นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාරය වේවා.

สุตฺตนฺตปิฏก

සූත්‍ර පිටකය

สํยุตฺตนิกาเย

සංයුත්ත නිකාය

สคาถาวคฺคปาฬิ

සගාථ වර්ග පාළි

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

සංගායනාවේ ප්‍රශ්න හා පිළිතුරු

ปุจฺฉา – ปฐมมหาสํคีติกาเล [Pg.1] อาวุโส ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา ปฐมํ วินยปิฏกํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สุตฺตนฺตปิฏกํ สํคายนฺตา ทีฆนิกายญฺจ มชฺฌิมนิกายญฺจ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ กึนาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම සංගායක වූ මහා කාශ්‍යප ආදී පුරාණ සංගීතිකාරක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා පළමුව විනය පිටකය සංගායනා කොට, ඉන් අනතුරුව සූත්‍ර පිටකය සංගායනා කරමින් දීඝ නිකාය හා මජ්ඣිම නිකාය සංගායනා කොට, ඉන් අනතුරුව කිනම් බුද්ධ වචනයක් සංගායනා කළ සේක් ද?

วิสฺสชฺชนา – ปฐมมหาสํคีติกาเล ภนฺเต ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย โปราณเถรวรา ปฐมํ วินยปิฏกํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สุตฺตนฺตปิฏกํ สํคายนฺตา ทีฆนิกายญฺจ มชฺฌิมนิกายญฺจ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สตฺตหิ จ สุตฺตสหสฺเสหิ สตฺตหิ จ สุตฺตสเตหิ ทฺวาสฏฺฐิยา จ สุตฺเตหิ ปฏิมณฺฑิตํ ภาณวารสตปริมาณํ สํยุตฺตนิกายํ นาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ප්‍රථම මහා සංගීති කාලයෙහි ධර්ම සංගායක වූ මහා කාශ්‍යප ආදී පුරාණ ස්ථවිරෝත්තමයන් වහන්සේලා පළමුව විනය පිටකය සංගායනා කොට, ඉන් අනතුරුව සූත්‍ර පිටකය සංගායනා කරමින් දීඝ නිකාය ද මජ්ඣිම නිකාය ද සංගායනා කොට, ඉන් අනතුරුව සූත්‍ර හත්දහස් සත්සිය හැටදෙකකින් ප්‍රතිමණ්ඩිත වූ ද භාණවාර සියයක ප්‍රමාණයක් ඇත්තා වූ ද සංයුත්ත නිකාය නම් වූ බුද්ධ වචනය සංගායනා කළ සේක.

ปุจฺฉา – สํยุตฺตนิกาเย [Pg.2] จ อาวุโส สคาถาวคฺโค นิทานวคฺโค ขนฺธวคฺโค สฬายตนวคฺโค มหาวคฺโคติ ปญฺจสํยุตฺตปฺปกรณานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ สํยุตฺตปฺปกรณํ เต สํคายึสุ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සංයුත්ත නිකායෙහි සගාථ වර්ගය, නිදාන වර්ගය, ඛන්ධ වර්ගය, සළායතන වර්ගය සහ මහා වර්ගය යැයි ප්‍රකරණ පහක් ඇත. ඒ අතුරින් පළමුව කිනම් සංයුක්ත ප්‍රකරණයක් උන්වහන්සේලා සංගායනා කළ සේක් ද?

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจสุ ภนฺเต สํยุตฺตปฺปกรเณสุ ปฐมํ สคาถาวคฺคสํยุตฺตปฺปกรณํ สํคายึสุ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒ ප්‍රකරණ පහ අතුරින් පළමුව සගාථ වර්ග සංයුක්ත ප්‍රකරණය සංගායනා කළ සේක.

ปุจฺฉา – สคาถาวคฺเคปิ [Pg.3] อาวุโส เทวตาสํยุตฺตาทิวเสน เอกาทสสํยุตฺตานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ สํยุตฺตํ เต สํคายึสุ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සගාථ වර්ගයෙහි ද දේවතා සංයුත්තය ආදී වශයෙන් සංයුක්ත එකොළහක් වෙයි. ඒ අතුරින් පළමුව උන්වහන්සේලා කිනම් සංයුක්තයක් සංගායනා කළ සේක් ද?

วิสฺสชฺชนา – เอกาทสสุ ภนฺเต สํยุตฺเตสุ ปฐมํ เทวตาสํยุตฺตํ สํคายึสุ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒ සංයුක්ත එකොළහ අතුරින් පළමුව දේවතා සංයුත්තය සංගායනා කළ සේක.

ปุจฺฉา – เทวตาสํยุตฺเตปิ อาวุโส นฬวคฺคาทโย อฏฺฐ วคฺคา, โอฆตรณสุตฺตาทีนิ จ เอกาสีติ สุตฺตานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ วคฺคํ กตรญฺจ สุตฺตํ สคายึสุ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දේවතා සංයුත්තයෙහි ද නළ වර්ගය ආදී වශයෙන් වර්ග අටක් ද, ඕඝතරණ සූත්‍රය ආදී වශයෙන් සූත්‍ර අසූ එකක් ද වෙයි. ඒ අතුරින් පළමුව කිනම් වර්ගයක් සහ කිනම් සූත්‍රයක් සංගායනා කළ සේක් ද?

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐสุ ภนฺเต วคฺเคสุ ปฐมํ นฬวคฺคํ เอกาสีติยา จ สุตฺเตสุ ปฐมํ โอฆตรณสุตฺตํ สํคายึสุ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඒ වර්ග අට අතුරින් පළමුව නළ වර්ගය ද, සූත්‍ර අසූ එක අතුරින් පළමුව ඕඝතරණ සූත්‍රය ද සංගායනා කළ සේක.

สาธุ [Pg.4] สาธุ อาวุโส, มยมฺปิ ทานิ ตโตเยว ปฏฺฐาย สํคีติปุพฺพงฺคมานิ ปุจฺฉนวิสฺสชฺชนกิจฺจานิ อาวหิตุํ สมารภาร.

සාධු, සාධු ඇවැත්නි! අපි ද දැන් එතැන් සිට ම පටන්ගෙන සංගායනාව පෙරටු කොට ගත් ප්‍රශ්න විචාරීමේ සහ පිළිතුරු දීමේ කටයුතු ආරම්භ කරමු.

เทวตาสํยุตฺต

දේවතා සංයුත්තය

โอฆตรณสุตฺต

ඕඝතරණ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน โอฆตรณสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දන්නා වූ ද දක්නා වූ ද අරහත් වූ ඒ භාග්‍යවත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඕඝතරණ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ, เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กถํ นุ ตฺวํ มาริส โอฆมตรี’’ติ,

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවතාවකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා දේවතාවෙක් රැයෙහි බොහෝ වේලාවක් ඉක්ම ගිය පසු, අතිශයින් බැබළෙන ශෝභාවෙන් මුළු ජේතවනාරාමය ම ඒකාලෝක කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එකත්පසෙක සිට ගත්තේ ය. එකත්පසෙක සිටි ඒ දේවතාවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේ ය: 'නිදුකාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෙසේ නම් සැඩපහරින් එතෙර වූ සේක් ද?'

ตสฺมึ [Pg.5] ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อปติฏฺฐํ ขฺวาหํ อาวุโส อนายูหํ โอฆมตรึ’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'ඇවැත්නි, මම නොපිහිටමින් ද නොවෙහෙසෙමින් ද සැඩපහරින් එතෙර වීමි' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

อจฺเจนฺติสุตฺต

අච්චෙන්ති සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อจฺเจนฺติสุตฺตํ [Pg.8] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අච්චෙන්ති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවතාවකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේ ය:

‘‘อจฺเจนฺติ กาลา ตรยนฺติ รตฺติโย,วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺติ,เอตํ ภยํ มรเณ เปกฺขมาโน,ปุญฺญานิ กยิราถ สุขาวหานี’’ติ–

'කාලය ගෙවී යයි, රාත්‍රීන් ඉක්ම යයි. වයස් අවධීන් පිළිවෙළින් පහව යයි. මරණයෙහි මෙම බිය දකිමින්, සැප ගෙන දෙන පින් කළ යුතු ය' –

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ –

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘อจฺเจนฺติ กาลา ตรยนฺติ รตฺติโย,วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺติ,เอตํ ภยํ มรเณ เปกฺขมาโน,โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข’’ติ –

'කාලය ගෙවී යයි, රාත්‍රීන් ඉක්ම යයි. වයස් අවධීන් පිළිවෙළින් පහව යයි. මරණයෙහි මෙම බිය දකිමින්, ශාන්තිය පතන්නා ලෝකාමිසය අත්හළ යුතු ය' –

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

สตฺติสุตฺต

සත්ති සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สตฺติสุตฺตํ [Pg.10] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සත්ති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවතාවකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේ ය:

‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’ติ–

'හිසෙහි කඩුවකින් ඇනුණාක් මෙන් ද, හිස ගිනිගන්නාක් මෙන් ද, කාමරාගය ප්‍රහාණය කිරීම සඳහා සිහි නුවණින් යුත් භික්ෂුව හැසිරිය යුතු ය' –

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

สตฺติยา [Pg.11] วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

สกฺกายทิฏฺฐิปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ;

'හිසෙහි කඩුවකින් ඇනුණාක් මෙන් ද, හිස ගිනිගන්නාක් මෙන් ද, සක්කායදිට්ඨිය ප්‍රහාණය කිරීම සඳහා සිහි නුවණින් යුත් භික්ෂුව හැසිරිය යුතු ය' යනුවෙන්,

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช –

'හිසෙහි කඩුවකින් ඇනුණාක් මෙන් ද, හිස ගිනිගන්නාක් මෙන් ද, කාමරාගය ප්‍රහාණය කිරීම සඳහා සිහි නුවණින් යුත් භික්ෂුව හැසිරිය යුතු ය' –

สตฺติยา [Pg.12] วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก,สกฺกายทิฏฺฐิปฺปมานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช –

'හිසෙහි කඩුවකින් ඇනුණාක් මෙන් ද, හිස ගිනිගන්නාක් මෙන් ද, සක්කායදිට්ඨිය ප්‍රහාණය කිරීම සඳහා සිහි නුවණින් යුත් භික්ෂුව හැසිරිය යුතු ය' –

ชฏาสุตฺต

ජටා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ชฏาสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ජටා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภวคนฺตํ เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවතාවකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවේ ය:

‘‘อนฺโต ชฏา พหิชฏา, ชฏาย ชฏิตา ปชา;

ตํ ตํ โคตม ปุจฺฉามิ, โก อิมํ วิชฏเย ชฏ’’นฺติ–

'ඇතුළත ද අවුල් ය, පිටත ද අවුල් ය. සත්ත්ව ප්‍රජාව අවුලෙන් වෙළී පවතී. ගෞතමයන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගෙන් මෙය අසමි: මේ අවුල නිරවුල් කරන්නේ කවුරුන් ද?' –

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ –

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ, จิตฺตํ ปญฺญญฺจ ภาวยํ;

อาตาปี นิปโก ภิกฺขุ, โส อิมํ วิชฏเย ชฏํ.

සීලයෙහි පිහිටා, සිතත් ප්‍රඥාවත් වඩන්නා වූ, කෙලෙස් තවන වීර්යය ඇති, නුවණැති මහණ තෙමේ මේ (තෘෂ්ණා නැමැති) අවුල නිරවුල් කරන්නේය.

เยสํ [Pg.13] ราโค จ โทโส จ, อวิชฺชา จ วิราชิตา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, เตสํ วิชฏิตา ชฏาติ;

යමෙකුගේ රාගය ද ද්වේෂය ද අවිද්‍යාව ද දුරු කරන ලද්දේ ද, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ රහතන් වහන්සේලා වූ ඔවුන්ගේ ඒ අවුල නිරවුල් කරන ලද්දේය.

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ අයුරින් වදාරන ලදී.

สีเล [Pg.14] ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ, จิตฺตํ ปญฺญญฺจ ภาวยํ;

อาตาปี นิปโก ภิกฺขุ, โส อิมํ วิชฏเย ชฏํ–

සීලයෙහි පිහිටා, සිතත් ප්‍රඥාවත් වඩන්නා වූ, කෙලෙස් තවන වීර්යය ඇති, නුවණැති මහණ තෙමේ මේ (තෘෂ්ණා නැමැති) අවුල නිරවුල් කරන්නේය –

เยสํ ราโค จ โทโส จ, อวิชฺชา จ วิราชิตา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, เตสํ วิชฏิตา ชฏา–

යමෙකුගේ රාගය ද ද්වේෂය ද අවිද්‍යාව ද දුරු කරන ලද්දේ ද, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ රහතන් වහන්සේලා වූ ඔවුන්ගේ ඒ අවුල නිරවුල් කරන ලද්දේය –

ยตฺถ [Pg.15] นามญฺจ รูปญฺจ, อเสสํ อุปรุชฺฌติ;

ปฏิฆํ รูปสญฺญา จ, เอตฺเถสา ฉิชฺชเต ชฏา.

යම් තැනක නාමය ද රූපය ද ඉතිරි නොමැතිව නිරුද්ධ වේ ද, පටිඝ සංඥාව හා රූප සංඥාව ද නිරුද්ධ වේ ද, එහිදී මේ අවුල සිඳී යයි.

อจฺฉราสุตฺต

අච්ඡරා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อจฺฉราสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම අච්ඡරා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต เทวปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවපුත්‍රයෙකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, එක්තරා දේවපුත්‍රයෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මෙසේ සැළ කර සිටියේය –

‘‘อจฺฉราคณสงฺฆฏฺฐํ, ปิสาจ คณเสวิตํ;

วนนฺตํ โมหนํ นาม, กถํ ยาตฺรา ภวิสฺสตี’’ติ.

‘‘දිව්‍ය අප්සරාවන්ගේ සමූහයාගෙන් නින්නාද වන, පිශාච සමූහයා විසින් සෙවනය කරනු ලබන, 'මෝහන' නම් වූ මේ වනාන්තරයෙන් නික්මයාම කෙසේ නම් සිදුවේද?’’

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී –

‘‘อุชุโก นาม โส มคฺโค, อภยา นาม สา ทิสา,รโถ อกูชโน นาม, ธมฺมจกฺเกหิ สํยุโต.

‘‘ඒ මඟ 'ඍජු' නම් වේ, ඒ දිශාව 'අභය' නම් වේ, රථය ශබ්ද නොනඟන 'අකූජන' නම් වේ, එය ධර්ම නැමැති රෝදවලින් යුක්තය.

หิรี [Pg.16] ตสฺส อปาลมฺโพ, สตฺยสฺส ปริวารณํ;

ธมฺมาหํ สารถึ พฺรูมิ, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุเรชวํ.

ලැජ්ජාව (හිරි) එහි රථයේ පසුපස ආධාරක පුවරුවයි, සිහිය (සති) එහි වටකොට ඇති ආවරණයයි. ධර්මය මෙහෙයවන්නා (සාරථියා) යැයි මම කියමි, සම්මා දිට්ඨිය පෙරටු කොට යන්නේය.

ยสฺส เอตาทิสํ ยานํ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;

ส เว เอเตน ยาเนน, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ.

යමෙකුට ස්ත්‍රියකට හෝ පුරුෂයෙකුට හෝ මෙබඳු වාහනයක් (යානයක්) ඇත්නම්, ඔවුහු මේ යානයෙන් නිවනටම ළඟා වෙති.’’

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

อจฺฉราคณสงฺฆุฏฺฐํ[Pg.17], ปิสาจคณเสวิตํ;

วนนฺตํ โมหนํ นาม, กถํ ยาตฺรา ภวิสฺสติ–

දිව්‍ය අප්සරාවන්ගේ සමූහයාගෙන් නින්නාද වන, පිශාච සමූහයා විසින් සෙවනය කරනු ලබන, 'මෝහන' නම් වූ වනාන්තරයෙන් නික්මයාම කෙසේ නම් සිදුවේද –

ชราสุตฺต

ජරා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ชราสุตฺตํ [Pg.19] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම ජරා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී එක්තරා දේවතාවෙකු අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, එක්තරා දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මෙසේ සැළ කර සිටියේය –

‘‘กึ สุ ยาว ชรา สาธุ, กึ สุ สาธุ ปติฏฺฐิตํ;

กึ สุ นรานํ รตนํ, กึ สุ โจเรหิ ทูหร’’นฺติ.

‘‘ජරාවට (මහලු වියට) පත්වන තෙක්ම යහපත් වන්නේ කුමක්ද? මැනවින් පිහිටි කල යහපත් වන්නේ කුමක්ද? මිනිසුන්ගේ උතුම්ම රත්නය කුමක්ද? සොරුන්ට පැහැරගත නොහැකි වන්නේ කුමක්ද?’’

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී –

‘‘สีลํ ยาว ชรา สาธุ, สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา;

ปญฺญา นรานํ รตนํ, ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหร’’นฺติ.

‘‘ජරාවට පත්වන තෙක්ම සීලය යහපත්ය, ශ්‍රද්ධාව මැනවින් පිහිටි කල යහපත්ය, ප්‍රඥාව මිනිසුන්ගේ උතුම්ම රත්නයයි, පින සොරුන්ට පැහැරගත නොහැකිය.’’

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

กึ สุ ยาว ชรา สาธุ.

ජරාවට පත්වන තෙක්ම යහපත් වන්නේ කුමක්ද?

กึ สุ สาธุ ปติฏฺฐิตํ.

මැනවින් පිහිටි කල යහපත් වන්නේ කුමක්ද?

กึ [Pg.20] สุ นรานํ รตนํ.

මිනිසුන්ගේ උතුම්ම රත්නය කුමක්ද?

กึ สุ โจเรหิ ทูหรํ.

සොරුන්ට පැහැරගත නොහැකි වන්නේ කුමක්ද?

เทวปุตฺตสํยุตฺต

දේවපුත්ත සංයුක්තය

สุพฺรหฺมสุตฺต

සුබ්‍රහ්ම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สุพฺรหฺมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กตญฺจ ภาสิตํ. กีทิโส จ ตตฺถ ธมฺมปฏิคฺคาหกสฺส ธมฺมสฺสวนานิสํโส อธิคโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සියල්ල දන්නා වූ, දකින්නා වූ, අර්හත් වූ, සම්මා සම්බුදු වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සුබ්‍රහ්ම සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද? එහිදී ධර්මය ශ්‍රවණය කළ තැනැත්තාට ලැබුණු ධර්ම ශ්‍රවණානිශංසය කෙබඳු ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.21] ภนฺเต สุพฺรหฺมเทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. สุพฺรหฺมา ภนฺเต เทวปุตฺโต มรณภยภีโต ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, රජගහනුවරදී සුබ්‍රහ්ම දේවපුත්‍රයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, මරණ බියෙන් තැතිගත් සුබ්‍රහ්ම දේවපුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මෙසේ සැළ කර සිටියේය –

‘‘นิจฺจํ อุตฺรสฺตมิทํ จิตฺตํ, นิจฺจํ อุพฺพิคฺคมิทํ มโน;

อนุปฺปนฺเนสุ กิจฺเฉสุ, อโถ อุปฺปติเตสุ จ;

สเจ อตฺถิ อนุตฺรสฺตํ, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต’’ติ–

‘‘මේ සිත නිතරම තැතිගෙන ඇත, මේ මනස නිරන්තරයෙන්ම කැළඹී පවතී, නූපන් දුක් කරදර කෙරෙහි ද, උපන් දුක් කරදර කෙරෙහි ද බියෙන් පසුවේ. ඉදින් තැතිගැනීමක් නැති තැනක් ඇත්නම්, මා විමසූ මේ කරුණ මට වදාරන සේක්වා’’ –

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ.

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී.

‘‘นาญฺญตฺร โพชฺชา ตปสา, นาญฺญตฺรินฺทฺริยสํวรา;

นาญฺญตฺร สพฺพนิสฺสคฺคา, โสตฺถึ ปสฺสามิ ปาณิน’’นฺติ.

‘‘බොජ්ඣංග ධර්මයන්ගෙන් හා තපසින් (කෙලෙස් තැවීමෙන්) තොරව ද, ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් තොරව ද, සියලු අත්හැරීමෙන් (නිවනෙන්) තොරව ද සත්ත්වයන්ට සෙතක් මම නොදකිමි.’’

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ. เทสนาปริโยสาเน จ ภนฺเต สุพฺรหฺมสฺส เทวปุตฺตสฺส ตสฺมึเยว อาสเน วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ, ‘‘ยํกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ, สพฺพํ ตํ นิโรธธมฺม’’นฺติ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී. දේශනාව අවසානයේදී සුබ්‍රහ්ම දේවපුත්‍රයාට එම අසුනේදීම, 'යම් කිසිවක් හටගන්නා ස්වභාවය ඇත්ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වන ස්වභාවය ඇත්තේය' යන කෙලෙස් රහිත වූ, මල බැඳීමක් නැති දහම් ඇස පහළ විය.

นิจฺจํ [Pg.22] อุตฺรสฺตมิทํ จิตฺตํ, นิจฺจํ อุพฺพิคฺคมิทํ มโน;

อนุปฺปนฺเนสุ กิจฺเฉสุ, อโถ อุปฺปติเตสุ จ;

สเจ อตฺถิ อนุตฺรสฺต, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต-หุ–

මේ සිත නිතරම තැතිගෙන ඇත, මේ මනස නිරන්තරයෙන්ම කැළඹී පවතී, නූපන් දුක් කරදර කෙරෙහි ද, උපන් දුක් කරදර කෙරෙහි ද බියෙන් පසුවේ. ඉදින් තැතිගැනීමක් නැති තැනක් ඇත්නම්, මා විමසූ මේ කරුණ මට වදාරනු මැනවි –

นาญฺญตฺร [Pg.23] โพชฺชา ตปสา, นาญฺญตฺรินฺทฺริยสํวรา;

นาญฺญตฺร สพฺพนิสฺสคฺคา, โสตฺถึ ปสฺสามิ ปาณินํ–

බොජ්ඣංග ධර්මයන්ගෙන් හා තපසින් (කෙලෙස් තැවීමෙන්) තොරව ද, ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් තොරව ද, සියලු අත්හැරීමෙන් තොරව ද සත්ත්වයන්ට සෙතක් මම නොදකිමි –

โรหิตสฺสสุตฺต

රෝහිතස්ස සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โรหิตสฺสสุตฺตํ [Pg.24] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම රෝහිතස්ස සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต โรหิตสฺสํ เทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. โรหิตสฺโส ภนฺเต เทวปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ยตฺถ นุ โข ภนฺเต น ชายติ น ชียติ น มียติ น จวติ น อุปปชฺชติ, สกฺกา นุ โข โส ภนฺเต คมเนน โลกสฺส อนฺโต ญาตุํ วา ทฏฺฐุํ วา ปาปุณิตุํ วา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยตฺถ โข อาวุโส น ชายติ น ชียติ น มียติ น จวติ น อุปปชฺชติ, นาหํ ตํ คมเนน โลกสฺส อนฺตํ ญาเตยฺยํ อฏฺเฐยฺยํ ปตฺเตยฺยนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී රෝහිතස්ස දේවපුත්‍රයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, රෝහිතස්ස දේවපුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසීය: 'ස්වාමීනී, යම් තැනක උපදින්නේ නැත්ද, දිරන්නේ නැත්ද, මියයන්නේ නැත්ද, චුතවන්නේ නැත්ද, නැවත උපදින්නේ නැත්ද, එවැනි ලෝකාන්තයක් පයින් ගමන් කිරීමෙන් දැනගැනීමට හෝ දැක ගැනීමට හෝ ළඟා වීමට හෝ හැකිද?' ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, 'ඇවැත්නි, යම් තැනක නොඋපදීද, නොදිරාද, නොමැරේද, චුත නොවේද, උපත නොලබන්නේද, ගමන් කිරීමෙන් ඒ ලෝකාන්තය දැනගැනීමට, දැකගැනීමට හෝ ළඟාවීමට නොහැකි යැයි මම කියමි' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

โกสลสํยุตฺต

කෝසල සංයුත්තය

ทหรสุตฺต

දහර සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทหรสุตฺตํ [Pg.26] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දහර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ภวมฺปิ โน โคตโม ‘อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธ’ติ ปฏิชานาตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยญฺหิ ตํ มหาราช สมฺมา วทมาโนวเทยฺย ‘อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธ’ติ[Pg.27], มเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමඟ සතුටු සාමීචියෙහි යෙදී, එකත්පසෙක හිඳගෙන, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'භවත් ගෞතමයන් වහන්සේත් මම නිරුත්තර වූ සම්මා සම්බෝධිය අවබෝධ කළෙමි යි පිළිගන්නා සේක්ද?'. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහ රජතුමනි, යමෙක් මහ රජතුමනි සම්මා සම්බෝධිය අවබෝධ කළේය කියා නිවැරදිව පවසන්නේ නම්, ඔහු නිවැරදිව කිව යුත්තේ මා ගැනමය' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

ตสฺมา [Pg.29] หิ ปณฺฑิโต โปโส, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน;

ภุชงฺคมํ ปาวกญฺจ, ขตฺติยญฺจ ยสสฺสินํ;

ภิกฺขุญฺจ สีลสมฺปนฺนํ, สมฺมเทว สมาจเร–

එබැවින් තමාගේ යහපත සලකන නුවණැති මිනිසා, සර්පයා ද, ගින්න ද, කීර්තිමත් රජු ද, සිල්වත් භික්ෂුව ද යන මොවුන් කෙරෙහි මැනවින් ම පිළිපැදිය යුතුය.

อตฺตรกฺขิตสุตฺต

අත්ත රක්ඛිත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อตฺตรกฺขิตสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අත්ත රක්ඛිත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส [Pg.30] เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาที’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต เอวเมตํ มหาราช เอวเมตํ มหาราชาติ เอวมาทินา วิภชิตฺวา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයාම දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, 'ස්වාමීනි, මෙහි හුදෙකලාව අරමුණු කරමින් සිටි මට මෙබඳු සිතුවිල්ලක් ඇති විය' යනාදී වශයෙන් පැවසීය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද 'මහ රජතුමනි, එය එසේමය, මහ රජතුමනි, එය එසේමය' යනාදී වශයෙන් විග්‍රහ කරමින් දේශනා කරන ලද්දකි.

กาเยน [Pg.32] สํวโร สาธุ, สาธุ วาจาย สํวโร;

มนสา สํวโร สาธุ, สาธุ, สพฺพตฺถ สํวโร;

สพฺพตฺถ สํวุโต ลชฺชี, รกฺขิโตติ ปวุจฺจติ.

කයෙන් සංවර වීම යහපත්ය, වචනයෙන් සංවර වීම යහපත්ය. සිතෙන් සංවර වීම යහපත්ය, හැම අතින්ම සංවර වීම යහපත්ය. හැම අතින්ම සංවර වූ, පව් කිරීමට ලැජ්ජා ඇති තැනැත්තා ආරක්ෂිත වූවෙක් යැයි කියනු ලැබේ.

อปฺปกสุตฺต

අප්පක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อปฺปกสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අප්පක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ อปฺปกา เต สตฺตา โลกสฺมึ, เย อุฬาเร อุฬาเร โภเค ลภิตฺวา น เจว มชฺชนฺติ น จ ปมชฺชนฺติ, น จ กาเมสุ เคธํ อาปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘เอวเมตํ มหาราช เอวเมตํ มหาราชา’’ติ เอวมาทินา อปฺปกสุตฺตํ ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයාම දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, 'ස්වාමීනි, මෙහි හුදෙකලාව අරමුණු කරමින් සිටි මට මෙබඳු සිතුවිල්ලක් ඇති විය: ලෝකයෙහි යම් සත්වයෝ අතිවිශාල වූ භෝග සම්පත් ලබාගෙන ද, මත්වීමට පත් නොවෙත්ද, ප්‍රමාද නොවෙත්ද, පංචකාමයන්හි දැඩි ගිජුබවට පත් නොවෙත්ද, එවැනි සත්වයෝ ඉතාමත් අල්පයහ' යනාදී වශයෙන් පැවසීය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද 'මහ රජතුමනි, එය එසේමය, මහ රජතුමනි, එය එසේමය' යනාදී වශයෙන් අප්පක සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දකි.

มลฺลิกาสุตฺต

මල්ලිකා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – มลฺลิกาสุตฺตํ [Pg.34] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මල්ලිකා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล มลฺลิกํ เทวึ เอตทโวจ ‘‘อตฺถิ นุ โข เต มลฺลิเก โกจญฺโญ อตฺตนา ปิยตโร’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ สพฺพาทิสา อนุปริคมฺม เจตสาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයාම දේශනා කරන ලද්දකි. කොසොල් මහ රජතුමා මල්ලිකා දේවියට මෙසේ පැවසීය: 'මල්ලිකාවෙනි, ඔබට තමන්ට වඩා ප්‍රිය වූ වෙනත් යමෙකු සිටීද?'. ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'සිතින් සියලු දිශාවන් වෙත ගියද...' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

สพฺพา [Pg.35] ทิสา อนุปริคมฺม เจตสา, เนวชฺฌคา ปิยตรมตฺตนา กฺวจิ. เอวํ ปิโย ปุถุ อตฺตา ปเรสํ, ตสฺมา น หึเส ปรมตฺตกาโม–

සිතින් සියලු දිශාවන්හි සැරිසරා බැලුව ද, තමාට වඩා ප්‍රිය වූ කිසිවෙකු කොතැනකවත් සොයාගත නොහැකි විය. එලෙසම අනෙක් අයට ද තමන්ගේ ආත්මය ඉතා ප්‍රිය වේ. එබැවින් තමාට ප්‍රේම කරන තැනැත්තා අනුන්ට හිංසා නොකළ යුතුය.

สตฺตชฏิลสุตฺต

සත්තජටිල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.36] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สตฺตชฏิลสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සත්තජටිල සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล อจิรปกฺกนฺเตสุ สตฺตสุ จ ชฏิเลสุ สตฺตสุ จ นิคณฺเฐสุ สตฺตสุ จ อเจลเกสุ สตฺตสุ จ เอกสาฏเกสุ สตฺตสุ จ ปริพฺพาชเกสุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เย เต ภนฺเต โลเก อรหนฺโต วา อรหตฺตมคฺคํ วา สมาปนฺนา, เอเต เตสํ อญฺญตรา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ทุชฺชานํ โข เอตํ มหาราช ตยา คิหินา กามโภคินา ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวสนฺเตน กาสิณจนฺทนํ ปจฺจนุโภนฺเตน มาลาคนฺธวิเลปนํ ธารยนฺเตน ชาตรูปรชตํ สาทิยนฺเตน ‘‘อิเม วา อรหนฺโต, อิเม วา อรหตฺตมคฺคํ สมาปนฺนา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ජටිලයන් සත් දෙනෙකු ද, නිගණ්ඨයන් සත් දෙනෙකු ද, අචේලකයන් සත් දෙනෙකු ද, ඒකසාටකයන් සත් දෙනෙකු ද, පරිබ්‍රාජකයන් සත් දෙනෙකු ද නික්ම ගොස් නොබෝ වේලාවකින්, කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පසෙක වාඩි විය. එකත්පසෙක වාඩි වූ කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, ලෝකයෙහි යම් රහත් උතුමෝ හෝ රහත් මඟට පිළිපන් අය වෙත්ද, මොවුන් ඔවුන්ගෙන් කෙනෙක්ද?'. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහ රජතුමනි, පස්කම් සැප අනුභව කරන, දරු මුනුපුරන්ගෙන් ගහණ වූ නිවෙස්වල වසන, කසී සඳුන් පරිහරණය කරන, මල් සුවඳ විලවුන් දරන, රන් රිදී පිළිගන්නා ගිහියෙකු වූ ඔබට මොවුන් රහත් උතුමෝය, මොවුන් රහත් මඟට පිළිපන් අයය කියා දැනගැනීම ඉතා අපහසුය' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

น [Pg.40] วณฺณรูเปน นโร สุชาโน, น วิสฺสเส อิตฺตรทสฺสเนน;

สุสญฺญตานญฺหิ วิยญฺชเนน, อสญฺญตา โลกมิมํ จรนฺติ.

රූප සෝභාවෙන් පමණක් මිනිසෙකු හඳුනාගත නොහැකිය. මතුපිටින් පෙනෙන කෙටි හැසිරීමකින් විශ්වාසය නොතැබිය යුතුය. මක්නිසාද යත්, මැනවින් සංවර වූවන්ගේ වෙස් ගෙන අසංවර වූවෝ ද මේ ලෝකයෙහි හැසිරෙති.

ปติรูปโก มตฺติกากุณฺฑโลว, โลหฑฺฒมาโสว สุวณฺณฉนฺโน;

จรนฺติ โลเก ปริวารฉนฺนา, อนฺโต อสุทฺธา พหิโสภมานา-หู

රනින් වසන ලද මැටි කරාබුවක් මෙන් ද, රනින් ආලේපිත තඹ මස්සක් මෙන් ද, ඇතුළත අපිරිසිදුව තිබියදී පිටතින් පමණක් බැබළෙමින්, පිරිවරින් වටවී මොවුහු ලෝකයෙහි හැසිරෙති.

ปญฺจราชสุตฺต

පංචරාජ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ปญฺจราชสุตฺตํ [Pg.41] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පංචරාජ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข ภนฺเต กามานํ อคฺค’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มนาปปริยนฺตํ ขฺวาหํ มหาราช ปญฺจสุ กามคุเณสุ อคฺคนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී කොසොල් මහ රජතුමා අරභයාම දේශනා කරන ලද්දකි. කොසොල් මහ රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, කාමයන්ගෙන් අග්‍ර වන්නේ කුමක්ද?'. ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'මහ රජතුමනි, මම පංචකාම ගුණයන්ගෙන් අග්‍ර වන්නේ වඩාත්ම මනාප වන දෙය යැයි කියමි' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

อิธ [Pg.42] ภนฺเต อมฺหากํ ปญฺจนฺนํ ราชูนํ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตานํ สมงฺคีภูตานํ ปริจารยมานานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทึ ‘กึ นุ โข กามานํ อคฺค’นฺติ–

'ස්වාමීනි, මෙහි පංචකාම ගුණයෙන් යුක්තව, ඒවා අනුභව කරමින් හා සතුටු වෙමින් සිටි අප රජවරුන් පස්දෙනා අතර කාමයන්ගෙන් අග්‍ර වන්නේ කුමක්ද කියා මේ අතරතුර කතාවක් ඇති විය.'

ปทุมํ [Pg.43] ยถา โกกนทํ สุคนฺธํ, ปาโต สิยา ผุลฺลมวีตคนฺธํ. องฺคีรสํ ปสฺส วิโรจมานํ, ตปนฺตมาทิจฺจมิวนฺตลิกฺเข–

උදෑසන පිපී ගිය, සුවඳ නොගිලිහුණු, සුවඳවත් රතු පියුමක් බඳු වූ ද, අහසෙහි බැබළෙන සූර්යයා මෙන් බබළන්නා වූ ද, රශ්මි විහිදුවන අංගීරසයන් වහන්සේ දෙස බලනු මැනවි.

ทุติยอปุตฺตกสุตฺต

දුතිය අපුත්තක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทุติยอปุตฺตกสุตฺตํ [Pg.44] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දුතිය අපුත්තක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ ภนฺเต สาวตฺถิยํ เสฏฺฐิ คหปติ กาลงฺกโต, ตมหํ อปุตฺตกํ สาปเตยฺยํ ราชนฺเตปุรํ อติหริตฺวา อาคจฺฉามี’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘เอวเมตํ มหาราช, เอวเมตํ มหาราช, ภูตปุพฺพํ โส มหาราช เสฏฺฐิ คหปติ ตคฺครสิขึ นาม ปจฺเจกสมฺพุทฺธํ ปิณฺฑปาเตน ปฏิปาเทสี’’ติ เอวมาทินา ตสฺส เสฏฺฐิสฺส คหปติสฺส อตีตํ วตฺถุํ อาหริตฺวา ปริโยสาเน จตูหิ คาถาหิ ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ශ්‍රාවස්ති නුවරදී කොසොල් රජතුමා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, පසේනදී කොසොල් රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, ''ස්වාමීනී, මෙහි ශ්‍රාවස්ති නුවර සිටු ගෘහපතියෙක් මියගියේය. දරුවන් නොමැති ඔහුගේ ඒ මහා ධනය මම රජමාලිගයට පවරාගෙන පැමිණියෙමි'' යනාදී වශයෙන් පැවසීය. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ''මහරජ, එය එසේමය; මහරජ, එය එසේමය; පෙර දවසක ඒ සිටු ගෘහපතියා තගරසිඛී නම් පසේබුදු රජාණන් වහන්සේට පිණ්ඩපාතයෙන් සංග්‍රහ කළේය'' යනාදී වශයෙන් ඒ සිටු ගෘහපතියාගේ අතීත කතාව ගෙන හැර දක්වා, අවසානයේ ගාථා හතරකින් දේශනා කරන ලදී.

ธญฺญํ [Pg.47] ธนํ รชตํ ชาตรูปํ, ปริคฺคหํ วาปิ ยทตฺถิ กิญฺจิ,ทาสา กมฺมกรา เปสฺสา, เย จสฺส อนุชีวิโน.

ධාන්‍ය ද, ධනය ද, රන් රිදී ද, වෙනත් යම් පරිභෝග කළ හැකි වස්තුවක් ඇත්ද, දාසයන්, කම්කරුවන්, මෙහෙකරුවන් සහ ඔහුගේ ඇසුරේ ජීවත්වන යම් පිරිසක් වෙත්ද,

สพฺพํ นาทาย คนฺตพฺพํ, สพฺพํ นิกฺขิปฺปคามินํ;

ยญฺจ กโรติ กาเยน, วาจาย อุทเจตสา.

ඒ සියල්ල අතහැර යා යුතුය, (මරණයේදී) සියල්ල හැර දමා යා යුතුය; යමෙක් කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් යම් ක්‍රියාවක් (කර්මයක්) කෙරේද,

ตญฺหิ ตสฺส สกํ โหติ, ตํว อาทาย คจฺฉติ;

ตํวสฺส อนุคํ โหติ, ฉายาว อนปายินี.

එයම ඔහු සතු වෙයි. ඔහු රැගෙන යන්නේ ද එයමය. කිසිදා පහව නොයන සෙවනැල්ල මෙන් එය ඔහු පසුපස ලුහුබඳියි.

ตสฺมา กเรยฺย กลฺยาณํ, นิจยํ สมฺปรายิกํ;

ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ, ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ –

එබැවින් මතු පරලොව ජීවිතය උදෙසා යහපත (පින්) රැස් කළ යුතුය. පරලොවදී සත්ත්වයන්ට පිහිට වන්නේ පිනම වේ.

มารสํยุตฺต

මාර සංයුත්තය

ตโปกมฺมสุตฺต

තපොකම්ම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตโปกมฺมสุตฺตํ [Pg.48] ปนาวุโส ภควตา ชิเนน กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, තපොකම්ම සූත්‍රය භාග්‍යවත් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, උරුවෙල් දනව්වේදී පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, පාපිෂ්ඨ මාරයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය.

‘‘ตโปกมฺมา อปกฺกมฺม, เยน สุชฺฌนฺติ มาณวา;

อสุทฺโธ มญฺญสิ สุทฺโธ, สุทฺธิมคฺคา อปรทฺโธ’’ติ.

''තරුණයන් යම් (තපස්) ව්‍රතයකින් පිරිසිදු වෙත්ද, එවැනි තපස් ක්‍රියාවන්ගෙන් බැහැරව, ඔබ අපිරිසිදු තැනැත්තෙක්ව සිටිමින් මම පිරිසිදු යැයි සිතන්නෙහිය; පිරිසිදු වීමේ (විමුක්ති) මාර්ගයෙන් ඔබ බැහැර වී සිටින්නෙහිය'' කියාය.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘อนตฺตสํหิตํ ญตฺวา, ยํ กิญฺจิ อมรํ ตปํ;

สพฺพํ นตฺถาวหํ โหติ, ผิยาริตฺตํว ธมฺมนิ;

สีลํ สมาธิ ปญฺญญฺจ, มคฺคํ โพธาย ภาวยํ;

ปตฺโตสฺมิ ปรมํ สุทฺธึ, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

''අර්ථයක් නැති, පලක් නැති යම්කිසි අමරණීයත්වය පතා කරන දුෂ්කර තපසක් ඇත්ද, ඒ සියල්ල හිස් ඔරුවකින් වතුර ඇදීමක් මෙන් වැඩක් නැති දෙයක් බව දැන, සීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව ද, චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය පිණිස වන මාර්ගය ද වඩමින් මම උතුම් වූ පිරිසිදු බවට (නිවනට) පැමිණියෙමි. මාරය, නුඹ පරාජය කරන ලද්දෙහිය'' කියාය.

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ชิเนน ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවත් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

ตโปกมฺมา [Pg.49] อปกฺกมฺม, เย น สุชฺฌนฺติ มาณวา;

อสุทฺโธ มญฺญสิ สุทฺโธ, สุทฺธิมคฺคา อปรทฺโธ–

තරුණයන් යම් (තපස්) ව්‍රතයකින් පිරිසිදු වෙත්ද, එවැනි තපස් ක්‍රියාවන්ගෙන් බැහැරව, ඔබ අපිරිසිදු තැනැත්තෙක්ව සිටිමින් මම පිරිසිදු යැයි සිතන්නෙහිය; පිරිසිදු වීමේ මාර්ගයෙන් ඔබ බැහැර වී සිටින්නෙහිය –

อนตฺถสํหิตํ [Pg.50] อุตฺวา, ยํกิญฺจิ อมรํ ตปํ;

สพฺพํ นตฺถาวหํ โหติ, ผิยาริตฺตํว ธมฺมนิ;

අර්ථයක් නැති, පලක් නැති යම්කිසි අමරණීයත්වය පතා කරන දුෂ්කර තපසක් ඇත්ද, ඒ සියල්ල හිස් ඔරුවකින් වතුර ඇදීමක් මෙන් වැඩක් නැති දෙයක් බව දැන;

หตฺถิราชวณฺณสุตฺต

හත්ථිරාජවණ්ණ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – หตฺถิราชวณฺณสุตฺตํ [Pg.51] ปนาวุโส ภวคตา ชิเนน กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, හත්ථිරාජවණ්ණ සූත්‍රය භාග්‍යවත් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต มารกํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ภควโต ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม มหนฺตํ หตฺถิราชวณฺณํ อภินิมฺมินิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, උරුවෙල් දනව්වේදී පාපිෂ්ඨ මාරයාම අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, පාපිෂ්ඨ මාරයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි බිය, තැතිගැන්ම සහ ලොමුදැහැගැන්ම ඇති කරනු කැමැත්තේ, මහා ඇත් රජෙකුගේ වේශයක් මවාගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියේය.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘สํสรํ ทีฆมทฺธานํ, วณฺณํ กตฺวา สุภาสุภํ;

อลํ เต เตน ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

''දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ සන්සාරයේ සැරිසරමින්, සුභ හා අසුභ වූ විවිධ වේශයන් මවා පෑවා ඇති. පාපිෂ්ඨ මාරය, දැන් නුඹට එයින් පලක් නැත. නුඹ පරාජය කරන ලද්දෙහිය'' කියාය.

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ชิเนน ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවත් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

สํสรํ [Pg.52] ทีฆมทฺธานํ, วณฺณํ กตฺวา สุภาสุภํ,อลํ เต เตน ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก –

දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ සන්සාරයේ සැරිසරමින්, සුභ හා අසුභ වූ විවිධ වේශයන් මවා පෑවා ඇති. පාපිෂ්ඨ මාරය, දැන් නුඹට එයින් පලක් නැත. නුඹ පරාජය කරන ලද්දෙහිය –

ภิกฺขุนีสํยุตฺต

භික්ඛුණී සංයුත්තය

อาฬวิกาสุตฺต

ආළවිකා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อิทานิ อาวุโส ภิกฺขุนี สํยุตฺตํ ปุจฺฉามิ, ยํ ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สาวิกาหิ เถรีหิ อตฺตโน

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දැන් මම භික්ඛුණී සංයුත්තය ගැන විමසමි. එය ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකා වූ තෙරණින් වහන්සේලා විසින් තමන්ගේ ද

จ [Pg.53] พุทฺธสาสนสฺส จ ยถาภูตํ คุณํ ปกาเสตฺวา ภาสิตํ. ตตฺถาวุโส ปฐมํ โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหเกหิ เถรวเรหิ สํคีตํ อาฬวิกาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

බුද්ධ ශාසනයේ ද සැබෑ ගුණ සමුදාය ප්‍රකාශ කරමින් දේශනා කරන ලද්දකි. ඇවැත්නි, එහි ප්‍රථමයෙන්ම පුරාණයේ මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ධර්ම සංගායනාකාරී උතුම් තෙරණුවන් විසින් සංගායනා කරන ලද 'ආළවිකා සූත්‍රය' කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม วิเวกมฺหา จาเวตุกาโม อาฬวิกํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ශ්‍රාවස්ති නුවරදී පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා ආළවිකා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, පාපිෂ්ඨ මාරයා ආළවිකා භික්ෂුණිය කෙරෙහි බිය, තැතිගැන්ම සහ ලොමුදැහැගැන්ම ඇති කරනු කැමැත්තේ, ඇයගේ කායික මානසික විවේකයෙන් (භාවනාවෙන්) බැහැර කරනු කැමැත්තේ, ආළවිකා භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය –

‘‘นตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ;

ภุญฺชสฺส กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’ติ.

''මේ ලෝකයෙහි (සංසාරයෙන්) මිදීමක් නැත. විවේකයෙන් (භාවනාවෙන්) කුමක් කරන්නෙහිද? කාම සැප විඳින්න. පසුව පසුතැවිලි වන්නියක් නොවන්න'' කියාය.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘อตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, ปญฺญาย เม สุผุสฺสิตํ;

ปมตฺตพนฺธุ ปาปิม, น ตฺวํ ชานาสิ ตํ ปทํ;

สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ, อรหิ มยฺห สา อหู’’ติ.

''මේ ලෝකයෙහි (සංසාරයෙන්) මිදීමක් ඇත. එය මාගේ ප්‍රඥාවෙන් මනාව ස්පර්ශ කරන ලදී (අවබෝධ කරන ලදී). ප්‍රමාද වූවන්ගේ බන්ධුව වූ පාපිෂ්ඨ මාරය, නුඹ ඒ නිවන් පදය නොදන්නෙහිය. කාමයෝ වනාහි කඩු ශූලයන් බඳුය, පංචස්කන්ධයෝ වනාහි කොටන ලෑල්ලක් බඳුය. නුඹ යම් කාම සැපයක් ගැන පවසන්නේද, එය මට නම් කිසිදු ඇල්මක් නැති (අරති උපදවන) දෙයක් වී හමාරය'' කියාය.

เอวํ โข ภนฺเต อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, ආළවිකා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

นตฺถิ [Pg.54] นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ;

ภุญฺชสฺสุ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี-หุ–

මේ ලෝකයෙහි (සංසාරයෙන්) මිදීමක් නැත. විවේකයෙන් (භාවනාවෙන්) කුමක් කරන්නෙහිද? කාම සැප විඳින්න. පසුව පසුතැවිලි වන්නියක් නොවන්න –

อตฺถิ [Pg.55] นิสฺสรณํ โลเก, ปญฺญาย เม สุผุสฺสิตํ;

ปมตฺตพนฺธุ ปาปิม, น ตฺวํ ชานาสิ ตํ ปทํ.

මේ ලෝකයෙහි (සංසාරයෙන්) මිදීමක් ඇත. එය මාගේ ප්‍රඥාවෙන් මනාව ස්පර්ශ කරන ලදී. ප්‍රමාද වූවන්ගේ බන්ධුව වූ පාපිෂ්ඨ මාරය, නුඹ ඒ නිවන් පදය නොදන්නෙහිය.

สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ, อรติ มยฺห สา อหุ–

කාමයෝ වනාහි කඩු ශූලයන් බඳුය, පංචස්කන්ධයෝ වනාහි කොටන ලෑල්ලක් බඳුය. නුඹ යම් කාම සැපයක් ගැන පවසන්නේද, එය මට නම් කිසිදු ඇල්මක් නැති දෙයක් වී හමාරය –

โสมาสุตฺต

සෝමා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โสมาสุตฺตํ [Pg.56] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සෝමා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ โสมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา โสมาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม โสมํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ශ්‍රාවස්ති නුවර අන්ධ වනයේදී පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා සෝමා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, පාපිෂ්ඨ මාරයා සෝමා භික්ෂුණිය කෙරෙහි බිය, තැතිගැන්ම සහ ලොමුදැහැගැන්ම ඇති කරනු කැමැත්තේ, ඇයගේ සමාධියෙන් බැහැර කරනු කැමැත්තේ, සෝමා භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය.

‘‘ยํ ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ;

น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา’’ติ.

''මහා ඍෂිවරුන් විසින් පැමිණිය යුතු වූ, ඉතා දුෂ්කර වූ යම් (නිවන්) තත්ත්වයක් ඇත්ද, එය දෙඇඟිලි ප්‍රඥාවක් ඇති ස්ත්‍රියකට පැමිණිය නොහැක්කකි'' කියාය.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘อิตฺถิภาโว กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต;

ญาณมฺหิ วตฺตมานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต;

ยสฺส นูน สิยา เอวํ, อิตฺถาหํ ปุริโสติ วา;

กิญฺจิ วา ปน อญฺญสฺมิ, ตํ มาโร วตฺตุมรหตี’’ติ.

''සිත මනාව සමාධිගතව තිබියදී, යහපත් ලෙස ධර්මය විදර්ශනා කරමින් ඥානය පවතිද්දී, ස්ත්‍රී භාවයෙන් කුමන බාධාවක්ද? යමෙකුට මම ස්ත්‍රියක් වෙමි හෝ මම පුරුෂයෙක් වෙමි කියා හෝ වෙනත් යම් හැඟීමක් ඇත්නම්, මාරයා එවැන්නෙකුට කතා කිරීමට සුදුසුය (නමුත් මට නොවේ)'' කියාය.

เอวํ โข ภนฺเต โสมาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, සෝමා ආර්ය ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

ยํ [Pg.57] ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ;

น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา–

මහර්ෂීන් විසින් පැමිණිය යුතු වූ, ලැබීමට ඉතා අපහසු වූ යම් ඒ උතුම් තත්ත්වයක් (අර්හත්වය) ඇද්ද, එය ඇඟිලි දෙකක පමණ නුවණක් ඇති ස්ත්‍රියකට ලබාගත නොහැක්කේය.

