1 နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.
ဇိနာလင်္ကာရ
Phật Trang Nghiêm
ပဏာမဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Dương Lễ Bái
၁.
1.
ယော လောကတ္ထာယ ဗုဒ္ဓေါ ဓနသုတဘရိယာအင်္ဂဇီဝေ စဇိတွာ ပူရေတွာ အာရမိယော တိဒသမနုပမေ ဗောဓိပက္ခီယဓမ္မေ,ပတွာ ဗောဓိံ ဝိသုဒ္ဓံ သကလဂုဏဒဒံ သေဋ္ဌဘူတော တိလောကေ,ကတွာ ဒုက္ခဿ အန္တံ ကတသုဘဇနတံ ဒုက္ခတော မောစယိတ္ထ.
Đấng Giác Ngộ, vì lợi ích thế gian, đã từ bỏ tài sản, con cái, vợ hiền, thân thể và mạng sống; đã viên mãn các pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm trợ đạo vô song; đã chứng đắc Bồ-đề thanh tịnh, ban cho mọi đức hạnh, trở thành bậc tối thắng trong ba cõi; đã chấm dứt khổ đau, và giải thoát chúng sanh có thiện nghiệp khỏi mọi khổ ách.
၂.
2.
နတွာနာဟံ ဇိနန္တံ သမုပစိတသုဘံ သဗ္ဗလောကေကဗန္ဓုံ,နာဟု ယေနပိ တုလျော ကုသလမဟိမတော ဥတ္တမော ဘူတလောကေ တဿေဝါယံ ဥဝိမှံ သုဝိပုလမမလံ ဗောဓိသမ္ဘာရဘူတံ,ဟေတုံ ဟေတွာနုရူပံ သုဂတဂတဖလံ ဘာသတော မေ သုဏာထ.
Con xin đảnh lễ Đấng Chiến Thắng, bậc đã tích lũy công đức, là quyến thuộc duy nhất của toàn thế gian. Do uy lực thiện nghiệp, Ngài là bậc tối thượng trên cõi đời, không ai sánh bằng. Xin quý vị hãy lắng nghe con nói về các tư lương Bồ-đề rộng lớn và vô nhiễm của chính Ngài, về nhân và quả tương ứng, là quả vị của con đường Thiện Thệ.
ယောဂါဝစရသမ္ပတ္တိဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Dương Thành Tựu Của Hành Giả
၃.
3.
ဇာတော ယော နဝမေ ခဏေ သုတဓရော သီလေန သုဒ္ဓိန္ဒြိယော သံသာရံ အယတော ဘဝက္ကယကရံ ဒိသွာ သိဝံ ခေမတော,တံ သမ္ပာပကမဂ္ဂဒေသကမုနိံ သမ္ပူဇယန္တော တတော ဥဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာဒိကမတော သမ္ပာဒယေ တံ သိဝံ.
Người nào sanh vào thời điểm thứ chín, thọ trì giáo pháp, có các căn thanh tịnh nhờ giới hạnh, thấy được trạng thái an lành, an ổn, chấm dứt sự hiện hữu, không còn đi trong luân hồi; người ấy, trong khi tôn kính bậc Thánh nhân đã chỉ ra con đường để đạt đến trạng thái ấy, sau đó nên thành tựu trạng thái an lành ấy bằng cách thực hành niệm tưởng các ân đức cao thượng và thiền định.
ဝတ္ထုဝိသောဓနီဂါထာ
Kệ Thanh Lọc Đề Tài
၄.
4.
ဗုဒ္ဓေါတိ ကော ဗုဒ္ဓဂုဏော တိ ကော သော,အစိန္တယာဒိတ္တမုပါဂတော ယော;
အနညသာဓာရဏဘူတမတ္ထံ,အကာသိ ကိံ သော ကိမဝေါစ ဗုဒ္ဓေါ.
Phật là ai? Đức hạnh của Phật là gì? Ngài là người đã đạt đến trạng thái không thể nghĩ bàn, rực rỡ. Ngài đã làm gì, và vị Phật ấy đã nói gì, là những điều không chung với bất kỳ ai khác?
၅.
5.
ဝိသုဒ္ဓခန္ဓသန္တာနော ဗုဒ္ဓေါတိ နိယမော ကတော,ခန္ဓသန္တာနသုဒ္ဓီ တု ဂုဏောတိ နိယမော ကတော.
Người có dòng tương tục các uẩn thanh tịnh được định nghĩa là Phật. Và sự thanh tịnh của dòng tương tục các uẩn được định nghĩa là đức hạnh.
၆.
6.
အကာသိ ကိစ္စာနိ ဒိနေသု ပဉ္စ,ပသာဒယဉ္စိဒ္ဓိဗလေန သေန;
ဇနာနသေသံ စရိယာနုကူလံ,ဉတွာနဝေါစာနုသယပ္ပဟာနံ.
Ngài đã thực hành năm phận sự trong ngày. Bằng thần thông lực, Ngài làm cho chúng sanh của mình hoan hỷ. Biết được hạnh nghiệp của tất cả chúng sanh, Ngài đã thuyết giảng pháp thích hợp để đoạn trừ các tùy miên.
အနညသာဓာရဏဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Dương Các Pháp Bất Cộng
၇.
7.
အဗ္ဘုဂ္ဂတာ ယဿ ဂုဏာ အနန္တာ,တိဗုဒ္ဓခေတ္တေကဒိဝါကရောတိ;
ဇာနာတိ သော လောကမိမံ ပရဉ္စ,သစေတနဉ္စေဝ အစေတနဉ္စ;
သကဿ သန္တာနဂတံ ပရေသံ,ဗျတီတမပ္ပတ္တကမတြဘူတံ.
Vị nào có vô lượng công đức đã khởi sanh, là mặt trời duy nhất trong ba cõi Phật; vị ấy biết thế giới này và thế giới khác, cả chúng sanh hữu tình và vô tình; biết những gì trong dòng tâm thức của mình và của người khác, trong quá khứ, vị lai và hiện tại.
၈.
8.
အနန္တသတ္တေသု စ လောကဓာတုသု,ဧကောဝ သဗ္ဗေပိ သမာ န တေန;
ဒိသာသု ပုဗ္ဗာဒိသု စက္ကဝါဠာ,သဟဿသင်္ခါယပိ အပ္ပမေယျာ;
ယေ တေသု ဒေဝါ မနုဇာ စ ဗြဟ္မာ,ဧကတ္ထ သင်္ဂမ္မ ဟိ မန္တယန္တာ.
Trong vô lượng chúng sanh và các thế giới, tất cả hợp lại cũng không ai sánh bằng một mình Ngài. Các thế giới ở các phương, từ phương đông trở đi, dù có hàng ngàn cũng không thể đếm xuể; các vị trời, người, và phạm thiên ở trong đó, dù có tụ họp lại một nơi để bàn luận.
၉.
9.
အနာဒိကာလာဂတနာမရူပိနံ,ယထာသကံ ဟေတုဖလတ္တဝုတ္တိနံ;
တဗ္ဘာဝဘာဝိတ္တမသမ္ဘုဏန္တာ,နာနာဝိပလ္လာသမနုပဝိဋ္ဌာ.
(Họ) không thể thấu hiểu được bản chất thực sự của danh-sắc, vốn đã trôi lăn từ vô thỉ theo nhân và quả của chính nó, nên đã rơi vào nhiều loại điên đảo.
၁၀.
10.
ကမ္မပ္ပဝတ္တိဉ္စ ဖလပ္ပဝတ္တိံ,ဧကတ္တနာနတ္တနိရီဟဓမ္မတံ;
ဝိညတ္တိသန္တာနဃနေန ဆန္နတော,သိဝဉ္ဇသံ နော ဘဏိတုံ သမတ္ထာ.
Bị che lấp bởi dòng tương tục dày đặc của thức, họ không có khả năng nói về con đường trực tiếp dẫn đến Niết-bàn, về sự vận hành của nghiệp và sự vận hành của quả, về bản chất không phải một, không phải khác, và vô tác.
၁၁.
11.
ဧကော ဝ သော သန္တိကရော ပဘင်္ကရော,သင်္ခါယ ဉေယျာနိ အသေသိတာနိ;
တေသဉှိ မဇ္ဈေ ပရမာသမ္ဘီဝဒံ,သိဝဉ္ဇသံ ဒီပယိတုံ သမတ္ထော.
Chỉ một mình Ngài, người tạo ra sự an tịnh, người tạo ra ánh sáng, sau khi đã thấu triệt tất cả các pháp cần biết không còn sót lại, mới có khả năng tuyên thuyết về sự vô úy tối thượng giữa chúng và chỉ ra con đường trực tiếp dẫn đến Niết-bàn.
၁၂.
12.
သော ဂေါတမော သကျသုတော မုနိန္ဒော,သဗ္ဗဿ လောကဿ ပဒီပဘူတော;
အနန္တသတ္တေ ဘဝဗန္ဓနမှာ,မောစေသိ ကာရုညဖလာနုပေက္ခီ.
Vị ấy, Gotama, con trai của dòng họ Thích-ca, vua của các bậc Thánh nhân, đã trở thành ngọn đèn cho toàn thế gian. Với lòng bi mẫn hướng đến kết quả, Ngài đã giải thoát vô lượng chúng sanh khỏi sự trói buộc của vòng sinh tử.
အဘိနီဟာရဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Dương Đại Nguyện
၁၃.
13.
ဝဒေထ တဿီဓ အနပ္ပကံ ဂုဏံ,န တေန တုလျော ပရမော စ ဝိဇ္ဇတိ;
ကိံ တံ ဂုဏံ တံ သဒိသေန ဒိန္နံ,သယံကတံ ကိန္နု အဓိစ္စလဒ္ဓံ.
Hãy nói ở đây về đức hạnh không nhỏ của Ngài, không ai bằng Ngài, cũng không ai cao hơn. Đức hạnh ấy là gì? Phải chăng do một người tương tự ban cho, hay do tự mình tạo ra, hay là do ngẫu nhiên mà có được?
၁၄.
14.
နာဓိစ္စလဒ္ဓံ န စ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါ,ဗြဟ္မာဒိနံ သမ္မုတိယာ ဗဟူနံ;
သယံကတေနေဝ အနောပမေန,ဒါနာဒိနာ လဒ္ဓမိဒံ ဝိပါကံ.
Không phải do ngẫu nhiên mà có, cũng không phải do các vị Phật quá khứ, hay do sự công nhận của nhiều người như Phạm Thiên, v.v. Quả này có được là do chính Ngài tạo ra qua các hành động vô song như bố thí.
၁၅.
15.
ဣတော စတုန္နံ အသင်္ခိယာနံ,သတံသဟဿာနဓိကာနမတ္ထကေ;
ကပ္ပေ အတီတမှိ သုမေဓတာပသော,ဝေဟာယသံ ဂစ္ဆတိ ဣဒ္ဓိယာ တဒါ.
Cách đây bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, vào một kiếp quá khứ, có vị đạo sĩ Sumedha lúc ấy đang đi trên không bằng thần thông.
၁၆.
16.
ဒိပင်္ကရော နာမ ဇိနော သသံဃော,ရမ္မံ ပုရံ ယာတိ ဝိရောစမာနော;
မနုဿဒေဝေဟိဘိပူဇိယန္တော,သဟဿရံသိ ဝိယ ဘာဏုမာ နဘေ.
Đức Phật Chiến Thắng tên là Nhiên Đăng cùng với Tăng đoàn của Ngài đang đi đến thành Ramma xinh đẹp, tỏa sáng rực rỡ, được trời và người cúng dường, như mặt trời ngàn tia trên bầu trời.
၁၇.
17.
တဿဉ္ဇသံ ကာတုဗဟုဿဟာနံ,ဗုဒ္ဓေါတိ သုတွာ သုမနော ပတီတော;
မမဇ္ဇ ဒေဟံ ပနိမဿ ဒတွာ,ဗုဒ္ဓေါ အဟံ ဟေဿမနာဂတေဒိသော.
Nghe hai tiếng 'Phật' trong khi nhiều ngàn người đang làm con đường cho Ngài, vị đạo sĩ tâm ý vui mừng hoan hỷ, nghĩ rằng: 'Hôm nay, ta sẽ dâng thân này cho Ngài, và trong tương lai, ta sẽ trở thành một vị Phật như thế này'.
၁၈.
18.
တသ္မိဉ္ဇသေ ကန္ဒရတမှိ ပင်္ကေ,ကတွာန သေတုံ သယိ သော သဒေဟံ;
ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဂစ္ဆတု ပိဋ္ဌိယာ မမံ,ဗောဓိဿစေ ဟေဿတိ မေ အနာဂတေ.
Trên con đường ấy, tại một chỗ trũng lầy lội, vị ấy đã nằm xuống, lấy thân mình làm cầu và nghĩ rằng: 'Xin vị Phật này hãy đi trên lưng tôi, nếu trong tương lai tôi sẽ được giác ngộ'.
၁၉.
19.
ဥဿီသကံ ယာတိ ဇိနော ဟိ တဿ,အဇ္ဈာသယော သိဇ္ဈတိမဿနာဂတေ;
ဉတွာန ဗျာကာသိ အသေသတော ဟိ,ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဟေဿတိနာဂတေသု.
Đức Phật Chiến Thắng quả thực đã đến bên phía đầu của vị ấy. Biết rằng 'Tâm nguyện của người này sẽ thành tựu trong tương lai', Ngài đã thọ ký một cách trọn vẹn: 'Người này sẽ trở thành một vị Phật trong tương lai'.
၂၀.
20.
သုတွာန ပတ္တော ဝ မဟာဘိသေကံ,လဒ္ဓံ ဝ ဗောဓိံ သမနုဿရန္တော;
ပူဇေတွာ ယာတေ မုနိဒေဝမာနုသေ,ဥဋ္ဌာယ သော သမ္မသိ ပါရမီ ဒသ.
Nghe lời thọ ký, vị ấy như thể đã nhận được lễ quán đảnh trọng đại, như thể đã chứng đắc Bồ-đề. Sau khi đảnh lễ bậc Thánh nhân, chư thiên và loài người đã đi qua, vị ấy đứng dậy và quán xét mười pháp Ba-la-mật.
၂၁.
21.
ဒဠှံ ဂဟေတွာ သမတိံသပါရမီ,သိက္ခတ္တယဉ္စဿ ဇိနဿ သန္တိကေ;
ကာတုံ သမတ္ထော ပိ ဘဝဿ ပါရံ,သတ္တေသု ကာရုညဗလာ ဘဝံ ဂတော.
Nắm vững ba mươi pháp Ba-la-mật và tam học nơi đức Phật Chiến Thắng ấy, dù có khả năng vượt qua vòng sinh tử, nhưng do sức mạnh của lòng bi mẫn đối với chúng sanh, Ngài đã tiếp tục đi trong luân hồi.
၂၂.
22.
ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နကေ သော ဇိနဝရမတုလေ ပူဇယိတွာ အသေသံ ဗုဒ္ဓေါ ဧသော ဟိ ဩသော ဘဝတိ နိယမတော ဗျာကတော တေဟိ တေဟိ တေသံ တေသံ ဇိနာနံ အစနမနုပမံ ပူဇယိတွာ သိရေန,တံ တံ ဒုက္ခံ သဟိတွာ သကလဂုဏဒဒံ ပါရမီ ပူရယိတ္ထ.
Vị ấy đã cúng dường trọn vẹn đến từng vị Phật tối thượng vô song đã xuất hiện, và đã được chính các vị ấy thọ ký một cách chắc chắn rằng: 'Người này chắc chắn sẽ thành Phật'. Với lòng thành kính vô song, Ngài đã đảnh lễ cúng dường từng vị Phật Chiến Thắng ấy, đã kham nhẫn mọi khổ đau, và đã viên mãn các pháp Ba-la-mật, là pháp ban cho tất cả đức hạnh.
ဗောဓိသမ္ဘာရဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Dương Các Tư Lương Bồ Đề
၂၃.
23.
သော ဒုက္ခခိန္နဇနဒဿနဒုက္ခခိန္နော,ကာရုညမေဝ ဇနတာယ အကာသိ နိစ္စံ;
တေသံ ဟိ မောစနမုပါယမိဒန္တိ ဉတွာ,တာဒီပရာဓမပိ အတ္တနိ ရောပယီ သော.
Ngài đau khổ khi thấy chúng sanh đau khổ, Luôn luôn thực hành lòng bi mẫn đối với nhân loại; Biết rằng đây là phương tiện giải thoát cho họ, Ngài đã nhận lấy về mình cả lỗi lầm của những người khác.
၂၄.
24.
ဒါနာဒိနေကဝရပါရမိသာဂရေသု,ဩဂါဠှတာယပိ ပဒုဋ္ဌဇနေန ဒိန္နံ;
ဒုက္ခံ တထာ အတိမဟန္တတရမ္ပိ ကိဉ္စိ,နာညာသိ သတ္တဟိတမေဝေအ ဂဝေသယန္တော.
