中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

မြန်မာ
ပဠိအဋ္ဌကထာဋီကာအည
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSubcommentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi


නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

उन भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध को नमस्कार।

විනයපිටක

विनयपिटक

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

संगायन के प्रश्न और उत्तर

ඔකාස දානකථා

अनुमति प्रदान करने का कथन

සුණාතු [Pg.1] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, මහතී අයං පරිසා, එවරූපාය පරිසාය න සුකරා සබ්බසො කථං සාවෙතුං, තස්මා ආයස්මතො ච ජවනත්ථෙරස්ස පඛුක්කූනගරවාසිනො ආයස්මතො ච විචිත්තසාරාභිවංසස්ස තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකස්ස විනයපුච්ඡනභාරඤ්ච විනයවිස්සජ්ජන භාරඤ්ච ආවහිතුං ඔකාසං දම්මි, කරොථ තුම්හෙ ආවුසො ඡට්ඨසංගීතිපුබ්බඞ්ගමානි විනයපුච්ඡන විනයවිස්සජ්ජන කිච්චානි යථාධම්මං යථාවිනයං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यह परिषद विशाल है। ऐसी परिषद में सभी को पूरी तरह से कथा सुनाना सुकर नहीं है। इसलिए, पखुक्कू नगर निवासी आयुष्मान जवन थेर और त्रिपिटकधर धर्मभाण्डागारिक आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश को विनय-प्रश्न पूछने का भार और विनय-उत्तर देने का भार वहन करने की अनुमति देता हूँ। आयुष्मानों! आप छठी संगीति के पूर्वगामी विनय-प्रश्न और विनय-उत्तर के कार्यों को धर्म के अनुसार और विनय के अनुसार करें।

අග්ගමහාපණ්ඩිත [Pg.2] භදන්තජවන මහාථෙරෙන

अग्गमहापण्डित भदन्त जवन महाथेर द्वारा

ඨපිතා

प्रस्तुत

පුච්ඡක සම්මුති ඤාත්ති

प्रश्नकर्ता की सम्मति हेतु ज्ञप्ति

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං විනයං පුච්ඡෙය්‍යං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यदि संघ के लिए उचित हो, तो मैं त्रिपिटकधर धर्मभाण्डागारिक आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश से विनय के विषय में प्रश्न पूछूँ।

තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරික

त्रिपिटकधर धर्मभाण्डागारिक

භදන්තවිචිත්තසාරාභිවංසෙන

भदन्त विचित्तसाराभिवंश द्वारा

ඨපිතා විස්සජ්ජක සම්මුති ඤාත්ති

प्रस्तुत उत्तरदाता की सम्मति हेतु ज्ञप्ति

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං ආයස්මතා ජවනත්ථෙරෙන සඞ්ඝනායක මහාථෙරස්ස පටිනිධිභූතෙන විනයං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙය්‍යං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यदि संघ के लिए उचित हो, तो मैं संघनायक महाथेर के प्रतिनिधि आयुष्मान जवन थेर द्वारा विनय के विषय में पूछे जाने पर उत्तर दूँ।

පඨම පාරාජික සික්ඛාපුච්ඡා

प्रथम पाराजिक शिक्षापद के प्रश्न

පුච්ඡා – යං [Pg.3] තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඨමං පාරාජිකං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! उन जानते हुए, देखते हुए, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् ने प्रथम पाराजिक कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किसे आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සුදින්නං භන්තෙ කලන්දපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! कलन्दपुत्र सुदिन्न को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සුදින්දො භන්තෙ කලන්දපුත්තො පුරාණදුතියිකාය මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! कलन्दपुत्र सुदिन्न ने अपनी पूर्व-पत्नी के साथ मैथुन धर्म का सेवन किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – අත්ථි ආවුසො තත්ථ පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वहाँ प्रज्ञप्ति, अनुप्रज्ञप्ति और अनुपन्न-प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – එකා භන්තෙ පඤ්ඤත්ති ද්වෙ අනුපඤ්ඤත්තියො, අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති තස්මිං නත්ථි.

उत्तर – भन्ते! एक प्रज्ञप्ति और दो अनुप्रज्ञप्तियाँ हैं; उसमें अनुपन्न-प्रज्ञप्ति नहीं है।

පුච්ඡා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්තිනුඛො [Pg.4] ආවුසො පදෙසපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वह सर्वत्र-प्रज्ञप्ति है या प्रादेशिक-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! वह सर्वत्र-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සාධාරණපඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො අසාධාරණපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वह साधारण-प्रज्ञप्ति है या असाधारण-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – සාධාරණපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! वह साधारण-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – එකතොපඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො උභතොපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वह एकतो-प्रज्ञप्ति है या उभतो-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – උභතොපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! वह उभतो-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – පඤ්චන්නං ආවුසො පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං කත්ථොගධං කත්ථ පරියාපන්නං.

प्रश्न – आयुष्मान! पाँच पातिमोक्ख-उद्देशों में वह कहाँ समाहित है और कहाँ सम्मिलित है?

විස්සජ්ජනා – නිදානොගධං [Pg.5] භන්තෙ නිදානපරියාපන්නං.

उत्तर – भन्ते! वह निदान में समाहित है और निदान में सम्मिलित है।

පුච්ඡා – කතමෙන ආවුසො උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किस उद्देश (पाठ) के द्वारा उद्देश में आता है?

විස්සජ්ජනා – දුතියෙන භන්තෙ උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

उत्तर – भन्ते! दूसरे उद्देश के द्वारा उद्देश में आता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! चार विपत्तियों में से यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – සීලවිපත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह शील-विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर – भन्ते! असंवर (संयम का अभाव) ही विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්මත්ති.

उत्तर – भन्ते! संवर (संयम) ही सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.6] ආවුසො පටිපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! प्रतिपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එවරූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, අයං භන්තෙ පටිපත්ති.

उत्तर – भन्ते! "मैं ऐसा (पाप) नहीं करूँगा" - इस प्रकार जीवन भर, प्राण रहने तक (शिक्षापदों को) ग्रहण कर शिक्षापदों में जो शिक्षा ग्रहण करता है, यही प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කති ආවුසො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා පඨමං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! कितने अर्थवशों (प्रयोजनों) को लेकर भगवान् ने प्रथम पाराजिक प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා පඨමං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං, 1 - සඞ්ඝසුට්ඨුතාය, 2 - සඞ්ඝඵාසුතාය, 3 - දුම්මඞ්කූනං පුග්ගලානං නිග්ගහාය, 4 - පෙසලානං භික්ඛූනං ඵාසුවිහාරාය, 5 - දිට්ඨධම්මිකානං ආසවානං සංවරාය, 6 - සම්පරායිකානං ආසවානං පටිඝාතාය, 7 - අප්පසන්නානං පසාදාය, 8 - පසන්නානං භිය්‍යොභාවාය, 9 - සද්ධම්මට්ඨිතියා, 10 - විනයානුග්ගහාය.

उत्तर – भन्ते! दस अर्थवशों को लेकर भगवान् ने प्रथम पाराजिक प्रज्ञप्त किया है: १. संघ की सुष्ठुता (उत्तमता) के लिए, २. संघ की सुख-सुविधा के लिए, ३. दुर्मंकु (निर्लज्ज) व्यक्तियों के निग्रह के लिए, ४. शीलवान भिक्षुओं के सुख-विहार के लिए, ५. इसी जन्म के आस्रवों के संवर (रोकने) के लिए, ६. परलोक संबंधी आस्रवों के विनाश के लिए, ७. अप्रसन्न (श्रद्धाहीन) लोगों की प्रसन्नता (श्रद्धा) के लिए, ८. प्रसन्न (श्रद्धालु) लोगों की श्रद्धा बढ़ाने के लिए, ९. सद्धर्म की स्थिति के लिए, १०. विनय के अनुग्रह के लिए।

පුච්ඡා – කෙ [Pg.7] ආවුසො සික්ඛන්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! कौन शिक्षा ग्रहण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛාච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකාච සික්ඛන්ති.

उत्तर – भन्ते! शैक्ष और कल्याण-पृथग्जन शिक्षा ग्रहण करते हैं।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! कौन शिक्षित-शिक्षा (पूर्ण शिक्षित) हैं?

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

उत्तर – भन्ते! अर्हन्त शिक्षित-शिक्षा हैं।

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह (शिक्षा) कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर – भन्ते! यह शिक्षा-प्रेमियों (शिक्षा की इच्छा रखने वालों) में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! इसे कौन धारण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

उत्तर – भन्ते! जिनमें यह (शिक्षा) विद्यमान है, वे इसे धारण करते हैं।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.8] ආවුසො වචනං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह उन भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह आचार्य-परम्परा द्वारा लाया गया है।

සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්ස ඤාපනං

संगायन के लिए संघ को सूचना।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අහං භන්තෙ ආයස්මන්තං විචිත්ථසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං පඨමස්ස පාරාජිකස්ස නිදානම්පි පුච්ඡිං, පුග්ගලම්පි පුච්ඡිං, වත්ථුම්පි පුච්ඡිං, පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්තිආදීනිපි පුච්ඡිං, පුට්ඨො පුට්ඨොච සො ආයස්මාවිචිත්තසාරාභිවංසො විස්සජ්ජෙසි, ඉතිහිදං භන්තෙ පඨමං පාරාජික සික්ඛාපදං නිම්මලං සුපරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථාපුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරිය සඞ්ඛාතස්ස බුද්ධසාසනස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සඞ්ගායිංසුචෙව අනුසඞ්ගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීතිමහාධම්මසභාපරියාපන්නා ඉදං පඨම පාරාජික සික්ඛාපදං එකතොසජ්ඣායනවසෙන සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश, जो त्रिपिटकधर और धर्म-भाण्डागारिक हैं, उनसे प्रथम पाराजिक का निदान भी पूछा, पुद्गल भी पूछा, वस्तु भी पूछी, प्रज्ञप्ति और अनुप्रज्ञप्ति आदि भी पूछे। पूछे जाने पर उन आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश ने उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! यह प्रथम पाराजिक शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध है, और उन्हीं भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है। इसलिए, जैसे पूर्व काल में महाकाश्यप आदि श्रेष्ठ महास्थविरों ने, जो प्राचीन संगीतिकार थे, ब्रह्मचर्य कहे जाने वाले बुद्ध-शासन की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, तथा देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनु-संगायन किया था; वैसे ही अब हम सभी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित हैं, इस प्रथम पाराजिक शिक्षापद का एक साथ सस्वर पाठ (सज्जाय) के माध्यम से संगायन करें।

රෙවතාභි පණ්ඩිතධජ සාසනවංස මහාධම්මරාජගුරුනො

रेवताभि पण्डितध्वज शासनवंश महाधर्मराजगुरु का।

අභිධජමහාරට්ඨගුරුනොච සඞ්ඝනායක මහාථෙරස්ස

और अभिध्वज महारट्ठगुरु संघनायक महास्थविर का।

ඔකාස දානකථා

अनुमति प्रदान करने का कथन।

සුණාතු [Pg.10] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, මහතී අයං පරිසා, එවරූපාය පරිසාය න සුකරා සබ්බසො කථං සාවෙතුං, තස්මා ආයස්මතොච සොභනස්ස සාසනරි සාරාමාධිවාසිනො ආයස්මතොච විචිත්තසාරාභිවංසස්ස තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකස්ස විනයපුච්ඡනභාරඤ්ච විනයවිස්සජ්ජනභාරඤ්ච ආවහිතුං ඔකාසං දම්මි, කරොථ තුම්හෙ ආවුසො ඡට්ඨසංගීතිපුබ්බඞ්ගමානි විනයපුච්ඡන විනයවිස්සජ්ජන කිච්චානි යථාධම්මං යථාවිනයං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यह परिषद् बहुत बड़ी है। ऐसी परिषद् में सभी को अपनी बात सुनाना सरल नहीं है। इसलिए, शासन-रसाराम निवासी आयुष्मान् शोभन को और त्रिपिटकधर धर्म-भाण्डागारिक आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश को विनय-प्रश्न पूछने का भार और विनय-उत्तर देने का भार वहन करने की अनुमति देता हूँ। आयुष्मानों! आप छठी संगीति के प्रमुख विनय-प्रश्न और विनय-उत्तर के कार्यों को धर्म और विनय के अनुसार सम्पन्न करें।

අග්ගමහාපණ්ඩිත භදන්ත සොභනත්ථෙරෙන

अग्गमहापण्डित भदन्त शोभन स्थविर द्वारा।

ඨපිතා පුච්ඡක සම්මුති ඤාත්ති

स्थापित (प्रस्तुत) प्रश्नकर्ता सम्मति ज्ञप्ति।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං විනයං පුච්ඡෙය්‍යං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यदि संघ के लिए उचित हो, तो मैं आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश, त्रिपिटकधर, धम्मभाण्डागारिक से विनय के विषय में प्रश्न पूछूँ।

තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරික

त्रिपिटकधर धम्मभाण्डागारिक।

භදන්තවිචිත්තසාරාභිවංසෙන

भदन्त विचित्तसाराभिवंश द्वारा।

ඨපිතා විස්සජ්ජක සම්මුති ඤාත්ති

स्थापित (प्रस्तुत) उत्तरदाता सम्मति ज्ञप्ति।

සුණාතු [Pg.11] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, යදිසඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං ආයස්මතා සොභනත්ථෙරෙන සඞ්ඝනායක මහාථෙරස්ස පටිනිධිභූතෙන විනයං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙය්‍යං.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। यदि संघ के लिए उचित हो, तो मैं आयुष्मान शोभन स्थविर, जो संघनायक महास्थविर के प्रतिनिधि हैं, द्वारा विनय के विषय में पूछे जाने पर उत्तर दूँ।

දුතිය පාරාජික සික්ඛාපුච්ඡා

द्वितीय पाराजिक शिक्षा-पृच्छा (प्रश्न)।

පුච්ඡා – යං [Pg.12] තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දුතියං පාරාජිකං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! उन जानने वाले, देखने वाले, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान द्वारा द्वितीय पाराजिक कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किसे आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ධනියං භන්තෙ කුම්භකාරපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! कुम्भकारपुत्र धनिय को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ධනියො භන්තෙ කුම්භකාරපුත්තො රඤ්ඤො දාරූනි අදින්නං ආදියි, තස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! कुम्भकारपुत्र धनिय ने राजा की लकड़ियाँ बिना दी हुई (चोरी से) ले ली थीं, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.13] ආවුසො තත්ථ පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वहाँ प्रज्ञप्ति, अनुप्रज्ञप्ति और अनुपन्नप्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – එකා භන්තෙ පඤ්ඤත්ති එකා අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති තස්මිං නත්ථි.

उत्तर – भन्ते! वहाँ एक प्रज्ञप्ति और एक अनुप्रज्ञप्ति है; अनुपन्नप्रज्ञप्ति वहाँ नहीं है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ मूल प्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – යො පන භික්ඛු අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියෙය්‍ය, යථාරූපෙ අදින්නාදානෙ රාජානො චොරං ගහෙත්වා හනෙය්‍යුංවා බන්ධෙය්‍යුංවා පබ්බාජෙය්‍යුංවා චොරොසි බාලොසි මුළ්හොසි ථෙනොසීති තථාරූපං භික්ඛු අදින්නං ආදියමානො අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! "जो भिक्षु बिना दिया हुआ, चोरी की नीयत से ले ले; जिस प्रकार की चोरी के लिए राजा लोग चोर को पकड़कर मारें, या बाँधें, या निर्वासित करें—'तू चोर है, तू मूर्ख है, तू मूढ़ है, तू चोर है'—इस प्रकार कहते हुए; वैसे ही बिना दिए हुए को लेने वाला भिक्षु भी पाराजिक होता है, असंवास्य होता है"—यह वहाँ मूल प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.14] ආවුසො තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ अनुप्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – ගාමාවා අරඤ්ඤාවාති අයං භන්තෙ තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! "गाँव से या अरण्य से"—यह वहाँ अनुप्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – යො පන භික්ඛු ගාමාවා අරඤ්ඤාවා අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියෙය්‍ය, කථාරූපෙ අදින්නාදානෙ රාජානො චොරං ගහෙත්වා හනෙය්‍යුංවා බන්ධෙය්‍යුංවා පබ්බාජෙය්‍යුංවා චොරොසි බාලොසි මූළ්හොසි ථෙනොසීති තථාරූපං භික්ඛු අදින්නං ආදියමානො අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! "जो भिक्षु गाँव से या अरण्य से बिना दिया हुआ, चोरी की नीयत से ले ले; जिस प्रकार की चोरी के लिए राजा लोग चोर को पकड़कर मारें, या बाँधें, या निर्वासित करें—'तू चोर है, तू मूर्ख है, तू मूढ़ है, तू चोर है'—इस प्रकार कहते हुए; वैसे ही बिना दिए हुए को लेने वाला भिक्षु भी पाराजिक होता है, असंवास्य होता है"—यह वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති [Pg.15] නුඛො ආවුසො පදෙසපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह सर्वत्र-प्रज्ञप्ति है या प्रदेश-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह सर्वत्र-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සාධාරණපඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො අසාධාරණපඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह साधारण-प्रज्ञप्ति है या असाधारण-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – සාධාරණපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह साधारण-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – එකතොපඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො උභතොපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह एकतो-प्रज्ञप्ति है या उभतो-प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – උභතොපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह उभतो-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – තස්මිං [Pg.16] ආවුසො දුතිය පාරාජිකෙ අදින්නං ආදියන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති විභජිත්වා විස්සජ්ජෙහි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस द्वितीय पाराजिक में, बिना दिया हुआ लेने पर कितनी आपत्तियाँ होती हैं? विभाग करके उत्तर दें।

විස්සජ්ජනා – අදින්නං භන්තෙ ආදියන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති, පඤ්ච මාසකංවා අතිරෙක පඤ්ච මාසකංවා අග්ඝනකං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියති ආපත්ති පාරාජිකස්ස, ඌනපඤ්චමාසකංවා අතිරෙකමාසකංවා අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියති ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස, මාසකංවා ඌනමාසකවා අග්ඝනකං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියති ආපත්ති දුක්කටස්ස, අදින්නං භන්තෙ ආදියන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.

उत्तर – भन्ते! बिना दिया हुआ लेने पर तीन आपत्तियाँ होती हैं: पाँच माषक या पाँच माषक से अधिक मूल्य का बिना दिया हुआ चोरी की नीयत से लेने पर पाराजिक आपत्ति होती है; पाँच माषक से कम किन्तु एक माषक से अधिक मूल्य का बिना दिया हुआ चोरी की नीयत से लेने पर थुल्लच्चय आपत्ति होती है; एक माषक या एक माषक से कम मूल्य का बिना दिया हुआ चोरी की नीयत से लेने पर दुक्कट आपत्ति होती है। भन्ते! बिना दिया हुआ लेने पर ये तीन आपत्तियाँ होती हैं।

පුච්ඡා – කෙසං [Pg.17] ආවුසො අනාපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किनके लिए आपत्ति नहीं होती?

විස්සජ්ජනා – දසන්නං භන්තෙ පුග්ගලානං අනාපත්ති, සකසඤ්ඤිස්ස, විස්සාසග්ගාහෙන ගණ්හන්තස්ස, තාවකාලිකං ගණ්හන්තස්ස, පෙතපරිග්ගහං ගණ්හන්තස්ස, තිරච්ඡානගතපරිග්ගහං ගණ්හන්තස්ස, පංසුකූලසඤ්ඤිස්ස, උම්මත්තකස්ස, ඛිත්තචිත්තස්ස, වෙදනාට්ටස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

उत्तर – भन्ते! दस प्रकार के व्यक्तियों के लिए आपत्ति नहीं होती—अपनी वस्तु समझने वाले के लिए, विश्वास के कारण ग्रहण करने वाले के लिए, अल्पकाल के लिए ग्रहण करने वाले के लिए, प्रेत के स्वामित्व वाली वस्तु ग्रहण करने वाले के लिए, तिर्यक (पशु) के स्वामित्व वाली वस्तु ग्रहण करने वाले के लिए, पांसुकूल (त्यागा हुआ) समझने वाले के लिए, उन्मत्त (पागल) के लिए, विक्षिप्त चित्त वाले के लिए, वेदना से पीड़ित के लिए और आदिकर्मिक (प्रथम अपराधी) के लिए।

පුච්ඡා – පඤ්චන්නං ආවුසො පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං කත්ථොගධං කත්ථපරියාපන්නං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! पाँच प्रकार के पातिमोक्ख-उद्देशों का कहाँ समावेश होता है और वे किसके अन्तर्गत आते हैं?

විස්සජ්ජනා – නිදානොගධං භන්තෙ නිදානපරියාපන්නං.

उत्तर – भन्ते! वे निदान में समाविष्ट होते हैं और निदान के ही अन्तर्गत आते हैं।

පුච්ඡා – කතමෙන [Pg.18] ආවුසො උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किस उद्देश के द्वारा उद्देश (पाठ) में आता है?

විස්සජ්ජනා – දුතියෙන භන්තෙ උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

उत्तर – भन्ते! द्वितीय उद्देश के द्वारा उद्देश में आता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! चार विपत्तियों में से यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – සීලවිපත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह शील-विपत्ति है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං ආවුසො ආපත්තික්ඛන්ධානං කතමො ආපත්තික්ඛන්ධො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! सात आपत्ति-स्कन्धों में से यह कौन सा आपत्ति-स्कन्ध है?

විස්සජ්ජනා – පාරාජිකාපත්තික්ඛන්ධො භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह पाराजिकापत्ति-स्कन्ध है।

පුච්ඡා – ඡන්නං ආවුසො ආපත්තිසමුට්ඨානානං කතිහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! छह आपत्ति-समुत्थानों में से यह कितने समुत्थानों से उत्पन्न होती है?

විස්සජ්ජනා – තීහි භන්තෙ සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති, සියා කායතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති, න වාචාතො, සියා වාචාතොච

उत्तर – भन्ते! यह तीन समुत्थानों से उत्पन्न होती है—कभी काय और चित्त से उत्पन्न होती है, वाणी से नहीं; कभी वाणी और

චිත්තතොච [Pg.19] සමුට්ඨාති, න කායතො, සියා කායතොච වාචාතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති.

चित्त से उत्पन्न होती है, काय से नहीं; और कभी काय, वाणी और चित्त तीनों से उत्पन्न होती है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො අධිකරණානං කතමං අධිකරණං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! चार अधिकरणों में से यह कौन सा अधिकरण है?

විස්සජ්ජනා – ආපත්තාධිකරණං භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह आपत्ताधिकरण है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං ආවුසො සමථානං කතිහි සමථෙහි සම්මති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! सात शमथों में से यह कितने शमथों से शान्त होती है?

විස්සජ්ජනා – ද්විහි භන්තෙ සමථෙහි සම්මති සම්මුඛාවිනයෙනච පටිඤ්ඤාත කරණෙනච.

उत्तर – भन्ते! यह दो शमथों से शान्त होती है—सम्मुख-विनय से और प्रतिज्ञात-करण (स्वीकारोक्ति) से।

පුච්ඡා – කො [Pg.20] ආවුසො තත්ථ විනයො, කො තත්ථ අභිවිනයො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ विनय क्या है और अभिविनय क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ විනයො විභත්ති අභිවිනයො.

उत्तर – भन्ते! प्रज्ञप्ति (नियम) विनय है और विभक्ति (व्याख्या) अभिविनय है।

පුච්ඡා – කිංආවුසො තත්ථ පාතිමොක්ඛං කිං තත්ථ අධිපාතිමොක්ඛං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ पातिमोक्ख क्या है और अधिपातिमोक्ख क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ පාතිමොක්ඛං, විභත්ති අධිපාතිමොක්ඛං.

उत्तर – भन्ते! प्रज्ञप्ति पातिमोक्ख है और विभक्ति अधिपातिमोक्ख है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर – भन्ते! असंवर (संयम का न होना) ही विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.21] ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්පත්ති.

उत्तर – भन्ते! संवर (संयम) ही सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො පටිපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! प्रतिपत्ति (आचरण) क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එවරූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු අයං භන්තෙ තත්ථ පටිපත්ති.

उत्तर – भन्ते! "मैं ऐसा कार्य नहीं करूँगा"—इस प्रकार जीवन पर्यन्त, प्राण रहने तक शिक्षापदों को ग्रहण कर उनमें जो शिक्षा ग्रहण करता है, वही वहाँ प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කති ආවුසො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා දුතියං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किन प्रयोजनों के कारण भगवान् ने द्वितीय पाराजिका नियम प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා දුතියං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං. සඞ්ඝසුට්ඨුතාය සඞ්ඝඵාසුතාය දුම්මඞ්කූනං පුග්ගලානං නිග්ගහාය පෙසලානං භික්ඛූනං ඵාසුවිහාරාය දිට්ඨධම්මිකානං ආසවානං සංවරාය සම්පරායිකානං ආසවානං පටිඝාතාය අප්පසන්නානං පසාදාය පසන්නානං භිය්‍යොභාවාය සද්ධම්මට්ඨිතියා විනයානුග්ගහාය.

उत्तर – भन्ते! दस प्रयोजनों के कारण भगवान् ने द्वितीय पाराजिका नियम प्रज्ञप्त किया—संघ की सुष्ठुता (उत्तमता) के लिए, संघ की सुख-सुविधा के लिए, दुष्ट व्यक्तियों के निग्रह के लिए, शीलवान भिक्षुओं के सुखपूर्वक विहार के लिए, इस लोक के आस्रवों के संवर के लिए, परलोक के आस्रवों के विनाश के लिए, अप्रसन्न (श्रद्धाहीन) लोगों की प्रसन्नता के लिए, प्रसन्न (श्रद्धालु) लोगों की श्रद्धा बढ़ाने के लिए, सद्धर्म की स्थिति के लिए और विनय के अनुग्रह के लिए।

පුච්ඡා – කො [Pg.22] ආවුසො සික්ඛන්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! कौन शिक्षा ग्रहण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛාච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකාච සික්ඛන්ති.

उत्तर – भन्ते! शैक्ष्य और कल्याण-पृथग्जन शिक्षा ग्रहण करते हैं।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

प्रश्न – आयुष्मान! शिक्षित-शिक्षा (जिन्होंने शिक्षा पूर्ण कर ली है) कौन हैं?

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

उत्तर – भन्ते! अर्हन्त शिक्षित-शिक्षा हैं।

පුච්ඡා – කත්ථ [Pg.23] ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर – भन्ते! यह शिक्षा-कामियों (सीखने के इच्छुक व्यक्तियों) में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! इसे कौन धारण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

उत्तर – भन्ते! जिनमें यह (शिक्षा) विद्यमान है, वे इसे धारण करते हैं।

පුච්ඡා – කස්ස ආවුසො වචනං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතා භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්මුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह अर्हन्त, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො [Pg.24] ආභතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නු ඛො ආවුසො තත්ථ උපනෙතබ්බං වා අපනෙතබ්බං වා අක්ඛරපදපච්චාභට්ඨං වා විරද්ධපදබ්‍යඤ්ජනං වා.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या उसमें कुछ जोड़ने योग्य, या कुछ हटाने योग्य, या अक्षरों और पदों का विपर्यास, अथवा दोषपूर्ण पद और व्यंजन हैं?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! नहीं है।

‘‘සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්ස ඤාපනං’’

“संगायन के लिए संघ को सूचना”

සුණාතු [Pg.25] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අහං භන්තෙ ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංස තිපිටකධරධම්මභණ්ඩාගාරිකං දුතියස්ස පාරාජිකස්ස නිදානම්පි පුච්ඡිං, පුග්ගලම්පි පුච්ඡිං, වත්ථුම්පි පුච්ඡිං, පඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනුපඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡිං, ආපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනාපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අඤ්ඤානිපි ඊදිසානි පුච්ඡිතබ්බට්ඨානානි අනෙකානි පුච්ඡිං, පුට්ඨො පුට්ඨොච සො ආයස්මා විචිත්තසාරාභිවංසො විස්සජ්ජෙසි. ඉති හිදං භන්තෙ ඉදං දුතියං පාරාජික සික්ඛාපදං නිම්මලං, සුපරිසුද්ධං, තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථා පුරෙ මහාකස්ස පාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියසඞ්ඛාතස්ස බුද්ධසාසනස්ස චිරට්ඨිතියා, බහුජනහිතාය, බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය, හිතාය, සුඛාය, දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සඞ්ගායිංසුචෙව අනුසඞ්ගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීතිමහාධම්මසභාපරියාපන්නා ඉදං දුතිය පාරාජික සික්ඛාපදං එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සමග්ගා සම්මොදමානා හුත්වා සඞ්ගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश, जो त्रिपिटकधर और धर्म-भाण्डागारिक हैं, उनसे द्वितीय पाराजिक के निदान के विषय में भी पूछा, पुद्गल के विषय में भी पूछा, वस्तु के विषय में भी पूछा, प्रज्ञप्ति के विषय में भी पूछा, अनुप्रज्ञप्ति के विषय में भी पूछा, आपत्ति के विषय में भी पूछा, अनापत्ति के विषय में भी पूछा, और इसी प्रकार के अनेक पूछने योग्य स्थानों के विषय में पूछा। पूछे जाने पर उन आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश ने उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! यह द्वितीय पाराजिक शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध है, यह उन्हीं अर्हन्त सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है। इसलिए, जैसे पहले महाकाश्यप आदि श्रेष्ठ महास्थविरों ने, जो प्राचीन संगीतिकार थे, ब्रह्मचर्य स्वरूप बुद्ध-शासन की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनुसंगायन किया था; उसी प्रकार, अब हम सब भी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित हैं, इस द्वितीय पाराजिक शिक्षापद का एक साथ गण-स्वाध्याय करके, समग्र और प्रसन्नचित्त होकर संगायन करें।

තතිය පාරාජික සික්ඛාපුච්ඡා

तृतीय पाराजिक शिक्षा-प्रश्न

පුච්ඡා – යං [Pg.27] තෙන ආවුසො භගවතා (ප) සම්මාසම්බුද්ධෙන තතියං පාරාජිකං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! उन भगवान सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा तृतीय पाराजिक कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किसको आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! अनेक भिक्षुओं को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किस विषय (वस्तु) में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛු අඤ්ඤමඤ්ඤං ජීවිතා වොරොපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने एक-दूसरे को जीवन से वंचित कर दिया था, उस विषय (वस्तु) में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.28] නුඛො ආවුසො තත්ථ පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वहाँ प्रज्ञप्ति, अनुप्रज्ञप्ति और अनुपन्न-प्रज्ञप्ति हैं?

විස්සජ්ජනා – එකා භන්තෙ පඤ්ඤත්ති, එකා අනුපඤ්ඤත්ති, අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති තස්මිං නත්ථි.

उत्तर – भन्ते! एक प्रज्ञप्ति है, एक अनुप्रज्ञप्ति है, और उसमें अनुपन्न-प्रज्ञप्ति नहीं है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ मूल प्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – යොපන භික්ඛු සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙය්‍ය, සත්ථහාරකංවාස්ස පරියෙසෙය්‍ය අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! “जो कोई भिक्षु जानबूझकर मनुष्य को जीवन से वंचित करे, अथवा उसके लिए शस्त्र लाने वाले को खोजे, वह भी पाराजिक होता है और असंवास्य होता है” – यह वहाँ मूल प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ अनुप्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – මරණවණ්ණං වා සංවණ්ණෙය්‍ය මරණාය වා සමාදපෙය්‍ය අම්භොපුරිස කිං තුය්හිමිනා පාපකෙන දුජ්ජීවිතෙන මතන්තෙ ජීවිතා

उत्तर – भन्ते! “अथवा मरण की प्रशंसा करे या मरण के लिए प्रेरित करे कि ‘अरे ओ पुरुष! तुम्हें इस पापी दुर्भर जीवन से क्या लाभ? तुम्हारे लिए जीवन की अपेक्षा मृत्यु...”

සෙය්‍යාති [Pg.29] ඉති චිත්තමනො චිත්තසඞ්කප්පො අනෙකපරියායෙන මරණවණ්ණං වා සංවණ්ණෙය්‍ය මරණාය වා සමාදපෙය්‍යාති අයං භන්තෙ තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

“...श्रेष्ठ है’ – इस प्रकार के मन और संकल्प वाला होकर अनेक प्रकार से मरण की प्रशंसा करे या मरण के लिए प्रेरित करे” – भन्ते! यह वहाँ अनुप्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – යො පන භික්ඛු සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙය්‍ය, සත්ථහාරකංවාස්ස පරියෙසෙය්‍ය, මරණවණ්ණං වා සංවණ්ණෙය්‍ය, මරණාය වා සමාදපෙය්‍ය, අම්භො පුරිස කිං තුය්හිමිනා පාපකෙන දුජ්ජීවිතෙන මතන්තෙ ජීවිතා සෙය්‍යොති ඉති චිත්තමනො චිත්තසඞ්කප්පො අනෙකපරියායෙන මරණවණ්ණංවා සංවණ්ණෙය්‍ය, මරණාය වා සමාදපෙය්‍ය, අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

उत्तर - जो भिक्षु जानबूझकर मनुष्य की हत्या करता है, या उसके लिए शस्त्र खोजता है, या मृत्यु की प्रशंसा करता है, या मृत्यु के लिए उकसाता है, 'अरे मनुष्य! इस पापपूर्ण और कष्टकारी जीवन से तुम्हारा क्या लाभ? तुम्हारे लिए जीवन से मृत्यु श्रेष्ठ है' - इस प्रकार के मन और संकल्प के साथ अनेक प्रकार से मृत्यु की प्रशंसा करता है या मृत्यु के लिए उकसाता है, वह भी पाराजिक होता है और संघ के साथ रहने के अयोग्य होता है। भन्ते! यह वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති [Pg.30] නුඛො ආවුසොපදෙසපඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या यह सर्वत्र प्रज्ञप्ति है या प्रादेशिक प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह सर्वत्र प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සාධාරණපඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො අසාධාරණපඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या यह साधारण प्रज्ञप्ति है या असाधारण प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – සාධාරණපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह साधारण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – එකතොපඤ්ඤත්ති [Pg.31] නුඛො ආවුසො උභතොපඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या यह एकतो-प्रज्ञप्ति है या उभतो-प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – උභතොපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह उभतो-प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – තස්මිං ආවුසො තතිය පාරාජිකෙ සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති.

प्रश्न - आयुष्मान्! उस तृतीय पाराजिक में जानबूझकर मनुष्य की हत्या करने पर कितनी आपत्तियाँ होती हैं?

විස්සජ්ජනා – සඤ්චිස්ස භන්තෙ මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති, මනුස්සං ඔදිස්ස පපාතං ඛණති පපතිත්වා මරිස්සතීති ආපත්ති දුක්කටස්ස, පපතිතෙ දුක්ඛා වෙදනා උප්පජ්ජති ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස, මරති ආපත්ති පාරාජිකස්ස, සඤ්චිච්ච භන්තෙ මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.

उत्तर - भन्ते! जानबूझकर मनुष्य की हत्या करने पर तीन आपत्तियाँ होती हैं। मनुष्य के उद्देश्य से गड्ढा खोदता है कि 'गिरकर मर जाएगा', तो दुक्कट की आपत्ति होती है; गिरने पर दुःखद वेदना उत्पन्न होती है, तो थुल्लच्चय की आपत्ति होती है; यदि मर जाता है, तो पाराजिक की आपत्ति होती है। भन्ते! जानबूझकर मनुष्य की हत्या करने पर ये तीन आपत्तियाँ होती हैं।

පුච්ඡා – කෙසං [Pg.32] ආවුසො අනාපත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! किनके लिए आपत्ति नहीं है?

විස්සජ්ජනා – සත්තන්නං භන්තෙ පුග්ගලානං අනාපත්ති, අසඤ්චිච්ච මාරෙන්තස්ස, අජානන්තස්ස, න මරණාධිප්පායස්ස, උම්මත්තකස්ස, ඛිත්තචිත්තස්ස, වෙදනාට්ටස්ස, ආදිකම්මිකස්ස.

उत्तर - भन्ते! सात प्रकार के व्यक्तियों के लिए आपत्ति नहीं है - अनजाने में मारने वाले को, न जानते हुए को, मारने की इच्छा न रखने वाले को, उन्मत्त को, विक्षिप्त चित्त वाले को, वेदना से पीड़ित को और आदिकर्मिक को।

පුච්ඡා – පඤ්චන්නං ආවුසො පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං කත්ථොගධං කත්ථ පරියාපන්නං.

प्रश्न - आयुष्मान्! पाँच प्रातिमोक्ष-उद्देशों में यह कहाँ सम्मिलित है और कहाँ अन्तर्भूत है?

විස්සජ්ජනා – නිදානොගධං භන්තෙ නිදානපරියාපන්නං.

उत्तर - भन्ते! यह निदान में सम्मिलित है और निदान में अन्तर्भूत है।

පුච්ඡා – කතමෙන [Pg.33] ආවුසො උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

प्रश्न - आयुष्मान्! किस उद्देश के द्वारा यह उद्देश में आता है?

විස්සජ්ජනා – දුතියෙන භන්තෙ උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

उत्तर - भन्ते! यह द्वितीय उद्देश के द्वारा उद्देश में आता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! चार विपत्तियों में से यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – සීලවිපත්ති භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह शील-विपत्ति है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං ආවුසො ආපත්තික්ඛන්ධානං කතමො ආපත්තික්ඛන්ධො.

प्रश्न - आयुष्मान्! सात आपत्ति-स्कन्धों में से यह कौन सा आपत्ति-स्कन्ध है?

විස්සජ්ජනා – පාරාජිකාපත්තික්ඛන්ධො භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह पाराजिक-आपत्ति-स्कन्ध है।

පුච්ඡා – ඡන්නං ආවුසො ආපත්තිසමුට්ඨානානං කතිහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති.

प्रश्न - आयुष्मान्! छह आपत्ति-समुत्थानों में से यह कितने समुत्थानों से उत्पन्न होता है?

විස්සජ්ජනා – ඡන්නං භන්තෙ ආපත්තිසමුට්ඨානානං තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති, සියා කායතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති, න වාචතො[Pg.34], සියා වාචතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති, න කායතො, සියා කායතොච වාචතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති.

उत्तर - भन्ते! छह आपत्ति-समुत्थानों में से यह तीन समुत्थानों से उत्पन्न होता है - कभी काय और चित्त से उत्पन्न होता है, वाणी से नहीं; कभी वाणी और चित्त से उत्पन्न होता है, काय से नहीं; कभी काय, वाणी और चित्त तीनों से उत्पन्न होता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො අධිකරණානං කතමං අධිකරණං.

प्रश्न - आयुष्मान्! चार अधिकरणों में से यह कौन सा अधिकरण है?

විස්සජ්ජනා – ආපත්තාධිකරණං භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह आपत्ताधिकरण है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං [Pg.35] ආවුසො සමථානං කතිහි සමථෙහි සම්මති.

प्रश्न - आयुष्मान्! सात शमथों में से यह कितने शमथों से शान्त होता है?

විස්සජ්ජනා – සත්තානං භන්තෙ සමථානං ද්වීහි සමථෙහි සම්මති, සම්මුඛා විනයෙනච පටිඤ්ඤාතකරණෙනච.

उत्तर - भन्ते! सात शमथों में से यह दो शमथों से शान्त होता है - सम्मुख-विनय से और प्रतिज्ञात-करण से।

පුච්ඡා – කො තත්ථ ආවුසො විනයො කො තත්ථ අභිවිනයො.

प्रश्न - आयुष्मान्! वहाँ विनय क्या है और अभिविनय क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ විනයො විභත්ති අභිවිනයො.

उत्तर - भन्ते! प्रज्ञप्ति विनय है और विभक्ति अभिविनय है।

පුච්ඡා – කිං ආවුසො තත්ථ පාතිමොක්ඛං කිං අධිපාතිමොක්ඛං.

प्रश्न - आयुष्मान्! वहाँ प्रातिमोक्ष क्या है और अधि-प्रातिमोक्ष क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ පාතිමොක්ඛං විභත්ති අධිපාතිමොක්ඛං.

उत्तर - भन्ते! प्रज्ञप्ति प्रातिमोक्ष है और विभक्ति अधि-प्रातिमोक्ष है।

පුච්ඡා – කා [Pg.36] ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर – भन्ते! असंयम विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්පත්ති.

उत्तर – भन्ते! संयम सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො තත්ථ පටිපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ प्रतिपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එවරූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු අයං භන්තෙ තත්ථ පටිපත්ති.

उत्तर – भन्ते! "मैं ऐसा नहीं करूँगा" इस प्रकार जीवनभर, प्राण रहने तक शिक्षापदों को ग्रहण कर जो अभ्यास करता है, वही वहाँ प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කති [Pg.37] ආවුසො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා තතියං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! कितने अर्थवशों को लेकर भगवान ने तीसरा पाराजिक प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා තතියං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං සඞ්ඝසුට්ඨුතාය සඞ්ඝඵාසුතාය (ප) විනයානුග්ගහාය.

उत्तर – भन्ते! दस अर्थवशों को लेकर भगवान ने तीसरा पाराजिक प्रज्ञप्त किया है—संघ की सुष्ठुता के लिए, संघ की फासुता (सुख) के लिए... (पे)... विनय के अनुग्रह के लिए।

පුච්ඡා – කෙ [Pg.38] ආවුසො සික්ඛන්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! कौन शिक्षा ग्रहण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛාච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකාච සික්ඛන්ති.

उत्तर – भन्ते! शैक्ष्य और कल्याणक पृथग्जन शिक्षा ग्रहण करते हैं।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

प्रश्न – आयुष्मान! शिक्षित-शिक्षा (पूर्ण शिक्षित) कौन हैं?

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

उत्तर – भन्ते! अर्हन्त शिक्षित-शिक्षा हैं।

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह (शिक्षा) कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर – भन्ते! यह शिक्षाकामियों में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! कौन धारण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

उत्तर – भन्ते! जिनमें यह (शिक्षा) प्रवृत्त है, वे धारण करते हैं।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.39] ආවුසො වචනං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह अर्हन्त, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථිනුඛො ආවුසො තත්ථ කිඤ්චි උපනෙතබ්බං වා අපනෙතබ්බං වා අක්ඛරපදපච්චාභට්ඨං වා විරද්ධපදබ්‍යඤ්ජනං වා.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या इसमें कुछ जोड़ने योग्य, या हटाने योग्य, या कोई अक्षर-पद भ्रष्ट है, या कोई पद-व्यंजन विरुद्ध है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! नहीं है।

සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්ස ඤාපනං

संगायन के लिए संघ को ज्ञापन

සුණාතු [Pg.40] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, අහං භන්තෙ ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං තතියස්ස පාරාජිකස්ස නිදානම්පි පුච්ඡිං, පුග්ගලම්පි පුච්ඡිං, වත්ථුම්පි පුච්ඡිං, පඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනුපඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡිං, ආපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනාපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අඤ්ඤානිපි එවරූපානි පුච්ඡිතබ්බට්ඨානානි අනෙකානි පුච්ඡිං, පුට්ඨො පුට්ඨොච සො ආයස්මා විචිත්තසාරාභිවංසො විස්සජ්ජෙසි, ඉතිහිදං භන්තෙ තතියපාරාජිකසික්ඛාපදං නිම්මලං සුපරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්මුද්ධස්ස, තස්මා යථා පුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියසඞ්ඛාතස්ස බුද්ධසාසනස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සඞ්ගායිංසුචෙව අනුසඞ්ගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීතිමහාධම්මසභාපරියාපන්නා ඉදං තතියපාරාජිකසික්ඛාපදං එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සමග්ගා සම්මොදමානා හුත්වා සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने आयुष्मान त्रिपिटकधर, धर्मभाण्डागारिक विचित्तसाराभिवंश से तीसरे पाराजिक का निदान भी पूछा, पुद्गल भी पूछा, वस्तु भी पूछी, प्रज्ञप्ति भी पूछी, अनुप्रज्ञप्ति भी पूछी, आपत्ति भी पूछी, अनापत्ति भी पूछी, और भी इस प्रकार के अनेक पूछने योग्य स्थानों को पूछा। पूछे जाने पर उन आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश ने उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! यह तीसरा पाराजिक शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध है, और उन्हीं अर्हन्त सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है। इसलिए, जैसे पहले महाकश्यप आदि श्रेष्ठ महास्थविरों, प्राचीन संगीतिकारों ने ब्रह्मचर्य संज्ञक बुद्ध शासन की चिरस्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनुसंगायन किया था; उसी प्रकार अब हम सब भी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित हैं, इस तीसरे पाराजिक शिक्षापद का एक साथ सामूहिक पाठ (गण-सज्झाय) करके, एकमत और प्रसन्न होकर संगायन करें।

චතුත්ථ පාරාජික සික්ඛාපුච්ඡා

चतुर्थ पाराजिक शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – යං [Pg.42] තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන චතුත්ථං පාරාජිකං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! उन जानते हुए, देखते हुए... (पे)... सम्यक्सम्बुद्ध भगवान द्वारा चौथा पाराजिक कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किसको लक्ष्य करके प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වග්ගුමුදාතීරියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वग्गुमुदा नदी के तटवर्ती भिक्षुओं को लक्ष्य करके प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान! किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වග්ගුමුදාතීරියා භන්තෙ භික්ඛූ ගිහීනං අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස උත්තරිමනුස්සධම්මස්ස වණ්ණං භාසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वग्गुमुदा नदी के तटवर्ती भिक्षुओं ने गृहस्थों के सामने एक-दूसरे के उत्तरि-मनुष्य-धर्म की प्रशंसा की थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.43] ආවුසො තත්ථ පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या वहाँ प्रज्ञप्ति, अनुप्रज्ञप्ति और अनुत्पन्नप्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – එකා භන්තෙ පඤ්ඤත්ති එකා අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති තස්මිං නත්ථි.

उत्तर – भन्ते! एक प्रज्ञप्ति है, एक अनुप्रज्ञप्ति है; उसमें अनुत्पन्नप्रज्ञप्ति नहीं है।

පුච්ඡා – කතමා ආවුසො තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ मूल प्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – යො පන භික්ඛු අනභිජානං උත්තරිමනුස්සධම්මං උත්තරිමනුස්සධම්මං අත්තුපනායිකං අලමරියඤාණදස්සනං සමුදාචරෙය්‍ය, ඉතිජානාමි ඉතිපස්සාමීති, තතො අපරෙන සමයෙන සමනුග්ගාහීය මානොවා අසමනුග්ගාහීය මානොවා ආපන්නො විසුද්ධාපෙක්ඛො එවං වදෙය්‍ය අජානමෙවං ආවුසො අවචං ජානාමි අපස්සං පස්සාමි තුච්ඡං මුසාවිලපින්ති අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – जो कोई भिक्षु स्वयं में न होते हुए भी उत्तरिमनुष्यधर्म, अपने में होने वाले पर्याप्त आर्य ज्ञान-दर्शन का दावा करे कि 'मैं ऐसा जानता हूँ, मैं ऐसा देखता हूँ'; फिर बाद में पूछताछ किए जाने पर या न किए जाने पर, आपत्ति में पड़ा हुआ वह भिक्षु शुद्धि की इच्छा से ऐसा कहे— 'आयुष्मान! मैं न जानते हुए ही कहता था कि मैं जानता हूँ, न देखते हुए कहता था कि मैं देखता हूँ, वह तुच्छ झूठा प्रलाप था'—तो वह भी पाराजिक होता है और असंवास्य होता है। भन्ते! यह वहाँ मूल प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කතමා [Pg.44] ආවුසො තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ अनुप्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – අඤ්ඤත්‍ර අධිමානාති අයං භන්තෙ තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – 'अधिमान को छोड़कर'—भन्ते! यह वहाँ अनुप्रज्ञप्ति है।

හොන්ති යෙ තෙ ආනන්ද භික්ඛූ අදිට්ඨෙ දිට්ඨසඤ්ඤිනො අපත්තෙ පත්තසඤ්ඤිනො අනධිගතෙ අධිගතසඤ්ඤිනො අසච්ඡිකතෙ සච්ඡිකතසඤ්ඤනො අධිමානෙන අඤ්ඤං බ්‍යාකරොන්ති, තඤ්ච ඛො එතං අබ්බොහාරිකං.

हे आनंद! वे जो भिक्षु न देखे हुए में देखे हुए की संज्ञा वाले, न प्राप्त किए हुए में प्राप्त किए हुए की संज्ञा वाले, न अधिगत किए हुए में अधिगत की संज्ञा वाले, साक्षात्कार न किए हुए में साक्षात्कार की संज्ञा वाले होकर अधिमान के कारण अर्हत्व की घोषणा करते हैं, वह व्यवहार के योग्य नहीं है।

පුච්ඡා – කතමා [Pg.45] ආවුසො තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – යොපන භික්ඛු අනභිජානං උත්තරිමනුස්සධම්මං අත්තුපනායිකං අලමරියඤාණදස්සනං සමුදාචරෙය්‍ය, ඉති ජානාමි ඉති පස්සාමීති, තතො අපරෙන සමයෙන සමනුග්ගාහීයමානොවා අසමනුග්ගාහීයමානොවා ආපන්නො විසුද්ධාපෙක්ඛො එවං වදෙය්‍ය අජානමෙවං ආවුසො අවචංජානාමි අපස්සං පස්සාමි තුච්ඡං මුසා විලපින්ති, අඤ්ඤත්‍ර අධිමානා අයම්පි පාරාජිකො හොති අසංවාසොති අයං භන්තෙ තත්ථ පරිපුණ්ණ පඤ්ඤත්ති.

उत्तर – जो कोई भिक्षु स्वयं में न होते हुए भी उत्तरिमनुष्यधर्म, अपने में होने वाले पर्याप्त आर्य ज्ञान-दर्शन का दावा करे कि 'मैं ऐसा जानता हूँ, मैं ऐसा देखता हूँ'; फिर बाद में पूछताछ किए जाने पर या न किए जाने पर, आपत्ति में पड़ा हुआ वह भिक्षु शुद्धि की इच्छा से ऐसा कहे— 'आयुष्मान! मैं न जानते हुए ही कहता था कि मैं जानता हूँ, न देखते हुए कहता था कि मैं देखता हूँ, वह तुच्छ झूठा प्रलाप था'—अधिमान को छोड़कर, वह भी पाराजिक होता है और असंवास्य होता है। भन्ते! यह वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති [Pg.46] නුඛො ආවුසො පදෙසපඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह सर्वत्र प्रज्ञप्ति है या प्रादेशिक प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – සබ්බත්ථපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह सर्वत्र प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සාධාරණපඤ්ඤත්ති නුඛො ආවුසො අසාධාරණපඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह साधारण प्रज्ञप्ति है या असाधारण प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – සාධාරණපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह साधारण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – එකතොපඤ්ඤත්ති නුඛො ආවුසො උභතො පඤ්ඤත්ති නුඛො.

प्रश्न – आयुष्मान! क्या यह एकतो प्रज्ञप्ति है या उभतो प्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – උභතොපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह उभतो प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – තස්මිං [Pg.47] ආවුසො චතුත්ථ පාරාජිකෙ අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති, විභජිත්වා විස්සජ්ජෙහි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस चौथे पाराजिक में असत्य और अवास्तविक उत्तरिमनुष्यधर्म का प्रलाप करते हुए भिक्षु कितनी आपत्तियों को प्राप्त होता है? विश्लेषण करके उत्तर दें।

විස්සජ්ජනා – තස්මිං භන්තෙ චතුත්ථපාරාජිකෙ අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති, අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති ආපත්තිපාරාජිකස්ස, යො තෙ විහාරෙ වසති සො භික්ඛු අරහාති භණති පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස, අප්පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති දුක්කටස්ස, උත්තරිමනුස්සධම්මං භන්තෙ උල්ලපන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.