อิตฺถิ [Pg.58] ภาโว กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต;

ญาณมฺหิ วตฺต มานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต.

සිත මැනවින් සමාධිගත වූ කල්හි ද, ඥානය පවතින කල්හි ද, ධර්මය නිවැරදිව විදර්ශනා කරන්නා වූ තැනැත්තාට ස්ත්‍රී භාවය කුමක් කෙරේද?

ยสฺส นูน สิยา เอวํ, อิตฺถาหํ ปุริโสติ วา;

กิญฺจิ วา ปน อญฺญสฺมิ, ตํ มาโร วตฺตุมรหติ.

යමෙකුට ‘මම ස්ත්‍රියක්මි’ හෝ ‘මම පුරුෂයෙක්මි’ හෝ ‘මම වෙනත් කිසියම් කෙනෙක්මි’ කියා හෝ මෙවැනි සිතුවිල්ලක් ඇති වේ නම්, මාරයා විසින් කතා කළ යුත්තේ ඔහුටය.

กิสาโคตมีสุตฺต

කිසාගෝතමී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.59] กิสาโคตมีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී කිසාගෝතමී සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา เถริยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม กิสาโคตมึ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවර අන්ධ වනයේදී ම, පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා කිසාගෝතමී තෙරණි භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පාපිෂ්ඨ මාරයා කිසාගෝතමී භික්ෂුණිය කෙරෙහි භයක්, තැතිගැන්මක් හා ලොමුදැහැගැන්මක් ඇති කිරීමටත්, ඇය සමාධියෙන් බැහැර කිරීමටත් කැමති ව, කිසාගෝතමී භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය.

‘‘กึ นุ ตฺวํ มตปุตฺตาว, เอกมาสิ รุทมฺมุขี;

วนมชฺฌคตา เอกา, ปุริสํ นุ คเวสสี’’ติ.

“පුතුන් මියගිය තැනැත්තියක මෙන්, හඬන මුහුණින් යුතුව තනිවම සිටින්නේ ඇයි? වනය මැදට තනිවම පැමිණි ඔබ, පුරුෂයෙකු සොයන්නෙහිද?”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

อจฺจนฺตํ มตปุตฺตามฺหิ, ปุริสา เอกทนฺติกา;

น โสจามิ น โรทามิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส.

ඇවැත්නි, මාගේ පුත්‍රයන් මිය යාම සදහටම කෙළවර විය. පුරුෂයන් ද මා හට කෙළවර වී ඇත. මම ශෝක නොකරමි, නොහඬමි. මම ඔබට බිය නොවෙමි.

สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต;

เชตฺวาน มจฺจุโน เสนํ, วิหรามิ อนาสวา’’ติ.

සෑම තැනකම පවත්නා තෘෂ්ණාව (නන්දි) විනාශ කරන ලදී. අවිද්‍යා අන්ධකාරය පළවා හරින ලදී. මාරයාගේ සේනාව පරදවා, මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

เอวํ โข ภนฺเต กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, කිසාගෝතමී භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

กึ [Pg.60] นุ ตฺวํ มตปุตฺตาว, เอกมาสิ รุทมฺมุขี;

วนมชฺฌคตา เอกา, ปุริสํ นุ คเสสสิ-หุ–

“පුතුන් මියගිය තැනැත්තියක මෙන්, හඬන මුහුණින් යුතුව තනිවම සිටින්නේ ඇයි? වනය මැදට තනිවම පැමිණි ඔබ, පුරුෂයෙකු සොයන්නෙහිද?”

อจฺจนฺตํ มตปุตฺตามฺหิ, ปุริสา เอตทนฺติกา;

น โสจามิ น โรทามิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส.

ඇවැත්නි, මාගේ පුත්‍රයන් මිය යාම සදහටම කෙළවර විය. පුරුෂයන් ද මා හට කෙළවර වී ඇත. මම ශෝක නොකරමි, නොහඬමි. මම ඔබට බිය නොවෙමි.

สพฺพตฺถ [Pg.61] วิหตา นนฺที, ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต;

เชตฺวาน มจฺจุโน เสนํ, วิหรามิ อนาสวา.

සෑම තැනකම පවත්නා තෘෂ්ණාව විනාශ කරන ලදී. අවිද්‍යා අන්ධකාරය පළවා හරින ලදී. මාරයාගේ සේනාව පරදවා, මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

อุปฺปลวณฺณาสุตฺต

උප්පලවණ්ණා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส โปราเณหิ สํคีติการมหาเถรวเรหิ สํคีตํ อุปฺปลวณฺณสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී පුරාණ සංගීතිකාරක මහා තෙරණුවරුන් විසින් සංගායනා කරන ලද උප්පලවණ්ණා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม อุปฺปลวณฺณํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවර අන්ධ වනයේදී ම, පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පාපිෂ්ඨ මාරයා උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය කෙරෙහි භයක්, තැතිගැන්මක් හා ලොමුදැහැගැන්මක් ඇති කිරීමටත්, ඇය සමාධියෙන් බැහැර කිරීමටත් කැමති ව, උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය.

‘‘สุปุปฺผิตคฺคํ [Pg.62] อุปคมฺม ภิกฺขุนิ, เอกา ตุวํ ติฏฺฐสิ สาลมูเล. น จตฺถิ เต ทุติยา วณฺณธาตุ, พาเล น ตฺวํ ภายสิ ธุตฺตกาน’’นฺติ.

“භික්ෂුණිය, මැනවින් පිපී ගිය අග්‍ර ඇති සල් ගසක් මුලට පැමිණ ඔබ තනිවම සිටින්නෙහිය. ඔබට දෙවැනි වන රූප සම්පත්තියක් නැත. අඥාන කෙල්ල, ඔබ සල්ලාලයන්ට බිය නොවන්නෙහිද?”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘สตํ สหสฺสานิปิ ธุตฺตกานํ,อิธาคตา ตาทิสกา ภเวยฺยุํ;

โลมํ น อิญฺชามิ น สนฺตสามิ,น มาร ภายามิ ตเมกิกาปิ.

“එවැනි සල්ලාලයන් සියක් දහසක් මෙහි පැමිණිය ද, මම ලොමුදැහැ නොගනිමි, තැති නොගනිමි. මාරය, මම තනිවම සිටියද ඔබට බිය නොවෙමි.

เอสา อนฺตรธายามิ, กุจฺฉึ วา ปวิสามิ เต;

ปขุมนฺตริกายมฺปิ, ติฏฺฐนฺตึ มํ น ทกฺขสิ.

මෙන්න මම නොපෙනී යන්නෙමි, නැතහොත් ඔබගේ කුසට ඇතුළු වන්නෙමි. ඔබගේ ඇසිපිය අතර සිටිය ද, එහි සිටින මා ඔබට නොපෙනෙනු ඇත.

จิตฺตสฺมึ วสีภูตามฺหิ, อิทฺธิปาทา สุภาวิตา;

สพฺพพนฺธนมุตฺตามฺหิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส’’ติ.

මම සිත වසඟ කරගත් තැනැත්තියක්මි, සතර ඉද්ධිපාදයන් මැනවින් වඩන ලද්දී වෙමි. සියලු බන්ධනයන්ගෙන් මිදුණු මම, ඇවැත්නි, ඔබට බිය නොවෙමි.”

เอวํ โข ภนฺเต อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

จาลาสุตฺต

චාලා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.64] จาลาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී චාලා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนฺธวเน มารํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺภ จาลาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา จาลํ ภิกฺขุนึ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘กึ นุ ตฺวํ ภิกฺขุนิ น โรเจสี’’ติ. ชาตึ ขฺวาหํ อาวุโส น โรเจมี’’ติ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවර අන්ධ වනයේදී ම, පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා චාලා ආර්ය ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පාපිෂ්ඨ මාරයා චාලා භික්ෂුණිය වෙත පැමිණ, “භික්ෂුණිය, ඔබ අකමැති වන්නේ කුමකටද?” කියා ඇසීය. “ඇවැත්නි, මම උපත ලැබීමට (ජාතියට) අකමැති වෙමි” යි ඇය පැවසුවාය.

กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ;

โก นุ ตํ อิทมาทปยิ, ชาตึ มา โรจ ภิกฺขุนีติ.

“ඔබ උපත ලැබීමට අකමැති වන්නේ ඇයි? උපන් තැනැත්තා කාමයන් භුක්ති විඳියි. ‘භික්ෂුණිය, උපතට අකමැති වන්න’ කියා ඔබට මෙය කියා දුන්නේ කවුද?”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

ชาตสฺส มรณํ โหติ, ชาโต ทุกฺขานิ ผุสฺสติ;

พนฺธํ วธํ ปริกฺเลสํ, ตสฺมา ชาตึ น โรจเย.

උපන් තැනැත්තාට මරණය සිදුවේ. උපන්නා වූ තැනැත්තා බැඳීම්, වධහිංසා සහ විවිධ ක්ලේශයන්ගෙන් හටගන්නා දුක් අත්විඳියි. එබැවින් උපතට අකමැති විය යුතුය.

พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ;

สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, โส มํ สจฺเจ นิเวสยิ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු දුක් ප්‍රහාණය කිරීම පිණිසත්, උපත ඉක්මවා යාම පිණිසත් ධර්මය දේශනා කළ සේක. උන්වහන්සේ මා චතුරාර්ය සත්‍යයෙහි පිහිටුවූ සේක.

เย จ รูปูปคา สตฺตา, เย จ อรูปฏฺฐายิโน;

นิโรธํ อปฺปชานนฺตา, อาคนฺตาโร ปุนพฺภวนฺติ.

රූපී භවයන්ට පැමිණි යම් සත්වයෝ වෙත්ද, අරූපී භවයන්හි සිටින යම් සත්වයෝ වෙත්ද, ඔවුහු (දුක්) නිරුද්ධ වීම නොදැන, නැවත නැවතත් භවයට (උපතට) පැමිණෙති.

เอวํ โข ภนฺเต จาลาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, චාලා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

กึ [Pg.65] นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ;

โก นุ ตํ อิทมาทปยิ, ชาตึ มา โรจ ภิกฺขุนี.

“ඔබ උපත ලැබීමට අකමැති වන්නේ ඇයි? උපන් තැනැත්තා කාමයන් භුක්ති විඳියි. ‘භික්ෂුණිය, උපතට අකමැති වන්න’ කියා ඔබට මෙය කියා දුන්නේ කවුද?”

ชาตสฺส [Pg.66] มรณํ โหติ, ชาโต ทุกฺขานิ ผุสฺสติ;

พนฺธํ วธํ ปริกฺเลสํ, ตสฺมา ชาตึ น โรจเย.

උපන් තැනැත්තාට මරණය සිදුවේ. උපන්නා වූ තැනැත්තා බැඳීම්, වධහිංසා සහ විවිධ ක්ලේශයන්ගෙන් හටගන්නා දුක් අත්විඳියි. එබැවින් උපතට අකමැති විය යුතුය.

พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ,สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, โส มํ สจฺเจ นิเวสยิ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු දුක් ප්‍රහාණය කිරීම පිණිසත්, උපත ඉක්මවා යාම පිණිසත් ධර්මය දේශනා කළ සේක. උන්වහන්සේ මා චතුරාර්ය සත්‍යයෙහි පිහිටුවූ සේක.

เสลาสุตฺต

සේලා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.67] เสลาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී සේලා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺพฺภ เสลาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา เสลาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม เสลํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී ම, පාපිෂ්ඨ මාරයා අරභයා සේලා ආර්ය ශ්‍රාවිකා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පාපිෂ්ඨ මාරයා සේලා භික්ෂුණිය කෙරෙහි භයක්, තැතිගැන්මක් හා ලොමුදැහැගැන්මක් ඇති කිරීමටත්, ඇය සමාධියෙන් බැහැර කිරීමටත් කැමති ව, සේලා භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය.

เกนิทํ ปกตํ พิมฺพํ, กฺวนุ พิมฺพสฺส การโก;

กฺวนุ พิมฺพํ สมุปฺปนฺนํ, กฺวนุ พิมฺพํ นิรุชฺฌตีติ.

“මේ (ශරීර නැමැති) රූපය මවන ලද්දේ කවුරුන් විසින්ද? රූපය මවන්නා කොහේ සිටීද? රූපය හටගත්තේ කොහේද? රූපය නිරුද්ධ වන්නේ කොහේද?”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

นยิทํ อตฺตกตํ พิมฺพํ, นยิทํ ปรกตํ อฆํ;

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตํ, เหตุภงฺคา นิรุชฺฌตีติ.

මේ රූපය තමා විසින් කරන ලද්දක් නොවේ, මේ දුක අන්‍යයෙකු විසින් කරන ලද්දක් ද නොවේ. හේතුවක් නිසා හටගත්තේය, හේතුව නැතිවීමෙන් නිරුද්ධ වේ.

เอวมาทินา ภนฺเต เสลาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, සේලා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

เกนิทํ [Pg.68] ปกตํ พิมฺพํ, กฺวนุ พิมฺพสฺส การโก;

กฺวนุ พิมฺพํ สมุปฺปนฺนํ, กฺวนุ พิมฺพํ นิรุชฺฌติ-หุ–

මේ රූපය කවුරුන් විසින් කරන ලද්දක්ද? රූපයේ මවන්නා කොහේද? රූපය උපන්නේ කොහෙන්ද? රූපය නිරුද්ධ වන්නේ කොහේද?

นยิทํ อตฺตกตํ พิมฺพํ, นยิทํ ปรกตํ อฆํ;

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตํ, เหตุภงฺคา นิรุชฺฌติ.

මේ රූපය තමා විසින් කරන ලද්දක් නොවේ, මේ දුක අන්‍යයෙකු විසින් කරන ලද්දක් ද නොවේ. හේතුවක් නිසා හටගත්තේය, හේතුව නැතිවීමෙන් නිරුද්ධ වේ.

วชิราสุตฺต

වජිරා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.69] โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ สํคีตํ วชิราสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී පුරාණ මහා කාශ්‍යප ආදී ධර්ම සංගායක උත්තම ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් සංගායනා කරන ලද වජිරා සූත්‍රය, කිනම් ස්ථානයකදී, කවුරුන් අරභයා, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ วชิราย เถริยา ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ปุริมนเยเนว วชิรํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී පව්කාර මාරයා අරභයා වජිරා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පවිටු මාරයා පෙර ක්‍රමයෙන්ම වජිරා භික්ෂුණියට ගාථාවකින් මෙසේ පැවසීය –

เกนายํ [Pg.70] ปกโต สตฺโต, กุวํ สตฺตสฺส การโก,กุวํ สตฺโต สมุปฺปนฺโน, กุวํ สตฺโต นิรุชฺฌตีติ.

මේ සත්වයා කවුරුන් විසින් මවන ලද්දක්ද? සත්වයා මවන්නා කොහේද? සත්වයා හටගත්තේ කොහෙන්ද? සත්වයා නිරුද්ධ වන්නේ කොහේද?

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

กึ นุ สตฺโตติ ปจฺเจสิ, มารทิฏฺฐิคตํ นุ เต;

สุทฺธสงฺขารปุญฺโชยํ, นยิธ สตฺตุปลพฺภติ.

මාරය, තෝ කුමට ‘සත්වයෙක්’ යයි සිතන්නෙහිද? තොපගේ ඔය මතය මාර දෘෂ්ටියක් නොවේද? මේ හුදෙක් සංස්කාර සමූහයක් පමණි. මෙහි සත්වයෙකු විද්‍යාමාන නොවේ.

ยถา หิ องฺคสมฺภารา, โหติ สทฺโท รโถ อิติ;

เอวํ ขนฺเธสุ สนฺเตสุ, โหติ สตฺโตติ สมฺมุติ.

අඟ පසඟ එක්වීමෙන් ‘රථය’ යන නාමය ඇති වන්නා සේම, පංචස්කන්ධයන් ඇති කල්හි ‘සත්වයා’ යැයි සම්මුතියක් ඇති වේ.

ทุกฺขเมว หิ สมฺโภติ, ทุกฺขํ ติฏฺฐติ เวติ จ,นาญฺญตฺร ทุกฺขา สมฺโภติ, นาญฺญํ ทุกฺขา นิรุชฺฌตีติ.

දුකම උපදී, දුකම පවතී, දුකම නැතිවේ. දුක හැර අන් කිසිවක් නූපදී, දුක හැර අන් කිසිවක් නිරුද්ධ නොවේ.

เอวํ โข ภนฺเต วชิราย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, වජිරා භික්ෂුණිය විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

เกนายํ ปกโต สตฺโต, กุวํ สตฺตสฺสการโก;

กุวํ สตฺโต สมุปฺปนฺโน, กุวํ สตฺโต นิรุชฺฌติ-หุ–

මේ සත්වයා කවුරුන් විසින් මවන ලද්දක්ද? සත්වයා මවන්නා කොහේද? සත්වයා හටගත්තේ කොහෙන්ද? සත්වයා නිරුද්ධ වන්නේ කොහේද?

กึ [Pg.71] นุ สตฺโตติ ปจฺเจสิ, มาร ทิฏฺฐิคตํ นุ เต;

สุทฺธสงฺขารปุญฺโชยํ, นยิธ สตฺตุปลพฺภติ.

මාරය, තෝ කුමට ‘සත්වයෙක්’ යයි සිතන්නෙහිද? තොපගේ ඔය මතය මාර දෘෂ්ටියක් නොවේද? මේ හුදෙක් සංස්කාර සමූහයක් පමණි. මෙහි සත්වයෙකු විද්‍යාමාන නොවේ.

พฺรหฺมสํยุตฺต

බ්‍රහ්ම සංයුක්තය

คารวสุตฺต

ගාරව සූත්‍රය

ปุจฺฉา – พฺรหฺมสํยุตฺเต [Pg.72] อาวุโส โปราเณหิ มหากสฺสปเถราทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ ทุติยํ สํคีตํ คารวสุตฺตํ กตฺถ กถญฺจ สมุปฺปนฺนํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, බ්‍රහ්ම සංයුක්තයෙහි පුරාණ මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ ආදී ධර්ම සංගායක උත්තම ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් දෙවනුව සංගායනා කරන ලද ගාරව සූත්‍රය, කිනම් ස්ථානයකදී, කෙසේ හටගත්තේ ද?

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต สมุปฺปนฺนํ. ภควา ภนฺเต อุรุเวลายํ วิหรติ นชฺชา เนรญฺชราย ตีเร อชปาลนิคฺโรธมูเล ปฐมาภิสมฺพุทฺโธ. อถ โข ภควโต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ‘‘ทุกฺขํ โข อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, กํ นุ ขฺวาหํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺย’’นฺติ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, උරුවෙල් ජනපදයෙහිදී හටගත්තේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ප්‍රථම බුද්ධත්වයෙන් පසු උරුවෙල් ජනපදයෙහි නේරංජරා ගංතෙර අජපල් නුගරුක මුල වැඩ වසන සේක. එකල්හි හුදකලාව සමාධියෙන් වැඩහුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිතෙහි මෙබඳු පරිවිතර්කයක් ඇති විය: 'ගෞරවයක් නැතිව, යටහත් පැවැත්මක් නැතිව වාසය කිරීම දුකකි. මා විසින් කවර මහණෙකුට හෝ බමුණෙකුට සත්කාර කොට, ගරු කොට, ඇසුරු කොට වාසය කළ යුතුද?'

อถ โข ภนฺเต ภควโต เอตทโหสิ ‘‘อปริปุณฺณสฺส โข สีลกฺขนฺธสฺส ปาริปูริยา อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยุํ, น โข ปนาหํ ปสฺสามิ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อตฺตนา สีลสมฺปนฺนตรํ อญฺญํ สมณํ วา

ස්වාමීනි, එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සිතුණි: 'නොපිරුණු ශීල ස්කන්ධය සම්පූර්ණ කරගැනීම සඳහා වෙනත් මහණෙකුට හෝ බමුණෙකුට සත්කාර කොට, ගරු කොට, ඇසුරු කොට වාසය කළ යුතුය. එහෙත් දෙවියන්, මාරයන්, බඹුන් සහිත ලෝකයෙහි, මහණ බමුණන් හා දෙවි මිනිසුන් සහිත ප්‍රජාව අතර, තමන්ට වඩා ශීලයෙන් සම්පූර්ණ වූ වෙනත් කිසිදු මහණෙකු හෝ'

พฺราหฺมณํ [Pg.73] วา, ยมหํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยุํ.

බමුණෙකු මම නොදකිමි. මම කාහට සත්කාර කොට, ගරු කොට, ඇසුරු කොට වාසය කරම්ද?'

อปริปุณฺณสฺส โข สมาธิกฺขนฺธสฺส;

อปริปุณฺณสฺส โข ปญฺญากฺขนฺธสฺส;

อปริปุณฺณสฺส โข วิมุตฺติกฺขนฺธสฺส.

'නොපිරුණු සමාධි ස්කන්ධය; නොපිරුණු ප්‍රඥා ස්කන්ධය; නොපිරුණු විමුක්ති ස්කන්ධය (සම්පූර්ණ කරගැනීම සඳහා...)'

อปริปุณฺณสฺส โข วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธสฺส ปาริปูริยา อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนินิสฺสาย วิหเรยฺยํ. น โข ปนาหํ ปสฺสามิ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อตฺตนา วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปนฺนตรํ อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา, ยมหํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยํ. ยํนูนาหํ ยฺวายํ ธมฺโม มยา อภิสมฺพุทฺโธ, ตเมว ธมฺมํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺย’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควโต เจตโส ปริวิตกฺกวเสน อุปฺปนฺนํ.

'නොපිරුණු විමුක්ති ඥානදර්ශන ස්කන්ධය සම්පූර්ණ කරගැනීම සඳහා වෙනත් මහණෙකුට හෝ බමුණෙකුට සත්කාර කොට, ගරු කොට, ඇසුරු කොට වාසය කළ යුතුය. එහෙත් දෙවියන්, මාරයන්, බඹුන් සහිත ලෝකයෙහි, මහණ බමුණන් හා දෙවි මිනිසුන් සහිත ප්‍රජාව අතර, තමන්ට වඩා විමුක්ති ඥානදර්ශනයෙන් සම්පූර්ණ වූ වෙනත් කිසිදු මහණෙකු හෝ බමුණෙකු මම නොදකිමි. මම කාහට සත්කාර කොට, ගරු කොට, ඇසුරු කොට වාසය කරම්ද? මා විසින් අවබෝධ කරගන්නා ලද යම් මේ ධර්මයක් ඇද්ද, මම එම ධර්මයටම සත්කාර කොට, ගරු කොට, එයම ඇසුරු කොට වාසය කරන්නේ නම් මැනවි.' ස්වාමීනි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිතෙහි පරිවිතර්කයක් උපන්නේය.

เย [Pg.75] จ อตีตา สมฺพุทฺธา, เย จ พุทฺธา อนาคตา;

โย เจตรหิ สมฺพุทฺโธ, พหูนํ โสกนาสโน;

สพฺเพ สทฺธมฺมครุโน, วิหํสุ วิหรนฺติ จ;

ตถาปิ วิหริสฺสนฺติ, เอสา พุทฺธาน ธมฺมตา.

යම් අතීත බුදුවරුන් වහන්සේලා වූවාහුද, යම් අනාගත බුදුවරුන් වහන්සේලා වන්නාහුද, බොහෝ දෙනාගේ ශෝකය නසන වර්තමාන බුදුරජාණන් වහන්සේද යන ඒ සියලු බුදුවරු සද්ධර්මයට ගරු කරමින් විසූහ, වෙසෙති, මතුද වෙසෙති. මෙය බුදුවරුන්ගේ ධර්මතාවයයි.

ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน, มหตฺตมภิกงฺขตา;

สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ, สรํ พุทฺธาน สาสนํ.

එබැවින් තමාට යහපත කැමති, ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ප්‍රාර්ථනා කරන තැනැත්තා විසින් බුදුවරුන්ගේ අනුශාසනාව සිහිපත් කරමින් සද්ධර්මයට ගරු කළ යුතුය.

อญฺญรตพฺรหฺมสุตฺต

අඤ්ඤතර බ්‍රහ්ම සූත්‍රය

ปุจฺฉา- ตตฺถาวุโส [Pg.76] โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อญฺญตรพฺรหฺมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී පුරාණ මහා කාශ්‍යප ආදී ධර්ම සංගායක උත්තම ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් ප්‍රථමයෙන් සංගායනා කරන ලද අඤ්ඤතර බ්‍රහ්ම සූත්‍රය, කිනම් ස්ථානයකදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල්කොට ගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – พฺรหฺมโลเก ภนฺเต อญฺญตรํ พฺรหฺมานํ อารพฺภ อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ. อญฺญตรสฺส ภนฺเต พฺรหฺมุโน เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ ‘‘นตฺถิ โส สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา, โย อิธ อาคจฺเฉยฺยา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, බ්‍රහ්ම ලෝකයේදී එක්තරා බ්‍රහ්මයෙකු අරභයා ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා බ්‍රහ්මයෙකුට ‘මෙහි පැමිණිය හැකි කිසිදු මහණෙකු හෝ බමුණෙකු නැත’ යනුවෙන් මෙබඳු ලාමක දෘෂ්ටියක් ඇති විය. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී –

อชฺชาปิ เต อาวุโส สา ทิฏฺฐิ, ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรนฺติ;

เอวํ โข ภนฺเต อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ.

‘ඇවැත්නි, ඔබට පෙර තිබූ ඒ දෘෂ්ටියම අදත් තිබේද? බ්‍රහ්ම ලෝකය ඉක්මවා යන ප්‍රභාස්වර ආලෝකය ඔබ දකින්නෙහිද?’ ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

อชฺชาปิ [Pg.78] เต อาวุโส สา ทิฏฺฐิ, ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺต, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ-หุ–

‘ඇවැත්නි, ඔබට පෙර තිබූ ඒ දෘෂ්ටියම අදත් තිබේද? බ්‍රහ්ම ලෝකය ඉක්මවා යන ප්‍රභාස්වර ආලෝකය ඔබ දකින්නෙහිද?’

น เม มาริส สา ทิฏฺฐิ, ยา เม ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสามิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ;

สฺวาหํ อชฺช กถํ วชฺชํ, อหํ นิจฺโจมฺหิ สสฺสโต หุ–

‘නිදුකාණෙනි, මට පෙර තිබූ ඒ දෘෂ්ටිය දැන් නැත. බ්‍රහ්ම ලෝකය ඉක්මවා යන ප්‍රභාස්වර ආලෝකය මම දකිමි. ‘මම ස්ථිරය, සදාකාලිකය’ කියා මම අද කෙසේ පවසම්ද?’

เตวิชฺชา [Pg.79] อิทฺธิปตฺตา จ, เจโตปริยาย โกวิทา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, พหู พุทฺธสฺส สาวกา-หุ–

‘ත්‍රිවිද්‍යාව ලබාගත්, සෘද්ධි බලයට පත්, අන්‍යන්ගේ සිත් දැනගැනීමට දක්ෂ වූ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ රහතන් වහන්සේලා වන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ බොහෝ වෙති.’

อรุณวตีสุตฺต

අරුණවතී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.80] อรุณวตีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අරුණවතී සූත්‍රය කිනම් ස්ථානයකදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ราชา อโหสิ อรุณวา นาม. รญฺโญ โข ปน ภิกฺขเว อรุณวโต อรุณวตี นาม ราชธานี อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา อรุณวตี สุตฺตํ ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, පෙර අරුණවා නමින් රජෙක් විය. මහණෙනි, ඒ අරුණවන්ත රජුට අරුණවතී නමින් රාජධානියක් තිබුණි' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අරුණවතී සූත්‍රය දේශනා කරන ලදී.

อารมฺภถ [Pg.83] นิกฺกมถ, ยุญฺชถ พุทฺธสาสเน;

ธุนาถ มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร;

โย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย, อปฺปมตฺโต วิหสฺสติ;

ปหาย ชาติ สํสารํ, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสติ-หุ–

වීර්යය පටන් ගනිව්, නික්මෙව් (කුසල්හි යෙදෙව්), බුදු සසුනෙහි ව්‍යාපෘත වෙව්. ඇතුක් බට ගෙයක් පොඩි කර දමන්නාක් මෙන් මාර සේනාව වනසා දමව්. යමෙක් මේ සසුනෙහි (ධර්ම විනයෙහි) අප්‍රමාදව වෙසෙන්නේද, හෙතෙම සසර උපත හැර දමා දුක කෙළවර කරන්නේය.

พฺราหฺมณสํยุตฺต

බ්‍රාහ්මණ සංයුක්තය

ธนญฺชานีสุตฺต

ධනංජානී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – พฺราหฺมณสํยุตฺเต [Pg.84] อาวุโส ปฐมํ สํคีตํ ธนญฺชานีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, බ්‍රාහ්මණ සංයුක්තයෙහි ඇතුළත්, ප්‍රථම සංගීතියෙහි සංගායනා කරන ලද ධනංජානී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ภารทฺวาชโคตฺตํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภารทฺวาชโคตฺโต ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹ ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය.

‘‘กึ สุ เฉตฺวา สุขํ เสติ,กึ สุ เฉตฺวา น โสจติ;

กิสฺสสฺสุ เอกธมฺมสฺส,วธํ โรเจสิ โคตมา’’ติ–

“කුමක් සිඳ දමා සුවසේ නිදයිද? කුමක් සිඳ දමා ශෝක නොකරයිද? ගෞතමයන් වහන්ස, කුමන එක් ධර්මයක විනාශ කිරීම ඔබ වහන්සේ රුචි කරන්නේද?”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

‘‘โกธํ เฉตฺวา สุขํ เสติ;

โกธํ เฉตฺวา น โสจติ;

โกธสฺส วิสมูลสฺส,มธุรคฺคสฺส พฺราหฺมณ;

วธํ อริยา ปสํสนฺติ,ตญฺหิ เฉตฺวา น โสจตี’’ติ;

“බ්‍රාහ්මණය, ක්‍රෝධය සිඳ දමා සුවසේ නිදයි. ක්‍රෝධය සිඳ දමා ශෝක නොකරයි. විෂ සහිත මුල් ඇති, මී වැනි අග්‍ර ඇති ක්‍රෝධය නැසීම ආර්යයෝ ප්‍රශංසා කරති. එය සිඳ දැමූ කල්හි ශෝක නොකරන්නේය.”

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

กึ [Pg.86] สุ เฉตฺวา สุขํเสติ, กึ สุ เฉตฺวา น โสจติ;

กิสฺสสฺสุ เอกธมฺมสฺส, วธํ โรเจสิ โคตม–

කුමක් සිඳ දමා සුවසේ නිදයිද? කුමක් සිඳ දමා ශෝක නොකරයිද? ගෞතමයන් වහන්ස, කුමන එක් ධර්මයක විනාශ කිරීම ඔබ වහන්සේ රුචි කරන්නේද?

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.87] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ, กีวตฺตกญฺจ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ ධර්ම දේශනාව ඇසූ භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි පැහැදී, කෙබඳු පැහැදීමක් ප්‍රකාශ කළේද? කෙතරම් මහත් වූ අර්ථයක් සාක්ෂාත් කරගත්තේද?

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, เสยฺยถาปิ โภ โคตม นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ อุปสมฺปทํ ยาจิตฺวา อจิรูปสมฺปนฺโน ยาว อรหตฺตํ สมฺปาเทสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි! යම් සේ යටිකුරු කර තිබූ දෙයක් උඩුකුරු කරන්නේද, වැසී තිබූ දෙයක් විවෘත කරන්නේද, මංමුළා වූවෙකුට මඟ පෙන්වන්නේද, ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි අන්ධකාරයෙහි තෙල් පහනක් දරන්නේද, එලෙසින්ම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ධර්මය පැහැදිලි කරන ලදී” යනාදී වශයෙන් මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි තම පැහැදීම ප්‍රකාශ කළේය. ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව ඇසූ භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිද්ද හා උපසම්පදාව අයැද සිට, උපසම්පදා වී නොබෝ කලකින්ම රහත් බව දක්වා වූ උතුම් අර්ථය සාක්ෂාත් කරගත්තේය.

อกฺโกสสุตฺต

අක්කෝස සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อกฺโกสกภารทฺวาชสุตฺตํ [Pg.88] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අක්කෝසකභාරද්වාජ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อกฺโกสกภารทฺวาชํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อกฺโกสกภารทฺวาโช ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา อสพฺภาหิ ผรุสาหิ วาจาหิ ภควนฺตํ อกฺโกสติ ปริภาสติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ พฺราหฺมณ, อปิ นุโข เต อาคจฺฉนฺติ มิตฺตามจฺจา [Pg.89] ญาติสาโลหิตา อติติโย’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී අක්කෝසකභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, අක්කෝසකභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ අසභ්‍ය වූ, රළු වූ වචනවලින් උන්වහන්සේට ආක්‍රෝශ පරිභව කළේය. ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “බ්‍රාහ්මණය, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද, තා වෙතට මිත්‍රයෝ, අමාත්‍යයෝ, නෑදෑයෝ, සහ ලේ නෑයෝ අමුත්තන් ලෙස පැමිණෙත්ද?” යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

อกฺโกธสฺส [Pg.91] กุโต โกโธ,ทนฺตสฺส สมชีวิโน;

สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส,อุปสนฺตสฺส ตาทิโน.

නොකිපෙන සුළු, දමනය වූ, සම සේ ජීවත් වන, මනා නුවණින් මිදුණු, උපශාන්ත වූ, තාදී ගුණැති උත්තමයාට ක්‍රෝධයක් කොයින්ද?

ตสฺเสว [Pg.92] เตน ปาปิโย,โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ;

กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต,สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ.

කිපුණු තැනැත්තාට පෙරළා කිපෙන තැනැත්තාටම එයින් වඩාත් අයහපතක් සිදුවේ. කිපුණු තැනැත්තාට පෙරළා නොකිපෙන්නා, ජය ගැනීමට අතිශය දුෂ්කර වූ සටනක් ජය ගන්නේය.

อุภินฺนมตฺถํ จรติ,อตฺตโน จ ปรสฺส จ;

ปรํ สงฺกุปิตํ ญตฺวา,โย สโต อุปสมฺมติ.

අන්‍යයා කිපී ඇති බව දැන, යමෙක් සඟවා නොගෙන සිහියෙන් යුක්තව සන්සුන් වේද, හෙතෙම තමාගේද අන්‍යයාගේද යන දෙදෙනාගේම යහපත පිණිස හැසිරෙන්නේය.

อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตานํ,อตฺตโน จ ปรสฺส จ;

ชนา มญฺญนฺติ พาโลติ,เย ธมฺมสฺส อโกวิทา.

තමාගේද අන්‍යයාගේද යන දෙදෙනාගේම ක්‍රෝධය සංසිඳුවන (සුවපත් කරන) ඔවුන් දෙස බලා, ධර්මය නොදත් අනුවණ ජනයෝ ඔවුන් 'බාලයෝ' (මෝඩයෝ) යයි සිතති.

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.93] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา อกฺโกสกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ. กีวตฺตกญฺจ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා අක්කෝසකභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි පැහැදී, කෙබඳු පැහැදීමක් ප්‍රකාශ කළේද? කෙතරම් මහත් වූ අර්ථයක් සාක්ෂාත් කරගත්තේද?

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา อกฺโกสกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตมา’’ติ เอวมาทินา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. ยาว อรหตฺตา จ ปน มหนฺตํ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා අක්කෝසකභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි!” යනාදී වශයෙන් මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි තම පැහැදීම ප්‍රකාශ කළේය. තවද රහත් බව දක්වා වූ මහත් වූ අර්ථය සාක්ෂාත් කරගත්තේය.

พหุธีตรสุตฺต

බහුධීතර සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.95] ภควตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน พฺราหฺมณสํยุตฺเต พหุธีตรสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සියල්ල දන්නා වූ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බ්‍රාහ්මණ සංයුක්තයෙහි එන බහුධීතර සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ อญฺญตรํ ภารทฺวาชโคตฺตํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ โคเณ นฏฺเฐ ปริเยสนฺโต ภควโต สนฺติเก อิมา คาถาโย อภาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කොසොල් ජනපදයෙහි එක්තරා වනාන්තරයකදී භාරද්වාජ ගෝත්‍රික එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙකු අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, එක්තරා භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයෙක් නැතිවූ ගොනුන් සොයමින් යන්නේ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි මේ ගාථාවන් පැවසීය.

‘‘น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี;

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

“මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට අද හැට දිනක් තිස්සේ දක්නට නොලැබෙන ගොන්නු දහහතර දෙනෙක් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි. මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට තල කුඹුරෙහි එක කොළයක් හෝ කොළ දෙකක් හෝ පමණක් වැඩී ඇති නිසරු තල පැල නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(เปยฺยาล)

(පෙයියාල)

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี’’ติ.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට අලුයම් කාලයෙහි ‘දීපන්, දීපන්’ යයි කියමින් චෝදනා කරන ණය හිමියන් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.”

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี;

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

“බ්‍රාහ්මණය, මට අද හැට දිනක් තිස්සේ දක්නට නොලැබෙන ගොන්නු දහහතර දෙනෙක් නැත; එහෙයින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි. බ්‍රාහ්මණය, මට තල කුඹුරෙහි එක කොළයක් හෝ කොළ දෙකක් හෝ පමණක් වැඩී ඇති නිසරු තල පැල නැත; එහෙයින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(เปยฺยาล)

(පෙයියාල)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขีติ.

බ්‍රාහ්මණය, මට අලුයම් කාලයෙහි ‘දීපන්, දීපන්’ යයි චෝදනා කරන ණය හිමියන් නැත; එහෙයින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.”

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී.

(๑)

น [Pg.96] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ สมโณ สุขี.

“මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට අද හැට දිනක් තිස්සේ දක්නට නොලැබෙන ගොන්නු දහහතර දෙනෙක් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๒)

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට තල කුඹුරෙහි එක කොළයක් හෝ කොළ දෙකක් හෝ පමණක් වැඩී ඇති නිසරු තල පැල නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๓)

น [Pg.97] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ตุจฺฉโกฏฺฐสฺมิ มูสิกา;

อุสฺโสฬฺหิกาย นจฺจนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට හිස් වී අටුවෙහි සොම්නසින් (උද්යෝගයෙන්) නටන මීයන් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๔)

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, สนฺถาโร สตฺตมาสิโก;

อุปฺปาฏเกหิ สญฺฉนฺโน, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට මකුණන්ගෙන් ගැවසී ගත්, සත් මසක් පැරණි ඉරා දැමූ ඇතිරිල්ලක් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๕)

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, วิธวา สตฺต ธีตโร;

เอกปุตฺตา ทุปุตฺตา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට එකෙක් හෝ දෙන්නෙක් දරුවන් ඇති වැන්දඹු දූවරුන් සත්දෙනෙක් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๖)

น [Pg.98] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปิงฺคลา ติลกาหตา;

โสตฺตํ ปาเทน โพเธติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට ශරීරයෙහි ලප කැලැල් ඇති, තමා නිදා සිටින කල පයින් ගසා අවදි කරවන බිරිඳක් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๗)

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปจฺจูสมิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට අලුයම් කාලයෙහි ‘දීපන්, දීපන්’ යයි චෝදනා කරන ණය හිමියන් නැත; එහෙයින් මේ ශ්‍රමණයා සුවසේ වෙසෙයි.

(๑)

น [Pg.99] หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, මගේ ගවයන් දහහතර දෙනෙක් අදට දින හැටක් තිස්සේ නොපෙනී ගොස් නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๒)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, මගේ තල කුඹුරෙහි එක කොළයක් හෝ කොළ දෙකක් ඇති නරක වල්පැලෑටි නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๓)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ตุจฺฉโกฏฺฐสฺมิ มูสิกา;

อุสฺโสฬฺหีกาย นจฺจนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, මගේ හිස් අටුවෙහි මීයන් ප්‍රීතියෙන් නටන්නේ නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๔)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, สนฺถาโร สตฺตมาสิโก;

อุปฺปาฏเกหิ สญฺฉนฺโน, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, මට මකුණන්ගෙන් ගහණ වූ සත් මසක් පැරණි ඇතිරිල්ලක් නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๕)

น [Pg.100] หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, วิธวา สตฺต ธีตโร;

เอกปุตฺตา ทุปุตฺตา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, මට එක් පුතෙකු හෝ පුතුන් දෙදෙනෙකු බැගින් සිටින වැන්දඹු දූවරුන් සත් දෙනෙක් නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๖)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปิงฺคลา ติลกาหตา;

โสตฺตํ ปาเทน โพเธติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, ලප කැලැල් ඇති, රන්වන් පැහැති නපුරු බිරිඳක් නිදා සිටින මා හට පයින් ගසා අවදි කරන්නේ නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

(๗)

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

බ්‍රාහ්මණය, අලුයම් කාලයේදී 'ණය දෙන්න, ණය දෙන්න' යැයි කියමින් මා පසුපස පන්නන ණයහිමියෝ මට නැත. එබැවින් බ්‍රාහ්මණය, මම සුවසේ වෙසෙමි.

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.101] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ. กีว มหนฺตญฺจ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා ඒ භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි පැහැදී, කිනම් ආකාරයක පැහැදීමක් ඇති කරගත්තේ ද? මේ ධර්ම විනය තුළ කෙතරම් උතුම් වූ අර්ථයක් සිදු කරගත්තේ ද?

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, เสยฺยถาปิ โภโคตม, นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย, จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทุกฺขนฺตี’’ติ เอวมาทินา อิมสฺมิ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. ภควโต จ สนฺติเก ‘‘ลเภยฺยาหํ โภโต โคตมสฺส สนฺติเก ปพฺพชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปท’’นฺติ เอวมาทินา ปพฺพชฺชํ อุปสมฺปทํ ยาจิตฺวา อจิรูปสมฺปนฺโน ยาว อรหตฺตา มหนฺตํ วิเสสํ สมฺปาเทสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා ඒ භාරද්වාජ ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයා, 'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති! යම් සේ යටිකුරු කර තිබූ දෙයක් උඩුකුරු කරන්නාක් මෙන් ද, වසා තිබූ දෙයක් විවෘත කරන්නාක් මෙන් ද, මංමුළා වූවෙකුට මඟ පෙන්වන්නාක් මෙන් ද, ඇස් ඇත්තන් රූප දකිත්වා යි අඳුරෙහි තෙල් පහනක් දල්වා තබන්නාක් මෙන් ද...' යනාදී වශයෙන් මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි මහත් සේ පැහැදී සිය ප්‍රසාදය පළ කළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි, 'භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ සමීපයෙහි මට පැවිද්ද ලැබෙත්වා, උපසම්පදාව ලැබෙත්වා' යි පැවිද්ද හා උපසම්පදාව අයැද සිටියේය. නොබෝ කලකින්ම උපසම්පදාව ලබා, අර්හත්ත්වය දක්වා වූ උතුම් විශේෂ අධිගමයන් සාක්ෂාත් කරගත්තේය.

กสิภารทฺวาชสุตฺต

කසිභාරද්වාජ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.104] เอกาทสมํ มหากสฺสปาทีหิ โปราณธมฺมสํคาหกเถเรหิ สํคีตํ กสิภารทฺวาชสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී මහා කස්සප මහ රහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ පුරාණ ධර්ම සංගායක ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් සංගායනා කරන ලද එකොළොස්වන සූත්‍රය වන 'කසිභාරද්වාජ සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต ทกฺขิณาคิริสฺมึ เอกนาฬายํ พฺราหฺมณคาเม กสิภารทฺวาชํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. กสิภารทฺวาโช ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මගධ රට දක්ෂිණාගිරි ජනපදයේ ඒකනාලා නම් බ්‍රාහ්මණ ගමෙහිදී, කසිභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, කසිභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය.

‘‘กสฺสโก [Pg.105] ปฏิชานาสิ, น จ ปสฺสามิ เต กสึ. กสฺสโก ปุจฺฉิโต พฺรูหิ, กถํ ชาเนมุ ตํ กสิ’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

'ඔබ වහන්සේ ගොවියෙකු යැයි පිළිගන්නා සේක. එහෙත් ඔබ වහන්සේගේ වගාවක් මම නොදකිමි. ගොවියෙකුගෙන් අසන ලදුව, වදාරනු මැනවි. ඔබ වහන්සේගේ ඒ ගොවිතැන අප හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?' ස්වාමීනි, ඒ කරුණ නිමිති කරගෙන (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

‘‘สทฺธา พีชํ ตโป วุฏฺฐิ, ปญฺญา เม ยุคนงฺคลํ;

หิรี อีสา มโน โยตฺตํ, สติ เม ผาลปาจนํ.

'ශ්‍රද්ධාව මගේ බීජයයි, තපස වැස්සයි, ප්‍රඥාව මගේ වියගහ හා නඟුලයි. හිරී නඟුල් ඊසයයි, මනස විය බඳින රැහැනයි, සතිය මගේ නඟුල් හීවැල සහ කෙවිටයි.'

กายคุตฺโต วจีคุตฺโต, อาหาเร อุทเร ยโต;

สจฺจํ กโรมิ นิทฺทานํ, โสรจฺจํ เม ปโมจนํ.

'කයින් සංවර වූ, වචනයෙන් සංවර වූ, ආහාරයෙහි පමණ දන්නා වූ මම, සත්‍යය නමැති වල්නෙලීම කරමි. මෘදු බව මගේ බන්ධනවලින් මිදීමයි.'

วีริยํ เม ธุรโธรยฺหํ, โยคกฺเขมาธิวาหนํ;

คจฺฉติ อนิวตฺตนฺตํ, ยตฺถ คนฺตฺวา น โสจติ.

'වීරිය මගේ බර අදින ගොනාය. එය මා යෝගක්ෂේමය කරා ගෙන යයි. නොනැවතී ඉදිරියටම යන එය, ගිය තැන නැවත ශෝක නොකරන තැනකි.'

เอวเมสา กสี กฏฺฐา, สา โหติ อมตปฺผลา;

เอตํ กสึ กสิตฺวาน, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจตี’’ติ.

'මෙලෙස මෙම ගොවිතැන කරනු ලැබේ. එය අමා මහ නිවන් පල ලබා දෙයි. මේ ගොවිතැන කිරීමෙන් සියලු දුකින් මිදෙන්නේය.'

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

กสฺสโก [Pg.106] ปฏิชานาสิ, น จ ปสฺสามิ เต กสึ;

กสฺสโก ปุจฺฉิโต พฺรูหิ, กถํ ชาเนมุ ตํ กสึ.

ඔබ වහන්සේ ගොවියෙකු යැයි පිළිගන්නා සේක. එහෙත් ඔබ වහන්සේගේ වගාවක් මම නොදකිමි. ගොවියෙකුගෙන් අසන ලදුව, වදාරනු මැනවි. ඔබ වහන්සේගේ ඒ ගොවිතැන අප හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

สทฺธา [Pg.107] พีชํ ตโป วุฏฺฐิ, ปญฺญา เม ยุคนงฺคลํ;

หิรี อีสา มโน โยตฺตํ, สติ เม ผาลปาจนํ.

ශ්‍රද්ධාව මගේ බීජයයි, තපස වැස්සයි, ප්‍රඥාව මගේ වියගහ හා නඟුලයි. හිරී නඟුල් ඊසයයි, මනස විය බඳින රැහැනයි, සතිය මගේ නඟුල් හීවැල සහ කෙවිටයි.

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.109] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส กสิภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා ඒ කසිභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි පැහැදී, කිනම් ආකාරයක පැහැදීමක් ඇති කරගත්තේ ද?

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา กสิภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตมา’’ติเอวมาทินา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මේ ධර්ම දේශනාව අසා කසිභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා, 'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති!' යනාදී වශයෙන් මේ ධර්ම විනය කෙරෙහි මහත් සේ පැහැදී සිය ප්‍රසාදය පළ කළේය.

เสยฺยถาปิ โภ โคตม อุกฺกุชฺชิตํ วา นิกฺกุชฺเชยฺย.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යටිකුරු කර තිබූ බඳුනක් උඩුකුරු කරන්නාක් මෙන්...

อุทยสุตฺต

උදය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อุทยสุตฺตํ [Pg.110] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, 'උදය සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อุทยํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อุทโย ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปกฏฺฐโกยํ สมโณ โคตโม ปุนปฺปุนํ อาคจฺฉตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී, උදය බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, උදය බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළ කළේය: 'මේ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ නැවත නැවතත් මෙහි වඩින සේක.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණ නිමිති කරගෙන (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

ปุนปฺปุนญฺเจว วปนฺติ พีชํ, ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทวราชา;

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา, ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ.

නැවත නැවතත් බීජ වපුරති, නැවත නැවතත් වැසි වසින්නේය, නැවත නැවතත් ගොවියෝ කුඹුරු සීසාති, නැවත නැවතත් රටට ධාන්‍ය ලැබෙන්නේය.

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යනාදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

ปุนปฺปุนํ [Pg.111] เจว วปนฺติ พีชํ, ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทว ราชา;

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา, ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ.

නැවත නැවතත් බීජ වපුරති, නැවත නැවතත් වැසි වසින්නේය, නැවත නැවතත් ගොවියෝ කුඹුරු සීසාති, නැවත නැවතත් රටට ධාන්‍ය ලැබෙන්නේය.

ปุนปฺปุนํ [Pg.112] ยาจกา ยาจยนฺติ, ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททนฺติ;

ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททิตฺวา, ปุนปฺปุนํ สคฺคมุเปติ ฐานํ.

නැවත නැවතත් යාචකයෝ යදිති, නැවත නැවතත් දානපතියෝ දන් දෙති, නැවත නැවතත් දානපතියෝ දන් දී, නැවත නැවතත් සුගති ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදිති.

ปุนปฺปุนํ ขีรนิกา ทุหนฺติ, ปุนปฺปุนํ วจฺโฉ อุเปติ มาตรํ;

ปุนปฺปุนํ กิลมติ ผนฺทติ จ, ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโท.

නැවත නැවතත් කිරි දෙවන්නෝ කිරි දොවති, නැවත නැවතත් වස්සා මව වෙත යයි, නැවත නැවතත් අඥාන තැනැත්තා වෙහෙසෙයි, වෙවුලයි, නැවත නැවතත් මව්කුසට පැමිණෙයි.

