຼານຂອງວະສິດຖະ), ພາຣະທວาໂຊ (ລູກຫຼານຂອງພະຣະທວາຊະ), ພັກຄະໂວ (ລູກຫຼານຂອງພັກຄຸ), ປັນທະໂວ (ລູກຫຼານຂອງປັນທຸ), ກາເລຍໂຍ (ລູກຫຼານຂອງກາລີ).

---

အာချာတေ တာဝ – ‘‘အသ ဘာဝေ’’တိ ဓာတုတော ဝတ္တမာနေသု ဧကဝစနဗဟုဝစနေသု ဧကဝစနဿ တိဿ ဿော ဟောတိ အန္တေန သဟ, ဗဟုဝစနဿ အန္တိဿ ဿု ဟောတိ အန္တေန သဟ. ဧဝမဿ ဝစနီယော, ဧဝမဿု ဝစနီယာ.

In verb: ຫຼັງຈາກ ອະສະ ທາດ ໃນອັດວ່າ ມີ (ຫຼື ຄວາມເປັນ) ໃນວັດຕະມານາວິພັດ ທັງເອກະວະຈະນະ ແລະ ພະຫຸວະຈະນະ, ແປງ ຕິ ວິພັດ ຂອງເອກະວະຈະນະ ເປັນ ສະສະ (ssa) ພ້ອມກັບທີ່ສຸດທາດ, ແປງ ອັນຕິ ວິພັດ ຂອງພະຫຸວະຈະນະ ເປັນ ສະສຸ (ssu) ພ້ອມກັບທີ່ສຸດທາດ. ເປັນ ອັດສະ (assa) ເຊັ່ນ ເອວະມັດສະ ວະຈະນີໂຍ (ຄຳນັ້ນອັນບຸກຄົນຄວນກ່າວຢ່າງນີ້); ເປັນ ອັດສຸ (assu) ເຊັ່ນ ເອວະມັດສຸ ວະຈະນີຍາ (ຄຳເຫຼົ່ານັ້ນອັນບຸກຄົນຄວນກ່າວຢ່າງນີ້).

---

အာဏတ္တိယံ ဟိဿ ဿု ဟောတိ ဝါ, ဂစ္ဆဿု, ဂစ္ဆာဟိ.

ໃນປັນຈະມີວິພັດ ແປງ ຫິ ວິພັດ ເປັນ ສະສຸ (ssu) ບາງເທື່ອ, ເຊັ່ນ ຄັດສັດສຸ, ຄັດສາຫິ (ທ່ານຈົ່ງໄປ).

---

ကိတကေ တာဝ – ဝဒ ဟနဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ကပစ္စယော ဟောတိ, ဝဒဿ စ ဝါဒေါ ဟောတိ, ဟနဿ စ ဃာတော ဟောတိ. ဝါဒကော, ဃာတကော.

ໃນກິດກ່ອນ — ຫຼັງຈາກ ວະທະ ແລະ ຫະນະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ລົງ ກະ ປັດໄຈ, ແລະ ແປງ ວະທະ ເປັນ ວາທະ, ແປງ ຫະນະ ເປັນ ຄາຕະ. ເປັນ ວາທະໂກ (ຜູ້ກ່າວ), ຄາຕະໂກ (ຜູ້ຂ້າ).

---

နဋဓာတုတော တပဉ္စယဿ စ္စ ဋ္ဋာဒေသာ ဟောန္တိ အန္တေန သဟ. နစ္စံ, နဋ္ဋံ. ဣစ္စေဝမာဒယော နိပါတနာ သိဇ္ဈန္တိ.

ຫຼັງຈາກ ນະຕະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຈະຈະ (cca) ແລະ ຕະຕະ (ṭṭa) ພ້ອມກັບທີ່ສຸດທາດ. ເປັນ ນັດຈັງ, ນັດຕັງ (ການຟ້ອນລຳ). ບົດທັງຫຼາຍມີປະການສະນັ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດດ້ວຍວິທີນิປາຕະ.

---

၅၇၂, ၆၂၅. သာသ ဒိသတော တဿ ရိဋ္ဌော စ.

໕໗໒, ໖໒໕. ຫຼັງຈາກ ສາສະ ແລະ ທິສະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຣິດຖະ (riṭṭha) ແດ່.

---

သာသ ဒိသဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ ရိဋ္ဌာဒေသော ဟောတိ ဌာနေ.

ຫຼັງຈາກ ສາສະ ແລະ ທິສະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຣິດຖະ ໃນທີ່ອັນສົມຄວນ.

---

အနုသိဋ္ဌော သော မယာ, ဒိဋ္ဌံ မေ ရူပံ.

ເຂົາ (ໂສ) ອັນເຮົາ (ມະຍາ) ສັ່ງສອນແລ້ວ (ອະນຸສິດໂຖ); ຮູບ (ຣູປັງ) ອັນເຮົາ (ເມ) ເຫັນແລ້ວ (ທິດຖັງ).

---

စဂ္ဂဟဏေန [Pg.271] ကိစ္စတကာရဿ စ တုံ ပစ္စယဿ စ ရဋ္ဌရဋ္ဌုံအာဒေသာ ဟောန္တိ. ဒဿနီယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒဋ္ဌုံ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တိ သမဏာနံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ ຈະ ສັບ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ທີ່ເປັນກິດຈະ ແລະ ຕຸງ ປັດໄຈ ເປັນ ຣັດຖະ (raṭṭha) ແລະ ຣັດຖຸງ (raṭṭhuṃ) ຕາມລຳດັບ. ເປັນ ທັດສະນີຍັງ, ທັດຖັບບັງ (ອັນບຸກຄົນພຶງເຫັນ); ຍ່ອມໄປ (ຄັດສັນຕິ) ເພື່ອເຫັນ (ທັດຖຸງ) ເຊິ່ງວິຫານ (ວິຫາຣັງ) ຂອງສະມະນະທັງຫຼາຍ (ສະມະນານັງ).

---

၅၇၃, ၆၂၆. သာဒိသန္တ ပုစ္ဆ ဘန္ဇ ဟန္သာဒီဟိဋ္ဌော.

໕໗໓, ໖໒໖. ຫຼັງຈາກ ທາດທີ່ມີ ສະ ອັກສອນ ເປັນທີ່ສຸດ, ປຸດສະ, ພັນຊະ, ຫັນສະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ດຖະ (ṭṭha).

---

သကာရန္တ ပုစ္ဆ ဘန္ဇ ဟန္သ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ သဟာဒိဗျဉ္ဇနေန ဋ္ဌာဒေသော ဟောတိ ဌာနေ.

ຫຼັງຈາກ ທາດທີ່ມີ ສະ ອັກສອນ ເປັນທີ່ສຸດ, ປຸດສະ, ພັນຊະ, ຫັນສະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ພ້ອມກັບພະຍັນຊະນະຕົ້ນ ເປັນ ດຖະ (ṭṭha) ໃນທີ່ອັນສົມຄວນ.

---

တုဋ္ဌော, အဟိနာ ဒဋ္ဌော နရော, မယာ ပုဋ္ဌော, ဘဋ္ဌော, ပဘဋ္ဌော, ဟဋ္ဌော, ပဟဋ္ဌော, ယိဋ္ဌော. ဧဝမညေပိ ဓာတဝေါ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ຕຸດໂຖ (ຍິນດີແລ້ວ), ນະໂຣ (ຄົນ) ອັນງູ (ອະຫິນາ) ກັດແລ້ວ (ທັດໂຖ), ອັນເຮົາ (ມະຍາ) ຖາມແລ້ວ (ปຸດໂຖ), ພັດໂຖ (ຕົກແລ້ວ), ປະພັດໂຖ (ຕົກໄປແລ້ວ), ຮັດໂຖ (ຮ່າເຣີງແລ້ວ), ປະຮັດໂຖ (ຮ່າເຣີງຍິ່ງແລ້ວ), ຍິດໂຖ (ບູຊາແລ້ວ). ຄວນປະກອບທາດອື່ນໆ ແມ້ເຫຼົ່ານີ້ ໃນທີ່ທັງປວງ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ.

---

၅၇၄, ၆၁၃. ဝသတော ဥဋ္ဌ.

໕໗໔, ໖໑໓. ຫຼັງຈາກ ວະສະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອຸດຖະ (uṭṭha).

---

ဝသဣစ္စေတမှာ ဓာတုမှာ တကာရပစ္စယဿ သဟာဒိဗျဉ္ဇနေန ဥဋ္ဌာဒေသော ဟောတိ ဌာနေ.

ຫຼັງຈາກ ວະສະ ທາດນີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ພ້ອມກັບພະຍັນຊະນະຕົ້ນ ເປັນ ອຸດຖະ (uṭṭha) ໃນທີ່ອັນສົມຄວນ.

---

ဝဿံဝုဋ္ဌော.

ວັດສັງວຸດໂຖ (ຜູ້ຢູ່ຈຳພັນສາແລ້ວ).

---

၅၇၅, ၆၁၄. ဝဿ ဝါ ဝု.

໕໗໕, ໖໑໔. ແປງ ວະ ຂອງ ວະສະ ທາດ ເປັນ ອຸ ຫຼື ວຸ ບາງເທື່ອ.

---

ဝသဿေဝ ဓာတုဿ တပစ္စယေ ပရေ ဝကာရဿ ဥကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເມື່ອ ຕະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ແປງ ວະ ອັກສອນ ຂອງ ວະສະ ທາດ ນັ້ນເອງ ເປັນ ອຸ ບາງເທື່ອ.

---

ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ဥဋ္ဌော. ဝုဌော ဝါ.

ພົມມະຈັນ (ພຣົມມະຈະຣິຍັງ) ອັນບຸກຄົນຢູ່ແລ້ວ (ວຸສິຕັງ), ອຸດໂຖ ຫຼື ວຸດໂຖ (ຜູ້ຢູ່ແລ້ວ).

---

၅၇၆, ၆၀၇. ဓ [Pg.272] ဎ ဘ ယေ ဟိ ဓ ဎာ စ.

໕໗໖, ໖໐໗. ຫຼັງຈາກ ທາດທີ່ມີ ທະ (dha), ດະ (ḍha), ພະ (bha) ແລະ ຫະ (ha) ເປັນທີ່ສຸດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ທະ (dha) ແລະ ດະ (ḍha) ແດ່.

---

ဓ ဎ ဘ ဟဣစ္စေဝမန္တေဟိ ဓာတူဟိ တကာရပစ္စယဿ ယထာက္ကမံ ဓ ဎာဒေသာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກ ທາດທີ່ມີ ທະ, ດະ, ພະ, ຫະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ເປັນທີ່ສຸດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ທະ ແລະ ດະ ຕາມລຳດັບ.

---

ယထာ? ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ, ဝဍ္ဎော ဘိက္ခု, လဒ္ဓံ မေ ပတ္ထစီဝရံ, အဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎံ ဝနံ.

ເຊັ່ນຢ່າງໃດ? ພຸດໂಥ ພະຄະວາ (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ), ວັດໂທ ພິກຂຸ (ພິກຂຸຜູ້ຈະເລີນແລ້ວ), ປັດຕະຈີວະຣັງ (ບາດແລະຈີວອນ) ອັນເຮົາ (ເມ) ໄດ້ແລ້ວ (ລັດຖັງ), ວະນັງ (ປ່າ) ອັນໄຟ (ອັກຄິນາ) ໄໝ້ແລ້ວ (ທັດຖັງ).

---

၅၇၇, ၆၂၈. ဘန္ဇတော ဂွော စ.

໕໗໗, ໖໒໘. ຫຼັງຈາກ ພັນຊະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ຄຄະ (gga) ແດ່.

---

ဘန္ဇတော ဓာတုမှာ တကာရပစ္စယဿ ဂ္ဂေါ အာဒေသော ဟောတိ သဟာဒိဗျဉ္ဇနေန.

ຫຼັງຈາກ ພັນຊະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ພ້ອມກັບພະຍັນຊະນະຕົ້ນ ເປັນ ຄຄະ (gga).

---

ဘဂ္ဂေါ.

ພັກໂຄ (ຫັກແລ້ວ).

---

၅၇၈, ၅၆၀. ဘုဇာဒီနမန္တော နော ဒွိ စ.

໕໗໘, ໕໖໐. ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດ ຂອງທາດມີ ພຸຊະ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ຊ້ອນ ຕະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

ဘုဇဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တော နော ဟောတိ, တပစ္စယဿ စ ဒွိတာဝေါ ဟောတိ.

ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດ ຂອງທາດມີ ພຸຊະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້, ແລະ ເຮັດ ຕະ ປັດໄຈ ໃຫ້ເປັນສອງ (ຊ້ອນ ຕະ).

---

ဘုတ္တော, ဘုတ္တာဝီ, စတ္တော, သတ္တော, ရတ္တော, ယုတ္တော, ဝိဝိတ္တော.

ພຸດໂຕ, ພຸດຕາວີ (ຜູ້ກິນແລ້ວ), ຈັດໂຕ (ຜູ້ສະລະແລ້ວ), ສັດໂຕ (ຜູ້ຂ້ອງຢູ່ແລ້ວ), ຣັດໂຕ (ຜູ້ຍ້ອມແລ້ວ/ກຳໜັດແລ້ວ), ຍຸດໂຕ (ຜູ້ປະກອບແລ້ວ), ວິວິດໂຕ (ຜູ້ສະຫງັດແລ້ວ).

---

၅၇၉, ၆၂၉. ဝစ ဝါဝု.

໕໗໙, ໖໒໙. ແປງ ວະ ຂອງ ວະຈະ ທາດ ເປັນ ອຸ ບາງເທື່ອ.

---

ဝစဣစ္စေတဿ [Pg.273] ဓာတွဿ ဝကာရဿ ဥကာရာဒေသော ဟောတိ အန္တော စကာရော နော ဟောတိ, တပစ္စယဿ စ ဒွေဘာဝေါ ဟောတိ ဝါ.

ແປງ ວະ ອັກສອນ ຂອງ ວະຈະ ທາດນີ້ ເປັນ ອຸ, ລຶບ ຈະ ອັກສອນ ທີ່ສຸດທາດ, ແລະ ເຮັດ ຕະ ປັດໄຈ ໃຫ້ເປັນສອງ ບາງເທື່ອ.

---

ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ, ဥတ္တံ ဝါ.

ອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ (ພະຄະວະຕາ) ກ່າວແລ້ວ (ວຸດຕັງ ຫຼື ອຸດຕັງ).

---

၅၈၀, ၆၃၀. ဂုပါဒီနဉ္စ.

໕໘໐, ໖໓໐. ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດ ຂອງທາດມີ ຄຸປະ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ຊ້ອນ ຕະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

ဂုပဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တော စ ဗျဉ္ဇနော နော ဟောတိ, တပစ္စယဿ စ ဒွေဘာဝေါ ဟောတိ.

ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດ ຂອງທາດມີ ຄຸປະ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້, ແລະ ເຮັດ ຕະ ປັດໄຈ ໃຫ້ເປັນສອງ.

---

သုဂုတ္တော, စတ္တော, လိတ္တော, သန္တတ္တော, ဥတ္တော, ဝိဝိတ္တော, သိတ္တော. ဧဝမညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ສຸຄຸດໂຕ (ຜູ້ຮັກສາດີແລ້ວ), ຈັດໂຕ (ຜູ້ສະລະແລ້ວ), ລິດໂຕ (ຜູ້ທາແລ້ວ), ສັນຕັດໂຕ (ຜູ້ຮ້ອນຮົນແລ້ວ), ອຸດໂຕ (ຜູ້ກ່າວແລ້ວ), ວິວິດໂຕ (ຜູ້ສະຫງັດແລ້ວ), ສິດໂຕ (ຜູ້ຫົດສົງແລ້ວ). ຄວນປະກອບທາດອື່ນໆ ແມ້ເຫຼົ່ານີ້ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ.

---

၅၈၁, ၆၁၆. တရာဒီဟိ ဣဏ္ဏော.

໕໘໑, ໖໑໖. ຫຼັງຈາກ ຕະຣະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ (iṇṇa).

---

တရဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ ဣဏ္ဏာဒေသော ဟောတိ, အန္တော စ ဗျဉ္ဇနော နော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ ຕະຣະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ (iṇṇa), ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ.

---

တရတီတိ တိဏ္ဏော, ဥတ္တရတီတိ ဥတ္တိဏ္ဏော, သံပူရတီတိ သမ္ပုဏ္ဏော, တုရတီတိ တုဏ္ဏော, ပရိဇီရတီတိ ပရိဇိဏ္ဏော, အာကိရတီတိ အာကိဏ္ဏော.

ຍ່ອມຂ້າມ (ຕະຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕິນໂນ (ຜູ້ຂ້າມແລ້ວ), ຍ່ອມຂ້າມຂຶ້ນ (ອຸດຕະຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອຸດຕິນໂນ (ຜູ້ຂ້າມຂຶ້ນແລ້ວ), ຍ່ອມເຕັມຮອບ (ສັງປູຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັມປຸນໂນ (ຜູ້ເຕັມປ່ຽມແລ້ວ), ຍ່ອມຟ້າວຟັ່ງ (ຕຸຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕຸນໂນ (ຜູ້ຟ້າວຟັ່ງແລ້ວ), ຍ່ອມຊຸດໂຊມຮອບ (ປະຣິຈີຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປະຣິຈິນໂນ (ຜູ້ຊຸດໂຊມແລ້ວ), ຍ່ອມເຮ່ຍຣາຍລົງ (ອາກິຣະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອາກິນໂນ (ຜູ້ເຮ່ຍຣາຍແລ້ວ/ເກື່ອນກາດແລ້ວ).

---

၅၈၂, ၆၃၁. ဘိဒါဒိတော [Pg.274] ဣန္န အန္န ဤဏာဝါ.

໕໘໒, ໖໓໑. ຫຼັງຈາກ ພິທິ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ (inna), ອັນນະ (anna) ແລະ ອີນະ (īṇa) ບາງເທື່ອ.

---

ဘိဒိဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ ဣန္န အန္န ဤဏာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ, အန္တော စ ဗျဉ္ဇနော နော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ ພິທິ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ອິນນະ, ອັນນະ ແລະ ອີນະ ບາງເທື່ອ, ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ.

---

ဘိန္ဒိတဗ္ဗောတိ ဘိန္နော, ဆိန္ဒီယတီတိ ဆိန္နော, ဥစ္ဆိန္ဒီယိတ္ထာတိ ဥစ္ဆိန္နော, ဒီယတီတိ ဒိန္နော, နိသီဒတီတိ နိသိန္နော, သုဋ္ဌု ဆာဒီယတီတိ သုဆန္နော, ခိဒတီတိ ခိန္နော, ရောဒတီတိ ရုန္နော, ခီဏာ ဇာတိ.

ອັນບຸກຄົນພຶງທຳລາຍ (ພິນທິຕັບໂບ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພິນໂນ (ຜູ້ຖືກທຳລາຍແລ້ວ), ຍ່ອມຖືກຕັດ (ຊິນທິຍະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຊິນໂນ (ຜູ້ຖືກຕັດແລ້ວ), ຍ່ອມຖືກຕັດຂາດ (ອຸດຊິນທິຍິດຖະ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອຸດຊິນໂນ (ຜູ້ຖືກຕັດຂາດແລ້ວ), ຍ່ອມຖືກໃຫ້ (ທິຍະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທິນໂນ (ຜູ້ອັນບຸກຄົນໃຫ້ແລ້ວ), ຍ່ອມນັ່ງລົງ (ນິສີທະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ນິສິນໂນ (ຜູ້ຈຳນັ່ງແລ້ວ), ຍ່ອມຖືກມຸງບັງຢ່າງດີ (ສຸຕຖຸ ຊາທິຍະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສຸຊັນໂນ (ຜູ້ອັນບຸກຄົນມຸງບັງດີແລ້ວ), ຍ່ອມລຳບາກ (ຂິທະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຂິນໂນ (ຜູ້ລຳບາກແລ້ວ), ຍ່ອມຮ້ອງໄຫ້ (ໂຣທະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຣຸນໂນ (ຜູ້ຮ້ອງໄຫ້ແລ້ວ), ຊາດ (ຊາຕິ) ສິ້ນໄປແລ້ວ (ຂີນາ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဘိဇ္ဇတီတိ ဘိတ္တိ.

ຄຳວ່າ ວາ (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້ ເຊັ່ນ ຍ່ອມແຕກທຳລາຍ (ພິດຊະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພິດຕິ (ຝາ).

---

၅၈၃, ၆၁၇. သုသ ပစ သကတော က္ခ က္ကာ စ.

໕໘໓, ໖໑໗. ຫຼັງຈາກ ສຸສະ, ປະຈະ, ສະກະ ທາດ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ກຂະ (kkha) ແລະ ກກະ (kka) ແດ່.

---

သုသ ပစ သကဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ က္ခက္ကာဒေသာ ဟောန္တိ, အန္တော စ ဗျဉ္ဇနော နော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ ສຸສະ, ປະຈະ, ສະກະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ກຂະ ແລະ ກກະ, ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ.

---

သုဿတီတိ သုက္ခံ, ကဋ္ဌံ, ပစ္စတီတိ ပက္ကံ, ဖလံ. သကတိ သမတ္ထေတိ, ပူဇေတီတိ ဝါ သက္ကော, သုဇမ္ပတိ.

ຍ່ອມແຫ້ງ (ສຸດສະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສຸກຂັງ (ແຫ້ງ), ເຊັ່ນ ກັດຖັງ (ໄມ້ແຫ້ງ); ຍ່ອມສຸກ (ປະຈະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປັກກັງ (ສຸກ), ເຊັ່ນ ຜະລັງ (ໝາກໄມ້ສຸກ). ຍ່ອມອາດ (ສະກະຕິ) ຄື ຍ່ອມສາມາດ (ສະມັດເຖຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັກໂກ, ຫຼື (ວາ) ຍ່ອມບູຊາ (ປູເຊຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັກໂກ, ສຸຊັມປະຕິ (ພຣະອິນ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງນາງສຸຊາດາ).

---

၅၈၄, ၆၁၈. ပက္ကမာဒီဟိ န္တော စ.

໕໘໔, ໖໑໘. ຫຼັງຈາກ ປັກກະມະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ນຕະ (nta) ແດ່.

---

ပက္ကမဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ န္တောအာဒေသော ဟောတိ, အန္တော စ နော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກ ປັກກະມະ ທາດ ເປັນຕົ້ນເຫຼົ່ານີ້ ແປງ ຕະ ປັດໄຈ ເປັນ ນຕະ (nta), ແລະ ລຶບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ.

---

ပက္ကမတီတိ [Pg.275] ပက္ကန္တော, ဝိဗ္ဘမတီတိ ဝိဗ္ဘန္တော, သင်္ကန္တော, ခန္တော, သန္တော, ဒန္တော, ဝန္တော.

ຍ່ອມຫຼີກໄປ (ປັກກະມະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປັກກັນໂຕ (ຜູ້ຫຼີກໄປແລ້ວ), ຍ່ອມທ່ອງທ່ຽວໄປ/ສຶກລາເພດ (ວິບພະມະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວິບພັນໂຕ (ຜູ້ສຶກລາເພດແລ້ວ/ຜູ້ຫຼົງໄຫຼແລ້ວ), ສັງກັນໂຕ (ຜູ້ກ້າວລ່ວງແລ້ວ), ຂັນໂຕ (ຜູ້ອົດທົນແລ້ວ), ສັນໂຕ (ຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ), ດັນໂຕ (ຜູ້ຝຶກຝົນແລ້ວ), ວັນໂຕ (ຜູ້ຮາກອອກແລ້ວ/ຜູ້ຄາຍແລ້ວ).

---

စဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? တေဟေဝ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿန္တိ ဟောတိ. အန္တော စ နော ဟောတိ. ကန္တိ, ခန္တိ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ.

ການຖືເອົາ "ຈ" (ca) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ການແປງປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຫຼັງຈາກທາດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນ "ນິ" (nti) ແລະລຶບພະຍັນຊະນະທ້າຍທາດ. ເຊັ່ນ: ກັນຕິ (ຄວາມພໍໃຈ), ຂັນຕິ (ຄວາມອົດທົນ). ໃນບ່ອນທັງປວງກໍມີນັຍຢ່າງນີ້.

---

၅၈၅, ၆၁၉. ဇနာဒီနမာ တိမှိ စ.

໕໘໕, ໖໑໙. ມີການແປງເປັນ "ອາ" (ā) ຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຊນ" (jana) ເປັນຕົ້ນ ແລະເມື່ອປັດໄຈ "ຕິ" (ti) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဇနဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တဿ ဗျဉ္ဇနဿ အာတ္တံ ဟောတိ တပစ္စယေ ပရေ, တိမှိ စ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຫຼືປັດໄຈ "ຕິ" (ti) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ພະຍັນຊະນະທ້າຍຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຊນ" (jana) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ອາ" (ā).

---

အဇနီတိ ဇာတော, ဇနနံ ဇာတိ.

ເກີດແລ້ວ (ອຊນີ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ເກີດແລ້ວ (ຊາໂຕ); ຄວາມເກີດ (ຊນນໍ) ຊື່ວ່າ ຊາດ (ຊາຕິ).

---

တိမှီတိ ကိမတ္ထံ? အညသ္မိမ္ပိ ပစ္စယေ ပရေ အာကာရနိဝတ္တနတ္ထံ. ဇနိတွာ, ဇနိတာ, ဇနိတုံ, ဇနိတဗ္ဗံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຄຳວ່າ "ຕິມຫິ" (ເມື່ອປັດໄຈ ຕິ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມການແປງເປັນ ອາ (ā) ເມື່ອມີປັດໄຈອື່ນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ. ເຊັ່ນ: ຊນິຕວາ (ເກີດແລ້ວ), ຊນິຕາ (ຜູ້ເກີດ), ຊນິຕຸງ (ເພື່ອເກີດ), ຊນິຕັບພັງ (ຄວນເກີດ) ເປັນຕົ້ນ.

---

၅၈၆, ၆၀၀. ဂမ ခန ဟန ရမာဒီနမန္တော.

໕໘໖, ໖໐໐. ລຶບພະຍັນຊະນະທ້າຍຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຄມ" (gama), "ຂນ" (khana), "ຫນ" (hana) ແລະ "ຣມຸ" (ramu) ເປັນຕົ້ນ.

---

ဂမ ခန ဟန ရမုဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တော ဗျဉ္ဇနော နော ဟောတိ ဝါ တပစ္စယေ ပရေ တိမှိ စ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຫຼືປັດໄຈ "ຕິ" (ti) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ພະຍັນຊະນະທ້າຍຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຄມ" (gama), "ຂນ" (khana), "ຫນ" (hana) ແລະ "ຣມຸ" (ramu) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມຖືກລຶບບາງເທື່ອ.

---

သုန္ဒရံ နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆတီတိ သုဂတော. သုန္ဒရံ နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆတီတိ သုဂတိ, ခတံ, ခတိ. ဥပဟတံ, ဥပဟတိ. ရတော, ရတိ, မတော, မတိ.

ໄປສູ່ພຣະນິພພານອັນດີງາມ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຣະສຸຄົດ (ສຸຄະໂຕ). ການໄປສູ່ພຣະນິພພານອັນດີງາມ ຊື່ວ່າ ສຸຄະຕິ (ສຸຄະຕິ), ຂຸດແລ້ວ (ຂະຕັງ), ການຂຸດ (ຂະຕິ). ຖືກບຽດບຽນແລ້ວ (ອຸປະຫະຕັງ), ການບຽດບຽນ (ອຸປະຫະຕິ). ຍິນດີແລ້ວ (ຣະໂຕ), ຄວາມຍິນດີ (ຣະຕິ), ຮູ້ແລ້ວ (ມະໂຕ), ຄວາມຮູ້ (ມະຕິ).

---

ဝါတိ [Pg.276] ကိမတ္ထံ? ရမတော, ရမတိ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການຍົກເວັ້ນໃນອຸທາຫອນເຫຼົ່ານີ້ ເຊັ່ນ: ຣະມະໂຕ (ຜູ້ຍິນດີ), ຣະມະຕິ (ຄວາມຍິນດີ).

---

၅၈၇, ၆၃၂. ရကာရော စ.

໕໘໗, ໖໓໒. ແລະລຶບອັກສອນ "ຣ" (ra) ດ້ວຍ.