Dù đã lặn sâu trong biển cả các ba-la-mật cao quý như bố thí, Ngài không hề biết đến bất cứ khổ đau nào, dù là rất lớn, do những kẻ ác gây ra, vì chỉ mải tìm cầu hạnh phúc cho chúng sanh.
၂၅.
25.
ဆေတွာန သီသံ ဟိ သကံ ဒဒန္တော,မံသံ ပစိတွာန သကံ ဒဒန္တော;
သော စတ္တဂတ္တော ပဏိဓာနကာလေ,ဒုဋ္ဌဿ ကိံ ဒုဿတိ ဆေဒနေန.
Ngài đã từng cắt đầu mình để cho, đã từng nấu thịt mình để cho; Ngài, người đã từ bỏ thân mình từ lúc phát nguyện, làm sao có thể tức giận với kẻ ác đã chặt (thân) mình?
၂၆.
26.
ဧဝံ အနန္တမပိ ဇာတိသတေသု ဒုက္ခံ,ပတွာန သတ္တဟိတမေဝ ဂဝေသယန္တော;
ဒီပင်္ကရေ ဂဟိတသီလသမာဓိပညံ,ပါလေသိ ယာဝ သကဗောဓိတလေ သုနိဋ္ဌော.
Như vậy, trải qua vô vàn khổ đau trong trăm ngàn kiếp sống, chỉ tìm cầu hạnh phúc cho chúng sanh, Ngài đã gìn giữ giới, định, tuệ đã thọ nhận từ đức Phật Nhiên Đăng, cho đến khi thành tựu viên mãn dưới cội Bồ-đề của mình.
၂၇.
27.
ယဒါဘိနီဟာရမကာ သုမေဓော,ယဒါ စ မဒ္ဒိံ အဒဒါ သိဝိန္ဒော;
ဧတ္ထန္တရေ ဇာတိသု ကိဉ္စိပေကံ,နိရတ္ထကံ နော အဂမာသိ တဿ.
Từ khi đạo sĩ Thiện Huệ phát đại nguyện, cho đến khi vua Vessantara bố thí nàng Maddī; trong khoảng giữa các kiếp sống ấy, không một hành động nào của Ngài trở nên vô ích.
၂၈.
28.
မဟာသမုဒ္ဒေ ဇလဗိန္ဒုတောပိ,တဒန္တြေ ဇာတိ အနပ္ပကာ ဝ;
နိရန္တရံ ပူရိတပါရမီနံ,ကထံ ပမာဏံ ဥပမာ ကုဟိံ ဝါ.
Số kiếp sống trong khoảng thời gian ấy còn nhiều hơn cả những giọt nước trong đại dương; đối với người không ngừng viên mãn các ba-la-mật, làm sao có thể đo lường, hay lấy gì để so sánh?
၂၉.
29.
ယော မဂ္ဂပဿေ မဓုရမ္ဗဗီဇံ,ဆာယာဖလတ္ထာယ မဟာဇနာနံ;
ရောပေသိ တသ္မိံ ဟိ ခဏေဝ တေန,ဆာယာဖလေ ပုညမလဒ္ဓမုဒ္ဓံ.
Người nào gieo hạt xoài ngọt bên vệ đường, vì muốn cho đại chúng có bóng mát và quả ngọt; ngay trong khoảnh khắc gieo trồng ấy, người ấy đã đạt được phước báu tối thượng về bóng mát và quả ngọt.
၃၀.
30.
တထေဝ သံသာရပထေ ဇနာနံ,ဟိတာယ အတ္တနမဘိရောပိတက္ခဏေ;
သိဒ္ဓံ ဝ ပုညူပရိ တဿ တသ္မိံ,ဓနင်္ဂဇီဝံ ပိ ဟရန္တိ ယေ ယေ.
Cũng thế, trên con đường luân hồi, vì lợi ích của chúng sanh, ngay trong khoảnh khắc Ngài hiến dâng bản thân mình, phước báu tối thượng đã được thành tựu cho Ngài, đối với bất cứ ai lấy đi của cải, thân thể, và cả mạng sống của Ngài.
၃၁.
31.
သော သာဂရေ ဇလဓိကံ ရုဟိရံ အဒါသိ,ဘူမာပရာဇိယ သမံသမဒါသိ ဒါနံ;
မေရုပ္ပမာဏမဓိကဉ္စ သမောဠိသီသံ,ခေ တာရကာဓိကတရံ နယနံ အဒါသိ.
Ngài đã bố thí máu nhiều hơn nước trong biển cả, đã bố thí thịt bằng với đất đai không thể chinh phục; đã bố thí đầu đội vương miện nhiều hơn số lượng núi Tu-di, đã bố thí mắt nhiều hơn các vì sao trên trời.
ဂဗ္ဘောက္ကန္တိဒီပနီဂါထာ
Kệ Tụng Giảng Về Việc Nhập Thai
၃၂.
32.
ဂမ္ဘီရပါနဒါနာဒိသာဂရေသု ဟိ ထာမသာ;
တရန္တော မဒ္ဒိဒါနေန နိဋ္ဌာပေတွာန ပါရမီ.
Sau khi dùng sức mạnh vượt qua biển cả sâu thẳm của việc bố thí sinh mạng và các hạnh khác, Ngài đã hoàn tất các ba-la-mật với việc bố thí nàng Maddī.
၃၃.
33.
ဝသန္တော တုသီတေ ကာယေ ဗောဓိပရိပါကမာဂမ္မ;
အာယာစနာယ စ ဒေဝါနံ မာတုဂဗ္ဘမုပါဂမိ.
Khi đang trú tại cung trời Đâu-suất, và khi sự giác ngộ đã chín muồi; do lời thỉnh cầu của chư thiên, Ngài đã đi vào lòng mẹ.
၃၄.
34.
သတော စ သမ္ပဇာနော စ မာတုကုစ္ဆိမှိ ဩက္ကမိ;
တဿ ဩက္ကန္တိယံ သဗ္ဗာ ဒသသဟဿီ ပကမ္ပိတ္ထ.
Chánh niệm và tỉnh giác, Ngài đã nhập vào lòng mẹ; khi Ngài nhập thai, toàn thể mười ngàn thế giới đều rung chuyển.
၃၅.
35.
တတော ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒွတ္တိံသာနိ တဒါ သိယုံ;
တုဋ္ဌဟဋ္ဌာ ဝ သာ မာတာ ပုတ္တံ ပဿတိ ကုစ္ဆိယံ.
Khi ấy, ba mươi hai điềm lành báo trước đã xuất hiện; người mẹ, với lòng hoan hỷ vui mừng, nhìn thấy con trai trong bụng mình.
ဝိဇာယနမင်္ဂလဒီပနီဂါထာ
Kệ Tụng Giảng Về Điềm Lành Lúc Đản Sanh
၃၆.
36.
သာ ပုဏ္ဏဂဗ္ဘာ ဒသမာသတော ပရံ,ဂန္တွာန ဖုလ္လံ ဝရလုမ္ဗိနီဝနံ;
ဌိတာ ဂဟေတွာ ဝရသာလသာခံ,ဝိဇာယိ တံ ပုတ္တဝရံ သုခေန.
Bà, sau khi mang thai tròn mười tháng, đã đi đến vườn Lâm-tỳ-ni tuyệt đẹp đang nở hoa; đứng vịn vào một cành cây Sa-la cao quý, bà đã hạ sanh người con trai ưu việt một cách dễ dàng.
၃၇.
37.
တဒါ သဟဿီဒသလောကဓာတုသု,ဒေဝါ စ နာဂါ အသုရာ စ ယက္ခာ;
နာနာဒိသာ မင်္ဂလစက္ကဝါဠံ,သုမင်္ဂလံ မင်္ဂလမာဂမိံသု.
Khi ấy, trong mười ngàn thế giới, chư Thiên, Long vương, A-tu-la và Dạ-xoa; từ nhiều phương hướng khác nhau đã đến thế giới tốt lành này để cử hành lễ hội tốt lành nhất.
၃၈.
38.
အနေကသာခဉ္စ သဟဿမဏ္ဍလံ,ဆတ္တံ မရူ ဓာရယုမန္တလိက္ခေ;
သုဝဏ္ဏဒဏ္ဍာ ဝိပတန္တိ စာမရာ,ခဇ္ဇိံသု ဘေရီ စ နဒိံသု သင်္ခါ.
Chư Thiên đã giương lên không trung một chiếc lọng ngàn vòng, nhiều tầng; những chiếc phất trần cán vàng được phe phẩy, trống được đánh lên và tù và được thổi vang.
၃၉.
39.
မလေနကေနာပိ အနူပလိတ္တော,ဌိတော ဝ ပါဒါနိ ပသာရယန္တော;
ကထီ ဝ ဓမ္မာသနတောတရန္တော,ဇာတော ယထာဒိစ္စဝရော နဘမှာ.
Không bị ô uế bởi bất kỳ vết nhơ nào, Ngài đứng thẳng và duỗi chân ra; như một vị pháp sư bước xuống từ pháp tòa, Ngài đản sanh như vầng thái dương rực rỡ từ bầu trời.
၄၀.
40.
ခီဏာသဝါ ဗြဟ္မဂဏောပဂန္တွာ,သုဝဏ္ဏဇာလေန ပဋိဂ္ဂဟေသုံ;
တတော စ ဒေဝါဇိနစမ္မကေန,တတော ဒုကူလေန စ တံ မနုဿာ.
Chúng Phạm thiên đã hết lậu hoặc đến gần, và đỡ lấy Ngài bằng một tấm lưới vàng; sau đó, chư Thiên đỡ Ngài bằng một tấm da mềm, rồi loài người đỡ Ngài bằng một tấm vải mịn.
၄၁.
41.
တေသံ ပိ ဟတ္ထာ ဝရဘူမိယံ ဌိတော,ဒိသာ ဝိလောကေသိ သဗ္ဗာ သမန္တတော;
ဝဒိံသု ဒေဝါ ပိ စ ဗြဟ္မကာယိကာ,တယာ သမော ကတ္ထစိ နတ္ထိ ဥတ္တရော.
Từ tay họ, Ngài đứng trên mặt đất tuyệt vời, nhìn khắp tất cả các phương hướng; chư Thiên và Phạm thiên đều nói rằng: 'Không nơi nào có người bằng Ngài, cũng không có ai hơn Ngài.'
၄၂.
42.
ဂန္တွာန ဥတ္တရံ သတ္တ ပဒဝါရေဟိ ဝိက္ကမော,သီဟနာဒံ နဒီ တေသံ ဒေဝတာနံ ဟိ သာဝယံ.
Bước về phương bắc bảy bước oai hùng, Ngài cất lên tiếng rống của sư tử, làm cho chư vị thiên thần ấy đều nghe thấy.
၄၃.
43.
တတော ပုတ္တံ ဂဟေတွာန ဂတာ မာတာ သကင်္ဃရံ,မာတာ သတ္တမိယံ ဂန္တွာ ဒေအပုတ္တတ္တမာဂမိ.
Sau đó, người mẹ bế con trai trở về nhà mình; vào ngày thứ bảy, người mẹ qua đời và được sanh làm một vị thiên tử.
၄၄.
44.
တေ ဗြဟ္မဏာ ပဉ္စမိယံ သုဘုတ္တာ,နာမံ ဂဟေတုံ ဝရလက္ခဏာနိ;
ဒိသွာန ဧကင်္ဂုလိမုက္ခိပိံသု,ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဟေဿတိ ဝီတရာဂေါ.
Vào ngày thứ năm, các vị Bà-la-môn sau khi được thết đãi no đủ, đã xem các tướng tốt để đặt tên; thấy vậy, họ giơ lên một ngón tay và nói: 'Vị này sẽ trở thành một vị Phật, đã đoạn tận tham ái.'
၄၅.
45.
ဇိဏ္ဏဉ္စ ဒိသွာ ဗျာဓိကံ မတဉ္စ,အဝှာယိတံ ပဗ္ဗဇိတဉ္စ ဒိသွာ;
ဩဟာယ ပဗ္ဗဇ္ဇမုပေတိ ကာမေ,ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဟေဿတိ ဝီတရာဂေါ.
Khi thấy người già, người bệnh, và người chết, và thấy một vị xuất gia đã từ bỏ; Ngài sẽ từ bỏ các dục lạc để xuất gia, vị này sẽ trở thành một vị Phật, đã đoạn tận tham ái.
အဂါရိယသမ္ပတ္တိဒီပနီဂါထာ
Kệ Tụng Giảng Về Sự Thành Tựu Của Đời Sống Tại Gia
၄၆.
46.
ကာလက္ကမေန စန္ဒော ဝ ဝဍ္ဎန္တော ဝဍ္ဎိတေ ကုလေ,ပုညောဒယေနုဒေန္တော သော ဘာဏုမာ ဝိယ အမ္ဗရေ.
Lớn lên trong dòng tộc thịnh vượng, Ngài tuần tự trưởng thành như mặt trăng; với phước đức trổ sanh, Ngài vươn lên như mặt trời trên bầu trời.
၄၇.
47.
သိဒ္ဓထကော ဟိ သိဒ္ဓတ္ထော လဒ္ဓါ ဒေဝိံ ယသောဓရံ,စတ္တာလီသသဟဿေဟိ ပူရိတ္ထီဟိ ပုရက္ခိတော.
Thái tử Tất-đạt-đa, người có mục đích đã thành tựu, đã cưới công chúa Da-du-đà-la, và được hầu hạ bởi bốn mươi ngàn cung nữ.
၄၈.
48.
ရမ္မသုရမ္မသုဘေသု ဃရေသု,တိဏ္ဏမုတူနမနုစ္ဆဝိကေသု;
ဒိဗ္ဗသုခံ ဝိယ ဘုဉ္ဇိ သုခံ သော,အစ္ဆရိယဗ္ဘုတရာဇဝိဘူတိံ.
Trong những cung điện đáng vui, rất đáng vui, và tốt đẹp, thích hợp cho ba mùa; Ngài đã hưởng thụ hạnh phúc như là hạnh phúc của chư thiên, một sự huy hoàng của bậc vương giả kỳ diệu và phi thường.
နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယဒီပနီယမကဂါထာ
Kệ Tụng Song Đối Giảng Về Ý Hướng Xuất Ly
နမော တဿ ယတော မဟိမတော ယဿ တမော န
Kính lễ Ngài, bậc vĩ đại, nơi Ngài không còn u tối.
၄၉.
49.
ဒိသွာ နိမိတ္တာနိ မဒစ္ဆိဒါနိ,ထီနံ ဝိရူပါနိ ရတစ္ဆိဒါနိ;
ပါပါနိ ကမ္မာနိ သုခစ္ဆိဒါနိ,လဒ္ဓါနိ ဉာဏာနိ ဘဝစ္ဆိဒါနိ.
Thấy các tướng đoạn trừ say đắm, thân nữ nhân xấu xí đoạn trừ ái ân; nghiệp ác đoạn trừ an lạc, trí tuệ chứng đắc đoạn trừ hiện hữu.
၅၀.
50.
ပဒိတ္တဂေဟာ ဝိယ ဘေရဝံ ရဝံ,ရဝံ သမ္မုဋ္ဌာယ ဂတော မဟေသိ;
မဟေသိမောလောကိယပုတ္တမတ္တနော,တနောသိ နော ပေမမဟောဃမတ္တနော.
Như tiếng rống kinh hoàng từ ngôi nhà cháy, Bậc Đại Sĩ đã ra đi từ tiếng huyên náo ấy; dù nhìn lại hoàng hậu và con trai của mình, Ngài đã không trải rộng dòng lũ ái luyến của chính mình.
၅၁.
51.
ဥမ္မာရဥမ္မာရဂတုဒ္ဓရိတွာ,ပဒံ ပဒံ ယာတနရာသဘဿ;
အလံ အလံကာရတရေန ဂန္တုံ,မတီ မတီဝေတိမနင်္ဂဘင်္ဂေ.
Vượt qua ngưỡng cửa này đến ngưỡng cửa khác, từng bước chân của bậc Thánh giả lên đường; trí tuệ của bậc Trí giả hướng về việc phá tan ái dục, (nghĩ rằng) 'Thôi đủ rồi, đi thì hơn là trang hoàng'.
၅၂.
52.
ဥမ္မာရဥမ္မာရဂတော မဟေသိ,အနင်္ဂဘင်္ဂံ သမစိန္တယိတ္ထ;
ကိံ မေ ဇရာမစ္စုမုခေ ဌိတဿ,န မေ ဝသေ ကာမဝသေ ဌိတဿ.
Bậc Đại Sĩ đi qua từng ngưỡng cửa, suy tư về việc đoạn trừ ái dục: 'Ta đang đứng trước già và chết, (những thứ này) có ích gì cho ta? Khi còn bị ái dục chi phối, ta không thể tự chủ'.
၅၃.
53.
ကာမေန ကာမေန န သာဓျမောက္ခံ,မာနေန မာနေန မမတ္ထိ ကိဉ္စိ;
မာရော သသေနော ဟိ အဝါရဏီယော,ယန္တေန ဥစ္ဆုံ ဝိယ မဒ္ဒတီ မံ.
