Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා.

Suttantapiṭaka

සූත්‍ර පිටකය

Aṅguttaranikāye

අංගුත්තර නිකායෙහි

Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā

සංගායනාවෙහි ප්‍රශ්න සහ විසර්ජන

Pucchā – paṭhamamahāsaṃgītikāle [Pg.1] āvuso dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ kiṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම සංගාහක වූ මහා කාශ්‍යප ආදී මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා වන පුරාණ සංගීතිකාරකයන් වහන්සේලා පළමුව විනය පිටකය සංගායනා කොට, සූත්‍ර පිටකයෙහි දීඝ, මජ්ඣිම, සංයුත්ත යන නිකාය තුන සංගායනා කිරීමෙන් අනතුරුව කුමන නම් වූ බුද්ධ වචනයක් සංගායනා කළ සේක් ද?

Vissajjanā – paṭhamamahāsaṃgītikāle bhante dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ navahi ca suttasahassehi pañcahi ca suttasattehi sattapaññāsāya ca suttehi paṭimaṇḍitaṃ vīsatibhāṇavārasataparimāṇaṃ aṅguttaranikāyaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම සංගාහක වූ මහා කාශ්‍යප ආදී මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා වන පුරාණ සංගීතිකාරකයන් වහන්සේලා පළමුව විනය සංගායනා කොට, සූත්‍ර පිටකයෙහි දීඝ, මජ්ඣිම, සංයුත්ත යන නිකාය තුන සංගායනා කිරීමෙන් අනතුරුව, සූත්‍ර නවදහස් පන්සිය පනස් හතකින් (9,557) සමලංකෘත වූ ද එක්සිය විසි (120) භාණවාර ප්‍රමාණයක් වූ ද අංගුත්තර නිකාය නම් වූ බුද්ධ වචනය සංගායනා කළ සේක.

Pucchā – aṅguttaranikāyepi [Pg.2] āvuso ekakanipāto dukanipāto tikanipātotiādinā nipātapakaraṇaparicchedavasena ekādasavidhā. Tattha kataraṃ nipātapakaraṇaṃ saṃgāyiṃsu.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායෙහි ද ඒකක නිපාතය, දුක නිපාතය, තික නිපාතය ආදී වශයෙන් නිපාත ප්‍රකරණ පරිච්ඡේද වශයෙන් එකොළොස් වැදෑරුම් වේ. එහිදී පළමුව කුමන නිපාත ප්‍රකරණයක් සංගායනා කළ සේක් ද?

Vissajjanā – aṅguttaranikāye bhante ekādasasu nipātapakaraṇaparicchedesu ekakanipātaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, අංගුත්තර නිකායෙහි නිපාත ප්‍රකරණ පරිච්ඡේද එකොළහ අතුරෙන්, පළමුව ඒකක නිපාතය සංගායනා කළ සේක.

1. Rūpādivagga

1. රූපාදි වර්ගය

Pucchā – ekakanipātepi [Pg.3] āvuso rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggo akammaniyavaggotiādinā vaggabhedavasena bahuvidhā. Tattha kataraṃ vaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒකක නිපාතයෙහි ද රූපාදි වර්ගය, නීවරණප්පහාන වර්ගය, අකම්මනීය වර්ගය ආදී වශයෙන් වර්ග භේදයන්ගෙන් බහුවිධ වේ. එහිදී පළමුව කුමන වර්ගය සංගායනා කළ සේක් ද?

Vissajjanā – ekakanipāte bhante rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggotiādinā vīsatiyā vaggesu rūpādivaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒකක නිපාතයෙහි රූපාදි වර්ගය, නීවරණප්පහාන වර්ගය ආදී වූ වර්ග විස්ස අතුරෙන් පළමුව රූපාදි වර්ගය සංගායනා කළ සේක.

Pucchā – sādhu sādhu āvuso, mayampi dāni āvuso tatoyeva paṭṭhāya saṃgāhanatthāya saṃgītipubbaṅgamāni dhammapucchanavissajjanakiccāni āvahituṃ samārabhāma. Tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte rūpādivagge purimāni pañca suttāni kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – සාධු! සාධු! ඇවැත්නි, අපි ද දැන් ඇවැත්නි, එතැන් සිටම සංගායනා කරනු පිණිස සංගීතිය පෙරදැරි කොට ඇති ධර්ම පෘච්ඡා සහ විසර්ජන කටයුතු ආරම්භ කරමු. ඇවැත්නි, දන්නා වූ ද දක්නා වූ ද අරහත් වූ ද සම්මාසම්බුදු වූ ද ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායෙහි ඒකක නිපාතයේ රූපාදි වර්ගයෙහි මුල් සූත්‍ර පහ කොහි දී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.4] bhante sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ purisānaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවර දී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, රූප ආදියෙහි දැඩිව ඇලුනු පුරුෂයන් පස් දෙනෙකුගේ අදහස් අනුව, “මහණෙනි, පුරුෂයෙකුගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතින, ස්ත්‍රී රූපය බඳු වූ වෙනත් එකම රූපයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ස්ත්‍රී රූපය පුරුෂයාගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතී” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.

මහණෙනි, පුරුෂයෙකුගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතින, ස්ත්‍රී රූපය බඳු වූ වෙනත් එකම රූපයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ස්ත්‍රී රූපය පුරුෂයාගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතී.

Pucchā – tattheva [Pg.5] āvuso pacchimāni pañca suttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම අවසාන සූත්‍ර පහ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහි දී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tasmiṃyeva bhante sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ itthīnaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එම සැවැත්නුවර දීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, රූප ආදියෙහි දැඩිව ඇලුනු ස්ත්‍රීන් පස් දෙනෙකුගේ අදහස් අනුව, “මහණෙනි, ස්ත්‍රියකගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතින, පුරුෂ රූපය බඳු වූ වෙනත් එකම රූපයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, පුරුෂ රූපය ස්ත්‍රියකගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතී” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.

මහණෙනි, ස්ත්‍රියකගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතින, පුරුෂ රූපය බඳු වූ වෙනත් එකම රූපයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, පුරුෂ රූපය ස්ත්‍රියකගේ සිත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළාගෙන පවතී.

Nītatthavasena, neyyatthavasena

නීතත්ථ වශයෙන් සහ නෙය්‍යත්ථ වශයෙන්

Pucchā – imasmiṃ [Pg.6] āvuso rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena kiṃ kathitaṃ, neyyatthavasena pana kiṃ ñāpitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ රූපාදි වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නීතත්ථ වශයෙන් කුමක් දේශනා කරන ලද්දේ ද, නෙය්‍යත්ථ වශයෙන් කුමක් පෙන්වා දෙන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – imasmiṃ bhante rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena vaṭṭaṃ kathitaṃ. Neyyatthavasena pana vivaṭṭampi ñāpitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ රූපාදි වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නීතත්ථ වශයෙන් වෘත්තය දේශනා කරන ලදී. නෙය්‍යත්ථ වශයෙන් විවෘත්තය ද පෙන්වා දෙන ලදී.

2. Nīvaraṇappahānavagga

2. නීවරණප්පහාන වර්ගය

Pucchā – dutiyo [Pg.7] pana āvuso nīvaraṇappahānavaggo bhagavatā kattha kathañca bhāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දෙවන නීවරණප්පහාන වර්ගය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහි දී කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā kāmacchando uppajjati, uppanno vā kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave subhanimittaṃ, subhanimittaṃ bhikkhave ayoniso manasikaroto anuppannoceva kāmacchando uppajjati, uppanno ca kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවර දී “මහණෙනි, නූපන් කාමච්ඡන්දය උපදින්නා වූ ද, උපන් කාමච්ඡන්දය බෙහෙවින් වැඩෙන්නා වූ ද ව්‍යාප්ත වන්නා වූ ද, සුභ නිමිත්ත බඳු වූ වෙනත් එකම ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, සුභ නිමිත්ත අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් මෙනෙහි කරන්නාට නූපන් කාමච්ඡන්දය ද උපදී, උපන් කාමච්ඡන්දය ද බෙහෙවින් වැඩෙන්නා වූ ද ව්‍යාප්ත වන්නා වූ ද බවට පත්වේ” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – imasmiṃ [Pg.8] pana āvuso dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā kiṃ kathitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ දෙවන නීවරණප්පහාන වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කුමක් දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – imasmiṃ pana bhante dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā vaṭṭampi vivaṭṭampi kathitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ දෙවන නීවරණප්පහාන වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වෘත්තය මෙන්ම විවෘත්තය ද දේශනා කරන ලදී.

3. Akammaniyava

3. අකම්මනීය වර්ගය

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.9] sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte tatiye akammaniyavagge kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි... පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායෙහි ඒකක නිපාතයේ තුන්වන අකම්මනීය වර්ගයෙහි කෙබඳු වූ ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tatiye bhante akammaniyavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ bhāvitaṃ kammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ. Cittaṃ bhikkhave bhāvitaṃ kammaniyaṃ hotī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, තුන්වන අකම්මනීය වර්ගයෙහි “මහණෙනි, නොවැඩූ කල්හි මෙසේ අකර්මණ්‍ය වන සිත බඳු වූ වෙනත් එකම ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, නොවැඩූ සිත අකර්මණ්‍ය වේ. මහණෙනි, වැඩූ කල්හි මෙසේ කර්මණ්‍ය වන සිත බඳු වූ වෙනත් එකම ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, වැඩූ සිත කර්මණ්‍ය වේ” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලදී.

4. Adantavagga

4. අදන්ත වර්ගය

Pucchā – catutthe [Pg.10] panāvuso adantavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සිව්වන අදන්ත වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු වූ ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – catutthe bhante adantavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ dantaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave dantaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, සිව්වන අදන්ත වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහණෙනි, නොදැමුණු කල්හි මෙසේ මහත් අවැඩ පිණිස පවතින වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ඒ අන් කිසිවක් නොව සිතයි. මහණෙනි, නොදැමුණු සිත මහත් අවැඩ පිණිස පවතී. මහණෙනි, දැමුණු කල්හි මෙසේ මහත් වැඩ පිණිස පවතින වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ඒ අන් කිසිවක් නොව සිතයි. මහණෙනි, දැමුණු සිත මහත් වැඩ පිණිස පවතී' යනාදී වශයෙන් ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලදී."

5. Paṇihitaacchavagga

5. පණිහිතඅච්ඡ වර්ගය

Pucchā – pañcame [Pg.11] āvuso paṇihitaacchavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, පස්වන පණිහිතඅච්ඡ වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – pañcame bhante paṇihitaacchavagge ‘‘seyyathāpi bhikkhave sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati, lohitaṃ vā uppādessatīti netaṃ ṭhāna vijjati. Taṃ kissahetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave sūkassa. Evameva kho bhikkhave so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṃ [Pg.12] bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati, taṃ kissa hetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave cittassā’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, පස්වන පණිහිතඅච්ඡ වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහණෙනි, වැරදි ලෙස පිහිටුවන ලද ඇල්වී කටුවක් හෝ යවවී කටුවක් අතින් හෝ පයින් පෑගූ කල, එය අත හෝ පය පලන්නේය, ලේ උපදවන්නේය යන මේ කරුණ සිදු විය නොහැක්කකි. ඊට හේතුව කුමක්ද? මහණෙනි, කටුව වැරදි ලෙස පිහිටා තිබීමයි. මහණෙනි, එලෙසම ඒ භික්ෂුව වැරදි ලෙස පිහිටුවන ලද සිතින් අවිද්‍යාව පලනු ඇත, විද්‍යාව උපදවනු ඇත, නිවන සාක්ෂාත් කරනු ඇත යන මේ කරුණ සිදු විය නොහැක්කකි. ඊට හේතුව කුමක්ද? මහණෙනි, සිත වැරදි ලෙස පිහිටුවා තිබීමයි' යනාදී වශයෙන් ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලදී."

6. Accharāsaṅghātavagga

6. අච්ඡරාසංඝාත වර්ගය

Pucchā – accharāsaṅghātavagge [Pg.13] āvuso paṭhama dutiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, අච්ඡරාසංඝාත වර්ගයෙහි පළමු හා දෙවන සූත්‍රයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – accharāsaṅghātavagge bhante bhagavatā ‘‘pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ, taṃ assutavā puthujjano yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmā ‘assutavato puthujjanassa cittabhāvanā natthī’ti vadāmi. Pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamuttaṃ, taṃ subhavā ariyasāvako yathābhūtaṃ pajānāti. Tasmā ‘sutapato [Pg.14] ariyasāvakassa cittabhāvanā atthī’ti vadāmī’’ti. Evaṃ kho bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "අච්ඡරාසංඝාත වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහණෙනි, මේ සිත ප්‍රභාස්වරය. එතෙකුදු වුවත් එය ආගන්තුක උපක්ලේශයන්ගෙන් කිලිටි වී ඇත. අශ්‍රැතවත් පෘථග්ජනයා එය තත්ත්වාකාරයෙන් නොදනියි. එබැවින් අශ්‍රැතවත් පෘථග්ජනයාට සිත වැඩීමක් (චිත්ත භාවනාවක්) නැතැයි මම කියමි. මහණෙනි, මේ සිත ප්‍රභාස්වරය. එය ආගන්තුක උපක්ලේශයන්ගෙන් මිදුණකි. ශ්‍රැතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයා එය තත්ත්වාකාරයෙන් දනියි. එබැවින් ශ්‍රැතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයාට සිත වැඩීමක් (චිත්ත භාවනාවක්) ඇතැයි මම කියමි' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Tatiyasutta

තුන්වන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.15] āvuso tatiyasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන සූත්‍රය ආදිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttādīni pañcasuttāni ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu mettācittaṃ āsevati, bhāveti, manasikaroti. Ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkaronti. Yekeci bhikkhave dhammā akusalā akusalabhāgiyā akusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva akusalādhammā, yekeci bhikkhave dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva kusalā dhammā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, එහිම තුන්වන සූත්‍රය ආදී සූත්‍ර පහෙහි 'මහණෙනි, ඉදින් භික්ෂුවක් ඇඟිල්ලක් ගසන පමණ කෙටි කාලයක් වුවද මෙත් සිත ඇසුරු කරයි නම්, වඩයි නම්, මෙනෙහි කරයි නම්; මහණෙනි, මේ භික්ෂුව හිස් නොවූ ධ්‍යාන ඇත්තෙකුව වෙසෙයි, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන්නෙකු වෙයි, අවවාද පිළිපදින්නෙකු වෙයි, රට වැසියන්ගේ පිණ්ඩපාතය නිශ්ඵල නොකොට වළඳන්නෙකු වෙයි, යැයි කියනු ලැබේ. එය නිතර බහුල වශයෙන් වඩන්නන් පිළිබඳව කියනු කිම? මහණෙනි, අකුසල් වූ, අකුසල් කොටසට අයත් වූ, අකුසල් පිලට අයත් වූ යම් ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ සියල්ලම සිත පෙරටු කොට ඇත්තාහ. ඒ ධර්මයන්ට පළමුව සිත උපදියි. ඉන්පසුවම අකුසල ධර්මයෝ උපදිති. මහණෙනි, කුසල් වූ, කුසල් කොටසට අයත් වූ, කුසල් පිලට අයත් වූ යම් ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ සියල්ලම සිත පෙරටු කොට ඇත්තාහ. ඒ ධර්මයන්ට පළමුව සිත උපදියි. ඉන්පසුවම කුසල ධර්මයෝ උපදිති' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Aṭṭhamasutta

අටවන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.17] āvuso aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, එහිම අටවන, නවවන, දසවන සූත්‍රයන් ද, වීරියාරම්භාදි වර්ගයෙහි සූත්‍ර දසය ද, කල්‍යාණමිත්තාදි වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave pamādo, pamattassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, එහිම අටවන, නවවන, දසවන සූත්‍රයන් ද, වීරියාරම්භාදි වර්ගයෙහි සූත්‍ර දසය ද, කල්‍යාණමිත්තාදි වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය ද 'මහණෙනි, නූපන්නා වූ අකුසල් දහම් උපදින, උපන්නා වූ කුසල් දහම් පිරිහී යන, මේ ප්‍රමාදය වැනි වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ප්‍රමාද වූ තැනැත්තාට නූපන්නා වූ අකුසල් දහම් ද උපදී, උපන්නා වූ කුසල් දහම් ද පිරිහී යයි' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Dutiyasutta

දෙවන සූත්‍රය

Pucchā – kalyāṇamittādivagge [Pg.19] āvuso dutiya tatiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, කල්‍යාණමිත්තාදි වර්ගයෙහි දෙවන හා තුන්වන සූත්‍රයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – kalyāṇamittādivagge bhante dutiya tatiyasuttāni ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ ananuyogo kusalānaṃ dhammāna’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, කල්‍යාණමිත්තාදි වර්ගයෙහි දෙවන හා තුන්වන සූත්‍රයන් 'මහණෙනි, නූපන්නා වූ අකුසල් දහම් උපදින, උපන්නා වූ කුසල් දහම් පිරිහී යන, මේ අකුසල ධර්මයන්හි යෙදීම සහ කුසල ධර්මයන්හි නොයෙදීම වැනි වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Chaṭṭhasutta

හයවන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.20] āvuso chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, එහිම හයවන සූත්‍රය ආදිය ද, ප්‍රමාදාදි වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca ‘‘appamattikā esā bhikkhave parihāni yadidaṃ ñātiparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ bhikkhave parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānīti. Appamattikā esā bhikkhave vuddhi yadidaṃ ñātivuddhi. Etadaggaṃ bhikkhave vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi[Pg.21]. Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo bhikkhave sikkhitabba’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, එහිම හයවන සූත්‍රය ආදිය ද, ප්‍රමාදාදි වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය ද 'මහණෙනි, නෑයන්ගෙන් පිරිහීම යම් බඳු ද, මේ පිරිහීම ස්වල්පයකි. මහණෙනි, පිරිහීම් අතරින් ප්‍රඥාවෙන් පිරිහීම ඉතාම ලාමක පිරිහීම වේ. මහණෙනි, නෑයන්ගෙන් වැඩීම යම් බඳු ද, මේ වැඩීම ස්වල්පයකි. මහණෙනි, වැඩීම් අතරින් ප්‍රඥාවෙන් වැඩීම අග්‍රතම වැඩීම වේ. මහණෙනි, එබැවින් මෙහිලා "ප්‍රඥාවෙන් වැඩෙන්නෙමු" යි මෙසේ හික්මිය යුතුය. මහණෙනි, ඔබලා විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Pamādādivagga

ප්‍රමාදාදි වර්ගය

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.22] sammāsambuddhena pamādādivagge dutiyasuttādīni kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, ඒ ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ප්‍රමාදාදි වර්ගයෙහි දෙවන සූත්‍රය ආදිය කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi, yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo, appamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – "ස්වාමීනි, 'මහණෙනි, මෙසේ මහත් අවැඩ පිණිස පවතින වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ඒ අන් කිසිවක් නොව ප්‍රමාදයයි. මහණෙනි, ප්‍රමාදය මහත් අවැඩ පිණිස පවතී. මහණෙනි, මෙසේ මහත් වැඩ පිණිස පවතින වෙනත් එක ද ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ඒ අන් කිසිවක් නොව අප්‍රමාදයයි. මහණෙනි, අප්‍රමාදය මහත් වැඩ පිණිස පවතී' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී."

Dutiya pamādādivagga

දෙවන ප්‍රමාදාදි වර්ගය

Pucchā – dutiye [Pg.24] panāvuso pamādādivagge paṭhamasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – "ඇවැත්නි, දෙවන ප්‍රමාදාදි වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය ආදිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?"

Vissajjanā – dutiye bhante pamādādivagge ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo. Appamādo bhikkhave mahato atthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, දෙවැනි ප්‍රමාද ආදි වර්ගයෙහි, 'මහණෙනි, ආධ්‍යාත්මික අංගයක් කොට සලකන කල්හි, මේ ප්‍රමාදය මෙන් මහත් අනර්ථය පිණිස පවතින වෙනත් එක ම අංගයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, ප්‍රමාදය මහත් අනර්ථය පිණිස පවතී. මහණෙනි, ආධ්‍යාත්මික අංගයක් කොට සලකන කල්හි, මේ අප්‍රමාදය මෙන් මහත් අර්ථය පිණිස පවතින වෙනත් එක ම අංගයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, අප්‍රමාදය මහත් අර්ථය පිණිස පවතී' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dasasutta

දස සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.26] āvuso tettiṃsamādīnica dasasuttāni adhammavagge ca dasasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි ම තිස්තුන් වන සූත්‍රයේ සිට ඇති දස සූත්‍ර ද අධම්ම වර්ගයේ දස සූත්‍ර ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante tettiṃsamādīni dasasuttāni ca adhammavagge dasasuttāni ca ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘dhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentīti evamādinā ca, ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘adhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya bahujano janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentīti evamādinā ca bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහි ම තිස්තුන් වන සූත්‍රයේ සිට ඇති දස සූත්‍ර ද අධම්ම වර්ගයේ දස සූත්‍ර ද සම්බන්ධයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කළ සේක: 'මහණෙනි, යම් මහණ කෙනෙක් නොදහම දහම යැයි පෙන්වද්ද, මහණෙනි, ඒ මහණහු බොහෝ ජනයාට අහිත පිණිස, බොහෝ ජනයාට අසුඛ පිණිස, බොහෝ ජනයාගේ අනර්ථය පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ට අහිත පිණිස හා දුක පිණිස පිළිපන්නාහු වෙති. මහණෙනි, ඒ මහණහු බොහෝ අකුසල් රැස් කරති. ඔවුහු මේ සද්ධර්මය අතුරුදන් කරති' යනාදී වශයෙන් ද, 'මහණෙනි, යම් මහණ කෙනෙක් නොදහම නොදහම යැයි පෙන්වද්ද, මහණෙනි, ඒ මහණහු බොහෝ ජනයාගේ හිත පිණිස, බොහෝ ජනයාගේ සැප පිණිස, බොහෝ ජනයාගේ අර්ථය පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ට හිත පිණිස, සැප පිණිස පිළිපන්නාහු වෙති. මහණෙනි, ඒ මහණහු බොහෝ පින් රැස් කරති. ඔවුහු මේ සද්ධර්මය සුරැකිව පවත්වති' යනාදී වශයෙන් ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Ekapuggalavagga

ඒකපුග්ගල වර්ගය

Pucchā – ekapuggalavagge [Pg.29] āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒකපුග්ගල වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවක් දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – ekapuggalavagge bhante bhagavatā ekapuggalo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, ayaṃ kho bhikkhave ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒකපුග්ගල වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මහණෙනි, ලොව උපදින්නා වූ එක් පුද්ගලයෙක් බොහෝ ජනයාගේ හිත පිණිස, බොහෝ ජනයාගේ සැප පිණිස, ලෝකානුකම්පාව පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය, හිත, සුව පිණිස උපදී. කවර එක් පුද්ගලයෙක් ද යත්? තථාගත අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ය. මහණෙනි, ලොව උපදින්නා වූ මේ එක් පුද්ගලයා බොහෝ ජනයාගේ හිත පිණිස, බොහෝ ජනයාගේ සැප පිණිස, ලෝකානුකම්පාව පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය, හිත, සුව පිණිස උපදී' යනාදී වශයෙන් ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලදී.

Etadaggavagga

ඒතදග්ග වර්ගය

Aññāsikoṇḍañña vatthu

අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ වස්තුව

Pucchā – etadavagge [Pg.30] āvuso āgatesu ekacattālīsāya theresu āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මෙම ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එක්සාළිස් නමක් වූ තෙරුන් වහන්සේලා අතරින්, ආයුෂ්මත් අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ තෙරුන් වහන්සේව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ aññāsikoṇḍañño’’ti, evaṃ kho bhante āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එක්සාළිස් නමක් වූ මහ තෙරුන් වහන්සේලා අතරින්, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් දීර්ඝ කාලයක් පැවිදිව සිටි (චිරරාත්‍රඥයන්) ශ්‍රාවකයන් අතරින් මේ අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤයා අග්‍ර වේ' යැයි වදාරමින්, ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ තෙරුන් වහන්සේව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලදී.

Aggasāvakavatthu

අග්‍රශ්‍රාවක වස්තුව

Pucchā – tenāvuso [Pg.36] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā ca sāriputtatthero dhammasenāpati paṭhamo aggasāvako āyasmā ca mahāmoggallānatthero dutiyo aggasāvako kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එක්සාළිස් නමක් වූ මහ තෙරුන් වහන්සේලා අතරින්, ධර්ම සේනාපති වූ පළමු අග්‍රශ්‍රාවක ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරුන් වහන්සේ සහ දෙවැනි අග්‍රශ්‍රාවක ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේව කෙසේ නම් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලද්දාහු ද?

Vissajjanā – āyasmā bhante sāriputtatthero dhammasenāpati ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto’’ti. Āyasmā pana mahāmoggallānatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ධර්ම සේනාපති ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරුන් වහන්සේව, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් මහා ප්‍රඥාවන්තයන් අතර මේ සැරියුත් අග්‍ර වේ' යැයි ද, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේව, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් ඍද්ධිමතුන් අතර මේ මහා මොග්ගල්ලාන අග්‍ර වේ' යැයි ද වදාරමින්, ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්ග තනතුරු වල තබන ලදහ.

Idaṃ [Pg.40] te āsanaṃ vīra, paññattaṃ tavanucchaviṃ;

Mama cittaṃ pasādento, nisīda pupphamāsane.

වීරයෙනි, ඔබට සුදුසු පරිදි පනවන ලද මේ අසුන ඔබ වෙනුවෙනි; මාගේ සිත පහදවමින් මේ මල් අසුන මත වැඩ සිටිනු මැනවි.

Ye [Pg.44] vata loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ayaṃ tesaṃ bhikkhu aññataro.

ලෝකයෙහි යම් රහතන් වහන්සේලා හෝ අර්හත් මාර්ගයට පිළිපන් අය වෙත් ද, මේ භික්ෂුව ඔවුන් අතරින් එක් අයෙකි.

Yaṃnūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ puccheyyaṃ.

මම මේ භික්ෂුව වෙත පැමිණ ප්‍රශ්න විමසුවහොත් මැනවි.

Ye dhammā hetuppabhavā,Tesaṃ hetuṃ tathāgato;

Āha tesañca yo nirodho,Evaṃvādī mahāsamaṇo –

හේතුවෙන් හටගන්නා යම් ධර්මතාවෝ වෙත් ද, තථාගතයන් වහන්සේ ඒවායේ හේතුව ද, ඒවායේ නිරෝධය ද වදාළ සේක. මහා ශ්‍රමණයාණන් වහන්සේ මෙබඳු දේශනා ඇති සේක.

Labheyyāma [Pg.46] mayaṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampadaṃ.

ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබමු ද, උපසම්පදාව ලබමු ද?

Etadaggaṃ [Pg.47] bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto.

මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් මහා ප්‍රඥාවන්තයන් අතර මේ සැරියුත් අග්‍ර වේ.

Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno.

මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් ඍද්ධිමතුන් අතර මේ මහා මොග්ගල්ලාන අග්‍ර වේ.

Mahākassapavatthu

මහාකාශ්‍යප වස්තුව

Pucchā – āyasmā [Pg.48] pana āvuso mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle pāmokkhasaṅghanāyakabhūto bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පළමු ධර්ම සංගායනා සමයෙහි ප්‍රධාන සංඝ නායකයාණන් වූ ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – āyasmā bhante mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle saṅghapāmokkhabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, පළමු ධර්ම සංගායනා සමයෙහි ප්‍රධාන සංඝ නායකයාණන් වූ ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේව, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් ධුතාංගධාරීන් අතර මේ මහා කාශ්‍යප අග්‍ර වේ' යැයි වදාරමින්, මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලදී.

Anuruddhattheravatthu

අනුරුද්ධ තෙරණුවන්ගේ වස්තුව

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.51] sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā anuruddhatthero kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ...පෙ... අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එක්සාළිස් නමක් වූ මහ තෙරුන් වහන්සේලා අතරින්, ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේව කෙසේ නම් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – āyasmā [Pg.52] bhante anuruddhatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ anuruddho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේව, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් දිව්‍ය චක්ෂු (දිවැස්) ඇති අය අතර මේ අනුරුද්ධ අග්‍ර වේ' යැයි වදාරමින්, මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලදී.

Sīvalivatthu

සීවලී වස්තුව

Pucchā – āyasmā [Pg.54] pana āvuso sīvalitthero bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ආයුෂ්මත් සීවලී තෙරුන් වහන්සේව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – āyasmā bhante sīvalitthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvalī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් සීවලී තෙරුන් වහන්සේව, 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් අතරින් ප්‍රත්‍ය ලාභ ලැබීමෙන් අග්‍ර වූවන් අතර මේ සීවලී අග්‍ර වේ' යැයි වදාරමින්, මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබන ලදී.

Sammāsambuddho [Pg.56] vata so bhagavā, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti.

මෙබඳු වූ දුක ප්‍රහාණය කිරීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරන ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැබවින් ම සම්මා සම්බුදු වන සේක.

Suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno.

මෙබඳු වූ දුක ප්‍රහාණය කරනු පිණිස පිළිපන් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සංඝයා වහන්සේ සැබවින් ම මනා මඟට පිළිපන් සේක.

Susukhaṃ vata nibbānaṃ, yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjati –

යම් නිවනක මෙබඳු වූ දුකක් විද්‍යමාන නොවේ ද, ඒ නිවන ඒකාන්තයෙන් ම ඉතා සුවදායක ය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.58] bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvali’’ hu –

‘‘මහණෙනි, ලාභ ලබන්නන් වූ මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ සීවලී භික්ෂුව අග්‍ර වේ’’ යි –

Ānandātheravatthu

ආනන්ද ස්ථවිර වස්තුව

Pucchā – āyasmā pana āvuso ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakatherabhūto kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම විස්සජ්ජක (ධර්මය දේශනා කළ) ස්ථවිරයන් වහන්සේ වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – āyasmā [Pg.59] bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ satimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ gatimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhitimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā pañcasu etadaggaṭṭhānesu ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම විස්සජ්ජක වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ, “මහණෙනි, බහුශ්‍රුත වූ මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ. මහණෙනි, සිහි නුවණ ඇති (සතිමත්) මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ. මහණෙනි, ධාරණ ශක්තිය ඇති (ගතිමත්) මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ. මහණෙනි, ධෛර්යවන්ත (ධිතිමත්) මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ. මහණෙනි, උපස්ථායකයන් වූ මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ” යි මෙසේ ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරු පහක පිහිටුවන ලද්දේ ය.

Satasahassena [Pg.61] me kītaṃ,Satasahassena māpitaṃ;

Sobhanaṃ nāma uyyānaṃ;

Paṭiggaṇha mahāmuni –

මා විසින් ලක්ෂයක් දී මිලදී ගන්නා ලද, ලක්ෂයක් වියදම් කොට කරවන ලද 'සෝභන' නම් වූ උයන, මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, පිළිගන්නා සේක්වා –

‘‘Etadaggaṃ [Pg.64] bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ. Satimantānaṃ. Gatimantānaṃ. Dhitimantānaṃ. Upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ –

‘‘මහණෙනි, බහුශ්‍රුතයන් අතර ද, සතිමතුන් අතර ද, ගතිමතුන් අතර ද, ධිතිමතුන් අතර ද, උපස්ථායකයන් අතර ද මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන්ගෙන් මේ ආනන්ද අග්‍ර වේ’’ –

Upālivatthu

උපාලි ස්ථවිර වස්තුව

Pucchā – tenāvuso [Pg.65] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්‍ර වර්ගයෙහි සඳහන් වන හතළිස් එක් මහා ස්ථවිරවරුන් අතරින්, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයේ දී විනය විස්සජ්ජක (විනය විසඳූ) වූ ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – āyasmā bhante upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ upālī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි විනය විස්සජ්ජක වූ ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ, “මහණෙනි, විනයධර වූ මාගේ ශ්‍රාවක භික්ෂූන් අතර මේ උපාලි අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

Vinayo vāsayo mayhaṃ,Vinayo ṭhānacaṅkamaṃ;

Kappemi vinaye vāsaṃ,Vinayo mama gocaro.

විනය මාගේ වාසස්ථානයයි. විනය මාගේ සිටීම හා සක්මනයි. මම විනයෙහි ම වාසය කරමි. විනය මාගේ ගෝචරස්ථානයයි.

