1

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ.

---

สุตฺตนฺตปิฏก

ພຣະສຸຕຕັນຕະປິດົກ

---

องฺคุตฺตรนิกาเย

ໃນອັງຄຸຕຕະຣະニックາຍ

---

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

ການຖາມ-ຕອບເລື່ອງການສັງຄາຍະນາ

---

ปุจฺฉา – ปฐมมหาสํคีติกาเล [Pg.1] อาวุโส ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา ปฐมํ วินยปิฏกํ สํคายิตฺวา สุตฺตนฺตปิฏเก จ ทีฆมชฺฌิมสํยุตฺตสงฺขาเต ตโย นิกาเย สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ กึ นาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນຄັ້ງປະຖົມມະຫາສັງຄາຍະນາ ພຣະມະຫາເຖຣະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນປະທານ ຜູ້ເປັນພຣະທັມມະສັງຄາຫົກໃນປາງກ່ອນ ໄດ້สັງຄາຍະນາພຣະວິນັຍປິດົກກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງສັງຄາຍະນາພຣະນິກາຍທັງສາມ ຄື ທີຄະນິກາຍ, ມັດຊິມະນິກາຍ ແລະ ສັງຍຸຕຕະນິກາຍ ໃນພຣະສຸຕຕັນຕະປິດົກ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະພຸດທະພົດຊື່ວ່າແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปฐมมหาสํคีติกาเล ภนฺเต ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา ปฐมํ วินยํ สํคายิตฺวา สุตฺตนฺตปิฏเก จ ทีฆมชฺฌิมสํยุตฺตสงฺขาเต ตโย นิกาเย สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ นวหิ จ สุตฺตสหสฺเสหิ ปญฺจหิ จ สุตฺตสตฺเตหิ สตฺตปญฺญาสาย จ สุตฺเตหิ ปฏิมณฺฑิตํ วีสติภาณวารสตปริมาณํ องฺคุตฺตรนิกายํ นาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນຄັ້ງປະຖົມມະຫາສັງຄາຍະນາ ພຣະມະຫາເຖຣະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນປະທານ ຜູ້ເປັນພຣະທັມມະສັງຄາຫົກໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະວິນັຍກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງສັງຄາຍະນາພຣະນິກາຍທັງສາມ ຄື ທີຄະນິກາຍ, ມັດຊິມະນິກາຍ ແລະ ສັງຍຸຕຕະນິກາຍ ໃນພຣະສຸຕຕັນຕະປິດົກ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະພຸດທະພົດຊື່ວ່າ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ອັນປະດັບປະດາໄປດ້ວຍພຣະສູດ 9,557 ພຣະສູດ ມີປະລິມານ 120 ພານະວານ.

---

ปุจฺฉา – องฺคุตฺตรนิกาเยปิ [Pg.2] อาวุโส เอกกนิปาโต ทุกนิปาโต ติกนิปาโตติอาทินา นิปาตปกรณปริจฺเฉทวเสน เอกาทสวิธา. ตตฺถ กตรํ นิปาตปกรณํ สํคายึสุ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ແມ່ນແຕ່ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍນັ້ນ ກໍແບ່ງອອກເປັນ 11 ປະເພດ ໂດຍກຳນົດດ້ວຍຄຳພີນິບາດ ມີ ເອກະກະນິບາດ, ທຸກກະນິບາດ, ຕິກະນິບາດ ເປັນຕົ້ນ. ໃນບັນດານິບາດເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາຄຳພີນິບາດໃດກ່ອນ?

---

วิสฺสชฺชนา – องฺคุตฺตรนิกาเย ภนฺเต เอกาทสสุ นิปาตปกรณปริจฺเฉเทสุ เอกกนิปาตํ ปฐมํ สํคายึสุ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນບັນດາຄຳພີນິບາດທັງ 11 ປະເພດ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາ ເອກະກະນິບາດ ເປັນອັນດັບທຳອິດ.

---

๑. รูปาทิวคฺค

໑. ຣູປາທິວັກ

---

ปุจฺฉา – เอกกนิปาเตปิ [Pg.3] อาวุโส รูปาทิวคฺโค นีวรณปฺปหานวคฺโค อกมฺมนิยวคฺโคติอาทินา วคฺคเภทวเสน พหุวิธา. ตตฺถ กตรํ วคฺคํ ปฐมํ สํคายึสุ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ແມ່ນແຕ່ໃນເອກະກະນິບາດນັ້ນ ກໍມີຫຼາຍປະເພດ ໂດຍການແບ່ງເປັນວັກ ມີ ຣູປາທິວັກ, ນີວະຣະນະປະຫານะວັກ, ອະກຳມະນິຍະວັກ ເປັນຕົ້ນ. ໃນບັນດາວັກເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາວັກໃດກ່ອນ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอกกนิปาเต ภนฺเต รูปาทิวคฺโค นีวรณปฺปหานวคฺโคติอาทินา วีสติยา วคฺเคสุ รูปาทิวคฺคํ ปฐมํ สํคายึสุ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນບັນດາວັກທັງ 20 ວັກ ໃນເອກະກະນິບາດ ມີ ຣູປາທິວັກ, ນີວະຣະນະປະຫານະວັກ ເປັນຕົ້ນນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາ ຣູປາທິວັກ ເປັນອັນດັບທຳອິດ.

---

ปุจฺฉา – สาธุ สาธุ อาวุโส, มยมฺปิ ทานิ อาวุโส ตโตเยว ปฏฺฐาย สํคาหนตฺถาย สํคีติปุพฺพงฺคมานิ ธมฺมปุจฺฉนวิสฺสชฺชนกิจฺจานิ อาวหิตุํ สมารภาม. เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต รูปาทิวคฺเค ปุริมานิ ปญฺจ สุตฺตานิ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ສາທຸ ສາທຸ ອາວຸໂສ! ບັດນີ້ ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະເລີ່ມຕົ້ນເຮັດໜ້າທີ່ຖາມ-ຕອບພຣະທັມ ເຊິ່ງເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງການສັງຄາຍະນາ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ການສັງຄາຍະນາ ຕັ້ງແຕ່ບ່ອນນັ້ນເປັນຕົ້ນໄປ. ອາວຸໂສ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ ຊົງເຫັນ ຜູ້ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງສະແດງພຣະສູດ 5 ພຣະສູດທຳອິດ ໃນຣູປາທິວັກ ເອກະກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.4] ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ รูปาทิครุกานํ ปญฺจนฺนํ ปุริสานํ อชฺฌาสยวเสน ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกรูปมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อิตฺถิรูปํ, อิตฺถิรูปํ ภิกฺขเว ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະพິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອັດທະຍາໄສຂອງບຸຣຸດ 5 ຈຳພວກ ຜູ້ໜັກໃນຮູບເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນຮູບອື່ນແມ່ນແຕ່ຮູບດຽວ ທີ່ຄອບງຳຈິດຂອງບຸຣຸດຕັ້ງຢູ່ ເໝືອນຮູບຂອງສະຕີນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຮູບຂອງສະຕີຍ່ອມຄອບງຳຈິດຂອງບຸຣຸດຕັ້ງຢູ່.'

---

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกรูปมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อิตฺถิรูปํ, อิตฺถิรูปํ ภิกฺขเว ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນຮູບອື່ນແມ່ນແຕ່ຮູບດຽວ ທີ່ຄອບງຳຈິດຂອງບຸຣຸດຕັ້ງຢູ່ ເໝືອນຮູບຂອງສະຕີນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຮູບຂອງສະຕີຍ່ອມຄອບງຳຈິດຂອງບຸຣຸດຕັ້ງຢູ່.

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.5] อาวุโส ปจฺฉิมานิ ปญฺจ สุตฺตานิ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນຣູປາທິວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດ 5 ພຣະສູດຕອນທ້າຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตสฺมึเยว ภนฺเต สาวตฺถิยํ สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ รูปาทิครุกานํ ปญฺจนฺนํ อิตฺถีนํ อชฺฌาสยวเสน ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกรูปมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ อิตฺถิยา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปุริสรูปํ, ปุริสรูปํ ภิกฺขเว อิตฺถิยา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອັດທະຍາໄສຂອງສະຕີ 5 ຈຳພວກ ຜູ້ໜັກໃນຮູບເປັນຕົ້ນ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນຮູບອື່ນແມ່ນແຕ່ຮູບດຽວ ທີ່ຄອບງຳຈິດຂອງສະຕີຕັ້ງຢູ່ ເໝືອນຮູບຂອງບຸຣຸດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຮູບຂອງບຸຣຸດຍ່ອມຄອບງຳຈິດຂອງສະຕີຕັ້ງຢູ່.'

---

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกรูปมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ อิตฺถิยา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปุริสรูปํ, ปุริสรูปํ ภิกฺขเว อิตฺถิยา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐติ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນຮູບອື່ນແມ່ນແຕ່ຮູບດຽວ ທີ່ຄອບງຳຈິດຂອງສະຕີຕັ້ງຢູ່ ເໝືອນຮູບຂອງບຸຣຸດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຮູບຂອງບຸຣຸດຍ່ອມຄອບງຳຈິດຂອງສະຕີຕັ້ງຢູ່.

---

นีตตฺถวเสน, เนยฺยตฺถวเสน

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງນີຕັດຖະ ແລະ ເນຍຍັດຖະ

---

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.6] อาวุโส รูปาทิวคฺเค ภควตา นีตตฺถวเสน กึ กถิตํ, เนยฺยตฺถวเสน ปน กึ ญาปิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນຣູປາທິວັກນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງຫຍັງໄວ້ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງນີຕັດຖະ? ແລະ ຊົງເຮັດໃຫ້ຮູ້ຫຍັງ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງເນຍຍັດຖະ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ ภนฺเต รูปาทิวคฺเค ภควตา นีตตฺถวเสน วฏฺฏํ กถิตํ. เนยฺยตฺถวเสน ปน วิวฏฺฏมฺปิ ญาปิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນຣູປາທິວັກນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງວັດຕະໄວ້ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງນີຕັດຖະ. ແຕ່ຊົງເຮັດໃຫ້ຮູ້ວິວັດຕະນຳອີກ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງເນຍຍັດຖະ.

---

๒. นีวรณปฺปหานวคฺค

໒. ນີວະຣະນະປະຫານະວັກ

---

ปุจฺฉา – ทุติโย [Pg.7] ปน อาวุโส นีวรณปฺปหานวคฺโค ภควตา กตฺถ กถญฺจ ภาสิโต.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ກໍວັກທີສອງ ຄື ນີວະຣະນະປະຫານະວັກນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, เยน อนุปฺปนฺโน วา กามจฺฉนฺโท อุปฺปชฺชติ, อุปฺปนฺโน วา กามจฺฉนฺโท ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว สุภนิมิตฺตํ, สุภนิมิตฺตํ ภิกฺขเว อโยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโนเจว กามจฺฉนฺโท อุปฺปชฺชติ, อุปฺปนฺโน จ กามจฺฉนฺโท ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิโต.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ກາມະສັນທະທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ກໍເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ກາມະສັນທະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໄພບູນຍິ່ງໆຂຶ້ນ ເໝືອນສຸພະນິມິດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເມື່ອມົນສິການໂດຍບໍ່ແຍບຄາຍໃນສຸພະນິມິດ ກາມະສັນທະທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ກໍຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ກາມະສັນທະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍຍ່ອມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໄພບູນຍິ່ງໆຂຶ້ນ.'

---

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.8] ปน อาวุโส ทุติเย นีวรณปฺปหานวคฺเค ภควตา กึ กถิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ກໍໃນນີວະຣະນະປະຫານະວັກ ທີສອງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງຫຍັງໄວ້?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ ปน ภนฺเต ทุติเย นีวรณปฺปหานวคฺเค ภควตา วฏฺฏมฺปิ วิวฏฺฏมฺปิ กถิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ກໍໃນນີວະຣະນະປະຫານະວັກ ທີສອງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງທັງວັດຕະ ແລະ ວິວັດຕະໄວ້.

---

๓. อกมฺมนิยว

໓. ອະກຳມະນິຍະວັກ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.9] สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต ตติเย อกมฺมนิยวคฺเค กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ... ລະ... ໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາເຊັ່ນໃດໄວ້ ໃນອະກຳມະນິຍະວັກ ທີສາມ ເອກະກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตติเย ภนฺเต อกมฺมนิยวคฺเค ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ อภาวิตํ อกมฺมนิยํ โหติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, จิตฺตํ ภิกฺขเว อภาวิตํ อกมฺมนิยํ โหติ. นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ ภาวิตํ กมฺมนิยํ โหติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ. จิตฺตํ ภิกฺขเว ภาวิตํ กมฺมนิยํ โหตี’’ติ เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນອະກຳມະນິຍະວັກ ທີສາມນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາ ມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຄວນແກ່ການງານ ເໝືອນຈິດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດທີ່ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຄວນແກ່ການງານ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມຄວນແກ່ການງານ ເໝືອນຈິດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດທີ່ອົບຮົມແລ້ວ ຍ່ອມຄວນແກ່ການງານ.'

---

๔. อทนฺตวคฺค

໔. ອະທັນຕະວັກ

---

ปุจฺฉา – จตุตฺเถ [Pg.10] ปนาวุโส อทนฺตวคฺเค ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ກໍໃນອະທັນຕະວັກ ທີສີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາເຊັ່ນໃດໄວ້?

---

วิสฺสชฺชนา – จตุตฺเถ ภนฺเต อทนฺตวคฺเค ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ อทนฺตํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, จิตฺตํ ภิกฺขเว อทนฺตํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ. นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ ทนฺตํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, จิตฺตํ ภิกฺขเว ทนฺตํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນອະທັນຕະວັກ ທີສີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາ ມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຝຶກແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເໝືອນຈິດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດທີ່ບໍ່ໄດ້ຝຶກແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ຝຶກດີແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເໝືອນຈິດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດທີ່ຝຶກດີແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່.'

---

๕. ปณิหิตอจฺฉวคฺค

໕. ປະນິຫິຕະອັດສະວັກ

---

ปุจฺฉา – ปญฺจเม [Pg.11] อาวุโส ปณิหิตอจฺฉวคฺเค ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນປະນິຫິຕະອັດສະວັກ ທີຫ້ານັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາເຊັ່ນໃດໄວ້?

---

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจเม ภนฺเต ปณิหิตอจฺฉวคฺเค ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว สาลิสูกํ วา ยวสูกํ วา มิจฺฉาปณิหิตํ หตฺเถน วา ปาเทน วา อกฺกนฺตํ หตฺถํ วา ปาทํ วา เภจฺฉติ, โลหิตํ วา อุปฺปาเทสฺสตีติ เนตํ ฐาน วิชฺชติ. ตํ กิสฺสเหตุ, มิจฺฉาปณิหิตตฺตา ภิกฺขเว สูกสฺส. เอวเมว โข ภิกฺขเว โส วต ภิกฺขุ มิจฺฉาปณิหิเตน จิตฺเตน อวิชฺชํ [Pg.12] เภจฺฉติ, วิชฺชํ อุปฺปาเทสฺสติ, นิพฺพานํ สจฺฉิกริสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ, ตํ กิสฺส เหตุ, มิจฺฉาปณิหิตตฺตา ภิกฺขเว จิตฺตสฺสา’’ติ เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນປະນິຫິຕະອັດສະວັກ ທີຫ້ານັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາ ມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ປຽບເໝືອນປາຍເຂົ້າສາລີ ຫຼື ປາຍເຂົ້າບາເລ ທີ່ຕັ້ງໄວ້ຜິດ ບຸກຄົນຢຽບດ້ວຍມື ຫຼື ຕີນ ຈະທຳລາຍມື ຫຼື ຕີນ ຫຼື ຈະເຮັດໃຫ້ເລືອດອອກ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຖານະທີ່ຈະມີໄດ້. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະປາຍເຂົ້ານັ້ນຕັ້ງໄວ້ຜິດ. ໃນທຳນອງດຽວກັນນັ້ນແລ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພິກຂຸໃດໜຶ່ງ ດ້ວຍຈິດທີ່ຕັ້ງໄວ້ຜິດ ຈະທຳລາຍອະວິຊາ ຈະເຮັດໃຫ້ວິຊາເກີດຂຶ້ນ ຈະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງພຣະນິບພານ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຖານະທີ່ຈະມີໄດ້. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຈິດຕັ້ງໄວ້ຜິດ.'

---

๖. อจฺฉราสงฺฆาตวคฺค

໖. ອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກ

---

ปุจฺฉา – อจฺฉราสงฺฆาตวคฺเค [Pg.13] อาวุโส ปฐม ทุติยสุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນ ພຣະສູດທີໜຶ່ງ ແລະ ທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อจฺฉราสงฺฆาตวคฺเค ภนฺเต ภควตา ‘‘ปภสฺสรมิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, ตญฺจ โข อาคนฺตุเกหิ อุปกฺกิเลเสหิ อุปกฺกิลิฏฺฐํ, ตํ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, ตสฺมา ‘อสฺสุตวโต ปุถุชฺชนสฺส จิตฺตภาวนา นตฺถี’ติ วทามิ. ปภสฺสรมิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, ตญฺจ โข อาคนฺตุเกหิ อุปกฺกิเลเสหิ วิปฺปมุตฺตํ, ตํ สุภวา อริยสาวโก ยถาภูตํ ปชานาติ. ตสฺมา ‘สุตปโต [Pg.14] อริยสาวกสฺส จิตฺตภาวนา อตฺถี’ติ วทามี’’ติ. เอวํ โข ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດນີ້ຜຸດຜ່ອງ ແຕ່ຈິດນັ້ນແລ ເສົ້າໝອງແລ້ວດ້ວຍອຸປະກິເລດທີ່ຈອນມາ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ການອົບຮົມຈິດຂອງປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມບໍ່ມີ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຈິດນີ້ຜຸດຜ່ອງ ແຕ່ຈິດນັ້ນແລ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອຸປະກິເລດທີ່ຈອນມາ ພຣະອະຣິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມຮູ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງກ່າວວ່າ "ການອົບຮົມຈິດຂອງພຣະອະຣິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມມີ"'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວນີ້ແລ.

---

ตติยสุตฺต

ຕະຕິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.15] อาวุโส ตติยสุตฺตาทีนิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດມີພຣະສູດທີສາມເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ตติยสุตฺตาทีนิ ปญฺจสุตฺตานิ ‘‘อจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เมตฺตาจิตฺตํ อาเสวติ, ภาเวติ, มนสิกโรติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อริตฺตชฺฌาโน วิหรติ สตฺถุสาสนกโร โอวาทปติกโร อโมฆํ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺชติ, โก ปน วาโท เย นํ พหุลีกโรนฺติ. เยเกจิ ภิกฺขเว ธมฺมา อกุสลา อกุสลภาคิยา อกุสลปกฺขิกา, สพฺเพเต มโนปุพฺพงฺคมา, มโน เตสํ ธมฺมานํ ปฐมํ อุปฺปชฺชติ, อนฺวเทว อกุสลาธมฺมา, เยเกจิ ภิกฺขเว ธมฺมา กุสลา กุสลภาคิยา กุสลปกฺขิกา, สพฺเพเต มโนปุพฺพงฺคมา, มโน เตสํ ธมฺมานํ ปฐมํ อุปฺปชฺชติ, อนฺวเทว กุสลา ธมฺมา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດ 5 ພຣະສູດ ມີພຣະສູດທີສາມເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຖ້າພິກຂຸຈະເລີນເມດຕາຈິດ, ເຮັດໃຫ້ເກີດມີ, ມົນສິການ ພຽງຊົ່ວດີດນิ້ວມືດຽວ ພິກຂຸນີ້ເຮົາກ່າວວ່າ ຢູ່ບໍ່ປາສະຈາກຊານ ເຮັດຕາມຄຳສອນ ປະຕິບັດຕາມໂ오ວາດ ສັນບິນທະບາດຂອງຊາວແວ່ນແຄວ້ນບໍ່ເສຍເປົ່າ ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງຜູ້ເຮັດໃຫ້ມາກເລົ່າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ທັມທັງຫຼາຍໃດໆ ທີ່ເປັນອະກຸສົນ ເປັນຝ່າຍອະກຸສົນ ເປັນຝັກຝ່າຍອະກຸສົນ ທັມທັງໝົດນັ້ນມີໃຈເປັນຫົວໜ້າ ໃຈຍ່ອມເກີດຂຶ້ນກ່ອນທັມເຫຼົ່ານັ້ນ ທັມອະກຸສົນທັງຫຼາຍຍ່ອມຄ້ອຍຕາມຫຼັງມາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ທັມທັງຫຼາຍໃດໆ ທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນຝ່າຍກຸສົນ ເປັນຝັກຝ່າຍກຸສົນ ທັມທັງໝົດນັ້ນມີໃຈເປັນຫົວໜ້າ ໃຈຍ່ອມເກີດຂຶ້ນກ່ອນທັມເຫຼົ່ານັ້ນ ທັມກຸສົນທັງຫຼາຍຍ່ອມຄ້ອຍຕາມຫຼັງມາ.' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

อฏฺฐมสุตฺต

ອັດຖະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.17] อาวุโส อฏฺฐม นวม ทสมสุตฺตานิ จ วีริยารมฺภาทิวคฺเค ทสสุตฺตานิ จ กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺเค ปฐมสุตฺตญฺจ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີແປດ, ທີເກົ້າ ແລະ ທີສິບ, ພຣະສູດ 10 ພຣະສູດ ໃນວິຣິຍາຣັມພະວັກ ແລະ ພຣະສູດທີໜຶ່ງ ໃນກັນລະຍານະມິດຕະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต อฏฺฐม นวม ทสมสุตฺตานิ จ วีริยารมฺภาทิวคฺเค ทสสุตฺตานิ จ กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺเค ปฐมสุตฺตญฺจ ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, เยน อนุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ, อุปฺปนฺนา วา กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปมาโท, ปมตฺตสฺส ภิกฺขเว อนุปฺปนฺนา เจว อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ, อุปฺปนฺนา จ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນອັດສະຣາສັງຄາຕະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີແປດ, ທີເກົ້າ ແລະ ທີສິບ, ພຣະສູດ 10 ພຣະສູດ ໃນວິຣິຍາຣັມພະວັກ ແລະ ພຣະສູດທີໜຶ່ງ ໃນກັນລະຍານະມິດຕະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ອະກຸສົນທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ກໍເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ກຸສົນທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍເສື່ອມຖອຍໄປ ເໝືອນຄວາມປະມາດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເມື່ອບຸກຄົນປະມາດແລ້ວ ອະກຸສົນທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ກໍຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ກຸສົນທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍຍ່ອມເສື່ອມຖອຍໄປ.'

---

ทุติยสุตฺต

ທຸຕິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺเค [Pg.19] อาวุโส ทุติย ตติยสุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນກັນລະຍານະມິດຕະວັກນັ້ນ ພຣະສູດທີສອງ ແລະ ທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺเค ภนฺเต ทุติย ตติยสุตฺตานิ ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, เยน อนุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ, อุปฺปนฺนา วา กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ อนนุโยโค กุสลานํ ธมฺมาน’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ: ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ໃນກັນລະຍານະມິດຕະວັກນັ້ນ ພຣະສູດທີສອງ ແລະ ທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດມີເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ອະກຸສົນທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ ກໍເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ກຸສົນທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍເສື່ອມຖອຍໄປ ເໝືອນການປະກອບເນືອງໆໃນອະກຸສົນທັມ ແລະ ການບໍ່ປະກອບເນືອງໆໃນກຸສົນທັມນີ້ເລີຍ.'

---

ฉฏฺฐสุตฺต

ສັດຖະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.20] อาวุโส ฉฏฺฐสุตฺตาทีนิ จ ปมาทาทิวคฺเค ปฐมสุตฺตญฺจ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສ! ໃນກັນລະຍານະມິດຕະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດມີພຣະສູດທີຫົກເປັນຕົ້ນ ແລະ ພຣະສູດທີໜຶ່ງ ໃນປະມາດາທິວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ฉฏฺฐสุตฺตาทีนิ จ ปมาทาทิวคฺเค ปฐมสุตฺตญฺจ ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา ภิกฺขเว ปริหานิ ยทิทํ ญาติปริหานิ. เอตํ ปติกิฏฺฐํ ภิกฺขเว ปริหานีนํ ยทิทํ ปญฺญาปริหานีติ. อปฺปมตฺติกา เอสา ภิกฺขเว วุทฺธิ ยทิทํ ญาติวุทฺธิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว วุทฺธีนํ ยทิทํ ปญฺญาวุทฺธิ[Pg.21]. ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘ปญฺญาวุทฺธิยา วทฺธิสฺสามา’ติ. เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ພຣະສູດທີ ຫົກ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ພຣະສູດທຳອິດໃນປມາທາທິວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມເສື່ອມນີ້ເປັນເລື່ອງເລັກນ້ອຍ ຄືຄວາມເສື່ອມຍາດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາຄວາມເສື່ອມທັງຫຼາຍ ຄວາມເສື່ອມນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າກຽດຊັງທີ່ສຸດ ຄືຄວາມເສື່ອມປັນຍາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມຈະເລີນນີ້ເປັນເລື່ອງເລັກນ້ອຍ ຄືຄວາມຈະເລີນດ້ວຍຍາດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາความຈະເລີນທັງຫຼາຍ ຄວາມຈະເລີນນີ້ຍອດຢ້ຽມທີ່ສຸດ ຄືຄວາມຈະເລີນດ້ວຍປັນຍາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນເລື່ອງນີ້ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ «ພວກເຮົາຈັກຈະເລີນດ້ວຍຄວາມຈະເລີນດ້ວຍປັນຍາ». ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ».

---

ปมาทาทิวคฺค

ປມາທາທິວັກ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.22] สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปมาทาทิวคฺเค ทุติยสุตฺตาทีนิ กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ໄດ້ຕັດພຣະສູດທີສອງເປັນຕົ້ນ ໃນປມາທາທິວັກ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปมาโท. ปมาโท ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ. นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อปฺปมาโท, อปฺปมาโท ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທຳອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເໝືອນຢ່າງຄວາມປະມາດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມປະມາດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທຳອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເໝືອນຢ່າງຄວາມບໍ່ປະມາດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ».

---

ทุติย ปมาทาทิวคฺค

ທຸຕິຍະປມາທາທິວັກ

---

ปุจฺฉา – ทุติเย [Pg.24] ปนาวุโส ปมาทาทิวคฺเค ปฐมสุตฺตาทีนิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ກໍໃນທຸຕິຍະປມາທາທິວັກ ພຣະສູດທຳອິດເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทุติเย ภนฺเต ปมาทาทิวคฺเค อชฺฌตฺติกํ ภิกฺขเว องฺคนฺติ กริตฺวา นาญฺญํ เอกงฺคมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปมาโท. ปมาโท ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ. อชฺฌตฺติกํ ภิกฺขเว องฺคนฺติ กริตฺวา นาญฺญํ เอกงฺคมฺปิ สมนุปสฺสามิ, ยํ เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อปฺปมาโท. อปฺปมาโท ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນທຸຕິຍະປມາທາທິວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນອົງປະກອບພາຍໃນອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເໝືອນຢ່າງຄວາມປະມາດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມປະມາດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນອົງປະກອບພາຍໃນອື່ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງດຽວ ທີ່ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເໝືອນຢ່າງຄວາມບໍ່ປະມາດນີ້ເລີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ຄວາມບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ».

---

ทสสุตฺต

ທະສະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.26] อาวุโส เตตฺตึสมาทีนิจ ทสสุตฺตานิ อธมฺมวคฺเค จ ทสสุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ພຣະສູດ 10 ສູດ ມີພຣະສູດທີ 33 ເປັນຕົ້ນ ແລະ ພຣະສູດ 10 ສູດ ໃນອະທັມມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต เตตฺตึสมาทีนิ ทสสุตฺตานิ จ อธมฺมวคฺเค ทสสุตฺตานิ จ เย เต ภิกฺขเว ภิกฺขู อธมฺมํ ‘‘ธมฺโม’’ติ ทีเปนฺติ, เต ภิกฺขเว ภิกฺขู พหุชนอหิตาย ปฏิปนฺนา พหุชนอสุขาย พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสานํ. พหุญฺจ เต ภิกฺขเว ภิกฺขู อปุญฺญํ ปสวนฺติ, เต จิมํ สทฺธมฺมํ อนฺตรธาเปนฺตีติ เอวมาทินา จ, เย เต ภิกฺขเว ภิกฺขู อธมฺมํ ‘‘อธมฺโม’’ติ ทีเปนฺติ, เต ภิกฺขเว ภิกฺขู พหุชนหิตาย ปฏิปนฺนา พหุชนสุขาย พหุชโน ชนสฺส อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ. พหุญฺจ เต ภิกฺขเว ภิกฺขู ปุญฺญํ ปสวนฺติ, เต จิมํ สทฺธมฺมํ ฐเปนฺตีติ เอวมาทินา จ ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ພຣະສູດ 10 ສູດ ມີພຣະສູດທີ 33 ເປັນຕົ້ນ ແລະ ພຣະສູດ 10 ສູດ ໃນອະທັມມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພິກຂຸເຫຼົ່າໃດສະແດງອະທັມວ່າເປັນທັມ ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າ ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນສຸກແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມບໍ່ເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມທຸກແກ່ມະຫາຊົນ ທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນມາກ ແລະ ຊື່ວ່າເຮັດໃຫ້ພຣະສັດທັມນີ້ອັນຕຣະທານໄປ» ແລະ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພິກຂຸເຫຼົ່າໃດສະແດງອະທັມວ່າເປັນອະທັມ ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າ ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອความສຸກແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ມະຫາຊົນ ທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມປະສົບບຸນເປັນອັນມາກ ແລະ ຊື່ວ່າດຳລົງພຣະສັດທັມນີ້ໄວ້».

---

เอกปุคฺคลวคฺค

ເອກະປຸກຄະລະວັກ

---

ปุจฺฉา – เอกปุคฺคลวคฺเค [Pg.29] อาวุโส ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ໃນເອກະປຸກຄະລະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอกปุคฺคลวคฺเค ภนฺเต ภควตา เอกปุคฺคโล ภิกฺขเว โลเก อุปฺปชฺชมาโน อุปฺปชฺชติ พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ. กตโม เอกปุคฺคโล, ตถาคโต อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ, อยํ โข ภิกฺขเว เอกปุคฺคโล โลเก อุปฺปชฺชมาโน อุปฺปชฺชติ พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานนฺติ เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເອກະປຸກຄະລະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດສະໜາໄວ້ ໂດຍມີນິໄສເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບຸກຄົນຜູ້ດຽວ ເມື່ອອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ ຍ່ອມອຸບັດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອອະນຸເຄາະໂລກ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ມະຫາຊົນ ທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ. ບຸກຄົນຜູ້ດຽວນັ້ນແມ່ນໃຜ? ຄື ພຣະຕຖາຄົດອໍຣະຫັນສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບຸກຄົນຜູ້ດຽວນີ້ແລ ເມື່ອອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກ ຍ່ອມອຸບັດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຄົນໝູ່ມາກ ເພື່ອອະນຸເຄາະໂລກ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ມະຫາຊົນ ທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍ».

---

เอตทคฺควคฺค

ເອຕະທັກຄະວັກ

---

อญฺญาสิโกณฺฑญฺญ วตฺถุ

ເລື່ອງພຣະອັນຍາສິໂກນທັນຍະ

---

ปุจฺฉา – เอตทวคฺเค [Pg.30] อาวุโส อาคเตสุ เอกจตฺตาลีสาย เถเรสุ อายสฺมา อญฺญาสิโกณฺฑญฺญตฺเถโร กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ໃນເອຕະທັກຄະວັກນີ້ ບັນດາພຣະເຖຣະ 41 ຮູບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາທ່ານພຣະອັນຍາສິໂກນທັນຍະເຖຣະ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอตทคฺควคฺเค ภนฺเต อาคเตสุ เอกจตฺตาลีสาย มหาเถเรสุ ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ รตฺตญฺญูนํ ยทิทํ อญฺญาสิโกณฺฑญฺโญ’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต อายสฺมา อญฺญาสิโกณฺฑญฺญตฺเถโร ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເອຕະທັກຄະວັກ ບັນດາພຣະມະຫາເຖຣະ 41 ຮູບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາທ່ານພຣະອັນຍາສິໂກນທັນຍະເຖຣະ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ຮູ້ຣາຕີດົນ ພຣະອັນຍາສິໂກນທັນຍະນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ» ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อคฺคสาวกวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະອັກຄະສາວົກ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.36] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคเตสุ เอกจตฺตาลีสาย มหาเถเรสุ อายสฺมา จ สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ ปฐโม อคฺคสาวโก อายสฺมา จ มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ทุติโย อคฺคสาวโก กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຊົງສະຖາປະນາທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ອັກຄະສາວົກທີໜຶ່ງ ແລະ ທ່ານພຣະມະຫາໂມຄຄັលລານະເຖຣະ ອັກຄະສາວົກທີສອງ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ ບັນດາພຣະມະຫາເຖຣະ 41 ຮູບ ທີ່ປາກົດໃນເອຕະທັກຄະວັກ ເອກະກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ มหาปญฺญานํ ยทิทํ สาริปุตฺโต’’ติ. อายสฺมา ปน มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ อิทฺธิมนฺตานํ ยทิทํ มหาโมคฺคลฺลาโน’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີປັນຍາມາກ ພຣະສາຣີບຸດນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ສ່ວນທ່ານພຣະມະຫາໂມຄຄັលລານະເຖຣະ ຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລິດມາກ ພຣະມະຫາໂມຄຄັលລານະນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อิทํ [Pg.40] เต อาสนํ วีร, ปญฺญตฺตํ ตวนุจฺฉวึ;

มม จิตฺตํ ปสาเทนฺโต, นิสีท ปุปฺผมาสเน.

ຂ້າແຕ່ພຣະວິຣະເຈົ້າ! ອາສະນະນີ້ປູລາດໄວ້ແລ້ວ ສົມຄວນແກ່ທ່ານ, ຂໍທ່ານຈົ່ງນັ່ງເທິງອາສະນະດອກໄມ້ນີ້ ເພື່ອເຮັດຈິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສເຖີດ.

---

เย [Pg.44] วต โลเก อรหนฺโต วา อรหตฺตมคฺคํ วา สมาปนฺนา, อยํ เตสํ ภิกฺขุ อญฺญตโร.

ບັນດາທ່ານຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຫຼື ຜູ້ບັນລຸອໍຣະຫັດຕະມັກໃນໂລກ, ພິກຂຸຮູບນີ້ຄົງເປັນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໃນບັນດາທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນແນ່ນອນ.

---

ยํนูนาหํ อิมํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺหํ ปุจฺเฉยฺยํ.

ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນເຂົ້າໄປຫາພິກຂຸຮູບນີ້ແລ້ວຖາມບັນຫາ.

---

เย ธมฺมา เหตุปฺปภวา,เตสํ เหตุํ ตถาคโต;

อาห เตสญฺจ โย นิโรโธ,เอวํวาที มหาสมโณ –

ທັມເຫຼົ່າໃດເກີດແຕ່ເຫດ, ພຣະຕຖາຄົດຊົງສະແດງເຫດແຫ່ງທັມເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະ ຄວາມດັບແຫ່ງທັມເຫຼົ່ານັ້ນ, ພຣະມະຫາສະມະນະມີປົກກະຕິຕັດຢ່າງນີ້.

---

ลเภยฺยาม [Pg.46] มยํ ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ, ลเภยฺยาม อุปสมฺปทํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ! ຂໍພວກຂ້າພະເຈົ້າພຶງໄດ້ບັນພະຊາ ພຶງໄດ້ອຸປະສົມບົດ ໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖີດ.

---

เอตทคฺคํ [Pg.47] ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ มหาปญฺญานํ ยทิทํ สาริปุตฺโต.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີປັນຍາມາກ ພຣະສາຣີບຸດນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ.

---

เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ อิทฺธิมนฺตานํ ยทิทํ มหาโมคฺคลฺลาโน.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລິດມາກ ພຣະມະຫາໂມຄຄັលລານະນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ.

---

มหากสฺสปวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະມະຫາກັດສະປະ

---

ปุจฺฉา – อายสฺมา [Pg.48] ปน อาวุโส มหากสฺสปตฺเถโร ปฐมมหาสํคีติกาเล ปาโมกฺขสงฺฆนายกภูโต ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ກໍທ່ານພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະ ຜູ້ເປັນປະທານສົງໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา ภนฺเต มหากสฺสปตฺเถโร ปฐมมหาสํคีติกาเล สงฺฆปาโมกฺขภูโต ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ธุตวาทานํ ยทิทํ มหากสฺสโป’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະ ຜູ້ເປັນປະທານສົງໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ຖືທຸດົງເປັນວັດ ພຣະມະຫາກັດສະປະນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อนุรุทฺธตฺเถรวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.51] สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคเตสุ เอกจตฺตาลีสาย มหาเถเรสุ อายสฺมา อนุรุทฺธตฺเถโร กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຊົງສະຖາປະນາທ່ານພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ ບັນດາພຣະມະຫາເຖຣະ 41 ຮູບ ທີ່ປາກົດໃນເອຕະທັກຄະວັກ ເອກະກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา [Pg.52] ภนฺเต อนุรุทฺธตฺเถโร ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ทิพฺพจกฺขุกานํ ยทิทํ อนุรุทฺโธ’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີຕາທິບ ພຣະອະນຸຣຸດນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

สีวลิวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະສີວະລີ

---

ปุจฺฉา – อายสฺมา [Pg.54] ปน อาวุโส สีวลิตฺเถโร ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ກໍທ່ານພຣະສີວະລີເຖຣະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา ภนฺเต สีวลิตฺเถโร ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ลาภีนํ ยทิทํ สีวลี’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະສີວະລີເຖຣະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລາບມາກ ພຣະສີວະລີນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

สมฺมาสมฺพุทฺโธ [Pg.56] วต โส ภควา, โย อิมสฺส เอวรูปสฺส ทุกฺขสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสติ.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ເປັນພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າແທ້ໜໍ, ຜູ້ຊົງສະແດງທັມເພື່ອລະຄວາມທຸກເຫັນປານນີ້.

---

สุปฺปฏิปนฺโน วต ตสฺส ภควโต สาวกสงฺโฆ, โย อิมสฺส เอวรูปสฺส ทุกฺขสฺส ปหานาย ปฏิปนฺโน.

ພຣະສົງສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ປະຕິບັດດີແລ້ວແທ້ໜໍ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອລະຄວາມທຸກເຫັນປານນີ້.

---

สุสุขํ วต นิพฺพานํ, ยตฺถิทํ เอวรูปํ ทุกฺขํ น สํวิชฺชติ –

ພຣະນິພານເປັນສຸກຢ່າງຍິ່ງແທ້ໜໍ, ບ່ອນທີ່ບໍ່ມີຄວາມທຸກເຫັນປານນີ້ປາກົດຢູ່.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.58] ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ลาภีนํ ยทิทํ สีวลิ’’ หุ –

«ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລາບມາກ ພຣະສີວະລີນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ» ດັ່ງນີ້

---

อานนฺทาเถรวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະອານົນເຖຣະ

---

ปุจฺฉา – อายสฺมา ปน อาวุโส อานนฺทตฺเถโร ธมฺมภณฺฑาคาริโก ปฐมมหาสํคีติกาเล ธมฺมวิสฺสชฺชกเถรภูโต กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ກໍທ່ານພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ແລະ ເປັນພຣະເຖຣະຜູ້ວິສັດຊະນາພຣະທັມໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา [Pg.59] ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร ธมฺมภณฺฑาคาริโก ปฐมมหาสํคีติกาเล ธมฺมวิสฺสชฺชกภูโต ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ พหุสฺสุตานํ ยทิทํ อานนฺโท. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ สติมนฺตานํ ยทิทํ อานนฺโท. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ คติมนฺตานํ ยทิทํ อานนฺโท. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ธิติมนฺตานํ ยทิทํ อานนฺโท. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ อุปฏฺฐากานํ ยทิทํ อานนฺโท’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ปญฺจสุ เอตทคฺคฏฺฐาเนสุ ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ແລະ ເປັນຜູ້ວິສັດຊະນາພຣະທັມໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ 5 ປະການ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີສະຕິ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີຄະຕິ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີທິຕິ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນອຸປັດຖາກ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ» ຢ່າງນີ້ແລ.

---

สตสหสฺเสน [Pg.61] เม กีตํ,สตสหสฺเสน มาปิตํ;

โสภนํ นาม อุยฺยานํ;

ปฏิคฺคณฺห มหามุนิ –

ຂ້າແຕ່ພຣະມະຫາມຸນີ! ສວນອຸທິຍານຊື່ວ່າ ໂສພະນະ ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຊື້ມາດ້ວຍຊັບແສນໜຶ່ງ ສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍຊັບແສນໜຶ່ງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງຮັບໄວ້ເຖີດ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.64] ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ พหุสฺสุตานํ. สติมนฺตานํ. คติมนฺตานํ. ธิติมนฺตานํ. อุปฏฺฐากานํ ยทิทํ อานนฺโท’’ –

«ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນພະຫູສູດ, ຜູ້ມີສະຕິ, ຜູ້ມີຄະຕິ, ຜູ້ມີທິຕິ, ຜູ້ເປັນອຸປັດຖາກ ພຣະອານົນນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ»

---

อุปาลิวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະອຸບາລີ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.65] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคเตสุ เอกจตฺตาลีสาย มหาเถเรสุ อายสฺมา อุปาลิตฺเถโร ปฐมมหาสํคีติกาเล วินยวิสฺสชฺชกภูโต กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຊົງສະຖາປະນາທ່ານພຣະອຸບາລີເຖຣະ ຜູ້ເປັນຜູ້ວິສັດຊະນາພຣະວິນັຍໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ ບັນດາພຣະມະຫາເຖຣະ 41 ຮູບ ທີ່ປາກົດໃນເອຕະທັກຄະວັກ ເອກະກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมา ภนฺเต อุปาลิตฺเถโร ปฐมมหาสํคีติกาเล วินยวิสฺสชฺชกภูโต ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ วินยธรานํ ยทิทํ อุปาลี’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານພຣະອຸບາລີເຖຣະ ຜູ້ເປັນຜູ້ວິສັດຊະນາພຣະວິນັຍໃນຄາວເຮັດປະຖົມມະສັງຄາຍະນາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸສາວົກຂອງເຮົາ ຜູ້ຊົງພຣະວິນັຍ ພຣະອຸບາລີນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

วินโย วาสโย มยฺหํ,วินโย ฐานจงฺกมํ;

กปฺเปมิ วินเย วาสํ,วินโย มม โคจโร.

ພຣະວິນັຍເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ພຣະວິນັຍເປັນທີ່ຢືນ ແລະ ທີ່ຈົງກົມ, ຂ້າພະເຈົ້າສຳເລັດການຢູ່ອາໄສໃນພຣະວິນັຍ, ພຣະວິນັຍເປັນໂຄຈອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

---

มหาปชาปติโคตมีเถรีวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີເຖຣີ

---

ปุจฺฉา – เอตทคฺควคฺเค [Pg.68] อาวุโส อาคตาสุ เตรสสุ เถรีสุ มหาปชาปติ โคตมีเถรี กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ໃນເອຕະທັກຄະວັກ ບັນດາພຣະເຖຣີ 13 ຮູບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາພຣະມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີເຖຣີ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอตทคฺควคฺเค [Pg.69] ภนฺเต อาคตาสุ เตรสสุ เถรีสุ มหาปชาปติโคตมีเถรี ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ รตฺตญฺญูนํ ยทิทํ มหาปชาปติ โคตมี’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເອຕະທັກຄະວັກ ບັນດາພຣະເຖຣີ 13 ຮູບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາພຣະມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີເຖຣີ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸນີສາວິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ຮູ້ຣาຕີດົນ ພຣະມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.73] ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ รตฺตญฺญูนํ ยทิทํ มหาปชาปติโคตมี’’ –

«ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸນີສາວິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ຮູ້ຣາຕີດົນ ພຣະມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີນີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ»

---

ปุจฺฉา – เขมาเถรี ปน อาวุโส อคฺคสาวิกา ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ! ກໍພຣະເຂມາເຖຣີ ຜູ້ເປັນອັກຄະສາວິກາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เขมาเถรี ภนฺเต ปฐมา อคฺคสาวิกา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ มหาปญฺญานํ ยทิทํ เขมา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຂມາເຖຣີ ຜູ້ເປັນອັກຄະສາວິກາທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸນີສາວິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ມີປັນຍາມາກ ພຣະເຂມານີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ». ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ແລ.