उत्तर – भन्ते! उस चौथे पाराजिक में असत्य और अवास्तविक उत्तरिमनुष्यधर्म का प्रलाप करते हुए भिक्षु तीन आपत्तियों को प्राप्त होता है। असत्य और अवास्तविक उत्तरिमनुष्यधर्म का प्रलाप करने पर पाराजिक की आपत्ति होती है; 'जो तुम्हारे विहार में रहता है, वह भिक्षु अर्हत् है' ऐसा कहने पर, यदि सुनने वाला समझ जाए तो थुल्लच्चय की आपत्ति होती है, और यदि न समझे तो दुक्कट की आपत्ति होती है। भन्ते! उत्तरिमनुष्यधर्म का प्रलाप करते हुए वह इन तीन आपत्तियों को प्राप्त होता है।

පුච්ඡා – කෙසං [Pg.48] ආවුසො අනාපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! किनके लिए अनापत्ति है?

විස්සජ්ජනා – ඡන්නං භන්තෙ පුග්ගලානං අනාපත්ති අධිමානෙන භණන්තස්ස අනුල්ලපනාධිප්පායස්ස උම්මත්තකස්ස ඛිත්තචිත්තස්ස වෙදනාට්ටස්ස ආදිකම්මිකස්ස.

उत्तर – भन्ते! छह व्यक्तियों के लिए अनापत्ति है—अधिमान से कहने वाले के लिए, प्रलाप करने का अभिप्राय न रखने वाले के लिए, उन्मत्त के लिए, विक्षिप्त चित्त वाले के लिए, वेदना से पीड़ित के लिए और आदिकर्मिक के लिए।

පුච්ඡා – පඤ්චන්නං [Pg.49] ආවුසො පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං කත්ථොගධං කත්ථ පරියාපන්නං.

प्रश्न – आयुष्मान! पाँच पातिमोक्ख उद्देशों में यह कहाँ अंतर्भूत है और कहाँ सम्मिलित है?

විස්සජ්ජනා – නිදානොගධං භන්තෙ නිදානපරියාපන්නං.

उत्तर – भन्ते! यह निदान में अंतर्भूत है और निदान में सम्मिलित है।

පුච්ඡා – කතමෙන ආවුසො උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

प्रश्न – आयुष्मान! किस उद्देश के द्वारा यह उद्देश में आता है?

විස්සජ්ජනා – දුතියෙන භන්තෙ උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

उत्तर – भन्ते! यह दूसरे उद्देश के द्वारा उद्देश में आता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान! चार विपत्तियों में यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – සීලවිපත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह शील-विपत्ति है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං [Pg.50] ආවුසො ආපත්තික්ඛන්ධානං කතමො ආපත්තික්ඛන්ධො.

प्रश्न – आयुष्मान! सात आपत्ति-स्कंधों में यह कौन सा आपत्ति-स्कंध है?

විස්සජ්ජනා – පාරාජිකාපත්තික්ඛන්ධො භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह पाराजिक आपत्ति-स्कंध है।

පුච්ඡා – ඡන්නං ආවුසො ආපත්තිසමුට්ඨානානං කතිහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති.

प्रश्न – आयुष्मान! छह आपत्ति-समुत्थानों में यह कितने समुत्थानों से उत्पन्न होता है?

විස්සජ්ජනා – ඡන්නං භන්තෙ ආපත්තිසමුට්ඨානානං තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති, සියා කායතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති, න වාචතො, සියා වාචතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති, න කායතො, සියා කායතොච වාචතොච චිත්තතොච සමුට්ඨාති.

उत्तर – भन्ते! छह आपत्ति-समुत्थानों में यह तीन समुत्थानों से उत्पन्न होता है—कदाचित् काय और चित्त से उत्पन्न होता है, वाणी से नहीं; कदाचित् वाणी और चित्त से उत्पन्न होता है, काय से नहीं; कदाचित् काय, वाणी और चित्त से उत्पन्न होता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං [Pg.51] ආවුසො අධිකරණානං කතමං අධිකරණං.

प्रश्न – आयुष्मान! चार अधिकरणों में यह कौन सा अधिकरण है?

විස්සජ්ජනා – ආපත්තාධිකරණං භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! यह आपत्ति-अधिकरण है।

පුච්ඡා – සත්තන්නං ආවුසො සමථානං කතිහි සමථෙහි සම්මති.

प्रश्न - आयुष्मान्! सात शमथों में से कितने शमथों से (यह) शान्त होता है?

විස්සජ්ජනා – සත්තන්නං භන්තෙ සමථානං ද්වීහි සමථෙහි සම්මති, සම්මුඛාවිනයෙනච පටිඤ්ඤාතකරණෙනච.

उत्तर - भन्ते! सात शमथों में से दो शमथों से शान्त होता है - सम्मुख-विनय से और प्रतिज्ञात-करण से।

පුච්ඡා – කො තත්ථ ආවුසො විනයො, කො තත්ථ අභිවිනයො.

प्रश्न - आयुष्मान्! वहाँ विनय क्या है और अभिविनय क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ විනයො, විභත්ති අභිවිනයො.

उत्तर - भन्ते! प्रज्ञप्ति विनय है और विभक्ति अभिविनय है।

පුච්ඡා – කිං [Pg.52] ආවුසො තත්ථ පාතිමොක්ඛං, කිං අධිපාතිමොක්ඛං.

प्रश्न - आयुष्मान्! वहाँ पातिमोक्ख क्या है और अधिपातिमोक्ख क्या है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්ඤත්ති භන්තෙ පාතිමොක්ඛං, විභත්ති අධිපාතිමොක්ඛං.

उत्तर - भन्ते! प्रज्ञप्ति पातिमोक्ख है और विभक्ति अधिपातिमोक्ख है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर - भन्ते! असंवर (संयम का अभाव) विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්පත්ති.

उत्तर - भन्ते! संवर (संयम) सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.53] ආවුසො තත්ථ පටිපත්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! वहाँ प्रतिपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එවරූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු අයං භන්තෙ තත්ථ පටිපත්ති.

उत्तर - भन्ते! "मैं ऐसा नहीं करूँगा" - इस प्रकार जीवन पर्यन्त, प्राण रहने तक शिक्षापदों को ग्रहण कर जो शिक्षा ग्रहण करता है, वही वहाँ प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කති ආවුසො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා චතුත්ථං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! किन कितने अर्थवशों (प्रयोजनों) को लेकर भगवान् ने चतुर्थ पाराजिक प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා චතුත්ථං පාරාජිකං පඤ්ඤත්තං, සඞ්ඝසුට්ඨුතාය සඞ්ඝඵාසුතාය…පෙ… විනයානුග්ගහාය.

उत्तर - भन्ते! दस अर्थवशों को लेकर भगवान् ने चतुर्थ पाराजिक प्रज्ञप्त किया है - संघ की सुष्ठुता के लिए, संघ की फासुता (सुख) के लिए... पे... विनय के अनुग्रह के लिए।

පුච්ඡා – කෙ [Pg.55] ආවුසො සික්ඛන්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! कौन शिक्षा ग्रहण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛාච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකාච සික්ඛන්ති.

उत्तर - भन्ते! शैक्ष्य और कल्याणकारी पृथग्जन शिक्षा ग्रहण करते हैं।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

प्रश्न - आयुष्मान्! कौन शिक्षित-शिक्षा (पूर्ण शिक्षित) हैं?

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

उत्तर - भन्ते! अर्हन्त शिक्षित-शिक्षा हैं।

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर - भन्ते! यह शिक्षा-कामियों (शिक्षा की इच्छा रखने वालों) में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

प्रश्न - आयुष्मान्! इसे कौन धारण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

उत्तर - भन्ते! जिनका यह (आचरण) प्रवर्तित है, वे इसे धारण करते हैं।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.56] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො තත්ථ කිඤ්චි උපනෙතබ්බං වා අපනෙතබ්බං වා අක්ඛරපදපච්චාභට්ඨං වා විරද්ධපදබ්‍යඤ්ජනං වා.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या वहाँ कुछ जोड़ने योग्य, या घटाने योग्य, या अक्षरों और पदों का विपर्यास, या दोषपूर्ण पद और व्यंजन हैं?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! नहीं है।

සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

संघादिशेष शिक्षा-पृच्छा

1. සුක්කවිස්සට්ඨිසඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

१. शुक्र-विसर्ग संघादिशेष शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – යං [Pg.57] තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन जानने वाले, देखने वाले, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् द्वारा प्रयत्नपूर्वक अशुचि मोचन करने वाले के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ සෙය්‍යසකං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् सेय्यसक के विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किस वस्तु (घटना) पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ සෙය්‍යසකො හත්ථෙන උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् सेय्यसक ने हाथ से प्रयत्न करके अशुचि मोचन किया, उस वस्तु पर, भन्ते! प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.59] ආවුසො තත්ථ පඤ්ඤත්ති අනුපඤ්ඤත්ති අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! क्या वहाँ प्रज्ञप्ति, अनुप्रज्ञप्ति और अनुपन्नप्रज्ञप्ति है?

විස්සජ්ජනා – එකා භන්තෙ පඤ්ඤත්ති, එකා අනුපඤ්ඤත්ති, අනුප්පන්නපඤ්ඤත්ති තස්මිං නත්ථි.

उत्तर – भन्ते! एक प्रज्ञप्ति है, एक अनुप्रज्ञप्ति है, वहाँ अनुपन्नप्रज्ञप्ति नहीं है।

පුච්ඡා – කතමා ආවුසො තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ मूल प्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – සඤ්චෙතනිකා සුක්කවිස්සට්ඨි සඞ්ඝාදිසෙසොති අයං භන්තෙ තත්ථ මූලපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! 'जानबूझकर शुक्र-विसर्ग करना संघादिशेष है' – यह वहाँ मूल प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කතමා පනාවුසො තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! और वहाँ अनुप्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – අඤ්ඤත්‍ර සුපිනන්තාති අයං භන්තෙ තත්ථ අනුපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! 'स्वप्न के अतिरिक्त' – यह वहाँ अनुप्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – කතමා [Pg.60] පනාවුසො තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! और वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – සඤ්චෙතනිකා සුක්කවිස්සට්ඨි අඤ්ඤත්‍රසුපිනන්තා සඞ්ඝාදිසොති අයං භන්තෙ තත්ථ පරිපුණ්ණපඤ්ඤත්ති.

उत्तर – भन्ते! 'स्वप्न के अतिरिक्त जानबूझकर शुक्र-विसर्ग करना संघादिशेष है' – यह वहाँ परिपूर्ण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – සාධාරණ පඤ්ඤත්තිනුඛො ආවුසො අසාධාරණ පඤ්ඤත්තිනුඛො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! क्या यह साधारण प्रज्ञप्ति है या असाधारण प्रज्ञप्ति?

විස්සජ්ජනා – අසාධාරණපඤ්ඤත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह असाधारण प्रज्ञप्ति है।

පුච්ඡා – තත්ථ ආවුසො උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ प्रयत्न करके अशुचि मोचन करने वाला कितनी आपत्तियों को प्राप्त होता है?

විස්සජ්ජනා – උපක්කමිත්වා භන්තෙ අසුචිං මොචෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති, චෙතෙති උපක්කමති මුච්චති ආපත්ති

उत्तर – भन्ते! प्रयत्न करके अशुचि मोचन करने वाला तीन आपत्तियों को प्राप्त होता है; चेतना करता है, प्रयत्न करता है, (अशुचि) मुक्त होती है, तो आपत्ति

සඞ්ඝාදිසෙසස්ස[Pg.61], චෙතෙති උපක්කමති න මුච්චති ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස, පයොගෙ දුක්කටං.

संघादिशेष की; चेतना करता है, प्रयत्न करता है और मुक्त नहीं होती, तो थुल्लच्चय की आपत्ति; और प्रयोग में दुक्कट (की आपत्ति) होती है।

පුච්ඡා – කෙසං ආවුසො අනාපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किनके लिए अनापत्ति है?

විස්සජ්ජනා – ඡන්නං භන්තෙ අනාපත්ති සුපිනන්තෙන මොචෙන්තස්ස න මොචනාධිප්පායස්ස උම්මත්තකස්ස ඛිත්තචිත්තස්ස වෙදනාට්ටස්ස ආදිකම්මිකස්ස ඉමෙසං ඛො භන්තෙ ඡන්නං අනාපත්ති.

उत्तर – भन्ते! छह के लिए अनापत्ति है – स्वप्न में मोचन करने वाले के लिए, मोचन के अभिप्राय के बिना करने वाले के लिए, उन्मत्त के लिए, विक्षिप्त चित्त वाले के लिए, वेदना से पीड़ित के लिए और आदिकर्मिक के लिए; भन्ते! इन छह के लिए अनापत्ति है।

පුච්ඡා – පඤ්චන්නං [Pg.62] ආවුසො පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං කතමෙන උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! पाँच प्रातिमोक्ष-उद्देशों में से किस उद्देश के अन्तर्गत यह आता है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චන්නං භන්තෙ පාතිමොක්ඛුද්දෙසානං තතියෙන උද්දෙසෙන උද්දෙසං ආගච්ඡති.

उत्तर – भन्ते! पाँच प्रातिमोक्ष-उद्देशों में से तीसरे उद्देश के अन्तर्गत यह आता है।

පුච්ඡා – චතුන්නං ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! चार विपत्तियों में से यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – චතුන්නං භන්තෙ විපත්තීනං සීලවිපත්ති.

उत्तर – भन्ते! चार विपत्तियों में से यह शील-विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर – भन्ते! असंयम (असंवर) ही विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.63] ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්පත්ති.

उत्तर – भन्ते! संयम (संवर) ही सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො පටිපත්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! प्रतिपत्ति (आचरण) क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එව රූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු අයං භන්තෙ පටිපත්ති.

उत्तर – "मैं ऐसा नहीं करूँगा" इस प्रकार जीवन भर, प्राण रहने तक (शिक्षापदों को) ग्रहण कर शिक्षापदों में जो शिक्षा ग्रहण करता है, भन्ते! यह प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කති ආවුසො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! कितने अर्थवशों (प्रयोजनों) के कारण भगवान द्वारा जानबूझकर अशुचि (वीर्य) मोचन करने वाले के लिए संघादिशेष प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – දස [Pg.64] භන්තෙ අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො පඤ්ඤත්තො සඞ්ඝසුට්ඨුතාය…පෙ… විනයානුග්ගහාය.

उत्तर – भन्ते! दस अर्थवशों के कारण भगवान द्वारा जानबूझकर अशुचि मोचन करने वाले के लिए संघादिशेष प्रज्ञप्त किया गया है—संघ की सुष्ठुता के लिए... पे... विनय के अनुग्रह के लिए।

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर – भन्ते! यह शिक्षा के प्रेमियों (शिक्षाकामों) में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො ධාරෙන්ති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! इसे कौन धारण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – යෙසං භන්තෙ වත්තති තෙ ධාරෙන්ති.

उत्तर – भन्ते! जो इसका पालन करते हैं, वे इसे धारण करते हैं।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.65] ආවුසො වචනං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह उन भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह (आचार्यों की) परम्परा द्वारा लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො තත්ථ සනිදානෙ සපදභාජනීයෙ සවිනීතවත්ථුකෙ උපනෙතබ්බං වා අපනෙතබ්බං වා අක්ඛරපදපච්චාභට්ඨං වා විරද්ධපදබ්‍යඤ්ජනං වා.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! क्या उस निदान (प्रसंग), पद-भाजन (शब्द-व्याख्या) और विनीत-वस्तु (अनुशासित विषयों) में कुछ जोड़ने योग्य, घटाने योग्य, अक्षरों या पदों का विपर्यास अथवा दोषपूर्ण पद-व्यंजन है?

සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්ස ඤාපනං

संगायन के लिए संघ को सूचना (ज्ञप्ति)

සුණාතු [Pg.66] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං පඨමස්ස සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපදස්ස නිදානම්පි පුච්ඡිං, පුග්ගලම්පි පුච්ඡිං, වත්ථුම්පි පුච්ඡිං, පඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනුපඤ්ඤත්තිම්පි පුච්ඡි, ආපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අනාපත්තිම්පි පුච්ඡිං, අඤ්ඤානිපි එවරූපානි අනෙකානි පුච්ඡිතබ්බට්ඨානානි පුච්ඡිං, පුට්ඨො පුට්ඨො ච සො ආයස්මා විචිත්තසාරාභිවංසො විස්සජ්ජෙසි, ඉතිහිදං භන්තෙ පඨම සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපදං සපරිවාරං නිම්මලං සුපරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස. තස්මා යථාපුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං [Pg.67] ධම්මවිනයං සංගායිංසුචෙව අනුසංගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීතිමහාධම්මසභා පරියාපන්නා ඉදං පඨමං සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපදං නිදානතො පට්ඨාය එකච්චානං වචසා සජ්ඣායවසෙන එකච්චානං මනසා මනසිකරණවසෙනච එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। मैंने आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश, जो त्रिपिटकधारी और धर्म-भाण्डागारिक हैं, उनसे प्रथम संघादिशेष शिक्षापद के निदान (मूल कारण) के विषय में पूछा, पुद्गल (व्यक्ति) के विषय में पूछा, वस्तु के विषय में पूछा, प्रज्ञप्ति के विषय में पूछा, अनुप्रज्ञप्ति के विषय में पूछा, आपत्ति के विषय में पूछा, अनापत्ति के विषय में पूछा और इसी प्रकार के अन्य अनेक पूछने योग्य स्थानों के विषय में पूछा। और पूछे जाने पर उन आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश ने उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! यह प्रथम संघादिशेष शिक्षापद अपने परिवार (परिशिष्ट) सहित निर्मल और सुविशुद्ध है, और उन्हीं भगवान्, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है। इसलिए, जैसे पूर्व में महाकाश्यप आदि महान् श्रेष्ठ स्थविरों ने, जो प्राचीन संगीतिकार थे, ब्रह्मचर्य की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, देवताओं और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनु-संगायन किया था; वैसे ही हम सभी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा के अन्तर्गत हैं, इस प्रथम संघादिशेष शिक्षापद का निदान से लेकर, कुछ लोग वाणी द्वारा स्वाध्याय के माध्यम से और कुछ लोग मन द्वारा मनन के माध्यम से, एक साथ मिलकर गण-स्वाध्याय करते हुए संगायन करें।

පුච්ඡා – යං [Pg.68] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන මාතුකාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තස්ස ච, මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසන්තස්ස ච, මාතුගාමස්ස සන්තිකෙ අත්තකාම පාරිචරියාය වණ්ණං භාසන්තස්ස ච, සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජන්තස්ස ච සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन भगवान्... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा स्त्री के साथ काय-संसर्ग (शारीरिक स्पर्श) करने वाले के लिए, स्त्री को अश्लील वचनों से सम्बोधित करने वाले के लिए, स्त्री के समीप अपनी काम-परिचर्या की प्रशंसा करने वाले के लिए और संचरित्र (बिचौलियापन) करने वाले के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.69] ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसे आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උදායිත්ථෙරං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उदायी स्थविर के सन्दर्भ में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किस विषय (वस्तु) पर प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ උදායිත්ථෙරො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජි, ආයස්මායෙව භන්තෙ උදායිත්ථෙරො මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසි, ආයස්මායෙව භන්තෙ උදායිත්ථෙරො මාතුගාමස්ස සන්තිකෙ අත්තකාම පාරිචරියාය වණ්ණං අභාසි, ආයස්මායෙව භන්තෙ උදායිත්ථෙරො සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उदायी स्थविर ने स्त्री के साथ काय-संसर्ग किया, भन्ते! आयुष्मान् उदायी स्थविर ने ही स्त्री को अश्लील वचनों से सम्बोधित किया, भन्ते! आयुष्मान् उदायी स्थविर ने ही स्त्री के समीप अपनी काम-परिचर्या की प्रशंसा की, भन्ते! आयुष्मान् उदायी स्थविर ने ही संचरित्र किया; भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

6. කුටිකාර සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

६. कुटीकार संघादिशेष शिक्षापद की पृच्छा

පුච්ඡා – යං [Pg.70] තෙන ආවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සඤ්ඤාචිකාය කුටිං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा स्वयं याचना कर कुटी बनवाने वाले के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ පඤ්ඤත්ථො.

उत्तर – भन्ते! आलवी में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसे आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවිකෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आलवी के भिक्षुओं के सन्दर्भ में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කිස්මිං [Pg.71] ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किस विषय पर प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවිකා භන්තෙ භික්ඛූ සඤ්ඤාචිකායො කුටියො කාරාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते! आलवी के भिक्षुओं ने स्वयं याचना कर कुटियाँ बनवाई थीं, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

7. විහාරකාර සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

७. विहारकार संघादिशेष शिक्षापद की पृच्छा

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන මහල්ලකං විහාරං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा विशाल विहार बनवाने वाले के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते, कौशाम्बी में।

පුච්ඡා – කං [Pg.72] ආවුසො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ ඡන්නත්ථෙරං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, आयुष्मान छन्न स्थविर के विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කිස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किस विषय (वस्तु) में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො විහාරවත්ථුං සොධෙන්තො අඤ්ඤතරං චෙතියරුක්ඛං ඡෙදාපෙසි ගාමපූජිතං නිගමපූජිතං නගර පූජිතං ජනපදපූජිතං රට්ඨපූජිතං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, आयुष्मान छन्न ने विहार की भूमि को साफ करते हुए एक चैत्य-वृक्ष को कटवा दिया, जो गाँव द्वारा पूजित, निगम द्वारा पूजित, नगर द्वारा पूजित, जनपद द्वारा पूजित और राष्ट्र द्वारा पूजित था; भन्ते, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

8-9. දුට්ඨදොස සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

८-९. दुष्टदोष (द्वेषपूर्ण) संघादिशेष शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන භික්ඛුං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස ච, භික්ඛුං අඤ්ඤභාගියස්ස අධිකරණස්ස කිඤ්චිදෙසං ලෙසමත්තං උපාදාය පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස ච සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, उन भगवान... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, जो भिक्षु किसी भिक्षु पर निराधार पाराजिक धर्म का आरोप लगाता है, और जो भिक्षु किसी अन्य श्रेणी के अधिकरण के किसी अंश या लेश मात्र का सहारा लेकर पाराजिक धर्म का आरोप लगाता है, उनके लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.73] භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में और किस वस्तु में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – මෙත්තියභූමජකා භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, මෙත්තියභූමජකා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මන්තං දබ්බං මල්ලපුත්තං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙසුං, තෙයෙව භන්තෙ මෙත්තියභූමජකා භික්ඛූ ආයස්මන්තං දබ්බං මල්ලපුත්තං අඤ්ඤභාගියස්ස අධිකරණස්ස කිඤ්චිදෙසං ලෙසමත්තං උපාදාය පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං, පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, मेत्तिय-भुम्मजक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते, मेत्तिय-भुम्मजक भिक्षुओं ने आयुष्मान दब्ब मल्लपुत्त पर निराधार पाराजिक धर्म का आरोप लगाया था, और भन्ते, उन्हीं मेत्तिय-भुम्मजक भिक्षुओं ने आयुष्मान दब्ब मल्लपुत्त पर किसी अन्य श्रेणी के अधिकरण के किसी अंश या लेश मात्र का सहारा लेकर पाराजिक धर्म का आरोप लगाया था; भन्ते, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

10. සඞ්ඝභෙදක සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

१०. संघभेदक संघादिशेष शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.74] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සඞ්ඝභෙදකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය අප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, उन भगवान... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, संघभेद करने वाले भिक्षु के लिए जो तीसरी बार समझाने (समनुभाषण) पर भी (अपने विचार को) नहीं छोड़ता, संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං [Pg.75] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්ථො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में और किस वस्तु में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – දෙවදත්තං භන්තෙ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, देवदत्त के विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

දෙවදත්තො භන්තෙ සමග්ගස්ස සඞ්ඝස්ස භෙදාය පරක්කමි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

भन्ते, देवदत्त ने समग्र संघ के भेद (विभाजन) के लिए प्रयत्न किया; भन्ते, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

11. භෙදානුවත්තක සික්ඛාපුච්ඡා

११. भेदानुवर्तक शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.77] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන භෙදානුවත්තකානං භික්ඛූනං යාවතතියං සමනුභාසනාය අප්පටිනිස්සජ්ජන්තානං සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, उन भगवान... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, संघभेद करने वाले के अनुयायी भिक्षुओं के लिए जो तीसरी बार समझाने पर भी नहीं छोड़ते, संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में और किस वस्तु में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ දෙවදත්තස්ස සඞ්ඝාභෙදාය පරක්කමන්තස්ස අනුවත්තකා අහෙසුං වග්ගවාදකා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते, अनेक भिक्षु संघभेद के लिए प्रयत्न करने वाले देवदत्त के अनुयायी और गुटबाजी करने वाले (वर्गवादक) थे; भन्ते, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

12. දුබ්බච, සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

१२. दुर्वच संघादिशेष शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.78] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන දුබ්බචස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය අප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, उन भगवान... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, दुर्वच (कठिनाई से समझाने योग्य) भिक्षु के लिए जो तीसरी बार समझाने पर भी नहीं छोड़ता, संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, कौशाम्बी में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං [Pg.79] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में और किस वस्तु में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ ඡන්නං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො භික්ඛූහි සහධම්මිකං වුච්චමානො අත්තානං අවචනීයං අකාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, आयुष्मान छन्न के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते, आयुष्मान छन्न ने भिक्षुओं द्वारा धर्मानुसार समझाए जाने पर स्वयं को न बोलने योग्य (अवाच्य) बना लिया था; भन्ते, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

13. කුලදූසක සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

१३. कुलदूषक संघादिशेष शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.80] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන කුලදූසකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය අප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, उन भगवान... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, कुलदूषक भिक्षु के लिए जो तीसरी बार समझाने पर भी नहीं छोड़ता, संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.81] භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආරබ්භ ආවුසො කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न – आयुष्मान, किसके विषय में और किस वस्तु में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – අස්සජි පුනබ්බසුකෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, අස්සජිපුනබ්බසුකා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝෙන පබ්බාජනීයකම්මකතා ඡන්දගාමිතා දොසගාමිතා මොහගාමිතා භයගාමිතා පාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! अस्सजि और पुनब्बसुक भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! संघ द्वारा प्रव्राजनीय कर्म (निष्कासन) किए जाने पर अस्सजि और पुनब्बसुक भिक्षु छंद (राग), द्वेष, मोह और भय के वशीभूत होकर पाप कर्मों में प्रवृत्त हुए, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

අනියත සික්ඛාපුච්ඡා

अनियत शिक्षापद संबंधी प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.85] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන පඨමො ච අනියතො දුතියො ච අනියතො කත්ථ පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - आयुष्मान! उन भगवान... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा प्रथम अनियत और द्वितीय अनियत कहाँ प्रज्ञप्त किए गए?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किए गए।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किए गए?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, ආයස්මා භන්තෙ උදායී මාතුගාමෙන සද්ධිං එකොඑකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙසි, තස්මිඤ්ච වත්ථුස්මිං, ආයස්මායෙව භන්තෙ උදායී මාතුගාමෙන සද්ධිං රහො නිසජ්ජං අකාසි, තස්මිඤ්ච භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! आयुष्मान उदायी के संदर्भ में प्रज्ञप्त किए गए। भन्ते! आयुष्मान उदायी ने एक स्त्री के साथ एकांत में, ढके हुए और मैथुन के योग्य आसन पर बैठने का आचरण किया, उस विषय में; और भन्ते! आयुष्मान उदायी ने ही स्त्री के साथ एकांत में बैठने का आचरण किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किए गए।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.86] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान! यह किसके द्वारा लाया गया (परंपरागत रूप से प्राप्त हुआ)?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह गुरु-शिष्य परंपरा द्वारा लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචිපි විරද්ධදොසො.

प्रश्न - आयुष्मान! क्या यहाँ कोई त्रुटि या दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! नहीं है।

සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්සඤාපනං

संगायन (संगीति) के लिए संघ को सूचना।

සුණාතු [Pg.87] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, අහං භන්තෙ ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං පඨම දුට්ඨදොස සික්ඛාපදතො පට්ඨාය පුච්ඡිතබ්බානි අනෙකානි ඨානානි පුච්ඡිං, සො ච ආයස්මා පුට්ඨො පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, ඉතිහිදං භන්තෙ සබ්බං සික්ඛාපදං නිම්මලං සුපරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථාපුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං සංගායිංසුචෙව අනුසංගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීති මහාධම්මසභාපරියාපන්නා ඉමානි සික්ඛාපදානි එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने आयुष्मान विचित्तसाराभिवंश, जो त्रिपिटकधर और धर्म-भाण्डागारिक हैं, उनसे प्रथम दुष्टदोष शिक्षापद से लेकर पूछे जाने योग्य अनेक विषयों के बारे में पूछा, और उन आयुष्मान ने पूछे जाने पर उत्तर दिए। इस प्रकार, भन्ते! यह संपूर्ण शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध है, और यह उन्हीं अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है। इसलिए, जैसे पूर्व में महाकश्यप आदि श्रेष्ठ महास्थविरों और प्राचीन संगीतिकारों ने ब्रह्मचर्य की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, तथा देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए संगायन और अनु-संगायन किया था; वैसे ही अब हम सब भी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित हैं, इन शिक्षापदों का एक साथ सामूहिक पाठ (गणसज्झाय) करके संगायन करें।

නිස්සග්ගිපාචිත්තිය

निसग्गिय पाचित्तिय।

1. චීවරවග්ග 1. පඨමකථින සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग: 1. प्रथम कठिन शिक्षापद संबंधी प्रश्न।

පුච්ඡා – යං [Pg.89] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අතිරෙකචීවරං දසාහං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! उन भगवान... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा अतिरिक्त चीवर को दस दिन से अधिक रखने पर होने वाला निसग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අතිරෙකචීවරං ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अतिरिक्त चीवर धारण किए थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. චීවරවග්ග 2. උදොසිත සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग: 2. उदोसित (भण्डार) शिक्षापद संबंधी प्रश्न।

පුච්ඡා – එකරත්තං [Pg.90] ආවුසො තිචිවරෙන විප්පවසන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भगवान द्वारा त्रि-चीवर से अलग होकर एक रात भी बिताने पर होने वाला निसग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනං හත්ථෙ චීවරං නික්ඛිපිත්වා සන්තරුත්තරෙන ජනපදචාරිකං පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने अन्य भिक्षुओं के हाथ में चीवर सौंपकर केवल अंतर्वासक और उत्तरासंग (संतरुत्तर) पहनकर जनपद की चारिका के लिए प्रस्थान किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. චීවරවග්ග 3. තතියකථින සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग: 3. तृतीय कठिन शिक्षापद संबंधी प्रश्न।

පුච්ඡා – අකාලචීවරං [Pg.91] ආවුසො පටිග්ගහෙත්වා මාසං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भगवान द्वारा अकाल-चीवर स्वीकार करके एक मास से अधिक समय बिताने पर होने वाला निसग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්බ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අකාලචීවරං පටිග්ගහෙත්වා මාසං අතික්කාමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने अकाल-चीवर स्वीकार करके एक मास से अधिक समय बिताया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. චීවරවග්ග 4. පුරාණචීවර සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग 4. पुराने चीवर की शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතිකාය [Pg.92] ආවුසො භික්ඛුනියා පුරාණචීවරං ධොවාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भगवान ने असंबंधित भिक्षुणी से पुराना चीवर धुलवाने पर निसर्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උදායී අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා පුරාණචීවරං ධොවාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उदायी के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; आयुष्मान् उदायी ने असंबंधित भिक्षुणी से पुराना चीवर धुलवाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

1. චීවරවග්ග 5. චීවරපටිග්ගහණ සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग 5. चीवर ग्रहण की शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතිකාය [Pg.93] ආවුසො භික්ඛුනියා හත්ථතො චීවරං පටිග්ගණ්හන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! असंबंधित भिक्षुणी के हाथ से चीवर ग्रहण करने पर निसर्गिय पाचित्तिय भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උදායී අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා හත්ථතො චීවරං පටිග්ගහෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उदायी के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; आयुष्मान् उदायी ने असंबंधित भिक्षुणी के हाथ से चीवर ग्रहण किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

1. චීවරවග්ග 6. අඤ්ඤාතකවිඤ්ඤත්ති සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग 6. अज्ञात (असंबंधित) से याचना करने की शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතකං [Pg.95] ආවුසො ගහපතිංවා ගහතානිංවා චීවරං විඤ්ඤාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! असंबंधित गृहपति या गृहपत्नी से चीवर की याचना करने पर निसर्गिय पाचित्तिय भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො අඤ්ඤාතකං සෙට්ඨිපුත්තං චීවරං විඤ්ඤාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने एक असंबंधित श्रेष्ठी-पुत्र से चीवर की याचना की थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

1. චීවරවග්ග 7. තතුත්තරි සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग 7. उससे अधिक (तदुत्तरि) की शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතකං [Pg.96] ආවුසො ගහපතිං වා ගහපතානිං වා තතුත්තරි චීවරං විඤ්ඤාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! असंबंधित गृहपति या गृहपत्नी से उससे अधिक चीवर की याचना करने पर निसर्गिय पाचित्तिय भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ න මත්තං ජානිත්වා බහුම්පි චීවරං විඤ්ඤාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; षड्वर्गीय भिक्षुओं ने मात्रा न जानकर बहुत से चीवरों की याचना की थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – පුබ්බෙ [Pg.97] අප්පවාරිතස්ස ආවුසො අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහතානිං වා උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තස්ස ච අඤ්ඤාතකෙ ගහපතිකෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තස්ස ච නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! पहले से निमंत्रित न होने पर असंबंधित गृहपति या गृहपत्नी के पास जाकर चीवर के विषय में विकल्प करने पर और असंबंधित गृहपतियों के पास जाकर चीवर के विषय में विकल्प करने पर निसर्गिय पाचित्तिय भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකං ගහපතිකං උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජි. සොයෙව භන්තෙ ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකෙ ගහපතිකෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने पहले से निमंत्रित न होने पर असंबंधित गृहपति के पास जाकर चीवर के विषय में विकल्प किया था। उन्हीं आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने पहले से निमंत्रित न होने पर असंबंधित गृहपतियों के पास जाकर चीवर के विषय में विकल्प किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

1. චීවරවග්ග 10. රාජ සික්ඛාපුච්ඡා

१. चीवर वर्ग 10. राज-सम्बन्धी शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අතිරෙකතික්ඛත්තුං ආවුසො චොදනාය අතිරෙක ඡක්ඛත්තුං ඨානෙන චීවරං අභිනිප්ඵාදෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! तीन बार से अधिक याद दिलाने पर और छह बार से अधिक खड़े रहने पर चीवर प्राप्त करने पर निसर्गिय पाचित्तिय भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කං [Pg.99] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො උපාසකෙන අජ්ජණ්හො භන්තෙ ආගමෙහීති වුච්චමානො නාගමෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया; आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र को जब उपासक ने कहा कि "भन्ते! आज रुकिए", तब वे नहीं रुके, उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

2. කොසියවග්ග, 1. කොසිය සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसिय वर्ग, 1. कोसिय शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – කොසියමිස්සකං ආවුසො සන්ථකං කාරාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! रेशम मिश्रित संस्तर (आसन) बनवाने वाले के लिए भगवान ने निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आलवी में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.100]0 ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කොසියකාරකෙ උපසඞ්කමිත්වා එවමහංසු බහූ ආවුසො කොසකාරකෙ පචථ අම්හාකම්පි දස්සථ මයම්පි ඉච්ඡාම කොසියමිස්සකං සන්තකං කාතුන්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने रेशम बनाने वालों के पास जाकर ऐसा कहा— "आयुष्मान्! बहुत से रेशम के कीड़ों (कोशों) को पकाओ, हमें भी दो, हम भी रेशम मिश्रित संस्तर बनाना चाहते हैं।" भन्ते! इस विषय में प्रज्ञप्त किया है।

2. කොසියවග්ග 2. සුද්ධකාළක සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग २. शुद्धकाळक (केवल काले) शिक्षापद प्रश्न

පුච්ඡා – සුද්ධකාළකානං ආවුසො එළකලොමානං සන්ථතං කාරාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! केवल काले भेड़ के बालों का संस्तर बनवाने वाले के लिए भगवान ने निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ පඤ්ඤත්ථං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.101] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සුද්ධකාළකානං එළකලොමානං සන්ථතං කාරාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने केवल काले भेड़ के बालों का संस्तर बनवाया, भन्ते! इस विषय में प्रज्ञप्त किया है।

2. කොසියවග්ග 3. ද්වෙභාග සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग ३. द्वेभाग (दो भाग) शिक्षापद प्रश्न

පුච්ඡා – අනාදියිත්වා ආවුසො තුලං ඔදාතානං තුලං ගොචරියානං නවං සන්ථතං කාරාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! एक भाग सफेद और एक भाग भूरे (गोचरिय) बालों को लिए बिना नया संस्तर बनवाने वाले के लिए भगवान ने निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.102] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ථොකංයෙව ඔදාතං අන්තෙ ආදියිත්වා තථෙව සුද්ධකාළකානං එළකලොමානං සන්ථතං කාරාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने किनारे पर थोड़ा सा ही सफेद (बाल) लेकर वैसे ही केवल काले भेड़ के बालों का संस्तर बनवाया, भन्ते! इस विषय में प्रज्ञप्त किया है।

2. කොසියවග්ග 4. ඡබ්බස්ස සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग ४. छब्बस्स (छह वर्ष) शिक्षापद प्रश्न

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අනුවස්සං කාරාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! उन भगवान्... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा प्रतिवर्ष (नया संस्तर) बनवाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.103] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අනුවස්සං සන්ථතං කාරාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने प्रतिवर्ष संस्तर बनवाया, भन्ते! इस विषय में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කස්ස ආවුසො වචනං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया (परम्परा से प्राप्त हुआ) है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह (आचार्यों की) परम्परा द्वारा लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.104] නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචි විරද්ධදොසො.

प्रश्न – आयुष्मान्! क्या यहाँ कोई त्रुटि या दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! नहीं है।

සංගායනත්ථාය සඞ්ඝස්ස ඤාපනං

संगायन के लिए संघ को सूचना (ज्ञप्ति)

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, අහං ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං ඉමෙසං නිස්සග්ගියපාචිත්තියසික්ඛාපදානං යාව ඡබ්බස්සසික්ඛාපදං නිදානාදීනි පුච්ඡිතබ්බානි අනෙකානි ඨානානි පුච්ඡිං, පුට්ඨොපුට්ඨො ච සො ආයස්මා විචිත්තසාරාභිවංසො විස්සජ්ජෙසි, ඉතිහිදං භන්තෙ ඉමානි සික්ඛාපදානි නිම්මලානි සුපරිසුද්ධානී තස්සෙව භගවතො වචනානි අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථාපුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සංගායිංසු චෙව අනුසංගායිංසු ච, එවමෙව මයම්පි දානි සබ්බෙව ඡට්ඨසංගීති මහාධම්මසභා පරියාපන්නා ඡබ්බස්ස නිස්සග්ගිය සික්ඛාපදතො පට්ඨාය ඉමානි නිස්සග්ගියසික්ඛාපදානි එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සංහායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। मैंने आयुष्मान् त्रिपिटकधर धर्मभाण्डागारिक विचित्तसाराभिवंश से इन निस्सग्गिय पाचित्तिय शिक्षापदों के विषय में, छह वर्ष वाले शिक्षापद तक, निदान आदि अनेक पूछने योग्य स्थानों के बारे में पूछा, और पूछे जाने पर उन आयुष्मान् विचित्तसाराभिवंश ने उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! ये शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध हैं, वे उन्हीं अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् के वचन हैं। इसलिए, जैसे पूर्व में महाकाश्यप आदि प्राचीन संगीतिकारक श्रेष्ठ महास्थविरों ने ब्रह्मचर्य की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनु-संगायन किया था; वैसे ही अब हम सब भी, जो इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित हैं, छह वर्ष वाले निस्सग्गिय शिक्षापद से आरम्भ कर इन निस्सग्गिय शिक्षापदों का एक साथ गण-सज्झाय (सामूहिक पाठ) करके संगायन करें।

2. කොසියවග්ග 5. නිසීදනසන්ථත සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग ५. निसीदन-संस्तर शिक्षापद प्रश्न

පුච්ඡා – යං [Pg.105] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අනාදියිත්වා පුරාණසන්ථතස්ස සාමන්තා සුගතවිදත්තිං නවං නිසීදනසන්ථතං කාරාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! उन भगवान्... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा पुराने संस्तर के चारों ओर से एक सुगत-बित्ता (टुकड़ा) लिए बिना नया निसीदन-संस्तर बनवाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.106] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में यह (नियम) प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සන්ථතානි උජ්ඣිත්වා ආරඤ්ඤිකං පිණ්ඩපාතිකඞ්ගං පංසුකූලකඞ්ගං සමාදියිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! बहुत से भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने बिछौनों (संस्तरों) को छोड़कर आरण्यक अंग, पिण्डपातिक अंग और पांसुकूलिक अंग को स्वीकार किया, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

2. කොසියවග්ග 6. එළකලොම සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग 6. एडकलोम (भेड़ के ऊन) शिक्षापद प्रश्न।

පුච්ඡා – එළකලොමානි ආවුසො පටිග්ගහෙත්වා තියොජනං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भेड़ के ऊन को ग्रहण कर तीन योजन से अधिक ले जाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.107] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – අඤ්ඤතරං භන්තෙ භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු එළකලොමානි පටිග්ගහෙත්වා තියොජනං අතික්කාමෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु ने भेड़ के ऊन को ग्रहण कर तीन योजन से अधिक पार किया, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

2. කොසියවග්ග 7. එළකලොමධොවාපන සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग 7. एडकलोम-धोवापन (भेड़ के ऊन धुलवाने) शिक्षापद प्रश्न।

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතිකාය [Pg.108] ආවුසො භික්ඛුනියා එළකලොමානි ධොවාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अज्ञात कुल की भिक्षुणी से भेड़ के ऊन धुलवाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! शाक्यों (कपिलवस्तु) में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අඤ්ඤාතිකාහි භික්ඛූනීහි එළකලොමානි ධොවාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अज्ञात कुल की भिक्षुणियों से भेड़ के ऊन धुलवाए, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

2. කොසියවග්ග 8. රූපිය සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग 8. रूपिय (मुद्रा) शिक्षापद प्रश्न।

පුච්ඡා – රූපියං [Pg.109] ආවුසො පටිග්ගණ්හන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! रूपिय (मुद्रा) ग्रहण करने वाले के लिए भगवान द्वारा निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො රූපියං පටිග්ගහෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने रूपिय (मुद्रा) ग्रहण किया, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කථං [Pg.110] ආවුසො තත්ථ පටිපජ්ජන්තො රූපියං පටිග්ගණ්හාති නාම.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ किस प्रकार आचरण करने वाला 'रूपिय ग्रहण करता है' ऐसा कहा जाता है?

විස්සජ්ජනා – සයං භන්තෙ ගණ්හාති, අඤ්ඤං වා ගණ්හාපෙසි, ඉදං අය්‍යස්ස හොතූති උපනික්ඛිත්තං සාදියති, එවං ඛො භන්තෙ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු රූපියං පටිග්ගණ්හාති නාම.

उत्तर – भन्ते! स्वयं ग्रहण करता है, या दूसरे से ग्रहण करवाता है, या 'यह आर्य के लिए हो' ऐसा कहकर रखे हुए को स्वीकार करता है; भन्ते! इस प्रकार आचरण करने वाला भिक्षु 'रूपिय ग्रहण करता है' ऐसा कहा जाता है।

පුච්ඡා – කථං ආවුසො තත්ථ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු රූපියං න පටිග්ගණ්හාති නාම.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वहाँ किस प्रकार आचरण करने वाला भिक्षु 'रूपिय ग्रहण नहीं करता' ऐसा कहा जाता है?

විස්සජ්ජනා – යථා [Pg.111] භන්තෙ රාජසික්ඛාපදෙ යථා ච භන්තෙ මෙණ්ඩකසික්ඛාපදෙ ආගච්ඡති, තථා භන්තෙ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු රූපියං න පටිග්ගණ්හාතිනාම.

उत्तर – भन्ते! जैसा राज-शिक्षापद में और जैसा मेण्डक-शिक्षापद में आता है, भन्ते! वैसा आचरण करने वाला भिक्षु 'रूपिय ग्रहण नहीं करता' ऐसा कहा जाता है।

2. කොසියවග්ග 9. රූපියසංවොහාර සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग 9. रूपिय-संविहार (मुद्रा का लेन-देन) शिक्षापद प्रश्न।

පුච්ඡා – රූපියසංවොහාරං [Pg.112] ආවුසො සමාපජ්ජන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! रूपिय-संविहार (मुद्रा का लेन-देन) करने वाले के लिए भगवान द्वारा निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ නානප්පකාරකං රූපියසංවොහාරං සමාපජ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अनेक प्रकार के रूपिय-संविहार (मुद्रा का लेन-देन) किए, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

2. කොසියවග්ග, 10. කයවික්කය සික්ඛාපුච්ඡා

२. कोसियवग्ग 10. क्रय-विक्रय (खरीद-बिक्री) शिक्षापद प्रश्न।

පුච්ඡා – නානප්පකාරකං ආවුසො කයවික්කයං ආපජ්ජන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनेक प्रकार के क्रय-विक्रय करने वाले के लिए भगवान द्वारा निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො පරිබ්බාජකෙන සද්ධි කයවික්කයං සමාපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने एक परिव्राजक के साथ क्रय-विक्रय किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කථං ආවුසො තත්ථ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු කයවික්කයං සමාපජ්ජතිනාම.

प्रश्न - आयुष्मान! वहाँ किस प्रकार आचरण करता हुआ भिक्षु क्रय-विक्रय में संलिप्त होता है?

විස්සජ්ජනා – ඉමිනා ඉමං දෙහි ඉමිනා ඉමං ආහර ඉමිනා ඉමං පරිවත්තෙහි ඉමිනා ඉමං චෙතාමෙහීති අජ්ඣාචරති, එවං ඛො භන්තෙ පටිපජ්ජන්තො කයවික්කයං සමාපජ්ජතිනාම.

उत्तर - भन्ते! "इसके बदले यह दो, इसके बदले यह लाओ, इसके बदले इसे बदलो, इसके बदले इसे खरीदो" - इस प्रकार वह व्यवहार करता है। इस प्रकार आचरण करता हुआ भिक्षु क्रय-विक्रय में संलिप्त होता है।

පුච්ඡා – කථං [Pg.114] ආවුසො තත්ථ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු න කයවික්කයං සමාපජ්ජතිනාම.

प्रश्न - आयुष्मान! वहाँ किस प्रकार आचरण करता हुआ भिक्षु क्रय-विक्रय में संलिप्त नहीं होता है?

විස්සජ්ජනා – යො භන්තෙ අග්ඝං පුච්ඡති, යො ච භන්තෙ කප්පියකාරකස්ස ආචික්ඛති, යො ච භන්තෙ අම්හාකඤ්ච ඉදං අත්ථි අම්හාකඤ්ච ඉමිනා ච ඉමිනා ච අත්ථොති භණති, එවං ඛො භන්තෙ පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු න කයවික්කයං සමාපජ්ජතිනාම.

उत्तर - भन्ते! जो मूल्य पूछता है, जो कप्पियकारक को बताता है, और जो कहता है कि "भन्ते! हमारे पास यह है और हमें इसकी और इसकी आवश्यकता है", इस प्रकार आचरण करता हुआ भिक्षु क्रय-विक्रय में संलिप्त नहीं होता है।

3. පත්තවග්ග, 1. පත්ත සික්ඛාපුච්ඡා

३. पत्तवग्ग, 1. पात्र शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අතිරෙකපත්තං ආවුසො දසාහං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! अतिरिक्त पात्र को दस दिन से अधिक रखने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.115] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අතිරෙකපත්තං ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अतिरिक्त पात्र धारण किए थे, उस घटना के सम्बन्ध में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

514 3. පත්තවග්ග, 2. ඌනපඤ්චබන්ධන සික්ඛාපුච්ඡා

५१४ ३. पत्तवग्ग, 2. ऊनपञ्चबन्धन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ඌනපඤ්චබන්ධනෙන පත්තෙන අඤ්ඤං නවං පත්තං චෙතාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - पाँच से कम टाँकों वाले पात्र के होते हुए अन्य नया पात्र मँगवाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! शाक्य जनपद में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.116] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අප්පමත්තකෙනපි භින්නෙන අප්පමත්තකෙනපි ඛණ්ඩෙන විලිඛිතමත්තෙනපි බහූ පත්තෙ විය්‍යාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने थोड़े से टूटे हुए, थोड़े से खंडित या थोड़े से खरोंच लगे होने पर भी बहुत से पात्र मँगवाए थे, उस घटना के सम्बन्ध में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

න භික්ඛවෙ පත්තො විඤ්ඤාපෙතබ්බො, යො විඤ්ඤාපෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස.

भिक्षुओं! पात्र की याचना नहीं करनी चाहिए। जो याचना करेगा, उसे दुक्कट का दोष होगा।

3. පත්තවග්ග 3. භෙසජ්ජ සික්ඛාපුච්ඡා

३. पत्तवग्ग 3. भेषज शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භෙසජ්ජානි [Pg.117] ආවුසො පටිග්ගහෙත්වා සත්තාහං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! औषधियों को स्वीकार कर सात दिन से अधिक रखने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භෙසජ්ජානි පටිග්ගහෙත්වා සත්තාහං අතික්කාමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने औषधियाँ स्वीकार कर सात दिन से अधिक समय बिता दिया था, उस घटना के सम्बन्ध में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ග 4. වස්සිකසාටික සික්ඛාපුච්ඡා

३. पत्तवग्ग 4. वस्सिकासोटिक शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අතිරෙකමාසෙ [Pg.118] සෙසෙ ගිමානෙ ආවුසො වස්සිකසාටිකචීවරං පරියෙසන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! ग्रीष्म ऋतु का एक मास से अधिक शेष रहते वर्षा-शाटी चीवर खोजने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.119] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අතිරෙකමාසෙ සෙසෙ ගිම්හානෙ වස්සිකසාටිකචීවරං පරියෙසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने ग्रीष्म ऋतु का एक मास से अधिक शेष रहते वर्षा-शाटी चीवर खोजा था, उस घटना के सम्बन्ध में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ග 5. චීවරඅච්ඡින්දන සික්ඛාපුච්ඡා

३. पत्तवग्ग 5. चीवर-अच्छिन्दन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස ආවුසො සාමං චීවරං දත්වා කුපිතෙන අනත්තමනෙන අච්ඡින්දන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भिक्षु को स्वयं चीवर देकर, क्रोधित और अप्रसन्न होकर उसे छीनने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.120] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො භික්ඛුස්ස සාමං චීවරං දත්වා කුපිතො අනත්තමනො අච්ඡින්දි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने भिक्षु को स्वयं चीवर देकर, क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर उसे छीन लिया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ගො, 6. සුත්තවිඤ්ඤත්ති සික්ඛාපුච්ඡා

३. पात्र-वर्ग, 6. सूत्र-विज्ञप्ति शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සාමං ආවුසො සුත්තං විඤ්ඤාපෙත්වා තන්තවායෙහි චීවරං වායාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! स्वयं सूत माँगकर बुनकरों से चीवर बुनवाने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සාමං සුත්තං විඤ්ඤාපෙත්වා තන්තවායෙහි චීවරං වායාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। षड्वर्गीय भिक्षुओं ने स्वयं सूत माँगकर बुनकरों से चीवर बुनवाया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ග, 7. මහාපෙසකාර සික්ඛාපුච්ඡා

३. पात्र-वर्ग, 7. महा-पेशकार शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – පුබ්බෙ [Pg.122] අප්පවාරිතස්ස ආවුසො අඤ්ඤාතකස්ස ගහපතිකස්ස තන්තවායෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! पहले से निमंत्रित न किए गए अज्ञात गृहपति के बुनकरों के पास जाकर चीवर में विकल्प (फेरबदल) करने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථි යං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.123] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මන්තං භන්තෙ උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකස්ස ගහපතිකස්ස තන්තවායෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने पहले से निमंत्रित न किए गए अज्ञात गृहपति के बुनकरों के पास जाकर चीवर में विकल्प (फेरबदल) किया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ගො, 8. අච්චෙකචීවර සික්ඛාපුච්ඡා

३. पात्र-वर्ग, 8. अच्येक-चीवर शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අච්චෙක චීවරං ආවුසො පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික්කාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! आत्ययिक (अति-आवश्यक) चीवर स्वीकार करके चीवर-काल के समय को बिता देने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.124] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අච්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික්කාමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। अनेक भिक्षुओं ने आत्ययिक चीवर स्वीकार करके चीवर-काल के समय को बिता दिया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ගො, 9. සාසඞ්ක සික්ඛාපුච්ඡා

३. पात्र-वर्ग, 9. साशंक शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – තිණ්ණං ආවුසො චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං අන්තරඝරෙ නික්ඛිපිත්වා අතිරෙකඡාරත්තං විප්පවසන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! तीन चीवरों में से किसी एक चीवर को गाँव के भीतर रखकर छह रात से अधिक अलग रहने वाले के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.125] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ තිණ්ණං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං අන්තරඝරෙ නික්ඛිපිත්වා අතිරෙකඡාරත්තං විප්පවසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। अनेक भिक्षुओं ने तीन चीवरों में से किसी एक चीवर को गाँव के भीतर रखकर छह रात से अधिक अलग वास किया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

3. පත්තවග්ගො, 10. පරිණත සික්ඛාපුච්ඡා

३. पात्र-वर्ग, 10. परिणत शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො භගවතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං අත්ථනො පරිණාමෙන්තස්ස නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! उन देखने वाले, अर्हत्, सम्यक्सम्बुद्ध भगवान द्वारा, जानते हुए संघ के लाभ को अपने लिए परिणत करने वाले (मोड़ने वाले) के लिए निस्सग्गिय पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කං [Pg.126] ආවුසො ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! किसके विषय में और किस घटना के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है। षड्वर्गीय भिक्षुओं ने जानते हुए संघ के लिए निर्दिष्ट लाभ को अपने लिए परिणत कर लिया, उस विषय में (यह) प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – ජානං [Pg.127] ආවුසො සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙන්තො, කති ආපත්තියො ආපජ්ජති.