ปุนปฺปุนํ ชายติ มียติ จ, ปุนปฺปุนํ สิวถิกํ หรนฺติ;

มคฺคญฺจ ลทฺธา อปุนพฺภวาย, น ปุนปฺปุนํ ชายติ ภูริปญฺโญ-หุ–

නැවත නැවතත් උපදී, මිය යයි, නැවත නැවතත් සොහොනට ගෙන යනු ලැබෙයි, එහෙත් නැවත නූපදීම පිණිස වූ මඟ ලැබූ මහා ප්‍රඥාවන්තයා නැවත නැවතත් උපදින්නේ නැත.

มาตุโปสกสุตฺต

මාතුපෝසක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – มาตุโปสกสุตฺตํ [Pg.113] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, 'මාතුපෝසක සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มาตุโปสกํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาตุโปสโก ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อหญฺหิ โภ โคตม ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสามิ, ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา มาตาปิตโร โปเสมิ, กจฺจาหํ โภ โคตม เอวํการี กิจฺจการี โหมี’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตคฺฆ ตฺวํ พฺราหฺมณ เอวํการี กิจฺจการี โหสิ, โย โข พฺราหฺมณ ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสติ, ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา มาตาปิตโร โปเสติ, พหุํ โส ปุญฺญํ ปสวตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตา.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී, මව්පියන්ට උපස්ථාන කරන බ්‍රාහ්මණයා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, මාතුපෝසක බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළ කළේය: 'භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මම ධර්මානුකූලව පිණ්ඩපාතය සොයමි. ධර්මානුකූලව පිණ්ඩපාතය සොයා මගේ මව්පියන් පෝෂණය කරමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ කරන්නා වූ මම නිසි පරිදි කටයුතු කරන්නෙක්, මගේ යුතුකම් ඉටු කරන්නෙක් වෙම්ද?' ස්වාමීනි, ඒ කරුණ නිමිති කරගෙන, 'බ්‍රාහ්මණය, ඒකාන්තයෙන්ම ඔබ එසේ කරමින් නිසි පරිදි කටයුතු කරන්නෙක්, යුතුකම් ඉටු කරන්නෙක් වන්නෙහිය. බ්‍රාහ්මණය, යමෙක් ධර්මානුකූලව පිණ්ඩපාතය සොයා, ධර්මානුකූලව පිණ්ඩපාතය සොයාගෙන මව්පියන් පෝෂණය කරයිද, හේ බොහෝ පින් රැස්කර ගන්නේය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

โย [Pg.114] มาตรํ วา ปิตรํ วา, มจฺโจ ธมฺเมน โปสติ;

ตาย นํ ปาริจริยาย, มาตาปิตูสุ ปณฺฑิตา;

อิเธว นํ ปสํสนฺติ, เปจฺจ สคฺเค ปโมทติ–

යම් මනුෂ්‍යයෙක් ධර්මානුකූලව සිය මව හෝ පියා පෝෂණය කරයිද, මව්පියන් කෙරෙහි දක්වන ඒ උපස්ථානය නිසා නුවණැත්තෝ ඔහුව මෙලොවදීම පසසති. හේ පරලොව ගොස් ස්වර්ගයෙහි සතුටු වෙයි.

โขมทุสฺสสุตฺต

ඛෝමදුස්ස සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.115] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน พฺราหฺมณสํยุตฺเต โขมทุสฺสสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බ්‍රාහ්මණ සංයුක්තයේ එන ඛෝමදුස්ස සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต โขมทุสฺเส นาม สกฺยานํ นิคเม โขมทุสฺสเก พฺราหฺมณคหปติเก อารพฺภ ภาสิต, โขมทุสฺสกา ภนฺเต พฺราหฺมณคหปติกา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ ‘‘เก จ มุณฺฑกา สมณกา, เก จ สภาธมฺมํ ชานิสฺสนฺตี’’ติ.

පිළිතුර – ස්වාමීනී, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි ඛෝමදුස්ස නම් වූ ශාක්‍යයන්ගේ නියම්ගමෙහිදී ඛෝමදුස්සක බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ඛෝමදුස්සක බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'මුඩු මහණන් කවුරුන්ද, සභා ධර්මය දන්නේ කවුරුන්ද' කියායි.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต,สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ;

ราคญฺจ โทสญฺจ ปหาย โมหํ,ธมฺมํ วทนฺตา จ ภวนฺติ สนฺโต’’ติ.

‘‘යම් තැනක සත්පුරුෂයෝ නැත්නම් එය සභාවක් නොවේ. යමෙක් ධර්මය කතා නොකරත්ද ඔවුහු සත්පුරුෂයෝ නොවෙති. රාගයද ද්වේෂයද මෝහයද දුරු කොට ධර්මය පවසන්නෝම සත්පුරුෂයෝ වෙති’’ යි වදාළ සේක.

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

เนสา [Pg.116] สภา ยตฺถ นสนฺติ สนฺโต,สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ;

ราคญฺจ โทสญฺจ ปหาย โมหํ,ธมฺมํ วทนฺตา จ ภวนฺติ สนฺโต–

‘‘යම් තැනක සත්පුරුෂයෝ නැත්නම් එය සභාවක් නොවේ. යමෙක් ධර්මය කතා නොකරත්ද ඔවුහු සත්පුරුෂයෝ නොවෙති. රාගයද ද්වේෂයද මෝහයද දුරු කොට ධර්මය පවසන්නෝම සත්පුරුෂයෝ වෙති’’ –

วงฺคีสสํยุตฺต

වංගීස සංයුක්තය

อานนฺทสุตฺต

ආනන්ද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – วงฺคีสสํยุตฺเต [Pg.117] ปนาวุโส จตุตฺถํ สํงฺคีตํ อานนฺทสุตฺตํ กตฺถกํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, වංගීස සංයුක්තයෙහි සතරවනුව සංගායනා කරන ලද ආනන්ද සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วงฺคีสตฺเถรํ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. อายสฺมตา ภนฺเต วงฺคีโส อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, සැවැත්නුවරදී ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විසින් ආයුෂ්මත් වංගීස තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ආයුෂ්මත් වංගීස තෙරණුවෝ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේට ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළහ –

‘‘กามราเคน ฑยฺหามิ, จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ;

สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ, อนุกมฺปาย โคตมา’’ติ.

‘‘මම කාමරාගයෙන් දැවෙමි. මාගේ සිත දැවෙයි. ගෝතමයන් වහන්ස, අනුකම්පාවෙන් මෙහි සංසිඳීම (නිවීම) වදාරන සේක්වා’’ යි පැවසූහ.

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘สญฺญาย วิปริเยสา, จิตฺตํ เต ปริฑยฺหติ;

นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ, สุภํ ราคูปสํหิตํ;

สงฺขาเร ปรโต ปสฺส, ทุกฺขโต มา จ อตฺตโต;

นิพฺพาเปหิ มหาราคํ, มา ฑยฺหิตฺโถ ปุนปฺปุนํ;

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ;

สติ กายคตา ตฺยตฺถุ, นิพฺพิทาพหุโล ภว;

อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺโต จริสฺสสี’’ติ.

‘‘සංඥාවෙහි පෙරළීම නිසා තාගේ සිත දැවෙයි. රාගය උපදවන සුභ නිමිත්ත දුරු කරව. සංස්කාරයන් අනුන් හැටියට (අනාත්ම වශයෙන්) සහ දුකක් හැටියට බලන්න, ආත්මයක් ලෙස නොබලන්න. මහා රාගය නිවා දමන්න, නැවත නැවතත් නොදැවෙන්න. අසුභය කෙරෙහි සිත වඩන්න, සිත එකඟ කොට මනාව සමාහිත කර ගන්න. තට කායගතා සතිය ඇත්තේ වේවා, කලකිරීම් බහුලව වෙසෙන්න. අනිමිත්ත වඩන්න, මාන අනුශය දුරු කරන්න. එවිට මානය අවබෝධයෙන් දුරු කිරීම නිසා උපශාන්තව හැසිරෙන්නෙහිය’’ යි (වදාළහ).

เอวํ โข ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, මෙසේ ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กามราเคน [Pg.118] ฑยฺหามิ, จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ;

สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ, อนุกมฺปาย โคตม–

‘‘මම කාමරාගයෙන් දැවෙමි. මාගේ සිත දැවෙයි. ගෝතමයන් වහන්ස, අනුකම්පාවෙන් මෙහි සංසිඳීම (නිවීම) වදාරන සේක්වා –

สญฺญาย [Pg.119] วิปริเยสา, จิตฺตํ เต ปริฑยฺหติ;

นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ, สุภํ ราคูปสํหิตํ.

සංඥාවෙහි පෙරළීම නිසා තාගේ සිත දැවෙයි. රාගය උපදවන සුභ නිමිත්ත දුරු කරව.

สงฺขาเร ปรโตปสฺส, ทุกฺขโต มา จ อตฺตโต;

นิพฺพาเปหิ มหาราคํ, มา ฑยฺหิตฺโถ ปุนปฺปุนํ.

සංස්කාරයන් අනුන් හැටියට සහ දුකක් හැටියට බලන්න, ආත්මයක් ලෙස නොබලන්න. මහා රාගය නිවා දමන්න, නැවත නැවතත් නොදැවෙන්න.

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ;

สติ กายคตา ตฺยตฺถุ, นิพฺพิทาพหุโล ภว.

අසුභය කෙරෙහි සිත වඩන්න, සිත එකඟ කොට මනාව සමාහිත කර ගන්න. තට කායගතා සතිය ඇත්තේ වේවා, කලකිරීම් බහුලව වෙසෙන්න.

อนิมิตฺตญฺจ [Pg.120] ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺโต จริสฺสสิ.

අනිමිත්ත වඩන්න, මාන අනුශය දුරු කරන්න. එවිට මානය අවබෝධයෙන් දුරු කිරීම නිසා උපශාන්තව හැසිරෙන්නෙහිය.

วงฺคีสสุตฺต

වංගීස සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถ อาวุโส ทฺวาทสมํ วงฺคีสสุตฺตํ กตฺถ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි දොළොස්වන වංගීස සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมตา วงฺคีสตฺเถเรน อจิร อรหตฺตปฺปตฺเตน วิมุตฺติสุขปฏิสํเวทินา–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, නොබෝ කලකින් අරහත්වයට පත්ව විමුක්ති සුවය විඳින්නා වූ ආයුෂ්මත් වංගීස තෙරුන් වහන්සේ විසින් සැවැත්නුවරදී –

‘‘กาเวยฺยมตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ, คามาคามํ ปุราปุรํ,อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ, สทฺธา โน อุปปชฺชถ;

โส เม ธมฺม มเทเสสิ, ขนฺธายตน ธาตุโย;

ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

พหุนฺนํ วต อตฺถาย, โพธึ อชฺฌคมา มุนิ;

ภิกฺขูนํ ภิกฺขูนีนญฺจ, เย นิยามคตทฺทสา;

สฺวาคตํ [Pg.121] วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ;

ปุพฺเพ นิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ;

เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ, เจโตปริยาย โกวิโท.

‘‘අපි පෙර කාව්‍යකරණයෙහි මත්ව ගමින් ගමට නගරයෙන් නගරයට සැරිසැරුවෙමු. පසුව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමු. අප තුළ ශ්‍රද්ධාව උපන්නේය. උන්වහන්සේ මට ස්කන්ධ, ආයතන හා ධාතූන් පිළිබඳව ධර්මය දේශනා කළ සේක. මම ඒ ධර්මය අසා, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි. ඒ මුණිවරයාණෝ බොහෝ දෙනාගේ යහපත පිණිස සම්බෝධියට පැමිණි සේක. නියාමයට පැමිණි භික්ෂු, භික්ෂුණීන්ටද (එය මහත් යහපතක් විය). බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මා පැමිණීම මට ඉතා සුන්දර පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබන ලදී. බුදු සසුන නිම කරන ලදී. මම පෙර විසූ කඳපිළිවෙළ දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කර ගන්නා ලදී. මම ත්‍රිවිද්‍යා සහිත වූ, සෘද්ධිප්‍රාප්ත වූ, පරසිත් දන්නා නුවණැත්තෙක් වෙමි’’ යි (පැවසූහ).

เอวํ โข ภนฺเต อุทานวเสน ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, මෙසේ උදන් වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

กาเวยฺย [Pg.124] มตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ;

คามาคามํปุราปุรํ,อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ, สทฺธา โน อุปปชฺชถ.

‘‘අපි පෙර කාව්‍යකරණයෙහි මත්ව ගමින් ගමට නගරයෙන් නගරයට සැරිසැරුවෙමු. පසුව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමු. අප තුළ ශ්‍රද්ධාව උපන්නේය.

โส [Pg.125] เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตน ธาตุโย;

ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

උන්වහන්සේ මට ස්කන්ධ, ආයතන හා ධාතූන් පිළිබඳව ධර්මය දේශනා කළ සේක. මම ඒ ධර්මය අසා, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි.

พหุนฺนํ วต อตฺถาย, โพธึ อชฺฌคมา มุนิ;

ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนี นญฺจ, เย นิยามคตทฺทสา.

ඒ මුණිවරයාණෝ බොහෝ දෙනාගේ යහපත පිණිස සම්බෝධියට පැමිණි සේක. නියාමයට පැමිණි භික්ෂු, භික්ෂුණීන්ටද (එය මහත් යහපතක් විය).

สฺวาคตํ วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก;

ตสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මා පැමිණීම මට ඉතා සුන්දර පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබන ලදී. බුදු සසුන නිම කරන ලදී.

ปุพฺเพนิวาสํ [Pg.126] ชานามิ;

ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ;

เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ, เจโตปริยายโกวิโท.

මම පෙර විසූ කඳපිළිවෙළ දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කර ගන්නා ලදී. මම ත්‍රිවිද්‍යා සහිත වූ, සෘද්ධිප්‍රාප්ත වූ, පරසිත් දන්නා නුවණැත්තෙක් වෙමි.

วนสํยุตฺต

වන සංයුක්තය

อานนฺทสุตฺต

ආනන්ද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – วนสํยุตฺเต ปนาวุโส ปญฺจมํ สํคีตํ อานนฺทสุตฺตํ กทา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, වන සංයුක්තයෙහි පස්වනුව සංගායනා කරන ලද ආනන්ද සූත්‍රය කවර කලෙක, කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ อจิรปรินิพฺพุเต ภควติ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถาย เทวตาย ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท อจิรปรินิพฺพุเต ภควติ อติเวลํ คิหิสญฺญตฺติพหุโล วิหรติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

පිළිතුර – ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පා නොබෝ කලකින් කොසොල් ජනපදයෙහි එක්තරා වනාන්තරයකදී, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරභයා, එම වනාන්තරයෙහි අධිගෘහිත දේවතාවෙකු විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ නොබෝ කලකදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ දැඩි ලෙස ගිහියන් සමඟ නිතර කතාබහ කරමින් කල් ගෙවූ සේක. ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී –

‘‘รุกฺขมูลคหนํ ปสกฺกิย,นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย;

ฌาย โคตม มา ปมาโท,กึ เต พิฬิพิฬิกา กริสฺสตี’’ติ.

‘‘ගෝතමයෙනි, වෘක්ෂමූල නැමැති වනාන්තරයට පිවිස, නිවන සිතෙහි තබාගෙන, දැහැනට සමවදින්න. ප්‍රමාද නොවන්න. මේ හිස් කතාබහෙන් තට කිනම් ඵලක්ද?’’ යි පැවසූහ.

เอวํ [Pg.127] โข ภนฺเต วนสณฺเฑ อธิวตฺถาย เทวตาย อายสฺมโต อานนฺทตฺเถรสฺส อนุกมฺปิกาย อตฺถกามาย ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, මෙසේ වනාන්තරයෙහි අධිගෘහිත දේවතාවා විසින් ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් හා යහපත කැමැත්තෙන් දේශනා කරන ලදී.

รุกฺขมูล [Pg.128] คหนํ ปสกฺกิย, นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย;

ฌาย โคตม มา ปมาโท, กึ เต พิฬิพิฬิกา กริสฺสติ-หุ–

‘‘ගෝතමයෙනි, වෘක්ෂමූල නැමැති වනාන්තරයට පිවිස, නිවන සිතෙහි තබාගෙන, දැහැනට සමවදින්න. ප්‍රමාද නොවන්න. මේ හිස් කතාබහෙන් තට කිනම් ඵලක්ද? –

ยกฺขสํยุตฺต

යක්ඛ සංයුක්තය

อินฺทกสุตฺต

ඉන්දක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ยกฺขสํยุตฺเต [Pg.129] ปนาวุโส ปฐมํ สํคีตํ อินฺทกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, යක්ඛ සංයුක්තයෙහි පළමුවනුව සංගායනා කරන ලද ඉන්දක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อินฺทกูเฏ ปพฺพเต อินฺทกสฺส ยกฺขสฺส ภวเน อินฺทกํ ยกฺขํ อารพฺภ ภาสิตํ. อินฺทโก ภนฺเต ยกฺโข อตฺตวาโท ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ–

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, රජගහ නුවර ඉන්දකූට පර්වතයෙහි ඉන්දක යක්ෂයාගේ භවනයේදී ඉන්දක යක්ෂයා අරභයා (මෙය) දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ආත්මවාදියෙකු වූ ඉන්දක යක්ෂයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය –

‘‘รูปํ น ชีวนฺติ วทนฺติ พุทฺธา,กถํ นฺวยํ วินฺทติมํ สรีรํ;

กุตสฺส อฏฺฐียกปิณฺฑเมภิ,กถํ นฺวยํ สชฺชติ คพฺภรสฺมิ’’นฺติ.

''බුදුවරු රූපය ජීවය (ආත්මය) නොවේ යැයි පවසති. එසේ නම් මේ සත්වයා මේ ශරීරය ලබන්නේ කෙසේද? ඔහුගේ ඇටකටු හා මස් පිඬු පැමිණෙන්නේ කොහෙන්ද? ඔහු මව්කුසෙහි රැඳෙන්නේ (ඇලෙන්නේ) කෙසේද?''

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

‘‘ปฐมํ กลลํ โหติ, กลลา โหติ อพฺพุทํ,อพฺพุทา ชายเต เปสิ, เปสิ นิพฺพตฺตตี ฆโน;

ฆนา ปสาขา ชายนฺติ, เกสา โลมา นขาปิจ;

ยญฺจสฺส ภุญฺชตี มาตา, อนฺนํ ปานญฺจ โภชนํ;

เตน โส ตตฺถ ยาเปติ, มาตุกุจฺฉิคโตนโร’’ติ.

''පළමුව කලලය (කලල රූපය) වෙයි, කලලයෙන් අබ්බුදය වෙයි, අබ්බුදයෙන් පේසිය (මස් වැදැල්ල) උපදියි, පේසියෙන් ඝනය (ඝන රූපය) හටගනියි, ඝනයෙන් අතුපතර (අත් පා ආදී ශාඛා) හටගනිති, කෙස්, ලොම් සහ නියපොතු ද (හටගනිති). මව යම් අන්න, පාන, භෝජනයක් අනුභව කරයිද, මව්කුසෙහි සිටින මිනිසා (දරුවා) එයින් එහි යැපෙයි'' කියායි.

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

อาฬวกสุตฺต

ආළවක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.132] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ยกฺขสํยุตฺเต อาฬวกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් යක්ඛ සංයුක්තයෙහි එන ආළවක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – อาฬวิยํ ภนฺเต อาฬวกสฺส ยกฺขสฺส ภวเน อาฬวกํ ยกฺขํ อารพฺภ ภาสิตํ. อาฬวโก ภนฺเต ยกฺโข ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, ආළවි නුවර ආළවක යක්ෂයාගේ භවනයේදී ආළවක යක්ෂයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ආළවක යක්ෂයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය –

กึ สูธวิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ,กึ สุ สุจิณฺณํ สุขมาวหาติ;

กึ สุ หเว สาทุตรํ รสานํ,กถํ ชีวึ ชีวิตามาหุ เสฏฺฐนฺติ.

''මෙහි මිනිසාට ශ්‍රේෂ්ඨතම ධනය කුමක්ද? මැනවින් පුරුදු කරන ලද කුමන ධර්මයක් සැපය ළඟා කර දෙයිද? රසයන් අතරින් ඒකාන්තයෙන්ම මිහිරිම රසය කුමක්ද? කෙසේ ජීවත් වීම ශ්‍රේෂ්ඨතම ජීවිතය යැයි පවසත්ද?''

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

สทฺธีจ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ,ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ;

สจฺจํ หเว สาทุตรํ รสานํ,ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐนฺติ.

''මෙහි මිනිසාට ශ්‍රේෂ්ඨතම ධනය ශ්‍රද්ධාවයි. මැනවින් පුරුදු කරන ලද ධර්මය සැපය ළඟා කර දෙයි. රසයන් අතරින් සත්‍යය ඒකාන්තයෙන්ම මිහිරිම රසය වෙයි. ප්‍රඥාවෙන් ජීවත් වීම ශ්‍රේෂ්ඨතම ජීවිතය යැයි පවසති'' කියායි.

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ මුල් කොට ඇති ධර්ම දේශනාවක් වදාරන ලදී.

น [Pg.134] ขฺวาหํ ตํ อาวุโส นิกฺขมิสฺสามิ, ยํ เต กรณียํ, ตํ กโรหิ,

''ඇවැත්නි, මම මෙතනින් පිටතට නොයන්නෙමි. ඔබට යමක් කළ හැකි නම්, එය කරන්න.''

ปญฺหํ ตํ สมณ ปุจฺฉิสฺสามิ, สเจ เม น พฺยากริสฺสสิ, จิตฺตํ วา เต ขิปิสฺสามิ, หทยํ วา เต ผาเลสฺสามิ, ปาเทสุ วา คเหตฺวา ปารคงฺคาย ขิปิสฺสามิ–

''මහණ, මම ඔබෙන් ප්‍රශ්නයක් අසන්නෙමි. ඉදින් ඔබ මට එය විසඳා නොදුන්නොත්, මම ඔබේ සිත අවුල් කරන්නෙමි (පිස්සු වට්ටන්නෙමි), නැතහොත් ඔබේ හදවත පලන්නෙමි, නැතහොත් දෙපයින් ගෙන ගඟෙන් එතෙරට විසි කරන්නෙමි.''

กึ [Pg.135] สูข วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, กึ สุ สุจิณฺณํ สุขมาวหาติ;

กึ สุ หเว สาทุภรํ รสานํ, กถํ ชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ–

''මිනිසාට ලැබිය හැකි උතුම්ම ධනය කුමක්ද? මැනවින් පුරුදු කළ කුමන දෙයක් සැපය ගෙන දෙයිද? රසයන් අතරින් ඒකාන්තයෙන්ම මිහිරිම රසය කුමක්ද? කෙසේ ජීවත් වීම උතුම්ම ජීවිතය යැයි පවසත්ද?''

สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ;

สจฺจํ หเว สาทุตรํ รสานํ, ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ;

''මේ ලෝකයෙහි මිනිසාට ලැබිය හැකි උතුම්ම ධනය ශ්‍රද්ධාවයි. මැනවින් පුරුදු කළ ධර්මය සැපය ළඟා කර දෙයි. රසයන් අතරින් සත්‍යයම ඒකාන්තයෙන්ම මිහිරිම රසය වෙයි. ප්‍රඥාවෙන් ජීවත් වීම උතුම්ම ජීවිතය යැයි පවසති.''

กถํสุ [Pg.136] ตรติ โอฆํ, กถํสุ ตรติ อณฺณวํ;

กถํสุ ทุกฺข มจฺเจติ, กถํสุ ปริสุชฺฌติ.

''සංසාර ඕඝය (සැඩපහර) තරණය කරන්නේ කෙසේද? සංසාර සාගරය තරණය කරන්නේ කෙසේද? දුක ඉක්මවා යන්නේ කෙසේද? පිරිසිදු වන්නේ කෙසේද?''

สทฺธาย ตรติ โอฆํ, อปฺปมาเทน อณฺณวํ;

วีริเยน ทุกฺข มจฺเจติ, ปญฺญาย ปริสุชฺฌติ–

''ශ්‍රද්ධාවෙන් සංසාර ඕඝය තරණය කරයි. අප්‍රමාදයෙන් සාගරය තරණය කරයි. වීර්යයෙන් දුක ඉක්මවා යයි. ප්‍රඥාවෙන් පිරිසිදු වෙයි.''

กถํสุ [Pg.137] ลภเต ปญฺญํ, กถํสุ วินฺทเต ธนํ;

กถํสุ กิตฺตึ ปปฺโปติ, กถํ มิตฺตานิ คนฺถติ;

อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ, กถํ เปจฺจ น โสจติ–

''ප්‍රඥාව ලබා ගන්නේ කෙසේද? ධනය උපයා ගන්නේ කෙසේද? කීර්තියට පත්වන්නේ කෙසේද? මිතුරන් ඇති කර ගන්නේ කෙසේද? මේ ලෝකයෙන් පරලොවට ගොස් ශෝක නොකරන්නේ කෙසේද?''

สทฺทหาโน อรหตํ, ธมฺมํ นิพฺพานปตฺติยา;

สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ, อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ;

ปติรูปการี ธุรวา, อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ;

สจฺเจน [Pg.138] กิตฺตึ ปปฺโปติ, ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ;

อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ;

ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา, สทฺธสฺส ฆรเมสิโน;

สจฺจํ ธมฺโม ธิติ จาโค, ส เว เปจฺจน โสจติ–

''නිවන් ලැබීම පිණිස රහතන් වහන්සේලාගේ ධර්මය අදහා ගනිමින්, මැනවින් සවන් දෙන, අප්‍රමාදී වූ, විමසා බලන සුළු තැනැත්තා ප්‍රඥාව ලබයි. සුදුසු පරිදි කටයුතු කරන, බර උසුලන (ධෛර්යවන්ත වූ), උත්සාහවන්ත තැනැත්තා ධනය උපයයි. සත්‍යයෙන් කීර්තිය ලබයි. දන් දීමෙන් මිතුරන් ඇති කර ගනියි. මෙසේ ක්‍රියා කරන්නා මෙලොවින් පරලොව ගොස් ශෝක නොකරයි. ගිහි ගෙයි වෙසෙන ශ්‍රද්ධාවන්තයෙකුට සත්‍යය, ධර්මය (දමනය), ධෛර්යය සහ ත්‍යාගශීලී බව යන මේ ධර්ම සතර ඇත්ද, හෙතෙම පරලොව ගොස් ඒකාන්තයෙන්ම ශෝක නොකරයි.''

สกฺกสํยุตฺต

සක්ක සංයුක්තය

วตปทสุตฺต

වතපද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สกฺกสํยุตฺเต [Pg.139] ปนาวุโส วตปทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සක්ක සංයුක්තයෙහි එන වතපද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ สกฺกสฺส ภิกฺขเว เทวานมินฺทสฺส ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส สตฺต วตปทานิ สมตฺตานิ สมาทินฺนานิ อเหสุํ, เยสํ สมาทินฺนตฺตา สกฺโก สกฺกตฺตํ อชฺฌคาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා ''මහණෙනි, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා පෙර මිනිසකුව සිටි කල සමාදන් වී සම්පූර්ණ කරන ලද වත්පද සතක් විය. ඒවා සමාදන් වීම නිසා ශක්‍රයා ශක්‍ර පදවියට පැමිණියේය'' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สกฺกสฺส [Pg.141] ภิกฺขเว เทวานมินฺทสฺส ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส อิมานิ สตฺต วตปทานิ สมตฺตานิ สมาทินฺนานิ อเหสุํ.

''මහණෙනි, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා පෙර මිනිසකුව සිටි කාලයේදී මේ වත්පද සත සම්පූර්ණයෙන් සමාදන් වී තිබුණේය.''

มาตาเปตฺติภรํ ชนฺตุํ, กุเล เชฏฺฐาปจายินํ;

สณฺหํ สขิลสมฺภาสํ, เปสุเณยฺยปฺปหายินํ;

มจฺเฉรวินเย ยุตฺตํ, สจฺจํ โกธาภิภุํ นรํ;

ตํ เว เทวา ตาวตึสา, อาหุ ‘‘สปฺปุริโส’’อิติ.

''මව්පියන් රකින, කුලයේ වැඩිහිටියන්ට ගරු කරන, මෘදු මොළොක් කතාබහ ඇති, කේලාම් කීමෙන් වැළකී සිටින, මසුරුකම දුරු කිරීමෙහි යෙදුණු, සත්‍ය ගරුක, ක්‍රෝධය මැඩපැවැත්වූ ඒ මිනිසා සැබවින්ම සත්පුරුෂයෙකැයි තාවතිංස වැසි දෙවියෝ පවසති.''

ทลิทฺทสุตฺต

දලිද්ද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทลิทฺทสุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ. วิสฺสชฺชนา. ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อญฺญตโร ปุริโส อิมสฺมึเยว ราชคเห มนุสฺสทลิทฺโท [Pg.142] อโหสิ มนุสฺสกปโณ มนุสฺสวราโก, โส ตถาคตปฺปเวทิเต ธมฺมวินเย สทฺธํ สมาทิยิ, สีลํ, สุตํ, จาคํ, ปญฺญํ สมาทิยี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දලිද්ද සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද? විසර්ජනය – ස්වාමීනී, රජගහ නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා ''මහණෙනි, පෙර දිනෙක මේ රජගහ නුවරම අන්ත දිළිඳු, අසරණ, අසරණ වූ මිනිසෙක් විය. ඔහු තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශිත ධර්ම විනයෙහි ශ්‍රද්ධාව සමාදන් විය, සීලය, ශ්‍රැතය, ත්‍යාගය, ප්‍රඥාව සමාදන් විය'' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ยสฺส [Pg.144] สทฺธา ตถาคเต, อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา;

สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ, อริยกนฺตํ ปสํสิตํ.

''යමෙකුගේ ශ්‍රද්ධාව තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි අචලව, මැනවින් පිහිටා තිබේද, යමෙකුගේ සීලය යහපත් වූ, ආර්යයන් වහන්සේලා ප්‍රිය කරන, ප්‍රශංසා කරන ලද්දක් වේද...''

ยชมานสุตฺต

යජමාන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ยชมานสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, යජමාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් උදෙසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.145] ภนฺเต สกฺกํ เทวานมินฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ. สกฺโก ภนฺเต เทวานมินฺโท ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, රජගහ නුවරදී ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය –

‘‘ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, กตฺถ ทินฺนํ มหปฺผล’’นฺติ.

''පින් කැමති, උපධි විපාක දෙන පින් රැස් කරන්නා වූ, යාග පූජා පවත්වන මනුෂ්‍යයන් විසින් කොතැනක දෙන ලද්දක් මහත් ඵල මහානිසංස වේද?''

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ස්වාමීනී, එම කරුණෙහිදී (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක) –

‘‘จตฺตาโร จ ปฏิปนฺนา, จตฺตาโรจ ผเล ฐิตา;

เอส สงฺโฆ อุชุภูโต, ปญฺญาสีลสมาหิโต;

ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, สงฺเฆ ทินฺนํ มหปฺผลํ’’นฺติ.

''මඟ පිළිපන් සිව් දෙනාද, ඵලයෙහි පිහිටි සිව් දෙනාද යන සෘජු බවට පත් වූ, ප්‍රඥාවෙන් හා සීලයෙන් යුක්ත වූ මේ සංඝයා වහන්සේ වෙති. පින් කැමති, උපධි විපාක දෙන පින් රැස් කරන, යාග පූජා පවත්වන මනුෂ්‍යයන් විසින් සංඝයා වහන්සේ විෂයෙහි දෙන ලද දානය මහත්ඵල මහානිසංස වේ'' කියායි.

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී.

ยชมานานํ [Pg.146] มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ,กโรตํ โอปธิตํ ปุญฺญํ, กตฺถ ทินฺนํ มหปฺผลํ–

''පින් කැමති, උපධි විපාක දෙන පින් රැස් කරන්නා වූ, යාග පූජා පවත්වන මනුෂ්‍යයන් විසින් කොතැනක දෙන ලද්දක් මහත් ඵල මහානිසංස වේද?''

จตฺตาโร จ ปฏิปนฺนา, จตฺตาโร จ ผเล ฐิตา;

เอส สงฺโฆ อุชุภูโต, ปญฺญาสีลสมาหิโต;

ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, สงฺเฆ ทินฺนํ มหปฺผลํ–

''මඟ පිළිපන් සිව් දෙනාද, ඵලයෙහි පිහිටි සිව් දෙනාද යන සෘජු බවට පත් වූ, ප්‍රඥාවෙන් හා සීලයෙන් යුක්ත වූ මේ සංඝයා වහන්සේ වෙති. පින් කැමති, උපධි විපාක දෙන පින් රැස් කරන, යාග පූජා පවත්වන මනුෂ්‍යයන් විසින් සංඝයා වහන්සේ විෂයෙහි දෙන ලද දානය මහත්ඵල මහානිසංස වේ.''

คหฏฺฐวนฺทนาสุตฺต

ගහට්ඨවන්දනා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – คหฏฺฐวนฺทนาสุตฺตํ [Pg.147] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ගහට්ඨවන්දනා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ อามนฺเตสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, පෙර දිනක දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මාතලී රථ සාරථියා ඇමතුවේය" යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตํ [Pg.148] นมสฺสนฺติ เตวิชฺชา, สพฺเพ ภุมฺมาจ ขตฺติยา;

จตฺตาโร จ มหาราชา, ติทสาจ ยสสฺสิโน;

อถโก นาม โส ยกฺโข, ยํ ตฺวํ สกฺก นมสฺสสิ–

"ත්‍රීවිද්‍යාලාභීහු ද, සියලු භූමාටු රජවරු ද, සතර වරම් මහරජවරු ද, කීර්තිමත් තව්තිසා වැසි දෙවියෝ ද යමෙකුට නමස්කාර කෙරෙත් ද; ශක්‍රයෙනි, ඔබ නමස්කාර කරන ඒ යක්ෂයා (පිදිය යුත්තා) කවුරුන් ද?"

อหญฺจ [Pg.149] สีลสมฺปนฺเน, จิรรตฺตสมาหิเต;

สมฺมาปพฺพชิเต วนฺเท, พฺรหฺมจริยปรายเน.

"මම සිල්වත් වූ, බොහෝ කලක් සමාහිත වූ, මැනවින් පැවිදි වූ, බඹසරෙහි (බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි) නිරත වූවන්ට වඳිමි."

เย คหฏฺฐา ปุญฺญกรา, สีลวนฺโต อุปาสกา;

ธมฺเมน ทารํ โปเสนฺติ, เต นมสฺสามิ มาตลิ.

"මාතලී, පින් කරන, සිල්වත් වූ, දැහැමෙන් අඹුදරුවන් රක්නා වූ යම් ගිහි උපාසකවරු වෙත් ද, මම ඔවුන්ට නමස්කාර කරමි."

นิทานวคฺคปาฬิ

නිදානවග්ගපාළි

นิทานสํยุตฺต

නිදානසංයුත්තය

ปฏิจฺจสมุปฺปาทสุตฺต

පටිච්චසමුප්පාද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.151] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน นิทานวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ สํคีตํ ปฏิจฺจสมุปฺปาทสุตฺตํ กตฺถ ตํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ... පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් නිදානවග්ග සංයුත්තයෙහි පළමුවන සංගීතය වූ පටිච්චසමුප්පාද සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ปญฺจสเต ชนปทวาสิโน ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ปญฺจสตา ภนฺเต ชนปทวาสิโน ภิกฺขู สพฺเพ อุคฺฆาฏิตญฺญุโน ธุตงฺคธรา อารทฺธวีริยา ยุตฺตโยคา วิปสฺสกา สณฺหํ สุขุมํ สุญฺญตํ ปจฺจยาการธมฺมเทสนํ ปตฺถยมานา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ภควนฺตํ ปริวาเรตฺวา นิสีทึสุ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปฏิจฺจสมุปฺปาทํ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิ กโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ජනපදවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා පන්සිය නමක් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ජනපදවාසී වූ, උග්ඝටිතඤ්ඤූ (ක්ෂණිකව ධර්මය වටහා ගන්නා නුවණැති) වූ, ධුතාංගධාරී වූ, ඇරඹූ වැර වඩන සුලු වූ, යෝගාවචර වූ, විදර්ශක වූ, සූක්ෂ්ම වූ ද සියුම් වූ ද ශූන්‍යතා ප්‍රතිසංයුක්ත වූ ද ප්‍රත්‍යාකාර (පටිච්චසමුප්පාද) ධර්ම දේශනාව පතන්නා වූ ඒ පන්සියයක් භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිවරා වැඩසිටියහ. එම කරුණෙහිදී "මහණෙනි, මම ඔබට පටිච්චසමුප්පාදය දේශනා කරමි. එය මැනවින් අසන්න, මනසෙහි තබා ගන්න, මම දේශනා කරන්නෙමි" යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กตโม [Pg.152] จ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท. อวิชฺชาปจฺจยา ภิกฺขเว สงฺขารา, สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ (เปยฺยาล) ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปาสา สมฺภวนฺติ, เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท.

"මහණෙනි, පටිච්චසමුප්පාදය යනු කුමක්ද? මහණෙනි, අවිද්‍යාව ප්‍රත්‍යයෙන් සංස්කාරයෝ ද, සංස්කාර ප්‍රත්‍යයෙන් විඤ්ඤාණය ද (පෙය්‍යාල)... ජාති ප්‍රත්‍යයෙන් ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාසයෝ හටගනිති. මෙසේ මේ මුළු මහත් දුක් කන්දරාවෙහි හටගැනීම සිදු වේ. මහණෙනි, මෙය පටිච්චසමුප්පාදය යැයි කියනු ලැබේ."

อวิชฺชาย ตฺเวว อเสสวิราคนิโรโธ สงฺขารนิโรโธ (เปยฺยาล) ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา นิรุชฺฌนฺติ, เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหติ –

"නමුත් අවිද්‍යාවෙහි ම අතිශයින් නොඉතිරිව වැගිරීම් රහිත නිරෝධයෙන් සංස්කාර නිරෝධය ද (පෙය්‍යාල)... ජාති නිරෝධයෙන් ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාසයෝ නිරුද්ධ වෙති. මෙසේ මේ මුළු මහත් දුක් කන්දරාවෙහි නිරෝධය සිදු වේ."

วิภงฺคสุตฺต

විභංග සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.154] ทุติยํ สํคีตํ วิภงฺคสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි දෙවනුව සංගීතය කරන ලද විභංග සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ปญฺจสเต ชนปทวาสิโน วิปญฺจิตญฺญุโน ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ปญฺจสตา ภนฺเต ชนปทวาสิกา ภิกฺขู วิปญฺจิตญฺญุโน ธุตงฺคธรา อารทฺธวีริยา ยุตฺตโยคา วิสฺสกา สณฺหํ สุขุมํ สุญฺญตปฏิสํยุตฺตํ ปจฺจยาการธมฺมเทสนํ ปตฺถยมานา ภควนฺตํ ปริวาเรตฺวา นิสีทึสุ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปฏิจฺจ สมุปฺปาทํ โว ภิกฺขเว เทเทสฺสามิ วิภชิสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී විපඤ්චිතඤ්ඤූ (විස්තරාත්මකව කරුණු පැහැදිලි කළ විට ධර්මය වටහා ගන්නා නුවණැති) වූ ජනපදවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා පන්සිය නමක් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ජනපදවාසී වූ, විපඤ්චිතඤ්ඤූ වූ, ධුතාංගධාරී වූ, ඇරඹූ වැර වඩන සුලු වූ, යෝගාවචර වූ, විදර්ශක වූ, සූක්ෂ්ම වූ ද සියුම් වූ ද ශූන්‍යතාවයෙන් යුක්ත වූ ද ප්‍රත්‍යාකාර (පටිච්චසමුප්පාද) ධර්ම දේශනාව පතන්නා වූ ඒ පන්සියයක් භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිවරා වැඩසිටියහ. එම කරුණෙහිදී "මහණෙනි, මම ඔබට පටිච්චසමුප්පාදය දේශනා කරමි, විභජනය කරමි (බෙදා දක්වමි). එය මැනවින් අසන්න, මනසෙහි තබා ගන්න, මම දේශනා කරන්නෙමි" යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปญฺจเวรภยสุตฺต

පංචවේරභය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ปญฺจเวรภยสุตฺตํ [Pg.156] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පංචවේරභය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ ‘‘ยโต โข คหปติ อริยสาวกสฺส ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ, จตูหิ จ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ, อริโย จสฺส ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ, โส อากงฺขมาโน อตฺตนาว อตฺตานํ พฺยากเรยฺย ขีณนิรโยมิ ขีณติรจฺฉานโยนิ ขีณเปตฺติวิสโย ขีณาปายทุคฺคติวินิปาโต, โสตาปนฺโนหมสฺมิ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโน’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී අනාථපිණ්ඩික ගෘහපතියා අරභයා, "ගෘහපතිය, යම් කලෙක ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ පංච භය වේරයන් (බිය හා වෛරයන්) සංසිඳී යන්නේ ද, සිව්වැදෑරුම් සෝතාපත්ති අංගයන්ගෙන් සමන්නාගත වන්නේ ද, ආර්ය න්‍යාය (පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය) ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද්දේ ද, මැනවින් අවබෝධ කරන ලද්දේ ද, හෙතෙම කැමැති වන්නේ නම් තමා ම තමා පිළිබඳව මෙසේ ප්‍රකාශ කරන්නේය: 'මාගේ නිරය (නිරයේ උපත) ක්ෂය විය, තිරිසන් යෝනිය ක්ෂය විය, ප්‍රේත විෂය ක්ෂය විය, අපාය දුර්ගති විනිපාතයෝ ක්ෂය වූහ. මම අපායට නොවැටෙන සුලු වූ, නියත වූ, සම්බෝධිය (අර්හත්වය) පරයාන කොට ඇති සෝතාපන්නයෙක් වෙමි'" යන මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโสตตฺถ [Pg.157] ภควตา อริยสาวกสฺส ปญฺจนฺนํ ภยานํ เวรานํ วูปสนฺตตา ปกาสิตา.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ පංච භය වේරයන් සංසිඳී යාම ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

วิสฺสชฺชนา – ‘‘กตมานิ [Pg.158] ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ. ยํ คหปติ ปาณาติปาตี ปาณาติปาตปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวทยติ. ปาณาติปาตา ฏิวิรตสฺส เอวํ ตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส ปญฺจนฺนํ ภยานํ เวรานํ วูปสนฺตตา ปกาสิตา.

පිළිතුර – "සංසිඳී යන පංච භය වේරයන් කවුරුන්ද? ගෘහපතිය, සතුන් මරන්නා වූ තැනැත්තා සත්ව ඝාතනය හේතුවෙන් මෙලොව බිය හා වෛරය ද උපදවා ගනියි, පරලොව බිය හා වෛරය ද උපදවා ගනියි, චෛතසික දුක් දොම්නස් ද විඳියි. සතුන් මැරීමෙන් වැළකුණු තැනැත්තාට මෙසේ ඒ බිය හා වෛරයෝ සංසිඳෙති" යන ආදී වශයෙන්, ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ පංච භය වේරයන්ගේ සංසිඳීම ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.159] ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคตตา ปกาสิตา.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය ශ්‍රාවකයා සිව්වැදෑරුම් සෝතාපත්ති අංගයන්ගෙන් සමන්නාගත වීම ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

วิสฺสชฺชนา – กตเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ. อิธ คหปติ อริยสาวโก พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ ‘‘อิติปิโส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโรปุริสทมฺมสารถิ สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคตตา ปกาสิตา.

පිළිතුර – "කිනම් සිව්වැදෑරුම් සෝතාපත්ති අංගයන්ගෙන් සමන්නාගත වේ ද? ගෘහපතිය, මෙහි ආර්ය ශ්‍රාවකයා බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි නොසැලෙන පැහැදීමෙන් සමන්නාගත වෙයි: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ ද අරහං වන සේක, සම්මාසම්බුද්ධ වන සේක, විජ්ජාචරණසම්පන්න වන සේක, සුගත වන සේක, ලෝකවිදූ වන සේක, අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථී වන සේක, සත්ථා දේවමනුස්සානං වන සේක, බුද්ධ වන සේක, භගවා වන සේක' යන ආදී වශයෙන්," ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ සිව්වැදෑරුම් සෝතාපත්ති අංගයන්ගෙන් සමන්නාගත භාවය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.161] ตตฺถ ภควตา อริยสาวเกน อริยสฺส ญายสฺส ปญฺญาย สุทิฏฺฐตา สุปฺปฏิวิทฺธตา ปกาสิตา.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය ශ්‍රාවකයා විසින් ආර්ය න්‍යාය (පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය) ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද, මැනවින් අවබෝධ කරන ලද බව ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේ ද?

วิสฺสชฺชนา – กตโม จสฺส อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ. อิธ คหปติ อริยสาวโก ปฏิจฺจสมุปฺปาทญฺเญว สาธุกํ โยนิโส มนสิ กโรติ ‘‘อิติ อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ, อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ, อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ, อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ, ยทิทํ อวิชฺชาปจฺจยา (เปยฺยาล) เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตี’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ตตฺถ อริยสาวเกน อริยสฺส ญายสฺส ปญฺญาย สุทิฏฺฐตา สุปฺปฏิวิทฺธตา ปกาสิตา.

පිළිතුර – "ඔහුගේ ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද, මැනවින් අවබෝධ කරන ලද ආර්ය න්‍යාය කුමක්ද? ගෘහපතිය, මෙහි ආර්ය ශ්‍රාවකයා පටිච්චසමුප්පාදය ම මැනවින් නුවණින් මනසෙහි තබා ගනියි: 'මෙසේ මෙය ඇති කල්හි මෙය වෙයි, මෙය නැති කල්හි මෙය නොවෙයි, මෙහි උපතින් මෙය උපදියි, මෙහි නිරෝධයෙන් මෙය නිරුද්ධ වෙයි. එනම්: අවිද්‍යා ප්‍රත්‍යයෙන්... මෙසේ මේ මුළු මහත් දුක් කන්දරාවෙහි නිරෝධය සිදු වේ' යනුවෙනි." මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී ආර්ය ශ්‍රාවකයා විසින් ආර්ය න්‍යාය ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද, මැනවින් අවබෝධ කරන ලද බව ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ยโต [Pg.162] โข คหปติ อริยสาวกสฺส อิมานิ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ. อิเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ. อยญฺจสฺส อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ–

"ගෘහපතිය, යම් කලෙක ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ මේ පංච භය වේරයෝ සංසිඳී යත් ද, මේ සිව්වැදෑරුම් සෝතාපත්ති අංගයන්ගෙන් සමන්නාගත වේ ද, මේ ආර්ය න්‍යාය ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද්දේ, මැනවින් අවබෝධ කරන ලද්දේ වේ ද—"

ทุกฺขสุตฺต

දුක්ඛ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทุกฺขสุตฺตํ [Pg.163] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දුක්ඛ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทุกฺขสฺส ภิกฺขเว สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, මම දුකේ හටගැනීමත්, දුකේ නැතිවීමත් දේශනා කරන්නෙමි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.164] ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสมุทโย ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දුකේ හටගැනීම (දුක්ඛ සමුදය) ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโย. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา. อยํ โข ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโย. โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ…เป… ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ…เป… กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ…เป… มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา. อยํ โข ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโยติ เอวํโข ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส สมุทโย ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, දුකේ හටගැනීම (දුක්ඛ සමුදය) යනු කුමක්ද? ඇසත් රූපත් නිසා චක්ඛුවිඤ්ඤාණය උපදී. මේ තිදෙනාගේ එක්වීම ස්පර්ශයයි. ස්පර්ශය හේතුවෙන් වේදනාව ද, වේදනාව හේතුවෙන් තණ්හාව ද ඇතිවේ. මහණෙනි, මෙය දුකේ හටගැනීමයි. කනත් ශබ්දත් නිසා සෝතවිඤ්ඤාණය උපදී...පෙ... නාසයත් ගඳ සුවඳත් නිසා... දිවත් රසත් නිසා... කයත් ස්පර්ශයත් නිසා... සිතත් ධර්මතාවනුත් නිසා මනෝවිඤ්ඤාණය උපදී. මේ තිදෙනාගේ එක්වීම ස්පර්ශයයි. ස්පර්ශය හේතුවෙන් වේදනාව ද, වේදනාව හේතුවෙන් තණ්හාව ද ඇතිවේ. මහණෙනි, මෙය දුකේ හටගැනීමයි.' ස්වාමීනි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී දුක්ඛ සමුදය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.165] ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දුකේ නැතිවීම (දුක්ඛ අත්ථංගමය) ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา, ตสฺสาเยว ตณฺหาย อเสสวิราคนิโรธา อุปาทานนิโรโธ อุปาทานนิโรธา ภวนิโรโธ, ภวนิโรธา ชาตินิโรโธ, ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา นิรุชฺฌนฺติ. เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, දුකේ නැතිවීම (දුක්ඛ අත්ථංගමය) යනු කුමක්ද? ඇසත් රූපත් නිසා චක්ඛුවිඤ්ඤාණය උපදී. මේ තිදෙනාගේ එක්වීම ස්පර්ශයයි. ස්පර්ශය හේතුවෙන් වේදනාව ද, වේදනාව හේතුවෙන් තණ්හාව ද ඇතිවේ. ඒ තණ්හාවම ඉතිරි නොකොට නොඇල්මෙන් නිරුද්ධ වීමෙන් උපාදාන නිරුද්ධ වේ. උපාදාන නිරෝධයෙන් භව නිරෝධය වේ. භව නිරෝධයෙන් ජාති නිරෝධය වේ. ජාති නිරෝධයෙන් ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාසයන් නිරුද්ධ වෙත්. මෙසේ මේ මුළු මහත් දුක් කන්දරාවේම නිරුද්ධ වීම සිදුවේ.' ස්වාමීනි, යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී දුක්ඛ අත්ථංගමය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุตฺตมํสูปมสุตฺต

පුත්තමංසූපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ปุตฺตมํสูปมสุตฺตํ [Pg.166] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පුත්තමංසූපම සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล อธุนา ปพฺพชิเต ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ภควโต จ ภนฺเต ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ มหาลาภสกฺกาโร อุทปาทิ, เอกจฺเจ จ ภนฺเต ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา กุลปุตฺตา อาหารํ อปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชึสุ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อาหารา ภูตานํ วา สตฺตานํ ฐิติยา สมฺภเวสีนํ วา อนุคฺคหาย. กตเม จตฺตาโร กพฬีกาโร อาหาโร โอฬาริโก วา สุขุโม วา ผสฺโส ทุติโย มโนสญฺเจตนา ตติยา วิญฺญาณํ จตุตฺถ’’นฺติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී මෑතකදී පැවිදි වූ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේටත් භික්ෂු සංඝයා වහන්සේටත් මහත් වූ ලාභ සත්කාර උපන්නාහ. මෑතකදී පැවිදි වූ සමහර නවක කුලපුත්‍ර භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රත්‍යවේක්ෂා නොකොට ආහාර වැළඳූහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණ නිමිති කරගෙන 'මහණෙනි, උපන් සත්වයන්ගේ පැවැත්ම පිණිසත්, උපදින්නට සොයන සත්වයන්ට අනුග්‍රහ පිණිසත් මේ ආහාර සතරක් වෙති. ඒ සතර කුමක්ද? රළු වූ හෝ සියුම් වූ කබලිංකාර ආහාරය පළමුවැන්නය; ස්පර්ශය දෙවැන්නය; මනෝසංචේතනාව තෙවැන්නය; විඤ්ඤාණය සිව්වැන්නය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.168] ตตฺถ กพฬีการสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ภควตา ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කබලිංකාර ආහාරය දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ทฺเว ชายมฺปติกา ปริตฺตํ สมฺพลํ อาทาย กนฺตารมคฺคํ ปฏิปชฺเชยฺยุํ. เตสมสฺส เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโปติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา [Pg.169] กพฬีการสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, යම්සේ මද වූ මඟපියදම් ගෙන අඹුසැමි යුවළක් කාන්තාර මාර්ගයකට පිළිපන්නේ වේද, ඔවුන්ට ප්‍රිය වූ, මනාප වූ එකම පුතෙක් සිටින්නේය...' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කබලිංකාර ආහාරය දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.172] ตตฺถ ภควตา ผสฺสาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඵස්සාහාරය (ස්පර්ශ ආහාරය) දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว คาวี นิจฺจมฺมา กุฏฺฏํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย, เย กุฏฺฏนิสฺสิตา ปาณา, เต นํ ขาเทยฺยุํ. รุกฺขํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย. อุทกํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย. อากาสํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย, เย อากาสนิสฺสิตา ปาณา, เต นํ ขาเทยฺยุนฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ผสฺสสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, යම්සේ හම ගැලවූ දෙනක් බිත්තියක් ඇසුරු කරගෙන සිටින්නේ නම්, බිත්තිය ඇසුරු කරගත් සත්වයෝ ඇයව කන්නාහ. ගසක් ඇසුරු කරගෙන සිටින්නේ නම්, ගස ඇසුරු කරගත් සත්වයෝ ඇයව කන්නාහ. ජලය ඇසුරු කරගෙන සිටින්නේ නම්, ජලය ඇසුරු කරගත් සත්වයෝ ඇයව කන්නාහ. අහසේ සිටින්නේ නම්, අහස ඇසුරු කරගත් සත්වයෝ ඇයව කන්නාහ...' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී ඵස්සාහාරය දත යුතු ආකාරය විස්තර වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

เอวเมว [Pg.173] ขฺวาหํ ภิกฺขเว ผสฺสาหาโร ทฏฺฐพฺโพติ วทามิ.