---

ရကာရော စ ဓာတူနမန္တဘူတော နော ဟောတိ တပစ္စယေ, ပရေ တိမှိ စ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຫຼືປັດໄຈ "ຕິ" (ti) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນ "ຣ" (ra) ທີ່ຢູ່ທ້າຍທາດ ຍ່ອມຖືກລຶບ.

---

ပကာရေန ကရီယတီတိ ပကတော, ပဌမံ ကရီယတီတိ ပကတိ, ဝိသရီယတီတိ ဝိသတော, ဝိသတိ.

ອັນເຂົາເຮັດໂດຍປະການ ຊື່ວ່າ ປະກົດ (ປະຄະໂຕ); ອັນເຂົາເຮັດກ່ອນ ຊື່ວ່າ ປົກກະຕິ (ປະກະຕິ); ແຜ່ໄປແລ້ວ ຊື່ວ່າ ວິສະຕະ (ວິສະໂຕ), ຄວາມແຜ່ໄປ (ວິສະຕິ).

---

၅၈၈, ၆၂၀. ဌာပါနမိ ဤ စ.

໕໘໘, ໖໒໐. ມີການແປງເປັນ "ອິ" (i) ແລະ "ອີ" (ī) ຂອງທາດ "ຖາ" (ṭhā) ແລະ "ປາ" (pā).

---

ဌာ ပါဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ အန္တဿ အာကာရဿ ဣကာရ ဤကာရာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ တပစ္စယေ ပရေ, တိမှိ စ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຫຼືປັດໄຈ "ຕິ" (ti) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນ "ອາ" (ā) ທີ່ຢູ່ທ້າຍຂອງທາດ "ຖາ" (ṭhā) ແລະ "ປາ" (pā) ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມແປງເປັນ "ອິ" (i) ແລະ "ອີ" (ī) ຕາມລຳດັບ.

---

ယတြ ဌိတော, ဌိတိ, ပီတော, ပီတိ.

ໃນບ່ອນໃດ ຕັ້ງຢູ່ແລ້ວ (ຖິໂຕ), ຄວາມຕັ້ງຢູ່ (ຖິຕິ); ດື່ມແລ້ວ (ປີໂຕ), ຄວາມດື່ມ (ປີຕິ).

---

၅၈၉, ၆၂၁. ဟန္တေဟိ ဟော ဟဿ ဠော ဝါ အဒဟနဟာနံ.

໕໘໙, ໖໒໑. ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ "ຫ" (ha) ເປັນທ້າຍ, ປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຍ່ອມແປງເປັນ "ຫ" (ha) ບາງເທື່ອ, ແລະ "ຫ" (ha) ທີ່ຢູ່ທ້າຍທາດ ຍ່ອມແປງເປັນ "ຬ" (ḷa), ຍົກເວັ້ນທາດ "ທຫ" (daha) ແລະ "ນຫ" (naha).

---

ဟကာရန္တေဟိ ဓာတူဟိ တပစ္စယဿ ဟကာရာဒေသော ဟောတိ, ဟကာရဿ ဓာတွန္တဿ ဠော ဟောတိ ဝါ အဒဟနဟာနံ.

ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີອັກສອນ "ຫ" (ha) ເປັນທ້າຍ, ປັດໄຈ "ຕ" (ta) ຍ່ອມແປງເປັນ "ຫ" (ha) ບາງເທື່ອ, ແລະອັກສອນ "ຫ" (ha) ທີ່ຢູ່ທ້າຍທາດ ຍ່ອມແປງເປັນ "ຬ" (ḷa), ຍົກເວັ້ນທາດ "ທຫ" (daha) ແລະ "ນຫ" (naha).

---

အာရုဟိတ္ထာတိ အာရုဠှော. ဂါဠှော, ဗာဠှော. မူဠော.

ຂຶ້ນໄປແລ້ວ (ອາຣຸຫິຕຖະ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຂຶ້ນໄປແລ້ວ (ອາຣຸຬໂຫ); ແໜ້ນໜາ (ຄາຬໂຫ); ແຮງກ້າ (ພາຬໂຫ); ຫຼົງໄຫຼແລ້ວ (ມູຬໂຫ).

---

အဒဟနဟာနမိတိ [Pg.277] ကိမတ္ထံ? ဒယှတီတိ ဒဍ္ဎော, သံသုဋ္ဌု နယှတီတိ သန္နဒ္ဓေါ.

ຄຳວ່າ "ອທຫນຫານັງ" (ຍົກເວັ້ນ ທຫ ແລະ ນຫ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ໃນທາດ "ທຫ" (daha) ແລະ "ນຫ" (naha) ເຊັ່ນ: ຖືກເຜົາແລ້ວ (ທັຍຫະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຖືກເຜົາແລ້ວ (ທັທໂທ); ຜູກໄວ້ດີແລ້ວ (ສັງສຸຕຖຸ ນັຍຫະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຜູກໄວ້ດີແລ້ວ (ສັນນັດໂທ).

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ တတိယော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີສາມ ໃນກິດພິທານະກັນ.

---

စတုတ္ထကဏ္ဍ

ກັນທີສີ່

---

၅၉၀, ၅၇၉. ဏမှိရန္ဇဿ ဇော ဘာဝကရဏေသု.

໕໙໐, ໕໗໙. In ພາວະສາທະນະ ແລະກະຣະນະສາທະນະ, ເມື່ອປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງ "ຣັນຊະ" (ranja) ເປັນ "ຊ" (ja).

---

ဏမှိ ပစ္စယေ ပရေ ရန္ဇဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တဘူတဿ န္ဇကာရဿ ဇောအာဒေသော ဟောတိ ဘာဝကရဏေသု.

ເມື່ອປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນ "ຎຊ" (ñja) ທີ່ຢູ່ທ້າຍຂອງທາດ "ຣັນຊະ" (ranja) ນີ້ ຍ່ອມແປງເປັນ "ຊ" (ja) ໃນພາວະສາທະນະ ແລະກະຣະນະສາທະນະ.

---

ရဉ္ဇနံ ရာဂေါ, ရန္ဇန္တိ ဧတေနာတိ ရာဂေါ.

ຄວາມຍ້ອມໃຈ ຊື່ວ່າ ຣາຄະ (ຣາໂຄ), ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມຍ້ອມໃຈດ້ວຍທຳນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຣາຄະ (ຣາໂຄ).

---

ဘာဝကရဏေသူတိ ကိမတ္ထံ? ရန္ဇတီတိ ရင်္ဂေါ.

ຄຳວ່າ "ພາວະກະຣະເນສຸ" (ໃນພາວະສາທະນະ ແລະກະຣະນະສາທະນະ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມວິທີນີ້ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ແມ່ນພາວະສາທະນະ ແລະກະຣະນະສາທະນະ ເຊັ່ນ: ຍ້ອມຢູ່ (ຣັນຊະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສີຍ້ອມ (ຣັງໂຄ).

---

၅၉၁, ၅၄၄. ဟနဿ ဃာတော.

໕໙໑, ໕໔໔. ແປງທາດ "ຫນ" (hana) ເປັນ "ຄາຕະ" (ghāta).

---

ဟနဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဃာတာဒေသော ဟောတိ ဏမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງທາດ "ຫນ" (hana) ທັງໝົດເປັນ "ຄາຕະ" (ghāta).

---

ဥပဟနတီတိ ဥပဃာတော, ဂါဝေါ ဟနတီတိ ဂေါဃာတကော.

ບຽດບຽນຢູ່ (ອຸປະຫະນະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ບຽດບຽນ (ອຸປະຄາໂຕ); ຂ້າເຊິ່ງງົວທັງຫຼາຍ (ຄາໂວ ຫະນະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຂ້າງົວ (ໂຄຄາຕະໂກ).

---

၅၉၂, ၅၀၃. ဝဓော [Pg.278] ဝါ သဗ္ဗတ္ထ.

໕໙໒, ໕໐໓. ແປງເປັນ "ວະທະ" (vadha) ບາງເທື່ອ ໃນບ່ອນທັງປວງ.

---

ဟနဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဝဓာဒေသော ဟောတိ ဝါ သဗ္ဗတ္ထ ဌာနေသု.

ຍ່ອມແປງທາດ "ຫນ" (hana) ນີ້ເປັນ "ວະທະ" (vadha) ບາງເທື່ອ ໃນບ່ອນທັງປວງ.

---

ဟနတီတိ ဝဓော, ဝဓကော, အဝဓိ, အဟနိ ဝါ.

ຂ້າຢູ່ (ຫະນະຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຂ້າ (ວະໂທ, ວະທະໂກ); ໄດ້ຂ້າແລ້ວ (ອະວະທິ, ອະຫະນິ).

---

၅၉၃, ၅၆၄. အာကာရန္တာနမာယော.

໕໙໓, ໕໖໔. ແປງອັກສອນ "ອາ" (ā) ທີ່ຢູ່ທ້າຍທາດ ໃຫ້ເປັນ "ອາຍະ" (āya).

---

အာကာရန္တာနံ ဓာတူနံ အန္တဿ အာကာရဿ အာယာဒေသော ဟောတိ ဏမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນ "ອາ" (ā) ທີ່ຢູ່ທ້າຍຂອງທາດທີ່ມີ "ອາ" (ā) ເປັນທ້າຍ ຍ່ອມແປງເປັນ "ອາຍະ" (āya).

---

ဒဒါတီတိ ဒါယကော, ဒါနံ ဒါတုံ သီလံ ယဿာတိ ဒါနဒါယီ, မဇ္ဇံ ဒါတုံ သီလံ ယဿာတိ မဇ္ဇဒါယီ, နဂရံ ယာတုံ သီလံ ယဿာတိ နဂရယာယီ.

ໃຫ້ຢູ່ (ທະທາຕິ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ໃຫ້ (ທາຍະໂກ); ຄວາມເປັນຜູ້ໃຫ້ທານເປັນປົກກະຕິຂອງບຸກຄົນໃດ ມີຢູ່ ເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ໃຫ້ທານເປັນປົກກະຕິ (ທານະທາຍີ); ຄວາມເປັນຜູ້ໃຫ້ນ້ຳເມົາເປັນປົກກະຕິຂອງບຸກຄົນໃດ ມີຢູ່ ເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ໃຫ້ນ້ຳເມົາເປັນປົກກະຕິ (ມັດຊະທາຍີ); ຄວາມເປັນຜູ້ໄປສູ່ເມືອງເປັນປົກກະຕິຂອງບຸກຄົນໃດ ມີຢູ່ ເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ໄປສູ່ເມືອງເປັນປົກກະຕິ (ນະຄະຣະຍາຍີ).

---

၅၉၄, ၅၈၂. ပုရ သမုပ ပရီဟိ ကရောတိဿ ခ ခရာ ဝါ တပ္ပစ္စယေသုစ.

໕໙໔, ໕໘໒. ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ແລະປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງທາດ "ກຣະ" (kara) ທີ່ຢູ່ຫຼັງ "ປຸຣະ" (pura), "ສັງ" (saṃ), "ອຸປະ" (upa) ແລະ "ປະຣິ" (pari) ເປັນ "ຂະ" (kha) ແລະ "ຂະຣະ" (khara) ບາງເທື່ອ.

---

ပုရ သံ ဥပ ပရိဣစ္စေတေဟိ ကရောတိဿ ဓာတုဿ ခ ခရာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ တပစ္စယေ ပရေ, ဏမှိ စ.

ເມື່ອປັດໄຈ "ຕ" (ta) ແລະປັດໄຈ "ນ" (ṇa) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງທາດ "ກຣະ" (kara) ທີ່ຢູ່ຫຼັງ "ປຸຣະ" (pura), "ສັງ" (saṃ), "ອຸປະ" (upa) ແລະ "ປະຣິ" (pari) ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ "ຂະ" (kha) ແລະ "ຂະຣະ" (khara) ບາງເທື່ອ.

---

ပုရေ ကရီယတီတိ ပုရက္ခတော, သမ္မာ ကရီယတီတိ သင်္ခတော, ဥပဂန္တွာ ကရီယတီတိ ဥပက္ခတော, ပရိသမန္တတော ကရောတီတိ ပရိက္ခာရော, သံကရီယတီတိ သင်္ခါရော.

ອັນເຂົາເຮັດໄວ້ຂ້າງໜ້າ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຖືກຍົກຍ້ອງໄວ້ຂ້າງໜ້າ (ປຸຣັກຂະໂຕ); ອັນເຂົາເຮັດໄວ້ດີແລ້ວ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັງຂະຕະ (ສັງຂະໂຕ); ເຂົ້າໄປໃກ້ແລ້ວເຮັດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັດຕຽມໄວ້ແລ້ວ (ອຸປັກຂະໂຕ); ຍ່ອມເຮັດໂດຍຮອບ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເຄື່ອງບໍລິຂານ (ປະຣິກຂາໂຣ); ອັນເຂົາປຸງແຕ່ງດີແລ້ວ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັງຂານ (ສັງຂາໂຣ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဥပဂန္တွာ ကရောတီတိ ဥပကာရော.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການຍົກເວັ້ນໃນອຸທາຫອນນີ້ ເຊັ່ນ: ເຂົ້າໄປໃກ້ແລ້ວເຮັດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອຸປະການ (ອຸປະກາໂຣ).

---

၅၉၅, ၆၃၇. တဝေ [Pg.279] တုနာဒီသု ကာ.

໕໙໕, ໖໓໗. ແປງທາດ "ກຣະ" (kara) ເປັນ "ກາ" (kā) ເມື່ອປັດໄຈ "ຕເວ" (tave) ແລະ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

တဝေ တုနဣစ္စေဝမာဒီသု ပစ္စယေသု ကရောတိဿ ဓာတုဿ ကာအာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເມື່ອປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕເວ" (tave) ແລະ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ຍ່ອມແປງທາດ "ກຣະ" (kara) ເປັນ "ກາ" (kā) ບາງເທື່ອ.

---

ကာတဝေ, ကာတုံ, ကတ္တုံ ဝါ, ကာတုန, ကတ္တုန ဝါ.

ເພື່ອເຮັດ (ກາຕເວ, ກາຕຸງ, ກັດຕຸງ ບາງເທື່ອ); ເຮັດແລ້ວ (ກາຕຸນາ, ກັດຕຸນາ ບາງເທື່ອ).

---

၅၉၆, ၅၅၁. ဂမ ခန ဟနာဒီနံ တုံ တဗ္ဗာဒီသု န.

໕໙໖, ໕໕໑. ແປງພະຍັນຊະນະທ້າຍຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຄມ" (gama), "ຂນ" (khana), "ຫນ" (hana) ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ນ" (na) ເມື່ອປັດໄຈ "ຕຸງ" (tuṃ) ແລະ "ຕັບພະ" (tabba) ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂမ ခန ဟနဣစ္စေဝမာဒီနံ ဓာတူနံ အန္တဿ နကာရော ဟောတိ ဝါ တုံ တဗ္ဗာဒီသု ပစ္စယေသု.

ເມື່ອປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕຸງ" (tuṃ) ແລະ "ຕັບພະ" (tabba) ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ພະຍັນຊະນະທ້າຍຂອງທາດທັງຫຼາຍມີ "ຄມ" (gama), "ຂນ" (khana), "ຫນ" (hana) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ນ" (na) ບາງເທື່ອ.

---

ဂန္တုံ, ဂမိတုံ, ဂန္တဗ္ဗံ, ဂမိတဗ္ဗံ. ခန္တုံ. ခနိတုံ, ခန္တဗ္ဗံ, ခနိတဗ္ဗံ. ဟန္တုံ, ဟနိတုံ, ဟန္တဗ္ဗံ. ဟနိတဗ္ဗံ. မန္တုံ, မနိတုံ, မန္တဗ္ဗံ, မနိတဗ္ဗံ.

ເພື່ອໄປ (ຄັນຕຸງ, ຄະມິຕຸງ), ຄວນໄປ (ຄັນຕັບພັງ, ຄະມິຕັບພັງ). ເພື່ອຂຸດ (ຂັນຕຸງ, ຂະນິຕຸງ), ຄວນຂຸດ (ຂັນຕັບພັງ, ຂະນິຕັບພັງ). ເພື່ອຂ້າ (ຫັນຕຸງ, ຫະນິຕຸງ), ຄວນຂ້າ (ຫັນຕັບພັງ, ຫະນິຕັບພັງ). ເພື່ອຮູ້ (ມັນຕຸງ, ມະນິຕຸງ), ຄວນຮູ້ (ມັນຕັບພັງ, ມະນິຕັບພັງ).

---

အာဒိဂ္ဂဟဏံ ကိမတ္ထံ? တုနဂ္ဂဟဏတ္ထံ. ဂန္တုန, ခန္တုန, ဟန္တုန, မန္တုန.

ການຖືເອົາ "ອາທິ" (ເປັນຕົ້ນ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຖືເອົາປັດໄຈ "ຕຸນາ" (tuna). ເຊັ່ນ: ຄັນຕຸນາ (ໄປແລ້ວ), ຂັນຕຸນາ (ຂຸດແລ້ວ), ຫັນຕຸນາ (ຂ້າແລ້ວ), ມັນຕຸນາ (ຮູ້ແລ້ວ).

---

၅၉၇, ၆၄၁. သဗ္ဗေဟိ တုနာဒီနံ ယော.

໕໙໗, ໖໔໑. ແປງປັດໄຈ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ເປັນ "ຍ" (ya).

---

သဗ္ဗေဟိ ဓာတူဟိ တုနာဒီနံ ပစ္စယာနံ ယကာရာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ເມື່ອຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ຍ" (ya) ບາງເທື່ອ.

---

အဘိဝန္ဒိယ, အဘိဝန္ဒိတွာ, ဩဟာယ, ဩဟိတွာ, ဥပနီယ, ဥပနေတွာ, ပဿိယ, ပဿိတွာ, ဥဒ္ဒိဿ, ဥဒ္ဒိသိတွာ, အာဒါယ, အာဒိယိတွာ.

ໄຫວ້ດີແລ້ວ (ອະພິວັນທິຍະ, ອະພິວັນທິຕວາ); ລະແລ້ວ (ໂອຫາຍະ, ໂອຫິຕວາ); ນຳເຂົ້າໄປແລ້ວ (ອຸປະນີຍະ, ອຸປະເນຕວາ); ເຫັນແລ້ວ (pັດສິຍະ, pັດສິຕວາ); ເຈາະຈົງແລ້ວ (ອຸດທິສສະ, ອຸດທິສິຕວາ); ຖືເອົາແລ້ວ (ອາທາຍະ, ອາທິຍິຕວາ).

---

၅၉၈, ၆၄၃. စနန္တေဟိ [Pg.280] ရစ္စံ.

໕໙໘, ໖໔໓. ແປງປັດໄຈ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ "ຈ" (ca) ແລະ "ນ" (na) ເປັນທ້າຍ ເປັນ "ຣັດຈະ" (racca).

---

စကာရနကာရန္တေဟိ ဓာတူဟိ တုနာဒီနံ ပစ္စယာနံ ရစ္စာဒေသော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີອັກສອນ "ຈ" (ca) ແລະອັກສອນ "ນ" (na) ເປັນທ້າຍ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ຣັດຈະ" (racca) ບາງເທື່ອ.

---

ဝိဝိစ္စ, အာဟစ္စ, ဥဟစ္စ.

ສະຫງັດແລ້ວ (ວິວິດຈະ), ກະທົບແລ້ວ (ອາຫັດຈະ), ຖອນຂຶ້ນແລ້ວ (ອຸຫັດຈະ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဟန္တွာ.

ຄຳວ່າ "ວາ" (ບາງເທື່ອ) ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອໃຫ້ມີການຍົກເວັ້ນໃນອຸທາຫອນນີ້ ເຊັ່ນ: ຫັນຕວາ (ຂ້າແລ້ວ).

---

၅၉၉, ၆၄၄. ဒိသာ သွာန သွာန္တလောပေါ စ.

໕໙໙, ໖໔໔. ຫຼັງຈາກທາດ "ທິສະ" (disa), ແປງປັດໄຈ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ເປັນ "ສວານະ" (svāna) ແລະ "ສວາ" (svā) ແລະລຶບພະຍັນຊະນະທ້າຍທາດດ້ວຍ.

---

ဒိသဣစ္စေတာယ ဓာတုယာ တုနာဒီနံ ပစ္စယာနံ သွာနသွာဒေသာ ဟောန္တိ, အန္တလောပေါ စ.

ຫຼັງຈາກທາດ "ທິສະ" (disa) ນີ້, ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ສວານະ" (svāna) ແລະ "ສວາ" (svā) ແລະລຶບພະຍັນຊະນະທ້າຍທາດດ້ວຍ.

---

ဒိသွာန, ဒိသွာ.

ເຫັນແລ້ວ (ທິສວານະ, ทິສວາ).

---

၆၀၀, ၆၄၅. မ ဟ ဒ ဘေဟိ မ္မ ယှ ဇ္ဇ ဗ္ဘ ဒ္ဓါ စ.

໖໐໐, ໖໔໕. ແລະຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ "ມ" (ma), "ຫ" (ha), "ທ" (da), "ພ" (bha) ເປັນທ້າຍ, ຍ່ອມແປງເປັນ "ມມະ" (mma), "ຍຫະ" (yha), "ດຈະ" (jja), "ພພະ" (bbha), "ດທະ" (ddha) ດ້ວຍ.

---

မ ဟ ဒ ဘ ဣစ္စေဝမန္တေဟိ ဓာတူဟိ တုနာဒီနံ ပစ္စယာနံ မ္မ ယှ ဇ္ဇ ဗ္ဘ ဒ္ဓါ အာဒေသာ ဟောန္တိ ဝါ အန္တလောပေါ စ.

ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ "ມ" (ma), "ຫ" (ha), "ທ" (da), "ພ" (bha) ເປັນທ້າຍເຫຼົ່ານີ້, ປັດໄຈທັງຫຼາຍມີ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມແປງເປັນ "ມມະ" (mma), "ຍຫະ" (yha), "ດຈະ" (jja), "ພພະ" (bbha), "ດທະ" (ddha) ບາງເທື່ອ ແລະລຶບພະຍັນຊະນະທ້າຍທາດດ້ວຍ.

---

အာဂမ္မ, အာဂမိတွာ, ဩက္ကမ္မ. ဩက္ကမိတွာ, ပဂ္ဂယှ, ပဂ္ဂဏှိတွာ, ဥပ္ပဇ္ဇ, ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ, အာရဗ္ဘ, အာရဘိတွာ, အာရဒ္ဓ, အာရဘိတွာ.

ມາແລ້ວ (ອາກັມມະ, ອະຄະມິຕວາ); ກ້າວລົງແລ້ວ (ອົກກັມມະ, ອົກກະມິຕວາ); ປະຄອງໄວ້ແລ້ວ (ປັກຄັຍຫະ, ປັກຄັນຫິຕວາ); ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ (ອຸບປັດຈະ, ອຸບປັດຊິຕວາ); ປາຣົບແລ້ວ (ອາຣັບພະ, ອາຣະພິຕວາ); ບັນລຸແລ້ວ (ອາຣັດທະ, ອາຣະພິຕວາ).

---

၆၀၁, ၃၃၄. တဒ္ဓိတသမာသကိတကာ [Pg.281] နာမံ ဝါ’ တဝေ တုနာဒီသု စ.

໖໐໑, ໓໓໔. ຕັດທິດ, ສະມາດ ແລະກິດຕະກະ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນນາມ ບາງເທື່ອ, ຍົກເວັ້ນປັດໄຈ "ຕເວ" (tave) ແລະ "ຕຸນາ" (tuna) ເປັນຕົ້ນ.

---

တဒ္ဓိတသမာသကိတကဣစ္စေဝမန္တာ သဒ္ဒါနာမံဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ တဝေ တုန တွာန တွာဒိပစ္စယန္တေ ဝဇ္ဇေတွာ.

ສັບທັງຫຼາຍທີ່ມີ ຕັດທິດ, ສະມາດ ແລະກິດຕະກະ ເປັນທ້າຍ ພຶງເຫັນວ່າເປັນນາມຢ່າງດຽວ, ຍົກເວັ້ນສັບທີ່ມີປັດໄຈ "ຕເວ" (tave), "ຕຸນາ" (tuna), "ຕວານະ" (tvāna), "ຕວາ" (tvā) ເປັນຕົ້ນ ເປັນທີ່ສຸດ.

---

ဝါသိဋ္ဌော, ပတ္တဓမ္မော, ကုမ္ဘကာရော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ວາສິດໂຖ (ພຣະວາສິດຖະ), ປັດຕະທັມໂມ (ຜູ້ບັນລຸທັມ), ກຸມພະກາໂຣ (ຊ່າງໝໍ້) ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၀၂, ၆. ဒုမှိ ဂရု.

໖໐໒, ໖. ເມື່ອມີອັກສອນສອງຕົວ (ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ), ອັກສອນເບື້ອງໜ້າເປັນຄະລຸ.

---

ဒုမှိ အက္ခရေ ယော ပုဗ္ဗော အက္ခရော, သော ဂရုကောဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ເມື່ອມີອັກສອນສອງຕົວຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ອັກສອນຕົວທີ່ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ພຶງຊາບວ່າເປັນຄະລຸແທ້.

---

ဘိတွာ, ဆိတွာ, ဒတွာ, ဟုတွာ.

ພິຕວາ (ທຳລາຍແລ້ວ), ສິຕວາ (ຕັດແລ້ວ), ທັຕວາ (ໃຫ້ແລ້ວ), ຫຸຕວາ (ເປັນແລ້ວ).

---

၆၀၃, ၇. ဒီဃော စ.

໖໐໓, ໗. ແລະສະຣະສຽງຍາວ (ກໍເປັນຄະລຸ).

---

ဒီဃော စ သရော ဂရုကောဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ແລະສະຣະສຽງຍາວ ກໍພຶງຊາບວ່າເປັນຄະລຸແທ້.

---

အာဟာရော, နဒီ, ဝဓူ, တေ ဓမ္မာ, ဩပနယိကော.

ອາຫາໂຣ (ອາຫານ), ນະທີ (ແມ່ນ້ຳ), ວະທູ (ຍິງສາວ), ເຕ ທັມມາ (ທັມທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ), ໂອປະນາຍິໂກ (ຄວນນ້ອມເຂົ້າມາ).

---

၆၀၄, ၆၈၄. အက္ခရေဟိ ကာရ.

໖໐໔, ໖໘໔. ລົງ ກາຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກອັກສອນ.

---

အက္ခရတ္ထေဟိ အက္ခရာဘိဓေယျေဟိ ကာရပစ္စယော ဟောတိ ပယောဂေ သတိ.

ເມື່ອມີການປະກອບໃຊ້, ລົງ ກາຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກສັບທີ່ມີອັດຖະແຫ່ງອັກສອນ ທີ່ສະແດງເຖິງຕົວອັກສອນ.

---

အ ဧဝ အကာရော, အာ ဧဝ အာကာရော, ယ ဧဝ ယကာရော.

ອະ ນັ້ນເອງ ເປັນ ອະກາຣະ, ອາ ນັ້ນເອງ ເປັນ ອາກາຣະ, ຍະ ນັ້ນເອງ ເປັນ ຍະກາຣະ.

---

၆၀၅, ၆၄၇. ယထာဂမမိကာရော[Pg.282].

໖໐໕, ໖໔໗. ລົງ ອິ ອັກສອນ ເປັນອາຄົມຕາມສົມຄວນ.

---

ယထာဂမံ သဗ္ဗဓာတူဟိ သဗ္ဗပစ္စယေသု ဣကာရာဂမော ဟောတိ.

ລົງ ອິ ອັກສອນອາຄົມ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ ເມື່ອມີປັດໄຈທັງປວງເບື້ອງຫຼັງ ຕາມສົມຄວນ.

---

ကာရိယံ, ဘဝိတဗ္ဗံ, ဇနိတဗ္ဗံ, ဝိဒိတဗ္ဗံ, ကရိတွာ, ဣစ္ဆိတံ.

ກາຣິຍັງ (ພຶງເຮັດ), ພະວິດຕັບພັງ (ຄວນເປັນ), ຊະນິດຕັບພັງ (ຄວນເກີດ), ວິດຕັບພັງ (ຄວນຮູ້), ກະຣິຕວາ (ເຮັດແລ້ວ), ອິດສິຕັງ (ປາດຖະໜາແລ້ວ).

---

၆၀၆, ၆၄၂. ဒဓန္တတော ယော ကွစိ.