---

‘‘เย ราครตฺตานุปตนฺติ โสตํ,สยํกตํ มกฺกโฏว ชาลํ,เอตมฺปิ เฉตฺวาน วชนฺติ ธีรา;

อนเปกฺขิโน สพฺพทุกฺขํ ปหาย’’ –

«ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ກຳໜັດດ້ວຍຣາຄະ ຍ່ອມຕົກໄປສູ່ກະແສທີ່ຕົນເອງເຮັດໄວ້ ເໝືອນແມງມຸມຕົກໄປສູ່ໃຍທີ່ຕົນເອງຖັກໄວ້, ຜູ້ມີປັນຍາຕັດກະແສນັ້ນໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມຫຼີກໄປ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມອາໄລ ລະທຸກທັງປວງໄດ້»

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.77] ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ มหาปญฺญานํ ยทิทํ เขมา’’ –

«ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ບັນດາພິກຂຸນີສາວິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ມີປັນຍາມາກ ພຣະເຂມານີ້ ເປັນຍອດຢ້ຽມ»

---

ปุจฺฉา – อุปฺปลวณฺณา ปน อาวุโส เถรี ทุติยอคฺคสาวิกา ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພຣະອຸບົນວັນນາເຖຣີ ພຣະອັກຄະສາວິກາອົງທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อุปฺปลวณฺณา ภนฺเต เถรี ทุติยอคฺคสาวิกา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ อิทฺธิมนฺตีนํ ยทิทํ อุปฺปลวณฺณา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ພຣະອຸບົນວັນນາເຖຣີ ພຣະອັກຄະສາວິກາອົງທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລິດຫຼາຍ ພຣະອຸບົນວັນນາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ อิทฺธิมนฺตีนํ ยทิทํ อุปฺปลวณฺณา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ມີລິດຫຼາຍ ພຣະອຸບົນວັນນາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” –

---

ปฏาจาราเถรีภิกฺขุนีมวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະປະຕາຈາຣາເຖຣີພິກຂຸນີ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคตาสุ เตรสสุ เถรีสุ ปฏาจารานาม เถรี กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບັນດາພຣະเຖຣີ ໑໓ ອົງ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ເອກະກະນິບາດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອົງນັ້ນ... ຜູ້ຕຣັສຣູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົງສະຖາປະນາພຣະເຖຣີຊື່ວ່າ ປະຕາຈາຣາ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอตทคฺควคฺเค ภนฺเต อาคตาสุ เตรสสุ เถริกาสุ ปฏาจารา เถรี ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ วินยธรานํ ยทิทํ ปฏาจารา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ບັນດາພຣະເຖຣີ ໑໓ ອົງ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ພຣະປະຕາຈາຣາເຖຣີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ຊົງພຣະວິນັຍ ພຣະປະຕາຈາຣາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘อุโภ ปุตฺตา กาลงฺกตา,ปนฺเถ มยฺหํ ปตี มโต;

มาตาปิตา จ ภาตา จ,เอกจิตกสฺมึ ฑยฺหเร’’ –

“ບຸດທັງສອງກໍຕາຍແລ້ວ, ສາມີຂອງຂ້ອຍກໍຕາຍໃນລະຫວ່າງທາງ; ມານດา ບິດາ ແລະ ພີ່ຊາຍ ກໍກຳລັງຖືກເຜົາໃນຈິຕະກາດຽວກັນ” –

---

‘‘จตูสุ สมุทฺเทสุ ชลํ ปริตฺตกํ,ตโต พหุํ อสฺสุชลํ อนปฺปกํ;

ทุกฺเขน ผุฏฺฐสฺส นรสฺส โสจนา,กึ การณา อมฺม ตุวํ ปมชฺชสิ’’ –

“ນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດທັງສີ່ມີປະມານນ້ອຍ, ແຕ່ນ້ຳຕາຂອງຄົນຜູ້ຖືກທຸກຂ໌ກະທົບແລ້ວໂສກເສົ້າຮ້ອງໄຫ້ ມີປະມານຫຼາຍກວ່ານັ້ນ, ແນ່ແມ່ ເພາະເຫດໃດເຈົ້າຈຶ່ງປະໝາດຢູ່ເລົ່າ” –

---

‘‘น [Pg.83] สนฺติ ปุตฺตา ตาณาย,น ปิตา นาปิ พนฺธวา;

อนฺตเกนาธิปนฺนสฺส,นตฺถิ ญาตีสุ ตาณตา;

เอตมตฺถวสํ ญตฺวา, ปณฺฑิโต สีลสํวุโต;

นิพฺพานคมนํ มคฺคํ, ขิปฺปเมว วิโสธเย’’ –

“ບຸດທັງຫຼາຍບໍ່ມີເພື່ອເປັນທີ່ເພິ່ງ, ບິດາກໍບໍ່ມີ, ພວກພ້ອງກໍບໍ່ມີ; ເມື່ອບຸກຄົນຖືກມັດຈຸຣາດຄອບງຳແລ້ວ, ຄວາມເປັນທີ່ເພິ່ງໃນຍາດທັງຫຼາຍຍ່ອມບໍ່ມີ; ບັນດິດຮູ້ອຳນາດປະໂຫຍດນີ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ສຳຣວມໃນສີລ, ພຶງຮີບຊຳຣະທາງໄປສູ່ພຣະນິບພານໂດຍໄວ” –

---

‘‘โย [Pg.84] จ วสฺสสตํ ชีเว,อปสฺสํ อุทยพฺพยํ;

เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย,ปสฺสโต อุทยพฺพยํ’’ –

“ຜູ້ໃດມີຊີວິດຢູ່ຕັ້ງຮ້ອຍປີ ແຕ່ບໍ່ເຫັນຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປ, ຄວາມມີຊີວິດຢູ່ພຽງມື້ດຽວ ຂອງຜູ້ເຫັນຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປ ຍັງປະເສີດກວ່າ” –

---

‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ วินยธรานํ ยทิทํ ปฏาจารา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ຊົງພຣະວິນັຍ ພຣະປະຕາຈາຣາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” –

---

ธมฺมทินฺนาเถรีภิกฺขุนีมวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະທັມມະທິນນາເຖຣີພິກຂຸນີ

---

ปุจฺฉา – ธมฺมทินฺนา [Pg.85] ปน อาวุโส เถรี ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພຣະທັມມະທິນນາເຖຣີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ธมฺมทินฺนา ภนฺเต เถรี ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ ธมฺมกถิกานํ ยทิทํ ธมฺมทินฺนา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ພຣະທັມມະທິນນາເຖຣີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທັມມະກະຖຶກ ພຣະທັມມະທິນນາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘ยสฺส [Pg.88] ปุเร จ ปจฺฉา จ,มชฺเฌจ นตฺถิ กิญฺจนํ;

อกิญฺจนํ อนาทานํ,ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ’’ –

“ຜູ້ໃດບໍ່ມີກັງວົນໃນກ່ອນ, ໃນພາຍຫຼັງ ແລະ ໃນທ່າມກາງ; ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນ ຜູ້ບໍ່ມີກັງວົນ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ວ່າເປັນພຣາມ” –

---

‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ ธมฺมกถิกานํ ยทิทํ ธมฺมทินฺนา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທັມມະກະຖຶກ ພຣະທັມມະທິນນາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” –

---

ยโสธราเถรีภิกฺขุนีมวตฺถุ

ເລື່ອງພຣະຢະໂສທະຣາເຖຣີພິກຂຸນີ

---

ปุจฺฉา – ภทฺทกจฺจานานาม อาวุโส ยโสธราเถรี ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຢະໂສທະຣາເຖຣີ ຜູ້ມີພຣະນາມວ່າ ພັດທະກັດຈານາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ภทฺทกจฺจานา [Pg.89] ภนฺเต ยโสธราเถรี ภควตา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ มหาภิญฺญปตฺตานํ ยทิทํ ภทฺทกจฺจานา’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ພຣະຢະໂສທະຣາເຖຣີ ຜູ້ມີພຣະນາມວ່າ ພັດທະກັດຈານາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ບັນລຸອະພິນຍາໃຫຍ່ ພຣະພັດທະກັດຈານາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.90] ภิกฺขเว มม สาวิกานํ ภิกฺขุนีนํ มหาภิญฺญปตฺตานํ ยทิทํ ภทฺทกจฺจานา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ບັນລຸອະພິນຍາໃຫຍ່ ພຣະພັດທະກັດຈານາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” –

---

ตปุสฺสภลฺลิกวตฺถุ

ເລື່ອງຕະປຸດສະແລະພັລລິກະ

---

ปุจฺฉา – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.91] อาวุโส เอตทคฺควคฺเค อาคเตสุ เอกาทสสุ อุปาสเกสุ ตปุสฺสภลฺลิกานาม วาณิชา ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບັນດາອຸປາສົກ ໑໑ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ພໍ່ຄ້າທັງຫຼາຍຊື່ວ່າ ຕະປຸດສະແລະພັລລິກະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตปุสฺสภลฺลิกา ภนฺเต วาณิชา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ ปฐมํ สรณํ คจฺฉนฺตานํ ยทิทํ ตปุสฺสภลฺลิกา วาณิชา’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ພໍ່ຄ້າທັງຫຼາຍຊື່ວ່າ ຕະປຸດສະແລະພັລລິກະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະກ່ອນໝົດ ພໍ່ຄ້າຕະປຸດສະແລະພັລລິກະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอเต [Pg.93] ภนฺเต มยํ ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉาม ธมฺมญฺจ, อุปาสเก โน ภควา ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปเต สรณํ คเต’’ หุ –

“ພັນເຕ ຂ້າພຣະອົງທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຂໍເຖິງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະ ພຣະທັມ ເປັນສະຣະນະ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈົ່ງຊົງຈຳຂ້າພຣະອົງທັງຫຼາຍວ່າ ເປັນອຸປາສົກ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຈົນກວ່າຊີວິດຈະຫາບໍ່” –

---

‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ ปฐมํ สรณํ คจฺฉนฺตานํ ยทิทํ ตปุสฺสภลฺลิกา วาณิชา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະກ່ອນໝົດ ພໍ່ຄ້າຕະປຸດສະແລະພັລລິກະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” –

---

อนาถปิณฺฑกวตฺถุ

ເລື່ອງອະນາຖະບິນທິກະເສດຖີ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.94] ภควตา อรหตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคเตสุ เอกาทสสุ อุปาสเกสุ สุทตฺโต คหปติ อนาถปิณฺฑิโก กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບັນດາອຸປາສົກ ໑໑ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ເອກະກະນິບາດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອົງນັ້ນ... ຜູ້ຕຣັສຣູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົງສະຖາປະນາ ສຸທັດຕະຄະຫະບໍດີ ຜູ້ມີຊື່ວ່າ ອະນາຖະບິນທິກະ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอตทคฺควคฺเค ภนฺเต อาคเตสุ เอกาทสสุ อุปาสเกสุ สุทตฺโต คหปติ อนาถปิณฺฑิโก ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ ทายกานํ ยทิทํ สุทตฺโต คหปติ อนาถปิณฺฑิโก’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ບັນດາອຸປາສົກ ໑໑ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ສຸທັດຕະຄະຫະບໍດີ ອະນາຖະບິນທິກະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທາຍົກ ສຸທັດຕະຄະຫະບໍດີ ອະນາຖະບິນທິກະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

เอตทคฺคํ [Pg.97] ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ ทายกานํ ยทิทํ สุทตฺโต คหปติ อนาถปิณฺฑิโก–

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທາຍົກ ສຸທັດຕະຄະຫະບໍດີ ອະນາຖະບິນທິກະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” –

---

สูรมฺพฏฺฐอุปาสกาวตฺถุ

ເລື່ອງສູຣັມພັດຖະອຸປາສົກ

---

ปุจฺฉา – สูรมฺพฏฺโฐ นาม อาวุโส อุปาสโก ภควตา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ອຸປາສົກຊື່ວ່າ ສູຣັມພັດຖະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สูรมฺพฏฺโฐ อุปาสโก ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ อเวจฺจปฺปสนฺนานํ ยทิทํ สูรมฺพฏฺโฐ’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิโต.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ອຸປາສົກສູຣັມພັດຖະ ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງໝັ້ນຄົງ ສູຣັມພັດຖະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.100] ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสกานํ อเวจฺจปฺปสนฺนานํ ยทิทํ สูรมฺพฏฺโฐ’’ หุ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງໝັ້ນຄົງ ສູຣັມພັດຖະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” –

---

สุชาตา อุปาสิกาวตฺถุ

ເລື່ອງສຸຊາດາອຸປາສິກາ

---

ปุจฺฉา – เอตทคฺควคฺเค [Pg.101] อาวุโส อาคตาสุ ทสสุ อุปาสิกาสุ สุชาตานาม อุปาสิกา เสนิยธีตา กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບັນດາອຸປາສິກາ ໑໐ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ອຸປາສິກາຊື່ວ່າ ສຸຊາດາ ຜູ້ເປັນທິດາຂອງເສນິຍະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สุชาตา ภนฺเต เสนิยธีตา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ ปฐมํ สรณํ คจฺฉนฺตีนํ ยทิทํ สุชาตา เสนิยธีตา’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ສຸຊາດາທິດາຂອງເສນິຍະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາອຸປາສິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະກ່ອນໝົດ ສຸຊາດາທິດາຂອງເສນິຍະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตา [Pg.104] มยํ ภนฺเต ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉาม ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ, อุปาสิกาโย โน ภควา ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตา สรณํ คตา’’ หุ –

“ພັນເຕ ຂ້າພຣະອົງທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຂໍເຖິງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພຣະທັມ ແລະ ພຣະສົງ ເປັນສະຣະນະ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈົ່ງຊົງຈຳຂ້າພຣະອົງທັງຫຼາຍວ່າ ເປັນອຸປາສິກາ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຈົນກວ່າຊີວິດຈະຫາບໍ່” –

---

‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ ปฐมํ สรณํ คจฺฉนฺตีนํ ยทิทํ สุชาตา เสนิยธีตา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາອຸປາສິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະກ່ອນໝົດ ສຸຊາດາທິດາຂອງເສນິຍະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” –

---

วิสาขา อุปาสิกาวตฺถุ

ເລື່ອງວິສາຂາອຸປາສິກາ

---

ปุจฺฉา – วิสาขา [Pg.105] ปน อาวุโส อุปาสิกา กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍນາງວິສາຂາອຸປາສິກາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – วิสาขา ภนฺเต อุปาสิกา มิคารมาตา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ ทายิกานํ ยทิทํ วิสาขา มิคารมาตา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ นາງວິສາຂາອຸປາສິກາ ມິຄາຣະມານດາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາອຸປາສິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທາຍິກາ ນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມານດາ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.107] ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ ทายิกานํ ยทิทํ วิสาขา มิคารมาตา’’ หุ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາອຸປາສິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນທາຍິກາ ນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມານດາ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” –

---

ขุชฺชุตฺตรา อุปาสิกาวตฺถุ

ເລື່ອງຂຸດຊຸດຕະຣາອຸປາສິກາ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.108] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย เอกกนิปาเต เอตทคฺควคฺเค อาคตาสุ ทสสุ อุปาสิกาสุ ขุชฺชุตฺตรานาม อุปาสิกา กถํ เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບັນດາອຸປາສິກາ ໑໐ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ເອກະກະນິບາດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອົງນັ້ນ... ຜູ້ຕຣັສຣູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົງສະຖາປະນາອຸປາສິກາຊື່ວ່າ ຂຸດຊຸດຕະຣາ ໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอตทคฺควคฺเค ภนฺเต อาคตาสุ ทสสุ อุปาสิกาสุ ขุชฺชุตฺตรา อุปาสิกา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ พหุสฺสุตานํ ยทิทํ ขุชฺชุตฺตรา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ບັນດາອຸປາສິກາ ໑໐ ທ່ານ ທີ່ມາໃນເອຕະທັກຄະວັກ ຂຸດຊຸດຕະຣາອຸປາສິກາ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາພິກຂຸນີຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ຂຸດຊຸດຕະຣາ ເປັນເລີດກວ່າພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.111] ภิกฺขเว มม สาวกานํ อุปาสิกานํ พหุสฺสุตานํ ยทิทํ ขุชฺชุตฺตรา’’ หุ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວົກອຸປາສົກຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ຂຸດຊຸດຕະຣາ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສົກທັງຫຼາຍ” –

---

กาฬีอุปาสิกาวตฺถุ

ເລື່ອງກາລີອຸປາສິກາ

---

ปุจฺฉา – กาฬีนาม อาวุโส อุปาสิกา กุรรฆริกา กถํ ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ອຸປາສິກາຊື່ວ່າ ກາລີ ຊາວເມືອງກຸຣະຣະຄະຣະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กาฬี ภนฺเต อุปาสิกา กุรรฆริกา ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อนุสฺสวปฺปสนฺนานํ ยทิทํ กาฬี อุปาสิกา กุรรฆริกา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา เอตทคฺคฏฺฐาเน ฐปิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ກາລີອຸປາສິກາ ຊາວເມືອງກຸຣະຣະຄະຣະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງເອຕະທັກຄະ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເລື່ອມໃສເພາະໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ ກາລີອຸປາສິກາ ຊາວເມືອງກຸຣະຣະຄະຣະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

‘‘เอตทคฺคํ [Pg.112] ภิกฺขเว มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ อนุสฺสวปฺปสนฺนานํ ยทิทํ กาฬี อุปาสิกา กุรรฆริกา’’ –

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາສາວິກາອຸປາສິກາຂອງເຮົາ ຜູ້ເລື່ອມໃສເພາະໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ ກາລີອຸປາສິກາ ຊາວເມືອງกຸຣະຣະຄະຣະ ເປັນເລີດກວ່າອຸປາສິກາທັງຫຼາຍ” –

---

อฏฺฐานปาฬิ

ອັດຖານະປາລີ

---

ปุจฺฉา – สกลาปิ [Pg.113] อาวุโส อฏฺฐานปาฬิ ภควตา กถํ ภาสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ພຣະບາລີວ່າດ້ວຍອະຖານະທັງໝົດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐานเมตํ ภิกฺขเว อนวกาโส, ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิสงฺขารํ นิจฺจโต อุปคจฺเฉยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. ฐานญฺจ โข เอตํ ภิกฺขเว วิชฺชติ, ยํ ปุถุชฺชโน กญฺจิสงฺขารํ นิจฺจโต อุปคจฺเฉยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา สกลาปิ อฏฺฐานปาฬิ ภาสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະບາລີວ່າດ້ວຍອະຖານະທັງໝົດ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ບໍ່ແມ່ນຖານະ ບໍ່ແມ່ນໂອກາດ ທີ່ບຸກຄົນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍທິດຖິ ຈະເພິ່ງເຫັນສັງຂານໃດໆ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງທ່ຽງ, ຖານະເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມີ; ແຕ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖານະເຊັ່ນນີ້ມີຢູ່ ທີ່ປຸຖຸຊົນຈະເພິ່ງເຫັນສັງຂານໃດໆ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງທ່ຽງ, ຖານະເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມມີຢູ່” ດັ່ງນີ້ແລ ພັນເຕ.

---

เอกธมฺมปาฬิ ปฐมวคฺค

เອກະທັມມະປາລີ ປະຖົມມະວັກ

---

ปุจฺฉา – เอกธมฺมปาฬิยํ [Pg.114] อาวุโส ปฐมวคฺเค กีทิสี ธมฺมเทสนา ภควตา เทสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນເອກະທັມມະປາລີ ປະຖົມມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາໄວ້ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอกธมฺมปาฬิยํ ภนฺเต ปฐมวคฺเค ‘‘เอกธมฺโม ภิกฺขเว ภาวิโต พหุลีกโต เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ. กตโม เอกธมฺโม, พุทฺธานุสฺสติ, อยํ โข ภิกฺขเว เอกธมฺโม ภาวิโต พหุลีกโต เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนา เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ໃນເອກະທັມມະປາລີ ປະຖົມມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະປະການໜຶ່ງ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມໜ່າຍໂດຍສ່ວນດຽວ ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ ເພື່ອຄວາມດັບ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບ ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງ ເພື່ອຄວາມຕຣັສຣູ້ ເພື່ອພຣະນິບພານ. ທັມມະປະການໜຶ່ງຄືຫຍັງ? ຄື ພຸດທານຸສສະຕິ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະປະການໜຶ່ງນີ້ແລ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມໜ່າຍໂດຍສ່ວນດຽວ ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ ເພື່ອຄວາມດັບ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບ ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງ ເພື່ອຄວາມຕຣັສຣູ້ ເພື່ອພຣະນິບພານ” ດັ່ງນີ້ແລ.

---

ปุจฺฉา – ทุติยวคฺเค [Pg.115] ปน อาวุโส ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນທຸຕιຍະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາໄວ້ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทุติยวคฺเค [Pg.116] ภนฺเต ภควตา ‘‘นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ, เยน อนุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ, อุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตนฺติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว มิจฺฉาทิฏฺฐิ. มิจฺฉาทิฏฺฐิกสฺส ภิกฺขเว อนุปฺปนฺนา เจว อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ, อุปฺปนฺนา จ อกุสลา ธมฺมา ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. เอวมาทิกา ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ພັນເຕ ໃນທຸຕິຍະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາບໍ່ເລັງເຫັນທັມມະອື່ນແມ່ນແຕ່ປະການໜຶ່ງ ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ອະກຸສົນທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ອະກຸສົນທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຈະເລີນໄພບູນຍິ່ງໆຂຶ້ນ ເໝືອນດັ່ງມິດສາທິດຖິນີ້ເລີຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອບຸກຄົນມີມິດສາທິດຖິແລ້ວ ອະກຸສົນທັມທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ກໍຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ອະກຸສົນທັມທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ກໍຍ່ອມຈະເລີນໄພບູນຍິ່ງໆຂຶ້ນ” ດັ່ງນີ້ແລ.

---

ตติยวคฺค

ຕະຕິຍະວັກ

---

ปุจฺฉา – ตติยวคฺเค [Pg.117] ปน อาวุโส ปญฺจมาทีนิ อฏฺฐ สุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນຕະຕິຍະວັກ ພຣະສູດທັງຫຼາຍ ໘ ພຣະສູດ ມີພຣະສູດທີຫ້າເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตติยวคฺเค ภนฺเต ปญฺจมาทีนิ อฏฺฐสุตฺตานิ ‘‘ทุรกฺขาเต ภิกฺขเว ธมฺมวินเย โย จ สมาทเปติ, ยญฺจ สมาทเปติ, โย จ สมาทปิโต ตถตฺตาย ปฏิปชฺชติ. สพฺเพเต พหุํ อปุญฺญํ ปสวนฺติ. ตํกิสฺสเหตุ, ทุรกฺขาภตฺตา ภิกฺขเว ธมฺมสฺส. สฺวากฺขาเต ภิกฺขเว ธมฺมวินเย โย จ สมาทเปติ, ยญฺจ สมาทเปติ, โย จ สมาทปิโต, ตถตฺตาย ปฏิปชฺชติ, สพฺเพเต พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ. ตํกิสฺสเหตุ สฺวากฺขาตตฺตา ภิกฺขเว ธมฺมสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກທີສາມ ພຣະສູດທັງຫຼາຍ ໘ ສູດ ມີພຣະສູດທີ ໕ ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທັມມະວິນັຍທີ່ກ່າວໄວ້ຊົ່ວແລ້ວ ຜູ້ໃດຊັກຊວນກໍດີ, ຜູ້ໃດຖືກຊັກຊວນກໍດີ, ຜູ້ທີ່ຖືກຊັກຊວນແລ້ວ ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນັ້ນກໍດີ, ຄົນທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນມາກ. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະທັມມະວິນັຍນັ້ນ ເປັນທັມທີ່ກ່າວໄວ້ຊົ່ວແລ້ວ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທັມມະວິນັຍທີ່ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ ຜູ້ໃດຊັກຊວນກໍດີ, ຜູ້ໃດຖືກຊັກຊວນກໍດີ, ຜູ້ທີ່ຖືກຊັກຊວນແລ້ວ ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນັ້ນກໍດີ, ຄົນທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມປະສົບບຸນເປັນອັນມາກ. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະທັມມະວິນັຍນັ້ນ ເປັນທັມທີ່ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ' ດັ່ງນີ້.

---

อปร อจฺฉราสงฺฆาตวคฺค

ອະປະຣະອັດຈະຣາສັງຄາຕະວັກ

---

ปุจฺฉา – อปรอจฺฉราสงฺฆาตวคฺเค [Pg.120] ปน อาวุโส ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະປະຣະອັດຈະຣາສັງຄາຕະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສນາໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อปรอจฺฉราสงฺฆาตวคฺเค ภนฺเต ‘‘อจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปฐมํ ฌานํ ภาเวติ, อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อริตฺตชฺฌาโน วิหรติ สตฺถุสาสนกโร โอวาทปติกโร อโมฆํ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺชติ, โก ปน วาโท เย นํ พหุลีกโรนฺตี’’ติ เอวมาทิกา ภนฺเต ภควตา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອະປະຣະອັດຈະຣາສັງຄາຕະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທສນາໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າພິກຂຸຈະເລີນປະຖົມຊານ ພຽງຊົ່ວຜັກດີດນິ້ວມືດຽວ, ພິກຂຸນີ້ເຮົາກ່າວວ່າ ຢູ່ບໍ່ວ່າງຈາກຊານ, ເຮັດຕາມຄຳສອນຂອງພຣະສາດສະດາ, ປະຕິບັດຕາມໂອວາດ, ສັນບິນທະບາດຂອງຊາວແວ່ນແຄວ້ນບໍ່ເສຍເປົ່າ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງຜູ້ເຮັດໃຫ້ມາກ (ເຊິ່ງປະຖົມຊານນັ້ນ)' ດັ່ງນີ້.

---

กายคตาสติวคฺค

ກາຍະຄະຕາສະຕິວັກ

---

ปุจฺฉา – สกโลปิ [Pg.122] อาวุโส กายคตาสติวคฺโค ภควตา กถํ ภาสิโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍກາຍະຄະຕາສະຕິວັກທັງສິ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ยสฺส กสฺสจิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท เจตสา ผุโฏ, อนฺโตคธา ตสฺส กุนฺนทิโย ยากาจิ สมุทฺทงฺคมา, เอวเมว ภิกฺขเว ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, อนฺโตคธา ตสฺส กุสลา ธมฺมา เยเกจิ วิชฺชาภาคิยา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา สกโลปิ กายคตาสติวคฺโค ภาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງກາຍະຄະຕາສະຕິວັກທັງສິ້ນໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາສະໝຸດອັນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງແຜ່ໄປເຖິງດ້ວຍໃຈແລ້ວ, ແມ່ນ້ຳນ້ອຍສາຍໃດໆ ທີ່ໄຫຼໄປສູ່ສະໝຸດ ຍ່ອມລວມລົງໃນມະຫາສະໝຸດນັ້ນທັງໝົດ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກາຍະຄະຕາສະຕິອັນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ມາກແລ້ວ, ກຸສົນທັມໃດໆ ທີ່ເປັນສ່ວນແຫ່ງວິຊຊາ ຍ່ອມລວມລົງໃນກາຍະຄະຕາສະຕິນັ້ນທັງໝົດ, ສັນນັ້ນ' ດັ່ງນີ້.

---

อมตวคฺค

ອະມະຕະວັກ

---

ปุจฺฉา – สกโลปิ [Pg.123] อาวุโส อมตวคฺโค ภควตา กถํ ภาสโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍອະມະຕະວັກທັງສິ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อมตํ เต ภิกฺขเว น ปริภุญฺชนฺติ, เย กายคตาสตึ น ปริภุญฺชนฺติ. อมตํ เต ภิกฺขเว ปริภุญฺชนฺติ, เย กายคตาสตึ ปริภุญฺชนฺติ. อมตํ เต ภิกฺขเว อปริภุตฺตํ, เยสํ กายคตาสติ อปริภุตฺตา. อมตํ เต ภิกฺขเว ปริภุตฺตํ, เยสํ กายคตาสติ ปริภุตฺตาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา สกโลปิ อมตวคฺโค ภาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອະມະຕະວັກທັງສິ້ນໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຊົນເຫຼົ່າໃດບໍ່ບໍລິໂພກກາຍະຄະຕາສະຕິ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າບໍ່ໄດ້ບໍລິໂພກອະມະຕະ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຊົນເຫຼົ່າໃດບໍລິໂພກກາຍະຄະຕາສະຕິ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າໄດ້ບໍລິໂພກອະມະຕະ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກາຍະຄະຕາສະຕິຂອງຊົນເຫຼົ່າໃດບໍ່ໄດ້ບໍລິໂພກແລ້ວ, ອະມະຕະຂອງຊົນເຫຼົ່ານັ້ນກໍຊື່ວ່າບໍ່ໄດ້ບໍລິໂພກແລ້ວ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກາຍະຄະຕາສະຕິຂອງຊົນເຫຼົ່າໃດບໍລິໂພກແລ້ວ, ອະມະຕະຂອງຊົນເຫຼົ່ານັ້ນກໍຊື່ວ່າບໍລິໂພກແລ້ວ' ດັ່ງນີ້.

---

กมฺมกรณวคฺค, วชฺชสุตฺต

ກັມມະກະຣະນະວັກ, ວັດຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.125] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ทุกนิปาเต กมฺมกรณวคฺเค ปฐมํ วชฺชสุตฺตํ กตฺถ กสฺส กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງສະແດງວັດຊະສູດທີໜຶ່ງ ໃນກັມມະກະຣະນະວັກ ທຸກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ໃດ, ແກ່ໃຜ ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ‘‘ทฺเวมานิ ภิกฺขเว วชฺชานิ. กตมานิ ทฺเว ทิฏฺฐธมฺมิกญฺจ วชฺชํ สมฺปรายิกญฺจ วชฺช’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂທດນີ້ມີ ໒ ຢ່າງ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ໂທດໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ໂທດໃນພາຍໜ້າ' ດັ່ງນີ້.

---

ตสฺมาติห [Pg.127] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘‘ทิฏฺฐธมฺมิกสฺส วชฺชสฺส ภายิสฺสาม, สมฺปรายิกสฺส วชฺชสฺส ภายิสฺสาม, วชฺชภีรุโน ภวิสฺสาม วชฺชภยทสฺสาวิโน’’ติ. เอวญฺหิ โข ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพํ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນໃນເລື່ອງນີ້ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ພວກເຮົາຈັກຢ້ານກົວຕໍ່ໂທດໃນປັດຈຸບັນ, ຈັກຢ້ານກົວຕໍ່ໂທດໃນພາຍໜ້າ, จັກເປັນຜູ້ຢ້ານກົວຕໍ່ໂທດ, ເຫັນໂທດໂດຍຄວາມເປັນໄພ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.

---

ปธานสุตฺต

ປະທານະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.128] อาวุโส ทุติยํ ปธานสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กสฺส กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງປະທານະສູດທີສອງ ທີ່ໃດ, ແກ່ໃຜ ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ‘‘ทฺเวมานิ ภิกฺขเว ปธานานิ ทุรภิสมฺภวานิ โลกสฺมึ. กตมานิ ทฺเว, ยญฺจ คิหีนํ อคารํ อชฺฌาวสตํ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานุปฺปาทนตฺถํ ปธานํ, ยญฺจ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตานํ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺคตฺตํ ปธานํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ทฺเว ปธานานิ ทุรภิสมฺภวานิ โลกสฺมิ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມພຽນ ໒ ຢ່າງນີ້ ເຮັດໄດ້ຍາກໃນໂລກ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ຄວາມພຽນຂອງຄະລຶຫັດຜູ້ຄອງເຮືອນ ເພື່ອຈັດຫາຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ເສນາສະນະ ແລະ ຄິລານະປັດໄຈເພສັດຊະບໍລິຂານ ຢ່າງໜຶ່ງ; ແລະ ຄວາມພຽນຂອງບັນພະຊິດຜູ້ອອກບວດຈາກເຮືອນ ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍເຮືອນ ເພື່ອສະຫຼະອຸປະທິທັງປວງ ຢ່າງໜຶ່ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມພຽນ ໒ ຢ່າງນີ້ແລ ເຮັດໄດ້ຍາກໃນໂລກ' ດັ່ງນີ້.

---

ตปนียสุตฺต

ຕະປະນີຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.130] อาวุโส ตปนียสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງຕະປະນີຍະສູດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทฺเวเม ภิกฺขเว ธมฺมา ตปนียา. กตเม ทฺเว, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺจสฺส กายทุจฺจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ กาย สุจริตํ, วจีทุจฺจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ วจีสุจริตํ, มโนทุจฺจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ มโนสุจริตํ. โส ‘‘กายทุจฺจริตํ เม กต’’นฺติ ตปฺปติ, ‘‘อกตํ เม กายสุจริต’’นฺติ ตปฺปติ. วจีทุจฺจริตํ (ป) ‘‘มโนทุจฺจริตํ เม กต’’นฺติ ตปฺปติ, ‘‘อกตํ เม มโนสุจริต’’นฺติ ตปฺปติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ธมฺมา ตปนียาติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ ເປັນເຫດໃຫ້ເດືອດຮ້ອນ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ເຮັດກາຍທຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດກາຍສຸຈະຣິດ, ເຮັດວະຈີທຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດວະຈີສຸຈະຣິດ, ເຮັດມະໂນທຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດມະໂນສຸຈະຣິດ. ເຂົາຍ່ອມເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາເຮັດກາຍທຸຈະຣິດແລ້ວ", ຍ່ອມເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາບໍ່ໄດ້ເຮັດກາຍສຸຈະຣິດ". ເຮັດວະຈີທຸຈະຣິດ... (ເປ) ຍ່ອມເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາເຮັດມະໂນທຸຈະຣິດແລ້ວ", ຍ່ອມເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາບໍ່ໄດ້ເຮັດມະໂນສຸຈະຣິດ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ແລ ເປັນເຫດໃຫ້ເດືອດຮ້ອນ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อตปนียสุตฺต

ອະຕະປະນີຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – จตุตฺถํ [Pg.131] ปน อาวุโส อตปนียสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພຣະສູດທີສີ່ ຄື ອະຕະປະນີຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – จตุตฺถํ ภนฺเต อตปนียสุตฺตํ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ธมฺมา อตปนียา. กตเม ทฺเว, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺจสฺส กายสุจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ กายทุจฺจริตํ. วจีสุจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ วจีทุจฺจริตํ. มโนสุจริตํ กตํ โหติ, อกตํ โหติ มโนทุจฺจริตํ. โส ‘กายสุจริตํ เม กต’นฺติ น ตปฺปติ, ‘อกตํ เม กายทุจฺจริต’นฺติ นตปฺปติ. ‘วจีสุจริตํ…เป… มโนสุจริตํ เม กต’นฺติ น ตปฺปติ. ‘อกตํ เม มโนทุจฺจริต’นฺติ น ตปฺปติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ธมฺมา อตปนียา’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດທີສີ່ ຄື ອະຕະປະນີຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ ບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ເດືອດຮ້ອນ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ເຮັດກາຍສຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດກາຍທຸຈະຣິດ, ເຮັດວະຈີສຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດວະຈີທຸຈະຣິດ, ເຮັດມະໂນສຸຈະຣິດ ບໍ່ເຮັດມະໂນທຸຈະຣິດ. ເຂົາຍ່ອມບໍ່ເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາເຮັດກາຍສຸຈະຣິດແລ້ວ", ບໍ່ເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາບໍ່ໄດ້ເຮັດກາຍທຸຈະຣິດ". ເຮັດວະຈີສຸຈະຣິດ... (ເປ) ...ເຮັດມະໂນສຸຈະຣິດແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເດືອດຮ້ອນ, ບໍ່ເດືອດຮ້ອນວ່າ "ເຮົາບໍ່ໄດ້ເຮັດມະໂນທຸຈະຣິດ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ແລ ບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ເດືອດຮ້ອນ' ດັ່ງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อุปญฺญาตสุตฺต

ອຸປັນຍາຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปญฺจมํ [Pg.132] ปน อาวุโส อุปญฺญาตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພຣະສູດທີຫ້າ ຄື ອຸປັນຍາຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจมํ ภนฺเต อุปญฺญาตสุตฺตํ ‘‘ทฺวินฺนาหํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ อุปญฺญาสึ. ยา จ อสนฺตุฏฺฐิตา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, ยา จ อปฺปฏิวานิตา ปธานสฺมึ. อปฺปฏิวานิ สุทาหํ ภิกฺขเว ปทหามิ ‘กามํ-ตโจ จ นฺหารุ จ อฏฺฐิ จ อวสิสฺสตุ อุปสุสฺสตุ สรีเร มํสโลหิตํ, ยํ [Pg.133] ตํ ปุริสถาเมน ปุริสวีริเยน ปุริสปรกฺกเมน ปตฺตพฺพํ, น ตํ อปาปุณิตฺวา วีริยสฺส สณฺฐานํ ภวิสฺสตี’’ติ. เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດທີຫ້າ ຄື ອຸປັນຍາຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາໄດ້ຮູ້ທັມ ໒ ຢ່າງ ຄື ຄວາມບໍ່ສັນໂດດໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຢ່າງໜຶ່ງ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍໃນຄວາມພຽນ ຢ່າງໜຶ່ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຕັ້ງຄວາມພຽນອັນບໍ່ທໍ້ຖອຍວ່າ "ໜັງ, ເອັນ ແລະ ກະດູກ ຈົ່ງເຫຼືອຢູ່, ເນື້ອແລະເລືອດໃນຮ່າງກາຍຈົ່ງເຫືອດແຫ້ງໄປກໍຕາມທີ, ຜົນໃດອັນບຸກຄົນພຶງບັນລຸໄດ້ດ້ວຍກຳລັງຂອງບຸລຸດ, ດ້ວຍຄວາມພຽນຂອງບຸລຸດ, ດ້ວຍຄວາມບາກບັ່ນຂອງບຸລຸດ, ຫາກບໍ່ບັນລຸຜົນນັ້ນແລ້ວ ຈັກບໍ່ຢຸດຄວາມພຽນເລີຍ"' ດັ່ງນີ້.

---

จริยสุตฺต

ຈະຣິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – นวมํ [Pg.134] ปน อาวุโส จริยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພຣະສູດທີເກົ້າ ຄື ຈະຣິຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – นวมํ ภนฺเต จริยสุตฺตํ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ธมฺมา สุกฺกา โลกํ ปาเลนฺติ. กตเม ทฺเว, หิรีจ โอตฺตปฺปญฺจ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว สุกฺกา ธมฺมา โลกํ น ปาเลยฺยุํ, นยิธ ปญฺญาเยถ ‘มาตา’ติวา ‘มาตุจฺฉา’ติวา ‘มาตุลานี’ติวา ‘อาจริยภริยา’ติวา ‘ครูนํ ทารา’ติ’’วาติ, เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດທີເກົ້າ ຄື ຈະຣິຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມຂາວ ໒ ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມຄຸ້ມຄອງໂລກ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ຫິຣິ (ຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ) ແລະ ໂອຕຕັບປະ (ຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ). ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫາກທັມຂາວ ໒ ຢ່າງນີ້ ບໍ່ຄຸ້ມຄອງໂລກແລ້ວ, ໃນໂລກນີ້ກໍຈະບໍ່ປາກົດຄຳວ່າ "ແມ່", "ນ້າ (ຫຼື ປ້າ)", "ປ້າ (ຫຼື ນ້າສະໄພ້)", "ເມຍຂອງອາຈານ" ຫຼື "ພັນລະຍາຂອງຄູ" ເລີຍ' ດັ່ງນີ້.

---

อธิกรณวคฺค, สตฺตมสุตฺต

ອະທິກະຣະນະວັກ, ສັດຕະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – อธิกรณวคฺเค [Pg.136] ปน อาวุโส สตฺตมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະທິກະຣະນະວັກ ພຣະສູດທີເຈັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ชาณุสฺโสณึ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. ชาณุสฺโสณิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข โภ โคตม เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํมรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘กตตฺตา จ พฺราหฺมณ อกตตฺตา จ เอวมิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํมรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບຊານຸສໂສນິພຣາມ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊານຸສໂສນິພຣາມໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ 'ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນເພາະເຫດໃດ ເປັນເພາະປັດໄຈໃດ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ?'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພຣາມ ເພາະການກະທຳ ແລະ ເພາະການບໍ່ກະທຳ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ' ດັ່ງນີ້.

---

โก [Pg.137] นุ โข โภ โคตม เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชนฺติ.

ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນເພາະເຫດໃດ ເປັນເພາະປັດໄຈໃດ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ?

---

‘‘กตตฺตาจ พฺราหฺมณ อกตตฺตาจ เอวมิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชนฺติ’’ –

'ພຣາມ ເພາະການກະທຳ ແລະ ເພາະການບໍ່ກະທຳ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ' –

---

โก [Pg.138] ปน โภ โคตม เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชนฺติ –

ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ກໍເປັນເພາະເຫດໃດ ເປັນເພາະປັດໄຈໃດ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ? –

---

กตตฺตา จ พฺราหฺมณ อกตตฺตา จ เอวมิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชนฺติ.

ພຣາມ ເພາະການກະທຳ ແລະ ເພາະການບໍ່ກະທຳ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ.

---

น โข อหํ อิมสฺส โภโต โคตมสฺส สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ –

ຂ້າພະເຈົ້າ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ທົ່ວເຖິງເນື້ອຄວາມແຫ່ງພາສິດນີ້ ທີ່ທ່ານພຣະໂຄດົມກ່າວໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ ບໍ່ໄດ້ຈຳແນກເນື້ອຄວາມໂດຍພິສະດານ...

---

สาธุ เม ภวํ โคตโม ตถา ธมฺมํ เทเสตุ.

ຂໍທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຈົ່ງສະແດງທັມແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ໃຫ້ເຂົ້າໃຈຢ່າງນັ້ນດ້ວຍເຖີດ.

---

อฏฺฐมสุตฺต

ອັດຖະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.140] อาวุโส อฏฺฐมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กสฺส กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ແກ່ໃຜ ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมโต อานนฺทสฺส ‘‘เอกํเสนาหํ อานนฺท อกรณียํ วทามิ กายทุจฺจริตํ มโนทุจฺจริต’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງແກ່ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ອານົນ ເຮົາກ່າວກາຍທຸຈະຣິດ ມະໂນທຸຈະຣິດ ວ່າເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດໂດຍສ່ວນດຽວ' ດັ່ງນີ້.

---

‘‘เอกํเสนาหํ [Pg.141] อานนฺท กรณียํ วทามิ กายสุจริตํ วจีสุจริตํ มโนสุจริตํ’’ –

'ອານົນ ເຮົາກ່າວກາຍສຸຈະຣິດ ວະຈີສຸຈະຣິດ ມະໂນສຸຈະຣິດ ວ່າເປັນສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດໂດຍສ່ວນດຽວ' –

---

นวมสุตฺต

ນະວະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.142] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ทุกนิปาเต อธิกรณวคฺเค นวมสุตฺตํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງສະແດງພຣະສູດທີເກົ້າ ໃນອະທິກະຣະນະວັກ ທຸກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อกุสลํ [Pg.143] ภิกฺขเว ปชหถ, สกฺกา ภิกฺขเว อกุสลํ ปชหิตุํ. โนเจทํ ภิกฺขเว สกฺกา อภวิสฺส อกุสลํ ปชหิตุํ, นาหํ เอวํ วเทยฺยํ ‘‘อกุสลํ ภิกฺขเว ปชหถา’’ติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว สกฺกา อกุสลํ ปชหิตุํ, ตสฺมาหํ เอวํ วทามิ ‘‘อกุสลํ ภิกฺขเว ปชหถา’’ติ. อกุสลญฺจ หิทํ ภิกฺขเว ปหีนํ อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺเตยฺย, นาหํ เอวํวเทยฺยํ ‘‘อกุสลํ ภิกฺขเว ปชหถา’’ติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว อกุสลํ ปหีนํ หิตาย สุขาย สํวตฺตติ, ตสฺมาหํ เอวํ วทามิ ‘‘อกุสลํ ภิกฺขเว ปชหถา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງລະອະກຸສົນເຖີດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການລະອະກຸສົນ ຍ່ອມເຮັດໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫາກການລະອະກຸສົນນີ້ ບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້ແລ້ວ, ເຮົາກໍຈະບໍ່ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງລະອະກຸສົນເຖີດ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ເພາະການລະອະກຸສົນ ຍ່ອມເຮັດໄດ້, ເຮົາຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງລະອະກຸສົນເຖີດ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫາກອະກຸສົນທີ່ລະໄດ້ແລ້ວນີ້ ຈະພຶງເປັນໄປເພື່ອສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມທຸກ, ເຮົາກໍຈະບໍ່ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງລະອະກຸສົນເຖີດ". ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ເພາະອະກຸສົນທີ່ລະໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມສຸກ, ເຮົາຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງລະອະກຸສົນເຖີດ"' ດັ່ງນີ້.

---

ทสมสุตฺต, เอกาทสมสุตฺต

ທະສະມະສູດ, ເອກາທະສະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.145] อาวุโส ทสมเอกาทสมสุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີສິບ ແລະ ພຣະສູດທີສິບເອັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ทสมเอกาทสมสุตฺตานิ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ทฺเว, ทุนฺนิกฺขิตฺตญฺจ ปทพฺยญฺชนํ อตฺโถ จ ทุนฺนีโต, ทุนฺนิกฺขิตฺตสฺส ภิกฺขเว ปทพฺยญฺชนสฺส อตฺโถปิ ทุนฺนโย โหติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ จ. ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส ฐิติยา อสมฺโมสาย อนนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ทฺเว, สุนิกฺขิตฺตญฺจ ปทพฺยญฺชนํ อตฺโถ จ สุนีโต, สุนิกฺขิตฺตสฺส ภิกฺขเว ปทพฺยญฺชนสฺส อตฺโถปิ สุนโย โหติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส ฐิติยา อสมฺโมสาย อนนฺตรธานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ จ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີສິບ ແລະ ພຣະສູດທີສິບເອັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທັມ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ບົດພະຍັນຊະນະທີ່ຕັ້ງໄວ້ບໍ່ດີ ຢ່າງໜຶ່ງ, ແລະ ເນື້ອຄວາມທີ່ອະທິບາຍໄວ້ບໍ່ດີ ຢ່າງໜຶ່ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອບົດພະຍັນຊະນະຕັ້ງໄວ້ບໍ່ດີແລ້ວ, ເນື້ອຄວາມກໍຍ່ອມເຂົ້າໃຈໄດ້ຍາກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທັມ' ດັ່ງນີ້ ແລະ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ຟັ່ນເຟືອນ ບໍ່ເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທັມ. ໒ ຢ່າງຄືແນວໃດ? ຄື ບົດພະຍັນຊະນະທີ່ຕັ້ງໄວ້ດີ ຢ່າງໜຶ່ງ, ແລະ ເນື້ອຄວາມທີ່ອະທິບາຍໄວ້ດີ ຢ່າງໜຶ່ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອບົດພະຍັນຊະນະຕັ້ງໄວ້ດີແລ້ວ, ເນື້ອຄວາມກໍຍ່ອມເຂົ້າໃຈໄດ້ງ່າຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໒ ຢ່າງນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ຟັ່ນເຟືອນ ບໍ່ເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທັມ' ດັ່ງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

พาลวคฺค

ພາລະວັກ

---

ทุติยสุตฺต

ທຸຕິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – พาลวคฺเค [Pg.147] ปน อาวุโส ทุติยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນພາລະວັກ ພຣະສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พาลวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ สุตฺตํ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ตถาคตํ อพฺภาจิกฺขนฺติ. กตเม ทฺเว, ทุฏฺโฐ วา โทสนฺตโร สทฺโธ วา ทุคฺคหิเตน. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ตถาคตํ อพฺภาจิกฺขนฺตี’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພາລະວັກ ສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ຜູ້ມີໂທສະປະທຸສະຮ້າຍ ມີຈິດພະຍາບາດ ໑, ຜູ້ມີສັດທາ ແຕ່ຖືເອົາຜິດ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ແລ ຍ່ອມກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ» ດັ່ງນີ້, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ตติยสุตฺต

ຕະຕິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.148] อาวุโส ตติยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ตติยสุตฺตํ ภควตา ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ตถาคตํ อพฺภาจิกฺขนฺติ. กตเม ทฺเว, โย จ อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตน ‘ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตนา’ติ ทีเปติ. โย จ ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตน ‘อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตนาติ’ [Pg.149] ทีเปติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ตถาคตํ อพฺภาจิกฺขนฺติ. ทฺเวเม ภิกฺขเว ตถาคตํ นาพฺภาจิกฺขนฺติ. กตเม ทฺเว, โย จ อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตน ‘อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตนา’ติ ทีเปติ. โย จ ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตน ‘ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตนา’ติ ทีเปติ. อิเม โข ภิกฺขเว ทฺเว ตถาคตํ นาพฺภาจิกฺขนฺตี’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສິ່ງທີ່ຕຖາຄົດບໍ່ໄດ້ພາສິດ ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ ວ່າ ‘ຕຖາຄົດໄດ້ພາສິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້’ ໑, ແລະ ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສິ່ງທີ່ຕຖາຄົດໄດ້ພາສິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ວ່າ ‘ຕຖາຄົດບໍ່ໄດ້ພາສິດ ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້’ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ແລ ຍ່ອມກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສິ່ງທີ່ຕຖາຄົດບໍ່ໄດ້ພາສິດ ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ ວ່າ ‘ຕຖາຄົດບໍ່ໄດ້ພາສິດ ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້’ ໑, ແລະ ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສິ່ງທີ່ຕຖາຄົດໄດ້ພາສິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ວ່າ ‘ຕຖາຄົດໄດ້ພາສິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້’ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ແລ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ» ດັ່ງນີ້, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

จตุตฺถวคฺค, ปญฺจมสุตฺต

ຈະຕຸດຖະວັກ, ປັນຈະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.150] อาวุโส จตุตฺถปญฺจมสุตฺตานิ ภควตา กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສີ່ ແລະ ສູດທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต จตุตฺถปญฺจมสุตฺตานิ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว ตถาคตํ อพฺภาจิกฺขนฺติ. กตเม ทฺเว, โย จ เนยฺยตฺถํ สุตฺตนฺตํ ‘นีตตฺโถ สุตฺตนฺโต’ติ [Pg.151] ทีเปติ, โย จ นีตตฺถํ สุตฺตนฺตํ ‘เนยฺยตฺโถ สุตฺตนฺโต’ติ ทีเปตี’’ติ, เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສີ່ ແລະ ສູດທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມກ່າວຕູ່ຕຖາຄົດ. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສູດທີ່ມີເນື້ອຄວາມຈະຕ້ອງນຳໄປໄຂຄວາມ ວ່າ ‘ເປັນສູດທີ່ມີເນື້ອຄວາມສຳເລັດຮູບແລ້ວ’ ໑, ແລະ ບຸກຄົນຜູ້ສະແດງສູດທີ່ມີເນື້ອຄວາມສຳເລັດຮູບແລ້ວ ວ່າ ‘ເປັນສູດທີ່ມີເນື້ອຄວາມຈະຕ້ອງນຳໄປໄຂຄວາມ’ ໑» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สมจิตฺตวคฺค, ปฐมสุตฺต

ສະມະຈິດຕະວັກ, ປະຖະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – สมจิตฺตวคฺเค [Pg.153] อาวุโส ปฐมสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນສະມະຈິດຕະວັກ ສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สมจิตฺตวคฺเค ภนฺเต ปฐมสุตฺตํ ‘‘อสปฺปุริสภูมิญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ สปฺปุริสภูมิญฺจ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ, เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນສະມະຈິດຕະວັກ ສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງພູມຂອງອະສັດບຸຣຸດ ແລະ ພູມຂອງສັດບຸຣຸດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງສິ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ເຮົາຈັກກ່າວ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ทุติยสุตฺต

ທຸຕິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.156] อาวุโส ทุติยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ทุติยสุตฺตํ ‘‘ทฺวินฺนาหํ ภิกฺขเว น สุปฺปติการ วทามิ. กตเมสํ ทฺวินฺนํ, มาตุ จ ปิตุ จา’’ติ, เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາບໍ່ກ່າວການຕອບແທນຄຸນໄດ້ງ່າຍແກ່ບຸກຄົນ ໒ ປະເພດ. ໒ ປະເພດຄືໃຜແດ່? ຄື ມານດາ ແລະ ບິດາ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สมจิตฺตสุตฺต

ສະມະຈິດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.157] อาวุโส ปญฺจมํ สมจิตฺตสุตฺตํ กตฺถ กสฺส เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສະມະຈິດຕະສູດ ທີຫ້າ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ? ແກ່ໃຜ? ໂດຍໃຜ? ແລະ ຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ‘‘อชฺฌตฺตสํโยชนญฺจ อาวุโส ปุคฺคลํ เทเสสฺสามิ พหิทฺธาสํโยชนญฺจ, ตํสุณาถ

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພາສິດໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງບຸກຄົນຜູ້ມີສັງໂຍດພາຍໃນ ແລະ ບຸກຄົນຜູ້ມີສັງໂຍດພາຍນອກ, ພວກທ່ານຈົ່ງຟັງສິ່ງນັ້ນ

---

สาธุกํ [Pg.158] มนสิกโรถา’’ติ, เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ກ່າວໄວ້.