මහණෙනි, ඵස්සාහාරය දත යුත්තේ ද මෙසේම යැයි මම කියමි.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.174] ตตฺถ ภควตา มโนสญฺเจตนาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මනෝසංචේතනාහාරය දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว องฺคารกาสุ สาธิกโปริสา ปุณฺณา องฺคารานํ วีตจฺจิกานํ วีตธูมานํ. อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ชีวิตุกาโม อมริตุกาโม สุข กาโม ทุกฺขปฺปฏิกูโลติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา มโนสญฺเจตนาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร วิตฺถาเรน ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, යම්සේ මිනිසකුට වඩා උසැති, ගිනිදැල් නැති, දුම් නැති, ගිනිකණින් පිරුණු අඟුරු වළක් වන්නේය. එවිට ජීවත්වීමට කැමති, මැරීමට අකමැති, සැප කැමති, දුක පිළිකුල් කරන මිනිසෙක් එන්නේය...' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මනෝසංචේතනාහාරය දත යුතු ආකාරය විස්තර වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.176] ตตฺถ ภควตา วิญฺญาณาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් විඤ්ඤාණාහාරය දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา รญฺโญ ทสฺเสยฺยุํ ‘‘อยํ เต เทวโจโร อาคุจารี, อิมสฺส ยํ อิจฺฉสิ, ตํ ทณฺฑํ ปเณหี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา วิญฺญาณาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණෙනි, යම්සේ වරදක් කළ සොරෙකු අල්ලාගෙන රජුට දක්වා, "දේවයන් වහන්ස, මේ ඔබ වහන්සේගේ වරද කළ සොරාය. මොහුට ඔබ වහන්සේ කැමති දඬුවමක් නියම කරනු මැනව" යැයි පවසන්නාහ...' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් විඤ්ඤාණාහාරය දත යුතු ආකාරය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

สุสิมปริพฺพาชกสุตฺต

සුසිම පරිබ්බාජක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.179] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สุสิมปริพฺพาชก สุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සුසිම පරිබ්බාජක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ สุสิมํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต สุสิโม ยาวตโก ภิกฺขูหิ สทฺธึ อโหสิ กถาสลฺลาโป, ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปุพฺเพ โข สุสิม ธมฺมฏฺฐิติญาณํ, ปจฺฉา นิพฺพาเน ญาณ’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී ආයුෂ්මත් සුසිම හිමියන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් සුසිම හිමියන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ යම් සාකච්ඡාවක් කළේද, ඒ සියල්ල භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැල කළේය. ඒ කරුණේදී 'සුසිම, පළමුව ධර්මස්ථිති ඥානය වෙයි, පසුව නිවන් දැකීමේ ඥානය (නිබ්බාන ඥානය) වෙයි' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.184] ตตฺถ ภควา อายสฺมโต สุสิมตฺเถรสฺส สมฺปติอรหตฺตปตฺตสฺส อนุโยควเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ วิตฺถาเรตฺวา เทเสสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, එවෙලේම රහත්භාවයට පත් ආයුෂ්මත් සුසිම තෙරුන් වහන්සේගෙන් නැවත නැවතත් ප්‍රශ්න විමසමින්, ඉන් මතු ධර්ම දේශනාව විස්තර වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ชาติปจฺจยา ชรามรณนฺติ สุสิม ปสฺสสีติ. เอวํ ภนฺเต. ภวปจฺจยา ชาตีติ สุสิม ปสฺสสีติ. เอวํ ภนฺเตติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา ตตฺถ อายสฺมโต สุสิมสฺส สมฺปติอรหตฺตปตฺตสฺส อุตฺตริปิ อนุโยควเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา วิตฺถารโต ธมฺมํ เทเสสิ.

පිළිතුර – 'සුසිම, ජාතිය හේතුවෙන් ජරා මරණ සිදුවන බව ඔබ දකින්නෙහිද?' 'එසේය, ස්වාමීනි.' 'සුසිම, භවය හේතුවෙන් ජාතිය සිදුවන බව ඔබ දකින්නෙහිද?' 'එසේය, ස්වාමීනි.' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහිදී එවෙලේම රහත්භාවයට පත් ආයුෂ්මත් සුසිම තෙරුන්ගෙන් නැවත නැවතත් ප්‍රශ්න විමසමින් ධර්මය විස්තර වශයෙන් දේශනා කළ සේක.

ตสฺส [Pg.186] เม ภนฺเต ภควา อจฺจยํ อจฺจยโต ปฏิคฺคณฺหาตุ อายตึสํวราย–

ස්වාමීනි, මතු සංවරය පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ මේ වරද වරදක් ලෙස පිළිගන්නා සේක්වා.

อภิสมยสํยุตฺต

අභිසමය සංයුක්තය

นขสิขาสุตฺต

නඛසිඛා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อภิสมยสํยุตฺเต [Pg.187] ปนาวุโส ปฐมํ สํคีตํ นขสิขาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අභිසමය සංයුක්තයෙහි පළමු සංගීතිය වන නඛසිඛ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุอาโรปิโต, อยํ วา มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නහුද? මා විසින් නිය අගට ගනු ලැබූ මේ ස්වල්ප වූ පස් ප්‍රමාණයද, නැතහොත් මේ මහා පොළොවද යන මෙයින් වඩා බොහෝ වන්නේ කුමක්ද?" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

ธาตุสํยุตฺต

ධාතු සංයුක්තය

จงฺกมสุตฺต

චංකම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ธาตุสํยุตฺเต [Pg.189] ปนาวุโส จงฺกมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ධාතු සංයුක්තයෙහි චංකම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ธาตุโสว ภิกฺขเว สตฺตา สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, หีนาธิมุตฺติกา หีนาธิมุตฺติเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, กลฺยาณาธิมุตฺติกา กลฺยาณาธิมุตฺติเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, සත්වයෝ ධාතු වශයෙන්ම එක්වෙති, ගැලපෙති. හීන අදහස් ඇත්තෝ හීන අදහස් ඇත්තන් සමඟම එක්වෙති, ගැලපෙති. යහපත් අදහස් ඇත්තෝ යහපත් අදහස් ඇත්තන් සමඟම එක්වෙති, ගැලපෙති" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

อสฺสทฺธสํสนฺทนสุตฺต

අස්සද්ධසංසන්දන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อสฺสทฺธสํสนฺทนสุตฺตํ [Pg.192] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අස්සද්ධසංසන්දන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ธาตุโสว ภิกฺขเว สตฺตา สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อสฺสทฺธา อสฺสทฺเธหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อหิริกา อหิริเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อโนตฺตปฺปิโน. อปฺปสฺสุตา. กุสีตา. มุฏฺฐสฺสติโน. ทุปฺปญฺญา ทุปฺปญฺเญหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, සත්වයෝ ධාතු වශයෙන්ම එක්වෙති, ගැලපෙති. ශ්‍රද්ධා නැත්තෝ ශ්‍රද්ධා නැත්තන් සමඟම එක්වෙති, ගැලපෙති. ලජ්ජා නැත්තෝ ලජ්ජා නැත්තන් සමඟද, බිය නැත්තෝ බිය නැත්තන් සමඟද, අල්පශ්‍රැතයෝ අල්පශ්‍රැතයන් සමඟද, අලසයෝ අලසයන් සමඟද, මුළා වූ සිහි ඇත්තෝ මුළා වූ සිහි ඇත්තන් සමඟද, මෝඩයෝ මෝඩයන් සමඟද එක්වෙති, ගැලපෙති" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

อนมตคฺคสํยุตฺต

අනමතග්ග සංයුක්තය

ปถวีสุตฺต

පඨවී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อนมตคฺคสํยุตฺเต [Pg.194] อาวุโส ทุติยํ สํคีตํ ปถวีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අනමතග්ග සංයුක්තයෙහි දෙවන සංගීතිය වන පඨවී සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส อิมํ มหาปถวึ โกลฏฺฐิมตฺตํ โกลฏฺฐิมตฺตํ มตฺติกาคุฬิกํ กริตฺวา นิกฺขิเปยฺย ‘อยํ เม ปิยา, ตสฺส เม ปิตุ อยํ ปิตา’ติ. อปริยาทินฺนาว ภิกฺขเว ตสฺส ปุริสสฺส ปิตุปิตโร อสฺสุ. อถายํ มหาปถวี ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย. ตํ กิสฺสเหตุ, อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหา สํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ’’ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, මේ සංසාරය නොපෙනෙන අගක් ඇත්තේය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තෘෂ්ණාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නා වූ, සැරිසරන්නා වූ සත්වයන්ගේ මුල් කොනක් පැන නොපෙනේ. මහණෙනි, යම් සේ පුරුෂයෙක් මේ මහා පොළොව දෙබර ඇට ප්‍රමාණයේ මැටි ගුළි කොට තබන්නේ නම්, 'මේ මාගේ පියාය, ඒ මාගේ පියාගේ පියා මේය' කියා, මහණෙනි, ඒ පුරුෂයාගේ පියවරුන්ගේ පියවරු අවසන් නොවන්නාහුය. එතෙකින් මේ මහා පොළොව ගෙවී ක්ෂය වී යන්නේය. එයට හේතු කුමක්ද? මහණෙනි, මේ සංසාරය නොපෙනෙන අගක් ඇත්තේය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තෘෂ්ණාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නා වූ, සැරිසරන්නා වූ සත්වයන්ගේ මුල් කොනක් පැන නොපෙනේ" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

เอวํ [Pg.195] ทีฆรตฺตํ โว ภิกฺขเว ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตํ ติพฺพํ ปจฺจนุภูตํ พฺยสนํ ปจฺจนุภูตํ กฏสี วฑฺฒิตา.

"මහණෙනි, මෙසේ තොප විසින් දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි දුක් අනුභව කරන ලද්දේය, දැඩි දුක් අනුභව කරන ලද්දේය, විපත් අනුභව කරන ලද්දේය, සොහොන වඩවන ලද්දේය."

อลเมว [Pg.196] สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ,อลํ วิรชฺชิตุํ, อลํ วิมุจฺจิตุํ,

"සියලු සංස්කාරයන් කෙරෙහි කලකිරීමටම සුදුසුය. නොඇලීමටම සුදුසුය, මිදීමටම සුදුසුය."

อสฺสุสุตฺต

අස්සු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส ตติยํ สํคีตํ อสฺสุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි තුන්වන සංගීතිය වන අස්සු සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเลเยว ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, ยํ วา โว อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา สนฺธาวตํ สํสรตํ อมนาปสมฺปโยคา มนาปวิปฺปโยคา กนฺทนฺตานํ โรทนฺตานํ อสฺสุ ปสฺสนฺนํ ปคฺฆริตํ, ยํ วา จตูสุ มหาสมุทฺเทสุ อุทก’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නහුද? මේ දීර්ඝ කාලය මුළුල්ලෙහි දිවයන්නා වූ, සැරිසරන්නා වූ තොපට අප්‍රියන් හා එක්වීමෙන් සහ ප්‍රියන්ගෙන් වෙන්වීමෙන් හඬන්නා වූ, වැලපෙන්නා වූ තොපගේ ඇස්වලින් ගලා ගිය යම් කඳුළු ප්‍රමාණයක් ඇද්ද, නැතහොත් සතර මහා සමුද්‍රයෙහි ජලයද යන මෙයින් වඩා බොහෝ වන්නේ කුමක්ද?" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

สาสปสุตฺต

සාසප සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.198] ฉฏฺฐํ สํคีตํ สาสปสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි හයවන සංගීතිය වන සාසප සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กีวทีโฆ นุ โข ภนฺเต กปฺโป’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ทีโฆ โข ภิกฺขุ กปฺโป, โส น สุกโร สงฺขาตุํ เอตฺตกานิ วสฺสานิ อิติวา, (เปยฺยาล) เอตฺตกานิ วสฺสสตสหสฺสานิ อิติวาติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී එක්තරා භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "ස්වාමීනි, කල්පය කෙතරම් දීර්ඝද?" එම කරුණ නිමිති කොටගෙන, "මහණ, කල්පය ඉතා දීර්ඝය. එය මෙතෙක් වර්ෂය කියා හෝ, ...පෙ... මෙතෙක් වර්ෂ ලක්ෂය කියා හෝ ගණන් කර දැක්වීම පහසු නොවේ" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

คงฺคาสุตฺต

ගංගා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.200] สมฺมาสมฺพุทฺเธน อนมตคฺคสํยุตฺเต คงฺคาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අනමතග්ග සංයුක්තයෙහි ගංගා සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อญฺญตรํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กีว-

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙකු අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, කෙතරම්..."

พหุกา [Pg.201] นุ โข โภ โคตม กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘พหุกา โข พฺราหฺมณ กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา, เต น สุกรา สงฺขาตุํ ‘เอตฺตกา กปฺปา’ อิติ วา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ’ อิติ วา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสหสฺสานิ’ อิติวา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสตสหสฺสานิ’ อิติ วา’’ติ เอว มาทินา ภควตา ภาสิตํ.

"...බොහෝ වූ කල්පයෝ ඉක්මී ගියෝද?" එම කරුණ නිමිති කොටගෙන, "බ්‍රාහ්මණය, බොහෝ වූ කල්පයෝ ඉක්මී ගියහ. 'මෙතෙක් කල්පය' කියා හෝ, 'මෙතෙක් කල්ප සිය ගණනක්' කියා හෝ, 'මෙතෙක් කල්ප දහස් ගණනක්' කියා හෝ, 'මෙතෙක් කල්ප ලක්ෂ ගණනක්' කියා හෝ ඒවා ගණන් කර දැක්වීම පහසු නොවේ" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

ปุคฺคลสุตฺต

පුග්ගල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ปุคฺคลสุตฺตํ [Pg.203] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, පුග්ගල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพาโกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชา นีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. เอกปุคฺคลสฺส ภิกฺขเว กปฺปํ สนฺธาวโต สํสรโต สิยา เอวํ มหา อฏฺฐิกงฺกโล อฏฺฐิปุญฺโช อฏฺฐิราสิ, ยถา ยํ เวปุลฺโล ปพฺพโต. สเจ สํหารโก อสฺส, สมฺภตญฺจ น วินสฺเสตฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, "මහණෙනි, මේ සංසාරය නොපෙනෙන අගක් ඇත්තේය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තෘෂ්ණාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නා වූ, සැරිසරන්නා වූ සත්වයන්ගේ මුල් කොනක් පැන නොපෙනේ. මහණෙනි, එක් පුද්ගලයෙකු කල්පයක් මුළුල්ලෙහි දිවයද්දී, සැරිසරද්දී, රැස් කරන ලද ඇටකටු නොදිරා රැකුණහොත්, රැස් කරන ලද ඇටකටු ගොඩ ගැසුණහොත්, ඒ ඇටසැකිල්ල, ඇට ගොඩ, ඇට රැස මේ වේපුල්ල පර්වතය තරම් මහත් වන්නේය. ඉදින් ඒවා එකතු කරන්නෙකු වුවහොත්, රැස් කරන ලද දෑ විනාශ නොවන්නේ නම්..." යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

ทุคฺคตสุตฺต, สุขิตสุตฺต

දුග්ගත සූත්‍රය, සුඛිත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.204] ทุคฺคตสุตฺตญฺจ สุขิตสุตฺตญฺจ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි දුග්ගත සූත්‍රය සහ සුඛිත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. ยํ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺยาถ ทุคฺคตํ ทุรูเปตํ, นิฏฺฐเมตฺถ คนฺตพฺพํ ‘อมฺเหหิปิ เอวรูปํ ปจฺจนุภูตํ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’ติ, ยํ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺยาถ สุขิตํ สุสชฺชิตํ,

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, මේ සංසාරය අනාදිමත්ය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තණ්හාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නාවූ ද සැරිසරන්නාවූ ද සත්වයන්ගේ මුල් කෙළවරක් නොපෙනෙයි. මහණෙනි, යම් දුකට පත් වූ, අසරණ වූ කෙනෙකු දකින්නේ නම්, ‘අප විසින් ද මේ දීර්ඝ කාලය මුළුල්ලේ මෙවැනි දුකක් අනුභව කරන ලද්දේය’ කියා මෙහිදී නිගමනයකට පැමිණිය යුතුය. මහණෙනි, යම් සැපවත් වූ, සුවපහසු වූ කෙනෙකු දකින්නේ නම්,

นิฏฺฐเมตฺถ [Pg.205] คนฺตพฺพํ, ‘‘อมฺเหหิปิ ปจฺจนุภูตํ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

‘අප විසින් ද මේ දීර්ඝ කාලය මුළුල්ලේ මෙවැනි සැපක් අනුභව කරන ලද්දේය’ කියා මෙහිදී නිගමනයකට පැමිණිය යුතුය” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตึสมตฺตสุตฺต

තිංසමත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตึสมตฺตสุตฺตํ [Pg.206] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, තිංසමත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ตึสมตฺเต ปาเวยฺยเก ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพาโกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, ยํ วา โว อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา สนฺธาวตํ สํสรตํ สีสจฺฉินฺนานํ โลหิตํ ปสฺสนฺนํ ปคฺฆริตํ, ยํ วา จตูสุ มหาสมุทฺเทสุ อุทก’’นฺติ เอวมาทินา ภวคตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී පාවෙය්‍යක දේශයේ තිස් නමක් පමණ වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, මේ සංසාරය අනාදිමත්ය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තණ්හාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නාවූ ද සැරිසරන්නාවූ ද සත්වයන්ගේ මුල් කෙළවරක් නොපෙනෙයි. මහණෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද? මේ දීර්ඝ කාලය පුරා සංසාරයේ සැරිසරන විට, තොපගේ හිස් කැපීමෙන් ගලා ගිය ලේ ප්‍රමාණය ද වඩා බොහෝ වන්නේ, සිව් මහා සාගරයේ ජලය ද වඩා බොහෝ වන්නේ?” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

มาตุสุตฺต

මාතු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – มาตุสุตฺตาทีนิ [Pg.209] ปนาวุโส ฉสุตฺตานิ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මාතු සූත්‍රය ආදී සූත්‍ර හය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป, โย น มาตาภูตปุพฺโพ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา. โย น ปิตาภูตปุพฺโพ. โย น ภาตาภูตปุพฺโพ. โย น ภคินิภูตปุพฺโพ. โย น ปุตฺตภูตปุพฺโพ. โย น ธีตาภูตปุพฺโพ [Pg.210] อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, මේ සංසාරය අනාදිමත්ය. අවිද්‍යාවෙන් වැසුණු, තණ්හාවෙන් බැඳුණු, දිවයන්නාවූ ද සැරිසරන්නාවූ ද සත්වයන්ගේ මුල් කෙළවරක් නොපෙනෙයි. මහණෙනි, මේ දීර්ඝ කාලය මුළුල්ලේ මවක නොවූ සත්වයෙක් සොයා ගැනීම පහසු නොවේ. පියෙකු නොවූ, සහෝදරයෙකු නොවූ, සහෝදරියක නොවූ, පුතෙකු නොවූ, දියණියක නොවූ සත්වයෙක් මේ දීර්ඝ කාලය තුළ සොයා ගැනීම පහසු නොවේ” යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กสฺสปสํยุตฺต

කස්සප සංයුක්තය

จนฺทูปมสุตฺต

චන්දූපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – กสฺสปสํยุตฺเต [Pg.211] ปนาวุโส จนฺทูปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, කස්සප සංයුක්තයේ එන චන්දූපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จนฺทูปมา ภิกฺขเว กุลานิ อุปสงฺกมถ อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ นิจฺจนวกา กุเลสุ อปฺปคพฺภา. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส ชรุทปานํ วา โอโลเกยฺย ปพฺพตวิสมํ วา นทีวิทุคฺคํ วา อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ. เอวเมว โข ภิกฺขเว จนฺทูปมา กุลานิ อุปสงฺกมถ อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ นิจฺจนวกา กุเลสุ อปฺปคพฺภา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, චන්ද්‍රයා උපමා කොටගෙන, කයත් සිතත් පස්සට ඇදගෙන, නිතර අලුත් අය ලෙස, කුලයන් කෙරෙහි නොහොබිනා ලෙස නොහැසිරෙමින් කුලයන් කරා එළඹෙන්න. මහණෙනි, යම්සේ පුරුෂයෙක් පැරණි ළිඳක් දෙස හෝ විෂම කන්දක් දෙස හෝ ගංගාවක දුෂ්කර ස්ථානයක් දෙස හෝ බලද්දී කය ද සිත ද පස්සට ඇදගන්නේද, මහණෙනි, එසේම චන්ද්‍රයා උපමා කොටගෙන, කයත් සිතත් පස්සට ඇදගෙන, නිතර අලුත් අය ලෙස, කුලයන් කෙරෙහි නොහොබිනා ලෙස නොහැසිරෙමින් කුලයන් කරා එළඹෙන්න” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตํ [Pg.213] กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูปา ภิกฺขุ อรหติ กุลานิ อุปสงฺกมิตุํ.

මහණෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද? කෙබඳු ස්වභාවයක් ඇති භික්ෂුවක් කුලයන් වෙත එළඹීමට සුදුසු වන්නේද?

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.214] ตตฺถ ภควตา ปริสุทฺธาปริสุทฺธ ธมฺมเทสนํ ทสฺเสตฺวา ภิกฺขูนํ โอวาโท ทินฺโน.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පිරිසිදු හා අපිරිසිදු ධර්ම දේශනාව පෙන්වා දී භික්ෂූන් වහන්සේලාට අවවාද කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูปสฺส ภิกฺขุโน อปริสุทฺธา ธมฺมเทสนา โหติ, กถํ รูปสฺส ภิกฺขุโน ปริสุทฺธา ธมฺมเทสนา [Pg.215] โหตี’’ติ เอวมาทินา ปริสุทฺธาปริสุทฺธธมฺมเทสนา วิตฺถารโต ทสฺเสตฺวา ‘‘กสฺสเปน วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควโต ภิกฺขูนํ โอวาโท ทินฺโน.

පිළිතුර – “මහණෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද? කෙබඳු භික්ෂුවකගේ ධර්ම දේශනාව අපිරිසිදු වෙයිද? කෙබඳු භික්ෂුවකගේ ධර්ම දේශනාව පිරිසිදු වෙයිද?” යනාදී වශයෙන් පිරිසිදු හා අපිරිසිදු ධර්ම දේශනාව විස්තරාත්මකව පෙන්වා දී, “මහණෙනි, මම ඔබට කස්සප තෙරුන් ලවා හෝ කස්සප තෙරුන් වැනි කෙනෙකු ලවා හෝ අවවාද කරවමි. අවවාද ලැබූ ඔබ ඒ අනුව පිළිපැදිය යුතුය” යනුවෙන්. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂූන් වහන්සේලාට අවවාද දෙන ලද්දේ මෙසේය.

โย [Pg.216] หิ โกจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เอวํจิตฺโต ปเรสํ ธมฺมํ เทเสติ ‘‘อโห วต เม ธมฺมํ สุเณยฺยุํ, สุตฺวา จ ปน ธมฺมํ ปสีเทยฺยุํ, ปสนฺนา จ เม ปสนฺนาการํ กเรยฺยุํ–

මහණෙනි, යම් භික්ෂුවක් “අහෝ! මාගේ ධර්මය අසත්වා! අසා ධර්මය කෙරෙහි පහදිත්වා! පැහැදී මට ප්‍රසාද පූජා පවත්වත්වා!” යන මෙවැනි සිතින් අන්‍යයන්ට ධර්මය දේශනා කරයිද –

สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิ ปสฺสิโก โอปเนยฺยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ–

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය ස්වාක්ඛාතය, සන්දිට්ඨිකය, අකාලිකය, ඒහිපස්සිකය, ඕපනයිකය, නුවණැත්තන් විසින් තම තමන් කෙරෙහිම දත යුතුය –

กสฺสเปน [Pg.217] วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ–

මහණෙනි, මම ඔබට කස්සප තෙරුන් ලවා හෝ කස්සප තෙරුන් වැනි කෙනෙකු ලවා හෝ අවවාද කරවමි. අවවාද ලැබූ ඔබ ඒ අනුව පිළිපැදිය යුතුය –

กุลูปกสุตฺต

කුලූපක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.218] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน กสฺสปสํยุตฺเต จตุตฺถํ กุลูปกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් කස්සප සංයුක්තයේ සිව්වන කුලූපක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูโป ภิกฺขุ อรหติ กุลูปโก โหตุํ, กถํ รูโป ภิกฺขุ น อรหติ กุลูปโก โหตุ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද? කෙබඳු ස්වභාවයක් ඇති භික්ෂුවක් කුලවලට ලැදි (කුලූපක) වීමට සුදුසු වේද? කෙබඳු ස්වභාවයක් ඇති භික්ෂුවක් කුලවලට ලැදි වීමට නුසුදුසු වේද?” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กสฺสเปน [Pg.222] วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

මහණෙනි, මම ඔබට කස්සප තෙරුන් ලවා හෝ කස්සප තෙරුන් වැනි කෙනෙකු ලවා හෝ අවවාද කරවමි. අවවාද ලැබූ ඔබ ඒ අනුව පිළිපැදිය යුතුය.

ทุติย โอวาทสุตฺต

දුතිය ඕවාද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.223] ภควตา ทุติย โอวาทสุตฺตํ กตฺถ เกน สทฺธึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති දෙවන ඕවාද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහේදී, කවුරුන් සමඟ, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมตา มหากสฺสเปน สทฺธึ ‘‘โอวท กสฺสป ภิกฺขู, กโรหิ กสฺสป ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ, อหํ วา กสฺสป ภิกฺขู โอวเทยฺยํ ตฺวํ วา, อหํ วา ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ กเรยฺยํ ตฺวํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ සමඟ “කස්සප, භික්ෂූන්ට අවවාද කරනු මැනවි. කස්සප, භික්ෂූන්ට ධර්ම කතා කරනු මැනවි. කස්සප, මම හෝ භික්ෂූන්ට අවවාද කරන්නෙමි, නැතහොත් ඔබ හෝ අවවාද කරන්න. මම හෝ භික්ෂූන්ට ධර්ම කතා කරන්නෙමි, නැතහොත් ඔබ හෝ කරන්න” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ยสฺส [Pg.224] กสฺสจิ ภนฺเต สทฺธา นตฺถิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, หิรี นตฺถิ. โอตฺตปฺปํ นตฺถิ. วีริยํ นตฺถิ. ปญฺญา นตฺถิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

ස්වාමීනි, යම් කෙනෙකු තුළ කුසල් දහම් කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් නැද්ද, ලැජ්ජාවක් නැද්ද, භයක් නැද්ද, වීර්යයක් නැද්ද, කුසල් දහම් පිළිබඳ ප්‍රඥාවක් නැද්ද,

ตติย โอวาทสุตฺต

තතිය ඕවාද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.227] ภควตา ตติยโอวาทสุตฺตํ กตฺถ เกน สทฺธึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ඇති තුන්වන ඕවාද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොහේදී, කවුරුන් සමඟ, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมตาเยว มหากสฺสเปน สทฺธึ ‘‘โอวท กสฺสป ภิกฺขู. กโรหิ กสฺสป ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ, อหํ วา กสฺสป ภิกฺขู โอวเทยฺยํ ตฺวํ วา. อหํ วา ภิกฺขูนํ ธมฺมํ กถํ กเรยฺยํ ตฺวํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ සමඟම “කස්සප, භික්ෂූන්ට අවවාද කරනු මැනවි. කස්සප, භික්ෂූන්ට ධර්ම කතා කරනු මැනවි. කස්සප, මම හෝ භික්ෂූන්ට අවවාද කරන්නෙමි, නැතහොත් ඔබ හෝ අවවාද කරන්න. මම හෝ භික්ෂූන්ට ධර්ම කතා කරන්නෙමි, නැතහොත් ඔබ හෝ කරන්න” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ทุพฺพจา [Pg.228] โข ภนฺเต เอตรหิ ภิกฺขู โทวจสฺสกรเณหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคตา อกฺขมา อปฺปทกฺขิณคฺคาหิโน อนุสาสนึ–

ස්වාමීනි, දැනට සිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා අකීකරුය, අකීකරු බව ඇති කරන ධර්මයන්ගෙන් යුක්තය, ඉවසීමක් නැත්තාහුය, අනුශාසනාව ගෞරවයෙන් නොපිළිගන්නාහුය –

สทฺธมฺมปฺปติรูปกสุตฺต

සද්ධම්මප්පතිරූපක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.231] ภควตา ปริโยสานํ สทฺธมฺมปฺปติรูปกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද අවසාන සද්ධම්මප්පතිරූපක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํเยว มหากสฺสปํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหากสฺสโป ภควนฺตํ เอตเทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ปุพฺเพ อปฺปตรานิ เจว สิกฺขาปทานิ อเหสุํ, พหุตรา จ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหึสุ. โก ปน ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยเนตรหิ พหุตรานิ เจว สกฺขาปทานิ อปฺปตรา จ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวญฺเจตํ กสฺสป โหติ สตฺเตสุ หายมาเนสุ สทฺธมฺเม อนฺตรธายมาเน พหุตรานิเจว สิกฺขาปทานิ [Pg.232] โหนฺติ, อปฺปตราจ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් මහාකාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේම අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහාකාශ්‍යපයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: “ස්වාමීනි, පෙර කාලයෙහි ශික්ෂාපද ඉතා ස්වල්පයක් තිබියදීත්, බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා රහත් බවෙහි පිහිටියාහුය. ඊට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද? ස්වාමීනි, දැන් ශික්ෂාපද බොහෝ ප්‍රමාණයක් තිබියදීත්, රහත් බවෙහි පිහිටන භික්ෂූන් වහන්සේලා ඉතා අල්ප වීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?” ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, “කාශ්‍යපය, සත්ත්වයන් පිරිහී යද්දී, සද්ධර්මය අතුරුදහන් වී යද්දී, ශික්ෂාපද බොහෝ වෙයි, රහත් බවෙහි පිහිටන භික්ෂූහු අල්ප වෙති” යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

ลาภสกฺการสํยุตฺต

ලාභසක්කාර සංයුක්තය

มีฬฺหกสุตฺต

මීළ්හක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.235] สมฺมาสมฺพุทฺเธน ลาภสกฺการํยุตฺเต ปญฺจมํ สํคีตํ มีฬฺหกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එසේ නම්... පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ලාභසක්කාර සංයුක්තයෙහි පස්වැනුව සංගීති කරන ලද මීළ්හක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มีฬฺหกา คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส, ปุรโต จสฺส มหาคูถปุญฺโช, สา เตน อญฺญา มีฬฺหกา อติมญฺเญยฺย ‘‘อหมฺหิ คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส, ปุรโต จ มฺยายํ มหาคูถปุญฺโช’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය ඉතා දරුණුය, රළුය, නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේමය (නිවන) ලැබීමට බාධාවක් වෙයි. මහණෙනි, ඒ කෙසේද යත්? අශූචි අනුභව කරන, අශූචියෙන් පිරුණු, අශූචි බහුල වූ වසූරු පණුවෙක් තමා ඉදිරියෙහි මහත් වසූරු (අශූචි) ගොඩක් ඇති කල්හි, ‘මම අශූචි කන්නෙක්මි, අශූචියෙන් පිරුණෙක්මි, මට ඉදිරියෙන් මහත් අශූචි ගොඩක්ද ඇතැ’යි සිතා අනෙක් වසූරු පණුවන් පහත් කොට සිතන්නේය” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตํ [Pg.237] หิ ตสฺส ภิกฺขเว โมฆปุริสสฺส โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย.

මහණෙනි, එය ඒ හිස් පුරුෂයාට දිගු කලක් අහිත පිණිසත් දුක් පිණිසත් පවතියි.

เอวํ ทารุโณ โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก.

මහණෙනි, ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය මෙසේ ඉතා දරුණුය.

ตสฺมาติห [Pg.238] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ, ‘‘อุปฺปนฺนํ ลาภสกฺการสิ โลกํ ปชหิสฺสาม, น จ โน อุปฺปนฺโน ลาภสกฺการสิโลโก จิตฺตํ ปริยาทาย ฐสฺสภี’’ติ, เอวญฺหิ โข ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพํ.

මහණෙනි, එහෙයින් මෙසේ හික්මිය යුතුය: “අපි උපන් ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය අත්හරින්නෙමු. උපන් ලාභ සත්කාර කීර්තිය අපගේ සිත වෙළාගෙන පැවතීමට ඉඩ නොදෙන්නෙමු.” මහණෙනි, ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය.

เอกปุตฺตกสุตฺต

ඒකපුත්තක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺโถ อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหเกหิ สํคีตํ เอกปุตฺตกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภํ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහි පුරාණ ධර්ම සංගායකයන් වහන්සේලා විසින් සංගීති කරන ලද ඒකපුත්තක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย, สทฺธา ภิกฺขเว อุปาสิกา เอกปุตฺตกํ ปิยํ มนาปํ เอวํ สมฺมาอายาจมานา [Pg.239] อายาเจยฺย ตาทิโส ตาต ภวาหิ, ยาทิโส จิตฺโต จ คหปติ หตฺถโก จ อาฬวโก’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය ඉතා දරුණුය, කටුකය, රළුය, නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේමය ලැබීමට බාධාවක් වෙයි. මහණෙනි, ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසිකාවක් තමාගේ ප්‍රියමනාප වූ එකම පුත්‍රයා වෙනුවෙන් මැනවින් ප්‍රාර්ථනා කරන්නී නම්, ‘පුතේ, ඔබ චිත්ත ගෘහපතියා සහ ආළවක හත්ථක වැනි කෙනෙකු වන්න’ යැයි ප්‍රාර්ථනා කරන්නීය” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

เอสา [Pg.240] ภิกฺขเว ตุลา เอตํ ปมาณํ มม สาวกานํ อุปาสกานํ ยทิทํ จิตฺโต จ คหปติ หตฺถโก จ อาฬวโก.

මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවක වූ උපාසකවරුන්ට තරාදිය හා ප්‍රමාණය නම් මේ චිත්ත ගෘහපතියා සහ ආළවක හත්ථක යන දෙදෙනාය.

สเจ โข ตฺวํ ตาต อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชสิ, ตาทิโส ตาต ภวาหิ, ยาทิสา สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานา.

පුතේ, ඉදින් ඔබ ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නේ නම්, ‘පුතේ, ඔබ සැරියුත් මුගලන් දෙනම වැනි කෙනෙකු වන්න’ (යැයි ප්‍රාර්ථනා කරන්නීය).

มา จ โข ตฺวํ ตาต เสขํ อปฺปตฺตมานสํ ลาภสกฺการสิโลโก อนุปาปุณาตุ–

පුතේ, තවමත් රහත් බවට පත් නොවූ, සේඛ අවස්ථාවෙහි පසුවන ඔබට ලාභ, සත්කාර, කීර්තිය නොපැමිණේවා!

เอวํ [Pg.241] ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย.

මහණෙනි, ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය මෙසේ ඉතා දරුණුය, කටුකය, රළුය, නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේමය ලැබීමට බාධාවක් වෙයි.

เอกวีตุสุตฺต

ඒකධීතු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.242] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคายเกหิ สํคีตํ เอกธีตุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායකයන් වහන්සේලා විසින් සංගීති කරන ලද ඒකධීතු සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย. สทฺธา ภิกฺขเว อุปาสิกา เอกํ ธีตรํ ปิยํ มนาปํ เอวํ สมฺมา อายาจมานา อายาเจยฺย ‘ตาทิสา อยฺเย ภวาหิ, ยาทิสา ขุชฺชุตฺตรา จ อุปาสิกา เวฬุกณฺฑกิยา จ นนฺทมาตา’ติ. เอสา ภิกฺขเว ตุลา เอตํ ปมาณํ มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ, ยทิทํ ขุชฺชุตฺตรา จ อุปาสิกา เวฬุกณฺฑกิยา จ นนฺทมาตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ලාභය, සත්කාරය හා කීර්තිය ඉතා දරුණුය, කටුකය, රළුය, නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේමය ලැබීමට බාධාවක් වෙයි. මහණෙනි, ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසිකාවක් තමාගේ ප්‍රියමනාප වූ එකම දියණිය වෙනුවෙන් මැනවින් ප්‍රාර්ථනා කරන්නී නම්, ‘දුවේ, ඔබ කුජ්ජුත්තරා උපාසිකාව සහ වේළුකණ්ඩකී නන්දමාතාව වැනි වන්න’ යැයි ප්‍රාර්ථනා කරන්නීය. මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවිකා වූ උපාසිකාවන්ට තරාදිය හා ප්‍රමාණය නම් මේ කුජ්ජුත්තරා උපාසිකාව සහ වේළුකණ්ඩකී නන්දමාතාව යන දෙදෙනාය” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สเจ [Pg.243] โข ตฺวํ อยฺเย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชสิ, ภาทิสา อยฺเย ภวาหิ, ยาทิสา เขมา จ ภิกฺขุนี อุปฺปลวณฺณา จ–

දුවේ, ඉදින් ඔබ ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නේ නම්, ‘දුවේ, ඔබ ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා මෙහෙණින් වහන්සේලා වැනි වන්න’ (යැයි ප්‍රාර්ථනා කරන්නීය).

ตสฺมาติห [Pg.244] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

මහණෙනි, එහෙයින් මෙසේ හික්මිය යුතුය.

ราหุลสํยุตฺต

රාහුල සංයුක්තය

ปุจฺฉา – ราหุลสํยุตฺตํ [Pg.245] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, රාහුල සංයුක්තය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ราหุโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, จกฺขุนิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ. ทุกฺขํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘เอตํ มม, เอโส หมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ. โน เหตํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් රාහුල තෙරණුවන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් රාහුල තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට සංක්ෂේපයෙන් ධර්මය දේශනා කරන සේක්වා! මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා, හුදෙකලාව, අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුක්තව, නිවනට මෙහෙයවූ සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමි.” ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, “රාහුල, ඔබ කුමකැයි සිතන්නේද? ඇස නිත්‍යද, අනිත්‍යද? ස්වාමීනි, අනිත්‍යය. යමක් අනිත්‍ය නම්, එය දුකක්ද සැපක්ද? ස්වාමීනි, දුකකි. යමක් අනිත්‍ය නම්, දුක් සහිත නම්, වෙනස් වන සුලු නම්, ‘මෙය මාගේය, මේ මම වෙමි, මෙය මාගේ ආත්මයයි’ කියා දැකීම සුදුසුද? ස්වාමීනි, එය සුදුසු නැත” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ลกฺขณสํยุตฺต

ලක්ඛණ සංයුක්තය

อฏฺฐิสุตฺต

අට්ඨි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ลกฺขณสํยุตฺเต [Pg.247] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกตฺเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อฏฺฐิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ලක්ඛණ සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගායක ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවෙන්ම සංගීති කරන ලද අට්ඨි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ නම් දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควตา สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ [Pg.248] ‘‘อิธายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อญฺญตรสฺมึ ปเทเส สิตํ ปาตฺวากาสิ, โก นุ โข อาวุโส โมคฺคลฺลาน เหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ อฏฺฐิกสงฺขลิกํ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ยตฺรหิ นาม สาวโก เอวรูปํ ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් සහ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් අරභයා (මෙය) දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන්ට මෙසේ පැවසූහ: 'ඇවැත්නි මොග්ගල්ලාන, මෙහි ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බැස යන අතරතුර එක්තරා ස්ථානයකදී මඳ සිනහවක් පහළ කළහ. ඇවැත්නි මොග්ගල්ලාන, මඳ සිනහවක් පහළ කිරීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ද, 'ඇවැත්නි, මම මෙහි ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බැස යන විට අහසින් යන ඇටසැකිල්ලක් දුටුවෙමි' යි මෙලෙස ප්‍රකාශ කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඇස් ඇතිව වෙසෙති. මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඥානය ඇතිව වෙසෙති. යම් හෙයකින් ශ්‍රාවකයෙක් මෙබඳු දෙයක් දැනගන්නේද, දකින්නේද, සාක්ෂාත් කරන්නේද' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

อจฺฉริยํ [Pg.250] วต โภ, อพฺภุตํ วต โภ;

เอวรูโปปิ นาม สตฺโต ภวิสฺสติ.

භවත්නි, සැබවින්ම ආශ්චර්යයකි! භවත්නි, සැබවින්ම අද්භූතයකි! මෙබඳු සත්ත්වයෙක්ද උපදින්නේය.

ปิณฺฑสุตฺต

පිණ්ඩ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.251] ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ลกฺขณสํยุตฺเต ตติยํ สํคีตํ ปิณฺฑสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ දන්නා වූ, දක්නා වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ලක්ඛණ සංයුක්තයෙහි ඇතුළත්, තුන්වැනුව සංගීත කරන ලද පිණ්ඩ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภคฺควโต สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ ‘‘อิธายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อญฺญตรสฺมึ ปเทเส สิตํ ปาตฺวากาสิ[Pg.252], โก นุโข อาวุโส โมคฺคลฺลานเหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ มํสปิณฺฑํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ, ตเมนํ คิชฺฌาปิ กากาปิ กุลลาปิ อนุปติตฺวา อนุปติตฺวา วิตจฺเฉนฺติ วิราเชนฺติ. สา สุทํ อฏฺฏสฺสรํ กโรตี’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ยตฺรหิ นาม สาวโก เอวรูปํ ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් සහ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් අරභයා (මෙය) දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන්ට මෙසේ පැවසූහ: 'ඇවැත්නි මොග්ගල්ලාන, මෙහි ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බැස යන අතරතුර එක්තරා ස්ථානයකදී මඳ සිනහවක් පහළ කළහ. ඇවැත්නි මොග්ගල්ලාන, මඳ සිනහවක් පහළ කිරීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ද, 'ඇවැත්නි, මම මෙහි ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බැස යන විට අහසින් යන මස් වැදැල්ලක් දුටුවෙමි. ගිජුලිහිණියෝ ද, කපුටෝ ද, උකුස්සෝ ද ඒ මස් වැදැල්ල ලුහුබැඳ ලුහුබැඳ ඇද කඩිති, ඉරා දමති. ඕ තොමෝ වේදනා බර හඬින් කෑගසන්නීය' යි මෙලෙස ප්‍රකාශ කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඇස් ඇතිව වෙසෙති. මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඥානය ඇතිව වෙසෙති. යම් හෙයකින් ශ්‍රාවකයෙක් මෙබඳු දෙයක් දැනගන්නේද, දකින්නේද, සාක්ෂාත් කරන්නේද' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

อสิโลมสุตฺต

අසිලෝම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.255] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหเกหิ มหาเถเรหิ สํคีตํ อสิโลมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරවරුන් විසින් සංගීත කරන ලද අසිලෝම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ [Pg.256] เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข อาวุโส โมคฺคลฺลาน เหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ อสิโลมํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ. (เปยฺยาล) เอโส ภิกฺขเว สตฺโต อิมสฺมึเยว ราชคเห สูกริโก อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් සහ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් අරභයා (මෙය) දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන්ට මෙසේ පැවසූහ: 'ඇවැත්නි මොග්ගල්ලාන, මඳ සිනහවක් පහළ කිරීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ද, 'ඇවැත්නි, මම මෙහි ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බැස යන විට අහසින් යන, කඩු වැනි ලොම් ඇති කෙනෙකු දුටුවෙමි' යි මෙලෙස ප්‍රකාශ කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, 'මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඇස් ඇතිව වෙසෙති. මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඥානය ඇතිව වෙසෙති... (පෙය්‍යාල)... මහණෙනි, ඒ සත්ත්වයා මෙකී රජගහ නුවරම ඌරන් මරන්නෙකු ව සිටියේය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สูจิโลมสุตฺต

සූචිලෝම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.258] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ สูจิโลมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරවරුන් විසින් සංගීත කරන ලද සූචිලෝම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ราชคเห อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข ตเถว อโวจ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, එහිම රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් සහ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් අරභයා (මෙය) දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි එලෙසම පැවසූහ.

อายสฺมา [Pg.259] จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ตเถว อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, (เปยฺยาล) เอโส ภิกฺขเว สตฺโต อิมสฺมึเยว ราชคเห สูโต อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตา.

ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ද එලෙසම ප්‍රකාශ කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, 'මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඇස් ඇතිව වෙසෙති. මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ සැබවින්ම ඥානය ඇතිව වෙසෙති... (පෙය්‍යාල)... මහණෙනි, ඒ සත්ත්වයා මෙකී රජගහ නුවරම රථ පදවන්නෙකු ව සිටියේය' යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปาปภิกฺขุสุตฺต

පාපභික්ඛු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.261] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตานิ ปาปภิกฺขุสุตฺตาทีนิ ปญฺจสุตฺตานิ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරවරුන් විසින් සංගීත කරන ලද පාපභික්ඛු සූත්‍රය ආදී සූත්‍ර පහ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตานิ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว อาโรเจสิ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ ภิกฺขุํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ. อทฺทสํ ภิกฺขุนึ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. อทฺทสํ สิกฺขมานํ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. อทฺทสํ สามเณรํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ. อทฺทสํ สามเณรึ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. ตสฺสา สงฺฆาฏิปิ อาทิตฺตา สมฺปชฺชลิตา สโชติภูตา, ปตฺโตปิ อาทิตฺโต สมฺปชฺชลิโต สโชติภูโต, กายพนฺธนมฺปิ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ[Pg.262], กาโยปิ อาทิตฺโต สมฺปชฺชลิโต สโชติภูโต, สา สุทํ อฏฺฏสฺสรํ กโรตี’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ. (เปยฺยาล). เอโส ภิกฺขเว ภิกฺขุ กสฺสปสฺสสมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปภิกฺขุ อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว ภิกฺขุนี กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปภิกฺขุนี อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว สิกฺขมานา กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสิกฺขมานา อโหสิ. เอโส ภิกฺขเว สามเณโร กสฺสปสฺสสมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสามเณโร อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว สามเณรี กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสามเณรี อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

විසර්ජනය – රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් වහන්සේ සහ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ලක්ඛණ තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි පෙර කියන ලද ක්‍රමයෙන් ම සැළ කර සිටියහ. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරුන් වහන්සේ ද, “ඇවැත්නි, මම මෙහි ගිජුකුළු පර්වතයෙන් බසින කල, අහසින් යන භික්ෂුවක දැක්කෙමි. අහසින් යන භික්ෂුණියක දැක්කෙමි. අහසින් යන සික්ඛමානාවක දැක්කෙමි. අහසින් යන සාමණේර නමක දැක්කෙමි. අහසින් යන සාමණේරියක දැක්කෙමි. ඇයගේ සඟල සිවුර ද ගිනිබැසගෙන, දිලිසෙමින්, ජවලිත වී තිබුණි. පාත්‍රය ද ගිනිබැසගෙන, දිලිසෙමින්, ජවලිත වී තිබුණි. කායබන්ධනය (පටිය) ද ගිනිබැසගෙන, දිලිසෙමින්, ජවලිත වී තිබුණි. කය ද ගිනිබැසගෙන, දිලිසෙමින්, ජවලිත වී තිබුණි. ඕ තොමෝ මහත් වූ ආර්ත ස්වරයෙන් (දුක් කෙඳිරියෙන්) කෑගසන්නීය” යනාදී වශයෙන් සැළ කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, “මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ ඒකාන්තයෙන් ම ඇස් ඇතිව වෙසෙති, මහණෙනි, ශ්‍රාවකයෝ ඒකාන්තයෙන් ම ඥානය ඇතිව වෙසෙති. (පෙය්‍යාළ). මහණෙනි, මේ භික්ෂුව කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ලාමක භික්ෂුවක් විය. මහණෙනි, මේ භික්ෂුණිය කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ලාමක භික්ෂුණියක් වූවාය. මහණෙනි, මේ සික්ඛමානාව කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ලාමක සික්ඛමානාවක් වූවාය. මහණෙනි, මේ සාමණේර තෙමේ කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ලාමක සාමණේරයෙක් විය. මහණෙනි, මේ සාමණේරිය කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ලාමක සාමණේරියක් වූවාය” යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

โอปมฺมสํยุตฺต

උපමා සංයුත්තය

นขสิขสุตฺต

නඛසිඛ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โอปมฺมสํยุตฺเต [Pg.264] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ นขสิขสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, උපමා සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරුන් වහන්සේලා විසින් සංගායනා කරන ලද ‘නඛසිඛ සූත්‍රය’ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย จายํ มยา ปริตฺโต [Pg.265] นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต, ยา จายํ มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා “මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නහු ද? මා විසින් නිය අගට නඟා ගන්නා ලද මේ ස්වල්ප වූ පස් ප්‍රමාණය ද, නැතහොත් මේ මහා පොළොව ද යන දෙකෙන් කවරක් වඩා වැඩි ද?” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ.

“මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නහු ද? වඩා වැඩි වන්නේ කවරක් ද?”

ตสฺมาติห [Pg.266] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

“මහණෙනි, එබැවින් මෙසේ හික්මිය යුතුය.”

อาณิสุตฺต

ආණි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ อาณิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එතැනම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරුන් වහන්සේලා විසින් සංගායනා කරන ලද ‘ආණි සූත්‍රය’ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ทสารหานํ อานโก นาม มุทิงฺโค อโหสิ, ตสฺส ทสารหา อานเก ฆฏิเต อญฺญํ อาณึ โอทหึสุ, อหุ โข โส ภิกฺขเว สมโย ยํ อานกสฺส มุทิงฺคสฺส โปราณํ โปกฺขรผลกํ อนฺตรธายิ[Pg.267], อาณิสงฺฆาโฏว อวสิสฺสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා “මහණෙනි, පෙර දසාරහ රජවරුන්ට ‘ආනක’ නම් මෘදංගයක් (බෙරයක්) තිබුණි. ඒ ආනක බෙරය පැළුණු පැළුණු තැන්වලට දසාරහ රජවරු වෙනත් ඇණ ගැසූහ. මහණෙනි, ඒ ආනක මෘදංගයේ පැරණි බෙර තට්ටුව අතුරුදන් වී, ඇණ සමූහය පමණක් ඉතිරි වූ කාලයක් පැමිණියේය” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ภิกฺขุสํยุตฺต

භික්ඛු සංයුත්තය

นวสุตฺต

නව සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ภิกฺขุสํยุตฺเต [Pg.269] อาวุโส ภควตา นวสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භික්ඛු සංයුක්තයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘නව සූත්‍රය’ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ นวํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต นโว ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต วิหารํ ปวิสิตฺวา อปฺโปสุกฺโก ตุณฺหีภูโต สงฺกสายภิ, น ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรติ จีวรการสมเย ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา โข ตุมฺเห ภิกฺขเว เอตสฺส ภิกฺขุโน อุชฺฌายิตฺถา เอโส โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺม สุขวิหารานํ นิกามลาภี อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී එක්තරා නවක භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ඒ එක්තරා නවක භික්ෂුවක් වහන්සේ පස්වරුයෙහි පිණ්ඩපාතයෙන් වැළකී විහාරයට වැද, උත්සාහ රහිතව, නිශ්ශබ්දව, හුදෙකලාව වෙසෙති; සිවුරු මසන කාලයෙහි භික්ෂූන්ගේ වතාවත් නොකරති. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, තොප මේ භික්ෂුව කෙරෙහි දොස් නොසිතන්න. මහණෙනි, මේ භික්ෂුව උතුම් සිත පිළිබඳ වූ, මෙලොව සැප විහරණ ඇති, සතර ධ්‍යානයන් කැමති පරිදි ලබන්නෙකි, නිර්ප්‍රයත්නයෙන් ලබන්නෙකි, අපහසුවකින් තොරව ලබන්නෙකි” යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

อหมฺปิ [Pg.270] โข ภนฺเต สกํ กิจฺจํ กโรมิ,

“ස්වාමීනි, මම ද මාගේ කටයුත්ත කරමි.”

เอโส [Pg.271] โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี –

“මහණෙනි, මේ භික්ෂුව උතුම් සිත පිළිබඳ වූ, මෙලොව සැප විහරණ ඇති, සතර ධ්‍යානයන් කැමති පරිදි ලබන්නෙකි, නිර්ප්‍රයත්නයෙන් ලබන්නෙකි, අපහසුවකින් තොරව ලබන්නෙකි –”

นยิทํ สิถิลมารพฺภ, นยิทํ อปฺเปน ถามสา;

นิพฺพานํ อธิคนฺตพฺพํ, สพฺพทุกฺขปฺปโมจนํ;

อยญฺจ ทหโร ภิกฺขุ, อยมุตฺตมปุริโส;

ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินึ–

“ලිහිල් වීර්යයකින් හෝ අල්ප ශක්තියකින් සියලු දුකෙන් මිදීම වූ මේ නිවන අවබෝධ කරගත නොහැක්කේය. මේ තරුණ භික්ෂුව වනාහි උත්තම පුරුෂයෙකි. සේනා සහිත මාරයා පරදවා අවසාන ශරීරය දරන්නේය –”

ขนฺธวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

ඛන්ධවග්ගසංයුත්තපාළි

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

සංගායනාවෙහි ප්‍රශ්නෝත්තර

นกุลปิตุสุตฺต

නකුලපිතු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.1] ภควตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ นกุลปิตุสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දන්නා වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදු වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඛන්ධ වර්ග සංයුක්තයෙහි පළමු වන ‘නකුලපිතු සූත්‍රය’ කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් මත, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – ภคฺเคสุ ภนฺเต สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย นกุลปิตรํ คหปตึ อารพฺภ ภาสิตํ. นกุลปิตา ภนฺเต คหปติ ภควนฺตํ ‘‘อหมสฺมิ ภนฺเต ชิณฺโณ วุฑฺโฒ มหลฺลโก อทฺธคโต วโยอนุปฺปตฺโต อาตุรกาโย อภิกฺขณาตงฺโก, อนิจฺจทสฺสาวี โข ปนาหํ ภนฺเต ภควโต มโนภาวนียานญฺจ ภิกฺขูนํ, โอวทตุ มํ ภนฺเต ภควา, อนุสาสตุ มํ ภนฺเต ภควา, ยํ มมสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวเมตํ คหปติ, เอวเมตํ คหปติ, อาตุโร หายํ คหปติ กาโย อณฺฑภูโต ปริโยนทฺโธ, โย หิ คหปติ อิมํ กายํ ปริหรนฺโต มุหุตฺตมฺปิ อาโรคฺยํ ปฏิชาเนยฺย, กิมญฺญตฺร พาลฺยา. ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘อาตุรกายสฺส เม สโต จิตฺตํ อนาตุรํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, භග්ග ජනපදයෙහි සුංසුමාරගිරි නුවර භේසකළාවන මුව වනයෙහිදී නකුලපිතු ගෘහපතියා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, නකුලපිතු ගෘහපතියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළ කළේය: “ස්වාමීනි, මම දිරාගිය, වෘද්ධ වූ, මහලු වූ, දිගු කලක් ජීවත් වූ, වයස්ගත වූ, රෝගී කයක් ඇති, නිතර ගිලන් වන කෙනෙක් වෙමි. ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද, සිත වැඩූ භික්ෂූන් වහන්සේලා ද නිතර දැකීමට නොලැබෙන්නෙක් වෙමි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට අවවාද කරන සේක්වා! ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට අනුශාසනා කරන සේක්වා! එය මට දිගු කලක් හිතසුව පිණිස පවතින්නේය.” ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, “ගෘහපතිය, එය එසේමය, ගෘහපතිය, එය එසේමය. මේ ශරීරය වනාහි රෝගී වූවකි, බිත්තරයක් බඳු වූවකි, සිවියකින් වැසුණකි. ගෘහපතිය, යමෙක් මේ ශරීරය දරාගෙන සිටිමින් මොහොතක් හෝ නීරෝගී යැයි පිළිගන්නේ නම්, එය බාල බවක් මිස අන් කවරක් ද? ගෘහපතිය, එබැවින් ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය: ‘රෝගී කයක් ඇති මගේ සිත නීරෝගී වන්නේය’ කියාය. ගෘහපතිය, ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය” යනුවෙනි. ස්වාමීනි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ตสฺมาติห [Pg.3] เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

“ගෘහපතිය, එබැවින් ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය.”

ปุจฺฉา – ตญฺจาวุโส [Pg.4] ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตํ วิตฺถาเรน เกน กถญฺจ วิภตฺตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කෙටියෙන් දේශනා කරන ලද ඒ ධර්මය විස්තර වශයෙන් කවුරුන් විසින්, කෙසේ විග්‍රහ කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – ตํ โข ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน เทสิตํ ‘‘กถญฺจ คหปติ อาตุรกาโย เจว โหติ อาตุรจิตฺโต จ. อิธ คหปติ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต, สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, อตฺตนิ วา รูปํ, รูปสฺมึ วา อตฺตานํ, ‘‘อหํ รูปํ มม รูป’’นฺติ ปริยุฏฺฐฏฺฐายี โหติ. ตสฺส ‘‘อหํ รูปํ มม รูป’’นฺติ ปริยุฏฺฐฏฺฐายิโน ตํ รูปํ วิปริณมติ อญฺญถา โหติ. ตสฺส รูปวิปริณามญฺญถาภาวา อุปฺปชฺชนฺติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ธมฺมเสนาปตินา วิตฺถาเรน วิภตฺตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්ෂිප්තව දේශනා කරන ලද, 'ගෘහපතිය, කෙසේ නම් රෝගී කයක් ඇතිව, රෝගී සිතක් ඇතිව ද වෙයි ද? ගෘහපතිය, මෙහි ශ්‍රවණය නොකළ පෘථග්ජනයා ආර්යයන් නොදක්නේ, ආර්ය ධර්මයෙහි අදක්ෂ වූයේ, ආර්ය ධර්මයෙහි හික්මීමක් නැත්තේ, සත්පුරුෂයන් නොදක්නේ, සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි අදක්ෂ වූයේ, සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි හික්මීමක් නැත්තේ, රූපය තමා ලෙස දකී, රූපය සහිත වූවක් ලෙස තමා දකී, තමා තුළ රූපය දකී, රූපය තුළ තමා දකී. 'මම රූපය වෙමි, රූපය මගේය' යන දැඩි ග්‍රහණයෙන් යුක්තව සිටියි. 'මම රූපය වෙමි, රූපය මගේය' කියා දැඩි ග්‍රහණයෙන් සිටින ඔහුගේ ඒ රූපය වෙනස් වෙයි, පෙරළෙයි. ඔහුගේ රූපයේ වෙනස්වීමෙන් හා පෙරළීමෙන් ශෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාසයන් උපදී' යනාදී වශයෙන් ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍රයන් වහන්සේ විසින් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කර දෙන ලදී.

อนิจฺจสุตฺต

අනිච්ච සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.9] อาวุโส ทุติยวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อนิจฺจสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දෙවන වර්ගයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවෙන් සංගායනා කරන ලද අනිච්ච සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเวอนิจฺจํ, เวทนา อนิจฺจา, สญฺญา อนิจฺจา, สงฺขารา อนิจฺจา, วิญฺญาณํ อนิจฺจํ. เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ, วิมุตฺตสฺมึ ‘วิมุตฺต’มิติ ญาณํ โหตี’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, රූපය අනිත්‍යය, වේදනාව අනිත්‍යය, සංඥාව අනිත්‍යය, සංස්කාරයන් අනිත්‍යය, විඤ්ඤාණය අනිත්‍යය. මහණෙනි, මෙසේ දක්නා ශ්‍රැතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයා රූපය කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, වේදනාව කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, සංඥාව කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, සංස්කාරයන් කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, විඤ්ඤාණය කෙරෙහි ද කලකිරෙයි. කලකිරෙන්නේ නොඇලෙයි. නොඇලීමෙන් මිදෙයි. මිදුණු කල්හි 'මිදුණේය' යන ඥානය වෙයි' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ทุกฺขอนตฺตสุตฺต

දුක්ඛඅනත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทุกฺขอนตฺตสุตฺตานิ [Pg.10] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දුක්ඛ සහ අනත්ත සූත්‍රයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเว ทุกฺขํ, เวทนา ทุกฺขา, สญฺญา ทุกฺขา, สงฺขารา ทุกฺขา, วิญฺญาณํ ทุกฺขํ. รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, สญฺญา อนตฺตา, สงฺขารา อนตฺตา, วิญฺญาณํ อนตฺตา. เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ, วิมุตฺตสฺมึ ‘วิมุตฺต’มิติ ญาณํ โหติ, ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตี’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, රූපය දුකය, වේදනාව දුකය, සංඥාව දුකය, සංස්කාරයන් දුකය, විඤ්ඤාණය දුකය. මහණෙනි, රූපය අනාත්මය, වේදනාව අනාත්මය, සංඥාව අනාත්මය, සංස්කාරයන් අනාත්මය, විඤ්ඤාණය අනාත්මය. මහණෙනි, මෙසේ දක්නා ශ්‍රැතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයා රූපය කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, වේදනාව කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, සංඥාව කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, සංස්කාරයන් කෙරෙහි ද කලකිරෙයි, විඤ්ඤාණය කෙරෙහි ද කලකිරෙයි. කලකිරෙන්නේ නොඇලෙයි. නොඇලීමෙන් මිදෙයි. මිදුණු කල්හි 'මිදුණේය' යන ඥානය වෙයි, ජාතිය ක්ෂය විය, බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම කරන ලදී, කළ යුතු දේ කරන ලදී, මින් පසු මෙබඳු පැවැත්මක් නැතැයි දැනගනියි' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ภารสุตฺต

භාර සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ภารสุตฺตํ [Pg.11] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාර සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภารญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ ภารหารญฺจ ภาราทานญฺจ ภารนิกฺเขปนญฺจ, ตํ สุณาถ. กตโม จ ภิกฺขเวภาโร, ‘ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ ติสฺส วจนียํ. กตเม ปญฺจ, รูปุปาทานกฺขนฺโธ เวทนุปาทานกฺขนฺโธ สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, මම ඔබට බර ද, බර උසුලන්නා ද, බර ගැනීම ද, බර බිම තැබීම ද දේශනා කරමි, එය අසන්න. මහණෙනි, බර යනු කුමක්ද? එයට 'පංච උපාදානස්කන්ධයෝ' යැයි කිව යුතුය. ඒ පහ මොනවාද? රූප උපාදානස්කන්ධය, වේදනා උපාදානස්කන්ධය, සංඥා උපාදානස්කන්ධය, සංස්කාර උපාදානස්කන්ධය, විඤ්ඤාණ උපාදානස්කන්ධයයි. මහණෙනි, මේ බර යැයි කියනු ලැබේ' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ภารา [Pg.13] หเว ปญฺจกฺขนฺธา, ภารหาโร จ ปุคฺคโล;

ภาราทานํ ทุขํ โลเก, ภารนิกฺเขปนํ สุขํ;

นิกฺขิปิตฺวา ครุํ ภารํ, อญฺญํ ภารํ อนาทิย;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, นิจฺฉาโต ปรินิพฺพุโต.

ඒකාන්තයෙන්ම පංචස්කන්ධයෝ බරකි, බර උසුලන්නා පුද්ගලයාය. ලෝකයෙහි බර ගැනීම දුකකි, බර බිම තැබීම සැපකි. ඒ බරපතල බර බිම තබා, වෙනත් බරක් නොගෙන, මුල් සහිතව තණ්හාව උදුරා දමා, කෙලෙස් බිබිලි නැතිව පිරිනිවුණේ වෙයි.

นตุมฺหากสุตฺต

නතුම්හාක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – น ตุมฺหากสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, නතුම්හාක සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขุ อารพฺภ ‘‘ยํ ภิกฺขเว นตุมฺหากํ ตํ ปชหถ, ตํ โว ปหีนํ หิตาย สุขายภวิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, යමක් තොපගේ නොවේද, එය අත්හරින්න. එය ප්‍රහීණ කිරීම තොපට හිත පිණිස, සුව පිණිස පවතින්නේය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อนตฺตลกฺขณสุตฺต

අනත්තලක්ඛණ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อนตฺตลกฺขณสุตฺตํ [Pg.15] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අනත්තලක්ඛණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ ภนฺเต อิสิปตเน มิคทาเย ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา, รูปญฺจ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ รูปํ อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ รูเป เอวํ เม รูปํ โหตุ, เอวํ เม รูปํ มา อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, බරණැස් නුවර ඉසිපතන මිගදායේදී පංචවග්ගිය භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, රූපය අනාත්මය. මහණෙනි, ඉදින් මේ රූපය ආත්මය වූයේ නම්, මේ රූපය ව්‍යාධිය පිණිස නොපවතින්නේය, රූපයෙහි 'මාගේ රූපය මෙසේ වේවා, මාගේ රූපය මෙසේ නොවේවා' යි කැමැත්ත පරිදි ලබාගත හැකි වන්නේය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ยมกสุตฺต

යමක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เถรวคฺเค ปนาวุโส ตติยํ สํคีตํ ยมกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ථෙර වර්ගයෙහි තුන්වැන්න ලෙස සංගායනා කරන ලද යමක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ยมกตฺเถรํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. อายสฺมโต ภนฺเต ยมกตฺเถรสฺส เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ ‘‘ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ, ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ, น โหติ ปรํมรณา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනී, සැවැත් නුවරදී ආයුෂ්මත් යමක ස්ථවිරයන් වහන්සේ අරභයා ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනී, ආයුෂ්මත් යමක තෙරුන් වහන්සේට මෙබඳු ලාමක දෘෂ්ටිගතයක් උපදී: 'භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය මම යම් අයුරකින් තේරුම් ගනිම්ද, එනම් රහතන් වහන්සේ කය බිඳීමෙන් පසු වැනසී යති, විනාශ වෙති, මරණින් මතු නොවෙති' යන්නයි. ස්වාමීනී, ඒ කරුණෙහිදී 'ඇවැත්නි යමක, ඒ ගැන කුමක් සිතන්නෙහිද? රූපය නිත්‍යද, අනිත්‍යද?' යනාදී වශයෙන් ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.18] ตตฺถ อายสฺมา สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ อายสฺมโต ยมกตฺเถรสฺส ปฏิวิทฺธสจฺจสฺส ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส อนุโยควตฺตฌาปนวเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ วิตฺถาเรน เทเสสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ, සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමට සහ නිවැරදි දැක්ම ඇති කරගැනීමට සුදුසු වූ ආයුෂ්මත් යමක තෙරුන් වහන්සේගේ වැරදි මතය දුරු කිරීම පිණිස, ප්‍රශ්න කිරීමේ ක්‍රමය මඟින් විමසමින් මතු ධර්ම දේශනාව විස්තර සහිතව දේශනා කළේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสีติ. ‘โน เหตํ อาวุโส’. เวทนํ. สญฺญํ. สงฺขาเร. วิญฺญาณํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสีติ. ‘โน เหตํ อาวุโส’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมา สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ อายสฺมโต ยมกตฺเถรสฺส อนุโยควตฺตฌาปนวเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ ปวตฺเตสิ.

විසර්ජනය – 'ඇවැත්නි යමක, ඒ ගැන කුමක් සිතන්නෙහිද? රූපය 'තථාගතයන් වහන්සේ' කියා දකින්නෙහිද?' 'ඇවැත්නි, එසේ නොවේමය.' 'වේදනාව... සංඥාව... සංස්කාර... විඤ්ඤාණය 'තථාගතයන් වහන්සේ' කියා දකින්නෙහිද?' 'ඇවැත්නි, එසේ නොවේමය' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනී, ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් යමක තෙරුන් වහන්සේගෙන් නැවත නැවතත් ප්‍රශ්න විමසමින් උතුම් ධර්ම දේශනාව පවත්වන ලදී.

ตํ [Pg.20] กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ, เวทนํ, สญฺญํ, สงฺขาเร, วิญฺญาณํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสิ–

ඇවැත්නි යමකය, ඒ පිළිබඳව ඔබ කුමක් සිතන්නෙහිද? රූපය, වේදනාව, සංඥාව, සංස්කාර, විඤ්ඤාණය ‘තථාගතයන් වහන්සේ’ යැයි ඔබ දකින්නෙහිද?

วกฺกลิสุตฺต

වක්කලි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.22] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต เถรวคฺเค ปญฺจมํ วกฺกลิสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඛන්ධ වර්ග සංයුක්තයේ ථේර වර්ගයෙහි පස්වන වක්කලි සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วกฺกลึ เถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต วกฺกลิเถโร อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘จิรปฏิกาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุกาโม, นตฺถิ จ เม กายสฺมึ ตาวติกา พลมตฺตา, ยาวตาหํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อลํ วกฺกลิ, กึ เต อิมินา ปูติกาเยน ทิฏฺเฐน, โย โข วกฺกลิ ธมฺมํ ปสฺสติ, โส มํ ปสฺสติ, โย มํ ปสฺสติ, โส ธมฺมํ ปสฺสติ. ธมฺมญฺหิ วกฺกลิ ปสฺสนฺโต มํ ปสฺสติ, มํ ปสฺสนฺโต ธมฺมํ ปสฺสติ. ตํ กึ มญฺญสิ วกฺกลิ[Pg.23], รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් වක්කලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් වක්කලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ ගිලන්ව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ රෝගාතුරව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළ කළහ: 'ස්වාමීනි, මම බොහෝ කලක සිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට පැමිණීමට කැමැත්තෙන් සිටියෙමි. එහෙත් මා හට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට පැමිණීමට තරම් ශරීර ශක්තියක් නොමැත.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'වක්කලි, කමෙක් නැත. ඔබට මේ කුණු කයෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? වක්කලි, යමෙක් ධර්මය දකීද, හෙතෙම මා දකී. යමෙක් මා දකීද, හෙතෙම ධර්මය දකී. වක්කලි, ධර්මය දකින්නා මා දකී, මා දකින්නා ධර්මය දකී. වක්කලි, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රූපය නිත්‍යද, අනිත්‍යද?' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

‘‘อหํ [Pg.26] วกฺกลิ, กึ เต อิมินา ปูติกาเยน ทิฏฺเฐน’’ –

'වක්කලි, ඔබට මේ කුණු කය දැකීමෙන් ඇති පලය කුමක්ද?'

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ วกฺกลิ, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ –

'වක්කලි, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රූපය නිත්‍යද, අනිත්‍යද?'

อนิจฺจํ ภนฺเต.

ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.

‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’–

'යමක් අනිත්‍ය නම්, එය දුකක්ද සැපක්ද?'

ทุกฺขํ ภนฺเต.

ස්වාමීනි, දුකකි.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’–

යමක් අනිත්‍ය නම්, දුක් සහිත නම්, වෙනස් වන සුලු නම්, 'මෙය මාගේය, මම මෙය වෙමි, මෙය මාගේ ආත්මයයි' කියා එය දැකීම සුදුසුද?

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.27] ปุนปิ ภควา ภิกฺขู เปเสตฺวา อายสฺมโต วกฺกลิตฺเถรสฺส ปคฺคหวจนํ อาโรจาเปสิ. โสปิ กถํ อตฺตโน ปวตฺตึ ภควโต ปจฺจาโรจาเปสิ. กถญฺจสฺส อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නැවතත් භික්ෂූන් වහන්සේලා යවා ආයුෂ්මත් වක්කලි ස්ථවිරයන් වහන්සේට ධෛර්යවත් කරන වචන සැල කරවූයේ කෙසේද? උන්වහන්සේද තමන්ගේ තත්ත්වය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට නැවත සැළ කළේ කෙසේද? උන්වහන්සේගේ පරලොව ජීවිතය කෙසේ සිදු වියද?

วิสฺสชฺชนา – สุณาวุโส ตฺวํ วกฺกลิ ภควโต วจนํ ทฺวินฺนญฺจ เทวตานํ, อิมํ อาวุโส รตฺตึ ทฺเว เทวตาโย อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยน

පිළිතුර – ඇවැත්නි, ඔබ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේත් දේවතාවන් දෙදෙනාගේත් වක්කලි පිළිබඳ වචනය අසන්න. ඇවැත්නි, මේ රාත්‍රියෙහි, රාත්‍රිය ගෙවී යද්දී, අභිකාන්ත වර්ණ ඇති දේවතාවන් දෙදෙනෙක් මුළු ගිජ්ඣකූට පර්වතයම ඒකාලෝක කරමින් යම් තැනක...

ภควา [Pg.28] เตนุปสงฺกมึสุ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ, เอกมนฺตํ ฐิตา โข อาวุโส เอกา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘วกฺกลิ ภนฺเต ภิกฺขุ วิโมกฺขาย เจเตตี’ติ. อปรา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘โส หิ นูน ภนฺเต สุวิมุตฺโต วิมุจฺจิสฺสตี’ติ. ภควา จ ตํ อาวุโส วกฺกลิ เอวมาห ‘มา ภายิ วกฺกลิ, มา ภายิ วกฺกลิ, อปาปกํ เต มรณํ ภวิสฺสติ, อปาปิกา กาลกิริยา’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา ปุนปิ ภิกฺขู เปเสตฺวา อายสฺมโต วกฺกลิตฺเถรสฺส ปคฺคหวจนํ อาโรจาเปสิ. โสปิ ภนฺเต อายสฺมา เตนหาวุโส มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทถ ‘‘วกฺกลิ ภนฺเต ภิกฺขุ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน, โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตี’’ติ, เอวญฺจ วเทถ ‘‘รูปํ อนิจฺจํ, ตาหํ ภนฺเต น กงฺขามิ, ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขนฺติ นวิจิกิจฺฉามิ, ยทนิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, นตฺถิ เม ตตฺถ ฉนฺโท วา ราโค วา เปมํวาติ น วิจิกิจฺฉามี’’ติ เอวมาทินา ภควโต อตฺตโน ปวตฺตึ ปจฺจาโรจาเปสิ. โส หิ ภนฺเต อายสฺมา อจิรปกฺกนฺเตสุ เตสุ ภิกฺขูสุ สตฺถํ อาหริตฺวา เวทนํ วิกฺขมฺเภตฺวา มูลกมฺมฏฺฐานํ อาทาย สมฺปชาโน อรหตฺตํ สจฺฉิกตฺวา กาลมกาสิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේද ඒ වක්කලි තෙරුන්ට මෙසේ වදාළ සේක: 'වක්කලි, බිය නොවන්න, වක්කලි, බිය නොවන්න. ඔබට පාපී නොවන මරණයක් සිදුවනු ඇත, ඔබගේ කළුරිය කිරීම පාපී නොවන්නකි.' ස්වාමීනි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නැවතත් භික්ෂූන් වහන්සේලා යවා ආයුෂ්මත් වක්කලි ස්ථවිරයන් වහන්සේට ධෛර්යවත් කරන වචන සැළ කරවූ සේක. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරණුවෝද 'එසේ නම් ඇවැත්නි, මාගේ වචනයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් හිසින් නමස්කාර කරන්න. 'ස්වාමීනි, වක්කලි භික්ෂුව ගිලන්ව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ රෝගාතුරව සිටී, ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් හිසින් නමස්කාර කරයි' කියා සැළ කරන්න. තවද මෙසේද සැළ කරන්න: 'රූපය අනිත්‍යය, ස්වාමීනි, ඒ පිළිබඳව මට සැකයක් නැත. යමක් අනිත්‍යද එය දුකක්ය කියා මට සැකයක් නැත. යමක් අනිත්‍යද දුක් සහිතද වෙනස් වන සුලුද, එහි මට ඡන්දයක් හෝ රාගයක් හෝ ප්‍රේමයක් හෝ නැතැයි මට කිසිදු සැකයක් නැත' යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තමන්ගේ තත්ත්වය නැවත සැළ කරවූහ. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරණුවෝ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩි නොබෝ වේලාවකින් දිවි තොර කර ගැනීමට ආයුධයක් ගෙන, වේදනාව මැඩපවත්වා, මූලික කමටහන් ගෙන, සම්පජන්නයෙන් යුක්තව අරහත් භාවය සාක්ෂාත් කර කළුරිය කළහ. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරුන්ගේ පරලොව ජීවිතය මෙසේ සිදු විය.

อสฺสชิสุตฺต

අස්සජි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อสฺสชิสุตฺตํ [Pg.33] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අස්සජි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อสฺสชึ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อสฺสชิ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปุพฺเพ ขฺวาหํ ภนฺเต เคลญฺเญ ปสฺสมฺเภตฺวา ปสฺสมฺเภตฺวา กายสงฺขาเร วิหรามิ, โสหํ สมาธึ นปฺปฏิลภามิ. ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต ตํ สมาธึ อปฺปฏิลภโต เอวํ โหติ โน จสฺสาหํ ปริหายามี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เย เต อสฺสชิ สมณพฺราหฺมณา สมาธิสารกา สมาธิสามญฺญา, เตสํ ตํ สมาธึ อปฺปฏิลภตํ เอวํ โหติ ‘โน จสฺสุ มยํ ปริหายามา’ติ. ตํ กึ มญฺญสิ อสฺสชิ, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරණුවෝ ගිලන්ව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ රෝගාතුරව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළ කළහ: 'ස්වාමීනි, මම පෙර ගිලන් වූ කල කාය සංස්කාරයන් සංසිඳුවමින්, සංසිඳුවමින් වාසය කළෙමි. එහෙත් දැන් මම ඒ සමාධිය නොලබමි. ස්වාමීනි, ඒ සමාධිය නොලබන මට 'මම (මාර්ගඵලයන්ගෙන්) පිරිහෙන්නෙම්දෝ' යන සිතුවිල්ල ඇති වේ.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'අස්සජි, යම් ඒ සමාධියම සාර කොට ඇති, සමාධියම ප්‍රධාන කොට ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ට ඒ සමාධිය නොලැබෙන කල්හි 'අපි පිරිහෙන්නෙමුදෝ' යන සිතුවිල්ල ඇති වේ. අස්සජි, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රූපය නිත්‍යද, අනිත්‍යද?' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

เขมกสุตฺต

ඛේමක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เขมกสุตฺตํ [Pg.36] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඛේමක සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล เถเร ภิกฺขู อารพฺภ อายสฺมตา เขมกตฺเถเรน ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต เถรา ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ ทาสกํ เปเสตฺวา จตุกฺขตฺตุํ อายสฺมนฺตํ เขมกํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เคลญฺญการณญฺจ ธมฺมญฺจ ปุจฺฉึสุ[Pg.37], ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ปญฺจิเม อาวุโส อุปาทานกฺขนฺธา วุตฺตา ภควตา. เสยฺยถิทํ, รูปุปาทานกฺขนฺโธ เวทนุปาทานกฺขนฺโธ สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ, อิเมสุ ขฺวาหํ อาวุโส ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ น กิญฺจิ อตฺตํ วา อตฺตนิยํ วา สมนุปสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา เขมกตฺเถเรน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී බොහෝ ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා ආයුෂ්මත් ඛේමක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, බොහෝ ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලා ආයුෂ්මත් දාසක තෙරුන් පිටත් කර යවා, සිව් වතාවක්ම ගිලන්ව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ රෝගාතුරව සිටි ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරුන්ගෙන් ගිලන් බව පිළිබඳවද ධර්මය පිළිබඳවද විමසූහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ උපාදානස්කන්ධ පහ වදාරන ලදහ. එනම්: රූප උපාදානස්කන්ධය, වේදනා උපාදානස්කන්ධය, සංඥා උපාදානස්කන්ධය, සංස්කාර උපාදානස්කන්ධය, විඤ්ඤාණ උපාදානස්කන්ධය යනුවෙනි. ඇවැත්නි, මම මේ උපාදානස්කන්ධ පහෙහි කිසිදු ආත්මයක් හෝ ආත්මයට අයත් දෙයක් හෝ නොදකිමි' යනාදී වශයෙන් ආයුෂ්මත් ඛේමක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.40] ตตฺถ อายสฺมา เขมโก อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ ปวฑฺเฒตฺวา วิตฺถาเรน เถรานํ ภิกฺขูนํ เทเสสิ. กีทิโส จ เนสํ ธมฺมเทสกธมฺมปฺปฏิคฺคาหกานํ ธมฺมเทสนาย อานิสํโส อธิคโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරණුවෝ මතු ධර්ම දේශනාව පවත්වමින් ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලාට විස්තර වශයෙන් දේශනා කළේ කෙසේද? ඒ ධර්ම දේශකයාණන් වහන්සේටත්, ධර්මය පිළිගත් භික්ෂූන් වහන්සේලාටත් ඒ ධර්ම දේශනාවෙන් ලැබුණු ආනිශංසය කෙබඳුද?

วิสฺสชฺชนา – จตุตฺเถ ภนฺเต วาเร อายสฺมา เขมโก ‘‘อลํ อาวุโส ทาสก กึ อิมาย สนฺธาวนิกาย, อาหราวุโส ทณฺฑํ, อหเมว เถรานํ สนฺติกํ คมิสฺสามี’’ติ ทณฺฑโมลุพฺภ อายสฺมา เขมโก เยน เถรา ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา เถเรหิ ภิกฺขูหิ ปุจฺฉิโต ‘‘นขฺวาหํ อาวุโส รูปํ อสฺมีติ วทามิ, นปิ อญฺญตฺร รูปา อสฺมีติ วทามิ. น ขฺวาหํ อาวุโส เวทนํ อสฺมีติ วทามิ, นปิ อญฺญตฺร เวทนา อสฺมีติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมา เขมโก อุตฺตริปิ ธมฺมเทสนํ ปวฑฺเฒตฺวา วิตฺถาเรน เทเสสิ. อิมสฺมิญฺจ ปน ภนฺเต เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ เถรานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสุ อายสฺมโตจ เขมกสฺส. เอวํ โข ภนฺเต เตสํ เถรานํ ธมฺมเทสกธมฺมปฺปฏิคฺคาหกานํ ธมฺมาภิสมโย อโหสิ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සිව්වන වාරයේදී ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරුන් වහන්සේ, ‘‘ඇවැත් දාසකය, මේ එහා මෙහා දිවීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? ඇවැත්නි, මට සැරයටියක් දෙන්න. මම ම තෙරුන් වහන්සේලා වෙතට යන්නෙමි’’ යි පවසා සැරයටියට බර දී, ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරුන් වහන්සේ මහ තෙරවරුන් වැඩසිටි තැනට එළඹියහ. එළඹ, මහ තෙරුන් වහන්සේලා විසින් විමසන ලදුව, ‘‘ඇවැත්නි, මම ‘රූපය මම වෙමි’ යි නොකියමි. රූපයෙන් බාහිරව ‘මම වෙමි’ යි ද නොකියමි. ඇවැත්නි, මම ‘වේදනාව මම වෙමි’ යි නොකියමි. වේදනාවෙන් බාහිරව ‘මම වෙමි’ යි ද නොකියමි’’ යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරුන් වහන්සේ මින් මතු ද ධර්ම දේශනාව පවත්වමින් විස්තර වශයෙන් දේශනා කළ සේක. ස්වාමීනි, මේ වෙය්‍යාකරණය දේශනා කරනු ලබන කල්හි සැටක් පමණ වූ මහ තෙරුන් වහන්සේලාගේ ද ආයුෂ්මත් ඛේමක තෙරුන් වහන්සේගේ ද සිත් කිසිදු දැඩිව ගැනීමකින් තොරව ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුණි. ස්වාමීනි, මෙසේ ඒ ධර්මය දේශනා කළ හා ධර්මය පිළිගත් තෙරුන් වහන්සේලාට ධර්මාවබෝධය විය.

ฉนฺนสุตฺต

චන්න සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ฉนฺนสุตฺตํ [Pg.44] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, චන්න සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ฉนฺนตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ฉนฺนตฺเถโร อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘โอวทตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท, อนุสาสตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท, กโรตุ เม อายสฺมา อานนฺโท ธมฺมึ กถํ, ยถาหํ ธมฺมํ ปสฺเสยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สมฺมุขา เม ตํ อาวุโส ฉนฺน ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ กจฺจานโคตฺตํ ภิกฺขุํ โอวทนฺตสฺส, ทฺวยนิสฺสิโต ขฺวายํ กจฺจาน โลโก เยภุยฺเยน อตฺถิตญฺเจว นตฺถิตญฺจ, โลกสมุทยํ โข กจฺจาน ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต ยา โลเก นตฺถิตา, สา น โหตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී ආයුෂ්මත් චන්න තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් චන්න තෙරුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: ‘‘ඇවැත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අවවාද කරනු මැනවි. ඇවැත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අනුශාසනා කරනු මැනවි. මා ධර්මය දකිනා පරිදි ඇවැත් ආනන්දයන් වහන්සේ මට ධර්ම කතාවක් කරනු මැනවි’’ යි. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විසින්, ‘‘ඇවැත් චන්නය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කච්චානගොත්ත භික්ෂුවට අවවාද කරද්දී මවිසින් එය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවෙන්ම අසන ලදී, හමුවෙන්ම පිළිගන්නා ලදී: ‘කච්චාන, මේ ලෝකයා සාමාන්‍යයෙන් ඇති බව සහ නැති බව යන අන්ත දෙක ඇසුරු කරගෙන සිටියි. කච්චාන, ලෝකයේ හටගැනීම ඇති සැටියෙන් මනා ප්‍රඥාවෙන් දකින්නහුට ලෝකයෙහි යම් නැති බවක් ඇද්ද, එය සිදු නොවේ’ ’’ යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

โอวทตุ [Pg.46] มํ อายสฺมา อานนฺโท, อนุสาสตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท.

‘‘ඇවැත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අවවාද කරනු මැනවි; ඇවැත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අනුශාසනා කරනු මැනවි.’’

ปุปฺผสุตฺต

පුප්ඵ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.47] สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต ปุปฺผวคฺเค ปุปฺผสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එසේ නම්...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඛන්ධ වර්ග සංයුක්තයේ පුප්ඵ වර්ගයෙහි ඇතුළත් පුප්ඵ සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘นาหํ ภิกฺขเว โลเกน วิวทามิ, โลโกว มยา วิวทติ, น ภิกฺขเว ธมฺมวาที [Pg.48] เกนจิ โลกสฺมึ วิวทติ, ยํ ภิกฺขเว นตฺถิ สมฺมตํ โลเก ปณฺฑิตานํ, อหมฺปิตํ ‘‘นตฺถี’’ติ วทามิ, ยํ ภิกฺขเว อตฺถิสมฺมตํ โลเก ปณฺฑิตานํ, อหมฺปิตํ ‘‘อตฺถี’’ติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, ‘‘මහණෙනි, මම ලෝකය සමඟ විවාද නොකරමි, ලෝකය ම මා සමඟ විවාද කරයි. මහණෙනි, ධර්මවාදියා ලෝකයේ කිසිවෙකු සමඟ විවාද නොකරයි. මහණෙනි, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් යමක් ‘නැත’ යි පිළිගන්නා ලද්දේ ද, මම ද එය ‘නැත’ යි කියමි. මහණෙනි, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් යමක් ‘ඇත’ යි පිළිගන්නා ලද්දේ ද, මම ද එය ‘ඇත’ යි කියමි’’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

นาหํ ภิกฺขเว โลเกน วิวทามิ.

‘‘මහණෙනි, මම ලෝකය සමඟ විවාද නොකරමි.’’

น ภิกฺขเว ธมฺมวาที เกนจิ โลกสฺมึ วิวทติ.

‘‘මහණෙනි, ධර්මවාදියා ලෝකයෙහි කිසිවෙකු සමඟ විවාද නොකරයි.’’

เผณปิณฺฑูปมสุตฺต

ඵේණපිණ්ඩූපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.51] อาวุโส เผณปิณฺฑูปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එහි ම ඇතුළත් ඵේණපිණ්ඩූපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – อยุชฺฌายํ ภนฺเต คงฺคาย นทิยา ตีเร สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อยํ คงฺคา นที มหนฺตํ เผณปิณฺฑํ อาวเหยฺย, ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส ปสฺเสยฺย นิชฺฌาเยยฺย โยนิโส อุปปริกฺเขยฺย, ตสฺส ตํ ปสฺสโต นิชฺฌายโต โยนิโส อุปปริกฺขโต ริตฺตกญฺเญว ขาเยยฺย, ตุจฺฉกญฺเญว ขาเยยฺย, อสารกญฺเญว ขาเยยฺย, กึ สิยา ภิกฺขเว เผณปิณฺเฑ สาโร. เอวเมว โข ภิกฺขเว ยํ กิญฺจิ รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํวา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา, ตํ ภิกฺขุ ปสฺสติ นิชฺฌายติ โยนิโส อุปปริกฺขติ, ตสฺส ตํ ปสฺสโต นิชฺฌายโต โยนิโส อุปปริกฺขโต ริตฺตกญฺเญว ขายติ, ตุจฺฉกญฺเญว ขายติ, อสารกญฺเญว ขายติ, กิญฺหิ สิยา ภิกฺขเว รูเป สาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, අයෝධ්‍යා නුවර ගංගා නම් නදී තීරයෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, ‘‘යම් සේ මහණෙනි, මේ ගංගා නදිය මහත් පෙණ පිඬක් රැගෙන එන්නේ ද, ඇස් ඇති මිනිසෙකු එය දකින්නේ ද, මෙනෙහි කරන්නේ ද, නුවණින් පරීක්ෂා කරන්නේ ද, එය දකින්නා වූ, මෙනෙහි කරන්නා වූ, නුවණින් පරීක්ෂා කරන්නා වූ ඔහුට එය හිස් එකක් සේ ම වැටහෙන්නේ ය, තුච්ඡ එකක් සේ ම වැටහෙන්නේ ය, හරයක් නැති එකක් සේ ම වැටහෙන්නේ ය. මහණෙනි, පෙණ පිඬෙහි කුමන හරයක් තිබේද? මහණෙනි, එලෙසම අතීත, අනාගත, වර්තමාන වූ, ආධ්‍යාත්මික හෝ බාහිර වූ, ඖදාරික හෝ සියුම් වූ, hīna හෝ ප්‍රණීත වූ, දුර හෝ ළඟ ඇති යම්කිසි රූපයක් වේ ද, භික්ෂුව එය දකියි, මෙනෙහි කරයි, නුවණින් පරීක්ෂා කරයි. එය දකින්නා වූ, මෙනෙහි කරන්නා වූ, නුවණින් පරීක්ෂා කරන්නා වූ ඔහුට එය හිස් එකක් සේ ම වැටහෙයි, තුච්ඡ එකක් සේ ම වැටහෙයි, හරයක් නැති එකක් සේ ම වැටහෙයි. මහණෙනි, රූපයෙහි කුමන හරයක් තිබේද?’’ යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

เผณปิณฺฑูปมํ [Pg.54] รูปํ, เวทนา ปุพฺพุฬุปมา;

มรีจิกูปมา สญฺญา, สงฺขารา กทลูปมา;

มายูปมญฺจ วิญฺญาณํ, เทสิตาทิจฺจพนฺธุนา;

‘‘රූපය පෙණ පිඬක් බඳු ය, වේදනාව දිය බුබුළක් බඳු ය, සංඥාව මිරිඟුවක් බඳු ය, සංස්කාරයෝ කෙසෙල් කඳක් බඳු ය, විඥානය මායාවක් බඳු යැයි ආදිත්‍ය බන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක.’’

ยถา ยถา นิชฺฌายติ, โยนิโส อุปปริกฺขติ;

ริตฺตกํ ตุจฺฉกํ โหติ, โย นํ ปสฺสติ โยนิโส.

‘‘යමෙක් එය යම් යම් අයුරින් මෙනෙහි කරයි ද, නුවණින් විමසා බලයි ද, නුවණින් බලන ඔහුට එය හිස් වූවක් ම, තුච්ඡ වූවක් ම වෙයි.’’

อิมญฺจ [Pg.55] กายํ อารพฺภ, ภูริปญฺเญน เทสิตํ;

ปหานํ ติณฺณํ ธมฺมานํ, รูปํ ปสฺสถ ฉฑฺฑิตํ.

‘‘මහත් ප්‍රඥා ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මේ ශරීරය අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි; කරුණු තුනක් පහ වීමෙන් පසු මෙහි අත්හැර දමන ලද රූපය බලවු.’’

อายุ อุสฺมาจ วิญฺญาณํ, ยทา กายํ ชหนฺติมํ;

อปวิทฺโธ ตทา เสติ, ปรภตฺตํ อเจตนํ.

‘‘ආයුෂ ද, උෂ්ණත්වය ද, විඥානය ද යම් කලෙක මේ ශරීරය අත්හැර යන්නේ ද, එකල්හි එය අත්හරින ලද්දක්ව, සෙසු සතුන්ට ආහාරයක් වෙමින්, සචේතනික බවක් නැතිව වැතිර පවතී.’’

เอตาทิสายํ สนฺตาโน, มายายํ พาลลาปินี;

วธโก เอส อกฺขาโต, สาโร เอตฺถ น วิชฺชติ.

‘‘මෝඩයන් මුළා කරන මායාවක් බඳු වූ මේ සන්තතිය මෙබඳු ය. මෙය වධකයෙකු බඳු යැයි කියන ලදී. මෙහි කිසිදු හරයක් විද්‍යාමාන නොවේ.’’

เอวํ ขนฺเธ อเวกฺเขยฺย, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย;

ทิวา วา ยทิ วา รตฺตึ, สมฺปชาโน ปฏิสฺสโต.

‘‘වීර්යය ආරම්භ කළ, සති සම්පජන්‍යයෙන් යුක්ත වූ භික්ෂුව දිවා කාලයෙහි හෝ රාත්‍රී කාලයෙහි මෙසේ ස්කන්ධයන් දෙස බැලිය යුතුය.’’

ชเหยฺย สพฺพสํโยคํ, กเรยฺย สรณตฺตโน;

จเรยฺยาทิตฺตสีโสว, ปตฺถยํ อจฺจุตํ ปทํ.

‘‘සියලු සබඳතා දුරු කරන්නේය, තමාට පිහිටක් කරගන්නේය, නොනැසෙන පදවිය පතන්නා වූ භික්ෂුව හිස ගිනිගත් අයෙකු මෙන් හැසිරෙන්නේය.’’

