นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ထိုမြတ်စွာဘုရား၊ ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်သောဘုရား၊ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် တရားအလုံးစုံကို ကိုယ်တော်တိုင် မှန်ကန်စွာ သိတော်မူသောဘုရားအား အကျွန်ုပ်၏ ရှိခိုးခြင်း ဖြစ်ပါစေသတည်း။

มหาปณามปาฐ

မဟာပဏာမပါဌ်

(พุทฺธวนฺทนา)

(ဗုဒ္ဓဝန္ဒနာ - ဘုရားရှိခိုး)

๑.

၁။

โส[Pg.41], โก;

เน, สํ;

ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သူနည်း (အဘယ်ကဲ့သို့သော မြတ်စွာဘုရားနည်းဟူမူ)၊ ထိုသတ္တဝါတို့၏၊

๒.

၂။

สตฺถา, เนสํ;

เขมํ, ทาตา;

ဆရာဖြစ်တော်မူ၍၊ ထိုသတ္တဝါတို့အား ဘေးကင်းရာနိဗ္ဗာန်ကို ပေးတော်မူတတ်၏။

๓.

၃။

เหฬาต-กฺกาโร โส;

ชนฺตูนํ, โน มา นุ;

ကိလေသာကို ကဲ့ရဲ့တော်မူတတ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါတို့၏လည်းကောင်း၊ ငါတို့၏လည်းကောင်း အမိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူသည်မဟုတ်ပါလော။

๔.

၄။

โส โลกนฺธํ, หนฺตฺวา นกฺโก;

สตฺตมฺโพชํ, โพเธตา นุ.

ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် လောကတည်းဟူသော အမိုက်မှောင်ကို ဖျက်ဆီး၍ နေမင်းသဖွယ် သတ္တဝါတည်းဟူသော ကြာပဒုမ္မာကို ပွင့်စေတော်မူသည် မဟုတ်ပါလော။

๕.

၅။

ชินสูริโย, ติภวนเภ;

มุหติมิรํ, อภิตปเย.

အောင်တော်မူသော ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းသည် ဘုံသုံးပါးတည်းဟူသော ကောင်းကင်ပြင်၌ မောဟတည်းဟူသော အမိုက်မှောင်ကို ပယ်ဖျက်၍ ထွန်းပတော်မူ၏။

๖.

၆။

เชโน ชินมูเล, ทิสฺวา ชนกายํ;

สํสารนิมุคฺคํ, สพฺพญฺญุต มิจฺฉํ.

အောင်တော်မူသော ဘုရားလောင်းသည် ဗောဓိပင်ရင်း၌ သံသရာဝယ် နစ်မြုပ်နေသော သတ္တဝါအပေါင်းကို မြင်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို လိုလားတောင့်တတော်မူလျက်၊

๗.

၇။

หิตฺวา กรุเปตํ, โมกฺขํ ปณิธานํ;

วตฺเตสิ ทยาณา, โย ตํ มุนิ วนฺเท.

ကရုဏာတော်နှင့်တကွဖြစ်သော စွန့်ခြင်းတို့ကို စွန့်၍ လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တသော ဆုပန်ခြင်းကို ပြုတော်မူကာ ကရုဏာတရားဖြင့် သံသရာမှ ကယ်တင်တော်မူသော ထိုမုနိမင်းမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

๘.

၈။

สุตายุภริยา เม, ธนงฺคมปิ จชฺชํ.จินํ พุธินิทาเน, อคา มุนิยํ เมตํ.

ငါ၏ သားသမီး၊ ဇနီးသက်ထားနှင့် ရွှေငွေရတနာ အင်္ဂါရပ်တို့ကိုလည်း စွန့်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်၏ အခြေခံဖြစ်သော ကောင်းမှုပါရမီတို့ကို ဆည်းပူးတော်မူခဲ့သော ထိုမုနိမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๙.

၉။

โส สสชาติย เทหํ, จชฺชิย ทานวรญฺจ;

นาคุสโภ วรสีลํ, ปูรยิ สมฺปริจาโค.

ထိုဘုရားလောင်းသည် ယုန်မင်းဘဝ၌ မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်လှူ၍ မြတ်သောဒါနပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်မင်းဘဝ၌ မြတ်သောသီလပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော စွန့်လွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၏။

๑๐.

၁၀။

เนกฺขมฺมคฺคํ ราชา หุตฺวา, เสนพฺพิทฺวา ปญฺญาเสฏฺฐํ;

เวเทหินฺโท วีรุกฺกํสํ, ขนฺตีวาที ขนฺตีเสฏฺฐํ.

မဟာဇနကမင်းဖြစ်စဉ်က မြတ်သောနေက္ခမ္မပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ သေနကပညာရှိဖြစ်စဉ်က မြတ်သောပညာပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ ဝိဒေဟမင်းဖြစ်စဉ်က မြတ်သောဝီရိယပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ ခန္တီဝါဒီရသေ့ဖြစ်စဉ်က မြတ်သောခန္တီပါရမီကိုလည်းကောင်း ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၏။

๑๑.

၁၁။

โส สุตโสโม ตถคํ, เตมิย ธิฏฺฐานวรํ;

เอกภุโค เมตฺตวรํ, โลมหโสเปกฺขตรํ.

ထိုဘုရားလောင်းသည် သုတသောမမင်းဖြစ်စဉ်က မြတ်သောသစ္စာပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ တေမိယမင်းသားဖြစ်စဉ်က မြတ်သောဓိဋ္ဌာန်ပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ ဧကဗျဂ္ဃဖြစ်စဉ်က မြတ်သောမေတ္တာပါရမီကိုလည်းကောင်း၊ လောမဟံသဖြစ်စဉ်က လွန်ကဲလှစွာသော ဥပေက္ခာပါရမီကိုလည်းကောင်း ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၏။

๑๒.

၁၂။

ปารมี [Pg.42] ติทุกฺกราว, ปูริยาน เสฏฺฐโพธิ;

ปาปุณิตฺถ โย อนนฺต-ธมฺมสารทํ นมามิ.

အလွန်ပြုနိုင်ခဲလှစွာသော ပါရမီတော်တို့ကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၍ မြတ်သောဗောဓိဉာဏ်သို့လည်းကောင်း၊ အနန္တတရားတို့၌ ရဲရင့်တော်မူခြင်းသို့လည်းကောင်း ရောက်တော်မူပြီးသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

๑๓.

၁၃။

ปหาย จกฺกวตฺติกํ, กโรปนีต มทฺทิยํ;

ภุสิธเร สเสนกํ, อเชนิ ปาปิมํ นเม.

စကြာမင်း၏စည်းစိမ်ကိုလည်းကောင်း၊ လက်ထပ်ထိမ်းမြားထားသော မဒ္ဒီဒေဝီကိုလည်းကောင်း စွန့်လွှတ်တော်မူ၍ ဗောဓိပင်ရင်း မြေပြင်၌ စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွ ရောက်လာသော ယုတ်မာသော မာရ်နတ်ကို အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။

๑๔.

၁၄။

อถุตฺตรํ ชยากรํ, พหูปการตํ ชิโน;

ปฏิจฺจ นิมฺมิสกฺขิภิ, อุทิกฺขเต นมามิ ตํ.

ထိုမှတစ်ပါး အောင်ပွဲ၏အခြေခံလည်းဖြစ်သော၊ များစွာသော ကျေးဇူးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဗောဓိပင်ကို အမှီပြု၍ မမှိတ်သောမျက်စိတို့ဖြင့် ကြည့်ရှုတော်မူသော ထိုအောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

๑๕.

၁၅။

จงฺกเม มรุวิมติ โย, ฉินฺทยํ กมิ รตนิเย;

อิทฺธิปาฏิหิรณกโร, จกฺขุมํ ตมภิปณเม.

ရတနာစင်္ကြံ၌ ကြွတော်မူလျက် နတ်တို့၏ယုံမှားခြင်းကို ဖြတ်တောက်တော်မူပြီးလျှင် တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြုတော်မူတတ်သော၊ ပညာမျက်စိရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဦးညွတ်ရှိခိုးပါ၏။

๑๖.

၁၆။

อถ รตนฆเร พุทฺโธ, ฉทิธิติ ชนยํ สงฺขฺยํ;

สีมีสา ตมภิธมฺมํ โย, สุรนรมหิตํ วนฺเท.

ထိုနောက် ရတနာဃရ ရွှေအိမ်၌ နေတော်မူလျက် ခြောက်သွယ်သော ရောင်ခြည်တော်တို့ကို ကွန့်မြူးစေကာ နတ်လူတို့ ပူဇော်အပ်သော အဘိဓမ္မတရားတော်ကို ဆင်ခြင်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๑๗.

၁၇။

นิคฺโรธนฺติก นุพฺภวี สุขํ, ธมฺมํ โย วิจินํ นธีวโร;

กิจฺฉาลทฺธ มนญฺญโพธิยํ, วนฺเท ตํ สุคตํ นิคฺโรจรํ.

ပညာရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အဇပါလဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်ရင်း၌ ခဲယဉ်းစွာရအပ်သော မိမိကိုယ်တိုင် သိတော်မူအပ်သော တရားတော်ကို ဆင်ခြင်တော်မူလျက် ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူ၏၊ ထိုညောင်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော သုဂတမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๑๘.

၁၈။

สพฺโภเคหิ ถ มุจลินฺเทน,นาคินฺเทน รหสิ ปาวุตฺโต;

โสขฺยํ โย นุภวิ วิมุตฺตึตํ,วนฺเท มาราชิ อตุลปฺปญฺโญ.

ထိုနောက် မုစလိန္ဒာ နဂါးမင်းသည် မိမိ၏ အခွေအဝိုင်းတို့ဖြင့် ဝန်းရံအုပ်မိုးအပ်သည်ဖြစ်၍ ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူသော၊ အတုမရှိသော ပညာရှိတော်မူသော၊ မာရ်ငါးပါးကို အောင်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๑๙.

၁၉။

การุณิโก ราชายตเน โย,โภช มุฬารํ โภชฺชรเสกํ;

วาส มกา นนฺตคฺคุณธาโร,เอกคโต วนฺทามิ มเหสี.

ကရုဏာရှင်ဖြစ်တော်မူသော၊ အနန္တဂုဏ်တို့ကို ဆောင်တော်မူသော၊ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် လင်းလွန်းပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မွန်မြတ်သော အရသာရှိသော ဆွမ်းဦးကို ဘုဉ်းပေးတော်မူ၏၊ ထိုမဟေသီမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

๒๐.

၂၀။

เกยฺยํ เกยฺยํ อภิชยเกตุํ,เชยฺยํ เชยฺยํ วรชยปานํ;

เปยฺยํ เปยฺยํ สุวิจิ นเม ตํ,เนยฺยํ เนยฺยํ สมตมุเปกฺขึ.

ချီးမွမ်းထိုက်သော၊ အောင်လံတံခွန်ကဲ့သို့ တင့်တယ်တော်မူသော၊ အောင်အပ်သော တရားရှိတော်မူသော၊ မြတ်သောအမြိုက်ဆေးကို တိုက်ကျွေးတော်မူတတ်သော၊ သိအပ်သော တရားအလုံးစုံကို ပိုင်ပိုင်ထင်ထင် သိမြင်တော်မူလျက် အမျှရှုတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ကောင်းစွာ ရှိခိုးပါ၏။

๒๑.

၂၁။

สตฺต จ สตฺตาเห วิชิตาวี,เขปิย นิคฺโรธํ ปุน คนฺตฺวา;

ธมฺมสุทุทฺทสฺยํ ปติ ชาโต,ธมฺมกถา ปฺโปสุกฺก วิตกฺโก.

ခုနစ်ရက် ခုနစ်လီ သတ္တသတ္တာဟကို လွန်စေတော်မူပြီး၍ အဇပါလညောင်ပင်သို့ တစ်ဖန်ပြန်လည်ကြွရောက်ကာ အလွန်မြင်နိုင်ခဲသော တရားတော်၏ နက်နဲမှုကို ဆင်ခြင်တော်မူလျက် တရားဟောရန် ဝန်လေးသော အကြံရှိတော်မူ၏။

๒๒.

၂၂။

มรุคเณหิ [Pg.43] พฺรหฺมุนา สมํ,รตนทามเมรุณา ททา;

สมภิยาจิโต ปฏิสฺสวํ,ทสพโล นมามิ เทสิตุํ.

ရတနာပန်းဆိုင်းကို ကိုင်ဆောင်လျက် ရောက်လာသော နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့နှင့်အတူ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တရားဟောရန် ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်သဖြင့် ဝန်ခံတော်မူသော ထိုဆယ်ပါးသော အားတော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๓.

၂၃။

คนฺตฺวา อิสิปฺปาตกฺกานนญฺจ,สตฺถา มิคทฺทายํ เทสยิตฺถ;

สจฺจปฺปการํ โย ธมฺมจกฺก-สุตฺตํ นเม ฉพฺพีธํสุ ตาว.

ထိုမှတစ်ပါး ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မိဂဒါဝုန်တောတည်းဟူသော ဣသိပတနတောသို့ ကြွတော်မူ၍ သစ္စာလေးပါးကို ပြတတ်သော ဓမ္မစကြာသုတ္တန်ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူ၏၊ ခြောက်သွယ်သော ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် ထွန်းပတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๔.

၂၄။

รญฺโญ มคธสฺส กตปฺปฏิญฺโญ,คนฺตฺวานถ ราชคหํ วิเนติ;

สตฺเต มลโรคยุเต คทคฺคํ,ปาเยตุน ตํ ปณเม ภิสกฺกํ.

မဂဓမင်းကြီးအား ပေးတော်မူခဲ့သော ကတိတော်အတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် ကိလေသာတည်းဟူသော အညစ်အကြေး ရောဂါရှိသော သတ္တဝါတို့အား မြတ်သော တရားတည်းဟူသော ဆေးကို တိုက်ကျွေးတော်မူသော၊ ဆေးဆရာကြီးသဖွယ်ဖြစ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๕.

၂၅။

สกฺยาธิวาเส กปิเล สญฺญตึ,มานทฺธชํ ภินฺทิย มิทฺธิวาตา;

ธมฺมามตํ ปายิ ปิตุปฺปภุติ,วนฺทามิ สกฺยินฺท มโนมทสฺสึ.

ကပိလဝတ်ပြည် သာကီဝင်မင်းတို့၏ နေရာ၌ မာန်မာနတည်းဟူသော တံခွန်ကို တန်ခိုးတော်တည်းဟူသော လေပြင်းဖြင့် ဖျက်ဆီးတော်မူလျက် ခမည်းတော် စသော သတ္တဝါတို့အား အမြိုက်တရားတော်ကို တိုက်ကျွေးတော်မူသော၊ သာကီဝင်မင်းတို့၏ ထွတ်ခေါင်ဖြစ်သော၊ ဆန်းကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๖.

၂၆။

อนาถปิณฺโฑติ วฺหเยน นนฺต-ทฺธนํ จชิตฺวา สุกเต วิหาเร;

วิหาสิ ภิยฺโย ชนตา หิตตฺถํ,สุธมฺมเภรึ วทยํ ภิวนฺเท.

အနာထပိဏ်ဟု အမည်ရသော သူဌေးသည် များစွာသော ဥစ္စာတို့ကို စွန့်လှူ၍ ကောင်းစွာ ဆောက်လုပ်အပ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် တရားစည်ကြီးကို တီးခတ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๗.

၂၇။

อุเปตปุญฺญํ วรลกฺขโณกํ-โณกํ วิสุทฺธํ ชลิตปฺปทีมํ;

ทีปํ ปชานํ อนิฆํ นวชฺชํ-นวชฺชวาจํ สุคตํ นมามิ.

ပါရမီကုသိုလ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ မြတ်သော လက္ခဏာတော်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော၊ ကိလေသာ ကင်းစင်တော်မူသော၊ ထွန်းပသော ဆီမီးသဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သော၊ ဆင်းရဲကင်းတော်မူသော၊ အပြစ်မရှိသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော ထိုသုဂတမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๒๘.

၂၈။

มุนิภานุ ธมฺมปภาหิ ชน-มฺพุช มุทฺธตนฺธตโม สุตโป;

กรุณารุโณ สมโพธยิ โย,ภวิสีตลตฺตปโน ปณเม.

မုနိတည်းဟူသော နေမင်းသည် တရားတော်တည်းဟူသော ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် သတ္တဝါတည်းဟူသော ကြာကို ပွင့်စေတော်မူလျက်၊ ပြင်းစွာသော မောဟအမိုက်မှောင်ကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၏၊ ကရုဏာတော်တည်းဟူသော အာရုဏ်ဦးဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို သိစေတော်မူ၍၊ သံသရာတည်းဟူသော ပူပြင်းမှုကို အေးမြစေသော ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๒๙.

၂၉။

อินฺทุ วิยมฺพรมชฺฌตเล โย,ราชติ ตารคเณน มุนินฺโท;

อริยคณปฺปริโต ติภเว ตํ,สาทร มุคฺคตโสภ มวนฺทิ.

ကောင်းကင်ပြင်ဝယ် ကြယ်တာရာအပေါင်း ခြံရံအပ်သော လမင်းကဲ့သို့ မုနိတို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် အရိယာသံဃာအပေါင်း ခြံရံလျက် ဘုံသုံးပါး၌ တင့်တယ်တောက်ပတော်မူ၏၊ တင့်တယ်ခြင်းအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

๓๐.

၃၀။

มูลามูลา [Pg.44] ตึสติปารมิโย,สาขาสาขา มชฺฌิมชฺฌานกายา;

ปตฺตาปตฺตา พุทฺธจกฺขุนิ ยสฺส,ปุปฺผาปุปฺผา การุณา มคฺคขนฺโธ.

ပါရမီသုံးဆယ်တို့သည် အမြစ်တို့နှင့်တူကုန်၏၊ ဈာန်တရားတို့သည် သစ်ကိုင်းသစ်ခက်တို့နှင့်တူကုန်၏၊ ဗုဒ္ဓစက္ခုငါးပါးတို့သည် သစ်ရွက်တို့နှင့်တူကုန်၏၊ မဟာကရုဏာတော်သည် အပွင့်တို့နှင့်တူ၍၊ မဂ်ဉာဏ်သည် ပင်စည်နှင့်တူ၏။

๓๑.

၃၁။

สาราสารา ยมกา เผคฺคุภิญฺญา,สพฺพาลมฺพงฺกุรกํ สีลวณฺฏํ;

เสสาธมฺมา มธุปกฺกปฺผลานิ,รํสีฉลฺลี สุตจา ลกฺขณานิ.

ယမကပြာဋိဟာသည် အနှစ်နှင့်တူ၏၊ အဘိညာဉ်တရားတို့သည် အကာနှင့်တူကုန်၏၊ သီလတရားသည် အညှာနှင့်တူ၍၊ ကြွင်းသော တရားတော်တို့သည် ချိုမြိန်သော အသီးနှင့်တူကုန်၏၊ ရောင်ခြည်တော်တို့သည် အခေါက်နှင့်တူကုန်၏၊ လက္ခဏာတော်တို့သည် သစ်ခွံနှင့်တူကုန်၏။

๓๒.

၃၂။

ฉายุปคา สุํ ปุถุนรเทวา,มารชิทีปงฺกร มหิชาตํ;

ปตฺถตนนฺตญฺจ กุสลพีชํ,เอกรุหํ ปาทปมุนิ วนฺเท.