---

โอวาท

ໂອວາດ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจ [Pg.161] อาวุโส ตตฺถ ภควา โอวาทํ อทาสิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ປະທານໂອວາດແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺถ ภนฺเต ภควา ‘‘ตสฺมาติห สาริปุตฺต เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘สนฺตินฺทฺริยา ภวิสฺสาม สนฺตมานสา’ติ. เอวญฺหิ โว สาริปุตฺต สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ เอวมาทินา โอวาทมทาสิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ປະທານໂອວາດ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ສາຣີບຸດ ເພາະເຫດນັ້ນແລ ເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ “ພວກເຮົາຈັກເປັນຜູ້ມີອິນຊີອັນສະຫງົບ ມີໃຈອັນສະຫງົບ”. ສາຣີບຸດ ພວກເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘เอโส ภนฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสา เท ภิกฺขูนํ อชฺฌตฺตสํโยชนญฺจ ปุคฺคลํ เทเสติ พหิทฺธา สํโยชนญฺจ’’ –

«ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸນັ້ນ ສະແດງທັມແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຖິງບຸກຄົນຜູ້ມີສັງໂຍດພາຍໃນ ແລະ ບຸກຄົນຜູ້ມີສັງໂຍດພາຍນອກ ທີ່ມิຄາຣະມາຕາປຣາສາດ ໃນບຸບພາຣາມ» —

---

สาธุ [Pg.162] ภนฺเต ภควา เยน อายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทาย.

«ດີລະ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈົ່ງສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ເພື່ອອະນຸເຄາະເຖີດ».

---

ตา โข ปน สาริปุตฺต เทวตา ทสปิ หุตฺวา วีสมฺปิ หุตฺวา ตึสมฺปิ หุตฺวา จตฺตาลีสมฺปิ หุตฺวา ปญฺญาสมฺปิ หุตฺวา สฏฺฐิปิ หุตฺวา อารคฺคโกฏินิตุทนมตฺเตปิ ติฏฺฐนฺติ, น จ อญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺติ–

«ສາຣີບຸດ ເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ໑໐ ຕົນກໍດີ, ໒໐ ຕົນກໍດີ, ໓໐ ຕົນກໍດີ, ໔໐ ຕົນກໍດີ, ໕໐ ຕົນກໍດີ, ໖໐ ຕົນກໍດີ ຍ່ອມຢືນຢູ່ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ໃນປາຍເຫຼັກໝານ ທີ່ແທງລົງໄປ, ແລະ ຍ່ອມບໍ່ບຽດບຽນເຊິ່ງກັນແລະກັນ» —

---

ตสฺมาติห [Pg.163] สาริปุตฺต เอวํ สิกฺขิตพฺพํ สนฺตินฺทฺริยา ภวิสฺสาม สนฺตมานสา.

«ເພາະເຫດນັ້ນແລ ສາຣີບຸດ ເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ “ພວກເຮົາຈັກເປັນຜູ້ມີອິນຊີອັນສະຫງົບ ມີໃຈອັນສະຫງົບ”».

---

ปริสวคฺค

ປະຣິສາວັກ

---

อุตฺตานสุตฺต

ອຸດຕານະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.165] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ทุกนิปาเต ปริสวคฺเค ปฐมํ อุตฺตานสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຕຣັດອຸດຕານະສູດ ທີໜຶ່ງ ໃນປະຣິສາວັກ ທຸກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปฐมํ ภนฺเต อุตฺตานสุตฺตํ ‘‘ทฺเวมา สิกฺขเว ปริสา, กตมา ทฺเว, อุตฺตานา จ ปริสา คมฺภีรา จ ปริสา, กตมา จ ภิกฺขเว อุตฺตานา ปริสา, อิธ ภิกฺขเว ยสฺสํ ปริสายํ ภิกฺขู อุทฺธตา โหนฺติ อุนฺนฬา จปลา มุขรา วิกิณฺณวาจา มุฏฺฐสฺสตี อสมฺปชานา อสมาหิตา วิพฺภนฺตจิตฺตา ปากตินฺทฺริยา. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อุตฺตานา ปริสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອຸດຕານະສູດ ທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບໍລິສັດ ໒ ປະເພດນີ້. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບໍລິສັດຕື້ນ ໑, ບໍລິສັດເລິກ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບໍລິສັດຕື້ນເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນບໍລິສັດໃດໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ຟຸ້ງຊ່ານ, ເຍີ້ງຍໍ້, ກະວົນກະວາຍ, ປາກຮ້າຍ, ເວົ້າພ່າມ, ຫຼົງລືມສະຕິ, ບໍ່ຮູ້ສຶກຕົວ, ບໍ່ມີຈິດໝັ້ນຄົງ, ມີຈິດກວັດແກວ່ງ, ບໍ່ສັງວອນອິນຊີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເອີ້ນວ່າ ບໍລິສັດຕື້ນ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โสปริสตฺตก

ໂໂສປະຣິສັດຕະກະ

---

เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิมาสํ ทฺวินฺนํ ปริสานํ ยทิทํ คมฺภีรา ปริสา.

«ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາບໍລິສັດທັງ ໒ ປະເພດນີ້ ບໍລິສັດເລິກນີ້ ເປັນຍອດ».

---

อนคฺควตีสุตฺต

ອະນັກຄະວະຕີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.167] อาวุโส ตติยํ อนคฺควตีสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະນັກຄະວະຕີສູດ ທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ตติยํ อนคฺควตีสุตฺตํ ‘‘ทฺเวมา ภิกฺขเว ปริสา. กตมา ทฺเว, อนคฺควตี จ ปริสา อคฺควตี จ ปริสา. กตมา จ ภิกฺขเว อนคฺควตี ปริสา, อิธ ภิกฺขเว ยสฺสํ ปริสายํ เถรา ภิกฺขู พาหุลิกา โหนฺติ สาถลิกา, โอกฺกมเน ปุพฺพงฺคมา, ปวิเวเก นิกฺขิตฺตธุรา, น วีริยํ อารภนฺติ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกภสฺส สจฺฉิกิริยายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະນັກຄະວະຕີສູດ ທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບໍລິສັດ ໒ ປະເພດນີ້. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບໍລິສັດທີ່ບໍ່ມີຜూ້ນຳ ໑, ບໍລິສັດທີ່ມີຜూ້ນຳ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບໍລິສັດທີ່ບໍ່ມີຜూ້ນຳເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນເຖຣະໃນບໍລິສັດໃດໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມັກມາກ, ຫຍໍ້ຫຍ່ອນ, ເປັນຜూ້ນຳໃນທາງເຊື່ອມຖອຍ, ທອດທຸຣະໃນວິເວກ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โอกฺกาจิตวินีตสุตฺต

ອົກກາຈິຕະວິນີຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.170] อาวุโส ฉฏฺฐํ โอกฺกาจิตวินีตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອົກກາຈິຕະວິນີຕະສູດ ທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ฉฏฺฐํ โอกฺกาจิตวินีตสุตฺตํ ‘‘ทฺเวมา ภิกฺขเว ปริสา. กตมา ทฺเว, โอกฺกาจิตวินีตา ปริสา โน ปฏิปุจฺฉาวินีตา, ปฏิปุจฺฉา วินีตา ปริสา โน โอกฺกาจิตวินีตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອົກກາຈິຕະວິນີຕະສູດ ທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບໍລິສັດ ໒ ປະເພດນີ້. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບໍລິສັດທີ່ໄດ້ຮັບການຝຶກຝົນໃນທາງອົກກາຈິຕະ ບໍ່ແມ່ນໃນທາງສອບຖາມ ໑, ບໍລິສັດທີ່ໄດ້ຮັບການຝຶກຝົນໃນທາງສອບຖາມ ບໍ່ແມ່ນໃນທາງອົກກາຈິຕະ ໑» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุคฺคลวคฺค

ປຸກຄະລະວັກ

---

อสนฺตสนฺนิวาสสุตฺต

ອະສັນຕະສັນນິວາສະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปุคฺคลวคฺเค [Pg.173] อาวุโส เอกาทสมํ อสนฺตสนฺนิวาสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນປຸກຄະລະວັກ ອະສັນຕະສັນນິວາສະສູດ ທີສິບເອັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปุคฺคลวคฺเค ภนฺเต เอกาทสมํ อสนฺตสนฺนิวาสสุตฺตํ ‘‘อสนฺตสนฺนิวาสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ สนฺตสนฺนิวาสญฺจ, ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລະວັກ ອະສັນຕະສັນນິວາສະສູດ ທີສິບເອັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງການຢູ່ຮ່ວມກັນຂອງອະສັດບຸຣຸດ ແລະ ການຢູ່ຮ່ວມກັນຂອງສັດບຸຣຸດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງສິ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ເຮົາຈັກກ່າວ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สุขวคฺค

ສຸຂະວັກ

---

ปุจฺฉา – สุขวคฺเค [Pg.176] ปน อาวุโส ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສຸຂະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สุขวคฺเค ภนฺเต ภควตา ‘‘ทฺเวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ ทฺเว, คิหิสุขญฺจ ปพฺพชิตสุขญฺจ, อิมานิ โข ภิกฺขเว ทฺเว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ ปพฺพชิตสุข’’นฺติ เอวมาทิกา ธมฺมเทสนาโย เทสิตา.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນສຸຂະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ສະແດງພຣະທັມມະເທສະນາ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມສຸກ ໒ ປະເພດນີ້. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ຄວາມສຸກຂອງຄະລຶຫັດ ໑, ຄວາມສຸກຂອງບັນພະຊິດ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມສຸກ ໒ ປະເພດນີ້ແລ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາຄວາມສຸກທັງ ໒ ປະເພດນີ້ ຄວາມສຸກຂອງບັນພະຊິດນີ້ ເປັນຍອດ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อายาจนวคฺค

ອາຍາຈະນະວັກ

---

ปุจฺฉา – อายาจนวคฺเค [Pg.178] ปน อาวุโส ภควตา ปฐมาทีนิ จตฺตาริ สุตฺตานิ กถํ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ກໍໃນອາຍາຈະນະວັກ ສູດທັງຫຼາຍ ໔ ສູດ ມີສູດທີໜຶ່ງເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายาจนวคฺเค ภนฺเต ปฐมาทีนิ จตฺตาริ สุตฺตานิ ‘‘สทฺโธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เอวํ สมฺมา อายาจมาโน อายาเจยฺย ตาทิโส โหมิ, ยาทิสา สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานา’’ติ, เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອາຍາຈະນະວັກ ສູດທັງຫຼາຍ ໔ ສູດ ມີສູດທີໜຶ່ງເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ມີສັດທາ ເມື່ອຈະປາຖະໜາໂດຍຊອບ ພຶງປາຖະໜາຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂໍເຮົາຈົ່ງເປັນເໝືອນດັ່ງພຣະສາຣີບຸດ ແລະ ພຣະໂມຄຄັលລານະເຖີດ”» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อวณฺณารหสุตฺต

ອະວັນນາຣະຫະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.180] อาวุโส ปญฺจมํ อวณฺณารหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະວັນນາຣະຫະສູດ ທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ปญฺจมํ อวณฺณารหสุตฺตํ ‘‘ทฺวีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต พาโล อพฺยตฺโต อสปฺปุริโส เอตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหติ สานุวชฺโช จ วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวตี’’ติ, เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະວັນນາຣະຫະສູດ ທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໒ ປະເພດ ເປັນຄົນພານ, ບໍ່ສະຫຼາດ, ເປັນອະສັດບຸຣຸດ ຍ່ອມບໍລິຫານຕົນໃຫ້ຖືກທຳລາຍ, ເປັນຜູ້ມີໂທດ, ຖືກຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ, ແລະ ຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນຫຼາຍ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อปฺปสาทนียสุตฺต

ອັບປະສາດະນີຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.182] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ทุกนิปาเต อายาจนวคฺเค ฉฏฺฐํ อปฺปสาทนียสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຕຣັດອັບປະສາດະນີຍະສູດ ທີຫົກ ໃນອາຍາຈະນະວັກ ທຸກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ฉฏฺฐํ ภนฺเต อปฺปสาทนียสุตฺตํ ‘‘ทฺวีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต พาโล อพฺยตฺโต อสปฺปุริโส เอตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหติ สานุวชฺโช จ วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ. กตเมหิ ทฺวีหิ, อนนุวิจฺจ อปริโยคาเหตฺวา อปฺปสาทนีเย ฐาเน ปสาทํ อุปทํเสติ, อนนุวิจฺจ อปริโย คาเหตฺวา ปสาทนีเย ฐาเน อปฺปสาทํ อุปทํเสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອັບປະສາດະນີຍະສູດ ທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໒ ປະເພດ ເປັນຄົນພານ, ບໍ່ສະຫຼາດ, ເປັນອະສັດບຸຣຸດ ຍ່ອມບໍລິຫານຕົນໃຫ້ຖືກທຳລາຍ, ເປັນຜູ້ມີໂທດ, ຖືກຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ, ແລະ ຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນຫຼາຍ. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື ບໍ່ພິຈາຣະນາ ບໍ່ໄຕ່ຕອງແລ້ວ ສະແດງຄວາມເລື່ອມໃສໃນຖານະທີ່ບໍ່ຄວນເລື່ອມໃສ ໑, ບໍ່ພິຈາຣະນາ ບໍ່ໄຕ່ຕອງແລ້ວ ສະແດງຄວາມບໍ່ເລື່ອມໃສໃນຖານະທີ່ຄວນເລື່ອມໃສ ໑» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

มาตาปิตุสุตฺต

ມາຕາປິຕຸສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.184] อาวุโส สตฺตมํ มาตาปิตุสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ມາຕາປິຕຸສູດ ທີເຈັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต สตฺตมํ มาตาปิตุสุตฺตํ ‘‘ทฺวีสุ ภิกฺขเว มิจฺฉา ปฏิปชฺชมาโน พาโล อพฺยตฺโต อสปฺปุริโส เอตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหหิ สานุวชฺโช จ วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ. กตเมสุ ทฺวีสุ, มาตริ จ ปิตริ จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ມາຕາປິຕຸສູດ ທີເຈັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະຕິບັດຜິດໃນບຸກຄົນ ໒ ປະເພດ ເປັນຄົນພານ, ບໍ່ສະຫຼາດ, ເປັນອະສັດບຸຣຸດ ຍ່ອມບໍລິຫານຕົນໃຫ້ຖືກທຳລາຍ, ເປັນຜູ້ມີໂທດ, ຖືກຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ, ແລະ ຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນຫຼາຍ. ໃນບຸກຄົນ ໒ ປະເພດຄືໃຜແດ່? ຄື ໃນມານດາ ແລະ ໃນບິດາ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตถาคตสุตฺต

ຕຖາຄົດສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.185] อาวุโส อฏฺฐมํ ตถาคตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ຕຖາຄົດສູດ ທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว [Pg.186] ภนฺเต อฏฺฐมํ ตถาคตสุตฺตํ ‘‘ทฺวีสุ ภิกฺขเว มิจฺฉาปฏิปชฺชมาโน พาโล อพฺยตฺโต อสปฺปุริโส เอตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหติ สานุวชฺโช จ วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ. กตเมสุ ทฺวีสุ, ตถาคเต จ ตถาคตสาวเก จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ຕຖາຄົດສູດ ທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະຕິບັດຜິດໃນບຸກຄົນ ໒ ປະເພດ ເປັນຄົນພານ, ບໍ່ສະຫຼາດ, ເປັນອະສັດບຸຣຸດ ຍ່ອມບໍລິຫານຕົນໃຫ້ຖືກທຳລາຍ, ເປັນຜູ້ມີໂທດ, ຖືກຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ, ແລະ ຍ່ອມປະສົບອະບຸນເປັນອັນຫຼາຍ. ໃນບຸກຄົນ ໒ ປະເພດຄືໃຜແດ່? ຄື ໃນຕຖາຄົດ ແລະ ໃນສາວົກຂອງຕຖາຄົດ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ติกนิปาต

ຕິກະນິບາດ

---

พาลวคฺค, ภยสุตฺต

ພາລະວັກ, ພະຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ติกนิปาเต [Pg.189] ปน อาวุโส ปฐมํ ภยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กสฺส กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນຕິກະນິບາດ ພະຍະສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ທີ່ໃດ ແກ່ໃຜ ແລະສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุลานํ ‘‘ยานิ กานิจิ ภิกฺขเว ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ, สพฺพานิ ตานิ พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ โน ปณฺฑิตโต. เย เกจิ อุปฺปทฺทวา อุปฺปชฺชนฺติ, สพฺเพเต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ โน ปณฺฑิตโต. เยเกจิ อุปสคฺคา อุปฺปชฺชนฺติ, สพฺเพเต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ โน ปณฺฑิตโต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໄພໃດໆ ກໍຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ ໄພທັງໝົດນັ້ນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຈາກຄົນພານ ບໍ່ແມ່ນຈາກບັນດິດ. ອຸປະທະວະ (ຄວາມສະດຸ້ງ) ໃດໆ ກໍຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຈາກຄົນພານ ບໍ່ແມ່ນຈາກບັນດິດ. ອຸປະສັກໃດໆ ກໍຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຈາກຄົນພານ ບໍ່ແມ່ນຈາກບັນດິດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

จินฺตีสุตฺต

ຈິນຕີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.190] อาวุโส ตติยํ จินฺตีสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ຈິນຕີສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต จินฺตีสุตฺตํ ‘‘ตีณิมานิ ภิกฺขเว พาลสฺส พาลลกฺขณานิ [Pg.191] พาลนิมิตฺตานิ พาลาปทานานิ. กตมานิ ตีณิ, อิธ ภิกฺขเว พาโล ทุจฺจินฺติตจินฺตี จ โหติ ทุพฺภาสิตภาสี จ ทุกฺกฏกมฺมการี จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ຈິນຕີສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລັກສະນະຂອງຄົນພານ ເຄື່ອງໝາຍຂອງຄົນພານ ພຶດຕິກຳຂອງຄົນພານ ໓ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄົນພານໃນໂລກນີ້ ມັກຄິດເລື່ອງທີ່ຄິດບໍ່ດີ ມັກເວົ້າຄຳເວົ້າທີ່ເວົ້າບໍ່ດີ ແລະມັກເຮັດການກະທຳທີ່ເຮັດບໍ່ດີ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อจฺจยสุตฺต

ອັດຈະຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.193] อาวุโส จตุตฺถํ อจฺจยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ອັດຈະຍະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต จตุตฺถํ อจฺจยสุตฺตํ ‘‘ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต พาโล เวทิตพฺโพ. กตเมหิ ตีหิ, อจฺจยํ อจฺจยโต ทิสฺวา ยถาธมฺมํ นปฺปฏิกโรติ, ปรสฺส โข ปน อจฺจยํ เทเสนฺตสฺส ยถาธมฺมํ นปฺปฏิคฺคณฺหาตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ອັດຈະຍະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໓ ປະການ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນຄົນພານ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ບໍ່ເຫັນຄວາມຜິດໂດຍຄວາມເປັນຄວາມຜິດ, ເຫັນຄວາມຜິດແລ້ວບໍ່ແກ້ໄຂຕາມທຳ, ແລະເມື່ອຜູ້ອື່ນສະແດງຄວາມຜິດ (ຂໍໂທດ) ກໍບໍ່ຍອມຮັບຕາມທຳ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

มลสุตฺต

ມະລະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.195] อาวุโส ทสมํ มลสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ມະລະສູດທີສິບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ทสมํ มลสุตฺตํ ‘‘ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ตโย มเล อปฺปหาย ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย. กตเมหิ ตีหิ, ทุสฺสีโล จ โหติ, ทุสฺสีลฺยมลญฺจสฺส อปฺปหีนํ โหติ. อิสฺสุกี จ โหติ, อิสฺสามลญฺจสฺส อปฺปหีนํ โหติ. มจฺฉรี จ โหติ, มจฺฉรมลญฺจสฺส อปฺปหีนํ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຕິກະນິບາດນັ້ນເອງ ມະລະສູດທີສິບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໓ ປະການ ບໍ່ລະມົນທິນ ໓ ປະການນີ້ ຍ່ອມຖືກຝັງໄວ້ໃນນະຣົກ ເໝືອນຖືກນຳຕົວໄປຖິ້ມລົງ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເປັນຜູ້ທຸສີນ ແລະບໍ່ລະມົນທິນຄືຄວາມທຸສີນ, ເປັນຜູ້ອິດສາ ແລະບໍ່ລະມົນທິນຄືຄວາມອິດສາ, ເປັນຜູ້ຕະໜີ່ ແລະບໍ່ລະມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

รถการวคฺค, ญาตสุตฺต

ຣະຖະກາຣະວັກ, ຍາຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – รถการวคฺเค [Pg.197] ปน อาวุโส ปฐมํ ญาตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນຣະຖະກາຣະວັກ ຍາຕະສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปฐมํ ภนฺเต ญาตสุตฺตํ ‘‘ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ญาโต ภิกฺขุ พหุชนอหิตาย ปฏิปนฺโน โหติ พหุชน ทุกฺขาย พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสานํ. กตเมหิ ตีหิ, อนนุโลมิเก กายกมฺเม สมาทเปติ, อนนุโลมิเก วจีกมฺเม สมาทเปติ, อนนุโลมิเกสุ ธมฺเมสุ สมาทเปตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຍາຕະສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ມີຊື່ສຽງ ປະກອບດ້ວຍທຳ ໓ ປະການ ຍ່ອມປະຕິບັດເພື່ອບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຄົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມທຸກແກ່ຄົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມບໍ່ເກື້ອໜູນ ເພື່ອຄວາມທຸກແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍ ທັງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຊັກຊວນໃນກາຍະກຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ, ຊັກຊວນໃນວະຈີກຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ, ຊັກຊວນໃນທຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อาสํสสุตฺต

ອາສັງສະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.199] อาวุโส ตติยํ อาสํสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ອາສັງສະສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ตติยํ อาสํสสุตฺตํ ‘‘ตโยเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย นิราโส อาสํโส’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ອາສັງສະສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ, ຜູ້ມີຄວາມຫວັງ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สเจตนสุตฺต

ສະເຈຕະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.203] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต รถการวคฺเค ปญฺจมํ สเจตนสุตฺตํ กตฺถ กสฺส กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງສະເຈຕະນະສູດທີຫ້າ ໃນຣະຖະກາຣະວັກ ຕິກະນิບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ໃດ ແກ່ໃຜ ແລະສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ ภนฺเต สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ราชา อโหสิ สเจตโน นาม, อถ โข ภิกฺขเว ราชา สเจตโน รถการํ อามนฺเตสิ อิโต เม สมฺม รถการ ฉนฺนํ มาสานํ ปจฺจเยน สงฺคาโม ภวิสฺสติ สกฺขิสฺสสิ เม สมฺม รถการ นวํ จกฺกยุคํ กาตุ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ສະແດງແລ້ວ ທີ່ເມືອງພາຣານະສີ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ມີພຣະຣາຊາພຣະນາມວ່າ ສະເຈຕະນະ, ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຣາຊາສະເຈຕະນະໄດ້ຕຣັສກັບນາຍຊ่างກໍ່ລໍ້ວ່າ ‘ແນ່ສະຫາຍນາຍຊ่างກໍ່ລໍ້ ນັບແຕ່ນີ້ໄປອີກ ໖ ເດືອນ ຈະມີສົງຄາມເກີດຂຶ້ນ ທ່ານຈະສາມາດເຮັດລໍ້ຄູ່ໃໝ່ໃຫ້ເຮົາໄດ້ຫຼືບໍ່’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อปณฺณกสุตฺต

ອະປັນນະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.208] อาวุโส ฉฏฺฐํ อปณฺณกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ อະປັນນະກະສູດທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ฉฏฺฐํ ภนฺเต อปณฺณกสุตฺตํ ‘‘ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อปณฺณกปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ, โยนิ จสฺส อารทฺธา โหติ อาสวานํ ขยาย. กตเมหิ ตีหิ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหติ, โภชเน มตฺตญฺญู โหติ, ชาคริยมนุยุตฺโต โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອະປັນນະກະສູດທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໓ ປະການ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ບໍ່ຜິດ ແລະເປັນອັນວ່າທ່ານໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນເຫດເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍແລ້ວ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ, ແລະເປັນຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

เทวโลกสุตฺต

ເທວະໂລກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.210] อาวุโส อฏฺฐมํ เทวโลกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ເທວະໂລກະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต อฏฺฐมํ เทวโลกสุตฺตํ ‘‘สเจ โว ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ ‘‘เทวโลกูปปตฺติยา อาวุโส สมเณ โคตเม พฺรหฺมจริยํ วุสฺสถา’ติ. นนุ ตุมฺเห ภิกฺขเว [Pg.211] เอวํ ปุฏฺฐา อฏฺฏีเยยฺยาถ หราเยยฺยาถ ชิคุจฺเฉยฺยาถา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ເທວະໂລກະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າພວກອັນຍະເດຍຣະຖີປະຣິພາຊົກຈະຖາມພວກທ່ານຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ອາວຸໂສ ພວກທ່ານປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນສຳນັກຂອງພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງເທວະໂລກຫຼື?’ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ ພວກທ່ານຈະບໍ່ອຶດອັດ ລະອາຍ ແລະກຽດຊັງບໍ?” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปฐม ปาปณิกสุตฺต

ປະຖົມມະປາປະນິກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.212] อาวุโส นวมํ ปฐมปาปณิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ປະຖົມມະປາປະນິກະສູດທີເກົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต นวมํ ปฐมปาปณิกสุตฺตํ ‘‘ตีหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคโต ปาปณิโก อภพฺโพ อนธิคตํ วา โภคํ อธิคนฺตุํ, อธิคตํ วา โภคํ ผาตึ กาตุํ. กตเมหิ ตีหิ, อิธ ภิกฺขเว ปาปณิโก ปุพฺพณฺหสมยํ น สกฺกจฺจํ กมฺมนฺตํ อธิฏฺฐาตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຣະຖະກາຣະວັກນັ້ນເອງ ປະຖົມມະປາປະນິກະສູດທີເກົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພໍ່ຄ້າຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ ໓ ປະການ ຍ່ອມບໍ່ຄວນເພື່ອຈະໄດ້ໂພຄະຊັບທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ ຫຼືເຮັດໂພຄະຊັບທີ່ໄດ້ແລ້ວໃຫ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພໍ່ຄ້າໃນໂລກນີ້ ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ຈັດການງານໃຫ້ດີໃນເວລາເຊົ້າ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุคฺคลวคฺค

ປຸກຄະລະວັກ

---

คิลานสุตฺต

ຄິລານະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปุคฺคลวคฺเค [Pg.215] ปน อาวุโส ทุติยํ คิลานสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນປຸກຄະລະວັກ ຄິລານະສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปุคฺคลวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ คิลานสุตฺตํ ‘‘ตโยเม ภิกฺขเว คิลานา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ คิลาโน ลภนฺโต วา สปฺปายานิ โภชนานิ อลภนฺโต วา สปฺปายานิ โภชนานิ, ลภนฺโต วา สปฺปายานิ เภสชฺชานิ อลภนฺโต วา สปฺปายานิ เภสชฺชานิ, ลภนฺโต วา ปติรูปํ อุปฏฺฐากํ อลภนฺโต วา ปติรูปํ อุปฏฺฐากํ วุฏฺฐาติ ตมฺหา อาพาธา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລະວັກ ຄິລານະສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄົນເຈັບ ໓ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄົນເຈັບບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຈະໄດ້ອາຫານທີ່ສະບາຍ ຫຼືບໍ່ໄດ້ກໍຕາມ, ຈະໄດ້ຢາທີ່ສະບາຍ ຫຼືບໍ່ໄດ້ກໍຕາມ, ຈະໄດ້ຜູ້ອຸປະຖາກທີ່ເໝາະສົມ ຫຼືບໍ່ໄດ້ກໍຕາມ ກໍຍ່ອມຫາຍຈາກພະຍາດນັ້ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

พหุการสุตฺต

ພະຫຸກາຣະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.217] อาวุโส จตุตฺถํ พหุการสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນປຸກຄະລະວັກນັ້ນເອງ ພະຫຸກາຣະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว [Pg.218] ภนฺเต จตุตฺถํ พหุการสุตฺตํ ‘‘ตโย เม ภิกฺขเว ปุคฺคลา ปุคฺคลสฺส พหุการา. กตเม ตโย, ยํ ภิกฺขเว ปุคฺคลํ อาคมฺม ปุคฺคโล พุทฺธํ สรณํ คโต โหติ, ธมฺมํ สรณํ คโต โหติ, สงฺฆํ สรณํ คโต โหติ. อยํ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อิมสฺส ปุคฺคลสฺส พหุกาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລະວັກນັ້ນເອງ ພະຫຸກາຣະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ປະເພດນີ້ ເປັນຜູ້ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍແກ່ບຸກຄົນອື່ນ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນອາໄສບຸກຄົນໃດແລ້ວ ໄດ້ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະທັມເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະສົງເປັນສະຣະນະ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນນີ້ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍແກ່ບຸກຄົນນີ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ชิคุจฺฉิตพฺพสุตฺต

ຊິຄຸດຊິຕັບພະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.220] ภควตา ชานตา ปสฺสตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต ปุคฺคลวคฺเค สตฺตมํ ชิคุจฺฉิตพฺพสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ ຊົງເຫັນ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງຊິຄຸດຊິຕັບພະສູດທີເຈັດ ໃນປຸກຄະລະວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สตฺตมํ ภนฺเต ชิคุจฺฉิตพฺพสุตฺตํ ‘‘ตโยเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย, อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ชิคุจฺฉิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ, อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ, อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊິຄຸດຊິຕັບພະສູດທີເຈັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີບຸກຄົນທີ່ຄວນກຽດຊັງ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີບຸກຄົນທີ່ຄວນວາງເສີຍ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີບຸກຄົນທີ່ຄວນເສບ ຄວນຄົບ ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.221] ตตฺถ ภควตา ชิคุจฺฉิตพฺโพ ปุคฺคโล นเสวิตพฺโพ นภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນກຽດຊັງ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ‘‘กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ชิคุจฺฉิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ. อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ทุสฺสีโล โหติ ปาปธมฺโม อสุจิสงฺกสฺสรสมาจาโร ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺโต อสฺสมโณ สมณปฏิญฺโญ อพฺรหฺมจารี พฺรหฺมจาริปฏิญฺโญ อนฺโตปูติ อวสฺสุโต กสมฺพุชาโต, เอวรูโป ภิกฺขเว ปุคฺคโล ชิคุจฺฉิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ชิคุจฺฉิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ ปุคฺคโล ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນກຽດຊັງ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນທີ່ຄວນກຽດຊັງ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ທຸສີນ ມີທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ມີຄວາມປະພຶດທີ່ບໍ່ສະອາດແລະໜ້າລະແວງສົງໄສ ມີການກະທຳທີ່ປົກປິດ ບໍ່ແມ່ນສະມະນະແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນສະມະນະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າປະພຶດພຣົມມະຈັນ ເປັນຜູ້ເນົ່າໃນ ປຽກຊຸ່ມ (ດ້ວຍກິເລດ) ເປັນເໝືອນຂີ້ເຫຍື້ອ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນມີສະພາບຢ່າງນີ້ແລ ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຄວນກຽດຊັງ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້” ດັ່ງນີ້.

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.223] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ ปุคฺคโล น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນວາງເສີຍ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล โกธโน โหติ อุปายาสพหุโล, อปฺปมฺปิ วุตฺโต สมาโน อภิสชฺชติ กุปฺปติ พฺยาปชฺชติ ปติตฺถียติ, โกปญฺจ โทสญฺจ อปฺปจฺจยญฺจ ปาตุกโรตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ ปุคฺคโล ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນວາງເສີຍ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນທີ່ຄວນວາງເສີຍ ບໍ່ຄວນເສບ ບໍ່ຄວນຄົບ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຄົນມັກໂກດ ມີຄວາມຄຽດແຄ້ນຫຼາຍ ຖືກວ່າກ່າວພຽງເລັກນ້ອຍກໍຂັດເຄືອງ ຮ້າຍ ເຄືອງໃຈ ດື້ດຶງ ແລະສະແດງຄວາມໂກດ ຄວາມຊັງ ຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.224] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา เสวิตพฺโพ ปุคฺคโล ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນເສບ ຄວນຄົບ ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ‘‘กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล สีลวา โหติ กลฺยาณธมฺโม, เอวรูโป ภิกฺขเว ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ [Pg.225] ปยิรุปาสิตพฺโพ’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา เสวิตพฺโพ ปุคฺคโล ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນທີ່ຄວນເສບ ຄວນຄົບ ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ດ້ວຍພຣະດຳລັດເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນທີ່ຄວນເສບ ຄວນຄົບ ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີສີນ ມີທຳອັນງາມ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນມີສະພາບຢ່າງນີ້ແລ ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຄວນເສບ ຄວນຄົບ ຄວນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

คูถภาณีสุตฺต

ຄູຖະພາສີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.226] อาวุโส ปุคฺคลวคฺเค อฏฺฐมํ คูถภาณีสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນປຸກຄະລະວັກນັ້ນເອງ ຄູຖະພາສີສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ปุคฺคลวคฺเค อฏฺฐมํ คูถภาณีสุตฺตํ ‘‘ตโย เม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย, คูถภาณี ปุปฺผภาณี มธุภาณี’’ติ เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລະວັກນັ້ນເອງ ຄູຖະພາສີສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ (ຂີ້), ຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນດອກໄມ້, ຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນນ້ຳເຜິ້ງ” ຢ່າງນີ້ແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ.

---

คูถภาณีปุคฺคล

ຄູຖະພາສີບຸກຄົນ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.227] ตตฺถ ภควตา คูถภาณีปุคฺคโล ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล คูถภาณี, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล สภคฺคโต วา ปริสคฺคโต วา ญาติมชฺฌคโตวา ปูคมชฺฌคโตวา ราชกุลมชฺฌคโตวา อภินีโต สกฺขิปุฏฺโฐ ‘‘เอหมฺโภ ปุริส ยํ ชานาสิ, ตํ วเทหี’’ติ. โส อชานํ วา อาห ‘‘ชานามี’’ติ, ชานํ วา อาห ‘‘น ชานามี’’ติ, อปสฺสํ วา อาห ‘‘ปสฺสามี’’ติ, ปสฺสํ วา อาห ‘‘น ปสฺสามี’’ติ. อิติ อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วา อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ วา สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล คูถภาณีติ, เอวํ โข ภนฺเต ตตฺถ ภควตา คูถภาณีปุคฺคโล ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ ໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳລັດວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ ເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄປສູ່ສະພາ ກໍດີ ໄປສູ່ທີ່ປະຊຸມ ກໍດີ ໄປໃນທ່າມກາງຍາດ ກໍດີ ໄປໃນທ່າມກາງໝູ່ຄະນະ ກໍດີ ໄປໃນທ່າມກາງຣາຊະຕະກູນ ກໍດີ ຖືກນຳຕົວໄປເປັນພະຍານ ແລະຖືກຖາມວ່າ ‘ແນ່ທ່ານ ທ່ານຮູ້ສິ່ງໃດ ຈົ່ງເວົ້າສິ່ງນັ້ນ’. ບຸກຄົນນັ້ນ ເມື່ອບໍ່ຮູ້ ກໍເວົ້າວ່າ ‘ຮູ້’, ຫຼືເມື່ອຮູ້ ກໍເວົ້າວ່າ ‘ບໍ່ຮູ້’, ເມື່ອບໍ່ເຫັນ ກໍເວົ້າວ່າ ‘ເຫັນ’, ຫຼືເມື່ອເຫັນ ກໍເວົ້າວ່າ ‘ບໍ່ເຫັນ’. ເປັນຜູ້ກ່າວມຸສາ (ຕົວະ) ທັງທີ່ຮູ້ຢູ່ ເພາະເຫດແຫ່ງຕົນ ກໍດີ ເພາະເຫດແຫ່ງຜູ້ອື່ນ ກໍດີ ເພາະເຫດແຫ່ງອາມິດ (ສິ່ງຂອງ) ເລັກນ້ອຍ ກໍດີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນນີ້ຊື່ວ່າ ຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນຄູຖ ໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ปุปฺผภาณีปุคฺคล

ປຸບຜະພາສີບຸກຄົນ

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.228] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา ปุปฺผภาณีปุคฺคโล ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປະກາດບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄຳເວົ້າເໝືອນດອກໄມ້ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุปฺผภาณี, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล สภคฺคโต วา ปริสคฺคโต วา ญาติมชฺฌคโต วา ปูคมชฺฌคโตวา ราชกุลมชฺฌคโต วา อภินีโต สกฺขิปุฏฺโฐ ‘‘เอหมฺโภ ปุริส ยํ ปชานาสิ, ตํ วเทหี’’ติ. โส อชานํ วา อาห ‘‘น ชานามี’’ติ, ชานํ วา อาห ‘‘ชานามี’’ติ, อปสฺสํ วา อาห ‘‘น ปสฺสามี’’ติ, ปสฺสํ วา อาห ‘‘ปสฺสามี’’ติ, อิติ อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วา อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ วา น สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ, อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุปฺผภาณีติ, เอวํ โข ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ปุปฺผภาณีปุคฺคโล ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືດອກໄມ້ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄປສູ່ສະພາ ກໍດີ ໄປສູ່ທີ່ປະຊຸມ ກໍດີ ໄປສູ່ທ່າມກາງຍາດ ກໍດີ ໄປສູ່ທ່າມກາງສະມາຄົມ ກໍດີ ໄປສູ່ທ່າມກາງລາຊະຕະກູນ ກໍດີ ຖືກນຳໄປເປັນພະຍານ ແລະ ຖືກຖາມວ່າ 'ແນ່ແນ່ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ່ານຮູ້ສິ່ງໃດ ຈົ່ງເວົ້າສິ່ງນັ້ນ'. ບຸກຄົນນັ້ນ ເມື່ອບໍ່ຮູ້ ກໍເວົ້າວ່າ 'ບໍ່ຮູ້', ເມື່ອຮູ້ ກໍເວົ້າວ່າ 'ຮູ້', ເມື່ອບໍ່ເຫັນ ກໍເວົ້າວ່າ 'ບໍ່ເຫັນ', ເມື່ອເຫັນ ກໍເວົ້າວ່າ 'ເຫັນ', ດັ່ງນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ກ່າວມຸສາທັງທີ່ຮູ້ຢູ່ ເພາະeຫດແກ່ຕົນ ກໍດີ ເພາະເຫດແກ່ຜູ້ອື່ນ ກໍດີ ເພາະເຫດແກ່ອາມິດເລັກນ້ອຍ ກໍດີ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນນີ້ ເອີ້ນວ່າ ຜູ້ເວົ້າຄືດອກໄມ້, ຢ່າງນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຈຶ່ງຊົງສະແດງບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືດອກໄມ້ໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

มธุภาณีปุคฺคล

ບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືນ້ຳເຜິ້ງ

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.229] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา มธุภาณี ปุคฺคโล ปกาสิโต.

ปຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືນ້ຳເຜິ້ງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล มธุภาณี, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືນ້ຳເຜິ້ງ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ລະວາຈາຫຍາບຊ້າ ເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກວາຈາຫຍາບຊ້າ

---

โหตีติ [Pg.230] เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ มธุภาณี ปุคฺคโล ปกาสิโต.

ເປັນຜູ້... ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຈຶ່ງຊົງສະແດງບຸກຄົນຜູ້ເວົ້າຄືນ້ຳເຜິ້ງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

อนฺธสุตฺต

ອັນທະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.231] อาวุโส ปุคฺคลวคฺเค นวมํ อนฺธสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນປຸກຄະລາວັກນັ້ນເອງ ອັນທະສູດ ທີເກົ້າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ปุคฺคลวคฺเค นวมํ อนฺธสุตฺตํ ‘‘ตโยเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย อนฺโธ เอกจกฺขุ ทฺวิจกฺขู’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລາວັກນັ້ນເອງ ອັນທະສູດ ທີເກົ້າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ຈຳພວກນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ຈຳພວກ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຄົນຕາບອດ, ຄົນຕາດຽວ, ຄົນສອງຕາ' ດັ່ງນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້.

---

ปุจฺฉา – กีทิโส อาวุโส ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา อนฺโธ อกฺขาโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ບຸກຄົນເຊັ່ນໃດ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນຕາບອດ ໃນພະສູດນັ້ນ?

---

วิสฺสชฺชนา – ยสฺส ภนฺเต โภเคสุ เจว ธมฺเมสุ จ ปญฺญาจกฺขุ นตฺถิ, เอทิโส ภนฺเต ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา อนฺโธ อกฺขาโต.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບຸກຄົນໃດ ບໍ່ມີປັນຍາຈັກຂຸໃນໂພຄະຊັບ ແລະ ໃນທຳ, ບຸກຄົນເຊັ່ນນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນຕາບອດ ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กีทิโส [Pg.232] ปน อาวุโส ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา เอกจกฺขุ อกฺขาโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍບຸກຄົນເຊັ່ນໃດ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນຕາດຽວ ໃນພະສູດນັ້ນ?

---

วิสฺสชฺชนา – ยสฺส ภนฺเต โภเคสุเยว ปญฺญาจกฺขุ อตฺถิ น ธมฺเมสุ. อีทิโส ภนฺเต ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา เอกจกฺขุ อกฺขาโต.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບຸກຄົນໃດ ມີປັນຍາຈັກຂຸໃນໂພຄະຊັບ ແຕ່ບໍ່ມີໃນທຳ, ບຸກຄົນເຊັ່ນນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນຕາດຽວ ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กีทิโส [Pg.233] ปน อาวุโส ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา ทฺวิจกฺขุ อกฺขาโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍບຸກຄົນເຊັ່ນໃດ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນສອງຕາ ໃນພະສູດນັ້ນ?

---

วิสฺสชฺชนา – ยสฺส ภนฺเต โภเคสุ เจว ธมฺเมสุ จ ปญฺญาจกฺขุ อตฺถิ, อีทิโส ภนฺเต ปุคฺคโล ตตฺถ ภควตา ทฺวิจกฺขุ อกฺขาโต.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບຸກຄົນໃດ ມີປັນຍາຈັກຂຸທັງໃນໂພຄະຊັບ ແລະ ໃນທຳ, ບຸກຄົນເຊັ່ນນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງຕັດວ່າເປັນຄົນສອງຕາ ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

อวกุชฺชสุตฺต

ອະວະກຸດຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.234] ภควตา ชานตา ปสฺสตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต ปุคฺคลวคฺเค ทสมํ อวกุชฺชสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍອະວະກຸດຊະສູດ ທີສິບ ໃນປຸກຄະລາວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ ຊົງເຫັນ...ຯລຯ... ຜູ້ເປັນພະອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทสมํ ภนฺเต อวกุชฺชสุตฺตํ ‘‘ตโย เม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย, อวกุชฺชปญฺโญ ปุคฺคโล อุจฺฉงฺคปญฺโญ ปุคฺคโล ปุถุปญฺโญ ปุคฺคโล. กตโม จ ภิกฺขเว อวกุชฺชปญฺโญ ปุคฺคโล. อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อารามํ คนฺตา โหติ อภิกฺขณํ ภิกฺขูนํ สนฺติเก ธมฺมสฺสวนาย, ตสฺส ภิกฺขู ธมฺมํ เทเสนฺติอาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ [Pg.235] พฺรหฺมจริยํ ปกาเสนฺติ. โส ตสฺมึ อาสเน นิสินฺโน ตสฺสา กถาย เนวาทึ มนสิกโรติ, น มชฺฌํ มนสิกโรติ, น ปริโยสานํ มนสิกโรติ, วุฏฺฐิโตปิ ตมฺหา อาสนา ตสฺสา กถาย เนวาทึ มนสิกโรติ, น มชฺฌํ มนสิกโรติ, น ปริโยสานํ มนสิกโรตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອະວະກຸດຊະສູດ ທີສິບ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ຈຳພວກນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ຈຳພວກ ເປັນແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາຂວ້ຳ, ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາສະເໝີດ້ວຍຕັກ, ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາຂວ້ຳ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄປສູ່ວັດເປັນປະຈຳ ເພື່ອຟັງທຳໃນສຳນັກຂອງພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍຍ່ອມສະແດງທຳອັນງາມໃນເບື້ອງຕົ້ນ ງາມໃນທ່າມກາງ ງາມໃນທີ່ສຸດ ປະກາດພົມມະຈັນອັນບໍລິສຸດບໍລິບູນສິ້ນເຊີງ ພ້ອມທັງອັດຖະແລະພະຍັນຊະນະແກ່ເຂົາ. ເຂົານັ່ງຢູ່ເທິງອາສະນະນັ້ນ ບໍ່ໃສ່ໃຈເບື້ອງຕົ້ນ ບໍ່ໃສ່ໃຈທ່າມກາງ ບໍ່ໃສ່ໃຈທີ່ສຸດແຫ່ງເທດສະນານັ້ນ, ເຖິງແມ່ນລຸກຈາກອາສະນະນັ້ນໄປແລ້ວ ກໍບໍ່ໃສ່ໃຈເບື້ອງຕົ້ນ ບໍ່ໃສ່ໃຈທ່າມກາງ ບໍ່ໃສ່ໃຈທີ່ສຸດແຫ່ງເທດສະນານັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້.