໖໐໖, ໖໔໒. ລົງ ຍະ ອາຄົມ ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ທະ ແລະ ທະ ເປັນທີ່ສຸດ ບາງເທື່ອ.

---

ဒကာရဓကာရန္တာယ ဓာတုယာ ယထာဂမံ ယကာရာဂမော ဟောတိ ကွစိ တုနာဒီသု ပစ္စယေသု.

ລົງ ຍະ ອັກສອນອາຄົມ ຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີ ທະ ອັກສອນ ແລະ ທະ ອັກສອນ ເປັນທີ່ສຸດ ເມື່ອມີ ຕຸນາ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນເບື້ອງຫຼັງ ບາງເທື່ອ ຕາມສົມຄວນ.

---

ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ, ဓမ္မံ ဗုဇ္ဈိတွာ.

ພຸດໂທ ໂລເກ ອຸບປັດຊິຕວາ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າສະເດັດອຸບັດຂຶ້ນແລ້ວໃນໂລກ), ທັມມັງ ພຸດຊິຕວາ (ຕັດສະຮູ້ທັມແລ້ວ).

---

ဒဓန္တတောတိ ကိမတ္ထံ? လဘိတွာ.

ບົດວ່າ "ທະທັນຕະໂຕ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ລັພິຕວາ (ໄດ້ແລ້ວ).

---

ကွစီတိ ကိမတ္ထံ? ဥပ္ပာဒေတွာ.

ບົດວ່າ "...ຄວະຈິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນ ເຊັ່ນ: ອຸບປາເທຕວາ (ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ).

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ စတုတ္ထော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ 4 ໃນກິດພิທານະກັນ.

---

ပဉ္စမကဏ္ဍ

ກັນທີ 5

---

၆၀၇, ၅၇၈. နိဂ္ဂဟိတ သံယောဂါဒိနော.

໖໐໗, ໕໗໘. ແປງ ນະ ອັກສອນ ທີ່ຢູ່ຕົ້ນສັງໂຍກ ເປັນນິກຄະຫິດ.

---

သံယောဂါဒိဘူတော နကာရော နိဂ္ဂဟိတမာပဇ္ဇတေ.

ນະ ອັກສອນ ທີ່ຢູ່ຕົ້ນສັງໂຍກ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນນິກຄະຫິດ.

---

ရင်္ဂေါ, ဘင်္ဂေါ, သင်္ဂေါ.

ຣັງໂກ (ສະຖານທີ່ຟ້ອນລຳ), ພັນໂກ (ຄວາມແຕກທຳລາຍ), ສັນໂກ (ຄວາມຂ້ອງຢູ່).

---

၆၀၈, ၆၂၃. သဗ္ဗတ္ထ [Pg.283] ဂေ ဂီ.

໖໐໘, ໖໒໓. ແປງ ເຄ ທາດ ເປັນ ຄີ ໃນທີ່ທັງປວງ.

---

ဂေဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဂီအာဒေသော ဟောတိ သဗ္ဗတ္ထ ဌာနေ.

ການແປງເປັນ ຄີ ແຫ່ງ ເຄ ທາດນີ້ ຍ່ອມມີໃນທີ່ທັງປວງ.

---

ဂီတံ ဂါယတိ.

ຄີຕັງ ຄາຍະຕິ (ຍ່ອມຂັບຮ້ອງ ເຊິ່ງເພງຂັບຮ້ອງ).

---

၆၀၉, ၄၈၄. သဒဿ သီဒတ္တံ.

໖໐໙, ໔໘໔. ແປງ ສະທະ ທາດ ເປັນ ສີທະ.

---

သဒဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သီဒါဒေသော ဟောတိ သဗ္ဗတ္ထ ဌာနေ.

ການແປງເປັນ ສີທະ ແຫ່ງ ສະທະ ທາດນີ້ ຍ່ອມມີໃນທີ່ທັງປວງ.

---

နိသိန္နော, နိသီဒတိ.

ນິສິນໂນ (ນັ່ງແລ້ວ), ນິສີທະຕິ (ຍ່ອມນັ່ງ).

---

၆၁၀, ၆၂၇. ယဇဿ သရဿိ ဋ္ဌေ.

໖໑໐, ໖໒໗. ແປງສະຣະແຫ່ງ ຍະຊະ ທາດ ເປັນ ອິ ເມື່ອມີ ດຖະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ယဇဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သရဿ ဣကာရာဒေသော ဟောတိ ဋ္ဌေ ပရေ.

ການແປງສະຣະແຫ່ງ ຍະຊະ ທາດນີ້ ເປັນ ອິ ຍ່ອມມີ ເມື່ອມີ ດຖະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ယိဋ္ဌော, ယိဋ္ဌာ.

ຍິດໂຖ, ຍິດຖາ (ບູຊາແລ້ວ).

---

ဋ္ဌေတိ ကိမတ္ထံ? ယဇနံ.

ບົດວ່າ "ດເຖ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ຍະຊະນັງ (ການບູຊາ).

---

၆၁၁, ၆၀၈. ဟစတုတ္ထာနမန္တာနံ ဒေါ ဓေ.

໖໑໑, ໖໐໘. ແປງ ຫະ ແລະ ອັກສອນຕົວທີ 4 ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ເປັນ ທະ ເມື່ອມີ ທະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဟစတုတ္ထာနံ ဓာတွန္တာနံ ဒေါ အာဒေသော ဟောတိ ဓေ ပရေ.

ການແປງ ຫະ ອັກສອນ ແລະ ອັກສອນຕົວທີ 4 ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ເປັນ ທະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອມີ ທະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သန္နဒ္ဓေါ, ကုဒ္ဓေါ, ယုဒ္ဓေါ, သိဒ္ဓေါ, လဒ္ဓေါ, အာရဒ္ဓေါ.

ສັນນັດໂທ (ຜູກສອດແລ້ວ), ຄຸດໂທ (ໂກດແລ້ວ), ຍຸດໂທ (ຮົບແລ້ວ), ສິດໂທ (ສຳເລັດແລ້ວ), ລັດໂທ (ໄດ້ແລ້ວ), ອາຣັດໂທ (ປາຣົບແລ້ວ).

---

၆၁၂, ၆၁၅. ဍော [Pg.284] ဎကာရေ.

໖໑໒, ໖໑໕. ແປງ (ຫະ ແລະ ອັກສອນຕົວທີ 4 ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ) ເປັນ ດະ ເມື່ອມີ ດຫະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဟစတုတ္ထာနံ ဓာတွန္တာနံ ဍော အာဒေသော ဟောတိ ဎကာရေ ပရေ.

ການແປງ ຫະ ອັກສອນ ແລະ ອັກສອນຕົວທີ 4 ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ເປັນ ດະ ຍ່ອມມີ ເມື່ອມີ ດຫະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဒယှတီတိ ဒဍ္ဎော, ဝဍ္ဎတီတိ ဝုဍ္ဎော.

ໄໝ้ຢູ່ ເຫດນັ້ນຊື່ວ່າ ທັດໂທ (ຜູ້ຖືກໄໝ້ແລ້ວ), ຈະເລີນຢູ່ ເຫດນັ້ນຊື່ວ່າ ວຸດໂທ (ຜູ້ຈະເລີນແລ້ວ/ຜູ້ເຖົ້າ).

---

ဎကာရေတိ ကိမတ္ထံ? ဒါဟော.

ບົດວ່າ "ດຫະກາເຣ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ທາໂຮ (ຄວາມຮ້ອນ/ຄວາມໄໝ້).

---

၆၁၃, ၅၈၃. ဂဟဿ ဃရ ဏေ ဝါ.

໖໑໓, ໕໘໓. ແປງ ຄະຫະ ທາດ ເປັນ ຄະຣະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ ນະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဂဟဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ သဗ္ဗဿ ဃရာဒေသော ဟောတိ ဝါ ဏပစ္စယေ ပရေ.

ການແປງ ຄະຫະ ທາດນີ້ທັງໝົດ ເປັນ ຄະຣະ ຍ່ອມມີ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ ນະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဃရံ, ဃရာနိ.

ຄະຣັງ (ເຮືອນ), ຄະຣານິ (ເຮືອນທັງຫຼາຍ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဂါဟော.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ຄາໂຮ (ການຈັບ/ການຖືເອົາ).

---

၆၁၄, ၅၈၁. ဒဟဿ ဒေါ ဠံ.

໖໑໔, ໕໘໑. ແປງ ທະ ອັກສອນ ແຫ່ງ ທະຫະ ທາດ ເປັນ ລະ.

---

ဒဟဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဒကာရော ဠတ္တမာပဇ္ဇတေ ဝါ ဏပစ္စယေ ပရေ.

ທະ ອັກສອນ ແຫ່ງ ທະຫະ ທາດນີ້ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ລະ ບາງເທື່ອ ເມື່ອມີ ນະ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပရိဒဟနံ ပရိဠာဟော.

ປະຣິທະຫະນັງ (ຄວາມເຜົາໄໝ້ຮອບ), ປະຣິລາໂຮ (ຄວາມຮ້ອນຮົນຮອບ).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ပရိဒါဟော.

ບົດວ່າ "ວາ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ປະຣິທາໂຮ (ຄວາມຮ້ອນຮົນຮອບ).

---

၆၁၅, ၅၈၆. ဓာတွန္တဿ လောပေါ ကွိမှိ.

໖໑໕, ໕໘໖. ລົບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ ເມື່ອມີ ຄວິ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဓာတွန္တဿ ဗျဉ္ဇနဿ လောပေါ ဟောတိ ကွိမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ການລົບພະຍັນຊະນະທີ່ສຸດທາດ ຍ່ອມມີ ເມື່ອມີ ຄວິ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဘုဇေန [Pg.285] ဂစ္ဆတီတိ, ဘုဇဂေါ. ဥရေန ဂစ္ဆတီတိ ဥရဂေါ, တုရဂေါ, သင်္ခေါ.

ໄປດ້ວຍຂະໜົງ (ຄົດງໍ) ເຫດນັ້ນຊື່ວ່າ ພຸຊະໂກ (ງູ), ໄປດ້ວຍເອິກ ເຫດນັ້ນຊື່ວ່າ ອຸຣະໂກ (ງູ), ຕຸຣະໂກ (ມ້າ), ສັງໂຂ (ຫອຍສັງ).

---

၆၁၆, ၅၈၇. ဝိဒန္တေ ဦ.

໖໑໖, ໕໘໗. ລົງ ອູ ອາຄົມ ທີ່ສຸດແຫ່ງ ວິທະ ທາດ.

---

ဝိဒဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တေ ဦကာရာဂမော ဟောတိ ကွိမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ລົງ ອູ ອັກສອນອາຄົມ ທີ່ສຸດແຫ່ງ ວິທະ ທາດນີ້ ຍ່ອມມີ ເມື່ອມີ ຄວິ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

လောကံ ဝိဒတိ ဇာနာတီတိ လောကဝိဒူ.

ຍ່ອມຮູ້ ເຊິ່ງໂລກ ເຫດນັ້ນຊື່ວ່າ ໂລກະວິທູ (ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ).

---

၆၁၇, ၆၃၃. န မ က ရာနမန္တာနံ နိယုတ္တတမှိ.

໖໑໗, ໖໓໓. ບໍ່ລົບ ນະ, ມະ, ກະ, ຣະ ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ເມື່ອມີ ຕະ ປັດໄຈ ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ອິ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

နကာရ မကာရ ကကာရ ရကာရာနံ ဓာတွန္တာနံ လောပေါ န ဟောတိ ဣကာရယုတ္တေ တပစ္စယေ ပရေ.

ການລົບ ນະ ອັກສອນ, ມະ ອັກສອນ, ກະ ອັກສອນ, ຣະ ອັກສອນ ທີ່ຢູ່ສຸດທາດ ຍ່ອມບໍ່ມີ ເມື່ອມີ ຕະ ປັດໄຈ ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ອິ ອັກສອນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဟနိဘုံ, ဂမိတော, ရမိတော, သကိတော, သရိတော, ကရိတွာ.

ຫະນິຕຸງ (ເພື່ອຂ້າ), ຄະມິໂຕ (ໄປແລ້ວ), ຣະມິໂຕ (ຍິນດີແລ້ວ), ສະກິໂຕ (ອາດແລ້ວ/ເຄົາລົບແລ້ວ), ສະຣິໂຕ (ລະນຶກແລ້ວ), ກະຣິຕວາ (ເຮັດແລ້ວ).

---

ဣယုတ္တတမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဂတော, သတော.

ບົດວ່າ "ອິຍຸດຕະຕັມຫິ" ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫະຣອນອື່ນ ເຊັ່ນ: ຄະໂຕ (ໄປແລ້ວ), ສະໂຕ (ມີສະຕິແລ້ວ).

---

၆၁၈, ၅၇၁. န က ဂတ္တံ စ ဇာဏွုမှိ.

໖໑໘, ໕໗໑. ບໍ່ແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ ເມື່ອມີ ນວຸ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

စကာရ ဇကာရာ ကကာရ ဂကာရတ္တံ နာပဇ္ဇန္တေ ဏွုမှိ ပစ္စယေ ပရေ.

ຈະ ອັກສອນ ແລະ ຊະ ອັກສອນ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມເປັນ ກະ ອັກສອນ ແລະ ຄະ ອັກສອນ ເມື່ອມີ ນວຸ ປັດໄຈ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ပစတီတိ ပါစကော, ယဇတီတိ ယာဇကော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຫຸງຕົ້ມ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຫຸງຕົ້ມ (ປາຈໂກ); ຜູ້ໃດຍ່ອມບູຊາ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ບູຊາ (ຍາຊໂກ).

---

၆၁၉, ၅၇၃. ကရဿ [Pg.286] စ တတ္တံ တုသ္မိံ.

໖໑໙, ໕໗໓. ເມື່ອປັດໄຈຄື ຕຸ (ຕຸສມິໍ) ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ ຣະ ທີ່ສຸດຂອງ ກຣະ ທາດ ເປັນ ຕະ (ຕຕັຕໍ) ແດ່.

---

ကရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တဿ ရကာရဿ တကာရတ္တံ ဟောတိ တုပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈຄື ຕຸ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ຣະ ອັກສອນ ທີ່ສຸດຂອງ ກຣະ ທາດນີ້ ເປັນ ຕະ ອັກສອນ ຍ່ອມມີ.

---

ကရောတီတိ ကတ္တာ, ကရောန္တီတိ ကတ္တာရော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ເຮັດ (ກັຕຕາ); ຜູ້ໃດທັງຫຼາຍຍ່ອມເຮັດ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ທັງຫຼາຍນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ເຮັດທັງຫຼາຍ (ກັຕຕາໂຣ).

---

၆၂၀, ၅၄၉. တုံ တုန တဗ္ဗေသု ဝါ.

໖໒໐, ໕໔໙. ເມື່ອປັດໄຈທັງຫຼາຍຄື ຕຸໍ, ຕຸນ ແລະ ຕັພພະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ແປງ ຣະ ທີ່ສຸດຂອງ ກຣະ ທາດ ເປັນ ຕະ ບາງ.

---

ကရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ အန္တဿ ရကာရဿ တကာရတ္တံ ဟောတိ ဝါ တုံ တုန တဗ္ဗဣစ္စေတေသု ပစ္စယေသု.

ເມື່ອປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ຕຸໍ, ຕຸນ ແລະ ຕັພພະ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ຣະ ອັກສອນ ທີ່ສຸດຂອງ ກຣະ ທາດນີ້ ເປັນ ຕະ ອັກສອນ ຍ່ອມມີບາງ.

---

ကတ္တုံ, ကာတုံ, ကတ္တုန. ကာတုန, ကတ္တဗ္ဗံ, ကာတဗ္ဗံ.

ກັຕຕຸໍ, ກາຕຸໍ (เพื่อອັນເຮັດ); ກັຕຕຸນ, ກາຕຸນ (ເຮັດແລ້ວ); ກັຕຕັພພໍ, ກາຕັພພໍ (ອັນເພິ່ງເຮັດ).

---

၆၂၁, ၅၅၃. ကာရိတံ ဝိယ ဏာနုဗန္ဓော.

໖໒໑, ໕໕໓. ປັດໄຈທີ່ມີ ໂນ ເປັນອະນຸພັນ ຍ່ອມເປັນເໝືອນ ກາຣິຕະ.

---

ဏကာရာနုဗန္ဓော ပစ္စယော ကာရိတံ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော ဝါ.

ປັດໄຈທີ່ມີ ໂນ ອັກສອນ ເປັນອະນຸພັນ ພຶງເຫັນວ່າເປັນເໝືອນ ກາຣິຕະ ບາງ.

---

ဒါဟော, ဒေဟော, ဝါဟော, ဗာဟော, စာဂေါ, ဝါရော, စာရော, ပရိက္ခာရော, ဒါယကော, နာယကော, လာဝကော, ဘာဝကော, ကာရီ, ဃာတီ, ဒါယီ.

ທາໂຫ (ຄວາມຮ້ອນ), ເທໂຫ (ຮ່າງກາຍ), ວາໂຫ (ພາຫະນະ), ພາໂຫ (ແຂນ), ຈາໂຄ (ການສະລະ), ວາໂຣ (ວາລະ), ຈາໂຣ (ຄວາມປະພຶດ), ປະຣິກຂາໂຣ (ບໍລິຂານ), ທາຍໂກ (ທາຍົກ), ນາຍໂກ (ຜູ້ນຳ), ລາວໂກ (ຜູ້ກ່ຽວ), ພາວໂກ (ຜູ້ເຮັດໃຫ້ມີ), ກາຣີ (ຜູ້ເຮັດ), ຄາຕີ (ຜູ້ຂ້າ), ທາຍີ (ຜູ້ໃຫ້).

---

ဝါတိ ကိမတ္ထံ? ဥပက္ခရော.

ຄຳວ່າ 'ວາ' ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ເພື່ອຫ້າມໃນອຸທາຫອນນີ້: ອຸປັກຂະໂຣ (ເຄື່ອງບໍລິວານ).

---

၆၂၂, ၅၇၀. အနကာ [Pg.287] ယု ဏွူနံ.

໖໒໒, ໕໗໐. ແປງ ຍຸ ແລະ ນວຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະນະ ແລະ ອະກະ ຕາມລຳດັບ.

---

ယုဏွုဣစ္စေတေသံ ပစ္စယာနံ အန အကဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ.

ການແປງປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ຍຸ ແລະ ນວຸ ເປັນ ອະນະ ແລະ ອະກະ ຍ່ອມມີ.

---

နန္ဒနံ, ကာရကော.

ນັນທະນໍ (ຄວາມເພີດເພີນ), ກາຣະໂກ (ຜູ້ເຮັດ).

---

၆၂၃, ၅၅၄. က ဂါ စ ဇာနံ.

໖໒໓, ໕໕໔. ແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ ຕາມລຳດັບ.

---

စ ဇဣစ္စေတေသံ ဓာတွန္တာနံ ကကာရဂကာရာဒေသာ ဟောန္တိ ဏာနုဗန္ဓေ ပစ္စယေ ပရေ.

ເມື່ອປັດໄຈທີ່ມີ ໂນ ເປັນອະນຸພັນ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ, ການແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ອັກສອນ ທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ ອັກສອນ ຍ່ອມມີ.

---

ပါကော, ယောဂေါ.

ປາໂກ (ການຫຸງຕົ້ມ), ໂຍໂຄ (ການປະກອບ).

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော.

ຈົບກັນທີ ຫ້າ ໃນກິດວິທານະກັບ ເທົ່ານີ້.

---

ကိတကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ກິຕະກັບ ຈົບແລ້ວ.

---

၈. ဥဏာဒိကပ္ပ

໘. ອຸນາດິກັບ

---

ဆဋ္ဌကဏ္ဍ

ກັນທີ ຫົກ

---

၆၂၄, ၅၆၃. ကတ္တရိ [Pg.288] ကိတ.

໖໒໔, ໕໖໓. ກິຕະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດ ກັຕຕຸ (ຜູ້ເຮັດ).

---

ကတ္တုဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ ကိတ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ກິຕະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດນີ້ຄື ກັຕຕຸ.

---

ကာရု, ကာရုကော, ကာရကော, ပါစကော, ကတ္တာ, ဇနိတာ, ပစိတာ, နေတာ.

ກາຣຸ (ນາຍຊ່າງ), ກາຣຸໂກ (ນາຍຊ່າງ), ກາຣະໂກ (ຜູ້ເຮັດ), ປາຈໂກ (ຜູ້ຫຸງຕົ້ມ), ກັຕຕາ (ຜູ້ເຮັດ), ຊະນິຕາ (ຜູ້ໃຫ້ເກີດ), ປະຈິຕາ (ຜູ້ຫຸງຕົ້ມ), ເນຕາ (ຜູ້ນຳໄປ).

---

၆၂၅, ၆၀၅. ဘာဝကမ္မေသု ကိစ္စတ္တ ခတ္ထာ.

໖໒໕, ໖໐໕. ກິດຈະ, ຕະ ແລະ ຂັຕຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດ ພາວະ ແລະ ກັມມະ.

---

ဘာဝကမ္မဣစ္စေတေသွတ္ထေသု ကိစ္စ တ္တ ခတ္ထဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ກິດຈະ, ຕະ ແລະ ຂັຕຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມລົງໃນອັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ພາວະ ແລະ ກັມມະ.

---

ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ ဥပသမ္ပာဒနီယံ ဘဝတာ, သယိတဗ္ဗံ ဘဝတာ, ကတ္တဗ္ဗံ ဘဝတာ, ဘောတ္တဗ္ဗော ဩဒနော ဘဝတာ, အသိတဗ္ဗံ ဘောဇနံ ဘဝတာ, အသိတံ ဘဝတာ, သယိတံ ဘဝတာ, ပစိတံ ဘဝတာ, အသိတံ အသနံ ဘဝတာ, သယိတံ သယနံ ဘဝတာ, ပစိတော ဩဒနော ဘဝတာ, ကိဉ္စိဿယော, ဤသဿယော, ဒုဿယော, သုဿယော ဘဝတာ.

ອຸປະສັມປາເທຕັພພໍ ອຸປະສັມປາທະນີຍໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງໃຫ້ເຖິງພ້ອມ), ສະຍິຕັພພໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງນອນ), ກັຕຕັພພໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງເຮັດ), ໂພຕຕັພໂພ ໂອທະໂນ ພະວະຕາ (ເຂົ້າສຸກອັນທ່ານເພິ່ງກິນ), ອະສິຕັພພໍ ໂພຊະນໍ ພະວະຕາ (ໂພຊະນະອັນທ່ານເພິ່ງກິນ), ອະສິຕໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານກິນແລ້ວ), ສະຍິຕໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານນອນແລ້ວ), ປະຈິຕໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານຫຸງແລ້ວ), ອະສິຕໍ ອະສະນໍ ພະວະຕາ (ອາຫານອັນທ່ານກິນແລ້ວ), ສະຍິຕໍ ສະຍະນໍ ພະວະຕາ (ທີ່ນອນອັນທ່ານນອນແລ້ວ), ປະຈິໂຕ ໂອທະໂນ ພະວະຕາ (ເຂົ້າສຸກອັນທ່ານຫຸງແລ້ວ), ກິໍຈິສສະໂຍ (ອັນທ່ານເພິ່ງອາໄສໜ້ອຍໜຶ່ງ), ອີສັສສະໂຍ (ອັນທ່ານເພິ່ງອາໄສໜ້ອຍໜຶ່ງ), ທຸສສະໂຍ (ອັນທ່ານເພິ່ງອາໄສໄດ້ໂດຍຍາກ), ສຸສສະໂຍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງອາໄສໄດ້ໂດຍງ່າຍ).

---

၆၂၆, ၆၃၄. ကမ္မနိ [Pg.289] ဒုတိယာယ တ္တော.

໖໒໖, ໖໓໔. ຕະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອັດ ກັຕຕຸ ເມື່ອມີ ທຸຕິຍາວິພັດ ໃນອັດ ກັມມະ.

---

ကမ္မနိ ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ ဒုတိယာယံ ဝိဘတ္တိယံ ကတ္တရိ တ္တပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອມີ ທຸຕິຍາວິພັດ ໃນອັດນີ້ຄື ກັມມະ, ຕະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອັດ ກັຕຕຸ.

---

ဒါနံ ဒိန္နော ဒေဝဒတ္တော, သီလံ ရက္ခိတော ဒေဝဒတ္တော, ဘတ္တံ ဘုတ္တော ဒေဝဒတ္တော, ဂရုံ ဥပါသိတော ဒေဝဒတ္တော.

ທານໍ ທິນໂນ ເທວະທັຕໂຕ (ທ້າວເທວະທັດຜູ້ໃຫ້ແລ້ວເຊິ່ງທານ), ສີລໍ ຮັກຂິໂຕ ເທວະທັຕໂຕ (ທ້າວເທວະທັດຜູ້ຮັກສາແລ້ວເຊິ່ງສີນ), ພັຕຕໍ ພຸຕໂຕ ເທວະທັຕໂຕ (ທ້າວເທວະທັດຜູ້ກິນແລ້ວເຊິ່ງເຂົ້າ), ຄະຣຸໍ ອຸປາສิໂຕ ເທວະທັຕໂຕ (ທ້າວເທວະທັດຜູ້ເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ແລ້ວເຊິ່ງຄູ).

---

၆၂၇, ၆၅၂. ချာဒီဟိ မာန မ စ တော ဝါ.

໖໒໗, ໖໕໒. ຫຼັງຈາກ ຂຍາ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ມານະ ແລະ ມະ ປັດໄຈ, ແລະ ແປງ ມະ ເປັນ ຕະ ບາງ.

---

ခိ ဘီ သု ရု ဟု ဝါ ဓူ ဟိ လူ ပီ အဒဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ မန ပစ္စယော ဟောတိ, မဿ စ တော ဟောတိ ဝါ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນຄື ຂິ, ພີ, ສຸ, ຣຸ, ຫຸ, ວາ, ທູ, ຫິ, ລູ, ປີ, ອະທະ, ຍ່ອມລົງ ມະນະ ປັດໄຈ, ແລະ ການແປງ ມະ ເປັນ ຕະ ຍ່ອມມີບາງ.

---

ခီယန္တိ ဥပဒ္ဒဝါ ဧတ္ထာတိ ခေမော, ဘာယိတဗ္ဗောတိ ဘေမော, ဘာယန္တိ ဧတသ္မာတိ ဝါ ဘေမော, ရံသိယော အဘိဿဝေတီတိ သောမော, ရဝတိ ဂစ္ဆတီတိ ရောမော, ဟုဝတိ ဇုဟွတိ ဧတေနာတိ ဟောမော, ပဋိလောမဝသေန ဝါတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါမော, လာမကဝသေန ဝါတိ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ ဝါ ဝါမော, ဓုနာတိ ကမ္ပတီတိ ဓူမော, သေဋ္ဌဘာဝေန ဟိနောတိ ပဝတ္တတိ စိတ္တံ ဧတသ္မိန္တိ ဟေမော, လုနိတဗ္ဗောတိ လောမော, မံသစမ္မာနိ လုနာတိ ဆိန္ဒတီတိ ဝါ လောမော, ပိယနံ ပေမော, ပိယာယိတဗ္ဗောတိ ဝါ ပေမော, သုခဒုက္ခံ အဒတိ ဘက္ခတီတိ အတ္တာ, ဇာတိဇရာမရဏာဒီဟိ အဒီယတေ ဘက္ခီယတေတိ ဝါ အတ္တာ, အာတုမာ.