များစွာသော လူနတ်တို့သည် မှီခိုရာဖြစ်သော၊ မာရ်ကို အောင်တော်မူသော၊ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်မှစ၍ ကောင်းစွာစိုက်ပျိုးအပ်သော အနန္တကုသိုလ်တည်းဟူသော မျိုးစေ့ရှိသော၊ တစ်ခုတည်းသော တရားသစ်ပင်သဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော ထိုမုနိမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๓๓.

၃၃။

มารติตฺถิยริปุํ ตมญฺจ โย,ธํสยํ นครธมฺม มาปยํ;

สีลนีวรณ ทฺวารโกฏฺฐกํ,เอสิกาปรมสทฺธ มุตฺตมํ.

မာရ်နတ်နှင့် တိတ္ထိတည်းဟူသော ရန်သူတည်းဟူသော အမှောင်ထုကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၍ နိဗ္ဗာန်တရားမြို့တော်ကို တည်ဆောက်တော်မူသော၊ သီလတည်းဟူသော တံခါးမုခ် ရှိပြီး၊ မြတ်လှစွာသော သဒ္ဓါတရားတည်းဟူသော မြို့တိုင်ကြီး ရှိသော၊

๓๔.

၃၄။

ทฺวารปาลสุยตํ สติฏาลํ,ญาณจจฺจร สิฆาฏปทิทฺธึ;

ธมฺมมคฺคกุฏิสาล สหิตฺตํ,ธมฺมเสนปติสาริชภูตํ.

ကောင်းစွာစောင့်စည်းအပ်သော သတိတည်းဟူသော တံခါးစောင့်နှင့် တံခါးကန့်လန့်ကျင် ရှိသော၊ ဉာဏ်ပညာတည်းဟူသော လမ်းဆုံလမ်းခွနှင့် တန်ခိုးတော် ရှိသော၊ တရားတည်းဟူသော လမ်းခရီးနှင့် ဇရပ်တည်းဟူသော သမ္ပတ္တိရှိသော၊ တရားစစ်သူကြီး သာရိပုတ္တရာသဖွယ် ရှိသော၊

๓๕.

၃၅။

ทุติยสุตปโรหิตํ มหา-ธุตคุณธรมคฺฆ ทสฺสิกํ;

วินยจินก ธมฺมรกฺขกํ,ติภวปติก ธมฺมราชิยํ.

ဒုတိယတပည့် (မဟာမောဂ္ဂလာန်) နှင့် ပုရောဟိတ်ဖြစ်သော မြတ်သောဓုတင်ဆောင် (မဟာကဿပ) ရှိတော်မူသော၊ ဝိနည်းတော်ကို ကျွမ်းကျင်သော (ဥပါလိ) နှင့် တရားတော်ကို စောင့်ရှောက်သော (အာနန္ဒာ) ရှိတော်မူသော၊ ဘုံသုံးပါး၏ အရှင်ဖြစ်သော တရားမင်းမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๓๖.

၃၆။

สุตํ สุตํ สพฺพธิ สชฺชนํชนํ,มิตํ มิตํ นนฺตคุณาลยํ ลยํ;

หุตํ หุตํ ชนฺตุนมานมํ นมํ,ภเว ภเว เตภวมงฺคลํ คลํ.

ကြားအပ်သမျှသော တရားတို့ကို သိတော်မူသော၊ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သော၊ အနန္တဂုဏ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော၊ သတ္တဝါတို့ ပူဇော်အပ်သော၊ ရှိခိုးအပ်သော၊ ဘဝတိုင်း၌ ဘုံသုံးပါး၏ မင်္ဂလာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๓๗.

၃၇။

โลกาภิรามํ รมเณยฺยเวทุรํ,โลกนฺตคุํ อนฺตุภยานุปาคตํ;

โลกทฺธชํ มานธชปฺปหารกํ,โลกคฺครุํ อคฺครุ ปจฺจเย นเม.

လောက၌ မွေ့လျော်ဖွယ်ဖြစ်သော၊ မြတ်သောပတ္တမြားကဲ့သို့ တင့်တယ်တော်မူသော၊ လောက၏အဆုံးသို့ ရောက်တော်မူသော၊ အစွန်းနှစ်ပါးသို့ မကပ်ရောက်သော၊ လောက၏ တံခွန်ဖြစ်သော၊ မာန်တံခွန်ကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော၊ လောက၏ အမြတ်ဆုံးသော ဆရာဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

๓๘.

၃၈။

มกุฏคฺคผลํ [Pg.45] นยนญฺจนิกํ,สวนพฺภุสนํ วทนพฺภุสนํ;

คลมณฺฑนมิทฺธิ มนญฺญุรสํ,กิริยญฺญุทรํ ทฺวิขณญฺญุกรํ.

သရဖူ၏ အထွတ်အထိပ်တည်းဟူသော အကျိုးကျေးဇူးရှိတော်မူသော၊ မျက်စိ၌ ကွင်းအပ်သော မျက်စဉ်းနှင့်တူတော်မူသော၊ နား၏ တန်ဆာ၊ မျက်နှာ၏ တန်ဆာ ဖြစ်တော်မူသော၊ လည်ပင်းတန်ဆာကဲ့သို့ တင့်တယ်ခြင်းကို ဆောင်တော်မူသော၊ နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ် အရသာရှိတော်မူသော၊ ပြုအပ်သော ဝမ်းရှိတော်မူသော၊ နှစ်ဆဆသော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်ရှိခိုးပါ၏။

๓๙.

၃၉။

กฏิวิภูสน มชฺฌิมญฺญณกํ,ทยวิเลปน ธารณมณฺฑนํ;

ปฏขิลญฺญุนิวตฺถ มนุตฺตรํ,มุนิมรุตฺตม เมก มหํ นเม.

ခါးတန်ဆာဖြစ်သော ဉာဏ်တော်ရှိတော်မူသော၊ ကရုဏာတည်းဟူသော နံ့သာရည်လိမ်းကျံခြင်း၊ ဆောင်အပ်သော တန်ဆာရှိတော်မူသော၊ အတုမဲ့သော အဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ရုံတော်မူသော၊ နတ်တို့ထက် မြတ်တော်မူသော တစ်ဆူတည်းသော မုနိမင်းမြတ်ကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๔๐.

၄၀။

สติวร สุจกํ อิพฺภคฺคปญฺญํ,สุวีริยวสุวาหํ ปีติเสลํ;

คหปติสมถคฺคํ ถีปสทฺธึ,อสณิยสุนุเปกฺขํ สตฺตโภคํ.

မြတ်သော သတိတည်းဟူသော လမ်းညွှန်ညွှန်ကြားသူ ရှိတော်မူသော၊ ဉာဏ်ပညာတည်းဟူသော သူဌေးရတနာ ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသော ဝီရိယတည်းဟူသော မြင်းရတနာ ရှိတော်မူသော၊ ပီတိတည်းဟူသော ပတ္တမြားရတနာ ရှိတော်မူသော၊ သမထတည်းဟူသော ဆင်ရတနာ ရှိတော်မူသော၊ ပဿဒ္ဓိတည်းဟူသော မိဖုရားရတနာ ရှိတော်မူသော၊ ဥပေက္ခာတည်းဟူသော သားကြီးရတနာ ရှိတော်မူသော၊ ခုနစ်ပါးသော ဗောဇ္ဈင်ရတနာနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်ရှိခိုးပါ၏။

๔๑.

၄၁။

จตุทิสิกิทฺธิปฺปท มสหายํ,สุปริวุตํ ขตฺติยวิรชานํ;

สุจิปริสํ เทวนร มนาปํ,ทสพลจกฺกาธิปติ ภิวนฺเท.

အရပ်လေးမျက်နှာ၌ တန်ခိုးတော်ကို ပြတော်မူတတ်သော၊ အဖော်မရှိ တစ်ပါးတည်း ဖြစ်တော်မူသော၊ ကောင်းစွာ ခြံရံအပ်သော၊ မင်းတို့ထက် မြတ်တော်မူသော၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော ပရိသတ်ရှိတော်မူသော၊ နတ်လူတို့၏ စိတ်ကို ရွှင်လန်းစေတော်မူသော၊ ဆယ်ပါးသော အားတော်ရှိသော တရားမင်းမြတ်ကို အကျွန်ုပ် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๔๒.

၄၂။

สมาธิพฺพหิทฺธํ สติจฺฉฏฺฐเสลํ,วิรปฺปญฺจมา ชีวมชฺฌํ สุกมฺม-ตฺตติยํ สุวาจาทุติยํ ภิเสฏฺฐํ,สมาตกฺกปุพฺพญฺจ สตฺตปฺปวารํ.

သမ္မာသင်္ကပ္ပလျှင် ရှေ့သွားရှိသော၊ သမ္မာဝါစာသည် နှစ်ခုမြောက် ဖြစ်သော၊ သမ္မာကမ္မန္တသည် သုံးခုမြောက် ဖြစ်သော၊ သမ္မာအာဇီဝသည် အလယ်ဗဟို ဖြစ်သော၊ သမ္မာဝါယာမသည် ငါးခုမြောက် ဖြစ်သော၊ သမ္မာသတိသည် ခြောက်ခုမြောက် ဖြစ်သော၊ သမ္မာသမာဓိသည် အပြင်ဘက်၌ ရှိသော၊ အလွန်မြတ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားတော်ကို ဆောက်တည်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๔๓.

၄၃။

วิวิธญาณปภุติพฺพสากรํ,พหุมหิทฺธิก มรูน มาสยํ;

ธุํวปภาชลิตรามเณยฺยกํ,สุคตเนรุนคราช มานเม.

အမျိုးမျိုးသော ဉာဏ်တော်အစရှိသော ပြင်းထန်သော အဆောက်အဦးရှိတော်မူသော၊ များပြားသော တန်ခိုးတော် ရှိတော်မူသော၊ နတ်တို့၏ မှီခိုရာ ဖြစ်တော်မူသော၊ အမြဲမပြတ် ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ်တော်မူသော၊ မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော မြင်းမိုရ်တောင်မင်းကို အကျွန်ုပ် ကောင်းစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๔๔.

၄၄။

สีลชฺชลํ รตนธมฺม มากรํ,ภิญฺญาวิจึ สติกุลฏฺฐิ คมฺภิรํ;

วิตฺถิณฺณญาณ มริโยทชาสยํ,อฏฺฐมฺพีธจฺฉริยกํ อสนฺทนํ.

သီလတည်းဟူသော ရေရှိတော်မူသော၊ တရားရတနာတို့၏ တည်ရာတွင်း ဖြစ်တော်မူသော၊ အဘိညာဉ်တည်းဟူသော လှိုင်းတံပိုးရှိတော်မူသော၊ သတိတည်းဟူသော ဆိပ်ကမ်းဖြင့် နက်ရှိုင်းတော်မူသော၊ ကျယ်ပြန့်သော ဉာဏ်တော်တည်းဟူသော ဖြူစင်သော ရေကန်ရှိတော်မူသော၊ အံ့ဖွယ်ရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော သမုဒ္ဒရာကြီးကို ရှိခိုးပါ၏။

๔๕.

၄၅။

พหุนชฺชโมสรณ เมกรสํ,ทุรุปคฺคมํ อจิตสมฺภรินํ;

ปุถุโปตปุญฺญวตเมว นเม,ทฺวีปทุตฺตมณฺณว นทินฺทวรํ.

များစွာသော မြစ်တို့၏ စီးဆင်းရာ ဖြစ်တော်မူသော၊ တစ်ခုတည်းသော ရသာရှိတော်မူသော၊ ချဉ်းကပ်ရန် ခဲယဉ်းတော်မူသော၊ ဆည်းပူးအပ်သော ကုသိုလ်အစုရှိတော်မူသော၊ ကျယ်ပြန့်သော ကုသိုလ်လှေကြီးနှင့် တူတော်မူသော၊ လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော၊ မြစ်တို့၏ အရှင်သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๔๖.

၄၆။

อภินิหรธนุํ [Pg.46] คุณปารมึ,นฬมติมนพาชรหมฺมุขา;

ธิติสมิตสเรน สุธารยํ,มลม คคณ เมกปเวทนา.

ပါရမီဂုဏ်တော်တည်းဟူသော အဓိဋ္ဌာန်လေးကို စွဲကိုင်တော်မူ၍၊ မာန ကိလေသာတည်းဟူသော ကျူပင်တောကို၊ ခိုင်ခံ့သော သတိပညာမြှားဖြင့် ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးတော်မူသော၊ ကိလေသာညစ်ကြေးကင်းစင်သော ကောင်းကင်ပြင်ကဲ့သို့ စိတ်ထားတော်မူသော၊ တစ်ဆူတည်းသော တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๔๗.

၄၇။

โย ปาเวเธสึ อคฺคมคฺคญฺจ ตูณึ,ธมฺมาลงฺการพฺพมฺม เมกพฺพลํ ตํ;

เนตฺตึสานนฺตญาณ คีเรลฺลิมนฺตํ,สพฺพญฺญุสฺสาสํ อิทฺธิทณฺฑํ นมามิ.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် မြတ်သော အရဟတ္တမဂ်တည်းဟူသော မြှားတောက်ကို ဆောင်တော်မူ၍၊ တရားတည်းဟူသော တန်ဆာဖြင့် စွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ အနန္တဉာဏ်တော်တည်းဟူသော သန်လျက်ကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို အသက်ရှူသဖွယ် ပြုတော်မူသော၊ တန်ခိုးတော်တံပိုးရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๔๘.

၄၈။

วรตปวุฏฺฐิ สุพีชกสทฺธา,มติยุคนงฺคล หีรุตปีสา;

สุสมถรชฺชุ สติทฺวิชตุตฺตํ,วีริยทุราวห สจฺจนิทานํ.

မြတ်သော အကျင့်တည်းဟူသော မိုးရေရှိတော်မူသော၊ သဒ္ဓါတည်းဟူသော ကောင်းသော မျိုးစေ့ရှိတော်မူသော၊ ปညာတည်းဟူသော ထမ်းပိုးထွန်တုံးရှိတော်မူသော၊ ဟီရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတည်းဟူသော ထွန်သန်ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသော သမထတည်းဟူသော ကြိုးရှိတော်မူသော၊ သတိတည်းဟူသော ထွန်သွားထွန်တံရှိတော်မူသော၊ ဝီရိယတည်းဟူသော ဝန်ဆောင်နွားရှိတော်မူသော၊ သစ္စာတည်းဟူသော အမှီသဟဲရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๔๙.

၄၉။

วติสํวรํ โสรตโมจนญฺจํ,สรณา นิวตฺตพฺพหนตฺถํ ยสฺส;

อมตปฺผลํ เนกรเสหุเปตํ,สุคตํ มหากสฺสก มาภิวนฺเท.

ကိုယ်ကျင့်သီလ စောင့်စည်းခြင်း၊ သီလတည်းဟူသော ခြံစည်းရိုးရှိတော်မူသော၊ စိတ်နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းဖြင့် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်တော်မူသော၊ ခိုလှုံရာ ဖြစ်တော်မူသော၊ ဘေးရန်အပေါင်းကို တားဆီးတော်မူတတ်သော၊ အနန္တအရသာတို့နှင့် ပြည့်စုံသော နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အမြိုက်သီးကို ပေးတော်မူတတ်သော၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားနှင့် မဟာကဿပမထေရ်မြတ်ကို အကျွန်ုပ် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๕๐.

၅၀။

เทวคฺโค ติทสปุเร วราสเน โย,เทวานํ ชนิกปภุตินํ ภิธมฺมํ;

พาลกฺโกว ลฬยมาจเล ติมาสํ,เทเสสฺยา ปรวิสยํ นเม อเชยฺโย.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် နတ်တို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ရှိ မြတ်သော ပဏ္ဍုကမ္ဗလာကျောက်ဖျာထက်၌ မယ်တော်မိနတ်သား အမှူးရှိသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား၊ နုပျိုသော နေဝန်းကဲ့သို့ ယူဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်၌ ထွန်းလင်းတောက်ပလျက်၊ ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး အဘိဓမ္မာတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူ၏။ သူတပါးတို့ မအောင်နိုင်ရာသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๕๑.

၅၁။

มหายโส วิวิธสุภปฺปกาสกํ,กุรูสุ โย อมิตคุโณ ตโมนุโท;

ปรปฺปวาทหริ สุภานุโยคินํ,นมามิ ตํ กถยิ สติปฺปฐานกํ.

ကြီးမြတ်သော ကျော်စောခြင်းရှိတော်မူသော၊ အမျိုးမျိုးသော ကောင်းခြင်းတရားတို့ကို ထင်ရှားစွာ ပြတော်မူတတ်သော၊ ကရုတိုင်း၌ မဟာသတိပဋ္ဌာန်သုတ်ကို ဟောတော်မူတတ်သော၊ အတိုင်းမသိသော ဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ကိလေသာအမှောင်ကို ပယ်ဖျောက်တော်မူတတ်သော၊ သူတပါးတို့၏ အယူဝါဒကို နှိမ်နင်းတော်မူတတ်သော၊ ကောင်းသော လုံ့လရှိတော်မူသော၊ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို ဟောကြားတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๕๒.

၅၂။

สมถกปลิโก สสฺเนหสมฺมาสติ,ปรมมติคินี สวฏฺฏิปรกฺกโม;

สกลชุติกโร สุธมฺมปทีปโก,อิม มุปชลิโต ชิเนน นมามหํ.

သမထတည်းဟူသော ဆီမီးခွက်ရှိတော်မူသော၊ သနားဂရုဏာနှင့်တကွ ဖြစ်သော သမ္မာသတိရှိတော်မူသော၊ မြတ်သော ပညာတည်းဟူသော ဆီမီးစာရှိတော်မူသော၊ ဝီရိယတည်းဟူသော မီးတောက်ရှိတော်မူသော၊ အလုံးစုံကို ထွန်းလင်းစေတော်မူသော၊ သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော ဆီမီးကို၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောင်းစွာ ညှိထွန်းတော်မူ၏။ ထိုပူဇော်အပ်သော ဆီမီးတန်ဆောင်နှင့်တူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๕๓.

၅၃။

วิคตคตมลํ มลคตวิคตํ,มหิต หิตมนํ มนหิตมหิตํ;

วิภวภวกรํ กรภววิภวํ,สุชน ชนคุณํ คุณชนสุชนํ.

ကင်းပြီးသော ကိလေသာ ညစ်ကြေးရှိတော်မူသော၊ ကိလေသာ ကင်းစင်ပြီး ဖြစ်တော်မူသော၊ ပူဇော်အပ်သော ကောင်းကျိုးကို ဆောင်သော စိတ်ရှိတော်မူသော၊ စိတ်နှလုံး၌ တည်၍ ပူဇော်အပ်သော၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ပေးတော်မူတတ်သော၊ ဘဝတဏှာကို ပယ်ဖျက်တော်မူတတ်သော၊ သူတော်ကောင်းတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ဂုဏ်ရှိသော သူတော်ကောင်းတို့ထက် သာလွန်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๕๔.

၅၄။

สีลคฺคทณฺฑวิจิตํ [Pg.47] สุสมาธิปตฺตํ,โสภาสมุชฺชล มนนฺตค ญาณสีขํ;

สทฺธมฺมเสฏฺฐรตนญฺจ ติโลกเกตุํ,วนฺทามิ โลจนภิเสก สุโสภยุตฺตํ.