Với ái dục, với ái dục, giải thoát không thể thành tựu; với ngã mạn, với ngã mạn, ta có được gì đâu; vì Ma vương cùng quân đội thật không thể ngăn cản, hắn nghiền nát ta như mía trong máy ép.
၅၄.
54.
အာဒိတ္တမုယာတပယာတမူနံ,အတာဏာလေဏာသရဏေ ဇနေ တေ;
ဒိသွာန ဒိသွာန သိဝံ မယာ တေ,ကာမေန ကာမေန ကထံ ဝိနေယျ.
Chúng sanh kia đang bị thiêu đốt, thiếu sót, đã ra đi, không nơi nương tựa, không nơi ẩn náu, không nơi che chở; ta đã thấy, đã thấy được sự an tịnh, làm sao có thể dùng ái dục, ái dục mà dẫn dắt họ?
၅၅.
55.
ဝိဇ္ဇာဝိဇ္ဇာယ စုတဉ္စုပေတံ,အသာရသာရူပဂတဉ္ဇနံ ဇနံ;
ဝိဇ္ဇာယဝိဇ္ဇာယ ယုတော စုတောဟံ,ပဟောမိ တာရေတုမသင်္ဂဟော ဂတော.
Chúng sanh xa rời minh, đi cùng vô minh, xem cái vô lõi là cốt lõi; ta, người xa rời vô minh, đi cùng với minh, đã đến nơi vô chấp, có thể cứu độ họ.
၅၆.
56.
မဂ္ဂန္တိ နော ဒိဋ္ဌိဂတာပဝဂ္ဂံ,အဂ္ဂါ တိ တေဝါဟု ဇနာ သမဂ္ဂါ;
နဂ္ဂံ အဟော မောဟတမဿ ဝဂ္ဂံ,ဝဂ္ဂံ ဟနိဿာမိ တမဂ္ဂမဂ္ဂါ.
Những kẻ theo tà kiến không gọi đó là con đường giải thoát, những người ấy tụ tập lại và nói rằng (tà kiến của họ) là tối thượng; ôi! đám người trần trụi trong bóng tối si mê, ta sẽ tiêu diệt đám người ấy bằng con đường tối thượng.
၅၇.
57.
ပသေယှကာရေန အသေယှဒုက္ခံ,ဇနာ ဇနေန္တီဟ ဇနာနမေဝ;
ပသေယှကာရေနာ အသေယှဒုက္ခံ,ပါပံ န ဇာနန္တိ တတော နိဒါနံ.
Do hành động cưỡng bức, chúng sanh ở đây tạo ra khổ đau không thể chịu đựng cho chính nhau; do hành động cưỡng bức (tạo ra) khổ đau không thể chịu đựng, họ không biết tội lỗi là nguyên nhân của nó.
၅၈.
58.
တေ ဩဃယောဂါသဝသံကိလေသာ,တမေဝ နာသေန္တိ တတော သမုဋ္ဌိတာ;
ဧကန္တိကံ ဇာတိ ဇရာ စ မစ္စု,နိရန္တရံ တံ ဗျသနဉ္စနေကံ.
Những bộc lưu, ách phược, lậu hoặc, và phiền não ấy, phát sinh từ đó, chúng hủy diệt chính người ấy; chắc chắn có sanh, lão, và tử, và vô số tai họa không ngừng cho người ấy.
၅၉.
59.
စီရံ ကိလေသာနသမုဇ္ဇလန္တံ,ဒိသွာန သတ္တာနုသယံ သယမ္ဘူ;
သာဓေမိ ဗောဓိံ ဝိနယာမိ သတ္တေ,ပစ္ဆာပိ ပဿာမိ သုတံ သုတန္တံ.
Bậc Tự Hữu, thấy chúng sanh với các tùy miên, đang bừng cháy từ lâu trong lửa phiền não, (Ngài quyết tâm): 'Ta sẽ thành tựu Bồ đề, sẽ giáo hóa chúng sanh, sau đó sẽ gặp lại con trai'.
၆၀.
60.
တံ ဒိဗ္ဗစက္ကံ ခုရစက္ကမာလံ,ရဇ္ဇံ သသာရဇ္ဇသမဇ္ဇမဇ္ဇံ;
တေ ဗန္ဓဝါ ဗန္ဓနမာဂတာ ပရေ,သုတော ပသူတောယမနင်္ဂဒူတော.
Vương quyền ấy, vòng hoa bánh xe sắc bén, vương quốc với tinh hoa, hội hè, rượu chè; những bà con quyến thuộc kia đã trở thành sự trói buộc, và đứa con trai này vừa sinh ra là sứ giả của ái dục.
၆၁.
61.
သမုဇ္ဇလန္တံ ဝသတီ သတီသိရီ,သိရီသပါဂါရမိဒံ မဟာဝိသံ;
ဒဒ္ဒလ္လမာနာ ယုဝတီ ဝတီမာ,သကဏ္ဋကာယေဝ သမဉ္ဇသဉ္ဇသေ.
Nơi ở rực rỡ của bậc chánh niệm và quang vinh, tòa lâu đài này như hoa Sirīsa, là một chất độc lớn; than ôi, người thiếu nữ rực rỡ này, quả thật như một dây leo có gai trên con đường ngay thẳng.
၆၂.
62.
ယဿာ ဝိရာဇိတသိရီ သိရိယာပိ နတ္ထိ,တဿာဝလောကိယ န တိတ္တိဝသာနမတ္ထိ;
ဂစ္ဆာမိ ဟန္ဒ တဝနင်္ဂ သိရပ္ပဘေဒံ,မတ္တေဘကုမ္ဘုပရိ သီဟဝိလာသဂါမိံ.
Nàng có vẻ đẹp rạng ngời mà cả nữ thần Sirī cũng không sánh bằng, nhìn nàng không bao giờ thấy thỏa mãn; này Ái Dục, giờ ta ra đi, sẽ đập tan đầu ngươi, như sư tử uyển chuyển bước đi trên đỉnh đầu voi say.
၆၃.
63.
ဘော ဘော အနင်္ဂသုစိရ ပိ ပနုဏ္ဏဗာဏ,ဗာဏာနိ သံဟရ ပနုဏ္ဏမိတော နိရောဓ;
ရောဓေန စာပဒဂတော မနသော န သောစ,သောစံ တဝပ္ပနဝလောကိယ ယာမိ သန္တိံ.
Này, này hỡi Ái Dục, kẻ đã bắn tên từ lâu! Hãy thu tên của ngươi lại! Từ nay là sự đoạn diệt; đừng sầu não trong tâm vì cung đã gãy, thấy sự sầu muộn của ngươi, ta đi đến tịch tịnh.
၆၄.
64.
ရတီ ရတီ ကာမဂုဏေ ဝိဝေကေ,အလံ အလန္တေဝ ဝိစိန္တယန္တော;
မနံ မနင်္ဂါလယသမ္ပဒါလယံ,တဟိံ တဟိံ ဒိဋ္ဌဗာလာ ဝ ပက္ကမိ.
Suy tư về ái lạc trong dục trần và ái lạc trong viễn ly, ngài nghĩ: 'Thôi đủ rồi!'; thấy sự điên rồ trong đó, ngài đã rời bỏ tâm, vốn là nơi trú của ái dục và tài sản.
ပါဒုဒ္ဓါရဝိမှယဒီပနီဂါထာ
Kệ Tụng Diễn Giải Sự Kinh Ngạc Về Việc Nhấc Chân Lên
၆၅.
65.
ယာဝဉ္စယံ ရဝိ စရတျစလေန ရုဒ္ဓေ,ယာဝဉ္စ စက္ကရတနဉ္စ ပယာတိ လောကေ;
တာဝိဿရော နဘစရော ဇိတစာတုရန္တော,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Chừng nào mặt trời này còn di chuyển, bị núi non cản lối, chừng nào bánh xe báu còn lăn trong thế gian; chừng đó ngài là chúa tể, đi trong hư không, chinh phục bốn phương trời. Làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ tất cả mà nhấc chân ra đi?
၆၆.
66.
ဒီပေ မဟာ စ စတုရာဓိကဒွေသဟဿေ,တတြာပိ သေဋ္ဌဘဇိတံ ဝရဇမ္ဗုဒီပံ;
ဘူနာဘိကံ ကပိလဝတ္ထုပုရံ သုရမ္မံ,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Trong hai ngàn lẻ bốn đại châu, và trong đó có Diêm-phù-đề tuyệt hảo, nơi các bậc tối thắng thường lui tới; và thành Ca-tỳ-la-vệ khả ái, trung tâm của mặt đất. Làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ tất cả mà nhấc chân ra đi?
၆၇.
67.
ဉာတီနသီတိ ကုလတော ဟိ သဟဿ သာကျေ,ဟတ္ထိဿဓညဓနိနော ဝိဇိတာရိသံဃေ;
ဂေါတ္တေန ဂေါတမဘဝံ ပိတရဉ္ဇနဂ္ဂံ,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Trong dòng tộc Thích-ca, có tám mươi ngàn gia đình quyến thuộc, sở hữu voi, ngựa, lúa gạo, tài sản, đã chiến thắng các đoàn quân thù; (Ngài) thuộc dòng dõi Gotama, và người cha là bậc đứng đầu đáng kính. Làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ tất cả mà nhấc chân ra đi?
၆၈.
68.
ရမ္မံ သုရမ္မဝသတိံ ရတနုဇ္ဇလန္တံ,ဂိမှေပိ ဝိမှယကရံ သုရမန္ဒိရာဘံ;
ဥဿာပိတဒ္ဓဇပဋာကသိတာတပတ္တံ,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Nơi ở đáng yêu, vô cùng khả ái, rực rỡ châu báu, ngay cả trong mùa hè cũng thật đáng kinh ngạc, giống như cung điện của chư thiên; với cờ, phướn, và lọng trắng được treo cao. Làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ tất cả mà nhấc chân ra đi?
၆၉.
69.
သပေါက္ခရာ ပေါက္ခရဏီ စတဿော,သုပုပ္ဖိတာ မန္ဒိရတော သမန္တာ;
ကောကာ နဒန္တူပရိ ကောကနာဒေ,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Bốn hồ sen đầy hoa sen, nở rộ xung quanh cung điện; chim cu cúc cu hót vang trên những đóa sen hồng. Làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ tất cả mà nhấc chân ra đi?
၇၀.
70.
သရေ သရောဇေ ရုဒိတာဠိပါဠိ,သမန္တတော ပဿတိ ပဉ္ဇရဉ္ဇသာ;
ဒိသွာရဝိန္ဒာနိ မုခါရဝိန္ဒံနာထဿ လဇ္ဇာ ဝိယ သံကုဇန္တိ.
Trên những đóa sen trong hồ, những hàng ong đang kêu rền rĩ, ngài nhìn thấy rõ ràng khắp nơi từ cửa sổ; những đóa sen kia, khi thấy gương mặt sen của bậc Đạo Sư, dường như xấu hổ mà khép lại.
၇၁.
71.
မဓုရာ မဓုရာဘိရုတာ,စရိတာ ပဒုမေ ပဒုမေဠိဂဏာ;
ဝသတိံ အဓုနာ မဓုနာ,အကရုံ ဇဟိတံ ကိမိဒံ ပတိနာ.
Những đàn ong ngọt ngào với tiếng kêu ngọt ngào, bay đi từ hoa sen này đến hoa sen khác; giờ đây chúng làm tổ bằng mật ngọt, (tự hỏi) 'Tại sao nơi này lại bị chủ nhân từ bỏ?'
၇၂.
72.
တမှာ ရသံ မဓုကရာ ဘဝနံ ဟရိတွာ,နိန္နာဒိနော သမဓုရံ မဓုရံ ကရောန္တိ;
နာဒေန နာဒမတိရိစ္စုပဝီဏယန္တိ,နစ္စန္တိ တာ သုရပုရေ ဝဏိတာ ဝ တာဝ.
Những vũ nữ, mang hương vị ngọt ngào đến cung điện, cất lên tiếng hát du dương; tiếng đàn của họ vượt trội, và họ nhảy múa như những tiên nữ trong thành của chư thiên.
၇၃.
73.
သဉ္စောဒိတာ ပီဏပယောဓရာဓရာ,ဝိရာဇိတာနင်္ဂဇမေခလာခလာ;
သုရင်္ဂဏာ ဝင်္ဂဇဖဿဒါ သဒါ,ရမာ ရမာပေန္တိ ဝရင်္ဂဒါဂဒါ.
Được thúc giục, những nàng có bộ ngực đầy đặn, trang điểm với những chiếc đai lưng kêu leng keng trên thân thể đẹp đẽ; như những thiên nữ, luôn mang lại sự tiếp xúc dễ chịu, những nàng yêu kiều ấy mang lại niềm vui, với thân thể tuyệt vời, không bệnh tật.
၇၄.
74.
ကရာတိရတ္တာ ရတိရတ္တရာမာ,တာဠေန္တိ တာဠာဝစရေ သမန္တာ;
နစ္စုဂ္ဂတာနေကသဟဿဟတ္ထာ,သက္ကောပိ ကိံ သကျသမောတိ စောဒယုံ.
Với đôi tay hồng thắm, vui trong đêm ái ân, họ vỗ tay theo nhịp điệu khắp nơi; nhảy múa với ngàn tay đưa lên, họ dường như thách thức: 'Ngay cả Đế Thích có bằng được người Thích-ca chăng?'
၇၅.
75.
ဝိသာလနေတ္တာ ဟသုလာ သုမဇ္ဈာ,နိမ္ဗတ္ထနီ ဝိမှယဂီတသဒ္ဒါ;
အလင်္ကတာ မလ္လဓရာ သုဝတ္ထာ,နစ္စန္တိ တာဠာဝစရေဟိ ဃုဋ္ဌာ.
Những nàng mắt to, hay cười, eo thon, ngực như trái nimba, tiếng hát diệu kỳ; được trang điểm, đeo vòng hoa, y phục lộng lẫy, họ nhảy múa, được tán thưởng bởi những người giữ nhịp.
၇၆.
76.
ယာသံ ဟိ လောကေ ဥပမာ နတ္ထိ,တာသံ ဟိ ဖဿေသု ကထာဝကာသာ;
တံ တာဒိသံ ကာမရတိံနုဘောန္တော,ဟိတွာ ကထံ နု ပဒမုဒ္ဓရိ သော နိရာသော.
Những người phụ nữ mà trên đời không ai sánh bằng, về sự tiếp xúc của họ thì còn lời nào để nói? Đang hưởng thụ khoái lạc của ái dục như thế, làm sao ngài, bậc vô cầu, lại có thể từ bỏ mà nhấc chân ra đi?
၇၇.
77.
ပါဒေပါဒေ ဝလယဝိရဝါမေခလာဝီဏာနာဒါ,ဂီတံဂီတံ ပတိရတိကရံ ဂါယတီ ဂါယတီ သာ;
ဟတ္ထေဟတ္ထေ ဝလယစလိတာ သမ္ဘမံ သမ္ဘမန္တိ,ဒိသွာဒိသွာ ဣတိ ရတိကရံ ယာတိ ဟာဟာ ကိမီဟာ.
Nơi mỗi bước chân là tiếng vòng, tiếng đai lưng, tiếng đàn tỳ bà; Nàng ca hát, ca hát khúc ca gợi tình; Nơi mỗi bàn tay, vòng xuyến chuyển động, các nàng bối rối đi lại; Thấy đi thấy lại cảnh tượng gợi tình như vậy, Ngài ra đi (tự hỏi): 'Than ôi, sự ham muốn này là gì?'
အပုနရာဝတ္တိဂမနဒီပနီယမကဂါထာ
Kệ Song Đối Giải Thích Về Sự Ra Đi Không Trở Lại
၇၈.
78.
အနန္တကာလောပစိတေန တေန,ပုညေန နိဗ္ဗတ္တဝိမာနယာနေ;
တသ္မိံ ဒိနေ ဇာတသုတံ ပဇာပတိံ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Ngài, người đã sanh ra trong cỗ xe cung điện do phước báu tích lũy trong vô lượng thời gian, đã từ bỏ người con trai mới sanh vào ngày ấy và người vợ, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၇၉.
79.
တံ ဇီဝမာနံ ပိတရဉ္စ မာတရံ,တေ ဉာတကေ တာဒိသိယော စ ဣတ္ထိယော;
တေ တာဒိသေ ရမ္မကရေ နိကေတေ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Người cha và người mẹ đang còn sống, những quyến thuộc ấy và những người phụ nữ như thế; những nơi ở đáng vui thích như thế, Ngài đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၀.
80.
ခေါမဉ္စ ပတ္တုဏ္ဏဒုကူလစီနံ,သကာသိကံ သာဓုသုဂန္ဓဝါသိတံ;
နိဝါသိတော သောဘတိ ဝါသဝေါ ဝ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Vải lanh, vải len, vải mịn, và lụa Trung Hoa, cùng vải xứ Kāsī được tẩm ướp hương thơm; Mặc vào, Ngài rực rỡ như trời Đế Thích, (Ngài) đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၁.