Mahāpajāpatigotamītherīvatthu

මහාපජාපතී ගෝතමී තෙරණියගේ වස්තුව

Pucchā – etadaggavagge [Pg.68] āvuso āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpati gotamītherī kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒතදග්‍ර වර්ගයෙහි සඳහන් වන දහතුන් නමක් තෙරණිවරුන් අතරින් මහාපජාපතී ගෝතමී තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – etadaggavagge [Pg.69] bhante āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpatigotamītherī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpati gotamī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ඒතදග්‍ර වර්ගයෙහි සඳහන් වන දහතුන් නමක් තෙරණිවරුන් අතරින් මහාපජාපතී ගෝතමී තෙරණිය, “මහණෙනි, පැවිද්දෙන් බොහෝ කල් ගත වූ (රත්තඤ්ඤූ) මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ මහාපජාපතී ගෝතමී අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.73] bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpatigotamī’’ –

‘‘මහණෙනි, පැවිද්දෙන් බොහෝ කල් ගත වූ (රත්තඤ්ඤූ) මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ මහාපජාපතී ගෝතමී අග්‍ර වේ’’ –

Pucchā – khemātherī pana āvuso aggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අග්‍රශ්‍රාවිකා වූ ඛේමා තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – khemātherī bhante paṭhamā aggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ප්‍රථම අග්‍රශ්‍රාවිකාව වූ ඛේමා තෙරණිය, “මහණෙනි, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ ඛේමා අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ,Sayaṃkataṃ makkaṭova jālaṃ,Etampi chetvāna vajanti dhīrā;

Anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya’’ –

‘‘රාගයෙන් රත් වූ යම් කෙනෙක්, මකුළුවා තමා විසින් ම සාදන ලද දැලට හසුවන්නා සේ තමා විසින් ම මවන ලද (තණ්හා) ප්‍රවාහයට ඇද වැටෙත් ද, ධීර වූ ප්‍රඥාවන්තයෝ මේ බැඳීම ද සිඳ දමා, කිසිදු අපේක්ෂාවකින් තොර ව, සියලු දුක දුරු කොට නිවනට යති’’ –

‘‘Etadaggaṃ [Pg.77] bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ –

‘‘මහණෙනි, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ ඛේමා අග්‍ර වේ’’ –

Pucchā – uppalavaṇṇā pana āvuso therī dutiyaaggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දෙවන අග්‍රශ්‍රාවිකාව වූ උප්පලවණ්ණා තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – uppalavaṇṇā bhante therī dutiyaaggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, දෙවන අග්‍රශ්‍රාවිකාව වූ උප්පලවණ්ණා තෙරණිය, “මහණෙනි, සෘද්ධිමත් වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ උප්පලවණ්ණා අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ –

‘‘මහණෙනි, සෘද්ධිමත් වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ උප්පලවණ්ණා අග්‍ර වේ’’ –

Paṭācārātherībhikkhunīmavatthu

පටාචාරා තෙරණියගේ වස්තුව

Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu terasasu therīsu paṭācārānāma therī kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්‍ර වර්ගයෙහි සඳහන් වන දහතුන් නමක් තෙරණිවරුන් අතරින් පටාචාරා නම් තෙරණිය කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu terasasu therikāsu paṭācārā therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ඒතදග්‍ර වර්ගයෙහි සඳහන් වන දහතුන් නමක් තෙරණිවරුන් අතරින් පටාචාරා තෙරණිය, “මහණෙනි, විනයධර වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ පටාචාරා අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

‘‘Ubho puttā kālaṅkatā,Panthe mayhaṃ patī mato;

Mātāpitā ca bhātā ca,Ekacitakasmiṃ ḍayhare’’ –

‘‘මාගේ පුත්‍රයන් දෙදෙනා ම මියගියහ, මගේ ස්වාමියා මඟ දී මියගියේ ය, මගේ මව ද පියා ද සහෝදරයා ද එක් ම සෑයක දැවෙති’’ –

‘‘Catūsu samuddesu jalaṃ parittakaṃ,Tato bahuṃ assujalaṃ anappakaṃ;

Dukkhena phuṭṭhassa narassa socanā,Kiṃ kāraṇā amma tuvaṃ pamajjasi’’ –

‘‘සතර මහා සාගරයෙහි ජලය ස්වල්පයකි, දුකෙන් පීඩිත වූ මිනිසාගේ ශෝකය නිසා ගලා ගිය කඳුළු ජලය ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි ය. එසේ තිබිය දී, මෑණියනි, ඔබ කුමක් හෙයින් ප්‍රමාද වන්නෙහි ද?’’ –

‘‘Na [Pg.83] santi puttā tāṇāya,Na pitā nāpi bandhavā;

Antakenādhipannassa,Natthi ñātīsu tāṇatā;

Etamatthavasaṃ ñatvā, paṇḍito sīlasaṃvuto;

Nibbānagamanaṃ maggaṃ, khippameva visodhaye’’ –

‘‘මාරයා විසින් මැඩ පවත්වන ලද්දහුට ආරක්ෂාව පිණිස පුත්‍රයෝ නොවෙති, පියා ද නොවෙයි, නෑදෑයෝ ද නොවෙති. ඥාතීන් අතර කිසිදු ආරක්ෂකයෙක් නැත. මෙම කාරණය වටහාගෙන, ශීලයෙන් සංවර වූ නුවණැත්තා නිවනට යන මඟ වහා ම පිරිසිදු කරගත යුතු ය’’ –

‘‘Yo [Pg.84] ca vassasataṃ jīve,Apassaṃ udayabbayaṃ;

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,Passato udayabbayaṃ’’ –

‘‘ඇතිවීම හා නැතිවීම (උදයව්‍යය) නොදැක යමෙක් අවුරුදු සියයක් ජීවත් වුවත්, ඇතිවීම හා නැතිවීම දකිමින් ජීවත් වන කෙනෙකුගේ එක් දිනක ජීවිතය වුව ද උතුම් වේ’’ –

‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ –

‘‘මහණෙනි, විනයධර වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ පටාචාරා අග්‍ර වේ’’ –

Dhammadinnātherībhikkhunīmavatthu

ධම්මදින්නා තෙරණියගේ වස්තුව

Pucchā – dhammadinnā [Pg.85] pana āvuso therī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ධම්මදින්නා තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – dhammadinnā bhante therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ධම්මදින්නා තෙරණිය, “මහණෙනි, ධර්ම කථික වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ ධම්මදින්නා අග්‍ර වේ” යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ය.

‘‘Yassa [Pg.88] pure ca pacchā ca,Majjheca natthi kiñcanaṃ;

Akiñcanaṃ anādānaṃ,Tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ’’ –

‘‘යමෙකුට පෙර (අතීතයෙහි) ද, පසුව (අනාගතයෙහි) ද, මැද (වර්තමානයෙහි) ද කිසිදු කෙලෙස් බාධාවක් නැද්ද, කෙලෙස් නැති, උපාදාන රහිත වූ ඒ තැනැත්තා මම බ්‍රාහ්මණයා යැයි කියමි’’ –

‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ –

‘‘මහණෙනි, ධර්ම කථික වූ මාගේ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර මේ ධම්මදින්නා අග්‍ර වේ’’ –

Yasodharātherībhikkhunīmavatthu

යසෝධරා තෙරණියගේ වස්තුව

Pucchā – bhaddakaccānānāma āvuso yasodharātherī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භද්දකච්චායනා නම් වූ යසෝධරා තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් ඒතදග්‍ර තනතුරෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – bhaddakaccānā [Pg.89] bhante yasodharātherī bhagavatā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ti. Evaṃ kho bhante etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, භද්‍රකච්චානා (යසෝධරා) තෙරණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් “මහණෙනි, මගේ මහත් වූ අභිඥා ලැබූ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර යම් මේ භද්‍රකච්චානා තෙරණියක් වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දීය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.90] bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ –

“මහණෙනි, මගේ මහත් වූ අභිඥා ලැබූ ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණීන් අතර යම් මේ භද්‍රකච්චානාවක් වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” –

Tapussabhallikavatthu

තපුස්ස භල්ලික වස්තුව

Pucchā – aṅguttaranikāye [Pg.91] āvuso etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu tapussabhallikānāma vāṇijā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එකොළොස් දෙනෙක් වූ උපාසකවරුන් අතරෙන් තපුස්ස සහ භල්ලික යන වෙළෙන්දන් දෙදෙනා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tapussabhallikā bhante vāṇijā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, තපුස්ස සහ භල්ලික යන වෙළෙඳුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් “මහණෙනි, මගේ ශ්‍රාවක වූ උපාසකවරුන් අතරින් ප්‍රථම කොට සරණ ගියවුන් අතර යම් මේ තපුස්ස, භල්ලික වෙළෙඳුන් වෙද්ද, ඔවුහු අග්‍ර වෙති” යැයි වදාරමින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලදහ.

‘‘Ete [Pg.93] bhante mayaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca, upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ hu –

“ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද, ධර්මය ද සරණ යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අප අද පටන් දිවි හිමියෙන් සරණ ගිය උපාසකවරුන් ලෙස ධරන සේක්වා” –

‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ –

“මහණෙනි, මගේ ශ්‍රාවක වූ උපාසකවරුන් අතරින් ප්‍රථම කොට සරණ ගියවුන් අතර යම් මේ තපුස්ස, භල්ලික වෙළෙඳුන් වෙද්ද, ඔවුහු අග්‍ර වෙති” –

Anāthapiṇḍakavatthu

අනාථපිණ්ඩික වස්තුව

Pucchā – tenāvuso [Pg.94] bhagavatā arahatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ අරහත් වූ ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එකොළොස් දෙනෙක් වූ උපාසකවරුන් අතරෙන් සුදත්ත නම් වූ අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන එකොළොස් දෙනෙක් වූ උපාසකවරුන් අතරෙන් සුදත්ත නම් වූ අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා “මහණෙනි, මගේ දායක වූ ශ්‍රාවක උපාසකවරුන් අතරින් යම් මේ සුදත්ත අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා වෙද්ද, හෙතෙම අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දේය.

Etadaggaṃ [Pg.97] bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko–

“මහණෙනි, මගේ දායක වූ ශ්‍රාවක උපාසකවරුන් අතරින් යම් මේ සුදත්ත අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා වෙද්ද, හෙතෙම අග්‍ර වේ” –

Sūrambaṭṭhaupāsakāvatthu

සූරම්බට්ඨ උපාසක වස්තුව

Pucchā – sūrambaṭṭho nāma āvuso upāsako bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සූරම්බට්ඨ නම් වූ උපාසකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sūrambaṭṭho upāsako ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.

පිළිතුර – සූරම්බට්ඨ උපාසකයා “මහණෙනි, මගේ නොසැලෙන පැහැදීම ඇති (අවෙච්චප්පසන්න) ශ්‍රාවක උපාසකවරුන් අතරින් යම් මේ සූරම්බට්ඨයෙක් වෙද්ද, හෙතෙම අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දේය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.100] bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ hu –

“මහණෙනි, මගේ නොසැලෙන පැහැදීම ඇති ශ්‍රාවක උපාසකවරුන් අතරින් යම් මේ සූරම්බට්ඨයෙක් වෙද්ද, හෙතෙම අග්‍ර වේ” –

Sujātā upāsikāvatthu

සුජාතා උපාසිකා වස්තුව

Pucchā – etadaggavagge [Pg.101] āvuso āgatāsu dasasu upāsikāsu sujātānāma upāsikā seniyadhītā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන දස දෙනෙක් වූ උපාසිකාවන් අතරෙන් සේනිය දියණිය වූ සුජාතා නම් උපාසිකාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දී ද?

Vissajjanā – sujātā bhante seniyadhītā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සේනිය දියණිය වූ සුජාතාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් “මහණෙනි, මගේ ශ්‍රාවිකා වූ උපාසිකාවන් අතරින් ප්‍රථම කොට සරණ ගියවුන් අතර යම් මේ සේනිය දියණිය වූ සුජාතාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දීය.

‘‘Etā [Pg.104] mayaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca, upāsikāyo no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetā saraṇaṃ gatā’’ hu –

“ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද, ධර්මය ද, භික්ෂු සංඝයා ද සරණ යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අප අද පටන් දිවි හිමියෙන් සරණ ගිය උපාසිකාවන් ලෙස ධරන සේක්වා” –

‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ –

“මහණෙනි, මගේ ශ්‍රාවිකා වූ උපාසිකාවන් අතරින් ප්‍රථම කොට සරණ ගියවුන් අතර යම් මේ සේනිය දියණිය වූ සුජාතාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” –

Visākhā upāsikāvatthu

විශාඛා උපාසිකා වස්තුව

Pucchā – visākhā [Pg.105] pana āvuso upāsikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, විශාඛා උපාසිකාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දී ද?

Vissajjanā – visākhā bhante upāsikā migāramātā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මිගාරමාතෘ වූ විශාඛා උපාසිකාව “මහණෙනි, මගේ දායිකාවන් වූ ශ්‍රාවිකා උපාසිකාවන් අතරින් යම් මේ මිගාරමාතෘ විශාඛාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දීය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.107] bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ hu –

“මහණෙනි, මගේ දායිකාවන් වූ ශ්‍රාවිකා උපාසිකාවන් අතරින් යම් මේ මිගාරමාතෘ විශාඛාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” –

Khujjuttarā upāsikāvatthu

ඛුජ්ජුත්තරා උපාසිකා වස්තුව

Pucchā – tenāvuso [Pg.108] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarānāma upāsikā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතයේ ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන දස දෙනෙක් වූ උපාසිකාවන් අතරෙන් ඛුජ්ජුත්තරා නම් වූ උපාසිකාව කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දී ද?

Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarā upāsikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒතදග්ග වර්ගයෙහි සඳහන් වන දස දෙනෙක් වූ උපාසිකාවන් අතරෙන් ඛුජ්ජුත්තරා උපාසිකාව “මහණෙනි, මගේ බහුශ්‍රුත ශ්‍රාවිකා උපාසිකාවන් අතරින් යම් මේ ඛුජ්ජුත්තරාවක් වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දීය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.111] bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ hu –

“මහණෙනි, මගේ බහුශ්‍රුත ශ්‍රාවිකා උපාසිකාවන් අතරින් යම් මේ ඛුජ්ජුත්තරාවක් වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” –

Kāḷīupāsikāvatthu

කාලී උපාසිකා වස්තුව

Pucchā – kāḷīnāma āvuso upāsikā kuraragharikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, කුරරඝර නගරයෙහි උපන් කාලී නම් වූ උපාසිකාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ නම් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දී ද?

Vissajjanā – kāḷī bhante upāsikā kuraragharikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කුරරඝරවාසී කාලී උපාසිකාව “මහණෙනි, අසා පැහැදුණු (අනුස්සවප්පසන්න) මගේ ශ්‍රාවිකාවන් අතරින් යම් මේ කුරරඝරවාසී කාලී උපාසිකාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” යැයි වදාරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද්දීය.

‘‘Etadaggaṃ [Pg.112] bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ –

“මහණෙනි, අසා පැහැදුණු මගේ ශ්‍රාවිකා උපාසිකාවන් අතරින් යම් මේ කුරරඝරවාසී කාලී උපාසිකාව වෙද්ද, ඇය අග්‍ර වේ” –

Aṭṭhānapāḷi

අට්ඨාන පාළිය

Pucchā – sakalāpi [Pg.113] āvuso aṭṭhānapāḷi bhagavatā kathaṃ bhāsitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මුළු අට්ඨාන පාළියම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දී ද?

Vissajjanā – aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso, yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ bhikkhave vijjati, yaṃ puthujjano kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, ṭhānametaṃ vijjatīti evamādinā bhante bhagavatā sakalāpi aṭṭhānapāḷi bhāsitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, “මහණෙනි, සම්මා දිට්ඨියෙන් යුක්ත වූ පුද්ගලයෙකු කිසියම් සංස්කාරයක් නිත්‍ය වශයෙන් දැකීම සිදුවිය නොහැක්කකි, ඊට අවකාශයක් නැත, එවැනි කරුණක් විද්‍යමාන නොවේ. එහෙත් මහණෙනි, පෘථග්ජන පුද්ගලයෙකු කිසියම් සංස්කාරයක් නිත්‍ය වශයෙන් දැකීම සිදුවිය හැක්කකි, එවැනි කරුණක් විද්‍යමාන වේ” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මුළු අට්ඨාන පාළියම දේශනා කරන ලද්දීය.

Ekadhammapāḷi paṭhamavagga

ඒකධම්ම පාළි ප්‍රථම වර්ගය

Pucchā – ekadhammapāḷiyaṃ [Pg.114] āvuso paṭhamavagge kīdisī dhammadesanā bhagavatā desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒකධම්ම පාළියෙහි ප්‍රථම වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු වූ ධර්ම දේශනාවක් දේශනා කරන ලද්දී ද?

Vissajjanā – ekadhammapāḷiyaṃ bhante paṭhamavagge ‘‘ekadhammo bhikkhave bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo, buddhānussati, ayaṃ kho bhikkhave ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanā desitā.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, ඒකධම්ම පාළියේ පළමු වර්ගයෙහි 'මහණෙනි, වඩන ලද, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද එක් ධර්මයක් ඒකාන්ත කලකිරීම පිණිස, නොඇල්ම පිණිස, නිරෝධය පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිවන පිණිස පවතියි. ඒ එක් ධර්මය කුමක්ද? බුද්ධානුස්සතියයි. මහණෙනි, වඩන ලද, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද මේ එක් ධර්මය ඒකාන්ත කලකිරීම පිණිස, නොඇල්ම පිණිස, නිරෝධය පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිවන පිණිස පවතියි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාව දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – dutiyavagge [Pg.115] pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දෙවන වර්ගයෙහි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවෝ දේශනා කරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – dutiyavagge [Pg.116] bhante bhagavatā ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti, yathayidaṃ bhikkhave micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti. Evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, දෙවන වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහණෙනි, යමකින් නූපන් අකුසල් ධර්මයෝ උපදිත්ද, උපන් අකුසල් ධර්මයෝ වර්ධනය හා බහුල බව පිණිස පවතිත්ද, මහණෙනි, මේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය වැනි වෙනත් එකදු ධර්මයක්වත් මම නොදකිමි. මහණෙනි, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයාට නූපන් අකුසල් ධර්මයෝද උපදිති, උපන් අකුසල් ධර්මයෝද වර්ධනය හා බහුල බව පිණිස පවතිති' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාවෝ දේශනා කරන ලදහ.

Tatiyavagga

තුන්වන වර්ගය (තතිය වර්ගය)

Pucchā – tatiyavagge [Pg.117] pana āvuso pañcamādīni aṭṭha suttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, තුන්වන වර්ගයේ පස්වන සූත්‍රයේ සිට ඇති සූත්‍ර අට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – tatiyavagge bhante pañcamādīni aṭṭhasuttāni ‘‘durakkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbete bahuṃ apuññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu, durakkhābhattā bhikkhave dhammassa. Svākkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito, tathattāya paṭipajjati, sabbete bahuṃ puññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu svākkhātattā bhikkhave dhammassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, තුන්වන වර්ගයේ පස්වන සූත්‍රයේ සිට ඇති සූත්‍ර අට 'මහණෙනි, නොමනා ලෙස දේශනා කරන ලද ධර්ම විනයෙහි යමෙක් සමාදන් කරවයිද, යමක් සමාදන් කරවයිද, සමාදන් කරවන ලද්දාවූ යමෙක් ඒ අනුව පිළිපදියිද, ඒ සියල්ලෝම බොහෝ අකුසල් රැස් කරති. එයට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ධර්මය නොමනා ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇති බැවිනි. මහණෙනි, මැනවින් දේශනා කරන ලද ධර්ම විනයෙහි යමෙක් සමාදන් කරවයිද, යමක් සමාදන් කරවයිද, සමාදන් කරවන ලද්දාවූ යමෙක් ඒ අනුව පිළිපදියිද, ඒ සියල්ලෝම බොහෝ පින් රැස් කරති. එයට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ධර්මය මැනවින් දේශනා කර ඇති බැවිනි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදහ.

Apara accharāsaṅghātavagga

අපර අච්ඡරාසංඝාත වර්ගය

Pucchā – aparaaccharāsaṅghātavagge [Pg.120] pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අපර අච්ඡරාසංඝාත වර්ගයෙහි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවෝ දේශනා කරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – aparaaccharāsaṅghātavagge bhante ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ bhāveti, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti evamādikā bhante bhagavatā dhammadesanāyo desitā.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, අපර අච්ඡරාසංඝාත වර්ගයෙහි 'මහණෙනි, ඉදින් මහණෙක් ඇඟිලි ගැසීමක් සා කාලයක් වුවද ප්‍රථම ධ්‍යානය වඩන්නේ නම්, මහණෙනි, මේ මහණ හිස් නොවූ ධ්‍යානයෙන් යුක්තව වෙසෙන්නෙකැයිද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන්නෙකැයිද, අවවාද පිළිපදින්නෙකැයිද, රටේ පිණ්ඩපාතය නිෂ්ඵල නොකොට වළඳන්නෙකැයිද කියනු ලැබේ. යමෙක් එය බහුල වශයෙන් කරන්නේ නම් ඔහු ගැන කවර කතාද!' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාවෝ දේශනා කරන ලදහ.

Kāyagatāsativagga

කායගතාසති වර්ගය

Pucchā – sakalopi [Pg.122] āvuso kāyagatāsativaggo bhagavatā kathaṃ bhāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මුළු මහත් කායගතාසති වර්ගයම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – yassa kassaci bhikkhave mahāsamuddo cetasā phuṭo, antogadhā tassa kunnadiyo yākāci samuddaṅgamā, evameva bhikkhave yassa kassaci kāyagatāsati bhāvitā bahulīkatā, antogadhā tassa kusalā dhammā yekeci vijjābhāgiyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi kāyagatāsativaggo bhāsito.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, 'මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් සිතින් මහා සමුද්‍රය ස්පර්ශ කරන ලද්දේ නම්, සමුද්‍රයට ගලා බස්නා යම් කුඩා ගංගාවෝ වෙත්ද, ඒ සියල්ල ඔහු තුළම අන්තර්ගත වේ. මහණෙනි, එසේම යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතාසතිය වඩන ලද්දේ, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද්දේ නම්, විද්‍යා භාගී වූ යම් කුසල ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ සියල්ල ඔහු තුළම අන්තර්ගත වන්නේය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මුළු මහත් කායගතාසති වර්ගයම දේශනා කරන ලදී.

Amatavagga

අමත වර්ගය

Pucchā – sakalopi [Pg.123] āvuso amatavaggo bhagavatā kathaṃ bhāsato.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මුළු මහත් අමත වර්ගයම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – amataṃ te bhikkhave na paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave aparibhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati aparibhuttā. Amataṃ te bhikkhave paribhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati paribhuttāti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi amatavaggo bhāsito.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, 'මහණෙනි, යමෙක් කායගතාසතිය පරිභෝග නොකෙරෙත්ද, ඔවුහු අමෘතය පරිභෝග නොකෙරෙති. මහණෙනි, යමෙක් කායගතාසතිය පරිභෝග කෙරෙත්ද, ඔවුහු අමෘතය පරිභෝග කෙරෙති. මහණෙනි, යමෙකුට කායගතාසතිය පරිභෝග නොකරන ලද්දේද, ඔවුනට අමෘතය පරිභෝග නොකරන ලදී. මහණෙනි, යමෙකුට කායගතාසතිය පරිභෝග කරන ලද්දේද, ඔවුනට අමෘතය පරිභෝග කරන ලදී' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මුළු මහත් අමත වර්ගයම දේශනා කරන ලදී.

Kammakaraṇavagga, vajjasutta

කම්මකරණ වර්ගය, වජ්ජ සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.125] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte kammakaraṇavagge paṭhamaṃ vajjasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එසේ නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ දුක නිපාතයේ කම්මකරණ වර්ගයට අයත් පළමු 'වජ්ජ සූත්‍රය' කොහේදී, කාහට, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave vajjāni. Katamāni dve diṭṭhadhammikañca vajjaṃ samparāyikañca vajja’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, මේ වරදවල් දෙකක් වෙති. කවර දෙකක්ද යත්? මෙලොව වරද සහ පරලොව වරදයි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Tasmātiha [Pg.127] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘diṭṭhadhammikassa vajjassa bhāyissāma, samparāyikassa vajjassa bhāyissāma, vajjabhīruno bhavissāma vajjabhayadassāvino’’ti. Evañhi kho bhikkhave sikkhitabbaṃ.

'මහණෙනි, එහෙයින් මෙහිදී මෙසේ හික්මිය යුතුය: "අපි මෙලොව වරදට බිය වන්නෙමු, පරලොව වරදට බිය වන්නෙමු, වරදට බිය ඇත්තෝ වන්නෙමු, වැරදිවල bhayaනකකම දකින්නෝ වන්නෙමු" කියායි. මහණෙනි, මෙසේම හික්මිය යුතුය.'

Padhānasutta

පධාන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.128] āvuso dutiyaṃ padhānasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති දෙවන 'පධාන සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කාහට, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave padhānāni durabhisambhavāni lokasmiṃ. Katamāni dve, yañca gihīnaṃ agāraṃ ajjhāvasataṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppādanatthaṃ padhānaṃ, yañca agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ sabbūpadhipaṭinissaggattaṃ padhānaṃ. Imāni kho bhikkhave dve padhānāni durabhisambhavāni lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, ලෝකයෙහි ළඟා කර ගැනීමට අපහසු වෑයම් දෙකක් වෙති. කවර දෙකක්ද යත්? ගිහිගෙයි වසන ගිහියන් විසින් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, සෙනාසන, ගිලානප්‍රත්‍ය ඖෂධ පරිෂ්කාරයන් උපදවා ගැනීම පිණිස කරනු ලබන වෑයම සහ ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිකව පැවිදි වූවන් විසින් සියලු උපධීන් අත්හැරීම පිණිස කරනු ලබන වෑයමයි. මහණෙනි, ලෝකයෙහි ළඟා කර ගැනීමට අපහසු වෑයම් දෙක මේවාය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Tapanīyasutta

තපනීය සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.130] āvuso tapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති 'තපනීය සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – dveme bhikkhave dhammā tapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyaduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāya sucaritaṃ, vacīduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīsucaritaṃ, manoduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manosucaritaṃ. So ‘‘kāyaduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me kāyasucarita’’nti tappati. Vacīduccaritaṃ (pa) ‘‘manoduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me manosucarita’’nti tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā tapanīyāti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – 'මහණෙනි, තැවීමට හේතු වන කරුණු දෙකක් වෙති. කවර දෙකක්ද යත්? මහණෙනි, මෙලොව ඇතමෙකු විසින් කාය දුශ්චරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, කාය සුචරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. වාග් දුශ්චරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, වාග් සුචරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. මනෝ දුශ්චරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, මනෝ සුචරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. හෙතෙම "මවිසින් කාය දුශ්චරිතය කරන ලද්දේය" කියා තැවෙයි, "මවිසින් කාය සුචරිතය නොකරන ලද්දේය" කියා තැවෙයි. වාග් දුශ්චරිතය (පෙ) "මවිසින් මනෝ දුශ්චරිතය කරන ලද්දේය" කියා තැවෙයි, "මවිසින් මනෝ සුචරිතය නොකරන ලද්දේය" කියා තැවෙයි. මහණෙනි, තැවීමට හේතු වන කරුණු දෙක මේවාය" කියායි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එසේ දේශනා කරන ලදී.

Atapanīyasutta

අතපනීය සූත්‍රය

Pucchā – catutthaṃ [Pg.131] pana āvuso atapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සිව්වන 'අතපනීය සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේද?

Vissajjanā – catutthaṃ bhante atapanīyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā atapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyasucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāyaduccaritaṃ. Vacīsucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīduccaritaṃ. Manosucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manoduccaritaṃ. So ‘kāyasucaritaṃ me kata’nti na tappati, ‘akataṃ me kāyaduccarita’nti natappati. ‘Vacīsucaritaṃ…pe… manosucaritaṃ me kata’nti na tappati. ‘Akataṃ me manoduccarita’nti na tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā atapanīyā’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, සිව්වන අතපනීය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙසේය: “මහණෙනි, තැවීම් රහිත ධර්ම දෙකක් වෙති. ඒ කවර දෙකක්ද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැමෙකු විසින් කාය සුචරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, කාය දුශ්චරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. වචී සුචරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, වචී දුශ්චරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. මනෝ සුචරිතය කරන ලද්දේ වෙයි, මනෝ දුශ්චරිතය නොකරන ලද්දේ වෙයි. හෙතෙම ‘මා විසින් කාය සුචරිතය කරන ලද්දේය’ කියා තැවීමක් නොවේ, ‘මා විසින් කාය දුශ්චරිතය නොකරන ලද්දේය’ කියා තැවීමක් නොවේ. ‘මා විසින් වචී සුචරිතය... පෙ... මනෝ සුචරිතය කරන ලද්දේය’ කියා තැවීමක් නොවේ. ‘මා විසින් මනෝ දුශ්චරිතය නොකරන ලද්දේය’ කියා තැවීමක් නොවේ. මහණෙනි, තැවීම් රහිත ධර්ම දෙකක් වනුයේ මේවාය.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Upaññātasutta

උපඤ්ඤාත සූත්‍රය

Pucchā – pañcamaṃ [Pg.132] pana āvuso upaññātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පස්වන උපඤ්ඤාත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – pañcamaṃ bhante upaññātasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave dhammānaṃ upaññāsiṃ. Yā ca asantuṭṭhitā kusalesu dhammesu, yā ca appaṭivānitā padhānasmiṃ. Appaṭivāni sudāhaṃ bhikkhave padahāmi ‘kāmaṃ-taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu upasussatu sarīre maṃsalohitaṃ, yaṃ [Pg.133] taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’ti. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, පස්වන උපඤ්ඤාත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙසේය: “මහණෙනි, මම ධර්මයන් දෙකක් මැනවින් අවබෝධ කරගත්තෙමි. එනම්, කුසල් දහම්හි අතෘප්තිමත් බව (නොසෑහීම) සහ වීර්යය කිරීමෙහි පසුබට නොවන බවත්ය. මහණෙනි, මම මෙසේ පසුබට නොවී වීර්යය කළෙමි: ‘මගේ සිරුරෙහි සම, නහර හා ඇටකටු පමණක් ඉතිරි වේවා, ශරීරයේ මස් ලේ වියළී යේවා! පුරුෂ ශක්තියෙන්, පුරුෂ වීර්යයෙන්, පුරුෂ පරාක්‍රමයෙන් පැමිණිය යුතු යමක් ඇද්ද, එයට නොපැමිණ මාගේ වීර්යය නැවතීමක් නොවේවා!’” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් දේශනා කරන ලදී.

Cariyasutta

චරිය සූත්‍රය

Pucchā – navamaṃ [Pg.134] pana āvuso cariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, නවවන චරිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – navamaṃ bhante cariyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā sukkā lokaṃ pālenti. Katame dve, hirīca ottappañca. Ime kho bhikkhave dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha ‘mātā’tivā ‘mātucchā’tivā ‘mātulānī’tivā ‘ācariyabhariyā’tivā ‘garūnaṃ dārā’ti’’vāti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, නවවන චරිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙසේය: “මහණෙනි, ලෝකය රකින්නා වූ සුදු (පිරිසිදු) ධර්ම දෙකක් වෙති. ඒ කවර දෙකක්ද? හිරි (ලජ්ජාව) සහ ඔත්තප්ප (භය) ය. මහණෙනි, ඉදින් මේ පිරිසිදු ධර්ම දෙක ලෝකය ආරක්ෂා නොකළේ නම්, මෙහි ‘මව’ කියා හෝ ‘කුඩම්මා’ කියා හෝ ‘නැන්දා’ කියා හෝ ‘ආචාර්ය භාර්යාව’ කියා හෝ ‘ගුරුවරුන්ගේ බිරින්දෑවරු’ කියා හෝ වෙනසක් නොපෙනෙන්නේය.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් දේශනා කරන ලදී.

Adhikaraṇavagga, sattamasutta

අධිකරණ වර්ගය, සත්වන සූත්‍රය

Pucchā – adhikaraṇavagge [Pg.136] pana āvuso sattamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අධිකරණ වර්ගයේ සත්වන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, එය සැවැත්නුවරදී ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැලකර සිටියේය: “භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයින් කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදින්නට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?” ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “බ්‍රාහ්මණය, (නොකළ යුතු දේ) කිරීම නිසා සහ (කළ යුතු දේ) නොකිරීම නිසා මෙසේ මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයෝ කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදිති” යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Ko [Pg.137] nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti.

“භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයින් කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදින්නට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?”

‘‘Katattāca brāhmaṇa akatattāca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti’’ –

“බ්‍රාහ්මණය, (අකුසල්) කිරීම නිසා සහ (කුසල්) නොකිරීම නිසා මෙසේ මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයෝ කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදිති” -

Ko [Pg.138] pana bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti –

“භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයින් කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සත් ලෝකයෙහි (ස්වර්ගයෙහි) උපදින්නට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?” -

Katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti.

“බ්‍රාහ්මණය, (කුසල්) කිරීම නිසා සහ (අකුසල්) නොකිරීම නිසා මෙසේ මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් සත්වයෝ කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සත් ලෝකයෙහි උපදිති.”

Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ –

“භවත් ගෝතමයන් වහන්සේ විසින් සංක්ෂිප්තයෙන් දේශනා කරන ලද, විස්තර වශයෙන් අර්ථ නොබෙදන ලද මෙහි අර්ථය මම විස්තර වශයෙන් නොදනිමි...”

Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu.

“භවත් ගෝතමයන් වහන්සේ මට ඒ අයුරින් ධර්මය දේශනා කරත්වා!”

Aṭṭhamasutta

අටවන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.140] āvuso aṭṭhamasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම අටවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහිදී, කා හට, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmato ānandassa ‘‘ekaṃsenāhaṃ ānanda akaraṇīyaṃ vadāmi kāyaduccaritaṃ manoduccarita’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් අරභයා “ආනන්දය, මම ඒකාන්තයෙන්ම කාය දුශ්චරිතය, මනෝ දුශ්චරිතය නොකටයුතු යැයි පවසමි” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Ekaṃsenāhaṃ [Pg.141] ānanda karaṇīyaṃ vadāmi kāyasucaritaṃ vacīsucaritaṃ manosucaritaṃ’’ –

“ආනන්දය, මම ඒකාන්තයෙන්ම කාය සුචරිතය, වචී සුචරිතය, මනෝ සුචරිතය කටයුතු යැයි පවසමි” -

Navamasutta

නවවන සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.142] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte adhikaraṇavagge navamasuttaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත්... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ දුක නිපාතයේ අධිකරණ වර්ගයෙහි නවවන සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – akusalaṃ [Pg.143] bhikkhave pajahatha, sakkā bhikkhave akusalaṃ pajahituṃ. Nocedaṃ bhikkhave sakkā abhavissa akusalaṃ pajahituṃ, nāhaṃ evaṃ vadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave sakkā akusalaṃ pajahituṃ, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Akusalañca hidaṃ bhikkhave pahīnaṃ ahitāya dukkhāya saṃvatteyya, nāhaṃ evaṃvadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave akusalaṃ pahīnaṃ hitāya sukhāya saṃvattati, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුරු – “මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කරව්. මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කිරීමට හැකිවෙයි. ඉදින් මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කිරීමට නොහැකි වූයේ නම්, මම ‘මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කරව්’ යැයි මෙසේ නොපවසන්නෙමි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් අකුසලය ප්‍රහාණය කිරීමට හැකි බැවින්, මම ‘මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කරව්’ යැයි පවසමි. මහණෙනි, ඉදින් මේ ප්‍රහාණය කරන ලද අකුසලය අවැඩ පිණිස දුක පිණිස පවතින්නේ නම්, මම ‘මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කරව්’ යැයි මෙසේ නොපවසන්නෙමි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් ප්‍රහාණය කරන ලද අකුසලය වැඩ පිණිස සුව පිණිස පවතින්නේ ද, එහෙයින් මම ‘මහණෙනි, අකුසලය ප්‍රහාණය කරව්’ යැයි පවසමි.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Dasamasutta, ekādasamasutta

දසවන සූත්‍රය, එකොළොස්වන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.145] āvuso dasamaekādasamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දසවන හා එකොළොස්වන සූත්‍රයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante dasamaekādasamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, dunnikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca dunnīto, dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. ‘‘Dveme bhikkhave dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, sunikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca sunīto, sunikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුරු – ස්වාමීනි, එහිම දසවන හා එකොළොස්වන සූත්‍රයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙසේය: “මහණෙනි, මේ ධර්මද්වය සද්ධර්මයේ මුළාවීමට (පිරිහීමට) හා අතුරුදහන් වීමට හේතු වේ. කවර දෙකක්ද? වරදවා තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජන ද, වැරදි ලෙස ගන්නා ලද අර්ථය ද වේ. මහණෙනි, වරදවා තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජන ඇති කල්හි එහි අර්ථය ද වැරදි ලෙසම වටහා ගැනේ. මහණෙනි, සද්ධර්මයේ මුළාවීමට හා අතුරුදහන් වීමට හේතු වන කරුණු දෙක මෙයයි.” තවද, “මහණෙනි, මේ ධර්මද්වය සද්ධර්මයේ පැවැත්මට, මුළා නොවීමට හා අතුරුදහන් නොවීම පිණිස පවති. කවර දෙකක්ද? මැනවින් තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජන ද, නිවැරදි ලෙස ගන්නා ලද අර්ථය ද වේ. මහණෙනි, මැනවින් තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජන ඇති කල්හි එහි අර්ථය ද නිවැරදිව වටහා ගැනේ. මහණෙනි, සද්ධර්මයේ පැවැත්මට, මුළා නොවීමට හා අතුරුදහන් නොවීම පිණිස පවතින කරුණු දෙක මෙයයි.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Bālavagga

බාල වර්ගය

Dutiyasutta

ද්විතීය සූත්‍රය

Pucchā – bālavagge [Pg.147] pana āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, බාල වර්ගයෙහි දෙවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – bālavagge bhante dutiyaṃ suttaṃ ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, duṭṭho vā dosantaro saddho vā duggahitena. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, බාල වර්ගයෙහි දෙවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ මෙසේය: ‘මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරති. කවර දෙදෙනාද යත්? ද්වේෂයෙන් දූෂිත වූ සිත් ඇති තැනැත්තා හෝ වරදවා වටහා ගැනීමෙන් යුතුව ශ්‍රද්ධාව දක්වන්නා හෝ යන දෙදෙනාය. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරති.’ ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Tatiyasutta

තෘතීය සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.148] āvuso tatiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති තෙවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttaṃ bhagavatā ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti’ [Pg.149] dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhanti. Dveme bhikkhave tathāgataṃ nābbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ nābbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිම ඇති තෙවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ මෙසේය: ‘මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරති. කවර දෙදෙනාද යත්? යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා නොකරන ලද, ප්‍රකාශ නොකරන ලද දෙය “තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී, ප්‍රකාශ කරන ලදී” යි පෙන්වා දෙයිද, යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද, ප්‍රකාශ කරන ලද දෙය “තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා නොකරන ලදී, ප්‍රකාශ නොකරන ලදී” යි පෙන්වා දෙයිද, මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරති. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා නොකරති. කවර දෙදෙනාද යත්? යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා නොකරන ලද, ප්‍රකාශ නොකරන ලද දෙය “තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා නොකරන ලදී, ප්‍රකාශ නොකරන ලදී” යි පෙන්වා දෙයිද, යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද, ප්‍රකාශ කරන ලද දෙය “තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී, ප්‍රකාශ කරන ලදී” යි පෙන්වා දෙයිද, මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා නොකරති.’ ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Catutthavagga, pañcamasutta

චතුර්ථ වර්ගය, පස්වන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.150] āvuso catutthapañcamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති සිව්වන සහ පස්වන සූත්‍ර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – tattheva bhante catutthapañcamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca neyyatthaṃ suttantaṃ ‘nītattho suttanto’ti [Pg.151] dīpeti, yo ca nītatthaṃ suttantaṃ ‘neyyattho suttanto’ti dīpetī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිම ඇති සිව්වන සහ පස්වන සූත්‍ර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ මෙසේය: ‘මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ දෙදෙනා තථාගතයන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරති. කවර දෙදෙනාද යත්? යමෙක් අර්ථය පැහැදිලි කළ යුතු (නෙය්‍යත්ථ) සූත්‍රයක් පැහැදිලි කළ අර්ථ ඇති (නීතත්ථ) සූත්‍රයක් යැයි පෙන්වා දෙයිද, යමෙක් පැහැදිලි කළ අර්ථ ඇති (නීතත්ථ) සූත්‍රයක් අර්ථය පැහැදිලි කළ යුතු (නෙය්‍යත්ථ) සූත්‍රයක් යැයි පෙන්වා දෙයිද,’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Samacittavagga, paṭhamasutta

සමචිත්ත වර්ගය, පළමු සූත්‍රය

Pucchā – samacittavagge [Pg.153] āvuso paṭhamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සමචිත්ත වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – samacittavagge bhante paṭhamasuttaṃ ‘‘asappurisabhūmiñca vo bhikkhave desessāmi sappurisabhūmiñca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සමචිත්ත වර්ගයෙහි පළමු සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මම තොපට අසත්පුරුෂ භූමියද සත්පුරුෂ භූමියද දේශනා කරන්නෙමි. එය මැනවින් අසන්න, මනසෙහි තබා ගන්න, මම දේශනා කරන්නෙමි’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dutiyasutta

දෙවන සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.156] āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති දෙවන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante dutiyasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave na suppatikāra vadāmi. Katamesaṃ dvinnaṃ, mātu ca pitu cā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිම ඇති දෙවන සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මම පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුට පහසුවෙන් ප්‍රත්‍යුපකාර කළ නොහැකි යැයි කියමි. කවර දෙදෙනෙකුටද යත්? මවට සහ පියාටය’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Samacittasutta

සමචිත්ත සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.157] āvuso pañcamaṃ samacittasuttaṃ kattha kassa kena kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති පස්වන සමචිත්ත සූත්‍රය කොහේදී, කාහට, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘ajjhattasaṃyojanañca āvuso puggalaṃ desessāmi bahiddhāsaṃyojanañca, taṃsuṇātha

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අමතා, ‘ඇවැත්නි, මම අධ්‍යාත්මික සංයෝජන සහිත පුද්ගලයා සහ බාහිර සංයෝජන සහිත පුද්ගලයා පිළිබඳ දේශනා කරන්නෙමි. එය අසන්න,

Sādhukaṃ [Pg.158] manasikarothā’’ti, evamādinā bhante āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.