ອຸປະທົບທັງຫຼາຍຍ່ອມສິ້ນໄປໃນທີ່ນີ້ ເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ເຂໂມ (ແດນກະເສມ); ອັນເຂົາເພິ່ງຢ້ານ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເພໂມ (ໜ້າຢ້ານກົວ), ຫຼື ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມຢ້ານຈາກຜູ້ນີ້ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ເພໂມ; ຜູ້ໃດຍ່ອມຫຼັ່ງອອກເຊິ່ງລັງສີ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ໂສໂມ (ພະຈັນ); ສິ່ງໃດຍ່ອມຮ້ອງ ຫຼື ຍ່ອມໄປ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ໂຣໂມ (ຂົນ); ບຸກຄົນຍ່ອມບູຊາດ້ວຍສິ່ງນີ້ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ໂຮໂມ (ການບູຊາຍັນ); ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປໂດຍສ່ວນສະຫຼຽງ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວາໂມ (ຊ້າຍ), ຫຼື ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ຄື ຍ່ອມເປັນໄປໂດຍສ່ວນຊົ່ວຊ້າ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວາໂມ; ສິ່ງໃດຍ່ອມກຳຈັດ ຄື ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທູໂມ (ຄວັນ); ຈິດຍ່ອມເປັນໄປຈາກສິ່ງນີ້ ເພາະຄວາມເປັນຂອງປະເສີດ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເຫໂມ (ຄຳ); ສິ່ງໃດອັນເຂົາເພິ່ງຕັດ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ໂລໂມ (ຂົນ), ຫຼື ສິ່ງໃດຍ່ອມຕັດເຊິ່ງເນື້ອແລະໜັງ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ໂລໂມ; ຄວາມຮັກ ຊື່ວ່າ ເປໂມ (ຄວາມຮັກ), ຫຼື ສິ່ງໃດອັນເຂົາເພິ່ງຮັກ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເປໂມ; ຜູ້ໃດຍ່ອມກິນ ຄື ຍ່ອມສະເຫວີຍເຊິ່ງສຸກແລະທຸກ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອັຕຕາ (ຕົນ), ຫຼື ຜູ້ໃດຍ່ອມຖືກກິນ ຄື ຖືກຄ້ຽວຄ້ຽນດ້ວຍຊາດຊະລາມໍລະນະເປັນຕົ້ນ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອັຕຕາ, ອາຕຸມາ.

---

၆၂၈, ၆၅၃. သမာဒီဟိ [Pg.290] ထ မာ.

໖໒໘, ໖໕໓. ຫຼັງຈາກ ສະມຸ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຖະ ແລະ ມະ ປັດໄຈ.

---

သမု ဒမု ဒရ ရဟ ဒု ဟိ သိ ဘီ ဒါ ယာ သာ ဌာဘသဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ထ မ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນຄື ສະມຸ, ທະມຸ, ທະຣະ, ຣະຫະ, ทຸ, ຫິ, ສິ, ພີ, ທາ, ຍາ, ສາ, ຖາ, ພະສະ, ຍ່ອມລົງ ຖະ ແລະ ມະ ປັດໄຈ.

---

သမေတီတိ သမထော, ဒမတီတိ ဒမထော, ဒမနံ ဝါ ဒမထော, ဒမိတဗ္ဗောတိ ဝါ ဒမထော, ဒရတီတိ ဒရထော, ဇိဏ္ဏဘာဝံ ရဟိဿတိ ဂဏှိဿတီတိ ရထော, ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေ ရဟတိ ဂဏှာတီတိ ဝါ ရထော, ဒဝတိ ဂစ္ဆတီတိ ဒုမော, ဒဝတိ ဝုဒ္ဓိ ဝိရုဠှိ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ ဥဒ္ဓံ ဝါ ဒုမော, ပထဝီပဗ္ဗတာဒီသု ဂစ္ဆတိ ပတတီတိ ဟိမော, ကမ္မဝါစာယ ဗန္ဓတိ ဧတ္ထာတိ သီမာ. ဗန္ဓိတဗ္ဗာတိ ဝါ သီမာ. ဘာယန္တိ ဧတသ္မာတိ ဘီမော, သတ္တေ အဝခဏ္ဍေန္တိ နိဝါရေန္တိ ဧတေနာတိ ဒါမော, မူသိကာဒီဟိ ခါဒီယတိ အဝခဏ္ဍီယတီတိ ဝါ ဒါမော, ယာတိ ဂစ္ဆတီတိ ယာမော, ပရေသံ စိတ္တံ ဂဏှိတုံ သမတ္ထေတီတိ သာမော, တိဋ္ဌန္တိ ဧတေနာတိ ထာမော, ဘသတိ ဘသ္မီကရီယတီတိ ဘသ္မာ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມສະຫງົບ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສະມະໂຖ (ຄວາມສະຫງົບ); ຜູ້ໃດຍ່ອມທໍລະມານ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ທະມະໂຖ (ຄວາມທໍລະມານ), ຫຼື ຄວາມທໍລະມານ ຊື່ວ່າ ທະມະໂຖ, ຫຼື ອັນເຂົາເພິ່ງທໍລະມານ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທະມະໂຖ; ສິ່ງໃດຍ່ອມກະວົນກະວາຍ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທະຣະໂຖ (ຄວາມກະວົນກະວາຍ); ສິ່ງໃດຍ່ອມລະ ຄື ຍ່ອມຖືເອົາເຊິ່ງຄວາມຊຸດໂຊມ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣະໂຖ (ລົດ), ຫຼື ສິ່ງໃດຍ່ອມລະ ຄື ຍ່ອມຖືເອົາເຊິ່ງເຄື່ອງປະກອບທັງຫຼາຍ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣະໂຖ; ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທຸໂມ (ຕົ້ນໄມ້), ຫຼື ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ຄື ຍ່ອມຈະເລີນງອກງາມຂຶ້ນໄປເບື້ອງເທິງ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທຸໂມ; ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ຄື ຍ່ອມຕົກລົງໃນແຜ່ນດິນແລະພູເຂົາເປັນຕົ້ນ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຫິໂມ (ຫິມະ); ບຸກຄົນຍ່ອມຜູກມັດໃນທີ່ນີ້ດ້ວຍກັມມະວາຈາ ເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ສີມາ (ແດນ), ຫຼື ອັນເຂົາເພິ່ງຜູກມັດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສີມາ; ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມຢ້ານຈາກຜູ້ນີ້ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ພີໂມ (ໜ້າຢ້ານກົວ); ບຸກຄົນຍ່ອມຜູກມັດ ຄື ຍ່ອມກັກຂັງເຊິ່ງສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍສິ່ງນີ້ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາໂມ (ເຊືອກ), ຫຼື ສິ່ງໃດອັນໜູທັງຫຼາຍເປັນຕົ້ນຍ່ອມກັດແທະ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາໂມ; ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຍາໂມ (ຍາມ); ສິ່ງໃດຍ່ອມສາມາດເພື່ອຖືເອົາຈິດຂອງຜູ້ນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສາໂມ (ສີດຳ ຫຼື ສີເຫຼືອງ); ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍສິ່ງນີ້ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຖາໂມ (ກຳລັງ); ສິ່ງໃດຍ່ອມໄໝ້ ຄື ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເປັນເຖົ່າຖ່ານ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພັສມາ (ຂີ້ເຖົ່າ).

---

၆၂၉, ၅၆၉. ဂဟဿု’ပဓဿေ ဝါ.

໖໒໙, ໕໖໙. ແປງ ອະ ອັກສອນ ທີ່ເປັນອຸປະທາ ຂອງ ຄະຫະ ທາດ ເປັນ ເອ ບາງ.

---

ဂဟဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဥပဓဿ အကာရဿ ဧတ္တ ဟောတိ ဝါ.

ການແປງ ອະ ອັກສອນ ທີ່ເປັນອຸປະທາ ຂອງ ຄະຫະ ທາດນີ້ ເປັນ ເອ ຍ່ອມມີບາງ.

---

ဒဗ္ဗသမ္ဘာရ ဂဏှာတီတိ ဂေဟံ, ဂဟံ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມຖືເອົາເຊິ່ງເຄື່ອງປະກອບທັງຫຼາຍ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເຄຫໍ (ເຮືອນ), ຄະຫໍ.

---

၆၃၀, ၆၅၄. မသုဿ [Pg.291] သုဿ စ္ဆရ စ္ဆေရာ.

໖໓໐, ໖໕໔. ແປງ ສຸ ຂອງ ມະສຸ ສັບ ເປັນ ອັດສະຣະ ແລະ ອັດເສຣະ ຕາມລຳດັບ.

---

မသုဣစ္စေတဿ ပါဋိပဒိကဿ သုဿ စ္ဆရစ္ဆေရာဒေသာ ဟောန္တိ.

ການແປງ ສຸ ຂອງ ມະສຸ ປາຕິປະທິກະນີ້ ເປັນ ອັດສະຣະ ແລະ ອັດເສຣະ ຍ່ອມມີ.

---

မစ္ဆရတီတိ မစ္ဆရော, ဧဝံ မစ္ဆေရော.

ຜູ້ໃດຍ່ອມຕະໜີ່ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ມັດສະໂຣ (ຄົນຕະໜີ່), ເໝືອນກັນນັ້ນ ມັດເສໂຣ.

---

၆၃၁, ၆၅၅. အာပုဗ္ဗစရဿ စ.

໖໓໑, ໖໕໕. ແລະ ແປງ ຈະຣະ ທາດ ທີ່ມີ ອາ ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ເປັນ ອັດສະຣິຍະ, ອັດສະຣະ ແລະ ອັດເສຣະ, ແລະ ເຮັດ ອາ ໃຫ້ເປັນລັດສະ ແດ່.

---

အာပုဗ္ဗဿ စရဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ စ္ဆရိယစ္ဆရစ္ဆေရာ ဒေသာ ဟောန္တိ, အာပုဗ္ဗဿ စ ရဿော ဟောတိ.

ການແປງ ຈະຣະ ທາດນີ້ ທີ່ມີ ອາ ຢູ່ເບື້ອງໜ້າ ເປັນ ອັດສະຣິຍະ, ອັດສະຣະ ແລະ ອັດເສຣະ ຍ່ອມມີ, ແລະ ການເຮັດ ອາ ທີ່ຢູ່ເບື້ອງໜ້າໃຫ້ເປັນລັດສະ ຍ່ອມມີ.

---

အာဘုသော စရိတဗ္ဗန္တိ အစ္ဆရိယံ. ဧဝံ အစ္ဆရံ, အစ္ဆေရံ.

ອັນເຂົາເພິ່ງປະພຶດຢ່າງຍິ່ງ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດສະຣິຍໍ (ໜ້າອັດສະຈັນ); ເໝືອນກັນນັ້ນ ອັດສະຣໍ, ອັດເສຣໍ.

---

စဂ္ဂဟဏေန မသုဿ သုဿာပိ စ္ဆရိယာဒေသော ဟောတိ, မစ္ဆရိယံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ ຈະ ສັບ, ການແປງ ສຸ ຂອງ ມະສຸ ສັບ ເປັນ ອັດສະຣິຍະ ຍ່ອມມີແດ່, ເປັນ ມັດສະຣິຍໍ (ຄວາມຕະໜີ່).

---

၆၃၂, ၆၅၆. အလ ကလ သလေဟိ လယာ.

໖໓໒, ໖໕໖. ຫຼັງຈາກ ອະລະ, ກະລະ, ສະລະ ທາດທັງຫຼາຍ, ລົງ ລະ ແລະ ຍະ ປັດໄຈ.

---

အလ ကလ သလဣစ္စေတေဟိ ဓာတူဟိ လ ယပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ອະລະ, ກະລະ, ສະລະ, ຍ່ອມລົງ ລະ ແລະ ຍະ ປັດໄຈ.

---

အလတိ သမတ္ထေတီတိ အလ္လံ, ကလိတဗ္ဗံ သင်္ချာတဗ္ဗန္တိ ကလ္လံ, သလတိ ဂစ္ဆတိ ပဝိသတီတိ သလ္လံ. ဧဝံ အလျံ, ကလျံ, သလျံ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມສາມາດ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັລລໍ (ປຽກຊຸ່ມ); ສິ່ງໃດອັນເຂົາເພິ່ງນັບ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກັລລໍ (ຄວນ, ດີ); ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປ ຄື ຍ່ອມເຂົ້າໄປ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສັລລໍ (ລູກສອນ); ເໝືອນກັນນັ້ນ ອັລຍໍ, ກັລຍໍ, ສັລຍໍ.

---

၆၃၃, ၆၅၇. ယာဏ [Pg.292] လာဏာ.

໖໓໓, ໖໕໗. ລົງ ຍານະ ແລະ ລານະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

တေဟိ ကလ သလဣစ္စေတေဟိ ဓာတူဟိ ယာဏ လာဏပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນຄື ກະລະ, ສະລະ, ຍ່ອມລົງ ຍານະ ແລະ ລານະ ປັດໄຈ.

---

ကလိတဗ္ဗံ သင်္ချာတဗ္ဗန္တိ ကလျာဏံ, ဂဏတော ပဋိက္ကမိတွာ သလန္တိ ဧတ္ထာတိ ပဋိသလျာဏံ. ဧဝံ သလ္လာဏော, ပဋိသလ္လာဏော.

ສິ່ງໃດອັນເຂົາເພິ່ງນັບ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກັລຍານໍ (ດີງາມ); ພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼີກອອກຈາກໝູ່ແລ້ວຍ່ອມຢູ່ (ຄື ເຂົ້າໄປ) ໃນທີ່ນີ້ ເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຕິສັລຍານໍ (ການຫຼີກເຣັ້ນ); ເໝືອນກັນນັ້ນ ສັລລານໍ, ປະຕິສັລລານໍ.

---

၆၃၄, ၆၅၈. မထိဿ ထဿ လော စ.

໖໓໔, ໖໕໘. ແປງ ຖະ ຂອງ ມະຖະ ທາດ ເປັນ ລະ, ແລະ ລົງ ລະ ປັດໄຈ ແດ່.

---

မထဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ထဿ လာဒေသောဟောတိ. အညမညံ မထတိ ဝိလောဠတီတိ မလ္လော, မလ္လံ.

ການແປງ ຖະ ຂອງ ມະຖະ ທາດນີ້ ເປັນ ລະ ຍ່ອມມີ. ຜູ້ໃດຍ່ອມຍ່ຳຍີ ຄື ຍ່ອມປັ່ນປ່ວນເຊິ່ງກັນແລະກັນ ເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ມັລໂລ (ນັກມວຍປ້ຳ), ມັລລໍ.

---

စဂ္ဂဟဏေန လတော ကော စ အာဂမော ဟောတိ. မလ္လကော, မလ္လကံ.

ດ້ວຍການຖືເອົາ ຈະ ສັບ, ລົງ ກະ ອັກສອນ ເປັນອາຄົມ ເບື້ອງຫຼັງຈາກ ລະ ຍ່ອມມີແດ່, ເປັນ ມັລລະໂກ, ມັລລະກໍ.

---

၆၃၅, ၅၅၉. ပေသာတိသဂ္ဂပတ္တကာလေသုကိစ္စာ.

໖໓໕, ໕໕໙. ກິດຈະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດທັງຫຼາຍຄື ການໃຊ້ (ເປສະ), ການອະນຸຍາດ (ອະຕິສັກຄະ) ແລະ ເວລາອັນຄວນ (ປັຕຕະກາລະ).

---

ပေသ အတိသဂ္ဂ ပတ္တကာလဣစ္စေတေသွတ္ထေသု ကိစ္စပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ກິດຈະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງໃນອັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ການໃຊ້, ການອະນຸຍາດ ແລະ ເວລາອັນຄວນ.

---

ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ ဘဝတာ, ကရဏီယံ ကိစ္စံ ဘဝတာ, ဘောတ္တဗ္ဗံ ဘောဇနံ ဘဝတာ, ဘောဇနီယံ ဘောဇနံ ဘဝတာ, အဇ္ဈယိတဗ္ဗံ အဇ္ဈေယျံ ဘဝတာ, အဇ္ဈယနီယံ အဇ္ဈေယျံ ဘဝတာ.

ກັຕຕັພພໍ ກັມມໍ ພະວະຕາ (ການງານອັນທ່ານເພິ່ງເຮັດ), ກະຣະນີຍໍ ກິດຈໍ ພະວະຕາ (ກິດອັນທ່ານເພິ່ງເຮັດ), ໂພຕຕັພພໍ ໂພຊະນໍ ພະວະຕາ (ໂພຊະນະອັນທ່ານເພິ່ງກິນ), ໂພຊະນີຍໍ ໂພຊະນໍ ພະວະຕາ (ໂພຊະນະອັນທ່ານເພິ່ງກິນ), ອັດຊະຍິຕັພພໍ ອັດເຊຍຍໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງຮຽນ), ອັດຊະຍະນີຍໍ ອັດເຊຍຍໍ ພະວະຕາ (ອັນທ່ານເພິ່ງຮຽນ).

---

၆၃၆, ၆၅၉. အဝဿကာ’ဓမိဏေသု [Pg.293] ဏီ စ.

໖໓໖, ໖໕໙. ລົງ ນີ ປັດໄຈ ແລະ ກິດຈະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ໃນອັດທັງຫຼາຍຄື ຄວາມຈຳເປັນ (ອະວັດສະກະ) ແລະ ຄວາມເປັນໜີ້ (ອະທະມิນະ) ແດ່.

---

အဝဿက အဓမိဏဣစ္စေတေသွတ္ထေသု ဏီပစ္စယော ဟောတိ, ကိစ္စာ စ.

ນີ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ຄື ຄວາມຈຳເປັນ ແລະ ຄວາມເປັນໜີ້, ແລະ ກິດຈະປັດໄຈທັງຫຼາຍ ຍ່ອມລົງແດ່.

---

အဝဿတေ တာဝ – ကာရီသိ မေ ကမ္မံ အဝဿံ ဟာရီသိ မေ ဘာရံ အဝဿံ.

ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ຈຳເປັນ (ຫຼື ແນ່ນອນ) ກ່ອນ: ທ່ານຈັກຕ້ອງເຮັດການງານໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໂດຍແນ່ນອນ, ທ່ານຈັກຕ້ອງນຳພາລະໄປໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໂດຍແນ່ນອນ.

---

အဓမိဏေ – ဒါယီသိ မေ သတံ ဣဏံ, ဓာရီသိ မေ သဟဿံ ဣဏံ.

ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ລູກໜີ້: ທ່ານຈັກຕ້ອງໃຫ້ໜີ້ໜຶ່ງຮ້ອຍແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ທ່ານຈັກຕ້ອງຕິດໜີ້ໜຶ່ງພັນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.

---

ကိစ္စာ စ – ဒါတဗ္ဗံ မေ ဘဝတာ သတံ ဣဏံ. ဓာရယိတဗ္ဗံ မေ ဘဝတာ သဟဿံ ဣဏံ, ကတ္တဗ္ဗံ မေ ဘဝတာ ဂေဟံ, ကရဏီယံ မေ ဘဝတာ ကိစ္စံ, ကာရိယံ မေ ဘဝတာ သယနံ.

ແລະໃນຄວາມໝາຍວ່າ ກິດ (ສິ່ງທີ່ພຶງເຮັດ): ໜີ້ໜຶ່ງຮ້ອຍ ອັນທ່ານພຶງໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ໜີ້ໜຶ່ງພັນ ອັນທ່ານພຶງຕິດໄວ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ເຮືອນ ອັນທ່ານພຶງເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ, ກິດ ອັນທ່ານພຶງເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ, ທີ່ນອນ ອັນທ່ານພຶງເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.

---

၆၃၇, ၀. အရဟသက္ကာဒီဟိ တုံ.

໖໓໗, ໐. ລົງ -ຕຸໍ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກ ອຣຫ, ສກກ ເປັນຕົ້ນ.

---

အရဟ သက္က ဘဗ္ဗဣစ္စေဝမာဒီဟိ ပယောဂေ သတိ သဗ္ဗဓာတူဟိ တုံပစ္စယော ဟောတိ.

ເມື່ອມີການປະກອບໃຊ້ ອຣຫ, ສກກ, ພພພ ເປັນຕົ້ນ, ຍ່ອມລົງ -ຕຸໍ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງປວງ.

---

အရဟာ ဘဝံ ဝတ္တုံ, အရဟာ ဘဝံ ကတ္တုံ, သက္ကာ ဘဝံ ဟန္တုံ, သက္ကာ ဘဝံ ဇနေတုံ, ဇနိတုံ, ဘဝိတုံ, သက္ကာ ဘဝံ ဒါတုံ, သက္ကာ ဘဝံ ဂန္တုံ, တဗ္ဗော ဘဝံ ဇနေတုံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຕົວຢ່າງ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄວນກ່າວ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄວນເຮັດ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາດຈະຂ້າ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາດຈະໃຫ້ເກີດ, ອາດຈະເກີດ, ອາດຈະເປັນ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາດຈະໃຫ້, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາດຈະໄປ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄວນໃຫ້ເກີດ ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၃၈, ၆၆၀. ဝဇာဒီဟိပဗ္ဗဇ္ဇာဒယော [Pg.294] နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

໖໓໘, ໖໖໐. ຄຳວ່າ ປັບພັດຊາ (ການບວດ) ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດຮູບມາຈາກທາດມີ ວຊ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝဇဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ဥပသဂ္ဂပစ္စယာဒီဟိ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာဒယော သဒ္ဒါ နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ສັບທັງຫຼາຍມີ ປັບພັດຊາ ເປັນຕົ້ນ ຍ່ອມສຳເລັດຮູບມາຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ວຊ ເປັນຕົ້ນ, ແລະຈາກອຸປະສັກ ແລະປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ.

---

ပဌမမေဝ ဝဇိတဗ္ဗာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ဣဉ္ဇနံ ဧဇ္ဇာ, သမဇ္ဇနံ သမဇ္ဇာ, နိသီဒနံ နိသဇ္ဇာ, ဝိဇာနနံ ဝိဇ္ဇာ ဝိသဇ္ဇနံ ဝိသဇ္ဇာ, ပဒနံ ပဇ္ဇာ, ဟနနံ ဝဇ္ဈာ, ဧသနံ ဣစ္ဆာ, အတိဧသနံ အတိစ္ဆာ, သဒနံ သဇ္ဇာ, သယန္တိ ဧတ္ထာတိ သေယျာ, သမ္မာ စိတ္တံ နိဓေတိ ဧတာယာတိ သဒ္ဓါ, စရိတဗ္ဗာ စရိယာ, ကရဏံ ကိရိယာ, ရုဇနံ ရုစ္ဆာ, ပဒနံ ပစ္ဆာ, ရိဉ္စနံ ရိစ္ဆာ, တိကိစ္ဆနံ တိတိစ္ဆာ, သံကောစနံ သံကုစ္ဆာ, မဒနံ မစ္ဆာ, လဘနံ လစ္ဆာ, ရဒိဟဗ္ဗာတိ ရစ္ဆာ, ရဒနံ ဝိလေခနံ ဝါရစ္ဆာ, အဓော ဘာဂေန ဂစ္ဆတီတိ တိရစ္ဆာ, တိရစ္ဆာနော, အဇနံ အစ္ဆာ, တိတိက္ခတီတိ တိတိက္ခာ, သဟ အာဂမနံ သာဂစ္ဆာ, ဒုဋ္ဌု ဘက္ခနံ ဒေါဘစ္ဆာ, ဒုဋ္ဌု ရောသနံ ဒုရုစ္ဆာ, ပုစ္ဆနံ ပုစ္ဆာ, မုဟနံ မုစ္ဆာ, ဝသနံ ဝစ္ဆာ, ကစနံ ကစ္ဆာ, သဟ ကထနံ သာကစ္ဆာ, တုဒနံ တုစ္ဆာ, ဝိသနံ ဝိစ္ဆာ, ပိသနံ ပိစ္ဆိလ္လာ, သုခဒုက္ခံ မုဒတိ ဘက္ခတီတိ မစ္ဆော[Pg.295], သတ္တာနံ ပါဏံ မုသေတိ စဇေတီတိ မစ္စု, သတနံ သစ္စံ, ဥဒ္ဓံ ဓုနာတိ ကမ္ပတီတိ ဥဒ္ဓစ္စံ, နဋနံ နစ္စံ, နိတနံ နိစ္စံ, တထနံ တစ္ဆံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ການໄປ (ຫຼື ປະພຶດ) ກ່ອນນັ້ນແລ ພຶງໄປ ຊື່ວ່າ ປັບພັດຊາ, ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ຊື່ວ່າ ເອຊາ, ການປະຊຸມກັນ ຊື່ວ່າ ສະມັດຊາ, ການນັ່ງ ຊື່ວ່າ ນິສັດຊາ, ຄວາມຮູ້ແຈ້ງ ຊື່ວ່າ ວິຊຊາ, ການສະລະ ຊື່ວ່າ ວິສັດຊາ, ການດຳເນີນໄປ ຊື່ວ່າ ປັດຊາ, ການຂ້າ ຊື່ວ່າ ວັດຊາ, ຄວາມສະແຫວງຫາ ຊື່ວ່າ ອິດສາ, ຄວາມສະແຫວງຫາເກີນໄປ ຊື່ວ່າ ອະຕິດສາ, ການເຂົ້າໄປນັ່ງ ຊື່ວ່າ ສັດຊາ, ເຂົ້ານອນໃນທີ່ນີ້ ເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເສຍຢາ, ບຸກຄົນຍ່ອມຕັ້ງຈິດໄວ້ໂດຍຊອບ ດ້ວຍທຳນີ້ ເຫດນັ້ນ ທຳນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັດທາ, ສິ່ງທີ່ພຶງປະພຶດ ຊື່ວ່າ ຈະຣິຍາ, ການກະທຳ ຊື່ວ່າ ກິຣິຍາ, ຄວາມເຈັບປວດ ຊື່ວ່າ ຣຸດຊາ, ການດຳເນີນໄປ ຊື່ວ່າ ປັດຊາ, ການສະລະ ຊື່ວ່າ ຣິດຊາ, ການຮັກສາ ຊື່ວ່າ ຕິຕິກຂາ, ຄວາມຫົດຫູ່ ຊື່ວ່າ ສັງກຸດຊາ, ຄວາມມົວເມົາ ຊື່ວ່າ ມັດຊາ, ການໄດ້ ຊື່ວ່າ ລັດຊາ, ທາງທີ່ພຶງຂຸດ ຊື່ວ່າ ຣັດຊາ, ການຂຸດ ຫຼື ການຂຽນ ຊື່ວ່າ ວາຣັດຊາ, ສັດທີ່ໄປໂດຍສ່ວນຂວາງ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕິຣັດຊາ (ຫຼື ຕິຣັດຊານ), ການໄປ ຊື່ວ່າ ອັດຊາ, ຍ່ອມອົດທົນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕິຕິກຂາ, ການມາພ້ອມກັນ ຊື່ວ່າ ສາກັດຊາ, ການກິນບໍ່ດີ ຊື່ວ່າ ໂດພັດຊາ, ການໂກດເຄືອງບໍ່ດີ ຊື່ວ່າ ທຸຣຸດຊາ, ການຖາມ ຊື່ວ່າ ປຸດຊາ, ຄວາມຫຼົງໄຫຼ ຊື່ວ່າ ມຸດຊາ, ການຢູ່ ຊື່ວ່າ ວັດຊາ, ການຜູກ ຊື່ວ່າ ກັດຊາ, ການສົນທະນາຮ່ວມກັນ ຊື່ວ່າ ສາກັດຊາ, ການທີ່ມແທງ ຊື່ວ່າ ຕຸດຊາ, ການເຂົ້າໄປ ຊື່ວ່າ ວິດຊາ, ການບົດ ຊື່ວ່າ ປິດສິລລາ, ສັດທີ່ຍິນດີໃນສຸກແລະທຸກ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມັດຊະ, ທຳທີ່ຍ່ອມພາກຊີວິດຂອງສັດທັງຫຼາຍ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມັດຈຸ, ຄວາມຈິງແທ້ ຊື່ວ່າ ສັດຈະ, ທຳທີ່ຍ່ອມຟຸ້ງຊ່ານຂຶ້ນເບື້ອງເທິງ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອຸດທັດຈະ, ການຟ້ອນລຳ ຊື່ວ່າ ນັດຈະ, ຄວາມທ່ຽງແທ້ ຊື່ວ່າ ນິດຈະ, ຄວາມຈິງແທ້ ຊື່ວ່າ ຕັດຊະ ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၃၉, ၅၈၅. ကွိလောပေါ စ.

໖໓໙, ໕໘໕. ແລະ ການລຶບ ກວິ ປັດໄຈ.

---

ကွိလောပေါ ဟောတိ, ပုန စ နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ຍ່ອມມີການລຶບ ກວິ ປັດໄຈ, ແລະ ສັບທັງຫຼາຍຍ່ອມສຳເລັດຮູບອີກ.