81.
ဝိဓိပ္ပကာသာ နိဓိယော စတဿော,သမုဂ္ဂတာ ဘူတဓရာ ဝသုန္ဓရာ;
သတ္တာဝသတ္တာဝသုဓာ သုဓာသာ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Bốn kho tàng thuộc nhiều loại khác nhau, đã trồi lên từ lòng đất, nơi chứa đựng chúng sanh; Của cải dồi dào như cam lồ cho chúng sanh, Ngài đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၂.
82.
သုဝဏ္ဏထာလေ သတရာဇိကေ သုဘေ,သာဓုံ သုဂန္ဓံ သုစိသာလိဘောဇနံ;
ဘုတွာ သဝါသီဟိ ဝိလာသိနီဟိ,ဟိတွာ ဂတ သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Trong mâm vàng xinh đẹp trị giá trăm ngàn, món ăn từ gạo thơm ngon, tinh khiết; Sau khi dùng bữa với các cung nữ duyên dáng, Ngài đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၃.
83.
မနုညဂန္ဓေန အသုညဂန္ဓော,သုဂန္ဓဂန္ဓေန ဝိလိတ္တဂတ္တော;
သုဂန္ဓဝါတေန သုဝိဇ္ဇိတင်္ဂေါ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Không bao giờ thiếu hương thơm dễ chịu, thân thể được thoa xức bằng nước hoa ngào ngạt; Thân mình được quạt bằng làn gió thơm, Ngài đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၄.
84.
သုလက္ခဏေ ဟေဝဘိလက္ခိတင်္ဂေါ,ပသာဓိတော ဒေဝပသာဓနေန;
ဝိရောစမာနော သမရာဇိနီဟိ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Thân thể được ghi dấu với những tướng tốt lành, được trang hoàng bằng đồ trang sức của chư thiên; Tỏa sáng giữa các hoàng hậu, Ngài đã từ bỏ mà ra đi, bậc Thiện Thệ đã ra đi như vậy.
၈၅.
85.
နာနာသနာနိ သယနာနိ နိဝေသနာနိ,ဘာဘာနိဘာနိ ရတနာကရသန္နိဘာနိ;
တတြုဿိတာနိ ရတနဒ္ဓဇဘူသိတာနိ,ဟိတွာ ဝ တာနိ ဟိမဗိန္ဒုသမာနိ တာနိ.
Nhiều loại ghế ngồi, giường nằm, và nhà ở, rực rỡ ánh quang, tựa như kho tàng châu báu; Ở đó, những lá cờ bằng ngọc báu được trang hoàng và dựng lên cao; Ngài đã từ bỏ chúng, (xem) chúng như những giọt sương.
၈၆.
86.
နာနာဝိဓေဟိ ရတနေဟိ သမုဇ္ဇလေဟိ,နာရီဟိ နိစ္စမုပဂါယိတဟမ္မိယေဟိ;
ရဇ္ဇေဟိ စက္ကရတနာဒိဝိဘူသိတေဟိ,ယာတော တတော ဟိ မဟိတော ပုရိသဿရေဟိ.
Từ những châu báu đủ loại sáng chói, từ những cung điện nơi các nàng luôn ca hát; Từ những vương quốc được trang hoàng bằng bánh xe báu..., Ngài đã ra đi, được các bậc tối thượng nhân tôn kính.
ဒွိပါဒဗျာသယမကဂါထာ
Kệ Song Đối Mở Rộng Hai Chân
၈၇.
87.
ယသောဓရံ ပီဏပယောဓရာဓရံ,အနင်္ဂရင်္ဂဒ္ဓဇဘူတမင်္ဂံ;
ဒေဝစ္ဆရာဝုဇ္ဇလိတံ ပတိဗ္ဗတံ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဝ နူန.
Nàng Yasodharā, người có bộ ngực đầy đặn, thân thể như ngọn cờ trên vũ đài ái tình; Rực rỡ như thiên nữ, một lòng chung thủy với chồng, Ngài đã từ bỏ, bậc Thiện Thệ chắc chắn đã ra đi như vậy.
၈၈.
88.
သဘာဝနိစ္ဆန္ဒမတိံ ပဘာဝတိံ,ဘတ္တော ကုသော သံဟရိ ဘတ္တကာဇံ;
တာယာဘိရူပံ ပိ ယသောဓရံ ဝရံ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဝ နူန.
Nàng Pabhāvatī, người có tâm tự nhiên không ham muốn, (đã bị) người chồng là Kusa lấy đi nồi cơm; (Ngài đã từ bỏ) nàng Yasodharā cao quý, còn xinh đẹp hơn cả nàng ấy, bậc Thiện Thệ chắc chắn đã ra đi như vậy.
၈၉.
89.
ပုရေ ပုရေ သဉ္စရိ ခဂ္ဂဟတ္ထော,ဝရံ ပရိတ္ထီနံ အနိတ္ထိဂန္ဓော;
သိရိဉ္စ ရိဉ္စာပိ န ရိဉ္စိ နာရိံ,ဟိတွာနိမန္ဒာနိ ဂတော တထာဂတော.
Vị kia tay cầm kiếm đi từ thành này sang thành khác (vì) người vợ tuyệt vời của kẻ khác, người không có mùi nữ nhân; Vị ấy từ bỏ tài sản nhưng không từ bỏ người nữ. (Còn) đấng Như Lai, từ bỏ những sự mời gọi này, đã ra đi.
၉၀.
90.
ဟရိတ္တစော ရာဂဗလေန ဒေဝိယာ,အဝတ္ထလိင်္ဂေန န လိင်္ဂနုဿရိ;
အသေဝိ ကာမံ တမိဒါနိ ကာမံ,ဟိတွာ ဂတော သော သုဂတော ဝ နူန.
Vị vua da vàng, do sức mạnh ái dục với hoàng hậu, đã thay hình đổi dạng mà không nhớ đến thân phận của mình; Vị ấy đã hưởng thụ dục lạc. (Còn) Ngài, giờ đây đã từ bỏ dục lạc ấy, bậc Thiện Thệ chắc chắn đã ra đi như vậy.
၉၁.
91.
အပမေယျကပ္ပေသု ဝိဝေကသေဝီ,ဟိတွာ ဂတော ရဇ္ဇသိရိံ ဝရိတ္ထိံ;
အဏုံ ကလိံ ဝဏ္ဏယိ တံ ပုရာဏံ,ဝတ္ထမှိ ဆိဒ္ဒံ ဝိယ တုန္နကာရော.
Trong vô lượng kiếp, Ngài đã thực hành hạnh viễn ly; Ngài đã ra đi, từ bỏ vinh hoa của vương quốc và người vợ tuyệt vời; Ngài đã chỉ ra lỗi lầm xưa cũ dù là nhỏ nhất, như người thợ may (tìm thấy) lỗ hổng trên tấm vải.
၉၂.
92.
တထာတိ မန္တွာန ဣဒါနိနင်္ဂေါ,ယသောဓရံ ပဂ္ဂဟိတော ဓဇံ ဝ;
မတ္တော ဇိတောမှီ တိ ပမတ္တဗန္ဓု,န ပဿိ ဉာဏာသနိပါတမန္တရံ.
Nghĩ rằng: 'Đã như vậy', nay Ái Dục Vương (Ma vương) đã giương Yasodharā lên như một ngọn cờ; Say sưa, người bạn của kẻ buông lung nghĩ rằng: 'Ta đã thắng', mà không thấy được hiểm họa từ tia sét trí tuệ.
၉၃.
93.
ဒိသွာန ဒုက္ခာနလသမ္ဘဝံဘဝံ,ကတွာ တဒုပ္ပာဒကနင်္ဂဘင်္ဂံ;
ယသောဓရံ ပီဏပယောဓရာဓရံ,ဟိတွာ ဂတော ဗုဒ္ဓဗလပ္ပဒံ ပဒံ.
Thấy rằng sự hiện hữu là sự phát sanh của ngọn lửa khổ đau, Ngài đã hủy diệt Ái Dục Vương, kẻ tạo ra nó; Ngài đã từ bỏ nàng Yasodharā có bộ ngực đầy đặn, và ra đi đến trạng thái ban cho Phật lực.
၉၄.
94.
အနန္တသတ္တာနမနန္တကာလေ,မနင်္ဂဟေတွာန ဇိတော အနင်္ဂေါ;
ပရာဇိတော နူန ဟိ ဧကကဿ,တထာဂတော သော န ပုနာဂတော ဝ.
Trong vô lượng thời gian, đối với vô lượng chúng sanh, Ái Dục Vương đã chiến thắng nhờ vào ái dục; Nhưng chắc chắn y đã bị đánh bại bởi một người duy nhất, đó là bậc Như Lai, người đã không trở lại nữa.
၉၅.
95.
ဒိသွာန ဉာဏာသနိပါတမန္တရံ,တထာဂတော သော န ပုနာဂတော ဝ;
တထာဂတော သော န ပုနာဂတော ဝ,ဒိသွာနဉာဏာသနိပါတမန္တရံ.
Thấy được hiểm họa từ tia sét trí tuệ, bậc Như Lai ấy đã không trở lại nữa; Bậc Như Lai ấy đã không trở lại nữa, (vì) thấy được hiểm họa từ tia sét trí tuệ.
တိပါဒဗျာသယမကဂါထာ
Kệ Song Đối Mở Rộng Ba Chân
၉၆.
96.
တထာဂတစ္ဆေရမဟောသိ တဿ,တထာ ဟိမာရောပိတဒါဟသန္တိံ;
တထာ ဟိ မာရော ပိ တဒါဟ သန္တိံ,တထာ ဟိ မာရောပိ တဒါ ဟသန္တိံ.
Điều kỳ diệu của bậc Như Lai đã xảy đến với Ngài; Cũng vậy, Ngài đã đặt sự an tịnh lên trên sự thiêu đốt (của phiền não); Cũng vậy, khi ấy Ma vương cũng đã nói về sự an tịnh; Cũng vậy, khi ấy Ngài cũng đã (chinh phục) người đang cười (các ái nữ của Ma vương).
ပါဒဗျာသမဟာယမကဂါထာ
Đại Kệ Song Đối Mở Rộng Theo Chân
၉၇.
97.
သကာမဒါတာ ဝိနယာမနတဂူ,သကာမဒါတာ ဝိနယာမနန္တဂူ;
သကာမဒါတာ ဝိနယာမနန္တဂူ,သကာမဒါတာ ဝိနယာမနန္တဂူ.
Người từ bỏ dục vọng của mình, nhờ giới luật, đi đến vô tận; Người từ bỏ dục vọng của mình, nhờ giới luật, đi đến vô tận; Người từ bỏ dục vọng của mình, nhờ giới luật, đi đến vô tận; Người từ bỏ dục vọng của mình, nhờ giới luật, đi đến vô tận.
အဗျာပေတာဒျန္တယမကဂါထာ
Kệ Song Đối Đầu Cuối Không Tách Rời
၉၈.
98.
ရဝေရဝေရောရဘိမာရဘေရဝေ,ရဝေရဝေရိဝ ဘေရဝေ ရဝေ;
ရဝေ ရဝေ သူဒိတဂါရဝေ ရဝေ,ရဝေရဝေဒေသိ ဇိနောရဝေ ရဝေ.
Trong tiếng gầm khủng khiếp của Ma vương gào thét, trong trận chiến, trong trận chiến; Trong tiếng gầm khủng khiếp, như những tia nắng mặt trời; Trong trận chiến, trong trận chiến, Ngài đã hủy diệt sự kiêu mạn; Bậc Chiến Thắng đã thuyết giảng không còn ái dục, không còn uế nhiễm, giữa tiếng gầm (của Ma vương).
ပဋိလောမယမကဂါထာ
Kệ Song Đối Đọc Ngược
၉၉.
99.
လောကာယာတတယာ ကာလော ဝိသေသံ န န သံသေဝိ,ဝိသေသံ န န သံသေဝိ လောကာ ယာတတယာ ကာလော.
Do vì bám chấp vào thế gian, thời gian đã không đi cùng với sự thù thắng; Sự thù thắng đã không đi cùng với thời gian, do vì bám chấp vào thế gian.
၁၀၀.
100.
ရာဇရာဇယသောပေတဝိသေသံ ရစိတံ မယာ,ယာမတံ စိရသံသေဝိတပေသော ယဇရာဇရာ.
Sự thù thắng được phú cho danh vọng của vua các vị vua đã được tôi sáng tác.
ဧကဌာနိကာဒိယမကဂါထာ
Kệ Song Cú Về Một Vị Trí
၁၀၁.
101.
အာကင်္ခက္ခာကင်္ခင်္ဂ ကင်္ခါဂင်္ဂါခါဂဟက,ကင်္ခါဂါဟကကင်္ခါဃ ဟာ ဟာ ကင်္ခါ ကဟံ ကဟံ.
Kẻ mong muốn, kẻ nghi ngờ, kẻ có các phần nghi ngờ, kẻ đến dòng sông nghi ngờ, kẻ nắm giữ nghi ngờ, kẻ phá tan nghi ngờ, kẻ nắm giữ nghi ngờ, kẻ tiêu diệt nghi ngờ, than ôi, than ôi, nghi ngờ ở đâu, ở đâu?
၁၀၂.
102.
အပ္ပဂဗ္ဘော အပဂဗ္ဘော အမောဟော မာ ပမောဟကော,မဂ္ဂမုခံ မောခမာဟ မာဟာ မောဟမူဟက္ခမံ.
Người không kiêu mạn, người không còn tái sanh, người không si mê, không phải là kẻ gây mê lầm, đã nói về giải thoát là cửa ngõ của con đường, bậc vĩ đại có khả năng nhổ bật gốc rễ của si mê.
၁၀၃.
103.
ပါပါပါပဘဝံ ပဿံ ပါပါပဘဝုဂ္ဂတော,ပါပါပါပဘဝါသင်္ဂါ ပါပါပါပဘဝါဂတော.
Thấy rõ cõi sống thiện và ác, đã vượt lên khỏi cõi sống thiện và ác. Do không dính mắc vào cõi sống thiện và ác, đã đến (Niết-bàn) từ cõi sống thiện và ác.
၁၀၄.
104.
ကုသလာကုသလံ ပဿံ ကုသလာကုသလံ စဇိ,ကုသလာကုသလာသင်္ဂ ကုသလာကုသလာ စုတော.
Thấy rõ điều thiện và điều bất thiện, đã từ bỏ điều thiện và điều bất thiện. Không dính mắc vào điều thiện và điều bất thiện, đã thoát khỏi điều thiện và điều bất thiện.
အက္ခရုတ္တရိကယမကဂါထာ
Kệ Song Cú Thêm Âm Tiết
၁၀၅.
105.
နောနာနိနော နနူနာနိ နနေနာနိ နနာနိနော,နုန္နာနေနာနိ နူန န နာနနံ နာနနေန နော.
Những người lãnh đạo đa dạng không thiếu sót, chắc chắn không thiếu sót; bởi người lãnh đạo ấy, những người này không phải là những người lãnh đạo đa dạng. Bởi người được thúc đẩy bởi trí tuệ, chắc chắn không có sự đa dạng nào cho chúng ta bởi những kiến thức khác nhau.
၁၀၆.
106.
သာရေ သုရာသုရေ သာရီ ရသသာရသရိဿရော,ရသသာရရသေ သာရိ သုရာသုရသရဿိရေ.
Bậc tinh hoa giữa chư thiên và a-tu-la, người thấu suốt, là chúa tể của âm thanh chứa đựng tinh hoa của các vị. Người thấu suốt hương vị của tinh hoa các vị, ngự trên đầu của chư thiên và a-tu-la.
၁၀၇.
107.
ဒေဝါနံ နန္ဒနော ဒေဝေါ ဒေဝဒေဝ န နန္ဒိ နော,ဝေဒဒီနေန ဝေဒန ဝေဒိ ဝေဒန ဝေဒိနော.
Vị trời, niềm hoan hỷ của chư thiên, là trời của các vị trời, ngài không hoan hỷ (trong dục lạc). Bởi người đã ban cho trí tuệ, ngài biết cảm thọ của người đang cảm thọ.
၁၀၈.
108.
ဒေဝါသနေ နိသိန္နော သော ဒေဝဒေဝေါ သသာသနေ,နိသိန္နာနံ သဒေဝါနံ ဒေသေသိ ဒဿနာသနံ.
Vị trời của các vị trời ấy, ngự trên pháp tòa, trong giáo pháp của ngài, đã thuyết giảng cho chư thiên đang ngồi nghe về sự đoạn trừ các tà kiến.
ပဟေဠိဂါထာ
Kệ Câu Đố
၁၀၉.
109.
ဒသနာဝဂတော သညော အန္ဓဿ တမဒေါ ရဝိ,အဋ္ဌမာပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော ပါတွနညမနညိဝ.
Nhận thức đến nơi răng (lưỡi), là mặt trời xua tan bóng tối cho người mù. Là người có ý nguyện thứ tám được viên mãn, sau khi uống (pháp), người này không giống như người khác.