මැනවින් මනසෙහි තබා ගන්න’ යනාදී වශයෙන් ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Ovāda

අවවාදය

Pucchā – kathañca [Pg.161] āvuso tattha bhagavā ovādaṃ adāsi.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අවවාද ලබා දුන්නේ කෙසේද?

Vissajjanā – tattha bhante bhagavā ‘‘tasmātiha sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ ‘santindriyā bhavissāma santamānasā’ti. Evañhi vo sāriputta sikkhitabba’’nti evamādinā ovādamadāsi.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ‘එහෙයින් ශාරීපුත්‍රය, “අපි ශාන්ත වූ ඉන්ද්‍රියයන් ඇත්තෝ වන්නෙමු, ශාන්ත වූ මනස් ඇත්තෝ වන්නෙමු” යි මෙසේ හික්මිය යුතුය. ශාරීපුත්‍රය, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුය’ යනාදී වශයෙන් අවවාද ලබා දුන් සේක.

‘‘Eso bhante āyasmā sāriputto pubbārāme migāramātupāsā de bhikkhūnaṃ ajjhattasaṃyojanañca puggalaṃ deseti bahiddhā saṃyojanañca’’ –

“ස්වාමීනී, මේ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍රයන් වහන්සේ පූර්වාරාමී මිගාරමාතු ප්‍රාසාදයේදී භික්ෂූන් වහන්සේලාට අධ්‍යාත්මික සංයෝජන සහිත පුද්ගලයා සහ බාහිර සංයෝජන සහිත පුද්ගලයා පිළිබඳ දේශනා කරති.”

Sādhu [Pg.162] bhante bhagavā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāya.

“ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුකම්පාව පෙරදැරි කරගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍රයන් වහන්සේ වැඩසිටින තැනට වඩින සේක් නම් මැනවි.”

Tā kho pana sāriputta devatā dasapi hutvā vīsampi hutvā tiṃsampi hutvā cattālīsampi hutvā paññāsampi hutvā saṭṭhipi hutvā āraggakoṭinitudanamattepi tiṭṭhanti, na ca aññamaññaṃ byābādhenti–

“ශාරීපුත්‍රය, ඒ දේවතාවෝ දස දෙනෙකු බැගින්ද, විසි දෙනෙකු බැගින්ද, තිස් දෙනෙකු බැගින්ද, සතළිස් දෙනෙකු බැගින්ද, පනස් දෙනෙකු බැගින්ද, හැට දෙනෙකු බැගින්ද වී ඉදිකටු තුඩක් වැනි කුඩා ඉඩක වුවද එකිනෙකාට බාධා නොකර සිටිති.”

Tasmātiha [Pg.163] sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ santindriyā bhavissāma santamānasā.

“එහෙයින් ශාරීපුත්‍රය, ‘අපි ශාන්ත වූ ඉන්ද්‍රියයන් ඇත්තෝ වන්නෙමු, ශාන්ත වූ මනස් ඇත්තෝ වන්නෙමු’ යි මෙසේ හික්මිය යුතුය.”

Parisavagga

පරිසා වර්ගය

Uttānasutta

උත්තාන සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.165] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte parisavagge paṭhamaṃ uttānasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ දුක නිපාතයේ පරිසා වර්ගයෙහි පළමු උත්තාන සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante uttānasuttaṃ ‘‘dvemā sikkhave parisā, katamā dve, uttānā ca parisā gambhīrā ca parisā, katamā ca bhikkhave uttānā parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū uddhatā honti unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā. Ayaṃ vuccati bhikkhave uttānā parisā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, පළමු උත්තාන සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ පිරිස් දෙකකි. කවර දෙකක්ද යත්? නොගැඹුරු පිරිස සහ ගැඹුරු පිරිසය. මහණෙනි, නොගැඹුරු පිරිස කවරේද? මහණෙනි, මෙහි යම් පිරිසක වෙසෙන භික්ෂූහු නොසන්සුන් වූවාහු, උඩඟු වූවාහු, චපල වූවාහු, වාචාල වූවාහු, විසිරුණු කතා ඇත්තෝ වූවාහු, සිහිමුළා වූවාහු, සිහි නුවණින් තොර වූවාහු, සමාධියක් නැත්තෝ වූවාහු, විසිරුණු සිත් ඇත්තෝ වූවාහු, සංවර නොකළ ඉන්ද්‍රියයන් ඇත්තෝ වෙත්ද, මහණෙනි, මෙය නොගැඹුරු පිරිස යැයි කියනු ලැබේ’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Soparisattaka

සොපරිසත්තක සූත්‍රය

Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ gambhīrā parisā.

“මහණෙනි, මේ පිරිස් දෙක අතරින් යම් මේ ගැඹුරු පිරිසක් වේද, එය අග්‍ර වෙයි.”

Anaggavatīsutta

අනග්ගවතී සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.167] āvuso tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති තෙවන අනග්ගවතී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, anaggavatī ca parisā aggavatī ca parisā. Katamā ca bhikkhave anaggavatī parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikabhassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිම ඇති තෙවන අනග්ගවතී සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ පිරිස් දෙකකි. කවර දෙකක්ද යත්? නායකයෙකු නැති පිරිස සහ නායකයෙකු ඇති පිරිසය. මහණෙනි, නායකයෙකු නැති පිරිස කවරේද? මහණෙනි, මෙහි යම් පිරිසක වෙසෙන තෙර භික්ෂූහු ප්‍රත්‍ය බහුල කොට ඇත්තෝ වෙත්ද, ලිහිල් ප්‍රතිපත්ති ඇත්තෝ වෙත්ද, පසුබෑමෙහි පෙරමුණ ගනිත්ද, හුදෙකලා විවේකයෙහි වීර්යය අත්හළාහු වෙත්ද, තවමත් නොපැමිණි උතුම් තත්ත්වයන් ලබා ගැනීමට, අවබෝධ නොකළ දේ අවබෝධ කර ගැනීමට, සාක්ෂාත් නොකළ දේ සාක්ෂාත් කර ගැනීමට වීර්යය ආරම්භ නොකරත්ද,’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Okkācitavinītasutta

ඔක්කාචිතවිනීත සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.170] āvuso chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති හයවන ඔක්කාචිතවිනීත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, okkācitavinītā parisā no paṭipucchāvinītā, paṭipucchā vinītā parisā no okkācitavinītā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, එහිම ඇති හයවන ඔක්කාචිතවිනීත සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ පිරිස් දෙකකි. කවර දෙකක්ද යත්? බාහිර ඔප දැමීමෙන් හික්මුණු, ප්‍රශ්න කර විමසීමෙන් නොහික්මුණු පිරිස සහ ප්‍රශ්න කර විමසීමෙන් හික්මුණු, බාහිර ඔප දැමීමෙන් නොහික්මුණු පිරිසය’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Puggalavagga

පුද්ගල වර්ගය

Asantasannivāsasutta

අසන්තසන්නිවාස සූත්‍රය

Pucchā – puggalavagge [Pg.173] āvuso ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පුද්ගල වර්ගයෙහි එකොළොස්වන අසන්තසන්නිවාස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – puggalavagge bhante ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ ‘‘asantasannivāsañca vo bhikkhave desessāmi santasannivāsañca, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, පුද්ගල වර්ගයෙහි එකොළොස්වන අසන්තසන්නිවාස සූත්‍රය, 'මහණෙනි, මම තොපට අසත්පුරුෂ වාසය ද සත්පුරුෂ වාසය ද දේශනා කරන්නෙමි. එය අසව්, මැනවින් මනසිකාර කරව්, දේශනා කරමි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Sukhavagga

සුඛ වර්ගය

Pucchā – sukhavagge [Pg.176] pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සුඛ වර්ගයෙහි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – sukhavagge bhante bhagavatā ‘‘dvemāni bhikkhave sukhāni. Katamāni dve, gihisukhañca pabbajitasukhañca, imāni kho bhikkhave dve sukhāni. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ sukhānaṃ yadidaṃ pabbajitasukha’’nti evamādikā dhammadesanāyo desitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සුඛ වර්ගයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මහණෙනි, මේ සැපයෝ දෙදෙනෙකි. කවර දෙදෙනෙක්ද යත්? ගිහි සැපය සහ පැවිදි සැපයයි. මහණෙනි, මේ සැප දෙකයි. මහණෙනි, මේ සැප දෙක අතුරින් යම් මේ පැවිදි සැපයක් වේද, මෙය අග්‍ර වේ' යනාදී වශයෙන් ධර්ම දේශනාවන් දේශනා කරන ලද්දාහුය.

Āyācanavagga

ආයාචන වර්ගය

Pucchā – āyācanavagge [Pg.178] pana āvuso bhagavatā paṭhamādīni cattāri suttāni kathaṃ bhāsitāni.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ආයාචන වර්ගයෙහි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පළමුවන සූත්‍රය ආදී සූත්‍ර සතර කෙසේ වදාරන ලද්දාහුද?

Vissajjanā – āyācanavagge bhante paṭhamādīni cattāri suttāni ‘‘saddho bhikkhave bhikkhu evaṃ sammā āyācamāno āyāceyya tādiso homi, yādisā sāriputtamoggallānā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ආයාචන වර්ගයෙහි පළමුවන සූත්‍රය ආදී සූත්‍ර සතර, 'මහණෙනි, ශ්‍රද්ධාවන්ත භික්ෂුවක් මෙසේ මැනවින් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ නම්, "මම යම්බඳු සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලාන දෙනම වන්නාහුද, එබඳු වන්නෙම්වා" යි ප්‍රාර්ථනා කරන්නේය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දාහුය.

Avaṇṇārahasutta

අවණ්ණාරහ සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.180] āvuso pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පස්වන අවණ්ණාරහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම පස්වන අවණ්ණාරහ සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු දෙකකින් යුක්ත වූ අඥාන වූ, අදක්ෂ වූ, අසත්පුරුෂ වූ පුද්ගලයා, තමාගේ ගුණ නසාගෙන තමා පරිහරණය කරයි, වරද සහිත වූවෙක් ද වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ද ලක්වෙයි, බොහෝ පව් ද රැස්කර ගනියි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Appasādanīyasutta

අප්පසාදනීය සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.182] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte āyācanavagge chaṭṭhaṃ appasādanīyasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ දුක නිපාතයේ ආයාචන වර්ගයෙහි හයවන අප්පසාදනීය සූත්‍රය කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante appasādanīyasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi dvīhi, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyo gāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃsetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, හයවන අප්පසාදනීය සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු දෙකකින් යුක්ත වූ අඥාන වූ, අදක්ෂ වූ, අසත්පුරුෂ වූ පුද්ගලයා, තමාගේ ගුණ නසාගෙන තමා පරිහරණය කරයි, වරද සහිත වූවෙක් ද වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ද ලක්වෙයි, බොහෝ පව් ද රැස්කර ගනියි. කවර කරුණු දෙකකින්ද යත්? නොවිමසා, නොපිරික්සා පැහැදීමට නුසුදුසු තැන පැහැදීම පෙන්වයි, නොවිමසා, නොපිරික්සා පැහැදීමට සුදුසු තැන නොපැහැදීම පෙන්වයි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Mātāpitusutta

මාතාපිතු සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.184] āvuso sattamaṃ mātāpitusuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම හත්වන මාතාපිතු සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante sattamaṃ mātāpitusuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hohi sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, mātari ca pitari cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම හත්වන මාතාපිතු සූත්‍රය, 'මහණෙනි, දෙදෙනෙකු කෙරෙහි වැරදි ලෙස පිළිපදින්නා වූ අඥාන වූ, අදක්ෂ වූ, අසත්පුරුෂ වූ පුද්ගලයා, තමාගේ ගුණ නසාගෙන තමා පරිහරණය කරයි, වරද සහිත වූවෙක් ද වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ද ලක්වෙයි, බොහෝ පව් ද රැස්කර ගනියි. කවර දෙදෙනෙකු කෙරෙහිද යත්? මව සහ පියා කෙරෙහිය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Tathāgatasutta

තථාගත සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.185] āvuso aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම අටවන තථාගත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva [Pg.186] bhante aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, tathāgate ca tathāgatasāvake cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම අටවන තථාගත සූත්‍රය, 'මහණෙනි, දෙදෙනෙකු කෙරෙහි වැරදි ලෙස පිළිපදින්නා වූ අඥාන වූ, අදක්ෂ වූ, අසත්පුරුෂ වූ පුද්ගලයා, තමාගේ ගුණ නසාගෙන තමා පරිහරණය කරයි, වරද සහිත වූවෙක් ද වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ද ලක්වෙයි, බොහෝ පව් ද රැස්කර ගනියි. කවර දෙදෙනෙකු කෙරෙහිද යත්? තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි සහ තථාගත ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ කෙරෙහිය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Tikanipāta

තික නිපාතය

Bālavagga, bhayasutta

බාල වර්ගය, භය සූත්‍රය

Pucchā – tikanipāte [Pg.189] pana āvuso paṭhamaṃ bhayasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, තික නිපාතයෙහි වනාහි පළමුවන භය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් උදෙසා, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ ‘‘yāni kānici bhikkhave bhayāni uppajjanti, sabbāni tāni bālato uppajjanti no paṇḍitato. Ye keci uppaddavā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato. Yekeci upasaggā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් උදෙසා, 'මහණෙනි, යම්කිසි භය කෙනෙක් උපදිත්ද, ඒ සියල්ලෝම අඥානයා නිසා උපදිත්, පණ්ඩිතයා නිසා නොවෙත්. යම්කිසි උපද්‍රව කෙනෙක් උපදිත්ද, ඒ සියල්ලෝම අඥානයා නිසා උපදිත්, පණ්ඩිතයා නිසා නොවෙත්. යම්කිසි උපසර්ග කෙනෙක් උපදිත්ද, ඒ සියල්ලෝම අඥානයා නිසා උපදිත්, පණ්ඩිතයා නිසා නොවෙත්' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Cintīsutta

චින්තී සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.190] āvuso tatiyaṃ cintīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන චින්තී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante cintīsuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave bālassa bālalakkhaṇāni [Pg.191] bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම තුන්වන චින්තී සූත්‍රය, 'මහණෙනි, අඥානයාගේ අඥාන ලක්ෂණ, අඥාන නිමිති, අඥාන හැසිරීම් මේ තුනකි. කවර තුනක්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි අඥානයා වනාහි නපුරු කොට සිතන ලද දේ සිතන්නෙක් ද වෙයි, වැරදි ලෙස පවසන ලද දේ පවසන්නෙක් ද වෙයි, වැරදි ලෙස කරන ලද ක්‍රියා කරන්නෙක් ද වෙයි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Accayasutta

අච්චය සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.193] āvuso catutthaṃ accayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම සිව්වන අච්චය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante catutthaṃ accayasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ nappaṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම සිව්වන අච්චය සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු තුනකින් යුක්ත වූ තැනැත්තා අඥානයෙකු ලෙස දත යුතුය. කවර කරුණු තුනකින්ද යත්? වරද වරදක් ලෙස දැක ධර්මානුකූලව පිළියම් නොකරයි, තවද අන්‍යයෙකු තමාගේ වරද ප්‍රකාශ කරන කල්හි එය ධර්මානුකූලව පිළි නොගනියි...' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Malasutta

මල සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.195] āvuso dasamaṃ malasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දසවන මල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ malasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi, dussīlo ca hoti, dussīlyamalañcassa appahīnaṃ hoti. Issukī ca hoti, issāmalañcassa appahīnaṃ hoti. Maccharī ca hoti, maccharamalañcassa appahīnaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම දසවන මල සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු තුනකින් යුක්ත වූ, කෙලෙස් මල තුනක් දරුණු නොකළ (දුරු නොකළ) තැනැත්තා එහි ගෙනැවිත් බහා තබන ලද්දෙකු මෙන් මෙසේ නිරයෙහි උපදියි. කවර කරුණු තුනකින්ද යත්? දුස්සීල ද වෙයි, ඔහුගේ දුස්සීල භාවය නමැති මළකඩ ද දුරු නොවූවක් වෙයි. ඊර්ෂ්‍යා සහගත ද වෙයි, ඔහුගේ ඊර්ෂ්‍යාව නමැති මළකඩ ද දුරු නොවූවක් වෙයි. මසුරු ද වෙයි, ඔහුගේ මසුරුකම නමැති මළකඩ ද දුරු නොවූවක් වෙයි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දකි.

Rathakāravagga, ñātasutta

රථකාර වර්ගය, ඤාත සූත්‍රය

Pucchā – rathakāravagge [Pg.197] pana āvuso paṭhamaṃ ñātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, රථකාර වර්ගයෙහි වනාහි පළමුවන ඤාත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante ñātasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujana dukkhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi, ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, පළමුවැනි ඥාත සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, කරුණු තුනකින් යුක්ත වූ, ප්‍රසිද්ධ වූ භික්ෂුව බොහෝ ජනයාට අහිත පිණිස, බොහෝ ජනයාට දුක් පිණිස, බොහෝ ජනයාට අනර්ථය පිණිස, අහිත පිණිස, දෙව්මිනිසුන්ට දුක් පිණිස පිළිපන්නේ වෙයි. කවර කරුණු තුනකින්ද යත්? නොගැලපෙන කාය කර්මයෙහි සමාදන් කරවයි, නොගැලපෙන වාග් කර්මයෙහි සමාදන් කරවයි, නොගැලපෙන ධර්මයන්හි සමාදන් කරවයි” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Āsaṃsasutta

ආසංස සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.199] āvuso tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම තුන්වැනි ආසංස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo nirāso āsaṃso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, එහිම තුන්වැනි ආසංස සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? බලාපොරොත්තු රහිත වූ පුද්ගලයා, බලාපොරොත්තු සහිත වූ පුද්ගලයා...” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sacetanasutta

සචේතන සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.203] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte rathakāravagge pañcamaṃ sacetanasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ රථකාර වර්ගයේ පස්වැනි සචේතන සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā ahosi sacetano nāma, atha kho bhikkhave rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi ito me samma rathakāra channaṃ māsānaṃ paccayena saṅgāmo bhavissati sakkhissasi me samma rathakāra navaṃ cakkayugaṃ kātu’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, බරණැස් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා: “මහණෙනි, පෙර කාලයෙහි 'සචේතන' නමින් රජෙක් විය. මහණෙනි, එකල්හි සචේතන රජ තෙමේ රථ සාදන්නා අමතා 'යහළු රථකාරය, මෙයින් සය මසක් ඇවෑමෙන් මට යුද්ධයක් ඇති වන්නේය. යහළු රථකාරය, මට අලුත් රෝද යුගලක් සාදා දීමට ඔබට හැකිද?'” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Apaṇṇakasutta

අපණ්ණක සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.208] āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම සවැනි අපණ්ණක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi, idha bhikkhave bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyamanuyutto hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සවැනි අපණ්ණක සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, කරුණු තුනකින් යුක්ත වූ භික්ෂුව නොවරදින පිළිවෙතට පිළිපන්නේ වෙයි. ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීම පිණිස ඔහුගේ නුවණින් මෙනෙහි කිරීම (යෝනිය) ආරම්භ කරන ලද්දේ වෙයි. කවර කරුණු තුනකින්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි භික්ෂුව ඉන්ද්‍රියයන්හි වැසූ ද්වාර ඇත්තේ වෙයි, භෝජනයෙහි පමණ දන්නේ වෙයි, නිදි වැරීමෙහි (පිබිදී සිටීමෙහි) නිරන්තරයෙන් යෙදුණේ වෙයි” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Devalokasutta

දේවලෝක සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.210] āvuso aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම අටවැනි දේවලෝක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ ‘‘sace vo bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ ‘‘devalokūpapattiyā āvuso samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti. Nanu tumhe bhikkhave [Pg.211] evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, එහිම අටවැනි දේවලෝක සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, ඉදින් අන්‍ය තීර්ථක පරිබ්‍රාජකයෝ ඔබගෙන් මෙසේ අසන්නාහු නම්, 'ඇවැත්නි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ළඟ බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙන්නේ දේව ලෝකයෙහි උපදිනු පිණිසද?' කියායි. මහණෙනි, මෙසේ අසන ලද ඔබ ඊට වෙහෙසට පත් නොවන්නහුද, ලැජ්ජා නොවන්නහුද, පිළිකුල් නොකරන්නහුද?” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Paṭhama pāpaṇikasutta

පළමු පාපණික සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.212] āvuso navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම නවවැනි පළමු පාපණික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi, idha bhikkhave pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, එහිම නවවැනි පළමු පාපණික සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, කරුණු තුනකින් යුක්ත වූ වෙළෙන්දා නොලද භෝගයන් ලැබීමට හෝ ලැබූ භෝගයන් වැඩි දියුණු කර ගැනීමට හෝ අභව්‍ය (නොහැකි) වෙයි. කවර කරුණු තුනකින්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි වෙළෙන්දා පෙරවරු කාලයෙහි සිය කර්මාන්තය මනාව නොයොදවයි...” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Puggalavagga

පුග්ගල වර්ගය

Gilānasutta

ගිලාන සූත්‍රය

Pucchā – puggalavagge [Pg.215] pana āvuso dutiyaṃ gilānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පුග්ගල වර්ගයේ දෙවැනි ගිලාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – puggalavagge bhante dutiyaṃ gilānasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, idha bhikkhave ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ vuṭṭhāti tamhā ābādhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, පුග්ගල වර්ගයේ දෙවැනි ගිලාන සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, ලෝකයෙහි ගිලන්නු තිදෙනෙක් විද්‍යමාන වෙති. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් ගිලනෙක් සුදුසු භෝජන ලැබුවත් නොලැබුවත්, සුදුසු ඖෂධ ලැබුවත් නොලැබුවත්, සුදුසු උපස්ථායකයෙකු ලැබුවත් නොලැබුවත්, ඒ රෝගයෙන් නැගී සිටියි (සුවය ලබයි)” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Bahukārasutta

බහුකාර සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.217] āvuso catutthaṃ bahukārasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම සිව්වැනි බහුකාර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva [Pg.218] bhante catutthaṃ bahukārasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā puggalassa bahukārā. Katame tayo, yaṃ bhikkhave puggalaṃ āgamma puggalo buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ bhikkhave puggalo imassa puggalassa bahukāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, එහිම සිව්වැනි බහුකාර සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, පුද්ගලයෙකුට බොහෝ උපකාරී වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? මහණෙනි, යම් පුද්ගලයෙකු ඇසුරු කරගෙන තවත් පුද්ගලයෙක් බුදුන් සරණ ගියේ වෙයිද, දහම් සරණ ගියේ වෙයිද, සඟුන් සරණ ගියේ වෙයිද, මහණෙනි, මේ පුද්ගලයා ඒ පුද්ගලයාට බොහෝ උපකාරී වන්නෙක් වෙයි” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Jigucchitabbasutta

ජිගුච්ඡිතබ්බ සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.220] bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge sattamaṃ jigucchitabbasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දන්නා වූ දක්නා වූ... පෙ... ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ පුග්ගල වර්ගයේ හත්වැනි ජිගුච්ඡිතබ්බ සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sattamaṃ bhante jigucchitabbasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, atthi bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, හත්වැනි ජිගුච්ඡිතබ්බ සූත්‍රයෙහි: “මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? මහණෙනි, පිළිකුල් කළ යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයෙක් වෙයි. මහණෙනි, උපේක්ෂාවෙන් බැලිය යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයෙක් වෙයි. මහණෙනි, සේවනය කළ යුතු, භජනය කළ යුතු, ඇසුරු කළ යුතු පුද්ගලයෙක් වෙයි” යනුවෙන් ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.221] tattha bhagavatā jigucchitabbo puggalo nasevitabbo nabhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පිළිකුල් කළ යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Idha bhikkhave ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, evarūpo bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante bhagavatā jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, “මහණෙනි, පිළිකුල් කළ යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා කවරේද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් දුශ්ශීල වෙයි, පාපී ධර්ම ඇත්තෙක් වෙයි, අපිරිසිදු සැකකටයුතු හැසිරීම් ඇත්තෙක් වෙයි, සැඟවුණු කර්ම ඇත්තෙක් වෙයි, මහණෙකු නොවුණත් මහණෙකු යැයි ප්‍රතිඥා දෙන්නෙක් වෙයි, බ්‍රහ්මචාරී නොවුණත් බ්‍රහ්මචාරී යැයි ප්‍රතිඥා දෙන්නෙක් වෙයි, ඇතුළත කුණු වූ, වැගිරෙන කෙලෙස් ඇති, කසළ ගොඩක් බඳු වූ පුද්ගලයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මෙබඳු පුද්ගලයා පිළිකුල් කළ යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු වෙයි” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පිළිකුල් කළ යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා ප්‍රකාශ කරන ලදී.

Pucchā – kathaṃ [Pg.223] panāvuso tattha bhagavatā ajjhupekkhitabbo puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් උපේක්ෂාවෙන් බැලිය යුතු, සේවනය නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarotī’’ti evamādinā bhante bhagavatā tattha ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.

විසර්ජනය – “මහණෙනි, උපේක්ෂාවෙන් යුතුව බැලිය යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ළඟින් ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ක්‍රෝධ බහුල වෙයි, දැඩි සිත් තැවුල් බහුල වෙයි. ස්වල්පයක් කීවද කිපෙයි, කෝපයට පත්වෙයි, ව්‍යාපාදයට පත්වෙයි, රළු වෙයි, කෝපයත් ද්වේෂයත් නොසතුටත් පහළ කරයි.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී උපේක්ෂාවෙන් බැලිය යුතු, ඇසුරු නොකළ යුතු, භජනය නොකළ යුතු, ළඟින් ඇසුරු නොකළ යුතු පුද්ගලයා මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – kathaṃ [Pg.224] panāvuso tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඇසුරු කළ යුතු, භජනය කළ යුතු, ළඟින් ඇසුරු කළ යුතු පුද්ගලයා දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, evarūpo bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo [Pg.225] payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.

විසර්ජනය – “මහණෙනි, ඇසුරු කළ යුතු, භජනය කළ යුතු, ළඟින් ඇසුරු කළ යුතු පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් සීලවන්ත වෙයි, යහපත් ගුණධර්ම ඇත්තෙක් වෙයි. මහණෙනි, මෙබඳු පුද්ගලයා ඇසුරු කළ යුතුය, භජනය කළ යුතුය, ළඟින් ඇසුරු කළ යුතුය” යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී ඇසුරු කළ යුතු, භජනය කළ යුතු, ළඟින් ඇසුරු කළ යුතු පුද්ගලයා දේශනා කරන ලදී.

Gūthabhāṇīsutta

ගූථභාණී සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.226] āvuso puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එම පුද්ගල වර්ගයේම අටවැනි සූත්‍රය වන ගූථභාණී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, gūthabhāṇī pupphabhāṇī madhubhāṇī’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, එම පුද්ගල වර්ගයේම අටවැනි සූත්‍රය වන ගූථභාණී සූත්‍රය “මහණෙනි, මෙලොව විද්‍යමාන වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. ඒ තිදෙනා කවුද යත්? අසූචි බඳු වචන කතා කරන්නා (ගූථභාණී), මල් බඳු වචන කතා කරන්නා (පුප්ඵභාණී) සහ මීපැණි බඳු වචන කතා කරන්නා (මධුභාණී) ය” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Gūthabhāṇīpuggala

ගූථභාණී පුද්ගලයා

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.227] tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ගූථභාණී පුද්ගලයා පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo gūthabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagatovā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagatovā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ jānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo gūthabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.

විසර්ජනය – “මහණෙනි, ගූථභාණී පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් සභාවකට ගියාවූ හෝ පිරිසක් මැදට ගියාවූ හෝ නෑයන් මැදට ගියාවූ හෝ ශ්‍රේණියක් මැදට ගියාවූ හෝ රජ පවුලක් මැදට ගියාවූ හෝ සාක්ෂි විමසීම සඳහා කැඳවන ලදුව, ‘එන්න පින්වත, ඔබ දන්නා දෙයක් වේ නම් එය පවසන්න’ යැයි ඇසූ කල; ඔහු නොදන්නා දෙය ‘දනිමි’ යි පවසයි, දන්නා දෙය ‘නොදනිමි’ යි පවසයි, නොදුටු දෙය ‘දැක්කෙමි’ යි පවසයි, දුටු දෙය ‘නොදැක්කෙමි’ යි පවසයි. මෙසේ තමා උදෙසා හෝ අන්‍යයන් උදෙසා හෝ සුළු ලාභ ප්‍රයෝජනයක් උදෙසා හෝ දැන දැනම බොරු කියන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයා ගූථභාණී පුද්ගලයා යැයි කියනු ලැබේ.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී ගූථභාණී පුද්ගලයා මෙසේ පැහැදිලි කරන ලදී.

Pupphabhāṇīpuggala

පුප්ඵභාණී පුද්ගලයා

Pucchā – kathaṃ [Pg.228] panāvuso tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පුප්ඵභාණී පුද්ගලයා පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo pupphabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ pajānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti, ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo pupphabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.

විසර්ජනය – “මහණෙනි, පුප්ඵභාණී පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් සභාවකට ගියාවූ හෝ පිරිසක් මැදට ගියාවූ හෝ නෑයන් මැදට ගියාවූ හෝ ශ්‍රේණියක් මැදට ගියාවූ හෝ රජ පවුලක් මැදට ගියාවූ හෝ සාක්ෂි විමසීම සඳහා කැඳවන ලදුව, ‘එන්න පින්වත, ඔබ දන්නා දෙයක් වේ නම් එය පවසන්න’ යැයි ඇසූ කල; ඔහු නොදන්නා දෙය ‘නොදනිමි’ යි පවසයි, දන්නා දෙය ‘දනිමි’ යි පවසයි, නොදුටු දෙය ‘නොදැක්කෙමි’ යි පවසයි, දුටු දෙය ‘දැක්කෙමි’ යි පවසයි. මෙසේ තමා උදෙසා හෝ අන්‍යයන් උදෙසා හෝ සුළු ලාභ ප්‍රයෝජනයක් උදෙසා හෝ දැන දැනම බොරු නොකියන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයා පුප්ඵභාණී පුද්ගලයා යැයි කියනු ලැබේ.” ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී පුප්ඵභාණී පුද්ගලයා මෙසේ පැහැදිලි කරන ලදී.

Madhubhāṇīpuggala

මධුභාණී පුද්ගලයා

Pucchā – kathaṃ [Pg.229] panāvuso tattha bhagavatā madhubhāṇī puggalo pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මධුභාණී පුද්ගලයා පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo madhubhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato

විසර්ජනය – “මහණෙනි, මධුභාණී පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රළු වචන හැරදමා, රළු වචනයෙන් වැළකුණේ

Hotīti [Pg.230] evamādinā bhante bhagavatā tattha madhubhāṇī puggalo pakāsito.