---

ဝိဝိဓေဟိ သီလာဒိဂုဏေဟိ ဘဝတီတိ ဝိဘူ, ဝိသေသေန ဝါ ဘဝတီတိ ဝိဘူ, သယံ အတ္တနာ ဘဝတီတိ သယမ္ဘူ, အဘိဝိတွာ ဘဝတီတိ အဘိဘူ, သံ သုဋ္ဌု ဓုနာတိ ကမ္ပတီတိ သန္ဓူ, ဝိသေသေန ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ဝိဘာ, နိဿေသေန ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ နိဘာ, ပကာရေန ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ပဘာ, သဟ ဘာသန္တိ ဧတ္ထာတိ သဘာ, အာဘုသော ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ အာဘာ, ဘုဇေန ကုဋိလေန ဂစ္ဆတီတိ ဘုဇဂေါ, တုရိတတုရိတော ဂစ္ဆတီတိ တုရဂေါ, သံ သုဋ္ဌု ပထဝိံ ခနတီတိ သင်္ခေါ, ဝိသေသေန ယမတိ ဥပရမတီတိ ဝိယော, သုဋ္ဌု မနတိ ဇာနာတီတိ သုမော, ပရိ သမန္တတော တနောတိ ဝိတ္ထာရေတီတိ ပရိတော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຜູ້ຍ່ອມເປັນຢູ່ດ້ວຍຄຸນມີສີລເປັນຕົ້ນຕ່າງໆ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວິພູ, ຫຼື ຜູ້ຍ່ອມເປັນຢູ່ໂດຍວິເສດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວິພູ, ຜູ້ຍ່ອມເປັນເອງດ້ວຍຕົນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະຍຳພູ, ຜູ້ຍ່ອມເປັນຢູ່ຄອບງຳ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອະພິພູ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມສັ່ນສະទេືອນຢ່າງດີ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັນທູ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງໂດຍວິເສດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວິພາ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ນິພາ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງໂດຍປະການຕ່າງໆ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປະພາ, ບຸກຄົນທັງຫຼາຍຍ່ອມເວົ້າຮ່ວມກັນໃນທີ່ນີ້ ເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະພາ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງຍິ່ງ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອາພາ, ສັດທີ່ໄປດ້ວຍເອິກ (ຫຼື ໄປຄົດຄ້ຽວ) ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພຸຊະໂຄ, ສັດທີ່ໄປຢ່າງໄວວາ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທຸຣະໂຄ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຂຸດແຜ່ນດິນຢ່າງດີ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສັງໂຂ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມລະງັບໂດຍວິເສດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວິໂຍ, ຜູ້ຍ່ອມຮູ້ຢ່າງດີ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສຸໂມ, ສິ່ງທີ່ຍ່ອມແຜ່ໄປໂດຍຮອບ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປະຣິໂຕ ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၄၀, ၀. သစဇာနံ ကဂါ ဏာနုဗန္ဓေ.

໖໔໐, ໐. ແປງ ສະ, ຈະ, ຊະ ເປັນ ກະ, ຄະ ເມື່ອມີປັດໄຈທີ່ມີ ນະ ເປັນອະນຸພັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

သစ ဇာနံ ဓာတူနမန္တာနံ စဇာနံ ကဂါဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ ဏာနုဗန္ဓေ ပစ္စယေ ပရေ.

ຍ່ອມມີການແປງ ຈະ ແລະ ຊະ ອັນເປັນທີ່ສຸດຂອງທາດທັງຫຼາຍ ເປັນ ກະ ແລະ ຄະ ຕາມລຳດັບ ເມື່ອມີປັດໄຈທີ່ມີ ນະ ເປັນອະນຸພັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.

---

ဩကော[Pg.296], ပါကော, သေကော, သောကော, ဝိဝေကော, စာဂေါ, ယောဂေါ, ဘောဂေါ, ရောဂေါ, ရာဂေါ, ဘာဂေါ, ဘင်္ဂေါ, ရင်္ဂေါ, သင်္ဂေါ.

ຕົວຢ່າງ: ໂອໂກ, ປາໂກ, ເສໂກ, ໂສໂກ, ວິເວໂກ, ຈະໂຄ, ໂຍໂຄ, ໂພໂຄ, ໂຣໂຄ, ຣາໂຄ, ພາໂຄ, ພັນໂຄ, ຣັນໂຄ, ສັນໂຄ.

---

၆၄၁, ၅၇၂. နုဒါဒီဟိ ယုဏွူနမနာနနာကာနနကာ သကာရိတေဟိ စ.

໖໔໑, ໕໗໒. ຫຼັງຈາກທາດມີ ນຸທະ ເປັນຕົ້ນ ແລະຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີກາຣິຕະປັດໄຈ, ແປງ ຍຸ ແລະ ນວຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະນະ, ອານະນະ, ອະກະ, ອານະນະກະ ຕາມລຳດັບ.

---

နုဒ သူဒ ဇန သု လူ ဟု ပု ဘူ ဉာ အ သ သမုဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ဖန္ဒ စိတိ အာဏ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ သကာရိတေဟိ စ ယုဏွူနံ ပစ္စယာနံ အန အာနန အက အာနနကာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသင်္ချံ ကတ္တရိ, ဘာဝကရဏေသု စ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ນຸທະ, ສູທະ, ຊະນະ, ສຸ, ລຸ, ຮຸ, ປຸ, ພູ, ຍາ, ອະ, ສະ, ສະມຸ ເປັນຕົ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກທາດທີ່ມີກາຣິຕະປັດໄຈມີ ພັນທະ, ຈິຕິ, ອາຣະ ເປັນຕົ້ນ, ຍ່ອມມີການແປງ ຍຸ ແລະ ນວຸ ປັດໄຈ ເປັນ ອະນະ, ອານະນະ, ອະກະ, ອານະນະກະ ຕາມລຳດັບ ໃນຄວາມໝາຍ ກັດຕຸ, ພາວະ ແລະ ກະຣະນະ.

---

ကတ္တရိ တာဝ – ပနုဒတီတိ ပနူဒနော. ဧဝံ သူဒနော, ဇနနော, သဝဏော, လဝနော, ဟဝနော, ပဝနော, ဘဝနော, ဉာဏော, အသနော, သမဏော.

ໃນຄວາມໝາຍ ກັດຕຸ ກ່ອນ: ຜູ້ຍ່ອມບັນເທົາ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປະນູທະໂນ. ເຊັ່ນດຽວກັນ: ສູທະໂນ, ຊະນະໂນ, ສະວະໂນ, ລະວະໂນ, ຫະວະໂນ, ປະວະໂນ, ພະວະໂນ, ຍານໍ, ອະສະໂນ, ສະມະໂນ.

---

ဘာဝေ စ – ပနုဒတေ ပနူဒနံ. ဧဝံ သူဒနံ, ဇနနံ, သဝဏံ, လဝနံ, ဟဝနံ, ပဝနံ, ဘဝနံ, ဉာဏံ, အသနံ, သမဏံ, သဉ္ဇာနနံ, ကုယတေ ကာနနံ.

ແລະໃນຄວາມໝາຍ ພາວະ: ຄວາມບັນເທົາ ຊື່ວ່າ ປະນູທະນັງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ: ສູທະນັງ, ຊະນັນນັງ, ສະວະນັງ, ລະວະນັງ, ຫະວະນັງ, ປະວະນັງ, ພະວະນັງ, ຍານັງ, ອະສະນັງ, ສະມະນັງ, ສັນຊານະນັງ, ຍ່ອມຮ້ອງ ຊື່ວ່າ ການະນັງ.

---

ကာရိတေ စ – ဖန္ဒာပီယတေ ဖန္ဒာပနံ, စေတာပီယတေ စေတာပနံ, အာဏာပီယတေ အာဏာပနံ.

ແລະໃນຄວາມໝາຍ ກາຣິຕະ: ການໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ ຊື່ວ່າ ພັນທາປະນັງ, ການໃຫ້ຄິດ ຊື່ວ່າ ເຈຕາປະນັງ, ການໃຫ້ສັ່ງ ຊື່ວ່າ ອານາປະນັງ.

---

ကရဏေ – နုဒန္တိ အနေနာတိ နူဒနံ, ဧဝံ သူဒနံ, ဇနနံ, သဝဏံ, လဝဏံ, ဟဝနံ, ပဝနံ, ဘဂနံ, ဉာဏံ, အသနံ, သဝဏံ.

ໃນຄວາມໝາຍ ກະຣະນະ: ຍ່ອມບັນເທົາດ້ວຍສິ່ງນີ້ ເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ນູທະນັງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ: ສູທະນັງ, ຊະນັນນັງ, ສະວະນັງ, ລະວະນັງ, ຫະວະນັງ, ປະວະນັງ, ພະຄະນັງ, ຍານັງ, ອະສະນັງ, ສະວະນັງ.

---

ပုန [Pg.297] ကတ္တရိ – နုဒတီတိ နူဒကော, သူဒတီတိ သူဒဓကာ, ဇနေတီတိ ဇနကော, သုဏောတီတိ သာဝကော, လုနာတီတိ လာဝကော, ဇုဟောတီတိ ဟာဝကော, ပုနာတီတိ ပါဝကော, ဘဝတီတိ ဘာဝကော, ဇာနာတီတိ ဇာနကော, အသတီတိ အသကော, ဥပါသတီတိ ဥပါသကော, သမေတီတိ သမကော.

ໃນຄວາມໝາຍ ກັດຕຸ ອີກ: ຜູ້ຍ່ອມບັນເທົາ ຊື່ວ່າ ນູທະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມແກງ ຊື່ວ່າ ສູທະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມໃຫ້ເກີດ ຊື່ວ່າ ຊະນະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມຟັງ ຊື່ວ່າ ສາວະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມກ່ຽວ ຊື່ວ່າ ລາວະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມບູຊາ ຊື່ວ່າ ຫາວະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມຊຳລະ ຊື່ວ່າ ປາວະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມເປັນ ຊື່ວ່າ ພາວະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມຮູ້ ຊື່ວ່າ ຊານະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມກິນ ຊື່ວ່າ ອະສະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ຊື່ວ່າ ອຸປາສະໂກ, ຜູ້ຍ່ອມລະງັບ ຊື່ວ່າ ສະມະໂກ.

---

ကာရိတေ တု – ဖန္ဒာပယတီတိ ဖန္ဒာပယကော. ဧဝံ အာဏာပယကော, စေတာပယကော, သဉ္ဇာနနကော.

ສ່ວນໃນຄວາມໝາຍ ກາຣິຕະ: ຜູ້ຍ່ອມໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ ຊື່ວ່າ ພັນທາປະຍະໂກ. ເຊັ່ນດຽວກັນ: ອານາປະຍະໂກ, ເຈຕາປະຍະໂກ, ສັນຊານະນະໂກ.

---

၆၄၂, ၅၈၈. ဣ ယ တ မ ကိ ဧ သာန’မန္တဿရော ဒီဃံ ကွစိ ဒု သ ဿ ဂုဏံ ဒေါ ရံ သက္ခီ စ.

໖໔໒, ໕໘໘. ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສັບພະນາມທັງຫຼາຍມີ ອิ, ຍະ, ຕະ, ມະ, ກິ, ເອ, ສະ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ, ໃນບາງບ່ອນ ອຸການ ຂອງ ທຸ ສັບ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຄຸນ, ທະ ອັກສອນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ຣະ ອັກສອນ, ແລະ ແປງ ສະ ອັນເປັນທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ສະ, ກຂະ, ອີ ຕາມສົມຄວນ.

---

ဣယ တ မ ကိ ဧ သဣစ္စေတေသံ သဗ္ဗနာမာနမန္တော သရော ဒီဃမာပဇ္ဇတေ, ကွစိ ဒုသဣစ္စေတဿ ဓာတုဿ ဥကာရော ဂုဏမာပဇ္ဇတေ, ဒကာရော ရကာရမာပဇ္ဇတေ, ဓာတွန္တဿ သဿ စ သ က္ခ ဤဣစ္စေတေ အာဒေသာ ဟောန္တိ ယထာသမ္ဘဝံ. ဧတေ သဒ္ဒါ သကေန သကေန နာမေန ယထာနုပရောဓေန ဗုဒ္ဓသာသနေ ပစ္ဆာ ပုန နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສັບພະນາມທັງຫຼາຍມີ ອິ, ຍະ, ຕະ, ມະ, ກິ, ເອ, ສະ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະ, ໃນບາງບ່ອນ ອຸການ ຂອງ ທຸ ສັບ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຄຸນ, ທະ ອັກສອນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນ ຣະ ອັກສອນ, ແລະ ແປງ ສະ ອັນເປັນທີ່ສຸດຂອງທາດ ເປັນ ສະ, ກຂະ, ອີ ຕາມສົມຄວນ. ສັບເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມສຳເລັດຮູບອີກໃນພະພຸດທະສາສະໜາ ດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນໆ ໂດຍບໍ່ຂັດຂ້ອງ.

---

ဣမမိဝ နံ ပဿတီတိ ဤဒိသော, ယမိဝ နံ ပဿတီတိ ယာဒိသော, တမိဝ နံ ပဿတီတိ တာဒိသော, မမိဝ နံ ပဿတီတိ မာဒိသော, ကိမိဝ နံ ပဿတီတိ ကီဒိသော, ဧတမိဝ နံ ပဿတီတိ ဧဒိသော, သမာနမိဝ နံ ပဿတီတိ သာဒိသော[Pg.298]. ဣမမိဝ နံ ပဿတီတိ ဤရိသော, ယမိဝ နံ ပဿတီတိ ယာရိသော, တမိဝ နံ ပဿတီတိ တာရိသော, မမိဝ နံ ပဿတီတိ မာရိသော, ကိမိဝ နံ ပဿတီတိ ကီရိသော, ဧတမိဝ နံ ပဿတီတိ ဧရိသော, သမာနမိဝ နံ ပဿတီတိ သာရိသော. ဣမမိဝ နံ ပဿတီတိ ဤဒိက္ခော, ယမိဝ နံ ပဿတီတိ ယာဒိက္ခော, တမိဝ နံ ပဿတီတိ တာဒိက္ခော, ဧဝံ မာဒိက္ခော, ကီဒိက္ခော, ဧဒိက္ခော, သာဒိက္ခော. ဤဒီ, ယာဒီ, တာဒီ, မာဒီ, ကီဒီ, ဧဒီ, သာဒီ.

ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນີ້ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອີທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ໃດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຍາທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕາທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຂ້າພະເຈົ້າ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມາທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ໃດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄີທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເອທິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ສະເໝີກັນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສາທິໂສ. ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນີ້ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອີຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ໃດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຍາຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕາຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຂ້າພະເຈົ້າ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມາຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ໃດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄີຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເອຣິໂສ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ສະເໝີກັນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສາຣິໂສ. ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນີ້ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ອີທິກໂຂ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ໃດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຍາທິກໂຂ, ຍ່ອມເຫັນຜູ້ນັ້ນ ປານດັ່ງຜູ້ນັ້ນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຕາທິກໂຂ, ເຊັ່ນດຽວກັນ: ມາທິກໂຂ, ຄີທິກໂຂ, ເອທິກໂຂ, ສາທິກໂຂ. ອີທີ, ຍາທີ, ຕາທີ, ມາທີ, ຄີທີ, ເອທີ, ສາທີ.

---

စဂ္ဂဟဏေန တေသမေဝ သဒ္ဒါနံ ဣယဣစ္စေဝမာဒီနမန္တော စ သရော ကွစိ ဒီဃတ္ထမာဟု. ဤဒိက္ခော, ယာဒိက္ခော, တာဒိက္ခော, မာဒိက္ခော, ကီဒိက္ခော, ဧဒိက္ခော, သာဒိက္ခော. ဣဒိသော, သဒိသော, သရိသော, သရိက္ခော.

ດ້ວຍການຖືເອົາ ຈະ ສັບ, ທ່ານກ່າວວ່າ ສະຫຼະທີ່ສຸດຂອງສັບທັງຫຼາຍມີ ອິຍະ ເປັນຕົ້ນ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນທີຄະໃນບາງບ່ອນ. ຕົວຢ່າງ: ອີທິກໂຂ, ຍາທິກໂຂ, ຕາທິກໂຂ, ມາທິກໂຂ, ຄີທິກໂຂ, ເອທິກໂຂ, ສາທິກໂຂ. ອິທິໂສ, ສະທິໂສ, ສະຣິໂສ, ສະຣິກໂຂ.

---

၆၄၃, ၆၃၅. ဘျာဒီဟိ မတိ ဗုဓိ ပူဇာဒီဟိ စ တ္တော.

໖໔໓, ໖໓໕. ລົງ -ຕະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດມີ ພີ ເປັນຕົ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກທາດມີ ມະຕິ, ພຸທິ, ປູຊາ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘီဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, မတိ. ဗုဓိ ပူဇာဒိတော စ တ္တ ပစ္စယော ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ -ຕະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ພີ ເປັນຕົ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກທາດມີ ມະຕິ, ພຸທິ, ປູຊາ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘာယိတဗ္ဗောတိ ဘီတော, သုပိတဗ္ဗောတိ သုတ္တော, မိဇ္ဇိတဗ္ဗော သိနေဟေတဗ္ဗောတိ မိတ္တော, သမ္မန္နိတဗ္ဗောတိ သမ္မတော, သံ သုဋ္ဌု မာနိတဗ္ဗော ပူဇေတဗ္ဗောတိ သမ္မတော, သမ္မာနီယိတ္ထာတိ သမ္မတော, သံကပ္ပီယတေတိ သင်္ကပ္ပိတော[Pg.299], သံကပ္ပီယိတ္ထာတိ သင်္ကပ္ပိတော, သမ္ပာဒီယတေတိ သမ္ပာဒိတော, သမ္ပာဒီယိတ္ထာတိ သမ္ပာဒိတော, အဝဓာရီယတေတိ အဝဓာရိတော, အဝဓာရီယိတ္ထာတိ အဝဓာရိတော, ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗော ဉာတဗ္ဗောတိ ဗုဒ္ဓေါ, အဇ္ဈယိတဗ္ဗောတိ ဣတော, ဧတဗ္ဗော ဂန္တဗ္ဗောတိ ဣတော, ဝိဒိတဗ္ဗော ဉာတဗ္ဗောတိ ဝိဒိတော, တက္ကီယတေတိ တက္ကိတော, ပူဇီယတေတိ ပူဇိတော, ပူဇီယိတ္ထာတိ ပူဇိတော, အပစာယိတဗ္ဗောတိ အပစာယိတော, မာနိတဗ္ဗော ပူဇေတဗ္ဗောတိ မာနိတော, အပစီယတေတိ အပစိတော, ဝန္ဒီယတေတိ ဝန္ဒိတော, ဝန္ဒီယိတ္ထာတိ ဝန္ဒိတော, သက္ကရီယတေတိ သက္ကာရိတော, သက္ကရီယိတ္ထာတိ သက္ကာရိတော.

ພຶງກົວ ຊື່ວ່າ ພີໂຕ, ພຶງນອນ ຊື່ວ່າ ສຸດໂຕ, ພຶງຮັກແພງ ຊື່ວ່າ ມິດຕະ, ພຶງສົມມຸດ ຊື່ວ່າ ສົມມະໂຕ, ພຶງນັບຖືບູຊາຢ່າງດີ ຊື່ວ່າ ສົມມະໂຕ, ໄດ້ຮັບການນັບຖືແລ້ວ ຊື່ວ່າ ສົມມະໂຕ, ຍ່ອມດຳຣິ ຊື່ວ່າ ສັງກັບປິໂຕ, ໄດ້ດຳຣິແລ້ວ ຊື່ວ່າ ສັງກັບປິໂຕ, ຍ່ອມໃຫ້ເຖິງພ້ອມ ຊື່ວ່າ ສັມປາທິໂຕ, ໃຫ້ເຖິງພ້ອມແລ້ວ ຊື່ວ່າ ສັມປາທິໂຕ, ຍ່ອມກຳນົດ ຊື່ວ່າ ອະວະທາຣິໂຕ, ກຳນົດແລ້ວ ຊື່ວ່າ ອະວະທາຣິໂຕ, ພຶງຮູ້ແຈ້ງ ຊື່ວ່າ ພຸດໂທ, ພຶງສຶກສາ ຊື່ວ່າ ອິໂຕ, ພຶງໄປ ຊື່ວ່າ ອິໂຕ, ພຶງຮູ້ ຊື່ວ່າ ວິທິໂຕ, ຍ່ອມຕຶກຕອງ ຊື່ວ່າ ຕັກກິໂຕ, ຍ່ອມບູຊາ ຊື່ວ່າ ປູຊິໂຕ, ບູຊາແລ້ວ ຊື່ວ່າ ປູຊິໂຕ, ພຶງອ່ອນນ້ອມ ຊື່ວ່າ ອະປະຈາຍິໂຕ, ພຶງນັບຖືບູຊາ ຊື່ວ່າ ມານິໂຕ, ຍ່ອມບູຊາ ຊື່ວ່າ ອະປະຈິໂຕ, ຍ່ອມຂາບໄຫວ້ ຊື່ວ່າ ວັນທິໂຕ, ຂາບໄຫວ້ແລ້ວ ຊື່ວ່າ ວັນທິໂຕ, ຍ່ອມສັກກາລະ ຊື່ວ່າ ສັກກາຣິໂຕ, ສັກກາລະແລ້ວ ຊື່ວ່າ ສັກກາຣິໂຕ.

---

၆၄၄, ၆၆၁. ဝေပု သီ ဒဝ ဝမု ကု ဒါ ဘူ ဟွာဒီဟိ ထု တ္တိမ ဏိမာ နိဗ္ဗတ္တေ.

໖໔໔, ໖໖໑. ຫຼັງຈາກທາດມີ ເວປຸ, ສີ, ທະວະ, ວະມຸ, ກຸ, ທາ, ພູ, ຮູ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ -ຖຸ, -ຕິມະ, -ນິມະ ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ເກີດຂຶ້ນ'.

---

ဝေပု သီ ဒဝ ဝမု ကု ဒါ ဘူ ဟုဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ယထာသမ္ဘဝံ ထု တ္တိမ ဏိမပစ္စယာ ဟောန္တိ နိဗ္ဗတ္တတ္ထေ.

ຍ່ອມລົງ -ຖຸ, -ຕິມະ, -ນິມະ ປັດໄຈ ຕາມສົມຄວນ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ເວປຸ, ສີ, ທະວະ, ວະມຸ, ກຸ, ທາ, ພູ, ຮູ ເປັນຕົ້ນ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ 'ເກີດຂຶ້ນ'.

---

ဝေပနံ ဝေပေါ, တေန နိဗ္ဗတ္တော ဝေပထု, သယနံ သယော, တေန နိဗ္ဗတ္တော သယထု, ဒဝနံ ဒဝေါ, တေန နိဗ္ဗတ္တော ဒဝထု. ဝမနံ ဝမော, တေန နိဗ္ဗတ္တော ဝမထု. ကုတ္တိ ကရဏံ, တေန နိဗ္ဗတ္တံ ကုတ္တိမံ. ဒါတိ ဒါနံ, တေန နိဗ္ဗတ္တံ ဒတ္တိမံ. ဘူတိ ဘဝနံ, တေန နိဗ္ဗတ္တံ ဘောတ္တိမံ. အဝဟုတိ အဝဟနံ, တေန နိဗ္ဗတ္တံ ဩဟာဝိမံ.

ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ຊື່ວ່າ ເວໂປ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຫວັ່ນໄຫວຮູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ເວພະຖຸ, ການນອນ ຊື່ວ່າ ສະໂຍ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການນອນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະຍະຖຸ, ຄວາມຮ້ອນຮົນ ຊື່ວ່າ ທະໂວ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຮ້ອນຮົນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທະວະຖຸ. ການຮາກ ຊື່ວ່າ ວະໂມ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການຮາກນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວະມະຖຸ. ການກະທຳ ຊື່ວ່າ ກຸດຕິ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການກະທຳນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກຸດຕິມັງ. ການໃຫ້ ຊື່ວ່າ ທານັງ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການໃຫ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ທັດຕິມັງ. ຄວາມເປັນ ຊື່ວ່າ ພູຕິ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມເປັນນັ້ນ ຊື່ວ່າ ໂພດຕິມັງ. ການນຳໄປ ຊື່ວ່າ ອະວະຫຸຕິ, ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການນຳໄປນັ້ນ ຊື່ວ່າ ໂອຫາວິມັງ.

---

၆၄၅, ၆၆၂. အက္ကောသေ [Pg.300] နမှာနိ.

໖໔໕, ໖໖໒. ລົງ -ອານິ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ດ່າ ເມື່ອມີ ນະ ປະຕິເສດຢູ່ເບື້ອງໜ້າ.

---

အက္ကောသဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ နမှိ ပဋိသေဓယုတ္တေ အာနိပစ္စယော ဟောတိ ဓာတူဟိ.

ຍ່ອມລົງ -ອານິ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍ ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ດ່າ ເມື່ອມີ ນະ ປະຕິເສດປະກອບຢູ່.

---

န ဂမိတဗ္ဗံ အဂမာနိ တေ ဇမ္မ ဒေသံ, န ကတ္တဗ္ဗံ အကရာဏိ တေ ဇမ္မ ကမ္မံ.

ຕົວຢ່າງ: ທ່ານບໍ່ພຶງໄປສູ່ປະເທດນັ້ນ ໂອ້ຄົນຖອຍ (ອະຄະມານິ), ທ່ານບໍ່ພຶງເຮັດການງານນັ້ນ ໂອ້ຄົນຖອຍ (ອະກະຣານິ).

---

နမှီတိ ကိမတ္ထံ? ဝိပတ္တိ တေ ဇမ္မ, ဝိကတိ တေ ဇမ္မ.

ຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ເມື່ອມີ ນະ ປະຕິເສດ'? ຕອບວ່າ ເພື່ອປ້ອງກັນຮູບແບບເຊັ່ນ: ວິປັດຕິ ເຕ ຊຳມະ, ວິກະຕິ ເຕ ຊຳມະ.

---

အက္ကောသေတိ ကိမတ္ထံ? န ဂန္တဗ္ဗာ အဂတိ တေ.

ຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວວ່າ 'ໃນຄວາມໝາຍວ່າ ດ່າ'? ຕອບວ່າ ເພື່ອປ້ອງກັນຮູບແບບເຊັ່ນ: ນະ ຄັນຕັບພາ ອະຄະຕິ ເຕ.

---

၆၄၆, ၄၁၉. ဧကာဒိတော သကိဿ က္ခတ္တုံ.

໖໔໖, ໔໑໙. ລົງ -ກຂັດຕຸໍ ປັດໄຈ ແທນ ສະກິໍ ຫຼັງຈາກ ເອກະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဧကာဒိတော သကိဿ က္ခတ္တုံ ဟောတိ.

ຍ່ອມລົງ -ກຂັດຕຸໍ ປັດໄຈ ແທນ ສະກິໍ ຫຼັງຈາກ ເອກະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဧကဿ ပဒတ္ထဿ သကိံ ဝါရံ ဧကက္ခတ္တုံ, ဒွိန္နံ ပဒတ္ထာနံ သကိံ ဝါရံ ဒွိက္ခတ္တုံ, တိဏ္ဏံ ပဒတ္ထာနံ သကိံ ဝါရံ တိက္ခတ္တုံ, ဧဝံ စတုက္ခတ္တုံ, ပဉ္စက္ခတ္တုံ, ဆက္ခတ္တုံ, သတ္တက္ခတ္တုံ, အဋ္ဌက္ခတ္တုံ, နဝက္ခတ္တုံ, ဒသက္ခတ္တုံ. ဣစ္စေဝမာဒယော သဒ္ဒါ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ວາລະໜຶ່ງແຫ່ງເນື້ອຄວາມດຽວ ຊື່ວ່າ ເອກັກຂັດຕຸໍ (ຄັ້ງດຽວ), ວາລະໜຶ່ງແຫ່ງສອງເນື້ອຄວາມ ຊື່ວ່າ ທວິກຂັດຕຸໍ (ສອງຄັ້ງ), ວາລະໜຶ່ງແຫ່ງສາມເນື້ອຄວາມ ຊື່ວ່າ ຕິກຂັດຕຸໍ (ສາມຄັ້ງ), ເຊັ່ນດຽວກັນ: ຈະຕຸກຂັດຕຸໍ, ປັນຈະກຂັດຕຸໍ, ສະກຂັດຕຸໍ, ສັດຕັກຂັດຕຸໍ, ອັດຖັກຂັດຕຸໍ, ນະວັກຂັດຕຸໍ, ທະສັກຂັດຕຸໍ. ສັບທັງຫຼາຍມີປະການດັ່ງນີ້ ພຶງປະກອບໃຊ້.