ဗျာပေတာဒိယမကဂါထာ
Kệ Song Cú Bắt Đầu Bằng Sự Đoạn Trừ
၁၁၀.
110.
ဧကန္တမေဝ သပရတ္ထပရော မဟေသိ,ဧကန္တမေဝ ဒသပါရမိတာဗလေန;
ဧကန္တမေဝ ဟတမာရဗလေန တေန,ဧကန္တမေဝ သုဝိသုဒ္ဓမလတ္ထ ဗောဓိံ.
Chắc chắn bậc Đại Sĩ đã chuyên tâm vì lợi ích của mình và người khác. Chắc chắn bằng năng lực của mười pháp ba-la-mật, chắc chắn bởi ngài, năng lực của ma quân đã bị tiêu diệt. Chắc chắn ngài đã chứng đắc giác ngộ hoàn toàn thanh tịnh.
မဟာပဓာနဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Đại Tinh Tấn
၁၁၁.
111.
ဩရောဟိတောတောဟိတပါပဓမ္မော,ဆန္နေန သ ဆန္နဟယေန ဂန္တွာ;
အနောမတီရမှိ အနောမသတ္တော,အနောမပဗ္ဗဇ္ဇမုပါဂတော သော.
Người đã đặt gánh nặng xuống, đã từ bỏ các pháp ác, cùng với Xa-nặc, đã đi trên con ngựa Kiền-trắc. Tại bờ sông A-nô-ma, bậc hữu tình cao quý, ngài đã thực hiện cuộc xuất gia cao thượng.
၁၁၂.
112.
နိရာမိသံ ပီတိသုခံ အနူပမံ,အနူပိယေ အမ္ဗဝနေ အလတ္ထ;
သရူပသောဘာယ ဝိရူပသောဘံ,သရာဇိကံ ရာဇဂဟံ ကရိတ္ထ.
Ngài đã chứng đắc hỷ lạc vô tỷ, không liên quan đến vật chất, tại khu vườn xoài A-nô-pi-da. Với vẻ đẹp của hình tướng mình, ngài đã làm cho vẻ đẹp (của người khác) trở nên lu mờ, và đã làm (kinh động) thành Vương Xá cùng với nhà vua.
၁၁၃.
113.
တတော အဠာရ ဦဒကတာပသာနံ,ဈာနေနသန္တုဋ္ဌမနော ဝိဟာယ;
မဟာပဓာနာယ ဥရုဝေလဘူမိံ,ဂတော သိခပ္ပတ္တမကာသိ ဒုက္ကရံ.
Sau đó, với tâm không hài lòng với các tầng thiền của hai vị đạo sĩ A-la-ra và Uất-đầu-ca, ngài đã rời bỏ họ. Để thực hiện cuộc đại tinh tấn, ngài đã đi đến vùng đất Ưu-lâu-tần-loa và đã thực hành khổ hạnh tột bậc.
၁၁၄.
114.
န ကာမတော နေဝတိဒုက္ကရမှိ,သဗ္ဗညုတာ သိဇ္ဈတိ မဇ္ဈိမာယ;
ဉတွာန တံ ပုဗ္ဗဂုဏောပလဒ္ဓံ,ဓမ္မံ သမာနေတုမဂါ သုဗောဓိံ.
Nhất thiết trí không thể thành tựu được bằng con đường hưởng thụ dục lạc, cũng không bằng con đường khổ hạnh ép xác, mà bằng con đường trung đạo. Biết được điều đó, ngài đã đi đến cội bồ-đề tốt lành để hoàn thiện Pháp đã đạt được nhờ các công đức trong quá khứ.
မာရပရာဇယဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Sự Chiến Thắng Ma Vương
၁၁၅.
115.
တိဗုဒ္ဓခေတ္တမှိ တိသေတဆတ္တံ,လဒ္ဓါန လောကာဓိပတီ ဘဝေယျ;
ဂန္တွာန ဗောဓိမှိပရာဇိတာသနေ,ယုဒ္ဓါယ မာရေနစလော နိသီဒိ.
Trong ba cõi Phật, sau khi nhận được ba lọng trắng, ngài có thể trở thành chúa tể của thế gian. Nhưng ngài đã đi đến cội bồ-đề, ngồi trên tòa bất bại, bất động để chiến đấu với Ma vương.
၁၁၆.
116.
ဒတွာန မံသံ ရဇ္ဇံ ပိတာ သုဒ္ဓေါဒနော တဒါ,နမဿမာနော သိရသာ သေတဆတ္တေန ပူဇယိ.
Khi ấy, phụ vương Tịnh Phạn, sau khi trao vương quốc cho ta, đã cúi đầu đảnh lễ và cúng dường bằng lọng trắng.
၁၁၈.
118.
သယံ နာရာယနဗလော အဘိညာဗလပါရဂူ,ဇေတုံ သဗ္ဗဿ လောကဿ ဗောဓိမဏ္ဍံဥပါဂမိ.
Tự thân có sức mạnh của Nārāyaṇa, bậc đã đến bờ kia của năng lực thắng trí, để chiến thắng toàn thể thế gian, ngài đã đi đến bồ-đề đoàn tràng.
၁၁၉.
119.
တဒါ ဝသဝတ္တီရာဇာ ဆကာမဝစရိဿရော,သသေနာဝါဟနော ဗောဓိမဏ္ဍံ ယုဒ္ဓါယုပါဂမိ.
Khi ấy, vua Tha Hóa Tự Tại, chúa tể của sáu cõi dục, cùng với quân đội và xe cộ, đã tiến đến bồ-đề đoàn tràng để giao chiến.
၁၂၀.
120.
ဧထ ဂဏှထ ဗန္ဓထ ဆဋ္ဋေထ စေဋကံ ဣမံ,မနုဿကလလေ ဇာတော ကိမိဟန္တိ န မညတိ.
(Ma vương nói:) 'Hãy đến, hãy bắt, hãy trói, hãy ném bỏ tên tôi tớ này đi! Sanh ra trong vũng lầy của loài người, nó nghĩ nó đang làm gì mà không biết tự lượng sức mình?'
၁၂၁.
121.
ဇလန္တံ နဝဝိဓံ ဝဿံ ဝဿာပေတိ အနပ္ပကံ,ဓူမန္ဓကာရံ ကတွာန ပါတေသိ အသိနံ ဗဟုံ.
Ma vương đã làm mưa xuống không ít, một trận mưa cháy bỏng gồm chín loại. Sau khi tạo ra khói và bóng tối, hắn đã làm cho vô số vũ khí rơi xuống.
၁၂၂.
122.
စက္ကာဝုဓံ ခိပေန္တော ပိ နာသက္ခိ ကိဉ္စိ ကာတဝေ,ဂဟေတဗ္ဗံ ဟိ ဂဟဏံ အပဿန္တော ဣတိဗြဝိ.
Ngay cả khi ném vũ khí bánh xe, hắn cũng không thể làm được gì. Không thấy có gì để bắt giữ, hắn đã nói như sau.
၁၂၃.
123.
သိဒ္ဓတ္ထ ကသ္မာ အာသိ နု အာသနေ မမ သန္တကေ,ဥဋ္ဌေဟိ အာသနာ နော စေ ဖာလေမိ ဟဒယံ တဝ.
(Ma vương nói:) 'Này Tất-đạt-đa, tại sao ngươi lại ngồi trên bảo tọa của ta? Hãy đứng dậy khỏi chỗ ngồi này! Nếu không, ta sẽ làm vỡ tim của ngươi.'
၁၂၄.
124.
သပါဒမူလေ ကီဠန္တံ ပဿန္တော တရုဏံ သုတံ,ပိတာ ဝုဒိက္ခိ တံ မာရံ မေတ္တာယန္တော ဒယပရော.
Như người cha nhìn đứa con trai nhỏ đang chơi đùa dưới chân mình, bậc Bi Mẫn đã nhìn Ma vương ấy và rải tâm từ.
၁၂၅.
125.
တဒါ သော အသမ္ဘိဝါစံ သီဟနာဒံ နဒီ မုနိ,န ဇာနာတိ သယံ မယှံ ဒါသဘာဝပိယံ ခဠော.
Khi ấy, bậc Mâu-ni đã cất lên tiếng rống sư tử, một lời nói không sợ hãi: 'Tên khốn này không tự biết rằng nó vốn là kẻ nô lệ của ta.'
၁၂၆.
126.
ယေန ကေနစိ ကမ္မေန ဇာတော ဒေဝပုရေ ဝရေ,သကံ ဂတိံ အဇာနန္တော လောကဇေဋ္ဌောတိ မညတိ.
Do bất cứ nghiệp nào mà được sanh vào cõi trời tốt đẹp, không biết được cảnh giới của mình, lại tự cho rằng mình là bậc tối thắng trong đời.
၁၂၇.
127.
အနန္တလောကခါတုမှိ သတ္တာနံ ဟိ ကတံ သုဘံ,မယှေကပါရမိယာ ပိ ကလံ နဂ္ဃတိ သောဠသိံ.
Trong vô lượng thế giới, phước thiện mà các chúng sanh đã làm, cũng không bằng một phần mười sáu của một ba-la-mật của ta.
၁၂၈.
128.
တိရစ္ဆာနော သသော ဟုတွာ ဒိသွာ ယာစကမာဂတံ,ပစိတွာန သကံ မံသံ ပတိဣဩဂ္ဂိမှိ ဒါတဝေ.
Khi là loài bàng sanh, làm một con thỏ, thấy người hành khất đến, ta đã tự nướng thịt mình để dâng cúng.
၁၂၉.
129.
ဧဝံ အနန္တကာလေသု ကတံ ဒုက္ကရကာရိကံ,ကော ဟိ နာမ ကရေယျညော အနုမ္မတ္တော သစေတနော.
Những hạnh khó làm như vậy đã được thực hiện trong vô lượng thời gian, người nào khác có tâm trí bình thường, không điên cuồng, lại có thể làm được?
၁၃၀.
130.
ဧဝံ အနန္တပုညေဟိ သိဒ္ဓံ ဒေဟမိမံ ပန,ယထာဘုတံ အဇာနန္တော မနုဿောသီ တိ မညတိ.
Thân này đã được thành tựu do vô lượng công đức như vậy, nhưng không biết đúng như thật, người ta lại cho rằng (Ngài) là một con người.
၁၃၁.
131.
နာဟံ မနုဿောမနုဿော န ဗြဟ္မာ န စ ဒေဝတာ,ဇရာမရဏံ လောကဿ ဒဿေတုံ ပနိဓာဂတော.
Ta không phải là người, không phải là phi nhân, không phải là Phạm thiên, cũng không phải là chư thiên. Ta đến đây là để chỉ bày cho thế gian về sự già và chết.
၁၃၂.
132.
အနုပလိတ္တော လောကေန ဇာတောနန္တဇိနော အဟံ,ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓိတလေ ဟုတွာ တာရေမိ ဇနတံ ဗဟုံ.
Ta là bậc Vô Thắng, sanh ra không nhiễm ô bởi thế gian. Trở thành Phật tại cội Bồ-đề, ta cứu độ nhiều chúng sanh.
၁၃၃.
133.
သမန္တာ ဓဇိနံ ဒိသွာ ယုဒ္ဓံ မာရံ သဝါဟနံ,ယုဒ္ဓါယ ပစ္စုဂစ္ဆာမိ မာ မံ ဌာနာ အစာဝယိ.
Thấy quân đội của Ma vương cờ xí vây quanh, cùng với các binh mã, ta sẽ ra nghênh chiến. Mong rằng y không thể lay chuyển ta khỏi vị trí này.
၁၃၄.
134.
ယန္တေ တံ နပ္ပသဟတိ သေနံ လောကော သဒေဝကော,တန္တေ ပညာယ ဂစ္ဆာမိ အာမံ ပတ္တံ ဝ အသ္မနာ.
Đạo quân ấy của ngươi, mà thế gian cùng chư thiên không thể chiến thắng, ta sẽ dùng trí tuệ để phá tan, như dùng đá đập vỡ một cái bát đất sống.
၁၃၅.
135.
ဣစ္ဆန္တော သာသပေ ဂဗ္ဘေ စင်္ကမာမိ ဣတော စိတော,ဣစ္ဆန္တော လောကဓာတုမှိ အတ္တဘာဝေန ဆာဒယိ.
Nếu muốn, ta có thể đi kinh hành tới lui trong một hạt cải. Nếu muốn, ta có thể dùng thân mình che khắp cả thế giới.
၁၃၆.
136.
ဧတေ သဗ္ဗေ ဂဟေတွာန စုဏ္ဏေတုံ အစ္ဆရာယပိ,အတ္ထိ ထာမံ ဗလံ မယှံ ပါဏဃာတော န ဝဋ္ဋတိ.
Ta có đủ sức mạnh và năng lực để bắt lấy tất cả chúng và nghiền thành tro bụi chỉ trong một cái búng tay, nhưng sát sanh là việc không nên làm.
၁၃၇.
137.
ဣမဿ ဂဏ္ဍုပ္ပာဒဿ အာယုဓေန ဗလေန ကိံ,မယှံ ဟိ တေန ပါပေန သလ္လာပေါ ပိ န ယုဇ္ဇတိ.
Đối với kẻ như mụt nhọt này, cần gì đến vũ khí và binh lực? Với kẻ ác độc ấy, ta ngay cả việc nói chuyện cũng không thấy là thích hợp.
၁၃၈.
138.
ပလ္လင်္ကံ မမ ဘာဝါယ ကိမတ္ထညေန သက္ခိနာ,ကမ္ပိတာ မဒ္ဒိယာ ဒါနာ သက္ခိ ဟောတိ အယံ မဟီ.
Để chứng cho ngôi vị của ta, cần gì nhân chứng nào khác? Khi ta thực hành các hạnh bố thí, quả đất này đã rung chuyển, chính nó là nhân chứng.
၁၃၉.
139.
ဣတိ ဝတွာ ဒက္ခိဏံ ဗာဟုံ ပထဝိယာ ပဏမယိ,တဒါ ကမ္ပိတ္ထ ပထဝီ မဟာဃောသော အဇာယထ.
Nói như vậy xong, Ngài duỗi cánh tay phải hướng về mặt đất. Khi ấy, quả đất rung chuyển và một tiếng vang lớn phát sanh.
၁၄၀.
140.
ပထဝီဃောသေန အာကာသေ ဂဇ္ဇန္တော အသနိ ဖလိ,တသ္မိံ မဇ္ဈေ ဂတော မာရော သပရိသော ဘယတဇ္ဇိတော.
Do tiếng vang của quả đất, sấm sét rền vang và xé rách bầu trời. Bị kẹt ở giữa, Ma vương cùng quyến thuộc kinh hoàng sợ hãi.
၁၄၁.
141.
မဟာဝါတသမုဒ္ဓတဘသ္မံ ဝ ဝိကိရိယျထ,မဟာဃောသော အဇာယိတ္ထ သိဒ္ဓတဿ ဇယော ဣတိ.
(Chúng) bị tan tác như tro bụi bị gió lớn cuốn đi. Một tiếng vang lớn nổi lên: 'Thái tử Tất-đạt-đa đã chiến thắng!'
အဘိသမ္ဗောဓိဒီပနီဂါထာ
Kệ Tụng Giảng Về Chánh Đẳng Giác
၁၄၂.
142.
ပုရတော ဂစ္ဆတိ စန္ဒော ရဇတစက္ကံ ဝ အမ္ဗရေ,သဟဿရံသိ သုရိယော ပစ္ဆိမေနုပဂစ္ဆတိ.
Mặt trăng đi phía trước như một bánh xe bạc trên bầu trời, mặt trời ngàn tia sáng theo sau từ phía tây.
၁၄၃.
143.
မဇ္ဈေ ဗောဓိဒုမစ္ဆတ္တေ ပလ္လင်္ကေ အပ္ပရာဇိတေ,ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ သမ္မသတေ မုနိ.
Ở giữa, dưới tàn cây Bồ-đề, trên bảo tọa bất bại, bậc Mâu-ni ngồi kiết-già và quán chiếu Giáo pháp.
၁၄၄.
144.
သက္ကော တသ္မိံ ခဏေ သင်္ခံ ဓမန္တော အဘိဓာဝတိ,ဗြဟ္မာ တိယောဇနံ ဆတ္တံ ဓာရေတိ မုနိမုဒ္ဓနိ.
Trong khoảnh khắc ấy, Đế Thích thổi tù và chạy đến. Phạm thiên che một chiếc lọng ba do-tuần trên đầu bậc Mâu-ni.
၁၄၅.
145.
မဏိတာလဝဏ္ဋံ တုသီတော သုယာမော ဝါဠဗီဇနိံ,နာနာမင်္ဂလဘဏ္ဍာနိ ဂဟိတော သေသဒေဝတာ.
Vị trời Tusita cầm quạt báu, vị trời Suyāma cầm phất trần, các vị trời còn lại cầm nhiều vật phẩm cát tường khác nhau.
၁၄၆.
146.
ဧဝံ ဒသသဟဿမှိ သက္ကော ဗြဟ္မာ စ ဒေဝတာ,သင်္ခါဒီနီ ဓမန္တာ စ စက္ကဝါဠမှိ ပူရယုံ.