प्रश्न - आयुष्मान! जानते हुए संघ के लिए निर्दिष्ट लाभ को अपने लिए परिणत करने वाला कितनी आपत्तियों को प्राप्त होता है?

විස්සජ්ජනා – ජානං භන්තෙ සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති, පරිණාමෙති පයොගෙ දුක්කටං, පරිණාමිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං, ජානං භන්තෙ සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙන්තො ඉමා ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති.

उत्तर - भन्ते! जानते हुए संघ के लिए निर्दिष्ट लाभ को अपने लिए परिणत करने वाला दो आपत्तियों को प्राप्त होता है। परिणत करने के प्रयोग (प्रयास) में दुक्कट, और परिणत हो जाने पर निस्सग्गिय पाचित्तिय। भन्ते! जानते हुए संघ के लिए निर्दिष्ट लाभ को अपने लिए परिणत करने वाला इन दो आपत्तियों को प्राप्त होता है।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.128] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො තත්ථ කොචිපි විරද්ධදොසො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! क्या वहाँ कोई विरुद्ध दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! नहीं है।

සංගායනත්ථාය ඤාපනං

संगायन के लिए ज्ञापन।

සුණාතු [Pg.129] මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, අහං භන්තෙ ඉමෙසං සොළසන්නං නිස්සග්ගියපාචිත්තියසික්ඛාපදානං නිදානාදීනි අනෙකානි පුච්ඡිතබ්බානි ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං තිපිටකධර ධම්මභණ්ඩාගාරිකං පුච්ඡිං, සො ච පුට්ඨො පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, ඉතිහිදං භන්තෙ සික්ඛාපදසඤ්ජාතං නිම්මලං සු පරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථා පුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙර වරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියසඞ්ඛාතස්ස බුද්ධසාසනස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සංගායිංසුචෙව අනුසංගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි ඡට්ඨසංගීති මහාධම්මසභාපරියාපන්නා ඉමානි සික්ඛාපදානි යථානුප්පත්තට්ඨානතො පට්ඨාය එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने इन सोलह निस्सग्गिय पाचित्तिय शिक्षापदों के निदान आदि के विषय में अनेक प्रश्न त्रिपिटकधर, धर्मभाण्डागारिक आयुष्मान् विचित्तसाराभिवंश से पूछे, और उन्होंने पूछे जाने पर उनका उत्तर दिया। भन्ते! इस प्रकार ये शिक्षापद निर्मल और सुविशुद्ध हैं, जो उन भगवान् अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध के ही वचन हैं। इसलिए, जैसे पहले महाकश्यप आदि महान् स्थविरों और प्राचीन संगीतिकारों ने ब्रह्मचर्य स्वरूप बुद्ध-शासन की चिरस्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकम्पा के लिए, तथा देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनुसंगायन किया था, वैसे ही हम भी अब इस छठी संगीति की महाधर्मसभा के अन्तर्गत इन शिक्षापदों का, जहाँ से वे प्राप्त हुए हैं, वहाँ से आरम्भ कर एक साथ गण-सज्झाय (सामूहिक पाठ) करते हुए संगायन करें।

පාචිත්තියපාළි

पाचित्तियपालि

1. මුසාවාදවග්ග, 1. මුසාවාද සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, १. मृषावाद शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සම්පජානමුසාවාදෙ පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन जानते हुए, देखते हुए, अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् के द्वारा जानबूझकर झूठ बोलने (संप्रजन्य-मृषावाद) पर पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං, හත්ථකං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, හත්ථකො භන්තෙ සක්‍යපුත්තො තිත්ථියෙහි සද්ධිං සල්ලපන්තො අවජානිත්වා පටිජානාති පටිජානිත්වා අවජානාති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया। शाक्यपुत्र हत्थक को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! शाक्यपुत्र हत्थक अन्य तीर्थिकों के साथ बातचीत करते हुए स्वीकार करके मुकर जाता था और मुकर कर स्वीकार कर लेता था, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො, 2-3. ඔමසවාද, පෙසුඤ්ඤ සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, २-३. ओमसवाद (अपमानजनक वचन), पेशुञ्ञ (चुगली) शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ඔමසවාදෙ පාචිත්තියඤ්ච ආවුසො භික්ඛුපෙසුඤ්ඤෙ පාචිත්තියඤ්ච භගවතා කත්ථපඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अपमानजनक वचन में पाचित्तिय और भिक्षुओं की चुगली में पाचित्तिय भगवान् द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.132] භන්තෙ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූහි සද්ධිං භණ්ඩන්තා ඔමසිංසු තස්මිංච වත්ථුස්මිං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනං භණ්ඩනජාතානං කලහජාතානං විවාදාපන්නානං පෙසුඤ්ඤං උපසංහරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया। षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु, भिक्षुओं के साथ झगड़ा करते हुए उन्हें अपमानित करते थे, उस विषय में; और भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु, झगड़ा, कलह और विवाद में पड़े हुए भिक्षुओं की चुगली करते थे, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ග, 4. පදසොධම්ම සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, ४. पदसो धम्म शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අනුපසම්පන්නං ආවුසො පදසො වාචෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनुपसम्पन्न को पद-पद कर धर्म का वाचन कराने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උපාසකෙ පදසො ධම්මං වාචෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया। षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु उपासकों को पद-पद कर धर्म का वाचन कराते थे, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො 5. සහසෙය්‍ය සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, ५. सहसेय्या शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අනුපසම්පන්නෙන ආවුසො උත්තරිදිරත්තතිරත්තං සහසෙය්‍යං කප්පෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කංආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनुपसम्पन्न के साथ दो या तीन रातों से अधिक साथ सोने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අනුපසම්පන්නෙන සහසෙය්‍යං කප්පෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आलवी में प्रज्ञप्त किया गया। बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत से भिक्षु अनुपसम्पन्न के साथ सोये थे, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කෙසං [Pg.134] ආවුසො එත්ථ අනුපසම්පන්නෙන සහසෙය්‍යං කප්පෙන්තානම්පි අනාපත්ති හොති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यहाँ अनुपसम्पन्न के साथ सोने पर भी किनके लिए अनापत्ति होती है?

විස්සජ්ජනා – එකාදසන්නං භන්තෙ පුග්ගලානං අනුපසම්පන්නෙන සහසෙය්‍යං කප්පෙන්තානං අනාපත්ති, ද්වෙතිස්සො රත්තියො වසතී, ඌනකද්වෙ තිස්සො රත්තියො වසති, ද්වෙරත්තියො වසිත්වා තතියායරත්තියා පුරාරුණා නික්ඛමිත්වා පුන වසති, සබ්බච්ඡන්නෙ සබ්බඅපරිච්ඡන්නෙ, සබ්බපරිච්ඡන්නෙ සබ්බඅච්ඡන්නෙ, යෙභුය්‍යෙන අච්ඡන්නෙ යෙභුය්‍යෙන අපරිච්ඡන්නෙ, අනුපසම්පන්නෙ නිපන්නෙ භික්ඛු නිසීදති, භික්ඛුනිපන්නෙ අනුපසම්පන්නො නිසීදති, උභොවා නිසීදන්ති, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්ස, ඉමෙසංඛො භන්තෙ එකාදසන්නං පුග්ගලානං අනුපසම්පන්නෙන සහසෙය්‍යං කප්පෙන්තානං අනාපත්ති.

उत्तर – भन्ते! ग्यारह प्रकार के व्यक्तियों के लिए अनुपसम्पन्न के साथ सोने पर अनापत्ति होती है—जो दो-तीन रातें ठहरता है, जो दो-तीन रातों से कम ठहरता है, जो दो रातें ठहरकर तीसरी रात के अरुणोदय से पूर्व निकलकर पुनः ठहरता है, जो पूर्णतः ढके हुए स्थान में, जो पूर्णतः खुले स्थान में, जो प्रायः ढके हुए स्थान में, जो प्रायः खुले स्थान में, यदि अनुपसम्पन्न के लेटे होने पर भिक्षु बैठा हो, यदि भिक्षु के लेटे होने पर अनुपसम्पन्न बैठा हो, या दोनों बैठे हों, पागल के लिए, और आदिकर्मिक के लिए। भन्ते! इन ग्यारह प्रकार के व्यक्तियों के लिए अनुपसम्पन्न के साथ सोने पर अनापत्ति होती है।

1. මුසාවාදවග්ගො, 6. දුතිය සහසෙය්‍ය සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, ६. द्वितीय सहसेय्या शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – මාතුගාමෙන [Pg.135] ආවුසො සහසෙය්‍යං කප්පෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! मातृग्राम के साथ सोने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං අනුරුද්ධං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ අනුරුද්ධො මාතුගාමෙන සහසෙය්‍යං කප්පෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् अनुरुद्ध को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् अनुरुद्ध मातृग्राम के साथ सोये थे, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො, 7. ධම්මදෙසනා සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, ७. धर्म-देशना शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – මාතුගාමස්ස [Pg.136] ආවුසො උත්තරි ඡප්පඤ්චවාචාහි ධම්මං දෙසෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! मातृग्राम को पाँच-छह वचनों से अधिक धर्म-देशना देने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උදායී මාතුගාමස්ස ධම්මංදෙසෙති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उदायी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् उदायी मातृग्राम को धर्म-देशना दे रहे थे, भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො, 8. භූතාරොචන සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावादवग्ग, ८. भूत-आरोचन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අනුපසම්පන්නස්ස [Pg.137] ආවුසො උත්තරිමනුස්සධම්මං භූතං ආරොචෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनुपसम्पन्न को सत्य उत्तर-मनुष्य-धर्म बताने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ වග්ගුමුදාතීරියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, වග්ගුමුදාතීරියා භන්තෙ භික්ඛූ ගිහීනං අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස උත්තරිමනුස්සධම්මස්ස වණ්ණං භාසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में वग्गुमुदा नदी के तटवर्ती भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! वग्गुमुदा नदी के तटवर्ती भिक्षुओं ने गृहस्थों के सामने एक-दूसरे के उत्तर-मनुष्य धर्म की प्रशंसा की, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො, 9. දුට්ඨුල්ලාරොචන සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावाद वर्ग, 9. दुष्टुल्ला-आरोचन (गंभीर आपत्ति बताना) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස [Pg.138] ආවුසො දුට්ඨුල්ලාපත්තිං අනුපසම්පන්නස්ස ආරොචෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षु की गंभीर आपत्ति (दुष्टुल्लापत्ति) को अनुपसम्पन्न को बताने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුස්ස දුට්ඨුල්ලාපත්තිං අනුපසම්පන්නස්ස ආරොචෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षु की गंभीर आपत्ति को अनुपसम्पन्न को बताया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

1. මුසාවාදවග්ගො, 10. පථවීඛණන සික්ඛාපුච්ඡා

१. मृषावाद वर्ग, 10. पृथ्वी-खनन शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – පථවිංඛණන්තස්ස [Pg.139] ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! पृथ्वी खोदने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ ආළවිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආළවිකා භන්තෙ භික්ඛූ පථවිංඛණිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! आलवी में आलवक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आलवक भिक्षुओं ने पृथ्वी खोदी, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

2. භූතගාමවග්ගො, 1. භූතගාම සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतग्राम वर्ग, 1. भूतग्राम शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – භූතගාමපාතබ්‍යතාය [Pg.140] පාචිත්තියං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भूतग्राम (वनस्पति) को नष्ट करने के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ ආළවිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආළවිකා භන්තෙ භික්ඛූ රුක්ඛං ඡින්දිං සු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! आलवी में आलवक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आलवक भिक्षुओं ने वृक्ष काटा, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

2. භූතගාමවග්ග, 2. අඤ්ඤවාදක සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतग्राम वर्ग, 2. अन्यवादक शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඤ්ඤවාදකෙ විහෙසකෙ පාචිත්තියං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अन्यवाद और विहेसक के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං [Pg.141] භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො සඞ්ඝමජ්ඣෙ ආපත්තියා අනුයුඤ්ජීයමානො අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान् छन्न को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् छन्न ने संघ के बीच आपत्ति के विषय में पूछे जाने पर विषयांतर किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

2. භූතගාමවග්ග, 3. උජ්ඣාපනක සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतग्राम वर्ग, 3. उज्झापनक शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – උජ්ඣාපනකෙ ඛිය්‍යනකෙ පාචිත්තියං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! उज्झापनक और खिय्यनक के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ මෙත්තියභූමජකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, මෙත්තියභූමජකා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මන්තං දබ්බං මල්ලපුත්තං භික්ඛූ උජ්ඣාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में मेत्तिय-भुम्मजक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! मेत्तिय-भुम्मजक भिक्षुओं ने आयुष्मान् दब्ब मल्लपुत्त भिक्षु पर दोषारोपण किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

2. භූතගාමවග්ග, 4. පඨම සෙනාසන සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतग्राम वर्ग, 4. प्रथम शयनासन शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – සඞ්ඝිකං [Pg.142] ආවුසො මඤ්චංවා පීඨංවා භිසිංවා කොච්ඡංවා අජ්ඣොකාසෙ සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! संघ के पलंग, पीढ़ा, गद्दा या तिपाई को खुले आकाश में बिछाकर, बिना उठाए और बिना पूछे चले जाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝිකං සෙනාසනං අජ්ඣොකාසෙ සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने संघ के शयनासन को खुले आकाश में बिछाकर, बिना उठाए और बिना पूछे प्रस्थान किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

2. භූතගාමවග්ග, 5. දුතිය සෙනාසන සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतग्राम वर्ग, 5. द्वितीय शयनासन शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – සඞ්ඝිකෙ [Pg.143] ආවුසො විහාරෙ සෙය්‍යං සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! संघ के विहार में बिछौना बिछाकर, बिना उठाए और बिना पूछे चले जाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සත්තරසවග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සත්තරසවග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ සෙය්‍යං සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं ने संघ के विहार में बिछौना बिछाकर, बिना उठाए और बिना पूछे प्रस्थान किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.144] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතා භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह परंपरा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි [Pg.145] නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචිපි විරද්ධදොසො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या इसमें कोई त्रुटि या दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! नहीं है।

සඞ්ඝස්ස ඤාපනං

संघ को ज्ञापन।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, අහං භන්තෙ ආයස්මන්තං විචිත්තසාරාභිවංසං ඉමෙසං පන්නරසන්නං සික්ඛාපදානං නිදානාදීනි පුච්ඡිතබ්බානි අනෙකානි ඨානානි පුච්ඡිං, සො ච පුට්ඨො පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, ඉති හිදං භන්තෙ නිම්මලං සුපරිසුද්ධං තස්සෙව භගවතො වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස, තස්මා යථාපුරෙ මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා බ්‍රහ්මචරියස්ස චිරට්ඨිතියා බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොනුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ධම්මවිනයං සංගායිංසුචෙව අනුසංගායිංසුච, එවමෙව මයම්පි දානි ඡට්ඨසංගීතිමහාධම්මසභා පරියාපන්නා යථානුප්පට්ඨානතො පට්ඨාය ඉමානි සික්ඛාපදානි එකතො ගණසජ්ඣායං කත්වා සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने। भन्ते! मैंने आयुष्मान् विचित्रसाराभिवंश से इन पंद्रह शिक्षापदों के निदान आदि के विषय में अनेक प्रश्न पूछे, और उन्होंने पूछे जाने पर उनका उत्तर दिया। इस प्रकार, भन्ते! यह उन अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का ही निर्मल और सुविशुद्ध वचन है। इसलिए, जैसे पूर्व में महाकश्यप आदि श्रेष्ठ महास्थविरों और प्राचीन संगीतिकारों ने ब्रह्मचर्य की चिर-स्थिति के लिए, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, लोक पर अनुकंपा के लिए, तथा देवों और मनुष्यों के अर्थ, हित और सुख के लिए धर्म और विनय का संगायन और अनु-संगायन किया था; वैसे ही अब हम भी इस छठी संगीति की महाधर्मसभा में सम्मिलित होकर, जिस क्रम से वे स्थापित हैं वहाँ से आरम्भ कर इन शिक्षापदों का एक साथ सामूहिक पाठ (गण-सज्झाय) करके संगायन करें।

2. භූතගාමවග්ග, 6. අනුපඛජ්ජ සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतगामवग्ग, 6. अनुपाखज्ज शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – යං [Pg.146] තෙන ආවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ ජානං පුබ්බුපගතං භික්ඛුං අනුපඛජ්ජ සෙය්‍යං කප්පෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! जो उन... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा संघ के विहार में जानते हुए पहले से आए हुए भिक्षु के पास सटकर शय्या लगाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ථෙරෙ භික්ඛූ අනුපඛජ්ජ සෙය්‍යං කප්පෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने स्थविर भिक्षुओं के पास सटकर शय्या लगाई थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

2. භූතගාමවග්ග, 7. නිකඩ්ඪන සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतगामवग्ग, 7. निकड्ढन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුං [Pg.147] ආවුසො කුපිතෙන අනත්තමනෙන සඞ්ඝිකා විහාරා නික්කඩ්ඪෙන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! भिक्षु को क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर संघ के विहार से बाहर निकालने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කුපිතා අනත්තමනා භික්ඛූ සඞ්ඝිකාවිහාරා නික්කඩ්ඪිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर भिक्षुओं को संघ के विहार से बाहर निकाल दिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

2. භූතගාමවග්ග, 8. වෙහාසකුටි සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतगामवग्ग, 8. वेहासकुटी शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – උපරිවෙහාසකුටියා ආවුසො ආහච්චපාදකං මඤ්චංවා පීඨංවා අභිනිසීදන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! ऊपर की कोठरी में चूल्हेदार पायों वाले मंच या पीठ पर बैठने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.148] භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ උපරිවෙහාස කුටියා ආහච්චපාදකං මඤ්චං සහසා අභිනිසීදි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्यतम भिक्षु को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु संघ के विहार में ऊपर की कोठरी में चूल्हेदार पायों वाले मंच पर अचानक बैठ गया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

2. භූතගාමවග්ග, 9. මහල්ලකවිහාර සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतगामवग्ग, 9. महल्लकविहार शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ද්වත්ති පරියායෙ ආවුසො අධිට්ඨහිත්වා තතුත්තරි අධිට්ඨහන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! दो या तीन परतों का अधिष्ठान कर उससे अधिक का अधिष्ठान करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නත්ථෙරං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්දො කතපරියොසිතං විහාරං පුනප්පුනං ඡාදාපෙසි පුනප්පුනං ලෙපාපෙසි, අතිභාරිතො විහාරො පරිපති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान् छन्न स्थविर को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! आयुष्मान् छन्न ने बने हुए विहार को बार-बार छवाया और बार-बार लिवाया, जिससे विहार अति भारी होकर गिर गया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

2. භූතගාමවග්ග, 10. සප්පාණක සික්ඛාපුච්ඡා

२. भूतगामवग्ग, 10. सप्राणक शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ජානං [Pg.149] ආවුසො සප්පාණකං උදකං තිණංවා මත්තිකංවා සිඤ්චන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! जानते हुए सप्राणक जल को घास या मिट्टी पर सींचने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ ආළවිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආළවිකා භන්තෙ භික්ඛූ ජානං සප්පාණකං උදකං තිණම්පි මත්තිකම්පි සිඤ්චිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! आलवी में आलवक भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! आलवक भिक्षुओं ने जानते हुए सप्राणक जल को घास और मिट्टी पर सींचा था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. ඔවාදවග්ග, 1. ඔවාද සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 1. ओवाद शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අසම්මතෙන [Pg.150] ආවුසො භික්ඛුනියො ඔවදන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! बिना सम्मत हुए भिक्षुणियों को उपदेश देने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අසම්මතා භික්ඛුනියො ඔවදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने बिना सम्मत हुए भिक्षुणियों को उपदेश दिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. ඔවාදවග්ග, 2. අත්ථඞ්ගත සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 2. अत्थङ्गत शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අත්ථඞ්ගතෙ ආවුසො සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! सूर्य अस्त होने पर भिक्षुणियों को उपदेश देने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං චූළපන්ථකං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ චූළපන්ථකො අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् चूलपन्थक को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! आयुष्मान् चूलपन्थक ने सूर्य अस्त होने पर भिक्षुणियों को उपदेश दिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. ඔවාදවග්ග, 3-4. භික්ඛුනුපස්සය, ආමිස සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 3-4. भिक्खुनुपस्सय, आमिस शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුනුපස්සයං [Pg.151] ආවුසො උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදන්තස්සච ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තීති භණන්තස්සච පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! भिक्षुणी-आवास में जाकर भिक्षुणियों को उपदेश देने वाले के लिए और 'स्थविर भिक्षु आमिष के लिए भिक्षुणियों को उपदेश देते हैं' ऐसा कहने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදන්තස්ස පාචිත්තියං භන්තෙ සක්කෙසු ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදිංසු, ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තීති භණන්තස්ස පාචිත්තියං සාවත්ථියං ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ [Pg.152] භික්ඛුනියො ඔවදන්තීති භණිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! भिक्षुणी-आवास में जाकर भिक्षुणियों को उपदेश देने वाले के लिए पाचित्तिय शाक्यों में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुणी-आवास में जाकर भिक्षुणियों को उपदेश दिया था। 'स्थविर भिक्षु आमिष के लिए भिक्षुणियों को उपदेश देते हैं' ऐसा कहने वाले के लिए पाचित्तिय श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने कहा था कि 'स्थविर भिक्षु आमिष के लिए भिक्षुणियों को उपदेश देते हैं', उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. ඔවාදවග්ග, 5. චීවරදාන සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 5. चीवरदान शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතිකාය [Pg.153] ආවුසො භික්ඛුනියා චීවරං දෙන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! जो संबंधी न हो ऐसी भिक्षुणी को चीवर देने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

विसर्जन – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्यतम भिक्षु को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु ने जो संबंधी न थी ऐसी भिक्षुणी को चीवर दिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. ඔවාදවග්ග, 6. චීවරසිබ්බන සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 6. चीवरसिब्बन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අඤ්ඤාතිකාය ආවුසො භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බෙන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! जो संबंधी न हो ऐसी भिक्षुणी के लिए चीवर सीने वाले के लिए भगवान् द्वारा पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උදායී අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उदायी को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! आयुष्मान् उदायी ने एक अज्ञात भिक्षुणी के लिए चीवर सिला था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

3. ඔවාදවග්ග, 7. සංවිධාන සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 7. संविधान शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුනයා [Pg.154] ආවුසො සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुणी के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा करने वाले के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुणियों के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा की थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

3. ඔවාදවග්ග, 8. නාවාභිරුහන සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 8. नावाभिरुहण शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුනියා [Pg.155] ආවුසො සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुणी के साथ मिलकर एक ही नौका पर चढ़ने वाले के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुणियों के साथ मिलकर एक ही नौका पर आरोहण किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

3. ඔවාදවග්ග, 9. පරිපාචිත සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 9. परिपाचित शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ජානං ආවුසො භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानते हुए भिक्षुणी द्वारा प्रेरित पिण्डपात को खाने वाले के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, දෙවදත්තො භන්තෙ ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में देवदत्त को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! देवदत्त ने जानते हुए भिक्षुणी द्वारा प्रेरित पिण्डपात को खाया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

3. ඔවාදවග්ග, 10. රහොනිසජ්ජ සික්ඛාපුච්ඡා

३. ओवादवग्ग, 10. रहोनिसज्ज शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුනියා [Pg.156] සද්ධිං ආවුසො එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुणी के साथ अकेले में एकान्त में बैठने वाले के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උදායී භික්ඛුනියා සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उदायी को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! आयुष्मान् उदायी भिक्षुणी के साथ अकेले में एकान्त में बैठे थे, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

4. භොජනවග්ග, 1. ආවසථපිණ්ඩ සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवग्ग, 1. आवसथपिण्ड शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – තතුත්තරි [Pg.157] ආවුසො ආවසථපිණ්ඩං භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! उससे अधिक आवसथपिण्ड खाने वाले के लिए पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අනුවසිත්වා අනුවසිත්වා ආවසථපිණ්ඩං පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने बार-बार ठहरकर आवसथपिण्ड का उपभोग किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

4. භොජනවග්ග, 2. ගණභොජන සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवग्ग, 2. गणभोजन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ගණභොජනෙ පාචිත්තියං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! गणभोजन के विषय में पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, දෙවදත්තො භන්තෙ සපරිසො කුලෙසු විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में देवदत्त को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! देवदत्त ने अपने अनुयायियों के साथ कुलों से माँगकर भोजन किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

4. භොජනවග්ග 3. පරම්පරභොජන සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवग्ग, 3. परम्पराभोजन शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – පරම්පර [Pg.158] භොජනෙ පාචිත්තියං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! परम्पराभोजन के विषय में पाचित्तिय भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අඤ්ඤත්‍ර නිමන්තිතා අඤ්ඤත්‍ර භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने एक स्थान पर निमंत्रित होने पर दूसरे स्थान पर भोजन किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

4. භොජනවග්ග, 4. කාණමාතු සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवग्ग, 4. काणमाता शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ද්වත්තිපත්තපූරං [Pg.159] පූවං පටිග්ගහෙත්වා තතුත්තරි පටිග්ගණ්හන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - दो या तीन पात्र भरकर पूआ ग्रहण करने के बाद उससे अधिक ग्रहण करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ න මත්තං ජානිත්වා පූවං පටිග්ගහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने मात्रा को न जानते हुए पूआ ग्रहण किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – කස්ස ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह परम्परा द्वारा लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචිපි විරද්ධදොසො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या इसमें कोई त्रुटि या दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर - नहीं है, भन्ते।

4. භොජනවග්ග, 5. පඨමපවාරණා සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 5. प्रथम प्रवारणा शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – යං [Pg.160] තෙන සාවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන භුත්තාවිනා පරිවාතෙන අනතිරිත්තං ඛාදනීයංවා භොජනීයංවා භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! जो उस... पे... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा, भोजन कर चुके और प्रवारणा कर चुके (भिक्षु) के लिए, जो अतिरिक्त (अतिरित्त) न हो, ऐसे खाद्य या भोज्य पदार्थ को खाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භුත්තාවී පවාරිතා අඤ්ඤත්‍ර භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने भोजन कर लेने और प्रवारणा कर लेने के बाद अन्यत्र भोजन किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

4. භොජනවග්ග, 6. දුතිය පවාරණා සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 6. द्वितीय प्रवारणा शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුං [Pg.161] ආවුසො භුත්තාවිං පවාරිතං අනතිරිත්තෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන අභිහට්ඨුං පවාරෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भोजन कर चुके और प्रवारणा कर चुके भिक्षु को जो अतिरिक्त न हो ऐसे खाद्य या भोज्य पदार्थ के लिए निमन्त्रित कर प्रवारणा कराने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු භික්ඛුං භුත්තාවිං පවාරිතං අනතිරිත්තෙන භොජනීයෙන අභිහට්ඨුං පවාරෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्यतम भिक्षु को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु ने भोजन कर चुके और प्रवारणा कर चुके भिक्षु को जो अतिरिक्त न था ऐसे भोज्य पदार्थ के लिए निमन्त्रित कर प्रवारणा कराई, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

4. භොජනවග්ග, 7. විකාලභොජන සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 7. विकाल-भोजन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – විකාලෙ ආවුසො ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! विकाल (असमय) में खाद्य या भोज्य पदार्थ खाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සත්තරසවග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සත්තරසවග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ විකාලෙ භොජනං භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं ने विकाल में भोजन किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

4. භොජනවග්ග, 8. සන්නිධිකාරක සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 8. सन्निधिकारक शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සන්නිධිකාරකං ආවුසො ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! संग्रह कर रखे हुए खाद्य या भोज्य पदार्थ को खाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං බෙලට්ඨසීසං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ බෙලට්ඨසීසො සන්නිධිකාරකං භොජනං භුඤ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् बेलट्ठसीस को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! आयुष्मान् बेलट्ठसीस ने संग्रह किया हुआ भोजन खाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

4. භොජනවග්ග, 9. පණීතභොජන සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 9. प्रणीत-भोजन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – පණීත භොජනානි ආවුසො අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! अपने लिए प्रणीत भोजनों की माँग कर खाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.163] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පණීතභොජනානි අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अपने लिए प्रणीत भोजनों की माँग कर भोजन किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

4. භොජනවග්ග, 10. දන්තපොන සික්ඛාපුච්ඡා

४. भोजनवर्ग, 10. दन्तपोन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අදින්නං ආවුසො මුඛද්වාරං ආහාරං ආහරන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! बिना दिए हुए आहार को मुख-द्वार में डालने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු අදින්නං මුඛද්වාරං ආහාරං ආහරි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में एक अन्यतम भिक्षु को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! एक अन्यतम भिक्षु ने बिना दिया हुआ आहार मुख-द्वार में डाला, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

5. අචෙලකවග්ග, 1. අචෙලක සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलकवर्ग, 1. अचेलक शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අචෙලකස්සවා [Pg.164] ආවුසො පරිබ්බාජකස්සවා පරිබ්බාජිකායවා සහත්ථා ඛාදනීයංවා භොජනීයංවා දෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! नग्न श्रमण (अचेलक) को या परिव्राजक को या परिव्राजिका को अपने हाथ से खाद्य या भोज्य पदार्थ देने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො අඤ්ඤතරිස්සා පරිබ්බාජිකාය එකං මඤ්ඤමානො ද්වෙ පූවෙ අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में आयुष्मान् आनन्द को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! आयुष्मान् आनन्द ने एक अन्यतम परिव्राजिका को एक समझकर दो पूए दे दिए, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

5. අචෙලකවග්ග, 2. උය්‍යොජන සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलकवर्ग, 2. उय्योजन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුං [Pg.165] එහාවුසො ගාමංවා නිගමංවා පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමාති තස්ස දාපෙත්වාවා අදාපෙත්වාවා උය්‍යොජෙන්තස්ස ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भिक्षु को 'आओ आयुष्मान्! गाँव या कस्बे में पिण्डपात के लिए चलेंगे' ऐसा कहकर, उसे (भोजन) दिलाकर या बिना दिलाए विदा कर देने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො භික්ඛු එහාවුසො ගාමං පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමාති තස්ස අදාපෙත්වා උය්‍යොජෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने भिक्षु को 'आओ आयुष्मान्! गाँव में पिण्डपात के लिए चलेंगे' ऐसा कहकर, उसे बिना दिलाए विदा कर दिया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

5. අචෙලකවග්ග, 3. සභොජන සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलकवर्ग, 3. सभोजन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සභොජනෙ කුලෙ අනුපඛජ්ජ නිසජ්ජං කප්පෙන්තස්ස ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भोजन करते हुए परिवार में जबरदस्ती घुसकर बैठने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.166] භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො සභොජනෙ කුලෙ අනුපඛජ්ජ නිසජ්ජං කප්පෙසි, තස්මිං භන්තෙවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने भोजन करते हुए परिवार में जबरदस्ती घुसकर आसन ग्रहण किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया है।

5. අචෙලකවග්ග 4-5. රහොපටිච්ඡන්න, රහොනිසජ්ජ සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलकवर्ग 4-5. रहो-पटिच्छन्न, रहो-निसज्ज शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – මාතුගාමෙන සද්ධිං රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ නිසජ්ජං කප්පෙන්තස්සච ආවුසො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙන්තස්සච පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! स्त्री के साथ एकान्त ढके हुए आसन पर बैठने वाले के लिए और स्त्री के साथ अकेले में एकान्त में बैठने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො මාතුගාමෙන සද්ධිං රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ නිසජ්ජං කප්පෙසි, මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने स्त्री के साथ एकांत में ढके हुए आसन पर बैठने का अभ्यास किया, स्त्री के साथ अकेले में एकांत में बैठने का अभ्यास किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

5. අචෙලකවග්ග, 6. චාරිත්ත සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलक वर्ग, 6. चारित्र शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – නිමන්තිතෙන [Pg.167] ආවුසො සභත්තෙන සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා පුරෙභත්තංවා පච්ඡාභත්තංවා කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! निमंत्रित होने पर, भोजन के साथ, विद्यमान भिक्षु को बिना पूछे, भोजन से पहले या भोजन के बाद कुलों में जाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො නිමන්තිතො සභත්තො සමානො පුරෙභත්තං පච්ඡාභත්තං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने निमंत्रित और भोजन के साथ होते हुए, भोजन से पहले और भोजन के बाद कुलों में चारित्र किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

5. අචෙලකවග්ග, 7. මහානාම සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलक वर्ग, 7. महानाम शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – තතුත්තරි ආවුසො භෙසජ්ජං විඤ්ඤාපෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! उससे अधिक भेषज की याचना करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු [Pg.168] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ මහානාමෙන සක්කෙන අජ්ජණ්හො භන්තෙ ආගමෙතාති වුච්චමානා නාගමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! शाक्यों में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। षड्वर्गीय भिक्षुओं को जब शाक्य महानाम ने कहा कि "भन्ते! आज भर प्रतीक्षा करें", तब उन्होंने प्रतीक्षा नहीं की, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

5. අචෙලකවග්ග 8-9-10. උය්‍යුත්තසෙනා චසො සික්ඛාපුච්ඡා

५. अचेलक वर्ग 8-9-10. उद्युक्त सेना आदि शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – උය්‍යුත්තං ආවුසො සෙනං දස්සනාය ගච්ඡන්තස්ස ච අතිරෙකතිරත්තං සෙනාය වසන්තස්ස ච උය්‍යොධිකං ගච්ඡන්තස්ස ච පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! उद्युक्त सेना को देखने जाने वाले, सेना में तीन रात से अधिक ठहरने वाले और युद्ध-स्थल पर जाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උය්‍යුත්තං සෙනං දස්සනාය අගමංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ අතිරෙකතිරත්තං සෙනාය වසිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ උය්‍යොධිකං අගමංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। षड्वर्गीय भिक्षु उद्युक्त सेना को देखने गए, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने सेना में तीन रात से अधिक निवास किया, और वे ही षड्वर्गीय भिक्षु युद्ध-स्थल पर गए, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 1. සුරාපාන සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 1. सुरापान शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සුරාමෙරයපානෙ [Pg.169] ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! सुरा और मैरेय के पान के विषय में पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තං සාගතං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ සාගතො මජ්ජං පිවි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान स्वागत के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। आयुष्मान स्वागत ने मदिरा का पान किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 2. අඞ්ගුලිපතොදක සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 2. अंगुलि-प्रतोदक शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අඞ්ගුලිපතොදකෙ [Pg.170] ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! अंगुलि-प्रतोदक के विषय में पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුං අඞ්ගුලිපතොදකෙන හාසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षु को अंगुलि-प्रतोदक से हँसाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 3. හසධම්ම සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 3. हास्य-धर्म शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – උදකෙ හසධම්මෙ ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! जल में हास्य-धर्म के विषय में पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සත්තරසවග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සත්තරසවග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අචිරවතියා නදියා උදකෙ කීළිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं ने अचिरावती नदी के जल में क्रीड़ा की, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 4. අනාදරිය සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 4. अनादर शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අනාදරිය [Pg.171] ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! अनादर के विषय में पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො ආපත්තියා අනුයුඤ්ජියමානො අනාදරියං අකාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान छन्न के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। आयुष्मान छन्न ने आपत्ति के लिए पूछे जाने पर अनादर किया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 5. භිංසාපන සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 5. भीषण शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුං [Pg.172] භිංසාපෙන්තස්ස ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भिक्षु को डराने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුං භිංසාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षु को डराया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 6. ජොතික සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 6. ज्योति शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – ජොතිං ආවුසො සමාදහිත්වා විසිබ්බෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! आग जलाकर तापने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – භග්ගෙසු භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ජොතිං සමාදපෙත්වා විසිබ්බෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! भग्ग देश में अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। अनेक भिक्षुओं ने आग जलाकर तापा, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया था।

6. සුරාපානවග්ග, 7. නහාන සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापान वर्ग, 7. स्नान शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – ඔරෙනද්ධමාසං [Pg.173] ආවුසො නහායන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! आधे महीने से कम समय में स्नान करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसके विषय में और किस वस्तु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ රාජානම්පි පස්සිත්වා න මත්තං ජානිත්වා නහායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! बहुत से भिक्षु राजा को देखकर भी (नहाने की) मात्रा (समय) को न जानकर नहाते रहे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.174] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया (परम्परा से प्राप्त) है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචිපි විරුද්ධදොසො.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्या यहाँ कोई विरुद्ध दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! नहीं है।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො…පෙ… සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने... पे... हम संगायन करें।

පුච්ඡා – යං [Pg.175] තෙන ආවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අනාදියිත්වා තිණ්ණං දුබ්බණ්ණකරණානං අඤ්ඤතරං දුබ්බණ්ණකරණං නවං චීවරං පරිභුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! उन सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा... पे... तीन विवर्णकरणों (रंग बिगाड़ने वाले चिन्हों) में से किसी एक विवर्णकरण को किए बिना नये चीवर का परिभोग करने वाले (भिक्षु) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අත්තනො චීවරං න සඤ්ජානිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत से भिक्षु अपने चीवर को नहीं पहचान पाते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

6. සුරාපානවග්ග, 10. චීවරඅපනිධාන සික්ඛාපුච්ඡා

६. सुरापानवग्ग, 10. चीवर-अपनिधान (छिपाने) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස ආවුසො පත්තං වා චීවරං වා නිසීදනං වා සූචිඝරං වා කායබන්ධනං වා අපනිධෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षु के पात्र, चीवर, निसीदन, सूचिघर (सुई रखने का डिब्बा) या कायबन्धन को छिपाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.176] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනං පත්තම්පි චීවරම්පි අපනිධෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुओं के पात्र और चीवर छिपा दिए थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

7. සප්පාණකවග්ග, 1. සඤ්චිච්ච සික්ඛාපුච්ඡා

७. सप्पाणकवग्ग, 1. संचिच्च (जानबूझकर) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – සඤ්චිච්ච ආවුසො පාණං ජීවිතා වොරොපෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानबूझकर प्राणी को जीवित अवस्था से अलग करने (मारने) वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උදායිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං ආයස්මා භන්තෙ උදායී සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उदायी को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् उदायी ने जानबूझकर प्राणी को जीवित अवस्था से अलग किया (मारा) था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

7. සප්පාණකවග්ග, 2. සප්පාණක සික්ඛාපුච්ඡා

७. सप्पाणकवग्ग, 2. सप्पाणक (सप्राण/जीवयुक्त) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – ජානං [Pg.177] ආවුසො සප්පාණකං උදකං පරිභුඤ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानते हुए सप्राण (जीवयुक्त) जल का परिभोग करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ජානං සප්පාණකං උදකං පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने जानते हुए सप्राण जल का परिभोग किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

7. සප්පාණකවග්ග, 6. ථෙය්‍යසත්ථ සික්ඛාපුච්ඡා

७. सप्पाणकवग्ग, 6. थेय्यसत्थ (चोर-सार्थ/काफिला) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – ජානං ආවුසො ථෙය්‍යසත්ථෙන සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानते हुए चोर-सार्थ (तस्करों के काफिले) के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු ජානං ථෙය්‍යසත්ථෙන සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में किसी अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! किसी अन्य भिक्षु ने जानते हुए चोर-सार्थ के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा की थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

7. සප්පාණකවග්ග, 7. සංවිධාන සික්ඛාපුච්ඡා

७. सप्पाणकवग्ग, 7. संविधान (योजना बनाना) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – මාතුගාමෙන [Pg.178] සද්ධිං ආවුසො සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! मातृग्राम (स्त्री) के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු මාතුගාමෙන සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में किसी अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! किसी अन्य भिक्षु ने मातृग्राम के साथ मिलकर एक ही मार्ग पर यात्रा की थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

8. සහධම්මිකවග්ග, 1. සහධම්මික සික්ඛාපුච්ඡා

८. सहधम्मिकवग्ग, 1. सहधम्मिक शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛූහි ආවුසො සහධම්මිකං වුච්චමානෙන න තාවාහං ආවුසො එතස්මිං සික්ඛාපදෙ සික්ඛිස්සාමි, යාව න අඤ්ඤං භික්ඛුං බ්‍යත්තං විනයධරං පරිපුච්ඡිස්සාමීති භණන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुओं द्वारा धर्मानुसार (सहधम्मिक) कहे जाने पर, "आयुष्मान्! मैं तब तक इस शिक्षापद में शिक्षा ग्रहण नहीं करूँगा, जब तक कि मैं किसी अन्य विद्वान विनयधर भिक्षु से न पूछ लूँ" - ऐसा कहने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං [Pg.179] භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො භික්ඛූහි සහධම්මිකං වුච්චමානො න තාවාහං ආවුසො එතස්මිං සික්ඛාපදෙ සික්ඛිස්සාමි, යාව න අඤ්ඤං භික්ඛුං බ්‍යත්තං විනයධරං පරිපුච්ඡිස්සාමීති භණි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान् छन्न को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् छन्न ने भिक्षुओं द्वारा धर्मानुसार कहे जाने पर कहा था, "आयुष्मान्! मैं तब तक इस शिक्षापद में शिक्षा ग्रहण नहीं करूँगा, जब तक कि मैं किसी अन्य विद्वान विनयधर भिक्षु से न पूछ लूँ", उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

8. සහධම්මිකවග්ග, 2. විලෙඛන සික්ඛාපුච්ඡා

८. सहधम्मिकवग्ग, 2. विलेखन (विनय की निन्दा) शिक्षापद-पृच्छा।

පුච්ඡා – විනයං විවණ්ණෙන්තස්ස ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! विनय की निन्दा (विवर्णन) करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ විනයං විවණ්ණෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने विनय की निंदा की थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග, 3. මොහන සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 3. मोहन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – මොහනකෙ [Pg.180] ආවුසො පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! मोहक (भ्रमित करने) के विषय में पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ මොහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भ्रमित किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස [Pg.181] ආවුසො කුපිතෙන අනත්තමනෙන පහාරං දෙන්තස්ස ච තලසත්තිකං උග්ගිරන්තස්ස ච පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर भिक्षु को प्रहार करने वाले और हाथ उठाने (तलसत्तिक) वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කුපිතා අනත්තමනා සත්තරසවග්ගියානං භික්ඛූනං පහාරං අදංසු, තලසත්තිකඤ්ච උග්ගිරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर सत्रह-वर्गीय भिक्षुओं को प्रहार किया और हाथ उठाया, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග, 7. සඤ්චිච්ච සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 7. संचिच्च (जानबूझकर) शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස ආවුසො සඤ්චිච්ච කුක්කුච්චං උපදහන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानबूझकर भिक्षु में संशय (कुक्कुच्च) उत्पन्न करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනං සඤ්චිච්ච කුක්කුච්චං උපදහිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुओं में जानबूझकर संशय उत्पन्न किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග, 8. උපස්සුති සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 8. उपश्रुति (छिपकर सुनना) शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛූනං [Pg.182] ආවුසො භණ්ඩනජාතානං කලහජාතානං විවාදා පන්නානං උපස්සුතිං තිට්ඨන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! झगड़ा करने वाले, कलह करने वाले और विवाद में पड़े भिक्षुओं की बातें छिपकर सुनने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූනං භණ්ඩනජාතානං කලහ ජාතානං විවාදාපන්නානං උපස්සුතිං තිට්ඨහිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने झगड़ा करने वाले, कलह करने वाले और विवाद में पड़े भिक्षुओं की बातें छिपकर सुनी थीं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග, 9. කම්මපටිබාහන සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 9. कर्म-प्रतिवाहन (कार्य में बाधा डालना) शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – ධම්මිකානං ආවුසො කම්මානං ඡන්දං දත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! धार्मिक कार्यों के लिए अपनी सहमति (छन्द) देकर बाद में निंदा करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.183] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ධම්මිකානං කම්මානං ඡන්දං දත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने धार्मिक कार्यों के लिए सहमति देकर बाद में निंदा की थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග 10. ඡන්දං අදත්වාගමන සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 10. छन्द (सहमति) दिए बिना चले जाने की शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සඞ්ඝෙ ආවුසො විනිච්ඡකථාය වත්තමානාය ඡන්දං අදත්වා උට්ඨායාසනා පක්කමන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! संघ में निर्णय की चर्चा चलते समय अपनी सहमति दिए बिना आसन से उठकर चले जाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ ඡබ්බග්ගියො භික්ඛු සඞ්ඝෙ විනිච්ඡයකථාය වත්තමානාය ඡන්දං අදත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! एक षड्वर्गीय भिक्षु संघ में निर्णय की चर्चा चलते समय अपनी सहमति दिए बिना आसन से उठकर चला गया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

8. සහධම්මිකවග්ග, 12. පරිණාමන සික්ඛාපුච්ඡා

८. सधार्मिक वर्ग, 12. परिणामन (मोड़ना) शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – ජානං [Pg.184] ආවුසො සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං පුග්ගලස්ස පරිණාමෙන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जानते हुए संघ के लाभ को किसी व्यक्ति की ओर मोड़ने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං පුග්ගලස්ස පරිණාමෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने जानते हुए संघ के लाभ को किसी व्यक्ति की ओर मोड़ दिया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

9. රතනවග්ග, 1. අන්තෙපුර සික්ඛාපුච්ඡා

९. रतन वर्ग, 1. अन्तःपुर शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – පුබ්බෙ අප්පටිසංවිදිතෙන ආවුසො රඤ්ඤො අන්තෙපුරං පවිසන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! बिना पूर्व सूचना के राजा के अन्तःपुर में प्रवेश करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.185] භන්තෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො පුබ්බෙ අප්පටිසංවිදිතො රඤ්ඤො අන්තෙපුරං පාවිසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् आनन्द को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! आयुष्मान् आनन्द ने बिना पूर्व सूचना के राजा के अन्तःपुर में प्रवेश किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

9. රතනවග්ග, 2. රතන සික්ඛාපුච්ඡා

९. रतन वर्ग, 2. रतन शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – රතනං ආවුසො උග්ගණ්හන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! रत्न उठाने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු රතනං උග්ගහෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! एक भिक्षु ने रत्न उठाया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

9. රතනවග්ග, 3. විකාලගාමප්පවිසන සික්ඛාපුච්ඡා

९. रतन वर्ग, 3. विकाल-ग्राम-प्रवेश शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – සන්තං [Pg.186] ආවුසො භික්ඛුං අනාපුච්ඡා විකාලෙ ගාමං පවිසන්තස්ස පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! उपस्थित भिक्षु से बिना पूछे विकाल (असमय) में गाँव में प्रवेश करने वाले के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා විකාලෙ ගාමං පවිසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने उपस्थित भिक्षु से बिना पूछे विकाल में गाँव में प्रवेश किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

පාටිදෙසනීය

पाटिदेसनीय

3. තතියපාටිදෙසනී සික්ඛාපුච්ඡා

३. तृतीय पाटिदेसनीय शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – සෙක්ඛසම්මතෙසු [Pg.187] ආවුසො කුලෙසු ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා සහත්ථා පටිග්ගහෙත්වා භුඤ්ජන්තස්ස පාටිදෙසනීයං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! शैक्ष्य-सम्मत कुलों में खाद्य या भोज्य को अपने हाथ से ग्रहण कर खाने वाले के लिए पाटिदेसनीय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ නමත්තං ජානිත්වා පටිග්ගහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने (बिना निमंत्रण के) ग्रहण किया, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