---

၆၄၇, ၆၆၃. သုနဿုနဿောဏ ဝါနုဝါနူနုနခုနာနာ.

໖໔໗, ໖໖໓. ແປງ ສຸນະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ໂສນະ, ວານະ, ອຸວານະ, ອູນະ, ສຸນັກຂະ, ສຸນະ, ສາ, ສານະ ຕາມລຳດັບ.

---

သုနဣစ္စေတဿ ပါဋိပဒိကဿ ဥနဿ ဩဏ ဝါန ဥဝါန ဦန ဥနခ ဥန အာ အာနာဒေသာ ဟောန္တိ.

ຍ່ອມມີການແປງ ສຸນະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ໂສນະ, ວານະ, ອຸວານະ, ອູນະ, ສຸນັກຂະ, ສຸນະ, ສາ, ສານະ ຕາມລຳດັບ.

---

သာမိကဿ [Pg.301] သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ သောဏော, သာမိကဿ သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ သွာနော, ဧဝံ သုဝါနော, သူနော, သုနခေါ, သုနော, သာ, သာနော.

ສັດທີ່ຍ່ອມຟັງສຽງຂອງເຈົ້າຂອງ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ໂສໂນ, ສັດທີ່ຍ່ອມຟັງສຽງຂອງເຈົ້າຂອງ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ສະວາໂນ, ເຊັ່ນດຽວກັນ: ສຸວາໂນ, ສູໂນ, ສຸນັກໂຂ, ສຸໂນ, ສາ, ສາໂນ.

---

၆၄၈, ၆၆၄. တရုဏဿ သုသု စ.

໖໔໘, ໖໖໔. ແລະ ແປງ ຕະຣຸນະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ສຸສຸ.

---

တရုဏဣစ္စေတဿ ပါဋိပဒိကဿ သုသု အာဒေသော ဟောတိ.

ຍ່ອມມີການແປງ ຕະຣຸນະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ສຸສຸ.

---

သုသု ကာဠကေသော.

ຕົວຢ່າງ: ສຸສຸ ກາລະເກໂສ (ເດັກໜຸ່ມຜູ້ມີຜົມດຳ).

---

၆၄၉, ၆၆၅. ယုဝဿုဝဿုဝုဝါနုနူနာ.

໖໔໙, ໖໖໕. ແປງ ຍຸວະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ອຸວະ, ອຸວານະ, ອຸນະ, ອູນະ ຕາມລຳດັບ.

---

ယုဝဣစ္စေတဿ ပါဋိပဒိကဿ ဥဝဿ ဥဝဥဝါန ဥနဦနာဒေသာ ဟောန္တိ.

ຍ່ອມມີການແປງ ຍຸວະ ປາຕິປະທິກະ ເປັນ ອຸວະ, ອຸວານະ, ອຸນະ, ອູນະ ຕາມລຳດັບ.

---

ယုဝါ, ယုဝါနော, ယုနော, ယူနော.

ຕົວຢ່າງ: ຍຸວາ, ຍຸວາໂນ, ຍຸໂນ, ຍູໂນ.

---

၆၅၀, ၆၅၁. ကာလေ ဝတ္တမာနာတီတေ ဏွာဒယော.

໖໕໐, ໖໕໑. ລົງ -ນວຸ ປັດໄຈ ເປັນຕົ້ນ ໃນການປັດຈຸບັນ ແລະການອະດີດ.

---

ကာလေ ဝတ္တမာနတ္ထေ စ အတီတတ္ထေ စ ဏု ယု တပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຍ່ອມລົງ -ນຸ, -ຍຸ, -ຕະ ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍປັດຈຸບັນ ແລະຄວາມໝາຍອະດີດ.

---

အကာသိ, ကရောတီတိ ကာရု, အဂစ္ဆိ, ဂစ္ဆတီတိ, ဝါယု, အဘဝိ, ဘဝတီတိ ဘူတံ.

ຕົວຢ່າງ: ໄດ້ເຮັດແລ້ວ ຫຼື ຍ່ອມເຮັດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄາຣຸ, ໄດ້ໄປແລ້ວ ຫຼື ຍ່ອມໄປ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ວາຍຸ, ໄດ້ເປັນແລ້ວ ຫຼື ຍ່ອມເປັນ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພູຕັງ.

---

၆၅၁, ၆၄၇. တဝိဿတိ [Pg.302] ဂမာဒီဟိ ဏီ ဃိဏ.

໖໕໑, ໖໔໗. ລົງ -ນີ, -ຄິນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດມີ ຄະມຸ ເປັນຕົ້ນ ໃນຄວາມໝາຍອະນາຄົດ.

---

ဘဝိဿတိကာလတ္ထေ ဂမု ဘဇ သု ဌာဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဏီ ဃိဏ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຍ່ອມລົງ -ນີ, -ຄິນະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຄະມຸ, ພະຊະ, ສຸ, ຖາ ເປັນຕົ້ນ ໃນຄວາມໝາຍອະນາຄົດ.

---

အာယတိံ ဂမိတုံ သီလံ ယဿ, သော ဟောတီတိ ဂါမီ, အာယတိံ ဘဇိတုံ သီလံ ယဿ, သော ဟောတီတိ ဘာဇီ, အာယတိံ ပဿာပိတုံ သီလံ ယဿ, သော ဟောတီတိ ပဿာဝိ, အာယတိံ ပဋ္ဌာယိတုံ သီလံ ယဿ, သော ဟောတီတိ ပဋ္ဌာယိ.

ຜູ້ມີປົກກະຕິໄປໃນອະນາຄົດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຄາມີ, ຜູ້ມີປົກກະຕິຄົບຫາໃນອະນາຄົດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ພາຊີ, ຜູ້ມີປົກກະຕິໃຫ້ເຫັນໃນອະນາຄົດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປັດສາວີ, ຜູ້ມີປົກກະຕິຕັ້ງຢູ່ໃກ້ໃນອະນາຄົດ ເຫດນັ້ນ ຊື່ວ່າ ປັດຖາຍີ.

---

၆၅၂, ၆၄၈. ကြိယာယံ ဏွု တဝေါ.

໖໕໒, ໖໔໘. ລົງ -ນວຸ, -ຕຸ ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍກິລິຍາ ໃນອະນາຄົດຕະການ.

---

ကြိယာယမတ္ထေ ဏွု တုဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဘဝိဿတိကာလေ.

ຍ່ອມລົງ -ນວຸ, -ຕຸ ປັດໄຈ ໃນຄວາມໝາຍກິລິຍາ ໃນອະນາຄົດຕະການ.

---

‘‘ကရိဿ’’န္တိ ကာရကော ဝဇတိ, ‘‘ဘုဉ္ဇိဿ’’န္တိ ဘောတ္တာ ဝဇတိ.

ຕົວຢ່າງ: ຜູ້ເຮັດຍ່ອມໄປ ດ້ວຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າຈັກເຮັດ', ຜູ້ກິນຍ່ອມໄປ ດ້ວຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າຈັກກິນ'.

---

၆၅၃, ၃၀၆. ဘာဝဝါစိမှိ စတုတ္ထီ.

໖໕໓, ໓໐໖. ລົງ ຈະຕຸດຖີວິພັດ ໃນຄວາມໝາຍພາວະ (ຫຼື ກິລິຍາ).

---

ဘာဝဝါစိမှိ စတုတ္ထီဝိဘတ္တိ ဟောတိ ဘဝိဿတိကာလေ,

ຈະຕຸດຖີວິບັດ ຍ່ອມລົງໃນອະນາຄົດຕະການ ໃນອັດພາວະ (ຄຳບອກພາວະ),

---

ပစိဿတေ, ပစနံ ဝါ ပါကော, ပါကာယ ဝဇတိ. ဘုဉ္ဇိဿတေ, ဘောဇနံ ဝါ ဘောဂေါ, ဘောဂါယ ဝဇတိ. နစ္စိဿတေ, နစ္စနံ ဝါ နစ္စံ, နစ္စာယ ဝဇတိ.

Pacissate (ເຂົາຈັກຫຸງຕົ້ມ), pacanaṃ vā pāko (ການຫຸງຕົ້ມ ຫຼື ຂອງຕົ້ມ), pākāya vajati (ຍ່ອມໄປເພື່ອການຫຸງຕົ້ມ). Bhuñjissate (ເຂົາຈັກບໍລິໂພກ), bhojanaṃ vā bhogo (ການບໍລິໂພກ ຫຼື ຂອງກິນ), bhogāya vajati (ຍ່ອມໄປເພື່ອການບໍລິໂພກ). Naccissate (ເຂົາຈັກຟ້ອນ), naccanaṃ vā naccaṃ (ການຟ້ອນ ຫຼື ການລະເລີງ), naccāya vajati (ຍ່ອມໄປເພື່ອການຟ້ອນ).

---

၆၅၄, ၆၄၉. ကမ္မနိ [Pg.303] ဏော.

໖໕໔, ໖໔໙. ໃນອັດກຳ, ລົງ ໂນ ປັດໄຈ.

---

ကမ္မနိ ဥပပဒေ ဏပစ္စယော ဟောတိ ဘဝိဿတိကာလေ.

ເມື່ອມີກຳເປັນອຸປະບົດ, ໂນ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອະນາຄົດຕະການ.

---

နဂရံ ကရိဿတိ နဂရကာရော ဝဇတိ, သာလိံ လာဝိဿတိ သာလိလာဝေါ ဝဇတိ, ဓညံ ဝပိဿတိ ဓညဝါပေါ ဝဇတိ, ဘောဂံ ဒဒိဿတိ ဘောဂဒါယော ဝဇတိ, သိန္ဓုံ ပိဝိဿတိ သိန္ဓုပါယော ဝဇတိ.

Nagaraṃ karissati nagarakāro vajati (ຜູ້ໃດຈັກເຮັດເຊິ່ງເມືອງ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ເຮັດເມືອງ ຍ່ອມໄປ), sāliṃ lāvissati sālilāvo vajati (ຜູ້ໃດຈັກກ່ຽວເຊິ່ງເຂົ້າສາລີ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ກ່ຽວເຂົ້າສາລີ ຍ່ອມໄປ), dhaññaṃ vapissati dhaññavāpo vajati (ຜູ້ໃດຈັກຫວ່ານເຊິ່ງເຂົ້າເປືອກ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຫວ່ານເຂົ້າເປືອກ ຍ່ອມໄປ), bhogaṃ dadissati bhogadāyo vajati (ຜູ້ໃດຈັກໃຫ້ເຊິ່ງໂພຄະ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ໃຫ້ໂພຄະ ຍ່ອມໄປ), sindhuṃ pivissati sindhupāyo vajati (ຜູ້ໃດຈັກດື່ມເຊິ່ງນ້ຳສິນທຸ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ດື່ມນ້ຳສິນທຸ ຍ່ອມໄປ).

---

၆၅၅, ၆၅၀. သေသေ ဿံ န္တုမာနာနာ.

໖໕໕, ໖໕໐. ໃນອັດທີ່ເຫຼືອ, ລົງ ສັງ, ຕຸ, ມານະ, ອານະ ປັດໄຈ.

---

သေသဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ ဿံ န္တု မာန အာန ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဘဝိဿတိကာလေ ကမ္မူပပဒေ.

ໃນອັດທີ່ເຫຼືອນັ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສັງ, ຕຸ, ມານະ, ອານະ ຍ່ອມລົງໃນອະນາຄົດຕະການ ເມື່ອມີກຳເປັນອຸປະບົດ.

---

ကမ္မံ ကရိဿတိ ကမ္မံ ကရိဿံ, ဧဝံ ကမ္မံ ကရောန္တော, ကမ္မံ ကုရုမာနော, ကမ္မံ ကရာနော ဝဇတိ. ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိဿတိ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိဿံ, ဧဝံ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တော, ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇမာနော, ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇာနော ဝဇတိ. ခါဒနံ ခါဒိဿတိ ခါဒနံ ခါဒိဿံ, ဧဝံ ခါဒနံ ခါဒန္တော, ခါဒနံ ခါဒမာနော, ခါဒနံ ခါဒါနော ဝဇတိ. မဂ္ဂံ စရိဿတိ မဂ္ဂံ စရိဿံ, ဧဝံ မဂ္ဂံ စရန္တော, မဂ္ဂံ စရမာနော, မဂ္ဂံ စရာနော ဝဇတိ. ဘိက္ခံ ဘိက္ခိဿတိ ဘိက္ခံ ဘိက္ခိဿံ, ဧဝံ ဘိက္ခံ ဘိက္ခန္တော, ဘိက္ခံ ဘိက္ခမာနော, ဘိက္ခံ ဘိက္ခာနော ဝဇတိ.

Kammaṃ karissati kammaṃ karissaṃ (ຜູ້ໃດຈັກເຮັດເຊິ່ງການງານ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັກເຮັດການງານ), ເຊັ່ນດຽວກັນ kammaṃ karonto (ຜູ້ເຮັດຢູ່ເຊິ່ງການງານ), kammaṃ kurumāno (ຜູ້ເຮັດຢູ່ເຊິ່ງການງານ), kammaṃ karāno vajati (ຜູ້ເຮັດຢູ່ເຊິ່ງການງານ ຍ່ອມໄປ). Bhojanaṃ bhuñjissati bhojanaṃ bhuñjissaṃ (ຜູ້ໃດຈັກບໍລິໂພກເຊິ່ງອາຫານ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັກບໍລິໂພກອາຫານ), ເຊັ່ນດຽວກັນ bhojanaṃ bhuñjanto, bhojanaṃ bhuñjamāno, bhojanaṃ bhuñjāno vajati (ຜູ້ບໍລິໂພກຢູ່ເຊິ່ງອາຫານ ຍ່ອມໄປ). Khādanaṃ khādissati khādanaṃ khādissaṃ (ຜູ້ໃດຈັກຄ້ຽວກິນເຊິ່ງຂອງຄ້ຽວ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັກຄ້ຽວກິນຂອງຄ້ຽວ), ເຊັ່ນດຽວກັນ khādanaṃ khādanto, khādanaṃ khādamāno, khādanaṃ khādāno vajati (ຜູ້ຄ້ຽວກິນຢູ່ເຊິ່ງຂອງຄ້ຽວ ຍ່ອມໄປ). Maggaṃ carissati maggaṃ carissaṃ (ຜູ້ໃດຈັກທ່ຽວໄປສູ່ຫົນທາງ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັກທ່ຽວໄປສູ່ຫົນທາງ), ເຊັ່ນດຽວກັນ maggaṃ caranto, maggaṃ caramāno, maggaṃ carāno vajati (ຜູ້ທ່ຽວໄປຢູ່ສູ່ຫົນທາງ ຍ່ອມໄປ). Bhikkhaṃ bhikkhissati bhikkhaṃ bhikkhissaṃ (ຜູ້ໃດຈັກຂໍເຊິ່ງພິກສາ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຜູ້ຈັກຂໍພິກສາ), ເຊັ່ນດຽວກັນ bhikkhaṃ bhikkhanto, bhikkhaṃ bhikkhamāno, bhikkhaṃ bhikkhāno vajati (ຜູ້ຂໍຢູ່ເຊິ່ງພິກສາ ຍ່ອມໄປ).

---

၆၅၆, ၆၆၆. ဆဝါဒီတိ [Pg.304] တတြဏ.

໖໕໖, ໖໖໖. ຫຼັງຈາກ ຊະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຕັດຕະຣະ ແລະ ອະນະ ປັດໄຈ.

---

ဆ ဒ စိ တိ သု နီ ဝိ ဒ ပဒ တနု ယတ အဒ မဒ ယုဇ ဝတုမိဒ မာ ပု က လ ဝရ ဝေ ပု ဂုပ ဒါ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တတြဏ ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ယထာသမ္ဘဝံ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຊະ, ທາ, ຈິ, ຕິ, ສຸ, ນີ, ວິ, ທາ, ປະທະ, ຕນຸ, ຍຕະ, ອະທະ, ມະທະ, ຍຸຊະ, ວະຕຸ, ມิທະ, ມາ, ປຸ, ກະ, ລະ, ວະຣະ, ເວ, ປຸ, ຄຸປະ, ທາ ເປັນຕົ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕັດຕະຣະ ແລະ ອະນະ ຍ່ອມລົງຕາມສົມຄວນ.

---

အာတပံ ဆာဒေတီတိ ဆတ္တံ, ဆတြံ. အာရမ္မဏံ စိန္တေတီတိ စိတ္တံ, စိတြံ. စိန္တေန္တိ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာ ဧထေနာတိ ဝါ စိတ္တံ, စိတြံ. အတ္ထေ အဘိဿဝေတီတိ သုတ္တံ, သုတြံ. အတ္ထေ သူစေတီတိ ဝါ သုတ္တံ, သုတြံ. သတ္တေ နေတီတိ နေတ္တံ, နေတြံ. သတ္တေ ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ နေန္တိ ဧတေနာတိ ဝါ နေတ္တံ, နေတြံ. ပကာရေန ဝိဒတီတိ ပဝိတ္တံ, ပဝိတြံ. ဝိဝိဓေန အာကာရေန မင်္ဂ ပါပံ ပုနာတိ, သောဓေတီတိ ပဝိတ္တံ, ပဝိတြံ. သုစိဘာဝံ ဝါ ပါပုဏာတီတိ ပဝိတ္တံ, ပဝိတြံ. ပဒတိ ပါပုဏာတီတိ ပတ္တော, ပတြော. အာဟာရာ ပတန္တိ ဧတ္ထ ဘာဇနေတိ ပတ္တံ, ပတြံ. ပဒတိ ပဝတ္တတီတိ ဝါ ပတ္တံ, ပတြံ. တနောတိ ဝိတ္ထာရေတီတိ တန္တံ, တန္တြံ, တနိတဗ္ဗံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗန္တိ ဝါ တန္တံ, တန္တြ. ယတတီတိ ယတ္တံ, ယတြံ. ယတတိ ဝီရိယံ ကရောတိ ဧတေနာတိ ဝါ ယတ္တံ, ယတြံ. ယတနံ ဝါ ယတ္တံ, ယတြံ. သုခဒုက္ခံ အဒတိ ဘက္ခတီတိ အတ္တာ, အတြာ. မဒတီတိ မတ္တံ, မတြံ. ဝတ္ထုံ ယုဇ္ဇန္တိ ဧတေနာတိ ယောတ္တံ, ယောတြံ. ဝတ္တတီတိ ဝတ္တံ, ဝတြံ. မိဒတိ [Pg.305] သိနေဟံ ကရောတီတိ မိတ္တံ. မိတြံ. မိဒတိ သိနေဟတိ ဧတာယာတိ မေတ္တာ, မေတြာ. ပရိ သမန္တ တော သဗ္ဗာကာရေန မိနန္တိ ဧတာယာတိ မတ္တာ, မတြာ. မာနနံ ဝါ မတ္တံ, မတြံ. အတ္တနော ကုလံ ပုနာတိ သောဓေတီတိ ပုတ္တော, ပုတြော. ကလိတဗ္ဗံ သင်္ချာတဗ္ဗန္တိ ကလတ္တံ, ကလတြံ. သံသုဋ္ဌု ဝါရေတိ ဧတေနာတိ ဝရတ္တံ, ဝရတြံ. ဝေပတိ ကမ္ပတီတိ ဝေတ္တံ, ဝေတြံ. ဂေါပိတဗ္ဗံ ရက္ခိတဗ္ဗန္တိ ဂုတ္တံ. ဂုတြံ, ဂေါတ္တံ, ဂေါတြံ. ဒါတိ အဝခဏ္ဍတိ ဧတေနာတိ ဒါတ္တံ, ဒါတြံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມກັ້ນເຊິ່ງແດດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຈັດຕັງ (chattaṃ) ຫຼື ຈັດຕຣັງ (chatraṃ) [ຄັນຮົ່ມ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມຄິດເຊິ່ງອາລົມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຈິດຕັງ (cittaṃ) ຫຼື ຈິຕຣັງ (citraṃ) [ຈິດ]. ຫຼືວ່າ ທຳທີ່ສຳປະຍຸດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຄິດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຈິດຕັງ (cittaṃ) ຫຼື ຈິຕຣັງ (citraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຫຼັ່ງອອກເຊິ່ງເນື້ອຄວາມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສຸດຕັງ (suttaṃ) ຫຼື ສຸດຕຣັງ (sutraṃ) [ພະສູດ]. ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມສະແດງເຊິ່ງເນື້ອຄວາມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສຸດຕັງ (suttaṃ) ຫຼື ສຸດຕຣັງ (sutraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມນຳໄປເຊິ່ງສັດທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເນດຕັງ (nettaṃ) ຫຼື ເນດຕຣັງ (netraṃ) [ດວງຕາ]. ຫຼືວ່າ ຊົນທັງຫຼາຍຍ່ອມນຳສັດໄປສູ່ສະຖານທີ່ທີ່ປາດຖະໜາດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເນດຕັງ (nettaṃ) ຫຼື ເນດຕຣັງ (netraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຮູ້ໂດຍປະການຕ່າງໆ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະວິດຕັງ (pavittaṃ) ຫຼື ປະວິດເຕຣັງ (pavitraṃ) [ສິ່ງບໍລິສຸດ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມຊຳລະລ້າງເຊິ່ງບາບອັນເປັນມົນທິນດ້ວຍອາການຕ່າງໆ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະວິດຕັງ (pavittaṃ) ຫຼື ປະວິດເຕຣັງ (pavitraṃ). ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມເຖິງເຊິ່ງຄວາມສະອາດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະວິດຕັງ (pavittaṃ) ຫຼື ປະວິດເຕຣັງ (pavitraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມເຖິງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປັດໂຕ (patto) ຫຼື ປັດຕຣົ (patro) [ບາດ, ໃບໄມ້]. ອາຫານທັງຫຼາຍຍ່ອມຕົກລົງໃນພາຊະນະນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ພາຊະນະນັ້ນຊື່ວ່າ ປັດຕັງ (pattaṃ) ຫຼື ປັດຕຣັງ (patraṃ). ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມເປັນໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປັດຕັງ (pattaṃ) ຫຼື ປັດຕຣັງ (patraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມແຜ່ໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຕັນຕັງ (tantaṃ) ຫຼື ຕັນຕຣັງ (tantraṃ) [ເສັ້ນດາຍ, ຕຳລາ], ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງແຜ່ຂະຫຍາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຕັນຕັງ (tantaṃ) ຫຼື ຕັນຕຣະ (tantra). ສິ່ງໃດຍ່ອມພະຍາຍາມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຍັດຕັງ (yattaṃ) ຫຼື ຍັດຕຣັງ (yatraṃ). ຫຼືວ່າ ບຸກຄົນຍ່ອມພະຍາຍາມ ຄືເຮັດຄວາມພຽນດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຍັດຕັງ (yattaṃ) ຫຼື ຍັດຕຣັງ (yatraṃ). ຫຼືວ່າ ຄວາມພະຍາຍາມ ຊື່ວ່າ ຍັດຕັງ (yattaṃ) ຫຼື ຍັດຕຣັງ (yatraṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມກິນ ຄືສະເຫວີຍເຊິ່ງສຸກແລະທຸກ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດຕາ (attā) ຫຼື ອັດຕຣາ (atrā) [ຕົນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມມົວເມົາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມັດຕັງ (mattaṃ) ຫຼື ມັດຕຣັງ (matraṃ). ຊົນທັງຫຼາຍຍ່ອມຜູກມັດເຊິ່ງວັດຖຸດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຍົດຕັງ (yottaṃ) ຫຼື ຍົດຕຣັງ (yotraṃ) [ເຊືອກຜູກ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມເປັນໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວັດຕັງ (vattaṃ) ຫຼື ວັດຕຣັງ (vatraṃ) [ວັດ, ຂໍ້ປະຕິັບັດ]. ຄົນໃດຍ່ອມຮັກແພງ ຄືເຮັດຄວາມສະເໜ່ຫາ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ມິດຕັງ (mittaṃ) ຫຼື ມິຕຣັງ (mitraṃ) [ມິດ, ເພື່ອນ]. ບຸກຄົນຍ່ອມຮັກແພງດ້ວຍທຳນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ທຳນັ້ນຊື່ວ່າ ເມດຕາ (mettā) ຫຼື ເມດຕຣາ (metrā) [ຄວາມຮັກແພງ]. ບຸກຄົນທັງຫຼາຍຍ່ອມກຳນົດໂດຍຮອບ ໂດຍປະການທັງປວງດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມັດຕາ (mattā) ຫຼື ມັດຕຣາ (matrā) [ປະລິມານ, ຄວາມປະມານ]. ຫຼືວ່າ ການບູຊາ ຊື່ວ່າ ມັດຕັງ (mattaṃ) ຫຼື ມັດຕຣັງ (matraṃ). ຜູ້ໃດຍ່ອມຊຳລະລ້າງຕະກູນຂອງຕົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ປຸດໂຕ (putto) ຫຼື ປຸດຕຣົ (putro) [ບຸດ, ລູກ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງນັບ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະລັດຕັງ (kalattaṃ) ຫຼື ກະລັດຕຣັງ (kalatraṃ) [ພັນລະຍາ]. ບຸກຄົນຍ່ອມກັ້ນໄວ້ເປັນຢ່າງດີດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວະລັດຕັງ (varattaṃ) ຫຼື ວະລັດຕຣັງ (varatraṃ) [ສາຍໜັງ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ຄືສັ່ນສະເທືອນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເວດຕັງ (vettaṃ) ຫຼື ເວດຕຣັງ (vetraṃ) [ຫວາຍ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຄຸ້ມຄອງ ຄືຮັກສາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຄຸດຕັງ (guttaṃ), ຄຸດຕຣັງ (gutraṃ), ໂຄດຕັງ (gottaṃ) ຫຼື ໂຄດຕຣັງ (gotraṃ) [ໂຄດ, ຕະກູນ]. ບຸກຄົນຍ່ອມຕັດດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາດຕັງ (dāttaṃ) ຫຼື ທາດຕຣັງ (dātraṃ) [ພ້າ, ກ່ຽວ] ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၅၇, ၆၆၇. ဝဒါဒီဟိ ဏိတ္တော ဂဏေ.

໖໕໗, ໖໖໗. ຫຼັງຈາກ ວະທະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ນິດຕະ ປັດໄຈ ໃນອັດໝູ່ (ຄະນະ).

---

ဝဒ စရ ဝရဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဏိတ္တပစ္စယော ဟောတိ ဂဏတ္ထေ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ວະທະ, ຈະຣະ, ວະຣະ ເປັນຕົ້ນ, นິດຕະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງໃນອັດໝູ່ (ຄະນະ).

---

ဝါဒိတာနံ ဂဏော ဝါဒိတ္တံ. ဧဝံ စာရိတ္တံ, ဝါရိတ္တံ, ဣစ္စေဝမာဒိ.

ໝູ່ແຫ່ງເຄື່ອງດົນຕີທັງຫຼາຍ ຊື່ວ່າ ວາທິດຕັງ (vādittaṃ) [ດົນຕີ]. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຈາຣິດຕັງ (cārittaṃ), ວາຣິດຕັງ (vārittaṃ) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၅၈, ၆၆၈. မိဒါဒီဟိ တ္တိတိယော.

໖໕໘, ໖໖໘. ຫຼັງຈາກ ມິທະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຕິຕິ ແລະ ຕິ ປັດໄຈ.

---

မိဒ ပဒ ရန္ဇ တနု ဓာဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တ္တိ တိ ဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ມິທະ, ປະທະ, ຣັນຊະ, ຕນຸ, ທາ ເປັນຕົ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕິຕິ ແລະ ຕິ ຍ່ອມລົງ.