Như vậy, trong mười ngàn thế giới, Đế Thích, Phạm thiên và các chư thiên, thổi tù và cùng các nhạc cụ khác, làm âm thanh vang khắp cả vũ trụ.
၁၄၇.
147.
မင်္ဂလာနိ ဂဟေတွာန တိဋ္ဌန္တိ ကာစိ ဒေဝတာ,ဓဇမာလ ဂဟေတွာန တထာ ပုဏ္ဏဃဋာဒယော.
Một số chư thiên đứng đó, cầm các vật phẩm cát tường. Tương tự, (những vị khác) cầm cờ, tràng hoa, bình nước đầy và các vật khác.
၁၄၈.
148.
တတ္ထ နစ္စန္တိ ဂါယန္တိ သေဠေန္တိ ဝါဒယန္တိ စ,ဒေဝါ ဒသသဟဿမှိ တုဋ္ဌဟဋ္ဌာ ပမောဒိတာ.
Ở đó, trong mười ngàn thế giới, các chư thiên hoan hỷ, vui mừng, phấn khởi, cùng nhau ca múa, reo hò và chơi nhạc.
၁၄၉.
149.
ဓမ္မာမတရသဿာဒံ လဘိဿာမဿ သန္တိကေ,နယနာမတရသဿာဒံ ပါဋိဟာရိယဉ္စ ပဿိတုံ.
Chúng ta sẽ được nếm vị cam lồ của Giáo pháp từ nơi Ngài, và được thấy phép lạ, một cảnh tượng hoan hỷ cho đôi mắt.
၁၅၀.
150.
ဇာရမရဏကန္တာရာ သောကောပါယာသသလ္လတော,မောစေသိ ကာမပါသမှာ ဒေသေန္တော အမတံ ပဒံ.
Ngài sẽ giải thoát (chúng con) khỏi sa mạc già và chết, khỏi mũi tên sầu muộn và tuyệt vọng, khỏi cạm bẫy của dục lạc, bằng cách thuyết giảng con đường bất tử.
၁၅၁.
151.
ဣတိ တုဋ္ဌေဟိ ဒေဝေဟိ ပူဇိယန္တော နရာသဘော,ကိဉ္စိ ပူဇံ အစိန္တေန္တော စိန္တေန္တော ဓမ္မမုတ္တမံ.
Được các chư thiên hoan hỷ cúng dường như vậy, bậc Nhân Ngưu Vương không màng đến bất cứ sự cúng dường nào, mà chỉ tư duy về Giáo pháp tối thượng.
၁၅၂.
152.
သဗ္ဗတ္ထသာဓိတော သန္တော သိဒ္ဓတ္ထော အပ္ပရာဇိတော,စက္ကဝါဠသိလာသာဏိပါကာရေဟိ မနောရမေ.
Bậc Toàn Thắng, Lặng Lẽ, Thành Tựu, Bất Bại, (ngự) trong một nơi diệu kỳ với dãy núi Thiết Vi làm thành quách.
၁၅၃.
153.
တာရာမဏိခစိတာကာသဝိတာနေ စန္ဒဒီပကေ,မာနာရတမပဇ္ဇောတေ မာလာဂန္ဓာဒိပူဇိတေ.
Với bầu trời làm trướng lọng nạm ngọc là các vì sao, với mặt trăng làm đèn, với ánh sáng của muôn vàn châu báu, và được cúng dường bằng tràng hoa, hương thơm.
၁၅၄.
154.
ဒိဗ္ဗေဟိ ဆဏဘေရီဟိ ဃုဋ္ဌေ မင်္ဂလဂီတိယာ,စက္ကဝါဠေ သုပ္ပာသာဒေ ဗောဓိမဏ္ဍမဟာတလေ.
Vang lừng tiếng trống hội và những bài ca cát tường của chư thiên, trong cung điện tuyệt vời của vũ trụ, trên nền đất vĩ đại của Bồ-đề Đạo Tràng.
၁၅၅.
155.
ဗောဓိရုက္ခမဏိစ္ဆတ္တေ ပလ္လင်္ကေ အပ္ပရာဇိတေ,နိဿိန္နော ပဌမေ ယာမေ ပုရိမံ ဇာတိမနုဿရိ.
Ngồi trên tòa báu bất bại dưới tàn lọng cây Bồ-đề, trong canh đầu, Ngài đã nhớ lại các kiếp quá khứ.
၁၅၆.
156.
နမရူပါမနုပ္ပတ္တိ သုဒိဋ္ဌာ ဟောတိ တေနိဓာ,သက္ကာတဒိဋ္ဌိ တေနဿ ပဟီနာ ဟောတိ သဗ္ဗသော.
Do đó, sự không sanh khởi của danh và sắc đã được thấy rõ, nhờ vậy thân kiến của Ngài đã được đoạn trừ hoàn toàn.
၁၅၇.
157.
တတော ဟိ ဒုတိယေ ယာမေ ယထာယမ္မုပဂေ သရိ,သုဒိဋ္ဌံ ဟောတိ တေနဿ ကမ္မက္လေသေဟိ သမ္ဘဝံ.
Rồi trong canh hai, Ngài nhớ lại sự tái sanh tùy theo nghiệp, do đó sự sanh khởi từ nghiệp và phiền não đã được Ngài thấy rõ.
၁၅၈.
158.
ကင်္ခါဝိတရဏီ နာမ ဉာဏန္တံ သမုပါဂတံ,တေနသေသ ပဟီယိတ္ထ ကင်္ခါ သောဠသဓာ ဌိတာ.
Ngài đã đạt đến trí tuệ tên là Đoạn Nghi, nhờ đó mười sáu loại hoài nghi đã được đoạn trừ không còn dư sót.
၁၅၉.
159.
တတော သော တတိယေ ယာမေ ဒွါဒသင်္ဂေ အသေသတော,သော ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒေ ဉာဏမောတာရယီ မုနိ.
Rồi trong canh ba, bậc Mâu-ni đã hướng trí tuệ đến pháp Duyên Khởi mười hai chi một cách hoàn toàn.
၁၆၀.
160.
အဝိဇ္ဇဝါဒျာနုလောမေန ဇရာဒိပဋိလောမတော,သမ္မသန္တော ယထာဘူတံ ဉာဏဒဿနမာဂမိ.
Khi quán xét theo chiều thuận từ vô minh trở đi và theo chiều nghịch từ già chết trở lại, Ngài đã đạt đến tri kiến như thật.
၁၆၁.
161.
ကပ္ပကောဋိသတေနာပိ အပ္ပမေယျေသု ဇာတိသု,လောဘံ အသေသဒါနေန ဝိနာသေန္တော ပုနပ္ပုနံ.
Trong vô số kiếp sống, cả trăm ức kiếp, Ngài đã hủy diệt lòng tham nhiều lần bằng sự bố thí không giới hạn.
၁၆၂.
162.
သီလေန ခန္တိမေတ္တာယ ကောခဒေါသံ နိဝါရေသိ,ပညာယ မောဟံ ဆေတွာန မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ တထေဝ စ.
Ngài đã ngăn ngừa sân hận bằng giới hạnh, nhẫn nại và từ ái; và đã đoạn trừ si mê cùng tà kiến bằng trí tuệ.
၁၆၃.
163.
ဂရူပသေဝနာဒီဟိ ဝိစိကိစ္ဆံ ဝိနောဒယံ,မာနုဒ္ဓစ္စံ ဝိနောဒေန္တော ကုလေ ဇေဋ္ဌောပစာယိနာ.
Ngài đã xua tan hoài nghi bằng việc phụng sự các bậc trưởng thượng, và xua tan ngã mạn, trạo cử bằng sự kính trọng những người lớn tuổi trong gia tộc.
၁၆၄.
164.
နေက္ခမ္မေန ဝိနာသေန္တော ကာမရာဂံ ပုနပ္ပုနံ,သစ္စေန ဝိသံဝါဒံ ကောသဇ္ဇံ ဝီရိယေန စ.
Ngài đã hủy diệt ái dục nhiều lần bằng sự xuất ly, (hủy diệt) sự lừa dối bằng chân thật, và (hủy diệt) sự lười biếng bằng tinh tấn.
၁၆၅.
165.
ဧဝံ ဒါနာဒိနာ တံ တံ ကိလေသင်္ဂံ ဝိနောဒယံ,သုဝဍ္ဎိတာ မဟာပညာ ကထံ သန္တိံ န ရူဟတိ.
Như vậy, khi đã xua tan từng phần phiền não bằng bố thí v.v., làm sao đại trí tuệ đã được vun bồi tốt đẹp lại không thể đạt đến sự tịch tịnh?
၁၆၆.
166.
သုဒုက္ကရံ ကရိတွာန ဒါနာဒိပစ္စယံ ပုရေ,န ကိဉ္စိ ဘဝသမ္ပတ္တိံ ပတ္ထေသိ ဗောဓိမုတ္တမံ.
Trước kia, khi đã làm những việc rất khó làm như bố thí v.v., Ngài đã không mong cầu bất cứ sự thành tựu nào trong các cõi hữu, mà chỉ mong cầu quả vị Bồ-đề tối thượng.
၁၆၇.
167.
ပဏိဓာနမှာ ပဋ္ဌာယ ကတံ ပုညဉ္စ ပတ္ထနံ,ဧက္ကတ္ထ ဒါနိ သမ္ပတ္တိံ ဒေတိ ဗောဓိံ အသံသယံ.
Phước báu và sự nguyện cầu đã được thực hiện kể từ khi phát nguyện, nay hợp lại một nơi, chắc chắn sẽ mang lại quả vị Bồ-đề.
၁၆၈.
168.
တတော သော သဗ္ဗသင်္ခါရေ အနိစ္စဒုက္ခနတ္တတော,သမ္မသန္တောနုလောမေန နိဗ္ဗာနံ သမုပါဂမိ.
Rồi Ngài, bằng cách quán xét theo chiều thuận tất cả các pháp hữu vi là vô thường, khổ, vô ngã, đã đạt đến Niết-bàn.
၁၆၉.
169.
သဝါသနေ ကိလေသေ သော ဈာပေန္တောနုမတ္တံ ပိ စ,အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ သုဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓိတလေ အဟု.
Ngài, khi đốt cháy các phiền não cùng với tập khí cho đến mảy may, đã trở nên thanh tịnh do chứng đắc A-la-hán quả, thành một vị Phật tại cội Bồ-đề.
၁၇၀.
170.
ပတ္တော ဝိမေတ္တိံ ဝရသေတဆတ္တံ,သော ပီတိဝေဂေန ဥဒါနုဒီရယိ;
ဆေတွာန မာရေ ဝိဇိတာရိသံဃော,တိဗုဒ္ဓခေတ္တေကဒိဝါကရော အဟု.
Đạt được sự giải thoát, chiếc lọng trắng cao quý, Ngài với sức mạnh của hỷ lạc đã thốt lên lời cảm hứng; sau khi đoạn trừ ma quân, chiến thắng các kẻ thù, Ngài đã trở thành mặt trời duy nhất trong ba cõi.
၁၇၁.
171.
ရာဇာဓိရာဇာ ဝရမေဝမာသိ,တိဆတ္တဓာရိ ဝရဓမ္မရာဇာ;
မဟာသဟဿံ ပိ စ လောကဓာတုံ,သရေန ဝိညာပယိတုံ သမတ္ထော.
Ngài là Vua trên các vua, bậc Pháp Vương cao quý mang ba lọng; Ngài có khả năng làm cho cả ngàn thế giới lớn hiểu được bằng giọng nói của mình.
၁၇၂.
172.
ဗုဒ္ဓေါ လောကာလောကေ လောကေ,ဇာတော သတ္တော ကောနုမ္မတ္တော;
သုဒ္ဓံ ဗုဒ္ဓံ ဩဃာ တိဏ္ဏံ,သဒ္ဓေါ ပညော ကော နော ဝန္ဒေ.
Đức Phật đã sanh ra trong thế gian, trong cõi sáng và cõi tối. Chúng sanh nào lại điên cuồng? Ai là người có đức tin và trí tuệ mà lại không đảnh lễ bậc thanh tịnh, giác ngộ, đã vượt qua bộc lưu?
၁၇၃.
173.
ဘဇိတံ စဇိတံ ပဝနံ ဘဝနံ,ဇဟိတံ ဂဟိတံ သမလံ အမလံ;
သုဂတံ အဂတံ သုဂတိံ အဂတိံ,နမိတံ အမိတံ နမတိံ သုမတိံ.
Đã lui tới (rừng), đã từ bỏ (nhà); đã xả ly (ô uế), đã nắm giữ (thanh tịnh); bậc Thiện Thệ đã đến (cõi lành), không đến (cõi dữ); được kính lễ, bậc vô lượng, bậc có trí tuệ uốn nắn (tâm người).
ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Sự Chuyển Pháp Luân
၁၇၄.
174.
သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာနံ ဟတသကလမလံ သုဒ္ဓတော စာတိသုဒ္ဓံ,အဒ္ဓါ လဒ္ဓါ သုလဒ္ဓံ ဝတမိတိ သတတံ စိန္တယန္တော သုဗောဓိံ;
သတ္တာဟံ သတ္တမေဝံ ဝိဝိဓဖလသုခံ ဝိတိနာမေသိ ကာလံ,ဗြဟ္မေနာယာစိတော သော ဣသိပတနဝနေ ဝတ္တယီ ဓမ္မစက္ကံ.
Luôn suy niệm rằng: 'Quả thật, ta đã đạt được, đã khéo đạt được trí tuệ Chánh Đẳng Giác, trí tuệ đã diệt trừ mọi cấu uế, vốn thanh tịnh lại càng siêu việt thanh tịnh'; như vậy Ngài đã trải qua bảy tuần lễ hưởng các loại quả lạc khác nhau; sau đó, được Phạm Thiên thỉnh cầu, Ngài đã chuyển Pháp luân tại vườn Lộc Uyển.
ပါဋိဟာရိယဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Thần Thông
၁၇၅.
175.
ဗြဟ္မဿ သဒ္ဒံ ကရဝီကဘာဏိံ,ယထိစ္ဆိတံ သာဝယိတုံ သမတ္ထံ;
သစ္စံ ပိယံ ဘူတဟိတံ ဝဒန္တံ,န ပူဇယေ ကော ဟိ နရော သစေတနော.
Người có trí nào lại không cúng dường bậc có giọng nói Phạm thiên, tiếng chim ca-lăng-tần-già, có khả năng làm cho người nghe theo ý muốn, và là người nói lên lời chân thật, khả ái, lợi ích cho chúng sanh?
၁၇၆.
176.
ဣဒ္ဓိ စ အာဒေသနာနုသာသနီ,ပါဋိဟီရေ ဘဂဝါ ဝသီ အဟု;
ကတွာန အစ္ဆေရသုပါဋိဟီရံ,ဒေသေသိ ဓမ္မံ အနုကမ္ပိမံ ပဇံ.
Đức Thế Tôn là bậc tự tại về các phép thần thông: thần túc thông, tha tâm thông, và giáo hóa thông; sau khi thực hiện những phép lạ kỳ diệu, Ngài đã thuyết pháp vì lòng bi mẫn đối với chúng sanh.
နဝဂုဏဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Chín Ân Đức
၁၇၇.
177.
ဧဝံ ဟိ ဗုဒ္ဓတ္တမုပါဂတော သော,ဒေသေသိ ဓမ္မံ သနရာမရာနံ;
နာနာနယေဟီဘိသမေသိ သတ္တေ,တသ္မာ ဟိ ဈာတော တိဘဝေသု နာထော.
Như vậy, sau khi đạt đến Phật quả, Ngài đã thuyết pháp cho trời và người; Ngài đã làm cho chúng sanh giác ngộ bằng nhiều phương pháp; do đó, Ngài được biết đến là bậc Lãnh Đạo trong ba cõi.
၁၇၈.
178.
အဒ္ဓါ လဒ္ဓါ ဓမ္မာလောကံ,ဒိဋ္ဌာ ပတ္တာ ဉာတာ သစ္စံ;
တိညာရာဂါဒေါသမောဟာ,ထောမေသုံ တေ ဒေဝါ ဗြဟ္မာ.
Quả thật, sau khi nhận được ánh sáng Chánh pháp, thấy, đạt và biết được chân lý, vượt qua tham, sân, si, các vị trời và Phạm thiên ấy đã tán thán Ngài.
၁၇၉.
179.
မုနိရာဇဝရော နရရာဇဝရော,ဒိဝိဒေဝဝရော သုစိဗြဟ္မဝရော;
သကပါပဟရော ပရပါပဟရော,သကဝုဍ္ဎိကရော ပရဝုဍ္ဎိကရော.
Bậc Vua Mâu-ni cao quý, bậc Vua loài người cao quý, bậc Thiên chủ cõi trời cao quý, bậc Phạm thiên thanh tịnh cao quý; Ngài là người diệt trừ tội lỗi của mình và của người khác, là người mang lại sự tăng trưởng cho mình và cho người khác.