ทุติยธมฺมกติกสุตฺต

ද්විතීය ධම්මකථික සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ธมฺมกถิกวคฺเค ทุติยธมฺมกถิกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එහිම ධර්මකථික වර්ගයෙහි ඇතුළත් ද්විතීය ධම්මකථික සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโม ภนฺเต ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ธมฺมกถิโก ธมฺมกถิโกติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ธมฺมกถิโก โหติ, กิตฺตาวตา ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน โหติ, กิตฺตาวตา ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานปฺปตฺโต โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘รูปสฺส เจ ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ธมฺมํ เทเสติ, ‘ธมฺมกถิโก ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී එක්තරා භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: ‘‘ස්වාමීනි, ‘ධර්මකථිකයා, ධර්මකථිකයා’ යි කියනු ලැබේ. ස්වාමීනි, කෙතරම් කරුණකින් ධර්මකථිකයෙක් වේද? කෙතරම් කරුණකින් ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපන්නයෙක් වේද? කෙතරම් කරුණකින් මෙලොවදීම නිවන් පත් වූවෙක් වේද?’’ ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, ‘‘මහණෙනි, ඉදින් භික්ෂුව රූපයේ කලකිරීම පිණිස, නොඇල්ම පිණිස සහ නිරෝධය පිණිස ධර්මය දේශනා කරයි නම්, ‘ධර්මකථික භික්ෂුවක්’ යැයි කීමට සුදුසුය’’ යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

สีลวนฺตสุตฺต, สุตวนฺตสุตฺต

සීලවන්ත සූත්‍රය, සුතවන්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.57] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ สีลวนฺตสุตฺตญฺจ สุตวนฺตสุตฺตญฺจ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරුන් වහන්සේලා විසින් සංගායනා කරන ලද සීලවන්ත සූත්‍රය සහ සුතවන්ත සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිමිති කොටගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ [Pg.58] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มหาโกฏฺฐิกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหาโกฏฺฐิโก สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘สีลวตาวุโส สาริปุตฺต ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิกาตพฺพา. สุตาวตาวุโส สาริปุตฺต ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิกาตพฺพา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สีลวตาวุโส โกฏฺฐิก ภิกฺขุนา, สุตาวตาวุโส โกฏฺฐิก ภิกฺขุนา ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต ทุกฺขโต โรคโต คณฺฑโต สลฺลโต อฆโต อาพาธโต ปรโต ปโลกโต สุญฺญโต อนตฺตโต โยนิโส มนสิกาตพฺพา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

විසර්ජනය (පිළිතුර) - ස්වාමීනි, බරණැස් නුවරදී ආයුෂ්මත් මහාකොට්ඨිත තෙරුන් වහන්සේ අරභයා ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහාකොට්ඨිත තෙරුන් වහන්සේ සවස් කාලයෙහි විවේකයෙන් නැගී සිට ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේ වෙත එළඹියහ. එළඹ, ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'ඇවැත්නි ශාරීපුත්‍රයෙනි, සිල්වත් භික්ෂුවක විසින් කිනම් ධර්මයන් නුවණින් මෙනෙහි කළ යුතුද? ඇවැත්නි ශාරීපුත්‍රයෙනි, ශ්‍රැතවත් භික්ෂුවක විසින් කිනම් ධර්මයන් නුවණින් මෙනෙහි කළ යුතුද?' කියාය. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'ඇවැත්නි කොට්ඨිතයෙනි, සිල්වත් භික්ෂුවක විසින්, ඇවැත්නි කොට්ඨිතයෙනි, ශ්‍රැතවත් භික්ෂුවක විසින් පංච උපාදානස්කන්ධයන් අනිත්‍ය වශයෙන්, දුක් වශයෙන්, රෝග වශයෙන්, ගඩක් වශයෙන්, හුලක් වශයෙන්, ව්‍යසනයක් වශයෙන්, ආබාධයක් වශයෙන්, පරක් වශයෙන්, වැනසෙන සුලු දෙයක් වශයෙන්, හිස් දෙයක් වශයෙන්, අනාත්ම වශයෙන් නුවණින් මෙනෙහි කළ යුතුය' යනාදී වශයෙන් ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ราธสํยุตฺต

රාධ සංයුත්තය

สตฺตสุตฺต

සත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ราธสํยุตฺเต [Pg.61] ปนาวุโส ทุติยํ สตฺตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, රාධ සංයුත්තයෙහි දෙවැනි සත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราธตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ราธตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สตฺโต สตฺโตติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต สตฺโตติ วุจฺจตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘รูเป โข ราธ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺที ยา ตณฺหา, ตตฺร สตฺโต ตตฺร วิสตฺโต, ตสฺมา สตฺโตติ วุจฺจตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී ආයුෂ්මත් රාධ තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් රාධ තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වාමීනි, සත්වයා සත්වයා යැයි කියනු ලැබේ. ස්වාමීනි, කොපමණකින් සත්වයා යැයි කියනු ලැබේද?' කියාය. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'රාධය, රූපයෙහි යම් කැමැත්තක්, යම් රාගයක්, යම් සතුටක්, යම් තෘෂ්ණාවක් වේද, එහි ඇලුන බැවින්, එහි දැඩිව ඇලුන බැවින්, එහෙයින් සත්වයා යැයි කියනු ලැබේ' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ทิฏฺฐิสํยุตฺต

දිට්ඨි සංයුත්තය

โสอตฺตาสุตฺต

සෝඅත්තා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ทิฏฺฐิสํยุตฺเต [Pg.63] ปนาวุโส ตติยํ สํคีตํ โสอตฺตา สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, දිට්ඨි සංයුත්තයෙහි සංගායනා කරන ලද තුන්වන සෝඅත්තා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ โส อตฺตา โส โลโก โส เปจฺจ ภวิสฺสามิ นิจฺโจ ธุโว สสฺสโต อวิปริณามธมฺโม’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, කුමක් ඇති කල්හිද, කුමක් උපාදානය කිරීමෙන්ද, කුමකට දැඩිව බැසගැනීමෙන්ද, "ඒ ආත්මයමය, ඒ ලෝකයමය, මම පරලොවදී නිත්‍ය වූ, ස්ථිර වූ, සදාකාලික වූ, වෙනස් නොවන ස්වභාවය ඇත්තෙක් වන්නෙමි" යන මෙබඳු දෘෂ්ටියක් උපදින්නේ?' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

นตฺถิทินฺนสุตฺต

නත්ථිදින්න සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.65] อาวุโส ปญฺจมํ นตฺถิทินฺนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිම පස්වන නත්ථිදින්න සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, කුමක් ඇති කල්හිද, කුමක් උපාදානය කිරීමෙන්ද, කුමකට දැඩිව බැසගැනීමෙන්ද, "දුන් දෙයෙහි විපාක නැත, පූජා කළ දෙයෙහි විපාක නැත, යාග කළ දෙයෙහි විපාක නැත, යහපත් අයහපත් කර්මයන්ගේ ඵල විපාක නැත" යන මෙබඳු දෘෂ්ටියක් උපදින්නේ?' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

โอกฺกนฺตสํยุตฺต

ඔක්කන්ත සංයුත්තය

จกฺขุสุตฺต

චක්ඛු සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โอกฺกนฺตสํยุตฺเต [Pg.66] ปนาวุโส ปฐมํ จกฺขุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ඔක්කන්ත සංයුත්තයෙහි පළමු වන චක්ඛු සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.67] ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ วิปริณามิ อญฺญถาภาวิ. โสตํ. ฆานํ. ชิวฺหํ. กาโย. มโน อนิจฺโจ วิปริณามี อญฺญถาภาวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, ඇස අනිත්‍යය, වෙනස් වන සුලුය, පෙරළෙන සුලුය. කන, නාසය, දිව, කය ද එසේමය. මනස අනිත්‍යය, වෙනස් වන සුලුය, පෙරළෙන සුලුය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สาริปุตฺตสํยุตฺต

සාරිපුත්ත සංයුත්තය

สุจิมุขีสุตฺต

සුචිමුඛී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สาริปุตฺตสํยุตฺเต [Pg.68] ปนาวุโส ทสมํ สุจิมุขีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, සාරිපුත්ත සංයුත්තයෙහි දසවන සුචිමුඛී සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් මුල් කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สุจิมุขึ ปริพฺพาชิกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. สุจิมุขี ภนฺเต ปริพฺพาชิกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข สมณ อโธมุโข ภุญฺชสี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามี’’ติ เอวมาทินา ปฏิกฺขิปิตฺวา ‘‘เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา วตฺถุวิชฺชา ติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ, อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา อโธมุขา ภุญฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී සුචිමුඛී පරිබ්‍රාජිකාව අරභයා ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, සුචිමුඛී පරිබ්‍රාජිකාව ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය: 'මහණ, ඔබ පහත් බලාගෙන වළඳන්නේද?' කියාය. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී 'නැත නැගණියනි, මම පහත් බලාගෙන නොවළඳමි' යනාදී වශයෙන් එය ප්‍රතික්ෂේප කර, 'නැගණියනි, යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වාස්තු විද්‍යාව වැනි තිරිසන් විද්‍යාවන්ගෙන් මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙත්ද, නැගණියනි, මේ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ පහත් බලාගෙන වළඳන්නෝ යැයි කියනු ලැබෙති' යනාදී වශයෙන් ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กึ [Pg.69] นุ โข สมณ อโธ มุโข ภุญฺชสิ.

මහණ, ඔබ පහත් බලාගෙන වළඳන්නේද?

น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามิ.

නැගණියනි, මම පහත් බලාගෙන නොවළඳමි.

เตน หิ สมณ อุพฺภมุโข ภุญฺชสิ.

එසේ නම් මහණ, ඔබ උඩ බලාගෙන වළඳන්නේද?

น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามิ.

නැගණියනි, මම උඩ බලාගෙන නොවළඳමි.

สฬายตนวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

සළායතනවග්ග සංයුත්තපාලිය

อชฺฌตฺตานิจฺจสุตฺต, พาหิรสุตฺต

අජ්ඣත්තානිච්ච සූත්‍රය, බාහිරානිච්ච සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.73] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สฬายตนวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ อชฺฌตฺตานิจฺจสุตฺตญฺจ จตุตฺถํ พาหิรานิจฺจสุตฺตญฺจ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සළායතනවර්ග සංයුත්තයෙහි පළමු වන අජ්ඣත්තානිච්ච සූත්‍රයත් හතරවන බාහිරානිච්ච සූත්‍රයත් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ, ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ, ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา, ยทนตฺตา ตํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพ’’นฺติ เอวมาทินาจ. ‘‘รูปา ภิกฺขเว อนิจฺจา. ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ, ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา, ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’’ติ จ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, ඇස අනිත්‍යය, යමක් අනිත්‍ය ද එය දුකය, යමක් දුක ද එය අනාත්මය, යමක් අනාත්ම ද එය "මෙය මගේ නොවේ, මම මොහු නොවෙමි, මෙය මාගේ ආත්මය නොවේ" යැයි මෙසේ මෙය තත්වූ පරිදි මනා ප්‍රඥාවෙන් දැකිය යුතුය' යනාදී වශයෙන් ද, 'මහණෙනි, රූප අනිත්‍යය, යමක් අනිත්‍ය ද එය දුකය, යමක් දුක ද එය අනාත්මය, යමක් අනාත්ම ද එය "මෙය මගේ නොවේ, මම මොහු නොවෙමි, මෙය මාගේ ආත්මය නොවේ" යැයි දැකිය යුතුය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สพฺพวคฺค

සබ්බ වග්ගය

อาทิตฺตสุตฺต

ආදිත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.74] สพฺพวคฺเค ฉฏฺฐํ อาทิตฺตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහි සබ්බ වර්ගයෙහි සයවන ආදිත්ත සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – คยายํ [Pg.75] ภนฺเต คยาสีเส ปุราณชฏิลํ ภิกฺขุสหสฺสํ อารพฺภ ‘‘สพฺพํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, กิญฺจ ภิกฺขเว สพฺพํ อาทิตฺตํ. จกฺขุ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, รูปา อาทิตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ, จกฺขุสมฺผสฺโส อาทิตฺโต, ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ, เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํวา, ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ. ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา อาทิตฺตํ, ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, ගයාවෙහි ගයාසීසයෙහිදී පැරණි ජටිල වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහස් නම අරභයා 'මහණෙනි, සියල්ල ඇවිලී පවතී. මහණෙනි, ඇවිලී පවතින සියල්ල කුමක්ද? මහණෙනි, ඇස ඇවිලී පවතී, රූප ඇවිලී පවතී, චක්ඛු විඤ්ඤාණය ඇවිලී පවතී, චක්ඛු සම්ඵස්සය ඇවිලී පවතී, චක්ඛු සම්ඵස්සය හේතුවෙන් උපදින්නා වූ යම් සැප වූ හෝ දුක් වූ හෝ නොදුක් නොසැප වූ යම් විඳීමක් වේද, එයද ඇවිලී පවතී. කුමකින් ඇවිලී පවතීද? රාග ගින්නෙන්, ද්වේෂ ගින්නෙන්, මෝහ ගින්නෙන් ඇවිලී පවතී; ජාතියෙන්, ජරාවෙන්, මරණයෙන්, සෝකයෙන්, පරිදේවයෙන්, දුකෙන්, දොමනස්සයෙන්, උපායාසයෙන් ඇවිලී පවතී යැයි මම කියමි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

มิคชาลวคฺค

මිගජාල වර්ගය

ปฐม มิคชาลสุตฺต

පළමු මිගජාල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – มิคชาลวคฺเค [Pg.76] อาวุโส ปฐมมิคชาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මිගජාල වර්ගයෙහි පළමුවැනි මිගජාල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.77] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มิคชาลตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มิคชาลตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เอกวิหารี เอกวิหารีติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตานุโข ภนฺเต เอกวิหารี โหติ, กิตฺตาวตาจ ปน สทุติยวิหารี โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สนฺติ โข มิคชาล จกฺขุวิญฺเญยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ, ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที, นนฺทิยา สติ สาราโค โหติ, สาราเค สติ สํโยโค โหติ, นนฺทิสํโยชนสํยุตฺโต โข มิคชาล ภิกฺขุ สทุติยวิหารีติ วุจฺจตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් මිගජාල තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මිගජාල තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: “ස්වාමීනි, ‘එක විහාරී’ (තනිව වෙසෙන්නා) ‘එක විහාරී’ යැයි කියනු ලැබේ. ස්වාමීනි, කොපමණකින් නම් තනිව වෙසෙන්නෙක් වේද? කොපමණකින් නම් සහයකයෙකු හා වෙසෙන්නෙක් (සදුතිය විහාරී) වේද?” ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී, “මිගජාලය, ඇසින් දතයුතු, ඉෂ්ට වූ, කාන්ත වූ, මනාප වූ, ප්‍රිය ස්වරූප වූ, කාමයෙන් යුක්ත වූ, ඇලීමට සුදුසු වූ රූපයෝ වෙති. මහණෙක් ඒවා පිළිගනී නම්, වර්ණනා කරයි නම්, දැඩිව ගෙන සිටී නම්, එසේ පිළිගන්නා වූ, වර්ණනා කරන්නා වූ, දැඩිව ගෙන සිටින්නා වූ ඔහුට නන්දිය (ඇල්ම) උපදී. ඇල්ම ඇති කල්හි තදින් ඇලීම (සාරාගය) ඇති වේ. තදින් ඇලීම ඇති කල්හි බැඳීම (සංයෝගය) ඇති වේ. මිගජාලය, ඇල්ම නමැති සංයෝජනයෙන් බැඳුණු මහණ තෙමේ සහයකයෙකු හා වෙසෙන්නෙක් (සදුතිය විහාරී) යැයි කියනු ලැබේ” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปฐม ฉผสฺสายตนสุตฺต

පළමුවැනි ඡඵස්සායතන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.79] นวมํ สํคีตํ ปฐมฉผสฺสายตนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – එහිම සංගීතයට නැඟුණු නවවැනි සූත්‍රය වන පළමුවැනි ඡඵස්සායතන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘โย หิ โกจิ วิกฺขเว ภิกฺขุ ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, อวุสิตํ เตน พฺรหฺมจริยํ, อารกา โส อิมสฺมา ธมฺมวินยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, යම්කිසි භික්ෂුවක් ඵස්සායතන හයේම හටගැනීමද, නැතිවීමද, ආශ්වාදයද, ආදීනවයද, නිස්සරණයද ඇති සැටියෙන් නොදනීද, ඔහු විසින් බ්‍රහ්මචරියාව නොවසන ලදී. ඔහු මේ ධර්ම විනයෙන් ඉතා ඈතක සිටී” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อหํ [Pg.80] หิ ภนฺเต ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานามิ.

“ස්වාමීනි, මම වනාහි ඵස්සායතන හයේම හටගැනීමද, නැතිවීමද, ආශ්වාදයද, ආදීනවයද, නිස්සරණයද ඇති සැටියෙන් නොදනිමි.”

จกฺขุํ [Pg.81] เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสสิ.

“මහණ, ඔබ ඇස ‘මෙය මාගේය, මෙය මම වෙමි, මෙය මාගේ ආත්මයයි’ යැයි සලකන්නෙහිද?”

โน เหตํ ภนฺเต.

“ස්වාමීනි, එය එසේ නොවේමය.”

เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ จกฺขุ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ ภวิสฺสติ, เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺส.

“මහණ, එසේ නම් මෙහිදී ඔබට ඇස ‘මෙය මාගේ නොවේ, මෙය මම නොවෙමි, මෙය මාගේ ආත්මය නොවේ’ යැයි මෙසේ මෙය ඇති සැටියෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් දක්නා ලද්දක් වන්නේය. මෙයම දුක් කෙළවර කිරීමයි.”

คิลานวคฺค

ගිලාන වර්ගය

ปฐม คิลานสุตฺต

පළමුවැනි ගිලාන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – คิลานวคฺเค [Pg.82] ปนาวุโส ปฐมํ คิลานสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ගිලාන වර්ගයෙහි පළමුවැනි ගිලාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ นวํ ภิกฺขุํ คิลานํ อาพาธิตํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภิกฺขุ คิลาโน อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘นขฺวาหํ ภนฺเต สีลวิสุทฺธตฺถํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ตํ ภิกฺขุํ ปฏิปุจฺฉิตฺวา ตสฺส จ วจนํ สาธุการํ ทตฺวา ‘‘ราควิราคตฺโถ หิ ภิกฺขุ มยา ธมฺโม เทสิโต, ตํ กึ มญฺญสิ ภิกฺขุ, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ, ทุกฺขํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ගිලන් වූ, ආතුර වූ, දුකට පත් වූ, දැඩි සේ රෝගාතුර වූ එක්තරා නවක භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ගිලන් වූ, ආතුර වූ, දුකට පත් වූ, දැඩි සේ රෝගාතුර වූ එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළේය: “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද ධර්මය මම ශීල විශුද්ධිය පිණිස යැයි වටහා නොගනිමි.” ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී, එම භික්ෂුවගෙන් පෙරළා ප්‍රශ්න කොට, ඔහුගේ වචනයට සාධුකාර දී, “මහණ, මා විසින් ධර්මය දේශනා කරන ලද්දේ රාගය විරාගය (දුරු කිරීම) පිණිසය. මහණ, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද? ඇස නිත්‍යද, නැතහොත් අනිත්‍යද? ස්වාමීනි, අනිත්‍යය. යමක් අනිත්‍ය නම්, එය දුක් ද නැතහොත් සැප ද? ස්වාමීනි, දුකය” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

น [Pg.84] เม ภนฺเต ขมนียํ.

“ස්වාමීනි, මට (මේ රෝගය) ඉවසිය නොහැකිය (පහසුවක් නැත).”

สาธุ [Pg.85] โข ตฺวํ ภิกฺขุ ราควิราคตฺถํ มยา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานาสิ,

“මහණ, ඉතා යහපති. මා විසින් රාගය විරාගය (දුරු කිරීම) පිණිස දේශනා කරන ලද ධර්මය ඔබ වටහාගෙන තිබේ.”

ฉนฺนวคฺค

ඡන්න වර්ගය

ปุณฺณสุตฺต

පුණ්ණ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ฉนฺนวคฺเค [Pg.87] ปนาวุโส ปญฺจมํ สํคีตํ ปุณฺณสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඡන්න වර්ගයෙහි සංගීතයට නැඟුණු පස්වැනි සූත්‍රය වන පුණ්ණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ปุณฺณตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ, อายสฺมา ภนฺเต ปุณฺณตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘สนฺติ โข ปุณฺณ จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ, ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที, นนฺที สมุทโย ทุกฺขสมุทโย ปุณฺณาติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළහ: “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට සංක්ෂිප්තයෙන් ධර්මය දේශනා කරන සේක්වා! මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා, හුදෙකලාව, පිරිසෙන් වෙන්ව, අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුක්තව, නිවනට මෙහෙයවූ සිත් ඇතිව වෙසෙන්නෙමි.” එම කරුණෙහිදී, “පුණ්ණය, ඇසින් දතයුතු, ඉෂ්ට වූ, කාන්ත වූ, manāpa වූ, ප්‍රිය ස්වරූප වූ, කාමයෙන් යුක්ත වූ, ඇලීමට සුදුසු වූ රූපයෝ වෙති. මහණෙක් ඒවා පිළිගනී නම්, වර්ණනා කරයි නම්, දැඩිව ගෙන සිටී නම්, එසේ පිළිගන්නා වූ, වර්ණනා කරන්නා වූ, දැඩිව ගෙන සිටින්නා වූ ඔහුට නන්දිය (ඇල්ම) උපදී. පුණ්ණය, ඇල්මෙහි හටගැනීම දුකෙහි හටගැනීම යැයි මම කියමි” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – เอวญฺจาวุโส [Pg.89] ภควา อายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส สํขิตฺเตน โอวาทํ ทตฺวา กถญฺจ นํ ปฏิปุจฺฉิ, กถญฺจ โส ภควโต อาโรเจสิ, กถญฺจสฺสายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේට සංක්ෂිප්ත අවවාද දී උන්වහන්සේගෙන් කෙසේ ප්‍රශ්න කළ සේක්ද? උන්වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කෙසේ සැල කළ සේක්ද? ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේගේ පරලොව සැපත (මරණින් මතු තත්ත්වය) කෙසේ වීද?

วิสฺสชฺชนา – เอวํ โข ภนฺเต ภควา อายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส สํขิตฺเตน โอวาทํ ทตฺวา ‘‘อิมินา ตฺวํ ปุณฺณ มยา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต กตมสฺมึ ชนปเท วิหริสฺสสี’’ติ ตํ อายสฺมนฺตํ ปุณฺณตฺเถรํ ปฏิปุจฺฉิ. โส จ ภนฺเต อายสฺมา ‘‘อตฺถิ ภนฺเต สุนาปรนฺโต นาม ชนปโท, ตตฺถาหํ วิหริสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควโต อาโรเจสิ. โส หิ ภนฺเต อายสฺมา สุนาปรนฺเต ชนปเท วสิตฺวา เตเนว อนฺตรวสฺเสน ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉากาสิ. เตเนว อนฺตรวสฺเสน ปรินิพฺพายิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේට සංක්ෂිප්ත අවවාද දී, “පුණ්ණය, මා විසින් දෙන ලද මෙම සංක්ෂිප්ත අවවාදයෙන් අවවාද ලබන ඔබ, කුමන ජනපදයක වාසය කරන්නෙහිද?” යැයි ආයුෂ්මත් පුණ්ණ තෙරුන් වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්න කළ සේක. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරුන් වහන්සේ, “ස්වාමීනි, සුනාපරන්ත නමින් ජනපදයක් ඇත, මම එහි වාසය කරන්නෙමි” යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැල කළහ. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරුන් වහන්සේ සුනාපරන්ත ජනපදයෙහි වෙසෙමින් ඒ වස් කාලය තුළදීම ත්‍රිවිද්‍යාවන් සාක්ෂාත් කළහ. ඒ වස් කාලය තුළදීම පිරිනිවන් පෑහ. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරුන් වහන්සේගේ පරලොව සිදුවීම (පිරිනිවීම) එසේ විය.

สนฺติ [Pg.92] โข ตสฺส ภควโต สาวกา กาเยน จ ชีวิเตน จ อฏฺฏียมานา หรายมานา ชิคุจฺฉมานา สตฺถหารกํ ปริเยสนฺติ.

“ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ කයෙන් හා ජීවිතයෙන් පීඩාවට පත්ව, ලැජ්ජාවට පත්ව, පිළිකුල් කරමින් දිවිතොර කරගැනීම පිණිස ආයුධ සොයන්නාහුද වෙති.”

สกฺขิสฺสสิ โข ตฺวํ ปุณฺณ อิมินา ทมูปสเมน สมนฺนาคโต สุนาปรสนฺตสฺมึ ชนปเท วตฺถุํ.

“පුණ්ණය, ඔබ මෙබඳු දමනයෙන් හා සන්සුන්කමකින් යුක්තව සුනාපරන්ත ජනපදයෙහි වාසය කිරීමට සමත් වන්නෙහිද?”

สฬวคฺค

සළ වර්ගය

มาลุกฺยปุตฺตสุตฺต

මාලුක්‍යපුත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.93] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สฬวคฺเค ทุติยํ มาลุกฺยปุตฺตสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ...පෙ... සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සළ වර්ගයෙහි දෙවැනි මාලුක්‍යපුත්ත සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.94] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘เอตฺถ ทานิ มาลุกฺยปุตฺต กึ ทหเร ภิกฺขู วกฺขามาติ’’อาทินา เถรํ อปสาเทตฺวา เจว อุสฺสาเทตฺวา จ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ มาลุกฺยปุตฺต, เย เต จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อทิฏฺฐา อทิฏฺฐปุพฺพา, น จ ปสฺสสิ, น จ เต โหติ ปสฺเสยฺยนฺติ, อตฺถิ เต ตตฺถ ฉนฺโท วา ราโค วา เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විස්සජ්ජනාව - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ අරභයා මෙය දේශනා කරන ලදී. ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළ සේක: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට සංක්ෂිප්තයෙන් ධර්මය දේශනා කරන සේක්වා. මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, හුදෙකලාව, අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීරියෙන් යුක්තව, නිවනට මෙහෙයවූ සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමි' යනුවෙනි. ඒ සිදුවීමේදී, 'මාලුක්‍යපුත්තය, මෙහිලා දැන් අපි තරුණ භික්ෂූන්ට කුමක් කියමුද?' යනාදී වශයෙන් තෙරුන් වහන්සේට දෝෂාරෝපණය කරමින් මෙන්ම උනන්දු කරවමින්, 'මාලුක්‍යපුත්තය, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද? ඇසින් දැකගත යුතු, නුදුටු, පෙර නොදුටු, දැනුදු නොදකින්නා වූ, තවද 'දකිම්වා' යි ආශාවක් ද නැති යම් රූප කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ රූප කෙරෙහි නුඹට කැමැත්තක් හෝ රාගයක් හෝ ඇති වන්නේද?' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.97] จ โข ปนาวุโส ภควตา โอวาเท สํขิตฺเตน ภาสิเต โส อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ กึ อโวจ กถญฺจสฺส ภควา อนุญฺญาสิ. กีทิโส จสฺสายสฺมโต มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรสฺส ธมฺมาภิสมโย อโหสิ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම අවවාදය සංක්ෂිප්තව දේශනා කළ කල්හි, ඒ ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කුමක් සැල කළේද? භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය කෙසේ අනුමත කළ සේක්ද? ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේගේ ධර්මාවබෝධය කෙබඳු එකක් වීද?

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ โข ภนฺเต โอวาเท ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิเต อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิมสฺส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ.

විස්සජ්ජනාව - ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම අවවාදය සංක්ෂිප්තව දේශනා කළ කල්හි, ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළ සේක: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්ෂිප්තයෙන් දේශනා කරන ලද මේ ධර්මයේ අර්ථය මම විස්තර වශයෙන් මෙසේ වටහා ගනිමි.

รูปํ ทิสฺวา มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ.

රූපයක් දැක සිහිය මුළා කරගෙන, ප්‍රිය උපදවන නිමිත්ත මනසෙහි ධාරණය කරගන්නා වූ තැනැත්තා, ඇලුනු සිතින් යුතුව එය විඳින්නේය, ඒ කෙරෙහිම බැඳී සිටින්නේය.

ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา รูปสมฺภวา;

อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ;

เอวํ อาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ;

රූපයන්ගෙන් හටගන්නා වූ අනේකවිධ වේදනාවෝ ඔහුට වැඩුනාහු වෙති. අභිධ්‍යාව ද, වෙහෙසීම ද ඇති වේ. ඔහුගේ සිත ද පීඩාවට පත් වෙයි. මෙසේ දුක රැස් කරගන්නා වූ තැනැත්තා නිවනින් දුරු වූවෙකැයි කියනු ලැබේ.

เปยฺยาล

පෙය්‍යාල

น โส รชฺชติ ธมฺเมสุ, ธมฺมํ ญตฺวา ปฏิสฺสโต;

วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌส ติฏฺฐติ.

ධර්මයන් (අරමුණු) දැනගෙන, එළඹ සිටි සිහියෙන් යුක්තව, ඔහු ඒ ධර්මයන් කෙරෙහි නොඇලෙයි. නොඇලුනු සිතින් යුතුව විඳින්නේය, ඒ කෙරෙහි නොබැඳී සිටින්නේය.

ยถาสฺส ชานโต ธมฺมํ, เสวโต จาปิ เวทนํ;

ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต;

เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจตีติ.

යම් සේ ධර්මය දැනගන්නා වූ, වේදනාවන් විඳින්නා වූ ද ඔහුගේ කෙලෙස් ගෙවී යයි ද, රැස් නොවේ ද, හෙතෙම සිහි නුවණින් යුක්තව එලෙස හැසිරෙන්නේය. මෙසේ දුක ක්ෂය කරන්නා වූ තැනැත්තා නිවනට සමීප වූවෙකැයි කියනු ලැබේ.

อิมสฺส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามีติ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘สาธุ สาธุ มาลุกฺยปุตฺต, สาธุ โข ตฺวํ มาลุกฺยปุตฺต มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสี’’ติ สาธุการํ ทตฺวา–

'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්ෂිප්තයෙන් දේශනා කරන ලද මේ ධර්මයේ අර්ථය මම විස්තර වශයෙන් මෙසේ වටහා ගනිමි' යි සැල කළේය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද 'සාධු, සාධු මාලුක්‍යපුත්තය! මාලුක්‍යපුත්තය, මා විසින් සංක්ෂිප්තව දේශනා කරන ලද ධර්මයේ අර්ථය නුඹ විස්තර වශයෙන් මැනවින් වටහා ගත්තෙහිය' යි සාධුකාර දී -

‘‘รูปํ ทิสฺวา สติ มุฏฺโฐ, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐตี’’ติ–

'රූපයක් දැක සිහිය මුළා කරගෙන, ප්‍රිය උපදවන නිමිත්ත මනසෙහි ධාරණය කරගන්නා වූ තැනැත්තා, ඇලුනු සිතින් යුතුව එය විඳින්නේය, ඒ කෙරෙහිම බැඳී සිටින්නේය' යනාදී වශයෙන් -

อาทินา

යනාදී වශයෙන්

เถรสฺส วจนํ สมนุญฺญาสิ. โส จ ภนฺเต อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต [Pg.98] วิหรนฺโต นจิรสฺเสว ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ, ตทนุตฺตรํ พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหาสิ, ‘‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’’ติ อพฺภญฺญาสิ. อญฺญตโรจ ปนายสฺมา มาลุกฺยปุตฺโต อรหตํ อโหสิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

තෙරුන් වහන්සේගේ වචනය අනුමත කළ සේක. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ හුදෙකලාව, අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීරියෙන් යුක්තව, නිවනට මෙහෙයවූ සිත් ඇතිව වාසය කරමින්, නොබෝ කලකින්ම යම් උතුම් අර්ථයක් සඳහා කුලපුත්‍රයෝ ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද, උත්තරීතර වූ ඒ බ්‍රහ්මචර්යාවේ අවසානය මෙලොවදීම තමන් විසින්ම විශිෂ්ඨ ඥානයෙන් අවබෝධ කොට, ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට, උපසම්පන්නව වාසය කළ සේක. 'ජාතිය ක්ෂය විය, බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම කරන ලදී, කළ යුතු දේ කරන ලදී, මින් මතු උපතක් නැත' යි අවබෝධ කළ සේක. ආයුෂ්මත් මාලුක්‍යපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ ද රහතුන් වහන්සේලා අතරෙන් එක් නමක් වූ සේක. ස්වාමීනි, ඒ ආයුෂ්මත් තෙරුන් වහන්සේගේ පරලොව මෙසේ සිද්ධ විය.

รูปํ [Pg.100] ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ.

රූපයක් දැක සිහිය මුළා කරගෙන, ප්‍රිය උපදවන නිමිත්ත මනසෙහි ධාරණය කරගන්නා වූ තැනැත්තා, ඇලුනු සිතින් යුතුව එය විඳින්නේය, ඒ කෙරෙහිම බැඳී සිටින්නේය.

ปมาทวิหารีสุตฺต

ප්‍රමාදවිහාරී සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.101] อาวุโส จตุตฺถํ ปมาทวิหารีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිම සිව්වන සූත්‍රය වන ප්‍රමාදවිහාරී සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปมาทวิหาริญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อปฺปมาทวิหาริญฺจ, ตํ สุณาถ. กถญฺจ ภิกฺขเว ปมาทวิหารี โหติ. จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตสฺส ภิกฺขเว วิหรโต จิตฺตํ พฺยาสิญฺจติ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ, ตสฺส พฺยาสิตฺตจิตฺตสฺส ปาโมชฺชํ น โหติ, ปาโมชฺเช อสติ ปีติ น โหติ, ปีติยา ปสฺสทฺธิ น โหติ, ปสฺสทฺธิยา อสติ ทุกฺขํ โหติ, ทุกฺขิโน จิตฺตํ น สมาธิยติ, อสมาหิ เต จิตฺเต ธมฺมา น ปาตุภวนฺติ, ธมฺมานํ อปาตุภาวา ปมาทวิหารีตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විස්සජ්ජනාව - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, මම තොපට ප්‍රමාදව වාසය කරන්නා පිළිබඳව ද, අප්‍රමාදව වාසය කරන්නා පිළිබඳව ද දේශනා කරන්නෙමි. එය අසන්න. මහණෙනි, ප්‍රමාදව වාසය කරන්නා කෙසේ වෙයිද? මහණෙනි, චක්ඛුන්ද්‍රිය (ඇස) අසංවරව වාසය කරන භික්ෂුවගේ සිත, ඇසින් දැකිය යුතු රූපයන් කෙරෙහි ඇලෙයි. එසේ ඇලුනු සිත් ඇති තැනැත්තාට ප්‍රමෝදය ඇති නොවේ. ප්‍රමෝදය නැති කල්හි ප්‍රීතිය ඇති නොවේ. ප්‍රීතිය නැති කල්හි කයට හා සිතට සංසිඳීමක් (ප්‍රස්‍රබ්ධියක්) ඇති නොවේ. සංසිඳීමක් නැති කල්හි දුක ඇති වේ. දුක් ඇති තැනැත්තාගේ සිත සමාධිමත් නොවේ. සිත සමාධිමත් නොවන කල්හි ධර්මයෝ පහළ නොවෙත්. ධර්මයන් පහළ නොවීම හේතුවෙන් හෙතෙම ප්‍රමාදව වාසය කරන්නෙකි යන සංඛ්‍යාවට (නමට) වැටෙයි' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

โลกกามคุณวคฺค

ලෝකකාමගුණ වර්ගය

ราหุโลวาทสุตฺต

රාහුලෝවාද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โลกกามคุณวคฺเค [Pg.104] อาวุโส อฏฺฐมํ ราหุโลวาทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ලෝකකාමගුණ වර්ගයෙහි අටවන සූත්‍රය වන රාහුලෝවාද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํวาติ. ทุกฺขํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ. โน เหตํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විස්සජ්ජනාව - ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදීම ආයුෂ්මත් රාහුල තෙරුන් වහන්සේ අරභයා, 'රාහුලය, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද? ඇස නිත්‍යද, නැතහොත් අනිත්‍යද? ස්වාමීනි, අනිත්‍යය. යමක් අනිත්‍ය නම්, එය දුකක්ද නැතහොත් සැපක්ද? ස්වාමීනි, දුකකි. යමක් අනිත්‍ය වූ, දුක් වූ, වෙනස් වන ස්වභාවයෙන් යුක්ත වූයේ නම්, එය 'මෙය මගේය, මම මොහු වෙමි, මෙය මගේ ආත්මයයි' කියා දකින්නට සුදුසුද? ස්වාමීනි, එය සුදුසු නොවේමය' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ยํนูนาหํ [Pg.105] ราหุลํ อุตฺตรึ อาสวานํ ขเย วิเนยฺยํ.

යම්හෙයකින් මම රාහුලයන් තවදුරටත් ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීම පිණිස හික්මවන්නෙම් නම් මැනවි.

คณฺหาหิ ราหุล นิสีทนํ.

රාහුලය, නිසීදනය (අසුන) ගන්න.

คหปติวคฺค

ගහපති වර්ගය

ภารทฺวาชสุตฺต

භාරද්වාජ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – คหปติวคฺเค [Pg.107] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ ภารทฺวาชสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, ගහපති වර්ගයෙහි අඩංගු, පුරාතන ධර්ම සංගායක මහා තෙරුන් වහන්සේලා විසින් සිව්වැන්න කොට සංගායනා කරන ලද භාරද්වාජ සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต ราชานํ อุเทนํ อารพฺภ อายสฺมตา ปิณฺโฑลภารทฺวาชตฺเถเรน ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต อุเทโน อายสฺมนฺตํ ปิณฺโฑลภารทฺวาชํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข โภ ภารทฺวาช เหตุ โก ปจฺจโย, เยนิเม ทหรา ภิกฺขู สุสู กาฬเกสา ภทฺเรน โยพฺพเนน สมนฺนาคตา ปฐเมน วยสา อนิกีฬิตาวิโน กาเมสุ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อทฺธานญฺจ อาปาเทนฺตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘วุตฺตํ โข

විස්සජ්ජනාව - ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවරදී උදේන රජු අරභයා ආයුෂ්මත් පිණ්ඩෝලභාරද්වාජ තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, උදේන රජතුමා ආයුෂ්මත් පිණ්ඩෝලභාරද්වාජ තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ සැල කළේය: 'භාරද්වාජයන් වහන්ස, කළු කෙස් ඇති, සොඳුරු යොවුන් බවින් යුක්ත, තරුණ වයසේ පසුවන, කාමයන්හි ක්‍රීඩා නොකළ, මේ තරුණ භික්ෂූන් වහන්සේලා ජීවිතාන්තය දක්වා පිරිපුන් වූ ද, පිරිසිදු වූ ද බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරීමටත්, එය දීර්ඝ කාලයක් පවත්වා ගැනීමටත් හේතුව කුමක්ද, ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' ඒ කරුණෙහිදී 'මෙසේ වදාරන ලද්දේය...'

เอตํ [Pg.108] มหาราช เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอถ ตุมฺเห ภิกฺขเว มาตุมตฺตีสุ มาตุจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถ. ภคนิมตฺตีสุ ภคินิจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถ, ธีตุมตฺตีสุ ธีตุจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา ปิณฺโฑล ภารทฺวาชตฺเถเรน ภาสิตํ.

මහාරාජයෙනි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වන, දන්නා වූ, දකින්නා වූ, අරහත් වූ, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් 'මහණෙනි, තොප මවු වැනි ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි මවු සිතක් පිහිටුවා ගන්න, සහෝදරියන් වැනි ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි සහෝදරී සිතක් පිහිටුවා ගන්න, දියණියන් වැනි ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි දියණියකගේ සිතක් පිහිටුවා ගන්න' යැයි මෙසේ වදාරන ලද්දක් බව ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් පිණ්ඩෝල භාරද්වාජ තෙරුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

เวรหจฺจานิสุตฺต

වේරහච්චානි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.112] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ เวรหจฺจานิสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් දසවැනිව සංගායනා කරන ලද වේරහච්චානි සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – กามณฺฑายํ ภนฺเต เวรหจฺจานิโคตฺตํ พฺราหฺมณึ อารพฺภ อายสฺมตา อุทายิตฺเถเรน ภาสิตํ. เวรหจฺจานีโคตฺตา ภนฺเต พฺราหฺมณี อายสฺมนฺตํ อุทายิตฺเถรํ เอตทโวจ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภนฺเต สติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ ปญฺญเปนฺติ, กิสฺมึ อสติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ น ปญฺญเปนฺตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุสฺมึ โข ภคินิ สติ [Pg.113] อรหนฺโต สุขทุกฺขํ ปญฺญเปนฺติ, จกฺขุสฺมึ อสติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ น ปญฺญเปนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา อุทายิตฺเถเรน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කාමණ්ඩාවෙහිදී වේරහච්චානි ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණිය අරභයා ආයුෂ්මත් උදායි තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, වේරහච්චානි ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණිය ආයුෂ්මත් උදායි තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය: 'ස්වාමීනි, කුමක් ඇති කල්හිද රහතන් වහන්සේලා සැප දුක පනවන්නේ? කුමක් නැති කල්හිද රහතන් වහන්සේලා සැප දුක නොපනවන්නේ?' කියායි. එම කරුණෙහිදී, 'නැගණියනි, ඇස ඇති කල්හි රහතන් වහන්සේලා සැප දුක පනවති, ඇස නැති කල්හි රහතන් වහන්සේලා සැප දුක නොපනවති' යනුවෙන් මෙසේ ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් උදායි තෙරුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

เทวทหวคฺค

දේවදහ වර්ගය

ขณสุตฺต

ඛණ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เทวทหวคฺเค [Pg.115] อาวุโส ขณสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, දේවදහ වර්ගයෙහි එන ඛණ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต เทวทเห นาม สกฺยานํ นิคเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ลาภา โว ภิกฺขเว, สุลทฺธํ โว ภิกฺขเว, ขโณ โว ปฏิลทฺโธ พฺรหฺมจริยวาสายา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි දේවදහ නම් වූ ශාක්‍යයන්ගේ නියම් ගමෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, තොපට ලාභයකි, මහණෙනි, තොපට මනා ලැබීමකි, බඹසර හැසිරීම සඳහා තොපට සුදුසු ක්ෂණය ලැබී ඇත' යනුවෙන් මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สมุทฺทวคฺค

සමුද්ද වර්ගය

พาฬิสิโกปมสุตฺต

බාළිසිකෝපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สมุทฺทวคฺเค [Pg.117] ปนาวุโส ตติยํ พาฬิสิโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සමුද්ද වර්ගයෙහි තුන්වන සූත්‍රය වන බාළිසිකෝපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.118] ภนฺเต ชีวกมฺพวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว พาฬิสิโก อามิสคตพฬิสํ คมฺภีเร อุทกรหเท ปกฺขิเปยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවර ජීවක අඹ වනයෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, බිලී වැද්දෙක් ඇමක් ලෑ බිලී කොක්කක් ගැඹුරු දිය විලකට හෙළන්නේ යම් සේද' මෙසේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อาทิตฺตปริยายสุตฺต

ආදිත්තපරියාය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สฬายตนวคฺคสํยุตฺเต [Pg.120] สมุทฺทวคฺเค ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ อฏฺฐมํ อาทิตฺตปริยายสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සළායතන වර්ග සංයුක්තයේ සමුද්ද වර්ගයෙහි එන, පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් අටවැනිව සංගායනා කරන ලද ආදිත්තපරියාය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สมฺพหุเล ภนฺเต ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อาทิตฺตปริยายํ โว ภิกฺขเว ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ. กตโม จ ภิกฺขเว อาทิตฺตปริยาโย ธมฺมปริยาโย. วรํ ภิกฺขเว ตตฺตาย อโยสลากาย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย จกฺขุนฺทฺริยํ สมฺปลิมฏฺฐํ, นตฺเวว จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อนุพฺยญฺชนโส นิมิตฺตคฺคาโห’’ติอาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, මම තොපට ආදිත්තපරියාය නම් වූ ධර්ම ක්‍රමය දේශනා කරමි, එය අසව්. මහණෙනි, ආදිත්තපරියාය නම් වූ ධර්ම ක්‍රමය කුමක්ද? මහණෙනි, රත් වූ, දිලිසෙන, ගිනිදැල් සහිත යකඩ හුලකින් ඇස පිරිමැදීම වඩා යහපති; එහෙත් ඇසින් දත යුතු රූපයන්හි අනුබ්‍යංජන වශයෙන් හෝ නිමිති වශයෙන් ගැනීම නොකළ යුතුය' යනුවෙන් මෙසේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อาสีวิสวคฺค

ආසීවිස වර්ගය

ปฐมทารุกฺขนฺโธปมสุตฺต

පළමු දාරුක්ඛන්ධෝපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อาสีวิสวคฺเค [Pg.126] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ ปฐมทารุกฺขนฺโธปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ආසීවිස වර්ගයෙහි එන, පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් සිව්වැනිව සංගායනා කරන ලද පළමු දාරුක්ඛන්ධෝපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต คงฺคาย นทิยา ตีเร สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห ภิกฺขเว อมฺหํ มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมาน’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตา.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවර ගංගා නදී තීරයෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, ගංගා නදියේ සැඩ පහරට ගසාගෙන යන මේ මහත් වූ දැව කඳ දකින්නහුද?' යනුවෙන් මෙසේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อุปจารวจนํ

උපචාර වචනය

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.129] ตตฺถ ภควตา โอริมตีราทีนํ อุปจารวจนานํ อตฺโถ วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙතෙර ආදී උපමා වචනයන්ගේ අර්ථය විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – โอริมํ ตีรนฺติ โข ภิกฺขุ ฉนฺเนตํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อธิวจนํ. ปาริมํ ตีรนฺติ โข ภิกฺขุ ฉนฺเนตํ พาหิรานํ อายตนานํ อธิวจนํ. มชฺเฌ สํสีโทติ โข ภิกฺขุ นนฺทิราคสฺเสตํ อธิวจนํ. ถเล อุสฺสาโทติ โข ภิกฺขุ อสฺมิมานสฺเสตํ อธิวจนนฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ โอริมตีราทีนํ อุปจารวจนานํ อตฺโถ วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'මහණ, මෙතෙර යනු ආධ්‍යාත්මික ආයතන හයට නමකි. මහණ, එතෙර යනු බාහිර ආයතන හයට නමකි. මහණ, මැද ගිලීම යනු නන්දි රාගයට නමකි. මහණ, ගොඩබිම රැඳීම යනු අස්මිමානයට නමකි' යනුවෙන් මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහිදී මෙතෙර ආදී උපමා වචනයන්ගේ අර්ථය විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වන ලදී.

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.131] โข ปน อาวุโส สุตฺเต ภควตา ภาสิเต วิเสสโต กสฺส กีทิโส อตฺโถ กถญฺจ ปฏิลทฺโธ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම සූත්‍රය දේශනා කරන කල්හි, විශේෂයෙන් කාටද, කෙබඳු වූ යහපතක් කෙසේ ලැබුණේද?

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ ภนฺเต สุตฺเต ภควตา ภาสิเต วิเสสโต นนฺทสฺส โคปาลกสฺส ปพฺพชฺชา จ อุปสมฺปทา จ ยาว อรหตฺตาจ วิเสสโต อตฺโถ อธิคโต.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම සූත්‍රය දේශනා කරන කල්හි, විශේෂයෙන් නන්ද ගොපල්ලාට පැවිද්ද සහ උපසම්පදාව ද, අරහත් භාවය දක්වා වූ උතුම් අර්ථය ද ලැබුණේය.

ลเภยฺยาหํ [Pg.132] ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปทํ.

ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙම් නම් යෙහෙකි, උපසම්පදාව ලබන්නෙම් නම් යෙහෙකි.

เตน หิ ตฺวํ นนฺท สามิกานํ คาโว นิยฺยาเตหิ.

එසේ නම් නන්ද, ඔබ ගවයන් ඔවුන්ගේ හිමිකරුවන්ට භාර දෙන්න.

คมิสฺสนฺติ [Pg.133] ภนฺเต คาโว วจฺฉคิทฺธินิโย.

ස්වාමීනි, පැටවුන් කෙරෙහි ඇලුම් කරන ගවදෙනුන් තමන්ම යනු ඇත.

กึสุโกปมสุตฺต

කිංශුකෝපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.134] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ กึสุโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් අටවැනිව සංගායනා කරන ලද කිංශුකෝපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන් කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม อญฺญตรํ การกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต การโก ภิกฺขุ จตฺตาโร ขาณาสเว ภิกฺขู ญาณทสฺสนวิสุทฺธํ ปุจฺฉิตฺวา อสนฺตุฏฺโฐ เตสํ ภิกฺขูนํ ปญฺหาเวยฺยากรเณน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ. อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ภิกฺขุโน ทสฺสนํ สุวิสุทฺธํ โหตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ ปุริสสฺส กึสุโก อทิฏฺฐปุพฺโพ อสฺส, โส เยนญฺญตโร ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි කපිලවස්තු පුර නිග්‍රෝධාරාමයේදී එක්තරා කටයුතු කරන භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, එක්තරා කටයුතු කරන භික්ෂුවක් ඛීණාසව භික්ෂූන් වහන්සේලා සිව්නමකගෙන් ඥානදර්ශන විශුද්ධිය පිළිබඳව විමසා, එම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ප්‍රශ්න විසඳීම පිළිබඳව සෑහීමකට පත් නොවී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, කෙතරම් ප්‍රමාණයකින් භික්ෂුවකගේ දැක්ම අතිශයින් පිරිසිදු වේද?' කියායි. එම කරුණෙහිදී, 'මහණ, පෙර කිංශුක ගසක් නුදුටු මිනිසෙකු, කිංශුක ගස දුටු වෙනත් මිනිසෙකු වෙත පැමිණෙන්නේ යම් සේද' යනුවෙන් මෙසේ ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ฉปฺปาณโกปมสุตฺต

ඡප්පාණකෝපම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.140] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ฉปฺปาณโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් දසවැනිව සංගායනා කරන ලද ඡප්පාණකෝපම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว ปุริโส อรุคตฺโต ปกฺกคตฺโต สรวนํ ปวิเสยฺยา’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහිදීම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා 'මහණෙනි, වණ වූ ශරීරයක් ඇති, පැසවූ තුවාල ඇති මිනිසෙක් බට වනයකට ඇතුළු වන්නේ යම් සේද' යනුවෙන් මෙසේ ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.141] ตตฺถ ภควตา อสํวโร วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา เทสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අසංවරය විස්තර වශයෙන් බෙදා දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ ภิกฺขเว อสํวโร โหติ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา ปิยรูเป รูเป อธิมุจฺจติ, อปฺปิยรูเป รูเป พฺยาปชฺชติ, อนุปฏฺฐิตกายสฺสติ จ วิหรติ ปริตฺตเจตโส. ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, ยตฺถสฺส เต อุปฺปนฺนา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ อสํวโร วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา เทสิโต.

පිළිතුර – "මහණෙනි, අසංවරය කෙසේ නම් වේද? මහණෙනි, මෙහි මහණෙක් ඇසින් රූපයක් දැක, ප්‍රියජනක රූපයෙහි ඇලෙයි, අප්‍රියජනක රූපයෙහි ගැටෙයි, එළඹ සිටි කය පිළිබඳ සිහියෙන් තොරව, පටු සිතින් යුතුව වාසය කරයි. යම් තැනක තමාට උපන් ලාමක අකුසල ධර්මයන් ඉතිරි නොවී නිරුද්ධ වී යන්නේද, ඒ චේතෝවිමුක්තිය හා ප්‍රඥාවිමුක්තිය තතු සේ නොදනියි" යන ආදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි අසංවරය විස්තර වශයෙන් බෙදා දේශනා කරන ලද්දේය.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.143] ตตฺถ ภควตา สํวโร วิภชิตฺวา วิตฺถาเรน เทสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංවරය විස්තර වශයෙන් බෙදා දේශනා කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ ภิกฺขเว สํวโร โหติ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา ปิยรูเป รูเป นาธิมุจฺจติ, อปฺปิยรูเป รูเป น พฺยาปชฺชตีติ, เอวมาทินา [Pg.144] ภนฺเต ภควตา ตตฺถ สํวโร วิภชิตฺวา วิตฺถาเรน เทสิโต.

පිළිතුර – "මහණෙනි, සංවරය කෙසේ නම් වේද? මහණෙනි, මෙහි මහණෙක් ඇසින් රූපයක් දැක, ප්‍රියජනක රූපයෙහි නොඇලෙයි, අප්‍රියජනක රූපයෙහි නොගැටෙයි" යන ආදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි සංවරය විස්තර වශයෙන් බෙදා දේශනා කරන ලද්දේය.

เวทนาสํยุตฺต

වේදනා සංයුක්තය

ทฏฺฐพฺพสุตฺต

දට්ඨබ්බ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.147] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน เวทนาสํยุตฺเต ปญฺจมํ ทฏฺฐพฺพสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ... පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වේදනා සංයුක්තයෙහි පස්වන දට්ඨබ්බ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา. กตมา ติสฺโส, สุขา เวทนา ทุกฺขาเวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา. สุขา ภิกฺขเว เวทนา ทุกฺขโต ทฏฺฐพฺพา, ทุกฺขา เวทนา สลฺลโต ทฏฺฐพฺพา, อทุกฺขมสุขา เวทนา อนิจฺจโต ทฏฺฐพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයේ කපිලවස්තු පුර නිග්‍රෝධාරාමයේදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා "මහණෙනි, මේ වේදනාවෝ තිදෙනෙකි. කවර තිදෙනෙක්ද යත්? සුඛ වේදනාව, දුක්ඛ වේදනාව, අදුක්ඛමසුඛ වේදනාවයි. මහණෙනි, සුඛ වේදනාව දුකක් වශයෙන් දැකිය යුතුය, දුක්ඛ වේදනාව හුලක් වශයෙන් දැකිය යුතුය, අදුක්ඛමසුඛ වේදනාව අනිත්‍ය වශයෙන් දැකිය යුතුය" යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

สุขา [Pg.148] ภิกฺขเว เวทนา ทุกฺขโต ทฏฺฐพฺพา.

මහණෙනි, සුඛ වේදනාව දුකක් වශයෙන් දැකිය යුතුය.

โย สุขํ ทุกฺขโต อทฺทส, ทุกฺขมทฺทกฺขิ สลฺลโต;

อทุกฺขมสุขํ สนฺตํ, อทฺทกฺขินํ อนิจฺจโต.