---

မိဒတိ သိနေဟတီတိ မေတ္တိ, ပဒတိ ဂစ္ဆတီတိ ပတ္တိ, ရန္ဇတိ ဧတ္ထာတိ ရတ္တိ, တနောတိ ဝိတ္ထာရေတီတိ တန္တိ, အတ္တနော [Pg.306] ကုလံ တနောတိ ဝိတ္ထာရေတီတိ ဝါ တန္တိ, ပရေသံ ဣတ္ထီနံ ပုတ္တံ ဓာရေတီတိ ဓာတိ, ခီရံ ဓာရေတီတိ ဝါ ဓာတိ, အတ္တနော သဘာဝံ ဓာရေတီတိ ဝါ ဓာတိ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຄົນໃດຍ່ອມຮັກແພງ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ເມດຕິ (metti) [ມິດຕະພາບ]. ຄົນໃດຍ່ອມໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ປັດຕິ (patti) [ທະຫານຮາບ, ການເດີນທາງດ້ວຍຕີນ]. ຊົນທັງຫຼາຍຍ່ອມຍິນດີໃນການນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ການນັ້ນຊື່ວ່າ ຣັດຕິ (ratti) [ກາງຄືນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມແຜ່ຂະຫຍາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຕັນຕິ (tanti) [ເສັ້ນດາຍ, ແບບແຜນ], ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມແຜ່ຂະຫຍາຍຕະກູນຂອງຕົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຕັນຕິ (tanti). ຍິງໃດຍ່ອມອຸ້ມຊູເຊິ່ງບຸດຂອງຍິງອື່ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຍິງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາຕິ (dhāti) [ແມ່ຈ້າງ, ແມ່ລ້ຽງ], ຫຼືວ່າ ຍິງໃດຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງນ້ຳນົມ ເພາະເຫດນັ້ນ ຍິງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາຕິ (dhāti), ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງສະພາວະຂອງຕົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາຕິ (dhāti) ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၅၉, ၆၆၉. ဥသု ရန္ဇ ဒံသာနံ ဒံသဿ ဒဍ္ဎောဎ ဌာ စ.

໖໕໙, ໖໖໙. ແຫ່ງ ອຸສຸ, ຣັນຊະ, ທັງສະ ທາດທັງຫຼາຍ, ມີການແປງ ທັງສະ ເປັນ ທັດທະ, ແລະ ລົງ ດະ ແລະ ຖະ ປັດໄຈ.

---

ဥသု ရန္ဇ ဒံသဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ဒံသဿ ဒဍ္ဎာဒေသော ဟောတိ, ဎ ဌပစ္စယာ စ ဟောန္တိ.

ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອຸສຸ, ຣັນຊະ, ທັງສະ, ຍ່ອມມີການແປງ ທັງສະ ເປັນ ທັດທະ, ແລະ ລົງ ດະ ແລະ ຖະ ປັດໄຈທັງຫຼາຍ.

---

ဥသီယတေ ဥဍ္ဎော, ရန္ဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ရဋ္ဌံ, ဒံသီယတေတိ ဒဍ္ဎော.

ສິ່ງໃດອັນເຂົາປາດຖະໜາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອຸດໂທ (uḍḍho) [ຄວາມຈະເລີນ]. ຊົນທັງຫຼາຍຍ່ອມຍິນດີໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສະຖານທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ຣັດຖັງ (raṭṭhaṃ) [ແວ່ນແຄວ້ນ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາກັດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທັດໂທ (daḍḍho) [ຖືກກັດ, ຖືກເຜົາ].

---

၆၆၀, ၆၇၀. သူဝုသာနမူဝုသာနမတောထောစ.

໖໖໐, ໖໗໐. ແຫ່ງ ສຸ, ວຸ, ອະສະ ທາດທັງຫຼາຍ, ມີການແປງສະຫຼະ ອູ, ອຸ, ອະ ເປັນ ອະຕະ, ແລະ ລົງ ຖະ ປັດໄຈ.

---

သူဝု အသဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ဦဥအသာနံ အတာဒေသော ဟောတိ, ထပစ္စယော စ.

ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສຸ, ວຸ, ອະສະ, ຍ່ອມມີການແປງສະຫຼະ ອູ, ອຸ, ອະ ເປັນ ອະຕະ, ແລະ ລົງ ຖະ ປັດໄຈ.

---

သဝတိ ဟိံသတိ ဧတေနာတိ သတ္ထံ, ဟိရောတ္တပ္ပံ သံဝရတိ ဧတေနာတိဝတ္ထံ, သဒ္ဒါနုရူပံ အသတိဘဝတီတိ အတ္ထော,

ບຸກຄົນຍ່ອມບຽດບຽນດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສັດຖັງ (satthaṃ) [ສັດຕຣາ, ອາວຸດ]. ບຸກຄົນຍ່ອມສັງວອນ ຄືປົກປິດຫິຣິແລະໂອຕັບປະດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວັດຖັງ (vatthaṃ) [ຜ້າ, ເຄື່ອງນຸ່ງ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມເປັນໄປຕາມສຽງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດໂຖ (attho) [ເນື້ອຄວາມ, ປະໂຫຍດ].

---

၆၆၁, ၆၇၁. ရန္ဇုဒါဒီဟိ [Pg.307] ဓ ဒိဒ္ဒ ကိရာ ကွစိ ဇဒလောပေါစ.

໖໖໑, ໖໗໑. ຫຼັງຈາກ ຣັນຊະ, ອຸທະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ທະ, ທິດທະ, ກະ, ອິຣະ ປັດໄຈ, ແລະ ບາງເທື່ອມີການລົບ ຊະ ແລະ ທະ.

---

ရန္ဇ ဥဒ ဣဒိ စဒိ မဒိ ခုဒ ဆိဒိ ရုဒိ ဒလ သုသ သုစ ဝစ ဝဇ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဓ ဒ ဣဒ္ဒ က ဣရဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ, ကွစိ ဇ ဒ လောပေါ စ, ပုန နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຣັນຊະ, ອຸທະ, ອິທິ, ຈະທິ, ມະທິ, ຂຸທະ, ຊິທະ, ຣຸທະ, ທະລະ, ສຸສະ, ສຸຈະ, ວະຈະ, ວະຊະ ເປັນຕົ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ທະ, ທະ, ອິດທະ, ກະ, ອິຣະ ຍ່ອມລົງ, ແລະ ບາງເທື່ອມີການລົບ ຊະ ແລະ ທະ, ແລ້ວສຳເລັດຮູບ.

---

ရဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ရန္ဓံ, ရန္ဇယိတ္ထာတိ ဝါ ရန္ဓံ, အတ္တနိ သန္နိဿိတာနံ မစ္ဆမကရာနံ ပီတိသောမနဿံ ဥန္ဒတိ ပသဝတိ ဇနေတီတိ သမုဒ္ဒေါ, ဣန္ဒတိ ပရမိဿရိယံ ကရောတီတိ ဣန္ဒော, ဣန္ဒတ္တံ အဓိပတိဘာဝံ ကရောတီတိ ဝါ ဣန္ဒော, စန္ဒိတဗ္ဗော ဣစ္ဆိတဗ္ဗောတိ စန္ဒော, မန္ဒတိ ဟာသေတီတိ မန္ဒော, မဒိတဗ္ဗော ဟာသေတဗ္ဗောတိ ဝါ မန္ဒော, ခုဒတိ ပိပါသေတီတိ ခုဒ္ဒေါ, ဆိန္ဒိတဗ္ဗောတိ ဆိဒ္ဒေါ, ရုဒတိ ဟိံသတီတိ ရုဒ္ဒေါ, ဒလတိ ဒုဂ္ဂတဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ ဒလိဒ္ဒေါ, သုဿတီတိ သုက္ကံ, သုစတီတိသောကော, ဝစိတဗ္ဗန္တိ ဝက္ကံ, အပ္ပဋိဟတော ဟုတွာ ဝဇတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝဇိရံ ဣစ္စေဝမာဒိ.

ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຍິນດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣັນທັງ (randhaṃ) [ຊ່ອງຫວ່າງ, ໂທດ], ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຍິນດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣັນທັງ (randhaṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມຫຼັ່ງ ຄືຍັງຄວາມປິຕິໂສມະນັດໃຫ້ເກີດແກ່ປາແລະມັງກອນທັງຫຼາຍທີ່ອາໄສຢູ່ໃນຕົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສະມຸດໂທ (samuddo) [ມະຫາສະໝຸດ]. ຜູ້ໃດຍ່ອມເປັນໃຫຍ່ ຄືສະແດງຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອິນໂທ (indo) [ພະອິນ, ຜູ້ເປັນໃຫຍ່], ຫຼືວ່າ ຜູ້ໃດຍ່ອມເຮັດຄວາມເປັນອິນ ຄືຄວາມເປັນອະທິບໍດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອິນໂທ (indo). ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຍິນດີ ຄືພຶງປາດຖະໜາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຈັນໂທ (cando) [ພະຈັນ]. ຄົນໃດຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຫົວ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ມັນໂທ (mando) [ຄົນເຂົາ, ຄົນຊ້າ], ຫຼືວ່າ ຄົນໃດອັນເຂົາພຶງເຮັດໃຫ້ຫົວ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ມັນໂທ (mando). ຄົນໃດຍ່ອມຫິວນ້ຳ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ຂຸດໂທ (khuddo) [ຄົນຕ່ຳຊ້າ, ນ້ອຍ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຕັດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຊິດໂທ (chiddo) [ຊ່ອງ, ຮູ]. ຜູ້ໃດຍ່ອມຮ້ອງໄຫ້ ຄືບຽດບຽນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ຣຸດໂທ (ruddo) [ດຸຮ້າຍ, ພະຣຸດທະ]. ຄົນໃດຍ່ອມແຕກສະຫຼາຍ ຄືເຖິງຄວາມຍາກຈົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ທະລິດໂທ (daliddo) [ຄົນຈົນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມແຫ້ງແລ້ງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສຸກກັງ (sukkaṃ) [ສີຂາວ, ກຸສົນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມເສົ້າໂສກ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ໂສໂກ (soko) [ຄວາມໂສກ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງກ່າວ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວັກກັງ (vakkaṃ) [ໝາກໄຂ່ຫຼັງ]. ສິ່ງໃດເປັນຂອງບໍ່ມີສິ່ງກີດກັ້ນ ຍ່ອມໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວະຊິຣັງ (vajiraṃ) [ເພັດ, ສາຍຟ້າ] ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၆၂, ၆၇၂. ပဋိတော ဟိဿ ဟေရဏ ဟီရဏ.

໖໖໒, ໖໗໒. ຫຼັງຈາກ ປະຕິ ອຸປະສັກ, ແປງ ຫິ ທາດ ເປັນ ເຫຣະນະ ແລະ ຮີຣະນະ.

---

ပဋိဣစ္စေတသ္မာ ဟိဿ ဓာတုဿ ဟေရဏ ဟီရဏ အာဒေသာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກ ປະຕິ ອຸປະສັກນີ້, ຍ່ອມມີການແປງ ຫິ ທາດ ເປັນ ເຫຣະນະ ແລະ ຮີຣະນະ.

---

ပဋိပက္ခေမဒ္ဒိတွာဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ ပါဋိဟေရံ, ပါဋိဟီရံ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມຍ່ຳຍີເຊິ່ງຝ່າຍກົງກັນຂ້າມແລ້ວເປັນໄປ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປາຕິເຫຣັງ (pāṭiheraṃ) ຫຼື ປາຕິຮີຣັງ (pāṭihīraṃ) [ປາຕິຫານ].

---

၆၆၃, ၆၇၃. ကဍျာဒီဟိ [Pg.308] ကော.

໖໖໓, ໖໗໓. ຫຼັງຈາກ ກະທິ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ກະ ປັດໄຈ.

---

ကဍိ ဃဍိ ဝဍိ ကရဍိ မဍိ သဍိ ကုဌိ ဘဍိ ပဍိ ဒဍိ ရဍိ တဍိ ဣသိဍိ စဍိ ဂဍိ အဍိ လဍိ မေဍိ ဧရဍိ ခဍိ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ကပစ္စယော ဟောတိ သဟ ပစ္စယေန စ နိပ္ပဇ္ဇန္တေ ယထာသမ္ဘဝံ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກະທິ, ຄະທິ, ວະທິ, ກະຣະທິ, ມະທິ, ສະທິ, ກຸຖິ, ພະທິ, ປະທິ, ທະທິ, ຣະທິ, ຕະທິ, ອິສິທິ, ຈະທິ, ຄະທິ, ອະທິ, ລະທິ, ເມທິ, ເອຣະທິ, ຂະທິ ເປັນຕົ້ນ, ກະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ, ແລະ ສຳເລັດຮູບພ້ອມກັບປັດໄຈຕາມສົມຄວນ.

---

ကဏ္ဍိတဗ္ဗော ဆိန္ဒိတဗ္ဗောတိ ကဏ္ဍော, ဃဏ္ဍိတဗ္ဗော ဃဋေတဗ္ဗောတိ ဃဏ္ဍော, ဝဏ္ဍန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝဏ္ဍော, ကရဏ္ဍိတဗ္ဗော ဘာဇေတဗ္ဗောတိ ကရဏ္ဍော, မဏ္ဍီယတေ ဝိဘူသီယတေ ဧတေနာတိ မဏ္ဍော, သဏ္ဍန္တိ ဂုမ္ဗန္တိ ဧတ္ထာတိ သဏ္ဍော, အင်္ဂမင်္ဂါနိ ကုဏ္ဌတိ ဆိန္ဒတီတိ ကုဋ္ဌံ, ဘဏ္ဍိတဗ္ဗန္တိ ဘဏ္ဍံ, ပဏ္ဍတိ လိင်္ဂဝေကလ္လဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ ပဏ္ဍကော. ဒဏ္ဍတိ အာဏံ ကရောတိ ဧတေနာတိ ဒဏ္ဍော, ရဏ္ဍတိ ဟိံသတီတိ ရဏ္ဍော, ဝိသေသေန တဏ္ဍတိ စာလေတိ ပရေသံ ဝိညူနံ ဟဒယံ ကမ္ပေတီတိ ဝိတဏ္ဍော, ဣသိဏ္ဍတိ ပရေသံ မဒ္ဒတီတိ ဣသိဏ္ဍော, စဏ္ဍတိ စဏ္ဍိက္ကဘာဝံ ကရောတီတိ စဏ္ဍော, ဂဏ္ဍတိ သန္နိစယတိ သမူဟံ ကရောတိ ဧတ္ထာတိ ဂဏ္ဍော, အဏ္ဍီယတိ နိဗ္ဗတ္တီယတီတိ အဏ္ဍော, လဏ္ဍိတဗ္ဗော ဇိဂုစ္ဆိတဗ္ဗောတိ လဏ္ဍော, မေဏ္ဍတိ [Pg.309] ကုဋိလဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ မေဏ္ဍော, ဧရဏ္ဍတိ ရောဂံ ဟိံသတီတိ ဧရဏ္ဍော, ခဏ္ဍိတဗ္ဗော ဆိန္ဒိတဗ္ဗောတိ ခဏ္ဍော ဣစ္စေဝမာဒိ.

ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຕັດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກັນໂທ (kaṇḍo) [ທ່ອນ, ຕອນ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຕີ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຄັນໂທ (ghaṇḍo) [ລະຄັງ]. ຊົນທັງຫຼາຍຍ່ອມບູຊາໃນສິ່ງນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວັນໂທ (vaṇḍo) [ຄົນພິການ, ຫາງກຸດ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງແບ່ງປັນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະຣັນໂທ (karaṇḍo) [ຕະກ້າ, ກ່ອງ]. ບຸກຄົນຍ່ອມປະດັບປະດາດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມັນໂທ (maṇḍo) [ຟອງນ້ຳນົມ, ສ່ວນດີເລີດ]. ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍຍ່ອມຮວມກັນເປັນກຸ່ມໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສະຖານທີ່ນັ້ນຊື່ວ່າ ສັນໂທ (saṇḍo) [ດົງ, ປ່າຊຶດ]. ໂລກໃດຍ່ອມຕັດເຊິ່ງອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ ເພາະເຫດນັ້ນ ໂລກນັ້ນຊື່ວ່າ ກຸດຖັງ (kuṭṭhaṃ) [ໂລກຂີ້ທູດ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງເກັບຮັກສາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພັນທັງ (bhaṇḍaṃ) [ສິ່ງຂອງ, ເຄື່ອງໃຊ້]. ຄົນໃດຍ່ອມເຖິງຄວາມບົກພ່ອງແຫ່ງເພດ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ປັນທະໂກ (paṇḍako) [ກະເທີຍ]. ບຸກຄົນຍ່ອມລົງໂທດ ຄືເຮັດການບັງຄັບດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ທັນໂທ (daṇḍo) [ທ່ອນໄມ້, ອາດຍາ]. ຍິງໃດຍ່ອມບຽດບຽນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຍິງນັ້ນຊື່ວ່າ ຣັນໂທ (raṇḍo) [ຍິງໝ້າຍ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມຍັງຫົວໃຈແຫ່ງວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວໂດຍພິເສດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວິຕັນໂທ (vitaṇḍo) [ການໂຕ້ຖຽງ]. ຜູ້ໃດຍ່ອມຍ່ຳຍີເຊິ່ງຄົນອື່ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ອິສິນໂທ (isiṇḍo). ຄົນໃດຍ່ອມເຮັດຄວາມຮ້າຍກາດ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ຈັນໂທ (caṇḍo) [ຄົນດຸຮ້າຍ]. ນ້ຳໜອງຍ່ອມຮວມກັນເປັນກຸ່ມໃນບ່ອນນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ບ່ອນນັ້ນຊື່ວ່າ ກັນໂທ (gaṇḍo) [ຝີ, ປຸ່ມ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັນໂທ (aṇḍo) [ໄຂ່, ອັນທະ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງກຽດຊັງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ລັນໂທ (laṇḍo) [ຂີ້ສັດ]. ສັດໃດຍ່ອມເຖິງຄວາມຄົດງໍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ເມນໂທ (meṇḍo) [ແກະ]. ພືດໃດຍ່ອມທຳລາຍເຊິ່ງໂລກ ເພາະເຫດນັ້ນ ພືດນັ້ນຊື່ວ່າ ເອຣັນໂທ (eraṇḍo) [ລະຫຸ່ງ]. ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຕັດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຂັນໂທ (khaṇḍo) [ທ່ອນ, ຊິ້ນ] ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

၆၆၄, ၆၇၄. ခါဒါမဂမာနံ ခ န္ဓ’န္ဓ ဂန္ဓာ.

໖໖໔, ໖໗໔. ແຫ່ງ ຂາທະ, ອະມະ, ຄະມຸ ທາດທັງຫຼາຍ, ມີການແປງເປັນ ຂັນທະ, ອັນທະ, ຄັນທະ, ແລະ ລົງ ກະ ປັດໄຈ.

---

ခါဒ အမ ဂမုဣစ္စေတေသံ ဓာတူနံ ခန္ဓ အန္ဓ ဂန္ဓာဒေသာ ဟောန္တိ, ကပစ္စယော စ ဟောတိ.

ແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຂາທະ, ອະມະ, ຄະມຸ, ຍ່ອມມີການແປງເປັນ ຂັນທະ, ອັນທະ, ຄັນທະ, ແລະ ລົງ ກະ ປັດໄຈ.

---

ဇာတိဇရာမရဏာဒီဟိ သံသာရဒုက္ခေဟိ ခါဒိတဗ္ဗောတိ ခန္ဓော, အမတိ အင်္ဂမင်္ဂဿ ရုဇ္ဇနဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ အန္ဓော, စက္ခုနာ အမတိ ရုဇ္ဇတီတိ ဝါ အန္ဓော, တံ တံ ဌာနံ ဝါတေန ဂစ္ဆတီတိ ဂန္ဓော. ဧဝံ ခန္ဓကော, အန္ဓကော, ဂန္ဓကော.

ສິ່ງໃດອັນທຸກໃນສັງສານວັດ ມີຊາດ ຊະລາ ມໍລະນະ ເປັນຕົ້ນ ກັດກິນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຂັນໂທ (khandho) [ຂັນ]. ຄົນໃດຍ່ອມເຖິງຄວາມເຈັບປວດແຫ່ງອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ອັນໂທ (andho) [ຄົນຕາບອດ], ຫຼືວ່າ ຄົນໃດຍ່ອມເຈັບປວດທາງຕາ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ອັນໂທ (andho). ສິ່ງໃດຍ່ອມໄປສູ່ສະຖານທີ່ນັ້ນໆ ດ້ວຍລົມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຄັນໂທ (gandho) [ກິ່ນ]. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຂັນທະໂກ (khandhako), ອັນທະໂກ (andhako), ຄັນທະໂກ (gandhako).

---

၆၆၅, ၆၇၅. ပဋာဒီဟျလံ.

໖໖໕, ໖໗໕. ຫຼັງຈາກ ປະຕະ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອະລະ ປັດໄຈ.

---

ပဋ ကလ ကုသ ကဒ ဘဂန္ဒ မေခ ဝက္က တက္က ပလ္လ သဒ္ဒ မူလ ဗိလ ဝိဒ စဍံ ပဉ္စ ဝါ ဝသ ပစိ မစ မုသ ဂေါတ္ထု ပုထု ဗဟု မင်္ဂ ဗဟ ကမ္ဗ သမ္ဗ အဂ္ဂဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ပါဋိ ပဒိကေဟိ စ ဥတ္တရပဒေသု အလပစ္စယော ဟောတိ, ပစ္ဆာ ပုန နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ຫຼັງຈາກທາດແລະປາຕິປະທິກທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ປະຕະ, ກະລະ, ກຸສະ, ກະທະ, ພະຄັນທະ, ເມຂະ, ວັກກະ, ຕັກກະ, ປັນລະ, ສັດທະ, ມູລະ, ພິລະ, ວິທະ, ຈະທັງ, ປັນຈະ, ວາ, ວະສະ, ປະຈິ, ມະຈະ, ມຸສະ, ໂຄດຖຸ, ປຸຖຸ, ພະຫຸ, ມັງຄະ, ພະຫະ, ກຳພະ, ສຳພະ, ອັກຄະ ເປັນຕົ້ນ ໃນເບື້ອງຫຼັງ, ອະລະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ, ແລ້ວສຳເລັດຮູບໃນພາຍຫຼັງ.

---

ပဋေ အလန္တိ ပဋလံ, ကလေ အလန္တိ ကလလံ, ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ကုသတိ ဆိန္ဒတီတိ ကုသလံ, ကုသဘူတေ ယထာသဘာဝဓမ္မေ အလန္တိ ဝါ ကုသလံ, ကုသေ ဥဒ္ဒိဿ ဒါနေ အလန္တိ ဝါ ကုသလံ, ကုသေ သဉ္စယေ ဓမ္မသမုဒါယေ အလန္တိ [Pg.310] ဝါ ကုသလံ, ကဒ္ဒေ မဒ္ဒေ အလန္တိ ကဒလံ, ဘဂန္ဒေ သေစနေ အလန္တိ ဘဂန္ဒလံ, ဘဂန္ဒေ မုတ္တကရီသဟရဏေ အလန္တိ ဝါ ဘဂန္ဒလံ, မေခေ ကဋိဝိစိတ္တေ အလန္တိ မေခလံ, ဝက္ကေ ရုက္ခတစေ အလန္တိ ဝက္ကလံ, တက္ကေ ရုက္ခသိလေသေ အလန္တိ တက္ကလံ, ပလ္လေ နိန္နဋ္ဌာနေ အလန္တိ ပလ္လလံ, သဒ္ဒေ ဟရိတေ အလန္တိ သဒ္ဒလံ, မူလေ ပတိဋ္ဌာနေ အလန္တိ မုလာလံ, ဗိဠေ နိဿယေ အလန္တိ ဗိလာလံ, ဝိဒေ ဝိဇ္ဇမာနေ အလန္တိ ဝိဒလံ, စဏ္ဍေ အလန္တိ စဏ္ဍာလော, ပဉ္စန္နံ ရာဇူနံ အလန္တိ ပဉ္စာလော, ဝါ ဂတိဂန္ဓနေသု အလန္တိ ဝါလံ, ဝါ ပဒဂမနေ အလန္တိ ဝါ ဝါဠော, ဝသေ အစ္ဆာဒနေ အလန္တိ ဝသလော, ပစေ ဝိတ္ထာရေ အလန္တိ ပစလော, မစေ စောရကမ္မေ အလန္တိ မစလော, မုသေ ထေယျေ, မုသေ ပါဏစာဂေ ဝါ အလန္တိ မုသလော, ဂေါတ္တေ ဝံသေ သိင်္ဂါလဇာတိယံ အလန္တိ ဂေါတ္ထုလော, ပုထုမှိ ဝိတ္ထာရေ အလန္တိ ပုထုလော, ဗဟုမှိ သင်္ချာနေ အလန္တိ ဗဟုလော, ဗဟုမှိ ဝုဒ္ဓိမှိ အလန္တိ ဝါ ဗဟုလော, မင်္ဂမှိ ဂမနေ အလန္တိ မင်္ဂလံ, ဗဟုမှိ ဝုဒ္ဓိမှိ အလန္တိ ဗဟလံ, ကမ္ဗမှိ သဉ္စလနေ အလန္တိ [Pg.311] ကမ္ဗလံ. သမ္ဗမှိ မဏ္ဍလေ အလန္တိ သမ္ဗလံ, အဂ္ဂေ ဂတိကောဋိလ္လေ အလန္တိ အဂ္ဂဠံ. ဣစ္စေဝမာဒယော အညေပိ သဒ္ဒါ ဘဝန္တိ.

ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການມຸງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຕະຣັງ (paṭalaṃ) [ຫຼັງຄາ, ຊັ້ນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຫວັ່ນໄຫວ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະລະລັງ (kalalaṃ) [ຕົມ, ນ້ຳເມືອກ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມຕັດເຊິ່ງທຳອັນເປັນບາບອັນບໍ່ເປັນກຸສົນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກຸສະລັງ (kusalaṃ) [ກຸສົນ, ຄວາມສະຫຼາດ]. ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນສະພາວະທຳຕາມຄວາມເປັນຈິງອັນເປັນດັ່ງຫຍ້າຄາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກຸສະລັງ (kusalaṃ). ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການໃຫ້ທານອັນເຈາະຈົງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກຸສະລັງ (kusalaṃ). ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຮວບຮວມກອງທຳ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກຸສະລັງ (kusalaṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຢຽບຍ່ຳ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກະທະລັງ (kadalaṃ) [ຕົ້ນກ້ວຍ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຫຼັ່ງອອກ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພະຄັນທະລັງ (bhagandalaṃ) [ໂລກຣິດສີດວງທະວານ]. ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການນຳອອກເຊິ່ງປັດສະວະແລະອຸຈະຣະ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພະຄັນທະລັງ (bhagandalaṃ). ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການປະດັບແອວ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ເມຂະລັງ (mekhalaṃ) [ສາຍແອວ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການເປັນເປືອກໄມ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວັກຄະລັງ (vakkalaṃ) [ເຄື່ອງນຸ່ງເປືອກໄມ້]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການເປັນຢາງໄມ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຕັກຄະລັງ (takkalaṃ) [ຫົວມັນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນສະຖານທີ່ຕ່ຳ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປັນລະລັງ (pallalaṃ) [ໜອງນ້ຳ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຄວາມຂຽວສົດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສັດທະລັງ (saddalaṃ) [ສະໜາມຫຍ້າ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການເປັນຮາກຖານ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມຸລາລັງ (mulālaṃ) [ສາຍບົວ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການອາໄສຮູ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພິລານັງ (bilālaṃ) [ແມວ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນສິ່ງທີ່ມີຢູ່ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ວິທະລັງ (vidalaṃ) [ຊິ້ນສ່ວນ, ໃບໄມ້ຜ່າ]. ຄົນໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຄວາມຮ້າຍກາດ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ຈັນທາໂລ (caṇḍālo) [ຄົນຈັນທານ]. ແຄ້ວນໃດຍ່ອມພຽງພໍແກ່ພະລາຊາ ໕ ພະອົງ ເພາະເຫດນັ້ນ ແຄ້ວນນັ້ນຊື່ວ່າ ປັນຈາໂລ (pañcālo) [ແຄ້ວນປັນຈາລະ]. ສັດໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການໄປແລະການດົມກິ່ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ວາລັງ (vālaṃ) [ສັດຮ້າຍ, ຫາງ]. ຫຼືວ່າ ສັດໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການເດີນທາງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ວາໂລ (vāḷo). ຄົນໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການນຸ່ງຫົ່ມ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ວະສະໂລ (vasalo) [ຄົນຖອຍ, ຄົນຕ່ຳຊ້າ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການແຜ່ຂະຫຍາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຈະໂລ (pacalo) [ຫວັ່ນໄຫວ]. ຄົນໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການເປັນໂຈນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ມະຈະໂລ (macalo) [ປາ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການລັກ ຫຼືວ່າ ຍ່ອມພຽງພໍໃນການທຳລາຍຊີວິດ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມຸສະໂລ (musalo) [ສາກຕຳເຂົ້າ]. ສັດໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຕະກູນແຫ່ງໝາຈອກ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ໂຄດຖຸໂລ (gotthulo) [ໝາຈອກ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຄວາມກວ້າງຂວາງ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປຸຖຸໂລ (puthulo) [ກວ້າງຂວາງ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການນັບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພະຫຸໂລ (bahulo) [ຫຼາຍ, ມາກມາຍ]. ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຄວາມຈະເລີນເປັນອັນຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພະຫຸໂລ (bahulo). ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການດຳເນີນໄປສູ່ຄວາມຈະເລີນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ມັງຄະລັງ (maṅgalaṃ) [ມຸງຄຸນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນຄວາມຈະເລີນເປັນອັນຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ພະຫະລັງ (bahalaṃ) [ໜາ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຫວັ່ນໄຫວ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ກຳພະລັງ (kambalaṃ) [ຜ້າກຳພົນ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນວົງກົມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ສຳພະລັງ (sambalaṃ) [ສະບຽງ]. ສິ່ງໃດຍ່ອມພຽງພໍໃນການຄົດງໍໃນເບື້ອງປາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັກຄະລັງ (aggaḷaṃ) [ລິ່ມ, ກອນປະຕູ]. ຄຳສັບທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຄຳສັບອື່ນໆ ຍ່ອມມີ.