වෙයි” යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී මධුභාණී පුද්ගලයා පැහැදිලි කරන ලදී.

Andhasutta

අන්ධ සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.231] āvuso puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එම පුද්ගල වර්ගයේම නවවැනි සූත්‍රය වන අන්ධ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo andho ekacakkhu dvicakkhū’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, එම පුද්ගල වර්ගයේම නවවැනි සූත්‍රය වන අන්ධ සූත්‍රය “මහණෙනි, මෙලොව විද්‍යමාන වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. ඒ තිදෙනා කවුද යත්? අන්ධ පුද්ගලයා, එක් ඇසක් ඇති පුද්ගලයා සහ දෑස් ඇති පුද්ගලයා ය” යනුවෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – kīdiso āvuso puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අන්ධ පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලද්දේ කෙබඳු පුද්ගලයෙක්ද?

Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu natthi, ediso bhante puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යමෙකුට භෝග සම්පත් උපදවා ගැනීම පිළිබඳවත්, යහපත් ධර්මයන් පිළිබඳවත් ප්‍රඥා ඇසක් නැද්ද, ස්වාමීනි, එබඳු පුද්ගලයා එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අන්ධ පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලදී.

Pucchā – kīdiso [Pg.232] pana āvuso puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එක් ඇසක් ඇති පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලද්දේ කෙබඳු පුද්ගලයෙක්ද?

Vissajjanā – yassa bhante bhogesuyeva paññācakkhu atthi na dhammesu. Īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යමෙකුට භෝග සම්පත් උපදවා ගැනීම පිළිබඳව පමණක් ප්‍රඥා ඇසක් ඇති නමුත් ධර්මයන් පිළිබඳව ප්‍රඥා ඇසක් නැද්ද, ස්වාමීනි, එබඳු පුද්ගලයා එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එක් ඇසක් ඇති පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලදී.

Pucchā – kīdiso [Pg.233] pana āvuso puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දෑස් ඇති පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලද්දේ කෙබඳු පුද්ගලයෙක්ද?

Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu atthi, īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යමෙකුට භෝග සම්පත් උපදවා ගැනීම පිළිබඳවත්, යහපත් ධර්මයන් පිළිබඳවත් ප්‍රඥා ඇසක් ඇද්ද, ස්වාමීනි, එබඳු පුද්ගලයා එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දෑස් ඇති පුද්ගලයා ලෙස හඳුන්වන ලදී.

Avakujjasutta

අවකුජ්ජ සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.234] bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge dasamaṃ avakujjasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ දන්නා වූ දකින්නා වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ, පුද්ගල වර්ගයේ දසවැනි සූත්‍රය වන අවකුජ්ජ සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – dasamaṃ bhante avakujjasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, avakujjapañño puggalo ucchaṅgapañño puggalo puthupañño puggalo. Katamo ca bhikkhave avakujjapañño puggalo. Idha bhikkhave ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya, tassa bhikkhū dhammaṃ desentiādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ [Pg.235] brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikaroti, vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikarotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, දසවැනි අවකුජ්ජ සූත්‍රය “මහණෙනි, මෙලොව විද්‍යමාන වන පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. ඒ තිදෙනා කවුද යත්? යටිකුරු කළ ප්‍රඥා ඇති පුද්ගලයා (අවකුජ්ජපඤ්ඤ), උකුල බඳු ප්‍රඥා ඇති පුද්ගලයා (උච්ඡංගපඤ්ඤ) සහ පුළුල් ප්‍රඥා ඇති පුද්ගලයා (පුථුපඤ්ඤ) ය. මහණෙනි, යටිකුරු කළ ප්‍රඥා ඇති පුද්ගලයා කවුද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් නිරතුරුවම ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීම පිණිස භික්ෂූන් වහන්සේලා සමීපයට, ආරාමයට යන්නෙක් වෙයි. භික්ෂූන් වහන්සේලා ඔහුට මුල, මැද, අග යහපත් වූ, අර්ථ සහිත වූ, ව්‍යංජන සහිත වූ, සියල්ලෙන් සම්පූර්ණ වූ, පිරිසිදු වූ බ්‍රහ්මචරියාව ප්‍රකාශ කරන්නා වූ ධර්මය දේශනා කරති. ඔහු ඒ ආසනයේ වාඩි වී සිටින විට එම ධර්ම කථාවේ මුල ද මෙනෙහි නොකරයි, මැද ද මෙනෙහි නොකරයි, අග ද මෙනෙහි නොකරයි. එම ආසනයෙන් නැගී සිටි පසුව ද එම ධර්ම කථාවේ මුල ද මෙනෙහි නොකරයි, මැද ද මෙනෙහි නොකරයි, අග ද මෙනෙහි නොකරයි” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Devadūtavagga, sabrahmakasutta

දේවදූත වර්ගය, සබ්‍රහ්මක සූත්‍රය

Pucchā – devadūtavagge [Pg.239] pana āvuso paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දේවදූත වර්ගයේ පළමු සූත්‍රය වන සබ්‍රහ්මක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – devadūtavagge bhante paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ ‘‘sabrahmakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbacariyakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Āhuneyyāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Brahmāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Pubbācariyāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Āhuneyyāti bhikkhave etaṃ mātāpitūnaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu, bahukārā bhikkhave mātāpitaro puttānaṃ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, දේවදූත වර්ගයෙහි පළමු සබ්‍රහ්මක සූත්‍රයෙහි මෙසේ සඳහන් වේ: ‘මහණෙනි, යම් නිවසක දරුවන් විසින් මවුපියන් පුදනු ලබත් ද, ඒ පවුල් බ්‍රහ්මයා සහිත පවුල් වෙති. මහණෙනි, යම් නිවසක දරුවන් විසින් මවුපියන් පුදනු ලබත් ද, ඒ පවුල් පූර්වාචාර්යවරුන් සහිත පවුල් වෙති. මහණෙනි, යම් නිවසක දරුවන් විසින් මවුපියන් පුදනු ලබත් ද, ඒ පවුල් ආහුනෙය්‍ය (පිදිය යුත්තන්) සහිත පවුල් වෙති. මහණෙනි, බ්‍රහ්ම යනු මවුපියන්ට කියන නමකි. මහණෙනි, පූර්වාචාර්ය යනු මවුපියන්ට කියන නමකි. මහණෙනි, ආහුනෙය්‍ය යනු මවුපියන්ට කියන නමකි. එයට හේතුව කුමක්ද? මහණෙනි, මවුපියෝ දරුවන්ට බොහෝ උපකාර ඇත්තාහ, ඔවුන් ඇතිදැඩි කරති, පෝෂණය කරති, මේ ලෝකය පෙන්වා දෙන්නෝ වෙති.’ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

Brahmāti [Pg.241] mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare;

Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā;

Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito;

Annena atha pānena, vatthena sayanena ca;

Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca;

Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā.

මවුපියෝ ‘බ්‍රහ්මයා’ යැයි ද ‘පූර්වාචාර්යවරු’ යැයි ද කියනු ලැබෙති. ඔවුහු දරුවන් කෙරෙහි අනුකම්පා කරන බැවින්, දරුවන්ගේ පිදීමට සුදුසු වෙති. එබැවින්, නුවණැත්තා ඔවුන්ට වැඳ නමස්කාර කළ යුතුය, සත්කාර කළ යුතුය. ආහාර පානවලින් ද, වස්ත්‍ර හා සයනයන්ගෙන් ද, ඇඟ ඉලීමෙන් හා නෑවීමෙන් ද, පා සේදීමෙන් ද උපස්ථාන කළ යුතුය. මවුපියන්ට කරන ඒ උපස්ථානය නිසා නුවණැත්තෝ...

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatīti –

මෙලොවදීම ඔවුන්ට ප්‍රශංසා කරති, පරලොව ගොස් ස්වර්ගයෙහි සතුටු වෙති.

Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පස්වැනි හත්ථක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – pañcamaṃ bhante hatthakasuttaṃ āḷaviyaṃ hatthakaṃ āḷavakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Hatthako bhante āḷavako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kacci bhante bhagavā sukhamasayitthā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evaṃ kumāra sukhamasayittha ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, පස්වැනි හත්ථක සූත්‍රය ආළවි නුවරදී හත්ථක ආළවක කුමරු අරභයා වදාරන ලදී. ස්වාමීනි, හත්ථක ආළවක කුමරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: ‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සුවසේ සැතපුණ සේක්ද?’ ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී ‘කුමාරය, එසේය මම සුවසේ සැතපුණෙමි, ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් සුවසේ සැතපෙත් ද, මම ඔවුන් අතරින් එක් අයෙක් වෙමි’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

‘‘Kacci [Pg.242] bhante bhagavā sukhamasayittha’’.

‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සුවසේ සැතපුණ සේක්ද?’

‘‘Evaṃ kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.

‘කුමාරය, එසේය, මම සුවසේ සැතපුණෙමි. ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් සුවසේ සැතපෙත් ද, මම ඔවුන් අතරින් එක් අයෙක් වෙමි.’

‘‘Evaṃ [Pg.244] kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.

‘කුමාරය, එසේය, මම සුවසේ සැතපුණෙමි. ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් සුවසේ සැතපෙත් ද, මම ඔවුන් අතරින් එක් අයෙක් වෙමි.’

‘‘Sabbadā [Pg.247] ve sukhaṃ seti,Brāhmaṇo parinibbuto;

Yo na limpati kāmesu,Sītibhūto nirūpadhi;

‘කාමයන්හි නොඇලෙන, සිසිල් වූ, උපධි රහිත වූ, පිරිනිවුණු බ්‍රාහ්මණයා සැමදාම සුවසේ සැතපෙයි.’

Sabbā āsattiyo chetvā,Vineyya hadaye daraṃ;

Upasanto sukhaṃ seti;

Santiṃ pappuyya cetaso’’ hu –

‘සියලු බැඳීම් කපා දමා, හදවතෙහි දැවිල්ල දුරු කොට, සිතේ සැනසීමට පැමිණි උපශාන්ත තැනැත්තා සුවසේ සැතපෙයි.’

Devadūtasutta

දේවදූත සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge chaṭṭhaṃ devadūtasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ, දේවදූත වර්ගයෙහි හයවැනි දේවදූත සූත්‍රය කෙසේ වදාරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – chaṭṭhaṃ [Pg.248] bhante devadūtasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave devadūtāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave ekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti-ayaṃ deva puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhapacāyī, imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, හයවැනි දේවදූත සූත්‍රයෙහි මෙසේ සඳහන් වේ: ‘මහණෙනි, මේ දේවදූතයෝ තිදෙනෙකි. ඒ තිදෙනා කවුරුන්ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් කයින් දුශ්චරිතයෙහි හැසිරෙයි, වචනයෙන් දුශ්චරිතයෙහි හැසිරෙයි, සිතින් දුශ්චරිතයෙහි හැසිරෙයි. ඔහු කයින්, වචනයෙන් හා සිතින් දුශ්චරිතයෙහි හැසිර, කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගති, විනිපාත නම් වූ නිරයෙහි උපදියි. මහණෙනි, නිරිපල්ලෝ ඔහුව විවිධ අත්වලින් අල්ලාගෙන යම රජු වෙත පමුණුවා, “දේවයන් වහන්ස, මේ මිනිසා මවට නොසලකන්නෙකි, පියාට නොසලකන්නෙකි, මහණුන්ට නොසලකන්නෙකි, බමුණන්ට නොසලකන්නෙකි, කුලදෙටුවන් නොපුදන්නෙකි. දේවයන් වහන්සේ මොහුට දඬුවම් නියම කරන සේක්වා!” යි පවසති.’ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.251] tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු පළමු දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ‘මහණෙනි, යම රජු ඔහුගෙන් පළමු දේවදූතයා ගැන මෙසේ ප්‍රශ්න කරයි, විමසයි, කරුණු විමසයි: “එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර පළමු දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?”’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු පළමු දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලදී.

‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.

‘එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර පළමු දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?’

Dutiya devadūta

දෙවැනි දේවදූතයා

Pucchā – kathaṃ [Pg.252] panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු දෙවැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ‘මහණෙනි, යම රජු පළමු දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කොට, කරුණු විමසා, දෙවැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරයි, විමසයි, කරුණු විමසයි: “එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර දෙවැනි දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?”’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු දෙවැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලදී.

‘‘Ambho [Pg.255] purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiya devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.

‘එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර දෙවැනි දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?’

‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu itthīṃ vā purisaṃ vā ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ’’ –

‘එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර රෝගී වූ, දුක් විඳින, දැඩි සේ ගිලන් වූ, තමාගේම මළමුත්‍රවල වැතිරී සිටින, අන් අය විසින් නැගිටුවනු ලබන, අන් අය විසින් සතපවනු ලබන ස්ත්‍රියක හෝ පුරුෂයෙකු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?’

Tatiya devadūta

තුන්වැනි දේවදූතයා

Pucchā – kathaṃ [Pg.256] panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු තුන්වැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa natvaṃ manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtanti’’ evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ‘මහණෙනි, යම රජු දෙවැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කොට, කරුණු විමසා, තුන්වැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරයි, විමසයි, කරුණු විමසයි: “එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර තුන්වැනි දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?”’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම රජු තුන්වැනි දේවදූතයා ගැන ප්‍රශ්න කරන ආකාරය පැහැදිලි කරන ලදී.

‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.

‘එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර තුන්වැනි දේවදූතයා පහළ වී සිටිනු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?’

‘‘Ambho [Pg.257] purisa na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ’’ –

‘එම්බා පුරුෂය, මිනිසුන් අතර මියගොස් එක් දිනක් හෝ දෙදිනක් හෝ තෙදිනක් වූ, ඉදිමී ගිය, නිල් පැහැ ගැන්වුණු, සැරව ගලන ස්ත්‍රියක හෝ පුරුෂයෙකු ඔබ දැක්කේ නැද්ද?’

‘‘Nāsakkhissaṃ bhante pamādassaṃ bhante’’ –

‘ස්වාමීනි, මට නොහැකි විය, ස්වාමීනි, මම ප්‍රමාද වීමි.’

Pucchā – kathaṃ [Pg.258] panāvuso tattha bhagavatā nerayikassa sattassa niraya dukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නිරිසතා විඳින නරක දුක පැහැදිලි කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave ‘‘yamo rājā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karonti, tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ majjheurasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayati, na ca tāva kālaṃ karoti, yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhotī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nerayikassa nirayadukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.

පිළිතුර – "මහණෙනි, යම රජු ඒ තැනැත්තාගෙන් තුන්වන දේවදූතයා ගැන විමසා, කරුණු විමසා, සාකච්ඡා කොට නිශ්ශබ්ද වෙයි. මහණෙනි, ඉන්පසු නිරකපල්ලෝ ඔහුට පස්වැදෑරුම් බන්ධන නම් වූ වධහිංසා පමුණුවති. රත් වූ යකඩ උලක් (එක්) අතක ගසති, රත් වූ යකඩ උලක් දෙවන අතෙහි ගසති, රත් වූ යකඩ උලක් (එක්) පයෙහි ගසති, රත් වූ යකඩ උලක් දෙවන පයෙහි ගසති, රත් වූ යකඩ උලක් පපුව මැද ගසති. ඔහු එහි තියුණු වූ ද, කටුක වූ ද, දරුණු වූ ද දුක් වේදනාවන් විඳියි. ඒ පව පීඩා විඳ ගෙවී යන තෙක් ඔහු මරණයට පත් නොවේ" යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී නිරිසතාගේ නිරය දුක් විඳීම දේශනා කරන ලදී.

Saṃvejanīyakathā

සංවේගය උපදවන කථාව (සංවේජනීය කථාව)

Pucchā – kathaṃ [Pg.261] panāvuso tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංවේගය උපදවන කථාව දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – bhūtapubbaṃ bhikkhave yamassa rañño etadahosi ‘‘ye kira bho loke pāpakāni kammāni karonti, te evarūpā vividhā kammakaraṇā karīyanti, ahovatāhaṃ manussattaṃ labheyyaṃ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.

පිළිතුර – "මහණෙනි, පෙර දිනෙක යම රජුට මෙබඳු සිතක් ඇති විය: ‘භවත්නි, ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් පව්කම් කරත්ද, ඔවුහු මෙබඳු වූ විවිධ වධහිංසාවන්ට ලක් කරනු ලැබෙති. අහෝ! මම ද මිනිසත්බවක් ලබන්නෙම් නම්, අරහත් වූ සම්මා සම්බුද්ධ වූ තථාගතයන් වහන්සේ නමකුත් ලෝකයෙහි උපදින්නාහු නම් (මම උන්වහන්සේ ඇසුරු කරන්නෙමි)’" යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී සංවේගය උපදවන කථාව දේශනා කරන ලදී.

‘‘Ye [Pg.262] kira bho loke pāpakāni kammāni karonti’’.

“භවත්නි, ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් පව්කම් කරත්ද”

‘‘Coditā [Pg.263] devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā;

Te dīgharattaṃ socanti, hīnakāyūpagā narā.

“දේවදූතයන් විසින් අවදි කරනු ලැබ (චෝදනා කරනු ලැබ), යම් මිනිස්සු ප්‍රමාද වෙත්ද; ලාමක (නිරිසත් ආදී) ශරීරයන්ට පැමිණෙන ඒ මනුෂ්‍යයෝ බොහෝ කල් ශෝක කරති.

Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha;

Coditā na pamajjanti, ariyadhamme kudācanaṃ.

මේ ලෝකයෙහි යම් ශාන්ත වූ සත්පුරුෂයෝ දේවදූතයන් විසින් අවදි කරනු ලැබ, ආර්ය ධර්මයෙහි කිසි කලෙකත් ප්‍රමාද නොවෙත්ද,

Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave;

Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye.

උපාදානයෙහි ද, ඉපදීම හා මරණය ඇතිවීමෙහි ද බිය දැක, උපාදාන රහිතව, ඉපදීම හා මරණය ක්ෂය කිරීමෙන් (නිවනින්) මිදෙත්.

Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā;

Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṃ upaccaguṃ’’ hu –

අප්‍රමාදී වූ, සැපවත් වූ, මෙලොවදීම කෙලෙස් නිවුණු ඔවුහු සියලු වෛරයන් හා බියන් ඉක්මවා, සියලු දුකෙන් එතෙර වූහ” යි (දේශනා කරන ලදී).

Catumahārājasutta

චතුමහාරාජ සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge aṭṭhamaṃ catumahārājasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ, දේවදූත වර්ගයේ අටවන චතුමහාරාජ සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante catumahārājasuttaṃ ‘‘aṭṭhamiyaṃ bhikkhave pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā pārisajjā imaṃ lokaṃ anuvicaranti kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karontī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, අටවන චතුමහාරාජ සූත්‍රය: "මහණෙනි, පක්ෂයේ අටවක දිනෙහි සතර වරම් මහ රජවරුන්ගේ ඇමතියෝ ද පරිවාර ජනයෝ ද ‘මිනිසුන් අතර මවට උපස්ථාන කරන්නෝ, පියාට උපස්ථාන කරන්නෝ, ශ්‍රමණයන්ට සලකන්නෝ, බ්‍රාහ්මණයන්ට සලකන්නෝ, කුලදෙටුවන් පිදුම් කරන්නෝ බහුලව වෙත්ද, ඔවුහු පොහොය සමාදන් වෙත්ද, (පොහෝ දින) නිදි වරමින් ධර්මයේ හැසිරෙත්ද, පින් දහම් කරත්ද’ කියා සොයා බැලීම පිණිස මේ ලෝකයෙහි හැසිරෙති" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Appakā [Pg.265] kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.

නිදුකාණෙනි, මිනිසුන් අතර මවට උපස්ථාන කරන්නෝ, පියාට උපස්ථාන කරන්නෝ, ශ්‍රමණයන්ට සලකන්නෝ, බ්‍රාහ්මණයන්ට සලකන්නෝ, කුලදෙටුවන් පිදුම් කරන්නෝ, පොහොය සමාදන් වන්නෝ, (පොහෝ දින) නිදි වරන්නෝ, පින් දහම් කරන්නෝ ඉතා අල්පයහ.

‘‘Dibbā [Pg.266] vata bho kāyā parihāyissanti, paripūrissanti asura kāyā’’ –

“භවත්නි, දිව්‍ය සමූහයා පිරිහෙන්නාහ, අසුර සමූහයා පිරෙන්නාහ”

Bahū kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.

නිදුකාණෙනි, මිනිසුන් අතර මවට උපස්ථාන කරන්නෝ, පියාට උපස්ථාන කරන්නෝ, ශ්‍රමණයන්ට සලකන්නෝ, බ්‍රාහ්මණයන්ට සලකන්නෝ, කුලදෙටුවන් පිදුම් කරන්නෝ, පොහොය සමාදන් වන්නෝ, (පොහෝ දින) නිදි වරන්නෝ, පින් දහම් කරන්නෝ බොහෝ වෙති.

‘‘Dibbā [Pg.267] vata bho kāyā paripūrissanti, parihāyissanti asura kāyā’’ –

“භවත්නි, දිව්‍ය සමූහයා පිරෙන්නාහ, අසුර සමූහයා පිරිහෙන්නාහ”

Ādhipateyyāsutta

ආධිපතෙය්‍ය සූත්‍රය

Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දසවන ආධිපතෙය්‍ය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi, attādhipateyyaṃ lokādhipateyyaṃ dhammādhipateyyaṃ. Katamañca bhikkhave attādhipateyyaṃ, idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම දසවන ආධිපතෙය්‍ය සූත්‍රය: "මහණෙනි, ආධිපත්‍යයන් (මුල් තැන දීම්) තුනකි. ඒ තුන කවරේද යත්? අත්තාධිපත්‍යය (තමා මුල් තැන තැබීම), ලෝකාධිපත්‍යය (ලෝකය මුල් තැන තැබීම) සහ ධම්මාධිපත්‍යය (ධර්මය මුල් තැන තැබීම) යි. මහණෙනි, අත්තාධිපත්‍යය යනු කුමක්ද? මහණෙනි, මෙහි මහණෙකු අරණ්‍යයකට ගියේ හෝ රුක්මුලකට ගියේ හෝ හිස් ගෙයකට ගියේ හෝ මෙසේ කල්පනා කරයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Brāhmaṇavagga, paribbājakasutta

බ්‍රාහ්මණ වර්ගය, පරිබ්බාජක සූත්‍රය

Pucchā – brāhmaṇavagge [Pg.272] āvuso catutthaṃ paribbājakasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි සිව්වන පරිබ්බාජක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කා පිළිබඳව, කවර කරුණක් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ paribbājakasuttaṃ aññataraṃ brāhmaṇa paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante brāhmaṇaparibbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sanniṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammoti bho gotama vuccati, kittāvatānu kho bho gotama sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ratto kho brāhmaṇa rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhaya byābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, naparabyābādhāyapi ceteti, naubhayabyābādhāyapi ceteti, nacetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි සිව්වන පරිබ්බාජක සූත්‍රය එක්තරා බ්‍රාහ්මණ පරිභ්‍රාජකයෙකු අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, එක්තරා බ්‍රාහ්මණ පරිභ්‍රාජකයෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: "භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ‘සන්දිට්ඨික ධර්මය, සන්දිට්ඨික ධර්මය’ යැයි කියනු ලැබේ. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ධර්මය සන්දිට්ඨික, අකාලික, ඒහිපස්සික, ඕපනයික, නුවණැත්තන් විසින් තමා තුළින්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කටයුතු වන්නේ කෙතෙක් දුරටද?". ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී: "බ්‍රාහ්මණය, රාගයෙන් මඬනා ලද, සිත වෙළාගන්නා ලද, රාගයෙන් බැඳුණු තැනැත්තා තමාගේ විනාශයට ද සිතයි, අනුන්ගේ විනාශයට ද සිතයි, දෙපාර්ශවයේම විනාශයට ද සිතයි, මානසික දුක් දොම්නස් ද විඳියි. රාගය ප්‍රහීණ වූ විට තමාගේ විනාශයට ද නොසිතයි, අනුන්ගේ විනාශයට ද නොසිතයි, දෙපාර්ශවයේම විනාශයට ද නොසිතයි, මානසික දුක් දොම්නස් ද නොවිඳියි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Vacchagottasutta

වච්ඡගොත්ත සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.275] āvuso sattamaṃ vacchagottasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම සත්වන වච්ඡගොත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කා පිළිබඳව, කවර කරුණක් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sattamaṃ bhante vacchagottasuttaṃ vacchagottaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vacchagotto bhante paribbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bho gotama samaṇo gotamo evamāha ‘‘mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabba. (Peyyāla) anabbhakkhā tukāmāhi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye te vaccha evamāhaṃsu samaṇo gotamo evamāha mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dātabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සත්වන වච්ඡගොත්ත සූත්‍රය වච්ඡගොත්ත පරිභ්‍රාජකයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, වච්ඡගොත්ත පරිභ්‍රාජකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මෙසේ පවසති: මටම දන් දිය යුතුය, අන් අයට දන් නොදිය යුතුය’ (පෙය්‍යාල) යැයි මට ඇසෙන්නට ලැබුණි. අපි භවත් ගෞතමයන් වහන්සේට අභූත චෝදනා නොකිරීමට කැමැත්තෙමු." ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී: "වච්ඡ, යම් කෙනෙක් ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මටම දන් දිය යුතුය, අන් අයට දන් නොදිය යුතුය’ කියා මෙසේ පවසත්ද" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Saṅgāravasutta

සංගාරව සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.278] āvuso dasamaṃ saṅgāravasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දසවන සංගාරව සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කා පිළිබඳව, කවර කරුණක් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – dasamaṃ [Pg.279] bhante saṅgāravasuttaṃ saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Saṅgāravo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘mayamassu bho gotama brāhmaṇā nāma yaññaṃ yajāmapi yajāpemapi, tatra bho gotama yo ceva yajati yo ca yajāpeti, sabbe te anekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipannā honti, yadidaṃ yaññādhikaraṇaṃ, yopanāyaṃ bho gotama yassa vā kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ekamattānaṃ dameti, ekamattānaṃ sameti, ekamattānaṃ parinibbāpeti, evamassāyaṃ ekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tenahi brāhmaṇa taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, දසවන සගාරව සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දේ සගාරව බ්‍රාහ්මණයා අරභයා ය. ස්වාමීනී, සගාරව බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේය: 'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණයෝ වන අපි යාග පවත්වන්නෙමු, අනුන් ලවාද යාග කරවන්නෙමු. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එහිදී යමෙක් යාග පවත්වයිද, යමෙක් යාග කරවයිද, ඒ සියලු දෙනාම බොහෝ ශරීරයන් ඇසුරු කළ (බොහෝ දෙනෙකුට පොදු වූ) පින් දහම්හි නිරත වූවෝ වෙති. එනම් මේ යාගය මුල් කරගෙන ය. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම් කිසි කුලයකින් ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිකව පැවිදි වී, තමා එක් අයෙකු පමණක් දමනය කරගනීද, තමා එක් අයෙකු පමණක් සංසිඳුවා ගනීද, තමා එක් අයෙකු පමණක් පිරිණිවන් පාවා ගනීද (දුක නිවා ගනීද), මෙසේ මෙය එක් ශරීරයක් පමණක් ඇසුරු කළ (එක් අයෙකුට පමණක් සීමා වූ) පින් දහම්හි නිරත වීමකි. එනම් මේ පැවිද්ද මුල් කරගෙන ය.' ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'එසේ නම් බ්‍රාහ්මණය, මම මෙහිදී ඔබෙන්ම පෙරළා ප්‍රශ්න කරමි. ඔබට යම් සේ වැටහෙන්නේද, එසේම එයට පිළිතුරු දෙන්න' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Iccāyapi [Pg.282] bho gotama evaṃ bhante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti’’ –

'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ බලන කලද මෙය බොහෝ දෙනෙකුට පොදු වූ පින් දහමක් වන්නේය' -

Pucchā – tattheva āvuso dutiya anusandhimhi bhagavatā kīdisī dhammadesanā desitā.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිම දෙවැනි අනුසන්ධියේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙබඳු ධර්ම දේශනාවක් දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – tattheva bhante dutiye anusandhimhi tividhā pāṭihāriyā paṭisaṃyuttā dhammadesanā bhagavatā desitā.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, එහිම දෙවැනි අනුසන්ධියේදී ත්‍රිවිධ ප්‍රාතිහාර්යයන් සම්බන්ධ කොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාව දේශනා කරන ලදී.

‘‘Seyyathāpi [Pg.283] bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –

'භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ සහ භවත් ආනන්දයන් වහන්සේ යම් සේද, ඔවුහු මාගේ පූජනීයයෝය, මාගේ ප්‍රශංසාවට බඳුන් වූවෝය' -

‘‘Seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –

'භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ සහ භවත් ආනන්දයන් වහන්සේ යම් සේද, ඔවුහු මාගේ පූජනීයයෝය, මාගේ ප්‍රශංසාවට බඳුන් වූවෝය' -

Mahāvagga, venāgapurasutta

මහා වර්ගය, වේනාගපුර සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.287] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanimāte mahāvagge tatiyaṃ venāgapurasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ මහා වර්ගයට අයත් තුන්වන 'වේනාගපුර සූත්‍රය' කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – kosalesu bhante venāgapure nāma brāhmaṇānaṃ gāme venāgapurikaṃ vacchagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Venāgapuriko bhante vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘acchariyaṃ bho gotama, abbhutaṃ bho gotama, yāvañcidaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto (peyyāla) evarūpānaṃ nūna bhavaṃ gotamo uccāsayana mahāsayanānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yāni kho pana tāni brāhmaṇa uccāsayana mahāsayanāni. Seyyathidaṃ, āsandi pallaṅko gonako cittako [Pg.288] paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuṭṭakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ. Dullabhāni tāni pabbajitānaṃ, laddhā ca pana nakappantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, කොසොල් ජනපදයෙහි වේනාගපුර නම් වූ බ්‍රාහ්මණ ගමෙහිදී, වේනාගපුර වැසි වච්ඡගොත්ත බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, වේනාගපුර වැසි වච්ඡගොත්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේය: 'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ආශ්චර්යයකි, භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අද්භූතයකි! භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ ඉන්ද්‍රියයන් ඉතා ප්‍රසන්නය, ශරීර වර්ණය අතිශයින් පිරිසිදුය, දීප්තිමත්ය... (පෙය්‍යාල)... මෙබඳු වූ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ උස් අසුන් මහා අසුන් කැමති පරිදි ලබන්නෙක්, අපහසුවකින් තොරව ලබන්නෙක් වනවා නිසැකය.' ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ: 'බ්‍රාහ්මණය, යම් ඒ උස් අසුන් මහා අසුන් තිබේද, එනම්: දිගු අසුන්, පල්ලංකාසන, එළු ලොම් ඇතිරිලි, සිත්තර ඇතිරිලි, සුදු එළුලොම් ඇතිරිලි, ඝන ලොම් ඇතිරිලි, පුළුන් පිරවූ ඇතිරිලි, සිංහ ආදී රූප ඇති ඇතිරිලි, දෙපසම ලොම් ඇති ඇතිරිලි, එක් පසක පමණක් ලොම් ඇති ඇතිරිලි, රන් නූලෙන් කළ ඇතිරිලි, පටපිළි ඇතිරිලි, ලොම් ඇතිරිලි, ඇතා පිට දමන ඇතිරිලි, අශ්වයා පිට දමන ඇතිරිලි, රථ ඇතිරිලි, දිවි සම් ඇතිරිලි, කදලි මුව සම් ඇතිරිලි, උඩු වියන් සහිත ඇතිරිලි, දෙපස රතු කොට්ට සහිත අසුන් යන මේවා පැවිද්දන්ට ලැබීමට අසීරුය, ලැබුණද පරිභෝග කිරීමට නොකැපය' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Acchariyaṃ bho gotama abbhutaṃ bho gotama’’.

'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ආශ්චර්යයකි! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අද්භූතයකි!'

Dibba uccāsayanamahāsayana

දිව්‍යමය උස් අසුන් මහා අසුන්

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.290] tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දිව්‍යමය උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi, so pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'බ්‍රාහ්මණය, මම මෙහි යම් ගමක හෝ නියම්ගමක හෝ ඇසුරු කරගෙන වාසය කරම්ද, මම පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ පෙරව පාත්‍ර සිවුරු ගෙන එම ගමට හෝ නියම්ගමට හෝ පිණ්ඩපාතය පිණිස පිවිසෙමි. මම පසුබත් කාලයෙහි පිණ්ඩපාතයෙන් වැළකී වනාන්තරයටම පිවිසෙමි' යනාදී වශයෙන් දිව්‍යමය උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලදී.

Brahma uccāsayanamahāsayana

බ්‍රහ්මමය උස් අසුන් මහා අසුන්

Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් බ්‍රහ්මමය උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇaṃ yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ [Pg.293] vā piṇḍāya pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā brahmauccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'බ්‍රාහ්මණය, මම මෙහි යම් ගමක හෝ නියම්ගමක හෝ ඇසුරු කරගෙන වාසය කරම්ද, මම පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ පෙරව පාත්‍ර සිවුරු ගෙන එම ගමට හෝ නියම්ගමට හෝ පිණ්ඩපාතය පිණිස පිවිසෙමි' යනාදී වශයෙන් බ්‍රහ්මමය උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලදී.

Katamaṃ pana taṃ bho gotama brahmauccāsayanamahāsayanaṃ.

'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒ බ්‍රහ්මමය උස් අසුන මහා අසුන කුමක්ද?'