၁၈၀.
180.
သနရာမရုဗြဟ္မဂဏေဘိ ရုတာ,အရဟာဒိဂုဏာ ဝိပုလာ ဝိမလာ;
နဝဓာ ဝသုဓာဂဂဏေ,သကလေ တိဒိဝေ တိဘဝေ ဝိသဋာ.
Các ân đức như A-la-hán, rộng lớn và vô nhiễm, được ca tụng bởi các chúng trời, người và Phạm thiên, đã lan rộng khắp mặt đất, bầu trời, toàn cõi trời và ba cõi.
၁၈၁.
181.
ယေ ပိဿ တေ ဘဂဝတော စ အစိန္တိယာဒီ,သုဒ္ဓါတိသုဒ္ဓတရဗုဒ္ဓဂုဏာ ဟိ သဗ္ဗေ;
သင်္ခေပတော နဝဝိဓေသု ပဒေသု ခိတ္တာ,ဝက္ခာမိ ဒါနိ အရဟာဒိဂုဏေ အဟံ ပိ.
Tất cả những Phật đức ấy của Đức Thế Tôn, như là bất khả tư nghì, vốn đã thanh tịnh lại càng thanh tịnh hơn, được tóm tắt trong chín loại; nay tôi cũng sẽ nói về các ân đức như A-la-hán.
၁၈၂.
182.
ယော စီဓ ဇာတော အရဟံ နိရာသော,သမ္မာဘိသမ္ဗုဒ္ဓသမန္တစက္ခု;
သမ္ပန္နဝိဇ္ဇာစရဏောဃတိဏ္ဏော,သမ္မာဂတော သော သုဂတော ဂတော ဝ.
Vị nào ở đây đã sanh, là bậc A-la-hán, không còn ái luyến, bậc Chánh Đẳng Giác, có nhãn quan toàn diện; đầy đủ minh và hạnh, đã vượt qua bộc lưu, vị ấy đã khéo đến, là bậc Thiện Thệ, đã đi đến.
၁၈၃.
183.
အဝေဒိ သော လောကမိမံ ပရဉ္စ,အမုတ္တရော သာရထိဒမ္မသတ္တေ;
သဒေဝကာနံ ဝရသတ္ထုကိစ္စံ,အကာသိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝိသုဒ္ဓေါ.
Vị ấy đã liễu tri thế gian này và thế gian khác, là bậc Vô Thượng Điều Ngự Trượng Phu; Đức Phật, bậc Thế Tôn, bậc Thanh Tịnh đã làm phận sự của bậc Đạo Sư cao quý cho thế giới chư Thiên.
ဂုဏဒီပနီဂါထာ
Kệ Tán Thán Ân Đức
၁၈၄.
184.
န တဿ အဒိဋ္ဌနမိဓတ္ထိ ကိဉ္စိ,အတော အဝိညာတမဇာနိတဗ္ဗံ;
သဗ္ဗံ အဘိညာသိ ယဒတ္ထိ ဉေယျံ,တထာဂတော တေန သမန္တစက္ခု.
Đối với vị ấy, không có gì ở đây là chưa được thấy, do đó không có gì là không được biết, không thể biết; vị ấy đã thắng tri tất cả những gì cần được biết, do đó Như Lai là bậc có nhãn quan toàn diện.
၁၈၅.
185.
ဣတိ မဟိတမနန္တာကိတ္တိသမ္ဘာရသာရံ,သကလဒသသဟဿီလောကဓာတုမှိ နိစ္စံ;
ဥပစိတသုဘဟေတုပယုတာနန္တကာလံ,တဒိဟ သုဂတဗောဓိသာဓုကံ စိန္တနီယံ;
Như vậy, sự giác ngộ của bậc Thiện Thệ, được tôn kính, là tinh túy của sự tích lũy danh tiếng vô biên, được vun bồi bởi những nhân lành trong vô số thời gian, luôn luôn trong toàn thể mười ngàn thế giới, cần được suy niệm một cách khéo léo ở đây.
၁၈၆.
186.
တက္ကဗျာကရဏဉ္စ ဓမ္မဝိနယံ သုတွာ ပိ ယော ပညဝါ,တေနာယံ သုစိသာရဘူတဝစနံ ဝိညာယတေ ကေဝလံ;
ဟေတုဉ္စာပိ ဖလေန တေန သဖလံ သမ္ပဿမာနော တတော ဗောဓိံ သဒ္ဒဟတေဝ တဿ မဟတာဝါယမတော သမ္ဘဝံ.
Người có trí tuệ, dù đã nghe luận lý, ngữ pháp, và cả Pháp và Luật, chỉ nhờ đó mà lời dạy thanh tịnh và cốt tủy này được hiểu; thấy rõ nhân cùng với quả của nó, do đó người ấy tin vào sự giác ngộ, sự thành tựu của Ngài nhờ nỗ lực vĩ đại.
၁၈၇.
187.
ယော သဒ္ဒဟန္တော ပန တဿ ဗောဓိံ,ဝုတ္တာနုသာရေန ဂုဏေရဟာဒီ;
ကထေတိ စိန္တေန္တိ စ သော မုဟုတ္တံ,ဩဟာယ ပါပါနိ ဥပေတိ သန္တိံ.
Người nào có đức tin vào sự giác ngộ của Ngài, theo như đã nói về các ân đức, giới hạnh, v.v., và nói hoặc suy niệm về chúng trong chốc lát, người ấy từ bỏ các điều ác, đạt đến sự an tịnh.
၁၈၈.
188.
သဒ္ဓေယျာ တေ စိန္တေယျာ တေ,ဝန္ဒေယျာ တေ ပူဇေယျာတေ;
ဗုဒ္ဓေါလောကာလောကေ လောကေ,ဇာတေ နေတံ ပတ္ထေန္တေန.
Nên tin tưởng, nên suy niệm, nên đảnh lễ, nên cúng dường; Đức Phật, ánh sáng của thế gian, đã sanh ra trong thế gian, bởi người mong cầu sự dẫn dắt này.
ပူဇာနိဓာနဒီပနီဂါထာ
Kệ Minh Giải về Sự Tích Trữ Cúng Dường
၁၈၉.
189.
တသမာ ဟိ ဇာတောဝရကမှိ တဿ,အာယတ္တကေ မင်္ဂလစက္ကဝါဠေ;
ဘူတေဟိ ဝတ္ထူဟိ မနောရမေဟိ,ပူဇေမိ တံ ပူဇိတ္ပူဇိတံ ပုရေ.
Do đó, trong vũ trụ cát tường này, nơi Ngài đã sanh ra, thuộc về Ngài, con cúng dường Ngài, bậc đáng được cúng dường hơn cả những vị đáng cúng dường, với những vật thể hiện hữu và khả ái, như đã từng cúng dường trước đây.
၁၉၀.
190.
သောဟံ အဇ္ဇ ပနေတသ္မိံ စက္ကဝါဠမှိ ပုပ္ဖိတေ,ထလဇေ ဇလဇေ ဝါပိ သုဂန္ဓေ စ အဂန္ဓကေ.
Nay con, trong vũ trụ này, với những hoa nở, hoặc mọc trên cạn, hoặc mọc dưới nước, có hương thơm và không có hương thơm.
၁၉၁.
191.
မနုဿေသု အနေကတ္ထ တဠာကုယျာနဝါပိသု,ပဝနေ ဟိမဝန္တသ္မိံ တတ္ထ သတ္တ မဟာသရေ.
Ở nhiều nơi trong cõi người, trong ao, vườn, hồ chứa nước, trong rừng, tại Hy-mã-lạp sơn, và ở đó trong bảy hồ lớn.
၁၉၂.
192.
ပရိတ္တဒီပေ ဒွိသဟဿေ မဟာဒီပေ သုပုပ္ဖိတေ,သတ္တပရိဘဏ္ဍသေလေသု သိနေရုပဗ္ဗတုတ္တမေ.
Trên hai ngàn tiểu đảo và các đại châu hoa nở rộ, trên bảy dãy núi bao quanh, và trên núi Tu-di cao tột.
၁၉၃.
193.
ကုမုဒုပ္ပလကာဒီနိ နာဂါနံ ဘဝနေသုပိ,ပါဋလာဒီနိ ပုပ္ဖာနိ အသုရာနံ ဟိ အာလယေ.
Các loài hoa như súng trắng, súng xanh... cũng ở trong cung điện của loài rồng, và các loài hoa như hoa lăng tiêu... ở tại trú xứ của a-tu-la.
၁၉၄.
194.
ကောဝိဠာရာဒိကာနိ တု ဒေဝတာနံ ဟိ အာလယေ,ဧဝမာဒီ အနေကတ္ထ ပုပ္ဖိတေ ဓရဏီရုဟေ.
Còn các loài hoa như koviḷāra thì ở tại trú xứ của chư thiên, và như vậy, ở nhiều nơi khác, cây cối trên mặt đất đều nở hoa.
၁၉၅.
195.
စမ္ပကာ သလလာ နိမ္ဗာ နာဂပုန္နာဂကေတကာ,ဝဿိကာ မလ္လိကာ သာလာ ကောဝိဠာရာ စ ပါဋလိ.
Hoa ngọc lan, hoa thông, hoa sầu đâu, hoa long thọ, hoa vạn tuế, hoa lài, hoa mạt lỵ, hoa sa-la, hoa ban và hoa lăng tiêu.
၁၉၆.
196.
ဣန္ဒီဝရာ အသောကာ စ ကဏိကာရာ စ မကုလာ,ပဒုမာ ပုဏ္ဍရိကာ စ သောဂန္ဓိကုမုဒုပ္ပလာ.
Hoa sen xanh, hoa vô ưu, hoa gạo, hoa mộc lan, hoa sen hồng, hoa sen trắng, hoa súng thơm, hoa súng trắng và hoa súng xanh.
၁၉၇.
197.
ဧတေ စညေ စ ရုက္ခာ စ ဝလ္လိယော စာပိ ပုပ္ဖိတာ,သုဂန္ဓာ သုခသမ္ဖဿာ နာနာဝဏ္ဏနိဘာ သုဘာ.
Những cây này và những cây khác, và cả những dây leo cũng đều nở hoa, hương thơm ngát, xúc chạm êm dịu, có nhiều màu sắc và vẻ đẹp rực rỡ.
၁၉၈.
198.
ဝိစိတြာ နီလာနေကာနိ ပီတာ လောဟိတကာနိ စ,ကာဠာ သေတာ စ မဉ္ဇဋ္ဌ နေကဝဏ္ဏာ သုပုပ္ဖိတာ.
Đa dạng, nhiều màu xanh, màu vàng và màu đỏ, màu đen, màu trắng và màu son, nhiều màu sắc, nở rộ đẹp đẽ.
၁၉၉.
199.
သောဘတေ ပဗ္ဗတေ ဟေဋ္ဌာ သရေဟိ ဝနရာဇိဟိ,သန္ဒမာနာဟိ ဂင်္ဂါဟိ ဟိမဝါ ရတနာကရော.
Hy-mã-lạp sơn, kho tàng châu báu, trở nên lộng lẫy với những hồ và những hàng cây bên dưới núi, với những dòng sông đang chảy.
၂၀၀.
200.
ပတ္တကိဉ္ဇက္ခရေဏူဟိ ဩကိဏ္ဏံ ဟောတိ တံ ဝနံ,ဘမရာ ပုပ္ဖဂန္ဓေဟိ သမန္တာ အဘိနာဒိတာ.
Khu rừng ấy được bao phủ bởi lá, nhụy và phấn hoa; ong bướm, bởi hương hoa, bay lượn khắp nơi.
၂၀၁.
201.
အထေတ္တ သကုဏာ သန္တိ ဒိဇာ မဉ္ဇုဿရာ သုဘာ,ကူဇန္တမုပကူဇန္တိ ဥတုသမ္ပုပ္ဖိတေ ဒုမေ.
Ở đây có những loài chim, sinh ra từ trứng, tiếng hót du dương, xinh đẹp, chúng hót líu lo trên những cây nở hoa theo mùa.
၂၀၂.
202.
နိစ္ဆရာနံ နိပါတေန ပဗ္ဗတာ အဘိနာဒိတာ,ပဉ္စင်္ဂိကာနိ တူရိယာနိ ဒိဗ္ဗာနိ ဝိယ သုယျရေ.
Những ngọn núi vang dội bởi tiếng thác đổ, nghe như tiếng nhạc trời năm loại.
၂၀၃.
203.
တတ္ထ နစ္စန္တိ တသ္မိံ ဇလန္တဂ္ဂိသိခူပမာ,တသ္မိံ ဟိ ကိန္နရာ ကိစ္စံ ပဒီပေန ကရီယတိ.
Ở đó, chúng nhảy múa, giống như ngọn lửa đang cháy; ở đó, các khẩn-na-la thực hiện phận sự với ánh sáng của mình.
၂၀၅.
205.
မုတ္တာဇာလာဝ ဒိဿန္တိ နိစ္ဆရာနံ ဟိ ပါတကာ,ပဇ္ဇလန္တာ ဝ တိဋ္ဌန္တိ မဏိဝေဠုရိယာဒယော.
Dòng thác đổ trông như những chuỗi ngọc trai; các loại ngọc, lưu ly... đứng đó như đang tỏa sáng.
၂၀၆.
206.
ကာဠာနုသာရိ တဂ္ဂရံ ကပ္ပူရံ ဟရိစန္ဒနံ,သကုဏာနံ ဟိ သဒ္ဒေန မယူရာနံ ဟိ ကေကယာ.
Trầm hương, mộc hương, long não, chiên đàn vàng; với tiếng của các loài chim, với tiếng kêu của công.
၂၀၇.
207.
ဘမရာနံ ဟိ နိန္နာဒါ ကောဉ္စနာဒေန ဟတ္ထိနံ,ဝိဇမ္ဘိတေန ဝါဠာနံ ကိန္နရာနံ ဟိ ဂီတိယာ;
Tiếng vo ve của ong bướm, tiếng rống của voi, tiếng gầm của dã thú, tiếng hát của khẩn-na-la;
၂၀၈.
208.
ပဗ္ဗတာနံ ဟိ ဩဘာသာ မဏီနံ ဇောတိယာပိ စ,ဝိစိတြဗ္ဘဝိတာနေဟိ ဒုမာနံ ပုပ္ဖဓူပိယာ;
ဧဝံ သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ ကိံ သိယာ နန္ဒနံ ဝနံ.
Ánh sáng của núi non và sự chiếu diệu của ngọc báu, với những tàn lọng đa dạng của cây cối, với hương thơm của hoa; như vậy, đầy đủ mọi phương diện, khu vườn Nan-đà-na có thể là gì so với nơi này?
၂၀၉.
209.
ဧဝံ သုသမ္ဖုလ္လဝနံ ဟိ ယံ ယံ,တဟိံ တဟိံ ပုပ္ဖိတပုပ္ဖိတံ သုဘံ;
မာလံ သုသဒ္ဒဉ္စ မနုညဂန္ဓံ,ပူဇေမိ တံ ပူဇိတပူဇိတံ ပုရာ.
Như vậy, bất cứ khu rừng nào nở hoa rực rỡ, ở nơi này nơi kia, những bông hoa xinh đẹp đã nở, những vòng hoa, âm thanh hay và hương thơm dễ chịu, con cúng dường Ngài, bậc đáng được cúng dường hơn cả những vị đáng cúng dường, như đã từng cúng dường trước đây.
၂၁၀.
210.
နာဂလောကေ မနုဿေ စ ဒေဝေ ဗြဟ္မေ စ ယံ သိယာ,သာမုဒ္ဒိကံ ဘူမိဂတံ အာကာသဋ္ဌဉ္စ ယံ ဓမံ.
Bất cứ thứ gì có trong thế giới loài rồng, loài người, chư thiên và Phạm thiên, bất cứ vật gì thuộc về biển, thuộc về đất, và ở trên không.
၂၁၁.
211.
ရဇတံ ဇာတရူပဉ္စ မုတ္တာ ဝေဠုရိယာ မဏိ,မသာရဂလ္လံ ဖလိကံ လောဟိတင်္ဂံ ပဝါဠကံ.
Bạc và vàng, ngọc trai, ngọc lưu ly, ngọc ma-ni, đá xa cừ, pha lê, hồng ngọc, và san hô.
၂၁၂.
212.
ယော သော အနန္တကပ္ပေသု ပူရေတွာ ဒသပါရမီ,ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓေသိ သတ္တာနံ တဿ ပူဇေမိ တံ ဓနံ.
Vị Phật nào, trong vô lượng kiếp đã viên mãn mười pháp ba-la-mật, đã giác ngộ cho chúng sanh, con xin cúng dường kho tàng ấy đến Ngài.
၂၁၃.
213.
ခေါမံ ကောသေယျံ ကပ္ပာသံ သာဏံ ဘင်္ဂဉ္စ ကမ္ဗလံ,ဒုကူလာနိ စ ဒိဗ္ဗာနိ ဒုဿာနိ ဝိဝိဓာနိ တေ.