---

၆၆၆, ၆၇၆. ပုထဿ ပုထု ပထာ မော ဝါ.

໖໖໖, ໖໗໖. ແຫ່ງ ປຸຖະ ປາຕິປະທິກ, ມີການແປງເປັນ ປຸຖຸ ແລະ ປະຖະ, ແລະ ບາງເທື່ອລົງ ມະ ປັດໄຈ.

---

ပုထဣစ္စေတဿ ပါဋိပဒိကဿ ပုထု ပထာဒေသာ ဟောန္တိ, ကွစိ အမပစ္စယော ဟောတိ.

ແຫ່ງ ປຸຖະ ປາຕິປະທິກນີ້, ຍ່ອມມີການແປງເປັນ ປຸຖຸ ແລະ ປະຖະ, ແລະ ບາງເທື່ອລົງ ອະມະ ປັດໄຈ.

---

ပုထ ဟုတွာ ဇာတန္တိ ပုထဝီ ပထမေ ဇာတော ပထမော, ပထဝီ, ပဌမော ဝါ, ပုထု ကိလေသေ ဇနေတီတိ ပုထုဇ္ဇနော, ပုထု ဟုတွာ ဇာတန္တိ ပထဝီ, ပထဝီ ဝါ.

ສິ່ງໃດແຜ່ຂະຫຍາຍແລ້ວເກີດຂຶ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປຸຖະວີ (puthavī) [ແຜ່ນດິນ]. ຜູ້ໃດເກີດກ່ອນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຖະໂມ (pathamo) [ທີໜຶ່ງ], ປະຖະວີ (pathavī) ຫຼື ປະຖະໂມ (paṭhamo). ຄົນໃດຍ່ອມຍັງກິເລດອັນໜາແໜ້ນໃຫ້ເກີດ ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນນັ້ນຊື່ວ່າ ປຸຖຸຊະໂນ (puthujjano) [ປຸຖຸຊົນ]. ສິ່ງໃດແຜ່ຂະຫຍາຍແລ້ວເກີດຂຶ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປະຖະວີ (pathavī) ຫຼື ປະຖະວີ (pathavī).

---

၆၆၇, ၆၇၇. သသွာဒီဟိ တု ဒဝေါ.

໖໖໗, ໖໗໗. ຫຼັງຈາກ ສະສຸ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ຕຸ ແລະ ທຸ ປັດໄຈ.

---

သသု ဒဒ အဒ မဒဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ တု ဒုဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ສະສຸ, ທະທະ, ອະທະ, ມະທະ ເປັນຕົ້ນ, ປັດໄຈທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຕຸ ແລະ ທຸ ຍ່ອມລົງ.

---

အညေ သတ္တေ သသတိ ဟိံသတီတိ သတ္တု, ဒုက္ခံ ဒဒါတီတိ ဒဒ္ဒု, ဒုက္ခေန အဒတိ ဘက္ခတိ ဧတ္ထာတိ အဒ္ဒု, ဒုက္ခံ အဒတိ အနုဘဝတိ ဇနော ဧတေနာတိ ဝါ အဒ္ဒု, ဒုက္ခံ ဘာဇနံ [Pg.312] အာဓာရံ ဘာဝတီတိ ဝါ အဒ္ဒု, မဒတိ ဥမ္မတ္တံ ကရောတီတိ မဒ္ဒု, မဒတိ မဒ္ဒဘာဝံ ကရောတီတိ ဝါ မဒ္ဒု.

ຜູ້ໃດຍ່ອມບຽດບຽນເຊິ່ງສັດອື່ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ສັດຕຸ (sattu) [ສັດຕູ]. ໂລກໃດຍ່ອມໃຫ້ເຊິ່ງຄວາມທຸກ ເພາະເຫດນັ້ນ ໂລກນັ້ນຊື່ວ່າ ທັດທຸ (daddu) [ຂີ້ກາກ]. ບຸກຄົນຍ່ອມກິນ ຄືສະເຫວີຍຄວາມທຸກໃນສິ່ງນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດທຸ (addu) [ຂີ້ກາກ, ໂລກຜິວໜັງ], ຫຼືວ່າ ຊົນຍ່ອມສະເຫວີຍຄວາມທຸກດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດທຸ (addu), ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມເປັນພາຊະນະຮອງຮັບຄວາມທຸກ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ອັດທຸ (addu). ສັດໃດຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມົວເມົາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ມັດທຸ (maddu) [ກົບ, ເຮືອ], ຫຼືວ່າ ສັດໃດຍ່ອມເຮັດຄວາມມົວເມົາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສັດນັ້ນຊື່ວ່າ ມັດທຸ (maddu).

---

၆၆၈, ၆၇၈. ဈာဒီဟိ ဤဝရော.

໖໖໘, ໖໗໘. ຫຼັງຈາກ ຊາ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອີວະຣະ ປັດໄຈ.

---

စိ ပါ ဓာဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ ဤဝရပစ္စယောဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຈິ, ປາ, ທາ ເປັນຕົ້ນ, ອີວະຣະ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

စီယတီတိ စီဝရံ, ပိဝတီတိ ပီဝရော, ပါတဗ္ဗံ ရက္ခိတဗ္ဗန္တိ ဝါ ပီဝရံ. ဓာရေတိ ဓာရေတွာ ဇီဝိတံ ကပ္ပေတီတိ ဓီဝရော, ဓီဝရံ.

ສິ່ງໃດອັນພິກສຸຍ່ອມສະສົມ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ຈີວະຣັງ (cīvaraṃ) [ຈີວອນ]. ຜູ້ໃດຍ່ອມດື່ມ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ປີວະໂຣ (pīvaro) [ຄົນຕຸ້ຍ], ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດອັນເຂົາພຶງຮັກສາ ເພາະເຫດນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນຊື່ວ່າ ປີວະຣັງ (pīvaraṃ). ຜູ້ໃດຍ່ອມຊົງໄວ້ ຄືລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການຈັບປາ ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າ ທິວະໂຣ (dhīvaro) [ຊາວປະມົງ] ຫຼື ທິວະຣັງ (dhīvaraṃ).

---

၆၆၉, ၆၇၉. မုနာဒီဟိ စိ.

໖໖໙, ໖໗໙. ຫຼັງຈາກ ມຸນິ ທາດ ເປັນຕົ້ນ, ລົງ ອິ ປັດໄຈ.

---

မုန ယတ အဂ္ဂ ပတ ကဝ သုစ ရုစ မဟာလ ဘဒ္ဒါလ မနဣဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ပါဋိပဒိကေဟိ စ ဣပစ္စယော ဟောတိ.

ຫຼັງຈາກທາດແລະປາຕິປະທິກທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ມຸນິ, ຍຕະ, ອັກຄະ, ປະຕະ, ກະວະ, ສຸຈະ, ຣຸຈະ, ມະຫາລະ, ພັດທາລະ, ມະນະ ເປັນຕົ້ນ, ອິ ປັດໄຈ ຍ່ອມລົງ.

---

အတ္ထာနတ္ထံ မုနာတိ, ဉေယျဓမ္မံ လက္ခဏာဒိဝသေန ဝါ ဇာနာတီတိ မုနိ, ယတတိ ဝီရိယံ ကရောတီတိ ယတိ, အဂ္ဂတိ ကုဋိလဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ အဂ္ဂိ, ပတတိ သေဋ္ဌော ဟုတွာ ပုရတော ဂစ္ဆတီတိ ပတိ, ကဗျံ ဗန္ဓတီတိ ကဝိ, ကန္တံ မနာပဝစနံ ဝဒတီတိ ဝါ ကဝိ. သုစတိ ပရိသုဒ္ဓံ ဘဝတီတိ သုစိ, ရုစတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ရုစိ, မဟန္တံ ဝိဘာဝံ ဘောဂက္ခန္ဓံ လာတီတိ မဟာလိ, ဘဒ္ဒံ ယသံ လာတီတိ ဘဒ္ဒါလိ, မနံ တတ္ထ ရတနေ နယတီတိ မဏိ.

ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຮູ້ປະໂຫຍດແລະບໍ່ແມ່ນປະໂຫຍດ ຫຼືຍ່ອມຮູ້ເນຍະທຳ (ທຳອັນຄວນຮູ້) ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງລັກສະນະເປັນຕົ້ນ ຊື່ວ່າ ມຸນິ (ພະມຸນີ). ຜູ້ທີ່ຍ່ອມພະຍາຍາມ ຄືເຮັດຄວາມພຽນ ຊື່ວ່າ ຍະຕິ. ສິ່ງທີ່ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມຄົດ ຊື່ວ່າ ອັກຄິ (ໄຟ). ຜູ້ທີ່ເປັນໃຫຍ່ແລ້ວຍ່ອມໄປຂ້າງໜ້າ ຊື່ວ່າ ປະຕິ (ຜົວ ຫຼື ເຈົ້າ). ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຜູກກາບກອນ ຊື່ວ່າ ກະວິ (ກວີ), ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມກ່າວວາຈາອັນເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈ ຊື່ວ່າ ກະວິ (ກວີ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມສະອາດ ຄືບໍລິສຸດ ຊື່ວ່າ ສຸຈິ. ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງ ຄືສະຫວ່າງສະໄຫວ ຊື່ວ່າ ຣຸຈິ. ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຖືເອົາເຊິ່ງສົມບັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ຄືກອງແຫ່ງໂພຄະ ຊື່ວ່າ ມະຫາລິ. ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຖືເອົາເຊິ່ງຍົດອັນຈະເລີນ ຊື່ວ່າ ພັດທາລິ. ສິ່ງທີ່ຍ່ອມນຳໃຈໄປໃນລັດຕະນະນັ້ນ ຊື່ວ່າ ມະນິ (ແກ້ວມະນີ).

---

၆၇၀, ၆၈၀. ဝိဒါဒီဟျူရော[Pg.313].

໖໗໐, ໖໘໐. ລົງ ອູຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ວິທະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဝိဒ ဝလ္လ မသ သိဒ ဒုကုကပု မယ ဥဒိ ခဇ္ဇ ကုရဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ပါဋိပဒိကေဟိ စ ဦရပစ္စယောဟောတိ.

ລົງ ອູຣະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ວິທະ, ວັលລະ, ມະສະ, ສิທະ, ທຸ, ກຸ, ກະປະ, ມະຍະ, ອຸທິ, ຂັດຊະ, ກຸຣະ ເປັນຕົ້ນ ແລະຫຼັງຈາກປາຕິປະທິກະ (ນາມສັບ).

---

ဝိဒိတုံ အလန္တိ ဝိဒူရော, ဝိဒူရဋ္ဌာနေ ဇာတော ဝေဒူရော, ဝလ္လတိ ဝလ္လဘာဝေန ဘဝတီတိ ဝလ္လူရော, ဝလ္လတိ အညမညံ ဗန္ဓတီတိ ဝါ ဝလ္လူရော, အာမသိတဗ္ဗောတိ မသူရော, သိန္ဒတိ သိင်္ဂါရဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ သိန္ဒူရော, သိန္ဒတိ ဝိရောစတီတိ ဝါ သိန္ဒူရော, ဂမိတုံ အလံ အနာသန္နတ္တာတိ ဒူရော, ကုတိ သဒ္ဒံ ကရောတီတိ ကူရော, အတ္တနော ဂန္ဓေန အညံ ဂန္ဓံ ကပတိ ဟနတိ ဟိံသတီတိ ကပ္ပူရော, ကပ္ပတိ ရောဂါပနယနေ သမတ္ထေတီတိ ဝါ ကပ္ပူရော, မဟိယံ ရဝတီတိ မယူရော, မဟိယံ ယာတိ ဂစ္ဆတီတိ မယူရော, ပံသုံ ဥန္ဒတိ ပသဝတီတိ ဥန္ဒူရော, ခဇ္ဇိတဗ္ဗော ခါဒိတဗ္ဗောတိ ခဇ္ဇူရော, ကုရတိ အက္ကောသတီတိ ကုရူရော.

ຜູ້ທີ່ສາມາດເພື່ອຈະຮູ້ ຊື່ວ່າ ວິທູໂຣ (ຜູ້ຮູ້, ປາດ). ສິ່ງທີ່ເກີດໃນທີ່ອັນໄກ ຊື່ວ່າ ເວທູໂຣ (ແກ້ວໄພທູນ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມເປັນໄປດ້ວຍຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຊື່ວ່າ ວັລລູໂຣ (ເນື້ອແຫ້ງ), ຫຼືວ່າ ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຜູກພັນກັນແລະກັນ ຊື່ວ່າ ວັລລູໂຣ. ສິ່ງທີ່ຄວນຈັບຕ້ອງ ຊື່ວ່າ ມະສູໂຣ (ຖົ່ວຂຽວ ຫຼື ໝອນ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນຂອງງາມ ຊື່ວ່າ ສິນທູໂຣ (ຊາດ, ສີແດງ), ຫຼືວ່າ ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງ ຊື່ວ່າ ສິນທູໂຣ. ທີ່ໃດອັນບຸກຄົນສາມາດເພື່ອຈະໄປ ເພາະຄວາມເປັນທີ່ບໍ່ໃກ້ ຊື່ວ່າ ທູໂຣ (ທີ່ໄກ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມເຮັດສຽງຮ້ອງວ່າ ກຸ ຊື່ວ່າ ກູໂຣ (ເຂົ້າສຸກ). ສິ່ງໃດຍ່ອມກຳຈັດ ຄືຂ້າ ຫຼືບຽດບຽນເຊິ່ງກິ່ນອື່ນດ້ວຍກິ່ນຂອງຕົນ ຊື່ວ່າ ກັບປູໂຣ (ພິມເສນ), ຫຼືວ່າ ສິ່ງໃດຍ່ອມຄວນ ຄືສາມາດໃນການກຳຈັດໂລກ ຊື່ວ່າ ກັບປູໂຣ. ສັດທີ່ຍ່ອມຮ້ອງຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ ຊື່ວ່າ ມະຍູໂຣ (ນົກຍູງ), ຫຼືວ່າ ສັດທີ່ຍ່ອມໄປເທິງແຜ່ນດິນ ຊື່ວ່າ ມະຍູໂຣ. ສັດທີ່ຍ່ອມຂຸດ ຄືເຮັດໃຫ້ເກີດເຊິ່ງຝຸ່ນ ຊື່ວ່າ ອຸນທູໂຣ (ໜູ). ຜົນໄມ້ທີ່ຄວນກິນ ຊື່ວ່າ ຂັດຊູໂຣ (ຕົ້ນອິນທະຜະລຳ). ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຮ້ອງດ່າ ຊື່ວ່າ ກຸຣູໂຣ (ຄົນໂຫດຮ້າຍ).

---

၆၇၁, ၆၈၁. ဟနာဒီဟိ နု ဏုတဝေါ.

໖໗໑, ໖໘໑. ລົງ ນຸ, ນຸ ແລະ ຕຸ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ຫະນະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဟန ဇန ဘာရိ ခနု အမ ဝေ ဝေဓာ သိကိ ဟိ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ နု ဏု ကုဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ.

ລົງ ນຸ, ນຸ, ກຸ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຫະນະ, ຊະນະ, ພາ, ຣິ, ຂະນະ, ອະມະ, ເວ, ເවທະ, ສິ, ກິ, ຫິ ເປັນຕົ້ນ.

---

ဘောဇနံ [Pg.314] ဟနတိ ဟိံသတိ ဧတေနာတိ ဟဏု, ဟနု ဝါ. ဂမနံ ဇနေတီတီ ဇာဏု, ဘာဏု ဒိဗ္ဗတီတိ ဘာဏု, နိဝါတေ ရိတိ ဂစ္ဆတီတီ ရေဏု, ခဏိတဗ္ဗော အဝဒါရိတဗ္ဗောတိ ခါဏု. အင်္ဂမင်္ဂဿ ရုဇ္ဇနဘာဝံ ဝိဇ္ဈနဘာဝံ အမတိ ဂစ္ဆတီတိ အဏု, ဝေဏု, ဝေတိ တန္တသန္တာနေ ဘဝတီတီ ဝေဏု, ဗဟိသာရေအလန္တိဝါဝေဏု ဝစ္ဆံ, ပါယေတီတီ ဓေနု, အတ္ထံ ဓာရေတီတီ ဓာတု, ဂမနပစနာဒိကံ ကြိယံ ဓာရေတီတီ ဝါ ဓာတု, သီယတီ ဗန္ဓီယတီတီ သေတု, ဥဒ္ဓံ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတီ ကေတု, အတ္တနော ဖလံ ဟိနောတိ ပဝတ္တတီတီ ဟေတု.

ອະໄວຍະວະທີ່ຍ່ອມຄ້ຽວ ຄືທຳລາຍເຊິ່ງອາຫານດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ຊື່ວ່າ ຫະນຸ (ຄາງ). ອະໄວຍະວະທີ່ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເກີດການໄປ ຊື່ວ່າ ຊານຸ (ຫົວເຂົ່າ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງ ຊື່ວ່າ ພານຸ (ພະອາທິດ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມໄປໃນທີ່ອັບລົມ ຊື່ວ່າ ເຣນຸ (ລະອອງ, ເກສອນ). ສິ່ງທີ່ຄວນຂຸດ ຄືຄວນຖອນຂຶ້ນ ຊື່ວ່າ ຂານຸ (ຕໍໄມ້). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມເຈັບປວດ ຄືຄວາມແທງຕະຫຼອດແຫ່ງອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ອະນຸ (ອະນູ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມເປັນໄປໃນການສືບຕໍ່ແຫ່ງເສັ້ນໃຍ ຊື່ວ່າ ເວນຸ (ໄມ້ໄຜ່). ແມ່ງົວທີ່ຍ່ອມໃຫ້ລູກດື່ມນ້ຳນົມ ຊື່ວ່າ ເທນຸ (ແມ່ງົວນົມ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງເນື້ອຄວາມ ຊື່ວ່າ ທາຕຸ (ທາດ), ຫຼືວ່າ ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຊົງໄວ້ເຊິ່ງກິລິຍາມີການໄປແລະການຫຸງຕົ້ມເປັນຕົ້ນ ຊື່ວ່າ ທາຕຸ. ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຜູກພັນໄວ້ ຊື່ວ່າ ເសຕຸ (ຂົວ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມໄປ ຄືເປັນໄປໃນເບື້ອງເທິງ ຊື່ວ່າ ເກຕຸ (ທຸງ). ສິ່ງທີ່ຍ່ອມຍັງຜົນຂອງຕົນໃຫ້ເປັນໄປ ຊື່ວ່າ ເຫຕຸ (ເຫດ).

---

၆၇၂, ၆၈၂. ကုဋာဒီဟိ ဌော.

໖໗໒, ໖໘໒. ລົງ ຖະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ກຸຕະ ເປັນຕົ້ນ.

---

ကုဋ ကုသ ကဋဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ပါဋိပဒိကေဟိ စ ဌပစ္စယော ဟောတီ.

ລົງ ຖະ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ກຸຕະ, ກຸສະ, ກະຕະ ເປັນຕົ້ນ ແລະຫຼັງຈາກປາຕິປະທິກະ (ນາມສັບ).

---

အင်္ဂမင်္ဂံ ကုဋတိ ဆိန္ဒတီတီ ကုဋ္ဌံ, ဓညေန ဆာဒေတဗ္ဗော ပူရေတဗ္ဗောတီ ကောဋ္ဌော, ကဋိတဗ္ဗံ မဒ္ဒိတဗ္ဗန္တိ, ကဋ္ဌံ.

ພະຍາດທີ່ຍ່ອມກັດເຊາະ ຄືຕັດເຊິ່ງອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ ຊື່ວ່າ ກຸດຖັງ (ພະຍາດຂີ້ທູດ). ສະຖານທີ່ອັນບຸກຄົນຄວນມຸງບັງ ຄືຄວນເຕັມດ້ວຍເຂົ້າເປືອກ ຊື່ວ່າ ໂກດໂຖ (ເລົ້າເຂົ້າ). ສິ່ງທີ່ຄວນຕັດ ຄືຄວນຍ່ຳຍີ ຊື່ວ່າ ກັດຖັງ (ໄມ້).

---

၆၇၃, ၆၈၃. မနု ပူရ သုဏာဒီဟိ ဥဿ နုသိသာ.

໖໗໓, ໖໘໓. ລົງ ອຸສສະ, ນຸສສະ, ອິສາ ປັດໄຈ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍມີ ມະນຸ, ປູຣະ, ສຸນະ ເປັນຕົ້ນ.

---

မနု ပူရ သုဏ ကုသု ဣလ အလ မဟ သိ ကိ ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ဓာတူဟိ, ပါဋိပဒိကေဟိ စ ဥသ နုသ ဣသဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ, ပုန နိပ္ပဇ္ဇန္တေ.

ລົງ ອຸສສະ, ນຸສສະ, ອິສາ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ຫຼັງຈາກທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຄື ມະນຸ, ປູຣະ, ສຸນະ, ກຸສຸ, ອິລະ, ອະລະ, ມະຫະ, ສິ, ກິ ເປັນຕົ້ນ ແລະຫຼັງຈາກປາຕິປະທິກະ (ນາມສັບ) ແລ້ວສຳເລັດຮູບເປັນພິເສດ.

---

ကုသလာကုသလေ [Pg.315] ဓမ္မေ မနတိ ဇာနာတီတိ မနုဿော, မာနုသော. ကာရဏာ ကာရဏံ မနတိ ဇာနာတီတိ ဝါ မနုဿော, မာနုဿော. အတ္ထာနတ္ထံ မနတိ ဇာနာတီတိ ဝါ မနုဿော, မာနုဿော. မာတာပိတူနံ ဟဒယံ ပူရေတီတိ ပုရိသော, အတ္တနော မနောရထံ ပူရေတီတိ ဝါ ပုရိသော, ပူရေတီတိ ဝါ ပေါသော, သသုရေဟိ သုဏိတဗ္ဗာ ဟိံသိတဗ္ဗာတိ သုဏိသာ, ဒွိန္နံ ဇာနာနံ ကုလသန္တာနံ ကရောတီတိ ဝါ သုဏိသာ, ကုစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ကရီသံ, ဂဗ္ဘံ ဝိမောစေတီတိ သုရိသော, တမန္ဓကာရဝိဓမနေန သတ္တာနံ ဘယံ သုရတိ ဟိံသတီတိ သူရိယော, ရောဂံ ဟိံသတီတိ သိရီသော, ဣလတိ ကမ္ပတီတိ ဣလ္လိသော, တဏှာယ ဒုဗ္ဗလော ဟုတွာ ဣလတိ ကမ္ပတီတိ ဝါ ဣလ္လိဃော, ပါပကရဏေ အလတိ သမတ္ထေတီတိ အလသော, မဟိတဗ္ဗော ပူဇေတဗ္ဗောတိ မဟိသော, သီယတိ ဗန္ဓီယတီတိ သီသံ, ကိတဗ္ဗံ ဟိံသိတဗ္ဗန္တိ ကိသံ, ဣစ္စေဝမာဒိ.

ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຮູ້ເຊິ່ງທຳອັນເປັນກຸສົນແລະອະກຸສົນ ຊື່ວ່າ ມະນຸດໂສ ຫຼື ມານຸໂສ (ມະນຸດ). ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຮູ້ເຊິ່ງເຫດແລະບໍ່ແມ່ນເຫດ ຊື່ວ່າ ມະນຸດໂສ ຫຼື ມານຸດໂສ. ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຮູ້ເຊິ່ງປະໂຫຍດແລະບໍ່ແມ່ນປະໂຫຍດ ຊື່ວ່າ ມະນຸດໂສ ຫຼື ມານຸດໂສ. ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຍັງຫົວໃຈຂອງມານດาແລະບິດາໃຫ້ເຕັມ ຊື່ວ່າ ປຸຣິໂສ (ບຸລຸດ). ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມຍັງຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນໃຫ້ເຕັມ ຊື່ວ່າ ປຸຣິໂສ. ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມລ້ຽງດູ (ຍັງຄວາມຕ້ອງການໃຫ້ເຕັມ) ຊື່ວ່າ ໂປໂສ. ຜູ້ທີ່ອັນພໍ່ປູ່ແມ່ຍ່າຄວນເຊື່ອຟັງ ຫຼືຄວນຕັກເຕືອນ ຊື່ວ່າ ສຸນິສາ (ລູກສະໄພ້). ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ຍ່ອມເຮັດເຊິ່ງການສືບຕໍ່ແຫ່ງຕະກູນຂອງຊົນທັງສອງ ຊື່ວ່າ ສຸນິສາ. ສິ່ງທີ່ໜ້າກຽດ ຊື່ວ່າ ກະຣີສັງ (ອາຈົມ). ຜູ້ທີ່ຍ່ອມປົດປ່ອຍເຊິ່ງຄັນ ຊື່ວ່າ ສຸຣິໂສ. ສິ່ງທີ່ຍ່ອມກຳຈັດ ຄືທຳລາຍເຊິ່ງຄວາມຢ້ານຂອງສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍການກຳຈັດຄວາມມືດ ຊື່ວ່າ ສູຣິໂຍ (ພະອາທິດ). ຕົ້ນໄມ້ທີ່ຍ່ອມບຽດບຽນ ຄືກຳຈັດພະຍາດ ຊື່ວ່າ ສິຣີໂສ (ຕົ້ນຊຶກ). ປາທີ່ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ຄືເຄື່ອນໄຫວໄປມາ ຊື່ວ່າ ອິລລິໂສ (ປາສະຫຼາດ). ຫຼືວ່າ ຜູ້ທີ່ເປັນຄົນອ່ອນແອເພາະຕັນຫາແລ້ວຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ຊື່ວ່າ ອິລລິໂຄ. ຜູ້ທີ່ຍ່ອມສາມາດໃນການເຮັດບາບ ຊື່ວ່າ ອະລະໂສ (ຄົນກີດຄ້ານ). ສັດທີ່ອັນບຸກຄົນຄວນບູຊາ ຊື່ວ່າ ມະຫິໂສ (ຄວາຍ). ອະໄວຍະວະທີ່ເປັນທີ່ຜູກພັນໄວ້ ຊື່ວ່າ ສີສັງ (ຫົວ, ສີສະ). ສິ່ງທີ່ຄວນບຽດບຽນ ຊື່ວ່າ ກິສັງ (ຄວາມຜອມແຫ້ງ), ເປັນຕົ້ນດັ່ງນີ້.

---

ဣတိ ကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေ ဥဏာဒိကပ္ပော ဆဋ္ဌော ကဏ္ဍော.

ອຸນາດິກັບ ເປັນກັນທີ 6 ໃນກິດພິທານະກັບ ຈົບພຽງເທົ່ານີ້.

---

ဥဏာဒိကပ္ပော နိဋ္ဌိတော.

ອຸນາດິກັບ ຈົບແລ້ວ.

---

ကစ္စာယနပကရဏံ နိဋ္ဌိတံ.

ຄຳພີກັດຈາຍະນະປະກອນ ຈົບແລ້ວ.