သီလတည်းဟူသော မြတ်သော တံခွန်တိုင်ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသော သမာဓိသို့ ရောက်တော်မူသော၊ အနန္တဉာဏ်တော်တည်းဟူသော တောက်ပသော မီးလျှံရှိတော်မူသော၊ မြတ်သော သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော ရတနာရှိတော်မူသော၊ သုံးလောက၏ အထွတ်အထိပ် တံခွန်ဖြစ်တော်မူသော၊ မျက်စိကို လိမ်းကျံအပ်သော အဆင်းကဲ့သို့ အလွန်တင့်တယ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๕๕.

၅၅။

วินยนย มนยวินย มนมิตํ,วิชยชย มชยวิชย มตุลิตํ;

วิภชภช มภชวิภช มนนกํ,วิสมสม มสมวิสม มภินเม.

ဆုံးမအပ်သော လမ်းစဉ်ရှိတော်မူသော၊ မကောင်းသော လမ်းကို ဆုံးမတော်မူတတ်သော၊ မာနကင်းတော်မူသော၊ အောင်အပ်သော ရန်ကို အောင်တော်မူသော၊ သူတစ်ပါး မအောင်နိုင်သည်ကို အောင်တော်မူသော၊ အတုမရှိသော၊ တရားတော်ကို ဝေဖန်၍ သုံးသပ်တော်မူသော၊ မမှီဝဲအပ်သော ကိလေသာကို ဖယ်ရှားတော်မူသော၊ ဆင်းရဲကင်းတော်မူသော၊ မညီမညွတ်သော လောက၌ ညီညွတ်တော်မူသော၊ အတုမရှိ ပြိုင်ဘက်ကင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။

๕๖.

၅၆။

ปรมรม มรมปรม มติคุณํ,ปคหคติ มคติปคต มมมกํ;

ปจยจย มจยปปย มนณกํ,ปกตกต มกตปกต มจลกํ.

မြတ်သော သူတို့၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်တော်မူသော၊ သာမန်လူတို့ မွေ့လျော်နိုင်ခဲသော အထူးသဖြင့် လွန်မြတ်သော ဂုဏ်ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသော လမ်းခရီးသို့ ရောက်တော်မူသော၊ မကောင်းသော လမ်းသို့ မသွားတော်မူသော၊ ငါ့ဥစ္စာဟူသော တဏှာကင်းတော်မူသော၊ ကောင်းသော ဆည်းပူးခြင်းရှိတော်မူသော၊ ကိလေသာတို့ကို ပယ်ဖျောက်တော်မူသော၊ ကြွေးမြီကင်းတော်မူသော၊ ပြုအပ်သော ပါရမီရှိတော်မူသော၊ ပြုအပ်သော ကုသိုလ်ရှိတော်မူသော၊ မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๕๗.

၅၇။

อุชุก มยนมคฺเค โมกฺขเทสํ นิยาสิ,วรรถกุชเรน จมฺมจกฺเกน สตฺถา;

หิริตปทุกปาลมฺเพน ธมฺมสฺสุเตน,สตินิวรยุเตน ปฺปาฏิหิรทฺธเชน.

လူနတ်တို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဖြောင့်မတ်သော မဂ္ဂင်လမ်းခရီး၌ နိဗ္ဗာန်သို့ ကောင်းစွာ ကြွတော်မူ၏။ မြတ်သော ရထားတော်၊ တရားတော်တည်းဟူသော စက္ကရတနာရှိတော်မူသော၊ ဟီရိတည်းဟူသော ခြေနင်းတန်ဆာ ရှိတော်မူသော၊ တရားတော်ကို ကြားနာခြင်းဖြင့် ကာကွယ်တော်မူသော၊ သတိတည်းဟူသော မြတ်သော တန်ဆာရှိတော်မူသော၊ တန်ခိုးပြာဋိဟာရတည်းဟူသော တံခွန်ရှိတော်မူသော (မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏)။

๕๘.

၅၈။

อวิหนนกฺขินา สุยม เนมุปกฺขรา,อุทริยมพฺภินา ปริปุรงฺคสจฺจินา;

กุสลวิภูสินา นิมทกุปฺปเรน โย,อขรนเตสินา คุปิตสิลนนฺทนา.

မပျက်စီးသော မျက်စိတော် ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းစွာ ဆုံးမအပ်သော ဣန္ဒြေရှိတော်မူသော၊ ဝမ်းဗိုက်တော်သည် အင်္ဂါရပ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ကုသိုလ်တရားဖြင့် တန်ဆာဆင်တော်မူသော၊ မာန်မာနကင်းတော်မူသော၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော၊ စောင့်စည်းအပ်သော သီလကြောင့် ဝမ်းမြောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို (ရှိခိုးပါ၏)။

๕๙.

၅၉။

อนุสนุฆาตินา มติปุเรชเวน กาล-ญฺญุตมติสาริเก น จ วิสารทตฺถิทณฺฑา;

สติตุท ธีติรสฺมิ มนทมฺมสินฺธเวน,วินยคเณ นมามิ ต มตุลฺยสตฺถวาหํ.

ဆင်းရဲကို ဖျက်ဆီးတော်မူတတ်သော၊ လျင်မြန်သော ပညာရှိတော်မူသော၊ ကာလကို သိတော်မူသော၊ ရဲရင့်သော ပညာတော်ရှိတော်မူသော၊ သတိတည်းဟူသော နှုတ်သီးကြိုးနှင့် ဝီရိယတည်းဟူသော ဇက်ကြိုးရှိသော ဆုံးမအပ်သော သိန္ဓောမြင်းမြတ်နှင့်တူသော၊ ဝိနည်းဂိုဏ်းကို စောင့်ရှောက်တော်မူသော၊ အတုမရှိသော သာသနာ့ခေါင်းဆောင် မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๐.

၆၀။

ยมกฺกคฺคิชาลํ ปรวิสย มจฺเฉรสหิตํ,ทุทิฏฺฐนฺธุพฺพาหํ ยุคคหณติตฺถีน มกรี;

พหูนํ มชฺเฌ โย รตนกมเน ปาฏิหริยํ,ชยกฺเกตุสฺสาปิ ต มภินมิ กณฺฏมฺพสมิเป.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် ကဏ္ဍုက သရက်ပင်အနီး၌ ရေမီးအစုံအစုံသော ပြာဋိဟာရကို ပြတော်မူ၍၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိရဟန်းတို့၏ မနာလိုဝန်တိုခြင်းကို ကင်းစေတော်မူ၏၊ မကောင်းသော မိစ္ဆာအယူရှိသူတို့၏ ဝါဒကို နှိမ်နင်းတော်မူ၏၊ လူအများတို့၏ အလယ်၌ ရတနာစင်္ကြံဖြင့် ပြာဋိဟာရကို ပြတော်မူ၍၊ အောင်တံခွန်ကို လွှင့်ထူတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๑.

၆၁။

นขชุติรชํ จกฺกงฺโคเปต ปาทวรมฺพุชํ,สุภสิริมโต รํสิชาลงฺคุลิทสสํสุภึ;

ปวรสิรสา เทวาเทวา สทา น ปิลนฺธยุํ,ต มติว มโนรมฺมํ ติตฺตีกรา นมิ ยสฺส เก.

ခြေသည်းတော်တို့၏ ရောင်ခြည်မြူရှိတော်မူသော၊ စက်လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော မြတ်သော ခြေဖဝါးတော်တည်းဟူသော ကြာပန်းရှိတော်မူသော၊ တင့်တယ်သော ကျက်သရေရှိသော ရောင်ခြည်တော်ကွန်ရက်ဖြင့် တောက်ပသော ခြေချောင်းတော် ဆယ်ချောင်းရှိတော်မူသော၊ မြတ်သော ဦးခေါင်းဖြင့် နတ်အပေါင်းတို့သည် အမြဲဦးခိုက်အပ်သော၊ အလွန်မွေ့လျော်ဖွယ် ကောင်းတော်မူသော၊ ဖူးမဝနိုင်အောင် ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်အစုံကို အကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။

๖๒.

၆၂။

พุทฺโธปฺเยโก [Pg.48] นิธนคุณิโน วณฺณเย ยาวชีวํ,กามํ อญฺญํ กถมภณ มาสุํ ขิเยถา ยุกปฺโป;

น ตฺเววา ยํ ขย มุปวชฺเช ยสฺส วณฺโณ อนนฺโต,ตํ สพฺพญฺญุํ สกลริรี เนกนาถํ นมามิ.

မြတ်စွာဘုရားတစ်ဆူတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း၊ တစ်သက်ပတ်လုံး အခြားသော စကားကို မပြောဘဲ ဂုဏ်တော်တို့ကိုသာ ချီးမွမ်းပြောဆိုပါမူ ကပ်ကမ္ဘာကုန်သော်လည်း၊ အနန္တဖြစ်တော်မူသော ဂုဏ်တော်တို့သည် ကုန်ဆုံးခြင်းသို့ မရောက်နိုင်ရာ။ အလုံးစုံသော ကိုယ်တော်ရှိတော်မူသော၊ လူနတ်တို့၏ တစ်ဆူတည်းသော ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော ထိုသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๓.

၆၃။

ปาทิทีปาทํ ทฺวินยนทิชํ ธมฺมกายํ ธิโสณฺฑํ,ภาณีโสณฺฑคฺคํ สรณสิรสึ มคฺคาวาลํ สุภงฺคํ;

สีลาลงฺการํ วิมลิภวุ ตํ สตฺตติฏฺฐิธิทพฺพํ,นาเถภินฺทคฺคํ ผลกริณุกํ โมกฺขโภชํ นมามิ.

ခြေတော်သည် နှစ်ဖက်သော ခြေထောက်ရှိတော်မူသော၊ မျက်စိနှစ်ကွင်းသည် မြစ်ကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူသော၊ တရားကိုယ်တော် ရှိတော်မူသော၊ ပညာဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ တရားဟောရာ၌ အလွန်တော်တော်မူသော၊ ကိုးကွယ်ရာ၏ အထွတ်အထိပ် ဖြစ်တော်မူသော၊ မဂ္ဂင်တည်းဟူသော အမြီးရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိတော်မူသော၊ သီလတည်းဟူသော တန်ဆာရှိတော်မူသော၊ ကိလေသာညစ်ကြေးကင်းစင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ တည်ရာဖြစ်တော်မူသော၊ နတ်လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော၊ လွတ်မြောက်ခြင်းတည်းဟူသော အသီးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๔.

၆၄။

มลาโลฬุลฺโลลํ อติภยชนํ ทุคฺคสํสารสินฺทุํ,ผิยพฺภานิคฺคาโห สิวตฏมุโข นาวิ กชฺเชฏฺฐนาโถ;

ปทปฺปารกฺกามํ พหุชนคณํ เอกมคฺคตฺตรมฺหิ,สมาโรเปตฺวา มตฺตริ ต มตุลสาทรญฺจา ภิวนฺเท.

ကိလေသာညစ်ကြေးတည်းဟူသော လှိုင်းတံပိုးတို့ဖြင့် ကသောင်းကနင်းဖြစ်၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော၊ ကူးမြောက်ရန် ခဲယဉ်းသော သံသရာတည်းဟူသော သမုဒ္ဒရာပြင်ကျယ်၌၊ မဂ္ဂင်ဖောင်တော်ကို ပဲ့ကိုင်တော်မူ၍ ဘေးကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကမ်းခြေသို့ ဆိုက်ရောက်စေတော်မူသော၊ လှေဦးစီးကြီးကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူသော၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်လိုသော များစွာသော လူအပေါင်းတို့ကို မဂ္ဂင်လမ်းတည်းဟူသော ခရီးတစ်ခုတည်း၌ တင်ဆောင်တော်မူ၍ ကူးမြောက်စေတော်မူသော၊ အတုမဲ့သော ကရုဏာရှင် မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๕.

၆၅။

พฺยามํสุคฺฆนธาร มกฺกุฬุสตพฺภาณุชฺชลนฺตตฺตนํ,อุกฺกํสชฺชุติ เกตุมาลวิจิตํ สทฺธมฺมโชตินฺธรํ;

พุนฺทินฺนิคฺคตปชฺชลนฺต ทิธิตึ อชฺชตฺถนา ยาว จ,วนฺเทตํ มุนิ สกฺยปุงฺคว มหํ ปุณฺณินฺทุวตฺตมฺปิ จ.

တစ်လံမျှသော ရောင်ခြည်တော်အဝန်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ကြည်လင်တောက်ပသော ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် ထွန်းပတော်မူသော၊ ဦးခေါင်းထက်၌ ကေတုမာလာ ရောင်ခြည်တော်တန်ဆောင် ဆင်ယင်တော်မူသော၊ သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော ဆီမီးကို ဆောင်တော်မူသော၊ စကြာဝဠာပတ်လုံး တောက်ပသော အရောင်အဝါကို လွှတ်တော်မူသော၊ လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ တင့်တယ်သော မျက်နှာတော်ရှိတော်မူသော ထိုသာကီဝင်မင်းမြတ်ဖြစ်တော်မူသော မုနိမင်းကို အကျွန်ုပ်သည် ယနေ့မှစ၍ အစဉ်အမြဲ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๖.

၆၆။

สตฺตมํตมํ วินาสกํสกํ ททํ วิเนยฺยกานเมว,ภาวนํวนํ ธุลีกรํ กรํ ติทุกฺกรํ ปชาภิภุญฺช;

คารวํรวํ มโนหรํหรํ นรานรานยํ นมามิ,สาทรํทรํ วิโนทกํทกํ ปวสฺสกํ ปชานมิว.

သတ္တဝါတို့၏ ကိလေသာအမှောင်တိုက်ကို ဖျက်ဆီးတော်မူတတ်သော၊ ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်သော တရားအစုကို ဟောကြားတော်မူတတ်သော၊ ကိလေသာတောကို ဖျက်ဆီးတော်မူတတ်သော၊ ပြုနိုင်ခဲသော အကျင့်ကို ကျင့်တော်မူသော၊ သတ္တဝါအပေါင်းကို လွှမ်းမိုးတော်မူသော၊ ကြည်ညိုဖွယ် ကောင်းသော တရားအသံရှိတော်မူသော၊ သာယာဖွယ်သော တရားစကားဖြင့် လူနတ်တို့ကို ဆောင်တော်မူသော၊ စိုးရိမ်ခြင်းကင်းအောင် ပြုတော်မူတတ်သော၊ သတ္တဝါတို့အား တရားရေအေး တိုက်ကျွေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๖๗.

၆၇။

พุทฺโธ นิคฺโรธพิมฺโพ มุทุกรจรโณ พฺรหฺมโฆเสณิชงฺโฆ,โกสจฺฉาทงฺคชาโต ปุนรปิ สุคโต สุปฺปติฏฺฐิตปาโท;

มุโททาตุณฺณโลโม อถมปิ สุคโต พฺรหฺมุชุคฺคตฺตภาโว,นีลกฺขี ทีฆปณฺหี สุขุมมลฉวี โถมฺยรสฺสคฺคสคฺคี.

ပညောင်ပင်ဝန်းကဲ့သို့ ဝန်းဝိုင်းသော ကိုယ်တော်ရှိတော်မူသော၊ နူးညံ့သော လက်တော် ခြေတော် ရှိတော်မူသော၊ ဗြဟ္မာမင်းကဲ့သို့ သာယာသောအသံရှိ၍ ဧဏီသားကဲ့သို့ တင့်တယ်သော ခြေသလုံးတော်ရှိတော်မူသော၊ အအိမ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်အပ်သော အင်္ဂါဇာတ်ရှိတော်မူသော၊ ကောင်းစွာ တည်သော ခြေဖဝါးတော်ရှိတော်မူသော၊ နူးညံ့ဖြူစင်သော ဥဏ္ဏလုံမွေးရှင်တော် ရှိတော်မူသော၊ ဗြဟ္မာမင်းကဲ့သို့ ဖြောင့်မတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာရှိတော်မူသော၊ ညိုသော မျက်စိတော်ရှိတော်မူသော၊ ရှည်သော ဖနောင့်တော်ရှိတော်မူသော၊ အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အရေပြားတော်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

๖๘.

၆၈။

จตฺตาลีสคฺคทนฺโต สมกลปนโช อนฺตรํสปฺปปีโณ,จกฺเกนงฺกีตปาโท อวิรฬทสโน มารชุสฺสงฺขปาโท;

ติฏฺฐนฺโตโนเมนฺโต ภยกรมุทุนา ชณฺณุกานา มสนฺโต,วฏฺฏกฺขนฺโธ ชิโน โคตรุณปขุมโก สีหปุพฺพฑฺฒุกาโย.

အံသွားတော်လေးဆယ်ရှိခြင်း၊ ညီညွတ်သောသွားတော်ရှိခြင်း၊ ပခုံးနှစ်ဖက်ကြား ပြည့်ဖြိုးခြင်း၊ စက်လက္ခဏာရှိသော ခြေဖဝါးတော်ရှိခြင်း၊ သွားချင်းစေ့စပ်ခြင်း၊ မြင့်သောခြေဖနောင့်ရှိခြင်း၊ မကိုင်းမညွတ်ဘဲ မတ်တတ်ရပ်လျက် လက်တော်တို့ဖြင့် ပုဆစ်ဒူးတော်တို့ကို သုံးသပ်နိုင်ခြင်း၊ လုံးဝန်းသော လည်ပင်းရှိခြင်း၊ နွားငယ်၏မျက်တောင်ကဲ့သို့သော မျက်တောင်ရှိခြင်း၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့သော ကိုယ်ရှေ့ပိုင်းရှိခြင်း စသည့် လက္ခဏာတော်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

๖๙.

၆၉။

สตฺตปฺปีโณ จ ทีฆงฺคุลํ มถ สุคโต โลมกูเปกโลโม,สมฺปนฺโนทาตทาโฐ กนกสมตโจ นีลมุทฺธคฺคโลโม;

สมฺพุทฺโธ ถูลชิวฺโห อถ สีหหนุโก ชาลิกปฺปาทหตฺโถ,นาโถ อุณฺหีสสีโส อิติ คุณสหิตํ ตํ มเหสึ นมามิ.

ပြည့်ဖြိုးသောနေရာခုနစ်ခုရှိခြင်း၊ ရှည်သောလက်ချောင်းခြေချောင်းရှိခြင်း၊ မွေးညှင်းတွင်းတစ်ခု၌ မွေးညှင်းတစ်ပင်စီသာ ပေါက်ခြင်း၊ ဖြူစင်သောအစွယ်တော်ရှိခြင်း၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အရေပြားရှိခြင်း၊ အထက်သို့ကော့ညွှတ်သော မွေးညှင်းရှိခြင်း၊ ကြီးကျယ်နူးညံ့သောလျှာတော်ရှိခြင်း၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့သောမေးတော်ရှိခြင်း၊ ကွန်ရက်နှင့်တူသော လက်ဖဝါးခြေဖဝါးရှိခြင်း၊ သင်းကျပ်ပတ်ကဲ့သို့သော ဦးခေါင်းတော်ရှိခြင်း စသည့် ဂုဏ်တော်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော ထိုမဟာကရုဏာရှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๗๐.