Vải lanh, vải lụa, vải bông, vải gai, vải đay, và vải len, cùng các loại y phục mịn màng, y phục cõi trời, và nhiều loại y phục khác nhau dâng lên Ngài.
၂၁၄.
214.
အနန္တဝတ္ထဒါနေန ဟိရောတ္တပ္ပာဒိသံဝရံ,ယဿ သိဒ္ဓံ သိယာ တဿ ဒုဿာနိ ပုဇယာမဟံ.
Nhờ sự bố thí vô lượng y phục mà sự thu thúc như tàm và quý đã được thành tựu cho vị nào, chúng con xin cúng dường các loại y phục này đến Ngài.
၂၁၅.
215.
ပဝနေ ဇာတရုက္ခာနံ နာနာဖလရသုတ္တမံ,အမ္ဗာ ကပိဋ္ဌာ ပန္သာ စောစမောစာဒိနပ္ပကာ.
Hương vị thượng hạng của nhiều loại quả từ các cây mọc trong rừng: xoài, quách, mít, dừa, chuối, và các loại khác.
၂၁၆.
216.
တသ္မိံ ဂန္ဓရသံ ဩဇံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ ပူဇိတံ,ဝန္ဒာမိ သိရသာ နိစ္စံ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ.
Hương, vị, và dưỡng chất ấy đã được cúng dường đến bậc Tối Thắng Giác, con hằng cúi đầu đảnh lễ với tâm thanh tịnh trong sáng.
၂၁၇.
217.
ပူဇေမိ ပဌမံ တဿ ပဏိဓာနံ အစိန္တိယံ,စက္ကဝါဠမှိ သဗ္ဗေဟိ ဝိဇ္ဇမာနေဟိ ဝတ္ထုဟိ.
Trước hết, con xin cúng dường đến lời phát nguyện không thể nghĩ bàn của Ngài, bằng tất cả vật phẩm hiện có trong các thế giới.
၂၁၈.
218.
ဒသန္နံ ပါရမီနန္တု ပူရိတဋ္ဌာနမုတ္တမံ,တတော သာလဝနေ ရမ္မေ ဇာတဋ္ဌာနံ စရိမကံ.
(Con xin cúng dường) nơi tối thượng đã viên mãn mười pháp ba-la-mật, và sau đó là nơi đản sanh cuối cùng trong khu rừng Sa-la khả ái.
၂၁၉.
219.
ဆဗ္ဗသာနိ ပဓာနသ္မိံ ကရဏံ ဒုက္ကရကာရိကံ,အပ္ပရာဇိတပလ္လင်္ကံ ဗုဒ္ဓံ ဗုဒ္ဓဂုဏံ နမေ.
Con xin đảnh lễ sáu năm hành khổ hạnh, Bồ-đoàn bất bại, Đức Phật và các đức hạnh của Phật.
၂၂၀.
220.
စုဒ္ဒသ ဗုဒ္ဓဉာဏာနိ အဋ္ဌရ္သ အာဝေဏိကံ,ပူဇေမိ ဒသဗလဉာဏံ စတုဝေသာရဇ္ဇမုတ္တမံ.
Con xin cúng dường mười bốn Phật trí, mười tám pháp bất cộng, mười trí lực, và bốn pháp vô sở úy tối thượng.
၂၂၁.
221.
အာသယာနုသယဉာဏံ ဣန္ဒြိယာနံ ပရောပရံ,ယမကပါဋိဟီရဉ္စ ဉာဏံ သဗ္ဗညုတံ ပိ စ.
(Con xin cúng dường) trí biết rõ ý hướng và phiền não ngầm, trí biết rõ căn tánh cao thấp của chúng sanh, trí về song thông thần biến, và cả nhất thiết chủng trí.
၂၂၂.
222.
မဟာကရုဏာပတ္တိဉာဏံ အနာဝရဏ္မိတိ စ,ဆ အသာဓာရဏာနေတေ ဉတွာန ပူဇယာမဟံ.
Trí về sự chứng đắc đại bi và trí vô ngại; sau khi đã biết sáu pháp bất cộng này, chúng con xin cúng dường.
၂၂၃.
223.
တတော စ သတ္တသတ္တာဟေ ဓမ္မသမ္မသိတံ နမေ,ဗြဟ္မုနာ ယာစိတဋ္ဌာနံ ဓမ္မံ ဒေသယိတုံ ဝရံ.
Và sau đó, con xin đảnh lễ sự thẩm sát giáo pháp trong bảy tuần lễ, và nơi Phạm Thiên đã thỉnh cầu Ngài thuyết giảng giáo pháp cao thượng.
၂၂၄.
224.
ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနံ,တတော ဝေဠုဝနာရာမေ ဝသိတဌာနဉ္စ ပူဇယေ.
Con xin cúng dường sự chuyển Pháp luân tại vườn Lộc Uyển, xứ Isipatana, và sau đó là nơi cư ngụ tại tu viện Trúc Lâm.
၂၂၅.
225.
တတော ဇေတဝနံ ရမ္မံ စိရဝုတ္ထံ မဟေသိနာ,အသာဓာရဏမညေသံ ယမကပါဋိဟရိယံ.
Sau đó là tu viện Kỳ Viên khả ái, nơi bậc Đại Sĩ đã cư ngụ lâu dài, và phép song thông thần biến không chung với các vị khác.
၂၂၆.
226.
ပါရိစ္ဆတ္တကမူလမှိ အဘိဓမ္မဉ္စ ဒေသနံ,သင်္ကဿနဂရဒွါရေ ဒေဝေါရောဟဏကံ ပိ စ.
Sự thuyết giảng Vi Diệu Pháp dưới cội cây Pāricchattaka, và cả sự từ cõi trời giáng hạ tại cổng thành Sankassa.
၂၂၇.
227.
တတော စ ဟိမဝန္တသ္မိံ မဟာသမယဒေသနံ,ဝုတ္တာနေတာနိ ဌာနာနိ နတွာန ပုဇယာမဟံ.
Và sau đó là bài kinh Đại Hội tại Hy-mã-lạp sơn; sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường những nơi đã được nói đến này.
၂၂၈.
228.
စတုရာသီတိသဟဿေဟိ ဓမ္မက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟံ,ပိဋကတ္တယံ ယထာဝုတ္တဝိဓိနာ ပူဇယာမဟံ.
Chúng con xin cúng dường Tam Tạng, là sự tập hợp của tám mươi bốn ngàn pháp uẩn, theo phương thức đã được nói.
၂၂၉.
229.
မာရဿ အတ္တနော အာယုသင်္ခါရောသဇ္ဇနံ နမေ,ကုသိနာရာယ မလ္လာနံ ယမကသာလမန္တရေ.
Con xin đảnh lễ sự xả bỏ thọ hành của chính Ngài, và (nơi nhập diệt) tại Kusinara của dòng họ Malla, giữa hai cây Sa-la song đôi.
၂၃၀.
230.
ပဏိဓာနမှိ ပဋ္ဌာယ ကတံ ကိစ္စံ အသေသတော,နိဋ္ဌပေတွာန သော သဗ္ဗံ ပရိနိဗ္ဗာယိနာသဝေါ.
Bắt đầu từ lời phát nguyện, sau khi đã hoàn thành trọn vẹn tất cả việc cần làm, bậc Vô Lậu ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn.
၂၃၁.
231.
ဧဝံ နိဗ္ဗာယမာနဿ ကတကိစ္စဿ တာဒိနော,စိရဂတာ မဟာကရုဏာ န နိဗ္ဗာယိတ္ထ ကိဉ္စိပိ.
Dù bậc Như Nhiên, người đã hoàn thành phận sự, đã nhập Niết-bàn như vậy, nhưng lòng đại bi đã có từ lâu của Ngài đã không hề dập tắt.
၂၃၂.
232.
သွာယံ ဓမ္မော ဝိနယော စ ဒေသိတော သာဓုကံ မယာ,မမစ္စယေန သော သတ္ထာ ဓာတု စာပိ သရီရဇာ.
'Giáo pháp và Giới luật này đã được ta khéo giảng, sau khi ta diệt độ, đó sẽ là vị thầy (của các ngươi), và cả xá-lợi thân thể cũng vậy.'
၂၃၃.
233.
အပ္ပရာဇိတပလ္လင်္ကံ ဗောဓိရုက္ခဉ္စ ဥတ္တမံ,မမစ္စယေန သတ္ထာ တိ အနုဇာနိ မဟာမုနိ.
Bậc Đại Mâu-ni đã cho phép (rằng) Bồ-đoàn bất bại và cây Bồ-đề tối thượng cũng là vị thầy sau khi Ngài diệt độ.
၂၃၄.
234.
မမ ဌနေ ဌပေတွာန ဓာတုဗောဓိဉ္စ ပူဇိတံ,အနုဇာနာမိ တုမှာကံ သာဓနတ္ထံ သိဝဉ္ဇသံ.
'Sau khi đã đặt xá-lợi và cây Bồ-đề đáng tôn kính vào vị trí của ta, ta cho phép các ngươi (tôn thờ) vì mục đích thành tựu con đường an lành.'
၂၃၅.
235.
တသ္မာ ဟိ တဿ သဒ္ဓမ္မံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ယထာတထံ,ယော ဒေသေတိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ တိ နတွာန ပူဇယာမဟံ.
Do đó, người nào sau khi đã học hỏi Diệu pháp của Ngài như thật rồi thuyết giảng lại, (vị ấy được xem) như là một vị Chánh Đẳng Giác; sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường.
၂၃၆.
236.
တသ္မာ သာသပမတ္တံ ပိ ဇိနဓာတုံ အသေသိယ,ဝိတ္ထိန္နစက္ကဝါဠမှိ နတွာန ပူဇယာမဟံ.
Do đó, sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường tất cả không sót lại xá-lợi của bậc Chiến Thắng, dù chỉ nhỏ bằng hạt cải, (có mặt) trong các thế giới rộng lớn.
၂၃၇.
237.
ပရမ္ပရာဘတာနံ ဟိ ဣမမှာ ဗောဒ္ဓိရုက္ခတော,သဗ္ဗေသံ ဗောဓိရုက္ခာနံ နတွာန ပူဇယာမဟံ.
Thật vậy, sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường đến tất cả các cây Bồ-đề được truyền thừa từ cây Bồ-đề nguyên thủy này.
၂၃၈.
238.
ယံ ယံ ပရိဘုဉ္ဇိ ဘဂဝါ ပတ္တစီဝရမာဒိကံ,သဗ္ဗံ ပရိဘောဂဓာတုံ နတွာန ပူဇယာမဟံ.
Bất cứ vật gì mà Đức Thế Tôn đã dùng, như là y, bát, v.v., sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường tất cả các vật dụng tiêu dùng ấy.
၂၃၉.
239.
ယတ္ထ ကတ္ထစိ သယိတော အာသိန္နော စင်္ကမေပိ ဝါ,ပါဒလဉ္ဆန္ကံ ကတွာ ဌိတော နတွာန ပူဇယေ.
Bất cứ nơi đâu Ngài đã nằm, đã ngồi, hay đã kinh hành, hoặc đã đứng để lại dấu chân, sau khi đảnh lễ, con xin cúng dường.
၂၄၀.
240.
န သဉ္ဇာနန္တိ ယေ ဗုဒ္ဓံ ဧဝရူပေါ တိ ဉာတွေ,ကတံ တံ ပဋိမံ သဗ္ဗံ နတွာန ပူဇယာမဟံ.
Đối với những ai không thể nhận biết hình tướng của Đức Phật, tất cả những hình tượng đã được tạo tác ấy, sau khi đảnh lễ, chúng con xin cúng dường.
၂၄၁.
241.
ဧဝံ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ အနုတ္တရံ,စက္ကဝါဠမှိ သဗ္ဗေဟိ ဝတ္ထူဟိ ပူဇယာမဟံ.
Như vậy, con xin cúng dường Phật, Pháp, Tăng vô thượng, bằng tất cả vật phẩm trong các thế giới.
ပတ္ထနာဒီပနီဂါထာ
Kệ Phát Nguyện
၂၄၂.
242.
အသ္မိံ စ ပုဗ္ဗေပိ စ အတ္တဘာဝေ,သဗ္ဗေဟိ ပုညေဟိ မယာ ကတေဟိ;
ပူဇာဝိဓာနေဟိ စ သညမေဟိ,ဘဝေ ဘဝေ ပေမနိယော ဘဝေယျံ.
Do tất cả phước báu con đã làm trong kiếp này và các kiếp trước, do các cách thức cúng dường và sự thu thúc, nguyện cho con trong mỗi kiếp sống đều được mọi người thương mến.
၂၄၃.
243.
သဒ္ဓါ ဟိရောတ္တပ္ပဗဟုဿုတတ္တံ,ပရက္ကမော စေဝ သတိဿမာဓိ;
နိဗ္ဗေဓဘာဂီ ဝဇိရူပမာတိ,ပညာ စ မေ သိဇ္ဈတု ယာဝ ဗောဓိံ.
Nguyện cho con thành tựu tín, tàm, quý, đa văn, tinh tấn, niệm, định, và tuệ giác thâm sâu, sắc bén như kim cương, cho đến khi chứng ngộ.
၂၄၄.
244.
ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ ပဟာယ မောဟံ,ဒိဋ္ဌိဉ္စ မာနံ ဝိစိကိစ္ဆိတဉ္စ;
မစ္ဆေရေဣဿာမလဝိပ္ပဟီနော,အနုဒ္ဓတော အစ္စပလော ဘဝေယျံ.
Sau khi từ bỏ tham, sân, si, tà kiến, ngã mạn và hoài nghi, thoát khỏi các cấu uế của keo kiệt và ganh tỵ, nguyện cho con không còn trạo cử và dao động.
၂၄၅.
245.
ဘဝေယျဟံ ကေနစိ နပ္ပသေယှော,ဘောဂေါ စ ဒိန္နေဟိ ပဋေဟိ;
ဘောဂေါ စ ကာယော စ မမေသ လဒ္ဓေါ,ပရူပကာရာယ ဘဝေယျံ နူန.
Nguyện cho con không bị ai áp bức, và nguyện cho tài sản và thân mạng này của con có được, chắc chắn sẽ vì lợi ích của người khác.
၂၄၆.
246.
ဓမ္မေနာ မာလာပိတရော ဘရေယျံ,ဝုဍ္ဎပစာယီ စ ဗဟူပကာရီ;
ဉာတီသု မိတ္တေသု သပတ္တကေသု,ဝုဍ္ဎိံ ကရေယျံ ဟိတမတ္တနော စ.
Nguyện con nuôi dưỡng cha mẹ đúng theo Chánh pháp, biết kính trọng người lớn tuổi và hay giúp đỡ nhiều người. Đối với quyến thuộc, bạn bè và cả kẻ thù, nguyện con mang lại sự tấn hóa và lợi ích cho họ và cho chính mình.
၂၄၇.
247.
မေတ္တေယျနာထံ ဥပသင်္ကမိတွာ,တဿတ္တဘာဝံ အဘိပူဇယိတွာ;
လဒ္ဓါန ဝေယျာကရဏံ အနူနံ,ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဟေဿတိနာဂတေသု.
Sau khi được đến yết kiến Đức Thế Tôn Di Lặc, và thành kính cúng dường Ngài, con sẽ nhận được lời thọ ký trọn vẹn: "Vị này sẽ thành Phật trong tương lai".
၂၄၈.
248.
လောကေန ကေနာပိ အနုပလိတ္တော,ဒါနေ ရတော သီလဂုဏေ သုသာဏ္ဌိတော;
နေက္ခမ္မဘာဂိ ဝရဉာဏလာဘီ,ဘဝေယျဟံ ထာမဗလုပပန္နော.
Nguyện cho con không bị ô nhiễm bởi bất cứ điều gì trong thế gian, hoan hỷ trong bố thí, vững vàng trong giới đức, có phần trong sự xuất ly, đạt được trí tuệ thù thắng, và được phú bẩm sức mạnh và quyền năng.
၂၄၉.
249.
သီသံ သမံသမံ မမ ဟတ္ထပါဒေ,သံဆိနဒမာနေပိ ကရေယျခန္တိံ;
သစ္စေ ဌိတော ကာလုမဓိဋ္ဌိတေ ဝ,မေတ္တာယုပေက္ခာယ ယုတော ဘဝေယျံ.
Ngay cả khi đầu, tay và chân của con bị chặt đứt, nguyện con vẫn thực hành nhẫn nại. An trú trong sự thật và quyết tâm, nguyện con hợp nhất với tâm từ và tâm xả.
၂၅၀.
250.
မဟာပရိစ္စာဂံ ကတွာ ပဉ္စ,သမ္ဗောဓိမဂ္ဂံ အဝိရာဓယန္တော;
ဆေတွာ ကိလေသေ စိတပဉ္စမာရော,ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမိ အနာဂတေသု.
Sau khi thực hành năm đại thí, không làm cản trở con đường đến Chánh Đẳng Giác, đoạn trừ các phiền não và chiến thắng năm loại ma, con sẽ thành Phật trong tương lai.