---

เทวทูตวคฺค, สพฺรหฺมกสุตฺต

ເທວະທູຕະວັກ, ສະພຣົມມະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เทวทูตวคฺเค [Pg.239] ปน อาวุโส ปฐมํ สพฺรหฺมกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍສະພຣົມມະກະສູດ ທີໜຶ່ງ ໃນເທວະທູຕະວັກ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เทวทูตวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ สพฺรหฺมกสุตฺตํ ‘‘สพฺรหฺมกานิ ภิกฺขเว ตานิ กุลานิ, เยสํ ปุตฺตานํ มาตาปิตโร อชฺฌาคาเร ปูชิตา โหนฺติ. สปุพฺพจริยกานิ ภิกฺขเว ตานิ กุลานิ, เยสํ ปุตฺตานํ มาตาปิตโร อชฺฌาคาเร ปูชิตา โหนฺติ. อาหุเนยฺยานิ ภิกฺขเว ตานิ กุลานิ, เยสํ ปุตฺตานํ มาตาปิตโร อชฺฌาคาเร ปูชิตา โหนฺติ. พฺรหฺมาติ ภิกฺขเว มาตาปิตูนํ เอตํ อธิวจนํ. ปุพฺพาจริยาติ ภิกฺขเว มาตาปิตูนํ เอตํ อธิวจนํ. อาหุเนยฺยาติ ภิกฺขเว เอตํ มาตาปิตูนํ อธิวจนํ. ตํ กิสฺส เหตุ, พหุการา ภิกฺขเว มาตาปิตโร ปุตฺตานํ อาปาทกา โปสกา อิมสฺส โลกสฺส ทสฺเสตาโร’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສະພຣົມມະກະສູດ ທີໜຶ່ງ ໃນເທວະທູຕະວັກ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕະກູນໃດ ທີ່ບຸດບູຊາມານດາບິດາໃນເຮືອນຂອງຕົນ, ຕະກູນນັ້ນ ຊື່ວ່າເປັນຕະກູນທີ່ມີພຣົມ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕະກູນໃດ ທີ່ບຸດບູຊາມານດາບິດາໃນເຮືອນຂອງຕົນ, ຕະກູນນັ້ນ ຊື່ວ່າເປັນຕະກູນທີ່ມີບຸບພະອາຈານ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕະກູນໃດ ທີ່ບຸດບູຊາມານດາບິດາໃນເຮືອນຂອງຕົນ, ຕະກູນນັ້ນ ຊື່ວ່າເປັນຕະກູນທີ່ມີອາຫຸໄນຍະບຸກຄົນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳວ່າ ພຣົມ ນີ້ ເປັນຊື່ຂອງມານດາແລະບິດາ. ຄຳວ່າ ບຸບພະອາຈານ ນີ້ ເປັນຊື່ຂອງມານດາແລະບິດາ. ຄຳວ່າ ອາຫຸໄນຍະບຸກຄົນ ນີ້ ເປັນຊື່ຂອງມານດາແລະບິດາ. ເພາະeຫດໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະມານດາແລະບິດາ ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍ ບຳລຸງລ້ຽງ ແລະສະແດງໂລກນີ້ແກ່ບຸດທັງຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້.

---

พฺรหฺมาติ [Pg.241] มาตาปิตโร, ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร;

อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ, ปชาย อนุกมฺปกา;

ตสฺมา หิ เน นมสฺเสยฺย, สกฺกเรยฺย จ ปณฺฑิโต;

อนฺเนน อถ ปาเนน, วตฺเถน สยเนน จ;

อุจฺฉาทเนน นฺหาปเนน, ปาทานํ โธวเนน จ;

ตาย นํ ปาริจริยาย, มาตาปิตูสุ ปณฺฑิตา.

ມານດາບິດາ ທ່ານເອີ້ນວ່າເປັນພຣົມ ເປັນບຸບພະອາຈານ ແລະເປັນອາຫຸໄນຍະບຸກຄົນຂອງບຸດທັງຫຼາຍ ເພາະເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະແກ່ໝູ່ສັດ ຜູ້ເປັນບຸດ. ເພາະeຫດນັ້ນ ບັນດິດພຶງນອບນ້ອມ ແລະສັກກາລະບູຊາມານດາບິດານັ້ນ ດ້ວຍເຂົ້າ ນ້ຳ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ທີ່ນອນ ການນວດທາ ການອາບນ້ຳ ແລະການລ້າງຕີນ. ເພາະການບຳລຸງລ້ຽງໃນມານດາບິດານັ້ນ ບັນດິດທັງຫຼາຍ

---

อิเธว นํ ปสํสนฺติ, เปจฺจ สคฺเค ปโมทตีติ –

ຍ່ອມສັນເສີນເຂົາໃນໂລກນີ້ເອງ, ເມື່ອລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບັນເທີງໃນສະຫວັນ ດັ່ງນີ້ –

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ปญฺจมํ หตฺถกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ຫັດຖະກະສູດ ທີຫ້າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจมํ ภนฺเต หตฺถกสุตฺตํ อาฬวิยํ หตฺถกํ อาฬวกํ อารพฺภ ภาสิตํ. หตฺถโก ภนฺเต อาฬวโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ ภนฺเต ภควา สุขมสยิตฺถา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวํ กุมาร สุขมสยิตฺถ เย จ ปน โลเก สุขํ เสนฺติ, อหํ เตสํ อญฺญตโร’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຫັດຖະກະສູດ ທີຫ້າ ຊົງສະແດງປາລົບເຖິງຫັດຖະກະອາຣະວະກະກຸມານ ທີ່ເມືອງອາຣະວີ. ຫັດຖະກະອາຣະວະກະກຸມານ ໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ບັນທົມເປັນສຸກດີຢູ່ຫຼື?'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ຢ່າງນັ້ນ ກຸມານ ເຮົາບັນທົມເປັນສຸກດີ, ກໍຄົນເຫຼົ່າໃດໃນໂລກ ທີ່ນອນເປັນສຸກ, ເຮົາກໍເປັນຄົນໜຶ່ງໃນບັນດາຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້.

---

‘‘กจฺจิ [Pg.242] ภนฺเต ภควา สุขมสยิตฺถ’’.

'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ບັນທົມເປັນສຸກດີຢູ່ຫຼື?'

---

‘‘เอวํ กุมาร สุขมสยิตฺถ, เย จ ปน โลเก สุขํ เสนฺติ, อหํ เตสํ อญฺญตโร’’.

'ຢ່າງນັ້ນ ກຸມານ ເຮົາບັນທົມເປັນສຸກດີ, ກໍຄົນເຫຼົ່າໃດໃນໂລກ ທີ່ນອນເປັນສຸກ, ເຮົາກໍເປັນຄົນໜຶ່ງໃນບັນດາຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ'

---

‘‘เอวํ [Pg.244] กุมาร สุขมสยิตฺถ, เย จ ปน โลเก สุขํ เสนฺติ, อหํ เตสํ อญฺญตโร’’.

'ຢ່າງນັ້ນ ກຸມານ ເຮົາບັນທົມເປັນສຸກດີ, ກໍຄົນເຫຼົ່າໃດໃນໂລກ ທີ່ນອນເປັນສຸກ, ເຮົາกໍເປັນຄົນໜຶ່ງໃນບັນດາຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ'

---

‘‘สพฺพทา [Pg.247] เว สุขํ เสติ,พฺราหฺมโณ ปรินิพฺพุโต;

โย น ลิมฺปติ กาเมสุ,สีติภูโต นิรูปธิ;

'ພຣາມຜູ້ດັບສະໜິດແລ້ວ ບໍ່ຕິດຢູ່ໃນກາມທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ເຢັນສະໜິດ ບໍ່ມີອຸປະທິ ຍ່ອມນອນເປັນສຸກທຸກເມື່ອແລ້ວ'

---

สพฺพา อาสตฺติโย เฉตฺวา,วิเนยฺย หทเย ทรํ;

อุปสนฺโต สุขํ เสติ;

สนฺตึ ปปฺปุยฺย เจตโส’’ หุ –

ຕັດຄວາມອາໄລໄດ້ທັງໝົດ ກຳຈັດຄວາມກະວົນກະວາຍໃນໃຈໄດ້ແລ້ວ ເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບ ບັນລຸເຖິງຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຈິດ ຍ່ອມນອນເປັນສຸກ' ດັ່ງນີ້ –

---

เทวทูตสุตฺต

ເທວະທູຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต เทวทูตวคฺเค ฉฏฺฐํ เทวทูตสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍເທວະທູຕະສູດ ທີຫົກ ໃນເທວະທູຕະວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ...ຯລຯ... ຜູ້ເປັນພະອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ฉฏฺฐํ [Pg.248] ภนฺเต เทวทูตสุตฺตํ ‘‘ตีณิมานิ ภิกฺขเว เทวทูตานิ. กตมานิ ตีณิ, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตเมนํ ภิกฺขเว นิรยปาลา นานาพาหาสุ คเหตฺวา ยมสฺส รญฺโญ ทสฺเสนฺติ-อยํ เทว ปุริโส อมตฺเตยฺโย อเปตฺเตยฺโย อสามญฺโญ อพฺรหฺมญฺโญ, น กุเล เชฏฺฐปจายี, อิมสฺส เทโว ทณฺฑํ ปเณตู’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເທວະທູຕະສູດ ທີຫົກ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເທວະທູດ ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ປະພຶດກາຍທຸຈະລິດ ປະພຶດວາຈີທຸຈະລິດ ປະພຶດມະໂນທຸຈະລິດ. ເຂົາປະພຶດກາຍທຸຈະລິດ ວາຈີທຸຈະລິດ ມະໂນທຸຈະລິດແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ. ພວກນາຍນະລົກຈຶ່ງຈັບແຂນເຂົາທັງສອງຂ້າງ ນຳໄປສະແດງແກ່ພະຍາຍົມວ່າ "ຂ້າແຕ່ພະອົງ ບຸກຄົນນີ້ ບໍ່ເກື້ອກູນແກ່ມານດາ ບໍ່ເກື້ອກູນແກ່ບິດາ ບໍ່ເກື້ອກູນແກ່ສະມະນະ ບໍ່ເກື້ອກູນແກ່ພຣາມ ບໍ່ອ່ອນນ້ອມຕໍ່ຜູ້ໃຫຍ່ໃນຕະກູນ ຂໍພະອົງຈົ່ງລົງອາຍາແກ່ບຸກຄົນນີ້ເຖີດ"' ດັ່ງນີ້ແລ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.251] ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ปฐมเทวทูต สมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍການທີ່ພະຍາຍົມຊັກຖາມເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา ปฐมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ ‘‘อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ปฐมํ เทวทูตํ ปาตุภูต’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ปฐมเทวทูตสมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະຍາຍົມຍ່ອມຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ບຸກຄົນນັ້ນເຖິງເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ວ່າ 'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງການຊັກຖາມເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ຂອງພະຍາຍົມໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

‘‘อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ปฐมํ เทวทูตํ ปาตุภูตํ’’.

'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?'

---

ทุติย เทวทูต

ເທວະທູດ ທີສອງ

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.252] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ทุติยเทวทูต สมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍການທີ່ພະຍາຍົມຊັກຖາມເທວະທູດ ທີສອງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา ปฐมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ทุติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ ‘‘อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ทุติยํ เทวทูตํ ปาตุภูต’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ทุติยา เทวทูตสมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະຍາຍົມຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ບຸກຄົນນັ້ນເຖິງເທວະທູດ ທີໜຶ່ງ ແລ້ວ ຈຶ່ງຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ເຖິງເທວະທູດ ທີສອງ ວ່າ 'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີສອງ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງການຊັກຖາມເທວະທູດ ທີສອງ ຂອງພະຍາຍົມໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

‘‘อมฺโภ [Pg.255] ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ทุติย เทวทูตํ ปาตุภูตํ’’.

'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີສອງ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?'

---

‘‘อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ อิตฺถีํ วา ปุริสํ วา อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ สเก มุตฺตกรีเส ปลิปนฺนํ เสมานํ อญฺเญหิ วุฏฺฐาปิยมานํ อญฺเญหิ สํเวสิยมานํ’’ –

'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນຍິງ ຫຼື ຊາຍ ຜູ້ປ່ວຍໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ ນອນຈົມກອງມູດຄູດຂອງຕົນເອງ ຕ້ອງມີຜູ້ອື່ນພະຍຸງໃຫ້ລຸກຂຶ້ນ ຕ້ອງມີຜູ້ອື່ນປະຄອງໃຫ້ນອນ ບໍ?' –

---

ตติย เทวทูต

ເທວະທູດ ທີສາມ

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.256] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ตติยเทวทูต สมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍການທີ່ພະຍາຍົມຊັກຖາມເທວະທູດ ທີສາມ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา ทุติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ตติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ ‘‘อมฺโภ ปุริส นตฺวํ มนุสฺเสสุ ตติยํ เทวทูตํ ปาตุภูตนฺติ’’ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ยมสฺส รญฺโญ ตติยา เทวทูตสมนุยุญฺชนา ปกาสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະຍາຍົມຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ບຸກຄົນນັ້ນເຖິງເທວະທູດ ທີສອງ ແລ້ວ ຈຶ່ງຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ເຖິງເທວະທູດ ທີສາມ ວ່າ 'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີສາມ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງການຊັກຖາມເທວະທູດ ທີສາມ ຂອງພະຍາຍົມໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

‘‘อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ตติยํ เทวทูตํ ปาตุภูตํ’’.

'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນເທວະທູດ ທີສາມ ປາກົດໃນໝູ່ມະນຸດບໍ?'

---

‘‘อมฺโภ [Pg.257] ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา เอกาหมตํ วา ทฺวีหมตํ วา ตีหมตํ วา อุทฺธุมาตกํ วินีลกํ วิปุพฺพกชาตํ’’ –

'ແນ່ແນ່ ມະນຸດ ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນຍິງ ຫຼື ຊາຍ ທີ່ຕາຍແລ້ວ ໑ ວັນ ກໍດີ ໒ ວັນ ກໍດີ ໓ ວັນ ກໍດີ ທີ່ຂຶ້ນອືດ ມີສີຂຽວຄ້ຳ ມີນ້ຳເຫຼືອງໄຫຼເຍີ້ມ ບໍ?' –

---

‘‘นาสกฺขิสฺสํ ภนฺเต ปมาทสฺสํ ภนฺเต’’ –

'ຂ້າພະອົງບໍ່ໄດ້ເຫັນເລີຍ ຂ້າແຕ່ພະອົງ ເພາະຂ້າພະອົງມົວແຕ່ປະມາດຢູ່ ຂ້າແຕ່ພະອົງ' –

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.258] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา เนรยิกสฺส สตฺตสฺส นิรย ทุกฺขปฏิสํเวทนา ปกาสิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍການສະເຫວີຍທຸກໃນນະລົກຂອງສັດນະລົກນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตเมนํ ภิกฺขเว ‘‘ยโม ราชา ตติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ตุณฺหี โหติ. ตเมนํ ภิกฺขเว นิรยปาลา ปญฺจวิธพนฺธนํ นาม การณํ กโรนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติยสฺมึ หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติยสฺมึ ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ มชฺเฌอุรสฺมึ คเมนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวทยติ, น จ ตาว กาลํ กโรติ, ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา เนรยิกสฺส นิรยทุกฺขปฏิสํเวทนา ปกาสิตา.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ 'ພະຍາຍົມຊັກຖາມ ໄຕ່ສວນ ໄລ່ລຽງ ບຸກຄົນນັ້ນເຖິງເທວະທູດ ທີສາມ ແລ້ວ ກໍຊົງດຸດສະນີພາບ. ພວກນາຍນະລົກຈຶ່ງລົງກຳມະກອນທີ່ຊື່ວ່າ ການຈອງຈຳ ໕ ປະການ ແກ່ບຸກຄົນນັ້ນ ຄື ຕອກຕະປູເຫຼັກຮ້ອນທີ່ມືຂ້າງໜຶ່ງ, ຕອກຕະປູເຫຼັກຮ້ອນທີ່ມືອີກຂ້າງໜຶ່ງ, ຕອກຕະປູເຫຼັກຮ້ອນທີ່ຕີນຂ້າງໜຶ່ງ, ຕອກຕະປູເຫຼັກຮ້ອນທີ່ຕີນອີກຂ້າງໜຶ່ງ, ຕອກຕະປູເຫຼັກຮ້ອນທີ່ທ່າມກາງເອິກ. ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມສະເຫວີຍທຸກຂະເວທະນາອັນແຮງກ້າ ເຜັດຮ້ອນ ແສນສາຫັດ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຍັງບໍ່ຕາຍ ຕາບໃດທີ່ບາບກຳນັ້ນຍັງບໍ່ສິ້ນສຸດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງການສະເຫວີຍທຸກໃນນະລົກຂອງສັດນະລົກໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

สํเวชนียกถา

ສັງເວຊະນີຍະກະຖາ

---

ปุจฺฉา – กถํ [Pg.261] ปนาวุโส ตตฺถ ภควตา สํเวชนียกถา กถิตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍສັງເວຊະນີຍະກະຖາ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ยมสฺส รญฺโญ เอตทโหสิ ‘‘เย กิร โภ โลเก ปาปกานิ กมฺมานิ กโรนฺติ, เต เอวรูปา วิวิธา กมฺมกรณา กรียนฺติ, อโหวตาหํ มนุสฺสตฺตํ ลเภยฺยํ, ตถาคโต จ โลเก อุปฺปชฺเชยฺย อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา สํเวชนียกถา กถิตา.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ພະຍາຍົມໄດ້ມີຄວາມດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໄດ້ຍິນວ່າ ຄົນເຫຼົ່າໃດທີ່ເຮັດບາບກຳໄວ້ໃນໂລກ ຍ່ອມຖືກລົງທັນດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ ເຖິງປານນີ້, ໂອໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ຄວາມເປັນມະນຸດ ແລະຂໍໃຫ້ພະຕາຖາຄົດ ຜູ້ເປັນພະອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ບັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກເຖີດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງສັງເວຊະນີຍະກະຖາໄວ້ໃນພະສູດນັ້ນ.

---

‘‘เย [Pg.262] กิร โภ โลเก ปาปกานิ กมฺมานิ กโรนฺติ’’.

'ໄດ້ຍິນວ່າ ຄົນເຫຼົ່າໃດທີ່ເຮັດບາບກຳໄວ້ໃນໂລກ'

---

‘‘โจทิตา [Pg.263] เทวทูเตหิ, เย ปมชฺชนฺติ มาณวา;

เต ทีฆรตฺตํ โสจนฺติ, หีนกายูปคา นรา.

“ມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ທີ່ເທວະທູດຕັກເຕືອນແລ້ວ ຍັງປະມາດຢູ່; ພວກເຂົາ ຜູ້ເຂົ້າເຖິງກາຍອັນຕ່ຳຊ້າ ຍ່ອມເສົ້າໂສກຕະຫຼອດການລະນານ.”

---

เย จ โข เทวทูเตหิ, สนฺโต สปฺปุริสา อิธ;

โจทิตา น ปมชฺชนฺติ, อริยธมฺเม กุทาจนํ.

“ສ່ວນສັດຕະບຸລຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ສະຫງົບລະງັບໃນໂລກນີ້ ທີ່ເທວະທູດຕັກເຕືອນແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ປະມາດໃນອະລິຍະທຳ ໃນການໃດໆ.”

---

อุปาทาเน ภยํ ทิสฺวา, ชาติมรณสมฺภเว;

อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ, ชาติมรณสงฺขเย.

“ເພາະເຫັນໄພໃນອຸປາດານ ແລະໃນຄວາມເກີດຄວາມຕາຍອັນເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດ; ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນເພາະບໍ່ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ໃນທຳອັນເປັນທີ່ສິ້ນໄປແຫ່ງຄວາມເກີດແລະຄວາມຕາຍ.”

---

เต อปฺปมตฺตา สุขิโน, ทิฏฺฐธมฺมาภินิพฺพุตา;

สพฺพเวรภยาตีตา, สพฺพทุกฺขํ อุปจฺจคุํ’’ หุ –

“ພວກເຂົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມສຸກ ດັບສະໜິດແລ້ວໃນປັດຈຸບັນ; ລ່ວງພົ້ນເວນແລະໄພທັງປວງ ແລະກ້າວລ່ວງທຸກທັງປວງໄດ້ແລ້ວ” ດັ່ງນີ້ -

---

จตุมหาราชสุตฺต

ຈະຕຸມະຫາຣາຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต เทวทูตวคฺเค อฏฺฐมํ จตุมหาราชสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ຈະຕຸມະຫາຣາຊະສູດ ທີ ໘ ໃນເທວະທູດຕະວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ... ເປ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐมํ ภนฺเต จตุมหาราชสุตฺตํ ‘‘อฏฺฐมิยํ ภิกฺขเว ปกฺขสฺส จตุนฺนํ มหาราชานํ อมจฺจา ปาริสชฺชา อิมํ โลกํ อนุวิจรนฺติ กจฺจิ พหู มนุสฺสา มนุสฺเสสุ มตฺเตยฺยา เปตฺเตยฺยา สามญฺญา พฺรหฺมญฺญา กุเล เชฏฺฐปจายิโน, อุโปสถํ อุปวสนฺติ ปฏิชาคโรนฺติ, ปุญฺญานิ กโรนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈະຕຸມະຫາຣາຊະສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນວັນທີ ໘ ແຫ່ງປັກ ພວກອຳມາດແລະບໍລິວານຂອງທ້າວມະຫາຣາດທັງ ໔ ຍ່ອມທ່ຽວໄປໃນໂລກນີ້ ເພື່ອເບິ່ງວ່າ ໃນໝູ່ມະນຸດ ມີມະນຸດຫຼາຍຄົນບໍ່ ທີ່ເກື້ອກູນແກ່ມານດາ ເກື້ອກູນແກ່ບິດາ ເກື້ອກູນແກ່ສະມະນະ ເກື້ອກູນແກ່ພຣາມ ອ່ອນນ້ອມຕໍ່ຜູ້ໃຫຍ່ໃນຕະກູນ ຮັກສາອຸໂປສົດ ຕື່ນຕົວຢູ່ ແລະເຮັດບຸນທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อปฺปกา [Pg.265] โข มาริสา มนุสฺสา มนุสฺเสสุ มตฺเตยฺยา เปตฺเตยฺยา สามญฺญา พฺรหฺมญฺญา กุเล เชฏฺฐปจายิโน, อุโปสถํ อุปวสนฺติ ปฏิชาคโรนฺติ, ปุญฺญานิ กโรนฺติ.

“ທ່ານຜູ້ນິຣະທຸກທັງຫຼາຍ ມະນຸດທັງຫຼາຍ ທີ່ເກື້ອກູນແກ່ມານດາ ເກື້ອກູນແກ່ບິດາ ເກື້ອກູນແກ່ສະມະນະ ເກື້ອກູນແກ່ພຣາມ ອ່ອນນ້ອມຕໍ່ຜູ້ໃຫຍ່ໃນຕະກູນ ຮັກສາອຸໂປສົດ ຕື່ນຕົວຢູ່ ແລະເຮັດບຸນທັງຫຼາຍ ນັ້ນມີໜ້ອຍແທ້.”

---

‘‘ทิพฺพา [Pg.266] วต โภ กายา ปริหายิสฺสนฺติ, ปริปูริสฺสนฺติ อสุร กายา’’ –

“ທ່ານຜູ້ນິຣະທຸກທັງຫຼາຍ ກາຍທິບທັງຫຼາຍຈັກເສື່ອມຖອຍ ກາຍອະສູນຈັກເຕັມຮອບໜໍ” -

---

พหู โข มาริสา มนุสฺสา มนุสฺเสสุ มตฺเตยฺยา เปตฺเตยฺยา สามญฺญา พฺรหฺมญฺญา กุเล เชฏฺฐปจายิโน, อุโปสถํ อุปวสนฺติ ปฏิชาคโรนฺติ, ปุญฺญานิ กโรนฺติ.

“ທ່ານຜູ້ນິຣະທຸກທັງຫຼາຍ ມະນຸດທັງຫຼາຍ ທີ່ເກື້ອກູນແກ່ມານດາ ເກື້ອກູນແກ່ບິດາ ເກື້ອກູນແກ່ສະມະນະ ເກື້ອກູນແກ່ພຣາມ ອ່ອນນ້ອມຕໍ່ຜູ້ໃຫຍ່ໃນຕະກູນ ຮັກສາອຸໂປສົດ ຕື່ນຕົວຢູ່ ແລະເຮັດບຸນທັງຫຼາຍ ນັ້ນມີຫຼາຍແທ້.”

---

‘‘ทิพฺพา [Pg.267] วต โภ กายา ปริปูริสฺสนฺติ, ปริหายิสฺสนฺติ อสุร กายา’’ –

“ທ່ານຜູ້ນິຣະທຸກທັງຫຼາຍ ກາຍທິບທັງຫຼາຍຈັກເຕັມຮອບ ກາຍອະສູນຈັກເສື່ອມຖອຍໜໍ” -

---

อาธิปเตยฺยาสุตฺต

ອາທิປະເຕຍຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ทสมํ อาธิปเตยฺยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ອາທິປະເຕຍຍະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ทสมํ อาธิปเตยฺยสุตฺตํ ‘‘ตีณิมานิ ภิกฺขเว อาธิปเตยฺยานิ. กตมานิ ตีณิ, อตฺตาธิปเตยฺยํ โลกาธิปเตยฺยํ ธมฺมาธิปเตยฺยํ. กตมญฺจ ภิกฺขเว อตฺตาธิปเตยฺยํ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ອາທິປະເຕຍຍະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມເປັນໃຫຍ່ (ອະທິປະໄຕ) ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ອັດຕາທิປະໄຕ (ຄວາມມີຕົນເປັນໃຫຍ່), ໂລກາທິປະໄຕ (ຄວາມມີໂລກເປັນໃຫຍ່), ທຳມາທິປະໄຕ (ຄວາມມີທຳເປັນໃຫຍ່). ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍອັດຕາທິປະໄຕເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ໄປສູ່ປ່າກໍດີ ໄປສູ່ໂຄນໄມ້ກໍດີ ໄປສູ່ເຮືອນວ່າງກໍດີ ຍ່ອມພິຈາລະນາຢ່າງນີ້ວ່າ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

พฺราหฺมณวคฺค, ปริพฺพาชกสุตฺต

ພຣາມມະນະວັກ, ປະຣິບພາຊະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – พฺราหฺมณวคฺเค [Pg.272] อาวุโส จตุตฺถํ ปริพฺพาชกสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນພຣາມມະນະວັກ ປະຣິບພາຊະກະສູດ ທີ ໔ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พฺราหฺมณวคฺเค ภนฺเต จตุตฺถํ ปริพฺพาชกสุตฺตํ อญฺญตรํ พฺราหฺมณ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต พฺราหฺมณปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สนฺนิฏฺฐิโก ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโมติ โภ โคตม วุจฺจติ, กิตฺตาวตานุ โข โภ โคตม สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโม โหติ อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปเนยฺยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘รตฺโต โข พฺราหฺมณ ราเคน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต อตฺตพฺยาพาธายปิ เจเตติ, ปรพฺยาพาธายปิ เจเตติ, อุภย พฺยาพาธายปิ เจเตติ, เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ, ราเค ปหีเน เนวตฺตพฺยาพาธายปิ เจเตติ, นปรพฺยาพาธายปิ เจเตติ, นอุภยพฺยาพาธายปิ เจเตติ, นเจตสิกํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣາມມະນະວັກ ປະຣິບພາຊະກະສູດ ທີ ໔ ນັ້ນ ຊົງປາຣົບພຣາມມະນະປະຣິບພາຊົກຄົນໜຶ່ງ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣາມມະນະປະຣິບພາຊົກຄົນໜຶ່ງ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ທຳອັນຜູ້ປະຕິບັດຈະພຶງເຫັນໄດ້ເອງ ທຳອັນຜູ້ປະຕິບັດຈະພຶງເຫັນໄດ້ເອງ ດັ່ງນີ້. ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພຽງໃດໜໍ ທຳຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນທຳອັນຜູ້ປະຕິບັດຈະພຶງເຫັນໄດ້ເອງ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍການ ຄວນຮຽກໃຫ້ມາເບິ່ງ ຄວນນ້ອມເຂົ້າມາໃສ່ຕົນ ອັນວິນຍູຊົນຈະພຶງຮູ້ໄດ້ສະເພາະຕົນ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ເພາະບຸກຄົນຜູ້ຖືກລາຄະຍ້ອມໃຈ ຖືກລາຄະຄອບງຳ ມີຈິດອັນລາຄະກຸມເອົາແລ້ວ ຍ່ອມຄິດເພື່ອບຽດບຽນຕົນເອງແດ່ ຍ່ອມຄິດເພື່ອບຽດບຽນຜູ້ອື່ນແດ່ ຍ່ອມຄິດເພື່ອບຽດບຽນທັງສອງຝ່າຍແດ່ ຍ່ອມສະເຫວີຍທຸກໂທມະນັດທາງໃຈແດ່; ເມື່ອລະລາຄະໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຄິດເພື່ອບຽດບຽນຕົນເອງ ຍ່ອມບໍ່ຄິດເພື່ອບຽດບຽນຜູ້ອື່ນ ຍ່ອມບໍ່ຄິດເພື່ອບຽດບຽນທັງສອງຝ່າຍ ແລະຍ່ອມບໍ່ສະເຫວີຍທຸກໂທມະນັດທາງໃຈ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

วจฺฉโคตฺตสุตฺต

ວັດສະໂຄດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.275] อาวุโส สตฺตมํ วจฺฉโคตฺตสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ວັດສະໂຄດຕະສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สตฺตมํ ภนฺเต วจฺฉโคตฺตสุตฺตํ วจฺฉโคตฺตํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. วจฺฉโคตฺโต ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สุตํ เมตํ โภ โคตม สมโณ โคตโม เอวมาห ‘‘มยฺหเมว ทานํ ทาตพฺพํ, นาญฺเญสํ ทานํ ทาตพฺพ. (เปยฺยาล) อนพฺภกฺขา ตุกามาหิ มยํ ภวนฺตํ โคตม’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เย เต วจฺฉ เอวมาหํสุ สมโณ โคตโม เอวมาห มยฺหเมว ทานํ ทาตพฺพํ, นาญฺเญสํ ทาตพฺพ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ວັດສະໂຄດຕະສູດ ທີ ໗ ນັ້ນ ຊົງປາຣົບວັດສະໂຄດຕະປະຣິບພາຊົກ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ວັດສະໂຄດຕະປະຣິບພາຊົກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາວ່າ ພຣະສະມະນະໂຄດົມກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ຄວນໃຫ້ທານແກ່ເຮົາຜູ້ດຽວ ບໍ່ຄວນໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ອື່ນ... (ເປຍຍານ) ເພາະພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ປາຖະໜາຈະກ່າວຕູ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ’.” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ວັດສະ ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ ພຣະສະມະນະໂຄດົມກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ ຄວນໃຫ້ທານແກ່ເຮົາຜູ້ດຽວ ບໍ່ຄວນໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ອື່ນ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สงฺคารวสุตฺต

ສັງຄາຣະວະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.278] อาวุโส ทสมํ สงฺคารวสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ສັງຄາຣະວະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทสมํ [Pg.279] ภนฺเต สงฺคารวสุตฺตํ สงฺคารวํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. สงฺคารโว ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘มยมสฺสุ โภ โคตม พฺราหฺมณา นาม ยญฺญํ ยชามปิ ยชาเปมปิ, ตตฺร โภ โคตม โย เจว ยชติ โย จ ยชาเปติ, สพฺเพ เต อเนกสารีริกํ ปุญฺญปฺปฏิปทํ ปฏิปนฺนา โหนฺติ, ยทิทํ ยญฺญาธิกรณํ, โยปนายํ โภ โคตม ยสฺส วา กุลา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต เอกมตฺตานํ ทเมติ, เอกมตฺตานํ สเมติ, เอกมตฺตานํ ปรินิพฺพาเปติ, เอวมสฺสายํ เอกสารีริกํ ปุญฺญปฺปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ, ยทิทํ ปพฺพชฺชาธิกรณ’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เตนหิ พฺราหฺมณ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย, ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສັງຄາຣະວະສູດ ທີ ໑໐ ນັ້ນ ຊົງປາຣົບສັງຄາຣະວະພຣາມ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສັງຄາຣະວະພຣາມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຊື່ວ່າເປັນພຣາມ ຍ່ອມບູຊາຍັນເອງແດ່ ຍ່ອມໃຫ້ຜູ້ອື່ນບູຊາຍັນແດ່, ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ໃນການບູຊາຍັນນັ້ນ ຜູ້ໃດບູຊາຍັນເອງກໍດີ ຜູ້ໃດໃຫ້ຜູ້ອື່ນບູຊາຍັນກໍດີ, ພວກເຂົາທັງໝົດນັ້ນ ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດຂໍ້ປະຕິບັດເພື່ອບຸນອັນກ່ຽວຂ້ອງກັບກາຍຫຼາຍຄົນ ຄືການບູຊາຍັນນີ້; ສ່ວນບຸກຄົນໃດໜຶ່ງ ບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ຍ່ອມທໍລະມານຕົນແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ ຍ່ອມເຮັດຕົນໃຫ້ສະຫງົບແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ ຍ່ອມເຮັດຕົນໃຫ້ດັບສະໜິດແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ, ຢ່າງນີ້ ບຸກຄົນນີ້ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດຂໍ້ປະຕິບັດເພື່ອບຸນອັນກ່ຽວຂ້ອງກັບກາຍພຽງຄົນດຽວ ຄືການບວດນີ້.” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຈັກຖາມເຈົ້າຄືນໃນເລື່ອງນີ້, ເຈົ້າພໍໃຈຢ່າງໃດ ກໍຈົ່ງຕອບຢ່າງນັ້ນເຖີດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘อิจฺจายปิ [Pg.282] โภ โคตม เอวํ ภนฺเต อเนกสารีริกา ปุญฺญปฺปฏิปทา โหติ’’ –

“ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ດ້ວຍເຫດນີ້ແລ້ວ ຂໍ້ປະຕິບັດເພື່ອບຸນອັນກ່ຽວຂ້ອງກັບກາຍຫຼາຍຄົນ ຍ່ອມມີໄດ້ຢ່າງນີ້” -

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ทุติย อนุสนฺธิมฺหิ ภควตา กีทิสี ธมฺมเทสนา เทสิตา.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນອະນຸສົນທິ ທີ ໒ ໃນເລື່ອງນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງທຳມະເທດສະໜາແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ทุติเย อนุสนฺธิมฺหิ ติวิธา ปาฏิหาริยา ปฏิสํยุตฺตา ธมฺมเทสนา ภควตา เทสิตา.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອະນຸສົນທິ ທີ ໒ ໃນເລື່ອງນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງທຳມະເທດສະໜາອັນປະກອບດ້ວຍປາຕິຫານ ໓ ປະການ.

---

‘‘เสยฺยถาปิ [Pg.283] ภวํ โคตโม ภวญฺจานนฺโท, เอเต เม ปุชฺชา เอเต เม ปาสํสา’’ –

“ປຽບເໝືອນພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ແລະທ່ານພຣະອານົນ, ທ່ານທັງສອງນີ້ເປັນຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບູຊາ ທ່ານທັງສອງນີ້ເປັນຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າສັນລະເສີນ” -

---

‘‘เสยฺยถาปิ ภวํ โคตโม ภวญฺจานนฺโท, เอเต เม ปุชฺชา เอเต เม ปาสํสา’’ –

“ປຽບເໝືອນພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ແລະທ່ານພຣະອານົນ, ທ່ານທັງສອງນີ້ເປັນຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບູຊາ ທ່ານທັງສອງນີ້ເປັນຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າສັນລະເສີນ” -

---

มหาวคฺค, เวนาคปุรสุตฺต

ມະຫາວັກ, ເວນາຄະປຸຣະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.287] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิมาเต มหาวคฺเค ตติยํ เวนาคปุรสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ເວນາຄະປຸຣະສູດ ທີ ໓ ໃນມະຫາວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ... ເປ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต เวนาคปุเร นาม พฺราหฺมณานํ คาเม เวนาคปุริกํ วจฺฉโคตฺตํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. เวนาคปุริโก ภนฺเต วจฺฉโคตฺโต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อจฺฉริยํ โภ โคตม, อพฺภุตํ โภ โคตม, ยาวญฺจิทํ โภโต โคตมสฺส วิปฺปสนฺนานิ อินฺทฺริยานิ, ปริสุทฺโธ ฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต (เปยฺยาล) เอวรูปานํ นูน ภวํ โคตโม อุจฺจาสยน มหาสยนานํ นิกามลาภี อกิจฺฉลาภี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยานิ โข ปน ตานิ พฺราหฺมณ อุจฺจาสยน มหาสยนานิ. เสยฺยถิทํ, อาสนฺทิ ปลฺลงฺโก โคนโก จิตฺตโก [Pg.288] ปฏิกา ปฏลิกา ตูลิกา วิกติกา อุทฺทโลมี เอกนฺตโลมี กฏฺฏิสฺสํ โกเสยฺยํ กุฏฺฏกํ หตฺถตฺถรํ อสฺสตฺถรํ รถตฺถรํ อชินปฺปเวณี กทลิมิคปวรปจฺจตฺถรณํ สอุตฺตรจฺฉทํ อุภโตโลหิตกูปธานํ. ทุลฺลภานิ ตานิ ปพฺพชิตานํ, ลทฺธา จ ปน นกปฺปนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນໂກສົນ ທີ່ໝູ່ບ້ານພຣາມຊື່ວ່າ ເວນາຄະປຸຣະ ຊົງປາຣົບເວນາຄະປຸຣິກະວັດສະໂຄດຕະພຣາມ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເວນາຄະປຸຣິກະວັດສະໂຄດຕະພຣາມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ “ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ໜ້າແປກປະຫຼາດແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພຽງໃດໜໍ ອິນຊີຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຈຶ່ງຜ່ອງໃສຍິ່ງນັກ ຜິວພັນບໍລິສຸດຜຸດຜ່ອງ... (ເປຍຍານ) ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຄົງຈະໄດ້ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ເຫັນປານນີ້ ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຕັ່ງຍາວ, ບັນລັງ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດສີດຳ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດມີລວດລາຍ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດສີຂາວ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດມີດອກ, ເຄື່ອງລາດຍັດດ້ວຍນຸ່ນ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດມີຮູບສັດຮ້າຍ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດມີຂົນຕັ້ງຂຶ້ນທັງສອງດ້ານ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດມີຂົນຕັ້ງຂຶ້ນດ້ານດຽວ, ເຄື່ອງລາດຖັກດ້ວຍເສັ້ນຄຳ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍໄໝ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍຂົນສັດຫຼໍ່ດ້ວຍນ້ຳ, ເຄື່ອງລາດຫຼັງຊ້າງ, ເຄື່ອງລາດຫຼັງມ້າ, ເຄື່ອງລາດໃນລົດ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍໜັງເສືອ, ເຄື່ອງລາດເຮັດດ້ວຍໜັງສະມັນຢ່າງດີ, ເຄື່ອງລາດມີເພດານແດງ, ເຄື່ອງລາດມີໝອນໜູນທັງສອງຂ້າງສີແດງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ຫາໄດ້ຍາກສຳລັບບັນພະຊິດ ແລະເຖິງວ່າຈະຫາໄດ້ ກໍບໍ່ຄວນໃຊ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘อจฺฉริยํ โภ โคตม อพฺภุตํ โภ โคตม’’.

“ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ໜ້າແປກປະຫຼາດແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ”

---

ทิพฺพ อุจฺจาสยนมหาสยน

ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນທິບ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.290] ตตฺถ ภควตา ทิพฺพํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນທິບ ໄວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิธาหํ พฺราหฺมณ ยํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรามิ, โส ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ตเมว คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสามิ, โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต วนนฺตญฺเญว ปวิสามีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ทิพฺพํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນທິບ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ໃນໂລກນີ້ ເຮົາອາໄສບ້ານ ຫຼືນິຄົມໃດຢູ່, ເຮົາຄອງສະບົງຈີວອນໃນເວລາເຊົ້າ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປບິນທະບາດໃນບ້ານ ຫຼືນິຄົມນັ້ນ, ເມື່ອກັບຈາກບິນທະບາດ ພາຍຫຼັງສັນພັດຕາຫານແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ປ່າ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

พฺรหฺม อุจฺจาสยนมหาสยน

ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນພຣົມ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส ตตฺถ ภควตา พฺรหฺมํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນພຣົມ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิธาหํ พฺราหฺมณํ ยํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรามิ, โส ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ตเมว คามํ วา นิคมํ [Pg.293] วา ปิณฺฑาย ปวิสามีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา พฺรหฺมอุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນພຣົມ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ໃນໂລກນີ້ ເຮົາອາໄສບ້ານ ຫຼືນິຄົມໃດຢູ່, ເຮົາຄອງສະບົງຈີວອນໃນເວລາເຊົ້າ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປບິນທະບາດໃນບ້ານ ຫຼືນິຄົມນັ້ນ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กตมํ ปน ตํ โภ โคตม พฺรหฺมอุจฺจาสยนมหาสยนํ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ກໍທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນພຣົມ ນັ້ນເປັນແນວໃດ?”

---

อริย อุจฺจาสยนมหาสยน

ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນອະລິຍະ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.294] ตตฺถ ภควตา อริยํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນອະລິຍະ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิธาหํ [Pg.295] พฺราหฺมณ ยํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรามิ, โส ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ตเมว คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสามิ. โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาต ปฏิกฺกนฺโต วนนฺตญฺเญว ปวิสามีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริยํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ เทสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ທີ່ນອນອັນສູງ ທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ອັນເປັນອະລິຍະ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ພຣາມ ໃນໂລກນີ້ ເຮົາອາໄສບ້ານ ຫຼືນິຄົມໃດຢູ່, ເຮົາຄອງສະບົງຈີວອນໃນເວລາເຊົ້າ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປບິນທະບາດໃນບ້ານ ຫຼືນິຄົມນັ້ນ. ເມື່ອກັບຈາກບິນທະບາດ ພາຍຫຼັງສັນພັດຕາຫານແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ປ່າ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.297] อาวุโส มหาวคฺเค ปญฺจมํ เกสมุตฺติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນມະຫາວັກນັ້ນເອງ ເກສາມຸດຕິສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต เกสมุตฺเตนาม กาลามานํ นิคเม เกสมุตฺติเย กาลาเม อารพฺภ ภาสิตํ. เกสมุตฺติยา ภนฺเต กาลามา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ ‘‘สนฺติ ภนฺเต เอเก สมณ พฺราหฺมณา เกสมุตฺตํ อาคจฺฉนฺติ, เต สกํเยว วาทํ ทีเปนฺติ, โชเตนฺติ, ปรปฺปวาทํ ปน ขุํเสนฺติ วมฺเภนฺติ ปริภวนฺติ, โอมกฺขึ กโรนฺติ, อปเรปิ ภนฺเต เอเก สมณพฺราหฺมณา เกสมุตฺตํ อาคจฺฉนฺติ, เตปิ สกํเยว วาทํ ทีเปนฺติ โชเตนฺติ, ปรปฺปวาทํ ปน ขุํเสนฺติ วมฺเภนฺติ ปริภวนฺติ, โอมกฺขึ กโรนฺติ. เตสํ โน ภนฺเต อมฺหากํ โหเตว กงฺขา, โหติ วิจิกิจฺฉา โก สุ นาม อิเมสํ ภวตํ สมณพฺราหฺมณานํ สจฺจํ อาห, โก มุสา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อลญฺหิ โว กาลามา กงฺขิตุํ อลํ วิจิกิจฺฉิตุํ, กงฺขีเยว ปน โว ฐาเน วิจิกิจฺฉา อุปฺปนฺนา’’ติ เอว มาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນໂກສົນ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວທັງຫຼາຍຊື່ວ່າ ເກສາມຸດຕະ ຊົງປາຣົບຊາວກາລາມະ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ໃນເກສາມຸດຕະນິຄົມ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊາວກາລາມະ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ໃນເກສາມຸດຕະນິຄົມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມີສະມະນະพຣາມບາງພວກ ມາສູ່ເກສາມຸດຕະນິຄົມ, ພວກເຂົາສະແດງແຕ່ທັດສະນະຂອງຕົນເອງໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງ, ແຕ່ຍ່ອມດູໝິ່ນ ຢຽບຍ່ຳ ປະນາມ ແລະທຳລາຍທັດສະນະຂອງຜູ້ອື່ນ; ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ແລະມີສະມະນະພຣາມບາງພວກອື່ນອີກ ມາສູ່ເກສາມຸດຕະນິຄົມ, ພວກເຂົາກໍສະແດງແຕ່ທັດສະນະຂອງຕົນເອງໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງ, ແຕ່ຍ່ອມດູໝິ່ນ ຢຽບຍ່ຳ ປະນາມ ແລະທຳລາຍທັດສະນະຂອງຜູ້ອື່ນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມມີຄວາມສົງໄສ ມີຄວາມເຄືອບແຄງວ່າ ໃນບັນດາທ່ານສະມະນະພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນ ໃຜເວົ້າຈິງ ໃຜເວົ້າຕົວະ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີເລີ່ມຕົ້ນວ່າ “ກາລາມະທັງຫຼາຍ ຄວນແລ້ວທີ່ພວກເຈົ້າຈະສົງໄສ ຄວນແລ້ວທີ່ພວກເຈົ້າຈະເຄືອບແຄງ, ຄວາມເຄືອບແຄງຂອງພວກເຈົ້າເກີດຂຶ້ນໃນຖານະທີ່ຄວນສົງໄສແທ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อุโปสตสุตฺต

ອຸໂປສົດຖະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.303] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต มหาวคฺเค ทสมํ อุโปสถสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ອຸໂປສົດຖະສູດ ທີ ໑໐ ໃນມະຫາວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ... ເປ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต วิสาขํ มิคารมาตรํ อารพฺภ ‘‘ตโย โข เม วิสาเข อุโปสถา. กตเม ตโย. โคปาลกุโปสโถ นิคณฺฐุโปสโถ อริยุโปสโถ’’ติ เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງໃນເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມານດາ ໂດຍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ “ວິສາຂາ ອຸໂປສົດ ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ໂຄປາລະກຸໂປສົດ (ອຸໂປສົດແບບຄົນລ້ຽງງົວ), ນິຄັນຖຸໂປສົດ (ອຸໂປສົດແບບນິຄົນ), ອະລິຍຸໂປສົດ (ອຸໂປສົດແບບພຣະອະລິຍະ)” ດັ່ງນີ້.