၇၀။

วฏฺฏจิตานุปุพฺพกสุภงฺคุลี [Pg.49] รุหิรมฏฺฐตุงฺคนขโก,นิคฺคุฬโคปฺผโก สมปโท สีโหสภิภ หํสสนฺนิภกโม;

ทกฺขิณตาวตกฺกมิ สมนฺตมณฺฑล นิคณฺฐิ ชาณุสุภโก,พฺยญฺชนปุณฺณโปสตนุ นาภิคมฺภีร อฉิทฺททกฺขิณวโฏ.

လုံးဝန်းသွယ်လျသော လက်ချောင်းတော်များရှိခြင်း၊ နီမြန်းချောမွေ့၍ မြင့်သော လက်သည်းခြေသည်းတော်များရှိခြင်း၊ ဖုံးကွယ်သော ခြေကျင်းဝတ်ရှိခြင်း၊ ညီညာသော ခြေဖဝါးတော်ရှိခြင်း၊ ခြင်္သေ့၊ နွားလားဥသဘ၊ ဟင်္သာမင်းတို့ကဲ့သို့ တင့်တယ်စွာ သွားလာတော်မူခြင်း၊ လက်ယာရစ်လှည့်လည်ခြင်း၊ လုံးဝန်းသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းရှိခြင်း၊ ဆစ်ထုံးမရှိဘဲ လှပသော ဒူးတော်ရှိခြင်း၊ ယောက်ျားမြတ်တို့၏ အင်္ဂါလက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော ကိုယ်တော်ရှိခြင်း၊ နက်ရှိုင်း၍ လက်ယာရစ်လည်သော ချက်တော်ရှိခြင်း။

๗๑.

၇၁။

ทฺวิรทกรปฺปกาสุรุภุโช สุวิพฺภชนุปุพฺพมฏฺฐอนุนา-นุนอลินานุปุพฺพรุจิร ตฺติลาทิรหิตพฺพิสุทฺธตนุโก;

ทสสตโกฏิ หตฺถิพลธารโณ กนกตุงฺคนาสิกสุโภ,สุรุหิรทนฺตมํสถ สุจิสินิทฺธทสโน ถ โลกสรโณ.

ဆင်ပြောင်မင်း၏ နှာမောင်းကဲ့သို့ လှပသော လက်မောင်းတော်ရှိခြင်း၊ အချိုးအစားကျနစွာ သွယ်လျချောမွေ့သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းရှိခြင်း၊ ကြာရိုးကြာဖူးကဲ့သို့ လှပတင့်တယ်ခြင်း၊ မှဲ့ခြောက်စသည်တို့မှ ကင်းစင်သော ကိုယ်တော်ရှိခြင်း၊ ဆင်ကုဋေတစ်ထောင်၏ အားကို ဆောင်တော်မူခြင်း၊ ရွှေရောင်အဆင်းရှိ၍ စွင့်သော နှာခေါင်းတော်ရှိခြင်း၊ นီမြန်းသော သွားဖုံးတော်နှင့် ဖြူစင်ချောမွေ့သော သွားတော်များရှိခြင်း စသည့် လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော လောက၏ ကိုးကွယ်ရာ မြတ်စွာဘုရား။

๗๒.

၇၂။

สุทฺธปสาทินฺทฺริ จ วฏฺฏตรทาโฐ รุหิโรฏฺฐ จ สุรนรนาโถ,อายตโสภพฺพทโน ถ มุนิ คมฺภีรุชุกายตสุรุจิรเลโข;

พฺยามปภามณฺฑลพุนฺทิ สุปุรคฺคณฺณิ จ อายตวิสฏสุภกฺขี,ปญฺจปสาทกฺขิ จ กุญฺจิกสุภคฺคปขุโม มุทุตนุรุณชิวฺโห.

ကြည်လင်စင်ကြယ်သော ဣန္ဒြေရှိခြင်း၊ လုံးဝန်းသော စွယ်တော်ရှိခြင်း၊ နီသော နှုတ်ခမ်းတော်ရှိခြင်း၊ နတ်လူတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူခြင်း၊ ရှည်လျားတင့်တယ်သော မျက်နှာတော်ရှိခြင်း၊ နက်ရှိုင်း၍ ဖြောင့်မတ်ရှည်လျားသော လက္ခဏာအစင်းကြောင်းများရှိခြင်း၊ တစ်လံမျှသော ရောင်ခြည်တော်စက်ဝန်းရှိခြင်း၊ ပြည့်ဖြိုးသောပါးတော်ရှိခြင်း၊ ကျယ်ပြန့်ရှည်လျားကာ ငါးပါးသော ကြည်လင်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော မျက်လုံးတော်ရှိခြင်း၊ ကော့ညွှတ်သော မျက်တောင်နှင့် နူးညံ့သော လျှာတော်ရှိခြင်း။

๗๓.

၇၃။

โสมฺมสินิทฺธ ตฺยุชฺชลโกมล วรุณวิมลตนุ จ อมิตคุโณ,โกมล ทกฺขิณาวฏ อญฺชนภิทสริสนิลก มุทุตนุรุโห;

ทกฺขิณวฏฺฏโกมล สณุสมสุนิล อลุลิต สิรรุหิ ชิโน,โสภณสณฺฐาโน ถ สินิทฺธสิรรุหิ จ สุปจิตสตกุสล โช.

သာယာချောမွေ့၍ တောက်ပနူးညံ့ကာ စင်ကြယ်သောကိုယ်တော်ရှိခြင်း၊ အတိုင်းမရှိသော ဂုဏ်တော်ရှိခြင်း၊ နူးညံ့၍ လက်ယာရစ်လည်သော မျက်ကွင်းဆေးအဆင်းရှိ မွေးညှင်းတော်ရှိခြင်း၊ လက်ယာရစ်လည်၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့ကာ အလွန်ညိုမှောင်ရှုပ်ထွေးမှုမရှိသော ဆံတော်ရှိခြင်း၊ လှပသော သဏ္ဌာန်တော်ရှိခြင်း၊ ချောမွေ့သော ဆံတော်ရှိခြင်းနှင့် ရာပေါင်းများစွာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လက္ခဏာတော်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

๗๔.

၇၄။

นิคฺคุโฬนิคฺคนฺติจฺฉตฺตสฺสริสอติสุภคสิร จายตารุจิ กณฺณโก,โสสณฺฐานสฺสณฺหาหารานุกมปหุตภมุถ สุอายตพฺภมุโก จ โส;

สุคฺคนฺธคฺคตฺโต มุทฺธิจาถ วทนิ จ ปุถุลกนลาฏ อายตโสภโณ,อสฺสาสปฺปสฺสาสาติสฺสณุ ธรมสมสม นมิ เกตุมาลวิจิตฺตกํ.

ထီးတင့်တယ်သကဲ့သို့ အလွန်လှပသော ဦးခေါင်းတော်ရှိခြင်း၊ ရှည်လျားတင့်တယ်သော နားတော်ရှိခြင်း၊ ကောင်းသော သဏ္ဌာန်ရှိ၍ ချောမွေ့ရှည်လျားသော မျက်ခုံးတော်ရှိခြင်း၊ မွှေးကြိုင်သော ကိုယ်တော်ရှိခြင်း၊ ကျယ်ပြန့်သော နဖူးပြင်တော်ရှိခြင်း၊ အလွန်သိမ်မွေ့သော ထွက်သက်ဝင်သက်ရှိခြင်း၊ ဆန်းကြယ်သော ကေတုမာလာရောင်ခြည်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။

๗๕.

၇၅။

พุทฺธุปฺปาโท กิมงฺคํ อติทุลภตรํ โฆสมตฺตมฺปิ โลเก,ตสฺมา นานปฺปการํ สปรหิตสุขํ วิทฺธสู ปตฺถยนฺตา;

ยาติฏฺฐตฺถาว หํ ตํ สุรนรสรณํ อนฺตรายปฺปหานํ,ปุญฺญกฺเขตฺเตกภูตํ สุคตมวิรตํ สาธุ วนฺทนฺตุ สนฺโต.

လောက၌ ဘုရားပွင့်တော်မူခြင်းဟူသော အသံမျှကိုပင် ကြားရခြင်းသည် အလွန်ရခဲလှ၏။ ထို့ကြောင့် မိမိသူတစ်ပါးနှစ်ဦးသား၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို တောင့်တကြကုန်သော ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သည် ဘေးရန်အန္တရာယ်တို့ကို ပယ်ဖျောက်တော်မူတတ်သော၊ နတ်လူတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော၊ ကောင်းမှုမျိုးစေ့စိုက်ပျိုးရာ အတုမရှိသော လယ်ယာမြေကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သော သုဂတမြတ်စွာဘုရားကို အစဉ်မပြတ် ကောင်းစွာ ရှိခိုးပူဇော်ကြပါကုန်လော့။

๗๖.

၇၆။

เขตฺตวรงฺคตตฺถุติปุเร ชวปณม เตชสา อิธ ภเว,โรคภยาทฺยุปทฺทวหโต อนุนสุข โภคปุญฺญมติโก;

เทวมนุสฺสโภคปวรํ ปรตฺถนุภาวญฺจ อนฺติมภเว,อญฺญตโร ติโพธิปวเร ภวิสฺสติ ยถาสยํ กตนโต.

မြတ်သောကောင်းမှုလယ်ပြင်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားအား ရိုသေစွာရှိခိုးပူဇော်ရသော တန်ခိုးရှိန်စော်အာနုဘော်ကြောင့် ဤဘဝ၌ ရောဂါဘေးအန္တရာယ်အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီးလျှင် မယုတ်လျော့သော စည်းစိမ်ချမ်းသာ၊ ပညာဉာဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံကာ၊ နတ်လူတို့၏ မြတ်သောစည်းစိမ်တို့ကို ခံစားရ၍ နောက်ဆုံးဘဝ၌ မိမိဆန္ဒပြုထားသည့်အတိုင်း မြတ်သောဗောဓိဉာဏ်သုံးပါးတွင် တစ်ပါးပါးသို့ ရောက်ရှိရပါလိမ့်မည်။

๗๗.

၇၇။

ปุญฺเญนาเนน [Pg.50] โสหํ นิปุณชวมติ เปมวาโจ สขีโล,สทฺโธ กลฺยาณมิตฺโตติสรณคมโน สีลวา จาคโยโค;

หิโรตฺตปฺปี สุทกฺโข อวิตสุจริโต ธิติมา สจฺจภาณี,พาหุสฺสจฺจิ วิภาคิ สปรหิตกโร วคฺคุราโว ภิรุโป.

ဤကောင်းမှုကုသိုလ်ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ထက်မြက်လျင်မြန်သော ပညာရှိသူ၊ ချစ်ဖွယ်စကားကို ဆိုတတ်သူ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသူ၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိသူ၊ သရဏဂုံသုံးပါး၌ တည်သူ၊ သီလရှိသူ၊ စွန့်ကြဲပေးကမ်းခြင်း၌ မွေ့လျော်သူ၊ ဟိရိသြတ္တပ္ပတရားရှိသူ၊ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ၊ သုစရိုက်တရားရှိသူ၊ ဇွဲလုံ့လရှိသူ၊ မှန်ကန်သောစကားကို ဆိုတတ်သူ၊ ဗခုသုတရှိသူ၊ ဝေဖန်ဆန်းစစ်တတ်သူ၊ မိမိသူတစ်ပါးအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူ၊ သာယာသောအသံရှိသူနှင့် အဆင်းလှပသူ ဖြစ်ရပါလို၏။

๗๘.

၇၈။

ทีฆชฺชีวิ นิโรโค สุจิกุลปสฺสุโต ธมฺมรตฺโต วิรตฺโต,นิจฺจาปลฺโย กตญฺญุ อติมุทุชุมโน สาธุภาวาทิวิญฺญู;

ธมฺมาชีโว ภเวยฺยํ พหุกุสลรโต อปฺปโกโธ อลุทฺโธ,เอวญฺจญฺญํ กเรยฺยํ ปณิธิ จริมเก โมกฺขนิพฺพานภาคี.

အသက်ရှည်သူ၊ အနာရောဂါကင်းသူ၊ စင်ကြယ်သော အမျိုး၌ မွေးဖွားသူ၊ တရား၌ မွေ့လျော်သူ၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ငြီးငွေ့သူ၊ အမြဲတစေ တည်ငြိမ်သူ၊ ကျေးဇူးသိတတ်သူ၊ အလွန်နူးညံ့ဖြောင့်မတ်သော စိတ်ရှိသူ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို သိသူ၊ တရားသဖြင့် အသက်မွေးသူ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မွေ့လျော်သူ၊ ဒေါသနည်းသူ၊ လောဘနည်းသူ ဖြစ်ရပါလို၏။ ဤသို့သော ဆုတောင်းချက်တို့နှင့်အတူ နောက်ဆုံးဘဝ၌ လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရရှိခံစားရသူ ဖြစ်ရပါလို၏။

๗๙.

၇၉။

(๑) มหากถํ พุทฺธโฆโส, ตนุเมว กรํอปิ;

จชํ เหยฺยา ทิยา เทยฺยํ, อกริตฺถ ยถา ตถา.

(၁) အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသထေရ်သည် ကြီးစွာသော ကျမ်းဂန်စကားကို အကျဉ်းချုံး၍လည်းကောင်း၊ စွန့်ပယ်သင့်သည်ကို စွန့်ပယ်၍ ယူသင့်သည်ကို ယူလျက်လည်းကောင်း အမှန်အတိုင်း ပြုတော်မူခဲ့လေပြီ။

๘๐.

၈၀။

(๒) มหาปณามโปราณํ, กิญฺจิ เอว ปุนปฺปุนํ;

กาโมกฺกมํ ทุธารญฺจ, จชํ เทยฺยา ทิยญฺญตฺถ.

(၂) ရှေးဟောင်းရှိခိုးခြင်းကြီးကို ထပ်ဖန်တလဲလဲ ပြုလုပ်၍၊ လိုလားအပ်သော်လည်း ဆောင်ထားရန်ခက်ခဲသော စကားရပ်တို့ကို စွန့်သင့်သည်ကို စွန့်ပယ်ကာ အခြားနေရာ၌ ထည့်သွင်းသင့်သည်ကို ထည့်သွင်းလျက်။

๘๑.

၈၁။

(๓) สุตชฺชย อนุภว-ฏฺฐปนตฺเถน ลญฺฉินา;

สุเตน ครุนาเนน, กโตยํ ปณาโม นโว.

(၃) သင်ယူကြားနာအပ်သော အောင်နိုင်ခြင်း၏ အာနုဘော်တော်ကို တည်တံ့စေရန် တံဆိပ်ခတ်နှိပ်ခြင်း အလို့ငှာ၊ ကြီးမြတ်သော ဤပညာဗဟုသုတဖြင့် ဤရှိခိုးခြင်းအသစ်ကို ပြုစုရေးသားအပ်ပါသည်။

๘๒.

၈၂။

(๔) เอกกฺขราย คาถาโย, ยาว ฉพฺพิสตกฺขรา;

ชาติย ปชฺชสตฺตตฺยา, สงฺขโต จตุราธิกา.

(၄) တစ်လုံးတည်းသောအက္ခရာမှသည် နှစ်ဆယ့်ခြောက်လုံးသော အက္ခရာအထိရှိသော ဂါထာများကို အမျိုးအစားအလိုက် တွက်ချက်သော် လေးခုလွန်သော ခုနစ်ဆယ် (၇၄) ဂါထာ ရှိပါသည်။

๘๓.

၈၃။

(๕) อฏฺฐาธิกา สเหวุยฺโย- ชนาทีหิ มิทํ นตํ;

ยถาวุตฺตตฺถกา กามา, เย นิจฺจํ ธารยนฺตุ เต.

(၅) ဥယျောဇနစသည်တို့နှင့်တကွ ရှစ်ခုလွန်သော ဤရှိခိုးပူဇော်ခြင်းကို ဆိုခဲ့ပြီးသော အကျိုးကျေးဇူးအလိုရှိသူတို့သည် အမြဲမပြတ် ရွတ်ဖတ်ဆောင်ထားကြပါစေကုန်သတည်း။

๘๔.

၈၄။

ราชาติราชาติมโนหโร โย,เทวาติเทวาติคุโณฆธารี;

พฺรหฺมาติพฺรหฺมาติภวนฺตคู ตํ,สงฺฆาติสงฺฆาติวิราว วนฺเท.

မင်းတို့ထက်မင်း ဖြစ်တော်မူ၍ အလွန်စိတ်နှလုံးကို ညွှတ်နူးစေတတ်သော၊ နတ်တို့ထက်မြတ်သော နတ်မင်းကြီးဖြစ်၍ အတိုင်းမရှိသော ဂုဏ်တော်အစုကို ဆောင်တော်မူသော၊ ဗြဟ္မာတို့ထက်မြတ်သော ဗြဟ္မာမင်းဖြစ်၍ ဘဝ၏အဆုံးသို့ ရောက်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေမြတ်နိုးစွာ ရှိခိုးပါ၏။

๘๕.

၈၅။

อนงฺคนงฺคํ นรเทวเทวํ,อนิญฺชนิญฺชํ ภยตาณตาณํ;

อนณฺฑนณฺฑญฺจ อนาถนาถํ,ขยนฺตยนฺตํ ปณมามิ มามิ.

ကိလေသာညစ်ကြေး ကင်းစင်တော်မူသော၊ လူနတ်တို့၏ အထွတ်အထိပ် ဘုရားဖြစ်တော်မူသော၊ တုန်လှုပ်မှုကင်းသော၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ဘေးမှ ကယ်တင်စောင့်ရှောက်တော်မူသော၊ အမိုက်မှောင်ကင်းစင်သော၊ ကိုးကွယ်ရာမဲ့တို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော်မူသော၊ သံသရာစက်ရဟတ်ကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๘๖.

၈၆။

ตมฺพสินิทฺธตุงฺคนขโก นุํวฏฺฏสุจิตุรงฺคุลิ จ มุนิโส,สีหุสโภภหํสสมโค นิคูฬสม โคปฺผกายตมุโข;

โกมลทกฺขาณาวฏตนุรุโห สุจิมลุชฺชลาภสริโร,ปญฺจปสาทยุตฺตนยโน สุคนฺธมุขตุงฺคนาสิกยุโต.

နီမြန်းချောမွေ့မြင့်သော လက်သည်းခြေသည်းရှိခြင်း၊ လုံးဝန်း၍ သွယ်လျသော လက်ချောင်းတော်များရှိခြင်း၊ ခြင်္သေ့၊ နွားလားဥသဘ၊ ဟင်္သာမင်းတို့ကဲ့သို့ တင့်တယ်စွာ သွားလာတော်မူခြင်း၊ ဖုံးကွယ်သော ခြေကျင်းဝတ်ရှိခြင်း၊ ရှည်လျားတင့်တယ်သော မျက်နှာတော်ရှိခြင်း၊ နူးညံ့၍ လက်ယာရစ်လည်သော မွေးညှင်းတော်ရှိခြင်း၊ ဖြူစင်တောက်ပသော ကိုယ်တော်ရှိခြင်း၊ ငါးပါးသော ကြည်လင်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော မျက်လုံးတော်ရှိခြင်း၊ မွှေးကြိုင်သော နှုတ်တော်နှင့် စွင့်သော နှာခေါင်းတော်ရှိခြင်း စသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

๘๗.