සෙඛියකණ්ඩ

शैक्षिय काण्ड

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.188] ආවුසො පටිච්ච පුරතො වා පච්ඡතො වා ඔලම්බෙන්තෙන නිවාසෙන්තස්සච පාරුපන්තස්සච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण आगे या पीछे लटकाते हुए (चीवर) पहनने और ओढ़ने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පුරතො ච පච්ඡතො ච ඔලම්බන්තා නිවාසෙසුංචෙව පාරුපිංසුච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने आगे और पीछे लटकाते हुए (चीवर) पहना और ओढ़ा, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච කායං විවරිත්වා අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්ස ච නිසීදන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण शरीर को उघाड़कर बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගීයෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කායං විවරිත්වා අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසු චෙව නිසීදිංසුච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु शरीर उघाड़कर बस्ती में गए और बैठे, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.189] ආවුසො පටිච්ච හත්ථං වා පාදං වා කීළාපෙන්තෙන අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්ස ච නිසීදන්තස්ස ච, තහං තහං ඔලොකෙන්තෙන අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්ස ච නිසීදන්තස්ස ච, උක්ඛිත්තකාය අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්ස ච නිසීදන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण हाथ या पैर हिलाते हुए बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए, इधर-उधर देखते हुए बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए, शरीर को उचकाकर बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ හත්ථම්පි පාදම්පි කීළාපෙන්තා තහං තහංපි ඔලොකෙන්තා අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසුචෙව නිසීදිංසු ච, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ උක්ඛිත්තකාය අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසුචෙව නිසීදිංසුච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु हाथ और पैर हिलाते हुए, इधर-उधर देखते हुए बस्ती में गए और बैठे; भन्ते! उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने शरीर उचकाकर बस्ती में प्रवेश किया और बैठे, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.190] ආවුසො පටිච්ච උජ්ජග්ඝිකාය වා උච්චාසද්දං මහාසද්දං කරොන්තෙන වා අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්සච නිසීදන්තස්සච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण ठहाका मारकर या ऊँचा शब्द, महा शब्द करते हुए बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ මහාහසිතං හසන්තා ච උච්චාසද්දං මහාසද්දං කරොන්තා ච අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසුචෙව නිසීදිංසුච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु अट्टहास करते हुए और ऊँचा शब्द, महा शब्द करते हुए बस्ती में गए और बैठे, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච කායප්පචාලකං වා බාහුප්ප චාලකං වා සීසප්පචාලකං වා ඛම්භකතෙන වා ඔගුණ්ඨිතෙන වා අන්තරඝරෙ ගච්ඡන්තස්ස ච නිසීදන්තස්ස ච උක්කුටිකාය කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण शरीर हिलाते हुए, या भुजाएँ हिलाते हुए, या सिर हिलाते हुए, या कमर पर हाथ रखकर, या सिर ढँककर बस्ती में जाने और बैठने वाले के लिए, तथा उकड़ूँ बैठने के विषय में दुष्कृत किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කායප්පචාලකං බාහුප්පචාලකං සීසප්පචාලකං කරොන්තා ච ඛම්භීකතා ච ඔගුණ්ඨිතා ච අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසුචෙව නිසීදිංසුච, උක්කුටිකායච අන්තරඝරෙ ගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु शरीर हिलाते, भुजाएँ हिलाते, सिर हिलाते हुए, कमर पर हाथ रखे हुए और सिर ढँके हुए बस्ती में गए और बैठे, तथा उकड़ूँ होकर बस्ती में गए, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.191] ආවුසො පටිච්ච පල්ලත්ථිකාය අන්තරඝරෙ නිසින්නස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण बस्ती में पालथी मारकर बैठने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පල්ලත්ථිකාය අන්තරඝරෙ නිසීදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु बस्ती में पालथी मारकर बैठे, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.192] ආවුසො පටිච්ච අසක්කච්චං පිණ්ඩපාතං පටිග්ගණ්හන්තස්ස ච තහං තහං ඔලොකෙන්තෙන පිණ්ඩපාතං පටිග්ගණ්හන්තස්සච සූපඤ්ඤෙව බහුං පටිග්ගණ්හන්තස්සච ථූපීකතං පිණ්ඩපාතං පටිග්ගණ්හන්තස්සච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण बिना सत्कार के पिण्डपात ग्रहण करने वाले के लिए, इधर-उधर देखते हुए पिण्डपात ग्रहण करने वाले के लिए, केवल दाल ही बहुत अधिक ग्रहण करने वाले के लिए, और स्तूप के समान पिण्डपात ग्रहण करने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අසක්කච්චං පිණ්ඩපාතං පටිග්ගහෙසුං, තහං තහං ඔලොකෙන්තා පිණ්ඩපාතං පටිග්ගහෙසුං, සූපඤ්ඤෙව බහුං පටිග්ගහෙසුං, ථූපීකතං පිණ්ඩපාතං පටිග්ගහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने बिना सत्कार के पिण्डपात ग्रहण किया, इधर-उधर देखते हुए पिण्डपात ग्रहण किया, केवल दाल ही बहुत अधिक ग्रहण की, स्तूप के समान पिण्डपात ग्रहण किया, उस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.193] ආවුසො පටිච්ච ආසක්කච්චං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්සච තහං තහං ඔලොකෙන්තන පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච තහං තහං ඔමසිත්වා පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච සූපඤ්ඤෙව බහුං භුඤ්ජන්තස්ස ච ථූපකතො ඔමද්දිත්වා පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච සූපං වා බ්‍යඤ්ජනං වා ඔදනෙන පටිච්ඡාදෙන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अनादर के कारण बिना सत्कार के पिण्डपात खाने वाले के लिए, इधर-उधर देखते हुए पिण्डपात खाने वाले के लिए, इधर-उधर से कुरेदकर पिण्डपात खाने वाले के लिए, केवल दाल ही बहुत अधिक खाने वाले के लिए, ढेर के ऊपर से दबाकर पिण्डपात खाने वाले के लिए, और दाल या व्यंजन को भात से ढँकने वाले के लिए दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस वस्तु पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අසක්කච්චං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිංසු, තහං තහං ඔලොකෙන්තා පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ තහං තහං ඔමසිත්වා පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ බහුං සූපං භුඤ්ජිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ ථූපකතො ඔමද්දිත්වා පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ සූපම්පි බ්‍යඤ්ජනම්පි ඔදනෙන පටිච්ඡාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अनादरपूर्वक पिण्डपात का भोजन किया, इधर-उधर देखते हुए पिण्डपात का भोजन किया, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! इधर-उधर से कुरेदकर पिण्डपात का भोजन किया, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! बहुत सूप (दाल) खाया, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! ऊपर से दबाकर पिण्डपात का भोजन किया, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! सूप और व्यंजन को भात से ढँक दिया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.194] ආවුසො පටිච්ච සූපංවා ඔදනංවා අගිලානෙන අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनादर के कारण, जो बीमार नहीं है, ऐसे भिक्षु द्वारा अपने लिए सूप या भात माँगकर खाने पर दुष्कृत अपराध कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සූපම්පි ඔදනම්පි අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अपने लिए सूप और भात माँगकर खाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච උජ්ඣානසඤ්ඤිනා පරෙසං පත්තං ඔලොකෙන්තස්ස ච අතිමහන්තං කබළං කරොන්තස්ස ච දීඝං ආලොපං කරොන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनादर के कारण, दोष ढूँढने की दृष्टि से दूसरों के पात्र को देखने वाले, बहुत बड़ा ग्रास बनाने वाले और लम्बा ग्रास बनाने वाले के लिए दुष्कृत अपराध कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.195] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උජ්ඣානසඤ්ඤිනො පරෙසං පත්තං ඔලොකෙසුං, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ අතිමහන්තං කබළං කරිංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ දීඝං ආලොපං කරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने दोष ढूँढने की दृष्टि से दूसरों के पात्र को देखा, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! बहुत बड़ा ग्रास बनाया, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भन्ते! लम्बा ग्रास बनाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච අනාහටෙ කබළෙ මුඛද්වාරං විවරන්තස්ස ච භුඤ්ජමානෙ සබ්බං හත්ථං මුඛෙ පක්ඛිපන්තස්ස ච සකබළෙන මුඛෙන බ්‍යාහරන්තස්ස ච පිණ්ඩුක්ඛෙපකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච කබළාවච්ඡෙදකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච අවගණ්ඩකාරකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච හත්ථනිද්ධුනකං සිත්ථාවකාරකං ජිව්හානිච්ඡාරකං චපුචපුකාරකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनादर के कारण, ग्रास के पास न आने पर ही मुँह खोलने वाले, खाते समय पूरा हाथ मुँह में डालने वाले, मुँह में ग्रास होने पर बोलने वाले, पिण्ड को उछालकर खाने वाले, ग्रास को काट-काटकर खाने वाले, गाल फुलाकर खाने वाले, हाथ झटककर खाने वाले, भात के दाने बिखेरकर खाने वाले, जीभ निकालकर खाने वाले और चप-चप शब्द करते हुए खाने वाले के लिए दुष्कृत अपराध कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අනාහටෙ කබළෙ මුඛද්වාරං විවරිංසු, භුඤ්ජමානා සබ්බං හත්ථං මුඛෙ පක්ඛිපිංසු, සකබළෙන මුඛෙන බ්‍යාහරිංසු, පිණ්ඩුක්ඛෙපකං භුඤ්ජිංසු, කබළාවච්ඡෙදකං භුඤ්ජිංසු, අවගණ්ඩකාරකං භුඤ්ජිංසු, හත්ථනිද්ධුනකං සිත්ථාවකාරකං ජිව්හානිච්ඡාරකං [Pg.196] චපුචපුකාරකං භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने ग्रास के पास न आने पर ही मुँह खोला, खाते समय पूरा हाथ मुँह में डाला, मुँह में ग्रास होने पर बोले, पिण्ड को उछालकर खाया, ग्रास को काट-काटकर खाया, गाल फुलाकर खाया, हाथ झटककर, भात के दाने बिखेरकर, जीभ निकालकर और चप-चप शब्द करते हुए खाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච සුරුසුරුකාරකං භුඤ්ජන්තස්සච හත්ථනිල්ලෙහකංවා පත්තනිල්ලෙහකං වා ඔට්ඨනිල්ලෙහකං වා භුඤ්ජන්තස්ස ච සාමිසෙන හත්ථෙන පානීයථාලකං පටිග්ගණ්හන්තස්ස ච සසිත්ථකං පත්තධොවනං අන්තරඝරෙ චඩ්ඩෙන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनादर के कारण, सुर-सुर शब्द करते हुए खाने वाले, हाथ चाटकर या पात्र चाटकर या होंठ चाटकर खाने वाले, जूठे हाथ से पानी का पात्र पकड़ने वाले और भात के दानों सहित पात्र-धोवन को घर के भीतर फेंकने वाले के लिए दुष्कृत अपराध कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සුරු සුරුකාරකං භන්තෙ භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං කොසම්බියං පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සුරුසුරුකාරකං ඛීරං පිවිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං. හත්ථනිල්ලෙහකං [Pg.197] භුඤ්ජන්තස්ස ච පත්තනිල්ලෙහකං භුඤ්ජන්තස්ස ච ඔට්ඨනිල්ලෙහකං භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං සාවත්ථියං පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියෙ භන්තෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ හත්ථනිල්ලෙහකං භුඤ්ජිංසු, පත්තනිල්ලෙහකං භුඤ්ජිංසු, ඔට්ඨනිල්ලෙහකං භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! सुर-सुर शब्द करते हुए खाने वाले के लिए दुष्कृत अपराध कौशाम्बी में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने सुर-सुर शब्द करते हुए दूध पिया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया। हाथ चाटकर खाने वाले, पात्र चाटकर खाने वाले और होंठ चाटकर खाने वाले के लिए दुष्कृत अपराध श्रावस्ती में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने हाथ चाटकर खाया, पात्र चाटकर खाया, होंठ चाटकर खाया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

සාමිසෙන හත්ථෙන පානීයථාලකං පටිග්ගණ්හන්තස්ස ච සසිත්ථකං පත්තධොවනං අන්තරඝරෙ ඡඩ්ඩෙන්තස්ස ච දුක්කටං භග්ගෙසු පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භික්ඛූ සාමිසෙන හත්ථෙන පානීයථාලකං පටිග්ගහෙසුං, තෙයෙව භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛූ සසිත්ථකං පත්තධොවනං අන්තරඝරෙ ඡඩ්ඩෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

जूठे हाथ से पानी का पात्र पकड़ने वाले और भात के दानों सहित पात्र-धोवन को घर के भीतर फेंकने वाले के लिए दुष्कृत अपराध भग्ग देश में प्रज्ञप्त किया गया। अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। अनेक भिक्षुओं ने जूठे हाथ से पानी का पात्र पकड़ा, उन्हीं अनेक भिक्षुओं ने भन्ते! भात के दानों सहित पात्र-धोवन को घर के भीतर फेंका, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.198] ආවුසො පටිච්ච ඡත්තපාණිස්ස ධම්මං දෙසෙන්තස්ස ච දණ්ඩපාණිස්ස වා සත්ථපාණිස්ස වා ආවුධපාණිස්ස වා ධම්මං දෙසෙන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनादर के कारण, हाथ में छाता लिए हुए व्यक्ति को धर्म उपदेश देने वाले, या हाथ में डंडा लिए हुए, या हाथ में शस्त्र लिए हुए, या हाथ में आयुध लिए हुए व्यक्ति को धर्म उपदेश देने वाले के लिए दुष्कृत अपराध कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ඡත්තපාණිස්ස දණ්ඩපාණිස්ස සත්ථපාණිස්ස ආවුධපාණිස්ස ධම්මං දෙසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने हाथ में छाता लिए हुए, डंडा लिए हुए, शस्त्र लिए हुए और आयुध लिए हुए व्यक्ति को धर्म उपदेश दिया, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාදරියං ආවුසො පටිච්ච පාදුකාරුළ්හස්ස ච උපහනාරුළ්හස්ස ච යානගතස්ස ච සයනගතස්ස ච ධම්මං දෙසෙන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! अनादर के कारण खड़ाऊँ पहने हुए, जूते पहने हुए, सवारी पर बैठे हुए और शय्या पर लेटे हुए व्यक्ति को धर्म उपदेश देने वाले के लिए 'दुक्कट' कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පාදුකාරුළ්හස්ස උපහනාරුළ්හස්ස යානගතස්ස සයනගතස්ස ධම්මං දෙසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने खड़ाऊँ पहने हुए, जूते पहने हुए, सवारी पर बैठे हुए और शय्या पर लेटे हुए व्यक्ति को धर्म उपदेश दिया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.199] ආවුසො පටිච්ච පල්ලත්ථිකාය නිසින්නස්ස ච වෙඨිතසීසස්ස ච ඔගුණ්ඨිතසීසස්ස ච ඡමායං නිසීදිත්වා ආසනෙ නිසින්නස්ස ච නීචෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා උච්චෙ ආසනෙ නිසින්නස්ස ච ඨිතෙන නිසින්නස්ස ච පච්ඡතො ගච්ඡන්තෙන පුරතො ගච්ඡන්තස්ස ච උප්පථෙන ගච්ඡන්තෙන පථෙන ගච්ඡන්තස්ස ච ධම්මං දෙසෙන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! अनादर के कारण घुटनों को बाँधकर बैठे हुए, सिर लपेटे हुए, सिर ढके हुए, स्वयं जमीन पर बैठकर आसन पर बैठे हुए को, स्वयं नीचे आसन पर बैठकर ऊँचे आसन पर बैठे हुए को, स्वयं खड़े होकर बैठे हुए को, पीछे चलते हुए आगे चलने वाले को और कुमार्ग पर चलते हुए सही मार्ग पर चलने वाले को धर्म उपदेश देने वाले के लिए 'दुक्कट' कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පල්ලත්ථිකාය නිසින්නස්ස ච වෙඨිතසීසස්ස ච ඔගුණ්ඨිතසීසස්ස ච ඡමායං නිසීදිත්වා ආසනෙ නිසින්නස්ස ච නීචෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා උච්චෙ ආසනෙ නිසින්නස්ස ච ඨිතානිසින්නස්ස ච පච්ඡතො ගච්ඡන්තා පුරතො ගච්ඡන්තස්ස ච උප්පථෙන ගච්ඡන්තා පථෙන ගච්ඡන්තස්ස ච ධම්මං දෙසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को ही आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने घुटनों को बाँधकर बैठे हुए, सिर लपेटे हुए, सिर ढके हुए, स्वयं जमीन पर बैठकर आसन पर बैठे हुए को, स्वयं नीचे आसन पर बैठकर ऊँचे आसन पर बैठे हुए को, स्वयं खड़े होकर बैठे हुए को, पीछे चलते हुए आगे चलने वाले को और कुमार्ग पर चलते हुए सही मार्ग पर चलने वाले को धर्म उपदेश दिया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – අනාදරියං [Pg.200] ආවුසො පටිච්ච ඨිතෙන උච්චාරං වා පස්සාවං වා කරොන්තස්ස ච හරිතෙ වා උදකෙ වා උච්චාරං වා පස්සාවං වා ඛෙළං වා කරොන්තස්ස ච දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! अनादर के कारण खड़े होकर मल या मूत्र करने वाले के लिए और हरी घास या जल में मल, मूत्र या थूक त्यागने वाले के लिए 'दुक्कट' कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ඨිතා උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි අකංසු, තෙයෙව භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ හරිතෙපි උදකෙපි උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි ඛෙළම්පි අකංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को ही आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने खड़े होकर मल और मूत्र किया था, उन्हीं षड्वर्गीय भिक्षुओं ने हरी घास और जल में भी मल, मूत्र और थूक त्यागा था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

භික්ඛුනීවිභඞ්ග

भिक्षुणी-विभंग

5. පඤ්චම පාරාජික සික්ඛාපුච්ඡා

५. पाँचवें पाराजिक शिक्षापद के विषय में प्रश्न

පුච්ඡා – භික්ඛුනීනං [Pg.202] ආවුසො පඤ්චම පාරාජිකං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भिक्षुणियों के लिए पाँचवाँ पाराजिक कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සුන්දරීනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සුන්දරීනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී අවස්සුතා අවස්සුතස්ස පුරිසපුග්ගලස්ස කායසංසග්ගං සාදියි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में सुन्दरीनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! कामासक्त सुन्दरीनन्दा भिक्षुणी ने कामासक्त पुरुष के साथ काय-संसर्ग को स्वीकार किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

භික්ඛුනීවිභඞ්ග, සඞ්ඝාදිසෙස සික්ඛාපුච්ඡා

भिक्षुणी-विभंग, संघादिशेष शिक्षापदों के विषय में प्रश्न

පුච්ඡා – උස්සයවාදිකාය ආවුසො භික්ඛුනියා අඩ්ඩං කරොන්තියා සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! झगड़ालू भिक्षुणी के मुकदमा करने पर संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ තුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී උස්සයවාදිකා විහරි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी झगड़ालू होकर रहती थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – චොරිං [Pg.203] ආවුසො වුට්ඨාපෙන්තියා සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! चोरनी को प्रव्रजित करने वाली भिक्षुणी के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී චොරිං වුට්ඨාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने चोरनी को प्रव्रजित किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – එකාය [Pg.204] ආවුසො ගාමන්තරං ගච්ඡන්තියා සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! अकेले दूसरे गाँव जाने वाली भिक्षुणी के लिए संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී එකා ගාමන්තරං ගච්ඡි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी अकेले दूसरे गाँव गई थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – අවස්සුතාය ආවුසො භික්ඛුනියා අවස්සුතස්ස පුරිසපුග්ගලස්ස හත්ථතො ඛාදනීයංවා භොජනීයංවා සහත්ථා පටිග්ගහෙත්වා භුඤ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! कामासक्त भिक्षुणी द्वारा कामासक्त पुरुष के हाथ से अपने हाथ में खाद्य या भोज्य सामग्री ग्रहण कर खाने पर संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සුන්දරීනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, සුන්දරීනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී අවස්සුතා අවස්සුතස්ස පුරිසපුග්ගලස්ස [Pg.205] හත්ථතො ආමිසං පටිග්ගහෙසි තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में सुन्दरीनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! कामासक्त सुन्दरीनन्दा भिक्षुणी ने कामासक्त पुरुष के हाथ से आमिष ग्रहण किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කුපිතාය ආවුසො අනත්තමනාය භික්ඛුනියා යාවතතියං සමනුභාසන්තියා න පටිනිසජ්ජන්තියා සඞ්ඝාදිසෙසො කත්ථ පඤ්ඤත්තො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! क्रुद्ध और अप्रसन्न भिक्षुणी द्वारा तीसरी बार तक समझाने पर भी अपनी बात न छोड़ने पर संघादिशेष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ චණ්ඩකාළිං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තො, චණ්ඩකාළී භන්තෙ භික්ඛුනී කුපිතා අනත්තමනා එවං අභණි, බුද්ධං පච්චාචික්ඛාමි, ධම්මං පච්චාචික්ඛාමි, සඞ්ඝං පච්චාචික්ඛාමි, සික්ඛං පච්චාචික්ඛාමි, කින්නුමාව සමණියො යා සමණියො සක්‍යධීතරො, සන්තඤ්ඤාපි සමණියො ලජ්ජිනියො කුක්කුච්චිකා සික්ඛාකාමා, තාසාහං සන්තිකෙ බ්‍රහ්මචරියං චරිස්සාමීති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තො.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में चण्डकाली भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! चण्डकाली भिक्षुणी ने क्रुद्ध और अप्रसन्न होकर ऐसा कहा था— 'मैं बुद्ध का त्याग करती हूँ, धर्म का त्याग करती हूँ, संघ का त्याग करती हूँ, शिक्षा का त्याग करती हूँ; ये श्रमणियाँ ही क्या श्रमणियाँ हैं जो शाक्यपुत्री हैं? अन्य भी लज्जाशील, संकोची और शिक्षा की इच्छुक श्रमणियाँ हैं, मैं उनके पास ब्रह्मचर्य का पालन करूँगी।' उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.206] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह भगवान् अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर - भन्ते! यह गुरु-शिष्य परम्परा द्वारा लाया गया है।

පුච්ඡා – අත්ථි නුඛො ආවුසො එත්ථ කොචිපි විරද්ධදොසො.

पृच्छा – हे आयुष्मान्! क्या यहाँ कोई विरुद्ध दोष है?

විස්සජ්ජනා – නත්ථි භන්තෙ.

उत्तर – नहीं है, भन्ते।

භික්ඛුනී විභඞ්ගපාචිත්තිය

भिक्षुणी विभङ्ग पाचित्तिय।

1. ලසුණවග්ග, 1. පඨම සික්ඛාපුච්ඡා

१. लसुण वर्ग, 1. प्रथम शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – යං [Pg.207] තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ලක්ඛණං ඛාදන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! उन भगवान... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा लहसुन खाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने मात्रा न जानकर बहुत लहसुन मँगवाया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. ලසුණවග්ග, 6. ඡට්ඨ සික්ඛාපුච්ඡා

१. लसुण वर्ग, 6. छठी शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස ආවුසො භුඤ්ජමානස්ස අන්නෙන වා පානෙන වා විධූපනෙන වා උපතිට්ඨන්තියා භික්ඛුනියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! भोजन करते हुए भिक्षु की अन्न, पान या पंखे से सेवा करती हुई भिक्षुणी के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.208] භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී භික්ඛුස්ස භුඤ්ජමානස්ස පානීයෙන විධූපනෙන ච උපතිට්ඨති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी भोजन करते हुए भिक्षु की पानी और पंखे से सेवा कर रही थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. ලසුණවග්ග, 8. අට්ඨම සික්ඛාපුච්ඡා

१. लसुण वर्ग, 8. आठवीं शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – උච්චාරංවා ආවුසො පස්සාවංවා සඞ්කාරංවා විඝාසංවා ථිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! मल, मूत्र, कूड़ा या जूठन को दीवार के बाहर फेंकने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී උච්චාරං තිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी दीवार के बाहर मल फेंक रही थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

1. ලසුණවග්ග, 10. දසම සික්ඛාපුච්ඡා

१. लसुण वर्ग, 10. दसवीं शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – නච්චං [Pg.209] වා ආවුසො ගීතං වා වාදිතං වා දස්සනාය ගච්ඡන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! नाच, गान या वादन देखने के लिए जाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය අගමංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियाँ नाच, गान और वादन देखने के लिए गईं, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – භික්ඛුපන [Pg.210] ආවුසො නච්චං වා ගීතං වා වාදිතං වා දස්සනාය ගච්ඡන්තො කං නාම ආපත්තිං ආපජ්ජති.

प्रश्न – हे आयुष्मान! नाच, गान या वादन देखने के लिए जाने वाला भिक्षु किस आपत्ति को प्राप्त होता है?

විස්සජ්ජනා – දුක්කටං භන්තෙ ආපත්තිං ආපජ්ජති.

उत्तर – भन्ते! दुष्कृत आपत्ति को प्राप्त होता है।

1. පඨම සික්ඛාපුච්ඡා

१. प्रथम शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – රත්තන්ධකාරෙ ආවුසො අපදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකාය සන්තිට්ඨන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! रात के अंधेरे में बिना दीपक के पुरुष के साथ अकेले खड़ी होने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී රත්තන්ධකාරෙ අපදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी रात के अंधेरे में बिना दीपक के पुरुष के साथ अकेले खड़ी थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

2. අන්ධකාරවග්ග, 2-3. දුතිය, තතිය සික්ඛාපුච්ඡා

२. अन्धकार वर्ग, 2-3. द्वितीय, तृतीय शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – පටිච්ඡන්නෙ [Pg.211] වා ආවුසො ඔකාසෙ අජ්ඣොකාසෙ වා පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකාය සන්තිට්ඨන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! ढके हुए स्थान में या खुले स्थान में पुरुष के साथ अकेले खड़ी होने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ අජ්ඣොකාසෙ ච පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी ढके हुए स्थान में और खुले स्थान में पुरुष के साथ अकेले खड़ी थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

2. අන්ධකාරවග්ග, 8. අට්ඨම සික්ඛාපුච්ඡා

२. अन्धकार वर्ग, 8. आठवीं शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – දුග්ගහිතෙන ආවුසො දූපධාරිතෙන පරං උජ්ඣාපෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! गलत तरीके से ग्रहण किए गए और गलत तरीके से समझे गए (विषय) से दूसरे को दोष देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී දුග්ගහිතෙන දූපධාරිතෙන පරං උජ්ඣාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! वह अन्य भिक्षुणी गलत तरीके से ग्रहण किए गए और गलत तरीके से समझे गए (विषय) से दूसरे को दोष दे रही थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

2. අන්ධකාරවග්ග, 9. නවම සික්ඛාපුච්ඡා

२. अन्धकार वर्ग, 9. नौवीं शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අත්තානං [Pg.212] වා ආවුසො පරං වා නිරයෙන වා බ්‍රහ්මචරියෙන වා අභිසපන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! स्वयं को या दूसरे को नरक या ब्रह्मचर्य (नाश) का शाप देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ චණ්ඩකාළිං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, චණ්ඩකාළී භන්තෙ භික්ඛුනී අත්තානම්පි පරම්පි නිරයෙනපි බ්‍රහ්මචරියෙනපි අභිසපි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में चण्डकाली भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! चण्डकाली भिक्षुणी ने स्वयं को और दूसरे को भी नरक और ब्रह्मचर्य (नाश) का शाप दिया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

2. අන්ධකාරවග්ග, 10. දසම සික්ඛාපුච්ඡා

२. अन्धकार वर्ग, 10. दसवीं शिक्षा-पृच्छा।

පුච්ඡා – අත්තානං [Pg.213] ආවුසො වධිත්වා වධිත්වා රොදන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! स्वयं को पीट-पीटकर रोने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ චණ්ඩකාළිං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, චණ්ඩකාළී භන්තෙ භික්ඛුනී භික්ඛුනීහි සද්ධිං භණ්ඩිත්වා අත්තානං වධිත්වා වධිත්වා රොදි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में चण्डकाली भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! चण्डकाली भिक्षुणी ने भिक्षुणियों के साथ झगड़ा करके स्वयं को पीट-पीटकर रोया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. නග්ගවග්ග, 3. තතිය සික්ඛාපුච්ඡා

३. नग्नवर्ग, 3. तृतीय शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – භික්ඛුනියා [Pg.214] ආවුසො චීවරං විසිබ්බෙත්වා වා විසිබ්බාපෙත්වා වා නෙව සිබ්බෙන්තියා න සිබ්බාපනාය උස්සුක්කං කරොන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भिक्षुणी के चीवर को उधेड़कर या उधड़वाकर, न स्वयं सीने वाली और न सिलवाने का प्रयत्न करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී භික්ඛුනියා චීවරං විසිබ්බාපෙත්වා නෙව සිබ්බෙසි න සිබ්බාපනාය උස්සුක්කං අකාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने भिक्षुणी के चीवर को उधड़वाकर न स्वयं सिया और न सिलवाने का प्रयत्न किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

3. නග්ගවග්ග, 8. අට්ඨම සික්ඛාපුච්ඡා

३. नग्नवर्ग, 8. अष्टम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – අගාරිකස්ස [Pg.215] වා ආවුසො පරිබ්බාජකස්ස වා පරිබ්බාජිකාය වා සමණචීවරං දෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! गृहस्थ को या परिव्राजक को या परिव्राजिका को श्रमण-चीवर देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී අගාරිකස්ස සමණචීවරං අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने गृहस्थ को श्रमण-चीवर दिया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 1-2. පඨම, දුතිය සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 1-2. प्रथम, द्वितीय शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ද්වින්නං ආවුසො භික්ඛුනීනං එකමඤ්චෙ වා එකත්ථරණපාවුරණෙ වා තුවට්ටෙන්තීනං පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! दो भिक्षुणियों के एक ही मंच (बिस्तर) पर या एक ही बिछाने-ओढ़ने के वस्त्र में लेटने पर पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො ද්වෙ එකමඤ්චෙ තුවට්ටෙසුං, එකත්ථරණපාවුරණෙ තුවට්ටෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! अनेक भिक्षुणियाँ दो-दो होकर एक ही मंच पर लेटीं, एक ही बिछाने-ओढ़ने के वस्त्र में लेटीं, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 3. තතිය සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 3. तृतीय शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – භික්ඛුනියා [Pg.216] ආවුසො සඤ්චිච්ච අඵාසුං කරොන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भिक्षुणी को जानबूझकर असुविधा पहुँचाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී භික්ඛුනියා සඤ්චිච්ච අඵාසුං අකාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने भिक्षुणी को जानबूझकर असुविधा पहुँचाई, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 4. චතුත්ථ සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 4. चतुर्थ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – දුක්ඛිතං [Pg.217] ආවුසො සහජීවිනිං නෙව උපට්ඨෙන්තියා න උපට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරොන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! बीमार सहजीविनी (साथ रहने वाली) की न स्वयं सेवा करने वाली और न सेवा कराने का प्रयत्न करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දංයෙව භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී දුක්ඛිතං සහජීවිනිං නෙවඋපට්ඨෙසි න උපට්ඨාපනාය උස්සුක්කං අකාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को ही आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने बीमार सहजीविनी की न स्वयं सेवा की और न सेवा कराने का प्रयत्न किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 5. පඤ්චම සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 5. पञ्चम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – භික්ඛුනියා [Pg.218] ආවුසො උපස්සයං දත්වා කුපිතාය අනත්තමනාය නික්කඩ්ඪන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भिक्षुणी को आवास देकर, क्रोधित और अप्रसन्न होकर उसे बाहर निकालने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දංයෙව භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී භික්ඛුනියා උපස්සයං දත්වා කුපිතා අනත්තමනා නික්කඩ්ඪි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को ही आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने भिक्षुणी को आवास देकर, क्रोधित और अप्रसन्न होकर बाहर निकाल दिया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 6. ඡට්ඨ සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 6. षष्ठ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – සංසට්ඨාය [Pg.219] ආවුසො භික්ඛුනියා යාවතතියං සමනුභාසනාය න පටිනිස්සජ්ජන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! (गृहस्थों के साथ) संसर्ग रखने वाली भिक्षुणी के, तीसरी बार तक समझाने पर भी (उस व्यवहार को) न छोड़ने पर पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ චණ්ඩකාළිං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, චණ්ඩකාළී භන්තෙ භික්ඛුනී සංසට්ඨා විහරි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में चण्डकाली भिक्षुणी को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! चण्डकाली भिक्षुणी संसर्ग (मेल-जोल) रखते हुए विहार करती थी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 7-8. සත්තම අට්ඨම සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 7-8. सप्तम, अष्टम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – අන්තොරට්ඨෙ [Pg.220] වා ආවුසො තිරොරට්ඨෙ වා සාසඞ්කසම්මතෙ සප්පටිභයෙ අසත්ථිකාය චාරිකං චරන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! राज्य के भीतर या राज्य के बाहर, शंकास्पद और भययुक्त (स्थानों) में बिना सार्थ (काफिले) के चारिका करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො අන්තොරට්ඨෙපි තිරොරට්ඨෙපි සාසඞ්කසම්මතෙ සප්පටිභයෙ අසත්ථිකායො චාරිකං චරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने राज्य के भीतर और राज्य के बाहर भी, शंकास्पद और भययुक्त (स्थानों) में बिना सार्थ के चारिका की, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 9. නවම සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 9. नवम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – අන්තොවස්සං ආවුසො චාරිකං චරන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! वर्षाकाल के भीतर चारिका करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො අන්තොවස්සං චාරිකං පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! अनेक भिक्षुणियाँ वर्षाकाल के भीतर चारिका के लिए निकल गईं, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

4. තුවට්ටවග්ග, 10. දසම සික්ඛාපුච්ඡා

४. तुवट्टवर्ग, 10. दशम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – වස්සං [Pg.221] වුට්ඨාය ආවුසො භික්ඛුනියා චාරිකං න පක්කමන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! वर्षावास पूरा कर चारिका के लिए प्रस्थान न करने वाली भिक्षुणी के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භං පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො වස්සංවුට්ඨා චාරිකං න පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत सी भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! बहुत सी भिक्षुणियाँ वर्षावास के बाद चारिका के लिए नहीं निकलीं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.222] ආවුසො වචනං.

प्रश्न - आयुष्मान! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर - भन्ते! यह भगवान अर्हत सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न - आयुष्मान! यह किसके द्वारा लाया गया (परम्परा से प्राप्त) है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ වචනං.

उत्तर - भन्ते! यह वचन परम्परा से प्राप्त है।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො…පෙ… සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने... आदि... हम संगायन करें।

5. චිත්තාගාරවග්ග, 1. පඨම සික්ඛාපුච්ඡා

५. चित्तागारवग्ग, 1. प्रथम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – යං තෙන ආවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන රාජාගාරං වා චිත්තාගාරං වා ආරාමං වා උය්‍යානං වා පොක්ඛරණිං වා දස්සනාය ගච්ඡන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! उन भगवान... आदि... सम्यक्सम्बुद्ध द्वारा राजभवन या चित्रशाला या आराम या उद्यान या पुष्करिणी देखने के लिए जाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.223] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො රාජාගාරම්පි චිත්තාගාරම්පි දස්සනාය ගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियाँ राजभवन और चित्रशाला देखने के लिए गईं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

5. චිත්තාගාරවග්ග, 4. චතුත්ථ සික්ඛාපුච්ඡා

५. चित्तागारवग्ग, 4. चतुर्थ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ගිහිවෙය්‍යාවච්චං ආවුසො කරොන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! गृहस्थों की सेवा (वैयावृत्य) करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියොගිහි වෙය්‍යාවච්චං අකංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत सी भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत सी भिक्षुणियों ने गृहस्थों की सेवा की, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

5. චිත්තාගාරවග්ග, 6. ඡට්ඨ සික්ඛාපුච්ඡා

५. चित्तागारवग्ग, 6. षष्ठ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – අගාරිකස්ස [Pg.224] වා ආවුසො පරිබ්බාජකස්ස වා පරිබ්බාජිකාය වා සහත්ථා ඛාදනීයං භොජනීයං දෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! गृहस्थ या परिव्राजक या परिव्राजिका को अपने हाथ से खाद्य या भोज्य पदार्थ देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී අගාරිකස්ස සහත්ථා ඛාදනීයම්පි භොජනීයම්පි අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने गृहस्थ को अपने हाथ से खाद्य और भोज्य पदार्थ दिया, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

5. චිත්තාගාරවග්ග, 9-10. නවම, දසම සික්ඛාපුච්ඡා

५. चित्तागारवग्ग, 9-10. नवम और दशम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – තිරච්ඡානවිජ්ජං ආවුසො පරියාපුණන්තියා ච වාචෙන්තියා ච පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! तिरच्छान-विद्या (सांसारिक विद्या) सीखने और सिखाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො තිරච්ඡානවිජ්ජං පරියාපුණිංසුචෙව වාචෙසුඤ්ච, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने तिरच्छान-विद्या सीखी और सिखाई भी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – භික්ඛු [Pg.225] පන ආවුසො තාදිසං තිරච්ඡානවිජ්ජං පරියාපුණන්තො ච වාචෙන්තො ච කිං නාම ආපත්තිං ආපජ්ජති.

प्रश्न - आयुष्मान! यदि भिक्षु वैसी तिरच्छान-विद्या सीखता या सिखाता है, तो उसे कौन सी आपत्ति होती है?

විස්සජ්ජනා – දුක්කටං භන්තෙ ආපත්තිං ආපජ්ජති.

उत्तर - भन्ते! उसे दुष्कृत (दुक्कट) की आपत्ति होती है।

6. ආරාමවග්ග, 1. පඨම සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 1. प्रथम शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ජානං ආවුසො සභික්ඛුකං ආරාමං අනාපුච්ඡා පවිසන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! जानते हुए कि आराम (विहार) में भिक्षु हैं, बिना पूछे प्रवेश करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො ආරාමං අනාපුච්ඡා පවිසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत सी भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत सी भिक्षुणियाँ बिना पूछे आराम में प्रविष्ट हुईं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

6. ආරාමවග්ග, 2. දුතිය සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 2. द्वितीय शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – භික්ඛුං [Pg.226] ආවුසො අක්කොසන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भिक्षु को अपशब्द कहने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො ආයස්මන්තං උපාලිං අක්කොසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में षड्वर्गीय भिक्षुणियों के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने आयुष्मान उपालि को अपशब्द कहे, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

6. ආරාමවග්ග, 3. තතිය සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 3. तृतीय शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – චණ්ඩිකතාය [Pg.227] ආවුසො ගණං පරිභාසන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! क्रोधवश संघ (गण) की निंदा करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී චණ්ඩිකතාය ගණං පරිභාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने क्रोधवश संघ की निंदा की, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

6. ආරාමවග්ග, 5. පඤ්චම සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 5. पाँचवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – කුලං [Pg.228] ආවුසො මච්ඡරායන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! कुल (परिवार) के प्रति ईर्ष्या (मत्सर) करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරා භන්තෙ භික්ඛුනී කුලං මච්ඡරායි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्यतम भिक्षुणी को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! एक अन्यतम भिक्षुणी ने कुल के प्रति ईर्ष्या की थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

6. ආරාමවග්ග, 6. ඡට්ඨ සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 6. छठा शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – අභික්ඛුකෙ [Pg.229] ආවුසො ආවාසෙ වස්සං වසන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भिक्षु-रहित आवास में वर्षावास करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො අභික්ඛුකෙ ආවාසෙ වස්සං වසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने भिक्षु-रहित आवास में वर्षावास किया था, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

6. ආරාමවග්ග, 7. සත්තම සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 7. सातवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – වස්සං [Pg.230] වුට්ඨාය ආවුසො භික්ඛුනියා උභතොසඞ්ඝෙ තීහි ඨානෙහි න පවාරෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! वर्षावास पूरा करने के बाद दोनों संघों में तीन स्थानों से प्रवारणा न करने वाली भिक्षुणी के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො වස්සං වුට්ඨා භික්ඛුසඞ්ඝං න පවාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने वर्षावास पूरा कर भिक्षु-संघ से प्रवारणा नहीं की थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

6. ආරාමවග්ග, 8. අට්ඨම සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 8. आठवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ඔවාදාය වා ආවුසො සංවාසාය වා නගච්ඡන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! ओवाद (उपदेश) के लिए या संवास के लिए न जाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො ඔවාදං නගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! शाक्यों में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियाँ ओवाद के लिए नहीं गई थीं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

6. ආරාමවග්ග, 9. නවම සික්ඛාපුච්ඡා

६. आरामवग्ग, 9. नवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – උපොසථම්පි [Pg.231] ආවුසො න පුච්ඡන්තියා ඔවාදම්පි න යාචන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! उपोसथ के बारे में न पूछने वाली और ओवाद की याचना न करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො උපොසථං න පුච්ඡිංසු, ඔවාදම්පි න යාචිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने न उपोसथ के बारे में पूछा और न ही ओवाद की याचना की, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

7. ගබ්භිනීවග්ග, 1-2. පඨම, දුතිය සික්ඛාපුච්ඡා

७. गब्भिनीवग्ग, 1-2. पहला और दूसरा शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ගබ්භිනිං වා ආවුසො පායන්තිං වා වුට්ඨාපෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! गर्भवती या स्तनपान कराने वाली (स्त्री) को उपसम्पदा देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.232] භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො ගබ්භිනිං වුට්ඨාපෙසුං, පායන්තිං වුට්ඨාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने गर्भवती को उपसम्पदा दी और स्तनपान कराने वाली को उपसम्पदा दी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

7. ගබ්භිනීවග්ග, 3. තතිය සික්ඛාපුච්ඡා

७. गब्भिनीवग्ग, 3. तीसरा शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ද්වෙ වස්සානි ආවුසො ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! दो वर्षों तक छह धर्मों में बिना प्रशिक्षित शिक्षमाणा को उपसम्पदा देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! अनेक भिक्षुणियों ने दो वर्षों तक छह धर्मों में बिना प्रशिक्षित शिक्षमाणा को उपसम्पदा दी थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

8. කුමාරීභූතවග්ග, 9. නවම සික්ඛාපුච්ඡා

८. कुमारीभूतवग्ग, 9. नवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – පුරිසසංසට්ඨං [Pg.233] ආවුසො කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! पुरुषों के साथ संसर्ग रखने वाली, बालकों के साथ संसर्ग रखने वाली, क्रोधी और शोक में डूबी रहने वाली शिक्षमाणा को उपसम्पदा देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං චණ්ඩකාළිං සෙක්ඛමානං වුට්ඨාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने पुरुषों के साथ संसर्ग रखने वाली, बालकों के साथ संसर्ग रखने वाली, क्रोधी और शोक में डूबी रहने वाली चण्डकाली शिक्षमाणा को उपसम्पदा दी थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

8. කුමාරීභූතවග්ග, 10. දසම සික්ඛාපුච්ඡා

८. कुमारीभूतवग्ग, 10. दसवाँ शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – මාතාපිතූහි [Pg.234] වා ආවුසො සාමිකෙන වා අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! माता-पिता या पति द्वारा अनुमति न दी गई शिक्षमाणा को उपसम्पदा देने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ථුල්ලනන්දා භන්තෙ භික්ඛුනී මාතාපිතූහිපි සාමිකෙනපි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में थुल्लनन्दा भिक्षुणी को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! थुल्लनन्दा भिक्षुणी ने माता-पिता और पति द्वारा अनुमति न दी गई शिक्षमाणा को उपसम्पदा दी थी, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

9. ඡත්තුපාහනවග්ග, 1-2. පඨම, දුතිය සික්ඛාපුච්ඡා

९. छत्तुपाहनवग्ग, 1-2. पहला और दूसरा शिक्षा-प्रश्न।

පුච්ඡා – ඡත්තුපාහනං ආවුසො ධාරෙන්තියා ච යානෙන යායන්තියා ච පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! छाता और जूता धारण करने वाली तथा सवारी से जाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आधार बनाकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො ඡත්තුපාහනං ධාරෙසුං, යානෙන යායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आधार बनाकर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने छाता और जूता धारण किया था और सवारी से गई थीं, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

9. ඡත්තුපාහනවග්ග, 4. චතුත්ථ සික්ඛාපුච්ඡා

९. छत्तुपाहनवग्ग, 4. चौथी शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ඉත්ථාලඞ්කාරං [Pg.235] ආවුසො ධාරෙන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! स्त्रियों के आभूषण धारण करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො ඉත්ථාලඞ්කාරං ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने स्त्रियों के आभूषण धारण किए थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – භික්ඛු පන ආවුසො පුරිසාලඞ්කාරං ධාරෙන්තො කිං නාම ආපත්තිං ආපජ්ජෙය්‍ය.

प्रश्न – आयुष्मान्! यदि भिक्षु पुरुषों के आभूषण धारण करे, तो उसे कौन सी आपत्ति होगी?

විස්සජ්ජනා – දුක්කටං භන්තෙ ආපත්තිං ආපජ්ජෙය්‍ය.

उत्तर – भन्ते! उसे दुष्कृत (दुक्कट) आपत्ति होगी।

9. ඡත්තුපාහනවග්ග, 5. පඤ්චම සික්ඛාපුච්ඡා

९. छत्तुपाहनवग्ग, 5. पाँचवीं शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – ගන්ධවණ්ණකෙන [Pg.236] ආවුසො නහායන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! गन्ध और वर्णक (उबटन) से स्नान करने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො ගන්ධවණ්ණකෙන නහායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने गन्ध और वर्णक से स्नान किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

9. ඡත්තුපාහනවග්ග, 11. එකාදසම සික්ඛාපුච්ඡා

९. छत्तुपाहनवग्ग, 11. ग्यारहवीं शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – භික්ඛුස්ස ආවුසො පුරතො අනාපුච්ඡා ආසනෙ නිසීදන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भिक्षु के सामने बिना पूछे आसन पर बैठने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො භික්ඛුස්ස පුරතො අනාපුච්ඡා ආසනෙ නිසීදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत सी भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! बहुत सी भिक्षुणियाँ भिक्षु के सामने बिना पूछे आसन पर बैठ गईं, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

9. ඡත්තුපාහනවග්ග, 12. ද්වාදසම සික්ඛාපුච්ඡා

९. छत्तुपाहनवग्ग, 12. बारहवीं शिक्षा-पृच्छा

පුච්ඡා – අනොකාසකතං [Pg.237] ආවුසො භික්ඛුං පඤ්හං පුච්ඡන්තියා පාචිත්තියං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! बिना अनुमति लिए (अनवकाशकृत) भिक्षु से प्रश्न पूछने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाचित्तिय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛුනියො අනොකාසකතං භික්ඛුං පඤ්හං පුච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत सी भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! बहुत सी भिक्षुणियों ने बिना अनुमति लिए भिक्षु से प्रश्न पूछे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – සප්පිං වා ආවුසො තෙලං වා මධුං වා ඵාණිතං වා මච්ඡං වා මංසං වා ඛීරං වා දධිං වා විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජන්තියා පාටිදෙසනීයං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! घी, तेल, मधु, फाणित (गुड़), मछली, मांस, दूध या दही माँगकर खाने वाली (भिक्षुणी) के लिए पाटिदेसनीय कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛුනියො සප්පිම්පි තෙලම්පි මධුම්පි ඵාණිතම්පි මච්ඡම්පි මංසම්පි ඛීරම්පි දධිම්පි විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुणियों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुणियों ने घी, तेल, मधु, फाणित, मछली, मांस, दूध और दही माँगकर खाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – චතුන්නං [Pg.238] ආවුසො විපත්තීනං කතමා විපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान्! चार विपत्तियों में से यह कौन सी विपत्ति है?

විස්සජ්ජනා – ආචාරවිපත්ති භන්තෙ.

उत्तर – भन्ते! यह आचार-विपत्ति है।

පුච්ඡා – ඡන්නං ආවුසො ආපත්තිසමුට්ඨානානං කතිහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති.

प्रश्न – आयुष्मान्! छह आपत्ति-समुत्थानों में से कितने समुत्थानों से यह उत्पन्न होती है?

විස්සජ්ජනා – චතූහි භන්තෙ සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති, සියා කායතො සමුට්ඨාති, නවාචතො නචිත්තතො, සියා කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨාති, නචිත්තතො, සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, නවාචතො, සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, ඉමෙහි භන්තෙ චතූහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති.

उत्तर – भन्ते! यह चार समुत्थानों से उत्पन्न होती है: कभी केवल काय से उत्पन्न होती है, न वाणी से न चित्त से; कभी काय और वाणी से उत्पन्न होती है, चित्त से नहीं; कभी काय और चित्त से उत्पन्न होती है, वाणी से नहीं; कभी काय, वाणी और चित्त तीनों से उत्पन्न होती है। भन्ते! इन चार समुत्थानों से यह उत्पन्न होती है।

පුච්ඡා – කා [Pg.239] ආවුසො විපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान्! विपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – අසංවරො භන්තෙ විපත්ති.

उत्तर – भन्ते! असंयम (असंवर) ही विपत्ति है।

පුච්ඡා – කා ආවුසො සම්පත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान्! सम्पत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – සංවරො භන්තෙ සම්පත්ති.

उत्तर – भन्ते! संयम (संवर) ही सम्पत्ति है।

පුච්ඡා – කා [Pg.240] ආවුසො පටිපත්ති.

प्रश्न – आयुष्मान्! प्रतिपत्ति क्या है?

විස්සජ්ජනා – න එවරූපං කරිස්සාමීති යාවජීවං ආපාණකොටිකං සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, අයං භන්තෙ පටිපත්ති.

उत्तर – भन्ते! 'मैं ऐसा नहीं करूँगा'—इस प्रकार जीवन भर के लिए (प्राण रहने तक) शिक्षापदों को ग्रहण कर उनमें जो शिक्षा ग्रहण करता है, वही प्रतिपत्ति है।

පුච්ඡා – කස්ස ආවුසො වචනං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह भगवान् अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध का वचन है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह गुरु-शिष्य परम्परा द्वारा लाया गया है।

සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො…පෙ… සංගායෙය්‍යාම.

भन्ते! संघ मेरी बात सुने... आदि... हम संगायन करें।

මහාවග්ගපාළි

महावग्गपालि

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

संगायन के प्रश्न और उत्तर

පුච්ඡා – උභතො [Pg.1] විභඞ්ගානන්තරං ආවුසො පොරාණකෙහි සංගීතිකාරමහාථෙරෙහි කං නාම පාවචනං සංගීතං.

प्रश्न – आयुष्मान! दोनों विभंगों के पश्चात् प्राचीन संगीतिकार महास्थविरों ने किस प्रवचन का संगायन किया?

විස්සජ්ජනා – උභතො විභඞ්ගානන්තරං භන්තෙ පොරාණකෙහි සංගීතිකාරමහාථෙරෙහි ඛන්ධකා සංගීතා.

उत्तर – भन्ते! दोनों विभंगों के पश्चात् प्राचीन संगीतिकार महास्थविरों ने खन्धकों का संगायन किया।

පුච්ඡා – තෙ පන ආවුසො ඛන්ධකා වග්ගභෙදෙන කතිවිධා.

प्रश्न – आयुष्मान! वे खन्धक वर्गों के भेद से कितने प्रकार के हैं?

විස්සජ්ජනා – තෙ [Pg.2] පන භන්තෙ ඛන්ධකා දුවිධා වග්ගභෙදෙන මහාවග්ගො චූළවග්ගොති.

उत्तर – भन्ते! वे खन्धक वर्गों के भेद से दो प्रकार के हैं - महावग्ग और चुल्लवग्ग।

පුච්ඡා – මහාවග්ගෙ ආවුසො කති ඛන්ධකා පරියාපන්නා.

प्रश्न – आयुष्मान! महावग्ग में कितने खन्धक सम्मिलित हैं?

විස්සජ්ජනා – මහාවග්ගෙ භන්තෙ දසඛන්ධකා පරියාපන්නා, සෙය්‍යථිදං, මහාඛන්ධකො උපොසථක්ඛන්ධකො වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකො පවාරණාක්ඛන්ධකො චම්මක්ඛන්ධකො භෙසජ්ජක්ඛන්ධකො කථිනක්ඛන්ධකො චීවරක්ඛන්ධකො චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධකො කොසම්බකක්ඛන්ධකොති.

उत्तर – भन्ते! महावग्ग में दस खन्धक सम्मिलित हैं, जैसे कि - महाखन्धक, उपोसथखन्धक, वस्सूपनायिकखन्धक, पवारणाखन्धक, चम्मखन्धक, भेसज्जखन्धक, कठिनखन्धक, चीवरखन्धक, चम्पेय्यखन्धक और कोसम्बकखन्धक।

පුච්ඡා – මහාඛන්ධකෙ ආවුසො බහූ කථායො, කතමා තාසං ආදිකථා.

प्रश्न – आयुष्मान! महाखन्धक में बहुत सी कथाएँ हैं, उनमें से आदि कथा कौन सी है?

විස්සජ්ජනා – මහාඛන්ධකෙ භන්තෙ බොධිකථා ආදි.

उत्तर – भन्ते! महाखन्धक में बोधिकथा आदि है।

මහාඛන්ධක

महाखन्धक

මහාබොධිපුච්ඡා

महाबोधि प्रश्न

පුච්ඡා – තස්මාතිහ [Pg.3] ආවුසො තතො පට්ඨාය තං පුච්ඡිස්සාමි, භගවා ආවුසො පඨමාභිසම්බුද්ධකාලෙ කත්ථ කීවචීරං කෙනාකාරෙන විහාසි.

प्रश्न – आयुष्मान! इसलिए मैं आपसे वहीं से आरम्भ कर पूछता हूँ, आयुष्मान! भगवान् ने प्रथम अभिसंबुद्ध होने के समय कहाँ, कितने समय तक और किस प्रकार विहार किया?

විස්සජ්ජනා – භගවා භන්තෙ පඨමාභිසම්බුද්ධො බොධිරුක්ඛමූලෙ සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන විහාසි විමුත්තිසුඛං පටිසංවෙදී.

उत्तर – भन्ते! भगवान् ने प्रथम अभिसंबुद्ध होने पर बोधिवृक्ष के मूल में सात दिनों तक एक ही पर्यङ्क (पालथी) से विहार किया और विमुक्ति-सुख का अनुभव किया।

පුච්ඡා – තදා ආවුසො භගවා කීදිසං ධම්මං මනසිකත්වා කීදිසං උදානං උදානෙසි.