යමෙක් සැපය දුකක් ලෙස දැක්කේද, දුක හුලක් ලෙස දැක්කේද, ශාන්ත වූ අදුක්ඛමසුඛ වේදනාව අනිත්‍ය ලෙස දැක්කේද;

ส เว สมฺมทฺทโส ภิกฺขุ, ปริชานาติ เวทนา;

โส เวทนา ปริญฺญาย, ทิฏฺเฐ ธมฺเม อนาสโว;

กายสฺส เภทา ธมฺมฏฺโฐ, สงฺขฺยํ โนเปติ เวทคู.

ඒ ඒකාන්තයෙන්ම මනා දැක්ම ඇති භික්ෂුව වේදනාවන් පිරිසිඳ දනියි. හෙතෙම වේදනාවන් පිරිසිඳ දැන මේ ජීවිතයේදීම ආශ්‍රව රහිත වෙයි. ධර්මයෙහි පිහිටි, චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළ ඒ රහතන් වහන්සේ කය බිඳීමෙන් පසු සංඛ්‍යාවකට නොපැමිණෙයි.

สลฺลสุตฺต

සල්ල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.149] อาวุโส ฉฏฺฐํ สลฺลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම සවැනි සල්ල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อสฺสุตวา ภิกฺขเว ปุถุชฺชโน สุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, ทุกฺขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, อทุกฺขมสุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ. สุตวา ภิกฺขเว อริยสาวโก สุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, ทุกฺขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, อทุกฺขมสุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ. ตตฺร ภิกฺขเว โก วิเสโส, โก อธิปฺปยาโส, กึ นานากรณํ สุตวโต อริยภาวกสฺส อสฺสุตวตา ปุถุชฺชเนนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයේ කපිලවස්තු පුර නිග්‍රෝධාරාමයේදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා "මහණෙනි, ඇසූ පිරූ තැන් නැති පෘථග්ජනයා සැප වේදනාවද විඳියි, දුක් වේදනාවද විඳියි, අදුක්ඛමසුඛ වේදනාවද විඳියි. මහණෙනි, ශ්‍රැතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයාද සැප වේදනාවද විඳියි, දුක් වේදනාවද විඳියි, අදුක්ඛමසුඛ වේදනාවද විඳියි. මහණෙනි, එහිදී ඇසූ පිරූ තැන් ඇති ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ, ඇසූ පිරූ තැන් නැති පෘථග්ජනයාට වඩා ඇති විශේෂය කුමක්ද, අධිප්‍රාය කුමක්ද, වෙනස කුමක්ද?" යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

ชมฺพุขาทกสํยุตฺต

ජම්බුඛාදක සංයුක්තය

นิพฺพานปญฺหาสุตฺต

නිබ්බානපඤ්හ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ชมฺพุขาทกสํยุตฺเต [Pg.154] อาวุโส ปฐมํ นิพฺพานปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ජම්බුඛාදක සංයුක්තයෙහි පළමු වන නිබ්බානපඤ්හ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต นาลกคามเก ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘นิพฺพานํ นิพฺพานนฺติ อาวุโส สาริปุตฺต วุจฺจติ, กตมํ นุโข อาวุโส นิพฺพาน’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘โย [Pg.155] โข อาวุโส ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโย, อิทํ วุจฺจติ นิพฺพาน’’นฺติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මගධ ජනපදයේ නාලක ග්‍රාමයේදී ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා අරභයා ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය. ස්වාමීනි, ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "ඇවැත්නි, සාරිපුත්තයෙනි, 'නිවන, නිවන' යැයි කියනු ලැබේ. ඇවැත්නි, නිවන යනු කුමක්ද?" ඒ කරුණෙහිදී, "ඇවැත්නි, යම් රාගය ක්ෂය වීමක්, ද්වේෂය ක්ෂය වීමක්, මෝහය ක්ෂය වීමක් වේද, මෙය නිවන යැයි කියනු ලැබේ" යන ආදී වශයෙන් ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

ธมฺมวาทีปญฺหาสุตฺต

ධම්මවාදීපඤ්හ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.157] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ ธมฺมวาทีปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් තුන්වනුව සංගායනා කරන ලද ධම්මවාදීපඤ්හ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุเยว ภนฺเต นาลกคาเม ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘เก นุ โข อาวุโส สาริปุตฺต โลเก ธมฺมวาทิโน, เก โลเก สุปฺปฏิปนฺนา, เก โลเก สุคตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เย โข อาวุโส ราคปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ, โทสปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ, โมหปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ. เต โลเก ธมฺมวาทิโน’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මගධ ජනපදයේ නාලක ග්‍රාමයේදීම ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා අරභයා ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය. ස්වාමීනි, ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "ඇවැත්නි, සාරිපුත්තයෙනි, ලෝකයෙහි ධර්මවාදීහු කවුරුන්ද? ලෝකයෙහි මනාව පිළිපන් අය කවුරුන්ද? ලෝකයෙහි සුගත වූවෝ කවුරුන්ද?" ඒ කරුණෙහිදී, "ඇවැත්නි, යම් කෙනෙක් රාගය ප්‍රහාණය කිරීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරත්ද, ද්වේෂය ප්‍රහාණය කිරීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරත්ද, මෝහය ප්‍රහාණය කිරීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරත්ද, ඔවුහු ලෝකයෙහි ධර්මවාදීහු වෙති" යන ආදී වශයෙන් ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

เก [Pg.158] โลเก สุปฺปฏิปนฺนา.

ලෝකයෙහි මනාව පිළිපන් අය කවුරුන්ද?

เก โลเก สุคตา.

ලෝකයෙහි සුගත වූවෝ කවුරුන්ද?

ทุกฺกรปญฺหาสุตฺต

දුක්කරපඤ්හ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.161] โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปริโยสานสุตฺตภาเวน สํคีตํ ทุกฺกรปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් අවසාන සූත්‍රය වශයෙන් සංගායනා කරන ලද දුක්කරපඤ්හ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุเยว นาลกคาเม ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข อาวุโส สาริปุตฺต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ทุกฺกร’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ปพฺพชฺชา โข อาวุโส อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ทุกฺกรา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මගධ ජනපදයේ නාලක ග්‍රාමයේදීම ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා අරභයා ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය. ස්වාමීනි, ජම්බුඛාදක පරිබ්‍රාජකයා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: "ඇවැත්නි, සාරිපුත්තයෙනි, මේ සසුනෙහි දුෂ්කර වන්නේ කුමක්ද?" ඒ කරුණෙහිදී, "ඇවැත්නි, මේ සසුනෙහි පැවිදිවීම දුෂ්කරය" යන ආදී වශයෙන් ධර්ම සේනාපති වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

โมคฺคลฺลานสํยุตฺต

මොග්ගල්ලාන සංයුක්තය

สกฺกสุตฺต

සක්ක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โมคฺคลฺลานสํยุตฺเต [Pg.163] อาวุโส ทสมํ สํคีตํ สกฺกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, මොග්ගල්ලාන සංයුක්තයෙහි දසවනුව සංගායනා කරන ලද සක්ක සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දේ ද?

วิสฺสชฺชนา – เทเวสุ ภนฺเต ตาวตึเสสุ สกฺกํ เทวานมินฺทํ อารพฺภ ‘‘สาธุ โข เทวานมินฺท พุทฺธสรณคมนํ โหติ, พุทฺธสรณคมนเหตุ โข เทวานมินฺท [Pg.164] เอวมิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, තව්තිසා වැසි දෙවියන් අතර ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා අරභයා "දේවේන්ද්‍රය, බුදුන් සරණ යාම යහපත්ය. දේවේන්ද්‍රය, බුදුන් සරණ යාම හේතුවෙන් මෙහි ඇතැම් සත්ත්වයෝ කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදිති" යන ආදී වශයෙන් ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය.

จิตฺตสํยุตฺต

චිත්ත සංයුක්තය

นิคณฺฐนาฏปุตฺตสุตฺต

නිගණ්ඨනාටපුත්ත සූත්‍රය

ปุจฺฉา – จิตฺตสํยุตฺเต [Pg.168] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ นิคณฺฐนาฏปุตฺตสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, චිත්ත සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් අටවැනිව සංගායනා කරන ලද නිගණ්ඨනාටපුත්ත සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – มจฺฉิกาสณฺเฑ ภนฺเต นิคณฺฐํ นาฏปุตฺตํ อารพฺภ จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ. นิคณฺโฐ ภนฺเต นาฏปุตฺโต จิตฺตํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘สทฺทหสิ ตฺวํ คหปติ สมณสฺส โคตมสฺส อตฺถิ อวิตกฺโก อวิจาโร สมาธิ, อตฺถิ วิตกฺกวิจารานํ นิโรโธ’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น ขฺวาหํ เอตฺถ ภนฺเต ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ, อตฺถิ อวิตกฺโก อวิจาโร สมาธิ, อตฺถิ วิตกฺกวิจารานํ นิโรโธ’’ติ เอวมาทินา จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මච්ඡිකාසණ්ඩයෙහිදී නිගණ්ඨ නාටපුත්තයන් අරභයා චිත්ත ගෘහපතියා විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, නිගණ්ඨ නාටපුත්ත තෙමේ චිත්ත ගෘහපතියාට මෙසේ පැවසීය: 'ගෘහපතිය, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේට විතර්ක රහිත වූ, විචාර රහිත වූ සමාධියක් ඇත, විතර්ක විචාරයන්ගේ නිරුද්ධ වීමක් ඇතැයි ඔබ අදහන්නේද?' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී 'ස්වාමීනි, මම මෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති ශ්‍රද්ධාවෙන් පමණක් නොයමි; විතර්ක රහිත වූ, විචාර රහිත වූ සමාධියක් ඇත, විතර්ක විචාරයන්ගේ නිරෝධයක් ඇතැයි (මම ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන්ම දනිමි)' යන ආදී වශයෙන් චිත්ත ගෘහපතියා විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

อิทํ [Pg.169] ภวนฺโต ปสฺสนฺตุ.

පින්වතුනි, මෙය බලත්වා.

ยาว อุชุโก จายํ จิตฺโต คหปติ.

මේ චිත්ත ගෘහපතියා කොතරම් අවංක (ඍජු) කෙනෙක්ද?

‘‘อหํ [Pg.170] โข ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขามิ, วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ’’ –

'ස්වාමීනි, මම කැමති තාක් කල්ම කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්ක සහිත වූ විචාර සහිත වූ, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරමි' -

อิทํ [Pg.171] ภวนฺโต ปสฺสนฺตุ.

පින්වතුනි, මෙය බලත්වා.

อเจลกสฺสปสุตฺต

අචේලකස්සප සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.172] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ อเจลกสฺสปสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් නවවැනිව සංගායනා කරන ලද අචේලකස්සප සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต มจฺฉิกาสณฺเฑ อเจลํ กสฺสปํ อารพฺภ จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ. อเจโล ภนฺเต กสฺสโป จิตฺตํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘อิเมหิ ปน เต คหปติ ตึสมตฺเตหิ วสฺเสหิ อตฺถิ โกจิ อุตฺตริมนุสฺสธมฺโม อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโร’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘คิหิโนปิ สิยา ภนฺเต อหญฺหิ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขามิ, วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’’ติ เอวมาทินา จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, එහිම මච්ඡිකාසණ්ඩයෙහිදී අචේල කස්සපයන් අරභයා චිත්ත ගෘහපතියා විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, අචේල කස්සප තෙමේ චිත්ත ගෘහපතියාට මෙසේ පැවසීය: 'ගෘහපතිය, ඔබ ගිහිගෙයි ගත කළ මේ තිස් වසක් පමණ කාලය තුළ, කිසියම් උත්තරීතර මනුෂ්‍ය ධර්මයක් වූ, ආර්යයන්ට සුදුසු ඥානදර්ශන විශේෂයක්, පහසු විහරණයක් ලඟා කරගෙන තිබේද?' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී 'ස්වාමීනි, ගිහියෙකුට වුවද එය විය හැකිය. ස්වාමීනි, මම කැමති තාක් කල්ම කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්ක සහිත වූ විචාර සහිත වූ, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරමි' යන ආදී වශයෙන් චිත්ත ගෘහපතියා විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී.

คามณิสํยุตฺต

ගාමණී සංයුක්තය

จณฺฑสุตฺต

චණ්ඩ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.175] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน คามณิสํยุตฺเต ปฐมํ จณฺฑสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ගාමණී සංයුක්තයෙහි පළමු වන චණ්ඩ සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.176] ภนฺเต จณฺฑํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. จณฺโฑ ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ จณฺโฑ จณฺโฑตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ. โก ปน ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ โสรโต โสรโตตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อิธ คามณิ เอกจฺจสฺส ราโค อปฺปหีโน โหติ, ราคสฺส อปฺปหีนตฺตา ปเร โกเปนฺติ, ปเรหิ โกปิยมาโน โกปํ ปาตุกโรติ, โส จณฺโฑตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී චණ්ඩ නම් ගාමණී (ගම්මුලාදෑනියා) අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, චණ්ඩ ගාමණී තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, මෙලොව ඇතැම් කෙනෙක් දරුණු (චණ්ඩ) යැයි, චණ්ඩ යැයිම ප්‍රසිද්ධියට පත්වීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද? ස්වාමීනි, මෙලොව ඇතැම් කෙනෙක් සන්සුන් (සෝරත) යැයි, සෝරත යැයිම ප්‍රසිද්ධියට පත්වීමට හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?' එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'ගාමණී, මෙහි ඇතැමෙකුගේ රාගය ප්‍රහීණ වී නැත. රාගය ප්‍රහීණ නොවීම නිසා අන් අය ඔහුව කෝප ගන්වති. අන් අය විසින් කෝප ගන්වනු ලබන ඔහු කෝපය පළ කරයි. ඔහු චණ්ඩ යැයිම ප්‍රසිද්ධියට පත්වේ' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

เขตฺตูปมสุตฺต

ඛෙත්තුපම සූත්‍රය (කෙත් උපමා සූත්‍රය)

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.178] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ เขตฺตูปมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් හත්වැනිව සංගායනා කරන ලද ඛෙත්තුපම සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทายํ ภนฺเต ปาวาริกมฺพวเน อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. อสิพนฺธกปุตฺโต ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘นนุ ภนฺเต ภควา สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ. เอวํ คามณิ ตถาคโต สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ. อถ กิญฺจรหิ ภนฺเต ภควา เอกจฺจานํ สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสติ, เอกจฺจานํ โน ตถา [Pg.179] สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เตน หิ คามณิ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย, ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, නාලන්දාවේ පාවාරික අඹ වනයෙහිදී අසිබන්ධකපුත්ත ගාමණී අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, අසිබන්ධකපුත්ත ගාමණී තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සියලු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානුකම්පාවෙන් වසනවා නොවේද?' 'එසේය ගාමණී, තථාගතයන් වහන්සේ සියලු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානුකම්පාවෙන් වසති.' 'එසේ නම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඇතැම් කෙනෙකුට මනාව (සකස් කොට) ධර්මය දේශනා කරන්නේ, ඇතැම් කෙනෙකුට එසේ මනාව ධර්මය දේශනා නොකරන්නේ මන්ද?' එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'ගාමණී, එසේ නම් මම මෙහිදී ඔබෙන්ම පෙරළා ප්‍රශ්න කරමි. ඔබට යම් සේ වැටහේ නම්, එසේ මට පිළිතුරු දෙන්න' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

สงฺขธมสุตฺต

සංඛධම සූත්‍රය (හක්පිඹින්නා උපමා සූත්‍රය)

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.183] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ สงฺขธมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් අටවැනිව සංගායනා කරන ලද සංඛධම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිමිති කරගෙන, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทายํเยว ภนฺเต ปาวาริกมฺพวเน อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ นิคณฺฐสาวกํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภควา ภนฺเต อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ นิคณฺฐสาวกํ เอตทโวจ ‘‘กถํ นุ โข คามณิ นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สาวกานํ ธมฺมํ เทเสตี’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ ‘‘โย โกจิ ปาณํ อติปาเตติ, สพฺโพ โส อาปายิโก เนรยิโก. (เปยฺยาล) ยํพหุลํ ยํพหุลํ วิหรติ, เตน เตน นียตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยํพหุลํ ยํพหุลญฺจ คามณิ วิหรติ, เตน เตน นียติ, เอวํ สนฺเต น โกจิ อาปายิโก เนรยิโก ภวิสฺสติ, ยถา นิคณฺฐสฺส นาฏปุตฺตสฺส วจน’’นฺติ เอวํ โข ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, නාලන්දාවේම පාවාරික අඹ වනයෙහිදී නිගණ්ඨ ශ්‍රාවකයෙකු වූ අසිබන්ධකපුත්ත ගාමණී අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිගණ්ඨ ශ්‍රාවක අසිබන්ධකපුත්ත ගාමණීට මෙසේ වදාළ සේක: 'ගාමණී, නිගණ්ඨ නාටපුත්ත තෙමේ ශ්‍රාවකයන්ට ධර්මය දේශනා කරන්නේ කෙසේද?' 'ස්වාමීනි, නිගණ්ඨ නාටපුත්ත තෙමේ ශ්‍රාවකයන්ට මෙසේ ධර්මය දේශනා කරයි: යමෙක් සතුන් මරන්නේද, ඒ සියල්ලෝම අපායගාමී වෙති, නිරයගාමී වෙති... (පෙය්‍යාල)... යම් ක්‍රියාවක් බහුලව කරයිද, ඒ ඒ ක්‍රියාවෙන්ම මෙහෙයවනු ලැබේ.' එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'ගාමණී, යමෙක් යම් ක්‍රියාවක් බහුලව කෙරෙමින් වාසය කරයිද, ඒ ඒ ක්‍රියාවෙන්ම මෙහෙයවනු ලැබේ නම්, එසේ ඇති කල්හි නිගණ්ඨ නාටපුත්තයන්ගේ වචනයට අනුව කිසිවෙක් අපායගාමී හෝ නිරයගාමී නොවනු ඇත' යනුවෙන් සංක්ෂිප්තයෙන් දේශනා කරන ලදී.

ยํ พหุลวาท

යම් බහුලවාදය (යමක් බහුලව කිරීම පිළිබඳ වාදය)

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.185] ตตฺถ ภควตา ยํพหุลวาเท โทโส ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් බහුලවාදයෙහි ඇති දෝෂය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ, โย โส ปุริโส ปาณาติปาตี รตฺติยา วา ทิวสสฺส วา สมยาสมยํ อุปาทาย กตโม พหุตโร สมโย ยํ วาโส ปาณมติปาเตติ. ยํ วา โส ปาณํ นาติปาเตตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อสิพนฺธกํ นิคณฺฐนาฏปุตฺตสฺส สาวกํ คามณึ ปุจฺฉิตฺวา ปุจฺฉิตฺวา ยํพหุลวาเท โทโส ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'ගාමණී, මේ පිළිබඳව ඔබ කුමක් සිතන්නේද? සතුන් මරණ යම් පුරුෂයෙක් වේද, ඔහු රැයෙහි හෝ දවාලෙහි හෝ සුදුසු නුසුදුසු වේලාවන් අනුව බලන කල, වඩා බහුලව කරන්නේ සතුන් මැරීමද? නැතහොත් සතුන් නොමැරීමද?' ස්වාමීනි, මෙම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිගණ්ඨ නාටපුත්තයන්ගේ ශ්‍රාවක වූ අසිබන්ධකපුත්ත ගාමණීගෙන් නැවත නැවත ප්‍රශ්න කරමින් යම් බහුලවාදයෙහි ඇති දෝෂය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.188] ตตฺถ ภควตา อเนกํส วิปากกมฺมสฺส เอกํ สวิปากวาเท โทโส ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අනේකාංශ (නියත නොවන) විපාක දෙන කර්මයන්ට ඒකාංශ (නියත) විපාක ඇතැයි පවසන වාදයෙහි ඇති දෝෂය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – อิธ คามณิ เอกจฺโจ สตฺถา เอวํวาที โหติ เอวํทิฏฺฐิ โย โกจิ ปาณมติปาเตติ, สพฺโพ โส อาปายิโก เนรยิโกติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อเนกํส กมฺมวิปากสฺส เอกํสวิปากวาเท โทโส วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

පිළිතුර – 'ගාමණී, මෙහි ඇතැම් ශාස්තෘවරයෙක් මෙබඳු වාද ඇත්තේ, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි: යමෙක් සතුන් මරන්නේද, ඒ සියල්ලෝම අපායගාමී වෙති, නිරයගාමී වෙති' ස්වාමීනි, මෙම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අනේකාංශ කර්ම විපාකයන්ට ඒකාංශ විපාක ඇතැයි පවසන වාදයෙහි ඇති දෝෂය විස්තර සහිතව ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.189] ตตฺถ ภควตา ยถาธมฺมสาสเน คุโณวิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මානුකූල ශාසනයෙහි ගුණය බෙදා දක්වා වදාරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – อิธ [Pg.190] ปน คามณิ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโรปุริส ทมฺมสารถิ สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา, โส อเนกปริยาเยน ปาณาติปาตํ ครหติ วิครหติ. ‘‘ปาณาติปาตา วิรมถา’’ติ จาหาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ ยถาธมฺมสาสเน คุโณ วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, 'ගාමිණී, මෙලොව අරහත් වූ, සම්මා සම්බුද්ධ වූ, විජ්ජාචරණසම්පන්න වූ, සුගත වූ, ලෝකවිදූ වූ, අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථී වූ, ශාස්තෘදේවමනුස්සානං වූ, බුද්ධ වූ, භාග්‍යවත් වූ තථාගතයන් වහන්සේ උපදින්නාහ. උන්වහන්සේ නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ප්‍රාණඝාතය හෙළා දකිති, ගර්හා කරති. 'ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකෙව්' යැයි වදාරති' ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි ධර්මානුකූල ශාසනයෙහි ගුණය විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වා වදාරන ලදී.

ภทฺรกสุตฺต

භද්‍රක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.193] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ เอกาทสมํ สํคีตํ ภทฺรกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් එකොළොස්වනුව සංගායනා කරන ලද 'භද්‍රක සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – มลฺเลสุ ภนฺเต อุรุเวลกปฺเปนาม มลฺลานํ นิคเม ภทฺรกํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. ภทฺรโก ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา ทุกฺขสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสตู’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อหญฺเจ เต คามณิ อตีตมทฺธานํ อารพฺภ ทุกฺขสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสยฺยํ ‘เอวํ อโหสิ อตีตมทฺธาน’นฺติ. ตตฺร เต สิยา กงฺขา สิยา วิมตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මල්ල ජනපදයෙහි උරුවේලකප්ප නම් වූ මල්ලවරුන්ගේ නියම්ගමෙහිදී 'භද්‍රක' නම් ගාමිණී අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, භද්‍රක ගාමිණී තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැලකර සිටියේය: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට දුකේ හටගැනීමත් නැතිවීමත් දේශනා කරන්නේ නම් මැනවි.' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'ගාමිණී, මම ඉදින් ඔබට අතීත කාලය අරභයා දුකේ හටගැනීම සහ නැතිවීම දේශනා කරන්නෙම් නම්, "අතීතයෙහි මෙසේ විය" කියා එහි ඔබට සැකයක් විය හැකිය, විමතියක් විය හැකිය' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

สาธุ [Pg.194] เม ภนฺเต ภควา ทุกฺขสฺสสมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสตุ–

'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට දුකේ හටගැනීමත් නැතිවීමත් දේශනා කරන්නේ නම් මැනවි'–

‘‘ตํ [Pg.195] กึ มญฺญสิ คามณิ, อตฺถิ อุรุเวลกปฺเป มนุสฺสา’’ –

'ගාමිණී, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? උරුවේලකප්ප නියම්ගමෙහි මිනිස්සු සිටිත්ද?'–

ราสิยสุตฺต

රාසිය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.199] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน คามณิสํยุตฺเต ทฺวาทสมํ สํคีตํ ราสิยสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ගාමිණී සංයුක්තයෙහි දොළොස්වනුව සංගායනා කරන ලද 'රාසිය සූත්‍රය' කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – มลฺเลสุ ภนฺเต อุรุเวลกปฺเปนาม มลฺลานํ นิคเม ราสิยํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. ราสิโย ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโทจ [Pg.200] ‘‘สุตํ เม ภนฺเต ‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตมสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ. เย เต ภนฺเต เอวมาหํสุ ‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตปสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ. กจฺจิ เต ภนฺเต ภควโต วุตฺตวาทิโน, น จ ภควนฺตํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขนฺติ, ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ เย เต คามณิ เอวมาหํสุ ‘‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตปสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, මල්ල ජනපදයෙහි උරුවේලකප්ප නම් වූ මල්ලවරුන්ගේ නියම්ගමෙහිදී 'රාසිය' නම් ගාමිණී අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, රාසිය ගාමිණී තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මෙසේ සැලකර සිටියේය: 'ස්වාමීනි, "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සියලු තපස්කම් හෙළා දකිති, කටුක ජීවිතයක් ගත කරන සියලු තපස්වීන්ට ඒකාන්තයෙන්ම දොස් පවරති, නින්දා කරති" යි මා විසින් අසන ලදී. ස්වාමීනි, යම් කෙනෙක් මෙසේ පවසත්ද, "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සියලු තපස්කම් හෙළා දකිති, කටුක ජීවිතයක් ගත කරන සියලු තපස්වීන්ට ඒකාන්තයෙන්ම දොස් පවරති, නින්දා කරති" කියා, ඔවුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ දෙයම පවසන්නෝද? අසත්‍යයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට චෝදනා නොකරන්නෝද? ධර්මයට අනුකූලව කරුණු දක්වන්නෝද?' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී, 'ගාමිණී, යම් කෙනෙක් මෙසේ පවසත්ද, "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සියලු තපස්කම් හෙළා දකිති, කටුක ජීවිතයක් ගත කරන සියලු තපස්වීන්ට ඒකාන්තයෙන්ම දොස් පවරති, නින්දා කරති" කියා' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.202] ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา กามโภคิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ගැරහිය යුතු සහ ගැරහිය යුතු නොවන කාමභෝගීන් විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වා වදාරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ตโย โข เม คามณิ กามโภคิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย. อิธ คามณิ เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน [Pg.203] โภเค ปริเยสติ สาหเสน, อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ, น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา กามโภคิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, 'ගාමිණී, ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වන්නා වූ කාමභෝගීන් තිදෙනෙකි. ඒ තිදෙනා කවුරුන්ද යත්: ගාමිණී, මෙහි ඇතැම් කාමභෝගියෙක් අධර්මයෙන්, සැහැසිකමින් භෝගයන් සොයයි; අධර්මයෙන් හා සැහැසිකමින් භෝගයන් සොයා තමන් සුවපත් නොකරයි, පිනවන්නේ නැත, අනුන් හා බෙදා නොගනී, පින් නොකරයි' ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි ගැරහිය යුතු සහ ගැරහිය යුතු නොවන කාමභෝගීන් විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වා වදාරන ලදී.

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.207] ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ගැරහිය යුතු සහ ගැරහිය යුතු නොවන, කටුක ජීවිතයක් ගත කරන තපස්වීන් විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වා වදාරන ලද්දේ කෙසේද?

วิสฺสชฺชนา – ตโย เม คามณิ ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย. อิธ คามณี เอกจฺโจ ตปสฺสี ลูขชีวี สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ ‘‘อปฺเปว นาม กุสลํ ธมฺมํ อธิคจฺเฉยฺยํ, อปฺเปว นาม อุตฺตริมนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ สจฺฉิกเรยฺย’’นฺติ, โส อตฺตานํ อาตาเปติ ปริตาเปติ, กุสลญฺจ ธมฺมํ นาธิคจฺฉติ, อุตฺตริ จ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ น สจฺฉิกโรตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, 'ගාමිණී, ලෝකයෙහි විද්‍යමාන වන්නා වූ, කටුක ජීවිත ගත කරන තපස්වීන් තිදෙනෙකි. ඒ තිදෙනා කවුරුන්ද යත්: ගාමිණී, මෙහි ඇතැම් කටුක ජීවිතයක් ගත කරන තපස්වියෙක් "කිසියම් ආකාරයකින් මම කුසල් දහම් ලබන්නෙම් නම්, මනුෂ්‍ය ධර්මයට වඩා උසස් වූ ආර්යයන්ට සුදුසු ඥානදර්ශන විශේෂයක් සාක්ෂාත් කරන්නෙම් නම් මැනවැ" යි ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිකව පැවිදි වෙයි. ඔහු තමන් වෙහෙසට පත් කරයි, දැඩි තැවීම් කරයි, එහෙත් කුසල් දහම් නොලබයි, මනුෂ්‍ය ධර්මයට වඩා උසස් වූ ආර්යයන්ට සුදුසු ඥානදර්ශන විශේෂයක් සාක්ෂාත් නොකරයි' ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එහි ගැරහිය යුතු සහ ගැරහිය යුතු නොවන, කටුක ජීවිතයක් ගත කරන තපස්වීන් විස්තර වශයෙන් බෙදා දක්වා වදාරන ලදී.

อพฺยากตสํยุตฺต

අබ්‍යාකත සංයුක්තය

เขมาสุตฺต

ඛේමා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อพฺยากตสํยุตฺเต [Pg.209] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ เขมาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ. กถญฺจ ตํ ภควตาปิ ปุน ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අබ්‍යාකත සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවනුව සංගායනා කරන ලද 'ඛේමා සූත්‍රය' කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද? එය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ද නැවත කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – อนฺตรา จ ภนฺเต สาวตฺถึ อนฺตรา จ สาเกตํ โตรณวตฺถุสฺมึ ปเทเส ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ เขมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล เยน เขมา ภิกฺขุนี เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิโกสโล เขมํ ภิกฺขุนึ เอตทโวจ ‘‘กึ นุโข อยฺเย โหติ ตถาคโต ปรํมรณา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’’ติ เอวมาทินา เขมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. ภควตา จ ภนฺเต อปเรน สมเยน รญฺญา ปเสนทิโกสเลน ปุฏฺเฐน เอวเมว ปุน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරටත් සාකේත නුවරටත් අතර පිහිටි තෝරණවත්ථු නම් ප්‍රදේශයේදී, කොසොල් රජු වූ පසේනදී රජතුමා අරභයා ඛේමා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, කොසොල් පසේනදී රජතුමා ඛේමා භික්ෂුණිය සිටි තැනට පැමිණ, වැඳ එකත්පසෙක වාඩි විය. ස්වාමීනි, එකත්පසෙක වාඩි වූ කොසොල් පසේනදී රජතුමා ඛේමා භික්ෂුණියට මෙසේ සැලකර සිටියේය: 'ආර්යාවෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු උපදින්නාහුද?' ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී, 'මහරජතුමනි, "තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු උපදින්නාහ" යන මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දක් නොවේ (අබ්‍යාකතය)' යනාදී වශයෙන් ඛේමා භික්ෂුණිය විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, පසු කලෙක පසේනදී කොසොල් රජතුමා විසින් අසන ලදුව, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ද මේ ආකාරයෙන්ම නැවත දේශනා කරන ලදී.

กึ [Pg.211] ปนยฺเย นโหติ ตถาคโต ปรํ มรณา.

'ආර්යාවෙනි, එසේ නම් තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු නූපදින්නාහුද?'

กุตูหลสาลาสุตฺต

කුතූහලසාලා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.215] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ กุตูหลสาลาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් නවවනුව සංගායනා කරන ලද 'කුතූහලසාලා සූත්‍රය' භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต วจฺฉโคตฺตํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. วจฺฉโคตฺโต ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘ปุริมานิ โภ โคตม ทิวสานิ ปุริมตรานิ สมฺพหุลานํ นานาติตฺถิยานํ สมณพฺราหฺมณานํ ปริพฺพาชกานํ กุตูหลสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรกถา อุทปาที’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อลญฺหิ เต วจฺฉ กงฺขิตุํ, อลํ วิจิกิจฺฉิตุํ. กงฺขนีเย จ ปน เต ฐาเน วิจิกิจฺฉา อุปฺปนฺนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, විශාලා නුවරදී වච්ඡගොත්ත පරිබ්‍රාජකයා අරභයා මෙය දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, වච්ඡගොත්ත පරිබ්‍රාජකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, \"භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, පසුගිය දිනවල, ඊටත් පෙර දිනවල කුතූහල ශාලාවෙහි රැස්වී, එක් රැස්ව සිටි නොයෙක් ශාස්තෘවරුන්ට අයත් බොහෝ මහණ බමුණන් හා පරිබ්‍රාජකයන් අතර මෙබඳු අතුරු කතාවක් ඇති විය\" යනාදී වශයෙන් පැවසීය. ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, \"වච්ඡය, ඔබට සැක ඇති වීමටත්, විචිකිච්ඡා උපදින්නටත් සුදුසුය. සැක කටයුතු කරුණෙහිදීම ඔබට විචිකිච්ඡාව උපන්නේය\" යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

มหาวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

මහාවග්ගසංයුත්තපාළි (මහා වර්ග සංයුක්තය)

อวิชฺชาวคฺค

අවිජ්ජා වර්ගය

อุปฑฺฒสุตฺต

උපඩ්ඪ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – มหาวคฺคสํยุตฺเต [Pg.219] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ อุปฑฺฒสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් මහා වර්ග සංයුක්තයෙහි දෙවනුව සංගායනා කරන ලද උපඩ්ඪ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต สกฺกเร นาม สกฺยานํ นิคเม อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อุปฑฺฒมิทํ ภนฺเต พฺรหฺมจริยํ ยทิทํ กลฺยาณมิตฺตตา กลฺยาณสหายตา กลฺยาณสมฺปวงฺกตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา เหวํ อานนฺท, มา เหวํ อานนฺท, สกลเมวิทํ อานนฺท พฺรหฺมจริยํ ยทิทํ กลฺยาณมิตฺตตา กลฺยาณสหายตา กลฺยาณสมฺปวงฺกตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි සක්කර නම් වූ ශාක්‍යයන්ගේ නියම්ගමෙහිදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: \"ස්වාමීනි, යම් මේ කල්‍යාණමිත්‍රභාවයක්, කල්‍යාණසහායභාවයක්, කල්‍යාණසම්ප්‍රවංකභාවයක් ඇත්ද, මෙය බ්‍රහ්මචර්යාවෙන් අඩක්මය\". ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, \"ආනන්දය, එසේ නොකියන්න, ආනන්දය, එසේ නොකියන්න. ආනන්දය, යම් මේ කල්‍යාණමිත්‍රභාවයක්, කල්‍යාණසහායභාවයක්, කල්‍යාණසම්ප්‍රවංකභාවයක් ඇත්ද, මෙය මුළු මහත් බ්‍රහ්මචර්යාවම වන්නේය\" යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

มมํ [Pg.220] หิ อานนฺท กลฺยาณมิตฺตํ อาคมฺม ชาติธมฺมา สตฺตา ชาติยา ปริมุจฺจนฺติ.

ආනන්දය, මා කල්‍යාණමිත්‍රයා කොට ගෙන, උපත ස්වභාව කොට ඇති සත්ත්වයෝ උපතින් මිදෙන්නාහ.

โพชฺฌงฺคสํยุตฺต

බොජ්ඣංග සංයුක්තය

กุณฺฑลิยสุตฺต

කුණ්ඩලිය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โพชฺฌงฺคสํยุตฺเต [Pg.221] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ กุณฺฑลิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් බොජ්ඣංග සංයුක්තයෙහි හයවනුව සංගායනා කරන ලද කුණ්ඩලිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาเกเต ภนฺเต อญฺชนวเน มิคทาเย กุณฺฑลิยํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. กุณฺฑลิโย ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อหมสฺมิ โภ โคตม อารามนิสฺสยี ปริสาวจโร, ตสฺส มยฺหํ โภ โคตม ปจฺฉาภตฺตํ ภุตฺตปาตราสสฺส อยมาจาโร โหติ อาราเมน อารามํ อุยฺยาเนน อุยฺยานํ อนุจงฺกมามิ อนุวิจรามิ, โส ตตฺถ ปสฺสามิ เอเก สมณพฺราหฺมเณ อิติวาทปฺปโมกฺขานิสํสญฺเจว กถํ กถนฺเต อุปารมฺภานิสํสญฺจ, ภวํ ปน โคตโม กิมานิสํโส วิหรตี’’ติ เอตํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘วิชฺชาวิมุตฺติผลานิสํโส [Pg.222] โข กุณฺฑลิย ตถาคโต วิหรตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සාකේත නුවර අංජන වනයෙහි මෘගදායයේදී කුණ්ඩලිය පරිබ්‍රාජකයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, කුණ්ඩලිය පරිබ්‍රාජකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, \"භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, මම ආරාමයන් ඇසුරු කරන්නෙක්මි, පිරිස් මැද හැසිරෙන්නෙක්මි. භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, උදෑසන ආහාරය ගෙන අවසන් වූ පසු මගේ සිරිත නම් එක් ආරාමයකින් තවත් ආරාමයකට ද, එක් උයනකින් තවත් උයනකට ද සක්මන් කරමින් හැසිරීමයි. එහිදී මම ඇතැම් මහණ බමුණන් වාද විවාදවලින් මිදීමේ අනුසස් පිණිසත්, අනුන්ට දෝෂාරෝපණය කිරීමේ අනුසස් පිණිසත් කතා කරනු දකිමි. එහෙත් භවත් ගෝතමයන් වහන්සේ කිනම් අනුසසක් උදෙසා වාසය කරන්නේද?\" යැයි පැවසීය. ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, \"විද්‍යා විමුක්ති ඵල අනුසස් උදෙසා, කුණ්ඩලිය, තථාගතයන් වහන්සේ වාසය කරති\" යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

ปฐม คิลานสุตฺต

ප්‍රථම ගිලාන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.224] ภควฺวตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โพชฺฌงฺคสํยุตฺเต ทุติเย คิลานวคฺเค ปฐมคิลานสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, සියල්ල දන්නා වූ...පෙ... ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බොජ්ඣංග සංයුක්තයේ දෙවන ගිලාන වර්ගයෙහි ඇතුළත් ප්‍රථම ගිලාන සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ปิปฺปลิคุหายํ อายสฺมนฺตํ มหากสฺสปตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหากสฺสปตฺเถโร ปิปฺปลิคุหายํ วิหรติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถ โข ภนฺเต ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา มหากสฺสโป เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ, นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหากสฺสปํ [Pg.225] เอตทโวจ– ‘‘กจฺจิ เต กสฺสป ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโมติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สตฺติเม กสฺสป โพชฺฌงฺคา มยา สมฺมทกฺขาตา ภาวิตา พหุลีกตา อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, රජගහ නුවර පිප්ඵලී ගුහාවෙහිදී ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ රෝගාතුරව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ ගිලන්ව පිප්ඵලී ගුහාවෙහි වාසය කළහ. එකල ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස් කාලයෙහි ඵලසමවතින් නැගී සිට ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට වැඩම කළ සේක. වැඩම කොට පනවන ලද අසුනෙහි වැඩසිටි සේක. වැඩසිටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ වදාළ සේක: \"කාශ්‍යපය, ඔබට ඉවසන්නට හැකිද? යැපෙන්නට හැකිද? දුක් වේදනාවෝ අඩුවෙත්ද, වැඩි නොවෙත්ද? අඩුවීමක් මිස වැඩිවීමක් නොපෙනේද?\" \"ස්වාමීනි, මට ඉවසන්නට නොහැකිය, යැපෙන්නට ද නොහැකිය. මගේ දැඩි දුක් වේදනාවෝ වැඩිවෙති, අඩු නොවෙති. වේදනාවන්ගේ වැඩිවීමක් මිස අඩුවීමක් නොපෙනේ\" යැයි පැවසූහ. ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, \"කාශ්‍යපය, මා විසින් මනාව දේශනා කරන ලද, වඩන ලද, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද, විශේෂ ඥානය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස පවතින මේ බොජ්ඣංග ධර්මයෝ සතකි\" යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

อุทายิสุตฺต

උදායි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.227] อาวุโส ตติเย อุทายิวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ อุทายิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන උදායි වර්ගයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් දසවනුව සංගායනා කරන ලද උදායි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สุมฺเภสุ ภนฺเต เสตเกนาม สุมฺภานํ นิคเม อายสฺมนฺตํ อุทายิตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อุทายิตฺเถโร ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อจฺฉริยํ ภนฺเต, อพฺภุตํ ภนฺเต, ยาว พหุกตญฺจ เม ภนฺเต ภควติ เปมญฺจ คารโว จ หิรี จ โอตฺตปฺปญฺจาติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สาธุ สาธุ อุทายิ เอโส หิ เต อุทายิ มคฺโค ปฏิลทฺโธ. โย เต ภาวิโต พหุลีกโต, ตถา ตถา วิหรนฺตํ ตถตฺตาย อุปเนสฺสติ, ยถา ตฺวํ ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานิสฺสตี’’ติ. เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, සුම්භ ජනපදයෙහි සේතක නම් වූ සුම්භයන්ගේ නියම්ගමෙහිදී ආයුෂ්මත් උදායි තෙරුන් වහන්සේ අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් උදායි තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, \"ස්වාමීනි, පුදුමයකි, ස්වාමීනි, අසිරිමත්ය! ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මගේ ප්‍රේමය ද, ගෞරවය ද, ලැජ්ජාව හා බිය ද කෙතරම් බොහෝ සෙයින් පවතීද\" යනාදී වශයෙන් පැවසූහ. ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, \"සාධු සාධු උදායි, උදායි, ඒ මාර්ගය ඔබට ලැබී ඇත. එය ඔබ විසින් වඩන ලද, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද්දේ නම්, එලෙසින්ම වෙසෙන ඔබව, 'උපත අවසන් විය, බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම කරන ලදී, කළ යුතු දේ කරන ලදී, මේ භවය සඳහා තවදුරටත් කළ යුතු කිසිවක් නැත' කියා අවබෝධ කරගැනීම පිණිස යොමු කරවනු ඇත\" යි මෙලෙස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สติปฏฺฐานสํยุตฺต

සතිපට්ඨාන සංයුක්තය

สติสุตฺต

සති සූත්‍රය

ปุจฺฉา – สติปฏฺฐานสํยุตฺเต [Pg.230] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ สติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ การพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, සතිපට්ඨාන සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් දෙවනුව සංගායනා කරන ලද සති සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต อมฺพปาลิวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘สโต ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิหเรยฺย สมฺปชาโน อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය - ස්වාමීනි, විශාලා නුවර අම්බපාලි වනයෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, \"මහණෙනි, භික්ෂුව සිහියෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව වාසය කළ යුතුය, මෙය ඔබට අපගේ අනුශාසනාවයි\" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สาลสุตฺต

සාල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.232] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ สาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය - ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් සිව්වනුව සංගායනා කරන ලද සාල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต สาลายนาม เกสลานํ พฺราหฺมณคาเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เย เต ภิกฺขเว ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา อธุนาคตา อิมํ ธมฺมวินยํ, เต โว ภิกฺขเว ภิกฺขู จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวนาย สมาทเปตพฺพา นิเวเสตพฺพา ปติฏฺฐาเปตพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, කොසොල් ජනපදයෙහි කේසල නම් බ්‍රාහ්මණ ගමෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'මහණෙනි, යම් ඒ භික්ෂූන් කෙනෙක් අලුත් ද, නොබෝදා පැවිදි වූවෝ ද, මේ ධර්ම විනයට අලුතෙන් පැමිණියෝ ද, මහණෙනි, ඒ භික්ෂූන් සිවුසතිපට්ඨාන වැඩීමෙහි සමාදන් කරවිය යුතුය, පිහිටුවිය යුතුය, ස්ථිර කරවිය යුතුය' යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

สกุณคฺฆิสุตฺต

සකුණග්ඝි සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.234] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ สกุณคฺฆิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් හයවැනුව සංගායනා කරන ලද සකුණග්ඝි සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกุณคฺฆิ ลาปํ สกุณํ สหสา อชฺฌปฺปตฺตา อคฺคเหสิ. อถ โข ภิกฺขเว ลาโป สกุโณ สกุณคฺฆิยา หริยมาโน เอวํ ปริเทวสิ มยเมวมฺห อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา, เย มยํ อโคจเร จริมฺห ปรวิสเย, สเจชฺช มยํ โคจเร จเรยฺยาม สเก เปตฺติเก วิสเย, น มฺยาหํ สกุณคฺฆิ อลํ อภวิสฺส ยทิทํ ยุทฺธายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී: 'මහණෙනි, පෙර දවසක උකුස්සෙක් වටු කුරුල්ලෙකු කෙරෙහි හදිසියේ කඩා වැදී ඌව ඩැහැගත්තේය. මහණෙනි, එවිට උකුස්සා විසින් රැගෙන යනු ලබන වටු කුරුල්ලා මෙසේ විලාප තැබීය: අප අභාග්‍යසම්පන්නය, අප පින් මද අයය. මක්නිසාද යත්, අපි අපගේ නොවන අන්‍යයන්ගේ ගොදුරු බිමෙහි හැසිරුණෙමු. ඉදින් අද අපි අපේම පිය පාර්ශවයෙන් උරුම වූ ස්වකීය ගොදුරු බිමෙහි හැසිරුණෙමු නම්, මේ උකුස්සා යුද්ධයකදී මට කිසිසේත් ප්‍රමාණවත් නොවන්නේය' යන ආදී වශයෙනි.

มยเมวมฺห [Pg.235] อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา.

අපි මෙසේ අභාග්‍යසම්පන්නයෝ වෙමු, අපි පින් මද අය වෙමු.

โก ปน เต ลาป โคจโร สโก เปตฺติโก วิสโย.

වටුව, තාගේ ස්වකීය වූ, පිය පාර්ශවයෙන් උරුම වූ ගොදුරු බිම කුමක්ද?

ยทิทํ นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานํ.

නගුලෙන් සාන ලද, පස් කැට සහිත බිමයි.

เอหิ [Pg.236] โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ, เอหิ โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ,

උකුස්ස, දැන් එව! උකුස්ස, දැන් එව!

(ทารุคุโฬวิย วินิวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตเร ปจฺจุปาทิ. อฏฺฐกถา)

(ලී බෝලයක් මෙන් පෙරළී, ඒ පස් කැටය අතරටම වැදුණේය - අටුවාව)

เอวญฺหิ ตํ ภิกฺขเว โหติ โย อโคจเร จรติ ปรวิสเย.

මහණෙනි, තමන්ට අයත් නොවන අන්‍යයන්ගේ ගොදුරු බිමෙහි හැසිරෙන තැනැත්තාට සිදුවන්නේ මෙසේමය.

ตสฺมาติห [Pg.237] ภิกฺขเว มา อโคจเร จริตฺถ ปรวิสเย.

මහණෙනි, එබැවින් තමන්ට අයත් නොවන පරදේශයන්හි (අගෝචරයෙහි) නොහැසිරෙන්න.

โคจเร ภิกฺขเว จรถ สเก เปตฺติเก วิสเย.

මහණෙනි, පිය පාර්ශවයෙන් උරුම වූ ස්වකීය ගොදුරු බිමෙහි හැසිරෙන්න.

โคจเร ภิกฺขเว จรตํ สเก เปตฺติเก วิสเย น ลจฺฉติ มาโร โอตารํ, น ลจฺฉติ มาโร อารมฺมณํ.

මහණෙනි, පිය පාර්ශවයෙන් උරුම වූ ස්වකීය ගොදුරු බිමෙහි හැසිරෙන්නන්ට මාරයා කිසිදු සිදුරක් (අවස්ථාවක්) නොලබන්නේය, මාරයාට අරමුණක් ද නොලැබෙන්නේය.

ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺต

භික්ඛුනුපස්සය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.238] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් දසවැනුව සංගායනා කරන ලද භික්ඛුනුපස්සය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ยาวตฺตโก อโหสิ ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวเมตํ อานนฺท, เอวเมตํ อานนฺท, โยหิ โกจิ อานนฺท ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ สุปฺปติฏฺฐิตจิตฺโต วิหรติ, ตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ อุฬารํ ปุพฺเพนาปรํ วิเสสํ สญฺชานิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවෝ භික්ෂුණීන් වහන්සේලා සමඟ පැවැත් වූ යම්තාක් සාකච්ඡා ඇද්ද, ඒ සියල්ල භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැල කළහ. ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'ආනන්දය, එය එසේමය, ආනන්දය, එය එසේමය. ආනන්දය, යම් කිසි භික්ෂුවක් හෝ භික්ෂුණියක් හෝ සතර සතිපට්ඨානයෙහි මැනවින් පිහිටි සිතින් යුතුව වෙසෙයිද, ඔවුන්ට පෙරට වඩා උසස් වූ විශේෂ අධිගමයක් ලැබීම අපේක්ෂා කළ හැකිය' යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

จุนฺทสุตฺต

චුන්ද සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.242] อาวุโส ทุติเย นาลนฺทวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ จุนฺทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම දෙවැනි නාලන්දා වර්ගයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් තුන්වැනුව සංගායනා කරන ලද චුන්ද සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํเยว อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร จุนฺเทน สมณุทฺเทเสน สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ. อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อยํ ภนฺเต จุนฺโท สมณุทฺเทโส เอวมาห ‘อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต, อิทมสฺส ปตฺตจีวร’นฺติ. อปิ จ เม ภนฺเต มธุรกชาโต วิย กาโย, ทิสาปิ เม น ปกฺขายนฺติ, ธมฺมาปิ มํ นปฺปฏิภนฺติ ‘อายสฺมา สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต’ติ สุตฺวา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘กึ นุ โข เต อานนฺท สาริปุตฺโต สีลกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต, สมาธิกฺขนฺธํ วา, ปญฺญากฺขนฺธํวา, วิมุตฺติกฺขนฺธํวา, วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන්ම අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවෝ චුන්ද සාමණේරයන් සමඟ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියහ. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පස්ව වාඩි වූහ. එකත්පස්ව වාඩි වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වාමීනි, මේ චුන්ද සාමණේරයන් පවසන්නේ, ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ සේක, මේ උන්වහන්සේගේ පාත්‍ර සිවුරුය කියායි. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ සේකැයි ඇසීමෙන් මගේ ශරීරය බෙලහීන වූවාක් මෙන් දැනේ, මට දිශාවන්ද නොපෙනේ, ධර්මයද මට වැටහෙන්නේ නැත.' ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'ආනන්දය, කුමක්ද සාරිපුත්තයන් පිරිනිවන් පෑවේ තාගේ සීලස්කන්ධය හෝ සමාධිස්කන්ධය හෝ ප්‍රඥාස්කන්ධය හෝ විමුක්තිස්කන්ධය හෝ විමුක්තිඥානදර්ශනස්කන්ධය හෝ රැගෙනද?' යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

อยํ [Pg.243] ภนฺเต จุนฺโทสมณุทฺเทโส เอวมาห.