၈၇။

โกฏิสหสฺสนาคพลิโก [Pg.51] สุรตฺตมธโร สุวฏฺฏทสโน,อายตสณุโลมภมูโก มุทุตฺตนุกรตฺต ชิวฺหสหิโต;

ฉตฺตสมานโสภณสิโร สุเกสวร เกตุมาลวิจิโต,อิจฺจนุพฺยญฺชเนภิ สหิตํ มุนินฺทปวรํ นมามิ สิรสา.

ဆင်ပြောင်ကုဋေတစ်သိန်း၏ အားတော်ကို ဆောင်တော်မူခြင်း၊ အလွန်နီမြန်းသော နှုတ်ခမ်းတော်ရှိခြင်း၊ လှပလုံးဝန်းသော သွားတော်ရှိခြင်း၊ ရှည်လျားနူးညံ့သော မျက်ခုံးတော်ရှိခြင်း၊ နူးညံ့ပါးလွှာ၍ နီမြန်းသော လျှာတော်ရှိခြင်း၊ ထီးနှင့်တူသော ကောင်းမွန်သော ဦးခေါင်းတော်ရှိခြင်း၊ ကောင်းသော ဆံတော်နှင့် ကေတုမာလာရောင်ခြည်တော်ရှိခြင်း စသည့် လက္ခဏာတော်ငယ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဦးခေါင်းတော်ဖြင့် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

๘๘.

၈၈။

สกลมเลหิ โส มุนิ สุทูรตาย จ มลารินึ หตตยา,ติภวรเถ สมานิตมนารกานิ จ นมาลโย นรวโร;

มลกรเณ รหารห มนนฺตเญยฺย มภิชานนา มุนิ ตถา,จรณยุโต ติวิชฺชิ จ สุวาจตา สุคมนา ชเนสุ สุคโต.

ကိလေသာညစ်ကြေး အလုံးစုံတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူသဖြင့် ကိလေသာရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်တော်မူပြီးသော၊ ဘုံသုံးပါး၌ ပူဇော်ထိုက်သော၊ လူတို့ထက် မြတ်လှစွာသော၊ ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ပင် မကောင်းမှုကို မပြုတော်မူဘဲ အနန္တဉေယျဓမ္မတို့ကို သိမြင်တော်မူသော၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး စရဏတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုတော်မူ၍ ကောင်းသောလားရာရှိတော်မူသော သုဂတမြတ်စွာဘုရား။

๘๙.

၈၉။

โลกวิทู โส นิตโลกตยตา สากลโต อสมนรทมา โส,สารถิ ชิโน อนุสาสนกโร สตฺถวโห ทุปถตรณสตฺตา;

พุชฺฌติ สามํ จตุสจฺจมขิลํ โพธยิ ชนฺตุคณมิติ จ พุทฺโธ,ภากรอาภาผุฏปงฺกชสโม มคฺคิยญาณผุวิกสิโต จ.

လောကသုံးပါးကို အလုံးစုံသိတော်မူသော လောကဝိဒူ ဖြစ်တော်မူခြင်း၊ ဆုံးမထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို အတုမရှိ ဆုံးမတတ်သော သာရထိဖြစ်တော်မူခြင်း၊ သတ္တဝါတို့ကို သံသရာဘေးမှ ကယ်တင်တော်မူသော လမ်းညွှန်ဆရာကြီး ဖြစ်တော်မူခြင်း၊ သစ္စာလေးပါးကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်၍ သတ္တဝါအပေါင်းအားလည်း သိစေတော်မူသောကြောင့် ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူခြင်း၊ နေရောင်ခြည်ကြောင့် ပွင့်သောကြာပန်းကဲ့သို့ မဂ်ဉာဏ်တော်ဖြင့် ပွင့်ထွန်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

๙๐.

၉၀။

ภคฺคกิเลโส โส ภควา ติภว วมิต คมน สุชน ภชนโต,โส ภชิ สทฺธมฺเม ปวิภตฺต สรส ฉภคยุต ครุกรณิยโต;

สตฺตนิกาเย เกนปิตุลฺยคุณมปมิต สิริฆํนชุติสุสุภํ,เทวนรานํ เอกปติฏฺฐ มวิตถุติยส มสกิ มภํนเม.

ကိလေသာတို့ကို ဖျက်ဆီးတော်မူပြီးသော၊ ဘုံသုံးပါး၌ ငြီးငွေ့ကာ ကောင်းစွာထွက်မြောက်တော်မူပြီးသော၊ သူတော်ကောင်းတို့၏ မှီဝဲရာဖြစ်သော၊ ခြောက်ပါးသော ဘုန်းတော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသဖြင့် ရိုသေလေးမြတ်အပ်သော၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့တွင် အတုမရှိ အတိုင်းမရှိသော ဘုန်းကျက်သရေနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ နတ်လူတို့၏ တစ်ခုတည်းသော ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

๙๑.

၉၁။

พุทฺธุปฺปาโท กิมฺมงฺคํ โภ อติทุลภตรมิธ ภเว สุโฆส มปาปโร,ตสฺมา ปตฺเถนฺตา สพฺพญฺญุํ วิวิธหิตสุข มนธิกํ นมนฺตุ จ สาธโว;

ปุญฺเญนาเนเนเต ทิฏฺเฐ ภยอฆํปีฬนฏฺฐ วิรหิตา ปรตฺถ จุโภ สุเภ,ภุตฺวานนฺเต เว เหสฺสนฺเต อวิกลสุขสิริมติกา อนุตฺตร ภาคิโน.

လောက၌ ဘုရားပွင့်တော်မူခြင်းဟူသော တရားသံကို ကြားရခြင်းသည် အလွန်တရာ ရခဲလှ၏။ ထို့ကြောင့် အတုမရှိသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို တောင့်တကြကုန်သော သူတော်ကောင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပူဇော်ကြပါကုန်လော့။ ဤကောင်းမှုကြောင့် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ဘေးရန် ဆင်းရဲပင်ပန်းမှုတို့မှ ကင်းဝေးကြပြီးလျှင်၊ နောင်တမလွန်ဘဝတို့၌လည်း အဆုံးမရှိသော စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့ကို ခံစားရ၍ နောက်ဆုံး၌ မယုတ်လျော့သော ချမ်းသာအစစ်ဖြစ်သော အတုမဲ့နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိကြပါစေကုန်သတည်း။

๙๒.

၉၂။

โส จกฺโกเปตปาโท มุทุภุชจรโณ สุปฺปติฏฺฐิตปาโท,เอณีชงฺโฆ จ พุทฺโธ กนกนิภตโจ อายตปณฺหิ นาโถ;

โกโสนทฺธงฺคชาโต อติสุธุมฉวี ชาลิกปฺปานเหฏฺฐา,อุสฺสงฺขปาทยุตฺโต อภินิลนยโน อายตงฺคุลิโยโค.

ထို ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စက်လက္ခဏာရှိသော ခြေဖဝါး ရှိတော်မူ၏၊ နူးညံ့သော လက်နှင့် ခြေ ရှိတော်မူ၏၊ ကောင်းစွာတည်သော ခြေဖဝါး ရှိတော်မူ၏၊ ဧဏီသားကဲ့သို့ ပြေပြစ်သော ခြေသလုံး ရှိတော်မူ၏၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အရေပြား ရှိတော်မူ၏၊ ရှည်သော ဖနောင့် ရှိတော်မူ၏၊ အအိမ်ဖြင့် ဖုံးအပ်သော အင်္ဂါဇာတ် ရှိတော်မူ၏၊ အလွန်နူးညံ့သော အရေပြား ရှိတော်မူ၏၊ လက်ဖဝါးခြေဖဝါးတို့အောက်၌ ကွန်ရက်သဏ္ဌာန် ရှိတော်မူ၏၊ မြင့်သော ခြေမျက်စိ ရှိတော်မူ၏၊ အလွန်ညိုသော မျက်လုံး ရှိတော်မူ၏၊ ရှည်သွယ်သော လက်ချောင်း ခြေချောင်း ရှိတော်မူ၏။

๙๓.

၉၃။

ฐิโต [Pg.52] โข โน นมนฺโต กิรุภยปุถุนาชาณุโย อามสนฺโต,โลมกูเปเกกโลโม สมตลทสโน อญฺชนุทฺธคฺคโลโม;

พฺรหฺมทฺเทหุชฺชุคตฺโต อวิรฬมุขโต สตฺตกงฺคุสฺสโท โส,นิคฺโรธปฺปาริพิมฺโพ มิคปติหนุโก สีหปุพฺพฑฺฒกาโย.

မကိုင်းမညွတ်ဘဲ မတ်တတ်ရပ်လျက်ပင် လက်ဝါးနှစ်ဖက်ဖြင့် ဒူးဆစ်နှစ်ဖက်တို့ကို သုံးသပ်နိုင်တော်မူ၏၊ မွေးညင်းပေါက်တစ်ခု၌ မွေးညင်းတစ်ပင်စီသာ ပေါက်တော်မူ၏၊ ညီညွတ်သော သွားရှိတော်မူ၏၊ ညိုမှောင်၍ အထက်သို့ အဖျားကော့တက်သော မွေးညင်း ရှိတော်မူ၏၊ ဗြဟ္မာ၏ ကိုယ်ကဲ့သို့ တည့်မတ်သော ကိုယ် ရှိတော်မူ၏၊ စေ့စပ်သော ခံတွင်း (သွား) ရှိတော်မူ၏၊ ခုနစ်နေရာ၌ အသားပြည့်ဖြိုးတော်မူ၏၊ ပညောင်ပင်ကဲ့သို့ အချိုးအစားညီညာ ဝန်းဝိုင်းသော ကိုယ် ရှိတော်မူ၏၊ ခြင်္သေ့မင်း၏ မေးကဲ့သို့သော မေး ရှိတော်မူ၏၊ ခြင်္သေ့၏ ရှေ့ပိုင်းကိုယ်ကဲ့သို့ သပ္ပာယ်သော ကိုယ်ရှိတော်မူ၏။

๙๔.

၉၄။

ปุณฺณตฺตาลีสทนฺโต สุปหุตรสโน โสภโณทาตทาโฐ,สณฺโหทาตุณฺณโลโม สมวฏลคโล อนฺตรํสปิโณ โส;

พฺรหฺมคฺโฆโส มุนินฺโท ปุนปิ คุปขุโม อุณฺหิสสมฺผุลฺลสีโส,พาตฺตึสงฺโคปโสภํ มุทุรสหณี โลกเชฏฺฐํ นเม ตํ.

ပြည့်စုံသော လေးဆယ်သော သွားတော် ရှိတော်မူ၏၊ အလွန်ကျယ်ပြန့်သော လျှာတော် ရှိတော်မူ၏၊ တင့်တယ်ဖြူစင်သော စွယ်တော် ရှိတော်မူ၏၊ နူးညံ့ဖြူစင်သော ဥဏ္ဏလုံမွေးရှင် ရှိတော်မူ၏၊ ညီညွတ်စွာ လုံးဝန်းသော လည်ပင်း ရှိတော်မူ၏၊ ပခုံးနှစ်ဖက်ကြား၌ အသားပြည့်ဖြိုးတော်မူ၏၊ ဗြဟ္မာ၏ အသံကဲ့သို့ သာယာသော အသံရှိတော်မူသော မုနိတို့၏ အထွတ်အထိပ် ဖြစ်တော်မူ၏၊ နွားလားဥသဘ၏ မျက်တောင်ကဲ့သို့ လှပသော မျက်တောင် ရှိတော်မူ၏၊ သင်းကျစ်ကဲ့သို့ တင့်တယ်သော ဦးခေါင်း ရှိတော်မူ၏။ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော လက္ခဏာတော်တို့ဖြင့် တင့်တယ်တော်မူသော၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ သည်းခံခြင်း ရှိတော်မူသော၊ ลောက၌ အကြီးမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

มหาปณาม นิฏฺฐิตา.

မဟာပဏာမ ပြီး၏။

ติคุมฺพเจติย โถมนา

တိဂုမ္ဗစေတီတော် ချီးမွမ်းခြင်း

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ထိုဘုန်းတော်သခင်၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပူဇော်ဖူးမြော်မာန်လျော့ ကန်တော့ပါ၏။

๑.

၁။

โย [Pg.118] ทีปงฺกรมูลมฺหิ, ปทํ หตฺตคตํ จชิ;

สมฺมาสมฺโพธิ มากงฺขํ, วนฺเท ตสฺส สิโรรุหํ.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်ရင်း၌ လက်ဝယ်ရောက်ပြီးသော နိဗ္ဗာန်တရားကို စွန့်လွှတ်တော်မူ၍ သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်တော်ကို လိုလားတောင့်တတော်မူခဲ့၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๒.

၂။

ปูเรตฺวา โพธิสมฺภาร-มเหสํ โย อนุตฺตรํ;

อลตฺถ พุทฺธตฺตํ ตสฺส, เกสธาตุวรํ นเม.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် မြတ်လှစွာသော အတုမဲ့ ပါရမီအစုစုကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၍ ဘုရားအဖြစ်ကို ရတော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်လှစွာသော ဆံတော်ဓာတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๓.

၃။

ลทฺธา พุทฺธตฺตํ ฉฐาน-มติกฺกมฺม ปเวทยิ;

วิมุตฺตึ ราชายตเน, ตสฺส เกสวรํ นเม.

ဘုရားအဖြစ်ကို ရတော်မူပြီးနောက် ခြောက်နေရာတို့ကို လွန်မြောက်၍ ရာဇာယတန (လင်းလွန်းပင်) ၌ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားလျက် တရားသိမြင်မှုကို ထင်ရှားစေတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သော ဆံတော်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(รการ ภการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရ ဘကာရ ဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๔.

၄။

ตตฺถ สกฺกทตฺติยมฺปิ, นาคลตํ หรีตกํ;

อโนตตฺโตทกํ ภุญฺชิ, วนฺเท ตสฺส สิโรรุหํ.

ထိုနေရာ၌ သိကြားမင်း လှူဒါန်းအပ်သော နဂါးပတ်ဒန်ပူကိုလည်းကောင်း၊ ဖန်ခါးသီးကိုလည်းကောင်း၊ အနောတတ်အိုင်ရေကိုလည်းကောင်း သုံးဆောင်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(รการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๕.

၅။

ตทา [Pg.119] มุคฺคเสลปตฺตํ, มหาราชูหิ ทินฺนกํ;

ตถาคโต ปฏิคฺคณฺหิ, วนฺทามิ ตสฺส สีสชํ.

ထိုစဉ်အခါ၌ နတ်မင်းကြီးလေးပါးတို့ လှူဒါန်းအပ်သော ပဲနောက်စိမ်းအဆင်းရှိသော ကျောက်သပိတ်တော်ကို သထာဂတမြတ်စွာဘုရားသည် ခံယူတော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဦးခေါင်းမှပေါက်သော ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(รการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๖.

၆။

ตทา ทฺวินฺนํ ทฺเวภาติก-ชเนหิ มธุปิณฺฑิกํ;

ปริภุญฺเชสิ มนฺถมฺปิ, ตสฺส สีสสิรึ นเม.

ထိုစဉ်အခါ၌ ညီနောင်နှစ်ဦးတို့ လှူဒါန်းအပ်သော ပျားဆုပ်နှင့် မုန့်ဆန်းတို့ကို သုံးဆောင်တော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဦးခေါင်းတော်အကျိတ် ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(ตการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(တကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๗.

၇။

โย ตปุสฺสภลฺลิกานํ, ตทา ทฺวิสรณํ อทา;

โลกมฺหิ สพฺพปฐมํ, ตสฺส สีริวหํ นเม.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုစဉ်အခါက တပုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား လောက၌ အဦးဆုံးသော ဒွေဝါစိကသရဏဂုံကို ပေးသနားတော်မူ၏၊ ကျက်သရေကို ဆောင်တတ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(รการ นการ วิปุลาปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရ နကာရ ဝိပုလာပထျာဝတ္တဂါထာ)

๘.

၈။

ตทา [Pg.120] ตตฺถุปฏฺฐกานํ, เตสํ เกเส อทา อฐ;

โลกหิต มเปกฺขนฺโต, นาโถ โย ตสฺส เต นเม.

ထိုစဉ်အခါ၌ လောက၏အကျိုးကို မျှော်ကိုးတော်မူသော အကြင်ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုပူဇော်ဆည်းကပ်ကြကုန်သော ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ဆံတော် ရှစ်ဆူကို ပေးသနားတော်မူ၏၊ ထိုဆံတော်ဓာတ်တို့ကို ရှိခိုးပါ၏။

(รการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๙.

၉။

เตปิ ตํ อาหาริตฺวาน, โปกฺขรพฺพติยํ กรุํ;

สชีวเกส เจติยํ, นเมตํ สพฺพปุพฺพกํ.

ထိုကုန်သည်ညီနောင်တို့သည်လည်း ထိုဆံတော်မြတ်တို့ကို ဆောင်ယူခဲ့ကြပြီးလျှင် ပေါက္ခရဝတီပြည်၌ သက်ရှိထင်ရှားရှိသော ဆံတော်မြတ်စေတီတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ကြကုန်၏၊ သာသနာတော်၌ အဦးဆုံးဖြစ်သော ထိုစေတီတော်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(มการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(မကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๑๐.

၁၀။

อุโปสถุโปสถมฺหิ, มุญฺจนฺตํ นีลรสฺมิโย;

ภควาว โลกอตฺถํ, กโรนฺตํ ตํ สทา นเม.

ဥပုသ်နေ့တိုင်း ဥပုသ်နေ့တိုင်း၌ ညိုသော ရောင်ခြည်တော်တို့ကို လွှတ်တော်မူထိုက်သော၊ မြတ်စွာဘုရားကဲ့သို့ပင် လောက၏အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူသော ထိုစေတီတော်ကို အစဉ်မပြတ် ရှိခိုးပါ၏။

(รการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๑๑.

၁၁။

จูฬามณิทุสฺสเจตฺยํ[Pg.121], กาลมฺหิ โพธิสตฺตเก;

พุทฺธกาเล อิทํ สพฺพ-ปฐมํ ตํ นมามหํ.

ဘုရားအလောင်းတော် ဖြစ်တော်မူစဉ်အခါက စူฬาမဏိစေတီတော်နှင့် ဒုဿစေတီတော်တို့ ရှိခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးသော ကာလ၌မူကား ဤစေတီတော်သည် အဦးဆုံး ဖြစ်၏၊ ထိုစေတီတော်ကို ဘုရားတပည့်တော် ရှိခိုးပါ၏။

(รการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(ရကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

๑๒.

၁၂။

นมามหํ วนฺทามหํ, ปูเชมหํ สิโรรุหํ;

ปุญฺญมิทํ ภวตุ เม, ปจฺจโย อาสวกฺขเย.

ဘုရားတပည့်တော်သည် ဆံတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပါ၏၊ ပူဇော်ပါ၏၊ ဤကောင်းမှုသည် အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အထောက်အပံ့ ဖြစ်ပါစေသတည်း။

(ตการ นการวิปุลา ปถฺยาวตฺตคาถา).

(တကာရ နကာရဝိပုလာ ပထျာဝတ္တဂါထာ)

ติคุมฺพเจติยโถมนา นิฏฺฐิตา.

တိဂုမ္ဗစေတီ ချီးမွမ်းခြင်း ပြီး၏။

วาสมาลินีกฺย

ဝါသမာလိနီကျမ်း

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ထိုဘုန်းတော်သခင်၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပူဇော်ဖူးမြော်မာန်လျော့ ကန်တော့ပါ၏။

๑.

၁။

วุฑฺโฒปิ [Pg.179] ชินานํ, พุทฺโธสิ วิชานํ;

ปุพฺโพทิติ มาหํ, กุพฺโพมิ วิมานํ.

အောင်တော်မူသော ဘုရားရှင်တို့တွင် ကြီးမြတ်တော်မူထိုက်သော၊ သိအပ်သောတရားကို သိတော်မူသော ဘုရားရှင်ဖြစ်တော်မူ၏၊ ဘုရားတပည့်တော်သည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်တော်မူသော ထိုဘုရားရှင်အား တင့်တယ်သော ဗိမာန်ကို ပြုလုပ်ပူဇော်ပါ၏။

(ตนุมชฺฌาคาถา)

(တနုမဇ္ဈာဂါထာ)

๒.

၂။

มหาสมตกูลํ, นราปวรปูชํ;

ชหา อภยปูรํ, นมา กนกรูปํ.

မဟာသမ္မတမင်းမျိုး ဖြစ်တော်မူသော၊ လူတို့အလယ်၌ မြတ်သော ပူဇော်ခြင်းကို ခံတော်မူထိုက်သော၊ ဘေးမရှိရာ နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ပို့ဆောင်တော်မူတတ်သော၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော ကိုယ်တော်ရှိတော်မူသော ဘုရားရှင်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(กุมารลลิตาคาถา)

(ကုမာရလလိတာဂါထာ)

๓.

၃။

นราสภสุพุทฺธํ[Pg.180], ปชามตนุรุตฺตํ;

ทยากรมุทุตฺตํ, นมาม ห อุสุกฺกํ.

လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော၊ ကောင်းစွာသိတော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့အား မသေရာနိဗ္ဗန်စကားကို မိန့်တော်မူတတ်သော၊ ကရုဏာရှင် နူးညံ့သိမ်မွေ့တော်မူသော ဘုရားရှင်ကို ဘုရားတပည့်တော်တို့သည် လုံ့လဝီရိယရှိစွာ ရှိခိုးကြပါကုန်၏။

(กุมารลลิตาคาถา)

(ကုမာရလလိတာဂါထာ)

๔.

၄။

หิตํ วหสุสีโล, ปโมทติ สุขตฺเต;

นเม ตมปพุทฺธํ, ชินํ คตสุขนฺตํ.

စီးပွားချမ်းသာကို ဆောင်တတ်သော၊ သီလရှိတော်မူသော၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာခြင်း၌ မွေ့လျော်တော်မူသော၊ ကိလေသာနိုးကြားတော်မူသော၊ ချမ်းသာခြင်း၏ အဆုံးစွန်သို့ ရောက်တော်မူသော ထိုအောင်တော်မူသော ဘုရားရှင်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(กุมารลลิตาคาถา)

(ကုမာရလလိတာဂါထာ)

๕.

၅။

พนฺธุ จ สนฺตกิเลโส, โย ปิตวณฺณปภาโส;

โคตมโคตฺตสุญฺญโต, ตสฺส นโม นรสีโห.

ဆွေမျိုးလည်းဖြစ်တော်မူသော၊ ကိလေသာငြိမ်းအေးတော်မူပြီးသော၊ ရွှေဝါရောင်အဆင်းတောက်ပသော ရောင်ခြည်တော်ရှိတော်မူသော၊ ဂေါတမအနွယ်၌ အထူးသဖြင့် ကောင်းမြတ်တော်မူသော၊ လူတို့တွင် ခြင်္သေ့မင်းနှင့်တူတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးခြင်း ဖြစ်ပါစေသတည်း။

(จิตฺรปทาคาถา)

(စိတြပဒါဂါထာ)

๖.

၆။

พุทฺธํ [Pg.181] สุทฺธํ โลเกสีตํ, อุกฺกํ ยุตฺตํ โยเค หํ;

วนฺตาตีตํ โอเฆ สีทํ, วนฺทาปีหํ โสเกหีหํ.

လောက၌ အေးမြစေတတ်သော၊ စင်ကြယ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း၊ ယှဉ်အပ်သော လုံ့လရှိတော်မူသော မြတ်သောသူကို၎င်း၊ သံသရာဩဃ၌ နစ်မွန်းနေသူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူ၍ လွန်မြောက်တော်မူပြီးသော၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းကင်းသော အကျွန်ုပ်သည် ရှိခိုးပါ၏။

(วิชฺชุมฺมาลาคาถา)

(ဝိဇ္ဇုမ္မာလာဂါထာ)

๗.

၇။

โภควตี โยปขมี, สีตทยา โลกสขา;

ธาตุตเย กิตฺติ ส เว, ทาตุ ชเย-ตสฺส จ เม;

စည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံ၍ သည်းခံခြင်းရှိတော်မူသော၊ အေးမြသော ကရုဏာရှိ၍ လောက၏ အဆွေဖြစ်တော်မူသော၊ ဘုံသုံးပါး၌ အမှန်တကယ် ကျော်စောတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အား အောင်မြင်ခြင်းကို ပေးသနားတော်မူပါစေသတည်း။

(มาณวกคาถา)

(မာဏဝကဂါထာ)

๘.

၈။

มานิโต ลุโข รุโตถ, สนฺนิโภ สุโภ สุโข จ;

ชานิโต ธโร นโม จ, ตสฺส โย ถุโต คุโณว.

ပူဇော်အပ်သော၊ ကြမ်းတမ်းမှုကင်းလျက် သာယာသော နှုတ်ထွက်ရှိတော်မူသော၊ တင့်တယ်စင်ကြယ်၍ ချမ်းသာခြင်းကို ဆောင်တော်မူသော၊ သိအပ်သောတရားကို ဆောင်တော်မူသော၊ ဂုဏ်တော်တို့ကို ချီးမွမ်းအပ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးခြင်း ဖြစ်ပါစေသတည်း။

(สมานิกาคาถา)

(သမာနိကာဂါထာ)

๙.

၉။

ชยํ [Pg.182] ธชํ ปชาปุเค, ฐิตํ ลิลํ มหาสุเข;

สุภํ ผุฏํ ปภํ นเม, หิตํ สุขํ ททาตุ เม.

လူအပေါင်းတို့တွင် အောင်လံတံခွန်ကဲ့သို့ တင့်တယ်စွာ တည်တော်မူသော၊ မြတ်သော ချမ်းသာ၌ တည်တော်မူသော၊ ပျံ့နှံ့သော ရောင်ခြည်တော်ရှိသော တင့်တယ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏၊ အကျွန်ုပ်အား စီးပွားချမ်းသာကို ပေးတော်မူပါစေသတည်း။

(ปมาณิกาคาถา)

(ပမာဏိကာဂါထာ)

๑๐.

၁၀။

ปุณฺณปุญฺญชนิตสุภํ, ชาติญาติถุติยคุณํ;

เภทเวรวิมลชินํ, ญาณปาทจรณ-มหํ.

ပြည့်စုံသော ကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကောင်းခြင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ အမျိုးအဆွေတို့၏ ချီးမွမ်းအပ်သော ဂုဏ်ရှိတော်မူသော၊ ရန်နှင့် ကွဲပြားခြင်းကို ကင်းစင်စေတတ်သော အောင်တော်မူသော၊ ဉာဏ်တော်တည်းဟူသော ခြေတော်အစုံရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(หลมุขีคาถา)

(ဟာလမုခီဂါထာ)

๑๑.

၁၁။

สติ มติ สุจิ โย-ภาโส, ถุติ มุนิ สุขิโต กาโย;

มนุชปุมสุโต นาโถ, ชยวร มุ-สโภ ทาโต.

သတိပညာရှိတော်မူသော၊ စင်ကြယ်သော ရောင်ခြည်တော်ရှိတော်မူသော၊ ချီးမွမ်းအပ်သော မုနိဖြစ်တော်မူသော၊ ချမ်းသာသော ကိုယ်တော်ရှိတော်မူသော၊ လူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးသော ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော၊ အောင်ခြင်းမြတ်ကို ပေးတော်မူတတ်သော ဥသဘမင်းကဲ့သို့သော မြတ်စွာဘုရား။

(ภุชคสุสุคาถา)

(ဘုဇင်္ဂသုသုဂါထာ)

๑๒.

၁၂။

โย [Pg.183] พุทฺโธ ปวโร ลิโล ปุเค,โลกุตฺโต อภโย ฐิโต สุเข;

อุตฺติณฺณํ นิสภํ หิตํ วเห,โมนินฺทํ วิมลํ ชินํ นเม.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် လူအပေါင်းတို့တွင် မြင့်မြတ်၍ တင့်တယ်တော်မူသော၊ လောကထက် လွန်မြောက်၍ ဘေးကင်းသော ချမ်းသာ၌ တည်တော်မူသော၊ သံသရာမှ ကူးမြောက်တော်မူပြီးသော၊ စီးပွားချမ်းသာကို ဆောင်တော်မူတတ်သော၊ မုနိတို့၏ အထွတ်အထိပ် ကိလေသာညစ်ကြေးကင်းစင်သော အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(สุทฺธวิราชิตคาถา)

(သုဒ္ဓဝိရာဇိတဂါထာ)

๑๓.

၁၃။

เทวินฺทํ วรคณเถรินฺทํ,นิฏฺฐานํ ภวชนนิพฺพานํ;

นิทฺโทสํ รณรชนิปฺโผฏํ,วนฺเท-หํ สุภมุขโสณฺเณมํ.

နတ်တို့၏အရှင်၊ မြတ်သော မထေရ်အပေါင်းတို့၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသော၊ ဘဝသံသရာကို ကုန်ဆုံးစေတတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူပြီးသော၊ အပြစ်ကင်းတော်မူသော၊ ကိလေသာမြူကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော၊ တင့်တယ်သော ရွှေအဆင်းကဲ့သို့သော မျက်နှာတော်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(ปณวคาถา)

(ပဏဝဂါထာ)

๑๔.

၁၄။

โคตมโคตฺเต [Pg.184] เกตุว ญาตํ,โลกชเขตฺเต เมรุว ชาตํ;

ถนฺทิลเชฏฺเฐ เภทิตมารํ,ปณฺฑิตมชฺเฌ เมธิว ภาณํ;

มนฺติย วนฺเท เสวิตนาถํ.

ဂေါတမနွယ်၌ တံခွန်ကဲ့သို့ ထင်ရှားတော်မူသော၊ လောကတည်းဟူသော လယ်ပြင်၌ မြင်းမိုရ်တောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူသော၊ မြေညှိရာ အရပ်မြတ်၌ မာရ်မင်းကို အောင်တော်မူသော၊ ပညာရှိတို့အလယ်၌ ပညာရှိကြီးကဲ့သို့ ဟောကြားတော်မူတတ်သော၊ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးအပ်သော၊ ဆည်းကပ်အပ်သော ကိုးကွယ်ရာမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(รุมฺมวตีคาถา)

(ရုမ္မဝတီဂါထာ)

๑๕.

၁၅။

พุทฺโธ สุกฺโก อมิตคุณีโส,ยุตฺโต มุตฺโต สสิว ติมีโต;

เข โย เตโช ตปสิว อกฺโก,เผโล เถโต ตว นมกาโร.

ဖြူစင်သောတရားရှိ၍ အတိုင်းမသိသော ဂုဏ်တို့၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသော၊ အစိုးရခြင်းနှင့် ယှဉ်တော်မူသော၊ လွတ်မြောက်တော်မူသော၊ လမင်းကဲ့သို့ ပူပန်ခြင်းကင်းတော်မူသော၊ ကောင်းကင်၌ နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော တန်ခိုးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ အရှင်ဘုရားအား ရှိခိုးခြင်းသည် စစ်မှန်သော ရလဒ်ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါစေသတည်း။

(มตฺตาคาถา)

(မတ္တာဂါထာ)

๑๖.

၁၆။

โย [Pg.185] ชิตมาเร เว อชิ สพฺพํ,โถ มิตสาเร เห-ธิตปตฺตํ;

สํสิตปุณฺโณ โส นมิ ตสฺส,ปณฺฑิตผุลฺโล โส มติกสฺส.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် မာရ်ငါးပါးကို အောင်တော်မူ၍ အလုံးစုံကို တားမြစ်တော်မူ၏၊ တိုင်းတာအပ်သော သာရရှိသော တရားဖြင့် တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်တော်မူ၏၊ ချီးမွမ်းအပ်သော ကောင်းမှုနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းအပ်သော ဉာဏ်တော်ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။

(จมฺปกมาลาคาถา)

(စမ္ပကမာလာဂါထာ)

๑๗.

၁၇။

กนกรูป [Pg.186] มูปเมยฺยกํ,ปวรสูร ปูชเสวตํ;

กมลภูม ธูรเทสกํ,นรมรูป รู นเม ต-หํ.

ရွှေအဆင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်အပ်သော ကိုယ်တော်ရှိတော်မူသော၊ မြတ်သောရဲရင့်သူတို့ အမြတ်တနိုး ပူဇော်အပ်သော၊ ကြာနှင့်တူသော မြေ၌ တရားမြူကို ဟောကြားတော်မူတတ်သော၊ နတ်လူတို့၏ အထွတ်အထိပ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(มโนรมาคาถา)

(မနောရမာဂါထာ)

๑๘.

၁၈။

เทเว คเต ทฺเววารา คมาสิ,เสเล จเล เย ญาตา ปจายิ;

อุทฺธํ ตเล เตวาสํ อกาสิ,พุทฺธํ มเต เอสาหํ นมามิ.

နတ်ပြည်သို့ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ကြွတော်မူပြီးသော၊ တုန်လှုပ်သော တောင်ထက်၌ ဆွေမျိုးတို့ကို ကယ်တင်တော်မူသော၊ အထက်ဘုံ၌ သုံးဝါပတ်လုံး နေတော်မူသော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ်၏ နှလုံးသားဖြင့် ရှိခိုးပါ၏။

(อุพฺภาสกนฺตคาถา)

(ဥဗ္ဘာသကန္တဂါထာ)

๑๙.

၁၉။

อุกฺเก สุนุตํ ปุถุกญฺจ เถรํ,วุตฺเต สุขุมํ อุชุกํ ตเถตํ;

ทิพฺเพ ปฏิมํ กิริยํ วเทตํ,อิทฺเธ มหิตํ กถิตํ นเมหํ.

မြတ်သော အရပ်၌ ကောင်းစွာကြားအပ်သော သီတင်းငယ်၊ မထေရ်ကြီးတို့ကို၎င်း၊ ဟောကြားအပ်သော သိမ်မွေ့မှန်ကန် ဖြောင့်မတ်သော တရားတော်ကို၎င်း၊ နတ်ပြည်၌ အတုမရှိသော ကိစ္စကို ပြုတော်မူတတ်သော၊ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ပူဇော်အပ်သော၊ ဟောကြားအပ်သော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(อุปฏฺฐิตคาถา)

(ဥပဋ္ဌိတာဂါထာ)

๒๐. ทิพฺพสฺส [Pg.187] ปูเร ปวเรหิ คุตฺโต,

၂၀. နတ်တို့၏ ပြည်၌ မြတ်သောသူတို့သည် စောင့်ရှောက်အပ်သော၊

สิทฺธตฺถ ภูเต นคเรหิ วุฏฺโฐ;

สงฺกสฺส ปูเร ม-คเณหิ พุทฺโธ,อญฺญตฺถ ปูเช ปนเม นิ กุพฺโพ.

သိဒ္ဓတ္ထမည်သော မြို့တို့မှ ကြွတော်မူသော၊ သင်္ကဿပြည်၌ နတ်လူအပေါင်း ခြံရံလျက် သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူသော၊ အခြားသော အရပ်တို့၌ ပူဇော်ခြင်းကို ပြုထိုက်သော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(อินฺทวชิราคาถา)

(အိန္ဒဝဇိရာဂါထာ)

๒๑.

၂၁။

สุภํ ถุตํ โย รชตํ พลตฺถํ,ยุคํ หุตํ โส กนกํ กมตฺถํ;

จิตํ ฐิตํ โลหิตกํ มนาปํ,ลิลํ อิตํ โสรจิ ตํ นมาหํ.

တင့်တယ်လှပသော၊ ချီးမွမ်းအပ်သော၊ ငွေကဲ့သို့ စင်ကြယ်သော၊ ခွန်အားနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ရွှေနှင့်တူသော အဆင်းရှိသော၊ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော၊ စိတ်ကို တည်ကြည်စေတတ်သော၊ နှစ်သက်ဖွယ် ညိုရွှေသော အဆင်းရှိတော်မူသော၊ တင့်တယ်သော သွားခြင်းရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(อุเปนฺทวชิราคาถา)

(ဥပေန္ဒဝဇိရာဂါထာ)

๒๒.

၂၂။

ปินิตํ [Pg.188] วิณํ สขิลํ ยชิ ตํ,สุสุขํ ธุชํ พิลุวํ นิยุตํ;

ฐปิยํ สิมํ ถุนุตํ ปุถุลํ,นมิ หํ ขิณํ สุขุมํ มุทุกํ.

နှစ်သက်စေတတ်သော နှုတ်ထွက်စကားရှိတော်မူသော၊ ကောင်းသောချမ်းသာတည်းဟူသော အောင်လံရှိတော်မူသော၊ ကျယ်ဝန်းသော သီလ၏ အပိုင်းအခြားကို တည်ဆောက်တော်မူသော၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့၍ ကိလေသာကုန်စင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(สุมุขีคาถา)

(သုမုခီဂါထာ)

๒๓.

၂၃။

โสคติ [Pg.189] โพธยึ คาหิย ปตฺตํ,โอตริ โสนมิ ชานิต อตฺถํ;

ภูปติ ปูชยิ สากิย วํสํ,สูชธิ อูปธิ ภาสิต ธมฺมํ.

ကောင်းသောလားရာကို သိစေတော်မူသော၊ သပိတ်တော်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် ဆင်းသက်တော်မူသော၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိတော်မူသော၊ ရှင်ဘုရင်တို့ ပူဇော်အပ်သော သာကီဝင်မင်းတို့၏ အဆွေဖြစ်တော်မူသော၊ ကောင်းစွာဟောကြားအပ်သော တရားတော်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(โทธกคาถา)

(ဒေါဓကဂါထာ)

๒๔.

၂၄။

จตฺตาโร-เม ยาจิเต โส ปวุตฺเถ,ลทฺธา โภเค กามิเต โอฆมุตฺเต;

กตฺตา โตเส-ตํ นเม โจลยุตฺเต,ตตฺถา-โลเก ตํปเต โข ปทุกฺเก.

တောင်းပန်အပ်ကုန်သော ထိုလေးယောက်သောသူတို့သည် တောသို့ ထွက်သွားကြကုန်သော် အလိုရှိအပ်သော စည်းစိမ်တို့ကို ရရှိကြ၍ သံသရာဝဲဩဃမှ လွတ်မြောက်ကြလေကုန်ပြီ။ ဖန်ရည်စွန်းသောသင်္ကန်းနှင့် ပြည့်စုံသော၊ ရောင့်ရဲခြင်းကို ပြုတတ်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။ ထိုလောက၌ ဒုက္ခရောက်နေသူတို့ကို စောင့်ရှောက်တော်မူသော ထိုဘုရားရှင်ကို ရှိခိုးပါ၏။

(สาลินีคาถา)

(သာလိနီဂါထာ)

๒๕.

၂၅။

สตฺตา-โลโก [Pg.190] สริโต โย ธชุกฺกํ,ตตฺถา-โคโป รจิโย-โนช-มุทฺธํ;

ภทฺทา-โสโก-ปจิโต-โภ ปพุทฺธํ,สทฺธาโยโค ภชิ โส-โห-นมุจฺจํ.

သံသရာဝယ် ကျင်လည်ရသော သတ္တလောက၏ တံခွန်သဖွယ်ဖြစ်တော်မူသော၊ ထိုသတ္တလောက၌ စောင့်ရှောက်တတ်သော၊ ကောင်းမြတ်သော စိုးရိမ်ခြင်းကင်းလျက် တိုးပွားတော်မူသော၊ နိုးကြားတော်မူသော၊ သဒ္ဓါတရားနှင့် ယှဉ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဆည်းကပ်ပူဇော်ပါ၏။

(วาโตมฺปีคาถา)

(ဝါတုမ္ပီဂါထာ)

๒๖.

၂၆။

ญาตมรูนํ อุปริ ฐิตานํ,วาลปสูกํ หุวติ ชินานํ;

เทวสุยาโม ชินมิติ ญาโต,เตน สุขา-โภ วินมิ อิทา โส.

ထက်ကောင်းကင်၌ တည်ရှိကုန်သော ထင်ရှားကျော်စောသော နတ်တို့၏အထက်၌ တည်ရှိတော်မူသော၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရရှိတော်မူသော၊ နတ်တို့၏မင်းဖြစ်သော သုယာမနတ်မင်းသည်လည်း အောင်တော်မူသောဘုရားဟူ၍ သိအပ်သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ယခုအခါ၌ ချမ်းသာကိုဆောင်တတ်သော ထိုသူသည် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

(สิรีคาถา)

(သိရီဂါထာ)

๒๗.

၂၇။

ปุณฺณเกน [Pg.191] กุสุเมน เสวตํ,กุญฺชเรว ถุนุเตน เข คตํ;

สุนฺทเรน นมิ เตน เม ชยํ,ปุญฺญเตชกริ-เธส เว ททํ.

ပြည့်စုံဆန်းကြယ်သော ပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်အပ်သော၊ ကောင်းကင်သို့ ပျံသန်းသွားသော ဆင်ပြောင်မင်းကဲ့သို့ ဆန်းကြယ်သော တန်ခိုးရှိတော်မူသော၊ တင့်တယ်သပ္ပာယ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးခြင်းကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်မြင်ခြင်းကို ပေးတော်မူပါစေသတည်း။ ကောင်းမှုတန်ခိုးကို ပြုတော်မူသော ထိုဘုရားရှင်သည် ဧကန်မလွဲ ချမ်းသာကို ပေးတော်မူပါစေသတည်း။

(รโถทฺธตาคาถา)

(ရထုဒ္ဓတာဂါထာ)

๒๘.

၂၈။

มาตุ อายุ ขิณุ-เก อิห ปุพฺเพ,ตาสุ สาธุ วิสุเต-ทิสกุจฺเจ;

วาต ตาล ขจิเตนิ-ธ โสณฺเณ,‘‘ตาต ตาต’’ ยชิ เต-ติส วนฺเท.

ရှေးဦးစွာ ဤဘဝ၌ မိခင်၏အသက်သည် ကုန်ဆုံးခဲ့ရသော်လည်း ထိုအရပ်မျက်နှာ၌ ကောင်းစွာ ထင်ရှားကျော်စောတော်မူသော၊ ရွှေရောင်အဆင်းရှိသော၊ 'အဖ အဖ' ဟု ခေါ်ဆိုလျက် ပူဇော်အပ်သော၊ သုံးပါးသော လောကတို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(สฺวาคตคาถา)

(သွာဂတာဂါထာ)

๒๙.

၂၉။

อุปริ [Pg.192] กมลโยนิ โสภิตํ,ชุหติ ธวลโชติ-โทสิตํ;

สุกริ ย-มตโพธิ-โมจิตํ,สุนมิ จรณโลกิ-โธ-ริมํ.

ဗြဟ္မာမင်းတို့၏အထက်၌ ပိုမိုတင့်တယ်သပ္ပာယ်တော်မူသော၊ ဖြူစင်သောရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် ထွန်းပတော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့အား နိဗ္ဗာန်တရားကို ပေးသနား၍ လွတ်မြောက်စေတော်မူသော၊ လောကတွင် ခြေတော်အစုံဖြင့် အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ကောင်းစွာ ရိုသေစွာ ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(ภทฺทิกาคาถา)

(ဘဒ္ဒိကာဂါထာ)

๓๐.

၃၀။

วเน [Pg.193] ชิโน โย วินยํ สุเปกฺขิ-มํ,มเต ฐิโต-โภ ทิชกํ ทุพชฺชิตํ;

อเฆ-นิโธ โขภิ-ตรํ มุเน-จฺฉิ-ทํ,นเม-ภิโต โพธิมหํ ลุข-ชฺฌิตํ.

တောအုပ်အတွင်း၌ ဝိနည်းတရားကို ကောင်းစွာ စောင့်ရှောက်တော်မူသော၊ အောင်တော်မူပြီးသော၊ ကိလေသာညစ်ညူးမှုတို့ကို ဖြတ်တောက်တော်မူသော၊ မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်တော်မူသော၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိဉာဏ်တော်ကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(วํสฏฺฐคาถา)

(ဝံသဋ္ဌဂါထာ)

๓๑.

၃၁။

โย ชาติ-โทมานี-มุปาสิ ลมฺพิ ตํ,โกเธหิ โลเกหิ ทุภาสิ ปณฺฑิตํ;

ปูเรปิ มูเลปิ ปหาสิ ทิฏฺฐิกํ,สพฺเพหิ ปตฺเตหิ นมามิ อิจฺฉิตํ.

ဇာတိမာန်ကို ပယ်ဖျက်၍ ဆည်းကပ်အပ်သော၊ အမျက်ထွက်တတ်သော လောကသားတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သော်လည်း သည်းခံတော်မူသော ပညာရှိဖြစ်တော်မူသော၊ ရှေးကပင် ကိလေသာမြစ်မြတ်ကို အမြစ်ပြတ်ပယ်စွန့်တော်မူပြီးသော၊ အလိုရှိအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(อินฺทวํสาคาถา)

(အိန္ဒဝံသာဂါထာ)

๓๒.

၃၂။

เวรญฺชเก [Pg.194] ปูรวเร วิภูสิเต,เนลญฺชเน ทูมวเน วิกูชิเต;

เขมงฺกเร ถูลตเร วิทู สิเต,เอต-งฺคเม ปูน นเม วิรูปิ เว.

တင့်တယ်လှပသော ဝေရဉ္စာပြည်၌ လည်းကောင်း၊ ငှက်သံကျူးရင့်ရာ သစ်တောဥယျာဉ်၌ လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါတို့အား ဘေးကင်းရန်ပြုတတ်သော၊ ကိလေသာအညစ်အကြေး ကင်းစင်တော်မူသော၊ ပညာရှိဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ထပ်မံ၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

(อินฺทวํสาคาถา)

(အိန္ဒဝံသာဂါထာ)

๓๓.

၃၃။

อธุนาปิ ส สาริสุโต นิมลํ,ตมุปาสิ มตาปิ กุโต จิ นยํ;

กรุณายิ ธ ยาจิ พุโธ วินยํ,ครุกาปิ นมามิ สุ-โย ชิต-หํ.

ကိလေသာကင်းစင်သော ထိုသာရိပုတ္တရာထေရ်သည် ကရုဏာစိတ်ဖြင့် သီလဝိနည်းကို တောင်းပန်တော်မူ၏။ မိခင်ဖြစ်သူသည်လည်း လမ်းမှန်တရားကို ရရှိတော်မူ၏။ ကိုယ်စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းတော်မူသော၊ လေးမြတ်အပ်သော ထိုရှင်သာရိပုတ္တရာကို အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။

(โตฏกคาถา)

(တောဋကဂါထာ)

๓๔.

၃၄။

ชนวโร [Pg.195] มุนิ โส สริโต วเน,วสภโต อุทิโต-ปริ โคตเม;

คมนโส คุณิโก คมิ-โต นเม,นคร-โท ชุติ-โม ฆติโต-สเถ.

လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော၊ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ဂေါတမနွယ်ဝင် မင်းတို့ထက် မြတ်သော၊ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်ကို ပေးသနားတော်မူတတ်သော၊ ကိလေသာရန်သူတို့ကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော၊ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တောက်ပသော တန်ခိုးတော်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(ทุตวิลมฺพิตคาถา)

(ဒုတဝိလမ္ဗိတဂါထာ)

๓๕.

၃၅။

ภควติ [Pg.196] กุฏิคาเร โย นิสินฺเน,ธนวติ สุวิสาเล-โก อิสินฺเท;

ย-มลภิ มุนิ ลาเภ โมลิฉินฺเน,ส ปนมิ ชุติ-มาเส-โต กิลินฺเน.

ကျောင်းကုဋီဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းမှုကင်းလျက် တန်ခိုးပြည့်စုံတော်မူသော၊ သမုတိနတ်တို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(ปุฏคาถา)

(ပုဋဂါထာ)

๓๖.

၃၆။

ปฐปิต-มิจฺจสฺส สิทตุ สพฺพํ,ปฐมิ-ธ สิกฺขสฺส หิตสุขตฺถํ;

ปวทิย คิทฺธสฺส ขิณลุขตฺถํ,ปนมิ จ กิจฺจสฺส สิขมุกปฺปํ.

သင်ယူလေ့ကျင့်သူတို့၏ အစီးအပွားနှင့် ချမ်းသာအလို့ငှာလည်းကောင်း၊ လောဘတရားတို့၏ ကုန်ခမ်းရာ နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာလည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော အလိုဆန္ဒတို့ ပြည့်စုံစေရန်အလို့ငှာလည်းကောင်း မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်မြတ်ကို ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

(กุสุมวิจิตฺตาคาถา)

(ကုသုမဝိစိတ္တာဂါထာ)

๓๗.

၃၇။

นิโลภาสิ [Pg.197] ธูเมหิ ยุ-จฺโจ วิลาเส,ฐิโต จา-ภิ ภู เตหิ รุกฺโข-ทิคาเห;

ยิ-โต ตานิ ปูเรปิ ลุทฺโธ ทฺวิวาเร,ชิโน-กาสิ ปูเชมิ พุทฺโธ หิตา-เส.

အဆင်းတန်ခိုးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ မာရ်မင်းနှင့် စစ်သည်တို့ကို အောင်တော်မူ၍ ဗောဓိပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ အစီးအပွားကို ဆောင်တော်မူသော ဘုရားရှင်ကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ပါ၏။

(ภุชงฺคปฺปยาตคาถา)

(ဘုဇင်္ဂပ္ပယောတဂါထာ)

๓๘.

၃၈။

ชนรเม [Pg.198] ทสสเร วิสาลเก,มุนิวเร กุฏิฆเร-ริยาปเถ;

ธุตตเร-สุภกเถ จชิ ส เว,ตติยเก-ต-มิธ เว ฐปิ นเม.

လူအများ မွေ့လျော်ရာ ကျယ်ဝန်းသော အရပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ကောင်းမြတ်သော စကားကို ဟောကြားတော်မူသော၊ ကိလေသာတို့ကို ခါထွက်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။

(ปิยํวทาคาถา)

(ပိယံဝဒါဂါထာ)

๓๙.

၃၉။

เวสาลิเก ตุ วสิ กาตุ จาตุกํ,เต ญาหิ เตสุ ลภิ-ธา-มุกา-มุกํ;

เนคามิเกสุ ภชิ ผาสุ สา-ยุกํ,เอตา-ธิเกสุ นมิ-กาสุ-ทา-ตุลํ.

ဝေသာလီပြည်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လူအများတို့အား တရားရေအေး တိုက်ကျွေးတော်မူသော၊ အတုမရှိသော၊ တင့်တယ်သပ္ပာယ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(ลลิตาคาถา)

(လလိတာဂါထာ)

๔๐.

၄၀။

วทิ [Pg.199] สุปฺปิโย ทุวจนํ ตมโต,สหิ มุตฺติโก คุณกถํ ตถโต;

คมิ มาณโว ทุรปถํ จรโต,นมิ สาธโว พุธวรํ ปรโส.

သုပ္ပိယပရိဗိုဇ်သည် မဟုတ်မမှန် ကဲ့ရဲ့စကားကို ပြောဆိုသော်လည်း (တပည့်) ဗြဟ္မဒတ်လုလင်သည် ဟုတ်မှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးစကားကို ပြောဆိုခဲ့၏။ ထိုသို့ ဂုဏ်တော်တို့ကို ချီးမွမ်းခြင်း ခံတော်မူထိုက်သော မြတ်စွာဘုရားကို သူတော်ကောင်းတို့သည် ရိုသေစွာ ရှိခိုးကြကုန်၏။

(ปมิตกฺขราคาถา)

(ပမိတက္ခရာဂါထာ)

๔๑.

၄၁။

ยุ-ปคมิ วิมโล สขิโล ตทา,ยุววติ-ปิวโน รมิ โย พฺรหฺมา;

เอกสยิ [Pg.200] ฐิตโต กถิ โข คุเณ,เอส นมิ ชิน-โม ปธิ-โท-ชุเก.

ထိုအခါ သိမ်မွေ့လှပသော၊ ကိလေသာကင်းစင်တော်မူသော၊ ဖြောင့်မတ်သော နိဗ္ဗာန်လမ်းစဉ်ကို ညွှန်ပြတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(อุชฺชลาคาถา)

(ဥဇ္ဇလာဂါထာ)

๔๒.

၄၂။

ชานํ สพฺเพสํ เทสิ โย โข-ธิมุตฺตํ,อานนฺทตฺเถรํ เวทิโต โจฬิสุตฺตํ;

กายสฺสมฺมุเข กาตุโน-โลกิยํ-เส,ฐาน-สฺส-ปฺปุเค การุโณ โหติ วนฺเท.

သတ္တဝါအလုံးစုံတို့၏ အလိုဆန္ဒကို သိတော်မူ၍ ရှင်အာနန္ဒာမထေရ်အား တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူသော၊ ကရုဏာရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(เวสฺสเทวี คาถา)

(ဝေဿဒေဝီဂါထာ)

๔๓.

၄၃။

สุกถิย [Pg.201] มชฺฌิมสีล-มปรํ,ยุ-ปจิต-เมตฺถิ-ธ จีร-มนยํ;

พุธยิ จ ภชฺชิต-มีณวตรํ,สุนมิ ปวชฺชิต-มีห-มมลํ.

မဇ္ဈိမသီလစသော သီလတရားတို့ကို ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူသော၊ ကိလေသာကင်းစင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ကောင်းစွာ ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏။

(ตามรสคาถา)

(တာမရသဂါထာ)

๔๔.

၄၄။

มหกญฺหิ สีลมฺปิ อภาสิ กนฺเต,พฺรหฺมถนฺทิลี มมฺหิ มนาปิ รมฺเม;

จลกมฺปิ คีรมฺปิ กทาจิ อมฺเพ,วรปณฺฑิ ขีณมฺปิ นมามิ ตํ เว.

မဟာကဏှီ (အမိုက်မှောင်ကြီး) ၌ သီလကိုလည်းကောင်း၊ နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းသောအရပ်၌ ဗြဟ္မသဏ္ဍိလီ၌လည်းကောင်း၊ မွေ့လျော်ဖွယ်တင့်တယ်သော စလကတောင်၌လည်းကောင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ အမ္ဗစလကတောင်၌လည်းကောင်း တရားစကားကို ဟောကြားတော်မူ၏။ အာသဝေါကုန်ပြီးသော မြတ်သောပညာရှိ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို စင်စစ် ငါရှိခိုးပါ၏။

(กมลาคาถา)

(ကမလာဂါထာ)

๔๕.

၄၅။

โมหนฺเต [Pg.202] ชินิ ปฐเม ชเย ชิตายํ,โสรมฺเม อิสิปตเน วเน นิวาสํ.โขภนฺเต กิริ สกเล วเท วิลาสํ,โฆรํเว วินิทมเน นเม ชินา-หํ.

ပထမဦးစွာ အောင်တော်မူခြင်း၌ မိုက်မှောင်ကို အောင်တော်မူ၍၊ အလွန်မွေ့လျော်ဖွယ်ကောင်းသော ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ စကားအရာတို့၌ လှပတင့်တယ်ခြင်းကို တစ်လောကလုံး၌ ဖြစ်စေတော်မူလျက်၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဘေးရန်တို့ကို ကင်းပျောက်စေတော်မူသော ထိုအောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(ปหาสินีคาถา)

(ပဟာသိနီဂါထာ)

๔๖.

၄၆။

ทิวารกํ พชนครํ ผิตํ วเส,นิสาย ตํ ชนคณนํ ฐิตํ มเต;

วิชานกํ ตมชฏกํ สิตํ วเน,หิตาวหํ นรปวรํ อิมํ นเม.

စည်ပင်ဝပြောသော ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ကြီး၌ ဒုတိယမြောက်ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ လူအပေါင်းတို့၏ စိတ်အလိုကို မှီ၍ တည်တော်မူသော၊ သိအပ်သောတရားရှိတော်မူလျက် တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးကာ မိုက်မှောင်တောအုပ်ကို ပယ်ဖျက်တော်မူသော၊ စီးပွားချမ်းသာကို ဆောင်တော်မူသော လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(รุจิรคาถา)

(ရုစိရဂါထာ)

๔๗.

၄၇။

รจิต-มวิรลํ [Pg.203] มนุสฺส มถา ปณํ,ปสิย ตติยกํ จตุตฺถ มกา สยํ;

กริต-มธิกตํ อขุพฺภมลา สภํ,ชหิตคติปรํ ปนุชฺช นมาม-หํ.

လူအပေါင်းတို့သည် စဉ်ဆက်မပြတ် ဖူးမြော်ကြကုန်သော၊ သုံးကြိမ်မြောက်နှင့် လေးကြိမ်မြောက် ဝါဆိုခြင်းကို ကိုယ်တော်တိုင် ပြုတော်မူသော၊ မတုန်လှုပ်ခြင်း၊ ကိလေသာညစ်ကြေး ကင်းခြင်းကို ပြုတော်မူသော ထက်မြတ်တော်မူသော၊ အဝိဇ္ဇာကို ပယ်ဖျောက်တော်မူ၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

(ปราชิตาคาถา)

(ပရာဇိတာဂါထာ)

๔๘.

၄၈။

นคร-มชย-เมส นิวสิ ถ ปเร,มหติ ส มณิเก สกุณกุชวเน;

ยปติ วสติ เว หิตสิววหเน,สุรต มุภยเม-สิต มิม ปนเม.

အောင်နိုင်သူ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုနောက် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၏ အပ၌၊ ကျောက်မျက်ရတနာတို့နှင့် ပြည့်စုံ၍ ငှက်သံကျူးရင့်သော တောအုပ်ကြီးဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ စီးပွားချမ်းသာနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်းကို ဆောင်တော်မူလျက် သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ အလွန်မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော နိဗ္ဗာန်နှင့် လောကီစီးပွား နှစ်မျိုးလုံးကို ရှာဖွေတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။

(ปหรณกลิกาคาถา)

(ပဟရဏကလိကာဂါထာ)

๔๙.

၄၉။

ฉฏฺฐํ [Pg.204] วเส อถุ-ท ตตฺถ วเน มุเน สํ,สพฺพํ ธเร มกุลปพฺพตเก อุเปทํ;

จตฺตํ มเล มนุช มตฺถวเส สุเทสํ,ภตฺตํ นเม ลหุก มปฺป มเร ธุเน ตํ.

ထိုအခါ ဆဋ္ဌမမြောက်ဝါကို ထိုမကုလတောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်၊ တရားအားလုံးကို ဆောင်တော်မူလျက် မကုလတောင်ကြီးသို့ ချဉ်းကပ်တော်မူ၍၊ ကိလေသာညစ်ကြေးကို စွန့်ပြီးသော၊ ကောင်းစွာဟောအပ်သော တရားတော်ဖြင့် လူတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်တော်မူသော၊ ကိလေသာနှင့် မာရ်မင်းကို ပယ်ဖျောက်တော်မူသော၊ သက်သာလွယ်ကူစွာ သီတင်းသုံးတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဆည်းကပ်ရှိခိုးပါ၏။

(วสนฺตติลกคาถา)

(ဝသန္တတိလကဂါထာ)

๕๐.

၅၀။

นุน [Pg.205] อุปวสติ อิธ ถ ปุน ปริเม,สุขคุณมหติ ติทสปุร อชิเต;

ยุคนุต มวทิ วิตถ มุฆตริ เว,หุตถุน มนมิ สิมท ตุล มริเย.

ဧကန်စင်စစ် ဤနောက်ပိုင်း၌ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ချမ်းသာခြင်း ဂုဏ်ကျေးဇူး ကြီးမားသော၊ မအောင်နိုင်ရာသော နတ်မြို့၌၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပယ်ဖျောက်တော်မူလျက် ရေမြေအစုံ အစွမ်းပြာဋိဟာပြတော်မူသော၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော၊ အတုမရှိသော၊ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(สสิกลาคาถา)

(သသိကလာဂါထာ)

๕๑.

၅၁။

ชินปติ สุสุมารํ เภสกลฺลาวเน-สํ,นิวสติ ปุถุญาณํ ขฺเว-ส นนฺทาลเย-ตํ;

วิมล-มิ ธุ-ชุกายํ เภทสนฺตาป-เสสํ,วิชห-ปิ สุขุมาลํ เอสมนฺตา นเม-หํ.

အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုသုမာရဂိရိမြို့ ဘေသကဠာတော၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ကျယ်ပြန့်သော ဉာဏ်တော်ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမွေ့လျော်ဖွယ်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်၊ ကိလေသာကင်းစင်လျက် ဖြောင့်မတ်သော ကိုယ်တော်ရှိ၍ ကျန်ရှိသော ပူပန်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော၊ သုခုမာလ ဖြစ်တော်မူလျက် ကိလေသာကို ပယ်စွန့်တော်မူပြီးသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အရပ်လေးမျက်နှာလုံးမှ ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(มาลินีคาถา)

(မာလိနီဂါထာ)

๕๒.

၅၂။

มหติ [Pg.206] สุกนฺติเย อถ จ ตตฺถ สีตเล,วสติ กุสมฺพิเย นวมวสฺส-ปี-ตเร;

อวหิ สุข-นฺติเม ปชห-มตฺถ-มี-ธ เว,ปนมิ นุทํ หิเน สกลสตฺถวสเย.

ကြီးမြတ်သော သာယာမှုရှိသော၊ အေးမြသော၊ ထိုကောသမ္ဗီပြည်၌ နဝမမြောက်သော ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ဤလောက၌ အကျိုးမဲ့ကို ပယ်စွန့်လျက် အတုမဲ့ချမ်းသာကို ဆောင်တော်မူသော၊ ယုတ်ညံ့သော တရားတို့ကို ပယ်ဖျောက်တော်မူသော၊ ခပ်သိမ်းသော ကျမ်းအယူဝါဒတို့၌ ပိုင်နိုင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

(ปภทฺทกคาถา)

(ပဘဒ္ဒကဂါထာ)

๕๓.

၅၃။

ยุธวติ ปาลิเลยฺยก วเน ปหาย นาเค,อุปฐหิ นาคิ-เธ-ส ทสเม ชหาย พาเล;

สุขวสิ กายิเก จ มนเก ตทาส สาเต,ยุต-มธิ วาหิเต จ ปนเม ปยาต มาเร.

ဆင်ပြောင်ကြီးသည် ဆင်အပေါင်းကို စွန့်၍ ပါလိလေယျက တောအုပ်ဝယ် မြတ်စွာဘုရားကို လုပ်ကျွေး၏။ ဒသမဝါ၌ လူမိုက်တို့ကို စွန့်၍ တော၌ သီတင်းသုံးကာ၊ ထိုအခါ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာစွာ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် မွေ့လျော်တော်မူသော၊ သည်းခံခြင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ မာရ်မင်းကို ပယ်ဖျောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(วาณินีคาถา)

(ဝါဏိနီဂါထာ)

๕๔.

၅၄။

อิโต [Pg.207] ปตฺเต นาเฬ วสติ ทิชคาเมปิ ทสเม,หิโตปตฺเถนา-เยก อธิกิ-ธ วาเทหิ วทเก;

วิโลมตฺเถหา-เนก-สหิ ฐิต-มาเฆปิ สมเย,วิโยคตฺเถ-ตา-เนช-มปิ ปิหวาเสหิ ปนเม.

ဤမှလွန်၍ တစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်မြောက်ဝါ၌ နာဠန္ဒာပုဏ္ဏားရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ စကားပြောဆိုသူတို့၏ ဝါဒများကို နှိမ်နင်းတော်မူလျက် အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်တော်မူသော၊ ဆန့်ကျင်ဘက် အယူရှိသူများအကြား၌လည်း တည်တံ့တော်မူသော၊ တဏှာကင်းတော်မူသော၊ မြတ်သော သီတင်းသုံးခြင်းရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(สิขรณีคาถา)

(သိခရိဏီဂါထာ)

๕๕.

၅၅။

ทฺวิอธิกิ-ตเร [Pg.208] เวรญฺชายํ ตโต ทสมํ ปเร,นิวสิ นิลเก เขทงฺฆาตํ กโร ปรมํ วเน;

กิลมิ อิธ เว เวหงฺคานํ มโนรมกํ วเส,วิรชิ-สิคเณ เมธงฺการํ อโสกททํ นเม.

တစ်ဆယ့်နှစ်ခုမြောက် ဝါ၌ ဝေရဉ္ဇာပြည်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ပင်ပန်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တော်မူလျက် သာယာသောတောအုပ်ရှိ သစ်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ငှက်အပေါင်းတို့၏ မွေ့လျော်ဖွယ် အသံရှိရာတော၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ကိလေသာကင်းသော သံဃာတော်နှင့်အတူ စိုးရိမ်ခြင်းမရှိသော တရားကို ပေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(หิริณีคาถา)

(ဟိရိဏီဂါထာ)

๕๖.

၅၆။

โย สมฺปุณฺเณ อุปริ ติรเส จาลิเย ปพฺพเตปิ,โสภํ ผุลฺเล สุวสิ อิตเร กามิเต อปฺปเมหิ;

สาวตฺถิกฺเกนุ-ท จตุทเส การิเต อาลเยปิ,กาโม-จฺฉิทฺเท ตุ ภย มุนเม ญาติเม ทฺวารเกหิ.

တစ်ဆယ့်သုံးခုမြောက်ဝါကို စာလိယတောင်ထက်၌၊ ပွင့်လန်း၍ တင့်တယ်သော၊ အတိုင်းမရှိသော တော၌ ကောင်းစွာ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ သာဝတ္ထိပြည်၌ ဆောက်လုပ်အပ်သော ကျောင်းတိုက်၌ တစ်ဆယ့်လေးခုမြောက်ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ကာမဂုဏ်ကို ဖြတ်တောက်တော်မူပြီး၍ ဘေးရန်ကို ပယ်ဖျောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(มนฺทกฺกนฺตาคาถา)

(မန္ဒက္ကန္တာဂါထာ)

๕๗.

၅၇။

สกฺโก [Pg.209] กปฺปิเล กริย มทเก นิคฺคโห โยติ ปญฺเจ,ทกฺโข กปฺปิเย วสิธ ยมเก อิทฺธโก โภหิ อญฺเญ;

ยกฺโข ทพฺพิเก ทมิย นคเร โสฬเส-โตปิ วงฺเก,อคฺโค-ฆตฺติเต ปจิย ปนเม โพธเก โมนิปญฺเญ.

ကပ္ပိလဝတ်ပြည်၌ သာကီဝင်မင်းတို့၏ မာန်မာနကို နှိမ်နင်းတော်မူ၍ တစ်ဆယ့်ငါးခုမြောက်ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ တန်ခိုးပြာဋိဟာပြခြင်း၌ လိမ္မာတော်မူသော၊ အာဠဝီပြည်၌ အာဠဝကဘီလူးကို ဆုံးမတော်မူလျက် တစ်ဆယ့်ခြောက်ခုမြောက်ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ မြတ်သောပညာရှိ တရားကို သိစေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(กุสุมิตลตาเวลฺลิตคาถา)

(ကုသုမိတလတာဝေလ္လိတဂါထာ)

๕๘.

၅၈။

ทุลทฺเธ [Pg.210] ปูเร โยปริ จ ทสโต ราชเคหํ ภชนฺโต,ตุ สตฺเต กูเล โข กริ ธ ยปโต วาสเมชํ ชหนฺโต;

ทุมฏฺเฐ ปูเนโส รมิต-จลโต ฏฺฐารเสตํ ททํ โส,คุณสฺเส วูเปโต นมิธ กรโภ กายเขทํ สหนฺโต.

တစ်ဆယ့်ခုနစ်ခုမြောက် ဝါကို ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက်၊ တဏှာကို ပယ်စွန့်လျက် သတ္တဝါတို့အား ချမ်းသာကို ပေးတော်မူသော၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ခုမြောက်ဝါကို ထိုတောင်ရင်း၌ပင် တည်ငြိမ်စွာ သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ကိုယ်ပန်းခြင်းကို သည်းခံတော်မူ၍ ဂုဏ်တော်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရှိခိုးပါ၏။

(เมฆวิปฺผุชฺชิตคาถา)

(မေဃဝိပ္ဖုဇ္ဇိတဂါထာ)

๕๙.

၅၉။

จาลีเย [Pg.211] ปริเม ตเถว อจเล-กูเนปิ วีเส ลิลํ,ภาคี เจ ส หิเต ปเคว ปวเส สูเรหิ นิเสวิตํ;

การิเต รมิเก ปเร จ นคเร ปูเรปิ วีเส อิมํ,หาริเต วสิเม ชเหน ปนเม มูเลปิ ขีเณ ชิตํ.

စာလိယတောင်ထက်၌ တစ်ဆယ့်ကိုးခုမြောက်ဝါကို၎င်း၊ ပညာရှိတို့ မှီဝဲအပ်သော အရပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက်၊ တစ်ဖက်ကမ်းမြို့၌ ဆောက်လုပ်အပ်သော မွေ့လျော်ဖွယ်ကျောင်း၌ နှစ်ဆယ်မြောက်ဝါကို သီတင်းသုံးတော်မူသော၊ ကိလေသာအမြစ်ကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၍ အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပါ၏။

(สทฺทูลวิกฺกีลิตคาถา)

(သဒ္ဒူလဝိက္ကီလိတဂါထာ)

๖๐.

၆၀။

ปญฺจปญฺจ-มากเร ตโตปิ ปิณฺฑเกน เชตกานเน จ,อญฺญมญฺญ-มาทเรน โย นิสินฺนเกน เต จ มาปเยว;

ปุพฺพปุพฺพอาราเม ปโยชิ-ปาสิกาย วารมาวเสธ,สุทฺธสุทฺธ-มามเลน โปริยาติมาย มานสา นเมส.

ထို့နောက် နှစ်ဆယ့်ငါးဝါတိုင်တိုင် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး အပြန်အလှန် လေးစားသမှုဖြင့် သီတင်းသုံးတော်မူလျက်၊ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော်၌လည်းကောင်း ဝါကပ်တော်မူသော၊ လွန်စွာ ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော စိတ်တော်ရှိသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ငါသည် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။

(วุตฺตคาถา)

(ဝုတ္တဂါထာ)

ปุญฺเญนา’เนน [Pg.212] สํสารมุปธิ สุจิ สปฺปูริเส โว ปเสเว,เตหา ทินฺนํ สุคาโห สุจิปริสอุเปโต อโรโค ภเวยฺยํ;

ทีฆายูโก มหาปญฺญ ยสธนสุลาโภ จ กลฺยาณมิตฺโต,โลกาทิพฺโพ จ มคฺโค สมมติปริวาโรว นิพฺพานปตฺโต.

ဤကောင်းမှုကြောင့် သံသရာ၌ စင်ကြယ်သော သူတော်ကောင်းတို့ကိုသာ ဆည်းကပ်ရပါလို၏။ ထိုသူတော်ကောင်းတို့ ပေးသော တရားစကားကို ကောင်းစွာ နာယူရလျက်၊ စင်ကြယ်သော ပရိသတ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ အနာရောဂါ ကင်းဝေးသူ ဖြစ်ရပါလို၏။ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ပညာကြီးခြင်း၊ အခြံအရံ စည်းစိမ်လွယ်ကူစွာ ရခြင်းနှင့် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံရပါလို၏။ လောကထက် မြတ်သော မဂ်တရားကို ရလျက် အခြံအရံနှင့်တကွ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရပါလို၏။

(สทฺธราคาถา)

(သဒ္ဓရာဂါထာ)

ก.

က။

นสฺสติ [Pg.213] สาสเน ฉนวุตาธิเก จ ติวิเส สเต กลิยุเค,ทฺเวสตจุทฺทสาธิกสหสฺสเก สกลรฏฺฐกํ ขุภิ คเต;

ภาติกยุทฺธเกน นครํ ตทา ภวติ ฉาริกา ยติคโณ,ทุกฺขคโต มหาปหรเณหิ ชิวิตขยมฺปิ เอติ ปิฏเก.

သာသနာတော် ကွယ်ပလတ်သော် ကလိယုဂ် သက္ကရာဇ် ၂၃၉၆ ခုနှစ်၌၎င်း၊ သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခုနှစ်၌ တစ်နိုင်ငံလုံး လှုပ်လှုပ်ရှားရှား တုန်လှုပ်ချောက်ချားလျက် ရှိသောအခါ၊ ညီနောင်ချင်း တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲကြောင့် ထိုစဉ်က မြို့ပြသည် ပြာပုံဖြစ်ရ၏၊ ရဟန်းအပေါင်းတို့သည် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်၏၊ ကြီးစွာသော လက်နက်တို့ကြောင့် ပိဋကတ်တော်ကို ဆောင်သော ရဟန်းတို့သည်လည်း အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ကြရကုန်၏။

(ภทฺทกคาถา)

(ဘဒ္ဒကဂါထာ)

ข.

ခ။

อุทิสก [Pg.214] เจตฺยเกปิ วิกิริย นาสติ ธ โส ถิโร สคณโต,วิชหิย ปุรโต ตฺตรวเนก กุมฺภกรคามกํ นิวสเย;

สตคณเกหิ ตตฺถ ชนโกปิ ‘‘โภต อิธ วาส สพฺพยตินํ,อุปฏฺฐหมี’’ติ ตมฺหิ กติปาหนํ วสติ โข วิมํสิย สุขํ.

ထိုတည်ကြည်သော မထေရ်သည် မိမိ၏အပေါင်းအဖော် (ဂိုဏ်း) မှ ဖဲခွာကာ ဥဒ္ဒိဿစေတီကိုလည်း ပူဇော်၍၊ ရှေ့မျက်နှာမူလျက် ဥတ္တရဝန (မြောက်တော) အနီးရှိ အိုးထိန်းသည်ရွာတစ်ရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ထိုရွာ၌ ရာနှင့်ချီသော လူအပေါင်းတို့နှင့်တကွ လူကြီးဖြစ်သူကလည်း 'အရှင်ဘုရား၊ ဤနေရာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူပါ၊ ဘုရားတပည့်တော်သည် ရဟန်းအားလုံးတို့ကို လုပ်ကျွေးပူဇော်ပါမည်' ဟု လျှောက်ထားသဖြင့် ထိုမထေရ်သည် စမ်းသပ်ဆင်ခြင်ကာ ထိုနေရာ၌ ချမ်းသာစွာ ရက်အနည်းငယ် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။

(ลลิตคาถา)

(လလိတဂါထာ)

ค.

ဂ။

ตตฺถ อรญฺเญ รมิโต สุจริ สทฺธมฺม-ติมานิ สุยตีหิ ติปีโก,ธูรสุยุตฺโต ปริคาหิย สุชาโต สุปฏฺฐาติ กุนทิต-มุยานํ;

โส สตมจฺเจหิ กตํ นคริ ทํ ตสฺส จ ปาจิน รห ธิกโกเส,ปจฺจยนายาสุ ท ฉายพหุโก สุทฺธยติปิ อิธ วสนกาเล.

ထိုတော၌ မွေ့လျော်တော်မူ၍၊ သူတော်ကောင်းတရားကို ကောင်းစွာကျင့်ဆောင်ကာ၊ ရဟန်းကောင်းတို့နှင့်အတူ ပိဋကတ်သုံးပုံကို ဆောင်တော်မူသော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဓူရ၌ ကောင်းစွာယှဉ်စပ်လျက်၊ ကောင်းသောမျိုးရိုး၌ ဖြစ်တော်မူသော ထိုမထေရ်သည် မြစ်ငယ်နှင့် ဥယျာဉ်အနီးတွင် ကောင်းစွာ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ အမတ်တစ်ရာတို့ တည်ဆောက်အပ်သော ထိုမြို့၏ အရှေ့ဘက် တစ်ကောသထက် ကျော်လွန်သောအရပ်၌ အရိပ်အာဝါသ ကောင်းမွန်သောနေရာဝယ် စင်ကြယ်သောရဟန်းတော်သည် ဤသို့ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်အခါ၌ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် လွယ်ကူစွာ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းကြကုန်၏။

(ตนุคาถา)

(တနုဂါထာ)

ฆ.

ဃ။

ผคฺคุณมาเส ฉทิเน รจิย นิฏฺฐํว คโต ปรมริ อิมินา-ยํ,สิชฺฌตุ เปมํ วต รกฺขตุ สุเทโว อุท วฑฺฒตุ ชินวจเน ตํ;

ဖဂ္ဂုဏလ (တပေါင်းလ) ၏ ခြောက်ရက်မြောက်သောနေ့၌ ရေးသားစီရင်၍ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်အပ်သော ဤအကျိုးကြောင့်၊ အချင်းချင်း ချစ်မြတ်နိုးခြင်းသည် စင်စစ် ပြီးပြည့်စုံပါစေသတည်း၊ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်သည် စောင့်ရှောက်ပါစေသတည်း၊ ထို့ပြင် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်သည်လည်း တိုးပွားစည်ပင်ပါစေသတည်း။

วาสมาลินี นิฏฺฐิตา.

ဝါသမာလိနီ ပြီးဆုံးပါပြီ။