प्रश्न – आयुष्मान! तब भगवान् ने किस प्रकार के धर्म का मनन कर कैसा उदान प्रकट किया?

විස්සජ්ජනා – තදා භන්තෙ භගවා රත්තියා පඨමං යාමං රත්තියා මජ්ඣිමං යාමං රත්තියා පච්ඡිමං යාමං පටිච්චසමුප්පාදං අනුලොමං පටිලොමං මනසිකත්වා තීණි උදානානි උදානෙසි.

उत्तर – भन्ते! तब भगवान् ने रात्रि के प्रथम याम, रात्रि के मध्यम याम और रात्रि के पश्चिम याम में प्रतीत्यसमुत्पाद का अनुलोम और प्रतिलोम क्रम से मनन कर तीन उदान प्रकट किए।

අජපාල

अजपाल

පුච්ඡා – තස්ස [Pg.4] ආවුසො සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා කත්ථ විහාසි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस सात दिन के बीतने पर भगवान् कहाँ विहरे?

විස්සජ්ජනා – තස්ස භන්තෙ සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා අජපාල නිග්‍රොධමූලෙ විහාසි, සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන විහාසි විමුත්තිසුඛං පටිසංවෙදී.

उत्तर – भन्ते! उस सात दिन के बीतने पर भगवान् अजपाल निग्रोध के मूल में विहरे, सात दिनों तक एक ही पर्यङ्क से विहार किया और विमुक्ति-सुख का अनुभव किया।

මුචලින්දා

मुचलिन्द

පුච්ඡා – තස්සපි ආවුසො සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා කත්ථ විහාසි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस सात दिन के बीतने पर भी भगवान् कहाँ विहरे?

විස්සජ්ජනා – තස්ස [Pg.5] භන්තෙ සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා මුචලින්දමූලෙ සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන නිසීදි.

उत्तर – भन्ते! उस सात दिन के बीतने पर भगवान् मुचलिन्द के मूल में सात दिनों तक एक ही पर्यङ्क से बैठे रहे।

පුච්ඡා – තස්සපි ආවුසො සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා කත්ථ විහාසි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस सात दिन के बीतने पर भी भगवान् कहाँ विहरे?

විස්සජ්ජනා – තස්සපි භන්තෙ සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා රාජායතනමූලෙ සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන නිසීදි විමුත්තිසුඛං පටිසංවෙදී.

उत्तर – भन्ते! उस सात दिन के बीतने पर भी भगवान् राजायतन के मूल में सात दिनों तक एक ही पर्यङ्क से बैठे रहे और विमुक्ति-सुख का अनुभव किया।

පුච්ඡා – තස්සපි [Pg.6] ආවුසො සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා කත්ථ විහාසි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस सात दिन के बीतने पर भी भगवान् कहाँ विहरे?

විස්සජ්ජනා – තස්ස භන්තෙ සත්තාහස්ස අච්චයෙන භගවා පුනදෙව අජපාලනිග්‍රොධමූලෙ විහාසි.

उत्तर – भन्ते! उस सात दिन के बीतने पर भगवान् पुनः अजपाल निग्रोध के मूल में विहरे।

පුච්ඡා – තස්මිං පන ආවුසො අජපාලනිග්‍රොධෙ විහරන්තස්ස භගවතො කථං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි.

प्रश्न – आयुष्मान! उस अजपाल निग्रोध के नीचे विहार करते हुए भगवान् के मन में कैसा विचार उत्पन्न हुआ?

විස්සජ්ජනා – තස්මිං පන භන්තෙ අජපාලනිග්‍රොධෙ විහරන්තස්ස භගවතො රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස ධම්මගම්භීරතාපටිසංයුත්තො චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි.

उत्तर – भन्ते! उस अजपाल निग्रोध के नीचे विहार करते हुए, एकान्त में ध्यानमग्न भगवान् के मन में धर्म की गम्भीरता से संबंधित ऐसा विचार उत्पन्न हुआ।

අධිගතො ඛො ම්‍යායං ධම්මො ගම්භීරො දුද්දසො අරනුබොධො සන්තො පණීතො අතක්කාවචරා නිපුණො පණ්ඩිතවෙදනීයො.

"मैंने यह जो धर्म प्राप्त किया है, वह गम्भीर है, दुर्दर्श है, दुरनुबोध है, शान्त है, प्रणीत है, अतर्कावचर है, निपुण है और पण्डितों द्वारा ही वेदनीय है।"

ආලයරාමාඛො [Pg.7] පනායං පජා ආලයරතා ආලයසම්මුදිතා,

"किन्तु यह प्रजा आलय में रमण करने वाली, आलय में रत रहने वाली और आलय में ही प्रमुदित रहने वाली है।"

සහම්පති බ්‍රහ්මා

सहम्पति ब्रह्मा

පුච්ඡා – කථං ආවුසො තදා ධම්මදෙසනාය බ්‍රහ්මයාචනා ච භගවතො පටිඤ්ඤාච අහොසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! तब धर्मदेशना के लिए ब्रह्मा की याचना और भगवान की प्रतिज्ञा कैसे हुई?

විස්සජ්ජනා – දෙසෙතු භන්තෙ භගවා ධම්මං, දෙසෙතු සුගතො ධම්මං, සන්ති සත්තා අප්පරජක්ඛජාතිකා අස්සවනතා ධම්මස්ස පරිහායන්ති, භවිස්සන්ති ධම්මස්ස අඤ්ඤාතාරොති ඉති භන්තෙ බ්‍රහ්මුනො ධම්මදෙසනාය යාචනා අහොසි,

उत्तर – भन्ते! भगवान धर्म का उपदेश दें, सुगत धर्म का उपदेश दें। ऐसे प्राणी हैं जिनकी आँखों में धूल कम है, जो धर्म को न सुनने के कारण नष्ट हो रहे हैं, वे धर्म को जानने वाले होंगे। भन्ते! इस प्रकार ब्रह्मा की धर्मदेशना के लिए याचना हुई,

‘‘අපාරුතා තෙසං අමතස්ස ද්වාරා,යෙ සොතවන්තො පමුඤ්චන්තු සද්ධං;

විහිංසසඤ්ඤී පගුණං නභාසිං,ධම්මං පණීතං මනුජෙසු බ්‍රහ්මෙ’’ති.

“उनके लिए अमृत के द्वार खुल गए हैं, जो सुनने वाले हैं वे अपनी श्रद्धा प्रकट करें। हे ब्रह्मा! हिंसा की आशंका से मैंने मनुष्यों के बीच इस प्रणीत (उत्कृष्ट) धर्म का उपदेश नहीं दिया था।”

එවං ඛො භන්තෙ භගවතො ධම්මදෙසනාය පටිඤ්ඤා ච අහොසි.

भन्ते! इस प्रकार भगवान की धर्मदेशना के लिए प्रतिज्ञा हुई।

නස්සති [Pg.8] වත ලොකො…

निश्चित ही लोक नष्ट हो रहा है...

දෙසෙතු භන්තෙ භගවා ධම්මං…

भन्ते! भगवान धर्म का उपदेश दें...

අපාරුතා තෙසං අමතස්ස ද්වාරා,යෙ සොතවන්තො පමුඤ්චන්තු සද්ධං.

उनके लिए अमृत के द्वार खुल गए हैं, जो सुनने वाले हैं वे अपनी श्रद्धा प्रकट करें।

පුච්ඡා – එවං [Pg.9] ඛො ආවුසො භගවා ධම්මදෙසනාය පටිඤ්ඤං කත්වා පඨමං ධම්මං දෙසෙන්තො කත්ථ කීදිසං ධම්මං කස්ස දෙසෙසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! इस प्रकार भगवान ने धर्मदेशना की प्रतिज्ञा करके, प्रथम धर्मोपदेश देते हुए, कहाँ, किस प्रकार का धर्म और किसे उपदेश दिया?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ ඉසිපතනෙ මිගදායෙ පඤ්චවග්ගිය භික්ඛුපමුඛානං බ්‍රහ්මගණානං ධම්මචක්කපවත්තනසුත්තං දෙසෙසි.

उत्तर – भन्ते! वाराणसी के ऋषिपतन मृगदाव में पंचवर्गीय भिक्षुओं को प्रमुख रखते हुए ब्रह्मगणों को 'धम्मचक्कपवत्तन सुत्त' का उपदेश दिया।

පුච්ඡා – තස්මිං [Pg.10] ඛො පන ආවුසො ධම්මචක්කපවත්තනසුත්තෙ දෙසියමානෙ මනුස්සලොකෙ කස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उस धम्मचक्कपवत्तन सुत्त के उपदेश दिए जाते समय मनुष्य लोक में किसे धर्माभिसमय (धर्म का साक्षात्कार) हुआ?

විස්සජ්ජනා – ආයස්මතො භන්තෙ කොණ්ඩඤ්ඤස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

उत्तर – भन्ते! आयुष्मान् कौण्डिन्य को धर्माभिसमय हुआ।

පුච්ඡා – කථං නු ඛො ආවුසො ඉමස්මිං බුද්ධසාසනෙ පඨමං පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච අහොසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! इस बुद्ध शासन में प्रथम प्रव्रज्या और उपसम्पदा कैसे हुई?

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං භන්තෙ බුද්ධසාසනෙ පඨමං එහිභික්ඛුපසම්පදා අහොසි.

उत्तर – भन्ते! इस बुद्ध शासन में प्रथम 'एहि भिक्षु' उपसम्पदा हुई।

ලභෙය්‍යාහං [Pg.11] භන්තෙ භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පදං.

“भन्ते! मैं भगवान के सान्निध्य में प्रव्रज्या प्राप्त करूँ, उपसम्पदा प्राप्त करूँ।”

එහි භික්ඛු ස්වාඛාතො ධම්මො, චර බ්‍රහ්මචරියං සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය.

“आओ भिक्षु! धर्म स्वाख्यात (भली-भाँति कहा गया) है; दुःख के पूर्ण अंत के लिए सम्यक् रूप से ब्रह्मचर्य का पालन करो।”

පුච්ඡා – ඉතරෙසං පන ආවුසො චතුන්නං පඤ්චවග්ගියානං කදා ධම්මාභිසමයො අහොසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! शेष चार पंचवर्गीय भिक्षुओं को धर्माभिसमय कब हुआ?

විස්සජ්ජනා – පාටිපදෙ භන්තෙ දිවසෙ ආයස්මතො වප්පස්ස, දුතියෙ භන්තෙ දිවසෙ ආයස්මතො භද්දියස්ස, තතියෙ භන්තෙ දිවසෙ ආයස්මතො මහානාමස්ස, චතුත්ථෙ භන්තෙ දිවසෙ ආයස්මතො අස්සජිස්ස ධම්මාභිසමයො අහොසි.

उत्तर – भन्ते! प्रतिपदा के दिन आयुष्मान् वप्प को, दूसरे दिन आयुष्मान् भद्दिय को, तीसरे दिन आयुष्मान् महानाम को और चौथे दिन आयुष्मान् अस्सजि को धर्माभिसमय हुआ।

පුච්ඡා – සබ්බෙසම්පි [Pg.12] ආවුසො තෙසං පඤ්චවග්ගියානං භික්ඛූනං කදා අරහත්තපත්ති හොති.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उन सभी पंचवर्गीय भिक्षुओं को अर्हत्व की प्राप्ति कब हुई?

විස්සජ්ජනා – සබ්බෙසම්පි භන්තෙ තෙසං පඤ්චවග්ගියානං භික්ඛූනං පක්ඛස්ස පඤ්චමියං අනත්තලක්ඛණසුත්තෙ දෙසියමානෙ අරහත්තපත්ති හොති.

उत्तर – भन्ते! पक्ष की पंचमी तिथि को 'अनत्तलक्खण सुत्त' के उपदेश दिए जाते समय उन सभी पंचवर्गीय भिक्षुओं को अर्हत्व की प्राप्ति हुई।

පුච්ඡා – කදා ආවුසො භගවතා භික්ඛූ තත්ථ තත්ථ චාරිකං චරිත්වා ධම්මදෙසනත්ථාය පෙසිතා.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान ने भिक्षुओं को धर्मोपदेश के लिए यहाँ-वहाँ चारिका करने हेतु कब भेजा?

විස්සජ්ජනා – යසප්පමුඛානං භන්තෙ චතුපඤ්ඤාස සහායකානං පබ්බජිතකාලෙ භගවතා භික්ඛූ තත්ථ තත්ථ චාරිකං චරිත්වා ධම්මදෙසනත්ථාය පෙසිතා.

उत्तर – भन्ते! यश को प्रमुख रखते हुए चौवन (54) मित्रों के प्रव्रजित होने के समय भगवान ने भिक्षुओं को यहाँ-वहाँ चारिका करने और धर्मोपदेश देने के लिए भेजा।

සරණගමන

शरणगमन

පුච්ඡා – කදා [Pg.13] ආවුසො භගවතා තීහි සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජූප සම්පදා අනුඤ්ඤාතො අහොසි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान ने तीन शरणगमनों द्वारा प्रव्रज्या और उपसम्पदा की अनुमति कब दी?

විස්සජ්ජනා – යසප්පමුඛානං භන්තෙ චතුපඤ්ඤාසාය ගිහි සහායකානං පබ්බජිත්වා තත්ථ තත්ථ චාරිකං චරිත්වා ධම්මදෙසනත්ථාය පෙසිතකාලෙ භගවතා තීහි සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! यश को प्रमुख रखते हुए चौवन गृहस्थ मित्रों के प्रव्रजित होकर यहाँ-वहाँ चारिका करने और धर्मोपदेश के लिए भेजे जाने के समय भगवान ने तीन शरणगमनों द्वारा प्रव्रज्या और उपसम्पदा की अनुमति दी।

අනුජානාමි [Pg.14] භික්ඛවෙ තුම්හෙව දානි තාසු තාසු දිසාසු තෙසු තෙසු ජනපදෙසු පබ්බාජෙථ උපසම්පාදෙථ.

“भिक्षुओं! मैं अनुमति देता हूँ, अब तुम ही उन-उन दिशाओं में और उन-उन जनपदों में प्रव्रज्या दो और उपसम्पदा दो।”

පුච්ඡා – භගවතා ආවුසො භික්ඛූනං ආරාමො පටිග්ගණ්හිතුං කත්ථ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान ने भिक्षुओं के लिए आराम (विहार) स्वीकार करने की अनुमति कहाँ और किस अवसर पर दी?

විස්සජ්ජනා – භගවතා භන්තෙ භික්ඛූනං ආරාමං පටිග්ගණ්හිතුං රාජගහෙ අනුඤ්ඤාතො, රාජා භන්තෙ මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො බුද්ධප්පමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස වෙළුවනං උය්‍යානං අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

उत्तर – भन्ते! भगवान ने भिक्षुओं के लिए आराम स्वीकार करने की अनुमति राजगृह में दी। भन्ते! मगधराज श्रेणिय बिम्बिसार ने बुद्ध प्रमुख भिक्षु संघ को वेणुवन उद्यान दान में दिया, उस अवसर पर यह अनुमति दी गई।

එතාහං [Pg.15] භන්තෙ වෙළුවනං උය්‍යානං බුද්ධප්පමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දම්මි –

“भन्ते! मैं यह वेणुवन उद्यान बुद्ध प्रमुख भिक्षु संघ को देता हूँ—”

අනුජානාමි භික්ඛවෙ ආරාමං.

भिक्षुओं, मैं आराम (विहार) की अनुमति देता हूँ।

පුච්ඡා – කථඤ්ච [Pg.16] ආවුසො ද්වින්නං අග්ගසාවකානං පබ්බජ්ජූපසම්පදා අහොසි.

प्रश्न – आयुष्मान, दो अग्रश्रावकों की प्रव्रज्या और उपसम्पदा कैसे हुई?

විස්සජ්ජනා – ද්වින්නං භන්තෙ අග්ගසාවකානං එහි භික්ඛුපසම්පදා අහොසි.

उत्तर – भन्ते, दो अग्रश्रावकों की 'एहि भिक्खु' उपसम्पदा हुई।

විප්පසන්නානි [Pg.17] ඛො තෙ ආවුසො ඉන්ද්‍රියානි.

आयुष्मान, आपकी इन्द्रियाँ बहुत प्रसन्न (निर्मल) हैं।

කංසි ත්වං ආවුසො උද්දිස්ස පබ්බජිතො.

आयुष्मान, आपने किसके उद्देश्य से प्रव्रज्या ली है?

කො වා තෙ සත්ථා.

अथवा आपके शास्ता कौन हैं?

කස්ස වා ත්වං ධම්මං රොචෙසි.

अथवा आप किसके धर्म को पसंद करते हैं?

අත්ථාවුසො මහාසමණො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො.

आयुष्मान, शाक्यपुत्र महाश्रमण हैं, जो शाक्य कुल से प्रव्रजित हुए हैं।

කිං වාදී පනායස්මතො සත්ථා කිමක්ඛායී.

आयुष्मान के शास्ता क्या कहते हैं और क्या उपदेश देते हैं?

යෙ [Pg.18] ධම්මා හෙතුප්පභවා, තෙසං හෙතුං තථාගතො;

ආහ තෙසඤ්ච යො නිරොධො, එවං වාදී මහාසමණො.

जो धर्म हेतु से उत्पन्न होते हैं, तथागत ने उनके हेतु को बताया है; और उनका जो निरोध है, उसे भी बताया है, महाश्रमण ऐसा ही कहने वाले हैं।

අලං ආවුසො මා අගමිත්ථ.

बस आयुष्मान, मत जाइए।

එතෙ භික්ඛවෙ ද්වෙ සහායකා ආගච්ඡන්ති කොලිතො උපතිස්සො ච එතං මෙ සාවකයුගං භවිස්සති අග්ගං භද්දයුගං.

भिक्षुओं, ये दो मित्र कोलित और उपतिस्स आ रहे हैं, यह मेरा अग्रश्रावक युगल और श्रेष्ठ युगल होगा।

ලභෙය්‍යාම [Pg.19] මයං භන්තෙ භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං ලභෙය්‍යාම උපසම්පදං.

भन्ते, हम भगवान के पास प्रव्रज्या प्राप्त करें, उपसम्पदा प्राप्त करें।

එථ භික්ඛවො ස්වාඛාතො ධම්මො, චරථ බ්‍රහ්මචරියං සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය.

आओ भिक्षुओं, धर्म स्वाख्यात है, दुःख के सम्यक् अन्त के लिए ब्रह्मचर्य का पालन करो।

පුච්ඡා – උපජ්ඣායො ආවුසො ගණ්හිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

प्रश्न – आयुष्मान, भगवान ने उपाध्याय बनाने की अनुमति कहाँ दी, किसे लेकर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතො, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අනුපජ්ඣායකා අනාචරියකා අනොවදියමානා අනනුසාසියමානා දුන්නිවත්ථා දුප්පාරුතා අනොකප්පසම්පන්නා පිණ්ඩාය චරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में अनेक भिक्षुओं को लेकर अनुमति दी गई; भन्ते, अनेक भिक्षु बिना उपाध्याय के, बिना आचार्य के, बिना उपदेश और बिना अनुशासन के, अनुचित ढंग से वस्त्र पहने हुए और अनुचित ढंग से ओढ़े हुए, अशिष्ट व्यवहार करते हुए पिण्डपात के लिए चर्या करते थे, उस विषय में भन्ते, अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – උපජ්ඣායම්හි ආවුසො න සම්මාවත්තන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान, उपाध्याय के प्रति सम्यक् व्यवहार न करने वाले के लिए दुष्कृत का नियम कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.21] භන්තෙ සම්බහුලෙ සද්ධිවිහාරිකෙ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ සද්ධිවිහාරිකා උපජ්ඣායම්හි න සම්මාවත්තිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में अनेक सार्धविहारिकों को लेकर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते, अनेक सार्धविहारिक उपाध्याय के प्रति सम्यक् व्यवहार नहीं करते थे, उस विषय में भन्ते, प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කදා ආවුසො භගවතා තීහි සරණගමනෙහි උපසම්පදං පටික්ඛිපිත්වා ඤාතිචතුත්ථෙන කම්මෙන උපසම්පදා අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – आयुष्मान, भगवान ने कब तीन शरणगमनों द्वारा उपसम्पदा को रोककर ज्ञप्ति-चतुर्थ कर्म द्वारा उपसम्पदा की अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාධබ්‍රාහ්මණස්ස භන්තෙ පබ්බජිතකාලෙ භගවතා තීහි සරණගමනෙහි උපසම්පදං පටික්ඛිපිත්වා ඤාත්තිචතුත්ථෙන කම්මෙන උපසම්පදා අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते, राध ब्राह्मण के प्रव्रजित होने के समय भगवान ने तीन शरणगमनों द्वारा उपसम्पदा को रोककर ज्ञप्ति-चतुर्थ कर्म द्वारा उपसम्पदा की अनुमति दी।

කොනු [Pg.22] ඛො භික්ඛවෙ තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අධිකාරං සරති.

भिक्षुओं, उस ब्राह्मण के उपकार को कौन याद करता है?

අහං ඛො භන්තෙ තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අධිකාරං සරාමි.

भन्ते, मैं उस ब्राह्मण के उपकार को याद करता हूँ।

සාධු සාධු සාරිපුත්ත, කතඤ්ඤුනො හි සාරිපුත්ත සප්පුරිසා කතවෙදිනො.

साधु, साधु सारिपुत्र! सारिपुत्र, सत्पुरुष कृतज्ञ और कृतवेदी होते हैं।

කථාහං භන්තෙ තං බ්‍රාහ්මණං උපසම්පාදෙමි.

भन्ते, मैं उस ब्राह्मण को कैसे उपसम्पदा दूँ?

යාසා [Pg.23] භික්ඛවෙ මයා තීහි සරණගමනෙහි උපසම්පදාඅනුඤ්ඤාතා, තං අජ්ජතග්ගෙ පටික්ඛිපාමි.

भिक्षुओं, जो मेरे द्वारा तीन शरणगमनों से उपसम्पदा अनुमत थी, उसे मैं आज से रोकता हूँ।

අනුජානාමි භික්ඛවෙ ඤාත්තිචතුත්ථෙන කම්මෙන උපසම්පාදෙතුං.

भिक्षुओं, मैं ज्ञप्ति-चतुर्थ कर्म द्वारा उपसम्पदा देने की अनुमति देता हूँ।

පුච්ඡා – අයාචිතකං ආවුසො උපසම්පදාපෙක්ඛං උපසම්පාදෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान, बिना याचना किए उपसम्पदा के इच्छुक को उपसम्पदा देने वाले के लिए दुष्कृत का नियम भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු උපසම්පන්නසමනන්තරං අනාචාරං අචරි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में किसी भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते, किसी भिक्षु ने उपसम्पदा प्राप्त करने के तुरंत बाद अनाचार किया, उस विषय में भन्ते, प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – චතුන්නං [Pg.24] ආවුසො නිස්සයානං ආචික්ඛණා භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – आयुष्मान, चार निश्रयों को बताने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी, किसे लेकर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු උදරස්ස කාරණා පබ්බජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते, राजगृह में किसी भिक्षु को लेकर अनुमति दी गई; भन्ते, कोई भिक्षु पेट के कारण प्रव्रजित हुआ था, उस विषय में भन्ते, अनुमति दी गई।

එහි [Pg.25] දානි ආවුසො පිණ්ඩාය චරිස්සාම.

आओ आयुष्मान्, अब हम पिण्डपात के लिए चलें।

කථඤ්හි නාම භික්ඛු එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ උදරස්ස කාරණා පබ්බජිස්සති.

भिक्षु इस प्रकार के सुव्याख्यात धर्म-विनय में पेट के कारण कैसे प्रव्रजित होगा?

පුච්ඡා – ඌනදසවස්සෙන [Pg.26] ආවුසො උපසම්පාදෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! दस वर्ष से कम (दीक्षा) वाले के द्वारा उपसम्पदा देने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං උපසෙනං වඞ්ගන්තපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපසෙනො වඞ්ගන්තපුත්තො එකවස්සො සද්ධිවිහාරිකං උපසම්පාදෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में आयुष्मान् उपसेन वङ्गन्तपुत्त को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! आयुष्मान् उपसेन वङ्गन्तपुत्त ने एक वर्ष (की दीक्षा) होने पर सार्धविहारिक (शिष्य) को उपसम्पदा दी, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – බාලෙන [Pg.27] ආවුසො අබ්‍යත්තෙන උපසම්පාදෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! अज्ञानी और अकुशल (भिक्षु) के द्वारा उपसम्पदा देने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ‘‘දසවස්සම්හා දසවස්සම්හා’’ති බාලා අබ්‍යත්තා උපසම්පාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने 'दस वर्ष वाले हैं, दस वर्ष वाले हैं' ऐसा कहकर अज्ञानी और अकुशल होते हुए उपसम्पदा दी, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ආචරියො [Pg.28] ආවුසො ගණ්හිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

प्रश्न – आयुष्मान्! आचार्य बनाने (ग्रहण करने) की अनुमति भगवान् ने कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතො, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ උපජ්ඣායෙසු පක්කන්තෙසුපි විබ්භන්තෙසුපි කාලඞ්කතෙසුපි පක්ඛසඞ්කන්තෙසුපි අනාචරියකා අනොවදියමානා අනනුසාසියමානා දුන්නිවත්ථා දුප්පාරුතා අනාකප්පසම්පන්නා පිණ්ඩාය චරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතො.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी; भन्ते! बहुत से भिक्षु उपाध्यायों के चले जाने पर, धर्म त्याग देने पर, काल कर जाने (मृत्यु होने) पर या दूसरे पक्ष में चले जाने पर, बिना आचार्य के, बिना उपदेश पाए और बिना अनुशासन पाए, अनुचित रीति से वस्त्र पहने हुए और अनुचित रीति से ओढ़े हुए, आचार-हीन होकर पिण्डपात के लिए घूमते थे, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी।

පුච්ඡා – පඤ්චහි [Pg.29] ආවුසො ආබාධෙහි ඵුට්ඨං පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! पाँच रोगों से ग्रस्त व्यक्ति को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ පඤ්චහි ආබාධෙහි ඵුට්ඨං පබ්බාජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने पाँच रोगों से ग्रस्त व्यक्तियों को प्रव्रजित किया, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

සාධු [Pg.30] භන්තෙ අය්‍යා පඤ්චහි ආබාධෙහි ඵුට්ඨං න පබ්බාජෙය්‍යුං…

साधु भन्ते! आर्यगण पाँच रोगों से ग्रस्त व्यक्ति को प्रव्रजित न करें...

පුච්ඡා – රාජභටං ආවුසො පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! राजसेवक (सैनिक) को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ රාජභටෙ පබ්බාජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने राजसेवकों को प्रव्रजित किया, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ධජබන්ධං [Pg.31] ආවුසො චොරං පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! कुख्यात चोर को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙයෙව භන්තෙ අඞ්ගුලිමාලං චොරං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඞ්ගුලිමාලො භන්තෙ චොරො භික්ඛූසු පබ්බජිතො හොති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में ही अङ्गुलिमाल चोर को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! अङ्गुलिमाल चोर भिक्षुओं में प्रव्रजित हो गया था, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කාරභෙදකං ආවුසො චොරං පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! जेल तोड़कर भागे हुए चोर को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙයෙව [Pg.32] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ කාරභෙදකචොරං පබ්බාජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में ही बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने जेल तोड़कर भागे हुए चोर को प्रव्रजित किया, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ඉණායිකං ආවුසො පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! ऋणी (कर्जदार) को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ඉණායිකං පබ්බාජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में ही बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने ऋणी को प्रव्रजित किया, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – දාසං [Pg.33] ආවුසො පබ්බජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! दास को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ දාසං පබ්බාජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में ही बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने दास को प्रव्रजित किया, उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – භණ්ඩුකම්මාය ආවුසො අපලොකනං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! मुण्डन कर्म के लिए अनुमति (पूछना) भगवान् ने कहाँ स्वीकृत की, किसे आरम्भ कर और किस विषय में स्वीकृत की?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙයෙව භන්තෙ අඤ්ඤතරං කම්මාරභණ්ඩුපුත්තං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං අඤ්ඤතරො භන්තෙ කම්මාරභණ්ඩුපුත්තො මාතාපිතූහි සද්ධිං භණ්ඩිත්වා භික්ඛූසු පබ්බජිතො හොති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में ही किसी लुहार के लड़के (कम्मार-भण्डुपुत्त) को आरम्भ कर अनुमति दी; भन्ते! कोई लुहार का लड़का माता-पिता से झगड़कर भिक्षुओं में प्रव्रजित हो गया था, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी।

පුච්ඡා – ඌනවීසතිවස්සස්ස [Pg.34] ආවුසො පුග්ගලස්ස උපසම්පදා භගවතා කත්ථ පටික්ඛිත්තා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

प्रश्न – आयुष्मान्! बीस वर्ष से कम आयु वाले व्यक्ति की उपसम्पदा भगवान् ने कहाँ प्रतिषिद्ध की, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रतिषिद्ध की?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.35] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පටික්ඛිත්තා, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ඌනවීසතිවස්සං පුග්ගලං උපසම්පාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रतिषिद्ध की; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने बीस वर्ष से कम आयु वाले व्यक्ति को उपसम्पदा दी, उस विषय में भन्ते! प्रतिषिद्ध की।

[Pg.36] භික්ඛවෙ ජානං ඌනවීසතිවස්සො පුග්ගලො උපසම්පාදෙතබ්බො, යොඋපසම්පාදෙය්‍ය, යථාධම්මො කාරෙතබ්බො.

भिक्षुओं! जानबूझकर बीस वर्ष से कम आयु वाले व्यक्ति को उपसम्पदा नहीं देनी चाहिए। जो उपसम्पदा दे, उसे नियमानुसार दण्डित करना चाहिए।

පුච්ඡා – මාතාපිතූහි [Pg.37] ආවුසො අනනුඤ්ඤාතං පුත්තං පබ්බාජෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! माता-पिता द्वारा अनुमति न दिए गए पुत्र को प्रव्रजित करने पर 'दुक्कट' (का दोष) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සක්කෙසු භන්තෙ පඤ්ඤත්තං, රාජා භන්තෙ සුද්ධොදනො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා වරං යාචි, සාධු භන්තෙ අය්‍යාඅනනුඤ්ඤාතං මාතාපිතූහි පුත්තං පබ්බාජෙය්‍යුන්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! शाक्यों में प्रज्ञप्त किया; भन्ते! राजा शुद्धोदन ने भगवान् के पास जाकर वर माँगा— 'भन्ते! अच्छा हो यदि आर्यगण माता-पिता द्वारा अनुमति न दिए गए पुत्र को प्रव्रजित न करें', उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया।

[Pg.39] භික්ඛවෙ අනනුඤ්ඤාතො මාතාපිතූහි පුත්තො පබ්බාජෙතබ්බො, යො පබ්බාජෙය්‍ය, ආපත්තිදුක්කටස්ස.

भिक्षुओं! माता-पिता द्वारा अनुमति न दिए गए पुत्र को प्रव्रजित नहीं करना चाहिए। जो प्रव्रजित करे, उसे 'दुक्कट' की आपत्ति होती है।

පුච්ඡා – ථෙය්‍යසංවාසකස්ස ආවුසො උපසම්පදා භගවතා කත්ථ පටික්ඛිත්තා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भगवान द्वारा स्तेय-संवासक (चोरी से संघ में रहने वाले) की उपसम्पदा कहाँ निषिद्ध की गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में निषिद्ध की गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං පුරාණකුලපුත්තං ආරබ්භ පටික්ඛිත්තා, අඤ්ඤතරො භන්තෙ පුරාණකුලපුත්තො ඛීණ කොලඤ්ඤො සාමං පත්තචීවරං පටියාදෙත්වා කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා [Pg.40] කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා ආරාමං ගන්ත්වා භික්ඛූහි සද්ධිං සංවසි, භන්තෙ වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक पुराने कुलपुत्र को आरम्भ कर निषिद्ध की गई है। भन्ते! एक पुराना कुलपुत्र, जिसका कुल क्षीण हो गया था, स्वयं पात्र-चीवर तैयार कर, केश-श्मश्रु मुँडाकर, काषाय वस्त्र धारण कर, आराम (विहार) जाकर भिक्षुओं के साथ रहने लगा; भन्ते! इस विषय में निषिद्ध की गई है।

පුච්ඡා – තිරච්ඡානගතස්ස [Pg.41] ආවුසො උපසම්පදා භගවතා කත්ථ පටික්ඛිත්තා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भगवान द्वारा तिर्यक-योनि (पशु) की उपसम्पदा कहाँ निषिद्ध की गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में निषिद्ध की गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං නාගං ආරබ්භ පටික්ඛිත්තා, අඤ්ඤතරො භන්තෙ නාගො මාණවකවණ්ණෙන භික්ඛූ උපසඞ්කමිත්වා පබ්බජ්ජං යාචි, තං භික්ඛූ පබ්බාජෙසුං උපසම්පාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक नाग को आरम्भ कर निषिद्ध की गई है। भन्ते! एक नाग ने माणवक (युवक) का रूप धारण कर भिक्षुओं के पास जाकर प्रव्रज्या की याचना की। भिक्षुओं ने उसे प्रव्रजित किया और उपसम्पदा दी। भन्ते! उस विषय में निषिद्ध की गई है।

පුච්ඡා – මාතුඝාතකස්ස [Pg.42] ච ආවුසො පිතුඝාතකස්ස ච උපසම්පදා භගවතා කත්ථ පටික්ඛිත්තා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भगवान द्वारा मातृ-घातक और पितृ-घातक की उपसम्पदा कहाँ निषिद्ध की गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में निषिद्ध की गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව [Pg.43] භන්තෙ අඤ්ඤතරං මාණවකං ආරබ්භ පටික්ඛිත්තා, අඤ්ඤතරො ච භන්තෙ මාණවකො අඤ්ඤතරො ච මාණවකො මාතරං ජීවිතා වොරොපෙසි පිතරං ජීවිතා වොරොපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පටික්ඛිත්තා.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में ही एक माणवक को आरम्भ कर निषिद्ध की गई है। भन्ते! एक माणवक ने अपनी माता को जीवन से वंचित कर दिया (हत्या कर दी) और एक अन्य माणवक ने अपने पिता को जीवन से वंचित कर दिया। भन्ते! उस विषय में निषिद्ध की गई है।

මාතුඝාතකො [Pg.44] භික්ඛවෙ අනුපසම්පන්නො නඋපසම්පාදෙතබ්බො, උපසම්පන්නො නාසෙතබ්බො, පිතුඝාතකො භික්ඛවෙ අනුපසම්පන්නො නඋපසම්පාදෙතබ්බො, උපසම්පන්නො නාසෙතබ්බො.

भिक्षुओं! मातृ-घातक यदि उपसम्पन्न न हो, तो उसे उपसम्पदा नहीं देनी चाहिए; यदि उपसम्पन्न हो गया हो, तो उसे निकाल देना चाहिए। भिक्षुओं! पितृ-घातक यदि उपसम्पन्न न हो, तो उसे उपसम्पदा नहीं देनी चाहिए; यदि उपसम्पन्न हो गया हो, तो उसे निकाल देना चाहिए।

පුච්ඡා – අපත්තචීවරකං වා ආවුසො යාචිතපත්තචීවරකං වා උපසම්පාදෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! बिना पात्र-चीवर वाले अथवा माँगे हुए पात्र-चीवर वाले को उपसम्पदा देने वाले के लिए दुष्कृत (दुक्कट) का दोष भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අපත්තචීවරකං උපසම්පාදෙසුං, යාචිතකෙන පත්තචීවරෙන උපසම්පාදෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने बिना पात्र-चीवर वाले को उपसम्पदा दी, माँगे हुए पात्र-चीवर वाले को उपसम्पदा दी। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – උපසම්පදං [Pg.45] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සඋද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं उपसम्पदा के विषय में पूछूँगा, जो निदान और उद्देश सहित है। हे आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – උපසම්පදං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ ද්වෙ ආපත්තියො.

उत्तर - मैं उपसम्पदा के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में दो आपत्तियाँ हैं।

2. උපොසථක්ඛන්ධක

२. उपोसथ स्कन्धक

පුච්ඡා – චාතුද්දසෙ [Pg.46] ච ආවුසො පන්නරසෙ ච පක්ඛස්ස ච අට්ඨමියා සන්නිපතිත්වා ධම්මං භාසිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! पक्ष की चतुर्दशी, पूर्णिमा (पन्द्रहवीं) और अष्टमी को एकत्रित होकर धर्म-चर्चा करने की अनुमति भगवान द्वारा कहाँ दी गई है, और किस विषय में दी गई है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ චාතුද්දෙස පන්නරසෙ අට්ඨමියා ච පක්ඛස්ස සන්නිපතිත්වා තුණ්හී නිසීදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी गई है। भन्ते! बहुत से भिक्षु पक्ष की चतुर्दशी, पूर्णिमा और अष्टमी को एकत्रित होकर मौन बैठे रहते थे। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई है।

අනුජානාමි [Pg.47] භික්ඛවෙ චාතුද්දසෙ පන්නරසෙ අට්ඨමියා ච පක්ඛස්ස සන්නිපතිතුං.

भिक्षुओं! मैं पक्ष की चतुर्दशी, पूर्णिमा और अष्टमी को एकत्रित होने की अनुमति देता हूँ।

නනු නාම සන්නිපතිතෙහි ධම්මො භාසිතබ්බො.

क्या एकत्रित होने वालों को धर्म-चर्चा नहीं करनी चाहिए?

පුච්ඡා – කදා ආවුසො භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛුද්දෙසො භගවතා අනුඤ්ඤාතො.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! भगवान द्वारा भिक्षुओं को पातिमोक्ख (प्रातिमोक्ष) के पाठ की अनुमति कब दी गई?

විස්සජ්ජනා – යදා භන්තෙ භගවතො රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි ‘‘යංනූනාහං යානි මයා භික්ඛූනං පඤ්ඤත්තානි සික්ඛාපදානි, තානි නෙසං පාතිමොක්ඛුද්දෙසං අනුජානෙය්‍යං, සො නෙසං භවිස්සති උපොසථකම්ම’’න්ති [Pg.48] තදා භන්තෙ භගවතා භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛුද්දෙසො අනුඤ්ඤාතො.

उत्तर - भन्ते! जब एकान्त में ध्यानमग्न भगवान के मन में ऐसा विचार उत्पन्न हुआ— "क्यों न मैं भिक्षुओं के लिए मेरे द्वारा प्रज्ञप्त शिक्षापदों के पातिमोक्ख पाठ की अनुमति दे दूँ, वह उनका उपोसथ कर्म होगा।" तब भन्ते! भगवान द्वारा भिक्षुओं को पातिमोक्ख पाठ की अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – සීමං ආවුසො සම්මනිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කිස්මිඤ්ච වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! सीमा निर्धारित करने की अनुमति भगवान द्वारा कहाँ दी गई है, और किस विषय में दी गई है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අනුඤ්ඤාතං, රාජගහෙ භන්තෙ භගවති විහරති භික්ඛූනං එතදහොසි ‘‘භගවතා පඤ්ඤත්තං එත්තාවතා සාමග්ගී, යාවතා එකාවාසොති කිත්තාවතානුඛො එකාවාසො හොතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में अनुमति दी गई है। भन्ते! जब भगवान राजगृह में विहार कर रहे थे, तब भिक्षुओं को यह विचार हुआ— "भगवान द्वारा प्रज्ञप्त किया गया है कि जहाँ तक एक आवास है, वहाँ तक एकता (सामग्री) है; तो कितने क्षेत्र तक एक आवास होता है?" भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – කති [Pg.49] ආවුසො උපොසථා දිවසවසෙන ච කාරකපුග්ගලවසෙන ච කාතබ්බාකාරවසෙන ච.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! दिवस के अनुसार, करने वाले पुद्गल (व्यक्ति) के अनुसार और करने की विधि के अनुसार कितने उपोसथ हैं?

විස්සජ්ජනා – දිවසවසෙන භන්තෙ තයො උපොසථා, පුග්ගලවසෙන ච භන්තෙ තයො උපොසථා, කාතබ්බාකාරවසෙන ච භන්තෙ තයො උපොසථා.

उत्तर - भन्ते! दिवस के अनुसार तीन उपोसथ हैं, पुद्गल के अनुसार तीन उपोसथ हैं और करने की विधि के अनुसार तीन उपोसथ हैं।

පුච්ඡා – කති [Pg.50] ආවුසො උපොසථකම්මානි තෙසු ච කීදිසං උපොසථකම්මං භගවතා අනුඤ්ඤාතං, කීදිසං අනනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - हे आयुष्मान्! कितने उपोसथ कर्म हैं और उनमें से किस प्रकार के उपोसथ कर्म की अनुमति भगवान द्वारा दी गई है और किस प्रकार के की नहीं?

විස්සජ්ජනා – චත්තාරිමානි භන්තෙ උපොසථකම්මානි, අධම්මෙන වග්ගං උපොසථකම්මං, අධම්මෙන සමග්ගං උපොසථකම්මං, ධම්මෙන වග්ගං උපොසථකම්මං, ධම්මෙන සමග්ගං උපොසථකම්මං. තත්‍ර භන්තෙ යදිදං අධම්මෙන වග්ගං උපොසථකම්මං, අධම්මෙන සමග්ගං උපොසථකම්මං ධම්මෙන වග්ගං උපොසථකම්මං, එවරූපං භන්තෙ උපොසථකම්මං අනනුඤ්ඤාතං, තත්‍ර භන්තෙ යදිදං ධම්මෙන සමග්ගං උපොසථකම්මං, එවරූපං භන්තෙ උපොසථකම්මං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! ये चार उपोसथ कर्म हैं— अधर्म से व्यग्र (विभाजित) उपोसथ कर्म, अधर्म से समग्र (एकजुट) उपोसथ कर्म, धर्म से व्यग्र उपोसथ कर्म और धर्म से समग्र उपोसथ कर्म। भन्ते! उनमें से जो अधर्म से व्यग्र उपोसथ कर्म, अधर्म से समग्र उपोसथ कर्म और धर्म से व्यग्र उपोसथ कर्म हैं, इस प्रकार के उपोसथ कर्मों की अनुमति नहीं दी गई है। भन्ते! उनमें से जो धर्म से समग्र उपोसथ कर्म है, इस प्रकार के उपोसथ कर्म की अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – උපොසථං [Pg.51] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं उपोसथ के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। हे आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – උපොසථං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर - मैं उपोसथ के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में तीन आपत्तियाँ हैं।

3. වස්සුපනායිකක්ඛන්ධක

३. वर्षूपनायिका स्कन्धक

පුච්ඡා – වස්සූපනායිකං ආවුසො භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! भगवान ने वर्षावास (वस्सूपनायिका) कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලා භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ හෙමන්තම්පි ගිම්හම්පි වස්සම්පි චාරිකං චරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! बहुत से भिक्षु हेमन्त, ग्रीष्म और वर्षा ऋतु में भी चारिका करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කතිපනාවුසො වස්සූපනායිකා භගවතා අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – हे आयुष्मान! भगवान ने वर्षावास की कितनी अवधियाँ अनुमत की हैं?

විස්සජ්ජනා – ද්වෙමා භන්තෙ වස්සූපනායිකා භගවතා අනුඤ්ඤාතා පුරිමිකා පච්ඡිමිකා, අපරජ්ජුගතාය භන්තෙ ආසළ්හියා පුරිමිකා උපගන්තබ්බා, මාසගතාය භන්තෙ ආසළ්හියා පච්ඡිමිකා උපගන්තබ්බා, ඉමා ඛො භන්තෙ ද්වෙ වස්සූපනායිකා භගවතා අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! भगवान ने वर्षावास की ये दो अवधियाँ अनुमत की हैं—पूर्विका और पश्चिमिक। भन्ते! आषाढ़ी (पूर्णिमा) के अगले दिन पूर्विका ग्रहण करनी चाहिए, और आषाढ़ी के एक मास बीत जाने पर पश्चिमिक ग्रहण करनी चाहिए। भन्ते! भगवान ने वर्षावास की ये दो अवधियाँ अनुमत की हैं।

පුච්ඡා – වස්සං [Pg.54] ආවුසො උපගන්ත්වා පුරිමං වා තෙමාසං පච්ඡිමං වා තෙමාසං අවසිත්වා චාරිකං පක්කමන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! वर्षावास ग्रहण कर, प्रथम तीन मास या अन्तिम तीन मास को पूरा किए बिना चारिका के लिए प्रस्थान करने वाले के लिए 'दुक्कट' कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ වස්සං උපගන්ත්වා අන්තරා වස්සං චාරිකං පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु वर्षावास ग्रहण कर वर्षा के बीच में ही चारिका के लिए निकल गए थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – සත්තාහ කරණීයෙන ආවුසො පහිතෙ ගන්තුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! सात दिन के कार्य के लिए बुलाए जाने पर जाने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ උදෙනෙන උපාසකෙන පහිතෙ න ගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी गई; भन्ते! बहुत से भिक्षु उदेन उपासक द्वारा बुलाए जाने पर नहीं गए थे, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – සත්තාහකරණීයෙන [Pg.56] ආවුසො සත්තන්නං අපහිතෙපි ගන්තුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! सात दिन के कार्य के लिए सात प्रकार के व्यक्तियों के पास बिना बुलाए भी जाने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරස්ස භික්ඛුනො මාතුගිලාන වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में किसी भिक्षु की माता के बीमार होने के विषय में अनुमति दी गई।

අනුජානාමි [Pg.57] භික්ඛවෙ සත්තන්නං සත්තාහකරණීයෙන අපහිතෙපි ගන්තුං, පගෙව පහිතෙ.

"भिक्षुओं! मैं सात प्रकार के व्यक्तियों के पास सात दिन के कार्य के लिए बिना बुलाए भी जाने की अनुमति देता हूँ, बुलाए जाने पर तो कहना ही क्या!"

පුච්ඡා – කිස්මිංචි ආවුසො අන්තරායෙ සති අන්තොවස්සං පක්කමිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! किसी अन्तराय (बाधा) के होने पर वर्षावास के भीतर ही प्रस्थान करने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ කොසලෙසු ජනපදෙසු වස්සං උපගච්ඡිංසු, තෙ වස්සූපගතා වාළෙහි උබ්බාළ්හා අහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी गई; भन्ते! बहुत से भिक्षु कोसल जनपद में वर्षावास कर रहे थे, वे वर्षावास के दौरान हिंसक पशुओं द्वारा पीड़ित हुए, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – රුක්ඛ [Pg.58] සුසිරෙ වා ආවුසො රුක්ඛවිටභියා වා අජ්ඣොකාසෙ වා වස්සං උපගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! वृक्ष के खोखले में, या वृक्ष की शाखाओं के बीच, या खुले आकाश के नीचे वर्षावास करने वाले के लिए 'दुक्कट' भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ රුක්ඛසුසිරෙපි රුක්ඛවිටභියාපි අජ්ඣොකාසෙපි වස්සං උපගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! बहुत से भिक्षु वृक्ष के खोखले में, वृक्ष की शाखाओं के बीच और खुले आकाश के नीचे वर्षावास करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අසෙනාසනිකෙන [Pg.59] ආවුසො වස්සං උපගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! बिना शयनासन के वर्षावास करने वाले के लिए 'दुक्कट' भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – තස්මිංයෙව භන්තෙ සාවත්ථියං සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අසෙනාසනිකා වස්සං උපගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! उसी श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! बहुत से भिक्षु बिना शयनासन के वर्षावास करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ඡවකුටිකාය වා ආවුසො ඡත්තෙ වා චාටියා වා වස්සං උපගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! शव-कुटी में, या छाते के नीचे, या बड़े घड़े में वर्षावास करने वाले के लिए 'दुक्कट' भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ඡවකුටිකායපි ඡත්තෙපි චාටියාපි වස්සං උපගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में ही बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! बहुत से भिक्षु शव-कुटी में, छाते के नीचे और बड़े घड़े में वर्षावास करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – පටිස්සවං [Pg.60] ආවුසො විසං වාදෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! प्रतिज्ञा देकर उसे तोड़ने वाले के लिए 'दुक्कट' भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස වස්සං වාසං පටිස්සුණිත්වා විසංවාදෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया; भन्ते! आयुष्मान उपनन्द शाक्यपुत्र ने राजा प्रसेनजित कोसल को वर्षावास साथ बिताने की प्रतिज्ञा देकर उसे तोड़ दिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – වස්සූපනායිකං [Pg.61] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं निदान और निर्देश सहित वर्षावास के विषय में पूछूँगा। हे आयुष्मान! इसमें मुख्य पदों (अपराधों) की कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – වස්සූපනායිකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं निदान और निर्देश सहित वर्षावास के विषय में उत्तर दूँगा। भन्ते! इसमें मुख्य पदों (अपराधों) की एक आपत्ति है।

4. පවාරණාක්ඛන්ධක

४. प्रवारणा स्कन्धक

පුච්ඡා – වස්සං [Pg.63] වුට්ඨානං ආවුසො භික්ඛූනං තීහි ඨානෙහි පවාරිතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! वर्षावास पूर्ण करने वाले भिक्षुओं के लिए तीन आधारों पर प्रवारणा करने का विधान भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සන්දිට්ඨා සම්භත්තා අන්තොවස්සං නෙව ආලපිංසු න සල්ලපිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी गई; भन्ते! बहुत से भिक्षु जो आपस में परिचित और मित्र थे, वर्षावास के दौरान न तो एक-दूसरे से बोलते थे और न ही वार्तालाप करते थे, उस विषय में अनुमति दी गई।

අනුජානාමි [Pg.64] භික්ඛවෙ වස්සං වුට්ඨානං භික්ඛූනං තීහි ඨානෙහි පවාරෙතුං, දිට්ඨෙව වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා.

"भिक्षुओं! मैं वर्षावास पूर्ण करने वाले भिक्षुओं को तीन आधारों पर प्रवारणा करने की अनुमति देता हूँ—देखे हुए से, सुने हुए से या शंका से।"

පුච්ඡා – කති ආවුසො පවාරණා දිවසවසෙන ච පුග්ගලවසෙන ච කාතබ්බාකාරවසෙන ච.

प्रश्न – हे आयुष्मान! दिवस के भेद से, पुद्गल के भेद से और करने की विधि के भेद से प्रवारणा कितनी हैं?

විස්සජ්ජනා – දිවසවසෙන භන්තෙ තිස්සො පවාරණා, තථා පුග්ගලවසෙන කාතබ්බාකාරවසෙනච.

उत्तर – भन्ते! दिवस के भेद से तीन प्रवारणा हैं, वैसे ही पुद्गल के भेद से और करने की विधि के भेद से भी हैं।

පුච්ඡා – කතීනං [Pg.65] ආවුසො සඞ්ඝෙ පවාරෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං, කතීනං පනාවුසො අඤ්ඤමඤ්ඤං පවාරෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान ने कितने (भिक्षुओं) को संघ में प्रवारणा करने की अनुमति दी है, और हे आयुष्मान्! भगवान ने कितने (भिक्षुओं) को परस्पर प्रवारणा करने की अनुमति दी है?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චන්නං භන්තෙ භික්ඛූනං සඞ්ඝෙ පවාරෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං, චතුන්නං වා භන්තෙ තිණ්ණං වා ද්වින්නං වා අඤ්ඤමඤ්ඤං පවාරෙතුං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! भगवान ने पाँच भिक्षुओं को संघ में प्रवारणा करने की अनुमति दी है, और भन्ते! चार, तीन या दो (भिक्षुओं) को परस्पर प्रवारणा करने की अनुमति दी है।

පුච්ඡා – එකෙන පනාවුසො වස්සංවුට්ඨෙන භික්ඛුනා කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! वर्षावास पूर्ण करने वाले एक भिक्षु को कैसे प्रतिपन्न होना चाहिए, इसके लिए भगवान ने क्या अनुमति दी है?