ස්වාමීනි, මේ චුන්ද සාමණේරයන් මෙසේ පවසයි.

ตสฺมาติหานนฺท [Pg.245] อตฺตทีปา วิหรถ อตฺตสรณา อนญฺญสรณา ธมฺมทีปา ธมฺมสรณา อนญฺญสรณา.

එබැවින් ආනන්දය, තමාම ද්වීපයක් (පිහිටක්) කොට, තමාම සරණ කොට, අන් සරණක් නැතිව වෙසෙන්න. ධර්මයම ද්වීපයක් කොට, ධර්මයම සරණ කොට, අන් සරණක් නැතිව වෙසෙන්න.

พาหิยสุตฺต

බාහිය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.246] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ พาหิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් පස්වැනුව සංගායනා කරන ලද බාහිය සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ พาหิยํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต พาหิโย ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห ตฺวํ พาหิย อาทิเมว วิโสเธหิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. โก จาทิกุสลานํ ธมฺมานํ, สีลญฺจ สุวิสุทฺธํ ทิฏฺฐิจ อุชุกา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී ආයුෂ්මත් බාහිය තෙරණුවන් අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් බාහිය තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට කෙටියෙන් ධර්මය දේශනා කරන සේක්වා. මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා, හුදෙකලාව, අප්‍රමාදීව, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, ජීවිතය නිවනට යොමු කර වාසය කරන්නෙමි.' ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, 'බාහිය, එසේ නම් තෝ පළමුවෙන්ම කුසල ධර්මයන්ගේ ආරම්භය පිරිසිදු කරව. කුසල ධර්මයන්ගේ ආරම්භය කුමක්ද? මැනවින් පිරිසිදු වූ සීලය සහ සෘජු වූ දෘෂ්ටියයි' යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

สีลฏฺฐิติวคฺค

සීලට්ඨිති වර්ගය

จิรฏฺฐิติสุตฺต

චිරට්ඨිති සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.248] อาวุโส ตติเย สีลฏฺฐิติวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ จิรฏฺฐิติสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිදීම තුන්වැනි සීලඨිති වර්ගයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් දෙවැනුව සංගායනා කරන ලද චිරට්ඨිති සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ปาฏลิปุตฺเต ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ภทฺทํ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ภทฺโท สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข อาวุโส อานนฺท เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหติ, โก ปนาวุโส อานนฺท เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สาธุ สาธุ อาวุโส ภทฺท, ภทฺทโก โข เต อาวุโส ภทฺท อุมฺมงฺโค’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, පැලලුප් නුවරදී (පාටලීපුත්‍රයෙහිදී) ආයුෂ්මත් භද්ද තෙරණුවන් අරභයා ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් විසින් දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් භද්ද තෙරණුවෝ සවස් කාලයෙහි විවේකීව සිට නැගිට, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් වැඩසිටි තැනට පැමිණියහ. පැමිණ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන්ට මෙසේ පැවසූහ: 'ඇවැත්නි ආනන්දය, තථාගතයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි සද්ධර්මය දීර්ඝ කාලයක් නොපවතින්නේ කුමන හේතුවක් නිසාද? කුමන ප්‍රත්‍යයක් නිසාද? ඇවැත්නි ආනන්දය, තථාගතයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි සද්ධර්මය දීර්ඝ කාලයක් පවතින්නේ කුමන හේතුවක් නිසාද? කුමන ප්‍රත්‍යයක් නිසාද?' ඒ කරුණෙහිදී ධර්මභාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් විසින්, 'සාධු සාධු ඇවැත්නි භද්ද, ඇවැත්නි භද්ද, ඔබගේ ප්‍රශ්න විචාරීම අතිශයින්ම යහපත්ය' යන ආදී වශයෙන් දේශනා කරන ලදී.

ภทฺทโก [Pg.249] เต อาวุโส ภทฺท อุมฺมงฺโค.

ඇවැත්නි භද්‍රය, ඔබගේ ප්‍රශ්නය (විමසුම) ඉතා යහපත් ය.

‘‘จตุนฺนํ [Pg.250] โข อาวุโส สติปฏฺฐานานํ อภาวิตตฺตา อพหุลีกตตฺตา ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ –

‘ඇවැත්නි, සතර සතිපට්ඨානයන් ප්‍රගුණ නොකිරීමෙන්, බහුල වශයෙන් පුරුදු නොකිරීමෙන්, තථාගතයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි සද්ධර්මය බොහෝ කල් නොපවතින්නේ ය’

สิริวฑฺฒสุตฺต

සිරිවඩ්ඪ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตสฺสาวุโส ภควตา อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจนสมุทยภูตาย มหาวคฺคปาฬิยา สติปฏฺฐานสํยุตฺเต สีลฏฺฐิติวคฺเค นวมํ สิริวฑฺฒสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසන සමුදාය වූ මහාවග්ගපාළියෙහි, සතිපට්ඨාන සංයුක්තයේ, සීලට්ඨිති වර්ගයට අයත් නවවන සිරිවඩ්ඪ සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สิริวฑฺฒํ คหปตึ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. สิริวฑฺโฒ ภนฺเต คหปติ อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถโข ภนฺเต อายสฺมา อานนฺโท เยนสิริวฑฺฒสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ[Pg.251]. นิสชฺช โข อายสฺมา อานนฺโท สิริวฑฺฒํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต คหปติ ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโม’’ติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘กาเย กายานุปสฺสี วิหริสฺสามิ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌา โทมนสฺสํ. เวทนาสุ. จิตฺเต. ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริสฺสามิ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌา โทมนสฺส’นฺติ. เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, රජගහ නුවරදී සිරිවඩ්ඪ ගෘහපතියා අරභයා, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් විසින් දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, සිරිවඩ්ඪ ගෘහපතියා දැඩි සේ ගිලන්ව, දුකට පත්ව, බරපතල ලෙස රෝගාතුරව සිටියේය. එකල්හි ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවෝ සිරිවඩ්ඪ ගෘහපතියාගේ නිවස කරා වැඩම කළහ. වැඩම කොට පනවන ලද අසුනෙහි වැඩ සිටියහ. අසුන් ගත් ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවෝ සිරිවඩ්ඪ ගෘහපතියාට මෙසේ පැවසූහ: 'ගෘහපතිය, ඔබට ඉවසිය හැකිද? යැපිය හැකිද? කායික දුක් වේදනාවන් අඩුවේද? වැඩි නොවේද? වේදනාවන්ගේ අඩුවීමක් මිස වැඩිවීමක් නොපෙනේද?' 'ස්වාමීනි, මට ඉවසිය නොහැකිය, යැපිය නොහැකිය. මාගේ දැඩි දුක් වේදනාවෝ බලවත් වෙති, අඩු නොවෙති. වේදනාවන්ගේ වැඩිවීමක් මිස අඩුවීමක් නොපෙනේ.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී ආනන්ද තෙරණුවෝ, 'ගෘහපතිය, එසේ නම් ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය: "මම කෙලෙස් තවන වීරිය ඇතිව, සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් යුතුව, සිහියෙන් යුතුව, ලෝකයෙහි දැඩි ලෝභය හා දොම්නස දුරු කරමින් කයෙහි කය අනුව බලමින් (කායානුපස්සනාවෙන්) වාසය කරන්නෙමි. වේදනාවන් කෙරෙහි... සිත කෙරෙහි... ධර්මයන් කෙරෙහි ධර්මානුපස්සනාවෙන්, කෙලෙස් තවන වීරිය ඇතිව, සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් යුතුව, සිහියෙන් යුතුව, ලෝකයෙහි දැඩි ලෝභය හා දොම්නස දුරු කරමින් වාසය කරන්නෙමි" කියාය. ගෘහපතිය, ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය' යනුවෙන් වදාළහ. මෙසේ ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් විසින් දේශනා කරන ලදී.

อิทฺธิปาทสํยุตฺต

ඉද්ධිපාද සංයුක්තය

โมคฺคลฺลานสุตฺต

මොග්ගල්ලාන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อิทฺธิปาทสํยุตฺเต [Pg.254] อาวุโส จตุตฺถํ โมคฺคลฺลานสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඉද්ධිපාද සංයුක්තයෙහි සිව්වන මොග්ගල්ලාන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต ภิกฺขู เหฏฺฐามิคารมาตุปาสาเท วิหรนฺติ อุทฺธตา อุนฺนฬา จปลา มุขรา วิกิณฺณวาจา มุฏฺฐสฺสติโน อสมฺปชานา อสมาหิตา ภนฺตจิตฺตา ปากตินฺทฺริยา. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เต ภิกฺขู สํเวเชตฺวา ‘‘กึ นุ ตุมฺเห ภิกฺขเว สํวิคฺคา โลมหฏฺฐชาตา เอกมนฺตํ ฐิตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා මිගාරමාතු ප්‍රාසාදයේ පහත මාලයෙහි උඩඟු වූ, මානයෙන් පිරුණු, නොසන්සුන් වූ, කටකාර වූ, නන් දොඩවන, සිහිමුළා වූ, සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් තොර වූ, සමාධියෙන් තොර වූ, චංචල සිත් ඇතිව, සංවර නොකළ ඉන්ද්‍රියයන් ඇතිව වාසය කළහ. ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් මහා මොග්ගල්ලාන තෙරණුවන් ලවා ඒ භික්ෂූන්ව සංවේගයට පත් කරවා, 'මහණෙනි, තොප කුමක් හෙයින් සංවේගයට පත්ව, ලොම්ඩැහැගෙන, එකත්පස්ව සිටින්නහුද?' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

อจฺฉริยํ [Pg.256] วต โภ, อพฺภุตํ วต โภ.

භවත්නි, ඒකාන්තයෙන්ම ආශ්චර්යයකි! භවත්නි, ඒකාන්තයෙන්ම අද්භූතයකි!

นิวาตญฺจ วต.

එසේම එය සුළං නොහමන තැනක් ද වේ.

อยญฺจ มิคารมาตุปาสาโท คมฺภีรเนโม.

මේ මිගාරමාතු ප්‍රාසාදය වනාහි ගැඹුරු පදනමක් ඇත්තකි.

ตุมฺเหว [Pg.257] โข ภิกฺขเว สํเวเชตุกาเมน โมคฺคลฺลาเนน ภิกฺขุนา ปาทงฺคุฏฺฐเกน มิคารมาตุปาสาโท สงฺกมฺปิโต สมฺปกมฺปิโต สมฺปธาลิโต.

මහණෙනි, තොපව සංවේගයට පත්කරනු කැමති වූ මොග්ගල්ලාන භික්ෂුව විසින් පාදයේ මහපටැඟිල්ලෙන් මේ මිගාරමාතු ප්‍රාසාදය සලිත කරවන ලදී, දැඩි සේ කම්පා කරවන ලදී, වෙව්ලවා හරින ලදී.

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตเมสํ ธมฺมานํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา โมคฺคลฺลาโน ภิกฺขุ เอวํ มหิทฺธิโก เอวํ มหานุภาโว.

මහණෙනි, ඒ පිළිබඳව තොප කුමක් සිතන්නහුද? කිනම් ධර්මයන් ප්‍රගුණ කිරීමෙන්, බහුල වශයෙන් පුරුදු කිරීමෙන් ද මොග්ගල්ලාන භික්ෂුව මෙතරම් මහා සෘද්ධිමත් වූයේ, මෙතරම් මහා ආනුභාව සම්පන්න වූයේ?

อนุรุทฺธสํยุตฺต

අනුරුද්ධ සංයුක්තය

พาฬฺหคิลานสุตฺต

බාළ්හගිලාන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อนุรุทฺธสํยุตฺเต [Pg.259] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ พาฬฺหคินานสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, අනුරුද්ධ සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් දසවනුව සංගායනා කරන ලද බාළ්හගිලාන සූත්‍රය කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ อายสฺมตา อนุรุทฺธตฺเถเรน ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจุํ ‘‘กตเมนายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส วิหาเรน วิหรโต อุปฺปนฺนา สารีริกา ทุกฺขา เวทนา จิตฺตํ น ปริยาทาย ติฏฺฐนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จตูสุ โข เม อาวุโส สติปฏฺฐาเนสุ สุปฺปติฏฺฐิตจิตฺตสฺส วิหรโต อุปฺปนฺนา สารีริกา ทุกฺขา เวทนา จิตฺตํ น ปริยาทาย ติฏฺฐนฺตี’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา อนุรุทฺธตฺเถเรน ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරණුවන් විසින් දේශනා කරන ලද්දකි. ස්වාමීනි, බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා දැඩි සේ ගිලන්ව, දුකට පත්ව, බරපතල ලෙස රෝගාතුරව සිටි ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරණුවන්ට මෙසේ පැවසූහ: 'ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධයන් වහන්සේ කිනම් විහරණයකින් (වාසය කිරීමකින්) යුක්තව වාසය කරන්නේද, ඒ නිසා උපන්නා වූ කායික දුක් වේදනාවන් සිත යටපත් කරගෙන නොපවතින්නේ ද?' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරණුවෝ, 'ඇවැත්නි, සතර සතිපට්ඨානයන්හි මැනවින් පිහිටුවා ගත් සිතින් යුක්තව මා වාසය කරන කල්හි, උපන්නා වූ කායික දුක් වේදනාවෝ මාගේ සිත යටපත් කරගෙන නොපවතිති' යනාදී වශයෙන් දේශනා කරන ලද්දකි.

อานาปานสํยุตฺต

ආනාපාන සංයුක්තය

มหากปฺปินสุตฺต

මහාකප්පින සූත්‍රය

ปุจฺฉา – อานาปานสํยุตฺเต [Pg.261] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ มหากปฺปินสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ආනාපාන සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් සත්වනුව සංගායනා කරන ලද මහාකප්පින සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห ภิกฺขเว เอตสฺส ภิกฺขุโน กายสฺส อิญฺชิตตฺตํ วา ผนฺทิตพฺพํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, තොප මේ භික්ෂුවගේ කයෙහි කිසියම් හෝ සෙලවීමක් හෝ කම්පනයක් දකින්නහුද?' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

อิจฺฉานงฺคลสุตฺต

ඉච්ඡානංගල සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.263] อาวุโส ทุติยวคฺเค ปฐมํ อิจฺฉานงฺคลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම දෙවන වර්ගයෙහි පළමු වන ඉච්ඡානංගල සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – อิจฺฉานงฺคเล ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘สเจ โข ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ ‘กตเม นาวุโส วิหาเรน สมโณ โคตโม วสฺสาวาสํ พหุลํ วิหาสี’ติ. เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห ภิกฺขเว เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ อานาปานสฺสติสมาธินา โข อาวุโส ภควา วสฺสาวาสํ พหุลํ วิหาสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ඉච්ඡානංගලයෙහිදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, ඉදින් අන්‍ය තීර්ථක පරිබ්‍රාජකයෝ "ඇවැත්නි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ කිනම් විහරණයකින් යුක්තව වස් කාලය බොහෝ සෙයින් ගත කළේ ද?" කියා මෙසේ විමසුවහොත්, මහණෙනි, එසේ විමසන ලද තොප විසින් ඒ අන්‍ය තීර්ථක පරිබ්‍රාජකයන්ට මෙසේ පිළිතුරු දිය යුතුය: "ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආනාපානසති සමාධියෙන් යුක්තව වස් කාලය බොහෝ සෙයින් ගත කළ සේක"' යනාදී වශයෙන් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දකි.

โสตาปตฺติสํยุตฺต

සෝතාපත්ති සංයුක්තය

จกฺกวตฺติราชสุตฺต

චක්කවත්තිරාජ සූත්‍රය

ปุจฺฉา – โสตาปตฺติสํยุตฺเต [Pg.266] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ จกฺกวตฺติราชสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සෝතාපත්ති සංයුක්තයෙහි පුරාණ ධර්ම සංගාහක මහා තෙරණුවන් විසින් පළමුවනුව සංගායනා කරන ලද චක්කවත්තිරාජ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක් ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิญฺจาปิ ภิกฺขเว ราชา จกฺกวตฺตี จตุนฺนํ ทีปานํ อิสฺสริยาธิปจฺจํ รชฺชํ กาเรตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ เทวานํ ตาวตึสานํ สหพฺยตํ, โส ตตฺถ นนฺทเน วเน อจฺฉราสงฺฆปริวุโต ทิพฺเพหิ จ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจาเรติ โส จตูหิ ธมฺเมหิ อสมนฺนาคโต, อถ โข โส อปริมุตฺโตว นิรยา, อปริมุตฺโต ติรจฺฉานโยนิยา, อปริมุตฺโต เปตฺติวิสยา, อปริมุตฺโต อปายทุคฺคติวินิปาตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත්නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ වදාරන ලදී: ‘මහණෙනි, සක්විති රජෙක් සතර මහා දීපයන්හි ආධිපත්‍යය දරමින් රාජ්‍යය කොට, කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත ස්වර්ග ලෝකයෙහි තව්තිසා වැසි දෙවියන් අතර උපත ලැබුවද, එහි නන්දන වනයෙහි දිව්‍ය අප්සරාවන් පිරිවරා දිව්‍යමය වූ පංචකාම ගුණයන්ගෙන් යුක්තව සිත් සේ සතුටු වුවද, හෙතෙම (සෝතාපත්ති අංග) සතර ධර්මයකින් සමන්නාගත නොවන බැවින් අපායෙන් නොමිදුණේ වෙයි, තිරිසන් යෝනියෙන් නොමිදුණේ වෙයි, ප්‍රේත විෂයෙන් නොමිදුණේ වෙයි, අපාය දුග්ගති විනිපාතයෙන් නොමිදුණේම වෙයි’ යන ආදී වශයෙනි.

ทีฆาวุ อุปาสกสุตฺต

දීඝාවු උපාසක සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.268] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ ทีฆาวุอุปาสกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් තෙවනුව සංගායනා කරන ලද ‘දීඝාවු උපාසක සූත්‍රය’ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.269] ภนฺเต ทีฆาวุํ อุปาสกํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภควา ภนฺเต ทีฆาวุํ อุปาสกํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต ทีฆาวุ ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโม’’ติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโมติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห เต ทีฆาวุ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต ภวิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, රජගහනුවරදී දීඝාවු උපාසකයා අරභයා වදාරන ලදී. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රෝගීව, දුකට පත්ව, දැඩි සේ ගිලන්ව සිටි දීඝාවු උපාසකයාගෙන් මෙසේ ඇසූ සේක: ‘දීඝාවු, ඔබට ඉවසන්න පුළුවන්ද? යැපෙන්න පුළුවන්ද? දුක් වේදනාවන් අඩු වෙනවා මිස වැඩි වෙන්නේ නැද්ද? වේදනාවන්ගේ අඩුවීමක් මිස වැඩිවීමක් නොවේද?’ ‘ස්වාමීනි, මට ඉවසන්න අමාරුයි, යැපෙන්න අමාරුයි. මගේ දැඩි දුක් වේදනාවන් වැඩි වෙනවා මිස අඩු වෙන්නේ නැහැ. ඒවායේ වැඩිවීමක් මිස අඩුවීමක් පෙනෙන්න නැහැ.’ ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘දීඝාවු, එසේ නම් ඔබ මෙසේ හික්මිය යුතුය: මම බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි නොසැලෙන පැහැදීමෙන් යුක්ත වන්නෙමි’ යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

ยานิมานิ [Pg.271] ภนฺเต ภควตา จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ เทสิตานิ, สํวิชฺชนฺเต เต ธมฺมา มยิ–

ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් මේ සෝතාපත්ති අංග සතරක් දේශනා කරන ලද්දේ ද, ඒ ධර්මයන් මා තුළ විද්‍යමාන වෙයි–

ตสฺมาติห ตฺวํ ทีฆาวุ อิเมสุ จตูสุ โสตาปตฺติยงฺเคสุ ปติฏฺฐาย ฉ วิชฺชาภาคิเย ธมฺเม อุตฺตริ ภาเวยฺยาสิ–

දීඝාවු, එසේ නම් ඔබ මේ සෝතාපත්ති අංග සතරෙහි පිහිටා, මතු මත්තෙහි විද්‍යාභාගීය (විද්‍යාවට අයත්) ධර්මයන් හයක් වැඩිය යුතුය–

มา [Pg.272] ตฺวํ ตาต ทีฆาวุ เอวํ มนสากาสิ.

පුත දීඝාවු, ඔබ ඔය ආකාරයට නොසිතන්න.

อิงฺฆ ตฺวํ ตาต ทีฆาวุ ยเทว เต ภควา อาห, ตเทว ตฺวํ สาธุกํ มนสิกโรหิ.

පුත දීඝාවු, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔබට යමක් වදාළ සේක් ද, එයම මනාව මෙනෙහි කරන්න.

ปณฺฑิโต [Pg.273] ภิกฺขเว ทีฆาวุ อุปาสโก.

මහණෙනි, දීඝාවු උපාසකයා පණ්ඩිතයෙකි.

ปจฺจปาทิ ธมฺมสฺสานุธมฺมํ.

ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපදාවෙහි හැසුරුණේය.

น [Pg.274] จ มํ ธมฺมาธิกรณํ วิเหเฐสิ.

ධර්ම කරුණු සම්බන්ධයෙන් මට වෙහෙසක් නොකළේය.

ทีฆาวุ ภิกฺขเว อุปาสโก ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา.

මහණෙනි, දීඝාවු උපාසකයා ඕරම්භාගීය සංයෝජන පහ ක්ෂය කිරීමෙන් ඕපපාතිකව උපත ලබා, එහිදීම පිරිනිවන් පාන්නෙක් වන අතර, නැවත ඒ ලෝකයෙන් මෙහි නොඑන ස්වභාව ඇත්තෙකි.

เวฬุทฺวาเรยฺยสุตฺต

වේළුද්වාරෙය්‍ය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โสตาปตฺติสํยุตฺเต สตฺตมํ สํคีตํ เวฬุทฺวาเรยฺยสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ භාග්‍යවත් වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සෝතාපත්ති සංයුක්තයෙහි සත්වනුව සංගායනා කරන ලද ‘වේළුද්වාරෙය්‍ය සූත්‍රය’ කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต เวฬุทฺวาเร นาม โกสลานํ พฺราหฺมณ คาเม เวฬุทฺวาเรยฺยเก พฺราหฺมณคหปติเก อารพฺภ ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, කොසොල් ජනපදයෙහි ‘වේළුද්වාර’ නම් වූ කොසොල් බ්‍රාහ්මණයන්ගේ ගමෙහිදී, වේළුද්වාර වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියන් අරභයා වදාරන ලදී.

เวฬุทฺวาเรยฺยกา [Pg.275] ภนฺเต พฺราหฺมณคหปติกา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ ‘‘มยํ โภ โคตม เอวํกามา เอวํฉนฺทา เอวํอธิปฺปายา ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวเสยฺยาม…เป… ชาตรูปรชตํ สาทิเยยฺยาม, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยาม, เตสํ โน ภวํ โคตโม อมฺหากํ เอวํกามานํ เอวํฉนฺทานํ เอวํอธิปฺปายานํ ตถา ทมฺมํ เทเสตุ, ยถา มยํ ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวเสยฺยาม…เป… กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยามา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อตฺตูปนายิกํ โว คหปตโย ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิ กโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, වේළුද්වාර වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: ‘භවත් ගෝතමයන් වහන්ස, අපට මෙබඳු කැමැත්තක්, මෙබඳු ආශාවක්, මෙබඳු අභිප්‍රායක් ඇත. අපි දරුවන්ගෙන් ගහණ වූ යහනෙහි (ගිහිගෙයි) වෙසෙමු... රන් රිදී පිළිගනිමු, කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදින්නෙමු. අප වැනි කැමැත්තක්, ආශාවක්, අභිප්‍රායක් ඇති අයට භවත් ගෝතමයන් වහන්සේ යම් සේ අප දරුවන්ගෙන් ගහණ වූ යහනෙහි වෙසෙමින්... මරණින් මතු සුගති ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදින්නෙමු ද, එසේ ධර්මය දේශනා කරන සේක්වා!’ ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘ගෘහපතියනි, මම ඔබට තමන් උපමාවට ගෙන සිතිය යුතු ධර්ම ක්‍රමයක් (අත්තූපනායික ධර්මපරියාය) දේශනා කරමි. එය හොඳින් අසන්න, මනාව මෙනෙහි කරන්න, මම දේශනා කරන්නෙමි’ යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

สรณานิวคฺค

සරණානි වර්ගය

ปฐม มหานามสุตฺต

පළමු මහානාම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.280] อาวุโส ตติเย สรณานิวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ ปฐมมหานามสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම තුන්වන ‘සරණානි වර්ගයෙහි’ පුරාණ ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවනුව සංගායනා කරන ලද ‘පළමු මහානාම සූත්‍රය’ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ [Pg.281] ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม มหานามํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ. มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิทํ ภนฺเต กปิลวตฺถุ อิทฺธญฺเจว ผีตญฺจ พาหุชญฺญํ อากิณฺณมนุสฺสํ สมฺพาธพฺยูหํ, โส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ วา ปยิรุปาสิตฺวา มโนภาวนีเย วา ภิกฺขู สายนฺหสมยํ กปิลวตฺถุํ ปวิสนฺโต ภนฺเตนปิ หตฺถินา สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ อสฺเสน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ รเถน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ สกเฏน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ ปุริเสน สมาคจฺฉามิ, ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต ตสฺมึ สมเย มุสฺสเตว ภควนฺตํ อารพฺภ สติ, มุสฺสติ ธมฺมํ อารพฺภ สติ, มุสฺสติ สงฺฆํ อารพฺภ สติ, ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต เอวํ โหติ อิมมฺหิ จาหํ สมเย กาลํ กเรยฺยํ, กา มยฺหํ คติ, โก อภิสมฺปราโย’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา ภายิ มหานาม, มา ภายิ มหานาม, อปาปกํ เต มรณํ ภวิสฺสติ อปาปิกา กาลํ กิริยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි කිඹුල්වත්පුර නිග්‍රෝධාරාමයේදී මහානාම ශාක්‍යයා අරභයා වදාරන ලදී. ස්වාමීනි, මහානාම ශාක්‍යයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: ‘ස්වාමීනි, මේ කිඹුල්වත්පුරය සමෘද්ධිමත්ය, සශ්‍රීකය, බොහෝ ජනයාගෙන් ගැවසී ගත්තේය, මනුෂ්‍යයන්ගෙන් පිරී පවතී, මාර්ග අවහිරතා සහිතය. ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හෝ සිත වැඩූ භික්ෂූන් වහන්සේලා ඇසුරු කොට සවස් කාලයෙහි කිඹුල්වත්පුරයට ඇතුළු වන විට, කුලප්පු වූ ඇතකු හෝ, කුලප්පු වූ අශ්වයකු හෝ, වේගයෙන් යන රථයක් හෝ, කරත්තයක් හෝ, කලබල වූ මිනිසකු හෝ මට හමු වෙයි. ස්වාමීනි, ඒ මොහොතේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අරභයා වන මගේ සිහිය ගිලිහී යයි, ධර්මය අරභයා වන මගේ සිහිය ගිලිහී යයි, සංඝයා වහන්සේ අරභයා වන මගේ සිහිය ගිලිහී යයි. ස්වාමීනි, ඒ අවස්ථාවේදී මට මෙසේ සිතෙයි: ‘මම මේ මොහොතේ මියගියහොත් මගේ ගතිය කුමක්ද? පරලොව උපත කුමක්ද?’ ස්වාමීනි, එම කරුණෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘මහානාම, බිය නොවන්න, මහානාම, බිය නොවන්න. ඔබගේ මරණය නපුරු එකක් නොවේ, ඔබගේ කළුරිය කිරීම ලාමක එකක් නොවේ’ යන ආදී වශයෙන් වදාරන ලදී.

ทุติย สรณานิสกฺกสุตฺต

දෙවන සරණානි ශාක්‍ය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.284] อาวุโส ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ ทุติยสรณานิสกฺกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පස්වනුව සංගායනා කරන ලද ‘දෙවන සරණානි ශාක්‍ය සූත්‍රය’ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කිනම් කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ වදාරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม มหานามํเยว สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයෙහි කිඹුල්වත්පුර නිග්‍රෝධාරාමයේදී මහානාම ශාක්‍යයාම අරභයා වදාරන ලදී.

มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิธ ภนฺเต สรณานิ สกฺโก กาลงฺกโต, โส ภควตา พฺยากโต ‘โสตาปนฺโน อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ’ติ. ตตฺร สุทํ ภนฺเต สมฺพหุลา สกฺกา สงฺคมฺม สมาคมฺม อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ ‘อจฺฉริยํ วต โภ, อพฺภุตํ วต

ස්වාමීනි, මහානාම ශාක්‍යයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසීය: ‘ස්වාමීනි, මෙහි සරණානි ශාක්‍යයා කළුරිය කළේය. ඔහු සෝතාපන්න වූ, අපායෙහි නොවැටෙන ස්වභාව ඇති, නියත වූ, සම්බෝධිය පිහිට කොට ඇත්තෙක් ලෙස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. ස්වාමීනි, එහිදී බොහෝ ශාක්‍යයෝ රැස්වී එක්රැස් වී, දොස් කියති, නින්දා කරති, කෝප වෙති. ‘භවත්නි, ඒකාන්තයෙන්ම පුදුමයකි! ඒකාන්තයෙන්ම අද්භූතයකි...

โภ[Pg.285], เอตฺถ ทานิ โก น โสตาปนฺโน ภวิสฺสติ, ยตฺร หิ นาม สรณานิ สกฺโก กาลงฺกโต, โส ภควตา พฺยากโต ‘โสตาปนฺโน อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ’ติ, สรณานิ สกฺโก สิกฺขาย อปริปูรการี อโหสี’’ติ ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘โย โส มหานาม ทีฆรตฺตํ อุปาสโก พุทฺธํ สรณํ คโต, ธมฺมํ สรณํ คโต, สงฺฆํ สรณํ คโต, โส กถํ วินิปาตํ คจฺเฉยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

"භවත්නි, දැන් මෙහි කවුරු නම් සෝතාපන්න නොවන්නාහුද? යම් හෙයකින් සරණානි ශාක්‍යයා කළුරිය කළ කල්හි, ඔහු 'සෝතාපන්න වූයේය, අපායෙහි නොවැටෙන සුලුය, නියතය, මතු මඟඵල අවබෝධය පිහිට කොට ඇත්තේය' කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේය. සරණානි ශාක්‍යයා ශික්ෂාව සම්පූර්ණ නොකළ කෙනෙක් විය." ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී "මහානාමය, යම් ඒ උපාසකයෙක් දිගු කලක් තිස්සේ බුදුන් සරණ ගියේද, දහම් සරණ ගියේද, සඟුන් සරණ ගියේද, ඔහු කෙසේ නම් අපායට යන්නේද?" යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปฐม อนาถปิณฺฑิกสุตฺต

පළමු අනේපිඬු සූත්‍රය (පඨම අනාථපිණ්ඩික සූත්‍රය)

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.289] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ ปฐมอนาถปิณฺฑิกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පැරණි ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් සයවනුව සංගායනා කරන ලද පළමු අනේපිඬු සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කවුරුන් විසින්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී අනේපිඬු සිටුතුමා (අනාථපිණ්ඩික ගෘහපති) අරභයා ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරණුවන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺตตฺเถโร อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ปจฺฉาสมเณน สทฺธึ เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ, นิสชฺช โข อายสฺมา สาริปุตฺโต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต คหปติ ขมนียํ กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ, โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน อภิกฺกโม’’ติ, น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโมติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยถา รูเปน โข คหปติ พุทฺเธ อปฺปสาเทน สมนฺนาคโต อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิยรํ อุปปชฺชติ ตถารูโป เต พุทฺเธ อปฺปสาโท นตฺถิ, อตฺถิ จ โข เต คหปติ พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาโท ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… ภควา’ติ ตญฺจ ปน เต พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาทํ อตฺตนิ สมนุปสฺสโต ฐานโส เวทนา ปฏิปฺปสฺสมฺเภยฺยา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරණුවන් වහන්සේ, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරණුවන් වහන්සේ පසුසමණ කොට (පසුපසින් වඩින භික්ෂුව ලෙස) ගෙන අනේපිඬු සිටුතුමාගේ නිවස යම් තැනකද, එතැනට වැඩම කළ සේක. වැඩම කොට පනවන ලද අසුනෙහි වැඩ සිටියහ. වැඩ සිටි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරණුවෝ ආබාධිත වූ, දුකට පත් වූ, දැඩි සේ ගිලන් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාට මෙසේ පැවසූහ: 'ගෘහපතිය, ඔබට (මේ රෝගය) ඉවසිය හැකිද? යැපිය හැකිද? දුක් වේදනාවෝ පසුබසිත්ද, නැතහොත් උත්සන්න වෙත්ද? පසුබැසීමක් පෙනේද, උත්සන්න වීමක් නොවේද?' 'ස්වාමීනි, මට ඉවසිය නොහැක, යැපිය නොහැක. මාගේ දුක් වේදනාවෝ දැඩිව උත්සන්න වෙති, පසුනොබසිති. වේදනාවන්ගේ උත්සන්න වීමක්ම පෙනේ, පසුබැසීමක් නොපෙනේ.' ස්වාමීනි, ඒ කරුණෙහිදී, 'ගෘහපතිය, ශ්‍රැතවත් නොවූ පෘථග්ජනයා බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි යම්බඳු අප්‍රසාදයකින් යුක්ත වීම නිසා, ශරීරය බිඳී මරණින් මතු අපාය, දුර්ගතිය, විනිපාතය, නිරයෙහි උපදීද, ඔබට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි එවැනි අප්‍රසාදයක් නැත. ගෘහපතිය, ඔබට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි "ඉතිපි සෝ භගවා අරහං සම්මා සම්බුද්ධෝ...පෙ... භගවා" යනුවෙන් අචල ප්‍රසාදයක් (අවේච්චප්පසාදයක්) ඇත. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි වූ ඒ අචල ප්‍රසාදය තමන් තුළ දකින ඔබට එම ස්ථානයේදීම වේදනාවෝ සන්සිඳෙන්නාහ' යනාදී වශයෙන් ධර්මසේනාපති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙරණුවන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ยสฺส [Pg.293] สทฺธา ตถาคเต, อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา;

สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ, อริยกนฺตํ ปสํสิตํ.

යමෙකුගේ ශ්‍රද්ධාව තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි නොසැලෙන සේ මනාව පිහිටා තිබේද, යමෙකුගේ සීලය යහපත් වූ, ආර්යයන් වහන්සේලා ප්‍රිය කරන, ප්‍රශංසා කරන ලද්දක් වේද,

สงฺเฆ ปสาโท ยสฺสตฺถิ, อุชุภูตญฺจ ทสฺสนํ;

อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ.

යමෙකු තුළ සංඝයා කෙරෙහි ප්‍රසාදය ඇත්ද, (චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ) සෘජු වූ දැක්ම (දර්ශනය) ඇත්ද, ඔහුව දිළින්දෙක් නොවේ යැයි (පඬිවරු) පවසති. ඔහුගේ ජීවිතය නොහිස් (සාර්ථක) එකකි.

ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ;

อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธานสาสนํ.

එබැවින්, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ අනුශාසනාව සිහිපත් කරමින්, නුවණැත්තා ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, (සංඝයා කෙරෙහි) ප්‍රසාදයද, ධර්ම දර්ශනයද නිරන්තරයෙන් ප්‍රගුණ කරන්නේය.

ปุญฺญาภิสนฺทวคฺค

පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගය

มหานามสุตฺต

මහානාම සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ปุญฺญาภิสนฺทวคฺโค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ มหานามสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගයෙහි පැරණි ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් සත්වනුව සංගායනා කරන ලද මහානාම සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ [Pg.294] ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ มหานามํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයේ කිඹුල්වත් නුවරදී (කපිලවත්ථු) මහානාම ශාක්‍යයා අරභයා දේශනා කරන ලදී.

มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต อุปาสโก โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยโต โข มหานาม พุทฺธํ สรณํ คโต โหติ, ธมฺมํ สรณํ คโต โหติ, สงฺฆํ สรณํ คโต โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ස්වාමීනි, මහානාම ශාක්‍යයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: 'ස්වාමීනි, කොපමණකින් උපාසකයෙක් වේද?' ඒ කරුණෙහිදී, 'මහානාමය, යම් කලෙක පටන් බුදුන් සරණ ගියේ වේද, දහම් සරණ ගියේ වේද, සඟුන් සරණ ගියේ වේද (එපමණකින් උපාසකයෙක් වේ)' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต อุปาสโก โหติ.

ස්වාමීනි, කොපමණකින් උපාසකයෙක් වේද?

กาฬิโคธสุตฺต

කාළිගෝධා සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.297] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ กาฬิโคธสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ การพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම පැරණි ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් නවවනුව සංගායනා කරන ලද කාළිගෝධා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กาฬิโคธํ นาม สากิยานึ อารพฺภ ‘‘จตูหิ โข โคเธ ธมฺเมหิ สมนฺนาคตา อริยสาวิกา โสตาปนฺนา โหติ อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายณา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයේදී කාළිගෝධා නම් ශාක්‍ය කාන්තාව අරභයා, 'ගෝධාවෙනි, කරුණු සතරකින් සමන්නාගත වූ ආර්ය ශ්‍රාවිකාව සෝතාපන්න වන්නීය, අපායෙහි නොවැටෙන සුලු වන්නීය, නියත වන්නීය, මතු මඟ ඵල අවබෝධය පිහිට කොට ඇත්තීය' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ลาภา [Pg.300] เต โคเธ, สุลทฺธํ เต โคเธ, โสตาปตฺติผลํ ตยา โคเธ –

ගෝධාවෙනි, ඔබට ලාභයකි, ගෝධාවෙනි, ඔබට මනාව ලබන ලද්දකි. ගෝධාවෙනි, ඔබ විසින් සෝතාපත්ති ඵලය ලබන ලදී -

นนฺทิยสกฺกสุตฺต

නන්දිය ශාක්‍ය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โสตาปตฺติสํยุตฺเต ปุญฺญาภิสนฺทวคฺเค ทสมํ นนฺทิยสกฺกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, ඒ සියල්ල දන්නා වූ...පෙ... සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සෝතාපත්ති සංයුක්තයේ පුඤ්ඤාභිසන්ද වර්ගයෙහි දසවන නන්දිය ශාක්‍ය සූත්‍රය කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කුමන කරුණක් නිසාවෙන්, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม นนฺทิยํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ. นนฺทิโย ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ยสฺเสว นุ โข ภนฺเต อริยสาวกสฺส จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ นตฺถิ, สฺเวว นุ โข ภนฺเต อริยสาวโก ปมาทวิหารี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยสฺส โข นนฺทิย จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ นตฺถิ, ตมหํ พาหิโร ปุถุชฺชนปกฺเข ฐิโตติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, ශාක්‍ය ජනපදයේ කිඹුල්වත් නුවර නිග්‍රෝධාරාමයේදී නන්දිය ශාක්‍යයා අරභයා දේශනා කරන ලදී. ස්වාමීනි, නන්දිය ශාක්‍යයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: 'ස්වාමීනි, යම් ආර්ය ශ්‍රාවකයෙකුට සෝතාපත්ති අංග සතර මුළුමනින්ම, හැම අයුරින්ම නැත්නම්, ස්වාමීනි, ඒ ආර්ය ශ්‍රාවකයා ප්‍රමාද විහරණයෙන් යුක්ත වන්නෙක්ද?' ඒ කරුණෙහිදී, 'නන්දිය, යමෙකුට සෝතාපත්ති අංග සතර මුළුමනින්ම, හැම අයුරින්ම නැත්නම්, මම ඔහුව (ශාසනයෙන්) බාහිර වූ, පෘථග්ජන පක්ෂයෙහි සිටින්නෙකු යැයි පවසමි' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สจฺจสํยุตฺต

සච්ච සංයුක්තය (සත්‍ය සංයුක්තය)

ติรจฺฉานกถาสุตฺต

තිරච්ඡානකථා සූත්‍රය (නිෂ්ඵල කථා සූත්‍රය)

ปุจฺฉา – สจฺจสํยุตฺเต [Pg.304] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคายกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ติรจฺฉานกถาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, සච්ච සංයුක්තයෙහි පැරණි ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් දසවනුව සංගායනා කරන ලද තිරච්ඡානකථා සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ มา ภิกฺขเว อเนกวิหิตํ ติรจฺฉานกถํ กเถยฺยาถ. เสยฺยถิทํ, ราชกถํ โจรกถํ มหามตฺตกถํ เสนากถํ ภยกถํ ยุทฺธกถํ อนฺนกถํ ปานกถํ วตฺถกถํ สยนกถํ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

පිළිතුර – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බහුතරයක් භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, 'මහණෙනි, (නිෂ්ඵල වූ) නොයෙක් ආකාරයේ තිරච්ඡාන කථා නොකියන්න. ඒ කවරේද යත්: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා, මහා ඇමතියන් පිළිබඳ කථා, සේනාවන් පිළිබඳ කථා, බිය පිළිබඳ කථා, යුද්ධ පිළිබඳ කථා, ආහාර පිළිබඳ කථා, පැන් පිළිබඳ කථා, වස්ත්‍ර පිළිබඳ කථා, යහන් පිළිබඳ කථා' යනාදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อิทํ [Pg.305] ทุกฺขนฺติ กเถยฺยาถ.

'මෙය දුකයි' කියා දේශනා කරත්වා (කතා කරත්වා).

ตสฺมาติห [Pg.306] ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย…เป… อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ โยโค กรณีโย.

එබැවින් මහණෙනි, 'මෙය දුකයි' කියා වීර්යය (යෝගය) කළ යුතුය...පෙ... 'මෙය දුක්ඛ නිරෝධගාමිනී පටිපදාවයි' (දුක නැති කිරීමේ මඟයි) කියා වීර්යය (යෝගය) කළ යුතුය.

ธมฺมจกฺกปวตฺตนสุตฺต

ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ ธมฺมจกฺกปวตฺตนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ප්‍රශ්නය – ඇවැත්නි, එහිම ධම්මචක්කපවත්තන වර්ගයෙහි පැරණි ධර්ම සංගායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවනුව සංගායනා කරන ලද ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහේදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ ภนฺเต อิสิปตเน มิคทาเย ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทฺเว เม ภิกฺขเว อนฺตา ปพฺพชิเตน นเสวิตพฺพา. กตเม ทฺเว, โย จายํ กาเมสุ กามสุขลฺลิกานุโยโค หีโน คมฺโม โปถุชฺชนิโก อนริโย อนตฺถสํหิโต, โย จายํ อตฺตกิลมถานุโยโค [Pg.307] ทุกฺโข อนริโย อนตฺถสํหิโต, เอเต โข ภิกฺขเว อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมาปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, බරණැස ඉසිපතන මිගදායේදී පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, පැවිද්දෙකු විසින් සේවනය නොකළ යුතු අන්ත දෙකක් තිබේ. ඒ දෙක කවරේද? ලාමක වූ, ග්‍රාම්‍ය වූ, පෘථග්ජනයන්ට අයත් වූ, ආර්ය නොවූ, අනර්ථය පිණිස පවත්නා යම් මේ කාමයන්හි කාමසුඛල්ලිකානුයෝගයක් (කාම සැපයෙහි ඇලී සිටීම) ඇද්ද, දුක් උපදවන, ආර්ය නොවූ, අනර්ථය පිණිස පවත්නා යම් මේ අත්තකිලමථානුයෝගයක් (සිරුර පෙළීමෙහි යෙදීම) ඇද්ද, මහණෙනි, මේ අන්ත දෙකටම නොපැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව අවබෝධ කරන ලද්දේය” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

อาสวกฺขยสุตฺต

ආසවක්ඛය සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.308] อาวุโส โกฏิคามวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ อาสวกฺขยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එහිම කෝටිගාම වර්ගයෙහි පුරාතන ධර්ම සංගාහක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පස්වැනිව සංගායනා කරන ලද ආසවක්ඛය සූත්‍රය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ชานโตหํ ภิกฺขเว ปสฺสโต อาสวานํ ขยํ วทามิ, โน อชานโต อปสฺสโต. กิญฺจ ภิกฺขเว ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ, อิทํ ทุกฺขนฺติ ภิกฺขเว ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ, อยํ ทุกฺขสมุทโยติ, อยํ ทุกฺขนิโรโธติ, อยํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาติ ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ชานโต เอวํ ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ. ตสฺมาติห ภิกฺขเว ‘‘อิทํ ทุกฺข’’นฺติ โยโค กรณีโย, อยํ ทุกฺขสมุทโยติ, อยํ ทุกฺขนิโรโธติ, อยํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาติ โยโค กรณีโย’’ติ เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සැවැත් නුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, මම දන්නා වූ, දක්නා වූ තැනැත්තාගේ ආස්‍රවයන් ක්ෂය වීම පවසමි; නොදන්නා වූ, නොදක්නා වූ තැනැත්තාගේ නොවේ. මහණෙනි, කුමක් දන්නා වූ, දක්නා වූ තැනැත්තාගේ ආස්‍රවයන් ක්ෂය වේද? මහණෙනි, 'මෙය දුකයි' කියා දන්නා වූ, දක්නා වූ තැනැත්තාගේද, 'මෙය දුක් සමුදයයි' කියා, 'මෙය දුක් නිරෝධයයි' කියා, 'මෙය දුක් නිරෝධගාමී ප්‍රතිපදාවයි' කියා දන්නා වූ, දක්නා වූ තැනැත්තාගේ ආස්‍රවයන් ක්ෂය වේ. මහණෙනි, මෙසේ දන්නා වූ, මෙසේ දක්නා වූ තැනැත්තාගේ ආස්‍රවයන් ක්ෂය වීම සිදුවේ. මහණෙනි, එබැවින් 'මෙය දුකයි' කියා වීර්යය කළ යුතුය, 'මෙය දුක් සමුදයයි' කියා, 'මෙය දුක් නිරෝධයයි' කියා, 'මෙය දුක් නිරෝධගාමී ප්‍රතිපදාවයි' කියා වීර්යය කළ යුතුය” යනුවෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

สีสปาวนสุตฺต

සීසපාවන සූත්‍රය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.309] อาวุโส สีสปาวนวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ สีสปาวนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, එහිම සීසපාවන වර්ගයෙහි පුරාතන ධර්ම සංගාහක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් පළමුවැනිව සංගායනා කරන ලද සීසපාවන සූත්‍රය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ [Pg.310] ภนฺเต สีสปาวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุโข พหุตรํ ยานิ วา มยา ปริตฺตานิ สีสปาปณฺณานิ ปาณินา คหิตานิ ยทิทํ อุปริ สีสปาวเน’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවර සීසපාවනයෙහි (සිංශපාවනයෙහි) බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නේද? මා විසින් අතින් ගන්නා ලද මේ ස්වල්ප වූ සීසපා (සිංශපා) කොළද, නැතහොත් මේ සීසපාවනයෙහි ඉහළ ඇති කොළද, වඩා බොහෝ වන්නේ කවරක්ද?” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปญฺจคติเปยฺยาลวคฺค

පංචගති පෙය්‍යාල වර්ගය

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.312] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปริโยสานภาเวน สํคีโต ปญฺจคติเปยฺยาลวคฺเค, ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิโต.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, පුරාතන ධර්ම සංගාහක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විසින් එහිම අවසාන වශයෙන් පංචගති පෙය්‍යාල වර්ගයෙහි සංගායනා කරන ලද සූත්‍රය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොහිදී, කවුරුන් අරභයා, කෙසේ දේශනා කරන ලද්දක්ද?

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต, อยํ วา มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิโต.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, විශාලා මහනුවරදී බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අරභයා, “මහණෙනි, ඒ කුමකැයි හඟින්නේද? මා විසින් නිය අගෙහි තබා ගන්නා ලද මේ ස්වල්ප වූ පස් ප්‍රමාණයද, නැතහොත් මේ මහා පොළොවද, වඩා බොහෝ වන්නේ කවරක්ද?” යන ආදී වශයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.

ปุจฺฉา – เก [Pg.315] อาวุโส สิกฺขนฺติ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, කවුරුන් හික්මෙත්ද?

วิสฺสชฺชนา – เสกฺขา จ ภนฺเต ปุถุชฺชนกลฺยาณกา จ สิกฺขนฺติ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, සේඛ (හික්මෙන) පුද්ගලයෝද, කල්‍යාණ පෘථග්ජනයෝද හික්මෙති.

ปุจฺฉา – เก [Pg.316] อาวุโส สิกฺขิตสิกฺขา.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, හික්මී අවසන් වූවෝ කවුරුන්ද?

วิสฺสชฺชนา – อรหนฺโต ภนฺเต สิกฺขิตสิกฺขา.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, රහතන් වහන්සේලා හික්මී අවසන් වූවෝ වෙති.

ปุจฺฉา – กตฺถ อาวุโส ฐิตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, (ශික්ෂාව) පිහිටා ඇත්තේ කොහිද?

วิสฺสชฺชนา – สิกฺขากาเมสุ ภนฺเต ฐิตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, ශික්ෂාකාමීන් (හික්මීමට කැමැත්තන්) තුළ පිහිටා ඇත.

ปุจฺฉา – เก อาวุโส ธาเรนฺติ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, කවුරුන් (මෙය) දරත්ද?

วิสฺสชฺชนา – เยสํ ภนฺเต วตฺตติ เต ธาเรนฺติ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, යමෙකු කෙරෙහි (ශික්ෂාව/පිළිවෙත) පවතීද, ඔවුහු (එය) දරති.

ปุจฺฉา – กสฺส [Pg.317] อาวุโส วจนํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, (මෙය) කාගේ වචනයක්ද?

วิสฺสชฺชนา – ภควโต ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, අරහත් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනයයි.

ปุจฺฉา – เกน อาวุโส อาภตํ.

පෘච්ඡාව – ඇවැත්නි, (මෙය) ගෙන එන ලද්දේ කවුරුන් විසින්ද?

วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.

විසර්ජනය – ස්වාමීනි, (ගුරු-ගෝල) පරම්පරාවෙන් ගෙන එන ලද්දකි.