---

หนฺท กุโต นุ ตฺวํ วิสาเข อาคจฺฉสิ ทิวา ทิวสฺส.

“ວິສາຂາ ເຈົ້າມາແຕ່ໃສແຕ່ເວັນໆ ແທ້?”

---

‘‘ตโย [Pg.304] โข เม วิสาเข อุโปสถา. กตเม ตโย, โคปาลกุโปสโถ นิคณฺฐุโปสโถ อริยุโปสโถ’’ –

“ວິສາຂາ ອຸໂປສົດ ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ໂຄປາລະກຸໂປສົດ, ນิຄັນຖຸໂປສົດ, ອະລິຍຸໂປສົດ” -

---

โคปาลกอุปุคฺคล

ບຸກຄົນຜູ້ຮັກສາອຸໂປສົດແບບຄົນລ້ຽງງົວ (ໂຄປາລະກຸໂປສົດ)

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส ตตฺถ ภควตา โคปาลกุโปสโถ ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ໂຄປາລະກຸໂປສົດ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ วิสาเข โคปาลกุโปสโถ โหติ, เสยฺยถาปิ วิสาเข โคปาลโก สายนฺหสมเย สามิกานํ คาโว นิยฺยาเตตฺวา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ ‘‘อชฺช โข คาโว อมุกสฺมิญฺจ อมุกสฺมิญฺจ ปเทเส จรึสุ, อมุกสฺมิญฺจ อมุกสฺมิญฺจ ปเทเส ปานียานิ ปิวึสุ.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນວິສາຂາ ໂຄປາລັກອຸໂປສົດ (ອຸໂປສົດຂອງຄົນລ້ຽງງົວ) ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ປຽບເໝືອນຄົນລ້ຽງງົວ ໃນເວລາແລງ ມອບງົວຄືນໃຫ້ແກ່ເຈົ້າຂອງແລ້ວ ຍ່ອມພິຈາລະນາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໃນມື້ນີ້ ງົວທັງຫຼາຍໄດ້ທ່ຽວຫາກິນໃນບ່ອນນັ້ນແລະບ່ອນນັ້ນ, ໄດ້ດື່ມນ້ຳໃນບ່ອນນັ້ນແລະບ່ອນນັ້ນ.

---

สฺเว [Pg.305] ทานิ คาโว อมุกสฺมิญฺจ อมุกสฺมิญฺจ ปเทเส จริสฺสนฺติ, อมุกสฺมิญฺจ อมุกสฺมิญฺจ ปเทเส ปานียานิ ปิวิสฺสนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา โคปาลกุโปสโถ ปกาสิโต.

ໃນມື້ອື່ນ ງົວທັງຫຼາຍຈະທ່ຽວຫາກິນໃນບ່ອນນັ້ນແລະບ່ອນນັ້ນ, ຈະດື່ມນ້ຳໃນບ່ອນນັ້ນແລະບ່ອນນັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໂຄປາລັກອຸໂປສົດໄວ້ໃນພຣະສູດນັ້ນ.

---

นิคณฺฐอุปุคฺคล

ນິຄັນຖະບຸກຄົນ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.306] ตตฺถ ภควตา นิคณฺฐุโปสโถ ปกาสิโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງນิຄັນຖອຸໂປສົດໄວ້ໃນພຣະສູດນັ້ນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ วิสาเข นิคณฺฐุโปสโถ โหติ, อตฺถิ วิสาเข นิคณฺฐานาม สมณชาติกา, เต สาวกํ เอวํ สมาทเปนฺติ, ‘‘เอหิตฺวํ อมฺโภปุริส เย ปุรตฺถิมาย ทิสาย ปาณา ปรํ โยชนสตํ, เตสุ ทณฺฑํ นิกฺขิปาหิ, เย ปจฺฉิมาย ทิสาย. เย อุตฺตราย ทิสาย. เย ทกฺขิณาย ทิสาย ปาณา ปรํ โยชนสตํ, เตสุ ทณฺฑํ นิกฺขิปาหี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา นิคณฺฐุโปสโถ ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນວິສາຂາ ນິຄັນຖອຸໂປສົດ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ມີສະມະນະຊາດພວກໜຶ່ງຊື່ວ່າ ນິຄັນຖະ, ພວກເຂົາຍ່ອມຊັກຊວນສາວົກຢ່າງນີ້ວ່າ 'ມາເຖີດ, ບຸລຸດຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານຈົ່ງວາງອາວຸດ (ວາງໄມ້ຄ້ອນ) ໃນສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ໃນທິດບູຮະ (ທິດຕາເວັນອອກ) ເລີຍຮ້ອຍໂຍດອອກໄປ, ໃນສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ໃນທິດປັດຈິມ (ທິດຕາເວັນຕົກ)... ໃນສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ໃນທິດອຸດອນ (ທິດເໜືອ)... ໃນສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ຢູ່ໃນທິດທັກສິນ (ທິດໃຕ້) ເລີຍຮ້ອຍໂຍດອອກໄປ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງນິຄັນຖອຸໂປສົດໄວ້ໃນພຣະສູດນັ້ນ.

---

เอหิ [Pg.307] ตฺวํ อมฺโภ ปุริส.

ມາເຖີດ, ບຸລຸດຜູ້ຈະເລີນ.

---

เอหิ ตฺวํ อมฺโภ ปุริส สพฺพเจลานิ นิกฺขิปิตฺวา เอวํ วเทหิ.

ມາເຖີດ, ບຸລຸດຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານຈົ່ງເປື້ອງຜ້າທັງໝົດອອກ ແລ້ວກ່າວຢ່າງນີ້.

---

นาหํ [Pg.308] กฺวจนิ กสฺสจิ กิญฺจนตสฺมึ, น จ มม กฺวจนิ กตฺถจิ กิญฺจน ตตฺถิ.

ເຮົາບໍ່ແມ່ນຂອງໃຜ ໃນບ່ອນໃດໆ, ແລະສິ່ງໃດໆ ທີ່ເປັນຂອງເຮົາ ກໍບໍ່ມີໃນບ່ອນໃດໆ.

---

อริยา อุโปสโถ

ອະລິຍະອຸໂປສົດ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.309] ตตฺถ ภควตา อริยุโปสโถ วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອະລິຍະອຸໂປສົດ ໂດຍຈຳແນກຢ່າງລະອຽດໄວ້ໃນພຣະສູດນັ້ນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ วิสาเข อริยุโปสโถ โหติ, อุปกฺกิลิฏฺฐสฺส วิสาเข จิตฺตสฺส อุปกฺกเมน ปริโยทปนา โหติ. กถญฺจ วิสาเข อุปกฺกิลิฏฺฐสฺส จิตฺตสฺส อุปกฺกเมน ปริโยทปนา โหติ. อิธ วิสาเข อริยสาวโก ตถาคตํ อนุสฺสรติ ‘‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’’ติ. ตสฺส ตถาคตํ อนุสฺสรโต จิตฺตํ ปสีทติ, ปาโมชฺชํ อุปฺปชฺชติ, เย จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสา เต ปหียนฺตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริโย อุโปสโถ วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ດູກ່ອນວິສາຂາ ອະລິຍະອຸໂປສົດ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ຄວາມຜ່ອງໃສແຫ່ງຈິດທີ່ເສົ້າໝອງ ຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມ. ດູກ່ອນວິສາຂາ ຄວາມຜ່ອງໃສແຫ່ງຈິດທີ່ເສົ້າໝອງ ຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ອະລິຍະສາວົກໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມລະນຶກເຖິງພຣະຕຖາຄົດວ່າ 'ແມ່ນເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ, ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊຊາແລະຈະຣະນະ, ເສດັດໄປດີແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ, ເປັນສານະຖີເຝິກບຸລຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ, ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ, ເປັນຜູ້ມີໂຊກ' ດັ່ງນີ້. ເມື່ອອະລິຍະສາວົກນັ້ນລະນຶກເຖິງພຣະຕຖາຄົດຢູ່ ຈິດຍ່ອມຜ່ອງໃສ, ຄວາມປິຕິຍິນດີຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ອຸປະກິເລດແຫ່ງຈິດເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອະລິຍະອຸໂປສົດ ໂດຍລະອຽດໄວ້ໃນພຣະສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – เอวํ [Pg.316] อุปวุตฺถสฺส ปน อาวุโส อริยุโปสถสฺส กถํ มหปฺผลตา มหานิสํสตา วุตฺตา ภควตา.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ກໍອະລິຍະອຸໂປສົດທີ່ບຸກຄົນຮັກສາຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງວ່າ ມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กีวมหปฺผลา โหติ, กีวมหานิสํโส, กีวมหาชุติโก, กีวมหาวิปฺผาโร, เสยฺยถาปิ วิสาเข โย อิเมสํ โสฬสนฺนํ มหาชนปทานํ ปหูตรตฺตชนปทานํ อิสฺสริยาธิปจฺจํ รชฺชํ กาเรยฺย, เสยฺยถิทํ ‘‘องฺคานํ มคธานํ กาสีนํ โกสลานํ วชฺชีนํ มลฺลานํ เจตีนํ วงฺคานํ กุรูนํ ปญฺจาลานํ มจฺฉานํ สูรเสนานํ อสฺสกานํ อวนฺตีนํ คนฺธารานํ กมฺโพชานํ, อฏฺฐงฺคสมนฺนาคตสฺส อุโปสถสฺส เอตํ กลํ นาคฺฆติ โสฬสิ’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา เอวํ อุปวุตฺถสฺส อริยุโปสถสฺส มหปฺผลตา มหานิสํสตา วุตฺตา.

ວິສັດຊະນາ – ອະລິຍະອຸໂປສົດນັ້ນ ມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍພຽງໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ປຽບເໝືອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ແລະອຳນາດອະທິປະໄຕໃນມະຫາຊົນນະບົດທັງ ໑໖ ເຫຼົ່ານີ້ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍລັດຕະນະຕ່າງໆ ຄື: ອັງຄະ, ມະຄະທະ, ກາສີ, ໂກສົນ, ວັດຊີ, ມັລລະ, ເຈຕີ, ວັງຄະ, ກຸຣຸ, ປັນຈາລະ, ມັດສະ, ສຸຣະເສນະ, ອັດສະກະ, ອະວັນຕີ, ຄັນທາຣະ, ກັມໂພຊະ, ການຄອງລາດນັ້ນ ກໍຍັງບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີ ໑໖ ແຫ່ງອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງຄວາມມີຜົນຫຼາຍ ຄວາມມີອານິສົງຫຼາຍ ແຫ່ງອະລິຍະອຸໂປສົດທີ່ບຸກຄົນຮັກສາຢ່າງນີ້ໄວ້.

---

อานนฺทวคฺค

ອານັນທະວັກ

---

อาชีวกสุตฺต

ອາຊີວະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.319] อาวุโส ติกนิปาเต อานนฺทวคฺเค ทุติยํ อาชีวกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຕິກະນิບາດ ອານັນທະວັກ ພຣະສູດທີສອງ ຄື ອາຊີວະກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ໃຜເປັນຜູ້ກ່າວ ແລະກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ อาชีวกสาวกํ คหปตึ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต อาชีวกสาวโก คหปติ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘เกสํ โน ภนฺเต อานนฺท ธมฺโม สฺวากฺขาโต, เก โลเก สุปฺปฏิปนฺนา, เก โลเก สุกตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เตน หิ คหปติ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย, ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสี’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງທຳ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ເມືອງໂກສັມພີ ໂດຍປາຣົບຄະຫະບໍດີຜູ້ເປັນສາວົກຂອງອາຊີວົກຄົນໜຶ່ງ. ຂ້ານ້ອຍ, ຄະຫະບໍດີຜູ້ເປັນສາວົກຂອງອາຊີວົກຄົນໜຶ່ງ ໄດ້ກ່າວຖາມພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານອານົນຜູ້ຈະເລີນ, ທຳຂອງໃຜທີ່ຊື່ວ່າ ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ? ໃຜຊື່ວ່າ ປະຕິບັດດີແລ້ວໃນໂລກ? ໃຜຊື່ວ່າ ດຳເນີນໄປດີແລ້ວໃນໂລກ?' ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງທຳ ໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນຄະຫະບໍດີ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຈະຖາມທ່ານຄືນໃນເລື່ອງນີ້, ທ່ານພໍໃຈຢ່າງໃດ ກໍຈົ່ງຕອບຢ່າງນັ້ນເຖີດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘เกสํ [Pg.321] โน ภนฺเต อานนฺท ธมฺโม สฺวากฺขาโต, เก โลเก สุปฺปฏิปนฺนา, เก โลเก สุกตา’’.

'ຂ້າແດ່ທ່ານອານົນຜູ້ຈະເລີນ, ທຳຂອງໃຜທີ່ຊື່ວ່າ ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ? ໃຜຊື່ວ່າ ປະຕິບັດດີແລ້ວໃນໂລກ? ໃຜຊື່ວ່າ ດຳເນີນໄປດີແລ້ວໃນໂລກ?'

---

‘‘ตํ [Pg.322] กึ มญฺญสิ คหปติ’’ –

'ດູກ່ອນຄະຫະບໍດີ, ທ່ານຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ?' –

---

‘‘อิติ [Pg.323] โข คหปติ ตยาเวตํ พฺยากตํ’’ –

'ດູກ່ອນຄະຫະບໍດີ, ທ່ານເອງເປັນຜູ້ແກ້ບັນຫານີ້ແລ້ວ' –

---

‘‘อภิกฺกนฺตํ [Pg.324] ภนฺเต, อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต, เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย’’ –

'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ປຽບເໝືອນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ' –

---

คนฺธชาตสุตฺต

ຄັນທະຊາຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.325] อาวุโส นวมํ คนฺธชาตสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນອານັນທະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີເກົ້າ ຄື ຄັນທະຊາຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อายสฺมนฺตํ ภนฺเต อานนฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ตีณิมานิ ภนฺเต คนฺธชาตานิ, เยสํ อนุวาตํเยว คนฺโธ คจฺฉติ โน ปฏิวาตํ…เป… อตฺถิ นุ โข ภนฺเต กิญฺจิ คนฺธชาตํ, ยสฺส อนุวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉติ ปฏิวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉติ, อนุวาตปฏิวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อตฺถานนฺท กิญฺจิ คนฺธชาตํ, ยสฺส อนุวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉติ, ปฏิวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉติ, อนุวาตปฏิวาตมฺปิ คนฺโธ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະສູດນັ້ນ ຊົງປາຣົບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກິ່ນຫອມ ໓ ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມຟຸ້ງໄປຕາມລົມເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ຟຸ້ງທວນລົມ... ລະ... ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ມີກິ່ນຫອມບາງຢ່າງບໍ່ ທີ່ຟຸ້ງໄປຕາມລົມກໍໄດ້ ຟຸ້ງທວນລົມກໍໄດ້ ຟຸ້ງໄປທັງຕາມລົມແລະທວນລົມກໍໄດ້?' ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ມີຢູ່, ອານົນ, ກິ່ນຫອມບາງຢ່າງ ທີ່ຟຸ້ງໄປຕາມລົມກໍໄດ້ ຟຸ້ງທວນລົມກໍໄດ້ ຟຸ້ງໄປທັງຕາມລົມແລະທວນລົມກໍໄດ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

น [Pg.327] ปุปฺผคนฺโธ ปฏิวาตเมติ;

น จนฺทนํ ตครมลฺลิกา วา;

สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ;

สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ;

ກິ່ນດອກໄມ້ ຍ່ອມບໍ່ຟຸ້ງທວນລົມໄປໄດ້, ກິ່ນຈັນ, ກິ່ນກິດສະໜາ ຫຼືກິ່ນມະລິ ກໍບໍ່ຟຸ້ງທວນລົມໄປໄດ້; ແຕ່ກິ່ນຂອງສັດຕະບຸລຸດ ຍ່ອມຟຸ້ງທວນລົມໄປໄດ້, ສັດຕະບຸລຸດຍ່ອມຟຸ້ງຂະຈອນໄປທຸກທິດ;

---

คทฺรภสุตฺต

ຄະທະພະສູດ (ພຣະສູດວ່າດ້ວຍລາ)

---

ปุจฺฉา – สมณวคฺเค [Pg.328] อาวุโส ทุติยํ คทฺรภสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະມະນະວັກ ພຣະສູດທີສອງ ຄື ຄະທະພະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สมณวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ คทฺรภสุตฺตํ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว คทฺรโภ โคคณํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต อนุพนฺโธ โหติ ‘อหมฺปิ ทมฺโม อหมฺปิ ทมฺโม’ติ, ตสฺส น ตาทิโส วณฺโณ โหติ เสยฺยถาปิ คุนฺนํ, น ตาทิโส สโร โหติ เสยฺยถาปิ คุนฺนํ, น ตาทิสํ ปทํ โหติ เสยฺยถาปิ คุนฺนํ, โส โคคณํเยว ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต อนุพนฺโธ โหติ อหมฺปิ ทมฺโม อหมฺปิ ทมฺโม’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ໃນສະມະນະວັກ ພຣະສູດທີສອງ ຄື ຄະທະພະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນລາ ຕິດຕາມຝູງງົວໄປທາງຫຼັງໆ ຮ້ອງວ່າ "ເຮົາກໍເປັນງົວ, ເຮົາກໍເປັນງົວ" ແຕ່ສີສັນຂອງມັນກໍບໍ່ຄືງົວ, ສຽງຂອງມັນກໍບໍ່ຄືງົວ, ຮອຍຕີນຂອງມັນກໍບໍ່ຄືງົວ, ມັນພຽງແຕ່ຕິດຕາມຝູງງົວໄປທາງຫຼັງໆ ແລ້ວຮ້ອງວ່າ "ເຮົາກໍເປັນງົວ, ເຮົາກໍເປັນງົວ" ເທົ່ານັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตสฺมาติห [Pg.329] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

ເພາະສະນັ້ນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີທັງຫຼາຍຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້.

---

‘‘ติพฺโพ โน ฉนฺโท ภวิสฺสติ อธิสีลสิกฺขาสมาทาเน…เป… อธิปญฺญาสิกฺขาสมาทาเน’’ –

'ຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າຂອງພວກເທີ ຈະມີໃນການສະມາທານອະທິສີລະສິກຂາ... ລະ... ໃນການສະມາທານອະທິປັນຍາສິກຂາ' –

---

สงฺกวาสุตฺต

ສັງຄະວາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.330] อาวุโส เอกาทสมํ สงฺกวาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະມະນະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີສິບເອັດ ຄື ສັງຄະວາສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต สงฺกวายํ นาม โกสลานํ นิคเม กสฺสปโคตฺตํ นาม ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. กสฺสป โคตฺโต ภนฺเต ภิกฺขุ ภควติ มโนปทูสิตฺวา ภควโต สนฺติเก อจฺจยํ อจฺจยโต เทเสสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เถโร เจปิ กสฺสป ภิกฺขุ น สิกฺขากาโม น สิกฺขาสมาทานสฺส วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น สิกฺขากามา, เต จ น สิกฺขาย สมาทเปติ, เย จญฺเญ ภิกฺขู สิกฺขากามา เตสญฺจ น วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ພຣະສູດນັ້ນ ຊົງສະແດງທີ່ນິຄົມຂອງຊາວໂກສົນ ຊື່ວ່າ ສັງຄະວາ ໃນແຄວ້ນໂກສົນ ໂດຍປາຣົບພິກຂຸຜູ້ມີໂຄດວ່າ ກັດສະປະ. ຂ້ານ້ອຍ, ພິກຂຸກັດສະປະໂຄດນັ້ນ ມີຈິດປະທຸສະຮ້າຍໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ສະແດງໂທດໂດຍຄວາມເປັນໂທດ ໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນກັດສະປະ, ຖ້າພິກຂຸຜູ້ເປັນເຖຣະ ບໍ່ເປັນຜູ້ໃຄ່ຕໍ່ການສຶກສາ, ບໍ່ກ່າວສັນເສີນການສະມາທານສິກຂາ, ແລະບໍ່ຊັກຊວນພິກຂຸອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ໃຄ່ຕໍ່ການສຶກສາ ໃຫ້ສຶກສາ, ທັງບໍ່ກ່າວສັນເສີນພິກຂຸອື່ນໆ ທີ່ໃຄ່ຕໍ່ການສຶກສາ ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ຕາມກາລະເວລາ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โลณกปลฺลวคฺค

ໂລນາກະປັລລະວັກ

---

อจฺจายิกสุตฺต

ອັດຈາຍິກະສູດ (ພຣະສູດວ່າດ້ວຍວຽກດ່ວນ)

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.334] สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต โลณกปลฺลวคฺเค ปฐมํ อจฺจายิกสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ... ລະ... ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຊົງກ່າວພຣະສູດທຳອິດ ຄື ອັດຈາຍິກະສູດ ໃນໂລນາກະປັລລະວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โลณกปลฺลวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ อจฺจายิกสุตฺตํ ‘‘ตีณิมานิ ภิกฺขเว กสฺสกสฺส คหปติสฺส อจฺจายิกานิ กรณียานิ. กตมานิ ตีณิ, อิธ ภิกฺขเว กสฺสโก คหปติ สีฆํ สีฆํ เขตฺตํ สุกฏฺฐํ กโรติ สุมติกตํ. สีฆํ สีฆํ เขตฺตํ สุกฏฺฐํ กริตฺวา สุมติกตํ สีฆํ สีฆํ พีชานิ ปติฏฺฐาเปติ. สีฆํ สีฆํ พีชานิ [Pg.335] ปติฏฺฐาเปตฺวา สีฆํ สีฆํ อุทกํ อภิเนติปิ อปเนติปิ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ตีณิ กสฺสกสฺส คหปติสฺส อจฺจายิกานิ กรณียานิ’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ໃນໂລນາກະປັລລະວັກ ພຣະສູດທຳອິດ ຄື ອັດຈາຍິກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກິດຈະກຳອັນຮີບດ່ວນ ໓ ຢ່າງນີ້ ຂອງຊາວນາຜູ້ເປັນຄະຫະບໍດີ ຍ່ອມມີ. ໓ ຢ່າງແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຊາວນາຜູ້ເປັນຄະຫະບໍດີໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມໄຖນາໃຫ້ດີ ປັບດິນໃຫ້ດີ ຢ່າງຮີບດ່ວນ. ຄັນໄຖນາໃຫ້ດີ ປັບດິນໃຫ້ດີ ຢ່າງຮີບດ່ວນແລ້ວ ຍ່ອມຫວ່ານພືດພັນ ຢ່າງຮີບດ່ວນ. ຄັນຫວ່ານພືດພັນ ຢ່າງຮີບດ່ວນແລ້ວ ຍ່ອມໄຂນ້ຳເຂົ້າແລະໄຂນ້ຳອອກ ຢ່າງຮີບດ່ວນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກິດຈະກຳອັນຮີບດ່ວນ ໓ ຢ່າງນີ້ແລ ຂອງຊາວນາຜູ້ເປັນຄະຫະບໍດີ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້ານ້ອຍ.

---

สมฺโพธวคฺค

ສັມໂພທິວັກ

---

รุณฺณสุตฺต

ຣຸນນະສູດ (ພຣະສູດວ່າດ້ວຍການຮ້ອງໄຫ້)

---

ปุจฺฉา – สมฺโพธวคฺเค [Pg.337] ปนาวุโส ปญฺจมํ รุณฺณสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ກໍໃນສັມໂພທິວັກ ພຣະສູດທີຫ້າ ຄື ຣຸນນະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สมฺโพธวคฺเค ภนฺเต ปญฺจมํ รุณฺณสุตฺตํ ‘‘รุณฺณมิทํ ภิกฺขเว อริยสฺส วินเย ยทิทํ คีตํ, อุมฺมตฺตกมิทํ ภิกฺขเว อริยสฺส วินเย ยทิทํ นจฺจํ, โกมารกมิทํ ภิกฺขเว อริยสฺส วินเย ยทิทํ อติเวลํ ทนฺตวิทํสกหสิตํ. ตสฺมาติห ภิกฺขเว เสตุฆาโต คีเต เสตุฆาโต นจฺเจ, อลํ โว ธมฺมปฺปโมทิตานํ สตํ สิตํ สิตมตฺตายา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ໃນສັມໂພທິວັກ ພຣະສູດທີຫ້າ ຄື ຣຸນນະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການຂັບຮ້ອງນີ້ ຄືການຮ້ອງໄຫ້ ໃນວິນັຍຂອງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ, ການຟ້ອນລຳນີ້ ຄືຄວາມເປັນບ້າ ໃນວິນັຍຂອງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ, ການຫົວຈົນເຫັນແຂ້ວເກີນຂອບເຂດນີ້ ຄືຄວາມເປັນເດັກນ້ອຍ ໃນວິນັຍຂອງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ. ເພາະສະນັ້ນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີຈົ່ງທຳລາຍຂົວ (ຢຸດເຊົາ) ໃນການຂັບຮ້ອງ, ຈົ່ງທຳລາຍຂົວ (ຢຸດເຊົາ) ໃນການຟ້ອນລຳ, ເມື່ອພວກເທີເພີດເພີນໃນທຳ ພຽງແຕ່ຍິ້ມແຍ້ມພໍປະມານ ກໍພໍແລ້ວ' ດັ່ງນີ້, ຂ້ານ້ອຍ.

---

อรกฺขีกสุตฺต

ອະລັກຂິກະສູດ (ພຣະສູດວ່າດ້ວຍຜູ້ບໍ່ຮັກສາ)

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.338] อาวุโส สตฺตมํ อรกฺขิตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສັມໂພທິວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີເຈັດ ຄື ອະລັກຂິຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ແລະຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนาตปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ ‘‘จิตฺเต คหปติ อรกฺขิเต กายกมฺมมฺปิ อรกฺขิตํ โหติ, วจีกมฺมมฺปิ. มโนกมฺมมฺปิ อรกฺขิตํ โหติ. ตสฺส อรกฺขิตกายกมฺมนฺตสฺส อรกฺขิตวจีกมฺมนฺตสฺส อรกฺขิตมโนกมฺมนฺตสฺส กายกมฺมมฺปิ อวสฺสุตํ [Pg.339] โหติ, วจีกมฺมมฺปิ อวสฺสุตํ โหติ, มโนกมฺมมฺปิ อวสฺสุตํ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ຊົງສະແດງທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍປາຣົບອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ ວ່າ 'ດູກ່ອນຄະຫະບໍດີ, ເມື່ອຈິດບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາແລ້ວ ກາຍະກຳກໍຊື່ວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາ, ວະຈີກຳກໍຊື່ວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາ, ມະໂນກຳກໍຊື່ວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາ. ເມື່ອກາຍະກຳ, ວະຈີກຳ, ມະໂນກຳ ຂອງຜູ້ນັ້ນບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາແລ້ວ ກາຍະກຳກໍຍ່ອມຊຸ່ມ (ດ້ວຍກິເລດ), ວະຈີກຳກໍຍ່ອມຊຸ່ມ, ມະໂນກຳກໍຍ່ອມຊຸ່ມ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อาปายิกวคฺค

ອາປາຍິກະວັກ

---

อปณฺณกสุตฺต

ອະປັນນະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – อาปายิกวคฺเค [Pg.341] อาวุโส ฉฏฺฐํ อปณฺณกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນອາປາຍິກະວັກ ພຣະສູດທີຫົກ ຄື ອະປັນນະກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อาปายิกวคฺเค ภนฺเต ฉฏฺฐํ อปณฺณกสุตฺตํ ‘‘ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว วิปตฺติโย. กตมา ติสฺโส สีลวิปตฺติ, จิตฺตวิปตฺติ, ทิฏฺฐิวิปตฺติ. กตมา จ ภิกฺขเว สีลวิปตฺติ, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ…เป… สมฺผปฺปลาปี โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สีลวิปตฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ໃນອາປາຍິກະວັກ ພຣະສູດທີຫົກ ຄື ອະປັນນະກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ວິບັດ ໓ ຢ່າງນີ້ມີຢູ່. ໓ ຢ່າງແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ສີລະວິບັດ, ຈິດຕະວິບັດ, ທິດຖິວິບັດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສີລະວິບັດ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ຂ້າສັດ... ລະ... ເປັນຜູ້ເວົ້າເພີ້ເຈີ້. ນີ້ຊື່ວ່າ ສີລະວິບັດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กุสินารวคฺค

ກຸສິນາຣະວັກ

---

กุสินารสุตฺต

ກຸສິນາຣະສູດ

---

ปุจฺฉา – กุสินารวคฺเค [Pg.344] ปนาวุโส ปฐมํ กุสินารสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ກໍໃນກຸສິນາຣະວັກ ພຣະສູດທຳອິດ ຄື ກຸສິນາຣະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ແລະຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กุสินารายํ ภนฺเต พลิหรเณ วนสณฺเฑ สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อญฺญตรํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรติ, ตเมนํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อุปสงฺกมิตฺวา สฺวาตนาย ภตฺเตน นิมนฺเตตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ຊົງສະແດງທີ່ປ່າພິລີພະລີຫະຣະນະ ໃກ້ເມືອງກຸສິນາຣາ ໂດຍປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ອາໄສບ້ານຫຼືນິຄົມໃດໜຶ່ງຢູ່, ຄະຫະບໍດີຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ເຂົ້າໄປຫາພິກຂຸນັ້ນແລ້ວ ນິມົນເພື່ອສັນພັດຕາຫານໃນມື້ອື່ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

หตฺถกสุตฺต

ຫັດຖະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.347] อาวุโส ปญฺจมํ หตฺถกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ เกน สทฺธึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນກຸສິນາຣະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີຫ້າ ຄື ຫັດຖະກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ກັບໃຜ? ແລະຊົງກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต หตฺถเกน เทวปุตฺเตน สทฺธึ ‘‘เย เต หตฺถก ธมฺมา ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส ปวตฺติโน อเหสุํ, อปินุ เต เต ธมฺมา เอตรหิ ปวตฺติโน’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້ານ້ອຍ, ຊົງສະແດງທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ກັບຫັດຖະກະເທວະບຸດ ວ່າ 'ດູກ່ອນຫັດຖະກະ, ທຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດ ທີ່ເຄີຍເປັນໄປແກ່ທ່ານ ເມື່ອຄັ້ງເປັນມະນຸດໃນກ່ອນ, ທຳເຫຼົ່ານັ້ນຍັງເປັນໄປແກ່ທ່ານໃນບັດນີ້ຢູ່ຫຼືບໍ່?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อนุรุทฺธสุตฺต

ອະນຸຣຸດທະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.350] อาวุโส อฏฺฐมํ อนุรุทฺธสุตฺตํ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນກຸສິນາຣະວັກນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີແປດ ຄື ອະນຸຣຸດທະສູດ ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃຜເປັນຜູ້ກ່າວ ແລະກ່າວແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐมํ ภนฺเต อนุรุทฺธสุตฺตํ อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธตฺเถรํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ‘‘ยํ โข เต อาวุโส อนุรุทฺธํ เอวํ โหติ ‘อหํ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สหสฺสํ โลกํ โวโลเกมี’ติ, อิทํ เต มานสฺมึ’’ติ เอวมาทินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອະນຸຣຸດທະສູດ ທີ ໘ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ປາຣົບພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ແລ້ວກ່າວໄວ້ ມີອາທິວ່າ "ອາວຸໂສອະນຸຣຸດທະ ຄວາມຄິດຂອງທ່ານມີຢ່າງນີ້ວ່າ \"ເຮົາເລັງເຫັນໂລກພັນໜຶ່ງ ດ້ວຍທິບພະຍະຈັກຂຸ ອັນບໍລິສຸດ ລ່ວງພົ້ນຈັກຂຸຂອງມະນຸດ\" ດັ່ງນີ້ ນີ້ເປັນມານະ (ຄວາມຖືຕົວ) ຂອງທ່ານ" ດັ່ງນີ້.

---

‘‘สาธุ [Pg.352] วตายสฺมา อนุรุทฺโธ อิเม ตโย ธมฺเม ปหาย อิเม ตโย ธมฺเม อมนสิกริตฺวา อมตาย ธาตุยา จิตฺตํ อุปสํหรตุ’’ –

"ເປັນການດີແທ້ ຂໍພຣະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງລະທັມ ໓ ປະການນີ້ ບໍ່ມົນສິການທັມ ໓ ປະການນີ້ ແລ້ວນ້ອມຈິດໄປສູ່ອະມະຕະທາດເຖີດ" –

---

กุสินารวคฺค

ກຸສິນາຣະວັກ

---

ปฏิจฺฉนฺนสุตฺต

ປະຕິຈຊັນນະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.353] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย ติกนิปาเต กุสินารวคฺเค นวมํ ปฏิจฺฉนฺนสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັສຣູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ຕຣັດປະຕິຈຊັນນະສູດ ທີ ໙ ໃນກຸສິນາຣະວັກ ຕິກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – นวมํ ภนฺเต ปฏิจฺฉนฺนสุตฺตํ ‘‘ตีณิมานิ ภิกฺขเว ปฏิจฺฉนฺนานิ อาวหนฺติ โน วิวฏานิ. กตมานิ ตีณิ, มาตุคาโม ภิกฺขเว ปฏิจฺฉนฺโน อาวหติ โน วิวโฏ, พฺราหฺมณานํ ภิกฺขเว มนฺตา ปฏิจฺฉนฺนา อาวหนฺติ โน วิวฏา, มิจฺฉาทิฏฺฐิ ภิกฺขเว ปฏิจฺฉนฺนา อาวหติ โน วิวฏา. อิมานิ โข ภิกฺขเว ตีณิ ปฏิจฺฉนฺนานิ อาวหนฺติ โน วิวฏานี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ປະຕິຈຊັນນະສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງ ໓ ປະການນີ້ ປິດບັງໄວ້ຈຶ່ງຈະຮຸ່ງເຮືອງ ບໍ່ແມ່ນເປີດເຜີຍ. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມາຕຸຄາມ (ສະຕີ) ປິດບັງໄວ້ຈຶ່ງຈະດີ ບໍ່ແມ່ນເປີດເຜີຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມົນຂອງພວກພຣາມ ປິດບັງໄວ້ຈຶ່ງຈະດີ ບໍ່ແມ່ນເປີດເຜີຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມິດສາທิຕຖິ ປິດບັງໄວ້ຈຶ່ງຈະດີ ບໍ່ແມ່ນເປີດເຜີຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງ ໓ ປະການນີ້ແລ ປິດບັງໄວ້ຈຶ່ງຈະດີ ບໍ່ແມ່ນເປີດເຜີຍ' ດັ່ງນີ້.

---

เลขสุตฺต

ເລຂະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.355] อาวุโส ทสมํ เลขสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ເລຂະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทสมํ ภนฺเต เลขสุตฺตํ ‘‘ตโยเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย, ปาสาณเลขูปโม ปุคฺคโล ปถวิเลขูปโม ปุคฺคโล อุทกเลขูปโม ปุคฺคโล. กตโม จ ภิกฺขเว ปาสาณ เลขูปโม ปุคฺคโล, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปาสาณเลขา น ขิปฺปํ ลุชฺชติ วาเตน วา อุทเกน วา, จิรฏฺฐิติกา โหติ, เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาสาณเลขูปโม ปุคฺคโล’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເລຂະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໓ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ບຸກຄົນປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ແຜ່ນຫີນ, ບຸກຄົນປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ແຜ່ນດິນ, ບຸກຄົນປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ນ້ຳ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ແຜ່ນຫີນ ເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮ້າຍຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະຄວາມຮ້າຍຂອງລາວນັ້ນກໍນອນເນື່ອງຢູ່ດົນນານ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ແຜ່ນຫີນ ຍ່ອມບໍ່ລຶບເລືອນໄປໂດຍງ່າຍ ດ້ວຍລົມ ຫຼື ນ້ຳ ຍ່ອມຄົງຢູ່ໄດ້ດົນນານ ຢ່າງໃດກໍດີ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ກໍຢ່າງນັ້ນເອງ ຮ້າຍຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະຄວາມຮ້າຍຂອງລາວນັ້ນກໍນອນເນື່ອງຢູ່ດົນນານ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຮຽກວ່າ ບຸກຄົນປຽບເໝືອນຮອຍຂີດຂຽນໃສ່ແຜ່ນຫີນ' ດັ່ງນີ້.

---

โยธาชีววคฺค

ໂຍທາຊີວະວັກ

---

เกสกมฺพลสุตฺต

ເກສະກຳພົນສູດ

---

ปุจฺฉา – โยธาชีววคฺเค [Pg.358] ปน อาวุโส ปญฺจมํ เกสกมฺพลสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນໂຍທາຊີວະວັກ ເກສະກຳພົນສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โยธาชีววคฺเค ภนฺเต ปญฺจมํ เกสกมฺพลสุตฺตํ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ยานิ กานิจิ ตนฺตาวุตานํ วตฺถานํ, เกสกมฺพโล เตสํ ปฏิกิฏฺโฐ อกฺขายติ. เกสกมฺพโล ภิกฺขเว สีเต สีโต อุณฺเห อุณฺโห ทุพฺพณฺโณ ทุคฺคนฺโธ ทุกฺขสมฺผสฺโส. เอวเมว โข ภิกฺขเว ยานิกานิจิ ปุถุสมณพฺราหฺมณวาทานํ, มกฺขลิวาโท เตสํ ปฏิกิฏฺโฐ อกฺขายตีติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນໂຍທາຊີວະວັກ ເກສະກຳພົນສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນບັນດາຜ້າທີ່ທໍດ້ວຍເສັ້ນດ້າຍທັງຫຼາຍ ຜ້າກຳພົນທີ່ທໍດ້ວຍເສັ້ນຜົມ (ເກສະກຳພົນ) ຍ່ອມປາກົດວ່າເປັນຜ້າທີ່ເລວຮ້າຍທີ່ສຸດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜ້າເກສະກຳພົນນັ້ນ ຍາມໜາວ ກໍໜາວ, ຍາມຮ້ອນ ກໍຮ້ອນ, ມີສີບໍ່ຈົບງາມ, ມີກິ່ນເໝັນ, ມີສຳຜັດທີ່ຫຍາບຄາຍ ຢ່າງໃດກໍດີ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບັນດາວາດະ (ຄຳສອນ) ຂອງສະມະນະພຣາມເປັນອັນມາກ ລັດທິຂອງມັກຂະລິ (ມັກຂະລິໂຄສາລ) ຍ່ອມປາກົດວ່າເປັນລັດທິທີ່ເລວຮ້າຍທີ່ສຸດ' ດັ່ງນີ້.

---

มงฺคลวคฺค

ມັງຄະລະວັກ

---

วนฺทนาสุตฺต

ວັນທະນາສູດ

---

ปุจฺฉา – มงฺคลวคฺเค [Pg.360] ปนาวุโส นวมํ วนฺทนาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນມັງຄະລະວັກ ວັນທະນາສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มงฺคลวคฺเค ภนฺเต นวมํ วนฺทนาสุตฺตํ ‘‘ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว วนฺทนา. กตมา ติสฺโส, กาเยน วาจาย มนสา. อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส วนฺทนา’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນມັງຄະລະວັກ ວັນທະນາສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການກາບໄຫວ້ (ວັນທະນາ) ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ດ້ວຍກາຍ, ດ້ວຍວາຈາ, ດ້ວຍໃຈ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ການກາບໄຫວ້ ໓ ປະການ' ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

‘‘ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว วนฺทนา. กตมา ติสฺโส, กาเยน วาจาย มนสา. อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส วนฺทนา’’.

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການກາບໄຫວ້ ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ດ້ວຍກາຍ, ດ້ວຍວາຈາ, ດ້ວຍໃຈ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ການກາບໄຫວ້ ໓ ປະການ".

---

ปุพฺพณฺหสุตฺต

ປຸບພັນຫະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺโถ [Pg.361] อาวุโส ทสมํ ปุพฺพณฺหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນ ປຸບພັນຫະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ทสมํ ภนฺเต ปุพฺพณฺหสุตฺตํ ‘‘เย ภิกฺขเว สตฺตา ปุพฺพณฺหสมยํ กาเยน สุจริตํ จรนฺติ, วาจาย สุจริตํ จรนฺติ, มนสา สุจริตํ จรนฺติ. สุปุพฺพณฺโห ภิกฺขเว เตสํ สตฺตานํ. เย ภิกฺขเว สตฺตา มชฺฌนฺหิกสมยํ…เป… สายนฺหสมยํ กาเยน สุจริตํ จรนฺติ, วาจาย สุจริตํ จรนฺติ, มนสา สุจริตํ จรนฺติ. สุสายนฺโห ภิกฺขเว เตสํ สตฺตาน’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ປຸບພັນຫະສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍກາຍ, ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍວາຈາ, ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍໃຈ ໃນເວລາເຊົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເວລາເຊົ້າ ກໍເປັນເວລາເຊົ້າທີ່ດີ ຂອງສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ໃນເວລາທ່ຽງ...ເປ... ໃນເວລາແລງ ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍກາຍ, ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍວາຈາ, ປະພຶດສຸຈະຣິດດ້ວຍໃຈ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເວລາແລງ ກໍເປັນເວລາແລງທີ່ດີ ຂອງສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ' ດັ່ງນີ້ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

สุนกฺขตฺตํ [Pg.362] สุมงฺคลํ, สุปฺปภาตํ สุหุฏฺฐิตํ;

สุขโณ สุมุหุตฺโต จ, สุยิฏฺฐํ พฺรหฺมจาริสุ.

ເວລາທີ່ປະພຶດຊອບ ຊື່ວ່າເປັນເລີກດີ ມຸງຄຸນດີ, ເປັນຮຸ່ງເຊົ້າດີ ການຕື່ນນອນດີ; ແລະເປັນຂະນະດີ ຍາມດີ, (ທານ) ທີ່ຖວາຍດີແລ້ວ ໃນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ.

---

ภณฺฑคามวคฺค

ພັນທຸຄາມະວັກ

---

อนุพุทฺธสุตฺต

ອນຸພຸດທະສູດ

---

ปุจฺฉา – จตุกฺกนิปาเต [Pg.1] ปน อาวุโส ภณฺฑคามวคฺเค ปฐมํ อนุพุทฺธสุตฺตํ ภควตา สตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນພັນທຸຄາມະວັກ ຈະຕຸກກະນิບາດ ອນຸພຸດທະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປາຣົບໃຜ ຢູ່ທີ່ໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – วชฺชีสุ ภนฺเต ภณฺฑคาเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จตุนฺนํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา เอวมิทํ ทีฆมทฺธานํ สนฺธาวิตํ สํสริตํ มมญฺเจว ตุมฺหากญฺจ. กตเมสํ จตุนฺนํ, อริยสฺส ภิกฺขเว สีลสฺส อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา เอวมิทํ ทีฆมทฺธานํ สนฺธาวิตํ สํสริตํ มมญฺเจว ตุมฺหากญฺจ. อริยสฺส ภิกฺขเว สมาธิสฺส…. อริยาย ภิกฺขเว ปญฺญาย…. อริยาย ภิกฺขเว วิมุตฺติยา อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา เอวมิทํ ทีฆมทฺธานํ สนฺธาวิตํ สํสริตํ มมญฺเจว ตุมฺหากญฺจา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ພັນທຸຄາມ ໃນແຄວ້ນວັດຊີ ແລ້ວຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ ບໍ່ແທງຕະຫຼອດທັມ ໔ ປະການນີ້ ເຮົາແລະພວກທ່ານທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງທ່ອງທ່ຽວໄປແລ່ນໄປສູ່ສົງສານ ຕະຫຼອດກາລນານປານນີ້. ໔ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ ບໍ່ແທງຕະຫຼອດອະຣິຍະສີລ ເຮົາແລະພວກທ່ານທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງທ່ອງທ່ຽວໄປແລ່ນໄປສູ່ສົງສານ ຕະຫຼອດກາລນານປານນີ້. ເພາະບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ ບໍ່ແທງຕະຫຼອດອະຣິຍະສະມາທິ... ເພາະບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ ບໍ່ແທງຕະຫຼອດອະຣິຍະປັນຍາ... ເພາະບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ ບໍ່ແທງຕະຫຼອດອະຣິຍະວິມຸດຕິ ເຮົາແລະພວກທ່ານທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງທ່ອງທ່ຽວໄປແລ່ນໄປສູ່ສົງສານ ຕະຫຼອດກາລນານປານນີ້' ດັ່ງນີ້ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

อปฺปสฺสุตสุตฺต

ອັບປະສຸຕະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.3] อาวุโส ฉฏฺฐํ อปฺปสฺสุตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອັບປະສຸຕະສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺถ ภนฺเต ฉฏฺฐํ อปฺปสฺสุตสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, อปฺปสฺสุโต สุเตน อนุปปนฺโน, อปฺปสฺสุโต สุเตน อุปปนฺโน, พหุสฺสุโต สุเตน อนุปปนฺโน, พหุสฺสุโต สุเตน อุปปนฺโน’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນ ອັບປະສຸຕະສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໔ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໔ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ມີສຸດຕະນ້ອຍ (ຮູ້ນ້ອຍ) ທັງບໍ່ເຂົ້າເຖິງສຸດຕະ, ຜູ້ມີສຸດຕະນ້ອຍ ແຕ່ເຂົ້າເຖິງສຸດຕະ, ຜູ້ມີສຸດຕະຫຼາຍ (ພະຫູສູດ) ແຕ່ບໍ່ເຂົ້າເຖິງສຸດຕະ, ຜູ້ມີສຸດຕະຫຼາຍ ທັງເຂົ້າເຖິງສຸດຕະ' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

จรวคฺค

ຈະຣະວັກ

---

จรสุตฺต

ຈະຣະສູດ

---

ปุ – จรวคฺเค [Pg.7] ปน อาวุโส ปฐมํ จรสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນຈະຣະວັກ ຈະຣະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – จรวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ จรสุตฺตํ ‘‘จรโต เจปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อุปฺปชฺชติ กามวิตกฺโก วา พฺยาปาทวิตกฺโก วา วิหึสาวิภตฺโต วา, ตํ เจ ภิกฺขุ อธิวาเสติ นปฺปชหติ น วิโนเทติ น พฺยนฺตีกโรติ น อนภาวํ คเมตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຈະຣະວັກ ຈະຣະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າເມື່ອພິກຂຸກຳລັງເດີນຢູ່ (ຈະຣະ) ກາມະວິຕົກ, ພະຍາປາດາວິຕົກ ຫຼື ວິຫິງສາວິຕົກ ເກີດຂຶ້ນ ແລະພິກຂຸນັ້ນຍອມຮັບເອົາໄວ້ ບໍ່ລະເສຍ ບໍ່ບັນເທົາ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ໝົດໄປ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີເຫຼືອ' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

อุรุเวลวคฺค

ອຸຣຸເວລາວັກ

---

โลกสุตฺต

ໂລກະສູດ

---

ปุ – เตนาวุโส…เป… [Pg.9] สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต อุรุเวลวคฺเค ตติยํ โลกสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັສຣູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ຕຣັດໂລກະສູດ ທີ ໓ ໃນອຸຣຸເວລາວັກ ຈະຕຸກກະນິບາດ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อุรุเวลวคฺเค ภนฺเต ตติยํ โลกสุตฺตํ ‘‘โลโก ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ, โลกสฺมา ตถาคโต วิสํยุตฺโต, โลกสมุทโย ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ, โลกสมุทโย ตถาคตสฺส ปหีโน, โลกนิโรโธ ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ โลกนิโรโธ ตถาคตสฺส สจฺฉิกโต, โลกนิโรธคามินี ปฏิปทา ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา, โลกนิโรธคามินิ ปฏิปทา ตถาคตสฺส ภาวิตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອຸຣຸເວລາວັກ ໂລກະສູດ ທີ ໓ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂລກ ຕຖາຄົດໄດ້ຕຣັສຣູ້ແລ້ວ ຕຖາຄົດເປັນຜູ້ພຣາກຈາກໂລກແລ້ວ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດເກີດແຫ່ງໂລກ (ໂລກສະມຸໄທ) ຕຖາຄົດໄດ້ຕຣັສຣູ້ແລ້ວ ເຫດເກີດແຫ່ງໂລກ ຕຖາຄົດໄດ້ລະເສຍແລ້ວ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ (ໂລກນິໂຣດ) ຕຖາຄົດໄດ້ຕຣັສຣູ້ແລ້ວ ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ ຕຖາຄົດໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງແລ້ວ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທາງດຳເນີນໄປສູ່ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ (ໂລກນິໂຣທະຄາມິນີປະຕິປະທາ) ຕຖາຄົດໄດ້ຕຣັສຣູ້ແລ້ວ ທາງດຳເນີນໄປສູ່ຄວາມດັບແຫ່ງໂລກ ຕຖາຄົດໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ' ດັ່ງນີ້ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

ทนฺโต [Pg.12] ทมยตํ เสฏฺโฐ,สนฺโต สมยตํ อิสิ;

มุตฺโต โมจยตํ อคฺโค,ติณฺโณ ตารยตํ วโร–

ພຣະອົງຜູ້ຝຶກແລ້ວ ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ຝຶກ, ພຣະອົງຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ ເປັນລືສີຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ສະຫງົບ; ພຣະອົງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ເປັນຍອດໃນໝູ່ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນ, ພຣະອົງຜູ້ຂ້າມພົ້ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ຂ້າມພົ້ນ–

---

สพฺพํ โลกํ อภิญฺญาย,สพฺพํ โลเก ยถาตถํ;

สพฺพํ โลกํ วิสํยุตฺโต,สพฺพโลเก อนูปโย.

ຊົງຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງໂລກທັງປວງ, ຊົງຮູ້ທຸກສິ່ງໃນໂລກຕາມຄວາມເປັນຈິງ; ຊົງພຣາກຈາກໂລກທັງປວງ, ບໍ່ຊົງຕິດຢູ່ໃນໂລກທັງປວງ.

---

ส เว สพฺพาภิภู ธีโร,สพฺพคนฺถปฺปโมจโน;

ปุฏฺฐ’สฺส ปรมา สนฺติ,นิพฺพานํ อกุโต ภยํ.

ພຣະອົງຜູ້ເປັນນັກປຣາດນັ້ນ ຊົງຄອບງຳທຸກສິ່ງ, ຊົງປົດປ່ອຍກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດທັງປວງ; ຊົງຖືກຕ້ອງຄວາມສະຫງົບຢ່າງຍິ່ງ, ຄືພຣະນິບພານອັນບໍ່ມີໄພແຕ່ທີ່ໃດ.

---

เอส ขีณาสโว พุทฺโธ,อนีโฆ ฉินฺนสํสโย;

สพฺพกมฺมกฺขยํ [Pg.13] ปตฺโต,วิมุตฺโต อุปธิสงฺขเย;

ພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນີ້ ຊົງມີອາສະວະສิ້ນແລ້ວ, ບໍ່ມີທຸກ ຊົງຕັດຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ; ຊົງບັນລຸຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກັມທັງປວງ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອຸປະທິ;

---

เอส โส ภควา พุทฺโธ,เอส สีโห อนุตฺตโร;

สเทวกสฺส โลกสฺส,พฺรหฺมจกฺกํ ปวตฺตยี.

ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ, ພຣະອົງເປັນຣາຊະສີຜູ້ຍອດຢ້ຽມ; ຊົງຍັງພຣົມມະຈັກໃຫ້ເປັນໄປ, ແກ່ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ.

---

อิติ เทวา มนุสฺสา จ,เย พุทฺธํ สรณํ คตา;

สงฺคมฺม ตํ นมสฺสนฺติ,มหนฺตํ วีตสารทํ.

ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ, ຜູ້ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນທີ່ເພິ່ງ; ມາປະຊຸມກັນແລ້ວກາບໄຫວ້ພຣະອົງ, ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມສະດຸ້ງກົວ ຢ່າງນີ້ວ່າ:

---

ทนฺโต ทมยตํ เสฏฺโฐ,สนฺโต สมยตํ อิสิ;

มุตฺโต โมจยตํ อคฺโค,ติณฺโณ ตารยตํ วโร.

"ພຣະອົງຜູ້ຝຶກແລ້ວ ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ຝຶກ, ພຣະອົງຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ ເປັນລືສີຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ສະຫງົບ; ພຣະອົງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ເປັນຍອດໃນໝູ່ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນ, ພຣະອົງຜູ້ຂ້າມພົ້ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຜູ້ຂ້າມພົ້ນ".

---

อิติ เหตํ นมสฺสนฺติ,มหนฺตํ วีตสารทํ;

สเทวกสฺมึ โลกสฺมึ,นตฺถิ เม ปฏิปุคฺคโล–

ພວກເຂົາກາບໄຫວ້ພຣະອົງ, ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມສະດຸ້ງກົວ ຢ່າງນີ້; ໃນໂລກພ້ອມທັງເທວະດา, ບຸກຄົນຜູ້ປຽບສະເໝີດ້ວຍພຣະອົງ ບໍ່ມີເລີຍ–

---

พฺรหฺมจริยสุตฺต

ພຣົມມະຈະຣິຍະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว อาวุโส ปญฺจมํ พฺรหฺมจริยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣົມມະຈະຣິຍະສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปญฺจมํ ภนฺเต พฺรหฺมจริยสุตฺตํ ‘‘นยิทํ ภิกฺขเว พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ ชนกุหนตฺถํ, น ชนลปนตฺถํ, น ลาภสกฺการสิโลกานิสํสุตฺตํ[Pg.14], น อิติวาทปฺปโมกฺขานิสํสตฺถํ, น ‘อิติ มํ ชโน ชานาตู’ติ. อถ โข อิทํ ภิกฺขเว พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ สํวรตฺถํ ปหานตฺถํ วิราคตฺถํ นิโรธตฺถ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣົມມະຈະຣິຍະສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣົມມະຈັນນີ້ ເຮົາປະພຶດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຫຼອກລວງຄົນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະຈົບປະແຈງຄົນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອອານິສົງຄືລາບສັກກາຣະແລະຄວາມສັນລະເສີນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອອານິສົງຄືການເອົາຊະນະໃນການໂຕ້ຖຽງ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ຄົນຮູ້ຈັກເຮົາວ່າ "ຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກເຮົາຢ່າງນີ້". ແຕ່ທີ່ແທ້ແລ້ວ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣົມມະຈັນນີ້ ປະພຶດເພື່ອຄວາມສັງວອນ (ລະວັງ), ເພື່ອຄວາມລະ, ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ, ເພື່ອຄວາມດັບທຸກ' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

อริยวํสสุตฺต

ອະຣິຍະວົງສະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.15] อาวุโส อฏฺฐมํ อริยวํสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະຣິຍະວົງສະສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต อฏฺฐมํ อริยวํสสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อริยวํสา อคฺคญฺญา รตฺตญฺญา วํสญฺญา โปราณา, อสํกิณฺณา อสํกิณฺณปุพฺพาน สํกียิสฺสนฺติ, อปฺปฏิกุฏฺฐา สมเณหิ พฺราหฺมเณหิ วิญฺญูหิ. กตเม จตฺตาโร, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตเรน จีวเรน, อิตรีตรจีวรสนฺตุฏฺฐิยา จ วณฺณวาที, น จ จีวรเหตุ อเนสนํ อปฺปติรูปํ อาปชฺชติ, อลทฺธา จ จีวรํ น ปริตสฺสติ, ลทฺธา จ จีวรํ อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ, ตาย จ ปน อิตรีตรจีวรสนฺตุฏฺฐิยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ โน ปรํ วมฺเภติ. โย หิ ตตฺถ ทกฺโข อนลโส สมฺปชาโน ปฏิสฺสโภ, อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ โปราเณ อคฺคญฺเญ อริยวํเส ฐิโต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ອະຣິຍະວົງສະສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະຣິຍະວົງ ໔ ປະການນີ້ ເປັນເລີດ, ຮູ້ກາລນານ, ເປັນວົງຕະກູນມາແຕ່ບູຮານ, ບໍ່ປົນເປ, ບໍ່ເຄີຍປົນເປມາແຕ່ກ່ອນ, ບໍ່ເລິກລົ້ມ, ອັນສະມະນະພຣາມແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຄັດຄ້ານ. ໔ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ສັນໂດດດ້ວຍຈີວອນຕາມມີຕາມໄດ້, ແລະເປັນຜູ້ກ່າວສັນລະເສີນຄວາມສັນໂດດດ້ວຍຈີວອນຕາມມີຕາມໄດ້, ບໍ່ສະແຫວງຫາສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນ ບໍ່ເໝາະສົມ ເພາະເຫດແຫ່ງຈີວອນ, ເມື່ອບໍ່ໄດ້ຈີວອນ ກໍບໍ່ກະວົນກະວາຍ, ເມື່ອໄດ້ຈີວອນແລ້ວ ກໍບໍ່ຕິດໃຈ ບໍ່ມົວເມົາ ບໍ່ສະຫຍົບຢູ່ ເປັນຜູ້ເຫັນໂທດ ມີປັນຍາເຄື່ອງສະຫຼັດອອກ ບໍລິໂພກຈີວອນນັ້ນ, ແລະບໍ່ຍົກຕົນຂົ່ມທ່ານ ເພາະຄວາມສັນໂດດດ້ວຍຈີວອນຕາມມີຕາມໄດ້ນັ້ນ. ພິກຂຸໃດເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ບໍ່ກຽດຄ້ານ ມີສຳປະຊັນຍະ ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນໃນຄວາມສັນໂດດນັ້ນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຮຽກວ່າ ພິກຂຸຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນອະຣິຍະວົງອັນເປັນເລີດມາແຕ່ບູຮານ' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

จกฺกวคฺค

ຈັກກະວັກ

---

จกฺกสุตฺต

ຈັກກະສູດ

---

ปุ – จกฺกวคฺเค [Pg.19] ปน อาวุโส ปฐมํ จกฺกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນຈັກກະວັກ ຈັກກະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – จกฺกวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ จกฺกสุตฺตํ ‘‘จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว จกฺกานิ, เยหิ สมนฺนาคตานํ เทวมนุสฺสานํ จตุจกฺกํ วตฺตติ, เยหิ สมนฺนาคตา เทวมนุสฺสา นจิรสฺเสว มหนฺตตฺตํ เวปุลฺลตฺตํ ปาปุณนฺติ โภเคสุ. กตมานิ จตฺตาริ, ปติรูปเทสวาโส สปฺปุริสาวสฺสโย อตฺตสมฺมาปณิธิ ปุพฺเพ จ กตปุญฺญตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຈັກກະວັກ ຈັກກະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຈັກ ໔ ປະການນີ້, ເມື່ອເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍປະກອບພ້ອມແລ້ວ ຈັກທັງ ໔ ຍ່ອມໝູນໄປ, ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ປະກອບພ້ອມດ້ວຍຈັກເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຖິງຄວາມເປັນໃຫຍ່ ຄວາມໄພບູນໃນໂພຄະທັງຫຼາຍ ບໍ່ດົນເລີຍ. ໔ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ການຢູ່ໃນຖິ່ນທີ່ເໝາະສົມ (ປະຕິຣູປະເທສະວາສະ), ການຄົບຫາສັດບຸຣຸດ (ສັບປຸຣິສາວັດສະຍະ), ການຕັ້ງຕົນໄວ້ຊອບ (ອັດຕະສັມມາປະນິທິ), ແລະຄວາມເປັນຜູ້ມີບຸນໄດ້ເຮັດໄວ້ກ່ອນ (ປຸບເພຈະກະຕະປຸນຍະຕາ)' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

สงฺคหสุตฺต

ສັງຄະຫະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.21] อาวุโส ทุติยํ สงฺคหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສັງຄະຫະສູດ ທີ ໒ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต ทุติยํ สงฺคหสุตฺตํ ‘‘จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว สงฺคหวตฺถูนิ. กตมานิ จตฺตาริ, ทานํ เปยฺยวชฺชํ อตฺถจริยา สมานตฺตตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສັງຄະຫະສູດ ທີ ໒ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງຄະຫະວັດຖຸ (ທັມເຄື່ອງຍຶດໜ່ຽວໃຈ) ໔ ປະການນີ້. ໔ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ທານ (ການໃຫ້), ເປຍຍະວັດຈະ (ວາຈາອ່ອນຫວານ), ອັດຖະຈະຣິຍາ (ການປະພຶດປະໂຫຍດ), ສະມານັດຕະຕາ (ຄວາມເປັນຜູ້ມີຕົນສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍ)' ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້.

---

สีหสุตฺต

ສີຫະສູດ

---

ปุ – ภตฺเถว [Pg.23] อาวุโส ตติยํ สีหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສີຫະສູດ ທີ ໓ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต ตติยํ สีหสุตฺตํ ‘‘สีโห ภิกฺขเว มิคราชา สายนุสมยํ อาสยา นิกฺขมติ, อาสยา นิกฺขมิตฺวา วิชมฺภติ, วิชมฺภิตฺวา สมนฺตา จตุทฺทิสา อนุวิโลเกติ, สมนฺตา จตุทฺทิสา อนุวิโลเกตฺวา ติกฺขตฺตุํ สีหนาทํ นทติ, ติกฺขตฺตุํ สีหนาทํ นทิตฺวา โคจราย ปกฺกมตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດສີຫະສູດທີສາມໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສີຫະ ຜູ້ເປັນພະຍາເນື້ອ ໃນເວລາແລງ ຍ່ອມອອກຈາກຖ້ຳ, ຄັນອອກຈາກຖ້ຳແລ້ວ ຍ່ອມບິດຄີງ, ຄັນບິດຄີງແລ້ວ ຍ່ອມຫຼຽວເບິ່ງທິດທັງສີ່ໂດຍຮອບ, ຄັນຫຼຽວເບິ່ງທິດທັງສີ່ໂດຍຮອບແລ້ວ ຍ່ອມບັນລືສີຫະນາດສາມເທື່ອ, ຄັນບັນລືສີຫະນາດສາມເທື່ອແລ້ວ ຍ່ອມອອກຫາກິນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โทณสุตฺต

ໂທນະສູດ

---

ปุ – เตนาวุโส [Pg.25] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต จกฺกวคฺเค ฉฏฺฐํ โทณสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ຕຣັດໂທນະສູດທີຫົກ ໃນຈັກກະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະニックາຍ ຈະຕຸກກະນິບາດ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – อนฺตรา [Pg.26] จ ภนฺเต อุกฺกฏฺฐํ อนฺตรา จ เสตพฺยํ โทณํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. โทโณ ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เทโว โน ภวํ ภวิสฺสตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น โข อหํ พฺราหฺมณ เทโว ภวิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອົງຕຣັດປາຣົບໂທນະພຣາມ ໃນລະຫວ່າງເມືອງອຸກກັດຖະ ແລະເມືອງເສຕັພຍະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂທນະພຣາມໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ “ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈະເປັນເທວະດາບໍ”. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພຣາມ ເຮົາຈະບໍ່ເປັນເທວະດາດອກ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘อจฺฉริยํ [Pg.27] วต โภ, อพฺภุตํ วต โภ, น วติมานิ มนุสฺสภูตสฺส ปทานิ ภวิสฺสนฺติ’’.

“ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ທ່ານເອີຍ, ໜ້າແປກປະຫຼາດແທ້ໆ ທ່ານເອີຍ, ຮອຍຕີນເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນຮອຍຕີນຂອງຜູ້ເປັນມະນຸດຢ່າງແນ່ນອນ”.

---

‘‘เทโว โน ภวํ ภวิสฺสติ’’.

“ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈະເປັນເທວະດາບໍ”.

---

‘‘น โข อหํ พฺราหฺมณ เทโว ภวิสฺสมิ’’.

“ພຣາມ ເຮົາຈະບໍ່ເປັນເທວະດາດອກ”.

---

‘‘คนฺธพฺโพ โน ภวํ ภวิสฺสติ’’.

“ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈະເປັນຄັນທັບພະບໍ”.

---

‘‘น โข อหํ พฺราหฺมณ คนฺธพฺโพ ภวิสฺสามิ’’.

“ພຣາມ ເຮົາຈະບໍ່ເປັນຄັນທັບພະດອກ”.

---

อุชฺชยสุตฺต

ອຸດຊະຍະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.30] อาวุโส นวมํ อุชฺชยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອຸດຊະຍະສູດທີເກົ້າໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – นวมํ ภนฺเต อุชฺชยสุตฺตํ ‘‘น โข อหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ ยญฺญํ วณฺเณมิ, น ปนาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ ยญฺญํ น วณฺเณมิ. ยถารูเป โข พฺราหฺมณ ยญฺเญ คาโว หญฺญนฺติ, อเชฬกา หญฺญนฺติ, กุกฺกุฏสูกรา หญฺญนฺติ, วิวิธา ปาณา สงฺฆาตํ อาปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດອຸດຊະຍະສູດທີເກົ້າໄວ້ວ່າ “ພຣາມ ເຮົາບໍ່ໄດ້ສັນເສີນຍັນທັງປວງ, ແຕ່ກໍບໍ່ແມ່ນວ່າເຮົາຈະບໍ່ສັນເສີນຍັນທັງປວງ. ພຣາມ ໃນຍັນໃດ ງົວທັງຫຼາຍຖືກຂ້າ, ແບ້ແລະແກະຖືກຂ້າ, ໄກ່ແລະໝູຖືກຂ້າ, ສັດມີຊີວິດຫຼາກຫຼາຍຊະນິດຖືກຂ້າຟັນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

‘‘ภวมฺปิ [Pg.31] โน โคตโม ยญฺญํ วณฺเณติ’’.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຍັງສັນເສີນຍັນຢູ່ບໍ”.

---

โรหิตสฺสวคฺค

ໂຣຫິຕັສສະວັກ

---

สมาธิภาวนาสุตฺต

ສະມາທິພາວະນາສູດ

---

ปุ – โรหิตสฺสวคฺเค [Pg.33] ปน อาวุโส ปฐมํ สมาธิภาวนาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນໂຣຫິຕັສສະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສະມາທິພາວະນາສູດທີໜຶ່ງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – โรหิตสฺสวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ สมาธิภาวนาสุตฺตํ ‘‘จตสฺโส อิมา ภิกฺขเว สมาธิภาวนา, กตมา จตสฺโส, อตฺถิ ภิกฺขเว สมาธิภาวนา ภาวิตา พหุลีกตา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหาราย สํวตฺตติ, อตฺถิ ภิกฺขเว สมาธิภาวนา ภาวิตา พหุลีกตา ญาณทสฺสนปฺปฏิลาภาย สํวตฺตติ, อตฺถิ ภิกฺขเว สมาธิภาวนา ภาวิตา พหุลีกตา สติสมฺปชญฺญาย สํวตฺตติ, อตฺถิ ภิกฺขเว สมาธิภาวนา ภาวิตา พหุลีกตา อาสวานํ ขยาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນໂຣຫິຕັສສະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດສະມາທິພາວະນາສູດທີໜຶ່ງໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະມາທິພາວະນາ 4 ປະການນີ້, 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີສະມາທິພາວະນາທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີສະມາທິພາວະນາທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການໄດ້ຍານທັດສະນະ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີສະມາທິພາວະນາທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີສະມາທິພາວະນາທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปญฺหพฺยากรณสุตฺต

ປັນຫາພະຍາກອນສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.37] อาวุโส ทุติยํ ปญฺหพฺยากรณสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດປັນຫາພະຍາກອນສູດທີສອງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต ทุติยํ ปญฺหพฺยากรณสุตฺตํ ‘‘จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว ปญฺหพฺยากรณานิ. กตมานิ จตฺตาริ, อตฺถิ ภิกฺขเว ปญฺโห เอกํสพฺยากรณีโย, อตฺถิ ภิกฺขเว ปญฺโห วิภชฺชพฺยากรณีโย, อตฺถิ ภิกฺขเว ปญฺโห ปฏิปุจฺฉาพฺยากรณีโย, อตฺถิ ภิกฺขเว ปญฺโห ฐปนีโย’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດປັນຫາພະຍາກອນສູດທີສອງໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການຕອບປັນຫາ 4 ປະການນີ້, 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີປັນຫາທີ່ຄວນຕອບໂດຍສ່ວນດຽວ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີປັນຫາທີ່ຄວນຈຳແນກຕອບ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີປັນຫາທີ່ຄວນຖາມກັບແລ້ວຈຶ່ງຕອບ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມີປັນຫາທີ່ຄວນງົດໄວ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุญฺญาภิสนฺทวคฺค

ປຸນຍາພິສັນທະວັກ

---

ปฐมสํวาสสุตฺต

ປະຖົມມະສັງວາສະສູດ

---

ปุ – ปุญฺญาภิสนฺทวคฺเค [Pg.39] ปน อาวุโส ตติยํ สํวาสสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນປຸນຍາພິສັນທະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສັງວາສະສູດທີສາມ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – ปุญฺญาภิสนฺทวคฺเค ภนฺเต ตติยํ สํวาสสุตฺตํ อนฺตรา จ มธุรํ อนฺตรา จ เวรญฺชํ สมฺพหุเล คหปตโย จ คหปตานิโย จ อารพฺภ ‘‘จตฺตาโรเม คหปตโย สํวาสา. กตเม จตฺตาโร, ฉโว ฉวาย สทฺธึ สํวสติ, ฉโว เทวิยา สทฺธึ สํวสติ, เทโว ฉวาย สทฺธึ สํวสติ, เทโว เทวิยา สทฺธึ สํวสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸນຍາພິສັນທະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສັງວາສະສູດທີສາມ ໃນລະຫວ່າງເມືອງມະທຸຣາ ແລະເມືອງເວຣັນຊາ ປາຣົບຄະຫະບໍດີແລະຄະຫະປານີຈຳນວນຫຼາຍວ່າ “ຄະຫະບໍດີທັງຫຼາຍ ການຢູ່ຮ່ວມກັນ 4 ປະການນີ້, 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຄົນຊາກສົບຢູ່ຮ່ວມກັບຄົນຊາກສົບ, ຄົນຊາກສົບຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາ, ເທວະດາຢູ່ຮ່ວມກັບຄົນຊາກສົບ, ເທວະດາຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปฐมสมชีวีสุตฺต

ປະຖົມມະສະມະຊີວີສູດ

---

ปุ – เตนาวุโส [Pg.43] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต ปุญฺญาภิสนฺทวคฺเค ปญฺจมํ สมชีวิสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ຕຣັດສະມະຊີວີສູດທີຫ້າ ໃນປຸນຍາພິສັນທະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈະຕຸກກະນິບາດ ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – ปญฺจมํ ภนฺเต สมชีวิสุตฺตํ ‘‘อากงฺเขยฺยุํ เจ คหปตโย อุโภ ชานิปตโย ทิฏฺเฐ เจว ธมฺเม อญฺญมญฺญํ ปสฺสิตุํ, อภิสมฺปรายญฺจ อญฺญมญฺญํ ปสฺสิตุํ, อุโภว อสฺสุ สมสทฺธา สมสีลา สมจาคา สมปญฺญา, เต ทิฏฺเฐ เจว ธมฺเม อญฺญมญฺญํ ปสฺสนฺติ, อภิสมฺปรายญฺจ อญฺญมญฺญํ ปสฺสนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອົງຕຣັດສະມະຊີວີສູດທີຫ້າໄວ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີທັງຫຼາຍ ຖ້າຄູ່ສາມີພັນລະຍາທັງສອງ ຫວັງຈະພົບກັນທັງໃນຊາດປັດຈຸບັນ ແລະຫວັງຈະພົບກັນໃນຊາດໜ້າ, ທັງສອງຄົນກໍເພິ່ງເປັນຜູ້ມີສັດທາສະເໝີກັນ, ມີສີລສະເໝີກັນ, ມີຈາຄະສະເໝີກັນ, ມີປັນຍາສະເໝີກັນ, ເຂົາທັງສອງຍ່ອມໄດ້ພົບກັນທັງໃນຊາດປັດຈຸບັນ ແລະຍ່ອມໄດ້ພົບກັນໃນຊາດໜ້າ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปตฺตกมฺมวคฺค

ປັດຕະກຳມະວັກ

---

อานณฺยสุขสุตฺต

ອານັນຍະສຸຂະສູດ

---

ปุ – ปตฺตกมฺมวคฺเค [Pg.46] ปน อาวุโส ทุติยํ อานณฺยสุขสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນປັດຕະກຳມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອານັນຍະສຸຂະສູດທີສອງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – ปตฺตกมฺมวคฺเค [Pg.47] ภนฺเต ทุติยํ อานณฺยสุขสุตฺตํ สาวตฺถิยํ อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ ‘‘จตฺตาริมานิ คหปติ สุขานิ อธิคมนียานิ คิหินา กามโภคินา กาเลน กาลํ สมเยน สมยํ อุปาทาย. กตมานิ จตฺตาริ, อตฺถิสุขํ โภคสุขํ อนณฺยสุขํ อนวชฺชสุข’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປັດຕະກຳມະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອານັນຍະສຸຂະສູດທີສອງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ປາຣົບອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີວ່າ “ຄະຫະບໍດີ ສຸກ 4 ປະການນີ້ ຄະລຶຫັດຜູ້ບໍລິໂພກກາມ ຄວນໄດ້ຮັບຕາມກາລະເທສະ ໂດຍອາໄສເຫດ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ສຸກເກີດຈາກຄວາມມີຊັບ, ສຸກເກີດຈາກການໃຊ້ຈ່າຍຊັບ, ສຸກເກີດຈາກຄວາມບໍ່ເປັນໜີ້, ສຸກເກີດຈາກການງານທີ່ປາສະຈາກໂທດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อานณฺยสุขํ [Pg.50] ญตฺวาน, อโถ อตฺถิสุขํ ปรํ;

ภุญฺชํ โภคสุขํ มจฺโจ, ตโต ปญฺญา วิปสฺสติ;

วิปสฺสมาโน ชานาติ, อุโภ ภาเค สุเมธโส;

อนวชฺชสุขสฺเสตํ, กลํ นาคฺฆติ โสฬสึ–

“ເມື່ອຮູ້ຈັກສຸກເກີດຈາກຄວາມບໍ່ເປັນໜີ້ ແລະສຸກເກີດຈາກຄວາມມີຊັບ, ສັດຕະໂລກຜູ້ຕ້ອງຕາຍ ເມື່ອບໍລິໂພກສຸກເກີດຈາກການໃຊ້ຈ່າຍຊັບ ຍ່ອມເຫັນແຈ້ງດ້ວຍປັນຍາ; ຜູ້ມີປັນຍາດີ ເມື່ອເຫັນແຈ້ງ ຍ່ອມຮູ້ສ່ວນທັງສອງ; ສຸກທັງສາມນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີ 16 ແຫ່ງສຸກເກີດຈາກການງານທີ່ປາສະຈາກໂທດ—”

---

อปฺปณฺณกวคฺค

ອະປັນນະກະວັກ

---

สปฺปุริสสุตฺต

ສັບປຸຣິສະສູດ

---

ปุ – อปณฺณกวคฺเค ปน อาวุโส ตติยํ สปฺปุริสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນອະປັນນະກະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສັບປຸຣິສະສູດທີສາມໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – อปณฺณกวคฺเค [Pg.51] ภนฺเต ตติยํ สปฺปุริสสุตฺตํ ‘‘จตูหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อสปฺปุริโส เวทิตพฺโพ. กตเมหิ จตูหิ, อิธ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส โย โหติ ปรสฺส อวณฺโณ ตํ อปุฏฺโฐปิ ปาตุ กโรติ โก ปน วาโท ปุฏฺฐสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອະປັນນະກະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສັບປຸຣິສະສູດທີສາມໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 4 ປະການ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນອະສັບປຸຣຸດ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະສັບປຸຣຸດໃນໂລກນີ້ ແມ້ບໍ່ຖືກຖາມ ກໍຍ່ອມເປີດເຜີຍຄວາມບໍ່ດີຂອງຜູ້ອື່ນ ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງເມື່ອຖືກຖາມ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อธุนาคตวธุกาสเมน [Pg.55] เจตสา วิหริสฺสาม’’ –

“ພວກເຮົາຈັກຢູ່ດ້ວຍຈິດໃຈສະເໝີດ້ວຍລູກສະໄພ້ທີ່ມາໃໝ່” —

---

อจินฺเตยฺยสุตฺต

ອະຈິນເຕີຍຍະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว อาวุโส สตฺตมํ อจินฺเตยฺยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອະຈິນເຕີຍຍະສູດທີເຈັດໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต อจินฺเตยฺยสุตฺตํ ‘‘จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว อจินฺเตยฺยานิ น จินฺเตตพฺพานิ, ยานิ จินฺเตนฺโต อุมฺมาทสฺส วิฆาตสฺส ภาคี อสฺส. กตมานิ จตฺตาริ, พุทฺธานํ ภิกฺขเว พุทฺธวิสโย อจินฺเตยฺโย น จินฺเตตพฺโพ, ยํ จินฺเตนฺโต อุมฺมาทสฺส วิฆาตสฺส ภาคี อสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດອະຈິນເຕີຍຍະສູດທີເຈັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະຈິນໄຕ 4 ປະການນີ້ ບໍ່ຄວນຄິດ, ເຊິ່ງຜູ້ຄິດ ພຶງເປັນຜູ້ມີສ່ວນແຫ່ງຄວາມເປັນບ້າ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຸດທະວິໄສຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເປັນອະຈິນໄຕ ບໍ່ຄວນຄິດ, ເຊິ່ງຜູ້ຄິດ ພຶງເປັນຜູ້ມີສ່ວນແຫ່ງຄວາມເປັນບ້າ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

มจลวคฺค

ມະຈະລະວັກ

---

ตโมตมสุตฺต

ຕະໂມຕະມະສູດ

---

ปุ – มจลวคฺเค [Pg.57] ปน อาวุโส ปญฺจมํ ตโมตมสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນມະຈະລະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດຕະໂມຕະມະສູດທີຫ້າໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – มจลวคฺเค ภนฺเต ปญฺจมํ ตโมตมสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, ตโมตมปรายโณ, ตโมโชติปรายโณ, โชติตมปรายโณ, โชติโชติปรายโณ’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນມະຈະລະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດຕະໂມຕະມະສູດທີຫ້າໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ 4 ປະການນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ມືດມາແລ້ວມືດໄປ, ຜູ້ມືດມາແລ້ວຮຸ່ງໄປ, ຜູ້ຮຸ່ງມາແລ້ວມືດໄປ, ຜູ້ຮຸ່ງມາແລ້ວຮຸ່ງໄປ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อสุรวคฺค

ອະສຸຣະວັກ

---

อสุรสุตฺต

ອະສຸຣະສູດ

---

ปุ – เตนาวุโส [Pg.61] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต อสุรวคฺเค ปฐมํ อสุรสุตฺตํ กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ຕຣັດອະສຸຣະສູດທີໜຶ່ງ ໃນອະສຸຣະວັກ ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈະຕຸກກະນິບາດ ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – อสุรวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ อสุรสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, อสุโร อสุรปริวาโร, อสุโร เทวปริวาโร, เทโว อสุรปริวาโร, เทโว เทวปริวาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອະສຸຣະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອະສຸຣະສູດທີໜຶ່ງໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ 4 ປະການນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ອະສູນມີບໍລິວານເປັນອະສູນ, ອະສູນມີບໍລິວານເປັນເທວະດາ, ເທວະດາມີບໍລິວານເປັນອະສູນ, ເທວະດາມີບໍລິວານເປັນເທວະດາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สมาธิสุตฺต

ສະມາທິສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.64] อาวุโส จตุตฺถํ สมาธิสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສະມາທິສູດທີສີ່ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – จตุตฺถํ ภนฺเต สมาธิสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล ลาภี โหติ อชฺฌตฺตํ เจโตสมถสฺส น ลาภี อธิปญฺญาธมฺมวิปสฺสนาย. อิธ ปน ภิกฺขเว ปุคฺคโล ลาภี โหติ อธิปญฺญาธมฺมวิปสฺสนาย, น ลาภี อชฺฌตฺตํ เจโตสมถสฺส. อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล น เจว ลาภี โหติ อชฺฌตฺตํ เจโตสมถสฺส, น จ ลาภี อธิปญฺญาธมฺมวิปสฺสนาย. อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล ลาภี เจว โหติ อชฺฌตฺตํ เจโตสมถสฺส, ลาภี จ อธิปญฺญาธมฺมวิปสฺสนายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດສະມາທິສູດທີສີ່ໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ 4 ປະການນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ໄດ້ຄວາມສະຫງົບໃຈໃນພາຍໃນ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ວິປັດສະນາໃນທັມອັນຍິ່ງດ້ວຍປັນຍາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສ່ວນບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ໄດ້ວິປັດສະນາໃນທັມອັນຍິ່ງດ້ວຍປັນຍາ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຄວາມສະຫງົບໃຈໃນພາຍໃນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສ່ວນບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ບໍ່ໄດ້ທັງຄວາມສະຫງົບໃຈໃນພາຍໃນ ແລະບໍ່ໄດ້ທັງວິປັດສະນາໃນທັມອັນyິ່ງດ້ວຍປັນຍາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສ່ວນບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄດ້ທັງຄວາມສະຫງົບໃຈໃນພາຍໃນ ແລະໄດ້ທັງວິປັດສະນາໃນທັມອັນຍິ່ງດ້ວຍປັນຍາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ราควินยสุตฺต

ຣาຄະວິນະຍະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.68] อาวุโส ฉฏฺฐํ ราควินยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດຣາຄະວິນະຍະສູດທີຫົກໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – ฉฏฺฐํ ภนฺเต ราควินยสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, ปรหิตาย ปฏิปนฺโน โน อตฺตหิตาย, เนวตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, อตฺตหิตาย เจว ปฏิปนฺโน ปรหิตาย จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຣາຄະວິນະຍະສູດທີຫົກໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ 4 ປະການນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນ, ຜູ້ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນ ແລະບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ, ຜູ້ປະຕິບັດທັງເພື່ອປະໂຫຍດຕົນ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

วลาหกวคฺค

ວະລາຫະກະວັກ

---

ปฐมวลาหกสุตฺต

ປະຖົມມະວະລາຫະກະສູດ

---

ปุ – วลาหกวคฺเค [Pg.71] ปน อาวุโส ปฐมํ วลาหกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນວະລາຫະກະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດວະລາຫະກະສູດທີໜຶ່ງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว วลาหกา. กตเม จตฺตาโร, คชฺชิตา โน วสฺสิตา, วสฺสิตา โน คชฺชิตา, เนว คชฺชิตา โน วสฺสิตา, คชฺชิตา จ วสฺสิตา จ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร วลาหกา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร วลาหกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชามานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, คชฺชิตา โน วสฺสิตา, วสฺสิตา โน คชฺชิตา, เนว คชฺชิตา โน วสฺสิตา, คชฺชิตา จ วสฺสิตา จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອົງຕຣັດທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຈຳນວນຫຼາຍວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມກ 4 ປະການນີ້, 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເມກທີ່ຮ້ອງແຕ່ບໍ່ຕົກ, ຕົກແຕ່ບໍ່ຮ້ອງ, ບໍ່ຮ້ອງແລະບໍ່ຕົກ, ທັງຮ້ອງແລະທັງຕົກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ຄືເມກ 4 ປະການ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນຜູ້ປຽບດ້ວຍເມກ 4 ປະການນີ້ ກໍມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ ເຊັ່ນດຽວກັນ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ຮ້ອງແຕ່ບໍ່ຕົກ, ຜູ້ຕົກແຕ່ບໍ່ຮ້ອງ, ຜູ້ບໍ່ຮ້ອງແລະບໍ່ຕົກ, ຜູ້ທັງຮ້ອງແລະທັງຕົກ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อุทกรหทสุตฺต

ອຸທະກະຣະຫະທະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.73] อาวุโส จตุตฺถํ อุทกรหทสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດອຸທະກະຣະຫະທະສູດທີສີ່ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิ – จตุตฺถ ภนฺเต อุทกรหทสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อุทกรหทา. กตเม จตฺตาโร, อุตฺตาโน คมฺภีโรภาโส, คมฺภีโร อุตฺตาโนภาโส, อุตฺตาโน อุตฺตาโนภาโส, คมฺภีโร คมฺภีโรภาโส, อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร อุทกรหทา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร อุทกรหทูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, อุตฺตาโน คมฺภีโรภาโส, คมฺภีโร อุตฺตาโนภาโส, อุตฺตาโน อุตฺตาโนภาโส, คมฺภีโร คมฺภีโรภาโส’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອຸທະກະຣະຫະທະສູດ ທີ ໔ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫ້ວຍນ້ຳ ໔ ປະເພດນີ້ມີຢູ່. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ຫ້ວຍນ້ຳຕື້ນແຕ່ເບິ່ງຄືເລິກ, ຫ້ວຍນ້ຳເລິກແຕ່ເບິ່ງຄືຕື້ນ, ຫ້ວຍນ້ຳຕື້ນແລະເບິ່ງຄືຕື້ນ, ຫ້ວຍນ້ຳເລິກແລະເບິ່ງຄືເລິກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫ້ວຍນ້ຳ ໔ ປະເພດນີ້ແລ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ ບຸກຄົນຜູ້ປຽບດ້ວຍຫ້ວຍນ້ຳ ໔ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ບຸກຄົນຕື້ນແຕ່ເບິ່ງຄືເລິກ, ບຸກຄົນເລິກແຕ່ເບິ່ງຄືຕື້ນ, ບຸກຄົນຕື້ນແລະເບິ່ງຄືຕື້ນ, ບຸກຄົນເລິກແລະເບິ່ງຄືເລິກ» ດັ່ງນີ້.

---

มูสิกสุตฺต

ມູສິກະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.76] อาวุโส สตฺตมํ มูสิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ມູສິກະສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต มูสิกสุตฺตํ ‘‘จตสฺโส อิมา ภิกฺขเว มูสิกา. กตมา จตสฺโส, คาธํ กตฺตา โน วสิตา, วสิตา โน คาธํ กตฺตา, เนว คาธํ กตฺตา โน วสิตา, คาธํ กตฺตา จ วสิตา จ. อิมา โข ภิกฺขเว จตสฺโส มูสิกา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร มูสิกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร, คาธํ กตฺตา โน วสิตา, วสิตา โน คาธํ กตฺตา, เนว คาธํ กตฺตา โน วสิตา, คาธํ กตฺตา จ วสิตา จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມູສິກະສູດ ທີ ໗ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໜູ ໔ ປະເພດນີ້ມີຢູ່. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ໜູທີ່ຂຸດຮູແຕ່ບໍ່ຢູ່ອາໄສ, ໜູທີ່ຢູ່ອາໄສແຕ່ບໍ່ຂຸດຮູ, ໜູທີ່ບໍ່ຂຸດຮູແລະບໍ່ຢູ່ອາໄສ, ໜູທີ່ຂຸດຮູແລະຢູ່ອາໄສດ້ວຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໜູ ໔ ປະເພດນີ້ແລ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ ບຸກຄົນຜູ້ປຽບດ້ວຍໜູ ໔ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ບຸກຄົນທີ່ຂຸດຮູແຕ່ບໍ່ຢູ່ອາໄສ, ບຸກຄົນທີ່ຢູ່ອາໄສແຕ່ບໍ່ຂຸດຮູ, ບຸກຄົນທີ່ບໍ່ຂຸດຮູແລະບໍ່ຢູ່ອາໄສ, ບຸກຄົນທີ່ຂຸດຮູແລະຢູ່ອາໄສດ້ວຍ» ດັ່ງນີ້.

---

พลีพทฺธสุตฺต

ພະລີພັດທະສູດ

---

ปุ – สํคีตาปิ [Pg.79] อาวุโส องฺคุตฺตรนิกายโต กานิจิ สุตฺตานิ อุทฺธริตฺวา ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ พหุชนสฺส สุตวุฑฺฒิยา. สํคีเต อาวุโส องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต วลาหกวคฺเค อฏฺฐมํ พลีพทฺธสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກເອົາພຣະສູດບາງສູດຈາກອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ແລ້ວ ມາຖາມເຈາະຈີ້ມອີກ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນດ້ວຍສຸຕະຂອງພະຫູຊົນ. ອາວຸໂສ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈຕຸກກະນιບາດ ວະລາຫະກະວັກ ພຣະສູດທີ ໘ ຄື ພະລີພັດທະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – วลาหกวคฺเค ภนฺเต อฏฺฐมํ พลีพทฺธสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว พลีพทฺธา. กตเม จตฺตาโร, สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ, ปรควจณฺโฑ โน สควจณฺโฑ, สควจณฺโฑ จ ปรควจณฺโฑ จ, เนว สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร พลีพทฺธา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร พลีพทฺธูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมิ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວະລາຫະກະວັກ ພະລີພັດທະສູດ ທີ ໘ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂຄຖຶກ ໔ ປະເພດນີ້ມີຢູ່. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ໂຄຖຶກທີ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄຂອງຕົນ ແຕ່ບໍ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄອື່ນ, ໂຄຖຶກທີ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄອື່ນ ແຕ່ບໍ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄຂອງຕົນ, ໂຄຖຶກທີ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄຂອງຕົນແລະດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄອື່ນດ້ວຍ, ໂຄຖຶກທີ່ບໍ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄຂອງຕົນແລະບໍ່ດຸຮ້າຍຕໍ່ຝູງໂຄອື່ນດ້ວຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂຄຖຶກ ໔ ປະເພດນີ້ແລ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ ບຸກຄົນຜູ້ປຽບດ້ວຍໂຄຖຶກ ໔ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ» ດັ່ງນີ້.

---

เกสิสุตฺต

ເກສິສູດ

---

ปุ – เกสิวคฺเค [Pg.82] ปน อาวุโส ปฐมํ เกสิสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນເກສິວັກ ພຣະສູດທີ ໑ ຄື ເກສິສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – เกสึ ภนฺเต อสฺสทมฺมสารถึ อารพฺภ ภาสิตํ. เกสิ ภนฺเต อสฺสทมฺมสารถิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ภควา ปน ภนฺเต อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ, กถํ ปน ภนฺเต ภควา ปุริสทมฺมํ วิเนตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อหํ โข เกสิ ปุริสทมฺมํ สณฺเหนปิ วิเนมิ, ผรุเสนปิ วิเนมิ, สณฺหผรุเสนปิ วิเนมิ. ตตฺริทํ เกสิ สณฺหสฺมึ – อิติ กายสุจริตํ อิติ กายสุจริตสฺส วิปาโก, อิติ วจีสุจริตํ อิติ วจีสุจริตสฺส [Pg.83] วิปาโก, อิติ มโนสุจริตํ อิติ มโนสุจริตสฺส วิปาโก, อิติ เทวา อิติ มนุสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງປາຣົບນາຍເກສິ ຜູ້ຝຶກມ້າ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນາຍເກສິຜູ້ຝຶກມ້າ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «...ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເປັນນາຍສານຖີຝຶກນໍຣະຊົນທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ, ກໍຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຝຶກນໍຣະຊົນທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ແນວໃດ?» ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ເກສິ ເຮົາຝຶກນໍຣະຊົນທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ ດ້ວຍວິທີລະມຸນລະໄມແດ່, ດ້ວຍວິທີຮຸນແຮງແດ່, ດ້ວຍວິທີທັງລະມຸນລະໄມແລະຮຸນແຮງແດ່. ເກສິ ໃນວິທີລະມຸນລະໄມນັ້ນ ມີດັ່ງນີ້: ນີ້ຄືກາຍສຸຈະຣິດ ນີ້ຄືຜົນແຫ່ງກາຍສຸຈະຣິດ, ນີ້ຄືວະຈີສຸຈະຣິດ ນີ້ຄືຜົນແຫ່ງວະຈີສຸຈະຣິດ, ນີ້ຄືມະໂນສຸຈະຣິດ ນີ້ຄືຜົນແຫ່ງມະໂນສຸຈະຣິດ, ນີ້ຄືເທວະດາ ນີ້ຄືມະນຸດ» ດັ່ງນີ້.

---

‘‘ตฺวํ โขสิ เกสิ ปญฺญาโต อสฺสทมฺมสารถีติ, กถํ ปน ตฺวํ เกสิ อสฺสทมฺมสารถิ’’ –

«ເກສິ ທ່ານປາກົດຕົວວ່າເປັນນາຍສານຖີຝຶກມ້າ, ກໍທ່ານຝຶກມ້າແນວໃດ ເກສິ?» –

---

‘‘อหํ โข ภนฺเต อสฺสทมฺมํ สณฺเหนปิ วิเนมิ, ผรุเสนปิ วิเนมิ, สณฺหผรุเสนปิ วิเนมิ’’ –

«ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າຝຶກມ້າທີ່ຄວນຝຶກ ດ້ວຍວິທີລະມຸນລະໄມແດ່, ດ້ວຍວິທີຮຸນແຮງແດ່, ດ້ວຍວິທີທັງລະມຸນລະໄມແລະຮຸນແຮງແດ່» –

---

‘‘สเจ [Pg.84] เต เกสิ อสฺสทมฺโม สณฺเหน วินยํ น อุเปติ, ผรุเสน วินยํ น อุเปติ, สณฺหผรุเสน วินยํ น อุเปติ, กินฺติ นํ กโรสิ’’ –

«ເກສິ ຖ້າມ້າທີ່ຄວນຝຶກຂອງທ່ານ ບໍ່ຍອມຮັບການຝຶກດ້ວຍວິທີລະມຸນລະໄມ, ບໍ່ຍອມຮັບການຝຶກດ້ວຍວິທີຮຸນແຮງ, ບໍ່ຍອມຮັບການຝຶກດ້ວຍວິທີທັງລະມຸນລະໄມແລະຮຸນແຮງ, ທ່ານຈະເຮັດແນວໃດກັບມັນ?» –

---

‘‘ภควา ปน ภนฺเต อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ, กถํ ปน ภนฺเต ภควา ปุริสทมฺมํ วิเนติ’’ –

«ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເປັນນາຍສານຖີຝຶກນໍຣະຊົນທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ, ກໍຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຝຶກນໍຣະຊົນທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ແນວໃດ?» –

---

น ๐.๐๐๘๗ โข ภนฺเต ภควโต ปาณาติปาโต กปฺปติ, อถ จ ปน ภควา เอวมาห ‘‘หนามิ นํ เกสี’’ติ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການຂ້າສັດບໍ່ຄວນແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເລີຍ, ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍຍັງຕຣັດຢ່າງນີ້ວ່າ «ເກສິ ເຮົາກໍຂ້າມັນເສຍ».