විස්සජ්ජනා – එකෙන පන භන්තෙ භික්ඛුනා ‘‘අජ්ජ මෙ පවාරණා’’ති අධිට්ඨාතබ්බන්ති භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! भगवान ने अनुमति दी है कि एक भिक्षु को ‘आज मेरी प्रवारणा है’ ऐसा अधिष्ठान करना चाहिए।

පුච්ඡා – පවාරණං [Pg.66] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं प्रवारणा के विषय में, उसके निदान और निर्देश सहित पूछूँगा। हे आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – පවාරණං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर – मैं प्रवारणा के विषय में, उसके निदान और निर्देश सहित उत्तर दूँगा। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में तीन आपत्तियाँ हैं।

5. චම්මක්ඛන්ධක

५. चर्मस्कन्धक

සොණමථෙර වත්ථු

सोण स्थविर की कथा

පුච්ඡා – උපාහනං [Pg.67] ආවුසො භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान ने उपानह की अनुमति कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං සොණං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, ආයස්මතො භන්තෙ සොණස්ස අච්චාරද්ධවීරියස්ස චඞ්කමතො පාදා භිජ්ජිංසු, චඞ්කමො ලොහිතෙන ඵුටො අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में आयुष्मान् सोण को आरम्भ कर अनुमति दी गई। भन्ते! अत्यधिक वीर्य करने वाले आयुष्मान् सोण के चंक्रमण करते समय पैर फट गए, चंक्रमण स्थान रक्त से भर गया, भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – සබ්බනීලිකා [Pg.70] වා ආවුසො සබ්බපීතිකා වා සබ්බලොහිතිකා වා සබ්බමඤ්ජිට්ඨිකා වා සබ්බකණ්හා වා සබ්බමහාරඞ්ගරත්තා වා සබ්බමහානාමරත්තා [Pg.71] වා උපාහනායො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! पूरी नीली, या पूरी पीली, या पूरी लाल, या पूरी मजीठ के रंग की, या पूरी काली, या पूरी गहरे रंग में रंगी हुई, या पूरी महानाम से रंगी हुई उपानह धारण करने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සබ්බනීලිකායො උපාහනායො ධාරෙසුං, සබ්බපීතිකායො සබ්බලොහිතිකායො සබ්බමඤ්ජිට්ඨිකායො සබ්බකණ්හායො සබ්බමහාරඞ්ගරත්තා සබ්බමහානාමරත්තායොපි උපාහනායො ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु पूरी नीली उपानह धारण करते थे, पूरी पीली, पूरी लाल, पूरी मजीठ के रंग की, पूरी काली, पूरी गहरे रंग में रंगी हुई और पूरी महानाम से रंगी हुई उपानह भी धारण करते थे, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ඛල්ලකබන්ධා [Pg.72] වා ආවුසො පුටබන්ධා වා පාලිගුණ්ඨිමා වා තූලපුණ්ණිකා වා තිත්තිරපත්තිකා වා මෙණ්ඩවිසාණවද්ධිකා වා අජවිසාණවද්ධිකා වා විච්ඡිකාළිකා වා මොරපිඤ්ඡ පරිසිබ්බිකා වා චිත්‍රා වා උපාහනායො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! खल्लक-बद्ध, या पुट-बद्ध, या पालिगुण्ठिम, या तूल-पूर्णिका, या तित्तिर-पत्तिका, या मेण्ड-विषाण-वद्धिका, या अज-विषाण-वद्धिका, या वृश्चिकालिका, या मोर-पंख से सिली हुई, या विचित्र उपानह धारण करने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ඛල්ලකබන්ධා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, පුටබන්ධා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, පාලිගුණ්ඨිමා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, තූලපුණ්ණිකා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, තිත්තිරපත්තිකා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, මෙණ්ඩවිසාණවද්ධිකා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, අජවිසාණවද්ධිකා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, විච්ඡිකාළිකා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, මොරපිඤ්ඡ පරිසිබ්බිතා උපාහනායො ධාරෙසුං, චිත්‍රා උපාහනායොපි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु खल्लक-बद्ध उपानह भी धारण करते थे, पुट-बद्ध उपानह भी धारण करते थे, पालिगुण्ठिम उपानह भी धारण करते थे, तूल-पूर्णिका उपानह भी धारण करते थे, तित्तिर-पत्तिका उपानह भी धारण करते थे, मेण्ड-विषाण-वद्धिका उपानह भी धारण करते थे, अज-विषाण-वद्धिका उपानह भी धारण करते थे, वृश्चिकालिका उपानह भी धारण करते थे, मोर-पंख से सिली हुई उपानह धारण करते थे, और विचित्र उपानह भी धारण करते थे, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කට්ඨපාදුකායො [Pg.73] ආවුසො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! काष्ठ-पादुका धारण करने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගීයෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය කට්ඨපාදුකායො අභිරුහිත්වා අජ්ඣොකාසෙ චඞ්කමන්ති උච්චාසද්දා මහාසද්දා ඛටඛටසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙන්තා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को ही आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु रात्रि के प्रत्यूष काल में उठकर, काष्ठ-पादुका पहनकर खुले आकाश में चंक्रमण करते थे और ऊँचे स्वर में, बड़े शोर के साथ, खट-खट की आवाज़ करते हुए अनेक प्रकार की तिरछी कथाएँ करते थे, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – යානෙන [Pg.74] ආවුසො යායන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! यान से जाने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ යානෙන යායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु यान से जाते थे, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ගිලානස්ස [Pg.75] ආවුසො යානං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! बीमार के लिए यान की अनुमति भगवान ने कहाँ दी, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං ගිලානං භික්ඛුං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු කොසලෙසු ජනපදෙ සාවත්ථිං ගච්ඡන්තො භගවන්තං දස්සනාය අන්තරාමග්ගෙ ගිලානො කුක්කුච්චායන්තො යානං නාභිරුහි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक बीमार भिक्षु को आरम्भ कर अनुमति दी गई। भन्ते! कोसल जनपद में एक भिक्षु भगवान के दर्शन के लिए श्रावस्ती जाते समय मार्ग में बीमार हो गया, और संकोचवश वह यान पर नहीं चढ़ा, भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – උච්චාසයනමහාසයනානි [Pg.76] ආවුසො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! उच्चशयन और महाशयन का उपयोग करने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උච්චාසයනමහාසයනානි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु उच्चशयन और महाशयन का उपयोग करते थे, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ගොචම්මානි ආවුසො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! गाय के चर्म का उपयोग करने वाले को दुष्कृत का अपराध भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං පාපභික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු පාණාතිපාතෙ සමාදපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक पापी भिक्षु को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक भिक्षु ने प्राणातिपात के लिए प्रेरित किया, भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – පච්චන්තිමෙසු [Pg.78] ආවුසො ජනපදෙසු විනයධරපඤ්චමෙන ගණෙන උපසම්පදා ච ගුණඞ්ගුණූපහනඤ්ච ධුවනහානඤ්ච චම්මානි අත්ථරණානි ච නිස්සීමගතානං චීවරදානඤ්චාති ඉමානි පඤ්ච භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! प्रत्यंत (सीमावर्ती) जनपदों में विनयधर सहित पाँच भिक्षुओं के गण द्वारा उपसम्पदा, कई परतों वाले जूते, नित्य स्नान, चर्म (खाल) के बिछावन और सीमा से बाहर गए भिक्षुओं को चीवर दान—इन पाँच बातों की अनुमति भगवान ने कहाँ, किसके संदर्भ में और किस अवसर पर दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං සොණං කුටිකණ්ණං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, ආයස්මා භන්තෙ සොණො කුටිකණ්ණො එතානි පඤ්චවත්ථූනි ආයස්මතො මහාකච්චානස්ස වචනෙන භගවන්තං යාචි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान सोण कुटिकण्ण के विषय में अनुमति दी गई थी। आयुष्मान सोण कुटिकण्ण ने आयुष्मान महाकात्यायन के कहने पर भगवान से इन पाँच वस्तुओं की याचना की थी, उस विषय में अनुमति दी गई थी।

පුච්ඡා – චම්මසඤ්ඤුත්තං [Pg.81] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं चर्म-संयुक्त के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। आयुष्मान! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – චම්මසඤ්ඤුත්තං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर - मैं चर्म-संयुक्त के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में तीन आपत्तियाँ हैं।

6. භෙසජ්ජක්ඛන්ධක

६. भेषज्जस्कन्धक

පුච්ඡා – පඤ්ච [Pg.82] ආවුසො භෙසජ්ජානි පටිග්ගහෙත්වා කාලෙපි විකාලෙපි පරිභුඤ්ජිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान! पाँच औषधियों को ग्रहण कर काल में भी और विकाल में भी उपभोग करने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං සාරදිකෙන ආබාධෙන පුට්ඨානං යාගුපි න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡි, භත්තම්පි භුත්තං න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡි, තෙ තෙන කිසා අහෙසුං ලූඛා දුබ්බණ්ණා උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතා ධමනිසන්ථතගත්තා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं के विषय में अनुमति दी गई थी। बहुत से भिक्षु शरत्कालीन रोग से पीड़ित थे, उन्हें दलिया भी ठीक से नहीं पचता था, खाया हुआ भोजन भी ठीक से नहीं पचता था। वे उससे कृश, रूखे, विवर्ण, पीले पड़ गए थे और उनके शरीर की नसें दिखाई देने लगी थीं। उस विषय में अनुमति दी गई थी।

පුච්ඡා – මූලාදිභෙසජ්ජානි [Pg.83] ආවුසො භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न - आयुष्मान! मूल आदि औषधियों की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ ගිලානෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතානි, සම්බහුලානං ගිලානානං භික්ඛූනං මූලෙහි භෙසජ්ජෙහි අත්ථො අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से बीमार भिक्षुओं के विषय में अनुमति दी गई थी। बहुत से बीमार भिक्षुओं को मूल रूपी औषधियों की आवश्यकता थी, उस विषय में अनुमति दी गई थी।

පුච්ඡා – අන්තොවුට්ඨංවා ආවුසො අන්තොපක්කං වා සාමංපක්කං වා පරිභුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! भीतर रखी हुई, भीतर पकाई हुई या स्वयं पकाई हुई वस्तु का उपभोग करने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො සාමං තිලම්පි තණ්ඩුලම්පි මුග්ගම්පි විඤ්ඤාපෙත්වා අන්තො වාසෙත්වා අන්තො සාමං පචි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में आयुष्मान आनन्द के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। आयुष्मान आनन्द ने स्वयं तिल, चावल और मूँग मँगवाकर, भीतर रखकर, भीतर स्वयं पकाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया था।

සුප්පියා වත්ථු

सुप्पिया की कथा

පුච්ඡා – මනුස්සමංසං [Pg.84] ආවුසො පරිභුඤ්ජන්තස්ස ථුල්ලච්චයඤ්ච අප්පටිවෙක්ඛිත්වා මංසං පරිභුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටඤ්ච භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! मनुष्य का मांस खाने वाले के लिए थुल्लच्चय और बिना जाँच-पड़ताल किए मांस खाने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු අප්පටිවෙක්ඛිත්වා මනුස්සමංසං භුඤ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वाराणसी में किसी एक भिक्षु के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। किसी एक भिक्षु ने बिना जाँच-पड़ताल किए मनुष्य का मांस खा लिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया था।

[Pg.87] භික්ඛවෙ මනුස්සමංසං පරිභුඤ්ජිතබ්බං, යො පරිභුඤ්ජෙය්‍ය, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස, න ච භික්ඛවෙ අප්පටිවෙක්ඛිත්වා මංසං පරිභුඤ්ජිතබ්බං, යො පරිභුඤ්ජෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස.

"भिक्षुओं! मनुष्य का मांस नहीं खाना चाहिए। जो खाएगा, उसे थुल्लच्चय की आपत्ति होगी। और भिक्षुओं! बिना जाँच-पड़ताल किए मांस नहीं खाना चाहिए। जो खाएगा, उसे दुक्कट की आपत्ति होगी।"

පුච්ඡා – හත්ථිමංසං වා ආවුසො අස්සමංසං වා පරිභුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! हाथी का मांस या घोड़े का मांस खाने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ හත්ථිමංසම්පි අස්සමංසම්පි පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वाराणसी में बहुत से भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। बहुत से भिक्षुओं ने हाथी का मांस और घोड़े का मांस खाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – සුනක්ඛමංසං [Pg.88] වා ආවුසො අහිමංසං වා භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! कुत्ते का मांस या साँप का मांस खाने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සුනක්ඛමංසම්පි අහිමංසම්පි පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वाराणसी में बहुत से भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। बहुत से भिक्षुओं ने कुत्ते का मांस और साँप का मांस खाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – සීහමංසං [Pg.89] වා ආවුසො බ්‍යග්ඝමංසං වා දීපිමංසං වා අච්ඡමංසං වා තරච්ඡමංසං වා භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान! सिंह का मांस, बाघ का मांस, चीते का मांस, भालू का मांस या लकड़बग्घे का मांस खाने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියංයෙව භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සීහමංසම්පි බ්‍යග්ඝමංසම්පි දීපිමංසම්පි අච්ඡමංසම්පි තරච්ඡමංසම්පි පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वाराणसी में ही बहुत से भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया था। बहुत से भिक्षुओं ने सिंह का मांस, बाघ का मांस, चीते का मांस, भालू का मांस और लकड़बग्घे का मांस खाया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया था।

පුච්ඡා – ගිලානස්ස [Pg.90] ආවුසො ගුළං වා අගිලානස්ස ගුළොදකං වා භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान! बीमार के लिए गुड़ या स्वस्थ के लिए गुड़ के पानी की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ගිලානස්සෙව භගවතා ගුළො අනුඤ්ඤාතො නො අගිලානස්සාති කුක්කුච්චායන්තා ගුළං න භුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं के विषय में अनुमति दी गई थी। बहुत से भिक्षु यह सोचकर कि भगवान ने केवल बीमार के लिए ही गुड़ की अनुमति दी है, स्वस्थ के लिए नहीं, संकोच करते हुए गुड़ नहीं खाते थे, उस विषय में अनुमति दी गई थी।

පුච්ඡා – ජානං [Pg.91] ආවුසො උද්දිස්ස කතං මංසං පරිභුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං පඤ්ඤපෙත්වා තිකොටිපරිසුද්ධං මංසං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान! जानबूझकर अपने लिए मारे गए मांस को खाने वाले के लिए दुक्कट प्रज्ञप्त कर, भगवान ने तीन कोटियों से शुद्ध मांस की अनुमति कहाँ दी थी?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ සීහස්ස සෙටාපතිනො වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली में सेनापति सीह की घटना के संबंध में अनुमति दी गई थी।

මෙණ්ඩක වත්ථු

मेण्डक की कथा

පුච්ඡා – පාථෙය්‍යං [Pg.94] ආවුසො පරියෙසිතුඤ්ච කප්පියකාරකානං හත්ථෙ උපනික්ඛිත්තහිරඤ්ඤතො නිබ්බත්තං කප්පියපච්චයං සාදිතුඤ්ච භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान! पाथेय खोजने की और कप्पियकारकों के हाथ में रखे हुए धन से उत्पन्न कप्पिय-प्रत्यय को स्वीकार करने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी, किसके विषय में और किस वस्तु के संबंध में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – අන්තරා [Pg.95] ච භන්තෙ භද්දියං අන්තරා ච අඞ්ගුත්තරාපං මෙණ්ඩකං ගහපතිං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, මෙණ්ඩකො භන්තෙ ගහපති භගවන්තං යාචි ‘‘සන්ති භන්තෙ මග්ගා කන්තාරා අප්පොදකා අප්පභක්ඛා න සුකරා අපාථෙය්‍යෙන ගන්තුං, සාධු භන්තෙ භගවා භික්ඛූනං පාථෙය්‍යං අනුජානාතූ’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! भद्दिय और अंगुत्तराप के बीच में मेंडक गृहपति के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! मेंडक गृहपति ने भगवान से याचना की— 'भन्ते! मार्ग मरुस्थल (कान्तार) हैं, जहाँ जल कम है और भोजन कम है, बिना पाथेय (रास्ते का भोजन) के जाना आसान नहीं है। साधु भन्ते! भगवान भिक्षुओं के लिए पाथेय की अनुमति दें।' भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

කෙණිය වත්ථු

केणिय वस्तु (प्रकरण)

පුච්ඡා – අට්ඨ [Pg.96] ආවුසො පානානි භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न – आयुष्मान्! भगवान ने आठ प्रकार के पेयों (पानों) की अनुमति कहाँ दी थी? किसके संदर्भ में और किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – ආපණෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතානි, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ කුක්කුච්චායන්තා පානානි න පටිග්ගණ්හිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

उत्तर – भन्ते! आपण (बाजार) में अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! अनेक भिक्षु संकोच (कुक्कुच्च) करते हुए पेयों को ग्रहण नहीं कर रहे थे। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

රොජමල්ලා වත්ථු

रोज मल्ल की वस्तु (प्रकरण)

පුච්ඡා – සබ්බඤ්ච [Pg.97] ආවුසො ඩාකං සබ්බඤ්ච පිට්ඨඛාදනීයං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भगवान ने सभी प्रकार के शाक (सब्जी) और सभी प्रकार के पिष्ट-खाद्य (आटे से बने खाद्य) की अनुमति कहाँ दी थी? किसके संदर्भ में और किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – කුසිනාරායං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ කුක්කුච්චායන්තා ඩාකඤ්ච පිට්ඨඛාදනීයඤ්ච න පටිග්ගහෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! कुसीनारा में अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! अनेक भिक्षु संकोच करते हुए शाक और पिष्ट-खाद्य को ग्रहण नहीं कर रहे थे। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – අකප්පියං [Pg.98] ආවුසො සමාදපෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! अकल्पनीय (अनुचित) वस्तु को स्वीकार करवाने वाले के लिए 'दुक्कट' (दुष्कृत) का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – ආතුමායං භන්තෙ අඤ්ඤතරං වුඩ්ඪපබ්බජිතං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ වුඩ්ඪපබ්බජිතො අකප්පියෙ සමාදපෙති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आतुमा में एक वृद्ध-प्रव्रजित (बूढ़े भिक्षु) के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! एक वृद्ध-प्रव्रजित अकल्पनीय वस्तु को स्वीकार करवाता था। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – සඞ්ඝිකානි [Pg.99] වා ආවුසො පුග්ගලිකානි වා බීජානි පුග්ගලිකාය වා සඞ්ඝිකාය වා භූමියා රොපිතානි භාගං දත්වා පරිභුඤ්ජිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! संघ के या व्यक्तिगत बीजों को व्यक्तिगत या संघ की भूमि पर बोने के बाद, भाग (हिस्सा) देकर उपभोग करने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी? किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අනුඤ්ඤාතං, සාවත්ථියං භන්තෙ භගවති විහරති සඞ්ඝිකානිපි බීජානි පුග්ගලිකාය භූමියා රොපියිංසු, පුග්ගලිකානිපි බීජානි සඞ්ඝිකාය භූමියා රොපියිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! सावत्थी में अनुमति दी गई थी। भन्ते! जब भगवान सावत्थी में विहार कर रहे थे, तब संघ के बीजों को व्यक्तिगत भूमि पर बोया गया था और व्यक्तिगत बीजों को संघ की भूमि पर बोया गया था। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – විනයමහාපදෙසසඞ්ඛාතානි [Pg.100] ආවුසො චත්තාරි කප්පියාකප්පියඅනුලොමානි භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානි.

प्रश्न – आयुष्मान्! विनय के चार महाप्रदेश कहे जाने वाले कल्पनीय-अकल्पनीय के अनुकूल नियमों को भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තානි, සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං කිස්මිඤ්චි කිස්මිඤ්චිඨානෙ කුක්කුච්චං උප්පජ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානි.

उत्तर – भन्ते! सावत्थी में अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! अनेक भिक्षुओं को अलग-अलग स्थानों पर संकोच (संदेह) उत्पन्न हुआ था। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – යාවකාලිකාදීහි [Pg.101] සංසට්ඨානං ආවුසො යාමකාලිකාදීනං පරිභොගකාලමරියාදං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यावकालिक आदि के साथ मिश्रित यामकालिक आदि के उपभोग की समय-सीमा भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त की थी? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त की थी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං එතදහොසි ‘‘කප්පති නුඛො යාවකාලිකෙන යාමකාලිකං සත්තාහකාලිකං යාවජීවිකං, න නුඛො කප්පති. කප්පතිනුඛො යාමකාලිකෙන සත්තාහකාලිකං යාවජීවිකං, න නුඛො කප්පති. කප්පති නුඛො සත්තාහකාලිකෙන යාවජීවිකං, න නුඛො කප්පතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! सावत्थी में अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! अनेक भिक्षुओं को ऐसा विचार हुआ— 'क्या यावकालिक के साथ यामकालिक, सप्ताहकालिक और यावजीविक कल्पनीय (उचित) है या नहीं? क्या यामकालिक के साथ सप्ताहकालिक और यावजीविक कल्पनीय है या नहीं? क्या सप्ताहकालिक के साथ यावजीविक कल्पनीय है या नहीं?' भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – භෙසජ්ජකං [Pg.102] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं भेषज (दवाइयों) के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। आयुष्मान्! समुत्थान के पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – භෙසජ්ජකං විස්සජ්ජිස්සං සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर – मैं भेषज के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! समुत्थान के पदों में तीन आपत्तियाँ हैं।

7. කථිනක්ඛන්ධක

७. कठिन खन्धक

පුච්ඡා – වස්සංවුට්ඨානං [Pg.104] ආවුසො භික්ඛූනං කථිනං අත්ථරිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! वर्षावास पूर्ण करने वाले भिक्षुओं के लिए 'कठिन' (चीवर संस्कार) फैलाने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी? किसके संदर्भ में और किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ තිංසමත්තෙ පාවෙය්‍යකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, තිංසමත්තා භන්තෙ පාවෙය්‍යකා භික්ඛූ සාවත්ථිං ආගච්ඡන්තා භගවන්තං දස්සනාය උපකට්ඨාය වස්සූපනායිකාය නාසක්ඛිංසු සාවත්ථියං වස්සූපනායිකං සම්භාවෙතුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! सावत्थी में पावेय्यक के लगभग तीस भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! पावेय्यक के लगभग तीस भिक्षु भगवान के दर्शन के लिए सावत्थी आ रहे थे, किन्तु वर्षावास का समय निकट होने के कारण वे सावत्थी में वर्षावास के लिए पहुँचने में समर्थ नहीं हो सके। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – කථිනකං [Pg.105] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं कठिन के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। आयुष्मान्! समुत्थान के पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – කථිනකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ න කතමා ආපත්ති.

उत्तर – मैं कठिन के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! इसमें कोई आपत्ति नहीं है।

8. චීවරක්ඛන්ධක

८. चीवर खन्धक

ජීවකවත්ථු

जीवक वस्तु (प्रकरण)

පුච්ඡා – ගහපතිචීවරං [Pg.106] ආවුසො සාදියිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! गृहपति-चीवर (गृहस्थों द्वारा दिए गए वस्त्र) स्वीकार करने की अनुमति भगवान ने कहाँ दी थी? किसके संदर्भ में और किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ජීවකං කොමාරභච්චං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, ජීවකො භන්තෙ කොමාරභච්චො භික්ඛූනං ගහපතිචීවරං අනුජානිතුං භගවන්තං යාචි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में जीवक कौमारभृत्य के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! जीवक कौमारभृत्य ने भगवान से भिक्षुओं के लिए गृहपति-चीवर की अनुमति देने की याचना की थी। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා –[Pg.107] ආවුසො රජනානි භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न – आयुष्मान्! भगवान ने छह प्रकार के रंगों (रंजकों) की अनुमति कहाँ दी थी? किस विषय में अनुमति दी थी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතානි, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ඡකණෙනපි පණ්ඩුමත්තිකායපි චීවරං රජිංසු, චීවරං දුබ්බණ්ණං හොති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई थी। भन्ते! अनेक भिक्षु गोबर से और पीली मिट्टी से चीवर रंगते थे, जिससे चीवर का रंग खराब हो जाता था। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – අච්ඡින්නකානි [Pg.108] ආවුසො චීවරානි ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! बिना कटे हुए (अछिन्न) चीवरों को धारण करने वाले के लिए 'दुक्कट' का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया था? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया था?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අච්ඡින්නකානි චීවරානි ධාරෙසුං දන්තකසාවානි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया था। भन्ते! बहुत से भिक्षु बिना कटे हुए हाथी-दाँत के रंग के चीवर धारण करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කදා ආවුසො භගවා අනුඤ්ඤාසි ඡින්නකං සඞ්ඝාටිං ඡින්නකං උත්තරාසඞ්ගං ඡින්නකං අන්තරවාසකං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भगवान् ने कब कटे हुए संघाटी, कटे हुए उत्तरासंग और कटे हुए अंतरवासक की अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – දක්ඛිණාගිරිතො භන්තෙ පච්ඡාගතකාලෙ භගවා අනුඤ්ඤාසි ඡින්නකං සඞ්ඝාටිං ඡින්නකං උත්තරාසඞ්ගං ඡින්නකං අන්තරවාසකං.

उत्तर - भन्ते! दक्षिणागिरि से लौटने के समय भगवान् ने कटे हुए संघाटी, कटे हुए उत्तरासंग और कटे हुए अंतरवासक की अनुमति दी।

පුච්ඡා – අග්ගළං [Pg.110] ච ආවුසො තුන්නඤ්ච ඔවට්ටිකඤ්ච කණ්ඩුසකඤ්ච දළ්හීකම්මඤ්ච භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भगवान् ने पैबंद, सिलाई, ओवट्टिक, कण्डुसक और दृढ़ीकरण की अनुमति कहाँ दी, किसको लेकर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – බාරාණසියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු අග්ගළං අච්ඡුපෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! वाराणसी में एक अन्य भिक्षु को लेकर अनुमति दी गई। भन्ते! एक अन्य भिक्षु ने पैबंद लगाया था, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – වස්සිකසාටිකා [Pg.111] ච ආවුසො ආගන්තුකභත්තඤ්ච ගමිකභත්තඤ්ච ගිලානභත්තඤ්ච ගිලානුපට්ඨාකභත්තඤ්ච ගිලානභෙසජ්ජඤ්ච ධුවයාගු ච භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස උදකසාටිකාචාති ඉමා අට්ඨ භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न - आयुष्मान्! वर्षा-शाटिका, आगन्तुक-भोजन, गमिक-भोजन, ग्लान-भोजन, ग्लान-उपस्थापक-भोजन, ग्लान-भेषज, ध्रुव-यवागू और भिक्षुणी संघ के लिए उदक-शाटिका - इन आठ वस्तुओं की भगवान् ने कहाँ अनुमति दी, किसको लेकर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ විසාඛං මිගාරමාතරං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, විසාඛා භන්තෙ මිගාරමාතා භගවන්තං අට්ඨවරානි යාචි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में मृगारमाता विशाखा को लेकर अनुमति दी गई। भन्ते! मृगारमाता विशाखा ने भगवान् से आठ वर माँगे थे, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – භගවතා [Pg.114] ආවුසො මාතාපිතූනං දානං අනුජානිත්වා සද්ධාදෙය්‍යං විනිපාතෙන්තස්ස දුක්කටං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भगवान् द्वारा माता-पिता को दान देने की अनुमति देने के बाद, श्रद्धापूर्वक दी गई वस्तु को नष्ट करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරස්ස භන්තෙ භික්ඛුනො බහුං චීවරං උප්පන්නං අහොසි, සො ච තංචීවරං මාතාපිතූනං දාතුකාමො අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक अन्य भिक्षु को बहुत से चीवर प्राप्त हुए थे और वह उन चीवरों को अपने माता-पिता को देना चाहता था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

මාතාපිතරොති [Pg.115] ඛො භික්ඛවෙ දදමානෙ කිං වදෙය්‍යාම, අනුජානාමි භික්ඛවෙ මාතාපිතූනං දාතුං, න ච භික්ඛවෙ සද්ධාදෙය්‍යං විනිපාතෙතබ්බං, යො විනිපාතෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස –

भिक्षुओं! माता-पिता को देते समय हम क्या कहें? भिक्षुओं! मैं माता-पिता को देने की अनुमति देता हूँ। लेकिन भिक्षुओं! श्रद्धापूर्वक दी गई वस्तु को नष्ट नहीं करना चाहिए। जो नष्ट करेगा, उसे दुष्कृत की आपत्ति होगी।

පුච්ඡා – අඤ්ඤත්‍ර වස්සං වුට්ඨෙන ආවුසො අඤ්ඤත්‍ර චීවරභාගං සාදියන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जहाँ वर्षावास किया हो उसके अतिरिक्त अन्य स्थान पर चीवर का भाग स्वीकार करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො අඤ්ඤත්‍ර වස්සං වුට්ඨො අඤ්ඤත්‍ර චීවරභාගං සාදියි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने जहाँ वर्षावास किया था उसके अतिरिक्त अन्य स्थान पर चीवर का भाग स्वीकार किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අනාථකං [Pg.117] ආවුසො භික්ඛුං ගිලානං න උපට්ඨහන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! अनाथ बीमार भिक्षु की सेवा न करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, භගවති භන්තෙ සාවත්ථියං විහරති අඤ්ඤතරස්ස භික්ඛුනො කුච්ඡිවිකාරාබාධො අහොසි, සො සකෙ මුත්තකරීසෙ පලිපන්නො සයි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! जब भगवान् श्रावस्ती में विहार कर रहे थे, तब एक अन्य भिक्षु को पेट का विकार हो गया था, वह अपने ही मलमूत्र में पड़ा हुआ सोया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – නග්ගියං [Pg.119] ආවුසො තිත්ථියසමාදානං සමාදියන්තස්ස ථුල්ලච්චයං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! नग्न रहने के तीर्थंकरों के व्रत को स्वीकार करने वाले के लिए थुल्लच्चय का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු නග්ගියං තිත්ථියසමාදානං සමාදියි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक अन्य भिक्षु ने नग्न रहने के तीर्थंकरों के व्रत को स्वीकार किया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – සබ්බනීලකානි [Pg.120] වා ආවුසො චීවරානි සබ්බපීතකානි වා සබ්බලොහිතකානි වා සබ්බමඤ්ජිට්ඨකානි වා සබ්බකණ්හානිවාති එවරූපානි චීවරානි ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! पूरी तरह से नीले चीवर, या पूरी तरह से पीले, या पूरी तरह से लाल, या पूरी तरह से मजीठ के रंग के, या पूरी तरह से काले - इस प्रकार के चीवर धारण करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.121] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සබ්බනීලකාදීනි චීවරානි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु पूरी तरह से नीले आदि चीवर धारण करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කඤ්චුකං [Pg.122] වා ආවුසො වෙඨනං වා ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! कंचुक या वेठन धारण करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसको लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කඤ්චුකම්පි ධාරෙසුං වෙඨනම්පි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को ही लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु कंचुक भी धारण करते थे और वेठन भी धारण करते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – චීවරසඤ්ඤුත්තං පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं चीवर-संयुक्त के बारे में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। आयुष्मान्! समुक्कट्टपदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – චීවරසඤ්ඤුත්තං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर - मैं चीवर-संयुक्त का उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! समुक्कट्टपदों में तीन आपत्तियाँ हैं।

6. චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධක

६. चम्पेय्य खन्धक

පුච්ඡා – සුද්ධං [Pg.124] ආවුසො භික්ඛුං අනාපත්තිකං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ උක්ඛිපන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! शुद्ध, आपत्ति-रहित भिक्षु को बिना आधार और बिना कारण के उत्क्षेपित (बहिष्कृत) करने वाले के लिए 'दुक्कट' (दुष्कृत) की आपत्ति भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त की गई है? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त की गई है?

විස්සජ්ජනා – චම්පායං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, භගවති භන්තෙ චම්පායං විහරති සම්බහුලා භික්ඛූ කාසීසු වාසභගාමෙ සුද්ධං කස්සපගොත්තං භික්ඛුං අනාපත්තිකං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ උක්ඛිපිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! चम्पा में बहुत से भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त की गई है। जब भगवान चम्पा में विहार कर रहे थे, तब बहुत से भिक्षुओं ने काशी के वासभग्राम में शुद्ध, आपत्ति-रहित काश्यपगोत्र के भिक्षु को बिना आधार और बिना कारण के उत्क्षेपित कर दिया था। भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त की गई है।

පුච්ඡා – චම්පෙය්‍යකං [Pg.125] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं चम्पेय्यक (चम्पा संबंधी) के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। हे आयुष्मान्! समुत्कृष्ट पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – චම්පෙය්‍යකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं चम्पेय्यक के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। भन्ते! समुत्कृष्ट पदों में एक आपत्ति है।

10. කොසම්බකක්ඛන්ධක

१०. कोसम्बक खन्धक

පුච්ඡා – භෙදගරුකෙහි [Pg.127] භික්ඛවෙ භික්ඛූහි න සො භික්ඛු ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිතබ්බොති ච, භෙදගරුකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා පරෙසම්පි සද්ධාය ආපත්තිදෙසෙතබ්බාති ච ආවුසො අයං සාමග්ගිරසඔවාදො භගවතා කත්ථ දින්නො, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං දින්නො.

प्रश्न – "हे भिक्षुओं! संघ-भेद से डरने वाले भिक्षुओं को उस भिक्षु को आपत्ति न देखने के कारण उत्क्षेपित नहीं करना चाहिए" और "हे भिक्षुओं! संघ-भेद से डरने वाले भिक्षु को दूसरों की श्रद्धा के लिए भी आपत्ति देशना करनी चाहिए" - हे आयुष्मान्! यह सामग्गी-रस (एकता का सार) रूपी उपदेश भगवान द्वारा कहाँ दिया गया? किसके संदर्भ में और किस विषय में दिया गया?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ දින්නො, භගවති භන්තෙ කොසම්බියං විහරති අඤ්ඤතරො භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො අහොසි, සො තස්සා ආපත්තියා ආපත්ති දිට්ඨි අහොසි, අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා අනාපත්ති දිට්ඨිනො අහෙසුං. සො අපරෙන සමයෙන තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි අහොසි, අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො අහෙසුං. අථ ඛො තෙ භන්තෙ භික්ඛූ සාමග්ගිං ලභිත්වා තං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං දින්නො.

उत्तर – भन्ते! कौशाम्बी में बहुत से भिक्षुओं के संदर्भ में दिया गया। जब भगवान कौशाम्बी में विहार कर रहे थे, तब एक भिक्षु आपत्ति में पड़ा। उसे उस आपत्ति के प्रति 'आपत्ति' की दृष्टि थी, जबकि अन्य भिक्षु उसे 'अनापत्ति' मानते थे। बाद में, उसे उस आपत्ति के प्रति 'अनापत्ति' की दृष्टि हो गई, और अन्य भिक्षु उसे 'आपत्ति' मानने लगे। तब, भन्ते! उन भिक्षुओं ने एकता प्राप्त कर उस भिक्षु को आपत्ति न देखने के कारण उत्क्षेपित कर दिया। भन्ते! उस विषय में यह उपदेश दिया गया।

පුච්ඡා – සඞ්ඝභෙදස්ස [Pg.130] ආවුසො මූලභූතෙ භික්ඛුම්හි උක්ඛිත්තකෙ ඔසාරිතෙ තස්ස වත්ථුස්ස වූපසමාය සඞ්ඝසාමග්ගිඤ්ච කාතුං සාමග්ගී උපොසථඤ්ච කාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! संघ-भेद के मूल कारण बने उत्क्षेपित भिक्षु को पुनः संघ में सम्मिलित (ओसारित) कर लेने पर, उस विवाद के शमन के लिए संघ-सामग्री (एकता) करने और सामग्री-उपोसथ करने की अनुमति भगवान द्वारा कहाँ दी गई? किसके संदर्भ में और किस विषय में दी गई?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ තෙයෙව උක්ඛිත්තකානුවත්තකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, තෙ භන්තෙ උක්ඛිත්තකානුවත්තකා භික්ඛූ තං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං ඔසාරෙත්වා යෙන උක්ඛෙපකා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමිංසු උපසඞ්කමිත්වා තෙ උක්ඛෙපකෙ භික්ඛූ එකදවොචුං ‘‘යස්මිං ආවුසො වත්ථුස්මිං අහොසි සඞ්ඝස්ස [Pg.131] භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණං, සො එසො භික්ඛුං ආපන්නො ච උක්ඛිත්තො ච පස්සි ච ඔසාරිතො ච, හන්ද මයං ආවුසො තස්ස වත්ථුස්ස වූපසමාය සඞ්ඝසාමග්ගිං කරොමා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में उन्हीं उत्क्षेपित-अनुवर्तक भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई। भन्ते! उन उत्क्षेपित-अनुवर्तक भिक्षुओं ने उस उत्क्षेपित भिक्षु को पुनः सम्मिलित कर, जहाँ उत्क्षेपक भिक्षु थे, वहाँ जाकर उन उत्क्षेपक भिक्षुओं से यह कहा— "हे आयुष्मान्! जिस विषय में संघ का झगड़ा, कलह, विग्रह, विवाद, संघ-भेद, संघ-राजी, संघ-विभाजन और संघ-नानाकरण हुआ था, वह भिक्षु आपत्ति में पड़ा, उत्क्षेपित हुआ, उसने (आपत्ति को) देखा और अब वह पुनः सम्मिलित कर लिया गया है। आइए आयुष्मान्! हम उस विषय के शमन के लिए संघ-सामग्री करें।" भन्ते! उस विषय में यह अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – කොසම්බකං [Pg.132] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं कोसम्बक (कौशाम्बी संबंधी) के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। हे आयुष्मान्! समुत्कृष्ट पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं कोसम्बक के विषय में उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश सहित है। भन्ते! समुत्कृष्ट पदों में एक आपत्ति है।

චූළවග්ගපාළි

चुल्लवग्गपालि

1. කම්බක්ඛන්ධක

१. कम्मखन्धक

පුච්ඡා – භණ්ඩනාදිකාරකස්ස [Pg.133] ආවුසො භික්ඛුනො තජ්ජනීයකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! झगड़ा आदि करने वाले भिक्षु के लिए 'तज्जनीय-कर्म' करने की अनुमति भगवान द्वारा कहाँ दी गई? किसके संदर्भ में और किस विषय में दी गई?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පණ්ඩුකලොහිතකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, පණ්ඩුකලොහිතකා භන්තෙ භික්ඛූ අත්තනා භණ්ඩනකාරකා කලහකාරකා විවාදකාරකා භස්සකාරකා සඞ්ඝෙ අධිකරණකාරකා, යෙපි චඤ්ඤෙ භික්ඛූ භණ්ඩනකාරකා කලහකාරකා විවාදකාරකා භස්සකාරකා සඞ්ඝෙ අධිකරණකාරකා තෙ උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු ‘‘මා ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො එසො අජෙසි, බලවාබලවං පටිමන්තෙථ, තුම්හෙ තෙන පණ්ඩිතතරා ච බ්‍යත්තතරා ච බහුස්සුතතරා ච අලමත්තතරා ච, මා චස්ස භායිත්ථ, මයම්පි තුම්හාකං පක්ඛා භවිස්සාමා’’ති, තෙන අනුප්පන්නානි චෙව භණ්ඩනානි උප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නානි ච භණ්ඩනානි භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තන්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में पाण्डुक और लोहितक भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई। भन्ते! पाण्डुक-लोहितक भिक्षु स्वयं झगड़ा करने वाले, कलह करने वाले, विवाद करने वाले, व्यर्थ बोलने वाले और संघ में अधिकरण करने वाले थे। जो दूसरे भिक्षु भी झगड़ा, कलह, विवाद, व्यर्थ भाषण और संघ में अधिकरण करने वाले थे, उनके पास जाकर वे ऐसा कहते थे— "हे आयुष्मान्! आप हार न मानें, शक्ति और अशक्ति का मुकाबला करें, आप उनसे अधिक पंडित, अधिक चतुर, अधिक बहुश्रुत और अधिक समर्थ हैं; उनसे डरें नहीं, हम भी आपके पक्ष में होंगे।" इससे जो झगड़े उत्पन्न नहीं हुए थे वे उत्पन्न हो जाते थे, और जो उत्पन्न हो चुके थे वे और अधिक बढ़ने और फैलने लगते थे। भन्ते! उस विषय में यह अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – තජ්ජනීයකම්මකතස්ස [Pg.134] ආවුසො භික්ඛුනො කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! जिस भिक्षु पर तज्जनीय-कर्म किया गया हो, उसे कितने व्रतों का सम्यक् पालन करने पर उस कर्म को वापस लेने (प्रतिप्रश्रब्ध करने) की अनुमति भगवान द्वारा कहाँ दी गई? किसके संदर्भ में और किस विषय में दी गई?

විස්සජ්ජනා – අට්ඨාරසසු [Pg.135] භන්තෙ වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස තජ්ජනීයකම්මකතස්ස භික්ඛුනො තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා සාවත්ථියං අනුඤ්ඤාතං, තෙයෙව පණ්ඩුකලොහිතකා භික්ඛූ සඞ්ඝෙන තජ්ජනීයකම්මකතා සම්මා වත්තිත්වා සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා යාචිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! अठारह व्रतों का सम्यक् पालन करने वाले तज्जनीय-कर्म प्राप्त भिक्षु के उस कर्म को वापस लेने की अनुमति भगवान द्वारा श्रावस्ती में दी गई। उन्हीं पाण्डुक-लोहितक भिक्षुओं ने, जिन पर संघ द्वारा तज्जनीय-कर्म किया गया था, सम्यक् आचरण कर संघ के पास जाकर याचना की। भन्ते! उस विषय में यह अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – බාලස්ස [Pg.136] ආවුසො අබ්‍යත්තස්ස ආපත්තිබහුලස්ස අනපදානස්ස ගිහිසංසට්ඨස්ස අනනුලොමිකෙහි ගිහිසංසග්ගෙහි නියස්සකම්මං කාතුං කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! अज्ञानी, अकुशल, बहुत आपत्तियों वाले, चरित्रहीन और गृहस्थों के साथ अनुचित संसर्ग रखने वाले भिक्षु के लिए 'निस्सय-कर्म' करने की प्रज्ञप्ति कहाँ की गई? किसके संदर्भ में और किस विषय में की गई?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං සෙය්‍යසකං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ සෙය්‍යසකො බාලො අහොසි අබ්‍යත්තො ආපත්තිබහුලො අනපදානො ගිහිසංසට්ඨො විහාසි අනනුලොමිකෙහි ගිහිසංසග්ගෙහි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् सेय्यसक के संदर्भ में प्रज्ञप्त की गई। भन्ते! आयुष्मान् सेय्यसक अज्ञानी, अकुशल, बहुत आपत्तियों वाले और चरित्रहीन थे तथा गृहस्थों के साथ अनुचित संसर्ग में रहते थे। भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त की गई।

පුච්ඡා – නියස්සකම්මකතස්ස [Pg.137] ආවුසො භික්ඛුනො කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! निश्रय-कर्म (नियस-कम्म) किए गए भिक्षु के कितने व्रतों (कर्तव्यों) में सम्यक् रूप से वर्तने पर भगवान द्वारा उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध (समाप्त) करने की अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – අට්ඨාරසසු භන්තෙ වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස නියස්ස කම්මකතස්ස භික්ඛුනො තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං, න උපසම්පාදෙතබ්බං, න නිස්සයො දාතබ්බො, න සාමණෙරො උපට්ඨාපෙතබ්බො, න භික්ඛුනොවාදකසම්මුති සාදිතබ්බා, සම්මතෙනපි භික්ඛුනියො න ඔවදිතබ්බා, එවමාදීසු භන්තෙ අට්ඨාරසසු වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස නියස්සකම්මකතස්ස භික්ඛුනො තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! अठारह व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तने वाले निश्रय-कर्म किए गए भिक्षु के उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध करने की भगवान द्वारा अनुमति दी गई है। (जैसे) उपसंपदा नहीं देनी चाहिए, निश्रय (आश्रय) नहीं देना चाहिए, श्रामणेर की सेवा नहीं लेनी चाहिए, भिक्षुणी-ओवादक (उपदेशक) की सम्मति स्वीकार नहीं करनी चाहिए, सम्मत होने पर भी भिक्षुणियों को उपदेश नहीं देना चाहिए - भन्ते! इन आदि अठारह व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तने वाले निश्रय-कर्म किए गए भिक्षु के उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध करने की भगवान द्वारा अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – කුලදූසකස්ස [Pg.138] ආවුසො පාපසමාචාරස්ස භික්ඛුනො පබ්බාජනීයකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! कुलदूषक और पाप-आचरण वाले भिक्षु के लिए प्रव्राजनीय-कर्म (पब्बाजनिय-कम्म) करने की भगवान द्वारा कहाँ अनुमति दी गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අස්සජිපුනබ්බසුකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, අස්සජිපුනබ්බසුකා භන්තෙ භික්ඛූ කීටාගිරිස්මිං කුලදූසකා අහෙසුං පාපසමාචාරා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अश्वजित् और पुनर्वसु भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमति दी गई है। भन्ते! अश्वजित् और पुनर्वसु भिक्षु कीटागिरि में कुलदूषक और पाप-आचरण वाले थे, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – පටිසාරණීයකම්මං [Pg.140] ආවුසො පුච්ඡාමි, සද්ධං ආවුසො පසන්නං ගහපතිං දායකං කාරකං සඞ්ඝුපට්ඨාකං හීනෙන ඛුංසෙන්තස්ස භික්ඛුනො [Pg.141] පටිසාරණීයකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! मैं प्रतिसारणीय-कर्म (पटिसारणीय-कम्म) के विषय में पूछता हूँ। हे आयुष्मान! श्रद्धालु, प्रसन्न, दायक, कार्यकर्ता और संघ के उपस्थाक गृहपति की हीन (नीच) शब्दों से निंदा करने वाले भिक्षु के लिए प्रतिसारणीय-कर्म करने की भगवान द्वारा कहाँ अनुमति दी गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං සුධම්මං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, භගවති භන්තෙ සාවත්ථියං විහරති ආයස්මා සුධම්මො මච්ඡිකාසණ්ඩෙ චිත්තං ගහපතිං සද්ධං පසන්නං දායකං කාරකං සඞ්ඝුපට්ඨාකං හීනෙන ඛුංසෙසි හීනෙන වම්භෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान सुधर्म को आरम्भ कर अनुमति दी गई है। भन्ते! जब भगवान श्रावस्ती में विहार कर रहे थे, तब आयुष्मान सुधर्म ने मच्छिकासण्ड में श्रद्धालु, प्रसन्न, दायक, कार्यकर्ता और संघ के उपस्थाक चित्त गृहपति की हीन शब्दों से निंदा की और हीन शब्दों से तिरस्कार किया, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी गई है।

තෙනහි [Pg.142] භික්ඛවෙ සඞ්ඝො සුධම්මස්ස භික්ඛුනො පටිසාරණීයකම්මං කරොතු ‘‘චිත්තො තෙ ගහපති ඛමාපෙතබ්බො’’ති –

इसलिए भिक्षुओं! संघ सुधर्म भिक्षु का प्रतिसारणीय-कर्म करे - 'हे गृहपति! तुम्हें चित्त गृहपति से क्षमा माँगनी चाहिए'।

පුච්ඡා – පටිසාරණීයකම්මකතස්ස [Pg.143] ආවුසො භික්ඛුනො අනුදූතං දාතුඤ්ච තෙන අනුදූතෙන සද්ධිං ගන්ත්වා යථාඛුංසිතං ගහපතිං ඛමාපෙතුං [Pg.144] ච භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! प्रतिसारणीय-कर्म किए गए भिक्षु को अनुदूत (साथी दूत) देने और उस अनुदूत के साथ जाकर जिस गृहपति की निंदा की थी उससे क्षमा माँगने की भगवान द्वारा कहाँ अनुमति दी गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තංයෙව සුධම්මං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, ආයස්මා භන්තෙ සුධම්මො මච්ඡිකාසණ්ඩං ගන්ත්වා මඞ්කුභූතො නාසක්ඛි චිත්තං ගහපතිං ඛමාපෙතුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान सुधर्म को ही आरम्भ कर अनुमति दी गई है। भन्ते! आयुष्मान सुधर्म मच्छिकासण्ड जाकर लज्जित (विमना) हो गए और चित्त गृहपति से क्षमा नहीं माँग सके, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – පටිසාරණීයකම්මකතස්ස [Pg.145] ආවුසො භික්ඛුනො කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! प्रतिसारणीय-कर्म किए गए भिक्षु के कितने व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तने पर भगवान द्वारा उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध करने की अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – අට්ඨාරසසු භන්තෙ වත්තෙසු සම්මා වත්තන්තස්ස පටිසාරණීය කම්මකතස්ස භික්ඛුනො තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! अठारह व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तने वाले प्रतिसारणीय-कर्म किए गए भिक्षु के उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध करने की भगवान द्वारा अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – ආපත්තිං [Pg.146] ආවුසො ආපජ්ජිත්වා තං ආපත්තිං පස්සිතුං වා පටිකාතුං වා න ඉච්ඡන්තස්ස භික්ඛුනො ආපත්තියා අදස්සනෙ වා අප්පටිකම්මෙ වා උක්ඛෙපනීයකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! आपत्ति (दोष) करके उस आपत्ति को देखने या उसका प्रतिकार करने की इच्छा न रखने वाले भिक्षु के लिए, आपत्ति को न देखने या प्रतिकार न करने के कारण उत्क्षेपणीय-कर्म (उक्खेपनीय-कम्म) करने का विधान भगवान द्वारा कहाँ किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में किया गया है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තං ඡන්නත්ථෙරං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො ආපත්තිං ආපජ්ජිත්වා න ඉච්ඡි තං ආපත්තිං පස්සිතුං වා පටිකාතුං වා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान छन्न स्थविर को आरम्भ कर विधान किया गया है। भन्ते! आयुष्मान छन्न ने आपत्ति करके उस आपत्ति को देखने या उसका प्रतिकार करने की इच्छा नहीं की, उस विषय में भन्ते! विधान किया गया है।

පුච්ඡා – ආපත්තියා [Pg.147] ආවුසො අදස්සනෙන වා අප්පටිකම්මෙ වා උක්ඛෙපනීය කම්මකතෙන භික්ඛුනා කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! आपत्ति को न देखने या प्रतिकार न करने के कारण उत्क्षेपणीय-कर्म किए गए भिक्षु को कितने व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – තෙචත්තාලීසාය භන්තෙ වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

उत्तर – भन्ते! तैंतालीस (43) व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तना चाहिए।

පුච්ඡා – උක්ඛෙපනීයකම්මකතස්ස [Pg.148] ආවුසො භික්ඛුනො සම්මා වත්තන්තස්ස තං කම්මං පටිප්පස්සම්භෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! उत्क्षेपणीय-कर्म किए गए भिक्षु के सम्यक् रूप से वर्तने पर उस कर्म को प्रतिप्रश्रब्ध करने की भगवान द्वारा कहाँ अनुमति दी गई है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – කොසම්බියං භන්තෙ ආයස්මන්තංයෙව ඡන්නං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, ආයස්මා භන්තෙ ඡන්නො සඞ්ඝෙන ආපත්තියා අදස්සනෙ වා අප්පටිකම්මෙ වා උක්ඛෙපනීයකම්මකතො සම්මා වත්තෙසි ලොමංපාතෙසි නෙත්ථාරං වත්තෙසි සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා තස්ස කම්මස්ස පටිප්පස්සද්ධියා යාචි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! कौशाम्बी में आयुष्मान छन्न को ही आरम्भ कर अनुमति दी गई है। भन्ते! संघ द्वारा आपत्ति को न देखने या प्रतिकार न करने के कारण उत्क्षेपणीय-कर्म किए जाने पर आयुष्मान छन्न ने सम्यक् रूप से बर्ताव किया, मान का त्याग किया (लोम-पातन), नम्रता दिखाई और संघ के पास जाकर उस कर्म की समाप्ति (प्रतिप्रश्रब्धि) के लिए याचना की, उस विषय में भन्ते! अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – පාපිකං [Pg.149] ආවුසො දිට්ඨිං ගහෙත්වා තං දිට්ඨිං න පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස පාපිකාය දිට්ඨියා අප්පටිනිස්සග්ගෙ උක්ඛෙපනීයකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! पापपूर्ण दृष्टि (गलत धारणा) को पकड़कर उस दृष्टि को न छोड़ने वाले के लिए, पापपूर्ण दृष्टि का त्याग न करने के कारण उत्क्षेपणीय-कर्म करने का विधान भगवान द्वारा कहाँ किया गया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में किया गया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අරිට්ඨං භික්ඛුං ගද්ධබාධිපුබ්බං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, භගවති භන්තෙ සාවත්ථියං විහරති අරිට්ඨස්ස නාම භික්ඛුනො ගද්ධබාධිපුබ්බස්ස එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං අහොසි ‘‘තථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, යථායෙමෙ අන්තරායිකා ධම්මා වුත්තා භගවතා, තෙ පටිසෙවතො [Pg.150] නාලං අන්තරායායා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अरिट्ठ भिक्षु, जो पहले गद्धबाधि (गिद्धों को पकड़ने वाला) था, को आरम्भ कर विधान किया गया है। भन्ते! जब भगवान श्रावस्ती में विहार कर रहे थे, तब अरिट्ठ नामक भिक्षु, जो पहले गद्धबाधि था, को इस प्रकार की पापपूर्ण दृष्टि उत्पन्न हुई - 'जैसा मैं भगवान द्वारा उपदिष्ट धर्म को समझता हूँ, भगवान ने जिन अन्तरायिक धर्मों (बाधाओं) को बताया है, उनका सेवन करने वाले के लिए वे बाधा उत्पन्न करने वाले नहीं होते', उस विषय में भन्ते! विधान किया गया है।

පුච්ඡා – පාපිකාය ආවුසො දිට්ඨියා අප්පටිනිස්සග්ගෙ උක්ඛෙපනීයකම්මකතෙන භික්ඛුනා කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

प्रश्न – हे आयुष्मान! पापपूर्ण दृष्टि का त्याग न करने के कारण उत्क्षेपणीय-कर्म किए गए भिक्षु को कितने व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – තෙචත්තාලීසාය [Pg.151] භන්තෙ වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

उत्तर – भन्ते! तैंतालीस (43) व्रतों में सम्यक् रूप से वर्तना चाहिए।

පුච්ඡා – කම්මක්ඛන්ධකං පුච්ඡිස්සං, සනිදානි සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं कर्मस्कन्धक के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश सहित। आयुष्मान्! समुक्कठपदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – කම්මක්ඛන්ධකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं कर्मस्कन्धक के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश सहित। भन्ते! समुक्कठपदों में एक आपत्ति है।

2. පාරිවාසිකක්ඛන්ධක

२. पारिवासिकस्कन्धक

පුච්ඡා – පාරිවාසිකස්ස [Pg.152] ආවුසො පකතත්තානං භික්ඛූනං අභිවාදනාදීනි සාදියන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! परिवास में रहने वाले भिक्षु के लिए, जो प्रकृतस्थ भिक्षुओं के अभिवादन आदि को स्वीकार करता है, भगवान् ने कहाँ दुक्कट आपत्ति प्रज्ञप्त की है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त की है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පාරිවාසිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, පාරිවාසිකා භන්තෙ භික්ඛූ සාදියිංසු පකතත්තානං භික්ඛූනං අභිවාදනාදීනි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में पारिवासिक भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त की गई है; भन्ते! पारिवासिक भिक्षुओं ने प्रकृतस्थ भिक्षुओं के अभिवादन आदि को स्वीकार किया था, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त की गई है।

පුච්ඡා – පාරිවාසිකෙන [Pg.153] ආවුසො භික්ඛුනා කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

प्रश्न – आयुष्मान्! पारिवासिक भिक्षु को कितने कर्तव्यों में सम्यक् प्रकार से वर्तना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – පාරිවාසිකෙන භන්තෙ භික්ඛුනා චතුනවුතියා වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

उत्तर – भन्ते! पारिवासिक भिक्षु को चौरानवे कर्तव्यों में सम्यक् प्रकार से वर्तना चाहिए।

පුච්ඡා – පාරිවාසිකං පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं पारिवासिक के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश सहित। आयुष्मान्! समुक्कठपदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – පාරිවාසිකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं पारिवासिक के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश सहित। भन्ते! समुक्कठपदों में एक आपत्ति है।

3. සමුච්චයක්ඛන්ධක

३. समुच्चयस्कन्धक

පුච්ඡා – සමුච්චයං [Pg.154] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं समुच्चय के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश सहित। आयुष्मान्! समुक्कठपदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සමුච්චයං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं समुच्चय के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश सहित। भन्ते! समुक्कठपदों में एक आपत्ति है।

4. සමථක්ඛන්ධක

४. शमथस्कन्धक

පුච්ඡා – අසම්මුඛීභූතානං [Pg.155] ආවුසො භික්ඛූනං තජ්ජනීයං වා නියස්සං වා පබ්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක්ඛෙපනීයං වා කම්මං කරොන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! अनुपस्थित भिक्षुओं पर तर्जनीय, निस्य, प्रवार्जनीय, प्रतिसारणीय या उत्क्षेपणीय कर्म करने वाले के लिए भगवान् ने कहाँ दुक्कट आपत्ति प्रज्ञप्त की है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त की है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අසම්මුඛීභූතානං භික්ඛූනං කම්මං අකංසු තජ්ජනීයම්පි නියස්සම්පි පබ්බාජනීයම්පි පටිසාරණීයම්පි උක්ඛෙපනීයම්පි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त की गई है; भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने अनुपस्थित भिक्षुओं पर तर्जनीय, निस्य, प्रवार्जनीय, प्रतिसारणीय और उत्क्षेपणीय कर्म किए थे, उस विषय में भन्ते! यह प्रज्ञप्त की गई है।

පුච්ඡා – සතිවෙපුල්ලපත්තස්ස [Pg.156] ආවුසො භික්ඛුනො සතිවිනයං දානං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! स्मृति-विपुलता प्राप्त भिक्षु को स्मृति-विनय देना भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ මෙත්තියභූමජකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං මෙත්තියභූමජකා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මන්තං දබ්බං මල්ලපුත්තං අමූලිකාය සීලවිපත්තියා අනුද්ධංසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में मेत्तिय और भुम्मजक भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमत किया गया है; भन्ते! मेत्तिय और भुम्मजक भिक्षुओं ने आयुष्मान् दब्ब मल्लपुत्र पर निराधार शील-विपत्ति का दोष लगाया था, उस विषय में भन्ते! यह अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – කතිපනාවුසො [Pg.161] එත්ථ ධම්මිකානි සතිවිනයදානානි.