Ariya uccāsayanamahāsayana

ආර්ය උස් අසුන් මහා අසුන්

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.294] tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය වූ උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

Vissajjanā – idhāhaṃ [Pg.295] brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapāta paṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'බ්‍රාහ්මණය, මම මෙහි යම් ගමක හෝ නියම්ගමක හෝ ඇසුරු කරගෙන වාසය කරම්ද, මම පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ පෙරව පාත්‍ර සිවුරු ගෙන එම ගමට හෝ නියම්ගමට හෝ පිණ්ඩපාතය පිණිස පිවිසෙමි. මම පසුබත් කාලයෙහි පිණ්ඩපාතයෙන් වැළකී වනාන්තරයටම පිවිසෙමි' යනාදී වශයෙන් ආර්ය වූ උස් අසුන් මහා අසුන් දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – tattheva [Pg.297] āvuso mahāvagge pañcamaṃ kesamuttisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එම මහා වර්ගයේම පස්වන 'කේසමුත්ති සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – kosalesu bhante kesamuttenāma kālāmānaṃ nigame kesamuttiye kālāme ārabbha bhāsitaṃ. Kesamuttiyā bhante kālāmā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘santi bhante eke samaṇa brāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, te sakaṃyeva vādaṃ dīpenti, jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti, aparepi bhante eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, tepi sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti. Tesaṃ no bhante amhākaṃ hoteva kaṅkhā, hoti vicikicchā ko su nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alañhi vo kālāmā kaṅkhituṃ alaṃ vicikicchituṃ, kaṅkhīyeva pana vo ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti eva mādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර - ස්වාමීනී, කොසොල් ජනපදයෙහි කේසමුත්ත නම් වූ කාලාමයන්ගේ නියම්ගමෙහිදී, කේසමුත්ත වැසි කාලාමවරුන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, කේසමුත්ත වැසි කාලාමවරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වාමීනී, ඇතැම් මහණ බමුණෝ කේසමුත්ත ගමට පැමිණෙති. ඔවුහු තමන්ගේම වාදයන් පැහැදිලි කරති, බබළවති, අන්‍යයන්ගේ වාදයන් හෙළා දකිති, ගර්හා කරති, පරිභව කරති, පහත් කොට සලකති. ස්වාමීනී, තවත් ඇතැම් මහණ බමුණෝද කේසමුත්ත ගමට පැමිණෙති. ඔවුහුද තමන්ගේම වාදයන් පැහැදිලි කරති, බබළවති, අන්‍යයන්ගේ වාදයන් හෙළා දකිති, ගර්හා කරති, පරිභව කරති, පහත් කොට සලකති. ස්වාමීනී, ඒ අපට මේ පින්වත් මහණ බමුණන් අතුරෙන් සත්‍යය පවසන්නේ කවුද, බොරු පවසන්නේ කවුද කියා සැකයක් උපදී, විචිකිච්ඡාවක් උපදී.' ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'කාලාමවරුනි, ඔබට සැක කිරීමට සුදුසුමය, විචිකිච්ඡා කිරීමට සුදුසුමය. සැක කටයුතු කරුණකදීම ඔබට සැකය උපන්නේය' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Uposatasutta

උපෝසථ සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.303] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte mahāvagge dasamaṃ uposathasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ මහා වර්ගයට අයත් දසවන 'උපෝසථ සූත්‍රය' කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante visākhaṃ migāramātaraṃ ārabbha ‘‘tayo kho me visākhe uposathā. Katame tayo. Gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී මිගාරමාතෘ වූ විශාඛාව අරභයා, “විශාඛාවෙනි, මේ උපෝසථයෝ තුනක් වෙති. ඒ තුන කවරේද? ගෝපාලක උපෝසථය, නිගණ්ඨ උපෝසථය, අරිය උපෝසථය” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Handa kuto nu tvaṃ visākhe āgacchasi divā divassa.

“විශාඛාවෙනි, ඔබ මේ මහ දවල් කොහේ සිට පැමිණෙන්නේද?”

‘‘Tayo [Pg.304] kho me visākhe uposathā. Katame tayo, gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ –

“විශාඛාවෙනි, මේ උපෝසථයෝ තුනක් වෙති. ඒ තුන කවරේද? ගෝපාලක උපෝසථය, නිගණ්ඨ උපෝසථය, අරිය උපෝසථය” –

Gopālakaupuggala

ගෝපාලක පුද්ගලයා

Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ගෝපාලක උපෝසථය දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – kathañca visākhe gopālakuposatho hoti, seyyathāpi visākhe gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati ‘‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṃsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṃsu.

පිළිතුර – “විශාඛාවෙනි, ගෝපාලක උපෝසථය කෙසේ වෙයිද? විශාඛාවෙනි, එය යම් සේ ගොපල්ලෙකු සවස් කාලයේදී ගවයන් අයිතිකරුවන්ට භාර දී මෙසේ සිතයි: ‘අද දින ගවයෝ අසවල් අසවල් ප්‍රදේශවල හැසිරුණහ, අසවල් අසවල් ප්‍රදේශවලින් පැන් බීවෝය.

Sve [Pg.305] dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.

හෙට දින ගවයෝ අසවල් අසවල් ප්‍රදේශවල හැසිරෙන්නාහ, අසවල් අසවල් ප්‍රදේශවලින් පැන් බොන්නාහ’ යි සිතන්නාක් මෙනි.” ස්වාමීනි, මෙවැනි ක්‍රමයෙන් එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ගෝපාලක උපෝසථය දේශනා කරන ලදී.

Nigaṇṭhaupuggala

නිගණ්ඨ පුද්ගලයා

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.306] tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නිගණ්ඨ උපෝසථය දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – kathañca visākhe nigaṇṭhuposatho hoti, atthi visākhe nigaṇṭhānāma samaṇajātikā, te sāvakaṃ evaṃ samādapenti, ‘‘ehitvaṃ ambhopurisa ye puratthimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi, ye pacchimāya disāya. Ye uttarāya disāya. Ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.

පිළිතුර – “විශාඛාවෙනි, නිගණ්ඨ උපෝසථය කෙසේ වෙයිද? විශාඛාවෙනි, නිගණ්ඨ නම් වූ මහණ ජාතියක් සිටිති. ඔවුහු සිය ශ්‍රාවකයන් මෙසේ සමාදන් කරවති: ‘එන්න, එම්බා පුරුෂය, නැගෙනහිර දිශාවෙහි යොදුනක් ඉක්මවා සිටින යම් සත්ත්වයෝ වෙත්ද, ඔවුන් කෙරෙහි දණ්ඩනය (හිංසාව) අතහරින්න. බටහිර දිශාවෙහිද, උතුරු දිශාවෙහිද, දකුණු දිශාවෙහිද යොදුනක් ඉක්මවා සිටින යම් සත්ත්වයෝ වෙත්ද, ඔවුන් කෙරෙහි දණ්ඩනය අතහරින්න’ කියාය.” ස්වාමීනි, මෙවැනි ක්‍රමයෙන් එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නිගණ්ඨ උපෝසථය දේශනා කරන ලදී.

Ehi [Pg.307] tvaṃ ambho purisa.

“එන්න, එම්බා පුරුෂය.”

Ehi tvaṃ ambho purisa sabbacelāni nikkhipitvā evaṃ vadehi.

“එන්න, එම්බා පුරුෂය, සියලු වස්ත්‍ර ඉවත් කර මෙසේ පවසන්න:”

Nāhaṃ [Pg.308] kvacani kassaci kiñcanatasmiṃ, na ca mama kvacani katthaci kiñcana tatthi.

“මම කිසිදු තැනක කිසිවෙකුට අයත් කිසිවක් නොවෙමි, මා සන්තකවද කිසිදු තැනක කිසිවක් නොමැත.”

Ariyā uposatho

ආර්ය උපෝසථය

Pucchā – kathañcāvuso [Pg.309] tattha bhagavatā ariyuposatho vitthārena vibhajitvā pakāsito.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය උපෝසථය විස්තර වශයෙන් බෙදා දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – kathañca visākhe ariyuposatho hoti, upakkiliṭṭhassa visākhe cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca visākhe upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Idha visākhe ariyasāvako tathāgataṃ anussarati ‘‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyantīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyo uposatho vitthāretvā pakāsito.

පිළිතුර – “විශාඛාවෙනි, ආර්ය උපෝසථය කෙසේ වෙයිද? විශාඛාවෙනි, කිලිටි වූ සිත උත්සාහයෙන් පිරිසිදු කිරීම සිදුවෙයි. විශාඛාවෙනි, කිලිටි වූ සිත උත්සාහයෙන් පිරිසිදු කරන්නේ කෙසේද? විශාඛාවෙනි, මෙහිලා ආර්ය ශ්‍රාවකයා ‘ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණයෙන්ද අරහත් වන සේක, සම්මා සම්බුද්ධ වන සේක, විජ්ජාචරණසම්පන්න වන සේක, සුගත වන සේක, ලෝකවිදූ වන සේක, අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථී වන සේක, සත්ථා දේවමනුස්සානං වන සේක, බුද්ධ වන සේක, භගවා වන සේක’ යනුවෙන් තථාගතයන් වහන්සේව සිහිපත් කරයි. තථාගතයන් වහන්සේව සිහිපත් කරන ඔහුගේ සිත පැහැදෙයි, ප්‍රමෝදය උපදියි, සිතේ යම් උපක්ලේශ කෙනෙක් වෙත්ද ඔවුහු ප්‍රහීණ වෙති.” ස්වාමීනි, මෙවැනි ක්‍රමයෙන් එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය උපෝසථය විස්තර වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Pucchā – evaṃ [Pg.316] upavutthassa pana āvuso ariyuposathassa kathaṃ mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā bhagavatā.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මෙසේ සමාදන් වූ ආර්ය උපෝසථයේ මහත් ඵල සහ මහා ආනිශංස ඇති බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දේ කෙසේද?

Vissajjanā – kīvamahapphalā hoti, kīvamahānisaṃso, kīvamahājutiko, kīvamahāvipphāro, seyyathāpi visākhe yo imesaṃ soḷasannaṃ mahājanapadānaṃ pahūtarattajanapadānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreyya, seyyathidaṃ ‘‘aṅgānaṃ magadhānaṃ kāsīnaṃ kosalānaṃ vajjīnaṃ mallānaṃ cetīnaṃ vaṅgānaṃ kurūnaṃ pañcālānaṃ macchānaṃ sūrasenānaṃ assakānaṃ avantīnaṃ gandhārānaṃ kambojānaṃ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṃ kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā evaṃ upavutthassa ariyuposathassa mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā.

පිළිතුර – “එය කෙතරම් මහත්ඵලද, කෙතරම් මහා ආනිශංස සහිතද, කෙතරම් මහා තේජස් සහිතද, කෙතරම් මහා පැතිරීමක් සහිතද යත්, විශාඛාවෙනි, යමෙක් බොහෝ රත්න සම්පත් ඇති මේ සොළොස් මහා ජනපදයන්හි එනම්; අංග, මගධ, කාසී, කෝසල, වජ්ජී, මල්ල, චේතී, වංග, කුරු, පංචාල, මච්ඡ, සූරසේන, අස්සක, අවන්ති, ගන්ධාර, කම්බෝජ යන ජනපදයන්හි අධිපතිත්වය දරමින් රාජ්‍යය කරන්නේද, ඔහු ලබන ඒ රාජ්‍ය සැපය, අෂ්ටාංග සමන්නාගත උපෝසථයේ දහසයෙන් කොටසකින් එකක් තරම්වත් නොවටී.” ස්වාමීනි, මෙවැනි ක්‍රමයෙන් එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ සමාදන් වූ ආර්ය උපෝසථයේ මහත් ඵල සහ මහා ආනිශංස වදාරන ලදී.

Ānandavagga

ආනන්ද වර්ගය

Ājīvakasutta

ආජීවක සූත්‍රය

Pucchā – aṅguttaranikāye [Pg.319] āvuso tikanipāte ānandavagge dutiyaṃ ājīvakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ ආනන්ද වර්ගයෙහි එන දෙවන ආජීවක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante aññataraṃ ājīvakasāvakaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Aññataro bhante ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘kesaṃ no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi gahapati taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී එක්තරා ආජීවක ශ්‍රාවක වූ ගෘහපතියෙකු අරභයා, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා ආජීවක ශ්‍රාවක ගෘහපතියෙක් ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, “ස්වාමීනි, ආනන්දයන් වහන්ස, ලෝකයෙහි කාගේ ධර්මය මනාව දේශනා කරන ලද්දක්ද? ලෝකයෙහි මනාව පිළිපන් අය කවුරුන්ද? ලෝකයෙහි යහපත් ලෙස නිවන් මගට පිවිසි අය කවුරුන්ද?” යැයි ඇසීය. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී “ගෘහපතිය, එසේ නම් මම ඔබෙන්ම ඒ ගැන නැවත විමසන්නෙමි. ඔබට රුචි පරිදි එයට පිළිතුරු දෙන්න” යන ආදී වශයෙන් ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Kesaṃ [Pg.321] no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’.

“ස්වාමීනි, ආනන්දයන් වහන්ස, ලෝකයෙහි කාගේ ධර්මය මනාව දේශනා කරන ලද්දක්ද? ලෝකයෙහි මනාව පිළිපන් අය කවුරුන්ද? ලෝකයෙහි යහපත් ලෙස නිවන් මගට පිවිසි අය කවුරුන්ද?”

‘‘Taṃ [Pg.322] kiṃ maññasi gahapati’’ –

“ගෘහපතිය, ඒ ගැන ඔබ කුමක් සිතන්නේද?” –

‘‘Iti [Pg.323] kho gahapati tayāvetaṃ byākataṃ’’ –

“ගෘහපතිය, මෙසේ ඔබ විසින්ම මෙයට පිළිතුරු දෙන ලදී.” –

‘‘Abhikkantaṃ [Pg.324] bhante, abhikkantaṃ bhante, seyyathāpi bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya’’ –

“අතිශයින්ම සුන්දරයි ස්වාමීනි, අතිශයින්ම සුන්දරයි ස්වාමීනි! යම් සේ යටිකුරු කර තිබූ දෙයක් උඩුකුරු කළාක් මෙනි.” –

Gandhajātasutta

ගන්ධජාත සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.325] āvuso navamaṃ gandhajātasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම එන නවවන ගන්ධජාත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante ānandaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘tīṇimāni bhante gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati no paṭivātaṃ…pe… atthi nu kho bhante kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthānanda kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: “ස්වාමීනි, යම් සුගන්ධ වර්ග තුනක් වෙති, ඒවායේ සුවඳ උඩු සුළඟට මිස යටි සුළඟට හමා නොයයි... ස්වාමීනි, උඩු සුළඟටත්, යටි සුළඟටත්, උඩු යටි දෙදිශාවටම සුවඳ හමා යන යම් සුවඳ වර්ගයක් තිබේද?” ඒ කරුණෙහිදී “ආනන්දය, උඩු සුළඟටත්, යටි සුළඟටත්, උඩු යටි දෙදිශාවටම සුවඳ හමා යන සුවඳ වර්ගයක් තිබේ” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

Na [Pg.327] pupphagandho paṭivātameti;

Na candanaṃ tagaramallikā vā;

Satañca gandho paṭivātameti;

Sabbā disā sappuriso pavāyati;

මල් සුවඳ යටි සුළඟට හමා නොයයි. සඳුන්, තගර හෝ පිච්ච මල් සුවඳද එසේමය. එහෙත් සත්පුරුෂයන්ගේ ගුණ සුවඳ යටි සුළඟටද හමා යයි. සත්පුරුෂයා සියලු දිශාවන්ට තම ගුණ සුවඳ පතුරුවයි.

Gadrabhasutta

ගද්‍රභ සූත්‍රය

Pucchā – samaṇavagge [Pg.328] āvuso dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සමණ වර්ගයේ එන දෙවන ගද්‍රභ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – samaṇavagge bhante dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ‘ahampi dammo ahampi dammo’ti, tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ, so gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ahampi dammo ahampi dammo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සමණ වර්ගයෙහි දෙවන ගද්‍රභ සූත්‍රයෙහි: "මහණෙනි, යම්සේ කොටළුවෙක් 'මමත් දම්‍ය වෘෂභයෙක්මි, මමත් දම්‍ය වෘෂභයෙක්මි' යි පවසමින් ගව රැල පිටුපසින්ම ලුහුබඳින්නේ වෙයි. එහෙත් ගවයන්ට බඳු පැහැයක් ඔහුට නැත. ගවයන්ට බඳු හඬක් ඔහුට නැත. ගවයන්ට බඳු පියවරක් ඔහුට නැත. එසේ වුවත් ඔහු 'මමත් දම්‍ය වෘෂභයෙක්මි, මමත් දම්‍ය වෘෂභයෙක්මි' යි පවසමින් ගව රැල පිටුපසින්ම ලුහුබඳියි." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Tasmātiha [Pg.329] bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ.

එබැවින් මහණෙනි, මෙසේ හික්මිය යුතුය.

‘‘Tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne…pe… adhipaññāsikkhāsamādāne’’ –

"අධිශීල ශික්ෂාව සමාදන් වීමෙහි...පෙ... අධිප්‍රඥා ශික්ෂාව සමාදන් වීමෙහි අපගේ දැඩි කැමැත්ත (ඡන්දය) ඇති වන්නේය" (යනුවෙනි).

Saṅkavāsutta

සංකවා සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.330] āvuso ekādasamaṃ saṅkavāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති එකොළොස්වන සංකවා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහෙන්ද, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – kosalesu bhante saṅkavāyaṃ nāma kosalānaṃ nigame kassapagottaṃ nāma bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kassapa gotto bhante bhikkhu bhagavati manopadūsitvā bhagavato santike accayaṃ accayato desesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘thero cepi kassapa bhikkhu na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā, te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, කොසොල් ජනපදයෙහි 'සංකවා' නම් කොසොල්වරුන්ගේ නියම්ගමෙහිදී, 'කස්සපගොත්ත' නම් භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, කස්සපගොත්ත භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත දූෂ්‍ය කරගෙන, පසුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවෙහි වරද වරදක් වශයෙන් පිළිගෙන ක්ෂමා කරවා ගත්තේය. ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී: "කස්සප, ඉදින් ස්ථවිර භික්ෂුවක් වුවද ශික්ෂාව කැමති නොවේ නම්, ශික්ෂා සමාදන් වීමේ ගුණ නොකියයිද, ශික්ෂාවට අකමැති වෙනත් භික්ෂූන් ඒ ශික්ෂාවෙහි සමාදන් නොකරවයිද, ශික්ෂාවට කැමති වෙනත් භික්ෂූන්ගේ ගුණ සුදුසු කලෙහි සැබෑ වූද යථාර්ථ වූද ලෙසින් ප්‍රකාශ නොකරයිද..." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Loṇakapallavagga

ලෝණකපල්ල වර්ගය

Accāyikasutta

අච්චායික සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso…pe… [Pg.334] sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte loṇakapallavagge paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – එසේ නම් ඇවැත්නි...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ ලෝණකපල්ල වර්ගයෙහි පළමු අච්චායික සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – loṇakapallavagge bhante paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni [Pg.335] patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho bhikkhave tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ලෝණකපල්ල වර්ගයෙහි පළමු අච්චායික සූත්‍රයෙහි: "මහණෙනි, ගොවි ගෘහපතියා විසින් කඩිනමින් කළ යුතු කටයුතු තුනක් ඇත. ඒ තුන කවරේද යත්? මහණෙනි, මෙහිලා ගොවි ගෘහපතියා ඉතා ඉක්මනින් කුඹුර මැනවින් සායි, මැනවින් සකස් කරයි. ඉතා ඉක්මනින් කුඹුර මැනවින් සා සකස් කොට, ඉතා ඉක්මනින් බීජ වපුරයි. ඉතා ඉක්මනින් බීජ වපුරා, ඉතා ඉක්මනින් (කුඹුරට) ජලය ගෙන එයි, ජලය බැහැර කරයි. මහණෙනි, මේවා වනාහි ගොවි ගෘහපතියා විසින් කඩිනමින් කළ යුතු කරුණු තුනයි." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sambodhavagga

සම්බෝධි වර්ගය

Ruṇṇasutta

රුණ්ණ සූත්‍රය

Pucchā – sambodhavagge [Pg.337] panāvuso pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සම්බෝධි වර්ගයෙහි පස්වන රුණ්ණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sambodhavagge bhante pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ ‘‘ruṇṇamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ, ummattakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ, komārakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ. Tasmātiha bhikkhave setughāto gīte setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සම්බෝධි වර්ගයෙහි පස්වන රුණ්ණ සූත්‍රයෙහි: "මහණෙනි, ආර්ය විනයෙහි ගායනය යනු හැඬීමකි. මහණෙනි, ආර්ය විනයෙහි නර්තනය යනු උමතුවකි. මහණෙනි, ආර්ය විනයෙහි පමණ ඉක්මවා දත් විලිස්සා සිනාසීම ළදරු ස්වභාවයකි. එබැවින් මහණෙනි, ගායනය නතර කළ යුතුය, නර්තනය නතර කළ යුතුය. ධර්මයෙහි ප්‍රමෝදයට පත් සත්පුරුෂයන් වන ඔබට හුදෙක් මඳ සිනහවක් පමණක් සෑහෙයි." මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Arakkhīkasutta

අරක්ඛීක සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.338] āvuso sattamaṃ arakkhitasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති සත්වන අරක්ඛිත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහෙන්ද, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anātapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘citte gahapati arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi. Manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ [Pg.339] hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී අනේපිඬු සිටුතුමා අරභයා: "ගෘහපතිය, සිත ආරක්ෂා නොකළ කල්හි කාය කර්මයද ආරක්ෂා නොවේ, වාග් කර්මයද ආරක්ෂා නොවේ, මනෝ කර්මයද ආරක්ෂා නොවේ. කාය කර්මය, වාග් කර්මය, මනෝ කර්මය ආරක්ෂා නොකරන ලද ඔහුගේ කාය කර්මයද කෙලෙස්වලින් තෙත් වූවක් (කෙලෙස් වැගිරෙන්නක්) වෙයි, වාග් කර්මයද කෙලෙස්වලින් තෙත් වූවක් වෙයි, මනෝ කර්මයද කෙලෙස්වලින් තෙත් වූවක් වෙයි." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Āpāyikavagga

ආපායික වර්ගය

Apaṇṇakasutta

අපණ්ණක සූත්‍රය

Pucchā – āpāyikavagge [Pg.341] āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ආපායික වර්ගයෙහි හයවන අපණ්ණක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – āpāyikavagge bhante chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vipattiyo. Katamā tisso sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca bhikkhave sīlavipatti, idha bhikkhave ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave sīlavipattī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ආපායික වර්ගයෙහි හයවන අපණ්ණක සූත්‍රයෙහි: "මහණෙනි, මේ විපත්ති (පිරිහීම්) තුනකි. කවර තුනක්ද යත්? ශීල විපත්තිය, චිත්ත විපත්තිය සහ දිට්ඨි විපත්තියයි. මහණෙනි, ශීල විපත්තිය යනු කවරීද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැමෙක් ප්‍රාණඝාත කරන්නේ වෙයි...පෙ... හිස් වචන (සම්ඵප්පලාප) පවසන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මෙය ශීල විපත්තිය යැයි කියනු ලැබේ." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Kusināravagga

කුසිනාර වර්ගය

Kusinārasutta

කුසිනාර සූත්‍රය

Pucchā – kusināravagge [Pg.344] panāvuso paṭhamaṃ kusinārasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, කුසිනාර වර්ගයෙහි පළමු කුසිනාර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහෙන්ද, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – kusinārāyaṃ bhante baliharaṇe vanasaṇḍe sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘idha bhikkhave bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati, tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimantetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, කුසිනාරා නුවර බලිහරණ වන ලැහැබෙහිදී, බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා: "මහණෙනි, මෙහි මහණෙක් යම් කිසි ගමක හෝ නියම්ගමක හෝ ඇසුරු කොට වාසය කරයි. ඔහු වෙත ගෘහපතියෙක් හෝ ගෘහපති පුත්‍රයෙක් හෝ පැමිණ පසුදින දානය සඳහා ආරාධනා කරයි." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Hatthakasutta

හත්ථක සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.347] āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති පස්වන හත්ථක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහෙන්ද, කවුරුන් සමඟ, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante hatthakena devaputtena saddhiṃ ‘‘ye te hatthaka dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, apinu te te dhammā etarahi pavattino’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී හත්ථක දේවපුත්‍රයා සමඟ: "හත්ථක, පෙර මනුෂ්‍යයෙකුව සිටියදී ඔබට යම් ගුණධර්ම කෙනෙක් පැවතුණාහුද, දැන් ඒ ගුණධර්මයන් ඔබට පවතීද?" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Anuruddhasutta

අනුරුද්ධ සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.350] āvuso aṭṭhamaṃ anuruddhasuttaṃ kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති අටවන අනුරුද්ධ සූත්‍රය කවුරුන් අරභයා, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante anuruddhasuttaṃ āyasmantaṃ anuruddhattheraṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā ‘‘yaṃ kho te āvuso anuruddhaṃ evaṃ hoti ‘ahaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ volokemī’ti, idaṃ te mānasmiṃ’’ti evamādinā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, අටවන අනුරුද්ධ සූත්‍රය ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේ අරභයා, ධර්ම සේනාපති ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ විසින්: "ඇවැත්නි අනුරුද්ධයෙනි, 'මම මිනිස් ඇස ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු දිවැසින් දහසක් ලෝකය බලමි' යන යම් සිතක් ඔබට වේද, මෙය ඔබගේ මානයයි." යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Sādhu [Pg.352] vatāyasmā anuruddho ime tayo dhamme pahāya ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharatu’’ –

"ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධයන් වහන්සේ මේ ධර්මයන් තුන අත්හැර, මේ ධර්මයන් තුන මෙනෙහි නොකර, නිවන් ධාතුව වෙත සිත පමුණුවන්නේ නම් මැනවි" (යනුවෙනි).

Kusināravagga

කුසිනාර වර්ගය

Paṭicchannasutta

පටිච්ඡන්න සූත්‍රය

Pucchā – tenāvuso [Pg.353] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte kusināravagge navamaṃ paṭicchannasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ කුසිනාර වර්ගයේ නවවැනි පටිච්ඡන්න සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – navamaṃ bhante paṭicchannasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave paṭicchannāni āvahanti no vivaṭāni. Katamāni tīṇi, mātugāmo bhikkhave paṭicchanno āvahati no vivaṭo, brāhmaṇānaṃ bhikkhave mantā paṭicchannā āvahanti no vivaṭā, micchādiṭṭhi bhikkhave paṭicchannā āvahati no vivaṭā. Imāni kho bhikkhave tīṇi paṭicchannāni āvahanti no vivaṭānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, නවවැනි පටිච්ඡන්න සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, මේ කරුණු තුනක් වැසුණු විට පවතී (යහපත පිණිස පවතී), විවෘත වූ විට නොවේ. කවර තුනක්ද යත්? මහණෙනි, ස්ත්‍රිය වැසුණු විට පවතී, විවෘත වූ විට නොවේ. මහණෙනි, බ්‍රාහ්මණයන්ගේ මන්ත්‍ර වැසුණු විට පවතී, විවෘත වූ විට නොවේ. මහණෙනි, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය වැසුණු විට පවතී, විවෘත වූ විට නොවේ. මහණෙනි, වැසුණු විට පවතින, විවෘත වූ විට නොපවතින කරුණු තුන මේවාය’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Lekhasutta

ලේඛ සූත්‍රය

Pucchā – tattheva [Pg.355] āvuso dasamaṃ lekhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දසවැනි ලේඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – dasamaṃ bhante lekhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, pāsāṇalekhūpamo puggalo pathavilekhūpamo puggalo udakalekhūpamo puggalo. Katamo ca bhikkhave pāsāṇa lekhūpamo puggalo, idha bhikkhave ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi bhikkhave pāsāṇalekhā na khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti, evameva kho bhikkhave idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati bhikkhave pāsāṇalekhūpamo puggalo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, දසවැනි ලේඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යාමාන වන මේ පුද්ගලයෝ තිදෙනෙක් වෙති. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? ගලක කෙටූ ලිපියක් බඳු පුද්ගලයා, පොළොවෙහි ඇඳි ලිපියක් බඳු පුද්ගලයා සහ දියෙහි ඇඳි ලිපියක් බඳු පුද්ගලයා ය. මහණෙනි, ගලක කෙටූ ලිපියක් බඳු පුද්ගලයා කවරේ ද? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් නිතර කිපෙයි, ඔහුගේ ඒ ක්‍රෝධය ද දිගු කලක් පවතී. මහණෙනි, යම් සේ ගලක කෙටූ ලිපියක් සුළඟින් හෝ දියෙන් වහා නොමැකී දිගු කලක් පවතී ද, මහණෙනි, එලෙසම මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් නිතර කිපෙයි, ඔහුගේ ඒ ක්‍රෝධය ද දිගු කලක් පවතී. මහණෙනි, මොහු ගලක කෙටූ ලිපියක් බඳු පුද්ගලයා යැයි කියනු ලැබේ’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Yodhājīvavagga

යෝධාජීව වර්ගය

Kesakambalasutta

කේසකම්බල සූත්‍රය

Pucchā – yodhājīvavagge [Pg.358] pana āvuso pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, යෝධාජීව වර්ගයෙහි පස්වැනි කේසකම්බල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – yodhājīvavagge bhante pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo bhikkhave sīte sīto uṇhe uṇho dubbaṇṇo duggandho dukkhasamphasso. Evameva kho bhikkhave yānikānici puthusamaṇabrāhmaṇavādānaṃ, makkhalivādo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyatīti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, යෝධාජීව වර්ගයෙහි පස්වැනි කේසකම්බල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, නූලෙන් වියන ලද යම් කිසි වස්ත්‍ර ඇද්ද, ඒ සියල්ල අතරින් කෙස්වලින් කළ කම්බිලිය (කේසකම්බලය) ඉතා පහත් වස්ත්‍රය ලෙස කියනු ලැබේ. මහණෙනි, කේසකම්බලය සීතල කාලයේදී සීතල දෙයි, උණුසුම් කාලයේදී උණුසුම දෙයි, විරූපීය, දුර්ගන්ධ සහිතය, ස්පර්ශයට රළුය. මහණෙනි, එලෙසම නොයෙක් මහණ බමුණන්ගේ යම් මතවාද ඇද්ද, ඒ සියල්ල අතරින් මක්ඛලීගේ වාදය ඉතාම පහත් වාදය ලෙස කියනු ලැබේ’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Maṅgalavagga

මංගල වර්ගය

Vandanāsutta

වන්දනා සූත්‍රය

Pucchā – maṅgalavagge [Pg.360] panāvuso navamaṃ vandanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මංගල වර්ගයෙහි නවවැනි වන්දනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – maṅgalavagge bhante navamaṃ vandanāsuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මංගල වර්ගයෙහි නවවැනි වන්දනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, මේ වන්දනා (නමස්කාර) තුනකි. කවර තුනක්ද යත්? කයින්, වචනයෙන් සහ සිතින් කරන වන්දනාවන්ය. මහණෙනි, මේ වන්දනා තුනයි’ කියා ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’.

‘මහණෙනි, මේ වන්දනා තුනකි. කවර තුනක්ද යත්? කයින්, වචනයෙන් සහ සිතින් කරන වන්දනාවන්ය. මහණෙනි, මේ වන්දනා තුනයි.’

Pubbaṇhasutta

පුබ්බණ්හ සූත්‍රය

Pucchā – tattho [Pg.361] āvuso dasamaṃ pubbaṇhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි දසවැනි පුබ්බණ්හ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – dasamaṃ bhante pubbaṇhasuttaṃ ‘‘ye bhikkhave sattā pubbaṇhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Supubbaṇho bhikkhave tesaṃ sattānaṃ. Ye bhikkhave sattā majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Susāyanho bhikkhave tesaṃ sattāna’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, දසවැනි පුබ්බණ්හ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, යම් සත්ත්ව කෙනෙක් පෙරවරු කාලයෙහි කයින් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, වචනයෙන් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, සිතින් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, මහණෙනි, ඒ සත්ත්වයන්ට ඒ පෙරවරුව සුබ පෙරවරුවකි. මහණෙනි, යම් සත්ත්ව කෙනෙක් මධ්‍යහ්න කාලයෙහි ...පෙ... පස්වරු කාලයෙහි කයින් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, වචනයෙන් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, සිතින් සුචරිතයෙහි හැසිරෙත්ද, මහණෙනි, ඒ සත්ත්වයන්ට ඒ පස්වරුව සුබ පස්වරුවකි’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sunakkhattaṃ [Pg.362] sumaṅgalaṃ, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ;

Sukhaṇo sumuhutto ca, suyiṭṭhaṃ brahmacārisu.

(ඔවුන්ට ඒ මොහොත) සුබ නැකතකි, සුබ මංගල්‍යයකි, සුබ අලුයමකි, සුබ පිබිදීමකි, සුබ ක්ෂණයකි, සුබ මොහොතකි. බ්‍රහ්මචාරීන් කෙරෙහි (කරන ලද) ඒ පූජාව මනාව කරන ලද පූජාවකි.

Bhaṇḍagāmavagga

භණ්ඩගාම වර්ගය

Anubuddhasutta

අනුබුද්ධ සූත්‍රය

Pucchā – catukkanipāte [Pg.1] pana āvuso bhaṇḍagāmavagge paṭhamaṃ anubuddhasuttaṃ bhagavatā sattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, චතුක්ක නිපාතයේ භණ්ඩගාම වර්ගයෙහි පළමුවැනි අනුබුද්ධ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vissajjanā – vajjīsu bhante bhaṇḍagāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Katamesaṃ catunnaṃ, ariyassa bhikkhave sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyassa bhikkhave samādhissa…. Ariyāya bhikkhave paññāya…. Ariyāya bhikkhave vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañcā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, වජ්ජි රට භණ්ඩගාමයෙහි වෙසෙන බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, කරුණු (ධර්මයන්) හතරක් අවබෝධ නොකිරීමෙන් හා පසක් නොකිරීමෙන් මටත්, ඔබටත් මෙසේ දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි (සංසාරයෙහි) සැරිසැරීමට හා ගමන් කිරීමට සිදු විය. කවර හතරක්ද යත්? මහණෙනි, ආර්ය සීලය අවබෝධ නොකිරීමෙන් හා පසක් නොකිරීමෙන් මටත් ඔබටත් මෙසේ දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි සැරිසැරීමට හා ගමන් කිරීමට සිදු විය. මහණෙනි, ආර්ය සමාධිය... මහණෙනි, ආර්ය ප්‍රඥාව... මහණෙනි, ආර්ය විමුක්තිය අවබෝධ නොකිරීමෙන් හා පසක් නොකිරීමෙන් මටත් ඔබටත් මෙසේ දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි සැරිසැරීමට හා ගමන් කිරීමට සිදු විය’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Appassutasutta

අප්පස්සුත සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.3] āvuso chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම හයවැනි අප්පස්සුත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – tattha bhante chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, appassuto sutena anupapanno, appassuto sutena upapanno, bahussuto sutena anupapanno, bahussuto sutena upapanno’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහි හයවැනි අප්පස්සුත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යාමාන වන මේ පුද්ගලයෝ සිව්දෙනෙක් වෙති. කවර සිව්දෙනෙක්ද යත්? අල්පශ්‍රැත වූ, ඇසූ දෙයට අනුව නොහැසුරුණු තැනැත්තා, අල්පශ්‍රැත වූ, ඇසූ දෙයට අනුව හැසුරුණු තැනැත්තා, බහුශ්‍රැත වූ, ඇසූ දෙයට අනුව නොහැසුරුණු තැනැත්තා සහ බහුශ්‍රැත වූ, ඇසූ දෙයට අනුව හැසුරුණු තැනැත්තා ය’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Caravagga

චර වර්ගය

Carasutta

චර සූත්‍රය

Pu – caravagge [Pg.7] pana āvuso paṭhamaṃ carasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, චර වර්ගයෙහි පළමුවැනි චර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – caravagge bhante paṭhamaṃ carasuttaṃ ‘‘carato cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvibhatto vā, taṃ ce bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gametī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, චර වර්ගයෙහි පළමුවැනි චර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: ‘මහණෙනි, සක්මන් කරන (ඇවිදින) භික්ෂුවකට වුවද ඉදින් කාම විතර්කයක් හෝ ව්‍යාපාද විතර්කයක් හෝ විහිංසා විතර්කයක් හෝ උපදී නම්, ඒ භික්ෂුව එය ඉවසා දරාගෙන සිටී නම්, දුරු නොකරයි නම්, බැහැර නොකරයි නම්, නැති කර නොදමයි නම්, අභාවයට පත් නොකරයි නම්...’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Uruvelavagga

උරුවේල වර්ගය

Lokasutta

ලෝක සූත්‍රය

Pu – tenāvuso…pe… [Pg.9] sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte uruvelavagge tatiyaṃ lokasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ උරුවේල වර්ගයේ තුන්වැනි ලෝක සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – uruvelavagge bhante tatiyaṃ lokasuttaṃ ‘‘loko bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasmā tathāgato visaṃyutto, lokasamudayo bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasamudayo tathāgatassa pahīno, lokanirodho bhikkhave tathāgatena abhisambuddho lokanirodho tathāgatassa sacchikato, lokanirodhagāminī paṭipadā bhikkhave tathāgatena abhisambuddhā, lokanirodhagāmini paṭipadā tathāgatassa bhāvitā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, උරුවෙල වර්ගයේ තුන්වන ලෝක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, ලෝකය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරන ලදී, තථාගතයන් වහන්සේ ලෝකයෙන් මිදුණහ. මහණෙනි, ලෝක සමුදය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරන ලදී, ලෝක සමුදය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රහීණ කරන ලදී. මහණෙනි, ලෝක නිරෝධය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරන ලදී, ලෝක නිරෝධය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. මහණෙනි, ලෝක නිරෝධගාමිනී ප්‍රතිපදාව තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරන ලදී, ලෝක නිරෝධගාමිනී ප්‍රතිපදාව තථාගතයන් වහන්සේ විසින් වඩන ලදී' ආදී වශයෙනි.