---

อตฺตานุวาทสุตฺต

ອັດຕານຸວາດะສູດ

---

ปุ – ภยวคฺเค [Pg.89] ปน อาวุโส ปฐมํ อตฺตานุวาทสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນພະຍະວັກ ພຣະສູດທີ ໑ ຄື ອັດຕານຸວາດະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ภยวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ อตฺตานุวาทสุตฺตํ ‘‘จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว ภยานิ. กตมานิ จตฺตาริ, อตฺตานุวาทภยํ ปรานุวาทภยํ ทณฺฑภยํ ทุคฺคติภย’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

...ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພະຍະວັກ ອັດຕານຸວາດະສູດ ທີ ໑ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໄພ ໔ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໔ ປະການຄືແນວໃດ? ຄື: ໄພເກີດຈາກການຕິຕຽນຕົນເອງ, ໄພເກີດຈາກການທີ່ຜູ້ອື່ນຕິຕຽນ, ໄພເກີດຈາກອາດຍາ, ໄພເກີດຈາກທຸຄະຕິ» ດັ່ງນີ້.

---

ธมฺมกถิกสุตฺต

ທັມມະກະຖິກະສູດ

---

ปุ – อิทานิ [Pg.92] อาวุโส พหุชนสฺส สุตวุฑฺฒิยา สํคีตา องฺคุตฺตรนิกายโตปิ กานิจิ สุตฺตานิ อุทฺธริตฺวา ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, สํคีเต อาวุโส องฺคุตฺตรนิกาเย จตุกฺกนิปาเต ปุคฺคลวคฺเค นวมํ ธมฺมกถิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ບັດນີ້ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນດ້ວຍສຸຕະຂອງພະຫູຊົນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກເອົາພຣະສູດບາງສູດຈາກອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ແລ້ວ ມາຖາມເຈາະຈີ້ມອີກ. ອາວຸໂສ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈຕຸກກະນິບາດ ປຸກຄະລະວັກ ພຣະສູດທີ ໙ ຄື ທັມມະກະຖິກະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปุคฺคลวคฺเค ภนฺเต นวมํ ธมฺมกถิกสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ธมฺมกถิกา. กตเม จตฺตาโร, อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ธมฺมกถิโก อปฺปญฺจ ภาสติ อสหิตญฺจ, ปริสา จสฺส น กุสลา โหติ สหิตาสหิตสฺส. เอวรูโป ภิกฺขเว ธมฺมกถิโก เอวรูปาย ปริสาย ธมฺมกถิโกตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນປຸກຄະລະວັກ ທັມມະກະຖິກະສູດ ທີ ໙ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະທັມມະກະຖຶກ ໔ ປະເພດນີ້ມີຢູ່. ໔ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະທັມມະກະຖຶກບາງຮູບໃນໂລກນີ້ ເວົ້າໜ້ອຍແລະບໍ່ມີປະໂຫຍດ, ທັງບໍລິສັດຂອງເພິ່ນກໍບໍ່ສະຫຼາດໃນສິ່ງທີ່ມີປະໂຫຍດແລະບໍ່ມີປະໂຫຍດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະທັມມະກະຖຶກເຫັນປານນີ້ ຍ່ອມໄດ້ຮັບການນັບຖືວ່າເປັນພຣະທັມມະກະຖຶກໃນບໍລິສັດເຫັນປານນີ້» ດັ່ງນີ້.

---

โรคสุตฺต

ໂຣຄະສູດ

---

ปุ – อินฺทฺริยวคฺเค [Pg.95] ปน อาวุโส สตฺตมํ โรคสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອິນທຣີຍະວັກ ພຣະສູດທີ ໗ ຄື ໂຣຄະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต โรคสุตฺตํ ‘‘ทฺเวเม ภิกฺขเว โรคา. กตเม ทฺเว, กายิโก จ โรโค, เจตสิโก จ โรโค. ทิสฺสนฺติ ภิกฺขเว สตฺตา กายิเกน โรเคน เอกมฺปิ วสฺสํ อาโรคฺยํ ปฏิชานมานา ทฺเวปิ วสฺสานิ ตีณิปิ วสฺสานิ จตฺตาริปิ วสฺสานิ ปญฺจปิ วสฺสานิ ทสปิ วสฺสานิ วีสมฺปิ วสฺสานิ ตึสมฺปิ วสฺสานิ จตฺตารีสมฺปิ วสฺสานิ ปญฺญาสมฺปิ วสฺสานิ อาโรคฺยํ ปฏิชานมานา วสฺสสตมฺปิ ภิยฺโยปิ อาโรคฺยํ ปฏิชานมานา. เต ภิกฺขเว สตฺตา สุทุลฺลภา โลกสฺมึ, เย เจตสิเกน โรเคน มุหุตฺตมฺปิ อาโรคฺยํ ปฏิชานนฺติ อญฺญตฺร ขีณาสเวหี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂຣຄະສູດ ທີ ໗ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂຣກ ໒ ປະເພດນີ້ມີຢູ່. ໒ ປະເພດຄືແນວໃດ? ຄື: ໂຣກທາງກາຍ ແລະໂຣກທາງໃຈ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍທີ່ປະຕິຍານຕົນວ່າບໍ່ມີໂຣກທາງກາຍຕະຫຼອດ ໑ ປີກໍມີປາກົດຢູ່, ໒ ປີກໍມີ, ໓ ປີກໍມີ, ໔ ປີກໍມີ, ໕ ປີກໍມີ, ໑໐ ປີກໍມີ, ໒໐ ປີກໍມີ, ໓໐ ປີກໍມີ, ໔໐ ປີກໍມີ, ໕໐ ປີກໍມີ, ໑໐໐ ປີ ຫຼືຍິ່ງກວ່ານັ້ນກໍມີປາກົດຢູ່. ແຕ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍທີ່ປະຕິຍານຕົນວ່າບໍ່ມີໂຣກທາງໃຈແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງໃນໂລກ, ເວັ້ນແຕ່ພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ» ດັ່ງນີ້.

---

จตฺตาโรเม ๐.๐๐๙๖ ภิกฺขเว ปพฺพชิตสฺส โรคา.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂຣກຂອງບັນພະຊິດ ໔ ປະການນີ້ມີຢູ່.

---

ยุคนทฺธสุตฺต

ຍຸຄະນັດທະສູດ

---

ปุ – ปฏิปทาวคฺเค [Pg.98] อาวุโส ทสมํ ยุคนทฺธสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນປະຕິປະທາວັກ ພຣະສູດທີ ໑໐ ຄື ຍຸຄະນັດທະສູດ ສະແດງໄວ້ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – โกสมฺพิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘โย หิ โกจิ อาวุโส ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา มม สนฺติเก อรหตฺตปฺปตฺตึ พฺยากโรติ, สพฺโพ โส จตูหิ มคฺเคหิ เอเตสํ วา อญฺญตเรนา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ສະແດງໄວ້ທີ່ເມືອງໂກສັມພີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບດ້ວຍກັນ ໂດຍພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ອາວຸໂສ ພິກຂຸ ຫຼືພິກຂຸນີຮູບໃດຮູບໜຶ່ງ ປະກາດການບັນລຸອະຣະຫັດຕະຜົນໃນສຳນັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ທ່ານທັງໝົດນັ້ນ ຍ່ອມບັນລຸດ້ວຍມັກ ໔ ປະການນີ້ ຫຼືດ້ວຍມັກໃດມັກໜຶ່ງໃນມັກເຫຼົ່ານີ້» ດັ່ງນີ້.

---

ปาฏิโภคสุตฺต

ປາຕິໂພຄະສູດ

---

ปุ – พฺราหฺมณวคฺเค [Pg.101] ปน อาวุโส ทุติยํ ปาฏิโภคสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນພຣາມມະນະວັກ ພຣະສູດທີ ໒ ຄື ປາຕິໂພຄະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – พฺราหฺมณวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ ปาฏิโภคสุตฺตํ ‘‘จตุนฺนํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ นตฺถิ โกจิ ปาฏิโภโค สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมิ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣາມມະນະວັກ ປາຕິໂພຄະສູດ ທີ ໒ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໔ ປະການນີ້ ບໍ່ມີໃຜເລີຍໃນໂລກ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສະມະນະ, ພຣາມ, ເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ ຫຼືໃຜໆ ກໍຕາມ ທີ່ຈະເປັນຜູ້ຮັບປະກັນໄດ້» ດັ່ງນີ້.

---

สุตสุตฺต

ສຸຕະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.103] อาวุโส ตติยํ สุตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໓ ຄື ສຸຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ราชคเห ภนฺเต วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มคธมหามตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. วสฺสกาโร ภนฺเต พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อหญฺหิ โภ โคตม เอวํวาที เอวํทิฏฺฐิ โย โกจิ ทิฏฺฐํ ภาสติ ‘เอวํ เม ทิฏฺฐ’นฺติ, นตฺถิ ตโต โทโส. โย โกจิ สุตํ ภาสติ ‘เอวํ เม สุต’นฺติ, นตฺถิ ตโต โทโส’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘นาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ ทิฏฺฐํ ‘ภาสิตพฺพ’นฺติ วทามิ, น ปนาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ ทิฏฺฐํ ‘น ภาสิตพฺพ’นฺติ วทามิ, นาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ สุตํ ‘ภาสิตพฺพ’นฺติ วทามิ, น ปนาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ สุตํ ‘น ภาสิตพฺพ’นฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງປາຣົບວັດສະກາຣະພຣາມ ມະຫາອຳມາດແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ວັດສະກາຣະພຣາມ ມະຫາອຳມາດແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າມີວາທະຢ່າງນີ້ ມີທິດຖິຢ່າງນີ້ວ່າ ບຸກຄົນໃດກໍຕາມ ເວົ້າເຖິງສິ່ງທີ່ເຫັນວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນຢ່າງນີ້' ໂທດຍ່ອມບໍ່ມີເພາະການເວົ້ານັ້ນ. ບຸກຄົນໃດກໍຕາມ ເວົ້າເຖິງສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຢ່າງນີ້' ໂທດຍ່ອມບໍ່ມີເພາະການເວົ້ານັ້ນ». ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພຣາມ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ສິ່ງທີ່ເຫັນທັງໝົດ 'ຄວນເວົ້າ', ແຕ່ເຮົາກໍບໍ່ໄດ້ก່າວວ່າ ສິ່ງທີ່ເຫັນທັງໝົດ 'ບໍ່ຄວນເວົ້າ'. ພຣາມ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນທັງໝົດ 'ຄວນເວົ້າ', ແຕ່ເຮົາກໍບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນທັງໝົດ 'ບໍ່ຄວນເວົ້າ'» ດັ່ງນີ້.

---

อภยสุตฺต

ອະພະຍະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.106] อาวุโส จตุกฺกนิปาเต พฺราหฺมณวคฺเค จตุตฺถํ อภยสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈຕຸກກະນິບາດ ພຣາມມະນະວັກ ພຣະສູດທີ ໔ ຄື ອະພະຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – พฺราหฺมณวคฺเค ภนฺเต จตุตฺถํ อภยสุตฺตํ ชาณุสฺโสณึ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. ชาณุสฺโสณิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘นตฺถิ โย มรณธมฺโม สมาโน น ภายติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ มรณสฺสา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อตฺถิ พฺราหฺมณ มรณธมฺโม สมาโน ภายติ, สนฺตาสํ อาปชฺชติ มรณสฺส. อตฺถิ ปน พฺราหฺมณ มรณธมฺโม สมาโน น ภายติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ มรณสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣາມມະນະວັກ ອະພະຍະສູດ ທີ ໔ ຊົງປາຣົບຊານຸດໂսນິພຣາມ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊານຸດໂսນິພຣາມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «ບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມຕາຍເປັນທຳມະດາ ທີ່ບໍ່ຢ້ານກົວ ບໍ່ເຖິງຄວາມສະດຸ້ງຕໍ່ຄວາມຕາຍ ບໍ່ມີເລີຍ». ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພຣາມ ບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມຕາຍເປັນທຳມະດາ ທີ່ຢ້ານກົວ ເຖິງຄວາມສະດຸ້ງຕໍ່ຄວາມຕາຍ ມີຢູ່. ແຕ່ພຣາມ ບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມຕາຍເປັນທຳມະດາ ທີ່ບໍ່ຢ້ານກົວ ບໍ່ເຖິງຄວາມສະດຸ້ງຕໍ່ຄວາມຕາຍ ກໍມີຢູ່» ດັ່ງນີ້.

---

โสตานุคตสุตฺต

ໂເສຕານຸຄະຕະສູດ

---

ปุ – มหาวคฺเค [Pg.113] ปน อาวุโส ปฐมํ โสตานุคตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍໃນມະຫາວັກ ພຣະສູດທີ ໑ ຄື ໂសຕານຸຄະຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – มหาวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ โสตานุคตสุตฺตํ ‘‘โสตานุคตานํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ วจสา ปริจิตานํ มนสานุเปกฺขิตานํ ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธานํ จตฺตาโร อานิสํสา ปาฏิกงฺขา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນມະຫາວັກ ໂសຕານຸຄະຕະສູດ ທີ ໑ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມທັງຫຼາຍທີ່ຄ່ອງຫູ ຄ່ອງປາກ ເພັ່ງພິນິດດ້ວຍໃຈ ແທງຕະຫຼອດດີດ້ວຍທິດຖິ ຍ່ອມມີອານิສົງ ໔ ປະການ ທີ່ເພິ່ງຫວັງໄດ້» ດັ່ງນີ້.

---

อยํ [Pg.115] วา โส ธมฺมวินโย, ยตฺถาหํ ปุพฺเพ พฺรหฺมจริยํ อจรึ.

«ນີ້ແລຄືພຣະທັມມະວິນັຍນັ້ນ ທີ່ເຮົາເຄີຍປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນກ່ອນ».

---

ภทฺทิยสุตฺต

ພັດທິຍະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.118] อาวุโส จตุกฺกนิปาเต มหาวคฺเค ตติยํ ภทฺทิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈຕຸກກະນιບາດ ມະຫາວັກ ພຣະສູດທີ ໓ ຄື ພັດທິຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – เวสาลิยํ ภนฺเต ภทฺทิยํ ลิจฺฉวิ อารพฺภ ภาสิตํ. ภทฺทิโย ภนฺเต ลิจฺฉวิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สุตํ เมตํ ภนฺเต ‘มายาวี สมโณ โคตโม อาวฏฺฏนึ มายํ ชานาติ, ยาย อญฺญติตฺถิยานํ สาวเก อาวฏฺเฏตี’ติ. เย เต ภนฺเต เอวมาหํสุ ‘มายาวี สมโณ โคตโม อาวฏฺฏนึ มายํ ชานาติ, ยาย อญฺญติตฺถิยานํ สาวเก อาวฏฺเฏตี’ติ…เป… อนพฺภกฺขาตุกามา [Pg.119] หิ มยํ ภนฺเต ภควนฺต’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอถ ตุมฺเห ภทฺทิย มา อนุสฺสเวน มา ปรมฺปราย มา อิติกิราย มา ปิฏกสมฺปทาเนน มา ตกฺกเหตุ มา นยเหตุ มา อาการวิตกฺเกน มา ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา มา ภพฺพรูปตาย มา สมโณ โน ครูติ. ยทา ตุมฺเห ภทฺทิย อตฺตนาว ชาเนยฺยาถ ‘อิเม ธมฺมา อกุสลา, อิเม ธมฺมา สาวชฺชา, อิเม ธมฺมา วิญฺญู ครหิตา, อิเม ธมฺมา สมตฺตา สมาทินฺนา อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อถ ตุมฺเห ภทฺทิย ปชเหยฺยาถา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງປາຣົບພັດທິຍະລິດສວີ ທີ່ເມືອງເວສາລີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພັດທິຍະລິດສວີ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມມີມາຍາ ຊົງຮູ້ມາຍາເປັນເຄື່ອງກັບໃຈ ທີ່ຊົງໃຊ້ກັບສາວົກຂອງອັນຍະເດຍຣະຖີໃຫ້ກັບໃຈ'... ພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ປາຖະໜາຈະກ່າວຕູ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເລີຍ». ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ ມີອາທິວ່າ «ມາເຖີດ ພັດທິຍະ ທ່ານທັງຫຼາຍຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການຟັງຕາມກັນມາ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການຖືສືບໆ ກັນມາ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການເລົ່າລື, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການອ້າງຕຳລາ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍຕັກກະ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການອະນຸມານ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການຄິດຄາດຄະເນຕາມແນວຄິດ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍການເຂົ້າກັນໄດ້ກັບທິດຖິຂອງຕົນ, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍຮູບລັກສະນະໜ້າເຊື່ອຖື, ຢ່າປົງໃຈເຊື່ອ ດ້ວຍຄວາມເຄົາຣົບວ່າ ສະມະນະນີ້ເປັນຄູຂອງເຮົາ. ພັດທິຍະ ເມື່ອໃດທ່ານຮູ້ດ້ວຍຕົນເອງວ່າ 'ທັມເຫຼົ່ານີ້ເປັນອະກຸສົນ, ທັມເຫຼົ່ານີ້ມີໂທດ, ທັມເຫຼົ່ານີ້ຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ, ທັມເຫຼົ່ານີ້ສະມາທານເຕັມທີ່ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງບໍ່ມີປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມທຸກ' ເມື່ອນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍຄວນລະເສຍ» ດັ່ງນີ້.

---

ปุ – อิมิสฺสา [Pg.126] จ ปน อาวุโส เทสนาย เทสิตาย ภทฺทิยสฺส ลิจฺฉวิสฺส กีทิโส ธมฺมสวนานิสํโส อธิคโต. กถญฺจ นํ ภควา อนุยุญฺชิตฺวา ตํ วจนํ วินิเวเฐสิ.

ປຸ – ອາວຸໂສ ກໍເມື່ອພຣະທັມມະເທດສະນານີ້ຈົບລົງ ພັດທິຍະລິດສວີ ໄດ້ຮັບອານິສົງແຫ່ງການຟັງທັມແນວໃດ? ແລະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊັກຖາມ ແລະແກ້ໄຂຄຳເວົ້ານັ້ນແນວໃດ?

---

วิ – อิมิสฺสา ภนฺเต ธมฺมเทสนาย เทสิตาย ภทฺทิยสฺส ลิจฺฉวิสฺส โสตาปตฺติผลสงฺขาโต ธมฺมสวนานิสํโส อธิคโต. อปิ นุ ตาหํ ภทฺทิย เอวํ อวจํ ‘‘เอหิ เม ตฺวํ ภทฺทิย สาวโก โหหิ, อหํ สตฺถา ภวิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา จ นํ ภนฺเต ภควา ปฏิปุจฺฉิตฺวา อนุยุญฺชิตฺวา ตํ วจนํ วินิเวเฐสิ.

ວິ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພຣະທັມມະເທດສະນານີ້ຈົບລົງ ພັດທິຍະລິດສວີ ໄດ້ຮັບອານິສົງແຫ່ງການຟັງທັມ ຄືການບັນລຸໂສດາປັດຕິຜົນ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຖາມເຈາະຈີ້ມ ແລະແກ້ໄຂຄຳເວົ້ານັ້ນ ດ້ວຍການຕຣັດຖາມ ມີອາທິວ່າ «ພັດທິຍະ ເຮົາໄດ້ເວົ້າຢ່າງນີ້ບໍວ່າ 'ມາເຖີດ ພັດທິຍະ ທ່ານຈົ່ງມາເປັນສາວົກຂອງເຮົາ ເຮົາຈັກເປັນສາດສະດາຂອງທ່ານ'» ດັ່ງນີ້.

---

มลฺลิกาเทวีสุตฺต

ມັລລິກາເທວີສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.129] อาวุโส สตฺตมํ มลฺลิกาเทวีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ມັລລິກາເທວີສູດ ທີ 7 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มลฺลิกาเทวึ อารพฺภ ภาสิตํ. มลฺลิกา ภนฺเต เทวี ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ มาตุคาโม ทุพฺพณฺณา จ โหติ ทุรูปา สุปาปิกา ทสฺสนาย, ทลิทฺทา จ โหติ อปฺปสฺสกา อปฺปโภคา อปฺเปสกฺขา จ…เป… โก ปน ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ มาตุคาโม อภิรูปา จ โหติ ทสฺสนียา ปาสาทิกา ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตา, อฑฺฒา จ โหติ มหทฺธนา มหาโภคา มเหสกฺขา จา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อิธ มลฺลิเก มาตุคาโม โกธนา โหติ อุปายาสพหุลา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະນາງມັລລິກາເທວີ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະນາງມັລລິກາເທວີ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອັນໃດນໍ້ເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ສະຕີບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ມີຜິວພັນບໍ່ດີ ມີຮູບຮ່າງບໍ່ຈົບງາມ ໜ້າກຽດຊັງ, ທັງຍັງຍາກຈົນ ມີຊັບໜ້ອຍ ມີໂພຄະໜ້ອຍ ແລະ ມີສັກໜ້ອຍ... ລະ... ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອັນໃດເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ສະຕີບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ມີຮູບງາມ ໜ້າເບິ່ງ ໜ້າຊົມຊື່ນ ປະກອບດ້ວຍຜິວພັນອັນງົດງາມຍິ່ງ, ທັງຍັງຮັ່ງມີ ມີຊັບຫຼາຍ ມີໂພຄະຫຼາຍ ແລະ ມີສັກໃຫຍ່?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນມັລລິກາ, ສະຕີບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຄົນມັກໂກດ ມັກຄຽດແຄ້ນ...” ດັ່ງນີ້ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ทสกมฺมสุตฺต

ທະສະກຳມະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.134] อาวุโส จตุกฺกนิปาเต สปฺปุริสวคฺเค จตุตฺถํ ทสกมฺมสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ຈຕຸກກະນິບາດ ສັບປຸຣິສວັກ ທະສະກຳມະສູດ ທີ 4 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สปฺปุริสวคฺเค [Pg.135] ภนฺเต จตุตฺถํ ทสกมฺมสุตฺตํ ‘‘อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิ กโรถา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນສັບປຸຣິສວັກ ທະສະກຳມະສູດ ທີ 4 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຈັກສະແດງອະສັບປຸຣຸດ, ຄົນທີ່ເປັນອະສັບປຸຣຸດຍິ່ງກວ່າອະສັບປຸຣຸດ, ສັບປຸຣຸດ ແລະ ຄົນທີ່ເປັນສັບປຸຣຸດຍິ່ງກວ່າສັບປຸຣຸດ ແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງເລື່ອງນັ້ນ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ...” ດັ່ງນີ້.

---

ปริสาสุตฺต

ປະຣິສາສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.137] อาวุโส ปริสาวคฺเค ปฐมํ ปริสาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນປະຣິສາວັກນັ້ນເອງ ປະຣິສາສູດ ທີ 1 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปริสาวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ ปริสาสุตฺตํ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปริสทูสนา. กตเม จตฺตาโร, ภิกฺขุ ภิกฺขเว ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม ปริสทูสโน, ภิกฺขุนี ภิกฺขเว ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา ปริสทูสนา, อุปาสโก ภิกฺขเว ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม ปริสทูสโน, อุปาสิกา ภิกฺขเว ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา ปริสทูสนา. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร ปริสทูสนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນປະຣິສາວັກ ປະຣິສາສູດ ທີ 1 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ 4 ຈຳພວກນີ້. 4 ຈຳພວກແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸຜູ້ທຸສີລ ມີທັມອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ, ພິກຂຸນີຜູ້ທຸສີລ ມີທັມອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ, ອຸປາສົກຜູ້ທຸສີລ ມີທັມອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ, ອຸປາສິກາຜູ້ທຸສີລ ມີທັມອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ບຸກຄົນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດເສື່ອມເສຍ 4 ຈຳພວກ” ດັ່ງນີ້.

---

เสขพลวคฺค

ເສຂະພະລະວັກ

---

สํขิตฺตสุตฺต

ສັງຂິດຕະສູດ

---

ปุ – ปญฺจกนิปาเต [Pg.139] ปน อาวุโส ปฐเม เสขพลวคฺเค ปฐมํ สํขิตฺตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ກໍໃນປັນຈະກະນິບາດ ເສຂະພະລະວັກ ທີ 1 ສັງຂິດຕະສູດ ທີ 1 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว เสขพลานิ. กตมานิ ปญฺจ, สทฺธาพลํ หิรีพลํ โอตฺตปฺปพลํ วีริยพลํ ปญฺญาพลํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ เสขพลานี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເສຂະພະລະ (ກຳລັງຂອງພຣະເສຂະ) 5 ປະການນີ້. 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ສັດທາພະລະ (ກຳລັງຄືຄວາມເຊື່ອ), ຫິຣິພະລະ (ກຳລັງຄືຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ), ໂອຕຕັບປະພະລະ (ກຳລັງຄືຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບ), ວິຣິຍະພະລະ (ກຳລັງຄືຄວາມພຽນ), ປັນຍາພະລະ (ກຳລັງຄືປັນຍາ). ດູກ່ອນພິກkhຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ເສຂະພະລະ 5 ປະການ” ດັ່ງນີ້.

---

ทุกฺขสุตฺต

ທຸກຂະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.140] อาวุโส ตติยํ ทุกฺขสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ທຸກຂະສູດ ທີ 3 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตติยํ ภนฺเต ทุกฺขสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ วิหรติ สวิฆาตํ สอุปายาสํ สปริฬาหํ กายสฺส จ เภทา ปรํ มรณา ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา. กตเมหิ ปญฺจหิ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อสทฺโธ โหติ อหิริโก โหติ, อโนตฺตปฺปี โหติ, กุสีโต โหติ, ทุปฺปญฺโญ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທຸກຂະສູດ ທີ 3 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 5 ປະການ ຍ່ອມຢູ່ເປັນທຸກໃນປັດຈຸບັນ ປະກອບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ຄວາມເດືອດຮ້ອນ ຄວາມເຜົາໄໝ້ ແລະ ເມື່ອຕາຍໄປຫຼັງຈາກກາຍແຕກດັບ ຍ່ອມມີທຸຄະຕິເປັນທີ່ຫວັງໄດ້. ດ້ວຍທັມ 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບ, ເປັນຜູ້ກຽດຄ້ານ, ເປັນຜູ້ມີປັນຍາຊົ່ວ” ດັ່ງນີ້.

---

สมาปตฺติสุตฺต

ສະມາປັດຕິສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.142] อาวุโส ฉฏฺฐํ สมาปตฺติสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ສະມາປັດຕິສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ฉฏฺฐํ ภนฺเต สมาปตฺติสุตฺตํ ‘‘น ตาว ภิกฺขเว อกุสลสฺส สมาปตฺติ โหติ, ยาว สทฺธา ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. ยโต จ โข ภิกฺขเว สทฺธา อนฺตรหิตา โหติ อสทฺธิยํ ปริยุฏฺฐาย ติฏฺฐติ, อถ อกุสลสฺส สมาปตฺติ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສະມາປັດຕິສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການເຂົ້າເຖິງອະກຸສົນຍັງບໍ່ມີ ຕາບໃດທີ່ສັດທາໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍຍັງປາກົດຢູ່. ແຕ່ເມື່ອໃດ ສັດທາອັນຕຣະທານຫາຍໄປ ຄວາມບໍ່ມີສັດທາເຂົ້າຄອບງຳຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອນັ້ນ ການເຂົ້າເຖິງອະກຸສົນຍ່ອມມີ” ດັ່ງນີ້.

---

กามสุตฺต

ກາມະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.143] อาวุโส สตฺตมํ กามสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ກາມະສູດ ທີ 7 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต กามสุตฺตํ ‘‘เยภุยฺเยน ภิกฺขเว สตฺตา กาเมสุ ลฬิตา. อสิตพฺยาภงฺคึ ภิกฺขเว กุลปุตฺโต โอหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ, สทฺธาปพฺพชิโต กุลปุตฺโตติ อลํ วจนายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກາມະສູດ ທີ 7 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສັດທັງຫຼາຍໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ຍ່ອມເພີດເພີນໃນກາມ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກຸນລະບຸດໃດ ລະຖິ້ມກຽວແລະຫາບຄອນແລ້ວ ອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ, ກຸນລະບຸດນັ້ນ ຄວນເອີ້ນໄດ້ວ່າ ເປັນຜູ້ບວດດ້ວຍສັດທາ” ດັ່ງນີ້.

---

วิมุตฺตายตนสุตฺต

ວິມຸດຕາຍະຕະນະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.146] ปญฺจกนิปาเต ปญฺจงฺคิกวคฺเค ฉฏฺฐํ วิมุตฺตายตนสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ປັນຈັງຄິກະວັກ ວິມຸດຕາຍະຕະນະສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปญฺจงฺคิกวคฺเค ภนฺเต ฉฏฺฐํ วิมุตฺตายตนสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว วิมุตฺตายตนานิ, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນປັນຈັງຄິກະວັກ ວິມຸດຕາຍະຕະນະສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ວິມຸດຕາຍະຕະນະ (ແດນແຫ່ງຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) 5 ປະການນີ້, ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ພິກຂຸຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ ຈິດທີ່ຍັງບໍ່ຫຼຸດພົ້ນ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນ, ອາສະວະທີ່ຍັງບໍ່ສິ້ນໄປ ຍ່ອມເຖິງຄວາມສິ້ນໄປ, ຫຼື ຍ່ອມບັນລຸທັມອັນເປັນແດນກະເສມຈາກໂຍຄະອັນຍອດຢ້ຽມ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ” ດັ່ງນີ້.

---

จงฺกมสุตฺต

ຈັງກະມະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.150] อาวุโส นวมํ จงฺกมสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ຈັງກະມະສູດ ທີ 9 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – นวมํ ภนฺเต จงฺกมสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว จงฺกเม อานิสํสา. กตเม ปญฺจ, อทฺธานกฺขโม โหติ, ปธานกฺขโม โหติ, อปฺปาพาโธ [Pg.151] โหติ, อสิตํ ปีตํ ขายิตํ สายิตํ สมฺมา ปริณามํ คจฺฉติ, จงฺกมาธิคโต สมาธิ จิรฏฺฐิติโก โหติ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ จงฺกเม อานิสํสา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຈັງກະມະສູດ ທີ 9 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອານິສົງແຫ່ງການຈົງກົມ 5 ປະການນີ້. 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເປັນຜູ້ອົດທົນຕໍ່ການເດີນທາງໄກ, ເປັນຜູ້ອົດທົນຕໍ່ການບຳເພັນພຽນ, ເປັນຜູ້ມີໂລກນ້ອຍ, ອາຫານທີ່ກິນ ດື່ມ ຄ້ຽວ ລິ້ມແລ້ວ ຍ່ອຍໄດ້ດີ, ສະມາທິທີ່ໄດ້ໃນຂະນະຈົງກົມ ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ໄດ້ດົນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ອານິສົງແຫ່ງການຈົງກົມ 5 ປະການ” ດັ່ງນີ້ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

สุมนสุตฺต

ສຸມະນາສູດ

---

ปุ – สุมนวคฺเค [Pg.152] ปน อาวุโส ปฐมํ สุมนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ກໍໃນສຸມະນາວັກ ສຸມະນາສູດ ທີ 1 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สุมนํ ราชกุมารึ อารพฺภ ภาสิตํ. สุมนา ภนฺเต ราชกุมารี ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิธสฺสุ ภนฺเต ภควโต ทฺเว สาวกา สมสทฺธา สมสีลา สมปญฺญา เอโก ทายโก เอโก อทายโก. เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยุํ. เทวภูตานํ ปน เนสํ ภนฺเต สิยา วิเสโส สิยา นานากรณ’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘โย โส สุมเน ทายโก, โส อมฺหํ อทายกํ เทวภูโต สมาโน ปญฺจหิ ฐาเนหิ อธิคณฺหาติ, ทิพฺเพน อายุนา ทิพฺเพน วณฺเณน ทิพฺเพน สุเขน ทิพฺเพน ยเสน ทิพฺเพน อาธิปเตยฺเยน. โย โส สุมเน ทายโก, โส อมฺหํ อทายกํ เทวภูโต สมาโน อิเมหิ ปญฺจหิ ฐาเนหิ อธิคณฺหาตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະນາງສຸມະນາຣາຊະກຸມາຣີ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະນາງສຸມະນາຣາຊະກຸມາຣີ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ໃນໂລກນີ້ ມີສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ 2 ຮູບ ທີ່ມີສັດທາສະເໝີກັນ ມີສີລສະເໝີກັນ ມີປັນຍາສະເໝີກັນ ແຕ່ຮູບໜຶ່ງເປັນຜູ້ໃຫ້ (ມັກເຮັດທານ) ອີກຮູບໜຶ່ງບໍ່ເປັນຜູ້ໃຫ້. ເມື່ອທັງສອງຮູບນັ້ນກາຍແຕກດັບໄປ ຫຼັງຈາກຕາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອທັງສອງຮູບນັ້ນເກີດເປັນເທວະດາ ຈະມີຄວາມພິເສດ ຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນບໍ່?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນສຸມະນາ, ເທວະດາຜູ້ເປັນທາຍົກ (ຜູ້ໃຫ້) ນັ້ນ ຍ່ອມຂົ່ມເທວະດາຜູ້ບໍ່ເປັນທາຍົກ ໂດຍຖານة 5 ປະການ ຄື ອາຍຸທິບ, ວັນນະທິບ, ... ດູກ່ອນສຸມະນາ, ເທວະດາຜູ້ເປັນທາຍົກນັ້ນ ຍ່ອມຂົ່ມເທວະດາຜູ້ບໍ່ເປັນທາຍົກ ດ້ວຍຖານະ 5 ປະການນີ້” ດັ່ງນີ້ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

‘‘ยถาปิ [Pg.156] จนฺโท วิมโล, คจฺฉํ อากาสธาตุยา;

สพฺเพ ตาราคเณ โลเก, อาภาย อติโรจติ;

ตเถว สีลสมฺปนฺโน, สทฺโธ ปุริสปุคฺคโล;

สพฺเพ มจฺฉริโน โลเก, จาเคน อติโรจติ’’–

“ດວງຈັນອັນປາສະຈາກມົນທິນ ໂຄຈອນໄປໃນອາກາດ ຍ່ອມສະຫວ່າງສະໄຫວເໜືອດາວທັງປວງໃນໂລກ ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງ ສັນໃດ; ບຸກຄົນຜູ້ມີສີລສົມບູນ ມີສັດທາ ກໍຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງເໜືອຄົນຕະໜີ່ທັງປວງໃນໂລກ ດ້ວຍການບໍລິຈາກ ສັນນັ້ນ” -

---

อุคฺคหสุตฺต

ອຸກຄະຫະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว อาวุโส ตติยํ อุคฺคหสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ອຸກຄະຫະສູດ ທີ 3 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตติยํ ภนฺเต อุคฺคหสุตฺตํ ภทฺทิเย อุคฺคหํ เมณฺฑกนตฺตารํ อารพฺภ ภาสิตํ. อุคฺคโห ภนฺเต เมณฺฑกนตฺตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิมา เม ภนฺเต กุมาริโย ปติกุลานิ คมิสฺสนฺติ, โอวทตุ ตาสํ ภนฺเต ภควา, อนุสาสตุ ตาสํ ภนฺเต ภควา, ยํ ตาสํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ’’ ยสฺส โว มาตาปิตโร ภตฺตุโน ทสฺสนฺติ อตฺถกามา หิเตสิโน อนุกมฺปกา อนุกมฺปํ อุปาทาย, ตสฺส ภวิสฺสาม ปุพฺพุฏฺฐายิโน [Pg.157] ปจฺฉานิปาตินิโย กึ การปฏิสฺสาวินิโย มนาปจารินิโย ปิยวาทินิโย’ติ. เอวญฺหิ โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອຸກຄະຫະສູດ ທີ 3 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບອຸກຄະຫະຄະຫະບໍດີ ຜູ້ເປັນຫຼານຊາຍຂອງເມນທະກະ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງພັດທິຍະ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອຸກຄະຫະຫຼານຊາຍຂອງເມນທະກະ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເດັກຍິງເຫຼົ່ານີ້ຂອງຂ້າພຣະອົງ ຈັກໄປສູ່ຕະກູນສາມີ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂປດໂອວາດພວກນາງ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂປດສັ່ງສອນພວກນາງ ເພື່ອປະໂຫຍດແລະຄວາມສຸກແກ່ພວກນາງຕະຫຼອດກາລນານເທີ້ນ”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ເພາະເຫດນັ້ນແລ ເດັກຍິງທັງຫຼາຍ, ພວກເທີເພິ່ງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ບິດາມານດາຜູ້ຫວັງປະໂຫຍດ ຫວັງຄວາມເກື້ອກູນ ອະນຸເຄາະ ອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະແລ້ວ ຍົກພວກເທີໃຫ້ແກ່ສາມີຄົນໃດ, ພວກເທີຈັກຕື່ນກ່ອນສາມີນັ້ນ, ນອນທີຫຼັງສາມີນັ້ນ, ຄອຍຟັງວ່າຈະໃຫ້ຊ່ວຍເຮັດຫຍັງ, ປະພຶດສິ່ງທີ່ຖືກໃຈ ແລະ ເວົ້າຈາໄພເລາະອ່ອນຫວານ. ດູກ່ອນເດັກຍິງທັງຫຼາຍ, ພວກເທີເພິ່ງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ” ດັ່ງນີ້.

---

สีหเสนาปติสุตฺต

ສີຫະເສນາປະຕິສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.160] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต สุมนวคฺเค จตุตฺถํ สีหเสนาปติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ສຸມະນາວັກ ສີຫະເສນາປະຕິສູດ ທີ 4 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – เวสาลิยํ ภนฺเต สีหํ เสนาปตึ อารพฺภ ภาสิตํ. สีโห ภนฺเต เสนาปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สกฺกา นุ โข ภนฺเต สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สกฺกา สีห, ทายโก สีห ทานปติ พหุโน ชนสฺส ปิโย โหติ มนาโป’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບສີຫະເສນາບໍດີ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງເວສາລີ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອົງອາດຈະສະແດງຜົນແຫ່ງທານທີ່ເຫັນໄດ້ເອງໃນປັດຈຸບັນໄດ້ບໍ່?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ອາດສະແດງໄດ້ ສີຫະ, ທາຍົກຜູ້ເປັນທານະບໍດີ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພໍໃຈຂອງຄົນເປັນອັນຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້.

---

กาลทานสุตฺต

ກາລະທານະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.164] อาวุโส ฉฏฺฐํ กาลทานสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ກາລະທານະສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ฉฏฺฐํ [Pg.165] ภนฺเต กาลทานสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว กาลทานานิ. กตมานิ ปญฺจ, อาคนฺตุกสฺส ทานํ เทติ, คมิกสฺส ทานํ เทติ, คิลานสฺส ทานํ เทติ, ทุพฺภิกฺเข ทานํ เทติ, ยานิ ตานิ นวสสฺสานิ นวผลานิ, ตานิ ปฐมํ สีลวนฺเตสุ ปติฏฺฐาเปติ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ กาลทานานี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກາລະທານະສູດ ທີ 6 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກາລະທານ (ການໃຫ້ທານຕາມກາລເວລາ) 5 ປະການນີ້. 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ມາໃໝ່ (ແຂກ), ໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ກຽມຈະເດີນທາງ, ໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ປ່ວຍໄຂ້, ໃຫ້ທານໃນສະໄໝທຸພິກຂະໄພ (ຂາດແຄນອາຫານ), ແລະ ໄດ້ເຂົ້າໃໝ່ ຜົນໄມ້ໃໝ່ຢ່າງໃດ ກໍນ້ອມຖວາຍແກ່ທ່ານຜູ້ມີສີລກ່ອນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ກາລະທານ 5 ປະການ” ດັ່ງນີ້.

---

โภชนสุตฺต

ໂພຊະນະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.166] อาวุโส สตฺตมํ โภชนสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ໂພຊະນະສູດ ທີ 7 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต โภชนสุตฺตํ ‘‘โภชนํ ภิกฺขเว ททมาโน ทายโก ปฏิคฺคาหกานํ ปญฺจ ฐานานิ เทติ. กตมานิ ปญฺจ, อายุํ เทติ, วณฺณํ เทติ, สุขํ เทติ, พลํ เทติ, ปฏิภานํ เทติ. อายุํ โข ปน ทตฺวา อายุสฺส ภาคี โหติ ทิพฺพสฺส วา มานุสสฺส วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໂພຊະນະສູດ ທີ 7 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທາຍົກເມື່ອໃຫ້ໂພຊະນະ ຍ່ອມຊື່ວ່າໃຫ້ຖານະ 5 ປະການແກ່ຜູ້ຮັບ. 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ໃຫ້ອາຍຸ, ໃຫ້ຜິວພັນ, ໃຫ້ຄວາມສຸກ, ໃຫ້ກຳລັງ, ໃຫ້ປະຕິພານ. ຄັນໃຫ້ອາຍຸແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີສ່ວນໄດ້ຮັບອາຍຸອັນເປັນທິບ ຫຼື ອັນເປັນຂອງມະນຸດ” ດັ່ງນີ້.

---

ปุตฺตสุตฺต

ປຸດຕະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.167] อาวุโส นวมํ ปุตฺตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນເອງ ປຸດຕະສູດ ທີ 9 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – นวมํ ภนฺเต ปุตฺตสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ฐานานิ สมฺปสฺสนฺโต มาภาปิตโร ปุตฺตํ อิจฺฉนฺติ กุเล ชายมานํ. กตมานิ ปญฺจ,

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ປຸດຕະສູດ ທີ 9 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບິດາມານດາເມື່ອຫວັງຖານະ 5 ປະການນີ້ ຍ່ອມປາດຖະໜາບຸດໃຫ້ເກີດໃນຕະກູນ. 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່?

---

ภโต [Pg.168] วา โน ภริสฺสติ, กิจฺจํ วา โน กริสฺสติ, กุลวํโส จิรํ ฐสฺสติ, ทายชฺชํ ปฏิปชฺชิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄື ບຸດທີ່ເຮົາລ້ຽງມາແລ້ວ ຈັກລ້ຽງຕອບແທນເຮົາ, ຈັກຊ່ວຍເຮັດວຽກງານຂອງເຮົາ, ວົງຕະກູນຈັກດຳລົງຢູ່ໄດ້ດົນ, ຈັກເປັນຜູ້ຮັບມໍຣະດົກ...” ດັ່ງນີ້.

---

นารทสุตฺต

ນາຣະທະສູດ

---

ปุ – มุณฺฑราชวคฺเค [Pg.169] ปนาวุโส ทสมํ นารทสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ກໍໃນມຸນທະຣາຊະວັກ ນາຣະທະສູດ ທີ 10 ຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ, ໃຜເປັນຜູ້ສະແດງ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปาฏลิปุตฺเต ภนฺเต มุณฺฑํ ราชานํ อารพฺภ ภาสิตํ. มุณฺฑสฺส ภนฺเต รญฺโญ ภทฺทา เทวี กาลงฺกตา โหติ ปิยา มนาปา. โส ภทฺทาย เทวิยา กาลงฺกตาย ปิยาย มนาปาย เนว นฺหายติ น วิลิมฺปติ น ภตฺตํ ภุญฺชติ, น กมฺมนฺตํ ปโยเชติ, รตฺตินฺทิวํ ภทฺทาย เทวิยา สรีเร อชฺโฌมุจฺฉิโต. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ปญฺจิมานิ มหาราช อลพฺภนียานิ ฐานานิ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมิ’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา นารทตฺเถเรน รญฺโญ ปเสนทิสฺส โกสลสฺส ภควตา เทสิตนิยาเมน เทสิตํ.

ວິ. - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນັ້ນ ຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າມຸນທະ ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງປາຕະລີບຸດ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະນາງພັດທາເທວີ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພໍໃຈຂອງພຣະເຈົ້າມຸນທະ ໄດ້ທິວົງຄົດ (ສິ້ນພຣະຊົນ) ໄປ. ເມື່ອພຣະນາງພັດທາເທວີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພໍໃຈທິວົງຄົດໄປແລ້ວ ພຣະອົງກໍບໍ່ສົງນ້ຳ ບໍ່ລູບໄລ້ຂອງຫອມ ບໍ່ສະເຫວີຍພຣະກະຢາຫານ ບໍ່ຊົງປະກອບການງານ ຊົງເສົ້າໂສກເຖິງພຣະສະຣີຣະຂອງພຣະນາງພັດທາເທວີທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ທ່ານພຣະນາຣະທະເຖຣະ ໄດ້ສະແດງແກ່ພຣະເຈົ້າມຸນທະ ຕາມແນວທາງທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແກ່ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ: “ມະຫາຣາຊະ, ຖານະ 5 ປະການນີ້ ອັນສະມະນະ, ພຣາມ, ເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ ຫຼື ໃຜໆ ໃນໂລກ ບໍ່ອາດຈະໄດ້ຮັບ” ດັ່ງນີ້ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

โก [Pg.175] นาโม อยํ ภนฺเต ธมฺมปริยาโย.

“ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທັມມະປະຣິຍາຍນີ້ ມີຊື່ວ່າແນວໃດ?”

---

ตคฺฆ ภนฺเต โสกสลฺลหรโณ.

“ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທັມມະປະຣິຍາຍນີ້ ຊື່ວ່າ ‘ໂສກະສັນລະຫະຣະນະ’ (ທັມເປັນເຄື່ອງຖອນລູກສອນຄືຄວາມໂສກ) ແທ້ແລ.”

---

สมยสุตฺต

ສະມະຍະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.176] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต นีวรณวคฺเค จตุตฺถํ สมยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. - ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ນີວະຣະນະວັກ ສະມະຍະສູດ ທີ 4 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – นีวรณวคฺเค ภนฺเต จตุตฺถํ สมยสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อสมยา ปธานาย. กตเม ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ชิณฺโณ โหติ ชรายาภิภูโต. อยํ ภิกฺขเว ปฐโม อสมโย ปธานายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນນີວະລານະວັກ, ສະມະຍະສູດທີສີ່ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະໄໝທີ່ບໍ່ຄວນພຽນ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້, ພິກຂຸເປັນຜູ້ແກ່ເຖົ້າ ຖືກຄວາມຊະລາຄອບງຳ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນສະໄໝທີ່ບໍ່ຄວນພຽນ ປະການທີໜຶ່ງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ฐานสุตฺต

ຖານະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.180] อาวุโส สตฺตมํ ฐานสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ຖານະສູດທີເຈັດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สตฺตมํ ภนฺเต ฐานสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ฐานานิ อภิณฺหํ ปจฺจเวกฺขิตพฺพานิ อิตฺถิยา วา ปุริเสน วา คหฏฺเฐน วา ปพฺพชิเตน วา. กตมานิ ปญฺจ, ชราธมฺโมมฺหิ ชรํ อนตีโตติ อภิณฺหํ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ อิตฺถิยา วา ปุริเสน วา คหฏฺเฐน วา ปพฺพชิเตน วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຖານະສູດທີເຈັດ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖານະ ໕ ປະການນີ້ ອັນສະຕີ, ບຸລຸດ, ຄະລຶຫັດ ຫຼື ບັນພະຊິດ ຄວນພິຈາລະນາເນືອງໆ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ‘ເຮົາມີຄວາມແກ່ເປັນທຳມະດา ບໍ່ລ່ວງພົ້ນຄວາມແກ່ໄປໄດ້’ ອັນສະຕີ, ບຸລຸດ, ຄະລຶຫັດ ຫຼື ບັນພະຊິດ ຄວນພິຈາລະນາເນືອງໆ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ธมฺมวิหารีสุตฺต

ທັມມະວິຫາຣີສູດ

---

ปุ – โยธาชีววคฺเค [Pg.185] ปนาวุโส ตติยํ ธมฺมวิหาริสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ກໍໃນໂຍທາຊີວະວັກ, ທັມມະວິຫາຣີສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – โยธาชีววคฺเค ภนฺเต ตติยํ ธมฺมวิหาริสุตฺตํ ‘‘อิธ ภิกฺขุ ภิกฺขุ ธมฺมํ ปริยาปุณาติ สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถํ อุทานํ ทุติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ, โส ตาย ธมฺมปริยตฺติยา ทิวสํ อตินาเมติ, ริญฺจติ ปฏิสลฺลานํ, นานุยุญฺชติ อชฺฌตฺตํ เจโตสมถํ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขุ ภิกฺขุ ปริยตฺติพหุโล โน ธมฺมวิหารี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນໂຍທາຊີວະວັກ, ທັມມະວິຫາຣີສູດທີສາມ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້, ພິກຂຸຍ່ອມຮຽນທຳ ຄື ສູດ, ເຄຍຍະ, ເວຍຍາກະລະນະ, ຄາຖາ, ອຸທານ, ອິຕິວຸດຕະກະ, ຊາດົກ, ອັບພູຕະທຳ, ເວດັລລະ, ເທີງນັ້ນໃຊ້ເວລາໝົດມື້ໄປດ້ວຍການຮຽນທຳນັ້ນ, ລະເລີຍການຫຼີກເຣັ້ນ, ບໍ່ປະກອບຄວາມສະຫງົບໃຈໃນພາຍໃນ. ພິກຂຸນີ້ ເອີ້ນວ່າ ‘ພິກຂຸຜູ້ມາກດ້ວຍການຮຽນ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍທຳ’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ธมฺมวิหารี ธมฺมวิหารีติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ภิกฺขุ ธมฺมวิหารี โหติ.

“ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຜູ້ຢູ່ດ້ວຍທຳ ຜູ້ຢູ່ດ້ວຍທຳ’ ນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຽງໃດໜໍ ພິກຂຸຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນ ‘ຜູ້ຢູ່ດ້ວຍທຳ’?”

---

ทุติยอนาคตภยสุตฺต

ທຸຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.188] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต โยธาชีววคฺเค อฏฺฐมํ ทุติยอนาคตภยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸດຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ໂຍທາຊີວະວັກ, ທຸຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – โยธาชีววคฺเค ภนฺเต อฏฺฐมํ ทุติยอนาคตภยสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อนาคตภยานิ สมฺปสฺสมาเนน อลเมว ภิกฺขุนา อปฺปมตฺเตน อาตาปินา ปหิตตฺเตน วิหริตุํ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນໂຍທາຊີວະວັກ, ທຸຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີແປດ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິຈາລະນາເຫັນໄພໃນອະນາຄົດ ໕ ປະການນີ້, ກໍຄວນແທ້ໆ ທີ່ພິກຂຸຈະເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตติยอนาคตภยสุตฺต

ຕະຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.193] อาวุโส นวมํ ตติยอนาคตภยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ຕະຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີເກົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต นวมํ กติยอนาคตภยสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อนาคตภยานิ เอตรหิ อสมุปฺปนฺนานิ อายตึ สมุปฺปชฺชิสฺสนฺติ, ตานิ โว ปฏิพุชฺฌิตพฺพานิ, ปฏิพุชฺฌิตฺวา จ เตสํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. กตมานิ ปญฺจ, ภวิสฺสนฺติ ภิกฺขเว ภิกฺขู อนาคตมทฺธานํ อภาวิตกายา อภาวิตสีลา อภาวิตจิตฺตา อภาวิตปญฺญา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ຕະຕິຍະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີເກົ້າ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໄພໃນອະນາຄົດ ໕ ປະການນີ້ ຍັງບໍ່ທັນເກີດຂຶ້ນໃນບັດນີ້ ແຕ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນພາຍໜ້າ, ພວກເທີງຄວນຮູ້ເທົ່າທັນໄພເຫຼົ່ານັ້ນ, ແລະ ເມື່ອຮູ້ເທົ່າທັນແລ້ວ ຄວນພະຍາຍາມເພື່ອລະໄພເຫຼົ່ານັ້ນ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນອະນາຄົດກាល ຈະມີພິກຂຸທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມກາຍ ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມສິນ ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມຈິດ ບໍ່ໄດ້ອົບຮົມປັນຍາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

จตุตฺถอนาคตภยสุตฺต

ຈະຕຸດຖະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.199] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต โยธาชีววคฺเค ทสมํ จตุตฺถอนาคตภยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸດຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ໂຍທາຊີວະວັກ, ຈະຕຸດຖະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີສິບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – โยธาชีววคฺเค ภนฺเต ทสมํ จตุตฺถอนาคตภยสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อนาคตภยานิ เอตรหิ อสมุปฺปนฺนานิ อายตึ สมุปฺปชฺชิสฺสนฺติ, ตานิ โว ปฏิพุชฺฌิตพฺพานิ, ปฏิพุชฺฌิตฺวา จ เตสํ ปหานาย วายมิตพฺพ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນໂຍທາຊີວະວັກ, ຈະຕຸດຖະອະນາຄົດຕະໄພຍະສູດທີສິບ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໄພໃນອະນາຄົດ ໕ ປະການນີ້ ຍັງບໍ່ທັນເກີດຂຶ້ນໃນບັດນີ້ ແຕ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນພາຍໜ້າ, ພວກເທີງຄວນຮູ້ເທົ່າທັນໄພເຫຼົ່ານັ້ນ, ແລະ ເມື່ອຮູ້ເທົ່າທັນແລ້ວ ຄວນພະຍາຍາມເພື່ອລະໄພເຫຼົ່ານັ້ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กกุธวคฺค

ກະກຸທະວັກ

---

สีหสุตฺต

ສີຫະສູດ

---

ปุ – กกุธวคฺเค [Pg.202] อาวุโส นวมํ สีหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນກະກຸທະວັກ, ສີຫະສູດທີເກົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – กกุธวคฺเค ภนฺเต นวมํ สีหสุตฺตํ ‘‘สีโห ภิกฺขเว มิคราชา สายนฺหสมยํ อาสยา นิกฺขมติ, อาสยา นิกฺขมิตฺวา วิชมฺภติ, วิชมฺภิตฺวา สมนฺตา จตุทฺทิสํ อนุวิโลเกติ, สมนฺตา จตุทฺทิสํ อนุวิโลเกตฺวา ติกฺขตฺตุํ สีหนาทํ นทตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນກະກຸທະວັກ, ສີຫະສູດທີເກົ້າ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພະຍາສີຫະ ຜູ້ເປັນລາຊາແຫ່ງເນື້ອ ໃນເວລາແລງ ຍ່ອມອອກຈາກຖ້ຳທີ່ຢູ່, ຄັນອອກຈາກຖ້ຳທີ່ຢູ່ແລ້ວ ຍ່ອມບິດຄີງ, ຄັນບິດຄີງແລ້ວ ຍ່ອມຫຼຽວເບິ່ງທິດທັງສີ່ໂດຍຮອບ, ຄັນຫຼຽວເບິ່ງທິດທັງສີ່ໂດຍຮອບແລ້ວ ຍ່ອມບັນລືສີຫະນາດສາມເທື່ອ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อนฺธกวินฺทวคฺค

ອັນທະກະວິນທະວັກ

---

กุลูปกสุตฺต

ກຸລູປະກະສູດ

---

ปุ – อนฺธกวินฺทวคฺเค [Pg.204] ปน อาวุโส ‘‘ปฐมํ กุลูปกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ກໍໃນອັນທະກະວິນທະວັກ, ກຸລູປະກະສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อนฺธกวินฺทวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ กุลูปกสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต กุลูปโก ภิกฺขุ กุเลสุ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນອັນທະກະວິນທະວັກ, ກຸລູປະກະສູດທີໜຶ່ງ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ເຂົ້າຫາຕະກູນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ ໕ ປະການ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ ບໍ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງໃນຕະກູນທັງຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

อนฺธกวินฺทสุตฺต

ອັນທະກະວິນທະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.206] อาวุโส จตุตฺถํ อนฺธกวินฺทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ອັນທະກະວິນທະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ ແລະ ຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – มคเธสุ ภนฺเต อนฺธกวินฺเท อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ‘‘เย เต อานนฺท ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา อธุนาคตา อิมํ ธมฺมวินยํ, เต โว อานนฺท ภิกฺขู ปญฺจสุ ธมฺเมสุ สมาทเปตพฺพา นิเวเสตพฺพา ปติฏฺฐาเปตพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ອັນທະກະວິນທະ ແຄວ້ນມະຄົດ ປາຣົບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ອານົນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເປັນຜູ້ບວດໃໝ່ ບວດໄດ້ບໍ່ດົນ ຫາກໍເຂົ້າມາສູ່ທຳມະວິນັຍນີ້, ອານົນ, ພວກເທີງຄວນຊັກຊວນ ໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ ໃຫ້ປະດິດສະຖານພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ໃນທຳ ໕ ປະການ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

คิลานวคฺค

ຄິລານະວັກ

---

สติสูปฏฺฐิตสุตฺต

ສະຕິສູປັດຖິຕະສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.208] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต คิลานวคฺเค ทุติยํ สติสูปฏฺฐิตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນອັງຄຸດຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ຄິລານະວັກ, ສະຕິສູປັດຖິຕະສູດທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – คิลานวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ สติสูปฏฺฐิตสุตฺตํ ‘‘โย หิ โกจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา ปญฺจ ธมฺเม ภาเวติ, ปญฺจ ธมฺเม พหุลีกโรติ, ตสฺส ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ ‘ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตา’. กตเม ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อชฺฌตฺตญฺเญว สติสูปฏฺฐิตา โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນຄິລານະວັກ, ສະຕິສູປັດຖິຕະສູດທີສອງ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸ ຫຼື ພິກຂຸນີ ຮູບໃດຮູບໜຶ່ງ ຈະເລີນທຳ ໕ ປະການ ເຮັດໃຫ້ມາກເຊິ່ງທຳ ໕ ປະການ, ຜົນຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງໃນຜົນ ໒ ປະການ ເປັນອັນຫວັງໄດ້ ຄື ‘ການບັນລຸອໍຣະຫັນຕະຜົນໃນປັດຈຸບັນ, ຫຼື ເມື່ອຍັງມີອຸປະທິເຫຼືອຢູ່ ກໍເປັນພຣະອະນາຄາມີ’. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້, ສະຕິຂອງພິກຂຸຍ່ອມຕັ້ງໝັ້ນດີໃນພາຍໃນນັ້ນເອງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อุปฏฺฐากสุตฺต

ອຸປັດຖາກະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.209] อาวุโส ตติยํ อุปฏฺฐากสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ອຸປັດຖາກະສູດທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตติยํ [Pg.210] ภนฺเต อุปฏฺฐากสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต คิลาโน ทูปฏฺฐาโก โหติ. กตเมหิ ปญฺจหิ, อสปฺปายการี โหติ, สปฺปาเย มตฺตํ น ชานาติ, เภสชฺชํ นปฺปฏิเสวิตา โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອຸປັດຖາກະສູດທີສາມ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄົນໄຂ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ ໕ ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ພະຍາບານໄດ້ຍາກ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເປັນຜູ້ບໍ່ເຮັດສິ່ງທີ່ສະບາຍ, ບໍ່ຮູ້ຈັກປະມານໃນສິ່ງທີ່ສະບາຍ, ບໍ່ກິນຢາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อนายุสฺสาสุตฺต

ອະນາຍຸດສະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.212] อาวุโส ปญฺจมํ อนายุสฺสาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ອະນາຍຸດສະສູດທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ปญฺจมํ ภนฺเต อนายุสฺสาสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา อนายุสฺสา. กตเม ปญฺจ, อสปฺปายการี โหติ, สปฺปาเย มตฺตํ น ชานาติ, อปริณตโภชี จ โหติ, อกาลจารี จ โหติ, อพฺรหฺมจารี จ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา อนายุสฺสา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອະນາຍຸດສະສູດທີຫ້າ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທຳ ໕ ປະການນີ້ ເປັນເຫດເຮັດໃຫ້ອາຍຸສັ້ນ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເປັນຜູ້ບໍ່ເຮັດສິ່ງທີ່ສະບາຍ, ບໍ່ຮູ້ຈັກປະມານໃນສິ່ງທີ່ສະບາຍ, ກິນອາຫານທີ່ຍ່ອຍຍາກ, ປະພຶດທ່ຽວໄປໃນເວລາບໍ່ຄວນ, ແລະ ບໍ່ປະພຶດພົມມະຈັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທຳ ໕ ປະການນີ້ແລ ເປັນເຫດເຮັດໃຫ້ອາຍຸສັ້ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สมณสุขสุตฺต

ສະມະນະສຸຂະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.213] อาวุโส อฏฺฐมํ สมณสุขสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ສະມະນະສຸຂະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อฏฺฐมํ ภนฺเต สมณสุขสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สมณทุกฺขานิ. กตมานิ ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อสนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตเรน จีวเรน, อสนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตเรน ปิณฺฑปาเตน, อสนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตเรน เสนาสเนน, อสนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตเรน คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน, อนภิรโต จ พฺรหฺมจริยํ จรติ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ สมณทุกฺขานี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສະມະນະສຸຂະສູດທີແປດ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມທຸກຂອງສະມະນະ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້, ພິກຂຸເປັນຜູ້ບໍ່ສັນໂດດດ້ວຍຈີວອນຕາມມີຕາມໄດ້, ເປັນຜູ້ບໍ່ສັນໂດດດ້ວຍບິນທະບາດຕາມມີຕາມໄດ້, ເປັນຜູ້ບໍ່ສັນໂດດດ້ວຍເສນາສະນະຕາມມີຕາມໄດ້, ເປັນຜູ້ບໍ່ສັນໂດດດ້ວຍຄິລານະປັດໄຈເພສັດບໍລິຂານຕາມມີຕາມໄດ້, ແລະ ບໍ່ຍິນດີປະພຶດພົມມະຈັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມທຸກຂອງສະມະນະ ໕ ປະການນີ້ແລ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

พฺยสนสุตฺต

ພະຍະສະນະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.215] อาวุโส ทสมํ พฺยสนสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ພະຍະສະນະສູດທີສິບ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ทสมํ ภนฺเต พฺยสนสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว พฺยสนานิ. กตมานิ ปญฺจ, ญาติพฺยสนํ โภคพฺยสนํ โรคพฺยสนํ สีลพฺยสนํ ทิฏฺฐิพฺยสน’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະຍະສະນະສູດທີສິບ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເສື່ອມ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຄວາມເສື່ອມຍາດ, ຄວາມເສື່ອມໂພຄະສົມບັດ, ຄວາມເສື່ອມເພາະໂລກໄພ, ຄວາມເສື່ອມສິນ, ແລະ ຄວາມເສື່ອມທິດຖິ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ราชวคฺค

ລາຊະວັກ

---

ปตฺถนาสุตฺต

ປັດຖະນາສູດ

---

ปุ – ราชวคฺเค [Pg.217] ปน อาวุโส ฉฏฺฐํ ปตฺถนาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ກໍໃນລາຊະວັກ, ປັດຖະນາສູດທີຫົກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ราชวคฺเค ภนฺเต ฉฏฺฐํ ปตฺถนาสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส เชฏฺโฐ ปุตฺโต โอปรชฺชํ ปตฺเถตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນລາຊະວັກ, ປັດຖະນາສູດທີຫົກ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພຣະຣາຊະໂອຣົດອົງໃຫຍ່ ຂອງພຣະມະຫາກະສັດກະສັດ ຜູ້ໄດ້ຮັບມຸດທາພິເສກແລ້ວ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງຄະ ໕ ປະການ ຍ່ອມປາດຖະໜາຕຳແໜ່ງອຸປະຣາດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สปฺปุริสทานสุตฺต

ສັບປຸຣິສະທານະສູດ

---

ปุ – ติกณฺฑกีวคฺเค [Pg.221] อาวุโส อฏฺฐมํ สปฺปุริสทานสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນຕິກັນດະກີວັກ, ສັບປຸຣິສະທານະສູດທີແປດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ติกณฺฑกีวคฺเค ภนฺเต อฏฺฐมํ สปฺปุริสทานสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สปฺปุริสทานานิ. กตมานิ ปญฺจ, สทฺธาย ทานํ เทติ, สกฺกจฺจํ ทานํ เทติ, กาเลน ทานํ เทติ, อนุคฺคหิตจิตฺโต ทานํ เทติ, อตฺตานญฺจ ปรญฺจ อนุปหจฺจ ทานํ เทตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນຕິກັນດະກີວັກ, ສັບປຸຣິສະທານະສູດທີແປດ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສັບປຸຣິສະທານ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຍ່ອມໃຫ້ທານດ້ວຍສັດທາ, ຍ່ອມໃຫ້ທານດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ຍ່ອມໃຫ້ທານຕາມກາລະເວລາ, ຍ່ອມໃຫ້ທານດ້ວຍຈິດອະນຸເຄາະ, ແລະ ຍ່ອມໃຫ້ທານໂດຍບໍ່ກະທົບຕົນເອງແລະຜູ້ນຶ່ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สทฺธมฺมวคฺค

ສັດທັມມະວັກ

---

ปฐมสมฺมตฺตนิยามสุตฺต

ປະຖົມມະສັມມັດຕະນິຍາມະສູດ

---

ปุ – สทฺธมฺมวคฺเค [Pg.224] ปน อาวุโส ปฐมํ สมฺมตฺตนิยามสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ກໍໃນສັດທັມມະວັກ, ປະຖົມມະສັມມັດຕະນິຍາມະສູດທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สทฺธมฺมวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ สมฺมตฺตนิยามสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุนกฺโขปิ สทฺธมฺมํ อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ. กตเมหิ ปญฺจหิ, กถํ ปริโภติ, กถิกํ ปริโภติ, อตฺตานํ ปริโภตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນສັດທັມມະວັກ, ປະຖົມມະສັມມັດຕະນິຍາມະສູດທີໜຶ່ງ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຜູ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ ໕ ປະການ ເຖິງແມ່ນຟັງພຣະສັດທຳຢູ່ ກໍບໍ່ຄວນທີ່ຈະກ້າວລົງສູ່ຄວາມຖືກຕ້ອງ ຄື ຄວາມເປັນຈິງໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຍ່ອມດູໝິ່ນຖ້ອຍຄຳ, ຍ່ອມດູໝິ່ນຜູ້ສະແດງທຳ, ຍ່ອມດູໝິ່ນຕົນເອງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปฐมสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺต

ປະຖົມມະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.226] อาวุโส จตุตฺถํ ปฐมสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ປະຖົມມະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດທີສີ່ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต จตุตฺถํ ปฐมสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู น สกฺกจฺจํ ธมฺมํ สุณนฺติ, น สกฺกจฺจํ ธมฺมํ ปริยาปุณนฺติ, น สกฺกจฺจํ ธมฺมํ ธาเรนฺติ, น สกฺกจฺจํ ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ, น สกฺกจฺจํ อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมํ ปฏิปชฺชนฺติ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ປະຖົມມະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດທີສີ່ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນຄວາມວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທຳ ໕ ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທຳ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້, ພິກຂຸທັງຫຼາຍບໍ່ຟັງທຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ບໍ່ຮຽນທຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ບໍ່ຊົງຈຳທຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ບໍ່ພິຈາລະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທຳທີ່ຊົງຈຳໄວ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ບໍ່ຮູ້ທົ່ວເຖິງເນື້ອຄວາມ ບໍ່ຮູ້ທົ່ວເຖິງທຳແລ້ວ ປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທຳ ໕ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມເສື່ອມສູນແຫ່ງພຣະສັດທຳ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทุติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺต

ທຸຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.228] อาวุโส ปญฺจมํ ทุติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ, ໃນວັກນັ້ນນັ້ນເອງ, ทຸຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต ปญฺจมํ ทุติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู ธมฺมํ น ปริยาปุณนฺติ สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถํ อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ. อยํ ภิกฺขเว ปฐโม ธมฺโม สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດ ທຸຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ ທີ ໕ ໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໕ ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມອັນຕຣະທານແຫ່ງພຣະສັດທັມ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ຮຽນທັມ ຄື ສູດ, ເຄຍຍະ, ເວຍຍາກະຣະນະ, ຄາຖາ, ອຸທານ, ອิຕິວຸຕຕະກະ, ຊາດົກ, ອັບພູຕະທັມ, ເວທັລລະ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນທັມປະການທີ ໑ ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມອັນຕຣະທານແຫ່ງພຣະສັດທັມ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺต

ຕະຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.231] อาวุโส ฉฏฺฐํ ตติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ຕະຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต ฉฏฺฐํ ตติยสทฺธมฺมสมฺโมสสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ปญฺจ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู ทุคฺคหิตํ สุตฺตนฺตํ ปริยาปุณนฺติ ทุนฺนิกฺขิตฺตหิ ปทพฺยญฺชเนหิ. ทุนฺนิกฺขิตฺตสฺส ภิกฺขเว ปทพฺยญฺชนสฺส อตฺโถปิ ทุนฺนโย โหติ. อยํ ภิกฺขเว ปฐโม ธมฺโม สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ຕະຕິຍະສັດທັມມະສັມໂມສະສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ ໕ ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມອັນຕຣະທານແຫ່ງພຣະສັດທັມ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ຮຽນສູດທີ່ຮຽນມາຜິດ ດ້ວຍບົດແລະພະຍັນຊະນະທີ່ຕັ້ງໄວ້ບໍ່ດີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອບົດແລະພະຍັນຊະນະຕັ້ງໄວ້ບໍ່ດີ ແມ້ແຕ່ອັດຖະກໍຍ່ອມຖອດຄວາມໄດ້ຍາກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນທັມປະການທີ ໑ ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຟັ່ນເຟືອນ ເພື່ອຄວາມອັນຕຣະທານແຫ່ງພຣະສັດທັມ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทุกฺกตาสุตฺต

ທຸກກະຖາສູດ

---

ปุ – องฺคุตฺตรนิกาเย [Pg.237] อาวุโส ปญฺจกนิปาเต สทฺธมฺมวคฺเค สตฺตมํ ทุกฺกถาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ ປັນຈະກະນິບາດ ສັດທັມມະວັກ ພຣະສູດທີ ໗ ຄື ທຸກກະຖາສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – สทฺธมฺมวคฺเค ภนฺเต สตฺตมํ ทุกฺกถาสุตฺตํ ‘‘ปญฺจนฺนํ ภิกฺขเว ปุคฺคลานํ กถา ทุกฺกถา ปุคฺคเล ปุคฺคลํ อุปนิธาย. กตเมสํ ปญฺจนฺนํ, อสฺสทฺธสฺส ภิกฺขเว สทฺธากถา ทุกฺกถา, ทุสฺสีลสฺส สีลกถา ทุกฺกถา, อปฺปสฺสุตสฺส พาหุสจฺจกถา ทุกฺกถา, มจฺฉริสฺส จาคกถา ทุกฺกถา, ทุปฺปญฺญสฺส ปญฺญากถา ทุกฺกถา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນສັດທັມມະວັກ ທຸກກະຖາສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອປຽບທຽບລະຫວ່າງບຸກຄົນກັບບຸກຄົນ ວາຈາຂອງບຸກຄົນ ໕ ຈຳພວກນີ້ ຊື່ວ່າເປັນວາຈາທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄື ເລື່ອງສັດທາ ເປັນຖ້ອຍຄຳທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກສຳລັບຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ເລື່ອງສີລ ເປັນຖ້ອຍຄຳທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກສຳລັບຜູ້ທຸສີລ, ເລື່ອງພາຫຸສັດຈະ ເປັນຖ້ອຍຄຳທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກສຳລັບຜູ້ມີການສຶກສານ້ອຍ, ເລື່ອງການເສຍສະຫຼະ ເປັນຖ້ອຍຄຳທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກສຳລັບຜູ້ຕະໜີ່, ເລື່ອງປັນຍາ ເປັນຖ້ອຍຄຳທີ່ກ່າວໄດ້ຍາກສຳລັບຜູ້ມີປັນຍາຊາມ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อุทายีสุตฺต

ອຸທາຍີສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.240] อาวุโส นวมํ อุทายิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ອຸທາຍີສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – โกสมฺพิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อุทายึ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อุทายี มหติยา คีหิปริสาย ปริวุโต [Pg.241] ธมฺมํ เทเสนฺโต นิสินฺโน โหติ. อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท อายสฺมนฺตํ อุทายึ มหติยา คิหิปริสาย ปริวุตํ ธมฺมํ เทเสนฺตํ นิสินฺนํ. ทิสฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อายสฺมา ภนฺเต อุทายี มหติยา คิหิปริสาย ปริวุโต ธมฺมํ เทเสตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น โข อานนฺท สุกรํ ปเรสํ ธมฺมํ เทเสตุํ, ปเรสํ อานนฺท ธมฺมํ เทเสนฺเตน ปญฺจ ธมฺเม อชฺฌตฺตํ อุปฏฺฐาเปตฺวา ปเรสํ ธมฺโม เทเสตพฺโพ’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດທີ່ເມືອງໂກສັມພີ ປາຣົບພຣະອຸທາຍີຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອຸທາຍີຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງສະແດງທັມແວດລ້ອມໄປດ້ວຍຄະລຶຫັດບໍລິສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍ. ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ເຫັນພຣະອຸທາຍີຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງສະແດງທັມແວດລ້ອມໄປດ້ວຍຄະລຶຫັດບໍລິສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍນັ້ນ. ຄັນເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອຸທາຍີຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງສະແດງທັມແວດລ້ອມໄປດ້ວຍຄະລຶຫັດບໍລິສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍ”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ອານົນ ການສະແດງທັມແກ່ຜູ້ອື່ນ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍເລີຍ, ອານົນ ຜູ້ທີ່ຈະສະແດງທັມແກ່ຜູ້ອື່ນ ພຶງຕັ້ງທັມ ໕ ປະການໄວ້ໃນຕົນ ແລ້ວຈຶ່ງສະແດງທັມແກ່ຜູ້ອື່ນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อาฆาตวคฺค

ອາຄາຕະວັກ

---

ปฐมอาฆาตปฏิวินยสุตฺต

ປະຖະມະອາຄາຕະປະຕິວິນະຍະສູດ

---

ปุ – อาฆาตวคฺเค [Pg.243] ปน อาวุโส ปฐมํ อาฆาตปฏิวินยสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນອາຄາຕະວັກ ປະຖະມະອາຄາຕະປະຕິວິນະຍະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อาฆาตวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ อาฆาตปฏิวินยสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาฆาตปฏิวินยา, ยตฺถ ภิกฺขุโน อุปฺปนฺโน อาฆาโต สพฺพโส ปฏิวิเนตพฺโพ. กตเม ปญฺจ, ยสฺมึ ภิกฺขเว ปุคฺคเล อาฆาโต ชาเยถ, เมตฺตา ตสฺมึ ปุคฺคเล ภาเวตพฺพา, เอวํ ตสฺมึ ปุคฺคเล อาฆาโต ปฏิวิเนตพฺโพ’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອາຄາຕະວັກ ປະຖະມະອາຄາຕະປະຕິວິນະຍະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມເປັນເຄື່ອງກຳຈັດຄວາມອາຄາດ ໕ ປະການນີ້ ເຊິ່ງພິກຂຸພຶງກຳຈັດຄວາມອາຄາດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມອາຄາດເກີດຂຶ້ນໃນບຸກຄົນໃດ ພຶງຈະເລີນເມດຕາໃນບຸກຄົນນັ້ນ, ພຶງກຳຈັດຄວາມອາຄາດໃນບຸກຄົນນັ້ນດ້ວຍວິທີນີ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อุปาสกวคฺค

ອຸປາສັກກະວັກ

---

จณฺฑาลสุตฺต

ຈັນທາລະສູດ

---

ปุ – อุปาสกวคฺเค [Pg.245] ปน อาวุโส ปญฺจมํ จณฺฑาลสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນອຸປາສັກກະວັກ ຈັນທາລະສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อุปาสกวคฺเค ภนฺเต ปญฺจมํ จณฺฑาลสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อุปาสโก อุปาสกจณฺฑาโล จ [Pg.246] โหติ อุปาสกมลญฺจ อุปาสกปติกุฏฺโฐ จา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອຸປາສັກກະວັກ ຈັນທາລະສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສົກຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໕ ປະການ ຍ່ອມເປັນອຸປາສົກຈັນທານ, ເປັນມົນທິນຂອງອຸປາສົກ ແລະເປັນຜູ້ໜ້າລັງກຽດຂອງອຸປາສົກ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปีติสุตฺต

ປີຕິສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.247] อาวุโส ฉฏฺฐํ ปีติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ປີຕິສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ฉฏฺฐํ ภนฺเต ปีติสุตฺตํ สาวตฺถิยํ อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ ‘‘ตุมฺเห โข คหปติ ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิตา จีวร ปิณฺฑปาต เสนาสน คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน[Pg.248]. น โข คหปติ ตาวตเกเนว ตุฏฺฐิ กรณียา ‘‘มยํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิตา จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลาน ปจฺจย เภสชฺชปริกฺขาเรนา’’ติ. ตสฺมาติห คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘‘กินฺทิ มยํ กาเลน กาลํ ปวิเวกํ ปีตึ อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยามา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ປີຕິສູດ ທີ ໖ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ປາຣົບອະນາຖະບິທິກະຄະຫະບໍດີ ໄວ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີ ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ບຳລຸງພຣະພິກຂຸສົງດ້ວຍຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ເສນາສະນະ ແລະຄິລານະປັດໄຈເພສັດຊະບໍລິຂານແລ້ວ. ຄະຫະບໍດີ ແຕ່ທ່ານບໍ່ຄວນພໍໃຈພຽງແຕ່ການບຳລຸງນັ້ນວ່າ ‘ພວກເຮົາໄດ້ບຳລຸງພຣະພິກຂຸສົງດ້ວຍຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ເສນາສະນະ ແລະຄິລານະປັດໄຈເພສັດຊະບໍລິຂານແລ້ວ’. ຄະຫະບໍດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮັດແນວໃດ ພວກເຮົາຈຶ່ງຈະເຂົ້າເຖິງປີຕິອັນເກີດຈາກຄວາມວິເວກ ແລ້ວຢູ່ເປັນສຸກຕາມກາລະເວລາ’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

วณิชฺชาสุตฺต

ວະນິດຊາສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.251] อาวุโส สตฺตมํ วณิชฺชาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ວະນິດຊາສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต สตฺตมํ วณิชฺชาสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิมา ภิกฺขเว วณิชฺชา อุปาสเกน อกรณียา. กตมา ปญฺจ, สตฺถวณิชฺชา สตฺตวณิชฺชา มํสวณิชฺชา มชฺชวณิชฺชา วิสวณิชฺชา. อิมา โข ภิกฺขเว ปญฺจ วณิชฺชา อุปาสเกน อกรณียา’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ວະນິດຊາສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການຄ້າຂາຍ ໕ ປະການນີ້ ອຸປາສົກບໍ່ພຶງກະທຳ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ການຄ້າຂາຍສັສຕຣາວຸດ, ການຄ້າຂາຍມະນຸດ, ການຄ້າຂາຍເນື້ອສັດ, ການຄ້າຂາຍນ້ຳເມົາ, ການຄ້າຂາຍຢາພິດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການຄ້າຂາຍ ໕ ປະການນີ້ແລ ອຸປາສົກບໍ່ພຶງກະທຳ” ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

คเวสีสุตฺต

ຄະເວສີສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.252] อาวุโส ทสมํ คเวสีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ຄະເວສີສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ ແລະຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ทสมํ ภนฺเต คเวสีสุตฺตํ โกสเลสุ อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ ธมฺมภณฺฑาคาริกํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร ธมฺมภณฺฑาคาริโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย ภควโต สิตสฺส ปาตุกมฺมาย, น อการเณน ตถาคตา สิตํ ปาตุกโรนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ภูตปุพฺพํ อานนฺท อิมสฺมึ ปเทเส นครํ อโหสิ [Pg.253] อิทฺธญฺเจว ผีตญฺจ พหุชนํ อากิณฺณมนุสฺสํ, ตํ โข ปนานนฺท นครํ กสฺสโป ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อุปนิสฺสาย วิหาสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄະເວສີສູດ ທີ ໑໐ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໃນແຄວ້ນໂກສົນ ປາຣົບພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອານົນເຖຣະ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອັນໃດໜໍເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຜລິແຍ້ມ? ພຣະຕຖາຄົດທັງຫຼາຍ ຈະບໍ່ຊົງຜລິແຍ້ມໂດຍບໍ່ມີເຫດ”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ອານົນ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ເຄີຍມີເມືອງທີ່ຮຸ່ງເຮືອງ ແລະຮັ່ງມີ ມີປະຊາຊົນຫຼວງຫຼາຍ ແລະມີມະນຸດແອອັດ. ອານົນ ພຣະກັສສະປະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນຕສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ໄດ້ຊົງອາໄສເມືອງນັ້ນຢູ່” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

วาจาสุตฺต

ວາຈາສູດ

---

ปุ – พฺราหฺมณวคฺเค [Pg.260] อาวุโส อฏฺฐมํ วาจาสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣາມມະນະວັກ ວາຈາສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – พฺราหฺมณวคฺเค ภนฺเต อฏฺฐมํ วาจาสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคตา วาจา สุภาสิตา โหติ โน ทุพฺภาสิตา, อนวชฺชา จ อนนุวชฺชา จ วิญฺญูนํ. กตเมหิ ปญฺจหิ, กาเลน ภาสิตา โหติ, สจฺจา จ ภาสิตา โหติ, สณฺหา จ ภาสิตา โหติ, อตฺถสํหิตา จ ภาสิตา โหติ, เมตฺตาจิตฺเตน จ ภาสิตา โหติ, อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตา วาจา สุภาสิตา โหติ โน ทุพฺภาสิตา, อนวชฺชา จ อนนุวชฺชา จ วิญฺญูน’’นฺติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣາມມະນະວັກ ວາຈາສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ວາຈາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໕ ປະການ ຍ່ອມເປັນວາຈາສຸພາສິດ ບໍ່ເປັນທຸພາສິດ, ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ. ດ້ວຍອົງ ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ເປັນວາຈາທີ່ກ່າວຖືກກາລະເທສະ, ກ່າວຄຳຈິງ, ກ່າວຄຳອ່ອນຫວານ, ກ່າວຄຳທີ່ມີປະໂຫຍດ, ແລະກ່າວດ້ວຍເມດຕາຈິດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ວາຈາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໕ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນວາຈາສຸພາສິດ ບໍ່ເປັນທຸພາສິດ, ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ” ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

กุลสุตฺต

ກຸລະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.261] อาวุโส นวมํ กุลสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ກຸລະສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต นวมํ กุลสุตฺตํ ‘‘ยํ ภิกฺขเว สีลวนฺโต ปพฺพชิตา กุลํ อุปสงฺกมนฺติ, ตตฺถ มนุสฺสา ปญฺจหิ ฐาเนหิ พหุํ ปุญฺญํ ปสวนฺติ. กตเมหิ ปญฺจหิ, ยสฺมึ ภิกฺขเว สมเย สีลวนฺเต ปพฺพชิเต กุลํ อุปสงฺกมนฺเต มนุสฺสา ทิสฺวา จิตฺตานิ ปสาเทนฺติ, สคฺคสํวตฺตนิกํ ภิกฺขเว ตํ กุลํ ตสฺมึ สมเย ปฏิปทํ ปฏิปนฺนํ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ກຸລະສູດ ທີ ໙ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕະກູນໃດທີ່ບັນພະຊິດຜູ້ມີສີລເຂົ້າໄປຫາ, ມະນຸດທັງຫຼາຍໃນຕະກູນນັ້ນ ຍ່ອມປະສົບຜົນບຸນເປັນອັນຫຼາຍ ໂດຍສະຖານ ໕ ປະການ. ດ້ວຍສະຖານ ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝໃດ ທີ່ບັນພະຊິດຜູ້ມີສີລເຂົ້າໄປຫາຕະກູນ ມະນຸດທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວມີຈິດເຫຼື້ອມໃສ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຕະກູນນັ້ນຊື່ວ່າປະຕິບັດຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กิมิลวคฺค

ກິມິລະວັກ

---

ธมฺมสฺสวนสุตฺต

ທັມມັສສະວະນະສູດ

---

ปุ – กิมิลวคฺเค [Pg.263] ปน อาวุโส ทุติยํ ธมฺมสฺสวนสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນກິມິລະວັກ ທັມມັສສະວະນະສູດ ທີ ໒ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – กิมิลวคฺเค ภนฺเต ทุติยํ ธมฺมสฺสวนสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา ธมฺมสฺสวเน. กตเม ปญฺจ, อสฺสุตํ สุณาติ, สุตํ ปริโยทาเปติ, กงฺขํ วิตรติ, ทิฏฺฐึ อุชุํ กโรติ, จิตฺตมสฺส ปสีทติ, อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา ธมฺมสฺสวเน’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນກິມິລະວັກ ທັມມັສສະວະນະສູດ ທີ ໒ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອານິສົງແຫ່ງການຟັງທັມ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຍ່ອມໄດ້ຟັງສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ເຄີຍຟັງ, ຍ່ອມເຮັດສິ່ງທີ່ເຄີຍຟັງແລ້ວໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງ, ຍ່ອມບັນເທົາຄວາມສົງໄສເສຍໄດ້, ຍ່ອມເຮັດຄວາມເຫັນໃຫ້ກົງ, ຈິດຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຫຼື້ອມໃສ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລຄືອານິສົງແຫ່ງການຟັງທັມ ໕ ປະການ” ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อกฺโกสกวคฺค

ອັກໂກສະກະວັກ

---

อกฺขนฺติสุตฺต

ອັກຂັນຕິສູດ

---

ปุ – อกฺโกสกวคฺเค [Pg.264] ปน อาวุโส ปญฺจมํ อกฺขนฺติสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນອັກໂກສະກະວັກ ອັກຂັນຕິສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อกฺโกสกวคฺเค ภนฺเต ปญฺจมํ อกฺขนฺติสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา อกฺขนฺติยา. กตเม ปญฺจ, พหุโน ชนสฺส [Pg.265] อปฺปิโย โหติ อมนาโป, เวรพหุโล จ โหติ, วชฺชพหุโล จ, สมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອັກໂກສະກະວັກ ອັກຂັນຕິສູດ ທີ ໕ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂທດແຫ່ງຄວາມບໍ່ອົດທົນ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງຄົນເປັນອັນຫຼາຍ, ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີເວນຫຼາຍ, ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີໂທດຫຼາຍ, ຍ່ອມເປັນຜູ້ຫຼົງເຮັດກາລະ (ຕາຍ), ເມື່ອຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อปาสาทิกสุตฺต

ອະປາສາທິກະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.266] อาวุโส อฏฺฐมํ อปาสาทิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ອະປາສາທິກະສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต อฏฺฐมํ อปาสาทิกสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา อปาสาทิเก. กตเม ปญฺจ, อปฺปสนฺนา นปฺปสีทนฺติ, ปสนฺนานญฺจ เอกจฺจานํ อญฺญถตฺตํ โหติ, สตฺถุสาสนํ อกตํ โหติ, ปจฺฉิมา ชนตา ทิฏฺฐานุคตึ อาปชฺชติ, จิตฺตมสฺส นปฺปสีทติ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา อปาสาทิเก’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ອະປາສາທິກະສູດ ທີ ໘ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂທດໃນຄວາມບໍ່ໜ້າເຫຼື້ອມໃສ ໕ ປະການນີ້. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ເຫຼື້ອມໃສກໍບໍ່ເຫຼື້ອມໃສ, ບາງຄົນທີ່ເຫຼື້ອມໃສແລ້ວກໍກັບກາຍເປັນຢ່າງອື່ນ (ເສື່ອມສັດທາ), ຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະສາດສະດາກໍບໍ່ໄດ້ເຮັດຕາມ, ປະຊາຊົນຮຸ່ນຫຼັງຍ່ອມຖືເອົາເປັນແບບຢ່າງ, ຈິດຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບໍ່ເຫຼື້ອມໃສ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລຄືໂທດໃນຄວາມບໍ່ໜ້າເຫຼື້ອມໃສ ໕ ປະການ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อาวาสิกวคฺค

ອາວາສິກະວັກ

---

อาวาสิกสุตฺต

ອາວາສິກະສູດ

---

ปุ – อาวาสิกวคฺเค [Pg.268] ปนาวุโส ปฐมํ อาวาสิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນອາວາສິກະວັກ ອາວາສິກະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – อาวาสิกวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ อาวาสิกสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ อภาวนีโย โหติ. กตเมหิ ปญฺจหิ, น อากปฺปสมฺปนฺโน โหติ น วตฺตสมฺปนฺโน, น พหุสฺสุโต โหติ น สุตธโร, น ปฏิสลฺเลขิตา โหติ น ปฏิสลฺลานาราโม, น กลฺยาณวาโจ โหติ น กลฺยาณวากฺกรโณ, ทุปฺปญฺโญ โหติ ชโฬ เอฬมูโค. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ อภาวนีโย โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນອາວາສິກະວັກ ອາວາສິກະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເຈົ້າອາວາດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໕ ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຄວນຍົກຍ້ອງ. ດ້ວຍທັມ ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ບໍ່ເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍມາລະຍາດ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວັດປະຕິບັດ, ບໍ່ເປັນພະຫູສູດ ບໍ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ, ບໍ່ເປັນຜູ້ມັກຫຼີກເຣັ້ນ ບໍ່ຍິນດີໃນການຫຼີກເຣັ້ນ, ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາໄພເລາະ ບໍ່ມີຖ້ອຍຄຳທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ, ເປັນຜູ້ມີປັນຍາຊາມ ໂງ່ຈ້າ ເປັນໃບ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເຈົ້າອາວາດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໕ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຄວນຍົກຍ້ອງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อวณฺณารหสุตฺต

ອະວັນນາຣະຫະສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.270] อาวุโส สตฺตมํ อวณฺณารหสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ອະວັນນາຣະຫະສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว ภนฺเต สตฺตมํ อวณฺณารหสุตฺตํ ‘‘ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย. กตเมหิ ปญฺจหิ, อนนุวิจฺจ อปริโยคาเหตฺวา อวณฺณารหสฺส วณฺณํ ภาสติ, อนนุวิจฺจ อปริโยคาเหตฺวา วณฺณารหสฺส อวณฺณํ ภาสติ, อาวาสมจฺฉรี โหติ อาวาสปลิเคธี, กุลมจฺฉรี โหติ กุลปลิเคธิ, สทฺธาเทยฺยํ วินิปาเตติ. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก [Pg.271] ภิกฺขุ ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ - ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນນັ້ນແລ ອະວັນນາຣະຫະສູດ ທີ ໗ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເຈົ້າອາວາດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໕ ປະການ ຍ່ອມຖືກນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນນະລົກ ເໝືອນຖືກນຳໄປຖິ້ມລົງ. ດ້ວຍທັມ ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ບໍ່ໃຄ່ຄວນ ບໍ່ພິຈາລະນາແລ້ວ ກ່າວສັນເສີນຜູ້ທີ່ຄວນຕິຕຽນ, ບໍ່ໃຄ່ຄວນ ບໍ່ພິຈາລະນາແລ້ວ ກ່າວຕິຕຽນຜູ້ທີ່ຄວນສັນເສີນ, ເປັນຜູ້ຕະໜີ່ອາວາດ ມີຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນອາວາດ, ເປັນຜູ້ຕະໜີ່ຕະກູນ ມີຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນຕະກູນ, ເຮັດໃຫ້ຂອງທີ່ເຂົາຖວາຍດ້ວຍສັດທາເສຍຫາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເຈົ້າອາວາດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ ໕ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມຖືກນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ໃນນະລົກ ເໝືອນຖືກນຳໄປຖິ້ມລົງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทุจฺจริตวคฺค

ທຸດຈະຣິຕະວັກ

---

ปฐมทุจฺจริตสุตฺต

ປະຖະມະທຸດຈະຣິຕະສູດ

---

ปุ – ทุจฺจริตวคฺเค [Pg.273] ปน อาวุโส ปฐมํ ทุจฺจริตสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ - ອາວຸໂສ ກໍໃນທຸດຈະຣິຕະວັກ ປະຖະມະທຸດຈະຣิຕະສູດ ທີ ໑ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ทุจฺจริตวคฺเค ภนฺเต ปฐมํ ทุจฺจริตสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา ทุจฺจริเต. กตเม ปญฺจ, อตฺตาปิ อตฺตานํ อุปวทติ, อนุวิจฺจ วิญฺญู ครหนฺติ, ปาปโก กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ, สมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา ทุจฺจริเต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນທຸຈະລິດວັກ ພະສູດທີໜຶ່ງ ຄື ທຸຈະລິດສູດ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີເນື້ອຄວາມເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂທດໃນທຸຈະລິດ ໕ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໕ ປະການເປັນແນວໃດ? ຄື ຕົນເອງຍ່ອມຕິຕຽນຕົນເອງ ໑, ຜູ້ຮູ້ໃຄ່ຄວນແລ້ວຍ່ອມຕິຕຽນ ໑, ກິດຕິສັບອັນຊົ່ວຍ່ອມຟຸ້ງຂຶ້ນໄປ ໑, ເປັນຜູ້ຫຼົງເຮັດກາລະ ໑, ຫຼັງຈາກຕາຍໄປ ເພາະກາຍແຕກທຳລາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ໂທດໃນທຸຈະລິດ ໕ ປະການ'.

---

สิวถิกสุตฺต

ສີວະຖິກາສູດ

---

ปุ – ตตฺเถว [Pg.274] อาวุโส นวมํ สิวถิกสุตฺตํ ภควตา กถํ ภาสิตํ.

ປຸ. — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນນັ້ນແລ ພະສູດທີເກົ້າ ຄື ສີວະຖິກາສູດ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิ – ตตฺเถว [Pg.275] ภนฺเต นวมํ สิวถิกสุตฺตํ ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา สิวถิกาย. กตเม ปญฺจ, อสุจิ, ทุคฺคนฺธา, สปฺปฏิภยา, วาฬานํ อมนุสฺสานํ อาวาโส, พหุโน ชนสฺส อาโรทนา. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา สิวถิกายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິ. — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັກນັ້ນນັ້ນແລ ພະສູດທີເກົ້າ ຄື ສີວະຖິກາສູດ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ ໂດຍມີເນື້ອຄວາມເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂທດໃນປ່າຊ້າ ໕ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໕ ປະການເປັນແນວໃດ? ຄື ເປັນຂອງບໍ່ສະອາດ ໑, ມີກິ່ນເໝັນ ໑, ມີໄພສະເພາະໜ້າ ໑, ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດຮ້າຍແລະອະມະນຸດ ໑, ເປັນບ່ອນຮ້ອງໄຫ້ຂອງມະຫາຊົນ ໑. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ໂທດໃນປ່າຊ້າ ໕ ປະການ'.