प्रश्न – आयुष्मान्! यहाँ कितने धार्मिक स्मृति-विनय दान हैं?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චිමානි භන්තෙ ධම්මිකානි සතිවිනයස්ස දානානි, සුද්ධො හොති භික්ඛු අනාපත්තිකො, අනුවදන්ති ච නං, යාචති ච, තස්ස සඞ්ඝො සතිවිනයං දෙති ධම්මෙන සමග්ගෙන, ඉමානි ඛො භන්තෙ පඤ්ච ධම්මිකානි සති විනයස්ස දානානි.

उत्तर – भन्ते! ये पाँच धार्मिक स्मृति-विनय दान हैं—भिक्षु शुद्ध और अनापत्तिक होता है, और लोग उसे दोष लगाते हैं, और वह याचना करता है, तब संघ धर्मपूर्वक और समग्र होकर उसे स्मृति-विनय देता है; भन्ते! ये ही पाँच धार्मिक स्मृति-विनय दान हैं।

පුච්ඡා – අමූළ්හස්ස [Pg.162] ආවුසො භික්ඛුනො අමූළ්හවිනයං දාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! अमूढ़ भिक्षु को अमूढ़-विनय देना भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ගග්ගං භික්ඛුං උම්මත්තකෙන චිත්තවිපරියාසකතෙන [Pg.163] අජ්ඣාචිණ්ණෙන ආපත්තියා චොදෙසුං ‘‘සරතා යස්මා එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති, සො එවං වදෙති ‘‘අහං ඛො ආවුසො උම්මත්තකො අහොසි චිත්තවිපරියාසකතො, තෙන මෙ උම්මත්තකෙන චිත්තවිපරියාසකතෙන බහුං අස්සාමණකං අජ්ඣාචිණ්ණං භාසිතපරික්කන්තං, නාහං තං සරාමි, මූළ්හෙන මෙ එතං කත’’න්ති. එවම්පි නං වුච්චමානා චොදෙන්තෙව ‘‘සරතා යස්මා එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमत किया गया है; भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने गग्ग भिक्षु पर उन्मत्त और चित्त-विपर्यास की अवस्था में की गई आपत्ति का दोष लगाया कि—'क्या आयुष्मान् को याद है कि आपने ऐसी आपत्ति की है?' वह ऐसा कहता है—'आयुष्मान्! मैं उन्मत्त और चित्त-विपर्यास से युक्त था, उस उन्मत्त और चित्त-विपर्यास की अवस्था में मैंने बहुत से अश्रमणोचित कार्य किए और बातें कहीं, मुझे वह याद नहीं है, वह मेरे द्वारा मूढ़ता में किया गया था।' ऐसा कहे जाने पर भी वे उसे दोष लगाते ही रहे कि—'क्या आयुष्मान् को याद है कि आपने ऐसी आपत्ति की है?' भन्ते! उस विषय में यह अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – කති [Pg.164] ආවුසො අධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි, විභජිත්වා කථෙහි.

प्रश्न – आयुष्मान्! अधार्मिक अमूढ़-विनय दान कितने हैं? विस्तार से कहें।

විස්සජ්ජනා – තීණි භන්තෙ අධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි, ඉධ භන්තෙ භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො හොති, තමෙනං චොදෙති සඞ්ඝො වා සම්බහුලා වා එකපුග්ගලො වා ‘‘සරතායස්මා එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති, සො සරමානොව එවං වදෙති ‘‘න ඛො අහං ආවුසො සරාමි එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති. අඤ්ඤො සරමානොව එවං වදෙති ‘‘සරාමි ඛො අහං ආවුසො යථා සුපිනන්තෙනා’’ති. අඤ්ඤො අනුම්මත්තකොව උම්මත්තකාලයං කරොති ‘‘අහම්පි ඛො එවං කරොමි, තුම්හෙපි එවං කරොථ, මය්හම්පි එතං කප්පති, තුම්හාකම්පෙතං කප්පතී’’ති. එසං සඞ්ඝො අමූළ්හවිනයං දෙති, අධම්මිකං භන්තෙ අමූළ්හවිනයස්ස දානං. ඉමානි ඛො භන්තෙ තීණි අධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි.

उत्तर – भन्ते! तीन अधार्मिक अमूढ़-विनय दान हैं। भन्ते! यहाँ कोई भिक्षु आपत्ति कर चुका होता है, उसे संघ या बहुत से भिक्षु या एक व्यक्ति दोष लगाता है कि—'क्या आयुष्मान् को याद है कि आपने ऐसी आपत्ति की है?' वह याद होते हुए भी ऐसा कहता है—'आयुष्मान्! मुझे याद नहीं है कि मैंने ऐसी आपत्ति की है।' दूसरा याद होते हुए भी ऐसा कहता है—'आयुष्मान्! मुझे वैसे ही याद है जैसे स्वप्न में।' तीसरा, जो उन्मत्त नहीं है, वह उन्मत्त होने का ढोंग करता है—'मैं भी ऐसा ही करता हूँ, तुम भी ऐसा ही करो; यह मेरे लिए भी कल्प्य है, तुम्हारे लिए भी कल्प्य है।' ऐसे लोगों को संघ जो अमूढ़-विनय देता है, वह भन्ते! अधार्मिक अमूढ़-विनय दान है। भन्ते! ये ही तीन अधार्मिक अमूढ़-विनय दान हैं।

පුච්ඡා – කති [Pg.166] ආවුසො ධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි, විභජිත්වා කථෙහි.

प्रश्न – आयुष्मान्! धार्मिक अमूढ़-विनय दान कितने हैं? विस्तार से कहें।

විස්සජ්ජනා – තීණි භන්තෙ ධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි, ඉධ භන්තෙ භික්ඛු උම්මත්තකො හොති චිත්තවිපරියාසකතො තෙන උම්මත්තකෙන චිත්තවිපරියාසකතෙන බහුං අස්සාමණකං අජ්ඣාචිණ්ණං හොති භාසිතපරික්කන්තං, තමෙනං චොදෙති සඞ්ඝො වා සම්බහුලා වා එකපුග්ගලො වා ‘‘සරතායස්මා එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති, සො අස්සරමානොව එවං වදෙති ‘‘න ඛො අහං ආවුසො සරාමි එවරූපිං ආපත්තිං ආපජ්ජිතා’’ති. අඤ්ඤොපි අස්සරමානොව එවං වදෙති ‘‘සරාමි ඛො අහං ආවුසො යථා සුපිනන්තෙනා’’ති. අඤ්ඤොපි උම්මත්තකොව උම්මත්තකාලයං කරොති ‘‘අහම්පි එවං කරොමි, තුම්හෙපි එවං කරොථ, මය්හම්පි එතං කප්පති, තුම්හාකම්පෙතං කප්පතී’’ති. එසං භන්තෙ තිණ්ණං භික්ඛූනං සඞ්ඝො අමූළ්හවිනයං දෙති, ධම්මිකං භන්තෙ අමූළ්හවිනයස්ස දානං. ඉමානි ඛො භන්තෙ තීණි ධම්මිකානි අමූළ්හවිනයස්ස දානානි.

उत्तर - भन्ते! अमूढ़विनय प्रदान करने के तीन धार्मिक (न्यायसंगत) तरीके हैं। यहाँ, भन्ते! कोई भिक्षु उन्मत्त (पागल) होता है, चित्त-विपर्यास से ग्रस्त होता है। उस उन्मत्त और चित्त-विपर्यास ग्रस्त अवस्था में उसने बहुत से अश्रमणोचित कर्म किए होते हैं और अनुचित बातें कही होती हैं। तब संघ या बहुत से भिक्षु या एक व्यक्ति उसे टोकता है— 'आयुष्मान्! याद करें कि आपने ऐसी आपत्ति की है।' वह याद न होने पर इस प्रकार कहता है— 'आयुष्यों! मुझे याद नहीं है कि मैंने ऐसी आपत्ति की है।' कोई दूसरा भी याद न होने पर इस प्रकार कहता है— 'आयुष्यों! मुझे वैसा ही याद है जैसा स्वप्न में होता है।' कोई अन्य उन्मत्त की तरह ही उन्मत्तता का व्यवहार करता है— 'मैं भी ऐसा करता हूँ, तुम भी ऐसा करो, यह मेरे लिए भी कल्प्य (उचित) है, यह तुम्हारे लिए भी कल्प्य है।' भन्ते! इन तीन प्रकार के भिक्षुओं को संघ अमूढ़विनय प्रदान करता है। भन्ते! यह अमूढ़विनय का धार्मिक प्रदान है। भन्ते! ये अमूढ़विनय प्रदान करने के तीन धार्मिक तरीके हैं।

පුච්ඡා – අප්පටිඤ්ඤාය [Pg.167] ආවුසො භික්ඛූනං තජ්ජනීයාදීනි කම්මානි කරොන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुओं की बिना प्रतिज्ञा (स्वीकारोक्ति) के तर्जनीय आदि कर्म करने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत (का दोष) कहाँ प्रज्ञप्त किया है? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.168] භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ අප්පටිඤ්ඤාය භික්ඛූනං කම්මානි අකංසු තජ්ජනීයාදීනි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने भिक्षुओं की बिना प्रतिज्ञा के तर्जनीय आदि कर्म किए थे। भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කථං ආවුසො අධම්මිකං හොති පටිඤ්ඤාතකරණං.

प्रश्न - आयुष्मान्! प्रतिज्ञा-करण (स्वीकारोक्ति के आधार पर दंड) अधार्मिक कैसे होता है?

විස්සජ්ජනා – අඤ්ඤථා භන්තෙ ආපත්තිං ආපජ්ජන්තස්ස අඤ්ඤථා පටිජානන්තස්ස යථා සො පටිජානාති, තථා සඞ්ඝො කාරෙති, එවං ඛො භන්තෙ අධම්මිකං හොති පටිඤ්ඤාතකරණං.

उत्तर - भन्ते! किसी अन्य प्रकार की आपत्ति करने वाले के द्वारा किसी अन्य प्रकार से स्वीकार करने पर, जैसा वह स्वीकार करता है, वैसा ही यदि संघ (दंड) करता है, तो भन्ते! इस प्रकार प्रतिज्ञा-करण अधार्मिक होता है।

පුච්ඡා – කථං [Pg.169] ආවුසො ධම්මිකං හොති පටිඤ්ඤාතකරණං.

प्रश्न - आयुष्मान्! प्रतिज्ञा-करण धार्मिक कैसे होता है?

විස්සජ්ජනා – යං භන්තෙ ආපත්තිං ආපජ්ජන්තස්ස තමෙව පටිජානන්තස්ස තෙනෙව සඞ්ඝො කාරෙති, එවං ඛො භන්තෙ ධම්මිකං පටිඤ්ඤාතකරණං.

उत्तर - भन्ते! जो आपत्ति की गई है, उसी को स्वीकार करने पर संघ उसी के अनुसार (दंड) करता है, तो भन्ते! इस प्रकार प्रतिज्ञा-करण धार्मिक होता है।

පුච්ඡා – යෙභුය්‍යසිකාය [Pg.170] ආවුසො අධිකරණං වූපසමෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! 'येभुय्यसिका' (बहुमत) द्वारा अधिकरण (विवाद) को शांत करने के लिए भगवान् ने कहाँ अनुमति दी है? किसके संदर्भ में और किस विषय में अनुमति दी है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ [Pg.171] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරිංසු, න සක්කොන්ති තං අධිකරණං වූපසමෙතුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में बहुत से भिक्षुओं के संदर्भ में अनुमति दी गई है। भन्ते! बहुत से भिक्षु झगड़ालू, कलहकारी और विवादग्रस्त होकर एक-दूसरे को मुख-रूपी शस्त्रों से बींधते हुए विहार करते थे। वे उस अधिकरण को शांत करने में समर्थ नहीं थे। भन्ते! उस विषय में यह अनुमति दी गई है।

පුච්ඡා – කථං ආවුසො අධිකරණං යෙභුය්‍යසිකාය වූපසමෙතබ්බං.

प्रश्न - आयुष्मान्! बहुमत (येभुय्यसिका) द्वारा अधिकरण को कैसे शांत किया जाना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චහි භන්තෙ අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සලාකග්ගාහාපකො සම්මන්නිතබ්බො, තෙන භන්තෙ සලාකග්ගාහාපකෙන [Pg.172] සලාකා ගාහාතබ්බා යථා බහුතරා භික්ඛූ ධම්මවාදිනො වදන්ති තථා තං අධිකරණං වූපසමෙතබ්බං, එවං ඛො භන්තෙ යෙභුය්‍යසිකාය අධිකරණං වූපසමෙතබ්බං.

उत्तर - भन्ते! पाँच अंगों से युक्त भिक्षु को शलाका-ग्राहक (मत-पत्र लेने वाला) नियुक्त किया जाना चाहिए। भन्ते! उस शलाका-ग्राहक द्वारा शलाकाएँ ग्रहण की जानी चाहिए। जैसे बहुत से धर्मवादी भिक्षु कहते हैं, वैसे ही उस अधिकरण को शांत किया जाना चाहिए। भन्ते! इस प्रकार बहुमत द्वारा अधिकरण को शांत किया जाना चाहिए।

පුච්ඡා – කති [Pg.173] ආවුසො අධම්මිකා සලාකග්ගාහා.

प्रश्न - आयुष्मान्! अधार्मिक शलाका-ग्रहण (मतदान) कितने हैं?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ අධම්මිකා සලාකග්ගාහා, ඔරමත්තකඤ්ච අධිකරණං හොති, න ච ගතිගතං හොති, න ච සරිතසාරිතං හොති, ජානාති ‘අධම්මවාදී බහුතරා’ති, අප්පෙව නාම අධම්මවාදී බහුතරා අස්සූති, ජානාති ‘සඞ්ඝො භිජ්ජිස්සතී’ති, අප්පෙව නාම සඞ්ඝො භිජ්ජෙය්‍යාති, අධම්මෙන ගණ්හන්ති, වග්ගා ගණ්හන්ති, න ච යථාදිට්ඨියා ගණ්හන්ති, ඉමෙ ඛො භන්තෙ දස අධම්මිකා කලාකග්ගාහා.

उत्तर - भन्ते! अधार्मिक शलाका-ग्रहण दस हैं। अधिकरण तुच्छ होता है, वह पूरी तरह से जाँचा-परखा नहीं होता, वह स्मरण-प्रतिस्मरण (याद दिलाना) किया हुआ नहीं होता, वह जानता है कि 'अधर्मवादी अधिक हैं', या 'शायद अधर्मवादी अधिक हो जाएँ', वह जानता है कि 'संघ में फूट पड़ जाएगी', या 'शायद संघ में फूट पड़ जाए', वे अधर्म से ग्रहण करते हैं, गुट बनाकर ग्रहण करते हैं, और अपनी वास्तविक दृष्टि (विचार) के अनुसार ग्रहण नहीं करते। भन्ते! ये दस अधार्मिक शलाका-ग्रहण हैं।

පුච්ඡා – කති [Pg.175] ආවුසො ධම්මිකා සලාකග්ගාහා.

प्रश्न - आयुष्मान्! धार्मिक शलाका-ग्रहण कितने हैं?

විස්සජ්ජනා – දස භන්තෙ ධම්මිකා සලාකග්ගාහා වුත්තවිපරියායෙන.

उत्तर - भन्ते! धार्मिक शलाका-ग्रहण दस हैं, जो पूर्वोक्त के विपरीत हैं।

පුච්ඡා – පාපුස්සන්නස්ස ආවුසො භික්ඛුස්ස තස්ස පාපියසිකා කම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! पाप में डूबे हुए भिक्षु के लिए 'तस्सपापिय्यसिका' कर्म करने के लिए भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया है? किसके संदर्भ में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ උපවාළං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, උපවාළො භන්තෙ භික්ඛු සඞ්ඝමජ්ඣෙ ආපත්තියා අනුයුඤ්ජියමානො අවජානිත්වා පටිජානාති, පටිජානිත්වා අවජානාති, අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති, සම්පජානමුසා භාසති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में उपवाळ भिक्षु के संदर्भ में प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! उपवाळ भिक्षु संघ के बीच आपत्ति के विषय में पूछे जाने पर, अस्वीकार करके स्वीकार करता है, स्वीकार करके अस्वीकार करता है, बात को इधर-उधर घुमाता है और जानबूझकर झूठ बोलता है। भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – කති [Pg.176] ආවුසො ධම්මිකානි තස්සපාපියසිකා කම්මස්ස කරණානි.

प्रश्न - आयुष्मान्! तस्सपापिय्यसिका कर्म करने के धार्मिक कारण कितने हैं?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චිමානි භන්තෙ ධම්මිකානි තස්සපාපියසිකා කම්මස්ස කරණානි. අසුචි ච හොති, අලජ්ජී ච, සානුවාදො ච, තස්ස සඞ්ඝො තස්සපාපියසිකා කම්මං කරොති ධම්මෙන සමග්ගෙන, ඉමානි ඛො භන්තෙ පඤ්ච ධම්මිකානි තස්ස පාපියසිකා කම්මස්ස කරණානි.

उत्तर - भन्ते! तस्सपापिय्यसिका कर्म करने के ये पाँच धार्मिक कारण हैं। वह अशुचि (अपवित्र) होता है, निर्लज्ज होता है, निंदनीय होता है, संघ धर्मपूर्वक और समग्र होकर उसके प्रति तस्सपापिय्यसिका कर्म करता है। भन्ते! ये तस्सपापिय्यसिका कर्म करने के पाँच धार्मिक कारण हैं।

පුච්ඡා – තස්ස [Pg.177] පාපියසිකාකම්මකතෙන ආවුසො භික්ඛුනා කතිසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जिस भिक्षु पर तस्सपापिय्यसिका कर्म किया गया हो, उसे कितने कर्तव्यों का सम्यक् पालन करना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – තස්ස පාපියසිකාකම්මකතෙන භන්තෙ භික්ඛුනා අට්ඨාරසසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං. න උපසම්පාදෙතබ්බං, න නිස්සයො දාතබ්බො, න සාමණෙරො උපට්ඨාපෙතබ්බො, එවමාදීසු භන්තෙ අට්ඨාරසසු වත්තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං.

उत्तर - भन्ते! जिस भिक्षु पर तस्सपापिय्यसिका कर्म किया गया हो, उसे अठारह कर्तव्यों का सम्यक् पालन करना चाहिए। उसे उपसंपदा नहीं देनी चाहिए, निश्रय (आश्रय) नहीं देना चाहिए, श्रामणेर की सेवा नहीं लेनी चाहिए—भन्ते! इस प्रकार के अठारह कर्तव्यों का सम्यक् पालन करना चाहिए।

පුච්ඡා – කති [Pg.178] ආවුසො අධිකරණානි සමථෙහි වූපසමෙතබ්බානි.

प्रश्न - आयुष्मान्! कितने अधिकरणों को शमथों (शांति के उपायों) द्वारा शांत किया जाना चाहिए?

විස්සජ්ජනා – චත්තාරිමානි භන්තෙ අධිකරණානි සමථෙහි වූපසමෙතබ්බානි, විවාදාධිකරණං අනුවාදාධිකරණං ආපත්තාධිකරණං කිච්චාධිකරණං, ඉමානි භන්තෙ චත්තාරි අධිකරණානි සමථෙහි වූපසමෙතබ්බානි.

उत्तर - भन्ते! ये चार अधिकरण शमथों द्वारा शांत किए जाने चाहिए—विवादाधिकरण, अनुवादाधिकरण, आपत्ताधिकरण और कृत्याधिकरण। भन्ते! ये चार अधिकरण शमथों द्वारा शांत किए जाने चाहिए।

පුච්ඡා – කිං [Pg.179] ආවුසො විවාදාධිකරණස්ස මූලං.

प्रश्न – आयुष्मान्! विवादाधिकरण का मूल क्या है?

විස්සජ්ජනා – ඡ භන්තෙ විවාදමූලානි විවාදාධිකරණස්ස මූලං, තීණිපි අකුසලමූලානි විවාදාධිකරණස්ස මූලං, තීණිපි කුසලමූලානි විවාදාධිකරණස්ස මූලං, ඉදං භන්තෙ විවාදාධිකරණස්ස මූලං.

उत्तर – भन्ते! छह विवाद-मूल विवादाधिकरण के मूल हैं, तीन अकुशल-मूल भी विवादाधिकरण के मूल हैं, तीन कुशल-मूल भी विवादाधिकरण के मूल हैं; भन्ते! यह विवादाधिकरण का मूल है।

පුච්ඡා – කිං [Pg.180] පනාවුසො අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං.

प्रश्न – आयुष्मान्! अनुवादाधिकरण का मूल क्या है?

විස්සජ්ජනා – ඡ භන්තෙ අනුවාදමූලානි අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං, තීණිපි අකුසලමූලානි අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං, තීණිපි කුසලමූලානි අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං, කායොපි අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං, වාචාපි අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං, ඉදං ඛො භන්තෙ අනුවාදාධිකරණස්ස මූලං.

उत्तर – भन्ते! छह अनुवाद-मूल अनुवादाधिकरण के मूल हैं, तीन अकुशल-मूल भी अनुवादाधिकरण के मूल हैं, तीन कुशल-मूल भी अनुवादाधिकरण के मूल हैं, काय भी अनुवादाधिकरण का मूल है, वाणी भी अनुवादाधिकरण का मूल है; भन्ते! यह अनुवादाधिकरण का मूल है।

පුච්ඡා – කිං [Pg.181] පනාවුසො ආපත්තාධිකරණස්ස මූලං.

प्रश्न – आयुष्मान्! आपत्ताधिकरण का मूल क्या है?

විස්සජ්ජනා – ඡ භන්තෙ ආපත්තිසමුට්ඨානා ආපත්තාධිකරණස්ස මූලං, අත්ති භන්තෙ ආපත්ති කායතො සමුට්ඨාති න වාචතො න චිත්තතො, අත්ථි භන්තෙ ආපත්ති වාචතො සමුට්ඨාති න කායතො න චිත්තතො, අත්ථි භන්තෙ ආපත්ති කායතො [Pg.182] ච වාචතො ච සමුට්ඨාති න චිත්තතො, අත්ථි භන්තෙ ආපත්ති කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො, අත්ථි භන්තෙ ආපත්ති වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න කායතො, අත්ථි භන්තෙ ආපත්ති කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, ඉමානි භන්තෙ ඡ ආපත්ති සමුට්ඨානානි ආපත්තාධිකරණස්ස මූලං.

उत्तर – भन्ते! छह आपत्ति-समुत्थान आपत्ताधिकरण के मूल हैं। भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो काय से उत्पन्न होती है, न वाणी से, न चित्त से; भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो वाणी से उत्पन्न होती है, न काय से, न चित्त से; भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो काय और वाणी से उत्पन्न होती है, न चित्त से; भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो काय और चित्त से उत्पन्न होती है, न वाणी से; भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो वाणी और चित्त से उत्पन्न होती है, न काय से; भन्ते! ऐसी आपत्ति है जो काय, वाणी और चित्त से उत्पन्न होती है। भन्ते! ये छह आपत्ति-समुत्थान आपत्ताधिकरण के मूल हैं।

පුච්ඡා – කිං [Pg.183] පනාවුසො කිච්චාධිකරණස්ස මූලං.

प्रश्न – आयुष्मान्! किच्चाधिकरण का मूल क्या है?

විස්සජ්ජනා – කිච්චාධිකරණස්ස භන්තෙ එකං මූලං සඞ්ඝො.

उत्तर – भन्ते! किच्चाधिकरण का एक मूल संघ है।

පුච්ඡා – සමථං ආවුසො පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – आयुष्मान्! मैं निदान और निर्देश के साथ शमथ के विषय में पूछूँगा। आयुष्मान्! समुक्कट्टपदान (प्रमुख पदों) में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සමථං භන්තෙ විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ ද්වෙ ආපත්තියො.

उत्तर – भन्ते! मैं निदान और निर्देश के साथ शमथ के विषय में उत्तर दूँगा। भन्ते! समुक्कट्टपदान में दो आपत्तियाँ हैं।

5. ඛුද්දකවත්ථුක්ඛන්ධක

५. क्षुद्रकवस्तुस्कन्धक

පුච්ඡා – නහායන්තෙන [Pg.184] ආවුසො භික්ඛුනා රුක්ඛෙ වා ථම්භෙ වා කුට්ටෙ වා කායං උග්ඝංසෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! स्नान करते हुए भिक्षु द्वारा वृक्ष, खम्भे या दीवार से शरीर रगड़ने पर दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ නහායමානා රුක්ඛෙපි ථම්භෙපි කුට්ටෙපි කායං උග්ඝංසෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु स्नान करते समय वृक्ष, खम्भे और दीवार से शरीर रगड़ते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ගන්ධබ්බහත්ථකෙන වා ආවුසො කුරුවින්දකසුත්තියා වා මල්ලකෙන වා නහායන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! गन्धवहस्तक (लकड़ी के हाथ), कुरुविन्दक-सुत्ति (कुरुविन्द पत्थर की डोरी) या मल्लकल (खुरचनी) से स्नान करने वाले के लिए दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ගන්ධබ්බහත්ථකෙනපි කුරුවින්දකසුත්තියාපි [Pg.185] මල්ලකෙනපි නහායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के ही सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु गन्धवहस्तक, कुरुविन्दक-सुत्ति और मल्लकल से स्नान करते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – පාණිනා ආවුසො පරිකම්මං කාතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! हाथ से परिष्कर्म (मालिश) करने की अनुमति भगवान् ने कहाँ दी? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ පිට්ඨිපරිකම්මං කාතුං කුක්කුච්චායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुओं के सम्बन्ध में अनुमति दी। भन्ते! अनेक भिक्षु पीठ की मालिश करने में संकोच करते थे; उस विषय में अनुमति दी।

පුච්ඡා – වල්ලිකං [Pg.186] වා ආවුසො පාමඞ්ගං වා කණ්ඨසුත්තකං වා කටිසුත්තකං වා ඔවට්ටිකං වා කායුරං වා හත්ථාභරණං වා අඞ්ගුලිමුද්දිකං වා ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! वल्लिका (कान की बाली), पामङ्ग (गले का आभूषण), कण्ठसूत्रक (गले का धागा), कटिसूत्रक (करधनी), ओवट्टिका (कंगन), केयूर (बाजूबंद), हस्ताभरण (हाथ का आभूषण) या अंगुलीमुद्रिका (अंगूठी) धारण करने वाले के लिए दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ වල්ලිකාදීනි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु वल्लिका आदि धारण करते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – දීඝෙ [Pg.187] ආවුසො කෙසෙ ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! लम्बे बाल रखने वाले के लिए दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ දීඝෙ කෙසෙ ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु लम्बे बाल रखते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – කොච්ඡෙනවා [Pg.188] ආවුසො ඵණකෙනවා හත්ථඵණකෙනවා කෙසෙ ඔසණ්ඨෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! कूची (कंघी), फणक (कंघी) या हस्तफणक (हाथ-कंघी) से बालों को सँवारने वाले के लिए दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කොච්ඡාදීහි කෙසෙ ඔසණ්ඨෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के ही सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु कूची आदि से बालों को सँवारते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ආදාසෙ [Pg.189] වා ආවුසො උදකපත්තෙ වා මුඛනිමිත්තං ඔලොකෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! दर्पण या जलपात्र में मुख का प्रतिबिम्ब देखने वाले के लिए दुष्कृत (का अपराध) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ආදාසෙපි උදකපත්තෙපි මුඛනිමිත්තං ඔලොකෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं के ही सम्बन्ध में प्रज्ञप्त किया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु दर्पण और जलपात्र में भी मुख का प्रतिबिम्ब देखते थे; उस विषय में प्रज्ञप्त किया।

පුච්ඡා – ආබාධපච්චයා [Pg.190] පනාවුසො ආදාසෙ වා උදකපත්තෙ වා මුඛනිමිත්තං ඔලොකෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! बीमारी के कारण दर्पण या जलपात्र में मुख का प्रतिबिम्ब देखने की अनुमति भगवान् ने कहाँ दी? किसके सम्बन्ध में और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, භගවති භන්තෙ රාජගහෙ විහරති අඤ්ඤතරස්ස භික්ඛුනො මුඛෙ වණො අහොසි, සො භික්ඛූ එතදවොච ‘‘කීදිසො මෙ ආවුසො වණො’’ති, භික්ඛූ එවමාහංසු ‘‘එදිසො තෙ ආවුසො වණො’’ති, සො න සද්දහති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में एक अन्य भिक्षु को लेकर अनुमति दी गई थी। भन्ते! जब भगवान राजगृह में विहार कर रहे थे, तब एक अन्य भिक्षु के मुख में घाव (व्रण) हो गया। उसने भिक्षुओं से यह कहा - 'आवुस! मेरा घाव कैसा है?' भिक्षुओं ने ऐसा कहा - 'आवुस! तुम्हारा घाव ऐसा है।' उसे विश्वास नहीं हुआ। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – මුඛාලෙපනාදීනි [Pg.191] ආවුසො කරොන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! मुख-लेपन आदि करने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट (दुष्कृत) कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ මුඛාලෙපනාදීනි අකංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने मुख-लेपन आदि किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – නච්චං [Pg.192] වා ආවුසො ගීතං වා වාදිතං වා දස්සනාය ගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! नाच, गान या वादन देखने के लिए जाने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය ගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु नाच, गान और वादन देखने के लिए गए, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කථං ආවුසො නච්චාදීනි පස්සන්තස්ස ආපත්ති හොති, කථං පන අනාපත්ති.

प्रश्न - आवुस! नाच आदि देखने वाले को आपत्ति कैसे होती है, और अनापत्ति कैसे होती है?

විස්සජ්ජනා – නච්චං වා භන්තෙ ගීතං වා වාදිතං වා දස්සනාය ගච්ඡති ආපත්ති දුක්කටස්ස, යත්ථ ඨිතො පස්සති වා සුණාති වා ආපත්ති දුක්කටස්ස[Pg.193], දස්සනූපචාරං විජහිත්වා පුනප්පුනං පස්සති ආපත්ති දුක්කටස්ස, ආරාමෙ ඨිතස්ස පස්සතො අනාපත්ති, විහාරතො පන විහාරං පස්සිස්සාමීති ගච්ඡතො ආපත්තියෙව, යත්ථ ඨිතො පස්සති වා සුණාති වා ආපත්ති දුක්කටස්ස, ආසනසාලාය නිසින්නො පස්සති අනාපත්ති, පස්සිස්සාමීති වුට්ඨහිත්වා ගච්ඡති ආපත්ති දුක්කටස්ස, යත්ථ ඨිතො පස්සති වා සුණාති වා ආපත්ති දුක්කටස්ස, පතිපථං ගච්ඡන්තො පස්සති අනාපත්ති, ගීවං පරිවත්තෙත්වා පස්සතො පන ආපත්ති භන්තෙ.

उत्तर - भन्ते! नाच, गान या वादन देखने के लिए जाने पर दुक्कट की आपत्ति होती है। जहाँ खड़े होकर देखता है या सुनता है, वहाँ दुक्कट की आपत्ति होती है। देखने की सीमा को छोड़कर बार-बार देखने पर दुक्कट की आपत्ति होती है। आराम (उपवन) में स्थित होकर देखने वाले को अनापत्ति है। किन्तु एक विहार से दूसरे विहार जाते समय 'देखूँगा' इस विचार से जाने वाले को आपत्ति ही है। जहाँ खड़े होकर देखता है या सुनता है, वहाँ दुक्कट की आपत्ति होती है। आसनशाला में बैठे हुए देखने पर अनापत्ति है। 'देखूँगा' ऐसा सोचकर उठकर जाने पर दुक्कट की आपत्ति होती है। जहाँ खड़े होकर देखता है या सुनता है, वहाँ दुक्कट की आपत्ति होती है। रास्ते में चलते हुए देखने पर अनापत्ति है, किन्तु गर्दन घुमाकर देखने वाले को आपत्ति होती है, भन्ते।

පුච්ඡා – ආයතකෙන [Pg.194] ආවුසො ගීතස්සරෙන ධම්මං ගායන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! लम्बे गीत के स्वर में धर्म का गायन करने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ආයතකෙන ගීතස්සරෙන ධම්මං ගායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने लम्बे गीत के स्वर में धर्म का गायन किया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – දාරුපත්තං [Pg.196] ආවුසො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! काष्ठ-पात्र (लकड़ी का पात्र) धारण करने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං පිණ්ඩොලභාරද්වාජං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ පිණ්ඩොලභාරද්වාජො ඡවස්ස දාරුපත්තස්ස කාරණා ගිහීනං උත්තරිමනුස්සධම්මං ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में आयुष्मान् पिण्डोल भारद्वाज को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् पिण्डोल भारद्वाज ने तुच्छ काष्ठ-पात्र के कारण गृहस्थों को उत्तर-मनुष्य धर्म का ऋद्धि-प्रातिहार्य दिखाया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

[Pg.197] ච භික්ඛවෙ දාරුපත්තො ධාරෙතබ්බො, යො ධාරෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස –

भिक्षुओं! काष्ठ-पात्र धारण नहीं करना चाहिए। जो धारण करेगा, उसे दुक्कट की आपत्ति होगी।

පුච්ඡා – භගවතා ආවුසො උච්චාවචෙ පත්තෙ පටික්ඛිපිත්වා අයො පත්තො භූමිපත්තොති ඉමෙයෙව ද්වෙ පත්තා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न - आवुस! भगवान द्वारा ऊँच-नीच (विभिन्न प्रकार के) पात्रों का निषेध कर 'लौह पात्र' और 'मिट्टी का पात्र' - ये दो ही पात्र कहाँ अनुमत किए गए हैं? किसे लेकर किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උච්චාවචෙ පත්තෙ ධාරෙසුං සොවණ්ණමයා [Pg.198] රූපියමයා, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर अनुमति दी गई। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने ऊँच-नीच पात्र - सुवर्णमय और रजतमय (सोने और चाँदी के) धारण किए, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – සොදකං [Pg.199] ආවුසො පත්තං පටිසාමෙන්තස්ස ච ඔතාපෙන්තස්සච උණ්හෙ පත්තං නිදහන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! जल सहित पात्र को रखने वाले, उसे धूप में सुखाने वाले और गर्मी में पात्र को रखने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සොදකං පත්තං පටිසාමෙසුං, ඔතාපෙසුං, උණ්හෙ පත්තං නිදහිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने जल सहित पात्र को रखा, धूप में सुखाया और गर्मी में पात्र को रखा, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ඡවසීසපත්තං [Pg.200] ආවුසො ධාරෙන්තස්ස ච සබ්බපංසුකූලිකස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! नर-कपाल (शव के सिर) का पात्र धारण करने वाले और पूर्णतः पांशुकूलिक (फटे-पुराने वस्त्र धारण करने वाले) के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු සබ්බපංසුකූලිකො අහොසි, සො ඡවසීසස්ස පත්තං ධාරෙසි, අඤ්ඤතරා ඉත්ථී පස්සිත්වා භීතා [Pg.201] විස්සරමකාසි ‘‘අභුං මෙ පිසාචො වතාය’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में एक अन्य भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक अन्य भिक्षु पूर्णतः पांशुकूलिक था, उसने नर-कपाल का पात्र धारण किया था। एक स्त्री ने उसे देखकर डरकर चीख मारी - 'अरे! यह तो पिशाच है!' उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – චලකානි වා ආවුසො අට්ඨිකානි වා උච්ඡිට්ඨොදකං වා පත්තෙන නීහරන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आवुस! पात्र से छिलके, हड्डियाँ या जूठा पानी बाहर फेंकने वाले के लिए भगवान द्वारा दुक्कट कहाँ प्रज्ञप्त किया गया है? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ චලකානිපි අට්ඨිකානිපි උච්ඡිට්ඨො දකම්පි පත්තෙන නීහරිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने छिलके, हड्डियाँ और जूठा पानी पात्र से बाहर फेंका, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – උපාහනත්ථවිකා [Pg.202] ආවුසො භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न - आवुस! भगवान द्वारा उपानह-थैली (जूते रखने की थैली) कहाँ अनुमत की गई है? किसे लेकर किस विषय में अनुमति दी गई है?

විස්සජ්ජනා – අන්තරා ච භන්තෙ රාජගහං අන්තරා ච වෙසාලිං අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු උපාහනායො කායබන්ධනෙන බන්ධිත්වා ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසි, අඤ්ඤතරො උපාසකො තං භික්ඛුං අභිවාදෙන්තො උපාහනායො සීසෙන ඝට්ටෙති, සො භික්ඛු මඞ්කු අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! राजगृह और वैशाली के बीच एक भिक्षु को लेकर अनुमति दी गई थी। भन्ते! एक भिक्षु जूतों (उपानह) को कमरबंद से बाँधकर गाँव में पिण्डपात के लिए प्रविष्ट हुआ। एक उपासक ने उस भिक्षु का अभिवादन करते समय अपने सिर से जूतों को छू लिया। वह भिक्षु लज्जित हुआ। भन्ते! उस विषय में (यह) अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නෙන [Pg.203] ආවුසො පරිස්සාවනං යාචියමානෙන න දදන්තස්ස ච අප්පටිස්සාවනකෙන අද්ධානං පටිපජ්ජන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! मार्ग पर चलते हुए भिक्षु द्वारा जल-छन्नी (परिस्रावण) माँगे जाने पर न देने वाले और बिना जल-छन्नी के मार्ग पर चलने वाले के लिए भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – අන්තරා ච භන්තෙ රාජගහං අන්තරා ච වෙසාලිං අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු පරිස්සාවනං යාචියමානො න අදාසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! राजगृह और वैशाली के बीच एक भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक भिक्षु ने जल-छन्नी माँगे जाने पर नहीं दी। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – පුප්ඵාභිකිණ්ණෙ [Pg.205] ආවුසො සයනෙ සයන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! फूलों से बिछे हुए शयन (बिस्तर) पर सोने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ පුප්ඵාභිකිණ්ණෙසු සයනෙසු සයිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु फूलों से बिछे हुए शयनों पर सोए थे। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – එකභාජනෙ වා ආවුසො භුඤ්ජන්තානං එකථාලකෙ වා පිවන්තානං එකත්ථරණපාවුරණානං වා තුවට්ටානං දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! एक ही पात्र में भोजन करने वालों, एक ही कटोरे में पीने वालों, अथवा एक ही बिछौने और ओढ़ने वाले वस्त्र का उपयोग कर साथ लेटने वालों के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ එකභාජනෙපි භුඤ්ජිංසු, එකථාලකෙපි [Pg.206] පිවිංසු, එකමඤ්චකෙපි තුවට්ටෙසුං, එකත්ථරණාපි තුවට්ටෙසුං, එකපාවුරණාපි තුවට්ටෙසුං, එකත්ථරණපාවුරණාපි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में षड्वर्गीय भिक्षुओं को ही लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने एक ही पात्र में भोजन किया, एक ही कटोरे में पिया, एक ही मंच (पलंग) पर लेटे, एक ही बिछौने पर लेटे, एक ही ओढ़ने वाले वस्त्र में लेटे, और एक ही बिछौने-ओढ़ने वाले वस्त्र में (साथ लेटे)। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – චාමරිබීජනිං ආවුසො පටික්ඛිපිත්වා තිස්සො බීජනියො භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කිස්මිඤ්ච වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – आयुष्मान्! चँवर (चामर) के पंखे का निषेध कर तीन प्रकार के पंखों की अनुमति भगवान ने कहाँ दी? और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අනුඤ්ඤාතා, සාවත්ථියං භන්තෙ භගවති විහරති සඞ්ඝස්ස චාමරිබීජනී උප්පන්නා අහොසි, භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनुमति दी गई। भन्ते! जब भगवान श्रावस्ती में विहार कर रहे थे, तब संघ को चँवर का पंखा प्राप्त हुआ। उन्होंने भगवान को यह बात बताई। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

[Pg.207] භික්ඛවෙ චාමරිබීජනී ධාරෙතබ්බා, යො ධාරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුජානාමි භික්ඛවෙ තිස්සො බීජනියො වාකමයං උසීරමයං මොරපිඤ්ඡා මයං.

"भिक्षुओं! चँवर का पंखा धारण नहीं करना चाहिए। जो धारण करेगा, उसे दुष्कृत की आपत्ति होगी। भिक्षुओं! मैं तीन प्रकार के पंखों की अनुमति देता हूँ—छाल (वाक) से बने, खस (उशीर) से बने और मोर के पंखों से बने।"

පුච්ඡා – දීඝෙ ආවුසො නඛෙ ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! लंबे नाखून रखने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.208] භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු දීඝෙ නඛෙ ධාරෙසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक भिक्षु ने लंबे नाखून रखे थे। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – කත්තරිකාය [Pg.209] ආවුසො කෙසෙ ඡෙදාපෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! कैंची से बाल कटवाने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ කත්තරිකාය කෙසෙ ඡින්දිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं ने कैंची से बाल काटे थे। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – දීඝෙ [Pg.210] ආවුසො නාසිකාලොමෙ ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! नाक के लंबे बाल रखने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ දීඝානි නාසිකාලොමානි ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने नाक के लंबे बाल रखे थे। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – උච්චාවචා ආවුසො කණ්ණමලහරණියො පටික්ඛිපිත්වා දස කණ්ණමලහරණියො භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – आयुष्मान्! विभिन्न प्रकार की कान साफ करने वाली शलाकाओं (कर्णमलहरणी) का निषेध कर दस प्रकार की कर्णमलहरणियों की अनुमति भगवान ने कहाँ दी? किसे लेकर और किस विषय में अनुमति दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතා, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උච්චාවචා කණ්ණමලහරණියො ධාරෙසුං [Pg.211] සොවණ්ණමයං රූපියමයං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर अनुमति दी गई। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु सोने और चाँदी की बनी विभिन्न प्रकार की कर्णमलहरणियाँ रखते थे। भन्ते! उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – සඞ්ඝාටිපල්ලත්ථිකාය නිසීදන්තස්ස ආවුසො දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! संघाटी (चीवर) से घुटनों को बाँधकर (पल्लत्थिका) बैठने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝාටිපල්ලත්ථිකාය නිසීදිංසු, සඞ්ඝාටියා [Pg.212] පත්තා ලුජ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु संघाटी से घुटनों को बाँधकर बैठते थे, जिससे संघाटी के धागे टूट गए। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අකායබන්ධනෙන ආවුසො ගාමං පවිසන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! बिना कमरबंद के गाँव में प्रवेश करने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ භික්ඛු අකායබන්ධනො ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक भिक्षु को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! एक भिक्षु बिना कमरबंद के गाँव में पिण्डपात के लिए प्रविष्ट हुआ। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ගිහිනිවත්ථං [Pg.213] ආවුසො නිවාසෙන්තස්ස ච, ගිහිපාරුතං පාරුපන්තස්ස ච, සංවෙල්ලියං නිවාසෙන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! गृहस्थों की तरह वस्त्र पहनने वाले, गृहस्थों की तरह ओढ़ने वाले और संवेल्लिया (एक प्रकार का पहनावा) पहनने वाले के लिए दुष्कृत का दोष भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ගිහිනිවත්ථං නිවාසිංසු, ගිහිපාරුතම්පි පාරුපිංසු, සංවෙල්ලියම්පි නිවාසිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु गृहस्थों के समान अधोवस्त्र पहनते थे, गृहस्थों के समान उत्तरीय ओढ़ते थे और संवेल्लि (कछौटा) भी पहनते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – උභතො [Pg.214] කාජං ආවුසො ධාරෙන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! दोनों ओर बहँगी (काँवर) ढोने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ උභතො කාජං ධාරෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु दोनों ओर बहँगी ढोते थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ලොකායතං [Pg.215] ආවුසො පරියාපුණන්තස්ස ච වාචෙන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! लोकायत (शास्त्र) सीखने और सिखाने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ ලොකායතං පරියාපුණිංසුපි වාචෙසුම්පි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु लोकायत सीखते भी थे और सिखाते भी थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – තිරච්ඡානවිජ්ජං [Pg.217] ආවුසො පරියාපුණන්තස්ස ච වාචෙන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! तिरच्छान-विद्या (मिथ्या विद्या) सीखने और सिखाने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ තිරච්ඡානවිජ්ජං පරියාපුණිංසුපි වාචෙසුම්පි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु तिरच्छान-विद्या सीखते भी थे और सिखाते भी थे, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ඛිපිතෙ ආවුසො ‘‘ජීවා’’තිවදන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! छींक आने पर 'जीओ' (जीवा) कहने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.218] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, භගවා භන්තෙ මහතියා පරිසාය පරිවුතො ධම්මං දෙසෙන්තො ඛිපි, භික්ඛූ ‘‘ජීවතු භන්තෙ භගවා, ජීවතු සුගතොති’’ උච්චාසද්දං මහාසද්දං අකංසු, තෙන සද්දෙන ධම්මකථා අන්තරා අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! भगवान् विशाल परिषद से घिरे हुए धर्मोपदेश दे रहे थे, तब उन्हें छींक आई। भिक्षुओं ने 'भन्ते भगवान् जीवित रहें, सुगत जीवित रहें' ऐसा ऊँचा और बड़ा शब्द किया। उस शब्द से धर्मकथा में बाधा पड़ी, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ආරාමෙ ආවුසො පස්සාවවච්චානං තහං තහං කරණං පටික්ඛිපිත්වා එකමන්තං කාතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! आराम (विहार) में यहाँ-वहाँ मूत्र और मल त्याग करने का निषेध कर एक ओर (निश्चित स्थान पर) करने के लिए भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ආරාමෙ තහං තහං පස්සාවං අකංසු, තහං තහං වච්චං අකංසු, ආරාමො දුස්සි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में अनेक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! अनेक भिक्षु आराम में यहाँ-वहाँ मूत्र त्याग करते थे, यहाँ-वहाँ मल त्याग करते थे, जिससे आराम दूषित हो गया, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

ඛුද්දකවත්ථුක්ඛන්ධක

क्षुद्रकवस्तु स्कन्धक

පුච්ඡා – ඛුද්දකවත්ථුං [Pg.220] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं निदान और निर्देश सहित क्षुद्रकवस्तु के विषय में पूछूँगा। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों (उत्कृष्ट पदों) की कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – ඛුද්දකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर - मैं निदान और निर्देश सहित क्षुद्रकवस्तु का उत्तर दूँगा। भन्ते! समुत्कर्ष पदों की तीन आपत्तियाँ हैं।

6. සෙනාසනක්ඛන්ධක

६. शयनासन स्कन्धक

පුච්ඡා – පඤ්ච [Pg.221] ආවුසො ලෙණානි භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न - आयुष्मान्! भगवान् ने पाँच प्रकार के लयण (आवास) कहाँ अनुमत किए, किसे लेकर और किस विषय में अनुमत किए?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතානි, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං ‘‘රාජගහකො භන්තෙ සෙට්ඨී විහාරෙ කාරාපෙතුකාමො, කථං නු ඛො භන්තෙ පටිපජ්ජිතබ්බ’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में अनेक भिक्षुओं को लेकर अनुमत किए गए। भन्ते! अनेक भिक्षुओं ने भगवान् के पास जाकर यह कहा— 'भन्ते! राजगृह का श्रेष्ठी विहार बनवाना चाहता है, भन्ते! हमें क्या करना चाहिए?' उस विषय में अनुमत किए गए।

පුච්ඡා – කථං [Pg.222] ආවුසො විහාරා පඨමං උප්පන්නා, කථඤ්ච තෙ පතිට්ඨාපි තා.