Danto [Pg.12] damayataṃ seṭṭho,Santo samayataṃ isi;

Mutto mocayataṃ aggo,Tiṇṇo tārayataṃ varo–

දමනය කරන්නන් අතර උතුම්ම දමනය වූ තැනැත්තා ය, සන්සුන් කරන්නන් අතර උතුම්ම සන්සුන් වූ සෘෂිවරයා ය, මුදවන්නන් අතර අග්‍ර වූ මිදුණු තැනැත්තා ය, එතෙර කරවන්නන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ එතෙර වූ තැනැත්තා ය.

Sabbaṃ lokaṃ abhiññāya,Sabbaṃ loke yathātathaṃ;

Sabbaṃ lokaṃ visaṃyutto,Sabbaloke anūpayo.

මුළු ලෝකයම, ලෝකයෙහි ඇති සියල්ල ඇති සැටියෙන් ම මනාව දැනගෙන, මුළු ලෝකයෙන් ම වෙන්වූ, මුළු ලෝකයෙහි ම නොඇලුණු තැනැත්තා ය.

Sa ve sabbābhibhū dhīro,Sabbaganthappamocano;

Puṭṭha’ssa paramā santi,Nibbānaṃ akuto bhayaṃ.

ඒ ඒකාන්තයෙන් ම සියල්ල මැඩපැවැත්වූ ධීර වූ, සියලු කෙලෙස් ගැටවලින් මිදුණු, උතුම් වූ ශාන්තිය වූ ද කිසිදු බියක් නැති වූ ද නිවන ස්පර්ශ කළ තැනැත්තා ය.

Esa khīṇāsavo buddho,Anīgho chinnasaṃsayo;

Sabbakammakkhayaṃ [Pg.13] patto,Vimutto upadhisaṅkhaye;

මේ තෙමේ වනාහි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, දුක් රහිත වූ, සැක සිඳලූ, සියලු කර්මයන් ක්ෂය කිරීමට පැමිණි, උපධි ක්ෂය වීමෙන් මිදුණු බුදුරජාණන් වහන්සේ ය.

Esa so bhagavā buddho,Esa sīho anuttaro;

Sadevakassa lokassa,Brahmacakkaṃ pavattayī.

මේ ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ය, මේ අනුත්තර වූ සිංහයා ය; උන්වහන්සේ දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි උතුම් වූ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන ලදී.

Iti devā manussā ca,Ye buddhaṃ saraṇaṃ gatā;

Saṅgamma taṃ namassanti,Mahantaṃ vītasāradaṃ.

මෙසේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගිය යම් දෙවි කෙනෙක් සහ මිනිස් කෙනෙක් වෙත් ද, ඔවුහු රැස් වී මහානුභාව සම්පන්න වූ, විශාරද වූ උන්වහන්සේට නමස්කාර කරති.

Danto damayataṃ seṭṭho,Santo samayataṃ isi;

Mutto mocayataṃ aggo,Tiṇṇo tārayataṃ varo.

දමනය කරන්නන් අතර උතුම්ම දමනය වූ තැනැත්තා ය, සන්සුන් කරන්නන් අතර උතුම්ම සන්සුන් වූ සෘෂිවරයා ය, මුදවන්නන් අතර අග්‍ර වූ මිදුණු තැනැත්තා ය, එතෙර කරවන්නන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ එතෙර වූ තැනැත්තා ය.

Iti hetaṃ namassanti,Mahantaṃ vītasāradaṃ;

Sadevakasmiṃ lokasmiṃ,Natthi me paṭipuggalo–

මෙසේ ඔවුහු මහානුභාව සම්පන්න වූ, විශාරද වූ උන්වහන්සේට නමස්කාර කරති. දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි මට සමාන පුද්ගලයෙක් නැත.

Brahmacariyasutta

බ්‍රහ්මචරිය සූත්‍රය

Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ brahmacariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහි ම පස්වන බ්‍රහ්මචරිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – pañcamaṃ bhante brahmacariyasuttaṃ ‘‘nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsuttaṃ[Pg.14], na itivādappamokkhānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ virāgatthaṃ nirodhattha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, පස්වන බ්‍රහ්මචරිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, මේ බ්‍රහ්මචර්යාව වසනු ලබන්නේ මිනිසුන් රැවටීම පිණිස නොවේ, මිනිසුන්ට ප්‍රශංසා කොට කථා කිරීම පිණිස නොවේ, ලාභ සත්කාර කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබීම පිණිස නොවේ, වාදවලින් මිදීමේ වාසිය පිණිස නොවේ, "මෙසේ ජනයා මා දැනගනීවා" යන අදහසින් ද නොවේ. මහණෙනි, සංවරය පිණිස ද, ප්‍රහාණය පිණිස ද, නොඇලීම පිණිස ද, නිරෝධය පිණිස ද මේ බ්‍රහ්මචර්යාව වසනු ලැබේ' ආදී වශයෙනි.

Ariyavaṃsasutta

අරියවංශ සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.15] āvuso aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහි ම අටවන අරියවංශ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave ariyavaṃsā aggaññā rattaññā vaṃsaññā porāṇā, asaṃkiṇṇā asaṃkiṇṇapubbāna saṃkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katame cattāro, idha bhikkhave bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati, aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati, laddhā ca cīvaraṃ agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṃseti no paraṃ vambheti. Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissabho, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṃse ṭhito’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, එහි ම අටවන අරියවංශ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, අග්‍ර වූ, පැරණි වූ, වංශගත වූ, පුරාණ වූ, නොකෙලෙසුණු, පෙර නොකෙලෙසුණු, මතු නොකෙලෙසෙන, නුවණැති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් විසින් අපහස නොකරන ලද මේ අරියවංශ සතරක් වෙති. ඒ සතර කවරේ ද? මහණෙනි, මෙහි මහණ තෙමේ ලැබෙන යම් කිසි සිවුරකින් සතුටු වෙයි, සිවුරෙන් සතුටු වීමේ ගුණ කියයි, සිවුරක් ලබාගැනීම වෙනුවෙන් නොසුදුසු අනිසි සෙවීම්වල නොයෙදෙයි, සිවුරක් නොලැබුණත් තැති නොගනියි, සිවුරක් ලැබුණු කල ද එහි නොගැලී, මුළා නොවී, තණ්හාවෙන් තොරව, එහි ආදීනව දකිමින්, නිස්සරණ ප්‍රඥාවෙන් යුතුව පරිභෝග කරයි. ඒ ලැබුණු යම් කිසි සිවුරෙන් සතුටු වීම නිසා තමා උසස් කොට නොසලකයි, අනෙක් අය පහත් කොට නොසලකයි. එහි යම් කෙනෙක් දක්ෂ ව, උත්සාහවත් ව, මනා සිහියෙන් යුතුව, අධිෂ්ඨානශීලී ව ක්‍රියා කරයි ද, මහණෙනි, මේ භික්ෂුව පුරාණ වූ, අග්‍ර වූ අරියවංශයෙහි පිහිටි අයෙකු යැයි කියනු ලැබේ' ආදී වශයෙනි.

Cakkavagga

චක්ක වර්ගය

Cakkasutta

චක්ක සූත්‍රය

Pu – cakkavagge [Pg.19] pana āvuso paṭhamaṃ cakkasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, චක්ක වර්ගයේ පළමු චක්ක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – cakkavagge bhante paṭhamaṃ cakkasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave cakkāni, yehi samannāgatānaṃ devamanussānaṃ catucakkaṃ vattati, yehi samannāgatā devamanussā nacirasseva mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇanti bhogesu. Katamāni cattāri, patirūpadesavāso sappurisāvassayo attasammāpaṇidhi pubbe ca katapuññatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, චක්ක වර්ගයේ පළමු චක්ක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, මේ සතර චක්‍රයෝ වෙති, යම් චක්‍රයන්ගෙන් යුක්ත වූ දෙවි මිනිසුන්ගේ සතර වැදෑරුම් චක්‍රයෝ කැරකෙත් ද, යම් චක්‍රයන්ගෙන් යුක්ත වූ දෙවි මිනිස්සු නොබෝ කලකින් ම භෝග සම්පත්වලින් මහත් බවට හා බහුල බවට පැමිණෙත් ද. ඒ සතර කවරේ ද? සුදුසු පෙදෙසක වාසය කිරීම, සත්පුරුෂයන් ඇසුරු කිරීම, තමා යහපතෙහි මනා කොට පිහිටුවීම සහ පෙර කරන ලද පින් ඇති බව යන්නයි' ආදී වශයෙනි.

Saṅgahasutta

සංගහ සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.21] āvuso dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහි ම දෙවන සංගහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – tattheva bhante dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave saṅgahavatthūni. Katamāni cattāri, dānaṃ peyyavajjaṃ atthacariyā samānattatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, එහි ම දෙවන සංගහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, මේ සතර සංග්‍රහ වස්තූහු වෙති. ඒ සතර කවරේ ද? දානය, ප්‍රිය වචනය, අර්ථ චර්යාව සහ සමානාත්මතාව යි' ආදී වශයෙනි.

Sīhasutta

සීහ සූත්‍රය

Pu – bhattheva [Pg.23] āvuso tatiyaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහි ම තුන්වන සීහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – tattheva bhante tatiyaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanusamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisā anuviloketi, samantā catuddisā anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati, tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, එහි ම තුන්වන සීහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'මහණෙනි, මෘගරාජ වූ සිංහයා සවස් කාලයෙහි ලැගුම්ගෙයින් නික්මෙයි, ලැගුම්ගෙයින් නික්ම ඇඟපත කඩා හරියි, ඇඟපත කඩා හැර හාත්පස සතර දිශාව බලයි, හාත්පස සතර දිශාව බලා තෙවරක් සිංහනාද පවත්වයි, තෙවරක් සිංහනාද පවත්වා ගොදුරු සොයා නික්මෙයි' ආදී වශයෙනි.

Doṇasutta

දෝණ සූත්‍රය

Pu – tenāvuso [Pg.25] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte cakkavagge chaṭṭhaṃ doṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ... පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ චක්ක වර්ගයට අයත් හයවන දෝණ සූත්‍රය කොහේ දී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – antarā [Pg.26] ca bhante ukkaṭṭhaṃ antarā ca setabyaṃ doṇaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Doṇo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘devo no bhavaṃ bhavissatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, උක්කට්ඨා නුවරටත් සේතව්‍ය නුවරටත් අතර මඟ දී, දෝණ බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, දෝණ බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීවේ ය: 'භවතුන් වහන්සේ දෙවියෙක් වන්නාහු ද?' ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහි දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'බ්‍රාහ්මණය, මම දෙවියෙක් නොවන්නෙමි' ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Acchariyaṃ [Pg.27] vata bho, abbhutaṃ vata bho, na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissanti’’.

“භවත්නි, ඒකාන්තයෙන් ම පුදුමයකි! භවත්නි, ඒකාන්තයෙන් ම අද්භූතයකි! මේ පාද සටහන් වනාහි මිනිසෙකුගේ විය නොහැක.”

‘‘Devo no bhavaṃ bhavissati’’.

“භවතුන් වහන්සේ දෙවියෙක් වන්නාහු ද?”

‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissami’’.

“බ්‍රාහ්මණය, මම දෙවියෙක් නොවන්නෙමි.”

‘‘Gandhabbo no bhavaṃ bhavissati’’.

“භවතුන් වහන්සේ ගාන්ධර්වයෙක් වන්නාහු ද?”

‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa gandhabbo bhavissāmi’’.

“බ්‍රාහ්මණය, මම ගාන්ධර්වයෙක් නොවන්නෙමි.”

Ujjayasutta

උජ්ජය සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.30] āvuso navamaṃ ujjayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහි ම නවවන උජ්ජය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – navamaṃ bhante ujjayasuttaṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ vaṇṇemi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ na vaṇṇemi. Yathārūpe kho brāhmaṇa yaññe gāvo haññanti, ajeḷakā haññanti, kukkuṭasūkarā haññanti, vividhā pāṇā saṅghātaṃ āpajjantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනී, නවවන උජ්ජය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: 'බ්‍රාහ්මණය, මම හැම යාගයක් ම වර්ණනා නොකරමි, එසේ ම බ්‍රාහ්මණය, මම හැම යාගයක් ම වර්ණනා නොකරන්නේ ද නොවෙමි. බ්‍රාහ්මණය, යම් බඳු යාගයක ගවයෝ මරනු ලබත් ද, එළුවන් හා බැටළුවන් මරනු ලබත් ද, කුකුළන් හා ඌරන් මරනු ලබත් ද, විවිධ ප්‍රණීන් විනාශයට පමුණුවනු ලබත් ද...' ආදී වශයෙනි.

‘‘Bhavampi [Pg.31] no gotamo yaññaṃ vaṇṇeti’’.

‘‘භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ද යාගය වර්ණනා කරන සේක් ද?’’

Rohitassavagga

රෝහිතස්ස වර්ගය

Samādhibhāvanāsutta

සමාධිභාවනා සූත්‍රය

Pu – rohitassavagge [Pg.33] pana āvuso paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, රෝහිතස්ස වර්ගයෙහි පළමු වන සමාධිභාවනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – rohitassavagge bhante paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave samādhibhāvanā, katamā catasso, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, රෝහිතස්ස වර්ගයෙහි පළමු වන සමාධිභාවනා සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ සමාධිභාවනා සතරක් වෙති. කවර සතරක් ද යත්? මහණෙනි, වඩා වැඩූ බහුල කරන ලද යම් සමාධිභාවනාවක් ඇද්ද, එය මෙලොව සැප විහරණය පිණිස පවතී. මහණෙනි, වඩා වැඩූ බහුල කරන ලද යම් සමාධිභාවනාවක් ඇද්ද, එය ඥානදර්ශනය ලැබීම පිණිස පවතී. මහණෙනි, වඩා වැඩූ බහුල කරන ලද යම් සමාධිභාවනාවක් ඇද්ද, එය සිහිය හා නුවණ පිණිස පවතී. මහණෙනි, වඩා වැඩූ බහුල කරන ලද යම් සමාධිභාවනාවක් ඇද්ද, එය ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීම පිණිස පවතී’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Pañhabyākaraṇasutta

පඤ්හබ්‍යාකරණ සූත්‍රය (ප්‍රශ්න විසඳීමේ සූත්‍රය)

Pu – tattheva [Pg.37] āvuso dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, එහිම ඇති දෙවන පඤ්හබ්‍යාකරණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – tattheva bhante dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave pañhabyākaraṇāni. Katamāni cattāri, atthi bhikkhave pañho ekaṃsabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho vibhajjabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho paṭipucchābyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho ṭhapanīyo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, එහිම ඇති දෙවන පඤ්හබ්‍යාකරණ සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ ප්‍රශ්න විසඳීම් සතරක් වෙති. කවර සතරක් ද යත්? මහණෙනි, ඒකාන්තයෙන් පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රශ්නයක් ඇත. මහණෙනි, බෙදා විභජනය කර පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රශ්නයක් ඇත. මහණෙනි, පෙරළා ප්‍රශ්න කොට පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රශ්නයක් ඇත. මහණෙනි, පසෙක තැබිය යුතු ප්‍රශ්නයක් ඇත’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Puññābhisandavagga

පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගය

Paṭhamasaṃvāsasutta

පළමු සංවාස සූත්‍රය

Pu – puññābhisandavagge [Pg.39] pana āvuso tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගයෙහි තුන්වන සංවාස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – puññābhisandavagge bhante tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ antarā ca madhuraṃ antarā ca verañjaṃ sambahule gahapatayo ca gahapatāniyo ca ārabbha ‘‘cattārome gahapatayo saṃvāsā. Katame cattāro, chavo chavāya saddhiṃ saṃvasati, chavo deviyā saddhiṃ saṃvasati, devo chavāya saddhiṃ saṃvasati, devo deviyā saddhiṃ saṃvasatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගයෙහි තුන්වන සංවාස සූත්‍රය, මධුරා නුවරටත් වේරංජා නුවරටත් අතර මඟදී, බොහෝ ගෘහපතියන් හා ගෘහපතිනියන් අරභයා, ‘ගෘහපතියනි, මේ වාසය කිරීම් සතරක් වෙති. කවර සතරක් ද යත්? මළකඳක් මළකඳක් හා සමඟ වාසය කරයි, මළකඳක් දේවියක හා සමඟ වාසය කරයි, දෙවියෙක් මළකඳක් හා සමඟ වාසය කරයි, දෙවියෙක් දේවියක හා සමඟ වාසය කරයි’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Paṭhamasamajīvīsutta

පළමු සමජීවී සූත්‍රය

Pu – tenāvuso [Pg.43] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte puññābhisandavagge pañcamaṃ samajīvisuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගයෙහි පස්වන සමජීවී සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – pañcamaṃ bhante samajīvisuttaṃ ‘‘ākaṅkheyyuṃ ce gahapatayo ubho jānipatayo diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passituṃ, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passituṃ, ubhova assu samasaddhā samasīlā samacāgā samapaññā, te diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passanti, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, පස්වන සමජීවී සූත්‍රය, ‘ගෘහපතියනි, ඉදින් අඹුසැමි දෙදෙනාම මෙලොවෙහිද එකිනෙකා දැකීමට කැමති වෙත් නම්, පරලොවෙහිද එකිනෙකා දැකීමට කැමති වෙත් නම්, දෙදෙනාම සමාන ශ්‍රද්ධා ඇත්තෝ, සමාන ශීල ඇත්තෝ, සමාන ත්‍යාග ඇත්තෝ, සමාන ප්‍රඥා ඇත්තෝ විය යුතුමය. එවිට ඔවුහු මෙලොවෙහිද එකිනෙකා දකිති, පරලොවෙහිද එකිනෙකා දකිති’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Pattakammavagga

පත්තකම්ම වර්ගය

Ānaṇyasukhasutta

ආනණ්‍යසුඛ සූත්‍රය

Pu – pattakammavagge [Pg.46] pana āvuso dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, පත්තකම්ම වර්ගයෙහි දෙවන ආනණ්‍යසුඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – pattakammavagge [Pg.47] bhante dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘cattārimāni gahapati sukhāni adhigamanīyāni gihinā kāmabhoginā kālena kālaṃ samayena samayaṃ upādāya. Katamāni cattāri, atthisukhaṃ bhogasukhaṃ anaṇyasukhaṃ anavajjasukha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, පත්තකම්ම වර්ගයෙහි දෙවන ආනණ්‍යසුඛ සූත්‍රය, සැවැත්නුවරදී අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා අරභයා, ‘ගෘහපතිය, කාමභෝගී ගිහියෙකු විසින් කලින් කලට, සුදුසු අවස්ථාවන්හිදී ලැබිය යුතු සැප සතරක් වෙති. කවර සතරක් ද යත්? අත්ථි සුඛය (භෝග සම්පත් ඇති බවෙන් ලබන සැපය), භෝග සුඛය (භෝග සම්පත් පරිභෝජනයෙන් ලබන සැපය), ආනණ්‍ය සුඛය (ණය නැති බවෙන් ලබන සැපය) සහ අනවජ්ජ සුඛය (නිදොස් ක්‍රියාවලින් ලබන සැපය) යි’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Ānaṇyasukhaṃ [Pg.50] ñatvāna, atho atthisukhaṃ paraṃ;

Bhuñjaṃ bhogasukhaṃ macco, tato paññā vipassati;

Vipassamāno jānāti, ubho bhāge sumedhaso;

Anavajjasukhassetaṃ, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ–

ණය නැති සැපය දැනගෙන, එමෙන්ම අනෙක් අත්ථි සැපයද දැනගෙන, මනුෂ්‍යයා භෝග සැපය අනුභව කරමින්, ඉන්පසු ප්‍රඥාවෙන් විදර්ශනා කරයි. නුවණැති තැනැත්තා විදර්ශනා කරමින් දෙකොටසම දැනගනියි. මේ මුළුමනින්ම ලැබෙන අනවජ්ජ සැපයෙන් (නිදොස් ක්‍රියාවන්ගෙන් ලබන සැපයෙන්) දහසයෙන් කොටසක්වත් (අනෙක් සැප) නොවටී.

Appaṇṇakavagga

අපණ්ණක වර්ගය

Sappurisasutta

සප්පුරිස සූත්‍රය

Pu – apaṇṇakavagge pana āvuso tatiyaṃ sappurisasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, අපණ්ණක වර්ගයෙහි තුන්වන සප්පුරිස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – apaṇṇakavagge [Pg.51] bhante tatiyaṃ sappurisasuttaṃ ‘‘catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato asappuriso veditabbo. Katamehi catūhi, idha bhikkhave asappuriso yo hoti parassa avaṇṇo taṃ apuṭṭhopi pātu karoti ko pana vādo puṭṭhassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, අපණ්ණක වර්ගයෙහි තුන්වන සප්පුරිස සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, කරුණු සතරකින් යුක්ත වූ තැනැත්තා අසත්පුරුෂයෙකු ලෙස දත යුතුය. කවර සතරකින්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි අසත්පුරුෂයා අන්‍යයන්ගේ අගුණය නොවීසූවත් ප්‍රකාශ කරයි, විමසූ කල කියනුම කවරේද!’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Adhunāgatavadhukāsamena [Pg.55] cetasā viharissāma’’ –

‘‘අලුත පැමිණි ලේලියකගේ බඳු සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමු’’

Acinteyyasutta

අචින්තෙය්‍ය සූත්‍රය

Pu – tattheva āvuso sattamaṃ acinteyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, එහිම ඇති හත්වන අචින්තෙය්‍ය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – sattamaṃ bhante acinteyyasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave acinteyyāni na cintetabbāni, yāni cintento ummādassa vighātassa bhāgī assa. Katamāni cattāri, buddhānaṃ bhikkhave buddhavisayo acinteyyo na cintetabbo, yaṃ cintento ummādassa vighātassa bhāgī assā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, හත්වන අචින්තෙය්‍ය සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, සිතා නිම කළ නොහැකි, නොසිතිය යුතු කරුණු සතරක් වෙති. යමෙක් මේවා සිතන්නේ නම්, හෙතෙම උමතු බවට හා පීඩාවට පත් වෙයි. කවර සතරක් ද යත්? මහණෙනි, බුදුවරුන්ගේ බුද්ධ විෂය සිතා නිම කළ නොහැක්කකි, එය නොසිතිය යුතුය. යමෙක් එය සිතන්නේ නම්, හෙතෙම උමතු බවට හා පීඩාවට පත් වෙයි’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Macalavagga

මචල වර්ගය

Tamotamasutta

තමෝතම සූත්‍රය

Pu – macalavagge [Pg.57] pana āvuso pañcamaṃ tamotamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, මචල වර්ගයෙහි පස්වන තමෝතම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – macalavagge bhante pañcamaṃ tamotamasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, tamotamaparāyaṇo, tamojotiparāyaṇo, jotitamaparāyaṇo, jotijotiparāyaṇo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, මචල වර්ගයෙහි පස්වන තමෝතම සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යාමාන වන පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් වෙති. කවර සතර දෙනෙක් ද යත්? අඳුරෙන් අඳුරට යන පුද්ගලයා, අඳුරෙන් එළියට යන පුද්ගලයා, එළියෙන් අඳුරට යන පුද්ගලයා සහ එළියෙන් එළියට යන පුද්ගලයා’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Asuravagga

අසුර වර්ගය

Asurasutta

අසුර සූත්‍රය

Pu – tenāvuso [Pg.61] bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte asuravagge paṭhamaṃ asurasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ අසුර වර්ගයෙහි පළමු වන අසුර සූත්‍රය කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – asuravagge bhante paṭhamaṃ asurasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, asuro asuraparivāro, asuro devaparivāro, devo asuraparivāro, devo devaparivāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක - ස්වාමීනි, අසුර වර්ගයෙහි පළමු වන අසුර සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, ලෝකයෙහි විද්‍යාමාන වන පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් වෙති. කවර සතර දෙනෙක් ද යත්? අසුර පිරිවර ඇති අසුරයා, දේව පිරිවර ඇති අසුරයා, අසුර පිරිවර ඇති දෙවියා සහ දේව පිරිවර ඇති දෙවියා’ යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Samādhisutta

සමාධි සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.64] āvuso catutthaṃ samādhisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පුච්ඡක - ඇවැත්නි, එහිම ඇති සිව්වන සමාධි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද ද?

Vi – catutthaṃ bhante samādhisuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, සිව්වන සමාධි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: “මහණෙනි, ලෝකයෙහි පවතින, දකින්නට ලැබෙන පුද්ගලයෝ සිව්දෙනෙක් වෙති. ඒ සිව්දෙනා කවුරුන්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් තමා තුළ සිතේ සමථය ලබන්නේ වෙයි, නමුත් අධිප්‍රඥා සංඛ්‍යාත ධර්ම විපස්සනාව නොලබන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් අධිප්‍රඥා සංඛ්‍යාත ධර්ම විපස්සනාව ලබන්නේ වෙයි, නමුත් තමා තුළ සිතේ සමථය නොලබන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් තමා තුළ සිතේ සමථයද නොලබන්නේ වෙයි, අධිප්‍රඥා සංඛ්‍යාත ධර්ම විපස්සනාවද නොලබන්නේ වෙයි. මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් තමා තුළ සිතේ සමථයද ලබන්නේ වෙයි, අධිප්‍රඥා සංඛ්‍යාත ධර්ම විපස්සනාවද ලබන්නේ වෙයි” යනුවෙනි.

Rāgavinayasutta

රාගවිනය සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.68] āvuso chaṭṭhaṃ rāgavinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, එහිම ඇති හයවන රාගවිනය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – chaṭṭhaṃ bhante rāgavinayasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, හයවන රාගවිනය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී: “මහණෙනි, ලෝකයෙහි පවතින, දකින්නට ලැබෙන පුද්ගලයෝ සිව්දෙනෙක් වෙති. ඒ සිව්දෙනා කවුරුන්ද යත්? තමාගේ යහපත පිණිස පිළිපන්, අනුන්ගේ යහපත පිණිස නොපිළිපන් පුද්ගලයාය; අනුන්ගේ යහපත පිණිස පිළිපන්, තමාගේ යහපත පිණිස නොපිළිපන් පුද්ගලයාය; තමාගේ යහපත පිණිසද නොපිළිපන්, අනුන්ගේ යහපත පිණිසද නොපිළිපන් පුද්ගලයාය; තමාගේ යහපත පිණිසද පිළිපන්, අනුන්ගේ යහපත පිණිසද පිළිපන් පුද්ගලයාය” යනුවෙනි.

Valāhakavagga

වලාහක වර්ගය

Paṭhamavalāhakasutta

පළමු වලාහක සූත්‍රය

Pu – valāhakavagge [Pg.71] pana āvuso paṭhamaṃ valāhakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, වලාහක වර්ගයෙහි පළමු වලාහක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cattārome bhikkhave valāhakā. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā ca. Ime kho bhikkhave cattāro valāhakā. Evameva kho bhikkhave cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjāmānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා මෙසේ දේශනා කරන ලදී: “මහණෙනි, මේ වැහි වලාකුළු හතරකි. ඒ හතර කවුරුන්ද යත්? ගොරවන නමුත් නොවසින වලාකුළ, වසින නමුත් නොගොරවන වලාකුළ, නොගොරවන නොවසින වලාකුළ, ගොරවන වසින වලාකුළ යනුවෙනි. මහණෙනි, මේ වලාකුළු හතරයි. මහණෙනි, එමෙන්ම වලාකුළු බඳු පුද්ගලයෝ හතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි පවතින අතර දකින්නට ලැබෙති. ඒ හතර දෙනා කවුරුන්ද යත්? ගොරවන නමුත් නොවසින පුද්ගලයා, වසින නමුත් නොගොරවන පුද්ගලයා, නොගොරවන නොවසින පුද්ගලයා, ගොරවන වසින පුද්ගලයා” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Udakarahadasutta

උදකරහද සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.73] āvuso catutthaṃ udakarahadasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, එහිම සිව්වන උදකරහද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – catuttha bhante udakarahadasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave udakarahadā. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso, ime kho bhikkhave cattāro udakarahadā. Evameva kho bhikkhave cattāro udakarahadūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, සිව්වන උදකරහද සූත්‍රයෙහි “මහණෙනි, මේ ජල තටාක සතරකි. ඒ සතර කවුරුන්ද යත්? නොගැඹුරු වූත් ගැඹුරු පෙනුමක් ඇති, ගැඹුරු වූත් නොගැඹුරු පෙනුමක් ඇති, නොගැඹුරු වූත් නොගැඹුරු පෙනුමක් ඇති, ගැඹුරු වූත් ගැඹුරු පෙනුමක් ඇති ජල තටාකයන්ය. මහණෙනි, මේ ජල තටාක සතරයි. මහණෙනි, එමෙන්ම ජල තටාක බඳු පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වෙති. ඒ සතර දෙනා කවුරුන්ද යත්? නොගැඹුරු වූ ගැඹුරු පෙනුමැති පුද්ගලයා, ගැඹුරු වූ නොගැඹුරු පෙනුමැති පුද්ගලයා, නොගැඹුරු වූ නොගැඹුරු පෙනුමැති පුද්ගලයා, ගැඹුරු වූ ගැඹුරු පෙනුමැති පුද්ගලයා” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Mūsikasutta

මූසික සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.76] āvuso sattamaṃ mūsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, එහිම සත්වන මූසික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sattamaṃ bhante mūsikasuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave mūsikā. Katamā catasso, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā ca. Imā kho bhikkhave catasso mūsikā. Evameva kho bhikkhave cattāro mūsikūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, සත්වන මූසික සූත්‍රය මෙසේය: “මහණෙනි, මේ මීයන් සතර දෙනෙකි. ඒ සතර දෙනා කවුරුන්ද යත්? බෙන හාරන නමුත් එහි නොවසන මීයා, බෙනෙහි වසන නමුත් බෙන නොහාරන මීයා, බෙන නොහාරන බෙනෙහි නොවසන මීයා, බෙන හාරන බෙනෙහි වසන මීයා යනුවෙනි. මහණෙනි, මේ මීයන් සතර දෙනායි. මහණෙනි, එලෙසම මීයන් බඳු පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වෙති. ඒ සතර දෙනා කවුරුන්ද යත්? බෙන හාරන නමුත් නොවසන පුද්ගලයා, බෙනෙහි වසන නමුත් බෙන නොහාරන පුද්ගලයා, බෙන නොහාරන නොවසන පුද්ගලයා, බෙන හාරන බෙනෙහි වසන පුද්ගලයා” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Balībaddhasutta

බලීබද්ද සූත්‍රය

Pu – saṃgītāpi [Pg.79] āvuso aṅguttaranikāyato kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi bahujanassa sutavuḍḍhiyā. Saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte valāhakavagge aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, මම බහුජනයාගේ ධර්ම ශ්‍රවණ වර්ධනය පිණිස සංගායනා කරන ලද අංගුත්තර නිකායෙන් ඇතැම් සූත්‍ර උපුටා දක්වමින් ප්‍රශ්න කරමි. ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ වලාහක වර්ගයේ සංගායනා කරන ලද අටවන බලීබද්ද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – valāhakavagge bhante aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave balībaddhā. Katame cattāro, sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo, paragavacaṇḍo no sagavacaṇḍo, sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca, neva sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo. Ime kho bhikkhave cattāro balībaddhā. Evameva kho bhikkhave cattāro balībaddhūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, වලාහක වර්ගයෙහි අටවන බලීබද්ද සූත්‍රයෙහි “මහණෙනි, මේ ගොන්නු සිව්දෙනෙක් වෙති. ඒ සිව්දෙනා කවුරුන්ද යත්? තමන්ගේ ගොන් රැළට සැර නමුත් අන් රැළේ ගොනුන්ට සැර නැති ගොනා, අන් රැළේ ගොනුන්ට සැර නමුත් තමන්ගේ රැළේ ගොනුන්ට සැර නැති ගොනා, තමන්ගේ රැළටත් සැර අන් රැළටත් සැර ගොනා, තමන්ගේ රැළටත් සැර නැති අන් රැළටත් සැර නැති ගොනා යනුවෙනි. මහණෙනි, මේ ගොන්නු සිව්දෙනාය. මහණෙනි, එලෙසම ගොනුන් බඳු පුද්ගලයෝ සිව්දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වෙති” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Kesisutta

කේසි සූත්‍රය

Pu – kesivagge [Pg.82] pana āvuso paṭhamaṃ kesisuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, කේසි වර්ගයේ පළමු වන කේසි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මත, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – kesiṃ bhante assadammasārathiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kesi bhante assadammasārathi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vinetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ahaṃ kho kesi purisadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi. Tatridaṃ kesi saṇhasmiṃ – iti kāyasucaritaṃ iti kāyasucaritassa vipāko, iti vacīsucaritaṃ iti vacīsucaritassa [Pg.83] vipāko, iti manosucaritaṃ iti manosucaritassa vipāko, iti devā iti manussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විස්තර කරන්නා (වි) – ස්වාමීනී, අසුන් දමනය කරන කේසි නම් අශ්වදමකයා අරභයා මෙය දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, අශ්වදමක කේසි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: “ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නම් අනුත්තර වූ පුරුෂදම්‍ය සාරථී වන සේක. ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දමනය කළ යුතු පුද්ගලයන් කෙසේ දමනය කරන සේක්ද?” ස්වාමීනී, ඒ කරුණ සම්බන්ධව “කේසි, මම දමනය කළ යුතු පුද්ගලයා මෘදු ලෙසද දමනය කරමි, රළු ලෙසද දමනය කරමි, මෘදු හා රළු දෙයාකාරයෙන්ම දමනය කරමි. කේසි, එහි මෘදු ක්‍රමය මෙසේය – මෙසේ කයෙහි සුචරිතය වේ, මෙසේ කයෙහි සුචරිතයේ විපාකය වේ, මෙසේ වචනයෙහි සුචරිතය වේ, මෙසේ වචනයෙහි සුචරිතයේ විපාකය වේ, මෙසේ සිතෙහි සුචරිතය වේ, මෙසේ සිතෙහි සුචරිතයේ විපාකය වේ, මෙසේ දෙවියෝ වෙති, මෙසේ මනුෂ්‍යයෝ වෙති” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Tvaṃ khosi kesi paññāto assadammasārathīti, kathaṃ pana tvaṃ kesi assadammasārathi’’ –

“කේසි, ඔබ ප්‍රසිද්ධ අශ්වදමකයෙක් නේද? කේසි, ඔබ අසුන් දමනය කරන්නේ කෙසේද?”

‘‘Ahaṃ kho bhante assadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi’’ –

“ස්වාමීනී, මම දමනය කළ යුතු අශ්වයා මෘදු ලෙසද දමනය කරමි, රළු ලෙසද දමනය කරමි, මෘදු හා රළු දෙයාකාරයෙන්ම දමනය කරමි.”

‘‘Sace [Pg.84] te kesi assadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, kinti naṃ karosi’’ –

“කේසි, ඉදින් ඔබ දමනය කරන අශ්වයා මෘදු ලෙස දමනයට පත් නොවේ නම්, රළු ලෙස දමනයට පත් නොවේ නම්, මෘදු හා රළු දෙයාකාරයෙන්ම දමනයට පත් නොවේ නම්, ඔබ ඔහුට කුමක් කරන්නේද?”

‘‘Bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vineti’’ –

“ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුත්තර වූ පුරුෂදම්‍ය සාරථී වන සේක. ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දමනය කළ යුතු පුද්ගලයා කෙසේ දමනය කරන සේක්ද?”

Na 0.0087 kho bhante bhagavato pāṇātipāto kappati, atha ca pana bhagavā evamāha ‘‘hanāmi naṃ kesī’’ti.

“ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ප්‍රාණඝාතය කිරීම නුසුදුසුය. එසේ වුවද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘කේසි, මම ඔහුව මරමි’ යි වදාරන සේක.”

Attānuvādasutta

අත්තානුවාද සූත්‍රය

Pu – bhayavagge [Pg.89] pana āvuso paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා (පු) – ඇවැත්නි, භය වර්ගයේ පළමු වන අත්තානුවාද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – bhayavagge bhante paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave bhayāni. Katamāni cattāri, attānuvādabhayaṃ parānuvādabhayaṃ daṇḍabhayaṃ duggatibhaya’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, භය වර්ගයෙහි පළමු වන අත්තානුවාද සූත්‍රය, 'මහණෙනි, මේ භය සතරකි. කවර සතරක්ද යත්? තමා විසින් තමාට දොස් නගාගැනීමේ භය (අත්තානුවාද භය), අනුන් විසින් තමාට දොස් නැගීමේ භය (පරානුවාද භය), දඬුවම් ලැබීමේ භය (දණ්ඩ භය) සහ දුගතියට පත්වීමේ භය (දුග්ගති භය) යි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dhammakathikasutta

ධම්මකථික සූත්‍රය

Pu – idāni [Pg.92] āvuso bahujanassa sutavuḍḍhiyā saṃgītā aṅguttaranikāyatopi kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi, saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte puggalavagge navamaṃ dhammakathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, දැන් බොහෝ දෙනාගේ ශ්‍රැත වර්ධනය (දහම් දැනුම දියුණු කරගැනීම) සඳහා සංගායනා කරන ලද අංගුත්තර නිකායෙන් ද සමහර සූත්‍රයන් උපුටා දක්වමින් ප්‍රශ්න කරමි. ඇවැත්නි, සංගායනා කරන ලද අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ පුග්ගල වර්ගයට අයත් නවවන ධම්මකථික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – puggalavagge bhante navamaṃ dhammakathikasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave dhammakathikā. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco dhammakathiko appañca bhāsati asahitañca, parisā cassa na kusalā hoti sahitāsahitassa. Evarūpo bhikkhave dhammakathiko evarūpāya parisāya dhammakathikotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, පුග්ගල වර්ගයෙහි නවවන ධම්මකථික සූත්‍රය, 'මහණෙනි, මේ ධර්ම කථිකයෝ සතර දෙනෙකි. කවර සතර දෙනෙක්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් ධර්ම කථිකයෙක් අල්ප වූ ද, අර්ථ රහිත වූ ද ධර්මයක් දේශනා කරයි. ඔහුගේ පිරිස ද අර්ථ සහිත වූ හෝ අර්ථ රහිත වූ හෝ දෙයෙහි දක්ෂ නොවෙති. මහණෙනි, මෙබඳු ධර්ම කථිකයා මෙබඳු පිරිසක් ඉදිරියෙහි ධර්ම කථිකයෙකු වශයෙන්ම සංඛ්‍යාවට යන්නේය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Rogasutta

රෝග සූත්‍රය

Pu – indriyavagge [Pg.95] pana āvuso sattamaṃ rogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, ඉන්ද්‍රිය වර්ගයෙහි සත්වන රෝග සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – sattamaṃ bhante rogasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave rogā. Katame dve, kāyiko ca rogo, cetasiko ca rogo. Dissanti bhikkhave sattā kāyikena rogena ekampi vassaṃ ārogyaṃ paṭijānamānā dvepi vassāni tīṇipi vassāni cattāripi vassāni pañcapi vassāni dasapi vassāni vīsampi vassāni tiṃsampi vassāni cattārīsampi vassāni paññāsampi vassāni ārogyaṃ paṭijānamānā vassasatampi bhiyyopi ārogyaṃ paṭijānamānā. Te bhikkhave sattā sudullabhā lokasmiṃ, ye cetasikena rogena muhuttampi ārogyaṃ paṭijānanti aññatra khīṇāsavehī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, සත්වන රෝග සූත්‍රය, 'මහණෙනි, මේ රෝග දෙකකි. කවර දෙකක්ද යත්? කායික රෝගය සහ චෛතසික රෝගය යි. මහණෙනි, කායික රෝගයෙන් තොරව එක් වසරක්, වසර දෙකක්, තුනක්, සතරක්, පහක්, දහයක්, විස්සක්, තිහක්, සතළිහක්, පනහක් හෝ වසර සියයක්, ඊටත් වඩා කාලයක් නිරෝගීව සිටින බව පිළිගන්නා (ප්‍රකාශ කරන) සත්ත්වයෝ ලෝකයෙහි දක්නට ලැබෙති. නමුත් මහණෙනි, ක්ෂීණාස්‍රවයන් වහන්සේලා හැරෙන්නට, චෛතසික රෝගයෙන් තොරව එක මොහොතක් හෝ නිරෝගීව සිටින බව පිළිගන්නා සත්ත්වයෝ ලෝකයෙහි ඉතා දුර්ලභයහ' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Cattārome 0.0096 bhikkhave pabbajitassa rogā.

මහණෙනි, පැවිද්දාට වැළඳෙන රෝග මේ සතරකි.

Yuganaddhasutta

යුගනද්ධ සූත්‍රය

Pu – paṭipadāvagge [Pg.98] āvuso dasamaṃ yuganaddhasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, පටිපදා වර්ගයෙහි දසවන යුගනද්ධ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – kosambiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘yo hi koci āvuso bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṃ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi etesaṃ vā aññatarenā’’ti evamādinā bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් විසින්, 'ඇවැත්නි, යම් කිසි භික්ෂුවක් හෝ භික්ෂුණියක් මා ඉදිරියෙහි අර්හත්ත්වයට පත්වීම ප්‍රකාශ කෙරේද, ඒ සියල්ලෝම සතර මඟකින් හෝ එයින් එක්තරා මඟකින් (එසේ කරති)' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Pāṭibhogasutta

පාටිභෝග සූත්‍රය

Pu – brāhmaṇavagge [Pg.101] pana āvuso dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි දෙවන පාටිභෝග සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – brāhmaṇavagge bhante dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ natthi koci pāṭibhogo samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි දෙවන පාටිභෝග සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු සතරක් සඳහා ශ්‍රමණයෙකුට හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකුට හෝ දෙවියෙකුට හෝ මාරයෙකුට හෝ බ්‍රහ්මයෙකුට හෝ ලෝකයෙහි වෙනත් කිසිවෙකුට හෝ ඇප විය නොහැක්කේය (ප්‍රතිඥා දිය නොහැක්කේය)' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sutasutta

සුත සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.103] āvuso tatiyaṃ sutasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන සුත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – rājagahe bhante vassakāraṃ brāhmaṇaṃ magadhamahāmattaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vassakāro bhante brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ahañhi bho gotama evaṃvādī evaṃdiṭṭhi yo koci diṭṭhaṃ bhāsati ‘evaṃ me diṭṭha’nti, natthi tato doso. Yo koci sutaṃ bhāsati ‘evaṃ me suta’nti, natthi tato doso’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmi, nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී මගධ මහාමාත්‍ය වස්සකාර බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, මගධ මහාමාත්‍ය වස්සකාර බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, මම මෙබඳු වාද ඇත්තෙක්මි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තෙක්මි. යම් කිසිවෙක් තමා දුටු දෙය "මවිසින් මෙසේ දකින ලදී" යි පවසන්නේ නම්, එයින් ඔහුට දෝෂයක් නැත. යම් කිසිවෙක් තමා ඇසූ දෙය "මවිසින් මෙසේ අසන ලදී" යි පවසන්නේ නම්, එයින් ඔහුට දෝෂයක් නැත.' ස්වාමීනි, එම කරුණ නිමිති කරගෙන, 'බ්‍රාහ්මණය, මම දුටු සියල්ලම "පැවසිය යුතුය" යි නොකියමි. බ්‍රාහ්මණය, එසේම මම දුටු සියල්ලම "නොපැවසිය යුතුය" යි ද නොකියමි. බ්‍රාහ්මණය, මම ඇසූ සියල්ලම "පැවසිය යුතුය" යි නොකියමි. බ්‍රාහ්මණය, එසේම මම ඇසූ සියල්ලම "නොපැවසිය යුතුය" යි ද නොකියමි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Abhayasutta

අභය සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.106] āvuso catukkanipāte brāhmaṇavagge catutthaṃ abhayasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ බ්‍රාහ්මණ වර්ගයට අයත් සතරවන අභය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ abhayasuttaṃ jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘natthi yo maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthi brāhmaṇa maraṇadhammo samāno bhāyati, santāsaṃ āpajjati maraṇassa. Atthi pana brāhmaṇa maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි සතරවන අභය සූත්‍රය ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'මරණය උරුම කොට ඇතිව, මරණයට බිය නොවන, මරණය නිසා තැතිගැනීමට පත් නොවන කිසිවෙකුත් නැත.' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී, 'බ්‍රාහ්මණය, මරණය උරුම කොට ඇතිව, මරණයට බිය වන, මරණය නිසා තැතිගැනීමට පත්වන අය සිටිති. බ්‍රාහ්මණය, එසේම මරණය උරුම කොට ඇතිව, මරණයට බිය නොවන, මරණය නිසා තැතිගැනීමට පත් නොවන අයද සිටිති' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sotānugatasutta

සෝතානුගත සූත්‍රය

Pu – mahāvagge [Pg.113] pana āvuso paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, මහාවර්ගයෙහි පළමුවන සෝතානුගත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – mahāvagge bhante paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ ‘‘sotānugatānaṃ bhikkhave dhammānaṃ vacasā paricitānaṃ manasānupekkhitānaṃ diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṃ cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක: ස්වාමීනි, මහාවර්ගයෙහි පළමුවන සෝතානුගත සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කනින් අසන ලද (ශ්‍රවණය කරන ලද), වචනයෙන් පුරුදු කරන ලද, මනසින් විමසා බලන ලද, දෘෂ්ටියෙන් මැනවින් අවබෝධ කරගන්නා ලද ධර්මයන් පිළිබඳව ආනිශංස සතරක් බලාපොරොත්තු විය යුතුය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Ayaṃ [Pg.115] vā so dhammavinayo, yatthāhaṃ pubbe brahmacariyaṃ acariṃ.

මා පෙර බ්‍රහ්මචරියාවෙහි හැසුරුණු ධර්ම විනය මෙයමය.

Bhaddiyasutta

භද්දිය සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.118] āvuso catukkanipāte mahāvagge tatiyaṃ bhaddiyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නකර්තෘ: ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ මහාවර්ගයට අයත් තුන්වන භද්දිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

Vi – vesāliyaṃ bhante bhaddiyaṃ licchavi ārabbha bhāsitaṃ. Bhaddiyo bhante licchavi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bhante ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti. Ye te bhante evamāhaṃsu ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti…pe… anabbhakkhātukāmā [Pg.119] hi mayaṃ bhante bhagavanta’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘etha tumhe bhaddiya mā anussavena mā paramparāya mā itikirāya mā piṭakasampadānena mā takkahetu mā nayahetu mā ākāravitakkena mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā mā bhabbarūpatāya mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe bhaddiya attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññū garahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’ti. Atha tumhe bhaddiya pajaheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, විශාලා මහනුවරදී භද්දිය ලිච්ඡවී රජතුමා අරභයා මෙය දේශනා කරන ලදී. භද්දිය ලිච්ඡවී රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ අන්‍ය තීර්ථකයන්ගේ ශ්‍රාවකයන් තමන් වෙත නතු කරගන්නා වූ ආවර්තනී මායාවක් දනියි, මායාවියෙකි" යි මා විසින් අසන ලදී. ස්වාමීනි, යම් කෙනෙක් මෙසේ පවසත් නම් "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ආවර්තනී මායාව දනියි, මායාවියෙකි..." ...පෙ... ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා නොකරනු කැමැත්තෙමු.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'භද්දිය, තොප මෙහි එව, ඇසූ පමණින් (අනුශ්‍රවයෙන්) නොපිළිගනුව, පරම්පරා කථාවෙන් නොපිළිගනුව, "मෙසේ විය" යැයි කටකතාවෙන් නොපිළිගනුව, අපගේ පෙළදහමට ගැලපේ යැයි කියා නොපිළිගනුව, තර්කයෙන් නොපිළිගනුව, න්‍යායෙන් නොපිළිගනුව, ආකාර විතර්කයෙන් (බාහිර පෙනුම සලකා) නොපිළිගනුව, අප පිළිගත් දෘෂ්ටියට ගැළපේ යැයි කියා නොපිළිගනුව, මොහු සුදුසු පුද්ගලයෙකැයි කියා නොපිළිගනුව, අපගේ ශ්‍රමණයාණෝ අපට ගුරු වෙති යි කියා නොපිළිගනුව. භද්දිය, යම් කලෙක "මේ ධර්මයෝ අකුසල්ය, මේ ධර්මයෝ වරද සහිතය, මේ ධර්මයෝ නුවණැත්තන් විසින් ගර්හිතය, මේ ධර්මයන් සමාදන් වී පූර්ණ කළ කල්හි අවැඩ පිණිස දුක පිණිස පවතී" යැයි ඔබ විසින්ම තේරුම් ගන්නේද, එකල්හි භද්දිය, ඔබ ඒවා අත්හරින්න' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Pu – imissā [Pg.126] ca pana āvuso desanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa kīdiso dhammasavanānisaṃso adhigato. Kathañca naṃ bhagavā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ දේශනය දේශනා කළ කල්හි භද්දිය ලිච්ඡවී රජතුමාට කෙබඳු ධර්ම ශ්‍රවණානිශංසයක් ලැබුණේද? භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ නම් ඔහුගෙන් විමසා ප්‍රශ්න කරමින් ඒ මතය බැහැර කරවූ සේක්ද?

Vi – imissā bhante dhammadesanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa sotāpattiphalasaṅkhāto dhammasavanānisaṃso adhigato. Api nu tāhaṃ bhaddiya evaṃ avacaṃ ‘‘ehi me tvaṃ bhaddiya sāvako hohi, ahaṃ satthā bhavissāmī’’ti evamādinā ca naṃ bhante bhagavā paṭipucchitvā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව දේශනා කළ කල්හි භද්දිය ලිච්ඡවී රජතුමාට සෝතාපත්ති ඵලය සංඛ්‍යාත ධර්ම ශ්‍රවණානිශංසය අධිගමනය විය. තවද 'භද්දිය, මම ඔබට "භද්දිය, ඔබ මෙහි එන්න, මාගේ ශ්‍රාවකයෙකු වන්න, මම ඔබගේ ශාස්තෘවරයා වන්නෙමි" යි මෙසේ කීවෙම්ද?' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහුගෙන් පෙරළා ප්‍රශ්න කොට විමසමින් ඒ මතය ලිහා හැරිය සේක.

Mallikādevīsutta

මල්ලිකාදේවී සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.129] āvuso sattamaṃ mallikādevīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති හත්වන මල්ලිකාදේවී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sāvatthiyaṃ bhante mallikādeviṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mallikā bhante devī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo dubbaṇṇā ca hoti durūpā supāpikā dassanāya, daliddā ca hoti appassakā appabhogā appesakkhā ca…pe… ko pana bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo abhirūpā ca hoti dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā, aḍḍhā ca hoti mahaddhanā mahābhogā mahesakkhā cā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘idha mallike mātugāmo kodhanā hoti upāyāsabahulā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී මල්ලිකා දේවිය අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, මල්ලිකා දේවිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය: 'ස්වාමීනි, මෙලොව යම් ස්ත්‍රියක් අවලස්සන, දුර්වර්ණ වූද, දැකීමට අප්‍රිය වූද, දිළිඳු, අල්ප වස්තු ඇති, අල්ප භෝග ඇති, අල්ප යසස් ඇති වීමට හේතුව කුමක්ද, ප්‍රත්‍යය කුමක්ද? ...පෙ... ස්වාමීනි, මෙලොව යම් ස්ත්‍රියක් රූමත්, දැකීමට ප්‍රිය වූ, ප්‍රසාදජනක වූ, උතුම් වූ ශරීර වර්ණයෙන් යුක්ත වූද, ධනවත්, මහා ධන ධාන්‍ය ඇති, මහා භෝග ඇති, මහා යසස් ඇති වීමට හේතුව කුමක්ද, ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මල්ලිකාවෙනි, මෙලොව ඇතැම් ස්ත්‍රියක් ක්‍රෝධ බහුල, දැඩි අමනාපයෙන් යුක්ත වන්නීය' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

Dasakammasutta

දසකම්ම සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.134] āvuso catukkanipāte sappurisavagge catutthaṃ dasakammasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ සප්පුරිස වර්ගයේ සතරවන දසකම්ම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sappurisavagge [Pg.135] bhante catutthaṃ dasakammasuttaṃ ‘‘asappurisañca vo bhikkhave desessāmi asappurisena asappurisatarañca sappurisañca sappurisena sappurisatarañca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karothā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සප්පුරිස වර්ගයේ සතරවන දසකම්ම සූත්‍රය, 'මහණෙනි, මම තොපට අසත්පුරුෂයාද, අසත්පුරුෂයාටත් වඩා අසත්පුරුෂයාද, සත්පුරුෂයාද, සත්පුරුෂයාටත් වඩා සත්පුරුෂයාද දේශනා කරන්නෙමි. එය හොඳින් අසන්න, මනසෙහි තබා ගන්න' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Parisāsutta

පරිසා සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.137] āvuso parisāvagge paṭhamaṃ parisāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති පරිසා වර්ගයේ පළමු පරිසා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – parisāvagge bhante paṭhamaṃ parisāsuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave parisadūsanā. Katame cattāro, bhikkhu bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, bhikkhunī bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā, upāsako bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, upāsikā bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā. Ime kho bhikkhave cattāro parisadūsanā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, පරිසා වර්ගයේ පළමු පරිසා සූත්‍රය, 'මහණෙනි, පිරිස කෙලෙසන්නෝ සතර දෙනෙකි. ඒ සතර දෙනා කවුරුන්ද යත්? මහණෙනි, දුශ්ශීල වූ, පාපී දහම් ඇති භික්ෂුව පිරිස කෙලෙසන්නෙකි. මහණෙනි, දුශ්ශීල වූ, පාපී දහම් ඇති භික්ෂුණිය පිරිස කෙලෙසන්නියකි. මහණෙනි, දුශ්ශීල වූ, පාපී දහම් ඇති උපාසකයා පිරිස කෙලෙසන්නෙකි. මහණෙනි, දුශ්ශීල වූ, පාපී දහම් ඇති උපාසිකාව පිරිස කෙලෙසන්නියකි. මහණෙනි, මොහු පිරිස කෙලෙසන්නෝ සතර දෙනාය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sekhabalavagga

සේඛබල වර්ගය

Saṃkhittasutta

සංඛිත්ත සූත්‍රය

Pu – pañcakanipāte [Pg.139] pana āvuso paṭhame sekhabalavagge paṭhamaṃ saṃkhittasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පංචක නිපාතයේ පළමු සේඛබල වර්ගයේ පළමු සංඛිත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘pañcimāni bhikkhave sekhabalāni. Katamāni pañca, saddhābalaṃ hirībalaṃ ottappabalaṃ vīriyabalaṃ paññābalaṃ. Imāni kho bhikkhave pañca sekhabalānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, මේ සේඛ බල පහකි. ඒ පහ මොනවාද යත්? ශ්‍රද්ධා බලය, හිරි (ලැජ්ජා) බලය, ඔත්තප්ප (බිය) බලය, වීර්ය බලය සහ ප්‍රඥා බලයයි. මහණෙනි, මේවා සේඛ බල පහයි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dukkhasutta

දුක්ඛ සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.140] āvuso tatiyaṃ dukkhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති තුන්වන දුක්ඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tatiyaṃ bhante dukkhasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi, idha bhikkhave bhikkhu asaddho hoti ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, තුන්වන දුක්ඛ සූත්‍රය, 'මහණෙනි, ධර්මයන් පහකින් යුක්ත වූ භික්ෂුව මෙලොවදීම පීඩා සහිත වූ, දැඩි ආයාස සහිත වූ, දැඩි දැවීම් සහිත වූ දුකින් වාසය කරයි. ශරීරයාගේ බිඳී යාමෙන්, මරණින් මතු දුර්ගතියක්ම අපේක්ෂා කළ යුතුය. ඒ පහ කුමක්ද යත්? මහණෙනි, මෙලොව භික්ෂුව ශ්‍රද්ධාවෙන් තොර වෙයි, ලැජ්ජාවෙන් තොර වෙයි, බියෙන් තොර වෙයි, කුසීත වෙයි, දුෂ්ප්‍රාඥ වෙයි' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Samāpattisutta

සමාපත්ති සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.142] āvuso chaṭṭhaṃ samāpattisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති හයවන සමාපත්ති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – chaṭṭhaṃ bhante samāpattisuttaṃ ‘‘na tāva bhikkhave akusalassa samāpatti hoti, yāva saddhā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho bhikkhave saddhā antarahitā hoti asaddhiyaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati, atha akusalassa samāpatti hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, හයවන සමාපත්ති සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කුසල් දහම්හි ශ්‍රද්ධාව පිහිටා ඇති තාක් කල්, අකුසලයට පැමිණීමක් සිදු නොවේ. මහණෙනි, යම් කලෙක ශ්‍රද්ධාව අතුරුදන් වී, අශ්‍රද්ධාව වෙළාගෙන පවතීද, එකල්හි අකුසලයට පැමිණීම සිදුවේ' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Kāmasutta

කාම සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.143] āvuso sattamaṃ kāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති හත්වන කාම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sattamaṃ bhante kāmasuttaṃ ‘‘yebhuyyena bhikkhave sattā kāmesu laḷitā. Asitabyābhaṅgiṃ bhikkhave kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, saddhāpabbajito kulaputtoti alaṃ vacanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, හත්වන කාම සූත්‍රය, 'මහණෙනි, බොහෝ සෙයින් සත්වයෝ කාමයන්හි ඇලී ගැලී වෙසෙති. මහණෙනි, යම් කුලපුත්‍රයෙක් ආහාර සපයන වියගහ බඳු ගිහි ජීවිතයේ බැඳීම් අතහැර, ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙයිද, ඒ කුලපුත්‍රයා ශ්‍රද්ධාවෙන් පැවිදි වූවෙකැයි පැවසීම සුදුසුය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Vimuttāyatanasutta

විමුත්තායතන සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.146] pañcakanipāte pañcaṅgikavagge chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ පංචංගික වර්ගයේ හයවන විමුත්තායතන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – pañcaṅgikavagge bhante chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave vimuttāyatanāni, yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, ඡක්කනිපාතයේ (හෝ පංචංගික වර්ගයේ) හයවන විමුත්තායතන සූත්‍රය, "මහණෙනි, මේ විමුක්ති ආයතනයෝ (මිදීමේ කරුණු) පස් දෙනෙකි. යම් විමුක්ති ආයතනයක නොප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීරිය ඇතිව, මෙහෙයවූ සිත් ඇතිව වෙසෙන භික්ෂුවකගේ නොමිදුණු සිත හෝ මිදෙයි, ක්ෂය නොවූ ආශ්‍රවයෝ හෝ ක්ෂය වීමට යති, නොපැමිණි අනුත්තර වූ යෝගක්ඛේමයට (නිවනට) හෝ පැමිණෙයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Caṅkamasutta

චංකම සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.150] āvuso navamaṃ caṅkamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම නවවන චංකම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – navamaṃ bhante caṅkamasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave caṅkame ānisaṃsā. Katame pañca, addhānakkhamo hoti, padhānakkhamo hoti, appābādho [Pg.151] hoti, asitaṃ pītaṃ khāyitaṃ sāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, caṅkamādhigato samādhi ciraṭṭhitiko hoti. Ime kho bhikkhave pañca caṅkame ānisaṃsā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, නවවන චංකම සූත්‍රය, "මහණෙනි, සක්මන් කිරීමෙහි ආනිසංස පස් දෙනෙකි. කවර පහක්ද යත්: දීර්ඝ ගමනට ඔරොත්තු දෙන ශක්තිය ඇත්තේ වෙයි, වීර්යය කිරීමට ඔරොත්තු දෙන ශක්තිය ඇත්තේ වෙයි, අල්ප ආබාධ ඇත්තේ වෙයි, අනුභව කළ, පානය කළ, කෑ, රස විඳි දෑ මැනවින් පැසවීමට (ජීරණය වීමට) යයි, සක්මන් කිරීමෙන් ලබාගත් සමාධිය බොහෝ කල් පවතින්නේ වෙයි. මහණෙනි, මේ සක්මන් කිරීමෙහි ආනිසංස පහයි" යනුවෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sumanasutta

සුමනා සූත්‍රය

Pu – sumanavagge [Pg.152] pana āvuso paṭhamaṃ sumanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, සුමනා වර්ගයෙහි පළමුවන සුමනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sāvatthiyaṃ bhante sumanaṃ rājakumāriṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sumanā bhante rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idhassu bhante bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā eko dāyako eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ bhante siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti, dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena. Yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී සුමනා රාජකුමාරිය අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, සුමනා රාජකුමාරිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළාය: "ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සමාන ශ්‍රද්ධාවෙන්, සමාන සීලයෙන් හා සමාන ප්‍රඥාවෙන් යුත් ශ්‍රාවකයන් දෙදෙනෙකු සිටී නම්, ඉන් එක් අයෙකු දන් දෙන කෙනෙකු වන අතර අනෙකා දන් නොදෙන කෙනෙකි. ඔවුහු කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදිති. ස්වාමීනි, දේවත්වයට පත් වූ ඔවුන් දෙදෙනා අතර කිසියම් වෙනසක් හෝ විශේෂත්වයක් වන්නේද?" ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, "සුමනාවෙනි, දන් දුන් යම් ශ්‍රාවකයෙකු වේද, හෙතෙම දේවත්වයට පත් වූ කල්හි, දන් නොදුන් තැනැත්තා දිව්‍යමය ආයුෂය, දිව්‍යමය වර්ණය, දිව්‍යමය සැපය, දිව්‍යමය යසස සහ දිව්‍යමය අධිපතිත්වය යන කරුණු පහෙන් අභිබවා යයි. සුමනාවෙනි, දන් දුන් තැනැත්තා දේවත්වයට පත්ව, දන් නොදුන් තැනැත්තා මේ කරුණු පහෙන් අභිබවා යන්නේය" යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘Yathāpi [Pg.156] cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā;

Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati;

Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo;

Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati’’–

"අහස් කුසෙහි ගමන් කරන්නා වූ නිර්මල චන්ද්‍රයා තමාගේ ආලෝකයෙන් ලෝකයෙහි සියලු තාරකා සමූහයා අභිබවා බබළන්නාක් මෙන්, එසේම සීලයෙන් සම්පන්න වූ, ශ්‍රද්ධා සම්පන්න වූ පුරුෂ පුද්ගලයා තමාගේ ත්‍යාගශීලී භාවයෙන් ලෝකයෙහි සියලු මසුරු මිනිසුන් අභිබවා බබළයි" -

Uggahasutta

උග්ගහ සූත්‍රය

Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ uggahasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන උග්ගහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tatiyaṃ bhante uggahasuttaṃ bhaddiye uggahaṃ meṇḍakanattāraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Uggaho bhante meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘imā me bhante kumāriyo patikulāni gamissanti, ovadatu tāsaṃ bhante bhagavā, anusāsatu tāsaṃ bhante bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha kumāriyo evaṃ sikkhitabbaṃ’’ yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyino [Pg.157] pacchānipātiniyo kiṃ kārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo kumāriyo sikkhitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, තුන්වන උග්ගහ සූත්‍රය භද්දිය නුවරදී මෙණ්ඩක සිටුතුමාගේ මුණුපුරු වූ උග්ගහ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, මෙණ්ඩකගේ මුණුපුරු වූ උග්ගහ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළේය: "ස්වාමීනි, මාගේ මේ දියණියෝ ස්වාමිපුරුෂයන්ගේ කුලගෙවල් බලා යන්නාහ. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන්ට අවවාද කරන සේක්වා, ඔවුන්ට අනුශාසනා කරන සේක්වා. එය ඔවුන්ට බොහෝ කල් හිතසුව පිණිස පවතින්නේය." ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, "එසේ නම් කුමාරිකාවෙනි, ඔබලා මෙසේ හික්මිය යුතුය: අපගේ යහපත කැමති, හිතෛෂී වූ, අනුකම්පා කරන්නා වූ මවුපියන් අනුකම්පාව උපදවාගෙන යම් ස්වාමිපුරුෂයෙකුට අප පාවා දෙන්නේද, ඔහුට පෙර අවදි වන්නියන්, පසුව නින්දට යන්නියන්, කුමක් කළ යුතුදැයි බලාපොරොත්තුවෙන් කීකරු වන්නියන්, සිතට එකඟව මනාප පරිදි හැසිරෙන්නියන්, ප්‍රිය වචන කතා කරන්නියන් වන්නෙමු'යි කියාය. කුමාරිකාවෙනි, ඔබලා මෙසේ හික්මිය යුතුය" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Sīhasenāpatisutta

සීහ සේනාපති සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.160] āvuso pañcakanipāte sumanavagge catutthaṃ sīhasenāpatisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ සුමනා වර්ගයට අයත් හතරවන සීහ සේනාපති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – vesāliyaṃ bhante sīhaṃ senāpatiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sīho bhante senāpati bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sakkā nu kho bhante sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sakkā sīha, dāyako sīha dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, විශාලා මහනුවරදී සීහ සේනාපතියා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, සීහ සේනාපතියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළේය: "ස්වාමීනි, මෙලොවදීම දැකිය හැකි දානයෙහි ආනිසංස (ඵලය) පෙන්වා දිය හැකිද?" ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, "සීහ, පෙන්වා දිය හැකිය. සීහ, දන් දෙන දානපතියා බොහෝ ජනයාට ප්‍රිය වෙයි, මනාප වෙයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Kāladānasutta

කාලදාන සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.164] āvuso chaṭṭhaṃ kāladānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම හයවන කාලදාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – chaṭṭhaṃ [Pg.165] bhante kāladānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave kāladānāni. Katamāni pañca, āgantukassa dānaṃ deti, gamikassa dānaṃ deti, gilānassa dānaṃ deti, dubbhikkhe dānaṃ deti, yāni tāni navasassāni navaphalāni, tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho bhikkhave pañca kāladānānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, හයවන කාලදාන සූත්‍රය, "මහණෙනි, මේ සුදුසු කාලයෙහි දෙන දානයෝ (කාලදාන) පස් දෙනෙකි. කවර පහක්ද යත්: පැමිණි අමුත්තාට (ආගන්තුකයාට) දන් දෙයි, ගමනක් යන්නාට දන් දෙයි, ගිලන් වූවෙකුට දන් දෙයි, දුර්භික්ෂ කාලයෙහි දන් දෙයි, යම් අලුත් අස්වැන්නක් හා අලුත් ඵලදාවක් වේද, එය මුලින්ම සිල්වතුන් වහන්සේලා උදෙසා පූජා කරයි. මහණෙනි, මේ කාලදානයෝ පහයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Bhojanasutta

භෝජන සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.166] āvuso sattamaṃ bhojanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම හත්වන භෝජන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sattamaṃ bhante bhojanasuttaṃ ‘‘bhojanaṃ bhikkhave dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca, āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, හත්වන භෝජන සූත්‍රය, "මහණෙනි, ආහාර දෙන දායකයා ප්‍රතිග්‍රාහකයන්ට (පිළිගන්නා අයට) කරුණු පහක් දෙයි. කවර පහක්ද යත්: ආයුෂ දෙයි, වර්ණය දෙයි, සැපය දෙයි, බලය දෙයි, ප්‍රතිභානය (වැටහීමේ ශක්තිය) දෙයි. ආයුෂ දී, ඔහු දිව්‍ය වූ හෝ මානුෂික වූ හෝ ආයුෂයට හිමිකරුවෙකු වෙයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Puttasutta

පුත්ත සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.167] āvuso navamaṃ puttasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම නවවන පුත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – navamaṃ bhante puttasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni sampassanto mābhāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca,

වි - ස්වාමීනි, නවවන පුත්ත සූත්‍රය, "මහණෙනි, මේ කරුණු පහක් බලාපොරොත්තුවෙන් දෙමාපියෝ තම පවුලෙහි (කුලයෙහි) පුතෙකු උපදිනවාට කැමති වෙති. කවර පහක්ද යත්:

Bhato [Pg.168] vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati, kulavaṃso ciraṃ ṭhassati, dāyajjaṃ paṭipajjissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

අප විසින් පෝෂණය කරන ලද්දේ අපව පෝෂණය කරනු ඇත, අපගේ වැඩකටයුතු කරනු ඇත, කුල පරම්පරාව බොහෝ කල් පවත්වනු ඇත, උරුමය (දායාදය) පිළිපදිනු ඇත" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Nāradasutta

නාරද සූත්‍රය

Pu – muṇḍarājavagge [Pg.169] panāvuso dasamaṃ nāradasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, මුණ්ඩරාජ වර්ගයෙහි දසවන නාරද සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මුල් කරගෙන, කවුරුන් විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – pāṭaliputte bhante muṇḍaṃ rājānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Muṇḍassa bhante rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati, na kammantaṃ payojeti, rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcimāni mahārāja alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti evamādinā bhante āyasmatā nāradattherena rañño pasenadissa kosalassa bhagavatā desitaniyāmena desitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, පාටලීපුත්‍ර නගරයේදී මුණ්ඩ රජු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, මුණ්ඩ රජුගේ ප්‍රියමනාප වූ භද්‍රා දේවිය කළුරිය කළාය. ඇය කළුරිය කළ කල්හි ඔහු නාන්නේ නැත, සුවඳ විලවුන් ගාන්නේ නැත, ආහාර අනුභව කරන්නේ නැත, කිසිදු කටයුත්තක් නොකරයි, රෑ දවල් දෙකෙහිම භද්‍රා දේවියගේ සිරුර වැළඳගෙන මුසපත් වී සිටියි. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිලා ආයුෂ්මත් නාරද තෙරුන් වහන්සේ විසින්, ‘මහරාජ, ශ්‍රමණයෙකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකු විසින් හෝ දෙවියෙකු විසින් හෝ මාරයෙකු විසින් හෝ බ්‍රහ්මයෙකු විසින් හෝ ලෝකයෙහි වෙනත් කිසිවෙකු විසින් හෝ ලබාගත නොහැකි කරුණු පහක් වෙති’ යනුවෙන්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොසොල් රජුට දේශනා කරන ලද ක්‍රමයටම දේශනා කරන ලදී.

Ko [Pg.175] nāmo ayaṃ bhante dhammapariyāyo.

ස්වාමීනි, මේ ධර්ම පර්යායේ නම කුමක්ද?

Taggha bhante sokasallaharaṇo.

ස්වාමීනි, ඒකාන්තයෙන්ම මෙය ‘ශෝකසල්ලහරණ’ (ශෝක නමැති හී උදුරා දමන) ධර්ම පර්යායයි.

Samayasutta

සමය සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.176] āvuso pañcakanipāte nīvaraṇavagge catutthaṃ samayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ, නීවරණ වර්ගයේ සතරවන සමය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – nīvaraṇavagge bhante catutthaṃ samayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave asamayā padhānāya. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo asamayo padhānāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, නීවරණ වර්ගයේ සතරවන සමය සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, වීර්යය වැඩීමට නුසුදුසු කාල (අසමය) පහක් වෙති. ඒ පහ මොනවාද? මහණෙනි, මෙහි මහණ තෙමේ දිරාපත් වූයේ වෙයි, ජරාවෙන් මඩනා ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, වීර්යය වැඩීමට නුසුදුසු පළමු වන කාලය මෙයයි’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Ṭhānasutta

ඨාන සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.180] āvuso sattamaṃ ṭhānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති සත්වන ඨාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – sattamaṃ bhante ṭhānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca, jarādhammomhi jaraṃ anatītoti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සත්වන ඨාන සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, ස්ත්‍රියක විසින් හෝ පුරුෂයෙකු විසින් හෝ ගිහියෙකු විසින් හෝ පැවිද්දෙකු විසින් හෝ නිතර නිතර මෙනෙහි කළ යුතු කරුණු පහක් වෙති. ඒ පහ මොනවාද? මම ජරාව ස්වභාව කොට ඇත්තෙමි, ජරාව ඉක්මවා නොගියෙමි යන්න ස්ත්‍රියක විසින් හෝ පුරුෂයෙකු විසින් හෝ ගිහියෙකු විසින් හෝ පැවිද්දෙකු විසින් හෝ නිතර නිතර මෙනෙහි කළ යුතුය’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dhammavihārīsutta

ධම්මවිහාරී සූත්‍රය

Pu – yodhājīvavagge [Pg.185] panāvuso tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, යෝධාජීව වර්ගයෙහි එන තුන්වන ධම්මවිහාරී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – yodhājīvavagge bhante tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ ‘‘idha bhikkhu bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ dutivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, so tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati bhikkhu bhikkhu pariyattibahulo no dhammavihārī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යෝධාජීව වර්ගයේ තුන්වන ධම්මවිහාරී සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මෙහි මහණ තෙමේ සූත්‍ර, ගෙය්‍ය, වෙය්‍යාකරණ, ගාථා, උදාන, ඉතිවුත්තක, ජාතක, අද්භූතධර්ම, වේදල්ල යන ධර්මය හදාරයි. හෙතෙම ඒ ධර්ම පර්යාප්තියෙන් දවස ගෙවයි, හුදෙකලා විවේකය (පටිසල්ලානය) අත්හරියි, තමා තුළ චිත්ත සමථයෙහි නොයෙදෙයි. මහණෙනි, මේ මහණ තෙමේ ධර්ම පර්යාප්තිය බහුල කොට ඇත්තෙක් මිස ධර්මවිහාරී (ධර්මයෙහි වෙසෙන්නෙක්) නොවේ යැයි කියනු ලැබේ’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Dhammavihārī dhammavihārīti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante bhikkhu dhammavihārī hoti.

ස්වාමීනි, ‘ධම්මවිහාරී, ධම්මවිහාරී’ යැයි කියනු ලැබේ. ස්වාමීනි, කොපමණකින් මහණ තෙමේ ධර්මවිහාරී වෙයිද?

Dutiyaanāgatabhayasutta

දුතිය අනාගතභය සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.188] āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ, යෝධාජීව වර්ගයේ අටවන දෙවන අනාගතභය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – yodhājīvavagge bhante aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යෝධාජීව වර්ගයේ අටවන දෙවන අනාගතභය සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මේ අනාගත භය පහ දකිමින්, නොපැමිණි තත්ත්වයට පැමිණීම පිණිස ද, අධිගමනය නොකළ ධර්මයන් අධිගමනය කිරීම පිණිස ද, සාක්ෂාත් නොකළ ධර්මයන් සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස ද, මහණෙකු විසින් අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, කැප වූ සිතින් යුතුව වාසය කිරීමට සුදුසුමය’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Tatiyaanāgatabhayasutta

තතිය අනාගතභය සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.193] āvuso navamaṃ tatiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති නවවන තුන්වන අනාගතභය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante navamaṃ katiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Katamāni pañca, bhavissanti bhikkhave bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, එහිම ඇති නවවන තුන්වන අනාගතභය සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, දැනට නූපන්, අනාගතයෙහි උපදින්නා වූ මේ අනාගත භය පහක් වෙති. ඒවා ඔබ විසින් අවබෝධ කරගත යුතුය, අවබෝධ කරගෙන ඒවා දුරු කිරීම පිණිස උත්සාහ කළ යුතුය. ඒ පහ මොනවාද? මහණෙනි, අනාගතයෙහි කය නොවැඩූ, සීලය නොවැඩූ, සිත නොවැඩූ, ප්‍රඥාව නොවැඩූ මහණහු ඇති වන්නාහ’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Catutthaanāgatabhayasutta

චතුත්ථ අනාගතභය සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.199] āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ, යෝධාජීව වර්ගයේ දසවන හතරවන අනාගතභය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – yodhājīvavagge bhante dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යෝධාජීව වර්ගයේ දසවන හතරවන අනාගතභය සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, දැනට නූපන්, අනාගතයෙහි උපදින්නා වූ මේ අනාගත භය පහක් වෙති. ඒවා ඔබ විසින් අවබෝධ කරගත යුතුය, අවබෝධ කරගෙන ඒවා දුරු කිරීම පිණිස උත්සාහ කළ යුතුය’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Kakudhavagga

කකුධ වර්ගය

Sīhasutta

සීහ සූත්‍රය

Pu – kakudhavagge [Pg.202] āvuso navamaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, කකුධ වර්ගයෙහි එන නවවන සීහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – kakudhavagge bhante navamaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi, samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, කකුධ වර්ගයේ නවවන සීහ සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, මෘගරාජ වූ සිංහයා සවස් කාලයෙහි ගුහාවෙන් නික්මෙයි, ගුහාවෙන් නික්ම කය දිගහරියි, කය දිග හැර හාත්පස සතර දිශාව බලයි, හාත්පස සතර දිශාව බලා තෙවරක් සිංහනාද පවත්වයි’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Andhakavindavagga

අන්ධකවින්ද වර්ගය

Kulūpakasutta

කුලූපක සූත්‍රය

Pu – andhakavindavagge [Pg.204] pana āvuso ‘‘paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අන්ධකවින්ද වර්ගයේ පළමු වන කුලූපක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – andhakavindavagge bhante paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo cā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, අන්ධකවින්ද වර්ගයේ පළමු වන කුලූපක සූත්‍රය, ‘මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ කුලූපක මහණ තෙමේ කුලයන්ට අප්‍රිය ද වෙයි, අමනාප ද වෙයි, ගරු නොකටයුත්තෙක් ද වෙයි, සිත් නොගන්නෙක් ද වෙයි’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Andhakavindasutta

අන්ධකවින්ද සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.206] āvuso catutthaṃ andhakavindasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති සතරවන අන්ධකවින්ද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – magadhesu bhante andhakavinde āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha ‘‘ye te ānanda bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo ānanda bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, මගධ රට අන්ධකවින්ද ගමෙහිදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරභයා, ‘ආනන්දය, යම් ඒ අලුත්, නොබෝදා පැවිදි වූ, මෑතකදී මේ ධර්ම විනයට පැමිණි මහණහු වෙත්ද, ආනන්දය, ඒ මහණහු කරුණු පහක සමාදන් කරවිය යුතුය, පිහිටුවිය යුතුය, ස්ථිර කළ යුතුය’ යනුවෙන් මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

Gilānavagga

ගිලාන වර්ගය

Satisūpaṭṭhitasutta

සතිසූපට්ඨිත සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.208] āvuso pañcakanipāte gilānavagge dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයේ, ගිලාන වර්ගයේ දෙවන සතිසූපට්ඨිත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – gilānavagge bhante dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ ‘‘yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ ‘diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhuno ajjhattaññeva satisūpaṭṭhitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, ගිලාන වර්ගයෙහි දෙවන සතිසූපට්ඨිත සූත්‍රයෙහි, "මහණෙනි, යම් කිසි භික්ෂුවක් හෝ භික්ෂුණියක් හෝ ධර්මයන් පහක් වඩයිද, ධර්මයන් පහක් බහුලව කෙරෙයිද, ඔහුට (හෝ ඇයට) ඵල දෙකකින් එක්තරා ඵලයක් බලාපොරොත්තු විය හැක. එනම්, මෙලොවදීම අර්හත්වය හෝ කෙලෙස් ඉතිරිව පවත්නා කල්හි අනාගාමී බවයි. කවර පහක්ද යත්, මහණෙනි, මෙහි භික්ෂුවට තමා තුළම සිහිය මනා කොට පිහිටියේ වෙයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Upaṭṭhākasutta

උපට්ඨාක සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.209] āvuso tatiyaṃ upaṭṭhākasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන උපට්ඨාක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tatiyaṃ [Pg.210] bhante upaṭṭhākasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, තුන්වන උපට්ඨාක සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ ගිලන් තැනැත්තා උපස්ථාන කිරීමට අපහසු තැනැත්තෙක් වෙයි. කවර පහකින්ද යත්, අහිතකර දේ කරයි, හිතකර දෙයෙහි ප්‍රමාණය නොදනියි, ඖෂධ වළඳන්නේ නැත" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Anāyussāsutta

අනායුස්ස සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.212] āvuso pañcamaṃ anāyussāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම පස්වන අනායුස්ස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – pañcamaṃ bhante anāyussāsuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā anāyussā. Katame pañca, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho bhikkhave pañca dhammā anāyussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, පස්වන අනායුස්ස සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ කරුණු පහ ආයුෂය කෙටි කරන සුලු වෙයි. කවර පහක්ද යත්, අහිතකර දේ කරයි, හිතකර දෙයෙහි ප්‍රමාණය නොදනියි, නොදිරවන ආහාර අනුභව කරයි, අකාලයේ හැසිරෙයි, අබ්‍රහ්මචාරී ද වෙයි. මහණෙනි, ආයුෂය කෙටි කරන කරුණු පහ මේවාය" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Samaṇasukhasutta

සමණසුඛ සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.213] āvuso aṭṭhamaṃ samaṇasukhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම අටවන සමණසුඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – aṭṭhamaṃ bhante samaṇasukhasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave samaṇadukkhāni. Katamāni pañca, idha bhikkhave bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho bhikkhave pañca samaṇadukkhānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, අටවන සමණසුඛ සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ ශ්‍රමණ දුක් පහකි. කවර පහක්ද යත්, මහණෙනි, මෙහි භික්ෂුව තමාට ලැබෙන ඕනෑම සිවුරකින් සතුටු නොවේ, තමාට ලැබෙන ඕනෑම පිණ්ඩපාතයකින් සතුටු නොවේ, තමාට ලැබෙන ඕනෑම සෙනාසනයකින් සතුටු නොවේ, තමාට ලැබෙන ඕනෑම ගිලානප්‍රත්‍යය බෙහෙත් පිරිකරකින් සතුටු නොවේ, නොඇලුණු සිතින් යුතුව මහණදම් පුරයි. මහණෙනි, ශ්‍රමණ දුක් පහ මේවාය" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Byasanasutta

ව්‍යසන සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.215] āvuso dasamaṃ byasanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම දසවන ව්‍යසන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – dasamaṃ bhante byasanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave byasanāni. Katamāni pañca, ñātibyasanaṃ bhogabyasanaṃ rogabyasanaṃ sīlabyasanaṃ diṭṭhibyasana’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, දසවන ව්‍යසන සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ ව්‍යසන පහකි. කවර පහක්ද යත්, ඥාති ව්‍යසනය, භෝග ව්‍යසනය, රෝග ව්‍යසනය, ශීල ව්‍යසනය සහ දෘෂ්ටි ව්‍යසනයයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Rājavagga

රාජ වර්ගය

Patthanāsutta

පත්ථනා සූත්‍රය

Pu – rājavagge [Pg.217] pana āvuso chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, රාජ වර්ගයෙහි සයවන පත්ථනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – rājavagge bhante chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ patthetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, රාජ වර්ගයෙහි සයවන පත්ථනා සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, කරුණු පහකින් සමන්නාගත වූ මුද්‍රාභිෂේක ලත් ක්ෂත්‍රිය රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා යුවරාජ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Sappurisadānasutta

සප්පුරිසදාන සූත්‍රය

Pu – tikaṇḍakīvagge [Pg.221] āvuso aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, තිකණ්ඩකී වර්ගයෙහි අටවන සප්පුරිසදාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tikaṇḍakīvagge bhante aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave sappurisadānāni. Katamāni pañca, saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ detī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, තිකණ්ඩකී වර්ගයෙහි අටවන සප්පුරිසදාන සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ සත්පුරුෂ දාන පහකි. කවර පහක්ද යත්, ශ්‍රද්ධාවෙන් දන් දෙයි, ගෞරවයෙන් දන් දෙයි, සුදුසු කලෙහි දන් දෙයි, අනුග්‍රහ සිතින් යුතුව දන් දෙයි, තමාටත් අන් අයටත් පීඩාවක් නොවන පරිදි දන් දෙයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Saddhammavagga

සද්ධම්ම වර්ගය

Paṭhamasammattaniyāmasutta

ප්‍රථම සම්මත්තනියාම සූත්‍රය

Pu – saddhammavagge [Pg.224] pana āvuso paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, සද්ධම්ම වර්ගයෙහි පළමුවන සම්මත්තනියාම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – saddhammavagge bhante paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato sunakkhopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi, kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, සද්ධම්ම වර්ගයෙහි පළමුවන සම්මත්තනියාම සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ තැනැත්තා ධර්මය මනා කොට අසන්නෙක් වුවද සද්ධර්මයෙහි, කුසල් දහම්හි යහපත් වූ නියම භාවයට පැමිණීමට අභව්‍ය වෙයි. කවර පහකින්ද යත්, දේශනාව හෙළා දකියි, දේශකයා හෙළා දකියි, තමා හෙළා දකියි..." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Paṭhamasaddhammasammosasutta

ප්‍රථම සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.226] āvuso catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම සිව්වන ප්‍රථම සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho bhikkhave pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, එහිම සිව්වන ප්‍රථම සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ කරුණු පහ සද්ධර්මයේ මුළාවීමට සහ අතුරුදන් වීමට හේතු වෙයි. කවර පහක්ද යත්, මහණෙනි, මෙහි භික්ෂූහු ගෞරවයෙන් යුතුව ධර්මය නොඅසති, ගෞරවයෙන් යුතුව ධර්මය නොහදාරති, ගෞරවයෙන් යුතුව ධර්මය නොදරති, ගෞරවයෙන් යුතුව දරාගත් ධර්මයේ අර්ථය නොවිමසති, ගෞරවයෙන් යුතුව අර්ථය දැන ධර්මය දැන ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපදාවෙහි නොහැසිරෙති. මහණෙනි, සද්ධර්මයේ මුළාවීමට හා අතුරුදන් වීමට හේතු වන කරුණු පහ මේවාය" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Dutiyasaddhammasammosasutta

ද්විතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.228] āvuso pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම පස්වන ද්විතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, එහිම පස්වන ද්විතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ කරුණු පහ සද්ධර්මයේ මුළාවීමට සහ අතුරුදන් වීමට හේතු වෙයි. කවර පහක්ද යත්, මහණෙනි, මෙහි භික්ෂූහු සූත්‍ර, ගෙය්‍ය, වෙය්‍යාකරණ, ගාථා, උදාන, ඉතිවුත්තක, ජාතක, අද්භූතධම්ම, වේදල්ල යන ධර්මය නොහදාරති. මහණෙනි, සද්ධර්මයේ මුළාවීමට සහ අතුරුදන් වීමට හේතු වන පළමුවන කරුණ මෙයයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Tatiyasaddhammasammosasutta

තෘතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.231] āvuso chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

පු - ඇවැත්නි, එහිම සයවන තෘතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittahi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

වි - ස්වාමීනි, එහිම සයවන තෘතීය සද්ධම්මසම්මෝස සූත්‍රයෙහි "මහණෙනි, මේ කරුණු පහ සද්ධර්මයේ මුළාවීමට සහ අතුරුදන් වීමට හේතු වෙයි. කවර පහක්ද යත්, මහණෙනි, මෙහි භික්ෂූහු වරදවා තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් යුක්තව වරදවා වටහා ගන්නා ලද සූත්‍ර ධර්මයන් හදාරති. මහණෙනි, වරදවා තබන ලද පද හා ව්‍යඤ්ජනයන්හි අර්ථයද වටහා ගැනීම දුෂ්කර වෙයි. මහණෙනි, සද්ධර්මයේ මුළාවීමට සහ අතුරුදන් වීමට හේතු වන පළමුවන කරුණ මෙයයි" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

Dukkatāsutta

දුක්කථා සූත්‍රය

Pu – aṅguttaranikāye [Pg.237] āvuso pañcakanipāte saddhammavagge sattamaṃ dukkathāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, අංගුත්තර නිකායේ පංචක නිපාතයට අයත් සද්ධම්ම වර්ගයේ සත්වන දුක්කථා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – saddhammavagge bhante sattamaṃ dukkathāsuttaṃ ‘‘pañcannaṃ bhikkhave puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ, assaddhassa bhikkhave saddhākathā dukkathā, dussīlassa sīlakathā dukkathā, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā, maccharissa cāgakathā dukkathā, duppaññassa paññākathā dukkathā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, සද්ධම්ම වර්ගයේ සත්වැනි දුක්කථා සූත්‍රය, 'මහණෙනි, පුද්ගලයෙකු හා පුද්ගලයෙකු සසඳන විට, පුද්ගලයන් පස්දෙනෙකුට (ඇතැම්) කථාවක් අමිහිරි කථාවක් (දුක් කථාවක්) වෙයි. කවර පස්දෙනෙකුටද යත්? මහණෙනි, ශ්‍රද්ධාවක් නැත්තාට ශ්‍රද්ධා කථාව අමිහිරි කථාවකි. දුස්සීලයාට සීල කථාව අමිහිරි කථාවකි. අල්පශ්‍රැතයාට බහුශ්‍රැත කථාව අමිහිරි කථාවකි. මසුරු තැනැත්තාට ත්‍යාග කථාව අමිහිරි කථාවකි. අනුවණයාට (දුෂ්ප්‍රාඥයාට) ප්‍රඥා කථාව අමිහිරි කථාවකි' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Udāyīsutta

උදායී සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.240] āvuso navamaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, එහිම නවවැනි උදායී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවරෙකු අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyī mahatiyā gīhiparisāya parivuto [Pg.241] dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘āyasmā bhante udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ānanda sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ, paresaṃ ānanda dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී ආයුෂ්මත් උදායී තෙරුන් වහන්සේ අරභයා වදාරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් උදායී තෙරුන් වහන්සේ විශාල ගිහි පිරිසක් පිරිවරාගෙන ධර්මය දේශනා කරමින් වැඩ සිටියහ. ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ, ආයුෂ්මත් උදායී තෙරුන් වහන්සේ විශාල ගිහි පිරිසක් පිරිවරාගෙන ධර්ම දේශනා කරමින් වැඩ සිටිනු දුටුහ. දැක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට එළඹ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පසෙක වැඩ සිටියහ. එකත්පසෙක වැඩ සිටි ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: 'ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් උදායී තෙරුන් වහන්සේ විශාල ගිහි පිරිසක් පිරිවරා ධර්ම දේශනා කරන සේක' කියාය. ස්වාමීනි, එම කරුණ නිමිති කොටගෙන, 'ආනන්දය, අන් අයට ධර්ම දේශනා කිරීම පහසු කරුණක් නොවේ. ආනන්දය, අන් අයට ධර්ම දේශනා කරන්නා විසින් තමා තුළ කරුණු පහක් පිහිටුවාගෙන අන් අයට ධර්මය දේශනා කළ යුතුය' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Āghātavagga

ආඝාත වර්ගය

Paṭhamaāghātapaṭivinayasutta

පළමුවැනි ආඝාතපටිවිනය සූත්‍රය

Pu – āghātavagge [Pg.243] pana āvuso paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, ආඝාත වර්ගයෙහි පළමුවැනි ආඝාතපටිවිනය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – āghātavagge bhante paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, yasmiṃ bhikkhave puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā, evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, ආඝාත වර්ගයෙහි පළමුවැනි ආඝාතපටිවිනය සූත්‍රය, 'මහණෙනි, භික්ෂුවක් තුළ හටගත් ක්‍රෝධය සම්පූර්ණයෙන්ම දුරු කරගත යුතු ක්‍රම පහක් මෙසේය. කවර පහක්ද යත්? මහණෙනි, යම් පුද්ගලයෙකු කෙරෙහි ක්‍රෝධයක් ඇති වේ නම්, ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්‍රිය වැඩිය යුතුය. මෙසේ ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි ඇති ක්‍රෝධය දුරු කළ යුතුය' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Upāsakavagga

උපාසක වර්ගය

Caṇḍālasutta

චණ්ඩාල සූත්‍රය

Pu – upāsakavagge [Pg.245] pana āvuso pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, උපාසක වර්ගයෙහි පස්වැනි චණ්ඩාල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – upāsakavagge bhante pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca [Pg.246] hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, උපාසක වර්ගයෙහි පස්වැනි චණ්ඩාල සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ උපාසකයා උපාසක චණ්ඩාලයෙක් ද වෙයි, උපාසක මලයක් (කිලුටක්) ද වෙයි, නින්දිත උපාසකයෙක් ද වෙයි' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Pītisutta

පීති සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.247] āvuso chaṭṭhaṃ pītisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, එහිම හයවැනි පීති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවරෙකු අරභයා, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – chaṭṭhaṃ bhante pītisuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘tumhe kho gahapati bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārena[Pg.248]. Na kho gahapati tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā ‘‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna paccaya bhesajjaparikkhārenā’’ti. Tasmātiha gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘kindi mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, හයවැනි පීති සූත්‍රය සැවැත් නුවරදී අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා අරභයා, 'ගෘහපතිය, ඔබ සිවුරු, පිණ්ඩපාත, සේනාසන, ගිලන්පස හා බෙහෙත් පිරිකරවලින් භික්ෂු සංඝයාට උපස්ථාන කරන්නෙහිය. එහෙත් ගෘහපතිය, 'අපි සිවුරු, පිණ්ඩපාත, සේනාසන, ගිලන්පස හා බෙහෙත් පිරිකරවලින් භික්ෂු සංඝයාට උපස්ථාන කරමු' යැයි එපමණකින්ම සතුටු නොවිය යුතුය. එබැවින් ගෘහපතිය, 'අපි කලින් කලට විවේකයෙන් උපදින ප්‍රීතිය ලබා වාසය කරන්නෙමු' යනුවෙන් මෙසේ හික්මිය යුතුය' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Vaṇijjāsutta

වාණිජ්‍ය සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.251] āvuso sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, එහිම සත්වැනි වාණිජ්‍ය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ ‘‘pañcimā bhikkhave vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca, satthavaṇijjā sattavaṇijjā maṃsavaṇijjā majjavaṇijjā visavaṇijjā. Imā kho bhikkhave pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, එහිම සත්වැනි වාණිජ්‍ය සූත්‍රය, 'මහණෙනි, උපාසකයෙකු විසින් නොකළ යුතු වෙළඳාම් පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? ආයුධ වෙළඳාම, සත්ව වෙළඳාම, මස් වෙළඳාම, මත්පැන් වෙළඳාම සහ විෂ වෙළඳාමයි. මහණෙනි, උපාසකයෙකු විසින් නොකළ යුතු වෙළඳාම් පහ මේවාය' යනුවෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Gavesīsutta

ගවේසී සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.252] āvuso dasamaṃ gavesīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, එහිම දසවැනි ගවේසී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවරෙකු අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – dasamaṃ bhante gavesīsuttaṃ kosalesu āyasmantaṃ ānandattheraṃ dhammabhaṇḍāgārikaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya, na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bhūtapubbaṃ ānanda imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi [Pg.253] iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ, taṃ kho panānanda nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, දසවැනි ගවේසී සූත්‍රය කොසොල් ජනපදයේදී ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරභයා වදාරන ලදී. ස්වාමීනි, ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ මඳ සිනහව පහළ වීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද? තථාගතයන් වහන්සේලා අහේතුකව මඳ සිනහව පහළ නොකරති' කියාය. ස්වාමීනි, එම කරුණ නිමිති කොටගෙන, 'ආනන්දය, පෙර කාලයෙහි මෙම ප්‍රදේශයෙහි සශ්‍රීක වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, ජනාකීර්ණ වූ නගරයක් පැවතුණි. ආනන්දය, අරහත් සම්මා සම්බුද්ධ වූ කස්සප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ නගරය ඇසුරු කොටගෙන වැඩ විසූහ' යන මේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Vācāsutta

වාචා සූත්‍රය

Pu – brāhmaṇavagge [Pg.260] āvuso aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි අටවැනි වාචා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – brāhmaṇavagge bhante aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi, kālena bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettācittena ca bhāsitā hoti, imehi kho bhikkhave pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

පිළිතුර — ස්වාමීනි, බ්‍රාහ්මණ වර්ගයෙහි අටවැනි වාචා සූත්‍රය, 'මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ වචනය සුභාෂිත වෙයි, දුර්භාෂිත නොවෙයි, එය නිවැරදි වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ලක් නොවේ. කවර පහකින්ද යත්? සුදුසු කාලයේදී කියන ලද්දක් වීම, සත්‍යයක් කියන ලද්දක් වීම, මෘදු (මිහිරි) වචනයෙන් කියන ලද්දක් වීම, අර්ථවත් දෙයක් කියන ලද්දක් වීම සහ මෛත්‍රී සිතින් කියන ලද්දක් වීමයි. මහණෙනි, මේ කරුණු පහෙන් යුක්ත වූ වචනය සුභාෂිත වෙයි, දුර්භාෂිත නොවෙයි, නිවැරදි වෙයි, නුවණැත්තන්ගේ දෝෂාරෝපණයට ලක් නොවේ' යනුවෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී.

Kulasutta

කුල සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.261] āvuso navamaṃ kulasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්නය — ඇවැත්නි, එහිම නවවැනි කුල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

Vi – tattheva bhante navamaṃ kulasuttaṃ ‘‘yaṃ bhikkhave sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi, yasmiṃ bhikkhave samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ bhikkhave taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, එහිම නවවැනි කුල සූත්‍රය මෙසේ දක්වා ඇත: 'මහණෙනි, සිල්වත් පැවිද්දන් යම් කුලයකට පැමිණෙත්ද, එහිදී මිනිස්සු කරුණු පහකින් බොහෝ පින් රැස් කරගනිති. කවර පහකින්ද යත්? මහණෙනි, යම් අවස්ථාවක සිල්වත් පැවිද්දන් කුලයකට පැමිණෙන කල්හි මිනිස්සු ඔවුන් දැක සිත පහදවා ගනිත්ද, මහණෙනි, ඒ අවස්ථාවෙහි ඒ කුලය ස්වර්ගය පිණිස පවතින පිළිවෙතට පිළිපන්නේ වෙයි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Kimilavagga

කිමිල වර්ගය

Dhammassavanasutta

ධර්ම ශ්‍රවණ සූත්‍රය

Pu – kimilavagge [Pg.263] pana āvuso dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, කිමිල වර්ගයේ දෙවැනි ධර්ම ශ්‍රවණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – kimilavagge bhante dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca, assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati, ime kho bhikkhave pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, කිමිල වර්ගයේ දෙවැනි ධර්ම ශ්‍රවණ සූත්‍රය: 'මහණෙනි, ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි මේ ආනිශංස පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? නොඇසූ දෙය අසයි, ඇසූ දෙය පිරිසිදු කරයි, සැකය දුරු කරයි, දෘෂ්ටිය සෘජු කරයි, ඔහුගේ සිත පැහැදෙයි. මහණෙනි, ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි මේ ආනිශංස පහ වෙති' යනුවෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Akkosakavagga

අක්කෝසක වර්ගය

Akkhantisutta

අක්ඛන්ති සූත්‍රය

Pu – akkosakavagge [Pg.264] pana āvuso pañcamaṃ akkhantisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, අක්කෝසක වර්ගයේ පස්වැනි අක්ඛන්ති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – akkosakavagge bhante pañcamaṃ akkhantisuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca, bahuno janassa [Pg.265] appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, අක්කෝසක වර්ගයේ පස්වැනි අක්ඛන්ති සූත්‍රය: 'මහණෙනි, නොඉවසීමෙහි මේ ආදීනව පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? බොහෝ ජනයාට අප්‍රිය වෙයි, අමනාප වෙයි, බොහෝ වෛර බඳින්නෙක් වෙයි, වැරදි බහුල කරගන්නෙක් වෙයි, මුළා වී කළුරිය කරයි, කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුග්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදියි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Apāsādikasutta

අපාසාදික සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.266] āvuso aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, එහිම අටවැනි අපාසාදික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā apāsādike. Katame pañca, appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā apāsādike’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, එහිම අටවැනි අපාසාදික සූත්‍රය: 'මහණෙනි, නොපැහැදීමට හේතු වන හැසිරීමෙහි ආදීනව පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? නොපැහැදුණෝ නොපහදිති, පැහැදුණු සමහරකුගේ පැහැදීම නැතිවී යයි, ශාස්තෘ ශාසනය නොපිළිපදින ලද්දක් වෙයි, පසුකාලීන ජනයා වැරදි ආදර්ශයට ගනිති, ඔහුගේ සිත නොපැහැදෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි නොපැහැදීමට හේතු වන කරුණු පහෙහි ආදීනවයෝ වෙති' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Āvāsikavagga

ආවාසික වර්ගය

Āvāsikasutta

ආවාසික සූත්‍රය

Pu – āvāsikavagge [Pg.268] panāvuso paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, ආවාසික වර්ගයේ පළමු ආවාසික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – āvāsikavagge bhante paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi, na ākappasampanno hoti na vattasampanno, na bahussuto hoti na sutadharo, na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo, na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, ආවාසික වර්ගයේ පළමු ආවාසික සූත්‍රය: 'මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ ආවාසික භික්ෂුව ගරුකටයුතු කෙනෙකු නොවේ. කවර කරුණු පහකින්ද යත්? සුදුසු ආකල්පයන්ගෙන් යුක්ත නොවේ, වත්පිළිවෙත්වලින් යුක්ත නොවේ, බහුශ්‍රුත නොවේ, ඇසූ දේ දරාගන්නෙක් නොවේ, හුදෙකලා බවෙහි නොයෙදෙයි, හුදෙකලාවට ප්‍රිය නොකරයි, කල්‍යාණ වචන කතා නොකරයි, මිහිරි කටහඬක් නොමැත, අනුවණ වෙයි, මෝඩයෙක් සහ ගොතයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ කරුණු පහෙන් යුක්ත වූ ආවාසික භික්ෂුව ගරුකටයුතු කෙනෙකු නොවේ' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Avaṇṇārahasutta

අවණ්ණාරහ සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.270] āvuso sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, එහිම හත්වැනි අවණ්ණාරහ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – tattheva bhante sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi, ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī, kulamaccharī hoti kulapaligedhi, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko [Pg.271] bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, එහිම හත්වැනි අවණ්ණාරහ සූත්‍රය: 'මහණෙනි, කරුණු පහකින් යුක්ත වූ ආවාසික භික්ෂුව ගෙනවුත් දමන ලද්දෙකු මෙන් නිරයෙහි උපදියි. කවර පහකින්ද යත්? කරුණු විමසා නොබලා අපකීර්තියට සුදුස්සාගේ ගුණ කියයි, විමසා නොබලා ගුණ කීමට සුදුස්සාගේ නොගුණ කියයි, ආවාසය පිළිබඳ මසුරුකම් කරයි, ආවාසයට දැඩි සේ ගිජු වෙයි, කුලයන් පිළිබඳ මසුරුකම් කරයි, කුලයන්ට දැඩි සේ ගිජු වෙයි, ශ්‍රද්ධාවෙන් දෙන දෑ විනාශ කරයි. මහණෙනි, මේ කරුණු පහෙන් යුක්ත වූ ආවාසික භික්ෂුව ගෙනවුත් දමන ලද්දෙකු මෙන් නිරයෙහි උපදියි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Duccaritavagga

දුච්චරිත වර්ගය

Paṭhamaduccaritasutta

පළමු දුච්චරිත සූත්‍රය

Pu – duccaritavagge [Pg.273] pana āvuso paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, දුච්චරිත වර්ගයේ පළමු දුච්චරිත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – duccaritavagge bhante paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā duccarite. Katame pañca, attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā duccarite’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, දුච්චරිත වර්ගයේ පළමු දුච්චරිත සූත්‍රය: 'මහණෙනි, දුශ්චරිතයෙහි මේ ආදීනව පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? තමා ද තමාට දෝෂාරෝපණය කරගනියි, නුවණැත්තෝ විමසා බලා ගරහති, අපකීර්තිය පැතිර යයි, මුළා වී කළුරිය කරයි, කය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුග්ගති, විනිපාත, නිරයෙහි උපදියි. මහණෙනි, දුශ්චරිතයෙහි මේ ආදීනව පහ වෙති' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.

Sivathikasutta

සිවථික සූත්‍රය

Pu – tattheva [Pg.274] āvuso navamaṃ sivathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.

ප්‍රශ්න කරන්නා – ඇවැත්නි, එහිම නවවැනි සිවථික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙසේ දේශනා කළ සේක්ද?

Vi – tattheva [Pg.275] bhante navamaṃ sivathikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā sivathikāya. Katame pañca, asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā sivathikāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.

විසර්ජක – ස්වාමීනි, එහිම නවවැනි සිවථික සූත්‍රය: 'මහණෙනි, සොහොනෙහි මේ ආදීනව පහක් වෙති. කවර පහක්ද යත්? අපිරිසිදු වෙයි, දුර්ගන්ධය හමයි, බිය සහිත වෙයි, සැඩ සතුන්ගේ හා අමනුෂ්‍යයන්ගේ වාසස්ථානයක් වෙයි, බොහෝ ජනයාගේ හැඬීම් වැලපීම් ඇති තැනක් වෙයි. මහණෙනි, සොහොනෙහි මේ ආදීනව පහ වෙති' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.