प्रश्न - आयुष्मान्! विहार पहले कैसे उत्पन्न हुए और वे कैसे प्रतिष्ठित किए गए?

විස්සජ්ජනා – එකාහෙනෙව [Pg.223] භන්තෙ රාජගහකෙන සෙට්ඨිනා ඡට්ඨිවිහාරා පතිට්ඨාපිතා, තෙ ඉධ භන්තෙ සට්ඨිවිහාරා බුද්ධප්පමුඛස්ස ආගතානාගතස්ස චාතුද්දිසස්ස සඞ්ඝස්ස පතිට්ඨාපිතා.

उत्तर - भन्ते! राजगृह के श्रेष्ठी द्वारा एक ही दिन में साठ विहार प्रतिष्ठित किए गए। भन्ते! वे साठ विहार यहाँ बुद्ध प्रमुख आगत-अनागत चातुर्दिश संघ के लिए प्रतिष्ठित किए गए।

පුච්ඡා – විහාරෙ [Pg.224] ආවුසො පටිභානකම්මං පටික්ඛිපිත්වා මාලාකම්මාදීනි භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

प्रश्न - आयुष्मान्! विहारों में प्रतिभा-चित्र (कामुक चित्र) का निषेध कर माला-कर्म आदि भगवान् ने कहाँ अनुमत किए, किसे लेकर और किस विषय में अनुमत किए?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතානි. ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ විහාරෙ පටිභානචිත්තං කාරාපෙසුං ඉත්ථිරූපකං පුරිසරූපකං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතානි.

उत्तर - भन्ते! राजगृह में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर अनुमत किए गए। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु विहारों में स्त्री-रूप और पुरुष-रूप वाले प्रतिभा-चित्र बनवाते थे, उस विषय में अनुमत किए गए।

පුච්ඡා – යථාවුඩ්ඪං [Pg.225] ආවුසො අභිවාදනාදීනි ච අග්ගාසනාදීනි ච අනුජානිත්වා සඞ්ඝිකං යථාවුඩ්ඪං පටිබාහන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! आयु के अनुसार अभिवादन आदि और अग्र-आसन आदि की अनुमति देकर, सांघिक (वस्तुओं) में आयु के अनुसार (अधिकार का) विरोध करने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – අන්තරා ච භන්තෙ වෙසාලිං අන්තරා ච සාවත්ථිං ඡබ්බග්ගියානං භික්ඛූනං අන්තෙවාසිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියානං භන්තෙ භික්ඛූනං අන්තෙවාසිකා භික්ඛූ බුද්ධප්පමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස පුරතො පුරතො ගන්ත්වා විහාරෙ පටිග්ගහෙසුං, සෙය්‍යායො පටිග්ගහෙසුං ‘‘ඉදං අම්හාකං උපජ්ඣායානං භවිස්සති, ඉදං අම්හාකං ආචරියානං භවිස්සති, ඉදං අම්හාකං භවිස්සතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! वैशाली और श्रावस्ती के बीच षड्वर्गीय भिक्षुओं के अन्तेवासी भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षुओं के अन्तेवासी भिक्षु बुद्ध प्रमुख संघ के आगे-आगे जाकर विहारों को ग्रहण कर लेते थे, शय्याओं को ग्रहण कर लेते थे— 'यह हमारे उपाध्याय का होगा, यह हमारे आचार्य का होगा, यह हमारा होगा', उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – එකෙන [Pg.227] ආවුසො ද්වෙ පටිබාහන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! एक (व्यक्ति) द्वारा दो (स्थानों) को रोकने वाले के लिए भगवान् ने दुष्कृत कहाँ प्रज्ञप्त किया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ උපනන්දො සක්‍යපුත්තො එකො ද්වෙ පටිබාහි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आयुष्मान् उपनन्द शाक्यपुत्र ने अकेले ही दो (स्थानों) को रोक लिया था, उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – නවකෙන [Pg.228] ආවුසො උද්දිසන්තෙන සමකෙ වා ආසනෙ නිසීදිතුං උච්චතරෙ වා ධම්මගාරවෙන, ථෙරෙන පන භික්ඛුනා උද්දිසාපෙන්තෙන සමකෙ වා ආසනෙ නිසීදිතුං නීචතරෙ වා ධම්මගාරවෙන භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! पाठ सुनाने वाले (उद्देश करने वाले) नवक (नये भिक्षु) के लिए धर्म के गौरव के कारण समान आसन पर या ऊँचे आसन पर बैठना, और पाठ सुनने वाले (उद्देश कराने वाले) स्थविर भिक्षु के लिए धर्म के गौरव के कारण समान आसन पर या नीचे आसन पर बैठना भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො උපාලිස්ස සන්තිකෙ විනයං පරියාපුණිංසු, ආයස්මා භන්තෙ උපාලි ඨිතකොව උද්දිසති ථෙරානං භික්ඛූනං ගාරවෙන, තත්ථ භන්තෙ ථෙරා චෙව භික්ඛූ කිලමිංසු ආයස්මා ච උපාලි කිලමි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमत किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने आयुष्मान् उपाली के पास विनय का अध्ययन किया। भन्ते! आयुष्मान् उपाली स्थविर भिक्षुओं के गौरव के कारण खड़े होकर ही पाठ सुनाते थे। भन्ते! वहाँ स्थविर भिक्षु भी थक गये और आयुष्मान् उपाली भी थक गये। भन्ते! उस विषय में अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – තිවස්සන්තරෙන [Pg.230] ආවුසො සහ නිසීදිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! तीन वर्ष के अन्तर वाले के साथ बैठने के लिए भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලානං භන්තෙ භික්ඛූනං එතදහොසි ‘‘කිත්තාවතානු ඛො සමානාසනිකො හොතී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमत किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं को यह विचार हुआ कि 'कितने (समय) तक समान आसन वाला होता है?' भन्ते! उस विषय में अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – මඤ්චෙ [Pg.231] ච ආවුසො පීඨෙ ච ද්වින්නංයෙව නිසීදිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! मंच और पीठ (कुर्सी) पर केवल दो व्यक्तियों के बैठने के लिए भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ සමානාසනිකෙ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සමානාසනිකා මඤ්චෙ නිසීදිත්වා මඤ්චං භින්දිංසු, පීඨෙ නිසීදිත්වා පීඨං භින්දිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से समान आसन वालों को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! बहुत से समान आसन वाले भिक्षुओं ने मंच पर बैठकर मंच को तोड़ दिया, पीठ पर बैठकर पीठ को तोड़ दिया। भन्ते! उस विषय में अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – දීඝාසනෙ [Pg.232] පනාවුසො අසමානාසනිකෙහිපි නිසීදිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! दीर्घ आसन (लम्बे आसन) पर असमान आसन वालों के साथ भी बैठने के लिए भगवान् ने कहाँ अनुमत किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में अनुमत किया है?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ දීඝාසනෙ අසමානාසනිකෙහි සහ නිසීදිතුං කුක්කුච්චායිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर अनुमत किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षु दीर्घ आसन पर असमान आसन वालों के साथ बैठने में संकोच (कुक्कुच्च) करते थे। भन्ते! उस विषय में अनुमत किया गया है।

පුච්ඡා – පඤ්ච [Pg.233] ආවුසො අවිස්සජ්ජියානි භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान् ने पाँच अविसर्जनीय (न त्यागने योग्य वस्तुएँ) कहाँ प्रज्ञप्त की हैं, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त की हैं?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තානි, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝිකං සෙනාසනං විස්සජ්ජෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त की गई हैं। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने सांघिक शयनासन का विसर्जन (त्याग) कर दिया था। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – පඤ්ච [Pg.234] ආවුසො අවෙභඞ්ගියානි භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තානි, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! भगवान् ने पाँच अविभाजनीय (न बाँटने योग्य वस्तुएँ) कहाँ प्रज्ञप्त की हैं, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त की हैं?

විස්සජ්ජනා – කීටාගිරිස්මිං භන්තෙ අස්සජිපුනබ්බසුකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තානි, අස්සජිපුනබ්බසුකා භන්තෙ භික්ඛූ සඞ්ඝිකං සෙනාසනං විභජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානි.

उत्तर – भन्ते! कीटागिरि में अस्सजि-पुनब्बसुक भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त की गई हैं। भन्ते! अस्सजि-पुनब्बसुक भिक्षुओं ने सांघिक शयनासन का विभाजन कर दिया था। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त की गई हैं।

පුච්ඡා – අඤ්ඤත්‍ර [Pg.236] පරිභොගං ආවුසො අඤ්ඤත්‍ර පරිභුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! एक उपयोग के लिए दी गई वस्तु का अन्यत्र उपयोग करने वाले के लिए दुक्कट (दुष्कृत) का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අඤ්ඤතරස්ස උපාසකස්ස විහාරපරිභොගං සෙනාසනං අඤ්ඤත්‍ර පරිභුඤ්ජිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आलवी में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने किसी उपासक द्वारा विहार के उपयोग के लिए दिये गये शयनासन का अन्यत्र उपयोग किया। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – අධොතෙහි ච ආවුසො අල්ලෙහි ච පාදෙහි සෙනාසනං අක්කමන්තස්ස ච සඋපාහනෙන සෙනාසනං අක්කමන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! बिना धोये पैरों से और गीले पैरों से शयनासन पर चढ़ने वाले के लिए, तथा खड़ाऊँ (जूते) पहनकर शयनासन पर चढ़ने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං [Pg.237] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ අධොතෙහි පාදෙහි සෙනාසනං අක්කමිංසු, අල්ලෙහි ච පාදෙහි සෙනාසනං අක්කමිංසු, සඋපාහනාපි සෙනාසනං අක්කමිංසු, සෙනාසනං දුස්සි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आलवी में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षु बिना धोये पैरों से शयनासन पर चढ़े, गीले पैरों से शयनासन पर चढ़े, और खड़ाऊँ पहनकर भी शयनासन पर चढ़े; शयनासन दूषित हो गया। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – පරිකම්මකතාය ආවුසො භූමියා නිට්ඨුභන්තස්ස ච පරිකම්මකතං භිත්තිං අපස්සයන්තස්ස ච දුක්කටං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! परिष्कृत (लिपी-पुती) भूमि पर थूकने वाले के लिए और परिष्कृत दीवार का सहारा लेने वाले के लिए दुक्कट का दोष भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया है, किसे आरम्भ कर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया है?

විස්සජ්ජනා – ආළවියං [Pg.238] භන්තෙ සම්බහුලෙව භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ පරිකම්මකතාය භූමියා නිට්ඨුභිංසු, පරිකම්මකතං භිත්තිං අපස්සයිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! आलवी में बहुत से भिक्षुओं को आरम्भ कर प्रज्ञप्त किया गया है। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने परिष्कृत भूमि पर थूका और परिष्कृत दीवार का सहारा लिया। भन्ते! उस विषय में प्रज्ञप्त किया गया है।

පුච්ඡා – සෙනාසනක්ඛන්ධකං පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं शयनासन खन्धक के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। हे आयुष्मान्! समुक्कट्ठपदान (उत्कृष्ट पदों) के लिए कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙනාසනක්ඛන්ධකං [Pg.239] විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ තිස්සො ආපත්තියො.

उत्तर – मैं शयनासन खन्धक का उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! समुक्कट्ठपदान के लिए तीन आपत्तियाँ हैं।

7. සඞ්ඝතෙදකක්ඛන්ධක

७. संघभेदक खन्धक

පුච්ඡා – කථං [Pg.240] ආවුසො ඡන්නං සක්‍යකුමාරානං සහ උපාලිකප්පකෙන පබ්බජ්ජා අහොසි, කථඤ්ච නෙසං විසෙසො උදපාදි.

प्रश्न – हे आयुष्मान्! छह शाक्य कुमारों का उपाली नाई के साथ प्रव्रज्या कैसे हुई, और उनमें क्या विशेषता उत्पन्न हुई?

විස්සජ්ජනා – භගවා භන්තෙ උපාලිං කප්පකං පඨමං පබ්බාජෙසි, පච්ඡා තෙ සක්‍යකුමාරෙ, අථ භන්තෙ ආයස්මා භද්දියො තෙනෙව අන්තරවස්සෙන තිස්සො විජ්ජා සච්ඡාකාසි, ආයස්මා අනුරුද්ධො දිබ්බචක්ඛුං උප්පාදෙසි, ආයස්මා ආනන්දො සොතාපත්තිඵලං සච්ඡාකාසි, දෙවදත්තො පොථුජ්ජනිකං ඉද්ධිං අභිනිප්ඵාදෙසි. එවං ඛො භන්තෙ ඡන්නං සක්‍යකුමාරානං උපාලිකප්පකෙන සහ පබ්බජ්ජා අහොසි, එවඤ්ච පන භන්තෙ තෙසං විසෙසාධිගමො අහොසි.

उत्तर – भन्ते! भगवान् ने पहले उपाली नाई को प्रव्रजित किया, बाद में उन शाक्य कुमारों को। फिर भन्ते! आयुष्मान् भद्दिय ने उसी वर्षावास के भीतर तीन विद्याओं का साक्षात्कार किया, आयुष्मान् अनुरुद्ध ने दिव्य-चक्षु उत्पन्न किया, आयुष्मान् आनन्द ने स्रोतापत्ति-फल का साक्षात्कार किया, और देवदत्त ने लौकिक ऋद्धि प्राप्त की। भन्ते! इस प्रकार छह शाक्य कुमारों की उपाली नाई के साथ प्रव्रज्या हुई, और भन्ते! इस प्रकार उन्हें विशेष उपलब्धि हुई।

පකාසනීය

प्रकासनीय (घोषणा)

පුච්ඡා – පකාසනීයකම්මං [Pg.241] ආවුසො කාතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! प्रकाशनीय कर्म करने के लिए भगवान ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, දෙවදත්තො භන්තෙ ‘‘සරාජිකාය මං භගවා පරිසාය ඛෙළාසකවාදෙන අපසාදෙති, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙව උක්කංසතී’’ති කුපිතො අනත්තමනො භගවති ආඝාතං බන්ධි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते, राजगृह में देवदत्त के विषय में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते, देवदत्त ने (सोचा) "भगवान् राजा सहित परिषद् में मुझे 'थूक चाटने वाला' कहकर अपमानित करते हैं और सारिपुत्त-मोग्गल्लान की ही प्रशंसा करते हैं", ऐसा सोचकर वह कुपित और अप्रसन्न होकर भगवान् के प्रति द्वेष पालने लगा। भन्ते, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

පකාසනීය

प्रकाशनीय

පුච්ඡා – දෙවදත්තස්ස [Pg.243] ආවුසො පකාසනීයකම්මං කාරාපෙත්වා කථං භගවා පකාසෙතුං ආණාපෙසි.

प्रश्न - आयुष्मान्, देवदत्त के विरुद्ध प्रकाशनीय कर्म करवाकर भगवान् ने उसे किस प्रकार प्रकाशित करने की आज्ञा दी?

විස්සජ්ජනා – භගවා භන්තෙ දෙවදත්තස්ස පකාසනීයකම්මං කාතුං පඤ්ඤපෙත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි ‘‘තෙන හි ත්වං සාරිපුත්ත දෙවදත්තං රාජගහෙ පකාසෙහී’’ති, එවං ඛො භන්තෙ දෙවදත්තස්ස පකාසනීයකම්මං කත්වා දෙවදත්තං රාජගහෙ පකාසෙතුං භගවා ආණාපෙසි.

उत्तर - भन्ते, भगवान् ने देवदत्त के विरुद्ध प्रकाशनीय कर्म करने की आज्ञा देकर आयुष्मान् सारिपुत्त को आमंत्रित किया - "तो सारिपुत्त, तुम राजगृह में देवदत्त की घोषणा करो।" भन्ते, इस प्रकार देवदत्त का प्रकाशनीय कर्म करके भगवान् ने राजगृह में देवदत्त को प्रकाशित करने की आज्ञा दी।

දෙවදත්ත

देवदत्त

පුච්ඡා – කථං [Pg.244] ආවුසො දෙවදත්තෙන දුට්ඨචිත්තෙන වධකචිත්තෙන තථා ගතස්ස රුහිරං උප්පාදෙත්වා පඨමං ආනන්තරියං කම්මං උපචිතං.

प्रश्न - आयुष्मान्, देवदत्त ने दुष्ट चित्त और वध करने के चित्त से तथागत का रुधिर निकालकर किस प्रकार प्रथम आनन्तर्य कर्म संचित किया?

විස්සජ්ජනා – භගවා භන්තෙ ගිජ්ඣකූටස්ස පබ්බතස්ස ඡායායං චඞ්කමි, අථ භන්තෙ දෙවදත්තො ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ආරුහිත්වා මහතිං සිලං පවිජ්ඣි ‘‘ඉමාය සමණං ගොතමං ජීවිතා වොරොපෙස්සාමී’’ති, අථ ඛො භන්තෙ ද්වෙ පබ්බතකූටානි සමාගන්ත්වා තං සිලං සම්පටිච්ඡිංසු, තතො පපතිකා උප්පතිත්වා භගවතො පාදෙ රුහිරං උප්පාදෙසි. එවං ඛො භන්තෙ දෙවදත්තෙන දුට්ඨෙන වධකචිත්තෙන තථාගතස්ස රුහිරං උප්පාදෙත්වා පඨමං ආනන්තරියකම්මං උපචිතං.

उत्तर - भन्ते, भगवान् गृध्रकूट पर्वत की छाया में चंक्रमण कर रहे थे। तब भन्ते, देवदत्त ने गृध्रकूट पर्वत पर चढ़कर एक बड़ी शिला नीचे गिराई - "इससे श्रमण गौतम के प्राण ले लूँगा।" तब भन्ते, दो पर्वत शिखरों ने मिलकर उस शिला को रोक लिया, जिससे एक टुकड़ा छिटककर भगवान् के पैर में लगा और रुधिर निकल आया। भन्ते, इस प्रकार देवदत्त ने दुष्ट और वध करने के चित्त से तथागत का रुधिर निकालकर प्रथम आनन्तर्य कर्म संचित किया।

පුච්ඡා – කුලෙසු [Pg.245] ආවුසො තිකභොජනං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्, कुलों में तिक-भोजन भगवान् द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस घटना पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, දෙවදත්තො භන්තෙ පරිහීනලාභසක්කාරො සපරිසො කුලෙසු විඤ්ඤාපෙත්වා විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते, राजगृह में देवदत्त के विषय में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते, देवदत्त का लाभ-सत्कार कम हो जाने पर वह अपने अनुयायियों के साथ कुलों में माँग-माँग कर भोजन करने लगा। भन्ते, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – අලං [Pg.246] දෙවදත්ත, මා තෙ රුච්චි සඞ්ඝභෙදො, ගරුකො ඛො දෙවදත්ත සඞ්ඝභෙදොතිආදිකො ආවුසො ඔවාදො භගවතා කත්ථ දින්නො, කිස්මිං වත්ථුස්මිං දින්නො.

प्रश्न - "बस देवदत्त, तुम्हें संघ-भेद अच्छा न लगे; देवदत्त, संघ-भेद बहुत भारी है" - आयुष्मान्, भगवान् द्वारा यह उपदेश कहाँ दिया गया और किस विषय में दिया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තං ආරබ්භ දින්නො, දෙවදත්තො භන්තෙ සඞ්ඝභෙදාය පරක්කමි චක්කභෙදාය, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං දින්නො.

उत्तर - भन्ते, राजगृह में देवदत्त के विषय में दिया गया। भन्ते, देवदत्त संघ-भेद और चक्र-भेद के लिए प्रयत्न कर रहा था। भन्ते, उस विषय में यह दिया गया।

අලං [Pg.247] දෙවදත්ත, මා තෙ රුච්චි සඞ්ඝභෙදො, ගරුකො ඛො දෙවදත්ත සඞ්ඝභෙදො –

बस देवदत्त, तुम्हें संघ-भेद अच्छा न लगे; देवदत्त, संघ-भेद बहुत भारी है -

පුච්ඡා – ‘‘සුකරං සාධුනා සාධුං, සාධුං පාපෙන දුක්කරං. පාපං පාපෙන සුකරං, පාපමරියෙහි දුක්කර’’න්ති- ආවුසො [Pg.248] ඉදං උදානං භගවතා කත්ථ උදානිතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං උදානිතං.

प्रश्न - "सज्जन के लिए अच्छा करना सरल है, दुर्जन के लिए अच्छा करना कठिन है। दुर्जन के लिए बुरा करना सरल है, आर्यों के लिए बुरा करना कठिन है" - आयुष्मान्, भगवान् ने यह उदान कहाँ कहा, किसके विषय में और किस घटना पर कहा?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ දෙවදත්තංයෙව ආරබ්භ උදානිතං, ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසි, අථ ඛො භන්තෙ දෙවදත්තො යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච ‘‘අජ්ජතග්ගෙ දානාහං ආවුසො ආනන්ද අඤ්ඤත්‍රෙව භගවතා අඤ්ඤත්‍රෙව භික්ඛුසඞ්ඝා උපොසථං කරිස්සාමි සඞ්ඝකම්මං කරිස්සාමී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං උදානිතං.

उत्तर - भन्ते, राजगृह में देवदत्त के ही विषय में यह उदान कहा गया। भन्ते, आयुष्मान् आनन्द पूर्वाह्न समय में निवसन पहनकर, पात्र-चीवर लेकर राजगृह में पिण्डपात के लिए प्रविष्ट हुए। तब भन्ते, देवदत्त जहाँ आयुष्मान् आनन्द थे वहाँ आया और आकर आयुष्मान् आनन्द से यह बोला - "आयुष्मान् आनन्द, आज से मैं भगवान् से अलग और भिक्षु-संघ से अलग उपोसथ करूँगा और संघ-कर्म करूँगा।" भन्ते, उस विषय में यह उदान कहा गया।

සුකරං සාධුනා සාධුං, සාධුං පාපෙන දුක්කරං;

පාපං පාපෙන සුකරං, පාපමරියෙහි දුක්කරං.

सज्जन के लिए अच्छा करना सरल है, दुर्जन के लिए अच्छा करना कठिन है; दुर्जन के लिए बुरा करना सरल है, आर्यों के लिए बुरा करना कठिन है।

පුච්ඡා – භෙදානුවත්තකානං [Pg.249] ආවුසො භික්ඛූනං ථුල්ලච්චයං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्, संघ-भेद का अनुसरण करने वाले भिक्षुओं के लिए थुल्लच्चय दोष भगवान् द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसके विषय में और किस घटना पर प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආයස්මා භන්තෙ සාරිපුත්තො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච ‘‘සාධු භන්තෙ භෙදානුවත්තකා භික්ඛූ පුන උපසම්පජ්ජෙය්‍යු’’න්ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते, राजगृह में अनेक भिक्षुओं के विषय में प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते, आयुष्मान् सारिपुत्त ने भगवान् के पास जाकर यह कहा - "भन्ते, अच्छा हो यदि संघ-भेद का अनुसरण करने वाले भिक्षु पुनः उपसम्पदा ग्रहण करें।" भन्ते, उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

‘‘සාධු [Pg.252] භන්තෙ භෙදානුවත්තකා භික්ඛූ පුන උපසම්පජ්ජෙය්‍යු’’න්ති –

"भन्ते, अच्छा हो यदि संघ-भेद का अनुसरण करने वाले भिक्षु पुनः उपसम्पदा ग्रहण करें" -

පුච්ඡා – කිත්තාවතා [Pg.253] නු ඛො ආවුසො සඞ්ඝරාජි හොති නො ච සඞ්ඝභෙදො, කිත්තාවතා ච පන සඞ්ඝරාජි චෙව හොති සඞ්ඝභෙදො ච.

प्रश्न - आयुष्मान्, कितनी सीमा तक संघराजि होती है पर संघ-भेद नहीं होता, और कितनी सीमा तक संघराजि भी होती है और संघ-भेद भी होता है?

විස්සජ්ජනා – එකතො භන්තෙ එකො හොති, එකතො ද්වෙ චතුත්ථො අනුස්සාවෙති, සලාකං ගාහෙති ‘‘අයං ධම්මො අයං විනයො ඉදං සත්ථුසාසනං ඉමං ගණ්හථ ඉමං රොචෙථාති’’, එතෙනෙව භන්තෙ නයෙන චතුන්නං වා පඤ්චන්නං වා ඡන්නං වා සත්තන්නං වා අට්ඨන්නං වා සඞ්ඝරාජි හොති, නො ච සඞ්ඝභෙදො, එකතො භන්තෙ චත්තාරො හොන්ති, එකතො චත්තාරො, නවමො අනුස්සාවෙති, සලාකං ගාහෙති ‘‘අයං ධම්මො අයං විනයො ඉදං සත්ථුසාසනං ඉමං ගණ්හථ ඉමං රොචෙථා’’ති, එවං ඛො භන්තෙ සඞ්ඝරාජි චෙව හොති සඞ්ඝභෙදො ච. එවං ඛො භන්තෙ සඞ්ඝරාජි හොති, නො ච සඞ්ඝභෙදො, එවඤ්ච පන භන්තෙ සඞ්ඝරාජි චෙව හොති සඞ්ඝභෙදො ච.

उत्तर - भन्ते, एक ओर एक होता है, दूसरी ओर दो होते हैं, और चौथा प्रस्ताव सुनाता है, शलाका ग्रहण करवाता है - "यह धर्म है, यह विनय है, यह शास्ता का शासन है; इसे ग्रहण करो, इसे पसंद करो।" भन्ते, इसी प्रकार चार, पाँच, छह, सात या आठ भिक्षुओं तक संघराजि होती है, पर संघ-भेद नहीं होता। भन्ते, जब एक ओर चार होते हैं, दूसरी ओर चार होते हैं, और नौवाँ प्रस्ताव सुनाता है, शलाका ग्रहण करवाता है - "यह धर्म है, यह विनय है, यह शास्ता का शासन है; इसे ग्रहण करो, इसे पसंद करो।" भन्ते, इस प्रकार संघराजि भी होती है और संघ-भेद भी होता है। भन्ते, इस प्रकार संघराजि होती है पर संघ-भेद नहीं होता, और भन्ते, इस प्रकार संघराजि भी होती है और संघ-भेद भी होता है।

පුච්ඡා – කිත්තාවතා [Pg.254] නු ඛො ආවුසො සඞ්ඝො භින්නො හොති.

प्रश्न - आयुष्मान्, कितनी सीमा तक संघ विभाजित होता है?

විස්සජ්ජනා – ඉධ භන්තෙ භික්ඛූ අධම්මාදිං ධම්මාදීනීති දීපෙන්ති, තෙ ඉමෙහි අට්ඨාරසහි වත්ථූහි අපකස්සන්ති, අවපකස්සන්ති, ආවෙනිං [Pg.255] උපොසථං කරොන්ති, ආවෙනිං පවාරණං කරොන්ති, ආවෙනිං සඞ්ඝකම්මං කරොන්ති, එවං ඛො භන්තෙ සඞ්ඝො භින්නො හොති.

उत्तर - भन्ते! यहाँ भिक्षु अधर्म आदि को धर्म आदि के रूप में दिखाते हैं, वे इन अठारह वस्तुओं के द्वारा अलग होते हैं, दूर होते हैं, अलग उपोसथ करते हैं, अलग प्रवारणा करते हैं, अलग संघकर्म करते हैं, इस प्रकार भन्ते! संघ भिन्न (विभाजित) होता है।

පුච්ඡා – කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො සඞ්ඝො සමග්ගො හොති.

प्रश्न - आयुष्मान्! कितने से संघ समग्र (एकजुट) होता है?

විස්සජ්ජනා – ඉධ භන්තෙ භික්ඛූ අධම්මං අධම්මොති දීපෙන්ති, ධම්මං ධම්මොති දීපෙන්ති, අවිනයං අවිනයොති දීපෙන්ති…පෙ… දුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං දුට්ඨුල්ලා ආපත්තීති දීපෙන්ති, අදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං අදුට්ඨුල්ලා ආපත්තීති දීපෙන්ති, තෙ ඉමෙහි අට්ඨාරසහි වත්ථූහි න අපකස්සන්ති, න අවපකස්සන්ති, න ආවෙනිං උපොසථං කරොන්ති, න ආවෙනිං පවාරණං කරොන්ති, න ආවෙනිං සඞ්ඝකම්මං කරොන්ති, එත්තාවතා ඛො භන්තෙ සඞ්ඝො සමග්ගො හොති.

उत्तर - भन्ते! यहाँ भिक्षु अधर्म को अधर्म कहते हैं, धर्म को धर्म कहते हैं, अविनय को अविनय कहते हैं... पे... भारी आपत्ति को भारी आपत्ति कहते हैं, हल्की आपत्ति को हल्की आपत्ति कहते हैं, वे इन अठारह वस्तुओं के द्वारा अलग नहीं होते, दूर नहीं होते, अलग उपोसथ नहीं करते, अलग प्रवारणा नहीं करते, अलग संघकर्म नहीं करते, इतने से भन्ते! संघ समग्र होता है।

පුච්ඡා – සමග්ගං [Pg.256] ආවුසො සඞ්ඝං භින්දිත්වා කිං සො පසවති.

प्रश्न - आयुष्मान्! समग्र संघ में भेद उत्पन्न करके वह क्या प्राप्त करता है?

විස්සජ්ජනා – සමග්ගං ඛො භන්තෙ සඞ්ඝං භින්දිත්වා කප්පට්ඨිතිකං කිබ්බිසං පසවති, කප්පං නිරයම්හි පච්චති.

उत्तर - भन्ते! समग्र संघ में भेद उत्पन्न करके वह कल्प भर रहने वाले पाप को प्राप्त करता है, और एक कल्प तक नरक में पकता है।

පුච්ඡා – භින්නං [Pg.257] ඛො ආවුසො සඞ්ඝං සමග්ගං කත්වා කිං සො පසවති.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिन्न (विभाजित) संघ को समग्र (एकजुट) करके वह क्या प्राप्त करता है?

විස්සජ්ජනා – භින්නං ඛො භන්තෙ සඞ්ඝං සමග්ගං කත්වා බ්‍රහ්මං පුඤ්ඤං පසවති, කප්පං සග්ගම්හි මොදති.

उत्तर - भन्ते! भिन्न संघ को समग्र करके वह श्रेष्ठ पुण्य प्राप्त करता है, और एक कल्प तक स्वर्ग में आनंदित होता है।

පුච්ඡා – සඞ්ඝභෙදං [Pg.258] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न - मैं संघभेद के विषय में पूछूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। आयुष्मान्! संघभेद के मुख्य पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සඞ්ඝභෙදං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ ද්වෙ ආපත්තියො.

उत्तर - मैं संघभेद का उत्तर दूँगा, जो निदान और निर्देश के साथ है। भन्ते! संघभेद के मुख्य पदों में दो आपत्तियाँ हैं।

8. වත්තක්ඛන්ධක

८. वत्तक्खन्धक (कर्तव्य-स्कन्धक)

පුච්ඡා – ආගන්තුකානං [Pg.259] ආවුසො භික්ඛූනං වත්තං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! आगंतुक भिक्षुओं के लिए कर्तव्य भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ ආගන්තුකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ආගන්තුකා භන්තෙ භික්ඛූ සඋපාහනාපි ආරාමං පවිසිංසු, ඡත්තපග්ගහිතාපි ආරාමං පවිසිංසු, ඔගුණ්ඨිතාපි ආරාමං පවිසිංසු, සීසෙපි චීවරං කරිත්වා ආරාමං පවිසිංසු, පානීයෙනපි පාදෙ දොවිංසු, වුඩ්ඪතරෙපි ආවාසිකෙ භික්ඛූ නාභිවාදෙසුං, නපි සෙනාසනං පුච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තෙන හි භික්ඛවෙ ආගන්තුකානං භික්ඛූනං වත්තං පඤ්ඤපෙස්සාමි, යථා ආගන්තුකෙහි භික්ඛූහි සම්මා වත්තිතබ්බං, ආගන්තුකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා ඉදානි ආරාමං පවිසිස්සාමීති උපාහනා ඔමුඤ්චිත්වා නීචං කත්වා පප්ඵොටෙත්වා ගහෙත්වා ඡත්තං අපනාමෙත්වා සීසං විවරිත්වා සීසෙ චීවරං ඛන්ධෙ කත්වා සාධුකං අතරමානෙන ආරාමො පවිසිතබ්බො’’ එවමාදිනා භන්තෙ ආගන්තුකානං භික්ඛූනං වත්තං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से आगंतुक भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! आगंतुक भिक्षु जूते पहनकर भी आराम (विहार) में प्रवेश करते थे, छाता तानकर भी आराम में प्रवेश करते थे, सिर ढँककर भी आराम में प्रवेश करते थे, सिर पर चीवर रखकर भी आराम में प्रवेश करते थे, पीने के पानी से भी पैर धोते थे, वृद्ध निवासी भिक्षुओं का अभिवादन भी नहीं करते थे, और न ही शयनासन के बारे में पूछते थे। उस विषय में भन्ते! (भगवान ने कहा) - 'तो भिक्षुओं! मैं आगंतुक भिक्षुओं के लिए कर्तव्य प्रज्ञप्त करूँगा, जैसे आगंतुक भिक्षुओं को सम्यक् व्यवहार करना चाहिए। भिक्षुओं! आगंतुक भिक्षु को 'अब मैं आराम में प्रवेश करूँगा' ऐसा सोचकर जूते उतारकर, उन्हें नीचे कर, झाड़कर और हाथ में लेकर, छाता हटाकर, सिर खोलकर, सिर के चीवर को कंधे पर रखकर, अच्छी तरह से बिना जल्दी किए आराम में प्रवेश करना चाहिए।' इस प्रकार भन्ते! आगंतुक भिक्षुओं के लिए कर्तव्य प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ආවාසිකානං [Pg.261] ආවුසො භික්ඛූනං වත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, කථඤ්ච පන පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! निवासी भिक्षुओं के लिए कर्तव्य भगवान द्वारा कहाँ, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया, और वह कैसे प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ ආවාසිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ ආවාසිකා භික්ඛූ ආගන්තුකෙ භික්ඛූ දිස්වා නෙව ආසනං පඤ්ඤපෙසුං, න පාදොදකං පාදපීඨං පාදකථලිකං උපනික්ඛිපිංසු, න පච්චුග්ගන්ත්වා පත්තචීවරං පටිග්ගහෙසුං, න සෙනාසනං පඤ්ඤපෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං –

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से निवासी भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत से निवासी भिक्षुओं ने आगंतुक भिक्षुओं को देखकर न तो आसन बिछाया, न पैर धोने का पानी, पाद-पीठ और पाद-कठलिका (पैर रखने की चौकी) रखी, न आगे बढ़कर पात्र और चीवर ग्रहण किया, और न ही शयनासन बिछाया। उस विषय में भन्ते! प्रज्ञप्त किया गया, उस विषय में भन्ते -

‘‘ආවාසිකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා ආගන්තුකං භික්ඛුං වුඩ්ඪතරං දිස්වා ආසනං පඤ්ඤපෙතබ්බං, පාදොදකං පාදපීඨං පාදකථලිකං උපනික්ඛිපිතබ්බං, පච්චුග්ගන්ත්වා පත්තචීවරං පටිග්ගහෙතබ්බං [Pg.262] පානීයෙන පුච්ඡිතබ්බො’’ එවමාදිනා භන්තෙ ආවාසිකානං භික්ඛූනං වත්තං භගවතා පඤ්ඤත්තං.

“भिक्षुओं! निवासी भिक्षु द्वारा आगंतुक वृद्ध भिक्षु को देखकर आसन बिछाना चाहिए, पैर धोने का पानी, पाद-पीठ और पाद-कठलिका रखनी चाहिए, आगे बढ़कर पात्र और चीवर ग्रहण करना चाहिए और पानी के लिए पूछना चाहिए।” इस प्रकार भन्ते! निवासी भिक्षुओं के लिए कर्तव्य भगवान द्वारा प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ගමිකානං [Pg.263] ආවුසො භික්ඛූනං වත්තං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, කථඤ්චපන පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! जाने वाले (गमिक) भिक्षुओं के लिए कर्तव्य भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया, और वह कैसे प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ ගමිකෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, සම්බහුලා භන්තෙ ගමිකා භික්ඛූ දාරුභණ්ඩං මත්තිකාභණ්ඩං අප්පටිසාමෙත්වා ද්වාරවාතපානං විවරිත්වා සෙනාසනං අනාපුච්ඡා පක්කමිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘ගමිකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා දාරුභණ්ඩං පටිසාමෙත්වා ද්වාරවාතපානං ථකෙත්වා සෙනාසනං ආපුච්ඡා පක්කමිතබ්බං’’ එවමාදිනා භන්තෙ ආකාරෙන භගවතා ගමිකානං භික්ඛූනං වත්තං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से जाने वाले भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! बहुत से जाने वाले भिक्षु लकड़ी के सामान और मिट्टी के सामान को बिना व्यवस्थित किए, दरवाजे और खिड़कियाँ खुली छोड़कर, शयनासन के बारे में बिना पूछे चले गए। उस विषय में भन्ते! “भिक्षुओं! जाने वाले भिक्षु को लकड़ी के सामान को व्यवस्थित करके, दरवाजे और खिड़कियाँ बंद करके, शयनासन के बारे में पूछकर जाना चाहिए।” इस प्रकार भन्ते! भगवान द्वारा जाने वाले भिक्षुओं के लिए कर्तव्य प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – භත්තග්ගෙ [Pg.264] ආවුසො අනුමොදිතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भोजनशाला (भक्ताग्र) में अनुमोदन करने के लिए भगवान द्वारा कहाँ अनुमति दी गई, किसे लेकर और किस विषय में अनुमति दी गई?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං [Pg.265] භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භත්තග්ගෙ නානුමොදිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर - भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को लेकर अनुमति दी गई। भन्ते! बहुत से भिक्षु भोजनशाला में अनुमोदन नहीं करते थे, उस विषय में अनुमति दी गई।

පුච්ඡා – භික්ඛූනං ආවුසො භත්තග්ගවත්තං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न - आयुष्मान्! भिक्षुओं के लिए भोजनशाला-कर्तव्य भगवान द्वारा कहाँ प्रज्ञप्त किया गया, किसे लेकर और किस विषय में प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ දුන්නිවත්ථා දුප්පාරුතා අනාකප්පසම්පන්නා භත්තග්ගං ගච්ඡිංසු, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘සචෙ ආරාමෙ කාලො ආරොචිතො හොති, තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙන්තෙන පරිමණ්ඩලං නිවාසෙත්වා කායබන්ධනං බන්ධිත්වා සගුණං කත්වා සඞ්ඝාටියො පාරුපිත්වා ගණ්ඨිකං පටිමුඤ්චිත්වා ධොවිත්වා [Pg.266] පත්තං ගහෙත්වා සාධුකං අතරමානෙන ගාමො පවිසිතබ්බො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භත්තග්ගවත්තං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! षड्वर्गीय भिक्षु अनुचित रूप से पहने हुए, अनुचित रूप से ओढ़े हुए और अशिष्ट आचरण वाले होकर भोजन-शाला में गए। भन्ते! उस विषय में— 'यदि आराम (विहार) में समय की घोषणा कर दी गई हो, तो तीनों मण्डलों को ढंकते हुए, मण्डल के समान (ठीक से) पहनकर, कटिबन्ध (कमरबन्द) बाँधकर, दुप्पटा (संघाटी) को दोहरा कर ओढ़कर, गाँठ लगाकर, धोकर, पात्र लेकर, अच्छी तरह से बिना उतावली किए गाँव में प्रवेश करना चाहिए'— इस प्रकार भन्ते! भोजन-शाला का नियम (भत्तग्गवत्त) प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – භික්ඛූනං [Pg.267] ආවුසො සෙනාසනවත්තං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, කථඤ්ච තං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भिक्षुओं के लिए शयनासन-नियम (सेनासनवत्त) भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया? और वह कैसे प्रज्ञप्त किया गया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, ඡබ්බග්ගියා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛූසු අජ්ඣොකාසෙ චීවරං කරොන්තෙසු පටිවාතෙ අඞ්ගණෙ සෙනාසනං පප්ඵොටෙසුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යස්මිං විහාරෙ විහරති, සචෙ සො විහාරො උක්ලාපො හොති, සචෙ උස්සහති සොධෙතබ්බො’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භික්ඛූනං සෙනාසනවත්තං භගවතා පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में षड्वर्गीय भिक्षुओं को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! जब भिक्षु खुले आकाश में चीवर बना रहे थे, तब षड्वर्गीय भिक्षुओं ने हवा के विपरीत दिशा में आँगन में शयनासन (बिस्तर आदि) झाड़े। भन्ते! उस विषय में— 'जिस विहार में रहता हो, यदि वह विहार गंदा हो, यदि सामर्थ्य हो तो उसे साफ करना चाहिए'— इस प्रकार भन्ते! भगवान् द्वारा भिक्षुओं के लिए शयनासन-नियम प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – සමාචාරං පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं सदाचार के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश के साथ। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों (प्रमुख पदों) में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සමාචාරං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं सदाचार के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश के साथ। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में एक आपत्ति है।

9. පාතිමොක්ඛට්ඨපනක්ඛන්ධක

९. प्रातिमोक्ष-स्थापन-स्कन्धक

පුච්ඡා – සාපත්තිකෙන [Pg.270] ආවුසො පාතිමොක්ඛං සුණන්තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙතුං භගවතා කත්ථ පඤ්ඤත්තං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

प्रश्न – आयुष्मान्! आपत्ति युक्त (स-आपत्तिक) व्यक्ति के प्रातिमोक्ष सुनते समय, प्रातिमोक्ष को स्थगित करने का नियम भगवान् ने कहाँ प्रज्ञप्त किया? किसे लेकर किस विषय में प्रज्ञप्त किया?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අඤ්ඤතරං පුග්ගලං දුස්සීලං පාපධම්මං ආරබ්භ පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤතරො භන්තෙ පුග්ගලො දුස්සීලො පාපධම්මො තදහුපොසථෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ නිසින්නො අහොසි, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में एक दुःशील और पापधर्मी व्यक्ति को लेकर प्रज्ञप्त किया गया। भन्ते! वह दुःशील और पापधर्मी व्यक्ति उस उपोसथ के दिन संघ के बीच में बैठा था। भन्ते! उस विषय में यह प्रज्ञप्त किया गया।

පුච්ඡා – ඨපනං [Pg.272] ආවුසො පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – आयुष्मान्! मैं स्थापन (स्थगित करने) के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश के साथ। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – ඨපනං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ එකා ආපත්ති.

उत्तर – मैं स्थापन के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश के साथ। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में एक आपत्ति है।

10. භික්ඛුනික්ඛන්ධක

१०. भिक्षुणी-स्कन्धक

පුච්ඡා – අට්ඨහි [Pg.273] ආවුසො ගරුධම්මෙහි උපසම්පදා භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතා, කස්ස අනුඤ්ඤාතා, කිස්මිඤ්ච වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

प्रश्न – आयुष्मान्! आठ गुरुधर्मों के साथ उपसम्पदा भगवान् ने कहाँ अनुमत की? किसके लिए अनुमत की? और किस विषय में अनुमत की?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ මහාපජාපතියා ගොතමියා අනුඤ්ඤාතා, මහාපජාපති භන්තෙ ගොතමී සූනෙහි පාදෙහි රජොකිණ්ණෙන ගත්තෙන දුක්ඛී දුම්මනා අස්සුමුඛී රුදමානා බහිද්වාරකොට්ඨකෙ අට්ඨාසි, අථ ඛො භන්තෙ ආයස්මා ආනන්දො මහාපජාපතිං ගොතමිං තං කාරණං පුච්ඡිත්වා භගවන්තං චතුක්ඛත්තුං යාචි මාතුගාමස්ස තථාගතප්පවෙදිතෙ ධම්මවිනයෙ ආගාරස්මා අනාගාරියං පබ්බජ්ජං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතා.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में महाप्रजापती गौतमी के लिए अनुमत की। भन्ते! महाप्रजापती गौतमी सूजे हुए पैरों वाली, धूल से भरे शरीर वाली, दुखी, उदास, आँसुओं से भरे मुख वाली और रोती हुई बाहरी द्वार-कोष्ठक पर खड़ी थी। तब भन्ते! आयुष्मान् आनन्द ने महाप्रजापती गौतमी से उसका कारण पूछकर भगवान् से चार बार याचना की कि तथागत द्वारा प्रवेदित धर्म-विनय में स्त्रियाँ घर से बेघर होकर प्रव्रज्या प्राप्त करें। भन्ते! उस विषय में यह अनुमत की गई।

පුච්ඡා – භික්ඛූහි [Pg.275] ආවුසො භික්ඛුනියො උපසම්පාදෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! भिक्षुओं द्वारा भिक्षुणियों को उपसम्पदा देने की अनुमति भगवान् ने कहाँ दी? किसे लेकर किस विषय में दी?

විස්සජ්ජනා – වෙසාලියං භන්තෙ මහාපජාපතිං ගොතමිං ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, මහාපජාපති භන්තෙ ගොතමී භගවන්තං එතදවොච ‘‘කථාහං භන්තෙ ඉමාසු සාකියානීසු පටිපජ්ජාමී’’ති, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! वैशाली में महाप्रजापती गौतमी को लेकर अनुमत की गई। भन्ते! महाप्रजापती गौतमी ने भगवान् से यह कहा— 'भन्ते! मैं इन शाक्य स्त्रियों के विषय में कैसे प्रतिपन्न होऊँ (क्या करूँ)?' भन्ते! उस विषय में यह अनुमत की गई।

පුච්ඡා – එකතො [Pg.276] උපසම්පන්නාය ආවුසො භික්ඛුනිසඞ්ඝෙ විසුද්ධාය භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපසම්පාදෙතුං භගවතා කත්ථ අනුඤ්ඤාතං, කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

प्रश्न – आयुष्मान्! एक ओर (भिक्षुणी संघ में) उपसम्पन्न और विशुद्ध होने पर भिक्षु संघ में उपसम्पदा देने की अनुमति भगवान् ने कहाँ दी? किसे लेकर किस विषय में दी?

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ අනුඤ්ඤාතං, සම්බහුලා භන්තෙ භික්ඛූ භික්ඛුනීනං අන්තරායිකෙ ධම්මෙ පුච්ඡිංසු, උපසම්පදාපෙක්ඛායො විත්ථායිංසු, මඞ්කූ අහෙසුං, න සක්ඛිංසු විස්සජ්ජෙතුං, තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං අනුඤ්ඤාතං.

उत्तर – भन्ते! श्रावस्ती में बहुत से भिक्षुओं को लेकर अनुमत की गई। भन्ते! बहुत से भिक्षुओं ने भिक्षुणियों से अन्तरायिक धर्मों के बारे में पूछा। उपसम्पदा की इच्छा रखने वाली स्त्रियाँ घबरा गईं, लज्जित हुईं और उत्तर नहीं दे सकीं। भन्ते! उस विषय में यह अनुमत की गई।

පුච්ඡා – භික්ඛුනික්ඛන්ධකං [Pg.277] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं भिक्षुणी-स्कन्धक के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश के साथ। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – භික්ඛුනික්ඛන්ධකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ ද්වෙ ආපත්තියො.

उत्तर – मैं भिक्षुणी-स्कन्धक के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश के साथ। भन्ते! समुत्कर्ष पदों में दो आपत्तियाँ हैं।

11. පඤ්චසතිකක්ඛන්ධක

११. पञ्चशतिक-स्कन्धक

පඨම සංගායනා

प्रथम संगीति

පුච්ඡා – පඤ්චසතිකං [Pg.279] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं पञ्चशतिक के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश के साथ। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – පඤ්චසතිකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ න කතමා ආපත්ති.

उत्तर – मैं पञ्चशतिक के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश के साथ। भन्ते! इसमें कोई भी आपत्ति नहीं है।

12. සත්තසතිකක්ඛන්ධක

१२. सप्तशतिक-स्कन्धक

දුතිය සංගායනා

द्वितीय संगीति

පුච්ඡා – සත්තසතිකං [Pg.280] පුච්ඡිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං ආවුසො කති ආපත්තියො.

प्रश्न – मैं सप्तशतिक के विषय में पूछूँगा, निदान और निर्देश के साथ। आयुष्मान्! समुत्कर्ष पदों में कितनी आपत्तियाँ हैं?

විස්සජ්ජනා – සත්තසතිකං විස්සජ්ජිස්සං, සනිදානං සනිද්දෙසං. සමුක්කට්ඨපදානං භන්තෙ න කතමා ආපත්ති.

उत्तर – मैं सप्तशतिक के विषय में उत्तर दूँगा, निदान और निर्देश के साथ। भन्ते! इसमें कोई भी आपत्ति नहीं है।

පුච්ඡා – කස්ස [Pg.281] ආවුසො වචනං.

प्रश्न – आयुष्मान्! यह किसका वचन है?

විස්සජ්ජනා – භගවතො භන්තෙ වචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

उत्तर – भन्ते! यह अर्हत् सम्यक्सम्बुद्ध भगवान् का वचन है।

පුච්ඡා – කෙ ආවුසො සික්ඛන්ති.

प्रश्न – आयुष्मान्! कौन शिक्षा ग्रहण करते हैं?

විස්සජ්ජනා – සෙක්ඛා ච භන්තෙ පුථුජ්ජනකල්‍යාණකා ච සික්ඛන්ති.

उत्तर – भन्ते! शैक्ष्य और कल्याणकारी पृथग्जन शिक्षा ग्रहण करते हैं।

පුච්ඡා – කෙ [Pg.282] ආවුසො සික්ඛිතසික්ඛා.

प्रश्न – आयुष्मान! शिक्षित-शिक्षा कौन हैं?

විස්සජ්ජනා – අරහන්තො භන්තෙ සික්ඛිතසික්ඛා.

उत्तर – भन्ते! अर्हन्त शिक्षित-शिक्षा हैं।

පුච්ඡා – කත්ථ ආවුසො ඨිතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह कहाँ स्थित है?

විස්සජ්ජනා – සික්ඛාකාමෙසු භන්තෙ ඨිතං.

उत्तर – भन्ते! यह शिक्षा के अभिलाषियों में स्थित है।

පුච්ඡා – කෙනාවුසො ආභතං.

प्रश्न – आयुष्मान! यह किसके द्वारा लाया गया है?

විස්සජ්ජනා – පරම්පරාය භන්තෙ ආභතං.

उत्तर – भन्ते! यह परम्परा से लाया गया है।


Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
巴利義註複註藏外典籍
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

한국인
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

සිංහල
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Español
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi