1

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ນະໂມ ຕັດສະ ພະຄະວະໂຕ ອະຣະຫະໂຕ ສັມມາສັມພຸດທັດສະ

---

สุตฺตนฺตปิฏก

ພຣະສຸຕຕັນຕະປິົກ

---

สํยุตฺตนิกาเย

ສັງຍຸດຕະນິກາຍ

---

สคาถาวคฺคปาฬิ

ສະຄາຖາວັກຄະປາລີ

---

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

ຄຳຖາມ ແລະ ຄຳຕອບ ກ່ຽວກັບການສັງຄາຍະນາ

---

ปุจฺฉา – ปฐมมหาสํคีติกาเล [Pg.1] อาวุโส ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา ปฐมํ วินยปิฏกํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สุตฺตนฺตปิฏกํ สํคายนฺตา ทีฆนิกายญฺจ มชฺฌิมนิกายญฺจ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ กึนาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ໃນຄາວປະຖົມມະຫາສັງຄາຍະນາ ພຣະທຳມະສັງຄາຫົກທັງຫຼາຍ ມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນປະທານ ເຊິ່ງເປັນພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ປະເສີດ ເປັນຜູ້ເຮັດການສັງຄາຍະນາໃນບູຮານນະການ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະວິນັຍປິົກກ່ອນ ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອຈະສັງຄາຍະນາພຣະສຸຕຕັນຕະປິົກ ໄດ້ສັງຄາຍະນາທີຄະນິກາຍ ແລະ ມັດຊິມະນິກາຍແລ້ວ ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະປາພົດ ຊື່ວ່າແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปฐมมหาสํคีติกาเล ภนฺเต ธมฺมสํคาหกา มหากสฺสปาทโย โปราณเถรวรา ปฐมํ วินยปิฏกํ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สุตฺตนฺตปิฏกํ สํคายนฺตา ทีฆนิกายญฺจ มชฺฌิมนิกายญฺจ สํคายิตฺวา ตทนนฺตรํ สตฺตหิ จ สุตฺตสหสฺเสหิ สตฺตหิ จ สุตฺตสเตหิ ทฺวาสฏฺฐิยา จ สุตฺเตหิ ปฏิมณฺฑิตํ ภาณวารสตปริมาณํ สํยุตฺตนิกายํ นาม ปาวจนํ สํคายึสุ.

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ໃນຄາວປະຖົມມະຫາສັງຄາຍະນາ ພຣະທຳມະສັງຄາຫົກທັງຫຼາຍ ມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນປະທານ ເຊິ່ງເປັນພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ປະເສີດໃນບູຮານນະການ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະວິນັຍປິົກກ່ອນ ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອຈະສັງຄາຍະນາພຣະສຸຕຕັນຕະປິົກ ໄດ້ສັງຄາຍະນາທີຄະນິກາຍ ແລະ ມັດຊິມະນິກາຍແລ້ວ ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາພຣະປາພົດ ຊື່ວ່າ ສັງຍຸດຕະນິກາຍ ເຊິ່ງປະດັບປະດາໄປດ້ວຍພຣະສູດ 7 ພັນ 7 ຮ້ອຍ 62 ພຣະສູດ ມີປະລິມານ 100 ພານະວານ.

---

ปุจฺฉา – สํยุตฺตนิกาเย [Pg.2] จ อาวุโส สคาถาวคฺโค นิทานวคฺโค ขนฺธวคฺโค สฬายตนวคฺโค มหาวคฺโคติ ปญฺจสํยุตฺตปฺปกรณานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ สํยุตฺตปฺปกรณํ เต สํคายึสุ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ໃນສັງຍຸດຕະນິກາຍນັ້ນ ມີຄຳພີສັງຍຸດຕະ 5 ຄຳພີ ຄື: ສະຄາຖາວັກ, ນິທານະວັກ, ຂັນທະວັກ, ສະລາຍະຕະນະວັກ ແລະ ມະຫາວັກ, ໃນບັນດາຄຳພີເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນາຄຳພີສັງຍຸດຕະໃດກ່ອນ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปญฺจสุ ภนฺเต สํยุตฺตปฺปกรเณสุ ปฐมํ สคาถาวคฺคสํยุตฺตปฺปกรณํ สํคายึสุ.

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ໃນບັນດາຄຳພີສັງຍຸດຕະທັງ 5 ນັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນາຄຳພີສະຄາຖາວັກຄະສັງຍຸດຕະກ່ອນ.

---

ปุจฺฉา – สคาถาวคฺเคปิ [Pg.3] อาวุโส เทวตาสํยุตฺตาทิวเสน เอกาทสสํยุตฺตานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ สํยุตฺตํ เต สํคายึสุ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ເຖິງແມ່ນໃນສະຄາຖາວັກ ກໍມີສັງຍຸດຕະ 11 ປະການ ມີເທວະຕາສັງຍຸດຕະເປັນຕົ້ນ, ໃນບັນດາສັງຍຸດຕະເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນາສັງຍຸດຕະໃດກ່ອນ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอกาทสสุ ภนฺเต สํยุตฺเตสุ ปฐมํ เทวตาสํยุตฺตํ สํคายึสุ.

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ໃນບັນດາສັງຍຸດຕະທັງ 11 ນັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນາເທວະຕາສັງຍຸດຕະກ່ອນ.

---

ปุจฺฉา – เทวตาสํยุตฺเตปิ อาวุโส นฬวคฺคาทโย อฏฺฐ วคฺคา, โอฆตรณสุตฺตาทีนิ จ เอกาสีติ สุตฺตานิ, เตสุ ปฐมํ กตรํ วคฺคํ กตรญฺจ สุตฺตํ สคายึสุ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ເຖິງແມ່ນໃນເທວະຕາສັງຍຸດຕະ ກໍມີວັກ 8 ວັກ ມີນະລະວັກເປັນຕົ້ນ ແລະ ມີພຣະສູດ 81 ພຣະສູດ ມີໂອຄະຕະຣະນະສູດເປັນຕົ້ນ, ໃນບັນດາວັກ ແລະ ພຣະສູດເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນາວັກໃດ ແລະ ພຣະສູດໃດກ່ອນ?

---

วิสฺสชฺชนา – อฏฺฐสุ ภนฺเต วคฺเคสุ ปฐมํ นฬวคฺคํ เอกาสีติยา จ สุตฺเตสุ ปฐมํ โอฆตรณสุตฺตํ สํคายึสุ.

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ໃນບັນດາວັກທັງ 8 ນັ້ນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍໄດ້ສັງຄາຍະນານະລະວັກກ່ອນ, ແລະ ໃນບັນດາພຣະສູດ 81 ພຣະສູດນັ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໂອຄະຕະຣະນະສູດກ່ອນ.

---

สาธุ [Pg.4] สาธุ อาวุโส, มยมฺปิ ทานิ ตโตเยว ปฏฺฐาย สํคีติปุพฺพงฺคมานิ ปุจฺฉนวิสฺสชฺชนกิจฺจานิ อาวหิตุํ สมารภาร.

ສາທຸ ສາທຸ ອາວຸໂສ! ແມ້ແຕ່ພວກເຮົາໃນບັດນີ້ ກໍຈະໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນເຮັດໜ້າທີ່ຖາມ ແລະ ຕອບ ອັນມີການສັງຄາຍະນາເປັນເບື້ອງຕົ້ນ ຕັ້ງແຕ່ພຣະສູດນັ້ນເປັນຕົ້ນໄປ.

---

เทวตาสํยุตฺต

ເທວະຕາສັງຍຸດຕະ

---

โอฆตรณสุตฺต

ໂອຄະຕະຣະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน โอฆตรณสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ໂອຄະຕະຣະນະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ ຜູ້ຊົງເຫັນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ, เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กถํ นุ ตฺวํ มาริส โอฆมตรี’’ติ,

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະດາຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປ ເທວະດາຕົນໜຶ່ງມີວັນນະອັນງົດງາມຍິ່ງ ເຮັດໃຫ້ພຣະວິຫານເຊຕະວັນສະຫວ່າງສະໄຫວທົ່ວທັງສິ້ນ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ເມື່ອຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ເທວະດານັ້ນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະອົງ! ທ່ານຂ້າມຫ້ວງນ້ຳໄດ້ແນວໃດ?

---

ตสฺมึ [Pg.5] ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อปติฏฺฐํ ขฺวาหํ อาวุโส อนายูหํ โอฆมตรึ’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ພັນເຕ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງວ່າ: "ອາວຸໂສ! ເຮົາບໍ່ຢືນຢູ່ ບໍ່ພະຍາຍາມຢູ່ ຈຶ່ງຂ້າມຫ້ວງນ້ຳໄດ້." ພັນເຕ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

อจฺเจนฺติสุตฺต

ອັດເຈນຕິສູດ

---

ปุจฺฉา – อจฺเจนฺติสุตฺตํ [Pg.8] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ກໍອັດເຈນຕິສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະດາຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເທວະດາຕົນໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘อจฺเจนฺติ กาลา ตรยนฺติ รตฺติโย,วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺติ,เอตํ ภยํ มรเณ เปกฺขมาโน,ปุญฺญานิ กยิราถ สุขาวหานี’’ติ–

"ກາລະເວລາລ່ວງໄປ ຣາຕີທັງຫຼາຍຜ່ານພົ້ນໄປ, ໄວທັງຫຼາຍຍ່ອມລະໄປຕາມລຳດັບ, ຜູ້ເລັງເຫັນໄພໃນຄວາມຕາຍນີ້ ຄວນເຮັດບຸນທັງຫຼາຍອັນນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້."

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ –

ພັນເຕ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ –

---

‘‘อจฺเจนฺติ กาลา ตรยนฺติ รตฺติโย,วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺติ,เอตํ ภยํ มรเณ เปกฺขมาโน,โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข’’ติ –

"ກາລະເວລາລ່ວງໄປ ຣາຕີທັງຫຼາຍຜ່ານພົ້ນໄປ, ໄວທັງຫຼາຍຍ່ອມລະໄປຕາມລຳດັບ, ຜູ້ເລັງເຫັນໄພໃນຄວາມຕາຍນີ້ ມຸ່ງຫວັງຄວາມສະຫງົບ ຄວນລະອາມິດໃນໂລກເສຍ."

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ພັນເຕ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

สตฺติสุตฺต

ສັດຕິສູດ

---

ปุจฺฉา – สตฺติสุตฺตํ [Pg.10] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ກໍສັດຕິສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະດາຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເທວະດາຕົນໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’ติ–

"ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ຄວນງົດເວັ້ນເພື່ອລະກາມະຣາຄະ ເໝືອນຖືກແທງດ້ວຍຫອກ ຫຼື ເໝືອນໄຟໄໝ້ເທິງຫົວ."

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ພັນເຕ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ –

---

สตฺติยา [Pg.11] วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

สกฺกายทิฏฺฐิปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ;

"ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ຄວນງົດເວັ້ນເພື່ອລະສັກກາຍະທິຕຖິ ເໝືອນຖືກແທງດ້ວຍຫອກ ຫຼື ເໝືອນໄຟໄໝ້ເທິງຫົວ."

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ພັນເຕ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก;

กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช –

"ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ຄວນງົດເວັ້ນເພື່ອລະກາມະຣາຄະ ເໝືອນຖືກແທງດ້ວຍຫອກ ຫຼື ເໝືອນໄຟໄໝ້ເທິງຫົວ" –

---

สตฺติยา [Pg.12] วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก,สกฺกายทิฏฺฐิปฺปมานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช –

"ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ຄວນງົດເວັ້ນເພື່ອລະສັກກາຍະທິຕຖິ ເໝືອນຖືກແທງດ້ວຍຫອກ ຫຼື ເໝືອນໄຟໄໝ້ເທິງຫົວ" –

---

ชฏาสุตฺต

ຊະຕາສູດ

---

ปุจฺฉา – ชฏาสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ກໍຊະຕາສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ, อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภวคนฺตํ เอตทโวจ–

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະດາຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເທວະດາຕົນໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘อนฺโต ชฏา พหิชฏา, ชฏาย ชฏิตา ปชา;

ตํ ตํ โคตม ปุจฺฉามิ, โก อิมํ วิชฏเย ชฏ’’นฺติ–

"ຮົກຊັຕພາຍໃນ ຮົກຊັຕພາຍນອກ ໝູ່ສັດຖືກຮົກຊັຕພັນຜູກໄວ້ແລ້ວ; ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມ! ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມພຣະອົງວ່າ ໃຜຈະຖາງຮົກຊັຕນີ້ໄດ້?"

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ –

ພັນເຕ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ –

---

สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ, จิตฺตํ ปญฺญญฺจ ภาวยํ;

อาตาปี นิปโก ภิกฺขุ, โส อิมํ วิชฏเย ชฏํ.

"ນອນຜູ້ມີປັນຍາ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສີລ ອົບຮົມຈິດແລະປັນຍາ ພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນ ເຜົາກິເລດ ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຖາງຮົກຊັຕນີ້ໄດ້."

---

เยสํ [Pg.13] ราโค จ โทโส จ, อวิชฺชา จ วิราชิตา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, เตสํ วิชฏิตา ชฏาติ;

"ຣາຄະ ໂທສະ ແລະ ອະວິຊາ ອັນຜູ້ໃດກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ, ພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າຖາງຮົກຊັຕໄດ້ແລ້ວ."

---

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ພັນເຕ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สีเล [Pg.14] ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ, จิตฺตํ ปญฺญญฺจ ภาวยํ;

อาตาปี นิปโก ภิกฺขุ, โส อิมํ วิชฏเย ชฏํ–

"ນອນຜູ້ມີປັນຍາ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສີລ ອົບຮົມຈິດແລະປັນຍາ ພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນ ເຜົາກິເລດ ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຖາງຮົກຊັຕນີ້ໄດ້" –

---

เยสํ ราโค จ โทโส จ, อวิชฺชา จ วิราชิตา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, เตสํ วิชฏิตา ชฏา–

"ຣາຄະ ໂທສະ ແລະ ອະວິຊາ ອັນຜູ້ໃດກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ, ພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າຖາງຮົກຊັຕໄດ້ແລ້ວ" –

---

ยตฺถ [Pg.15] นามญฺจ รูปญฺจ, อเสสํ อุปรุชฺฌติ;

ปฏิฆํ รูปสญฺญา จ, เอตฺเถสา ฉิชฺชเต ชฏา.

"ນາມ ແລະ ຮູບ ດັບໄປບໍ່ມີເຫຼືອໃນທີ່ໃດ, ປະຕິຄະສັນຍາ ແລະ ຮູບສັນຍາ ກໍດັບໄປໃນທີ່ນັ້ນ, ຮົກຊັຕນີ້ຍ່ອມຂາດໄປໃນທີ່ນັ້ນ."

---

อจฺฉราสุตฺต

ອັດສະຣາສູດ

---

ปุจฺฉา – อจฺฉราสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ກໍອັດສະຣາສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต เทวปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ–

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະບຸດຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເທວະບຸດຕົນໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘อจฺฉราคณสงฺฆฏฺฐํ, ปิสาจ คณเสวิตํ;

วนนฺตํ โมหนํ นาม, กถํ ยาตฺรา ภวิสฺสตี’’ติ.

"ປ່າໃຫຍ່ຊື່ວ່າ ໂມຫະນະ ອັນເປັນທີ່ກຶກກ້ອງໄປດ້ວຍໝູ່ນາງອັບສອນ ແລະ ເປັນທີ່ອາໄສຂອງໝູ່ປີສາດ, ການເດີນທາງອອກໄປຈາກປ່ານັ້ນ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ?"

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ພັນເຕ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ –

---

‘‘อุชุโก นาม โส มคฺโค, อภยา นาม สา ทิสา,รโถ อกูชโน นาม, ธมฺมจกฺเกหิ สํยุโต.

"ທາງນັ້ນຊື່ວ່າ ທາງກົງ, ທິດນັ້ນຊື່ວ່າ ທິດບໍ່ມີໄພ, ລົດນັ້ນຊື່ວ່າ ລົດບໍ່ມີສຽງດັງ ປະກອບດ້ວຍລໍ້ຄືທັມ."

---

หิรี [Pg.16] ตสฺส อปาลมฺโพ, สตฺยสฺส ปริวารณํ;

ธมฺมาหํ สารถึ พฺรูมิ, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุเรชวํ.

"ຄວາມລະອາຍບາບເປັນຝາກັ້ນຂອງລົດນັ້ນ, ສະຕິເປັນເຄື່ອງກັ້ນ, ເຮົາກ່າວວ່າ ທັມເປັນນາຍສໍຣະຖີ, ມີສັມມາທິຕຖິແລ່ນໄປກ່ອນ."

---

ยสฺส เอตาทิสํ ยานํ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;

ส เว เอเตน ยาเนน, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ.

"ຍານພາຫະນະເຊັ່ນນີ້ ມີຢູ່ແກ່ຜູ້ໃດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຍິງ ຫຼື ຊາຍ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄປເຖິງໃກ້ພຣະນິບພານ ດ້ວຍຍານພາຫະນະນີ້ຢ່າງແນ່ນອນ."

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ພັນເຕ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

อจฺฉราคณสงฺฆุฏฺฐํ[Pg.17], ปิสาจคณเสวิตํ;

วนนฺตํ โมหนํ นาม, กถํ ยาตฺรา ภวิสฺสติ–

"ປ່າໃຫຍ່ຊື່ວ່າ ໂມຫະນະ ອັນເປັນທີ່ກຶກກ້ອງໄປດ້ວຍໝູ່ນາງອັບສອນ ແລະ ເປັນທີ່ອາໄສຂອງໝູ່ປີສາດ, ການເດີນທາງອອກໄປຈາກປ່ານັ້ນ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ" –

---

ชราสุตฺต

ຊະລາສູດ

---

ปุจฺฉา – ชราสุตฺตํ [Pg.19] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ! ກໍຊະລາສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງໃດ? ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ เทวตํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตรา ภนฺเต เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ–

ຄຳຕອບ – ພັນເຕ! ພຣະສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບເທວະດາຕົນໜຶ່ງ. ພັນເຕ! ເທວະດາຕົນໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘กึ สุ ยาว ชรา สาธุ, กึ สุ สาธุ ปติฏฺฐิตํ;

กึ สุ นรานํ รตนํ, กึ สุ โจเรหิ ทูหร’’นฺติ.

"ສິ່ງໃດດີຈົນເຖິງແກ່? ສິ່ງໃດຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ແລ້ວດີ? ສິ່ງໃດເປັນຣັດຕະນະຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ? ສິ່ງໃດທີ່ພວກໂຈນລັກໄປໄດ້ຍາກ?"

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

‘‘สีลํ ยาว ชรา สาธุ, สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา;

ปญฺญา นรานํ รตนํ, ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหร’’นฺติ.

“ສີລຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ສໍາເລັດຕາບເທົ່າຊະລາ, ສັດທາຕັ້ງໝັ້ນແລ້ວຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ສໍາເລັດ, ປັນຍາເປັນລັດຕະນະຂອງຄົນທັງຫຼາຍ, ບຸນອັນພວກໂຈນລັກໄປໄດ້ຍາກ” ດັ່ງນີ້.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ.

---

กึ สุ ยาว ชรา สาธุ.

ອັນໃດຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ສໍາເລັດຕາບເທົ່າຊະລາ?

---

กึ สุ สาธุ ปติฏฺฐิตํ.

ອັນໃດຕັ້ງໝັ້ນແລ້ວຍັງປະໂຫຍດໃຫ້ສໍາເລັດ?

---

กึ [Pg.20] สุ นรานํ รตนํ.

ອັນໃດເປັນລັດຕະນະຂອງຄົນທັງຫຼາຍ?

---

กึ สุ โจเรหิ ทูหรํ.

ອັນໃດອັນພວກໂຈນລັກໄປໄດ້ຍາກ?

---

เทวปุตฺตสํยุตฺต

ເທວະປຸດຕະສັງຍຸດ

---

สุพฺรหฺมสุตฺต

ສຸພຣົມມະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สุพฺรหฺมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กตญฺจ ภาสิตํ. กีทิโส จ ตตฺถ ธมฺมปฏิคฺคาหกสฺส ธมฺมสฺสวนานิสํโส อธิคโต.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງຮູ້ ຊົງເຫັນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງພາສິດສຸພຣົມມະສູດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ອານິສົງແຫ່ງການຟັງທັມຂອງຜູ້ຮັບຟັງທັມໃນເລື່ອງນັ້ນ ເປັນຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.21] ภนฺเต สุพฺรหฺมเทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. สุพฺรหฺมา ภนฺเต เทวปุตฺโต มรณภยภีโต ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ–

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບສຸພຣົມມະເທວະບຸດ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສຸພຣົມມະເທວະບຸດນັ້ນ ຜູ້ຢ້ານກົວຕໍ່ໄພຄືຄວາມຕາຍ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ຂາບທູນຄໍານີ້ວ່າ—

---

‘‘นิจฺจํ อุตฺรสฺตมิทํ จิตฺตํ, นิจฺจํ อุพฺพิคฺคมิทํ มโน;

อนุปฺปนฺเนสุ กิจฺเฉสุ, อโถ อุปฺปติเตสุ จ;

สเจ อตฺถิ อนุตฺรสฺตํ, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต’’ติ–

“ຈິດນີ້ສະດຸ້ງຢູ່ສະເໝີ ໃຈນີ້ກໍເດືອດຮ້ອນຢູ່ສະເໝີ ໃນທຸກຂະທັງຫຼາຍທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ຖ້າຫາກມີທັມທີ່ບໍ່ສະດຸ້ງ ຂໍພຣະອົງຜູ້ຂ້າທູນຖາມແລ້ວ ຈົ່ງຕັດບອກທັມນັ້ນແກ່ຂ້າພະອົງດ້ວຍເຖີດ” ດັ່ງນີ້—

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ.

ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

‘‘นาญฺญตฺร โพชฺชา ตปสา, นาญฺญตฺรินฺทฺริยสํวรา;

นาญฺญตฺร สพฺพนิสฺสคฺคา, โสตฺถึ ปสฺสามิ ปาณิน’’นฺติ.

“ເຮົາບໍ່ເຫັນຄວາມສະຫວັດດີຂອງສັດທັງຫຼາຍ ນອກຈາກປັນຍາເຄື່ອງຕຣັສຮູ້ ຄວາມພຽນເຄື່ອງເຜົາກິເລດ ຄວາມສໍາລວມອິນシー ແລະ ຄວາມສະຫຼະຄືນສິ່ງທັງປວງ” ດັ່ງນີ້.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ. เทสนาปริโยสาเน จ ภนฺเต สุพฺรหฺมสฺส เทวปุตฺตสฺส ตสฺมึเยว อาสเน วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ, ‘‘ยํกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ, สพฺพํ ตํ นิโรธธมฺม’’นฺติ.

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ. ແລະ ໃນເວລາຈົບການສະແດງທັມ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ດວງຕາເຫັນທັມອັນປາສະຈາກທຸລີ ປາສະຈາກມົນທິນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ສຸພຣົມມະເທວະບຸດ ທີ່ອາສະນະນັ້ນເອງວ່າ “ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ, ສິ່ງທັງປວງນັ້ນລ້ວນມີຄວາມດັບໄປເປັນທຳມະດາ” ດັ່ງນີ້.

---

นิจฺจํ [Pg.22] อุตฺรสฺตมิทํ จิตฺตํ, นิจฺจํ อุพฺพิคฺคมิทํ มโน;

อนุปฺปนฺเนสุ กิจฺเฉสุ, อโถ อุปฺปติเตสุ จ;

สเจ อตฺถิ อนุตฺรสฺต, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต-หุ–

ຈິດນີ້ສະດຸ້ງຢູ່ສະເໝີ ໃຈນີ້ກໍເດືອດຮ້ອນຢູ່ສະເໝີ ໃນທຸກຂະທັງຫຼາຍທີ່ຍັງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ຖ້າຫາກມີທັມທີ່ບໍ່ສະດຸ້ງ ຂໍພຣະອົງຜູ້ຂ້າທູນຖາມແລ້ວ ຈົ່ງຕັດບອກທັມນັ້ນແກ່ຂ້າພະອົງດ້ວຍເຖີດ—

---

นาญฺญตฺร [Pg.23] โพชฺชา ตปสา, นาญฺญตฺรินฺทฺริยสํวรา;

นาญฺญตฺร สพฺพนิสฺสคฺคา, โสตฺถึ ปสฺสามิ ปาณินํ–

ເຮົາບໍ່ເຫັນຄວາມສະຫວັດດີຂອງສັດທັງຫຼາຍ ນອກຈາກປັນຍາເຄື່ອງຕຣັສຮູ້ ຄວາມພຽນເຄື່ອງເຜົາກິເລດ ຄວາມສໍາລວມອິນຊີ ແລະ ຄວາມສະຫຼະຄືນສິ່ງທັງປວງ—

---

โรหิตสฺสสุตฺต

ໂຣຫິຕັດສະສູດ

---

ปุจฺฉา – โรหิตสฺสสุตฺตํ [Pg.24] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໂຣຫິຕັດສະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต โรหิตสฺสํ เทวปุตฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. โรหิตสฺโส ภนฺเต เทวปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ยตฺถ นุ โข ภนฺเต น ชายติ น ชียติ น มียติ น จวติ น อุปปชฺชติ, สกฺกา นุ โข โส ภนฺเต คมเนน โลกสฺส อนฺโต ญาตุํ วา ทฏฺฐุํ วา ปาปุณิตุํ วา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยตฺถ โข อาวุโส น ชายติ น ชียติ น มียติ น จวติ น อุปปชฺชติ, นาหํ ตํ คมเนน โลกสฺส อนฺตํ ญาเตยฺยํ อฏฺเฐยฺยํ ปตฺเตยฺยนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໂຣຫິຕັດສະເທວະບຸດ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂຣຫິຕັດສະເທວະບຸດໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນທີ່ໃດໜໍ ບໍ່ເກີດ ບໍ່ແກ່ ບໍ່ຕາຍ ບໍ່ເຄື່ອນ ບໍ່ອຸບັດ, ພຣະອົງຜູ້ຂ້າ ຈະສາມາດຮູ້ ເຫັນ ຫຼື ບັນລຸເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງໂລກນັ້ນ ດ້ວຍການເດີນທາງໄດ້ຫຼືບໍ່?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ກ່າວວ່າ ທີ່ສຸດແຫ່ງໂລກ ທີ່ບໍ່ເກີດ ບໍ່ແກ່ ບໍ່ຕາຍ ບໍ່ເຄື່ອນ ບໍ່ອຸບັດ ນັ້ນ ຈະເພິ່ງຮູ້ ເພິ່ງເຫັນ ເພິ່ງບັນລຸໄດ້ ດ້ວຍການເດີນທາງ” ດັ່ງນີ້.

---

โกสลสํยุตฺต

ໂກສົນສັງຍຸດ

---

ทหรสุตฺต

ທະຫະຣະສູດ

---

ปุจฺฉา – ทหรสุตฺตํ [Pg.26] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍທະຫະຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ภวมฺปิ โน โคตโม ‘อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธ’ติ ปฏิชานาตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยญฺหิ ตํ มหาราช สมฺมา วทมาโนวเทยฺย ‘อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธ’ติ[Pg.27], มเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຊົງປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເມື່ອປະທັບນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khāngໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ແມ່ນແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ກໍຊົງປະຕິຍານວ່າ ‘ເຮົາໄດ້ຕຣັສຮູ້ພຣະອນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ’ ຢູ່ຫຼື?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ບຸກຄົນເມື່ອກ່າວໂດຍຊອບ ເພິ່ງກ່າວເຖິງຜູ້ໃດວ່າ ‘ໄດ້ຕຣັສຮູ້ພຣະອນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ’ ເພິ່ງກ່າວເຖິງເຮົານັ້ນແລໂດຍຊອບ” ດັ່ງນີ້.

---

ตสฺมา [Pg.29] หิ ปณฺฑิโต โปโส, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน;

ภุชงฺคมํ ปาวกญฺจ, ขตฺติยญฺจ ยสสฺสินํ;

ภิกฺขุญฺจ สีลสมฺปนฺนํ, สมฺมเทว สมาจเร–

ເພາະເຫດນັ້ນແລ ບຸຣຸດຜູ້ເປັນບັນດິດ ເມື່ອເລັງເຫັນປະໂຫຍດຂອງຕົນ ເພິ່ງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບ ຕໍ່ງູພິດ, ໄຟ, ກະສັດຜູ້ມີຍົດ ແລະ ພິກຂຸຜູ້ມີສີລ—

---

อตฺตรกฺขิตสุตฺต

ອັດຕະຮັກຂິຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – อตฺตรกฺขิตสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍອັດຕະຮັກຂິຕະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส [Pg.30] เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาที’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต เอวเมตํ มหาราช เอวเมตํ มหาราชาติ เอวมาทินา วิภชิตฺวา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນນັ້ນເອງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ຂາບທູນຄໍານີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມື້ນີ້ ເມື່ອຂ້າພະອົງຫຼີກເລັ້ນຢູ່ໃນທີ່ສະຫງັດ ຄວາມຄິດຄຳນຶງຢ່າງນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈວ່າ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ແລະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກໍໄດ້ຊົງຈຳແນກພາສິດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ” ດັ່ງນີ້.

---

กาเยน [Pg.32] สํวโร สาธุ, สาธุ วาจาย สํวโร;

มนสา สํวโร สาธุ, สาธุ, สพฺพตฺถ สํวโร;

สพฺพตฺถ สํวุโต ลชฺชี, รกฺขิโตติ ปวุจฺจติ.

ການສໍາລວມທາງກາຍເປັນສິ່ງດີ, ການສໍາລວມທາງວາຈາເປັນສິ່ງດີ; ການສໍາລວມທາງໃຈເປັນສິ່ງດີ, ການສໍາລວມໃນທີ່ທັງປວງເປັນສິ່ງດີ; ຜູ້ສໍາລວມໃນທີ່ທັງປວງ ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ ທ່ານກ່າວວ່າ ເປັນຜູ້ຮັກສາຕົນ.

---

อปฺปกสุตฺต

ອັບປະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – อปฺปกสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍອັບປະກະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ อปฺปกา เต สตฺตา โลกสฺมึ, เย อุฬาเร อุฬาเร โภเค ลภิตฺวา น เจว มชฺชนฺติ น จ ปมชฺชนฺติ, น จ กาเมสุ เคธํ อาปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘เอวเมตํ มหาราช เอวเมตํ มหาราชา’’ติ เอวมาทินา อปฺปกสุตฺตํ ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນນັ້ນເອງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ຂາບທູນຄໍານີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມື້ນີ້ ເມື່ອຂ້າພະອົງຫຼີກເລັ້ນຢູ່ໃນທີ່ສະຫງັດ ຄວາມຄິດຄຳນຶງຢ່າງນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈວ່າ ສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກ ຜູ້ໄດ້ຮັບໂພຄະອັນມະໂຫລານແລ້ວ ບໍ່ມົວເມົາ ບໍ່ປະມາດ ແລະ ບໍ່ເຖິງຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນກາມທັງຫຼາຍ ນັ້ນມີນ້ອຍໜັກໜາ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ແລະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກໍໄດ້ຊົງພາສິດອັບປະກະສູດ ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ” ດັ່ງນີ້.

---

มลฺลิกาสุตฺต

ມັລລິກາສູດ

---

ปุจฺฉา – มลฺลิกาสุตฺตํ [Pg.34] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍມັລລິກາສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล มลฺลิกํ เทวึ เอตทโวจ ‘‘อตฺถิ นุ โข เต มลฺลิเก โกจญฺโญ อตฺตนา ปิยตโร’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ สพฺพาทิสา อนุปริคมฺม เจตสาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນນັ້ນເອງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ຕັດຖາມພຣະນາງມັລລິກາເທວີວ່າ “ແນ່ທ່ຽວ ມັລລິກາ ມີໃຜແດ່ທີ່ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງໄປກວ່າຕົນເອງຂອງເຈົ້າ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ຄົ້ນຫາໄປທົ່ວທຸກທິດດ້ວຍຈິດແລ້ວ...” ດັ່ງນີ້.

---

สพฺพา [Pg.35] ทิสา อนุปริคมฺม เจตสา, เนวชฺฌคา ปิยตรมตฺตนา กฺวจิ. เอวํ ปิโย ปุถุ อตฺตา ปเรสํ, ตสฺมา น หึเส ปรมตฺตกาโม–

“ຄົ້ນຫາໄປທົ່ວທຸກທິດດ້ວຍຈິດແລ້ວ ກໍບໍ່ໄດ້ພົບໃຜທີ່ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງໄປກວ່າຕົນເອງໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ, ຕົນເອງເປັນທີ່ຮັກຢ່າງຍິ່ງຂອງຄົນອື່ນໆ ເຊັ່ນດຽວກັນ, ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ຮັກຕົນເອງ ຈຶ່ງບໍ່ຄວນບຽດບຽນຄົນອື່ນ”—

---

สตฺตชฏิลสุตฺต

ສັດຕະຊະຕິລະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.36] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สตฺตชฏิลสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງພາສິດສັດຕະຊະຕິລະສູດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล อจิรปกฺกนฺเตสุ สตฺตสุ จ ชฏิเลสุ สตฺตสุ จ นิคณฺเฐสุ สตฺตสุ จ อเจลเกสุ สตฺตสุ จ เอกสาฏเกสุ สตฺตสุ จ ปริพฺพาชเกสุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เย เต ภนฺเต โลเก อรหนฺโต วา อรหตฺตมคฺคํ วา สมาปนฺนา, เอเต เตสํ อญฺญตรา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ทุชฺชานํ โข เอตํ มหาราช ตยา คิหินา กามโภคินา ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวสนฺเตน กาสิณจนฺทนํ ปจฺจนุโภนฺเตน มาลาคนฺธวิเลปนํ ธารยนฺเตน ชาตรูปรชตํ สาทิยนฺเตน ‘‘อิเม วา อรหนฺโต, อิเม วา อรหตฺตมคฺคํ สมาปนฺนา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ເມື່ອຊະດິລ 7 ຄົນ, ນິຄົນທ໌ 7 ຄົນ, ອະເຈລົກ 7 ຄົນ, ເອກະສາດົກ 7 ຄົນ ແລະ ປະຣິພາຊົກ 7 ຄົນ ຫຼີກໄປບໍ່ດົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຂາບໄຫວ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວປະທັບນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ເມື່ອປະທັບນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັນດາທ່ານຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຫຼື ຜູ້ບັນລຸອໍຣະຫັດຕະມັກໃນໂລກ ພວກນັກບວດເຫຼົ່ານີ້ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນຫຼືບໍ່?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ການທີ່ຈະຮູ້ເລື່ອງນີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຮູ້ໄດ້ຍາກສໍາລັບພຣະອົງ ຜູ້ເປັນຄະລຶຫັດ ຜູ້ບໍລິໂພກກາມ ຄອງເຮືອນອັນແອອັດດ້ວຍບຸດ ຊົມໃຊ້ຜ້າກາສີແລະແກ່ນຈັນ ທັດຊົງດອກໄມ້ຂອງຫອມແລະເຄື່ອງລູບໄລ້ ຍິນດີໃນເງິນແລະຄຳວ່າ ‘ທ່ານເຫຼົ່ານີ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຫຼື ທ່ານເຫຼົ່ານີ້ບັນລຸອໍຣະຫັດຕະມັກ’” ດັ່ງນີ້.

---

น [Pg.40] วณฺณรูเปน นโร สุชาโน, น วิสฺสเส อิตฺตรทสฺสเนน;

สุสญฺญตานญฺหิ วิยญฺชเนน, อสญฺญตา โลกมิมํ จรนฺติ.

“ຄົນເຮົາບໍ່ແມ່ນຈະຮູ້ໄດ້ງ່າຍດ້ວຍຮູບຮ່າງລັກສະນະ, ບໍ່ເພິ່ງໄວ້ໃຈດ້ວຍການເຫັນພຽງຊົ່ວຄາວ, ເພາະວ່າພວກທີ່ບໍ່ສໍາລວມ ມັກທ່ຽວໄປໃນໂລກນີ້ ດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຂອງຜູ້ສໍາລວມດີແລ້ວ”

---

ปติรูปโก มตฺติกากุณฺฑโลว, โลหฑฺฒมาโสว สุวณฺณฉนฺโน;

จรนฺติ โลเก ปริวารฉนฺนา, อนฺโต อสุทฺธา พหิโสภมานา-หู

“ປຽບເໝືອນຕຸ້ມຫູດິນເຜົາທີ່ເຮັດທຽມ, ປຽບເໝືອນຫຼຽນທອງແດງເຄິ່ງມາດົກທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍຄຳ, ພວກເຂົາທ່ຽວໄປໃນໂລກ ໂດຍມີບໍລິວານແວດລ້ອມ ພາຍໃນບໍ່ສະອາດ ແຕ່ພາຍນອກງົດງາມ”—

---

ปญฺจราชสุตฺต

ປັນຈະຣາຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปญฺจราชสุตฺตํ [Pg.41] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍປັນຈະຣາຊະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข ภนฺเต กามานํ อคฺค’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มนาปปริยนฺตํ ขฺวาหํ มหาราช ปญฺจสุ กามคุเณสุ อคฺคนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນນັ້ນເອງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອັນໃດໜໍເປັນຍອດແຫ່ງກາມທັງຫຼາຍ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ “ມະຫາຣາຊະ ເຮົາກ່າວວ່າ ຍອດແຫ່ງກາມຄຸນ 5 ຄື ສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ” ດັ່ງນີ້.

---

อิธ [Pg.42] ภนฺเต อมฺหากํ ปญฺจนฺนํ ราชูนํ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตานํ สมงฺคีภูตานํ ปริจารยมานานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทึ ‘กึ นุ โข กามานํ อคฺค’นฺติ–

“ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອພວກຂ້າພະອົງທັງ 5 ພຣະອົງ ຜູ້ພ້ອມພຣັ່ງດ້ວຍກາມຄຸນ 5 ບຳເຣີຕົນຢູ່ ໄດ້ເກີດມີການສົນທະນາລະຫວ່າງກັນຂຶ້ນວ່າ ‘ອັນໃດໜໍເປັນຍອດແຫ່ງກາມທັງຫຼາຍ’”—

---

ปทุมํ [Pg.43] ยถา โกกนทํ สุคนฺธํ, ปาโต สิยา ผุลฺลมวีตคนฺธํ. องฺคีรสํ ปสฺส วิโรจมานํ, ตปนฺตมาทิจฺจมิวนฺตลิกฺเข–

“ທ່ານຈົ່ງເບິ່ງພຣະອັງຄີຣົດ ຜູ້ຊົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ ປຽບເໝືອນດອກບົວແດງທີ່ມີກິ່ນຫອມ ບານໃນຍາມເຊົ້າ ມີກິ່ນຫອມຍັງບໍ່ທັນຈາງຫາຍ ແລະ ປຽບເໝືອນດວງອາທິດທີ່ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າ”—

---

ทุติยอปุตฺตกสุตฺต

ທຸຕິຍະອະປຸດຕະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ทุติยอปุตฺตกสุตฺตํ [Pg.44] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍທຸຕິຍະອະປຸດຕະກະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ราชานํเยว ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิธ ภนฺเต สาวตฺถิยํ เสฏฺฐิ คหปติ กาลงฺกโต, ตมหํ อปุตฺตกํ สาปเตยฺยํ ราชนฺเตปุรํ อติหริตฺวา อาคจฺฉามี’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘เอวเมตํ มหาราช, เอวเมตํ มหาราช, ภูตปุพฺพํ โส มหาราช เสฏฺฐิ คหปติ ตคฺครสิขึ นาม ปจฺเจกสมฺพุทฺธํ ปิณฺฑปาเตน ปฏิปาเทสี’’ติ เอวมาทินา ตสฺส เสฏฺฐิสฺส คหปติสฺส อตีตํ วตฺถุํ อาหริตฺวา ปริโยสาเน จตูหิ คาถาหิ ภาสิตํ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນນັ້ນເອງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າປະເສນທິໂກສົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ຂາບທູນຄໍານີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມື້ນີ້ ເສດຖີຄະລຶຫັດຄົນໜຶ່ງໃນເມືອງສາວັດຖີໄດ້ເຖິງແກ່ກຳແລ້ວ, ຂ້າພະອົງໄດ້ຂົນຍ້າຍຊັບສົມບັດອັນບໍ່ມີບຸດຜູ້ສືບທອດຂອງລາວ ເຂົ້າສູ່ພຣະລາຊະວັງ ແລ້ວຈຶ່ງມາເຝົ້າ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ແລະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກໍໄດ້ຕັດວ່າ “ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ ຢ່າງນັ້ນແລ ມະຫາຣາຊະ, ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ມະຫາຣາຊະ ເສດຖີຄະລຶຫັດຄົນນັ້ນ ໄດ້ຖວາຍບິນທະບາດແກ່ພຣະປັດເຈກະພຸດທະ ພຣະນາມວ່າ ຕັກຄະຣະສິຂີ...” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ໂດຍຊົງນຳເລື່ອງໃນອະດີດຂອງເສດຖີຄະລຶຫັດຄົນນັ້ນມາສະແດງ ແລະ ໃນຕອນທ້າຍ ໄດ້ຊົງພາສິດດ້ວຍຄາຖາ 4 ບົດ.

---

ธญฺญํ [Pg.47] ธนํ รชตํ ชาตรูปํ, ปริคฺคหํ วาปิ ยทตฺถิ กิญฺจิ,ทาสา กมฺมกรา เปสฺสา, เย จสฺส อนุชีวิโน.

“ເຂົ້າເປືອກ, ຊັບ, ເງິນ, ຄຳ ຫຼື ສິ່ງຂອງເຄື່ອງໃຊ້ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່, ທາດ, ຄົນງານ, ຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະ ຜູ້ອາໄສທັງຫຼາຍຂອງລາວ”

---

สพฺพํ นาทาย คนฺตพฺพํ, สพฺพํ นิกฺขิปฺปคามินํ;

ยญฺจ กโรติ กาเยน, วาจาย อุทเจตสา.

“ທັງໝົດນັ້ນ ລາວເອົາໄປນຳບໍ່ໄດ້ເລີຍ, ຕ້ອງລະຖິ້ມທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງໄວ້ແລ້ວໄປ, ສ່ວນກຳໃດທີ່ລາວເຮັດດ້ວຍກາຍ ດ້ວຍວາຈາ ຫຼື ດ້ວຍໃຈ”

---

ตญฺหิ ตสฺส สกํ โหติ, ตํว อาทาย คจฺฉติ;

ตํวสฺส อนุคํ โหติ, ฉายาว อนปายินี.

“ກຳນັ້ນແລ ຍ່ອມເປັນຂອງຂອງລາວ, ລາວພາເອົາກຳນັ້ນໄປ, ກຳນັ້ນຍ່ອມຕິດຕາມລາວໄປ ປຽບເໝືອນເງົາຕິດຕາມຕົວໄປສະເໝີ”

---

ตสฺมา กเรยฺย กลฺยาณํ, นิจยํ สมฺปรายิกํ;

ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ, ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ –

“ເພາະສະນັ້ນ ບຸກຄົນເພິ່ງເຮັດກຳດີ ເພື່ອສະສົມໄວ້ເປັນສະບຽງໃນພົບໜ້າ, ເພາະບຸນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກໜ້າ”—

---

มารสํยุตฺต

ມານສັງຍຸດ

---

ตโปกมฺมสุตฺต

ຕະໂປກຳມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตโปกมฺมสุตฺตํ [Pg.48] ปนาวุโส ภควตา ชิเนน กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄໍາຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍຕະໂປກຳມະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊະນະກິເລດ ຊົງພາສິດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ໃນເລື່ອງໃດ? ແລະ ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ.

ຄໍາຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ຂາບທູນດ້ວຍຄາຖາວ່າ

---

‘‘ตโปกมฺมา อปกฺกมฺม, เยน สุชฺฌนฺติ มาณวา;

อสุทฺโธ มญฺญสิ สุทฺโธ, สุทฺธิมคฺคา อปรทฺโธ’’ติ.

““ທ່ານຫຼີກເວັ້ນຈາກຕະໂປກຳ (ການບຳເພັນພຽນເຄື່ອງເຜົາກິເລດ) ອັນເປັນເຫດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍບໍລິສຸດ, ທ່ານເອງຍັງບໍ່ບໍລິສຸດ ແຕ່ສຳຄັນຕົນວ່າບໍລິສຸດ, ທ່ານໄດ້ພາດຈາກທາງແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດແລ້ວ” ດັ່ງນີ້.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ—

---

‘‘อนตฺตสํหิตํ ญตฺวา, ยํ กิญฺจิ อมรํ ตปํ;

สพฺพํ นตฺถาวหํ โหติ, ผิยาริตฺตํว ธมฺมนิ;

สีลํ สมาธิ ปญฺญญฺจ, มคฺคํ โพธาย ภาวยํ;

ปตฺโตสฺมิ ปรมํ สุทฺธึ, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

“ເຮົາຮູ້ແລ້ວວ່າ ຕະໂປກຳໃດໆ ທີ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ ເຖິງຈະເຮັດໃຫ້ເປັນອຳມະຕະ ກໍບໍ່ມີປະໂຫຍດທັງໝົດ ປຽບເໝືອນພາຍແລະຫາງເສືອເທິງບົກ, ເຮົາບຳເພັນສີລ ສະມາທິ ແລະ ປັນຍາ ອັນເປັນຫົນທາງເພື່ອຄວາມຕຣັສຮູ້, ຈຶ່ງໄດ້ບັນລຸຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ແນ່ພະຍາມານ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ມີທີ່ສຸດ ທ່ານຖືກເຮົາກຳຈັດແລ້ວ” ດັ່ງນີ້.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ชิเนน ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ตโปกมฺมา [Pg.49] อปกฺกมฺม, เย น สุชฺฌนฺติ มาณวา;

อสุทฺโธ มญฺญสิ สุทฺโธ, สุทฺธิมคฺคา อปรทฺโธ–

ພວກມານົບຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຈາກຕະໂປກຳ ຍ່ອມບໍ່ບໍລິສຸດ; ທ່ານເປັນຜູ້ບໍ່ບໍລິສຸດ ແຕ່ສຳຄັນຕົນວ່າບໍລິສຸດ ທ່ານເປັນຜູ້ພາດຈາກຫົນທາງແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດແລ້ວ—

---

อนตฺถสํหิตํ [Pg.50] อุตฺวา, ยํกิญฺจิ อมรํ ตปํ;

สพฺพํ นตฺถาวหํ โหติ, ผิยาริตฺตํว ธมฺมนิ;

ການບຳເພັນຕະບະເພື່ອຄວາມບໍ່ຕາຍຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ທີ່ກ່າວແລ້ວວ່າບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ; ທັງໝົດນັ້ນຍ່ອມບໍ່ນຳມາຊຶ່ງປະໂຫຍດ ເໝືອນດັ່ງພາຍເຮືອເທິງບົກ;

---

หตฺถิราชวณฺณสุตฺต

ຫັດຖິຣາຊະວັນນະສູດ

---

ปุจฺฉา – หตฺถิราชวณฺณสุตฺตํ [Pg.51] ปนาวุโส ภวคตา ชิเนน กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍຫັດຖິຣາຊະວັນນະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต มารกํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ภควโต ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม มหนฺตํ หตฺถิราชวณฺณํ อภินิมฺมินิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອົງຕຣັດໄວ້ ທີ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບນັ້ນແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ ຄວາມສະດຸ້ງ ແລະຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຈຶ່ງນິຣະມິດຮູບຮ່າງເປັນພະຍາຊ້າງໃຫຍ່ ແລ້ວເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍັງບ່ອນທີ່ພຣະອົງປະທັບຢູ່.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

‘‘สํสรํ ทีฆมทฺธานํ, วณฺณํ กตฺวา สุภาสุภํ;

อลํ เต เตน ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

“ແນ່ທ່ານຜູ້ມີບາບ ທ່ານທ່ອງທ່ຽວໄປຕະຫຼອດກາລານານ ເຮັດຮູບຮ່າງທັງທີ່ງາມແລະບໍ່ທັງງາມ; ພໍແລ້ວດ້ວຍຮູບຮ່າງນັ້ນຂອງທ່ານ ແນ່ພະຍາມັດຈຸຣາດ ທ່ານຖືກກຳຈັດແລ້ວ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ชิเนน ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ຊົງຊະນະ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

สํสรํ [Pg.52] ทีฆมทฺธานํ, วณฺณํ กตฺวา สุภาสุภํ,อลํ เต เตน ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก –

ທ່ານທ່ອງທ່ຽວໄປຕະຫຼອດກາລານານ ເຮັດຮູບຮ່າງທັງທີ່ງາມແລະບໍ່ທັງງາມ, ພໍແລ້ວດ້ວຍຮູບຮ່າງນັ້ນຂອງທ່ານ ແນ່ທ່ານຜູ້ມີບາບ ແນ່ພະຍາມັດຈຸຣາດ ທ່ານຖືກກຳຈັດແລ້ວ —

---

ภิกฺขุนีสํยุตฺต

ພິກຂຸນີສັງຍຸດ

---

อาฬวิกาสุตฺต

ອາລະວິກາສູດ

---

ปุจฺฉา – อิทานิ อาวุโส ภิกฺขุนี สํยุตฺตํ ปุจฺฉามิ, ยํ ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สาวิกาหิ เถรีหิ อตฺตโน

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖາມເຖິງພິກຂຸນີສັງຍຸດ ທີ່ພຣະເຖຣີຜູ້ເປັນສາວິກາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອໍຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ກ່າວປະກາດຄຸນຕາມຄວາມເປັນຈິງຂອງຕົນ

---

จ [Pg.53] พุทฺธสาสนสฺส จ ยถาภูตํ คุณํ ปกาเสตฺวา ภาสิตํ. ตตฺถาวุโส ปฐมํ โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหเกหิ เถรวเรหิ สํคีตํ อาฬวิกาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ແລະຂອງພຣະພຸດທະສາສະໜາ. ອາວຸໂສ ໃນພິກຂຸນີສັງຍຸດນັ້ນ ອາລະວິກາສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄີຕິການມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນຕົ້ນໃນໂບຮານກາລ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນອັນດັບທຳອິດນັ້ນ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม วิเวกมฺหา จาเวตุกาโม อาฬวิกํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ອາລະວິກາພິກຂຸນີ ໄດ້g່າວໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ ຄວາມສະດຸ້ງ ແລະຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າແກ່ອາລະວິກາພິກຂຸນີ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເຄື່ອນຈາກວິເວກ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມອາລະວິກາພິກຂຸນີວ່າ—

---

‘‘นตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ;

ภุญฺชสฺส กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’ติ.

“ທາງສະຫຼັດອອກຈາກໂລກບໍ່ມີ ທ່ານຈະເຮັດຫຍັງດ້ວຍວິເວກເລົ່າ; ຈົ່ງບໍລິໂພກກາມະຣົມເຖີດ ຢ່າໄດ້ເປັນຜູ້ເດືອດຮ້ອນໃຈໃນພາຍຫຼັງເລີຍ”.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

‘‘อตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, ปญฺญาย เม สุผุสฺสิตํ;

ปมตฺตพนฺธุ ปาปิม, น ตฺวํ ชานาสิ ตํ ปทํ;

สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ, อรหิ มยฺห สา อหู’’ติ.

“ທາງສະຫຼັດອອກຈາກໂລກມີຢູ່ ເຮົາໄດ້ຖືກຕ້ອງດີແລ້ວດ້ວຍປັນຍາ; ແນ່ມານຜູ້ມີບາບ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນຂອງຄົນປະມາດ ທ່ານຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຈັກທາງນັ້ນ; ກາມທັງຫຼາຍປຽບເໝືອນຫອກແລະຫຼາວ ຂັນທັງຫຼາຍປຽບເໝືອນຂຽງສັບຟັນ; ຄວາມຍິນດີໃນກາມໃດທີ່ທ່ານກ່າວເຖິງ ຄວາມຍິນດີໃນກາມນັ້ນ ກາຍເປັນຄວາມບໍ່ຍິນດີສຳລັບເຮົາແລ້ວ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາລະວິກາພິກຂຸນີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

นตฺถิ [Pg.54] นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ;

ภุญฺชสฺสุ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี-หุ–

ທາງສະຫຼັດອອກຈາກໂລກບໍ່ມີ ທ່ານຈະເຮັດຫຍັງດ້ວຍວິເວກເລົ່າ; ຈົ່ງບໍລິໂພກກາມະຣົມເຖີດ ຢ່າໄດ້ເປັນຜູ້ເດືອດຮ້ອນໃຈໃນພາຍຫຼັງເລີຍ —

---

อตฺถิ [Pg.55] นิสฺสรณํ โลเก, ปญฺญาย เม สุผุสฺสิตํ;

ปมตฺตพนฺธุ ปาปิม, น ตฺวํ ชานาสิ ตํ ปทํ.

ທາງສະຫຼັດອອກຈາກໂລກມີຢູ່ ເຮົາໄດ້ຖືກຕ້ອງດີແລ້ວດ້ວຍປັນຍາ; ແນ່ມານຜູ້ມີບາບ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນຂອງຄົນປະມາດ ທ່ານຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຈັກທາງນັ້ນ.

---

สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ, อรติ มยฺห สา อหุ–

ກາມທັງຫຼາຍປຽບເໝືອນຫອກແລະຫຼາວ ຂັນທັງຫຼາຍປຽບເໝືອນຂຽງສັບຟັນ; ຄວາມຍິນດີໃນກາມໃດທີ່ທ່ານກ່າວເຖິງ ຄວາມຍິນດີໃນກາມນັ້ນ ກາຍເປັນຄວາມບໍ່ຍິນດີສຳລັບເຮົາແລ້ວ —

---

โสมาสุตฺต

ໂສມາສູດ

---

ปุจฺฉา – โสมาสุตฺตํ [Pg.56] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໂສມາສູດນັ້ນ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ โสมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา โสมาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม โสมํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ໂສມາພິກຂຸນີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ປ່າອັນທະວັນ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ ຄວາມສະດຸ້ງ ແລະຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າແກ່ໂສມາພິກຂຸນີ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເຄື່ອນຈາກສະມາທິ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມໂສມາພິກຂຸນີວ່າ:

---

‘‘ยํ ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ;

น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา’’ติ.

“ຖານະໃດ ທີ່ພວກລືສີເພິ່ງບັນລຸໄດ້ ເປັນຖານະທີ່ບັນລຸໄດ້ຍາກ; ຖານະນັ້ນ ອັນສະຕຣີຜູ້ມີປັນຍາພຽງສອງອົງຄຸລີ ບໍ່ສາມາດຈະບັນລຸໄດ້”.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

‘‘อิตฺถิภาโว กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต;

ญาณมฺหิ วตฺตมานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต;

ยสฺส นูน สิยา เอวํ, อิตฺถาหํ ปุริโสติ วา;

กิญฺจิ วา ปน อญฺญสฺมิ, ตํ มาโร วตฺตุมรหตี’’ติ.

“ຄວາມເປັນສະຕຣີ ຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ ເມື່ອຈິດສະມາດີແລ້ວ ເມື່ອຍານດຳເນີນໄປຢູ່ ເມື່ອເຫັນແຈ້ງທັມໂດຍຊອບ; ຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮົາເປັນສະຕຣີ’ ຫຼື ‘ເຮົາເປັນບຸຣຸດ’ ຫຼື ‘ເຮົາເປັນອັນໃດອັນໜຶ່ງ’ ມີແກ່ຜູ້ໃດ ມານຄວນຈະg່າວກັບຜູ້ນັ້ນ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต โสมาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໂສມາພິກຂຸນີຜູ້ເປັນອະຣິຍະສາວິກາ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ยํ [Pg.57] ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ;

น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา–

ຖານະໃດ ທີ່ພວກລືສີເພິ່ງບັນລຸໄດ້ ເປັນຖານະທີ່ບັນລຸໄດ້ຍາກ; ຖານະນັ້ນ ອັນສະຕຣີຜູ້ມີປັນຍາພຽງສອງອົງຄຸລີ ບໍ່ສາມາດຈະບັນລຸໄດ້ —

---

อิตฺถิ [Pg.58] ภาโว กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต;

ญาณมฺหิ วตฺต มานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต.

ຄວາມເປັນສະຕຣີ ຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ ເມື່ອຈິດສະມາດີແລ້ວ ເມື່ອຍານດຳເນີນໄປຢູ່ ເມື່ອເຫັນແຈ້ງທັມໂດຍຊອບ.

---

ยสฺส นูน สิยา เอวํ, อิตฺถาหํ ปุริโสติ วา;

กิญฺจิ วา ปน อญฺญสฺมิ, ตํ มาโร วตฺตุมรหติ.

ຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮົາເປັນສະຕຣີ’ ຫຼື ‘ເຮົາເປັນບຸຣຸດ’ ຫຼື ‘ເຮົາເປັນອັນໃດອັນໜຶ່ງ’ ມີແກ່ຜູ້ໃດ ມານຄວນຈະກ່າວກັບຜູ້ນັ້ນ.

---

กิสาโคตมีสุตฺต

ກິສາໂຄຕະມີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.59] กิสาโคตมีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນພິກຂຸນີສັງຍຸດນັ້ນ ກິສາໂຄຕະມີສູດ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา เถริยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม กิสาโคตมึ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ກິສາໂຄຕະມີພິກຂຸນີຜູ້ເປັນພຣະເຖຣີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ປ່າອັນທະວັນ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ ຄວາມສະດຸ້ງ ແລະຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າແກ່ກິສາໂຄຕະມີພິກຂຸນີ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເຄື່ອນຈາກສະມາທິ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມກິສາໂຄຕະມີພິກຂຸນີວ່າ—

---

‘‘กึ นุ ตฺวํ มตปุตฺตาว, เอกมาสิ รุทมฺมุขี;

วนมชฺฌคตา เอกา, ปุริสํ นุ คเวสสี’’ติ.

“ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງມີໜ້ານອງດ້ວຍນ້ຳຕາ ຄືກັບຜູ້ມີລູກຕາຍແລ້ວ ມາຢູ່ນັ່ງຄົນດຽວ; ທ່ານເຂົ້າໄປໃນປ່າຄົນດຽວ ຍັງຊອກຫາບຸຣຸດຢູ່ຫຼື?”

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

อจฺจนฺตํ มตปุตฺตามฺหิ, ปุริสา เอกทนฺติกา;

น โสจามิ น โรทามิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส.

“ເຮົາເປັນຜູ້ມີລູກຕາຍແລ້ວຢ່າງສິ້ນເຊີງ ບຸຣຸດທັງຫຼາຍກໍເປັນຜູ້ມີຄວາມຕາຍເປັນທີ່ສຸດ; ເຮົາບໍ່ເສົ້າໂສກ ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ ແນ່ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ຢ້ານກົວທ່ານເລີຍ.

---

สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต;

เชตฺวาน มจฺจุโน เสนํ, วิหรามิ อนาสวา’’ติ.

ຄວາມຍິນດີໃນສິ່ງທັງປວງເຮົາກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ ກອງແຫ່ງຄວາມມືດເຮົາທຳລາຍແລ້ວ; ເຮົາຊະນະກອງທັບແຫ່ງມັດຈຸຣາດແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີອາສະວະຢູ່”.

---

เอวํ โข ภนฺเต กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກິສາໂຄຕະມີພິກຂຸນີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กึ [Pg.60] นุ ตฺวํ มตปุตฺตาว, เอกมาสิ รุทมฺมุขี;

วนมชฺฌคตา เอกา, ปุริสํ นุ คเสสสิ-หุ–

ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງມີໜ້ານອງດ້ວຍນ້ຳຕາ ຄືກັບຜູ້ມີລູກຕາຍແລ້ວ ມາຢູ່ນັ່ງຄົນດຽວ; ທ່ານເຂົ້າໄປໃນປ່າຄົນດຽວ ຍັງຊອກຫາບຸຣຸດຢູ່ຫຼື —

---

อจฺจนฺตํ มตปุตฺตามฺหิ, ปุริสา เอตทนฺติกา;

น โสจามิ น โรทามิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส.

ເຮົາເປັນຜູ້ມີລູກຕາຍແລ້ວຢ່າງສິ້ນເຊີງ ບຸຣຸດທັງຫຼາຍກໍເປັນຜູ້ມີຄວາມຕາຍເປັນທີ່ສຸດ; ເຮົາບໍ່ເສົ້າໂສກ ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ ແນ່ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ຢ້ານກົວທ່ານເລີຍ.

---

สพฺพตฺถ [Pg.61] วิหตา นนฺที, ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต;

เชตฺวาน มจฺจุโน เสนํ, วิหรามิ อนาสวา.

ความຍິນດີໃນສິ່ງທັງປວງເຮົາກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ ກອງແຫ່ງຄວາມມືດເຮົາທຳລາຍແລ້ວ; ເຮົາຊະນະກອງທັບແຫ່ງມັດຈຸຣາດແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີອາສະວະຢູ່.

---

อุปฺปลวณฺณาสุตฺต

ອຸບປະລາວັນນາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส โปราเณหิ สํคีติการมหาเถรวเรหิ สํคีตํ อุปฺปลวณฺณสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນພິກຂຸນີສັງຍຸດນັ້ນ ອຸບປະລາວັນນາສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄີຕິການໃນໂບຮານກາລ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อนฺธวเน มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม อุปฺปลวณฺณํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ອຸບປະລາວັນນາພິກຂຸນີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ປ່າອັນທະວັນ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ ຄວາມສະດຸ້ງ ແລະຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າແກ່ອຸບປະລາວັນນາພິກຂຸນີ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ເຄື່ອນຈາກສະມາທິ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມອຸບປະລາວັນນາພິກຂຸນີວ່າ—

---

‘‘สุปุปฺผิตคฺคํ [Pg.62] อุปคมฺม ภิกฺขุนิ, เอกา ตุวํ ติฏฺฐสิ สาลมูเล. น จตฺถิ เต ทุติยา วณฺณธาตุ, พาเล น ตฺวํ ภายสิ ธุตฺตกาน’’นฺติ.

“ແນ່ພິກຂຸນີ ທ່ານເຂົ້າໄປຍັງຕົ້ນຮັງທີ່ມີຍອດອອກດອກບານສະພັ່ງ ຢືນຢູ່ຄົນດຽວທີ່ໂຄນຕົ້ນຮັງ; ທ່ານບໍ່ມີເພື່ອນສອງທີ່ມີວັນນະສະເໝີກັນ; ແນ່ຍິງໂງ່ ທ່ານບໍ່ຢ້ານພວກນັກເລງຫຼື?”

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

‘‘สตํ สหสฺสานิปิ ธุตฺตกานํ,อิธาคตา ตาทิสกา ภเวยฺยุํ;

โลมํ น อิญฺชามิ น สนฺตสามิ,น มาร ภายามิ ตเมกิกาปิ.

“ເຖິງແມ່ນວ່ານັກເລງທັງຫຼາຍເປັນແsnຄົນ ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ຈະມາໃນທີ່ນີ້; ເຮົາກໍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວເສັ້ນຂົນ ບໍ່ສະດຸ້ງກົວ; ແນ່ມານ ເຮົາເຖິງຈະຢູ່ຄົນດຽວ ກໍບໍ່ຢ້ານກົວທ່ານ.

---

เอสา อนฺตรธายามิ, กุจฺฉึ วา ปวิสามิ เต;

ปขุมนฺตริกายมฺปิ, ติฏฺฐนฺตึ มํ น ทกฺขสิ.

ເຮົານີ້ຈະຫາຍຕົວໄປ ຫຼືຈະເຂົ້າໄປໃນທ້ອງຂອງທ່ານ; ຫຼືເຖິງແມ່ນວ່າເຮົາຈະຢືນຢູ່ລະຫວ່າງຫວ່າງຂົນຕາຂອງທ່ານ ທ່ານກໍຈະບໍ່ເຫັນເຮົາ.

---

จิตฺตสฺมึ วสีภูตามฺหิ, อิทฺธิปาทา สุภาวิตา;

สพฺพพนฺธนมุตฺตามฺหิ, น ตํ ภายามิ อาวุโส’’ติ.

ເຮົາເປັນຜູ້ມີອຳນາດເໜືອຈິດ ອິດທິບາດເຮົາຈະເລີນດີແລ້ວ; ເຮົາຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜູກມັດທັງປວງ ແນ່ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ຢ້ານກົວທ່ານເລີຍ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต อุปฺปลวณฺณาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອຸບປະລາວັນນາພິກຂຸນີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

จาลาสุตฺต

ຈາລາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.64] จาลาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນພິກຂຸນີສັງຍຸດນັ້ນ ຈາລາສູດ ຕຣັດໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຕຣັດໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนฺธวเน มารํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺภ จาลาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา จาลํ ภิกฺขุนึ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘กึ นุ ตฺวํ ภิกฺขุนิ น โรเจสี’’ติ. ชาตึ ขฺวาหํ อาวุโส น โรเจมี’’ติ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ຈາລາພິກຂຸນີຜູ້ເປັນອະຣິຍະສາວິກາ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ປ່າອັນທະວັນ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ ປາຣົບມານຜູ້ມີບາບນັ້ນແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ເຂົ້າໄປຫາຈາລາພິກຂຸນີແລ້ວ ໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ວ່າ ‘ແນ່ພິກຂຸນີ ທ່ານບໍ່ຊອບໃຈຫຍັງ?’ ຈາລາພິກຂຸນີຕອບວ່າ ‘ແນ່ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ຊອບໃຈຄວາມເກີດເລີຍ’.

---

กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ;

โก นุ ตํ อิทมาทปยิ, ชาตึ มา โรจ ภิกฺขุนีติ.

‘ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງບໍ່ຊອບໃຈຄວາມເກີດ ຜູ້ເກີດມາແລ້ວຍ່ອມບໍລິໂພກກາມທັງຫຼາຍ; ໃຜໜໍໃຫ້ທ່ານສະມາດານເລື່ອງນີ້ວ່າ ແນ່ພິກຂຸນີ ທ່ານຢ່າຊອບໃຈຄວາມເກີດເລີຍ’.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ—

---

ชาตสฺส มรณํ โหติ, ชาโต ทุกฺขานิ ผุสฺสติ;

พนฺธํ วธํ ปริกฺเลสํ, ตสฺมา ชาตึ น โรจเย.

“ຄວາມຕາຍຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ເກີດມາແລ້ວ ຜູ້ເກີດມາແລ້ວຍ່ອມປະສົບທຸກທັງຫຼາຍ; ຄື ການຈອງຈຳ ການຂ້າ ແລະຄວາມເດືອດຮ້ອນ ເພາະສະນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ຄວນຊອບໃຈຄວາມເກີດ.

---

พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ;

สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, โส มํ สจฺเจ นิเวสยิ.

ພຣະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງທັມ ເພື່ອຄວາມກ້າວລ່ວງຄວາມເກີດ; ເພື່ອລະທຸກທັງປວງ ພຣະອົງໄດ້ຊົງຕັ້ງເຮົາໄວ້ໃນສັດຈະ.

---

เย จ รูปูปคา สตฺตา, เย จ อรูปฏฺฐายิโน;

นิโรธํ อปฺปชานนฺตา, อาคนฺตาโร ปุนพฺภวนฺติ.

ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເຂົ້າເຖິງຮູບພົບ ແລະສັດເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນອະຣູບພົບ; ເມື່ອບໍ່ຮູ້ແຈ້ງຄວາມດັບ ຍ່ອມຕ້ອງກັບມາສູ່ພົບໃໝ່ອີກ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต จาลาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຈາລາພິກຂຸນີໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กึ [Pg.65] นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ;

โก นุ ตํ อิทมาทปยิ, ชาตึ มา โรจ ภิกฺขุนี.

%E0%BB%80%E0%BB%90%E0%BB%99%E0%BB%88%E0%BA%9E%E0%BB%89%E0%BA%B4%E0%BA%81%E0%BA%81%E0%BA%B8%E0%BA%99%E0%BA%B5 ທ່ານຢ່າໄດ້ຍິນດີໃນຄວາມເກີດເລີຍ.

---

ชาตสฺส [Pg.66] มรณํ โหติ, ชาโต ทุกฺขานิ ผุสฺสติ;

พนฺธํ วธํ ปริกฺเลสํ, ตสฺมา ชาตึ น โรจเย.

ຄວາມຕາຍຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ເກີດມາແລ້ວ, ຜູ້ເກີດມາແລ້ວຍ່ອມປະສົບກັບຄວາມທຸກທັງຫຼາຍ ຄື ການຈອງຈຳ, ການຂ້າ, ແລະ ຄວາມເດືອດຮ້ອນ, ເພາະເຫດນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ຄວນຍິນດີໃນຄວາມເກີດ.

---

พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ,สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, โส มํ สจฺเจ นิเวสยิ.

ພຣະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງທຳ ເພື່ອຄວາມກ້າວລ່ວງຄວາມເກີດ, ເພື່ອລະທຸກທັງປວງ, ພຣະອົງໄດ້ຊົງຕັ້ງຂ້ານ້ອຍໄວ້ໃນສັດຈະທຳ.

---

เสลาสุตฺต

ເສລາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.67] เสลาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນສູດນັ້ນ ເສລາສູດ ໃຜກ່າວ ປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํเยว ปาปิมนฺตํ อารพฺพฺภ เสลาย ภิกฺขุนิยา อริยสาวิกาย ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา เสลาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม เสลํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເສລາສູດນີ້ ພຣະເສລາພິກຂຸນີຜູ້ເປັນອະລິຍະສາວິກາ ໄດ້ກ່າວປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ປາດຖະໜາຈະໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ, ຄວາມສະດຸ້ງ, ຄວາມຂົນພອງສະຢອງເກົ້າ ແກ່ເສລາພິກຂຸນີ ແລະ ປາດຖະໜາຈະໃຫ້ເຄື່ອນຈາກສະມາທິ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄາຖາກັບເສລາພິກຂຸນີວ່າ–

---

เกนิทํ ปกตํ พิมฺพํ, กฺวนุ พิมฺพสฺส การโก;

กฺวนุ พิมฺพํ สมุปฺปนฺนํ, กฺวนุ พิมฺพํ นิรุชฺฌตีติ.

ຮູບກາຍນີ້ໃຜສ້າງຂຶ້ນ? ຜູ້ສ້າງຮູບກາຍນີ້ຢູ່ໃສ? ຮູບກາຍນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ໃດ? ແລະ ຮູບກາຍນີ້ຍ່ອມດັບໄປໃນທີ່ໃດ?

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

นยิทํ อตฺตกตํ พิมฺพํ, นยิทํ ปรกตํ อฆํ;

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตํ, เหตุภงฺคา นิรุชฺฌตีติ.

ຮູບກາຍນີ້ບໍ່ແມ່ນຕົນເອງສ້າງຂຶ້ນ, ກອງທຸກນີ້ບໍ່ແມ່ນຜູ້ນອກສ້າງໃຫ້, ມັນເກີດຂຶ້ນເພາະອາໄສເຫດ, ເມື່ອເຫດດັບໄປ ມັນກໍດັບໄປ.

---

เอวมาทินา ภนฺเต เสลาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເສລາພິກຂຸນີໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

เกนิทํ [Pg.68] ปกตํ พิมฺพํ, กฺวนุ พิมฺพสฺส การโก;

กฺวนุ พิมฺพํ สมุปฺปนฺนํ, กฺวนุ พิมฺพํ นิรุชฺฌติ-หุ–

ຮູບກາຍນີ້ໃຜສ້າງຂຶ້ນ? ຜູ້ສ້າງຮູບກາຍນີ້ຢູ່ໃສ? ຮູບກາຍນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ໃດ? ແລະ ຮູບກາຍນີ້ຍ່ອມດັບໄປໃນທີ່ໃດ? – ດັ່ງນີ້.

---

นยิทํ อตฺตกตํ พิมฺพํ, นยิทํ ปรกตํ อฆํ;

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตํ, เหตุภงฺคา นิรุชฺฌติ.

ຮູບກາຍນີ້ບໍ່ແມ່ນຕົນເອງສ້າງຂຶ້ນ, ກອງທຸກນີ້ບໍ່ແມ່ນຜູ້ນອກສ້າງໃຫ້, ມັນເກີດຂຶ້ນເພາະອາໄສເຫດ, ເມື່ອເຫດດັບໄປ ມັນກໍດັບໄປ.

---

วชิราสุตฺต

ວະຊິຣາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.69] โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ สํคีตํ วชิราสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນສູດນັ້ນ ວະຊິຣາສູດ ທີ່ພຣະເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາທຳມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນຕົ້ນໃນປາງກ່ອນໄດ້ຮ່ວມກັນສັງຄາຍະນາໄວ້ ໃຜກ່າວ ປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มารํ ปาปิมนฺตํ อารพฺภ วชิราย เถริยา ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. มาโร ภนฺเต ปาปิมา ปุริมนเยเนว วชิรํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ວະຊິຣາສູດນີ້ ພຣະວະຊິຣາພິກຂຸນີຜູ້ເປັນພຣະເຖຣີ ໄດ້ກ່າວປາຣົບມານຜູ້ມີບາບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ມານຜູ້ມີບາບ ໄດ້ກ່າວຄາຖາກັບວະຊິຣາພິກຂຸນີ ໂດຍທຳນອງດຽວກັນກັບທີ່ກ່າວມາແລ້ວນັ້ນວ່າ–

---

เกนายํ [Pg.70] ปกโต สตฺโต, กุวํ สตฺตสฺส การโก,กุวํ สตฺโต สมุปฺปนฺโน, กุวํ สตฺโต นิรุชฺฌตีติ.

ສັດນີ້ໃຜສ້າງຂຶ້ນ? ຜູ້ສ້າງສັດຢູ່ໃສ? ສັດເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ໃດ? ແລະ ສັດຍ່ອມດັບໄປໃນທີ່ໃດ?

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

กึ นุ สตฺโตติ ปจฺเจสิ, มารทิฏฺฐิคตํ นุ เต;

สุทฺธสงฺขารปุญฺโชยํ, นยิธ สตฺตุปลพฺภติ.

ແນ່ມານ ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງມີຄວາມເຫັນວ່າເປັນສັດ? ນີ້ເປັນຄວາມເຫັນຜິດຂອງມານແມ່ນບໍ່? ນີ້ເປັນພຽງກອງສັງຂານລ້ວນໆ, ສັດບໍ່ມີປາກົດໃນທີ່ນີ້ເລີຍ.

---

ยถา หิ องฺคสมฺภารา, โหติ สทฺโท รโถ อิติ;

เอวํ ขนฺเธสุ สนฺเตสุ, โหติ สตฺโตติ สมฺมุติ.

ເພາະເມື່ອມີການປະກອບສ່ວນຕ່າງໆເຂົ້າກັນ, ຄຳວ່າ 'ລົດ' ກໍມີຂຶ້ນສັນໃດ; ເມື່ອຂັນທັງຫຼາຍມີຢູ່, ຄວາມສົມມຸດວ່າ 'ສັດ' ກໍມີຂຶ້ນສັນນັ້ນ.

---

ทุกฺขเมว หิ สมฺโภติ, ทุกฺขํ ติฏฺฐติ เวติ จ,นาญฺญตฺร ทุกฺขา สมฺโภติ, นาญฺญํ ทุกฺขา นิรุชฺฌตีติ.

ແທ້ຈິງແລ້ວ, ມີແຕ່ທຸກເທົ່ານັ້ນທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ມີແຕ່ທຸກເທົ່ານັ້ນທີ່ຕັ້ງຢູ່ ແລະ ເສື່ອມສະຫຼາຍໄປ, ນອກຈາກທຸກບໍ່ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ, ນອກຈາກທຸກບໍ່ມີຫຍັງດັບໄປ.

---

เอวํ โข ภนฺเต วชิราย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະວະຊິຣາພິກຂຸນີໄດ້g່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

เกนายํ ปกโต สตฺโต, กุวํ สตฺตสฺสการโก;

กุวํ สตฺโต สมุปฺปนฺโน, กุวํ สตฺโต นิรุชฺฌติ-หุ–

ສັດນີ້ໃຜສ້າງຂຶ້ນ? ຜູ້ສ້າງສັດຢູ່ໃສ? ສັດເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ໃດ? ແລະ ສັດຍ່ອມດັບໄປໃນທີ່ໃດ? – ດັ່ງນີ້.

---

กึ [Pg.71] นุ สตฺโตติ ปจฺเจสิ, มาร ทิฏฺฐิคตํ นุ เต;

สุทฺธสงฺขารปุญฺโชยํ, นยิธ สตฺตุปลพฺภติ.

ແນ່ມານ ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງມີຄວາມເຫັນວ່າເປັນສັດ? ນີ້ເປັນຄວາມເຫັນຜິດຂອງມານແມ່ນບໍ່? ນີ້ເປັນພຽງກອງສັງຂານລ້ວນໆ, ສັດບໍ່ມີປາກົດໃນທີ່ນີ້ເລີຍ.

---

พฺรหฺมสํยุตฺต

ພຣົມມະສັງຍຸດ

---

คารวสุตฺต

ຄາຣະວະສູດ

---

ปุจฺฉา – พฺรหฺมสํยุตฺเต [Pg.72] อาวุโส โปราเณหิ มหากสฺสปเถราทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ ทุติยํ สํคีตํ คารวสุตฺตํ กตฺถ กถญฺจ สมุปฺปนฺนํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນພຣົມມະສັງຍຸດ ຄາຣະວະສູດ ທີ່ພຣະເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາທຳມີພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະເປັນຕົ້ນໃນປາງກ່ອນໄດ້ຮ່ວມກັນສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສອງ ເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ໃດ ແລະ ເກີດຂຶ້ນຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อุรุเวลายํ ภนฺเต สมุปฺปนฺนํ. ภควา ภนฺเต อุรุเวลายํ วิหรติ นชฺชา เนรญฺชราย ตีเร อชปาลนิคฺโรธมูเล ปฐมาภิสมฺพุทฺโธ. อถ โข ภควโต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ‘‘ทุกฺขํ โข อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, กํ นุ ขฺวาหํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺย’’นฺติ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄາຣະວະສູດນັ້ນເກີດຂຶ້ນທີ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເມື່ອທຳອິດໄດ້ຕຣັສຮູ້ ປະທັບຢູ່ທີ່ກ້ອງຕົ້ນໄຮອະຊະປາລະນິໂຄຣດ ໃກ້ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ ທີ່ຕຳບົນອຸຣຸເວລາ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສະເດັດຫຼີກອອກໄປປະທັບຢູ່ແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ ຄວາມດຳຣິທາງພຣະໄທໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ 'ການຢູ່ໂດຍບໍ່ມີຄວາມເຄົາຣົບ ບໍ່ມີຄວາມຢຳເກງ ເປັນຄວາມທຸກ, ເຮົາຄວນຈະເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຜູ້ໃດຢູ່ໜໍ?'

---

อถ โข ภนฺเต ภควโต เอตทโหสิ ‘‘อปริปุณฺณสฺส โข สีลกฺขนฺธสฺส ปาริปูริยา อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยุํ, น โข ปนาหํ ปสฺสามิ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อตฺตนา สีลสมฺปนฺนตรํ อญฺญํ สมณํ วา

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ມີພຣະດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄວນເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຜູ້ອື່ນຢູ່ ເພື່ອເຮັດສີລະຂັນທີ່ຍັງບໍ່ບໍລິບູນໃຫ້ບໍລິບູນ, ແຕ່ເຮົາບໍ່ເຫັນສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຜູ້ອື່ນໃດ ເລີຍ ໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ, ມານໂລກ, ພຣົມມະໂລກ, ໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ, ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ ທີ່ມີສີລສົມບູນກວ່າຕົນ'

---

พฺราหฺมณํ [Pg.73] วา, ยมหํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยุํ.

ຫຼື ພຣາມຄົນໃດ ທີ່ເຮົາຄວນຈະເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່.

---

อปริปุณฺณสฺส โข สมาธิกฺขนฺธสฺส;

อปริปุณฺณสฺส โข ปญฺญากฺขนฺธสฺส;

อปริปุณฺณสฺส โข วิมุตฺติกฺขนฺธสฺส.

ເພື່ອເຮັດສະມາທິຂັນທີ່ຍັງບໍ່ບໍລິບູນ; ເພື່ອເຮັດປັນຍາຂັນທີ່ຍັງບໍ່ບໍລິບູນ; ເພື່ອເຮັດວິມຸດຕິຂັນທີ່ຍັງບໍ່ບໍລິບູນ.

---

อปริปุณฺณสฺส โข วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธสฺส ปาริปูริยา อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนินิสฺสาย วิหเรยฺยํ. น โข ปนาหํ ปสฺสามิ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อตฺตนา วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปนฺนตรํ อญฺญํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา, ยมหํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยํ. ยํนูนาหํ ยฺวายํ ธมฺโม มยา อภิสมฺพุทฺโธ, ตเมว ธมฺมํ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺย’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควโต เจตโส ปริวิตกฺกวเสน อุปฺปนฺนํ.

ເພື່ອເຮັດວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະຂັນທີ່ຍັງບໍ່ບໍລິບູນໃຫ້ບໍລິບູນ, ເຮົາຄວນເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຜູ້ອື່ນຢູ່. ແຕ່ເຮົາບໍ່ເຫັນສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຜູ້ອື່ນໃດ ເລີຍ ໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ, ມານໂລກ, ພຣົມມະໂລກ, ໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ, ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ ທີ່ມີວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະສົມບູນກວ່າຕົນ ທີ່ເຮົາຄວນຈະເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນເຄົາຣົບ, ນອບນ້ອມ, ແລະ ເຂົ້າໄປອາໄສທຳທີ່ເຮົາໄດ້ຕຣັສຮູ້ນັ້ນແລ້ວຢູ່ເຖີດ'. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄວາມດຳຣິທາງພຣະໄທຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້.

---

เย [Pg.75] จ อตีตา สมฺพุทฺธา, เย จ พุทฺธา อนาคตา;

โย เจตรหิ สมฺพุทฺโธ, พหูนํ โสกนาสโน;

สพฺเพ สทฺธมฺมครุโน, วิหํสุ วิหรนฺติ จ;

ตถาปิ วิหริสฺสนฺติ, เอสา พุทฺธาน ธมฺมตา.

ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນໃດໃນອະດີດ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນໃດໃນອະນາຄົດ, ແລະ ພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງໃດໃນປັດຈຸບັນ ຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມໂສກຂອງມະຫາຊົນ; ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງປວງນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ເຄົາຣົບພຣະສັດທຳ ໄດ້ສະຖິດຢູ່ແລ້ວ, ພວມສະຖິດຢູ່, ແລະ ຈັກສະຖິດຢູ່ຢ່າງນັ້ນ, ນີ້ເປັນທຳມະດາຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ.

---

ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน, มหตฺตมภิกงฺขตา;

สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ, สรํ พุทฺธาน สาสนํ.

ເພາະເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນຜູ້ຮັກຕົນ ປາດຖະໜາຄວາມເປັນໃຫຍ່ ເມື່ອລະນຶກເຖິງຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຄວນເຄົາຣົບພຣະສັດທຳ.

---

อญฺญรตพฺรหฺมสุตฺต

ອັນຍະຕະຣະພຣົມມະສູດ

---

ปุจฺฉา- ตตฺถาวุโส [Pg.76] โปราณเกหิ มหากสฺสปาทีหิ ธมฺมสํคาหกเถรวเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อญฺญตรพฺรหฺมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນສູດນັ້ນ ອັນຍະຕະຣະພຣົມມະສູດ ທີ່ພຣະເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາທຳມີພຣະມະຫາກັດສະປະເປັນຕົ້ນໃນປາງກ່ອນໄດ້ຮ່ວມກັນສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທຳອິດ ໃຜກ່າວ ປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พฺรหฺมโลเก ภนฺเต อญฺญตรํ พฺรหฺมานํ อารพฺภ อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ. อญฺญตรสฺส ภนฺเต พฺรหฺมุโน เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ ‘‘นตฺถิ โส สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา, โย อิธ อาคจฺเฉยฺยา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສູດນີ້ ພຣະມະຫາໂມກຄັນລານະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວປາຣົບທ້າວພຣົມຕົນໜຶ່ງໃນພຣົມມະໂລກ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຄວາມເຫັນອັນຊົ່ວຊ້າຢ່າງນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ທ້າວພຣົມຕົນໜຶ່ງວ່າ 'ບໍ່ມີສະມະນະ ຫຼື ພຣາມຄົນໃດ ທີ່ຈະມາຮອດທີ່ນີ້ໄດ້'. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

อชฺชาปิ เต อาวุโส สา ทิฏฺฐิ, ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรนฺติ;

เอวํ โข ภนฺเต อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ.

ແນ່ອາວຸໂສ ຄວາມເຫັນນັ້ນຂອງທ່ານ ທີ່ເຄີຍມີໃນກ່ອນ ຍັງມີຢູ່ຫຼື? ທ່ານຍັງເຫັນແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງກ้าວລ່ວງພຣົມມະໂລກຢູ່ຫຼື? ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມະຫາໂມກຄັນລານະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

อชฺชาปิ [Pg.78] เต อาวุโส สา ทิฏฺฐิ, ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺต, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ-หุ–

ແນ່ອາວຸໂສ ຄວາມເຫັນນັ້ນຂອງທ່ານ ທີ່ເຄີຍມີໃນກ່ອນ ຍັງມີຢູ່ຫຼື? ທ່ານຍັງເຫັນແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງກ້າວລ່ວງພຣົມມະໂລກຢູ່ຫຼື? – ດັ່ງນີ້.

---

น เม มาริส สา ทิฏฺฐิ, ยา เม ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ;

ปสฺสามิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ;

สฺวาหํ อชฺช กถํ วชฺชํ, อหํ นิจฺโจมฺหิ สสฺสโต หุ–

ແນ່ທ່ານຜູ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະອົງ ຄວາມເຫັນນັ້ນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ທີ່ເຄີຍມີໃນກ່ອນ ບໍ່ມີອີກແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນແສງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງກ້າວລ່ວງພຣົມມະໂລກຢູ່, ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໄດ້ຢ່າງໃດວ່າ 'ข້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ ຍືນຍົງ'? – ດັ່ງນີ້.

---

เตวิชฺชา [Pg.79] อิทฺธิปตฺตา จ, เจโตปริยาย โกวิทา;

ขีณาสวา อรหนฺโต, พหู พุทฺธสฺส สาวกา-หุ–

ພຣະສາວົກຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນອັນຫຼາຍ ຜູ້ໄດ້ວິຊາສາມ, ບັນລຸອິດທິຣິດ, ສະຫຼາດໃນເຈໂຕປະຣິຍະຍານ, ເປັນພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ສິ້ນອາສະວະແລ້ວ – ດັ່ງນີ້.

---

อรุณวตีสุตฺต

ອະຣຸນະວະຕີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.80] อรุณวตีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນສູດນັ້ນ ອະຣຸນະວະຕີສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ราชา อโหสิ อรุณวา นาม. รญฺโญ โข ปน ภิกฺขเว อรุณวโต อรุณวตี นาม ราชธานี อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา อรุณวตี สุตฺตํ ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງອະຣຸນະວະຕີສູດນີ້ ປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນອັນຫຼາຍ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍມີພຣະດຳຣິຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ມີພຣະຍາອົງໜຶ່ງຊົງພຣະນາມວ່າ ອະຣຸນະວາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍຣາຊະທານີຂອງພຣະຍາອະຣຸນະວານັ້ນ ມີຊື່ວ່າ ອະຣຸນະວະຕີ'.

---

อารมฺภถ [Pg.83] นิกฺกมถ, ยุญฺชถ พุทฺธสาสเน;

ธุนาถ มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร;

โย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย, อปฺปมตฺโต วิหสฺสติ;

ปหาย ชาติ สํสารํ, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสติ-หุ–

ພວກທ່ານຈົ່ງປາຣົບຄວາມພຽນ, ຈົ່ງກ້າວອອກໄປ, ຈົ່ງຂົນຂວາຍໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ, ຈົ່ງກຳຈັດເສນາຂອງມັດຈຸຣາດ ເໝືອນຊ້າງກຳຈັດເຮືອນໄມ້ອໍ້, ບຸກຄົນໃດບໍ່ປະໝາດ ຈະຢູ່ໃນພຣະທຳວິນັຍນີ້, ບຸກຄົນນັ້ນຈະລະຊາດສົງສານ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກໄດ້ – ດັ່ງນີ້.

---

พฺราหฺมณสํยุตฺต

ພຣາມມະນະສັງຍຸດ

---

ธนญฺชานีสุตฺต

ທະນັນຊານີສູດ

---

ปุจฺฉา – พฺราหฺมณสํยุตฺเต [Pg.84] อาวุโส ปฐมํ สํคีตํ ธนญฺชานีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນພຣາມມະນະສັງຍຸດ ທະນັນຊານີສູດ ທີ່ໄດ້ຮ່ວມກັນສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທຳອິດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ໃນເລື່ອງໃດ, ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ภารทฺวาชโคตฺตํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภารทฺวาชโคตฺโต ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກຸນພະຣະທະວາຊະ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກຸນພະຣະທະວາຊະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ແລ້ວໄດ້ກ່າວທູນຖາມດ້ວຍຄາຖາ.

---

‘‘กึ สุ เฉตฺวา สุขํ เสติ,กึ สุ เฉตฺวา น โสจติ;

กิสฺสสฺสุ เอกธมฺมสฺส,วธํ โรเจสิ โคตมา’’ติ–

“ບຸກຄົນຂ້າຫຍັງໄດ້ແລ້ວຍ່ອມຢູ່ເປັນສຸກ? ບຸກຄົນຂ້າຫຍັງໄດ້ແລ້ວຍ່ອມບໍ່ໂສກເສົ້າ? ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມ ພຣະອົງຊົງພໍພຣະໄທໃນການຂ້າທຳອັນໃດ ເຊິ່ງເປັນທຳຢ່າງດຽວ?”

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

‘‘โกธํ เฉตฺวา สุขํ เสติ;

โกธํ เฉตฺวา น โสจติ;

โกธสฺส วิสมูลสฺส,มธุรคฺคสฺส พฺราหฺมณ;

วธํ อริยา ปสํสนฺติ,ตญฺหิ เฉตฺวา น โสจตี’’ติ;

“ແນ່ພຣາມ ບຸກຄົນຂ້າຄວາມໂກດໄດ້ແລ້ວຍ່ອມຢູ່ເປັນສຸກ, ບຸກຄົນຂ້າຄວາມໂກດໄດ້ແລ້ວຍ່ອມບໍ່ໂສກເສົ້າ, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍຍ່ອມສັນລະເສີນການຂ້າຄວາມໂກດ ເຊິ່ງມີຮາກເປັນພິດ ມີຍອດຫວານ, ເພາະວ່າບຸກຄົນຂ້າຄວາມໂກດນັ້ນໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ໂສກເສົ້າເລີຍ”

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กึ [Pg.86] สุ เฉตฺวา สุขํเสติ, กึ สุ เฉตฺวา น โสจติ;

กิสฺสสฺสุ เอกธมฺมสฺส, วธํ โรเจสิ โคตม–

ບຸກຄົນຂ້າຫຍັງໄດ້ແລ້ວຍ່ອມຢູ່ເປັນສຸກ? ບຸກຄົນຂ້າຫຍັງໄດ້ແລ້ວຍ່ອມບໍ່ໂສກເສົ້າ? ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມ ພຣະອົງຊົງພໍພຣະໄທໃນການຂ້າທຳອັນໃດ ເຊິ່ງເປັນທຳຢ່າງດຽວ? –

---

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.87] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ, กีวตฺตกญฺจ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳມະເທດສະນານີ້ແລ້ວ ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກຸນພະຣະທະວາຊະ ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະທຳວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການແຫ່ງຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງໃດ, ແລະ ໄດ້ບັນລຸປະໂຫຍດພຽງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, เสยฺยถาปิ โภ โคตม นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ อุปสมฺปทํ ยาจิตฺวา อจิรูปสมฺปนฺโน ยาว อรหตฺตํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳມະເທດສະນານີ້ແລ້ວ ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກຸນພະຣະທະວາຊະ ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະທຳວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການແຫ່ງຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ 'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພຣະໂຄດົມ, ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພຣະໂຄດົມ, ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ, ເປີດຂອງທີ່ປິດ, ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ, ຫຼື ໄຕ້ປະທີບນ້ຳມັນໃນທີ່ມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ ຜູ້ມີຕາຈັກເຫັນຮູບໄດ້'. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະທຳມະເທດສະນານີ້ແລ້ວ ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກຸນພະຣະທະວາຊະ ໄດ້ທູນຂໍບັນພະຊາອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ເມື່ອອຸປະສົມບົດແລ້ວບໍ່ດົນ ກໍໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນ.

---

อกฺโกสสุตฺต

ອັກໂກສະສູດ

---

ปุจฺฉา – อกฺโกสกภารทฺวาชสุตฺตํ [Pg.88] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ກໍອັກໂກສະພະຣະທະວາຊະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບໃຜ, ທີ່ໃດ, ໃນເລື່ອງໃດ, ແລະ ກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อกฺโกสกภารทฺวาชํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อกฺโกสกภารทฺวาโช ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา อสพฺภาหิ ผรุสาหิ วาจาหิ ภควนฺตํ อกฺโกสติ ปริภาสติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ พฺราหฺมณ, อปิ นุโข เต อาคจฺฉนฺติ มิตฺตามจฺจา [Pg.89] ญาติสาโลหิตา อติติโย’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສູດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປາຣົບອັກໂກສະພະຣະທະວາຊະພຣາມ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອັກໂກສະພະຣະທະວາຊະພຣາມ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ແລ້ວດ່າທໍ້ບໍລິພາສພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດ້ວຍວາຈາອັນຫຍາບຊ້າ ບໍ່ເປັນຕາຟັງ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທຳມະເທດສະນາຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ 'ແນ່ພຣາມ ທ່ານຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນີ້ຢ່າງໃດ? ມິດອຳມາດ ຍາດສາໂລຫິດ ຫຼື ແຂກຜູ້ມີກຽດ ຍັງມາຢ້ຽມຢາມທ່ານຢູ່ຫຼື?'

---

อกฺโกธสฺส [Pg.91] กุโต โกโธ,ทนฺตสฺส สมชีวิโน;

สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส,อุปสนฺตสฺส ตาทิโน.

ຄວາມໂກດຈະມີມາແຕ່ໃສ ແກ່ຜູ້ບໍ່ໂກດ, ຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ, ມີຊີວິດສະໝ່ຳສະເໝີ, ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວເພາະຮູ້ທົ່ວເຖິງ, ຜູ້ສະຫງົບຣະງັບ, ແລະ ຜູ້ຄົງທີ່.

---

ตสฺเสว [Pg.92] เตน ปาปิโย,โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ;

กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต,สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ.

ຜູ້ໃດໂກດຕອບບຸກຄົນຜູ້ໂກດແລ້ວ, ຄວາມຊົ່ວຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ນັ້ນເພາະການໂກດຕອບນັ້ນ; ສ່ວນຜູ້ບໍ່ໂກດຕອບບຸກຄົນຜູ້ໂກດແລ້ວ, ຍ່ອມຊື່ວ່າຊະນະສົງຄາມທີ່ຊະນະໄດ້ຍາກ.

---

อุภินฺนมตฺถํ จรติ,อตฺตโน จ ปรสฺส จ;

ปรํ สงฺกุปิตํ ญตฺวา,โย สโต อุปสมฺมติ.

ຜູ້ໃດຮູ້ວ່າຄົນອື່ນໂກດເຄືອງແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີສະຕິ ສະຫງົບເສຍໄດ້, ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າປະພຶດປະໂຫຍດແກ່ທັງສອງຝ່າຍ ຄື ທັງຕົນເອງ ແລະ ຜູ້ນັ້ນ.

---

อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตานํ,อตฺตโน จ ปรสฺส จ;

ชนา มญฺญนฺติ พาโลติ,เย ธมฺมสฺส อโกวิทา.

ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ບໍ່ສະຫຼາດໃນທຳ ຍ່ອມສຳຄັນຜູ້ທີ່ຮັກສາປະໂຫຍດຂອງທັງສອງຝ່າຍ ຄື ຂອງຕົນເອງ ແລະ ຂອງຜູ້ນັ້ນ ວ່າເປັນຄົນເຂົາ.

---

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.93] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา อกฺโกสกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ. กีวตฺตกญฺจ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ອັກໂກສະກະພາຣະທະວາຊະພຣາມ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສແນວໃດ? ແລະ ໄດ້ບັນລຸປະໂຫຍດພຽງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา อกฺโกสกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตมา’’ติ เอวมาทินา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. ยาว อรหตฺตา จ ปน มหนฺตํ อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ອັກໂກສະກະພາຣະທະວາຊະພຣາມ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສ ໂດຍກ່າວຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ 'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ, ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ' ແລະ ໄດ້ບັນລຸປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຄື ພະອໍຣະຫັນ.

---

พหุธีตรสุตฺต

ພະສູດວ່າດ້ວຍລູກສາວຫຼາຍຄົນ (ພະຫຸທີຕະລາສູດ)

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.95] ภควตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน พฺราหฺมณสํยุตฺเต พหุธีตรสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້ ຜູ້ຊົງເຫັນ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພະອົງເອງ ໄດ້ຕຣັສພະຫຸທີຕະລາສູດ ໃນພຣາມມະນະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ? ແລະ ຕຣັສໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ อญฺญตรํ ภารทฺวาชโคตฺตํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ โคเณ นฏฺเฐ ปริเยสนฺโต ภควโต สนฺติเก อิมา คาถาโย อภาสิ.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣາມຜູ້ໜຶ່ງໃນຕະກູນພາຣະທະວາຊະ ໃນປ່າແຫ່ງໜຶ່ງໃນແຄວ້ນໂກສົນ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣາມຜູ້ໜຶ່ງໃນຕະກູນພາຣະທະວາຊະ ເມື່ອຊອກຫາຝູງງົວທີ່ເສຍໄປ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ກ່າວຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ວ່າ:

---

‘‘น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี;

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

“ງົວເຖິກສິບສີ່ໂຕຂອງພະສະມະນະນີ້ ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປໃນມື້ນີ້ເປັນວັນທີຫົກສິບ, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ; ໃບງາທີ່ບໍ່ດີ ມີໃບດຽວ ແລະ ສອງໃບ ໃນໄຮ່ງາຂອງພະສະມະນະນີ້ ຄົງຈະບໍ່ມີ, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(เปยฺยาล)

(ລະໄວ້)

---

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี’’ติ.

ພວກເຈົ້າໜີ້ ຄົງຈະບໍ່ມາທວງໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າວ່າ 'ຈົ່ງໃຫ້, ຈົ່ງໃຫ້' ແກ່ພະສະມະນະນີ້, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ”.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ (ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັສຕອບວ່າ) -

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี;

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ງົວເຖິກສິບສີ່ໂຕຂອງເຮົາ ບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປໃນມື້ນີ້ເປັນວັນທີຫົກສິບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ; ດູກ່ອນພຣາມ, ໃບງາທີ່ບໍ່ດີ ມີໃບດຽວ ແລະ ສອງໃບ ໃນໄຮ່ງາຂອງເຮົາ ບໍ່ມີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(เปยฺยาล)

(ລະໄວ້)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขีติ.

ດູກ່ອນພຣາມ, ພວກເຈົ້າໜີ້ ບໍ່ໄດ້ມາທວງໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າວ່າ 'ຈົ່ງໃຫ້, ຈົ່ງໃຫ້' ແກ່ເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

(๑)

---

น [Pg.96] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ สมโณ สุขี.

“ງົວເຖິກສິບສີ່ໂຕຂອງພະສະມະນະນີ້ ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປໃນມື້ນີ້ເປັນວັນທີຫົກສິບ, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๒)

---

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

ໃບງາທີ່ບໍ່ດີ ມີໃບດຽວ ແລະ ສອງໃບ ໃນໄຮ່ງາຂອງພະສະມະນະນີ້ ຄົງຈະບໍ່ມີ, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๓)

---

น [Pg.97] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ตุจฺฉโกฏฺฐสฺมิ มูสิกา;

อุสฺโสฬฺหิกาย นจฺจนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

ພວກໜູ ຄົງຈະບໍ່ພາກັນເຕັ້ນລຳຢ່າງມ່ວນຊື່ນໃນເລົ້າເຂົ້າທີ່ວ່າງເປົ່າຂອງພະສະມະນະນີ້, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๔)

---

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, สนฺถาโร สตฺตมาสิโก;

อุปฺปาฏเกหิ สญฺฉนฺโน, เตนายํ สมโณ สุขี.

ສາດປູທີ່ນອນອັນມີອາຍຸເຈັດເດືອນ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົວເຮືອດ ຄົງຈະບໍ່ມີແກ່ພະສະມະນະນີ້, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๕)

---

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, วิธวา สตฺต ธีตโร;

เอกปุตฺตา ทุปุตฺตา จ, เตนายํ สมโณ สุขี.

ລູກສາວທີ່ເປັນໝ້າຍເຈັດຄົນ ທີ່ມີລູກຄົນໜຶ່ງແດ່ ສອງຄົນແດ່ ຄົງຈະບໍ່ມີແກ່ພະສະມະນະນີ້, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๖)

---

น [Pg.98] หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปิงฺคลา ติลกาหตา;

โสตฺตํ ปาเทน โพเธติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

ເມຍຕາເຫຼືອງ ທີ່ມີຕົກກະເຕັມຕົວ ຄົງຈະບໍ່ມາປຸກພະສະມະນະນີ້ດ້ວຍຕີນໃນເວລາທີ່ນອນຫຼັບ, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๗)

---

น หิ นูนิมสฺส สมณสฺส, ปจฺจูสมิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนายํ สมโณ สุขี.

ພວກເຈົ້າໜີ້ ຄົງຈະບໍ່ມາທວງໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າວ່າ 'ຈົ່ງໃຫ້, ຈົ່ງໃຫ້' ແກ່ພະສະມະນະນີ້, ພະສະມະນະນີ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๑)

---

น [Pg.99] หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, พลีพทฺทา จตุทฺทส;

อชฺชสฏฺฐึ น ทิสฺสนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ງົວເຖິກສິບສີ່ໂຕຂອງເຮົາ ບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປໃນມື້ນີ້ເປັນວັນທີຫົກສິບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๒)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ติลาเขตฺตสฺมิ ปาปกา;

เอกปณฺณา ทุปณฺณา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ໃບງາທີ່ບໍ່ດີ ມີໃບດຽວ ແລະ ສອງໃບ ໃນໄຮ່ງາຂອງເຮົາ ບໍ່ມີ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๓)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ตุจฺฉโกฏฺฐสฺมิ มูสิกา;

อุสฺโสฬฺหีกาย นจฺจนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ພວກໜູ ບໍ່ໄດ້ພາກັນເຕັ້ນລຳຢ່າງມ່ວນຊື່ນໃນເລົ້າເຂົ້າທີ່ວ່າງເປົ່າຂອງເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๔)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, สนฺถาโร สตฺตมาสิโก;

อุปฺปาฏเกหิ สญฺฉนฺโน, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ສາດປູທີ່ນອນອັນມີອາຍຸເຈັດເດືອນ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົວເຮືອດ ບໍ່ມີແກ່ເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๕)

---

น [Pg.100] หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, วิธวา สตฺต ธีตโร;

เอกปุตฺตา ทุปุตฺตา จ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ລູກສາວທີ່ເປັນໝ້າຍເຈັດຄົນ ທີ່ມີລູກຄົນໜຶ່ງແດ່ ສອງຄົນແດ່ ບໍ່ມີແກ່ເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๖)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปิงฺคลา ติลกาหตา;

โสตฺตํ ปาเทน โพเธติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ເມຍຕາເຫຼືອງ ທີ່ມີຕົກກະເຕັມຕົວ ບໍ່ໄດ້ມາປຸກເຮົາດ້ວຍຕີນໃນເວລາທີ່ນອນຫຼັບ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

(๗)

---

น หิ มยฺหํ พฺราหฺมณ, ปจฺจูสมฺหิ อิณายิกา;

เทถ เทถาติ โจเทนฺติ, เตนาหํ พฺราหฺมณา สุขี.

ດູກ່ອນພຣາມ, ພວກເຈົ້າໜີ້ ບໍ່ໄດ້ມາທວງໃນເວລາຮຸ່ງເຊົ້າວ່າ 'ຈົ່ງໃຫ້, ຈົ່ງໃຫ້' ແກ່ເຮົາ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມສຸກ.

---

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.101] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ. กีว มหนฺตญฺจ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อตฺถํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກູນພາຣະທະວາຊະນັ້ນ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະvິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສແນວໃດ? ແລະ ໄດ້ບັນລຸປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ພຽງໃດໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, เสยฺยถาปิ โภโคตม, นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย, จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทุกฺขนฺตี’’ติ เอวมาทินา อิมสฺมิ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ. ภควโต จ สนฺติเก ‘‘ลเภยฺยาหํ โภโต โคตมสฺส สนฺติเก ปพฺพชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปท’’นฺติ เอวมาทินา ปพฺพชฺชํ อุปสมฺปทํ ยาจิตฺวา อจิรูปสมฺปนฺโน ยาว อรหตฺตา มหนฺตํ วิเสสํ สมฺปาเทสิ.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ພຣາມຜູ້ມີໂຄດຕະກູນພາຣະທະວາຊະນັ້ນ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສ ໂດຍກ່າວຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ 'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ, ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ, ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ, ເປີດຂອງທີ່ປິດ, ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ ຫຼື ໄຕ້ປະທີບນ້ຳມັນໃນທີ່ມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ ຜູ້ມີຕາດີຈັກເຫັນຮູບໄດ້' ດັ່ງນີ້. ແລະ ໄດ້ທູນຂໍບັນພະຊາອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໂດຍກ່າວຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ 'ຂ້າພະເຈົ້າເພິ່ງໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ເພິ່ງໄດ້ຮັບການອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ' ເມື່ອໄດ້ອຸປະສົມບົດແລ້ວບໍ່ດົນ ກໍໄດ້ບັນລຸຄຸນວິເສດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຄື ພະອໍຣະຫັນ.

---

กสิภารทฺวาชสุตฺต

ພະສູດວ່າດ້ວຍກາສີພາຣະທະວາຊະພຣາມ (ກາສີພາຣະທະວາຊະສູດ)

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.104] เอกาทสมํ มหากสฺสปาทีหิ โปราณธมฺมสํคาหกเถเรหิ สํคีตํ กสิภารทฺวาชสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ໃນບັນດາພະສູດເຫຼົ່ານັ້ນ, ກາສີພາຣະທະວາຊະສູດ ເຊິ່ງເປັນພະສູດທີສິບເອັດ ທີ່ພະເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພະທຳໃນປາງກ່ອນ ມີພະມະຫາກັດສະປະເປັນຕົ້ນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ? ແລະ ຕຣັສໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต ทกฺขิณาคิริสฺมึ เอกนาฬายํ พฺราหฺมณคาเม กสิภารทฺวาชํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. กสิภารทฺวาโช ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບກາສີພາຣະທະວາຊະພຣາມ ໃນໝູ່ບ້ານພຣາມຊື່ ເອກະນາລາ ໃນທັກຂິນາຄີຣີຊົນນະບົດ ແຄວ້ນມະຄົດ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກາສີພາຣະທະວາຊະພຣາມ ໄດ້ກ່າວທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

‘‘กสฺสโก [Pg.105] ปฏิชานาสิ, น จ ปสฺสามิ เต กสึ. กสฺสโก ปุจฺฉิโต พฺรูหิ, กถํ ชาเนมุ ตํ กสิ’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

“ທ່ານປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນຊາວນາ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນການເຮັດນາຂອງທ່ານເລີຍ, ເມື່ອຖືກຖາມແລ້ວ ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກວ່າ ທ່ານເປັນຊາວນາແນວໃດ? ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈັກຮູ້ການເຮັດນາຂອງທ່ານນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ (ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັສຕອບວ່າ) -

---

‘‘สทฺธา พีชํ ตโป วุฏฺฐิ, ปญฺญา เม ยุคนงฺคลํ;

หิรี อีสา มโน โยตฺตํ, สติ เม ผาลปาจนํ.

“ສັດທາເປັນພືດ, ຄວາມພຽນເປັນຝົນ, ປັນຍາຂອງເຮົາເປັນແອກ ແລະ ໄຖ; ຄວາມລະອາຍບາບເປັນງອນໄຖ, ໃຈເປັນເຊືອກມັດ, ສະຕິຂອງເຮົາເປັນໃບໄຖ ແລະ ປະຕັກ.

---

กายคุตฺโต วจีคุตฺโต, อาหาเร อุทเร ยโต;

สจฺจํ กโรมิ นิทฺทานํ, โสรจฺจํ เม ปโมจนํ.

ເຮົາເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງກາຍ ຄຸ້ມຄອງວาຈາ, ເປັນຜູ້ສຳລວມໃນອາຫານ ແລະ ໃນທ້ອງ; ເຮົາເຮັດການກຳຈັດວັດສະພືດດ້ວຍສັດຈະ, ຄວາມສະຫງົບສະຫງ່ຽມເປັນເຄື່ອງປົດປ່ອຍຂອງເຮົາ.

---

วีริยํ เม ธุรโธรยฺหํ, โยคกฺเขมาธิวาหนํ;

คจฺฉติ อนิวตฺตนฺตํ, ยตฺถ คนฺตฺวา น โสจติ.

ຄວາມພຽນຂອງເຮົາເປັນງົວລາກແອກ ທີ່ນຳໄປສູ່ແດນອັນກະເສມຈາກໂຍຄະ; ຍ່ອມດຳເນີນໄປບໍ່ຖອຍຫຼັງ, ໄປເຖິງບ່ອນທີ່ບຸກຄົນໄປແລ້ວບໍ່ຕ້ອງເສົ້າໂສກ.

---

เอวเมสา กสี กฏฺฐา, สา โหติ อมตปฺผลา;

เอตํ กสึ กสิตฺวาน, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจตี’’ติ.

ການເຮັດນາຢ່າງນີ້ ເຮົາເຮັດແລ້ວ, ຍ່ອມມີຜົນເປັນອະມະຕະ; ບຸກຄົນເຮັດນາຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ຍ່ອມພົ້ນຈາກທຸກທັງປວງ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กสฺสโก [Pg.106] ปฏิชานาสิ, น จ ปสฺสามิ เต กสึ;

กสฺสโก ปุจฺฉิโต พฺรูหิ, กถํ ชาเนมุ ตํ กสึ.

“ທ່ານປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນຊາວນາ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນການເຮັດນາຂອງທ່ານເລີຍ; ເມື່ອຖືກຖາມແລ້ວ ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກວ່າ ທ່ານເປັນຊາວນາແນວໃດ? ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈັກຮູ້ການເຮັດນາຂອງທ່ານນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?”

---

สทฺธา [Pg.107] พีชํ ตโป วุฏฺฐิ, ปญฺญา เม ยุคนงฺคลํ;

หิรี อีสา มโน โยตฺตํ, สติ เม ผาลปาจนํ.

“ສັດທາເປັນພືດ, ຄວາມພຽນເປັນຝົນ, ປັນຍາຂອງເຮົາເປັນແອກ ແລະ ໄຖ; ຄວາມລະອາຍບາບເປັນງອນໄຖ, ໃຈເປັນເຊືອກມັດ, ສະຕິຂອງເຮົາເປັນໃບໄຖ ແລະ ປະຕັກ.

---

ปุจฺฉา – อิมญฺจ [Pg.109] ปนาวุโส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โส กสิภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน กีทิสํ ปสนฺนาการมกาสิ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ກາສີພາຣະທະວາຊະພຣາມນັ້ນ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมญฺจ ปน ภนฺเต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา กสิภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ‘‘อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตมา’’ติเอวมาทินา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปสนฺโน ปสนฺนาการมกาสิ.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກໍເມື່ອໄດ້ຟັງພະທຳມະເທດສະໜານີ້ແລ້ວ, ກາສີພາຣະທະວາຊະພຣາມ ເຫຼື້ອມໃສໃນພະທຳມະວິນັຍນີ້ ໄດ້ສະແດງອາການເຫຼື້ອມໃສ ໂດຍກ່າວຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ 'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ, แຈ່ມແຈ້ງແທ້ ທ່ານພະໂຄດົມ'.

---

เสยฺยถาปิ โภ โคตม อุกฺกุชฺชิตํ วา นิกฺกุชฺเชยฺย.

“ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ”.

---

อุทยสุตฺต

ພະສູດວ່າດ້ວຍອຸທະຍະພຣາມ (ອຸທະຍະສູດ)

---

ปุจฺฉา – อุทยสุตฺตํ [Pg.110] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ກໍອຸທະຍະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ? ແລະ ຕຣັສໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อุทยํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อุทโย ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปกฏฺฐโกยํ สมโณ โคตโม ปุนปฺปุนํ อาคจฺฉตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບອຸທະຍະພຣາມ ໃນເມືອງສາວັດຖີ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ອຸທະຍະພຣາມ ໄດ້ກ່າວທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ພະສະມະນະໂຄດົມນີ້ ມັກມາເລື້ອຍໆ ເປັນຜູ້ຕິດໃຈໃນລົດຊາດ'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ (ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັສວ່າ) -

---

ปุนปฺปุนญฺเจว วปนฺติ พีชํ, ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทวราชา;

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา, ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ.

“ຊາວນາຍ່ອມຫວ່ານພືດເນືອງໆ, ພະຍາຝົນຍ່ອມຕົກເນືອງໆ; ຊາວນາຍ່ອມໄຖນາເນືອງໆ, ເຂົ້າເປືອກຍ່ອມເຂົ້າສູ່ແວ່ນແຄວ້ນເນືອງໆ.

---

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສໄວ້ ໂດຍມີຄຳເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້.

---

ปุนปฺปุนํ [Pg.111] เจว วปนฺติ พีชํ, ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทว ราชา;

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา, ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ.

“ຊາວນາຍ່ອມຫວ່ານພືດເນືອງໆ, ພະຍາຝົນຍ່ອມຕົກເນືອງໆ; ຊາວນາຍ່ອມໄຖນາເນືອງໆ, ເຂົ້າເປືອກຍ່ອມເຂົ້າສູ່ແວ່ນແຄວ້ນເນືອງໆ.

---

ปุนปฺปุนํ [Pg.112] ยาจกา ยาจยนฺติ, ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททนฺติ;

ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททิตฺวา, ปุนปฺปุนํ สคฺคมุเปติ ฐานํ.

ພວກຍາຈົກຍ່ອມຂໍເນືອງໆ, ທານະບໍດີຍ່ອມໃຫ້ທານເນືອງໆ; ທານະບໍດີໃຫ້ທານເນືອງໆແລ້ວ, ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສະຫວັນເນືອງໆ.

---

ปุนปฺปุนํ ขีรนิกา ทุหนฺติ, ปุนปฺปุนํ วจฺโฉ อุเปติ มาตรํ;

ปุนปฺปุนํ กิลมติ ผนฺทติ จ, ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโท.

ຄົນລີດນົມງົວຍ່ອມລີດນົມເນືອງໆ, ລູກງົວຍ່ອມເຂົ້າຫາແມ່ເນືອງໆ; ຄົນເຂົາຍ່ອມລຳບາກ ແລະ ດິ້ນຮົນເນືອງໆ, ຍ່ອມເຂົ້າສູ່ຄັນເນືອງໆ.

---

ปุนปฺปุนํ ชายติ มียติ จ, ปุนปฺปุนํ สิวถิกํ หรนฺติ;

มคฺคญฺจ ลทฺธา อปุนพฺภวาย, น ปุนปฺปุนํ ชายติ ภูริปญฺโญ-หุ–

ສັດຍ່ອມເກີດ ແລະ ຕາຍເນືອງໆ, ເຂົາຍ່ອມຫາມຊາກສົບໄປປ່າຊ້າເນືອງໆ; ສ່ວນຜູ້ມີປັນຍາສະເໝີດ້ວຍແຜ່ນດິນ ໄດ້ຫົນທາງເພື່ອຄວາມບໍ່ເກີດໃໝ່ແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ເກີດເນືອງໆ.

---

มาตุโปสกสุตฺต

ພະສູດວ່າດ້ວຍພຣາມຜູ້ລ້ຽງມານດາ (ມາຕຸໂປສະກະສູດ)

---

ปุจฺฉา – มาตุโปสกสุตฺตํ [Pg.113] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ - ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ກໍມາຕຸໂປສະກະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ? ຊົງປາຣົບໃຜ? ກ່ຽວກັບເລື່ອງຫຍັງ? ແລະ ຕຣັສໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต มาตุโปสกํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. มาตุโปสโก ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อหญฺหิ โภ โคตม ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสามิ, ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา มาตาปิตโร โปเสมิ, กจฺจาหํ โภ โคตม เอวํการี กิจฺจการี โหมี’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตคฺฆ ตฺวํ พฺราหฺมณ เอวํการี กิจฺจการี โหสิ, โย โข พฺราหฺมณ ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสติ, ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา มาตาปิตโร โปเสติ, พหุํ โส ปุญฺญํ ปสวตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตา.

ຄຳຕອບ - ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພະສູດນີ້ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບມາຕຸໂປສະກະພຣາມ ໃນເມືອງສາວັດຖີ. ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ມາຕຸໂປສະກະພຣາມ ໄດ້ກ່າວທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ທ່ານພະໂຄດົມ, ຂ້າພະເຈົ້າສະແຫວງຫາອາຫານບິນທະບາດໂດຍທຳ, ເມື່ອສະແຫວງຫາອາຫານບິນທະບາດໂດຍທຳແລ້ວ ກໍລ້ຽງມານດາບິດາ, ຂ້າແຕ່ທ່ານພະໂຄດົມ, ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດຢ່າງນີ້ ຊື່ວ່າເຮັດກິດທີ່ຄວນເຮັດຫຼືບໍ່?' ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສວ່າ 'ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣາມ, ທ່ານເຮັດຢ່າງນັ້ນ ຊື່ວ່າເຮັດກິດທີ່ຄວນເຮັດ, ດູກ່ອນພຣາມ, ຜູ້ໃດສະແຫວງຫາອາຫານບິນທະບາດໂດຍທຳ ແລ້ວລ້ຽງມານດາບິດາ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມປະສົບກຸສົນເປັນອັນຫຼາຍ' ໂດຍມີຄຳເປັນຕົ້ນຢ່າງນີ້.

---

โย [Pg.114] มาตรํ วา ปิตรํ วา, มจฺโจ ธมฺเมน โปสติ;

ตาย นํ ปาริจริยาย, มาตาปิตูสุ ปณฺฑิตา;

อิเธว นํ ปสํสนฺติ, เปจฺจ สคฺเค ปโมทติ–

“ຄົນໃດລ້ຽງມານດາ ຫຼື ບິດາ ໂດຍທຳ, ເພາະການບຳລຸງມານດາບິດານັ້ນ, ບັນດິດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສັນເສີນຄົນນັ້ນໃນໂລກນີ້ເອງ, ເມື່ອລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບັນເທີງໃນສະຫວັນ”.

---

โขมทุสฺสสุตฺต

ພະສູດວ່າດ້ວຍຄົນບ້ານໂຂມະທຸດສະ (ໂຂມະທຸດສະສູດ)

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.115] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน พฺราหฺมณสํยุตฺเต โขมทุสฺสสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພະອົງເອງພະອົງນັ້ນ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໂຂມທຸສສະສູດ ໃນພາມມະສັງຍຸດ ໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต โขมทุสฺเส นาม สกฺยานํ นิคเม โขมทุสฺสเก พฺราหฺมณคหปติเก อารพฺภ ภาสิต, โขมทุสฺสกา ภนฺเต พฺราหฺมณคหปติกา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ ‘‘เก จ มุณฺฑกา สมณกา, เก จ สภาธมฺมํ ชานิสฺสนฺตี’’ติ.

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສູດນັ້ນຊົງປາຣົບພວກພາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວເມືອງໂຂມທຸສສະ ໃນນິຄົມຂອງຊາວສັກກະ ຊື່ວ່າ ໂຂມທຸສສະ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພວກພາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວເມືອງໂຂມທຸສສະ ໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ “ພວກສະມະນະຫົວໂລ້ນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໃຜ ແລະພວກເຂົາຈະຮູ້ທັມມະຂອງສະພາໄດ້ຢ່າງໃດ”.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ข້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

‘‘เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต,สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ;

ราคญฺจ โทสญฺจ ปหาย โมหํ,ธมฺมํ วทนฺตา จ ภวนฺติ สนฺโต’’ติ.

“ສະພາໃດບໍ່ມີສັດບຸລຸດ ສະພານັ້ນບໍ່ຊື່ວ່າສະພາ, ບຸກຄົນໃດບໍ່ເວົ້າເປັນທັມ ບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ຊື່ວ່າສັດບຸລຸດ, ສ່ວນສັດບຸລຸດທັງຫຼາຍ ລະຣາຄະ ໂທສະ ແລະໂມຫະແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ກ່າວທັມ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

เนสา [Pg.116] สภา ยตฺถ นสนฺติ สนฺโต,สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ;

ราคญฺจ โทสญฺจ ปหาย โมหํ,ธมฺมํ วทนฺตา จ ภวนฺติ สนฺโต–

“ສະພາໃດບໍ່ມີສັດບຸລຸດ ສະພານັ້ນບໍ່ຊື່ວ່າສະພາ, ບຸກຄົນໃດບໍ່ເວົ້າເປັນທັມ ບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ຊື່ວ່າສັດບຸລຸດ, ສ່ວນສັດບຸລຸດທັງຫຼາຍ ລະຣາຄະ ໂທສະ ແລະໂມຫະແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ກ່າວທັມ”–

---

วงฺคีสสํยุตฺต

ວັງຄີສະສັງຍຸດ

---

อานนฺทสุตฺต

ອານັນທະສູດ

---

ปุจฺฉา – วงฺคีสสํยุตฺเต [Pg.117] ปนาวุโส จตุตฺถํ สํงฺคีตํ อานนฺทสุตฺตํ กตฺถกํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ກໍອານັນທະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສີ່ ໃນວັງຄີສະສັງຍຸດນັ້ນ ປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วงฺคีสตฺเถรํ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. อายสฺมตา ภนฺเต วงฺคีโส อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສູດນັ້ນ ພະອານົນເຖຣະຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພະທັມ ໄດ້ກ່າວປາຣົບພະວັງຄີສະເຖຣະ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມພະອານົນຜູ້ມີອາຍຸດັ່ງນີ້ວ່າ–

---

‘‘กามราเคน ฑยฺหามิ, จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ;

สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ, อนุกมฺปาย โคตมา’’ติ.

“ຂ້າພະເຈົ້າຖືກກາມະຣາຄະເຜົາຜານ ຈິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຮ້ອນຮົນຍິ່ງນັກ, ຂ້າແຕ່ທ່ານໂຄຕະມະ ຂໍທ່ານຈົ່ງອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະ ສະແດງທັມເຄື່ອງດັບຄວາມຮ້ອນຮົນນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ”.

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

‘‘สญฺญาย วิปริเยสา, จิตฺตํ เต ปริฑยฺหติ;

นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ, สุภํ ราคูปสํหิตํ;

สงฺขาเร ปรโต ปสฺส, ทุกฺขโต มา จ อตฺตโต;

นิพฺพาเปหิ มหาราคํ, มา ฑยฺหิตฺโถ ปุนปฺปุนํ;

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ;

สติ กายคตา ตฺยตฺถุ, นิพฺพิทาพหุโล ภว;

อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺโต จริสฺสสี’’ติ.

“ເພາະຄວາມວິປະລິດແຫ່ງສັນຍາ ຈິດຂອງທ່ານຈຶ່ງຮ້ອນຮົນ, ທ່ານຈົ່ງເວັ້ນສຸພະນິມິດອັນປະກອບດ້ວຍຣາຄະເສຍ, ຈົ່ງເຫັນສັງຂານທັງຫຼາຍໂດຍຄວາມເປັນຂອງອື່ນ ໂດຍຄວາມເປັນທຸກ ຢ່າເຫັນໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຈົ່ງດັບມະຫາຣາຄະເສຍ ຢ່າໃຫ້ຮ້ອນຮົນບ່ອຍໆ, ຈົ່ງອົບຮົມຈິດໃຫ້ເປັນອະສຸພະ ໃຫ້ມີອາຣົມດຽວ ຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ, ຈົ່ງມີກາຍະຄະຕາສະຕິ ຂໍທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມັກເບື່ອໜ່າຍໃຫ້ຫຼາຍ, ຈົ່ງອົບຮົມອະນິມິດຕະວິໂມກ ແລະຈົ່ງລະມານານຸໄສເສຍ, ແຕ່ການຕຣັດຮູ້ມານະນັ້ນ ທ່ານຈັກເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບທ່ຽວໄປ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະອານົນເຖຣະຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພະທັມ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กามราเคน [Pg.118] ฑยฺหามิ, จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ;

สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ, อนุกมฺปาย โคตม–

“ຂ້າພະເຈົ້າຖືກກາມະຣາຄະເຜົາຜານ ຈິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຮ້ອນຮົນຍິ່ງນັກ, ຂ້າແຕ່ທ່ານໂຄຕະມະ ຂໍທ່ານຈົ່ງອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະ ສະແດງທັມເຄື່ອງດັບຄວາມຮ້ອນຮົນນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ”–

---

สญฺญาย [Pg.119] วิปริเยสา, จิตฺตํ เต ปริฑยฺหติ;

นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ, สุภํ ราคูปสํหิตํ.

“ເພາະຄວາມວິປະລິດແຫ່ງສັນຍາ ຈິດຂອງທ່ານຈຶ່ງຮ້ອນຮົນ, ທ່ານຈົ່ງເວັ້ນສຸພະນິມິດອັນປະກອບດ້ວຍຣາຄະເສຍ”.

---

สงฺขาเร ปรโตปสฺส, ทุกฺขโต มา จ อตฺตโต;

นิพฺพาเปหิ มหาราคํ, มา ฑยฺหิตฺโถ ปุนปฺปุนํ.

“ຈົ່ງເຫັນສັງຂານທັງຫຼາຍໂດຍຄວາມເປັນຂອງອື່ນ ໂດຍຄວາມເປັນທຸກ ຢ່າເຫັນໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຈົ່ງດັບມະຫາຣາຄະເສຍ ຢ່າໃຫ້ຮ້ອນຮົນບ່ອຍໆ”.

---

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ;

สติ กายคตา ตฺยตฺถุ, นิพฺพิทาพหุโล ภว.

“ຈົ່ງອົບຮົມຈິດໃຫ້ເປັນອະສຸພະ ໃຫ້ມີອາຣົມດຽວ ຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ, ຈົ່ງມີກາຍະຄະຕາສະຕິ ຂໍທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມັກເບື່ອໜ່າຍໃຫ້ຫຼາຍ”.

---

อนิมิตฺตญฺจ [Pg.120] ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺโต จริสฺสสิ.

“ຈົ່ງອົບຮົມອະນິມິດຕະວິໂມກ ແລະຈົ່ງລະມານານຸໄສເສຍ, ແຕ່ການຕຣັດຮູ້ມານະນັ້ນ ທ່ານຈັກເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບທ່ຽວໄປ”.

---

วงฺคีสสุตฺต

ວັງຄີສະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถ อาวุโส ทฺวาทสมํ วงฺคีสสุตฺตํ กตฺถ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ໃນວັງຄີສະສັງຍຸດນັ້ນ ວັງຄີສະສູດ ທີ່ເປັນລຳດັບທີສິບສອງ ກ່າວໄວ້ທີ່ໃດ ໂດຍໃຜ ແລະກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมตา วงฺคีสตฺเถเรน อจิร อรหตฺตปฺปตฺเตน วิมุตฺติสุขปฏิสํเวทินา–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສູດນັ້ນ ພະວັງຄີສະເຖຣະ ຜູ້ບັນລຸພະອໍລະຫັນບໍ່ດົນ ເສີຍວິມຸດຕິສຸກຢູ່ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ດັ່ງນີ້–

---

‘‘กาเวยฺยมตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ, คามาคามํ ปุราปุรํ,อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ, สทฺธา โน อุปปชฺชถ;

โส เม ธมฺม มเทเสสิ, ขนฺธายตน ธาตุโย;

ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

พหุนฺนํ วต อตฺถาย, โพธึ อชฺฌคมา มุนิ;

ภิกฺขูนํ ภิกฺขูนีนญฺจ, เย นิยามคตทฺทสา;

สฺวาคตํ [Pg.121] วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ;

ปุพฺเพ นิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ;

เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ, เจโตปริยาย โกวิโท.

“ເມື່ອກ່ອນ ຂ້າພະເຈົ້າມົວເມົາໃນການແຕ່ງກາບກອນ ທ່ຽວໄປຈາກບ້ານສູ່ບ້ານ ຈາກເມືອງສູ່ເມືອງ, ຕໍ່ມາໄດ້ເຫັນພະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຄວາມສັດທາຈຶ່ງເກີດມີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ; ພະອົງຊົງສະແດງທັມ ຄື ຂັນ ອາຍະຕະນະ ແລະທາດ ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງທັມຂອງພະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍເຮືອນ; ພະມຸນີໄດ້ບັນລຸໂພທິຍານ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍໜໍ, ຄື ເພື່ອພິກຂຸ ແລະພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ ຜູ້ໄດ້ເຫັນທັມອັນເປັນໄປໃນທາງແຫ່ງຄວາມແນ່ນອນ; ການທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາສູ່ສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ເປັນການມາທີ່ດີແທ້ໜໍ, ວິຊາສາມ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸແລ້ວ ຄຳສັ່ງສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ; ຂ້າພະເຈົ້າລະນຶກຊາດຫຼັງໄດ້ ທິບພະຈັກຂຸ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ໄດ້ວິຊາສາມ ບັນລຸອິດທິລິດ ແລະສະຫຼາດໃນເຈໂຕປະລິຍະສາດ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต อุทานวเสน ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະວັງຄີສະເຖຣະໄດ້ກ່າວໄວ້ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງອຸທານຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

กาเวยฺย [Pg.124] มตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ;

คามาคามํปุราปุรํ,อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ, สทฺธา โน อุปปชฺชถ.

“ເມື່ອກ່ອນ ຂ້າພະເຈົ້າມົວເມົາໃນການແຕ່ງກາບກອນ ທ່ຽວໄປຈາກບ້ານສູ່ບ້ານ ຈາກເມືອງສູ່ເມືອງ, ຕໍ່ມາໄດ້ເຫັນພະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຄວາມສັດທາຈຶ່ງເກີດມີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ”.

---

โส [Pg.125] เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตน ธาตุโย;

ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

“ພະອົງຊົງສະແດງທັມ ຄື ຂັນ ອາຍະຕະນະ ແລະທາດ ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງທັມຂອງພະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍເຮືອນ”.

---

พหุนฺนํ วต อตฺถาย, โพธึ อชฺฌคมา มุนิ;

ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนี นญฺจ, เย นิยามคตทฺทสา.

“ພະມຸນີໄດ້ບັນລຸໂພທິຍານ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍໜໍ, ຄື ເພື່ອພິກຂຸ ແລະພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ ຜູ້ໄດ້ເຫັນທັມອັນເປັນໄປໃນທາງແຫ່ງຄວາມແນ່ນອນ”.

---

สฺวาคตํ วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก;

ตสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

“ການທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາສູ່ສຳນັກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ເປັນການມາທີ່ດີແທ້ໜໍ, ວິຊາສາມ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸແລ້ວ ຄຳສັ່ງສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ”.

---

ปุพฺเพนิวาสํ [Pg.126] ชานามิ;

ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ;

เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ, เจโตปริยายโกวิโท.

“ຂ້າພະເຈົ້າລະນຶກຊາດຫຼັງໄດ້ ทິບພະຈັກຂຸ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ໄດ້ວິຊາສາມ ບັນລຸອິດທິລິດ ແລະສະຫຼາດໃນເຈໂຕປະລິຍະສາດ”.

---

วนสํยุตฺต

ວະນະສັງຍຸດ

---

อานนฺทสุตฺต

ອານັນທະສູດ

---

ปุจฺฉา – วนสํยุตฺเต ปนาวุโส ปญฺจมํ สํคีตํ อานนฺทสุตฺตํ กทา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ກໍອານັນທະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີຫ້າ ໃນວະນະສັງຍຸດນັ້ນ ກ່າວໄວ້ເມື່ອໃດ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະກ່າວໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ อจิรปรินิพฺพุเต ภควติ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อารพฺภ ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถาย เทวตาย ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท อจิรปรินิพฺพุเต ภควติ อติเวลํ คิหิสญฺญตฺติพหุโล วิหรติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປະລິນິບພານໄດ້ບໍ່ດົນ ເທວະດາຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນປ່າແຫ່ງໜຶ່ງ ໃນແຄວ້ນໂກສົນ ໄດ້ກ່າວປາຣົບພະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດດັບຂັນທະປະລິນິບພານໄດ້ບໍ່ດົນ ພະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ມັກໃຊ້ເວລາສ່ວນຫຼາຍໃນການສັ່ງສອນຄະຫັດເກີນຂອບເຂດ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

‘‘รุกฺขมูลคหนํ ปสกฺกิย,นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย;

ฌาย โคตม มา ปมาโท,กึ เต พิฬิพิฬิกา กริสฺสตี’’ติ.

“ທ່ານໂຄຕະມະ ເຂົ້າໄປສູ່ໂຄນໄມ້ໃນປ່າທຶບແລ້ວ ຈົ່ງນ້ອມເອົາພະນິບພານໄວ້ໃນໃຈ, ຈົ່ງເພັ່ງພິນິດ ຢ່າປະໝາດ, ການເວົ້າຈາພ່າມເພື່ອນັ້ນ ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ທ່ານ”.

---

เอวํ [Pg.127] โข ภนฺเต วนสณฺเฑ อธิวตฺถาย เทวตาย อายสฺมโต อานนฺทตฺเถรสฺส อนุกมฺปิกาย อตฺถกามาย ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເທວະດາຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນປ່າ ຜູ້ມີຄວາມອະນຸເຄາະ ປາຖະໜາປະໂຫຍດແກ່ພະອານົນເຖຣະ ໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

รุกฺขมูล [Pg.128] คหนํ ปสกฺกิย, นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย;

ฌาย โคตม มา ปมาโท, กึ เต พิฬิพิฬิกา กริสฺสติ-หุ–

“ທ່ານໂຄຕະມະ ເຂົ້າໄປສູ່ໂຄນໄມ້ໃນປ່າທຶບແລ້ວ ຈົ່ງນ້ອມເອົາພະນິບພານໄວ້ໃນໃຈ, ຈົ່ງເພັ່ງພິນິດ ຢ່າປະໝາດ, ການເວົ້າຈາພ່າມເພື່ອນັ້ນ ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ທ່ານ”–

---

ยกฺขสํยุตฺต

ຍັກຂະສັງຍຸດ

---

อินฺทกสุตฺต

ອິນທະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ยกฺขสํยุตฺเต [Pg.129] ปนาวุโส ปฐมํ สํคีตํ อินฺทกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ກໍອິນທະກະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທຳອິດ ໃນຍັກຂະສັງຍຸດນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อินฺทกูเฏ ปพฺพเต อินฺทกสฺส ยกฺขสฺส ภวเน อินฺทกํ ยกฺขํ อารพฺภ ภาสิตํ. อินฺทโก ภนฺเต ยกฺโข อตฺตวาโท ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສູດນັ້ນ ຊົງສະແດງປາຣົບອິນທະກະຍັກ ທີ່ວິມານຂອງອິນທະກະຍັກ ບົນພູເຂົາອິນທະກູດ ເມືອງລາຊະຄຶ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອິນທະກະຍັກຜູ້ມີອັດຕະວาທະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກ່າວຄາຖາຖາມດັ່ງນີ້ວ່າ–

---

‘‘รูปํ น ชีวนฺติ วทนฺติ พุทฺธา,กถํ นฺวยํ วินฺทติมํ สรีรํ;

กุตสฺส อฏฺฐียกปิณฺฑเมภิ,กถํ นฺวยํ สชฺชติ คพฺภรสฺมิ’’นฺติ.

“ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຕຣັດວ່າ ຮູບບໍ່ແມ່ນຊີວິດ, ກໍສັດນີ້ຍ່ອມໄດ້ຮ່າງກາຍນີ້ມາຢ່າງໃດ? ກ້ອນກະດູກແລະກ້ອນເນື້ອເຫຼົ່ານີ້ ມາຈາກໃສ? ແລະສັດນີ້ຍ່ອມຕິດຢູ່ໃນທ້ອງມານດາຢ່າງໃດ?”

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

‘‘ปฐมํ กลลํ โหติ, กลลา โหติ อพฺพุทํ,อพฺพุทา ชายเต เปสิ, เปสิ นิพฺพตฺตตี ฆโน;

ฆนา ปสาขา ชายนฺติ, เกสา โลมา นขาปิจ;

ยญฺจสฺส ภุญฺชตี มาตา, อนฺนํ ปานญฺจ โภชนํ;

เตน โส ตตฺถ ยาเปติ, มาตุกุจฺฉิคโตนโร’’ติ.

“ໃນທຳອິດເກີດເປັນນ້ຳໃສ, ຈາກນ້ຳໃສນັ້ນເກີດເປັນຟອງ, ຈາກຟອງນັ້ນເກີດເປັນກ້ອນເນື້ອ, ຈາກກ້ອນເນື້ອນັ້ນເກີດເປັນກ້ອນແຂງ; ຈາກກ້ອນແຂງນັ້ນເກີດເປັນປຸ່ມຫ้าປຸ່ມ, ຕໍ່ມາຈຶ່ງມີຜົມ ຂົນ ແລະເລັບ; ມານດາຂອງສັດໃນທ້ອງນັ້ນ ບໍລິໂພກເຂົ້າ ນ້ຳ ແລະອາຫານໃດ, ສັດຜູ້ເກີດໃນທ້ອງມານດານັ້ນ ຍ່ອມລ້ຽງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍອາຫານນັ້ນ ໃນທ້ອງມານດານັ້ນ”.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

อาฬวกสุตฺต

ອາລະວະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.132] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ยกฺขสํยุตฺเต อาฬวกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ – ອາວຸໂສ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ...ເປ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພະອົງເອງພະອົງນັ້ນ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງ ອາລະວະກະສູດ ໃນຍັກຂະສັງຍຸດ ໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อาฬวิยํ ภนฺเต อาฬวกสฺส ยกฺขสฺส ภวเน อาฬวกํ ยกฺขํ อารพฺภ ภาสิตํ. อาฬวโก ภนฺเต ยกฺโข ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ – ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະສູດນັ້ນ ຊົງສະແດງປາຣົບອາລະວະກະຍັກ ທີ່ວິມານຂອງອາລະວະກະຍັກ ໃນເມືອງອາລະວີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອາລະວະກະຍັກໄດ້ກ່າວຄາຖາຖາມພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ–

---

กึ สูธวิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ,กึ สุ สุจิณฺณํ สุขมาวหาติ;

กึ สุ หเว สาทุตรํ รสานํ,กถํ ชีวึ ชีวิตามาหุ เสฏฺฐนฺติ.

“ຊັບອັນໃດໃນໂລກນີ້ ເປັນຊັບອັນປະເສີດຂອງຄົນ? ทັມອັນໃດທີ່ບຸກຄົນປະພຶດດີແລ້ວ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້? ລົດອັນໃດເປັນລົດອັນດີເລີດກວ່າລົດທັງຫຼາຍ? ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຜູ້ມີຊີວິດຢູ່ຢ່າງໃດ ເປັນຊີວິດອັນປະເສີດສຸດ?”

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ–

---

สทฺธีจ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ,ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ;

สจฺจํ หเว สาทุตรํ รสานํ,ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐนฺติ.

“ສັດທາເປັນຊັບອັນປະເສີດຂອງຄົນໃນໂລກນີ້, ທັມອັນບຸກຄົນປະພຶດດີແລ້ວ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້, ສັດຈະເປັນລົດອັນດີເລີດກວ່າລົດທັງຫຼາຍ, ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຜູ້ເປັນຢູ່ດ້ວຍປັນຍາ ເປັນຊີວິດອັນປະເສີດສຸດ”.

---

เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍຄາຖາມີປະການດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

น [Pg.134] ขฺวาหํ ตํ อาวุโส นิกฺขมิสฺสามิ, ยํ เต กรณียํ, ตํ กโรหิ,

“ອາວຸໂສ ເຮົາຈະບໍ່ອອກໄປຈາກທີ່ນີ້, ທ່ານມີກິດຈະກຳໃດທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດ ກໍຈົ່ງເຮັດກິດຈະກຳນັ້ນເຖີດ”

---

ปญฺหํ ตํ สมณ ปุจฺฉิสฺสามิ, สเจ เม น พฺยากริสฺสสิ, จิตฺตํ วา เต ขิปิสฺสามิ, หทยํ วา เต ผาเลสฺสามิ, ปาเทสุ วา คเหตฺวา ปารคงฺคาย ขิปิสฺสามิ–

“ແນ່ສະມະນະ ເຮົາຈະຖາມບັນຫາກັບທ່ານ, ຖ້າທ່ານບໍ່ຕອບບັນຫາແກ່ເຮົາ, ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງທ່ານຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືຈະຜ່າຫົວໃຈຂອງທ່ານ ຫຼືຈະຈັບທີ່ຕີນທັງສອງແລ້ວໂຍນທ່ານໄປຝັ່ງຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ”–

---

กึ [Pg.135] สูข วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, กึ สุ สุจิณฺณํ สุขมาวหาติ;

กึ สุ หเว สาทุภรํ รสานํ, กถํ ชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ–

“ຊັບອັນໃດໃນໂລກນີ້ ເປັນຊັບອັນປະເສີດຂອງຄົນ? ທັມອັນໃດທີ່ບຸກຄົນປະພຶດດີແລ້ວ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້? ລົດອັນໃດເປັນລົດອັນດີເລີດກວ່າລົດທັງຫຼາຍ? ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຜູ້ມີຊີວິດຢູ່ຢ່າງໃດ ເປັນຊີວິດອັນປະເສີດສຸດ?”–

---

สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ;

สจฺจํ หเว สาทุตรํ รสานํ, ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ;

“ສັດທາເປັນຊັບອັນປະເສີດຂອງຄົນໃນໂລກນີ້, ທັມອັນບຸກຄົນປະພຶດດີແລ້ວ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້, ສັດຈະເປັນລົດອັນດີເລີດກວ່າລົດທັງຫຼາຍ, ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຜູ້ເປັນຢູ່ດ້ວຍປັນຍາ ເປັນຊີວິດອັນປະເສີດສຸດ”;

---

กถํสุ [Pg.136] ตรติ โอฆํ, กถํสุ ตรติ อณฺณวํ;

กถํสุ ทุกฺข มจฺเจติ, กถํสุ ปริสุชฺฌติ.

“ຄົນຍ່ອມຂ້າມໂອຄະໄດ້ຢ່າງໃດ? ຍ່ອມຂ້າມມະຫາສະໝຸດໄດ້ຢ່າງໃດ? ຍ່ອມລ່ວງພົ້ນທຸກໄດ້ຢ່າງໃດ? ແລະຍ່ອມບໍລິສຸດໄດ້ຢ່າງໃດ?”

---

สทฺธาย ตรติ โอฆํ, อปฺปมาเทน อณฺณวํ;

วีริเยน ทุกฺข มจฺเจติ, ปญฺญาย ปริสุชฺฌติ–

“ຄົນຍ່ອມຂ້າມໂອຄະໄດ້ດ້ວຍສັດທາ, ຂ້າມມະຫາສະໝຸດໄດ້ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດ, ລ່ວງພົ້ນທຸກໄດ້ດ້ວຍຄວາມພຽນ, ແລະບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ”–

---

กถํสุ [Pg.137] ลภเต ปญฺญํ, กถํสุ วินฺทเต ธนํ;

กถํสุ กิตฺตึ ปปฺโปติ, กถํ มิตฺตานิ คนฺถติ;

อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ, กถํ เปจฺจ น โสจติ–

“ຄົນຍ່ອມໄດ້ປັນຍາຢ່າງໃດ? ຍ່ອມຫາຊັບໄດ້ຢ່າງໃດ? ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງຢ່າງໃດ? ຍ່ອມຜູກມິດທັງຫຼາຍໄວ້ໄດ້ຢ່າງໃດ? ແລະລະໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກໜ້າແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກຢ່າງໃດ?”–

---

สทฺทหาโน อรหตํ, ธมฺมํ นิพฺพานปตฺติยา;

สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ, อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ;

ปติรูปการี ธุรวา, อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ;

สจฺเจน [Pg.138] กิตฺตึ ปปฺโปติ, ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ;

อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ;

ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา, สทฺธสฺส ฆรเมสิโน;

สจฺจํ ธมฺโม ธิติ จาโค, ส เว เปจฺจน โสจติ–

“ບຸກຄົນຜູ້ເຊື່ອຖືທັມຂອງພະອໍລະຫັນທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພະນິບພານ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະໝາດ ມີປັນຍາສະຫຼາດ ຕັ້ງໃຈຟັງ ຍ່ອມໄດ້ປັນຍາ; ບຸກຄົນຜູ້ເຮັດການສົມຄວນ ມີຄວາມເອົາໃຈໃສ່ ມີຄວາມຂະຫຍັນ ຍ່ອມຫາຊັບໄດ້; ບຸກຄົນຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງດ້ວຍສັດຈະ, ຜູ້ໃຫ້ຍ່ອມຜູກມິດໄວ້ໄດ້; ບຸກຄົນລະໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກໜ້າແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກຢ່າງນີ້; ຜູ້ຄອງເຮືອນທີ່ມີສັດທາ ຫາກມີທັມ 4 ປະການນີ້ ຄື ສັດຈະ ທັມມະ ທິຕິ ແລະຈາຄະ ບຸກຄົນນັ້ນລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກເລີຍ”–

---

สกฺกสํยุตฺต

ສັກກະສັງຍຸດ

---

วตปทสุตฺต

ວັດຕະປະທະສູດ

---

ปุจฺฉา – สกฺกสํยุตฺเต [Pg.139] ปนาวุโส วตปทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍວັດຕະປະທະສູດ ໃນສັກກະສັງຍຸດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ สกฺกสฺส ภิกฺขเว เทวานมินฺทสฺส ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส สตฺต วตปทานิ สมตฺตานิ สมาทินฺนานิ อเหสุํ, เยสํ สมาทินฺนตฺตา สกฺโก สกฺกตฺตํ อชฺฌคาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອທ້າວສັກກະຈອມເທບ ຍັງເປັນມະນຸດໃນຊາດກ່ອນ ໄດ້ສະມາທານວັດຕະບົດ 7 ປະການຢ່າງຄົບຖ້ວນ ເພາະການສະມາທານວັດຕະບົດເຫຼົ່ານັ້ນ ທ້າວສັກກະຈຶ່ງໄດ້ເຖິງຄວາມເປັນທ້າວສັກກະ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ.

---

สกฺกสฺส [Pg.141] ภิกฺขเว เทวานมินฺทสฺส ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส อิมานิ สตฺต วตปทานิ สมตฺตานิ สมาทินฺนานิ อเหสุํ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອທ້າວສັກກະຈອມເທບ ຍັງເປັນມະນຸດໃນຊາດກ່ອນ ໄດ້ສະມາທານວັດຕະບົດ 7 ປະການເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

---

มาตาเปตฺติภรํ ชนฺตุํ, กุเล เชฏฺฐาปจายินํ;

สณฺหํ สขิลสมฺภาสํ, เปสุเณยฺยปฺปหายินํ;

มจฺเฉรวินเย ยุตฺตํ, สจฺจํ โกธาภิภุํ นรํ;

ตํ เว เทวา ตาวตึสา, อาหุ ‘‘สปฺปุริโส’’อิติ.

ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງທັງຫຼາຍ ເອີ້ນນໍຣะ (ຄົນ) ຜູ້ລ້ຽງມານດາບິດາ, ມີຄວາມເຄົາຣົບຜູ້ໃຫຍ່ໃນຕະກູນ, ມີວາຈາອ່ອນຫວານ ສຸພາບ, ລະເວັ້ນການເວົ້າສອດສຽດ, ປະກອບໃນການກຳຈັດຄວາມຕະໜີ່, ມີຄວາມສັດຈິງ, ແລະຂົ່ມຄວາມໂກດໄດ້ ນັ້ນວ່າ 'ສັດຕະບຸຣຸດ' ແທ້ຈິງ.

---

ทลิทฺทสุตฺต

ທະລິດທະສູດ

---

ปุจฺฉา – ทลิทฺทสุตฺตํ ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ. วิสฺสชฺชนา. ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อญฺญตโร ปุริโส อิมสฺมึเยว ราชคเห มนุสฺสทลิทฺโท [Pg.142] อโหสิ มนุสฺสกปโณ มนุสฺสวราโก, โส ตถาคตปฺปเวทิเต ธมฺมวินเย สทฺธํ สมาทิยิ, สีลํ, สุตํ, จาคํ, ปญฺญํ สมาทิยี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍທະລິດທະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ? ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງຣาຊະຄຶ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ມີຊາຍຄົນໜຶ່ງ ໃນເມືອງຣາຊະຄຶນີ້ເອງ ເປັນຄົນຍາກຈົນ ເປັນຄົນອານາຖາ ເປັນຄົນໜ້າສົມເພດ ເຂົາໄດ້ສະມາທານສັດທາ ສີລ ສຸຕະ ຈາຄະ ປັນຍາ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ.

---

ยสฺส [Pg.144] สทฺธา ตถาคเต, อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา;

สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ, อริยกนฺตํ ปสํสิตํ.

ຄວາມສັດທາໃນພຣະຕຖາຄົດ ຂອງຜູ້ໃດ ຕັ້ງໝັ້ນຢ່າງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ແລະສີລຂອງຜູ້ໃດງົດງາມ ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອະຣິຍະເຈົ້າ ແລະໄດ້ຮັບການສັນເສີນ.

---

ยชมานสุตฺต

ຍະຊະມານະສູດ

---

ปุจฺฉา – ยชมานสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍຍະຊະມານະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.145] ภนฺเต สกฺกํ เทวานมินฺทํ อารพฺภ ภาสิตํ. สกฺโก ภนฺเต เทวานมินฺโท ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ–

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ຊົງປາຣົບທ້າວສັກກະຈອມເທບ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ. ຂ້ານ້ອຍ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ—

---

‘‘ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, กตฺถ ทินฺนํ มหปฺผล’’นฺติ.

'ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ຜູ້ມີຊີວິດ ບຳເພັນທານຢູ່, ເຮັດບຸນອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດອຸປະທິ, ທານທີ່ໃຫ້ໃນທີ່ໃດ ຈຶ່ງມີຜົນຫຼາຍ?'

---

ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ–

ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍ (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງວ່າ)—

---

‘‘จตฺตาโร จ ปฏิปนฺนา, จตฺตาโรจ ผเล ฐิตา;

เอส สงฺโฆ อุชุภูโต, ปญฺญาสีลสมาหิโต;

ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, สงฺเฆ ทินฺนํ มหปฺผลํ’’นฺติ.

'ບຸກຄົນ 4 ຄູ່ ຜູ້ປະຕິບັດແລ້ວ ແລະ 4 ຄູ່ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຜົນ, ນີ້ຄືພຣະສົງຄ໌ຜູ້ດຳເນີນໄປກົງແລ້ວ ຜູ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນປັນຍາແລະສີລ; ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ຜູ້ມີຊີວິດ ບຳເພັນທານຢູ່, ເຮັດບຸນອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດອຸປະທິ, ທານທີ່ໃຫ້ໃນພຣະສົງຄ໌ ຈຶ່ງມີຜົນຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້.

---

เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ยชมานานํ [Pg.146] มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ,กโรตํ โอปธิตํ ปุญฺญํ, กตฺถ ทินฺนํ มหปฺผลํ–

ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ຜູ້ມີຊີວິດ ບຳເພັນທານຢູ່, ເຮັດບຸນອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດອຸປະທິ, ທານທີ່ໃຫ້ໃນທີ່ໃດ ຈຶ່ງມີຜົນຫຼາຍ—

---

จตฺตาโร จ ปฏิปนฺนา, จตฺตาโร จ ผเล ฐิตา;

เอส สงฺโฆ อุชุภูโต, ปญฺญาสีลสมาหิโต;

ยชมานานํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญเปกฺขาน ปาณินํ;

กโรตํ โอปธิกํ ปุญฺญํ, สงฺเฆ ทินฺนํ มหปฺผลํ–

ບຸກຄົນ 4 ຄູ່ ຜູ້ປະຕິບັດແລ້ວ ແລະ 4 ຄູ່ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຜົນ, ນີ້ຄືພຣະສົງຄ໌ຜູ້ດຳເນີນໄປกົງແລ້ວ ຜູ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນປັນຍາແລະສີລ; ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ຜູ້ມີຊີວິດ ບຳເພັນທານຢູ່, ເຮັດບຸນອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດອຸປະທິ, ທານທີ່ໃຫ້ໃນພຣະສົງຄ໌ ຈຶ່ງມີຜົນຫຼາຍ—

---

คหฏฺฐวนฺทนาสุตฺต

ຄະຫັດຖະວັນທະນາສູດ

---

ปุจฺฉา – คหฏฺฐวนฺทนาสุตฺตํ [Pg.147] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍຄະຫັດຖະວັນທະນາສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ อามนฺเตสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໄດ້ຕຣັດຮຽກມາຕະລີເທວະບຸດຜູ້ຂັບຣົດມາ...' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ.

---

ตํ [Pg.148] นมสฺสนฺติ เตวิชฺชา, สพฺเพ ภุมฺมาจ ขตฺติยา;

จตฺตาโร จ มหาราชา, ติทสาจ ยสสฺสิโน;

อถโก นาม โส ยกฺโข, ยํ ตฺวํ สกฺก นมสฺสสิ–

ພຣະພຣາຫມណ៍ຜູ້ໄດ້ວິຊາສາມ, ກະສັດທັງຫຼາຍໃນແຜ່ນດິນ, ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່, ແລະເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງຜູ້ມີຍົດ ຕ່າງກໍນ້ອມໄຫວ້ທ່ານ; ຂ້າແຕ່ທ້າວສັກກະ, ຍັກຕົນນັ້ນ ຊື່ຫຍັງ ທີ່ທ່ານນ້ອມໄຫວ້ຢູ່?—

---

อหญฺจ [Pg.149] สีลสมฺปนฺเน, จิรรตฺตสมาหิเต;

สมฺมาปพฺพชิเต วนฺเท, พฺรหฺมจริยปรายเน.

ເຮົາໄຫວ້ທ່ານຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສີລ, ຜູ້ມີຈິດສະມາດິຕັ້ງໝັ້ນມາຕະຫຼອດການນານ, ຜູ້ບວດໂດຍຊອບ, ຜູ້ມີພຣົມມະຈັນເປັນເບື້ອງໜ້າ.

---

เย คหฏฺฐา ปุญฺญกรา, สีลวนฺโต อุปาสกา;

ธมฺเมน ทารํ โปเสนฺติ, เต นมสฺสามิ มาตลิ.

ດູກ່ອນມາຕະລີ, ເຮົາໄຫວ້ຄະຫັດທັງຫຼາຍ ຜູ້ບຳເພັນບຸນ, ເປັນອຸປາສົກຜູ້ມີສີລ, ຜູ້ລ້ຽງດູພັນລະຍາໂດຍທັມ.

---

นิทานวคฺคปาฬิ

ນິທານະວັກຄະປາລີ

---

นิทานสํยุตฺต

ນິທານະສັງຍຸດ

---

ปฏิจฺจสมุปฺปาทสุตฺต

ປະຕິດຈະສະມຸບປາດະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.151] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน นิทานวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ สํคีตํ ปฏิจฺจสมุปฺปาทสุตฺตํ กตฺถ ตํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອະຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ... ລະ... ຊົງສະແດງປະຕິດຈະສະມຸບປາດະສູດ ອັນເປັນສູດທຳອິດທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ ໃນນິທານະວັກຄະສັງຍຸດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ปญฺจสเต ชนปทวาสิโน ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ปญฺจสตา ภนฺเต ชนปทวาสิโน ภิกฺขู สพฺเพ อุคฺฆาฏิตญฺญุโน ธุตงฺคธรา อารทฺธวีริยา ยุตฺตโยคา วิปสฺสกา สณฺหํ สุขุมํ สุญฺญตํ ปจฺจยาการธมฺมเทสนํ ปตฺถยมานา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ภควนฺตํ ปริวาเรตฺวา นิสีทึสุ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปฏิจฺจสมุปฺปาทํ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิ กโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຊາວຊົນນະບົດ 500 ຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້ານ້ອຍ ພິກຂຸຊາວຊົນນະບົດ 500 ຮູບ ເຫຼົ່ານັ້ນ ທຸກຮູບເປັນຜູ້ຮູ້ໄດ້ໄວ, ເປັນຜູ້ຊົງທຸດົງ, ມີຄວາມພຽນອັນປາຣົບແລ້ວ, ປະກອບຄວາມພຽນເນືອງໆ, ເປັນຜູ້ຈະເຣີນວິປັດສະນາ, ປາຖະໜາຈະຟັງພຣະທັມມະເທສະນາເຣື່ອງປັດຈະຍາການ ອັນລະອຽດ ອ່ອນໂຍນ ແລະວ່າງເປົ່າ, ໄດ້ອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຫ້ອມລ້ອມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢູ່. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສະແດງປະຕິດຈະສະມຸບປາດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ເຮົາຈະກ່າວ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ.

---

กตโม [Pg.152] จ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท. อวิชฺชาปจฺจยา ภิกฺขเว สงฺขารา, สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ (เปยฺยาล) ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปาสา สมฺภวนฺติ, เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍປະຕິດຈະສະມຸບປາດເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະອະວິຊາເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີສັງຂານ, ເພາະສັງຂານເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີວິນຍານ... ລະ... ເພາະຊາດເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຊະລາມໍຣະນະ ໂສກະປະຣິເທວະທຸກຂະໂທມະນັດອຸປາຍາດເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງກອງທຸກທັງມວນນີ້ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເອີ້ນວ່າ ປະຕິດຈະສະມຸບປາດ.

---

อวิชฺชาย ตฺเวว อเสสวิราคนิโรโธ สงฺขารนิโรโธ (เปยฺยาล) ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา นิรุชฺฌนฺติ, เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหติ –

ແຕ່ເພາະຄວາມດັບໂດຍບໍ່ເຫຼືອດ້ວຍວິຣາຄະແຫ່ງອະວິຊານັ້ນເອງ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງສັງຂານ... ລະ... ເພາະຄວາມດັບແຫ່ງຊາດ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງຊະລາມໍຣະນະ ໂສກະປະຣິເທວະທຸກຂະໂທມະນັດອຸປາຍາດ, ຄວາມດັບແຫ່ງກອງທຸກທັງມວນນີ້ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້ —

---

วิภงฺคสุตฺต

ວິພັງຄະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.154] ทุติยํ สํคีตํ วิภงฺคสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນນິທານະສັງຍຸດນັ້ນ ກໍວິພັງຄະສູດ ອັນເປັນສູດທີສອງທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต ปญฺจสเต ชนปทวาสิโน วิปญฺจิตญฺญุโน ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ปญฺจสตา ภนฺเต ชนปทวาสิกา ภิกฺขู วิปญฺจิตญฺญุโน ธุตงฺคธรา อารทฺธวีริยา ยุตฺตโยคา วิสฺสกา สณฺหํ สุขุมํ สุญฺญตปฏิสํยุตฺตํ ปจฺจยาการธมฺมเทสนํ ปตฺถยมานา ภควนฺตํ ปริวาเรตฺวา นิสีทึสุ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปฏิจฺจ สมุปฺปาทํ โว ภิกฺขเว เทเทสฺสามิ วิภชิสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຊາວຊົນນະບົດ 500 ຮູບ ຜູ້ເປັນວິປັນຈິຕັນຍູ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້ານ້ອຍ ພິກຂຸຊາວຊົນນະບົດ 500 ຮູບ ຜູ້ເປັນວິປັນຈິຕັນຍູ ເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຜູ້ຊົງທຸດົງ, ມີຄວາມພຽນອັນປາຣົບແລ້ວ, ປະກອບຄວາມພຽນເນືອງໆ, ເປັນຜູ້ຈະເຣີນວິປັດສະນາ, ປາຖະໜາຈະຟັງພຣະທັມມະເທສະນາເຣື່ອງປັດຈະຍາການ ອັນລະອຽດ ອ່ອນໂຍນ ແລະປະກອບດ້ວຍສຸຍຍະຕາ, ໄດ້ນັ່ງຫ້ອມລ້ອມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢູ່. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສະແດງ ຈະຈຳແນກປະຕິດຈະສະມຸບປາດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ເຮົາຈະກ່າວ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ.

---

ปญฺจเวรภยสุตฺต

ປັນຈະເວຣะພະຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปญฺจเวรภยสุตฺตํ [Pg.156] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍປັນຈະເວຣະພະຍະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ ‘‘ยโต โข คหปติ อริยสาวกสฺส ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ, จตูหิ จ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ, อริโย จสฺส ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ, โส อากงฺขมาโน อตฺตนาว อตฺตานํ พฺยากเรยฺย ขีณนิรโยมิ ขีณติรจฺฉานโยนิ ขีณเปตฺติวิสโย ขีณาปายทุคฺคติวินิปาโต, โสตาปนฺโนหมสฺมิ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโน’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ຊົງປາຣົບອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ຄະຫະບໍດີ ເມື່ອໃດໄພເວນ 5 ປະການ ຂອງອະຣິຍະສາວົກສະຫງົບຣະງັບແລ້ວ, ແລະອະຣິຍະສາວົກປະກອບດ້ວຍອົງແຫ່ງໂສດາປະຕິ 4 ປະການ, ທັງອະຣິຍະຍາຍະທັມ ຂອງອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ກໍເປັນທັມທີ່ເຫັນແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍດີ ແທງຕະຫຼອດແລ້ວດ້ວຍດີດ້ວຍປັນຍາ; ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ເມື່ອຫວັງ ຈະພະຍາກອນຕົນເອງກໍໄດ້ວ່າ ເຮົາເປັນຜູ້ມີນະຣົກສິ້ນແລ້ວ ມີກຳເນີດເດຍຣັດສານສິ້ນແລ້ວ ມີເປດວິໄສສິ້ນແລ້ວ ມີອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດສິ້ນແລ້ວ, ເຮົາເປັນພຣະໂສດາບັນ ມີຄວາມບໍ່ຕົກຕ່ຳເປັນທັມມະດາ ເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ ທີ່ຈະຕຣັດຮູ້ໃນເບື້ອງໜ້າ' ດັ່ງນີ້ ຂ້ານ້ອຍ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโสตตฺถ [Pg.157] ภควตา อริยสาวกสฺส ปญฺจนฺนํ ภยานํ เวรานํ วูปสนฺตตา ปกาสิตา.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມສະຫງົບຣະງັບແຫ່ງໄພເວນ 5 ປະການ ຂອງອະຣິຍະສາວົກໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ‘‘กตมานิ [Pg.158] ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ. ยํ คหปติ ปาณาติปาตี ปาณาติปาตปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวทยติ. ปาณาติปาตา ฏิวิรตสฺส เอวํ ตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ โหตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส ปญฺจนฺนํ ภยานํ เวรานํ วูปสนฺตตา ปกาสิตา.

ຄຳຕອບ — 'ໄພເວນ 5 ປະການ ທີ່ສະຫງົບຣະງັບແລ້ວ ເປັນແນວໃດ? ຄະຫະບໍດີ ບຸກຄົນຜູ້ຂ້າສັດ ຍ່ອມປະສົບໄພເວນໃດ ທີ່ເປັນໄປໃນປັດຈຸບັນ ເພາະປານາຕິບາດເປັນປັດໄຈ, ຍ່ອມປະສົບໄພເວນໃດ ທີ່ເປັນໄປໃນຊາດໜ້າ, ຍ່ອມສະເຫວີຍທຸກໂທມະນັດທາງໃຈ; ສ່ວນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກປານາຕິບາດແລ້ວ ໄພເວນນັ້ນຍ່ອມສະຫງົບຣະງັບໄປດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມສະຫງົບຣະງັບແຫ່ງໄພເວນ 5 ປະການ ຂອງອະຣິຍະສາວົກໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.159] ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคตตา ปกาสิตา.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມປະກອບດ້ວຍອົງແຫ່ງໂສດາປະຕິ 4 ປະການ ຂອງອະຣິຍະສາວົກໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ. อิธ คหปติ อริยสาวโก พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ ‘‘อิติปิโส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโรปุริสทมฺมสารถิ สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อริยสาวกสฺส จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคตตา ปกาสิตา.

ຄຳຕອບ — 'ອະຣິຍະສາວົກປະກອບດ້ວຍອົງແຫ່ງໂສດາປະຕິ 4 ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄະຫະບໍດີ ອະຣິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ປະກອບດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າວ່າ ເພາະເຫດນີ້ໆ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຕຣັດຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາແລະຈະຣະນະ ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ ເປັນສານະຖີຝຶກບຸຣຸດທີ່ຄວນຝຶກຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ເປັນສາດສະດาຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີໂຊກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມປະກອບດ້ວຍອົງແຫ່ງໂສດາປະຕິ 4 ປະການ ຂອງອະຣິຍະສາວົກໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.161] ตตฺถ ภควตา อริยสาวเกน อริยสฺส ญายสฺส ปญฺญาย สุทิฏฺฐตา สุปฺปฏิวิทฺธตา ปกาสิตา.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມທີ່ອະຣິຍະຍາຍະທັມ ເປັນທັມທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຫັນແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍດີ ແທງຕະຫຼອດແລ້ວດ້ວຍດີດ້ວຍປັນຍາໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จสฺส อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ. อิธ คหปติ อริยสาวโก ปฏิจฺจสมุปฺปาทญฺเญว สาธุกํ โยนิโส มนสิ กโรติ ‘‘อิติ อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ, อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ, อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ, อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ, ยทิทํ อวิชฺชาปจฺจยา (เปยฺยาล) เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตี’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ตตฺถ อริยสาวเกน อริยสฺส ญายสฺส ปญฺญาย สุทิฏฺฐตา สุปฺปฏิวิทฺธตา ปกาสิตา.

ຄຳຕອບ — 'ກໍອະຣິຍະຍາຍະທັມ ທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຫັນແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍດີ ແທງຕະຫຼອດແລ້ວດ້ວຍດີດ້ວຍປັນຍາ ເປັນແນວໃດ? ຄະຫະບໍດີ ອະຣິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມໃສ່ໃຈໂດຍແຍບຄາຍເປັນຢ່າງດີ ໃນປະຕິດຈະສະມຸບປາດນັ້ນເອງວ່າ ເມື່ອສິ່ງນີ້ມີ ສິ່ງນີ້ຈຶ່ງມີ, ເມື່ອສິ່ງນີ້ບໍ່ມີ ສິ່ງນີ້ຈຶ່ງບໍ່ມີ, ເພາະສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນ ສິ່ງນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ, ເພາະສິ່ງນີ້ດັບໄປ ສິ່ງນີ້ຈຶ່ງດັບໄປ, ຄື ເພາະອະວິຊາເປັນປັດໄຈ... ລະ... ຄວາມດັບແຫ່ງກອງທຸກທັງມວນນີ້ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້' ດັ່ງນີ້ ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມທີ່ອະຣິຍະຍາຍະທັມ ເປັນທັມທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຫັນແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍດີ ແທງຕະຫຼອດແລ້ວດ້ວຍດີດ້ວຍປັນຍາໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ยโต [Pg.162] โข คหปติ อริยสาวกสฺส อิมานิ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ. อิเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ. อยญฺจสฺส อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ–

ຄະຫະບໍດີ ເມື່ອໃດໄພເວນ 5 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຂອງອະຣິຍະສາວົກສະຫງົບຣະງັບແລ້ວ, ອະຣິຍະສາວົກປະກອບດ້ວຍອົງແຫ່ງໂສດາປະຕິ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້, ແລະອະຣິຍະຍາຍະທັມນີ້ ຂອງອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ກໍເປັນທັມທີ່ເຫັນແຈ້ງແລ້ວດ້ວຍດີ ແທງຕະຫຼອດແລ້ວດ້ວຍດີດ້ວຍປັນຍາ—

---

ทุกฺขสุตฺต

ທຸກຂະສູດ

---

ปุจฺฉา – ทุกฺขสุตฺตํ [Pg.163] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍທຸກຂະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทุกฺขสฺส ภิกฺขเว สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສະແດງຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມດັບໄປແຫ່ງຄວາມທຸກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.164] ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสมุทโย ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโย. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา. อยํ โข ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโย. โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ…เป… ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ…เป… กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ…เป… มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา. อยํ โข ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส สมุทโยติ เอวํโข ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส สมุทโย ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກເປັນແນວໃດ? ເພາະອາໄສຈັກຂຸແລະຮູບ ຈຶ່ງເກີດຈັກຂຸວິນຍານ, ຄວາມປະຈວບກັນແຫ່ງທັມ 3 ປະການນີ້ຄືຜັດສະ, ເພາະຜັດສະເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີເວທະນາ, ເພາະເວທະນາເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຕັນຫາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກ. ເພາະອາໄສໂສຕະແລະສຽງ ຈຶ່ງເກີດໂສຕະວິນຍານ... ລະ... ເພາະອາໄສຄານະແລະກິ່ນ... ລະ... ເພາະອາໄສຊິວຫາແລະຣົດ... ລະ... ເພາະອາໄສກາຍແລະໂຜດທັບພະ... ລະ... ເພາະອາໄສມະນະແລະທັມມາຣົມ ຈຶ່ງເກີດມະໂນວິນຍານ, ຄວາມປະຈວບກັນແຫ່ງທັມ 3 ປະການນີ້ຄືຜັດສະ, ເພາະຜັດສະເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີເວທະນາ, ເພາະເວທະນາເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຕັນຫາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກ' ດັ່ງນີ້ ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.165] ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – กตโม จ ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา, ตสฺสาเยว ตณฺหาย อเสสวิราคนิโรธา อุปาทานนิโรโธ อุปาทานนิโรธา ภวนิโรโธ, ภวนิโรธา ชาตินิโรโธ, ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา นิรุชฺฌนฺติ. เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ทุกฺขสฺส อตฺถงฺคโม ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກເປັນແນວໃດ? ເພາະອາໄສຈັກຂຸและຮູບ ຈຶ່ງເກີດຈັກຂຸວິນຍານ, ຄວາມປະຈວບກັນແຫ່ງທັມ 3 ປະການນີ້ຄືຜັດສະ, ເພາະຜັດສະເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີເວທະນາ, ເພາະເວທະນາເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຕັນຫາ, ເພາະຄວາມດັບໂດຍບໍ່ເຫຼືອດ້ວຍວິຣາຄະແຫ່ງຕັນຫານັ້ນເອງ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງອຸປາດານ, ເພາະຄວາມດັບແຫ່ງອຸປາດານ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງພົບ, ເພາະຄວາມດັບແຫ່ງພົບ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງຊາດ, ເພາະຄວາມດັບແຫ່ງຊາດ ຈຶ່ງມີຄວາມດັບແຫ່ງຊະລາມໍຣະນະ ໂສກະປະຣິເທວະທຸກຂະໂທມະນັດອຸປາຍາດ. ຄວາມດັບແຫ່ງກອງທຸກທັງມວນນີ້ ຍ່ອມມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້ານ້ອຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປະກາດຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກໄວ້ໃນສູດນັ້ນ.

---

ปุตฺตมํสูปมสุตฺต

ປຸດຕະມັງສູປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปุตฺตมํสูปมสุตฺตํ [Pg.166] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍປຸດຕະມັງສູປະມະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล อธุนา ปพฺพชิเต ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. ภควโต จ ภนฺเต ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ มหาลาภสกฺกาโร อุทปาทิ, เอกจฺเจ จ ภนฺเต ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา กุลปุตฺตา อาหารํ อปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชึสุ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อาหารา ภูตานํ วา สตฺตานํ ฐิติยา สมฺภเวสีนํ วา อนุคฺคหาย. กตเม จตฺตาโร กพฬีกาโร อาหาโร โอฬาริโก วา สุขุโม วา ผสฺโส ทุติโย มโนสญฺเจตนา ตติยา วิญฺญาณํ จตุตฺถ’’นฺติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຜູ້ບວດໃໝ່ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ລາບສັກກາຣະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະພຣະພິກຂຸສົງ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸບວດໃໝ່ບາງຮູບ ເຊິ່ງເປັນກຸນລະບຸດຜູ້ບວດໄດ້ບໍ່ດົນ ໄດ້ບໍລິໂພກອາຫານໂດຍບໍ່ໄດ້ພິຈາຣະນາ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອາຫານ 4 ປະການນີ້ ເພື່ອຄວາມຕັ້ງຢູ່ໄດ້ຂອງສັດທັງຫຼາຍຜູ້ເກີດມາແລ້ວ ຫຼືເພື່ອອຸປະຖຳແກ່ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ສະແຫວງຫາທີ່ເກີດ. 4 ປະການຄືແນວໃດ? ຄື ກະວະລີກາຣາຫານ ຈະເປັນອາຫານຫຍາບຫຼືລະອຽດກໍຕາມ, ຜັດສາຫານເປັນທີສອງ, ມະໂນສັນເຈດະນາຫານເປັນທີສາມ, ວິນຍານາຫານເປັນທີສີ່” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.168] ตตฺถ กพฬีการสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ภควตา ปกาสิโต.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນກະວະລີກາຣາຫານໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ทฺเว ชายมฺปติกา ปริตฺตํ สมฺพลํ อาทาย กนฺตารมคฺคํ ปฏิปชฺเชยฺยุํ. เตสมสฺส เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโปติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา [Pg.169] กพฬีการสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນກະວະລີກາຣາຫານໄວ້ ໂດຍມີອຸປະມາເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນສາມີພັນລະຍາຄູ່ໜຶ່ງ ຖືເອົາສະບຽງອາຫານພຽງເລັກນ້ອຍ ແລ້ວເດີນທາງໄປສູ່ທາງກັນດານ. ເຂົາເຈົ້າມີລູກຊາຍຄົນດຽວ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ເພິ່ງພໍໃຈ...” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.172] ตตฺถ ภควตา ผสฺสาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນຜັດສາຫານໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว คาวี นิจฺจมฺมา กุฏฺฏํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย, เย กุฏฺฏนิสฺสิตา ปาณา, เต นํ ขาเทยฺยุํ. รุกฺขํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย. อุทกํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย. อากาสํ เจ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺย, เย อากาสนิสฺสิตา ปาณา, เต นํ ขาเทยฺยุนฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ผสฺสสฺส อาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນຜັດສາຫານໄວ້ໂດຍລະອຽດ ໂດຍມີອຸປະມາເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນແມ່ງົວທີ່ບໍ່ມີໜັງຫຸ້ມ ຖ້າຍືນອີງຝາຢູ່ ພວກສັດອາໄສຝາກໍຈະກັດກິນມັນ. ຖ້າຍືນອີງຕົ້ນໄມ້ຢູ່... ຖ້າຍືນແຊ່ນ້ຳຢູ່... ຖ້າຍືນຢູ່ໃນທີ່ແຈ້ງ ພວກສັດອາໄສອາກາດກໍຈະກັດກິນມັນ...” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

เอวเมว [Pg.173] ขฺวาหํ ภิกฺขเว ผสฺสาหาโร ทฏฺฐพฺโพติ วทามิ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາກ່າວວ່າ ຄວນເຫັນຜັດສາຫານ ດ້ວຍອຸປະມານັ້ນເອງ.”

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.174] ตตฺถ ภควตา มโนสญฺเจตนาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນມະໂນສັນເຈດະນາຫານໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว องฺคารกาสุ สาธิกโปริสา ปุณฺณา องฺคารานํ วีตจฺจิกานํ วีตธูมานํ. อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ชีวิตุกาโม อมริตุกาโม สุข กาโม ทุกฺขปฺปฏิกูโลติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา มโนสญฺเจตนาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร วิตฺถาเรน ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນມະໂນສັນເຈດະນາຫານໄວ້ໂດຍລະອຽດ ໂດຍມີອຸປະມາເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນຂຸມຖ່ານໄຟຮ້ອນ ທີ່ເລິກກວ່າຊົ່ວຕົວຄົນ ເຕັມໄປດ້ວຍຖ່ານໄຟທີ່ຮ້ອນແດງ ບໍ່ມີແປວ ບໍ່ມີຄວັນ. ຕໍ່ມາ ມີບຸຣຸດຄົນໜຶ່ງຜູ້ຮັກຊີວິດ ບໍ່ຢາກຕາຍ ປາຖະໜາຄວາມສຸກ ກຽດຊັງຄວາມທຸກ ເດີນມາ...” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.176] ตตฺถ ภควตา วิญฺญาณาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນວິນຍານາຫານໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา รญฺโญ ทสฺเสยฺยุํ ‘‘อยํ เต เทวโจโร อาคุจารี, อิมสฺส ยํ อิจฺฉสิ, ตํ ทณฺฑํ ปเณหี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา วิญฺญาณาหารสฺส ทฏฺฐพฺพากาโร ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງລັກສະນະທີ່ຄວນເຫັນໃນວິນຍານາຫານໄວ້ ໂດຍມີອຸປະມາເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນພວກລາຊະບຸຣຸດຈັບໂຈນຜູ້ເຮັດຄວາມຜິດມາສະແດງແກ່ພຣະລາຊາ ແລ້ວກາບບັງຄົມທູນວ່າ ‘ຂ້າແດ່ສົມມຸດຕິເທບ ໂຈນຜູ້ນີ້ເຮັດຄວາມຜິດ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງລົງອາຍາແກ່ໂຈນຜູ້ນີ້ຕາມທີ່ພຣະອົງຊົງປາຖະໜາເຖີດ’...” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

สุสิมปริพฺพาชกสุตฺต

ສຸສີມະປະຣິພາຊົກສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.179] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สุสิมปริพฺพาชก สุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ລະ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງນັ້ນ ຊົງສະແດງສຸສີມະປະຣິພາຊົກສູດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ สุสิมํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต สุสิโม ยาวตโก ภิกฺขูหิ สทฺธึ อโหสิ กถาสลฺลาโป, ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘ปุพฺเพ โข สุสิม ธมฺมฏฺฐิติญาณํ, ปจฺฉา นิพฺพาเน ญาณ’’นฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຊົງປາຣົບພຣະຜູ້ມີອາຍຸສຸສີມະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸສຸສີມະໄດ້ສົນທະນາກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍມີປະມານເທົ່າໃດ ກໍໄດ້ກາບບັງຄົມທູນເລື່ອງທັງໝົດນັ້ນແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ສຸສີມະ ຍານໃນທັມມັດຖິຕິ (ຄວາມຕັ້ງຢູ່ແຫ່ງທັມ) ມີກ່ອນ, ຍານໃນນິບພານມີພາຍຫຼັງ” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.184] ตตฺถ ภควา อายสฺมโต สุสิมตฺเถรสฺส สมฺปติอรหตฺตปตฺตสฺส อนุโยควเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ วิตฺถาเรตฺวา เทเสสิ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຖາມແລ້ວຖາມອີກ ຕາມແນວທາງການສອບຖາມ ແລ້ວຊົງສະແດງພຣະທັມມະເທດະນາໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປໂດຍລະອຽດ ແກ່ພຣະຜູ້ມີອາຍຸສຸສີມະເຖຣະ ຜູ້ຫາກໍບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ชาติปจฺจยา ชรามรณนฺติ สุสิม ปสฺสสีติ. เอวํ ภนฺเต. ภวปจฺจยา ชาตีติ สุสิม ปสฺสสีติ. เอวํ ภนฺเตติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควา ตตฺถ อายสฺมโต สุสิมสฺส สมฺปติอรหตฺตปตฺตสฺส อุตฺตริปิ อนุโยควเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา วิตฺถารโต ธมฺมํ เทเสสิ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຖາມແລ້ວຖາມອີກ ຕາມແນວທາງການສອບຖາມ ແລ້ວຊົງສະແດງທັມໂດຍລະອຽດຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ແກ່ພຣະຜູ້ມີອາຍຸສຸສີມະ ຜູ້ຫາກໍບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ສຸສີມະ ເຈົ້າເຫັນບໍວ່າ ເພາະຊາດເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຊະລາມໍຣະນະ?” “ເຫັນຢ່າງນັ້ນ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ.” “ສຸສີມະ ເຈົ້າເຫັນບໍວ່າ ເພາະພົບເປັນປັດໄຈ ຈຶ່ງມີຊາດ?” “ເຫັນຢ່າງນັ້ນ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ” ຢ່າງນີ້ແລ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ตสฺส [Pg.186] เม ภนฺเต ภควา อจฺจยํ อจฺจยโต ปฏิคฺคณฺหาตุ อายตึสํวราย–

“ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງງົດໂທດລ່ວງເກີນແກ່ຂ້າພຣະອົງ ໂດຍເປັນໂທດລ່ວງເກີນ ເພື່ອຄວາມສຳລວມລະວັງຕໍ່ໄປ...”

---

อภิสมยสํยุตฺต

ອະພິສະມະຍະສັງຍຸດ

---

นขสิขาสุตฺต

ນະຂະສິຂາສູດ

---

ปุจฺฉา – อภิสมยสํยุตฺเต [Pg.187] ปนาวุโส ปฐมํ สํคีตํ นขสิขาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະພິສະມະຍະສັງຍຸດ ນະຂະສິຂາສູດ ເຊິ່ງເປັນສູດທຳອິດທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุอาโรปิโต, อยํ วา มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຄິດແນວໃດ? ສິ່ງໃດມີຫຼາຍກວ່າກັນ ລະຫວ່າງຝຸ່ນດິນເລັກນ້ອຍທີ່ເຮົາເອົາຂຶ້ນມາໄວ້ເທິງປາຍເລັບນີ້ ກັບແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້?” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

ธาตุสํยุตฺต

ທາຕຸສັງຍຸດ

---

จงฺกมสุตฺต

ຈັງກະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ธาตุสํยุตฺเต [Pg.189] ปนาวุโส จงฺกมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນທາຕຸສັງຍຸດ ຈັງກະມະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ธาตุโสว ภิกฺขเว สตฺตา สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, หีนาธิมุตฺติกา หีนาธิมุตฺติเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, กลฺยาณาธิมุตฺติกา กลฺยาณาธิมุตฺติเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ໂດຍທາດ ຄື ສັດທີ່ມີອັດທະຍາໄສຊົ່ວ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ກັບສັດທີ່ມີອັດທະຍາໄສຊົ່ວ; ສັດທີ່ມີອັດທະຍາໄສດີ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ກັບສັດທີ່ມີອັດທະຍາໄສດີ” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อสฺสทฺธสํสนฺทนสุตฺต

ອັດສັດທະສັງສັນທະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – อสฺสทฺธสํสนฺทนสุตฺตํ [Pg.192] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍອັດສັດທະສັງສັນທະນະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ธาตุโสว ภิกฺขเว สตฺตา สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อสฺสทฺธา อสฺสทฺเธหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อหิริกา อหิริเกหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺติ, อโนตฺตปฺปิโน. อปฺปสฺสุตา. กุสีตา. มุฏฺฐสฺสติโน. ทุปฺปญฺญา ทุปฺปญฺเญหิ สทฺธึ สํสนฺทนฺติ สเมนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ໂດຍທາດ ຄື ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ກັບຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ; ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ກັບຜູ້ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ; ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມສະດຸ້ງກົວຕໍ່ບາບ, ຜູ້ມີສຸດຕະນ້ອຍ, ຜູ້ກຽດຄ້ານ, ຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ, ຜູ້ມີປັນຍາຊົ່ວ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ ຍ່ອມເຂົ້າກັນໄດ້ກັບຜູ້ມີປັນຍາຊົ່ວ” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

อนมตคฺคสํยุตฺต

ອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດ

---

ปถวีสุตฺต

ປະຖະວີສູດ

---

ปุจฺฉา – อนมตคฺคสํยุตฺเต [Pg.194] อาวุโส ทุติยํ สํคีตํ ปถวีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດ ປະຖະວີສູດ ເຊິ່ງເປັນສູດທີສອງທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส อิมํ มหาปถวึ โกลฏฺฐิมตฺตํ โกลฏฺฐิมตฺตํ มตฺติกาคุฬิกํ กริตฺวา นิกฺขิเปยฺย ‘อยํ เม ปิยา, ตสฺส เม ปิตุ อยํ ปิตา’ติ. อปริยาทินฺนาว ภิกฺขเว ตสฺส ปุริสสฺส ปิตุปิตโร อสฺสุ. อถายํ มหาปถวี ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย. ตํ กิสฺสเหตุ, อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหา สํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ’’ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານວັດນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ, ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນບຸຣຸດປັ້ນດິນແຫ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້ ໃຫ້ເປັນກ້ອນນ້ອຍໆ ເທົ່າເມັດໝາກທັນ ແລ້ວວາງໄວ້ ໂດຍກ່າວວ່າ ‘ນີ້ຄືບິດາຂອງເຮົາ, ນີ້ຄືບິດາຂອງບິດาຂອງເຮົາ.’ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປູ່ແລະບິດາຂອງບຸຣຸດນັ້ນຍັງບໍ່ທັນໝົດສິ້ນໄປ ແຕ່ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້ຄົງຈະເຖິງຄວາມໝົດສິ້ນແລະສູນເສຍໄປກ່ອນ. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ເພາະວ່າ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານວັດນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ, ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

เอวํ [Pg.195] ทีฆรตฺตํ โว ภิกฺขเว ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตํ ติพฺพํ ปจฺจนุภูตํ พฺยสนํ ปจฺจนุภูตํ กฏสี วฑฺฒิตา.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າໄດ້ສະເຫວີຍທຸກ ໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມເຈັບປວດ ໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມພິນາດ ແລະໄດ້ເພີ່ມພູນປ່າຊ້າ ຕະຫຼອດກາລະນານຢ່າງນີ້.”

---

อลเมว [Pg.196] สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ,อลํ วิรชฺชิตุํ, อลํ วิมุจฺจิตุํ,

“ພໍແລ້ວ ເພື່ອຈະເບື່ອໜ່າຍໃນສັງຂານທັງປວງ, ພໍແລ້ວ ເພື່ອຈະຄາຍຄວາມກຳໜັດ, ພໍແລ້ວ ເພື່ອຈະຫຼຸດພົ້ນ.”

---

อสฺสุสุตฺต

ອັດສຸສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส ตติยํ สํคีตํ อสฺสุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດນັ້ນ ອັດສຸສູດ ເຊິ່ງເປັນສູດທີສາມທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเลเยว ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, ยํ วา โว อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา สนฺธาวตํ สํสรตํ อมนาปสมฺปโยคา มนาปวิปฺปโยคา กนฺทนฺตานํ โรทนฺตานํ อสฺสุ ปสฺสนฺนํ ปคฺฆริตํ, ยํ วา จตูสุ มหาสมุทฺเทสุ อุทก’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຄິດແນວໃດ? ສິ່ງໃດມີຫຼາຍກວ່າກັນ ລະຫວ່າງນ້ຳຕາທີ່ຫຼັ່ງໄຫຼອອກມາຂອງພວກເຈົ້າ ຜູ້ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່ຕະຫຼອດກາລະນານນີ້ ຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຢູ່ ເພາະປະສົບກັບສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ ພັດພາກຈາກສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ຮັກ ກັບນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດທັງສີ່?” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

สาสปสุตฺต

ສາສະປະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.198] ฉฏฺฐํ สํคีตํ สาสปสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດນັ້ນ ສາສະປະສູດ ເຊິ່ງເປັນສູດທີຫົກທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กีวทีโฆ นุ โข ภนฺเต กปฺโป’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ทีโฆ โข ภิกฺขุ กปฺโป, โส น สุกโร สงฺขาตุํ เอตฺตกานิ วสฺสานิ อิติวา, (เปยฺยาล) เอตฺตกานิ วสฺสสตสหสฺสานิ อิติวาติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸຮູບໃດຮູບໜຶ່ງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໄດ້ກາບບັງຄົມທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກັບໜຶ່ງຍາວນານພຽງໃດ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸ ກັບໜຶ່ງຍາວນານແທ້, ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍທີ່ຈະນັບກັບນັ້ນວ່າ ເທົ່ານີ້ປີ ຫຼື... (ລະ) ເທົ່ານີ້ແສນປີ” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

คงฺคาสุตฺต

ຄັງຄາສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.200] สมฺมาสมฺพุทฺเธน อนมตคฺคสํยุตฺเต คงฺคาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ...ລະ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງນັ້ນ ຊົງສະແດງຄັງຄາສູດ ໃນອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อญฺญตรํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กีว-

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຊົງປາຣົບພາມຄົນໃດຄົນໜຶ່ງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພາມຄົນໜຶ່ງໄດ້ກາບບັງຄົມທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ທ່ານໂຄຕະມະ...

---

พหุกา [Pg.201] นุ โข โภ โคตม กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘พหุกา โข พฺราหฺมณ กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา, เต น สุกรา สงฺขาตุํ ‘เอตฺตกา กปฺปา’ อิติ วา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ’ อิติ วา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสหสฺสานิ’ อิติวา ‘เอตฺตกานิ กปฺปสตสหสฺสานิ’ อิติ วา’’ติ เอว มาทินา ภควตา ภาสิตํ.

...ກັບທັງຫຼາຍທີ່ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ ມີຫຼາຍປານໃດ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພາມ ກັບທັງຫຼາຍທີ່ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວມີຫຼາຍແທ້, ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍທີ່ຈະນັບກັບເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ ‘ເທົ່ານີ້ກັບ’ ຫຼື ‘ເທົ່ານີ້ຮ້ອຍກັບ’ ຫຼື ‘ເທົ່ານີ້ພັນກັບ’ ຫຼື ‘ເທົ່ານີ້ແສນກັບ’” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

ปุคฺคลสุตฺต

ປຸກຄະລະສູດ

---

ปุจฺฉา – ปุคฺคลสุตฺตํ [Pg.203] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍປຸກຄະລະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพาโกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชา นีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. เอกปุคฺคลสฺส ภิกฺขเว กปฺปํ สนฺธาวโต สํสรโต สิยา เอวํ มหา อฏฺฐิกงฺกโล อฏฺฐิปุญฺโช อฏฺฐิราสิ, ยถา ยํ เวปุลฺโล ปพฺพโต. สเจ สํหารโก อสฺส, สมฺภตญฺจ น วินสฺเสตฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານວັດນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ, ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂຄງກະດູກ, ກອງກະດູກ, ກອງກະດູກໃຫຍ່ ຂອງບຸກຄົນຄົນໜຶ່ງ ຜູ້ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່ຕະຫຼອດກັບໜຶ່ງ ຈະມີປະມານເທົ່າກັບພູເຂົາເວປຸລະນີ້ ຖ້າມີຜູ້ນຳມາກອງໄວ້ ແລະກະດູກທີ່ກອງໄວ້ນັ້ນບໍ່ສູນຫາຍໄປ” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

ทุคฺคตสุตฺต, สุขิตสุตฺต

ທຸກຄະຕະສູດ, ສຸຂິຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.204] ทุคฺคตสุตฺตญฺจ สุขิตสุตฺตญฺจ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອະນາມະຕັກຄະສັງຍຸດນັ້ນ ທຸກຄະຕະສູດແລະສຸຂິຕະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. ยํ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺยาถ ทุคฺคตํ ทุรูเปตํ, นิฏฺฐเมตฺถ คนฺตพฺพํ ‘อมฺเหหิปิ เอวรูปํ ปจฺจนุภูตํ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’ติ, ยํ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺยาถ สุขิตํ สุสชฺชิตํ,

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈ>>>ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມເປັນຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານວັດນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ, ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອພວກເຈົ້າເຫັນຄົນຍາກຈົນ ເຂັນໃຈ ຕົກທຸກໄດ້ຍາກ ພວກເຈົ້າຄວນສະຫຼຸບໃນເລື່ອງນີ້ວ່າ ‘ພວກເຮົາເອງກໍເຄີຍໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມທຸກເຊັ່ນນີ້ມາແລ້ວ ຕະຫຼອດກາລະນານນີ້’, ເມື່ອພວກເຈົ້າເຫັນຄົນມີຄວາມສຸກ ພັ່ງພ້ອມດ້ວຍສົມບັດ...”

---

นิฏฺฐเมตฺถ [Pg.205] คนฺตพฺพํ, ‘‘อมฺเหหิปิ ปจฺจนุภูตํ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

“...ພວກເຈົ້າຄວນສະຫຼຸບໃນເລື່ອງນີ້ວ່າ ‘ພວກເຮົາເອງກໍເຄີຍໄດ້ສະເຫວີຍຄວາມສຸກເຊັ່ນນີ້ມາແລ້ວ ຕະຫຼອດກາລະນານນີ້’” ຢ່າງນີ້ແລ.

---

ตึสมตฺตสุตฺต

ຕິງສະມັດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตึสมตฺตสุตฺตํ [Pg.206] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸດສາ – ອາວຸໂສ ກໍຕິງສະມັດຕະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ตึสมตฺเต ปาเวยฺยเก ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพาโกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, ยํ วา โว อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา สนฺธาวตํ สํสรตํ สีสจฺฉินฺนานํ โลหิตํ ปสฺสนฺนํ ปคฺฆริตํ, ยํ วา จตูสุ มหาสมุทฺเทสุ อุทก’’นฺติ เอวมาทินา ภวคตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນຣາຊະຄຶ ປາຣົບພິກຂຸຊາວເມືອງປາວາປະມານ ໓໐ ຮູບ ໄດ້ຕັດສູດທີ່ມີຄຳເລີ່ມຕົ້ນວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກພັນ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ໂລຫິດທີ່ຫຼັ່ງໄຫຼອອກຂອງພວກເທີ ຜູ້ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່ຕະຫຼອດການນານນີ້ ເພາະຖືກຕັດສີສະ ກັບນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດທັງສີ່ ຢ່າງໃດຈະຫຼາຍກວ່າກັນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

มาตุสุตฺต

ມາຕຸສູດ

---

ปุจฺฉา – มาตุสุตฺตาทีนิ [Pg.209] ปนาวุโส ฉสุตฺตานิ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍມາຕຸສູດເປັນຕົ້ນທັງ ໖ ສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสํโยชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ. น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป, โย น มาตาภูตปุพฺโพ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา. โย น ปิตาภูตปุพฺโพ. โย น ภาตาภูตปุพฺโพ. โย น ภคินิภูตปุพฺโพ. โย น ปุตฺตภูตปุพฺโพ. โย น ธีตาภูตปุพฺโพ [Pg.210] อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັງສານນີ້ມີເບື້ອງຕົ້ນແລະເບື້ອງປາຍອັນບຸກຄົນຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກ ທີ່ສຸດເບື້ອງຕົ້ນຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີອະວິຊຊາເປັນເຄື່ອງກັ້ນ ມີຕັນຫາເປັນເຄື່ອງຜູກພັນ ທ່ອງທ່ຽວໄປມາຢູ່. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທີ່ບໍ່ເຄີຍເປັນມານດາ ໂດຍການນານນີ້ ບໍ່ແມ່ນຫາໄດ້ງ່າຍ. ສັດທີ່ບໍ່ເຄີຍເປັນບິດາ... ບໍ່ເຄີຍເປັນພີ່ຊາຍນ້ອງຊາຍ... ບໍ່ເຄີຍເປັນພີ່ສາວນ້ອງສາວ... ບໍ່ເຄີຍເປັນບຸດ... ບໍ່ເຄີຍເປັນທິດາ ໂດຍການນານນີ້ ບໍ່ແມ່ນຫາໄດ້ງ່າຍ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

กสฺสปสํยุตฺต

ກັດສະປະສັງຍຸດ

---

จนฺทูปมสุตฺต

ຈັນທູປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – กสฺสปสํยุตฺเต [Pg.211] ปนาวุโส จนฺทูปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ໃນກັດສະປະສັງຍຸດນັ້ນ ຈັນທູປະມະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จนฺทูปมา ภิกฺขเว กุลานิ อุปสงฺกมถ อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ นิจฺจนวกา กุเลสุ อปฺปคพฺภา. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส ชรุทปานํ วา โอโลเกยฺย ปพฺพตวิสมํ วา นทีวิทุคฺคํ วา อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ. เอวเมว โข ภิกฺขเว จนฺทูปมา กุลานิ อุปสงฺกมถ อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ นิจฺจนวกา กุเลสุ อปฺปคพฺภา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງເຂົ້າຫາຕະກູນປຽບເໝືອນພຣະຈັນ ຄື ຖອນກາຍ ຖອນຈິດ ເປັນຜູ້ໃໝ່ຢູ່ສະເໝີ ບໍ່ຄະນອງໃນຕະກູນທັງຫຼາຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນບຸລຸດແນມເບິ່ງນ້ຳສ້າງເກົ່າ ຫຼື ພູເຂົາອັນຊັນ ຫຼື ຫ້ວຍນ້ຳເລິກ ຍ່ອມຖອນກາຍ ຖອນຈິດອອກ ສັນໃດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍກໍສັນນັ້ນ ຈົ່ງເຂົ້າຫາຕະກູນປຽບເໝືອນພຣະຈັນ ຄື ຖອນກາຍ ຖອນຈິດ ເປັນຜູ້ໃໝ່ຢູ່ສະເໝີ ບໍ່ຄະນອງໃນຕະກູນທັງຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตํ [Pg.213] กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูปา ภิกฺขุ อรหติ กุลานิ อุปสงฺกมิตุํ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ພິກຂຸຜູ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ຈຶ່ງຄວນເຂົ້າຫາຕະກູນທັງຫຼາຍ?

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.214] ตตฺถ ภควตา ปริสุทฺธาปริสุทฺธ ธมฺมเทสนํ ทสฺเสตฺวา ภิกฺขูนํ โอวาโท ทินฺโน.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງທຳມະເທດສະນາອັນບໍລິສຸດແລະບໍ່ບໍລິສຸດ ແລ້ວປະທານໂອວາດແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูปสฺส ภิกฺขุโน อปริสุทฺธา ธมฺมเทสนา โหติ, กถํ รูปสฺส ภิกฺขุโน ปริสุทฺธา ธมฺมเทสนา [Pg.215] โหตี’’ติ เอวมาทินา ปริสุทฺธาปริสุทฺธธมฺมเทสนา วิตฺถารโต ทสฺเสตฺวา ‘‘กสฺสเปน วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควโต ภิกฺขูนํ โอวาโท ทินฺโน.

ວິສັດຊະນາ: ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງທຳມະເທດສະນາອັນບໍລິສຸດແລະບໍ່ບໍລິສຸດໂດຍລະອຽດ ດ້ວຍຄຳເລີ່ມຕົ້ນວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ທຳມະເທດສະນາຂອງພິກຂຸຜູ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ຊື່ວ່າບໍ່ບໍລິສຸດ, ທຳມະເທດສະນາຂອງພິກຂຸຜູ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ຊື່ວ່າບໍລິສຸດ' ດັ່ງນີ້ ແລ້ວຕັດວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສັ່ງສອນພວກເທີດ້ວຍກັດສະປະ ຫຼື ດ້ວຍຜູ້ທີ່ເໝືອນກັດສະປະ, ພວກເທີທັງຫຼາຍເມື່ອໄດ້ຮັບໂອວາດແແລ້ວ ຄວນປະຕິບັດຕາມນັ້ນ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທານໂອວາດແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້ແລ.

---

โย [Pg.216] หิ โกจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เอวํจิตฺโต ปเรสํ ธมฺมํ เทเสติ ‘‘อโห วต เม ธมฺมํ สุเณยฺยุํ, สุตฺวา จ ปน ธมฺมํ ปสีเทยฺยุํ, ปสนฺนา จ เม ปสนฺนาการํ กเรยฺยุํ–

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃດໜຶ່ງມີຈິດຄິດຢ່າງນີ້ແລ້ວສະແດງທຳແກ່ຜູ້ອື່ນວ່າ 'ໂອໜໍ! ຂໍໃຫ້ພວກເຂົາຟັງທຳຂອງເຮົາ, ຄັນຟັງແລ້ວຂໍໃຫ້ເລື່ອມໃສໃນທຳ, ແລະເມື່ອເລື່ອມໃສແລ້ວ ຂໍໃຫ້ສະແດງຄວາມເລື່ອມໃສແກ່ເຮົາ'...

---

สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิ ปสฺสิโก โอปเนยฺยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ–

ພຣະທຳອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດໄວ້ດີແລ້ວ ເປັນສິ່ງທີ່ຜູ້ສຶກສາແລະປະຕິບັດພຶງເຫັນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ບໍ່ຈຳກັດການ ຄວນເອີ້ນໃຫ້ມາເບິ່ງ ຄວນນ້ອມເຂົ້າມາໃສ່ຕົວ ອັນວິນຍູຊົນພຶງຮູ້ໄດ້ສະເພາະຕົນ...

---

กสฺสเปน [Pg.217] วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ–

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສັ່ງສອນພວກເທີດ້ວຍກັດສະປະ ຫຼື ດ້ວຍຜູ້ທີ່ເໝືອນກັດສະປະ, ພວກເທີທັງຫຼາຍເມື່ອໄດ້ຮັບໂອວາດແລ້ວ ຄວນປະຕິບັດຕາມນັ້ນ...

---

กุลูปกสุตฺต

ກຸລູປະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.218] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน กสฺสปสํยุตฺเต จตุตฺถํ กุลูปกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍກຸລູປະກະສູດ ທີ່ ໔ ໃນກັດສະປະສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กถํ รูโป ภิกฺขุ อรหติ กุลูปโก โหตุํ, กถํ รูโป ภิกฺขุ น อรหติ กุลูปโก โหตุ’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ดູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ພິກຂຸຜູ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ຈຶ່ງຄວນເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາຕະກູນ, ພິກຂຸຜູ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ບໍ່ຄວນເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາຕະກູນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กสฺสเปน [Pg.222] วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส กสฺสปสทิโส, โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈະສັ່ງສອນພວກເທີດ້ວຍກັດສະປະ ຫຼື ດ້ວຍຜູ້ທີ່ເໝືອນກັດສະປະ, ພວກເທີທັງຫຼາຍເມື່ອໄດ້ຮັບໂອວາດແລ້ວ ຄວນປະຕິບັດຕາມນັ້ນ.

---

ทุติย โอวาทสุตฺต

ທຸຕິຍະໂອວາດະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.223] ภควตา ทุติย โอวาทสุตฺตํ กตฺถ เกน สทฺธึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນກັດສະປະສັງຍຸດນັ້ນເອງ ທຸຕິຍະໂອວາດະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງສົນທະນາກັບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมตา มหากสฺสเปน สทฺธึ ‘‘โอวท กสฺสป ภิกฺขู, กโรหิ กสฺสป ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ, อหํ วา กสฺสป ภิกฺขู โอวเทยฺยํ ตฺวํ วา, อหํ วา ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ กเรยฺยํ ตฺวํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນຣາຊະຄຶ ຊົງສົນທະນາກັບພຣະມະຫາກັດສະປະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນກັດສະປະ ເທີຈົ່ງສັ່ງສອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເທີຈົ່ງສະແດງທຳມະກະຖາແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຫຼືເທີກໍຕາມ ຄວນສັ່ງສອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຫຼືເທີກໍຕາມ ຄວນສະແດງທຳມະກະຖາແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ยสฺส [Pg.224] กสฺสจิ ภนฺเต สทฺธา นตฺถิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, หิรี นตฺถิ. โอตฺตปฺปํ นตฺถิ. วีริยํ นตฺถิ. ปญฺญา นตฺถิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງບໍ່ມີສັດທາໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ, ບໍ່ມີຫິຣິ, ບໍ່ມີໂອຕັບປະ, ບໍ່ມີວິຣິຍະ, ບໍ່ມີປັນຍາໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ.

---

ตติย โอวาทสุตฺต

ຕະຕິຍະໂອວາດະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.227] ภควตา ตติยโอวาทสุตฺตํ กตฺถ เกน สทฺธึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນກັດສະປະສັງຍຸດນັ້ນເອງ ຕະຕິຍະໂອວາດະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງສົນທະນາກັບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมตาเยว มหากสฺสเปน สทฺธึ ‘‘โอวท กสฺสป ภิกฺขู. กโรหิ กสฺสป ภิกฺขูนํ ธมฺมึ กถํ, อหํ วา กสฺสป ภิกฺขู โอวเทยฺยํ ตฺวํ วา. อหํ วา ภิกฺขูนํ ธมฺมํ กถํ กเรยฺยํ ตฺวํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນຣາຊະຄຶ ຊົງສົນທະນາກັບພຣະມະຫາກັດສະປະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນກັດສະປະ ເທີຈົ່ງສັ່ງສອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເທີຈົ່ງສະແດງທຳມະກະຖາແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຫຼືເທີກໍຕາມ ຄວນສັ່ງສອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຫຼືເທີກໍຕາມ ຄວນສະແດງທຳມະກະຖາແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทุพฺพจา [Pg.228] โข ภนฺเต เอตรหิ ภิกฺขู โทวจสฺสกรเณหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคตา อกฺขมา อปฺปทกฺขิณคฺคาหิโน อนุสาสนึ–

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນບັດນີ້ ພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ ປະກອບດ້ວຍທຳອັນເຮັດໃຫ້ເປັນຜູ້ເວົ້າຍາກ ບໍ່ມີຄວາມອົດທົນ ບໍ່ຮັບຄຳສັ່ງສອນໂດຍເຄົາລົບ...

---

สทฺธมฺมปฺปติรูปกสุตฺต

ສັດທຳມະປະຕິຣູປະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถวาวุโส [Pg.231] ภควตา ปริโยสานํ สทฺธมฺมปฺปติรูปกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນກັດສະປະສັງຍຸດນັ້ນເອງ ສັດທຳມະປະຕິຣູປະກະສູດ ອັນເປັນສູດສຸດທ້າຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ປາຣົບເລື່ອງໃດ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํเยว มหากสฺสปํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหากสฺสโป ภควนฺตํ เอตเทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ปุพฺเพ อปฺปตรานิ เจว สิกฺขาปทานิ อเหสุํ, พหุตรา จ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหึสุ. โก ปน ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยเนตรหิ พหุตรานิ เจว สกฺขาปทานิ อปฺปตรา จ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวญฺเจตํ กสฺสป โหติ สตฺเตสุ หายมาเนสุ สทฺธมฺเม อนฺตรธายมาเน พหุตรานิเจว สิกฺขาปทานิ [Pg.232] โหนฺติ, อปฺปตราจ ภิกฺขู อญฺญาย สณฺฐหนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພຣະມະຫາກັດສະປະຜູ້ມີອາຍຸ. ພຣະມະຫາກັດສະປະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອັນໃດເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໃນເມື່ອກ່ອນມີສິກຂາບົດໜ້ອຍ ແຕ່ມີພິກຂຸຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອໍຣະຫັດຫຼາຍ, ແລະຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອັນໃດເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໃນບັດນີ້ມີສິກຂາບົດຫຼາຍ ແຕ່ມີພິກຂຸຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອໍຣະຫັດໜ້ອຍ?'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນກັດສະປະ ເລື່ອງນີ້ຍ່ອມເປັນຢ່າງນັ້ນ ຄື ເມື່ອສັດທັງຫຼາຍກຳລັງເສື່ອມຖອຍ ພຣະສັດທຳກຳລັງອັນຕະຣະທານໄປ ສິກຂາບົດທັງຫຼາຍຍ່ອມມີຫຼາຍ ແຕ່ພິກຂຸທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອໍຣະຫັດຍ່ອມມີໜ້ອຍ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ลาภสกฺการสํยุตฺต

ລາພະສັກກາຣະສັງຍຸດ

---

มีฬฺหกสุตฺต

ມີລະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.235] สมฺมาสมฺพุทฺเธน ลาภสกฺการํยุตฺเต ปญฺจมํ สํคีตํ มีฬฺหกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍມີລະກະສູດ ທີ່ ໕ ທີ່ພຣະສັງຄີຕິກາຈານທັງຫຼາຍສັງຄາຍະນາໄວ້ ໃນລາພະສັກກາຣະສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มีฬฺหกา คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส, ปุรโต จสฺส มหาคูถปุญฺโช, สา เตน อญฺญา มีฬฺหกา อติมญฺเญยฺย ‘‘อหมฺหิ คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส, ปุรโต จ มฺยายํ มหาคูถปุญฺโช’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ເປັນສິ່ງທີ່ທາລຸນ ເຜັດຮ້ອນ ຫຍາບຄາຍ ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການບັນລຸທຳອັນເປັນເຄື່ອງໂຍຄະເຂມະອັນຍອດຢ້ຽມ. ປຽບເໝືອນແມງກຸດຈີ່ ກິນຄູດ ເຕັມໄປດ້ວຍຄູດ ເຕັມປ່ຽມດ້ວຍຄູດ ແລະຂ້າງໜ້າຂອງມັນມີກອງຄູດໃຫຍ່ ມັນຍ່ອມດູໝິ່ນແມງກຸດຈີ່ຕົວອື່ນດ້ວຍເຫດນັ້ນວ່າ ເຮົາເປັນຜູ້ກິນຄູດ ເຕັມໄປດ້ວຍຄູດ ເຕັມປ່ຽມດ້ວຍຄູດ ແລະຂ້າງໜ້າຂອງເຮົານີ້ກໍມີກອງຄູດໃຫຍ່' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตํ [Pg.237] หิ ตสฺส ภิกฺขเว โมฆปุริสสฺส โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະວ່າຄວາມຂໍ້ນັ້ນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມທຸກແກ່ໂມຄະບຸລຸດຜູ້ນັ້ນ ຕະຫຼອດການນານ.

---

เอวํ ทารุโณ โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ເປັນສິ່ງທີ່ທາລຸນຢ່າງນີ້ແລ.

---

ตสฺมาติห [Pg.238] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ, ‘‘อุปฺปนฺนํ ลาภสกฺการสิ โลกํ ปชหิสฺสาม, น จ โน อุปฺปนฺโน ลาภสกฺการสิโลโก จิตฺตํ ปริยาทาย ฐสฺสภี’’ติ, เอวญฺหิ โข ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพํ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາທັງຫຼາຍຈະລະລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນທີ່ເກີດຂຶ້ນແແລ້ວ, ແລະລາບ ສັກກາລະ ຄວາມສັນລະເສີນທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຈະບໍ່ຄອບງຳຈິດຂອງເຮົາທັງຫຼາຍຕັ້ງຢູ່', ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.

---

เอกปุตฺตกสุตฺต

ເອກະປຸດຕະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺโถ อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหเกหิ สํคีตํ เอกปุตฺตกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภํ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍເອກະປຸດຕະກະສູດ ທີ່ພຣະສັງຄີຕິກາຈານບູຮານທັງຫຼາຍສັງຄາຍະນາໄວ້ ໃນລາພະສັກກາຣະສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย, สทฺธา ภิกฺขเว อุปาสิกา เอกปุตฺตกํ ปิยํ มนาปํ เอวํ สมฺมาอายาจมานา [Pg.239] อายาเจยฺย ตาทิโส ตาต ภวาหิ, ยาทิโส จิตฺโต จ คหปติ หตฺถโก จ อาฬวโก’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ເປັນສິ່ງທີ່ທາລຸນ ເຜັດຮ້ອນ ຫຍາບຄາຍ ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການບັນລຸທຳອັນເປັນເຄື່ອງໂຍຄະເຂມະອັນຍອດຢ້ຽມ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສິກາຜູ້ມີສັດທາ ເມື່ອຈະອ້ອນວອນໂດຍຊອບ ພຶງອ້ອນວອນບຸດຄົນດຽວ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພໍໃຈ ຢ່າງນີ້ວ່າ: ລູກເອີຍ ເຈົ້າຈົ່ງເປັນເຊັ່ນກັບຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ແລະຫັດຖະກະອາຣະວະກະເຖີດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

เอสา [Pg.240] ภิกฺขเว ตุลา เอตํ ปมาณํ มม สาวกานํ อุปาสกานํ ยทิทํ จิตฺโต จ คหปติ หตฺถโก จ อาฬวโก.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືຕາຊັ່ງ ນີ້ຄືເກນມາດຕະຖານແຫ່ງສາວົກທັງຫຼາຍຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນອຸປາສົກ ຄື ຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ແລະຫັດຖະກະອາຣະວະກະ.

---

สเจ โข ตฺวํ ตาต อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชสิ, ตาทิโส ตาต ภวาหิ, ยาทิสา สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานา.

ລູກເອີຍ ຖ້າເຈົ້າອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ, ເຈົ້າຈົ່ງເປັນເຊັ່ນກັບພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານະເຖີດ.

---

มา จ โข ตฺวํ ตาต เสขํ อปฺปตฺตมานสํ ลาภสกฺการสิโลโก อนุปาปุณาตุ–

ລູກເອີຍ ແຕ່ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ຢ່າໄດ້ຄອບງຳເຈົ້າ ຜູ້ຍັງເປັນເສຂະບຸກຄົນ ຜູ້ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸພຣະອໍຣະຫັດເລີຍ...

---

เอวํ [Pg.241] ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ເປັນສິ່ງທີ່ທາລຸນ ເຜັດຮ້ອນ ຫຍາບຄາຍ ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການບັນລຸທຳອັນເປັນເຄື່ອງໂຍຄະເຂມະອັນຍອດຢ້ຽມຢ່າງນີ້ແລ.

---

เอกวีตุสุตฺต

ເອກະທີຕຸສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.242] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคายเกหิ สํคีตํ เอกธีตุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນລາພະສັກກາຣະສັງຍຸດນັ້ນເອງ ເອກະທີຕຸສູດ ທີ່ພຣະສັງຄີຕິກາຈານບູຮານທັງຫຼາຍສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย. สทฺธา ภิกฺขเว อุปาสิกา เอกํ ธีตรํ ปิยํ มนาปํ เอวํ สมฺมา อายาจมานา อายาเจยฺย ‘ตาทิสา อยฺเย ภวาหิ, ยาทิสา ขุชฺชุตฺตรา จ อุปาสิกา เวฬุกณฺฑกิยา จ นนฺทมาตา’ติ. เอสา ภิกฺขเว ตุลา เอตํ ปมาณํ มม สาวิกานํ อุปาสิกานํ, ยทิทํ ขุชฺชุตฺตรา จ อุปาสิกา เวฬุกณฺฑกิยา จ นนฺทมาตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີນັ້ນເອງ ປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ລາບ ສັກກາລະ ແລະຄວາມສັນລະເສີນ ເປັນສິ່ງທີ່ທາລຸນ ເຜັດຮ້ອນ ຫຍາບຄາຍ ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການບັນລຸທຳອັນເປັນເຄື່ອງໂຍຄະເຂມະອັນຍອດຢ້ຽມ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສິກາຜູ້ມີສັດທາ ເມື່ອຈະອ້ອນວອນໂດຍຊອບ ພຶງອ້ອນວອນທິດາຄົນດຽວ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພໍໃຈ ຢ່າງນີ້ວ່າ: ລູກເອີຍ ເຈົ້າຈົ່ງເປັນເຊັ່ນກັບນາງຂຸຊຊຸດຕະລາອຸປາສິກາ ແລະນາງເວລຸກັນດະກິຍານັນທະມານດາເຖີດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືຕາຊັ່ງ ນີ້ຄືເກນມາດຕະຖານແຫ່ງສາວິກາທັງຫຼາຍຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນອຸປາສິກາ ຄື ນາງຂຸຊຊຸດຕະລາອຸປາສິກາ ແລະນາງເວລຸກັນດະກິຍານັນທະມານດາ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

สเจ [Pg.243] โข ตฺวํ อยฺเย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชสิ, ภาทิสา อยฺเย ภวาหิ, ยาทิสา เขมา จ ภิกฺขุนี อุปฺปลวณฺณา จ–

ລູກເອີຍ ຖ້າເຈົ້າອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ, ເຈົ້າຈົ່ງເປັນເຊັ່ນກັບພຣະເຂມາພິກຂຸນີແລະພຣະອຸບົນວັນນາພິກຂຸນີເຖີດ...

---

ตสฺมาติห [Pg.244] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.

---

ราหุลสํยุตฺต

ຣາຫຸລະສັງຍຸດ

---

ปุจฺฉา – ราหุลสํยุตฺตํ [Pg.245] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນຣາຫຸລະສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ປາຣົບເລື່ອງໃດ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ราหุโล ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, จกฺขุนิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ. ทุกฺขํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘เอตํ มม, เอโส หมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ. โน เหตํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ: ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ ປາຣົບພຣະຣາຫຸນຜູ້ມີອາຍຸ. ພຣະຣາຫຸນຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງທຳແກ່ຂ້ານ້ອຍໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງທຳຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະໝາດ ມີຄວາມພຽນ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ເຖີດ'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ 'ຣາຫຸນ ເຈົ້າຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ຈັກຂຸທ່ຽງຫຼືບໍ່ທ່ຽງ? ບໍ່ທ່ຽງ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ. ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກຫຼືເປັນສຸກ? ເປັນທຸກ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ. ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກ ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ ຄວນຫຼືທີ່ຈະຕາມເຫັນສິ່ງນັ້ນວ່າ ນັ້ນຂອງເຮົາ ນັ້ນເປັນເຮົາ ນັ້ນເປັນຕົວຕົນຂອງເຮົາ? ບໍ່ຄວນເຫັນຢ່າງນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ลกฺขณสํยุตฺต

ລັກຂະນະສັງຍຸດ

---

อฏฺฐิสุตฺต

ອັດຖິສູດ

---

ปุจฺฉา – ลกฺขณสํยุตฺเต [Pg.247] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกตฺเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อฏฺฐิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ: ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ໃນລັກຂະນະສັງຍຸດນັ້ນ ອັດຖິສູດ ທີ່ ໑ ທີ່ພຣະເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳບູຮານທັງຫຼາຍສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ປາຣົບເລື່ອງໃດ ແລະຕັດໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควตา สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ [Pg.248] ‘‘อิธายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อญฺญตรสฺมึ ปเทเส สิตํ ปาตฺวากาสิ, โก นุ โข อาวุโส โมคฺคลฺลาน เหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ อฏฺฐิกสงฺขลิกํ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ยตฺรหิ นาม สาวโก เอวรูปํ ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ກັບພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອາວຸໂສມົກຄັລລານະ ເມື່ອທ່ານອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ສະແດງອາການຍິ້ມແຍ້ມໃນເຂດພື້ນທີ່ແຫ່ງໜຶ່ງ, ອາວຸໂສມົກຄັລລານະ ອັນໃດໜໍເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈໃຫ້ສະແດງອາການຍິ້ມແຍ້ມນັ້ນ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກໍໄດ້ແຈ້ງວ່າ 'ອາວຸໂສ ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອข້າພະເຈົ້າກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ເຫັນຮ່າງກະດູກລອຍໄປໃນອາກາດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຈັກຂຸແທ້ໜໍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຍານແທ້ໜໍ, ເພາະວ່າສາວົກຈະຮູ້ ຈະເຫັນ ຫຼື ຈະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງສິ່ງທີ່ມີຮູບຮ່າງປານນີ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อจฺฉริยํ [Pg.250] วต โภ, อพฺภุตํ วต โภ;

เอวรูโปปิ นาม สตฺโต ภวิสฺสติ.

ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໜໍທ່ານ, ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໜໍ; ສັດທີ່ມີຮູບຮ່າງປານນີ້ກໍມີຢູ່ນໍ.

---

ปิณฺฑสุตฺต

ປິ່ນດະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.251] ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ลกฺขณสํยุตฺเต ตติยํ สํคีตํ ปิณฺฑสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້...ເປ... ຊົງພາສິດປິ່ນດະສູດ ທີ່ສາມ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນລັກຂະນະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภคฺควโต สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ ‘‘อิธายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อญฺญตรสฺมึ ปเทเส สิตํ ปาตฺวากาสิ[Pg.252], โก นุโข อาวุโส โมคฺคลฺลานเหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ มํสปิณฺฑํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ, ตเมนํ คิชฺฌาปิ กากาปิ กุลลาปิ อนุปติตฺวา อนุปติตฺวา วิตจฺเฉนฺติ วิราเชนฺติ. สา สุทํ อฏฺฏสฺสรํ กโรตี’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ยตฺรหิ นาม สาวโก เอวรูปํ ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ກັບພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອາວຸໂສມົກຄັລລານະ ເມື່ອທ່ານອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ສະແດງອາການຍິ້ມແຍ້ມໃນເຂດພື້ນທີ່ແຫ່ງໜຶ່ງ, ອາວຸໂສມົກຄັລລານະ ອັນໃດໜໍເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈໃຫ້ສະແດງອາການຍິ້ມແຍ້ມນັ້ນ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກໍໄດ້ແຈ້ງວ່າ 'ອາວຸໂສ ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ເຫັນຊິ້ນຊີ້ນລອຍໄປໃນອາກາດ, ຝູງແຮ້ງ ຝູງກາ ແລະ ຝູງເຫຍ່ວ ພາກັນບິນໄລ່ຕາມຈິກທຶ້ງຍາດແຍ່ງຊີ້ນກ້ອນນັ້ນ. ຊີ້ນກ້ອນນັ້ນກໍຮ້ອງຄວນຄາງດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຈັກຂຸແທ້ໜໍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຍານແທ້ໜໍ, ເພາະວ່າສາວົກຈະຮູ້ ຈະເຫັນ ຫຼື ຈະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງສິ່ງທີ່ມີຮູບຮ່າງປານນີ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อสิโลมสุตฺต

ອສິໂລມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.255] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหเกหิ มหาเถเรหิ สํคีตํ อสิโลมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດອສິໂລມະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມໃນປາງກ່ອນສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ [Pg.256] เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข อาวุโส โมคฺคลฺลาน เหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ อสิโลมํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ. (เปยฺยาล) เอโส ภิกฺขเว สตฺโต อิมสฺมึเยว ราชคเห สูกริโก อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ກັບພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ອາວຸໂສມົກຄັລລານະ ອັນໃດໜໍເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈໃຫ້ສະແດງອາການຍິ້ມແຍ້ມນັ້ນ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະເຖຣະກໍໄດ້ແຈ້ງວ່າ 'ອາວຸໂສ ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ເຫັນສັດທີ່ມີຂົນເປັນດາບລອຍໄປໃນອາກາດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຈັກຂຸແທ້ໜໍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຍານແທ້ໜໍ. (ລະ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດຜູ້ນີ້ເຄີຍເປັນຄົນຂ້າໝູໃນກຸງຣາຊະຄຶນີ້ເອງ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สูจิโลมสุตฺต

ສູຈິໂລມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.258] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ สูจิโลมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດສູຈິໂລມະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມໃນປາງກ່ອນສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต ราชคเห อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข ตเถว อโวจ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶນັ້ນເອງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຄືກັນນັ້ນ.

---

อายสฺมา [Pg.259] จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ตเถว อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, (เปยฺยาล) เอโส ภิกฺขเว สตฺโต อิมสฺมึเยว ราชคเห สูโต อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตา.

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກໍໄດ້ແຈ້ງຄືກັນນັ້ນ. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຈັກຂຸແທ້ໜໍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຍານແທ້ໜໍ, (ລະ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດຜູ້ນີ້ເຄີຍເປັນນາຍສານໃນກຸງຣາຊະຄຶນີ້ເອງ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปาปภิกฺขุสุตฺต

ປາປະພິກຂຸສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.261] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตานิ ปาปภิกฺขุสุตฺตาทีนิ ปญฺจสุตฺตานิ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດພຣະສູດ ໕ ສູດ ມີປາປະພິກຂຸສູດເປັນຕົ້ນ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມໃນປາງກ່ອນສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห อายสฺมนฺตญฺจ ลกฺขณํ อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ อารพฺภ ภาสิตานิ. อายสฺมา ภนฺเต ลกฺขโณ ภควโต สมฺมุเข ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว อาโรเจสิ. อายสฺมา จ ภนฺเต มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ ภิกฺขุํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ. อทฺทสํ ภิกฺขุนึ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. อทฺทสํ สิกฺขมานํ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. อทฺทสํ สามเณรํ เวหาสํ คจฺฉนฺตํ. อทฺทสํ สามเณรึ เวหาสํ คจฺฉนฺตึ. ตสฺสา สงฺฆาฏิปิ อาทิตฺตา สมฺปชฺชลิตา สโชติภูตา, ปตฺโตปิ อาทิตฺโต สมฺปชฺชลิโต สโชติภูโต, กายพนฺธนมฺปิ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ[Pg.262], กาโยปิ อาทิตฺโต สมฺปชฺชลิโต สโชติภูโต, สา สุทํ อฏฺฏสฺสรํ กโรตี’’ติ เอวมาทินา อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ. (เปยฺยาล). เอโส ภิกฺขเว ภิกฺขุ กสฺสปสฺสสมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปภิกฺขุ อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว ภิกฺขุนี กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปภิกฺขุนี อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว สิกฺขมานา กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสิกฺขมานา อโหสิ. เอโส ภิกฺขเว สามเณโร กสฺสปสฺสสมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสามเณโร อโหสิ. เอสา ภิกฺขเว สามเณรี กสฺสปสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจเน ปาปสามเณรี อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອາຍັສມາລັກຂະນະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕາມນັຍທີ່ກ່າວມາແລ້ວໃນຫົນຫຼັງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແລະ ພຣະອາຍັສມາມະຫາມົກຄັລລານະກໍໄດ້ແຈ້ງວ່າ 'ອາວຸໂສ ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງລົງມາຈາກພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໄດ້ເຫັນພິກຂຸລອຍໄປໃນອາກາດ. ໄດ້ເຫັນພິກຂຸນີລອຍໄປໃນ...ອາກາດ. ໄດ້ເຫັນສິກຂະມານາລອຍໄປໃນອາກາດ. ໄດ້ເຫັນສາມະເນນລອຍໄປໃນອາກາດ. ໄດ້ເຫັນສາມະເນຣີລອຍໄປໃນອາກາດ. ສັງຄາຕິຂອງຜູ້ນັ້ນກໍຖືກໄຟໄໝ້ ລຸກໂຊນ ຮຸ່ງເຮືອງ, ບາດກໍຖືກໄຟໄໝ້ ລຸກໂຊນ ຮຸ່ງເຮືອງ, ປະຄົດແອວກໍຖືກໄຟໄໝ້ ລຸກໂຊນ ຮຸ່ງເຮືອງ, ກາຍກໍຖືກໄຟໄໝ້ ລຸກໂຊນ ຮຸ່ງເຮືອງ, ຜູ້ນັ້ນກໍຮ້ອງຄວນຄາງດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຈັກຂຸແທ້ໜໍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີຍານແທ້ໜໍ. (ລະ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຮູບນີ້ເຄີຍເປັນພິກຂຸຊົ່ວໃນພຣະສາສນາຂອງພຣະກັສສະປະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີຮູບນີ້ເຄີຍເປັນພິກຂຸນີຊົ່ວໃນພຣະສາສນາຂອງພຣະກັສສະປະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິກຂະມານານີ້ເຄີຍເປັນສິກຂະມານາຊົ່ວໃນພຣະສາສນາຂອງພຣະກັສສະປະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາມະເນນນີ້ເຄີຍເປັນສາມະເນນຊົ່ວໃນພຣະສາສນາຂອງພຣະກັສສະປະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສາມະເນຣີນີ້ເຄີຍເປັນສາມະເນຣີຊົ່ວໃນພຣະສາສນາຂອງພຣະກັສສະປະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โอปมฺมสํยุตฺต

ໂອປັມມະສັງຍຸດ

---

นขสิขสุตฺต

ນະຂາສິຂະສູດ

---

ปุจฺฉา – โอปมฺมสํยุตฺเต [Pg.264] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ นขสิขสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດນະຂາສິຂະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມໃນປາງກ່ອນສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນໂອປັມມະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย จายํ มยา ปริตฺโต [Pg.265] นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต, ยา จายํ มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນີ້ເປັນແນວໃດ, ຝຸ່ນເລັກນ້ອຍທີ່ເຮົາເອົາຂຶ້ນມາໄວ້ເທິງປາຍເລັບນີ້ ກັບແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້, ຢ່າງໃດຈະຫຼາຍກວ່າກັນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນີ້ເປັນແນວໃດ, ຢ່າງໃດຈະຫຼາຍກວ່າກັນ.

---

ตสฺมาติห [Pg.266] ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນເຣື່ອງນີ້ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້.

---

อาณิสุตฺต

ອານິສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ อาณิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດອານິສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມໃນປາງກ່ອນສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນທີ່ນັ້ນ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ทสารหานํ อานโก นาม มุทิงฺโค อโหสิ, ตสฺส ทสารหา อานเก ฆฏิเต อญฺญํ อาณึ โอทหึสุ, อหุ โข โส ภิกฺขเว สมโย ยํ อานกสฺส มุทิงฺคสฺส โปราณํ โปกฺขรผลกํ อนฺตรธายิ[Pg.267], อาณิสงฺฆาโฏว อวสิสฺสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຣື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ ກອງຊື່ ອານະກະ ຂອງພວກທະສາຣະຫະໄດ້ມີແລ້ວ, ເມື່ອກອງອານະກະນັ້ນແຕກ ພວກທະສາຣະຫະກໍໄດ້ຕອກລິ່ມອື່ນໃສ່ແທນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຈະມີສະໄໝໜຶ່ງ ທີ່ໜ້າກອງເກົ່າຂອງກອງອານະກະນັ້ນອັນຕຣະທານໄປ, ເຫຼືອຢູ່ແຕ່ໂຄງລິ່ມເທົ່ານັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ภิกฺขุสํยุตฺต

ພິກຂຸສັງຍຸດ

---

นวสุตฺต

ນະວະສູດ

---

ปุจฺฉา – ภิกฺขุสํยุตฺเต [Pg.269] อาวุโส ภควตา นวสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດນະວະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນພິກຂຸສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ นวํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต นโว ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต วิหารํ ปวิสิตฺวา อปฺโปสุกฺโก ตุณฺหีภูโต สงฺกสายภิ, น ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรติ จีวรการสมเย ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา โข ตุมฺเห ภิกฺขเว เอตสฺส ภิกฺขุโน อุชฺฌายิตฺถา เอโส โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺม สุขวิหารานํ นิกามลาภี อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣะພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸບວດໃໝ່ຮູບໜຶ່ງ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸບວດໃໝ່ຮູບໜຶ່ງ ກັບຈາກບິນທະບາດໃນເວລາຫຼັງອາຫານແລ້ວ ເຂົ້າໄປສູ່ພຣະວິຫານ ເປັນຜູ້ບໍ່ຂວົນຂວາຍ ມິດງຽບ ນັ່ງຊຶມຢູ່, ບໍ່ໄດ້ຊ່ວຍຂວົນຂວາຍວຽກງານຂອງພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນເວລາເຮັດຈີວອນ. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຢ່າໄດ້ຕິຕຽນພິກຂຸຮູບນີ້ເລີຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະວ່າພິກຂຸຮູບນີ້ເປັນຜູ້ໄດ້ຊານ ໔ ອັນເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເປັນທັມອັນຍິ່ງແຫ່ງຈິດ ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อหมฺปิ [Pg.270] โข ภนฺเต สกํ กิจฺจํ กโรมิ,

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍເຮັດກິດຂອງຕົນເອງຢູ່,

---

เอโส [Pg.271] โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี –

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະວ່າພິກຂຸຮູບນີ້ເປັນຜູ້ໄດ້ຊານ ໔ ອັນເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເປັນທັມອັນຍິ່ງແຫ່ງຈິດ ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ —

---

นยิทํ สิถิลมารพฺภ, นยิทํ อปฺเปน ถามสา;

นิพฺพานํ อธิคนฺตพฺพํ, สพฺพทุกฺขปฺปโมจนํ;

อยญฺจ ทหโร ภิกฺขุ, อยมุตฺตมปุริโส;

ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินึ–

ພຣະນິພານອັນເປັນທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກທັງປວງນີ້ ບຸກຄົນບໍ່ພຶງບັນລຸໄດ້ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມອັນຫຍໍ້ຫຍ່ອນ, ບໍ່ພຶງບັນລຸໄດ້ດ້ວຍກຳລັງອັນນ້ອຍນິດ; ສ່ວນພິກຂຸໜຸ່ມຮູບນີ້ ເປັນບຸຣຸດຜູ້ປະເສີດສຸດ; ຊົງໄວ້ເຊິ່ງຮ່າງກາຍສຸດທ້າຍ ເພາະຊະນະມານພ້ອມທັງເສນາແລ້ວ —

---

ขนฺธวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

ຂັນທະວັກຄະສັງຍຸດຕະປາລີ

---

สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา

ປຸຈສາ ແລະ ວິສັດຊະນາ ໃນການສັງຄາຍະນາ

---

นกุลปิตุสุตฺต

ນະກຸລະປິຕຸສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.1] ภควตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ นกุลปิตุสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຮູ້...ເປ... ຊົງພາສິດນະກຸລະປິຕຸສູດ ທີ່ໜຶ່ງ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນຂັນທະວັກຄະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງພາສິດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ภคฺเคสุ ภนฺเต สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย นกุลปิตรํ คหปตึ อารพฺภ ภาสิตํ. นกุลปิตา ภนฺเต คหปติ ภควนฺตํ ‘‘อหมสฺมิ ภนฺเต ชิณฺโณ วุฑฺโฒ มหลฺลโก อทฺธคโต วโยอนุปฺปตฺโต อาตุรกาโย อภิกฺขณาตงฺโก, อนิจฺจทสฺสาวี โข ปนาหํ ภนฺเต ภควโต มโนภาวนียานญฺจ ภิกฺขูนํ, โอวทตุ มํ ภนฺเต ภควา, อนุสาสตุ มํ ภนฺเต ภควา, ยํ มมสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวเมตํ คหปติ, เอวเมตํ คหปติ, อาตุโร หายํ คหปติ กาโย อณฺฑภูโต ปริโยนทฺโธ, โย หิ คหปติ อิมํ กายํ ปริหรนฺโต มุหุตฺตมฺปิ อาโรคฺยํ ปฏิชาเนยฺย, กิมญฺญตฺร พาลฺยา. ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘อาตุรกายสฺส เม สโต จิตฺตํ อนาตุรํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບນະກຸລະປິດາກະຫະບໍດີ ພາສິດແລ້ວ ທີ່ເພສາກະຣາວັນມິຄະທາຍະວັນ ໃກ້ເມືອງສຸສຸມາຣະຄິຣະ ໃນແຄວ້ນພັກຄະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນະກຸລະປິດາກະຫະບໍດີໄດ້ກ່າວທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ແກ່ເຖົ້າ ເປັນຜູ້ໃຫຍ່ ເປັນຜູ້ມີອາຍຸຫຼາຍ ລ່ວງການຜ່ານໄວມາແລ້ວ ມີກາຍປ່ວຍໄຂ້ ມີໂຣກບຽດບຽນຢູ່ສະເໝີ, ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍແຕ່ໃດໆ ມາ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະ ພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຈະເລີນໃຈ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂປດໂອວາດຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂປດສັ່ງສອນຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າຕະຫຼອດກາລານານເທີ້ນ'. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ວ່າ 'ຢ່າງນັ້ນແລ້ວກະຫະບໍດີ, ຢ່າງນັ້ນແລ້ວກະຫະບໍດີ, ກາຍນີ້ປ່ວຍໄຂ້ ເປັນດັ່ງຟອງໄຂ່ ຖືກຫຸ້ມຫໍ່ໄວ້, ກະຫະບໍດີ ເພາະວ່າ ບຸກຄົນເມື່ອບໍລິຫານກາຍນີ້ຢູ່ ຈະປະຕິຍານຄວາມບໍ່ມີໂຣກ ເຖິງແມ່ນພຽງຊົ່ວຄູ່ໜຶ່ງ ຈະມີອັນໃດນອກຈາກຄວາມຂາດເຂົາ. ກະຫະບໍດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນເຣື່ອງນີ້ ທ່ານພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ "ເມື່ອກາຍຂອງເຮົາປ່ວຍໄຂ້ຢູ່ ຈິດຂອງເຮົາຈັກບໍ່ປ່ວຍໄຂ້". ກະຫະບໍດີ ທ່ານພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ້ວ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງພາສິດໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ตสฺมาติห [Pg.3] เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ.

ກະຫະບໍດີ ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນເຣື່ອງນີ້ ທ່ານພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້.

---

ปุจฺฉา – ตญฺจาวุโส [Pg.4] ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตํ วิตฺถาเรน เกน กถญฺจ วิภตฺตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ ພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພາສິດໄວ້ໂດຍຫຍໍ້, ໃຜຈຳແນກໂດຍພິສະດານ ແລະ ຈຳແນກແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – ตํ โข ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน เทสิตํ ‘‘กถญฺจ คหปติ อาตุรกาโย เจว โหติ อาตุรจิตฺโต จ. อิธ คหปติ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต, สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, อตฺตนิ วา รูปํ, รูปสฺมึ วา อตฺตานํ, ‘‘อหํ รูปํ มม รูป’’นฺติ ปริยุฏฺฐฏฺฐายี โหติ. ตสฺส ‘‘อหํ รูปํ มม รูป’’นฺติ ปริยุฏฺฐฏฺฐายิโน ตํ รูปํ วิปริณมติ อญฺญถา โหติ. ตสฺส รูปวิปริณามญฺญถาภาวา อุปฺปชฺชนฺติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ธมฺมเสนาปตินา วิตฺถาเรน วิภตฺตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະທັມມະເທດສະນາທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ນັ້ນວ່າ 'ຄະຫະບໍດີ, ກາຍເປັນໄຂ້ ແລະ ໃຈເປັນໄຂ້ ເປັນແນວໃດ? ຄະຫະບໍດີ, ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບໃນໂລກນີ້ ບໍ່ໄດ້ເຫັນພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ບໍ່ສະຫຼາດໃນອະລິຍະທັມ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນອະລິຍະທັມ, ບໍ່ໄດ້ເຫັນສັດບຸລຸດ ບໍ່ສະຫຼາດໃນສັດປຸຣິສະທັມ ບໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນຳໃນສັດປຸຣິສະທັມ ຍ່ອມເຫັນຮູບໂດຍຄວາມເປັນຕົວຕົນ, ຫຼື ເຫັນຕົວຕົນມີຮູບ, ຫຼື ເຫັນຮູບໃນຕົວຕົນ, ຫຼື ເຫັນຕົວຕົນໃນຮູບ, ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຍຶດໝັ້ນວ່າ “ເຮົາຄືຮູບ, ຮູບເປັນຂອງເຮົາ”. ເມື່ອຮູບນັ້ນແປປວນເປັນຢ່າງອື່ນໄປແກ່ຜູ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຍຶດໝັ້ນວ່າ “ເຮົາຄືຮູບ, ຮູບເປັນຂອງເຮົາ” ນັ້ນ, ຄວາມໂສກ, ຄວາມຮ່ຳໄຮຮຳພອນ, ຄວາມທຸກກາຍ, ຄວາມໂທມະນັດ ແລະ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ນັ້ນ ເພາະຄວາມແປປວນແລະຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນແຫ່ງຮູບ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ທ່ານພຣະສາຣີບຸດ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຈຳແນກໄວ້ໂດຍລະອຽດແລ້ວ.

---

อนิจฺจสุตฺต

ອະນິດຈະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.9] อาวุโส ทุติยวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ อนิจฺจสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ໃນທຸຕິຍະວັກນັ້ນເອງ, ອະນິດຈະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທຳອິດນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเวอนิจฺจํ, เวทนา อนิจฺจา, สญฺญา อนิจฺจา, สงฺขารา อนิจฺจา, วิญฺญาณํ อนิจฺจํ. เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ, วิมุตฺตสฺมึ ‘วิมุตฺต’มิติ ญาณํ โหตี’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຮູບບໍ່ທ່ຽງ, ເວທະນາບໍ່ທ່ຽງ, ສັນຍາບໍ່ທ່ຽງ, ສັງຂານບໍ່ທ່ຽງ, ວິນຍານບໍ່ທ່ຽງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ ເມື່ອເຫັນຢູ່ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນຮູບ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນເວທະນາ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນສັນຍາ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນສັງຂານ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນວິນຍານ. ເມື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຍ່ອມຄາຍຄວາມກຳໜັດ, ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນ, ເມື່ອຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມມີຍານຢັ່ງຮູ້ວ່າ “ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ”' ດັ່ງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ทุกฺขอนตฺตสุตฺต

ທຸກຂະອະນັດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ทุกฺขอนตฺตสุตฺตานิ [Pg.10] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตานิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍທຸກຂະອະນັດຕະສູດທັງຫຼາຍນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเว ทุกฺขํ, เวทนา ทุกฺขา, สญฺญา ทุกฺขา, สงฺขารา ทุกฺขา, วิญฺญาณํ ทุกฺขํ. รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, สญฺญา อนตฺตา, สงฺขารา อนตฺตา, วิญฺญาณํ อนตฺตา. เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ, วิมุตฺตสฺมึ ‘วิมุตฺต’มิติ ญาณํ โหติ, ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตี’’ติ เอวํ โข ภนฺเต ภควตา ภาสิตานิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຮູບເປັນທຸກ, ເວທະນາເປັນທຸກ, ສັນຍາເປັນທຸກ, ສັງຂານເປັນທຸກ, ວິນຍານເປັນທຸກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຮູບເປັນອະນັດຕາ, ເວທະນາເປັນອະນັດຕາ, ສັນຍາເປັນອະນັດຕາ, ສັງຂານເປັນອະນັດຕາ, ວິນຍານເປັນອະນັດຕາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ ເມື່ອເຫັນຢູ່ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນຮູບ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນເວທະນາ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນສັນຍາ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນສັງຂານ, ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ໃນວິນຍານ. ເມື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຍ່ອມຄາຍຄວາມກຳໜັດ, ເພາະຄາຍຄວາມກຳໜັດ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນ, ເມື່ອຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມມີຍານຢັ່ງຮູ້ວ່າ “ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ”, ຍ່ອມຮູ້ຊັດວ່າ “ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ”' ດັ່ງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

ภารสุตฺต

ພາຣະສູດ

---

ปุจฺฉา – ภารสุตฺตํ [Pg.11] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍພາຣະສູດນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภารญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ ภารหารญฺจ ภาราทานญฺจ ภารนิกฺเขปนญฺจ, ตํ สุณาถ. กตโม จ ภิกฺขเวภาโร, ‘ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ ติสฺส วจนียํ. กตเม ปญฺจ, รูปุปาทานกฺขนฺโธ เวทนุปาทานกฺขนฺโธ สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຈັກສະແດງຫາບ, ຜູ້ແບກຫາບ, ການຖືເອົາຫາບ ແລະ การປົງຫາບ ແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງຫາບນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫາບຄືແນວໃດ? ຄວນກ່າວວ່າ “ອຸປາດານັກຂັນ ໕”. ອຸປາດານັກຂັນ ໕ ຄືແນວໃດ? ຄື ຮູປູປາດານັກຂັນ, ເວທະນູປາດານັກຂັນ, ສັນຍູປາດານັກຂັນ, ສັງຂາຣູປາດານັກຂັນ, ວິນຍານູປາດານັກຂັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າຫາບ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

ภารา [Pg.13] หเว ปญฺจกฺขนฺธา, ภารหาโร จ ปุคฺคโล;

ภาราทานํ ทุขํ โลเก, ภารนิกฺเขปนํ สุขํ;

นิกฺขิปิตฺวา ครุํ ภารํ, อญฺญํ ภารํ อนาทิย;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, นิจฺฉาโต ปรินิพฺพุโต.

ຂັນທັງຫ້າເປັນຫາບແທ້, ສ່ວນບຸກຄົນເປັນຜູ້ແບກຫາບ; ການຖືເອົາຫາບເປັນທຸກໃນໂລກ, ການປົງຫາບເປັນສຸກ; ບຸກຄົນປົງຫາບອັນໜັກລົງແລ້ວ ບໍ່ຖືເອົາຫາບອື່ນອີກ; ຖອນຕັນຫາຂຶ້ນໄດ້ພ້ອມທັງຮາກ ຍ່ອມເປັນຜູ້ໝົດຄວາມຢາກ ດັບສະໜິດແລ້ວ.

---

นตุมฺหากสุตฺต

ນະຕຸມຫາກະສູດ

---

ปุจฺฉา – น ตุมฺหากสุตฺตํ ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍນະຕຸມຫາກະສູດນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขุ อารพฺภ ‘‘ยํ ภิกฺขเว นตุมฺหากํ ตํ ปชหถ, ตํ โว ปหีนํ หิตาย สุขายภวิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສິ່ງໃດບໍ່ແມ່ນຂອງພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງລະສິ່ງນັ້ນເສຍ, ສິ່ງນັ້ນທີ່ພວກເທີລະໄດ້ແລ້ວ ຈັກເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ພວກເທີ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

อนตฺตลกฺขณสุตฺต

ອະນັດຕະລັກຂະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – อนตฺตลกฺขณสุตฺตํ [Pg.15] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍອະນັດຕະລັກຂະນະສູດນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ ภนฺเต อิสิปตเน มิคทาเย ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา, รูปญฺจ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ รูปํ อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ รูเป เอวํ เม รูปํ โหตุ, เอวํ เม รูปํ มา อโหสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບພິກຂຸປັນຈະວັກຄີ ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິຄະທາຍະ ໃກ້ເມືອງພາຣານະສີ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຮູບເປັນອະນັດຕາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້າຮູບນີ້ຈັກເປັນອັດຕາແລ້ວ, ຮູບນີ້ກໍບໍ່ພຶງເປັນໄປເພື່ອຄວາມເຈັບໄຂ້, ແລະ ບຸກຄົນພຶງໄດ້ໃນຮູບວ່າ “ຮູບຂອງເຮົາຈົ່ງເປັນຢ່າງນີ້, ຮູບຂອງເຮົາຢ່າໄດ້ເປັນຢ່າງນັ້ນເລີຍ”' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

ยมกสุตฺต

ຍະມະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เถรวคฺเค ปนาวุโส ตติยํ สํคีตํ ยมกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍຍະມະກະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສາມໃນເຖຣະວັກນັ້ນ, ສະແດງທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ເພາະເລື່ອງຫຍັງ, ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ยมกตฺเถรํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. อายสฺมโต ภนฺเต ยมกตฺเถรสฺส เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ ‘‘ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ, ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ, น โหติ ปรํมรณา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະທັມມະເທດສະນານີ້ ທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ໂດຍປາຣົບທ່ານພຣະຢະມະກະເຖຣະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຄວາມເຫັນອັນຊົ່ວຊ້າເຫັນປານນີ້ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ທ່ານພຣະຢະມະກະເຖຣະວ່າ 'ข້າພະເຈົ້າຮູ້ທັມທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວ ໂດຍປະການທີ່ວ່າ ພິກຂຸຜູ້ສິ້ນອາສະວະແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ຍ່ອມຂາດສູນ ພິນາດໄປ ບໍ່ເກີດອີກຫຼັງຈາກຕາຍ'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຖາມວ່າ 'ອາວຸໂສຢະມະກະ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ຮູບທ່ຽງ ຫຼື ບໍ່ທ່ຽງ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.18] ตตฺถ อายสฺมา สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ อายสฺมโต ยมกตฺเถรสฺส ปฏิวิทฺธสจฺจสฺส ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส อนุโยควตฺตฌาปนวเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ วิตฺถาเรน เทเสสิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຖາມຍ້ອນຖາມຄືນ ເພື່ອສະແດງຄວາມຜິດພາດໃນວາທະແກ່ທ່ານພຣະຢະມະກະເຖຣະ ຜູ້ໄດ້ບັນລຸສັດຈະທັມແລະສົມບູນດ້ວຍທິດຖິແລ້ວ ແລະ ໄດ້ສະແດງທັມມະເທດສະນາໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປໂດຍລະອຽດແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสีติ. ‘โน เหตํ อาวุโส’. เวทนํ. สญฺญํ. สงฺขาเร. วิญฺญาณํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสีติ. ‘โน เหตํ อาวุโส’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมา สาริปุตฺตตฺเถโร ธมฺมเสนาปติ อายสฺมโต ยมกตฺเถรสฺส อนุโยควตฺตฌาปนวเสน ปฏิปุจฺฉิตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ ปวตฺเตสิ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຖາມຍ້ອນຖາມຄືນ ເພື່ອສະແດງຄວາມຜິດພາດໃນວາທະແກ່ທ່ານພຣະຢະມະກະເຖຣະ ແລ້ວສະແດງທັມມະເທດສະນາໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ດັ່ງນີ້ວ່າ 'ອາວຸໂສຢະມະກະ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ທ່ານເຫັນຮູບວ່າເປັນ “ພຣະຕຖາຄົດ” ບໍ?' 'ບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ, ອາວຸໂສ'. 'ທ່ານເຫັນເວທະນາ... ສັນຍາ... ສັງຂານ... ວິນຍານ ວ່າເປັນ “ພຣະຕຖາຄົດ” ບໍ?' 'ບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ, ອາວຸໂສ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ตํ [Pg.20] กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก, รูปํ, เวทนํ, สญฺญํ, สงฺขาเร, วิญฺญาณํ ‘ตถาคโต’ติ สมนุปสฺสสิ–

ອາວຸໂສຢະມະກະ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ທ່ານເຫັນຮູບ, ເວທະນາ, ສັນຍາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ ວ່າເປັນ “ພຣະຕຖາຄົດ” ບໍ? —

---

วกฺกลิสุตฺต

ວັກຄະລິສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.22] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต เถรวคฺเค ปญฺจมํ วกฺกลิสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍວັກຄະລິສູດ ທີ່ເປັນລຳດັບທີຫ້າໃນເຖຣະວັກ ແຫ່ງຂັນທະວັກຄະສັງຍຸດ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ເພາະເລື່ອງຫຍັງ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วกฺกลึ เถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต วกฺกลิเถโร อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘จิรปฏิกาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุกาโม, นตฺถิ จ เม กายสฺมึ ตาวติกา พลมตฺตา, ยาวตาหํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อลํ วกฺกลิ, กึ เต อิมินา ปูติกาเยน ทิฏฺเฐน, โย โข วกฺกลิ ธมฺมํ ปสฺสติ, โส มํ ปสฺสติ, โย มํ ปสฺสติ, โส ธมฺมํ ปสฺสติ. ธมฺมญฺหิ วกฺกลิ ปสฺสนฺโต มํ ปสฺสติ, มํ ปสฺสนฺโต ธมฺมํ ปสฺสติ. ตํ กึ มญฺญสิ วกฺกลิ[Pg.23], รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ໂດຍປາຣົບທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະ ອາພາດ ເປັນທຸກ ເຈັບປ່ວຍໜັກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາຈະເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເພື່ອຊົມພຣະບາຣະມີມາໂດນແລ້ວ, ແຕ່ກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີກຳລັງພໍທີ່ຈະເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດວ່າ 'ຢ່າເລີຍ ວັກຄະລິ, ປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍກາຍອັນເນົ່າເປື່ອຍນີ້ທີ່ເທີເຫັນແລ້ວ. ວັກຄະລິ, ຜູ້ໃດεຫັນທັມ ຜູ້ນັ້ນເຫັນເຮົາ, ຜູ້ໃດເຫັນເຮົາ ຜູ້ນັ້ນເຫັນທັມ. ວັກຄະລິ, ເພາະວ່າເມື່ອເຫັນທັມ ຍ່ອມເຫັນເຮົາ, ເມື່ອເຫັນເຮົາ ຍ່ອມເຫັນທັມ. ວັກຄະລິ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ຮູບທ່ຽງ ຫຼື ບໍ່ທ່ຽງ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

‘‘อหํ [Pg.26] วกฺกลิ, กึ เต อิมินา ปูติกาเยน ทิฏฺเฐน’’ –

'ຢ່າເລີຍ ວັກຄະລິ, ປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍກາຍອັນເນົ່າເປື່ອຍນີ້ທີ່ເທີເຫັນແລ້ວ' —

---

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ วกฺกลิ, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ –

'ວັກຄະລິ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ຮູບທ່ຽງ ຫຼື ບໍ່ທ່ຽງ?' —

---

อนิจฺจํ ภนฺเต.

ບໍ່ທ່ຽງ, ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ.

---

‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’–

'ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ, ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກ ຫຼື ເປັນສຸກ?' —

---

ทุกฺขํ ภนฺเต.

ເປັນທຸກ, ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ.

---

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’–

ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກ ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ, ຄວນຫຼືບໍ່ທີ່ຈະຕາມເຫັນສິ່ງນັ້ນວ່າ 'ນັ້ນຂອງເຮົາ, ນັ້ນເປັນເຮົາ, ນັ້ນເປັນຕົວຕົນຂອງເຮົາ' —

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.27] ปุนปิ ภควา ภิกฺขู เปเสตฺวา อายสฺมโต วกฺกลิตฺเถรสฺส ปคฺคหวจนํ อาโรจาเปสิ. โสปิ กถํ อตฺตโน ปวตฺตึ ภควโต ปจฺจาโรจาเปสิ. กถญฺจสฺส อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສົ່ງພິກຂຸທັງຫຼາຍໄປອີກ ເພື່ອບອກຄຳຍົກຍ້ອງແກ່ທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະແນວໃດ? ແລະ ທ່ານກໍໄດ້ສົ່ງຂ່າວບອກຄວາມເປັນໄປຂອງຕົນກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຄືນແນວໃດ? ແລະ ພົບພູມເບື້ອງໜ້າຂອງເພິ່ນເປັນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สุณาวุโส ตฺวํ วกฺกลิ ภควโต วจนํ ทฺวินฺนญฺจ เทวตานํ, อิมํ อาวุโส รตฺตึ ทฺเว เทวตาโย อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยน

ວິສັດຊະນາ — ອາວຸໂສ, ທ່ານຈົ່ງຟັງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະ ຄຳຂອງເທວະດາທັງສອງອົງເຖີດ. ອາວຸໂສ, ໃນລາຕີນີ້ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປ ເທວະດາສອງອົງມີວັນນະອັນງົດງາມຍິ່ງ ເຮັດໃຫ້ພູຄິດຊະກູດທັງສິ້ນສະຫວ່າງສະໄຫວ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າ

---

ภควา [Pg.28] เตนุปสงฺกมึสุ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ, เอกมนฺตํ ฐิตา โข อาวุโส เอกา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘วกฺกลิ ภนฺเต ภิกฺขุ วิโมกฺขาย เจเตตี’ติ. อปรา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘โส หิ นูน ภนฺเต สุวิมุตฺโต วิมุจฺจิสฺสตี’ติ. ภควา จ ตํ อาวุโส วกฺกลิ เอวมาห ‘มา ภายิ วกฺกลิ, มา ภายิ วกฺกลิ, อปาปกํ เต มรณํ ภวิสฺสติ, อปาปิกา กาลกิริยา’ติ. เอวํ โข ภนฺเต ภควา ปุนปิ ภิกฺขู เปเสตฺวา อายสฺมโต วกฺกลิตฺเถรสฺส ปคฺคหวจนํ อาโรจาเปสิ. โสปิ ภนฺเต อายสฺมา เตนหาวุโส มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทถ ‘‘วกฺกลิ ภนฺเต ภิกฺขุ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน, โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตี’’ติ, เอวญฺจ วเทถ ‘‘รูปํ อนิจฺจํ, ตาหํ ภนฺเต น กงฺขามิ, ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขนฺติ นวิจิกิจฺฉามิ, ยทนิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, นตฺถิ เม ตตฺถ ฉนฺโท วา ราโค วา เปมํวาติ น วิจิกิจฺฉามี’’ติ เอวมาทินา ภควโต อตฺตโน ปวตฺตึ ปจฺจาโรจาเปสิ. โส หิ ภนฺเต อายสฺมา อจิรปกฺกนฺเตสุ เตสุ ภิกฺขูสุ สตฺถํ อาหริตฺวา เวทนํ วิกฺขมฺเภตฺวา มูลกมฺมฏฺฐานํ อาทาย สมฺปชาโน อรหตฺตํ สจฺฉิกตฺวา กาลมกาสิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ອາວຸໂສ, ເທວະດາອົງໜຶ່ງຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະວັກຄະລິພິກຂຸ ຍ່ອມຕັ້ງຈິດເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນ'. ເທວະດາອີກອົງໜຶ່ງ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະວັກຄະລິພິກຂຸນັ້ນ ຈັກຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍດີເປັນແນ່ແທ້'. ແລະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດກັບທ່ານພຣະວັກຄະລິຢ່າງນີ້ວ່າ 'ຢ່າຢ້ານເລີຍ ວັກຄະລິ, ຢ່າຢ້ານເລີຍ ວັກຄະລິ, ຄວາມຕາຍຂອງເທີຈັກບໍ່ມີບາບ, ການມໍຣະນະພາບຈັກບໍ່ມີບາບ'. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສົ່ງພິກຂຸທັງຫຼາຍໄປອີກ ເພື່ອບອກຄຳຍົກຍ້ອງແກ່ທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະກໍໄດ້ກ່າວວ່າ 'ອາວຸໂສ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ພວກທ່ານຈົ່ງກາບໄຫວ້ພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍສຽນເກົ້າ ຕາມຄຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະວັກຄະລິພິກຂຸ ອາພາດ ເປັນທຸກ ເຈັບປ່ວຍໜັກ ຂໍກາບໄຫວ້ພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍສຽນເກົ້າ” ແລະ ຈົ່ງກາບທູນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ข້າພະເຈົ້າບໍ່ສົງໄສເລີຍວ່າ ຮູບບໍ່ທ່ຽງ, ບໍ່ມີຄວາມເຄືອບແຄງເລີຍວ່າ ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກ, ບໍ່ມີຄວາມເຄືອບແຄງເລີຍວ່າ ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກ ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີຄວາມພໍໃຈ ຄວາມກຳໜັດ ຫຼື ຄວາມຮັກໃນສິ່ງນັ້ນ”' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ໄດ້ສົ່ງຂ່າວບອກຄວາມເປັນໄປຂອງຕົນກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຄືນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນຫຼີກໄປບໍ່ດົນ, ທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະກໍໄດ້ນຳສັດຕຣາມາ ຂົ່ມເວທະນາໄວ້ ແລ້ວມົນສິການມູນກັມມັດຖານ ມີສະຕິສັມປະຊັນຍະ ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງພຣະອະຣະຫັດ ແລ້ວຈຶ່ງເຮັດກາລະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພົບພູມເບື້ອງໜ້າຂອງທ່ານພຣະວັກຄະລິເຖຣະນັ້ນ ເປັນຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

อสฺสชิสุตฺต

ອັດສະຊິສູດ

---

ปุจฺฉา – อสฺสชิสุตฺตํ [Pg.33] ปนาวุโส ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍອັດສະຊິສູດນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ເພາະເລື່ອງຫຍັງ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อสฺสชึ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อสฺสชิ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ปุพฺเพ ขฺวาหํ ภนฺเต เคลญฺเญ ปสฺสมฺเภตฺวา ปสฺสมฺเภตฺวา กายสงฺขาเร วิหรามิ, โสหํ สมาธึ นปฺปฏิลภามิ. ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต ตํ สมาธึ อปฺปฏิลภโต เอวํ โหติ โน จสฺสาหํ ปริหายามี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เย เต อสฺสชิ สมณพฺราหฺมณา สมาธิสารกา สมาธิสามญฺญา, เตสํ ตํ สมาธึ อปฺปฏิลภตํ เอวํ โหติ ‘โน จสฺสุ มยํ ปริหายามา’ติ. ตํ กึ มญฺญสิ อสฺสชิ, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ໂດຍປາຣົບທ່ານພຣະອັດສະຊິ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທ່ານພຣະອັດສະຊິ ອາພາດ ເປັນທຸກ ເຈັບປ່ວຍໜັກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ແຕ່ກ່ອນ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເຈັບປ່ວຍ ຍ່ອມລະງັບກາຍະສັງຂານແລ້ວຢູ່, ແຕ່ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ສະມາທິເລີຍ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ສະມາທິນັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ “ເຮົາຈັກເສື່ອມ ຫຼື ບໍ່ໜໍ”'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດວ່າ 'ອັດສະຊິ, ສະມະນະຫຼືພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ມີສະມາທິເປັນສາຣະ ມີສະມາທິເປັນສາມັນຍະ ເມື່ອບໍ່ໄດ້ສະມາທິນັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ “ພວກເຮົາຈັກເສື່ອມ ຫຼື ບໍ່ໜໍ”. ອັດສະຊິ, ທ່ານຈະກ່າວວ່າແນວໃດ, ຮູບທ່ຽງ ຫຼື ບໍ່ທ່ຽງ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.

---

เขมกสุตฺต

ເຂມະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เขมกสุตฺตํ [Pg.36] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ — ອາວຸໂສ, ກໍເຂມະກະສູດນັ້ນ, ສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ເພາະເລື່ອງຫຍັງ, ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล เถเร ภิกฺขู อารพฺภ อายสฺมตา เขมกตฺเถเรน ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต เถรา ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ ทาสกํ เปเสตฺวา จตุกฺขตฺตุํ อายสฺมนฺตํ เขมกํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เคลญฺญการณญฺจ ธมฺมญฺจ ปุจฺฉึสุ[Pg.37], ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ปญฺจิเม อาวุโส อุปาทานกฺขนฺธา วุตฺตา ภควตา. เสยฺยถิทํ, รูปุปาทานกฺขนฺโธ เวทนุปาทานกฺขนฺโธ สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ, อิเมสุ ขฺวาหํ อาวุโส ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ น กิญฺจิ อตฺตํ วา อตฺตนิยํ วา สมนุปสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา เขมกตฺเถเรน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຂມະກະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວປາຣົບພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງໂກສັມພີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ໄດ້ສົ່ງພຣະທາສະກະຜູ້ມີອາຍຸໄປ ຖາມເຖິງອາການໄຂ້ ແລະ ທັມມະ ກັບພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ອາພາດ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ ເຖິງ 4 ເທື່ອ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະເຂມະກະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວໄວ້ມີອາທິວ່າ “ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ອຸປາດານຂັນ 5 ປະການນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດໄວ້ແລ້ວ. ໄດ້ແກ່ຫຍັງແດ່? ຄື: ຮູປູປາດານຂັນ (ອຸປາດານຂັນຄືຮູບ), ເວທນູປາດານຂັນ (ອຸປາດານຂັນຄືເວທນາ), ສັນຍູປາດານຂັນ (ອຸປາດານຂັນຄືສັນຍາ), ສັງຂາຣູປາດານຂັນ (ອຸປາດານຂັນຄືສັງຂານ), ວິນຍານູປາດານຂັນ (ອຸປາດານຂັນຄືວິນຍານ). ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ໃນອຸປາດານຂັນ 5 ປະການນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເລັງເຫັນສິ່ງໃດວ່າເປັນຕົວຕົນ ຫຼື ເປັນຂອງຕົນເລີຍ” ດັ່ງນີ້.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.40] ตตฺถ อายสฺมา เขมโก อุตฺตริ ธมฺมเทสนํ ปวฑฺเฒตฺวา วิตฺถาเรน เถรานํ ภิกฺขูนํ เทเสสิ. กีทิโส จ เนสํ ธมฺมเทสกธมฺมปฺปฏิคฺคาหกานํ ธมฺมเทสนาย อานิสํโส อธิคโต.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ກໍໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງທັມມະເທສນາໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ແລະ ສະແດງໂດຍພິສະດານແກ່ພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍຢ່າງໃດ? ແລະ ອານິສົງແຫ່ງທັມມະເທສນາ ຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ສະແດງທັມ ແລະ ຜູ້ຮັບຟັງທັມ ເປັນເຊັ່ນໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – จตุตฺเถ ภนฺเต วาเร อายสฺมา เขมโก ‘‘อลํ อาวุโส ทาสก กึ อิมาย สนฺธาวนิกาย, อาหราวุโส ทณฺฑํ, อหเมว เถรานํ สนฺติกํ คมิสฺสามี’’ติ ทณฺฑโมลุพฺภ อายสฺมา เขมโก เยน เถรา ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา เถเรหิ ภิกฺขูหิ ปุจฺฉิโต ‘‘นขฺวาหํ อาวุโส รูปํ อสฺมีติ วทามิ, นปิ อญฺญตฺร รูปา อสฺมีติ วทามิ. น ขฺวาหํ อาวุโส เวทนํ อสฺมีติ วทามิ, นปิ อญฺญตฺร เวทนา อสฺมีติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมา เขมโก อุตฺตริปิ ธมฺมเทสนํ ปวฑฺเฒตฺวา วิตฺถาเรน เทเสสิ. อิมสฺมิญฺจ ปน ภนฺเต เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ เถรานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสุ อายสฺมโตจ เขมกสฺส. เอวํ โข ภนฺเต เตสํ เถรานํ ธมฺมเทสกธมฺมปฺปฏิคฺคาหกานํ ธมฺมาภิสมโย อโหสิ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຄັ້ງທີສີ່ ພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວວ່າ “ຢ່າເລີຍ ອາວຸໂສທາສະກະ ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍການແລ່ນໄປແລ່ນມາແບບນີ້, ອາວຸໂສ ຈົ່ງນຳໄມ້ເທົ້າມາເຖີດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສຳນັກຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍດ້ວຍຕົນເອງ”. ພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ອາໄສໄມ້ເທົ້າຄ້ຳຍັນແລ້ວ ເຂົ້າໄປຫາພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເຖິງທີ່ຢູ່, ຄັ້ນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ຖືກພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍຖາມແລ້ວ ໄດ້ກ່າວວ່າ “ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ‘ຮູບເປັນເຮົາ’ ແລະ ທັງບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ‘ເຮົາມີໃນທີ່ອື່ນນອກຈາກຮູບ’. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ‘ເວທນາເປັນເຮົາ’ ແລະ ທັງບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ‘ເຮົາມີໃນທີ່ອື່ນນອກຈາກເວທນາ’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງທັມມະເທສນາໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ແລະ ສະແດງໂດຍພິສະດານຢ່າງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ກໍເມື່ອພຣະໄວຍາກອນນີ້ ພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸກຳລັງກ່າວຢູ່, ຈິດຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍປະມານ 60 ຮູບ ແລະ ຂອງພຣະເຂມະກະຜູ້ມີອາຍຸ ກໍຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອາສະວະທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ຖືໝັ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ການບັນລຸທັມຂອງພຣະເຖຣະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ສະແດງທັມ ແລະ ຜູ້ຮັບຟັງທັມ ໄດ້ມີແລ້ວຢ່າງນີ້ແລ.

---

ฉนฺนสุตฺต

ຊັນນະສູດ

---

ปุจฺฉา – ฉนฺนสุตฺตํ [Pg.44] ปนาวุโส กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍຊັນນະສູດນັ້ນ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ฉนฺนตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ฉนฺนตฺเถโร อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘โอวทตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท, อนุสาสตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท, กโรตุ เม อายสฺมา อานนฺโท ธมฺมึ กถํ, ยถาหํ ธมฺมํ ปสฺเสยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สมฺมุขา เม ตํ อาวุโส ฉนฺน ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ กจฺจานโคตฺตํ ภิกฺขุํ โอวทนฺตสฺส, ทฺวยนิสฺสิโต ขฺวายํ กจฺจาน โลโก เยภุยฺเยน อตฺถิตญฺเจว นตฺถิตญฺจ, โลกสมุทยํ โข กจฺจาน ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต ยา โลเก นตฺถิตา, สา น โหตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະທັມມະເທສນານີ້ ປາຣົບພຣະຊັນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງໂກສັມພີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຊັນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂໍພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງໂອວາດຂ້າພະເຈົ້າ, ຂໍພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງສັ່ງສອນຂ້າພະເຈົ້າ, ຂໍພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງສະແດງທັມມະກະຖາແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທັມມະເຖີດ”. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງທັມ ໄດ້ກ່າວໄວ້ມີອາທິວ່າ “ອາວຸໂສຊັນນະ ເຣື່ອງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາສະເພາະພຣະພັກ ໄດ້ຮັບມາສະເພາະພຣະພັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ຊົງໂອວາດພຣະກັດຈານະໂຄດພິກຂຸຢູ່ ວ່າ ‘ກັດຈານະ ໂລກນີ້ໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ອາໄສສ່ວນສອງຢ່າງ ຄື ຄວາມມີ (ອັດຖິຕາ) ແລະ ຄວາມບໍ່ມີ (ນັດຖິຕາ). ກັດຈານະ ເມື່ອບຸກຄົນເຫັນຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງໂລກ ຕາມຄວາມເປັນຈິງດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບ ຄວາມບໍ່ມີໃນໂລກ ຍ່ອມບໍ່ມີ’” ດັ່ງນີ້.

---

โอวทตุ [Pg.46] มํ อายสฺมา อานนฺโท, อนุสาสตุ มํ อายสฺมา อานนฺโท.

ຂໍພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງໂອວາດຂ້າພະເຈົ້າ, ຂໍພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງສັ່ງສອນຂ້າພະເຈົ້າ.

---

ปุปฺผสุตฺต

ປຸບຜະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส…เป… [Pg.47] สมฺมาสมฺพุทฺเธน ขนฺธวคฺคสํยุตฺเต ปุปฺผวคฺเค ปุปฺผสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ...ລະ... ປຸບຜະສູດ ໃນປຸບຜະວັກ ສັງຍຸດຕະນິກາຍ ຂັນທະວາຣະວັກ ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘นาหํ ภิกฺขเว โลเกน วิวทามิ, โลโกว มยา วิวทติ, น ภิกฺขเว ธมฺมวาที [Pg.48] เกนจิ โลกสฺมึ วิวทติ, ยํ ภิกฺขเว นตฺถิ สมฺมตํ โลเก ปณฺฑิตานํ, อหมฺปิตํ ‘‘นตฺถี’’ติ วทามิ, ยํ ภิกฺขเว อตฺถิสมฺมตํ โลเก ปณฺฑิตานํ, อหมฺปิตํ ‘‘อตฺถี’’ติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາບໍ່ໄດ້ວິວາດກັບໂລກ, ແຕ່ໂລກຕ່າງຫາກວິວາດກັບເຮົາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ກ່າວເປັນທັມ ຍ່おມບໍ່ວິວາດກັບໃຜໆ ໃນໂລກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ບັນດິດໃນໂລກສົມມຸດວ່າ ‘ບໍ່ມີ’ ເຮົາກໍກ່າວສິ່ງນັ້ນວ່າ ‘ບໍ່ມີ’ ເໝືອນກັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ບັນດິດໃນໂລກສົມມຸດວ່າ ‘ມີ’ ເຮົາກໍກ່າວສິ່ງນັ້ນວ່າ ‘ມີ’ ເໝືອນກັນ” ດັ່ງນີ້.

---

นาหํ ภิกฺขเว โลเกน วิวทามิ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາບໍ່ໄດ້ວິວາດກັບໂລກ.

---

น ภิกฺขเว ธมฺมวาที เกนจิ โลกสฺมึ วิวทติ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຜູ້ກ່າວເປັນທັມ ຍ່ອມບໍ່ວິວາດກັບໃຜໆ ໃນໂລກ.

---

เผณปิณฺฑูปมสุตฺต

ເຜນະປິຍທູປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.51] อาวุโส เผณปิณฺฑูปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ເຜນະປິຍທູປະມະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อยุชฺฌายํ ภนฺเต คงฺคาย นทิยา ตีเร สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อยํ คงฺคา นที มหนฺตํ เผณปิณฺฑํ อาวเหยฺย, ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส ปสฺเสยฺย นิชฺฌาเยยฺย โยนิโส อุปปริกฺเขยฺย, ตสฺส ตํ ปสฺสโต นิชฺฌายโต โยนิโส อุปปริกฺขโต ริตฺตกญฺเญว ขาเยยฺย, ตุจฺฉกญฺเญว ขาเยยฺย, อสารกญฺเญว ขาเยยฺย, กึ สิยา ภิกฺขเว เผณปิณฺเฑ สาโร. เอวเมว โข ภิกฺขเว ยํ กิญฺจิ รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํวา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา, ตํ ภิกฺขุ ปสฺสติ นิชฺฌายติ โยนิโส อุปปริกฺขติ, ตสฺส ตํ ปสฺสโต นิชฺฌายโต โยนิโส อุปปริกฺขโต ริตฺตกญฺเญว ขายติ, ตุจฺฉกญฺเญว ขายติ, อสารกญฺเญว ขายติ, กิญฺหิ สิยา ภิกฺขเว รูเป สาโร’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເມືອງອະຍຸດທະຍາ ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນແມ່ນ້ຳຄົງຄານີ້ ພັດເອົາຟອງນ້ຳກ້ອນໃຫຍ່ມາ, ບຸຣຸດຜູ້ມີຕາດີ ເຫັນຟອງນ້ຳນັ້ນ ເພັ່ງພິນິດ ພິຈາຣະນາໂດຍແຍບຄາຍ. ເມື່ອບຸຣຸດນັ້ນເຫັນ ເພັ່ງພິນິດ ພິຈາຣະນາໂດຍແຍບຄາຍຢູ່ ຟອງນ້ຳນັ້ນຍ່ອມປາກົດເປັນຂອງວ່າງເປົ່າ, ປາກົດເປັນຂອງກາງແຈ້ງ, ປາກົດເປັນຂອງບໍ່ມີແກ່ນສານ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແກ່ນສານໃນຟອງນ້ຳ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປະມານີ້ເໝືອນກັນ ຮູບຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ທັງທີ່ເປັນອະດີດ ອະນາຄົດ ແລະ ປັດຈຸບັນ ພາຍໃນຫຼືພາຍນອກ ຫຍາບຫຼືລະອຽດ ເລວຫຼືປະນີດ ໄກຫຼືໃກ້, ພິກຂຸຍ່ອມເຫັນ ເພັ່ງພິນິດ ພິຈາຣະນາຮູບນັ້ນໂດຍແຍບຄາຍ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນເຫັນ ເພັ່ງພິນິດ ພິຈາຣະນາໂດຍແຍບຄາຍຢູ່ ຮູບນັ້ນຍ່ອມປາກົດເປັນຂອງວ່າງເປົ່າ, ປາກົດເປັນຂອງກາງແຈ້ງ, ປາກົດເປັນຂອງບໍ່ມີແກ່ນສານ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແກ່ນສານໃນຮູບ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ” ດັ່ງນີ້.

---

เผณปิณฺฑูปมํ [Pg.54] รูปํ, เวทนา ปุพฺพุฬุปมา;

มรีจิกูปมา สญฺญา, สงฺขารา กทลูปมา;

มายูปมญฺจ วิญฺญาณํ, เทสิตาทิจฺจพนฺธุนา;

ພຣະອາທິດຈະພັນທຸ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ) ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ: ຮູບອຸປະມາເໝືອນຟອງນ້ຳ, ເວທນາອຸປະມາເໝືອນຕ່ອມນ້ຳ, ສັນຍາອຸປະມາເໝືອນພະຍັບແດດ, ສັງຂານອຸປະມາເໝືອນຕົ້ນກ້ວຍ, ແລະ ວິນຍານອຸປະມາເໝືອນມາຍາກົນ.

---

ยถา ยถา นิชฺฌายติ, โยนิโส อุปปริกฺขติ;

ริตฺตกํ ตุจฺฉกํ โหติ, โย นํ ปสฺสติ โยนิโส.

ພິກຂຸເພັ່ງພິນິດ ພິຈາຣະນາໂດຍແຍບຄາຍດ້ວຍປະການໃດໆ, ຜູ້ໃດເຫັນຂັນ 5 ນັ້ນໂດຍແຍບຄາຍ ຂັນ 5 ນັ້ນຍ່ອມປາກົດເປັນຂອງວ່າງເປົ່າ ເປັນຂອງກາງແຈ້ງ ດ້ວຍປະການນັ້ນໆ.

---

อิมญฺจ [Pg.55] กายํ อารพฺภ, ภูริปญฺเญน เทสิตํ;

ปหานํ ติณฺณํ ธมฺมานํ, รูปํ ปสฺสถ ฉฑฺฑิตํ.

ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ ຊົງປາຣົບກາຍນີ້ແລ້ວສະແດງໄວ້ວ່າ: ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງເບິ່ງຮູບກາຍນີ້ ທີ່ຖືກຖິ້ມປະໄວ້ ເພາະລະທັມ 3 ປະການ.

---

อายุ อุสฺมาจ วิญฺญาณํ, ยทา กายํ ชหนฺติมํ;

อปวิทฺโธ ตทา เสติ, ปรภตฺตํ อเจตนํ.

ເມື່ອໃດ ອາຍຸ ຄວາມຮ້ອນ ແລະ ວິນຍານ ລະກາຍນີ້ໄປ, ເມື່ອນັ້ນ ກາຍນີ້ຍ່ອມຖືກຖິ້ມນອນທັບຖົມແຜ່ນດິນ ເປັນອາຫານຂອງສັດອື່ນ ບໍ່ມີຈິດວິນຍານ.

---

เอตาทิสายํ สนฺตาโน, มายายํ พาลลาปินี;

วธโก เอส อกฺขาโต, สาโร เอตฺถ น วิชฺชติ.

ສືບຕໍ່ກັນໄປຢ່າງນີ້ ຫຼອກລວງຄົນໂງ່ເໝືອນມາຍາກົນ, ກາຍນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ຂ້າ, ແກ່ນສານໃນກາຍນີ້ຍ່ອມບໍ່ມີ.

---

เอวํ ขนฺเธ อเวกฺเขยฺย, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย;

ทิวา วา ยทิ วา รตฺตึ, สมฺปชาโน ปฏิสฺสโต.

ພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນປາຣົບແລ້ວ ມີສັມປະຊັນຍະ ມີສະຕິ ພຶງພິຈາຣະນາຂັນທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້ ທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ.

---

ชเหยฺย สพฺพสํโยคํ, กเรยฺย สรณตฺตโน;

จเรยฺยาทิตฺตสีโสว, ปตฺถยํ อจฺจุตํ ปทํ.

ພຶງລະສັງໂຍດທັງປວງ ເຮັດທີ່ເພິ່ງແກ່ຕົນ, ພຶງປະພຶດປະຕິບັດເໝືອນຜູ້ມີໄຟໄໝ້ເທິງຫົວ ປາຖະໜາບົດອັນບໍ່ເຄື່ອນ (ພຣະນິພານ).

---

ทุติยธมฺมกติกสุตฺต

ທຸຕິຍະທັມມະກະຖິກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ธมฺมกถิกวคฺเค ทุติยธมฺมกถิกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນທັມມະກະຖິກະວັກນັ້ນເອງ ທຸຕິຍະທັມມະກະຖິກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโม ภนฺเต ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ธมฺมกถิโก ธมฺมกถิโกติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ธมฺมกถิโก โหติ, กิตฺตาวตา ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน โหติ, กิตฺตาวตา ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานปฺปตฺโต โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘รูปสฺส เจ ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ธมฺมํ เทเสติ, ‘ธมฺมกถิโก ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸຮູບໃດຮູບໜຶ່ງ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ‘ພຣະທັມມະກະຖຶກ ພຣະທັມມະກະຖຶກ’ ນັ້ນ ພຽງໃດໜໍ ພິກຂຸຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນພຣະທັມມະກະຖຶກ, ພຽງໃດຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ, ພຽງໃດຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບັນລຸພຣະນິພານໃນປັດຈຸບັນ?” ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸ ເປັນຜູ້ສະແດງທັມເພື່ອຄວາມໜ່າຍ ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ ເພື່ອຄວາມດັບແຫ່ງຮູບ ຄວນຮຽກວ່າ ‘ພິກຂຸຜູ້ເປັນທັມມະກະຖຶກ’” ດັ່ງນີ້.

---

สีลวนฺตสุตฺต, สุตวนฺตสุตฺต

ສີລະວັນຕະສູດ, ສຸຕະວັນຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.57] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ สีลวนฺตสุตฺตญฺจ สุตวนฺตสุตฺตญฺจ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ສີລະວັນຕະສູດ ແລະ ສຸຕະວັນຕະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາທັມແຕ່ໂບຮານ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ [Pg.58] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มหาโกฏฺฐิกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหาโกฏฺฐิโก สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘สีลวตาวุโส สาริปุตฺต ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิกาตพฺพา. สุตาวตาวุโส สาริปุตฺต ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิกาตพฺพา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สีลวตาวุโส โกฏฺฐิก ภิกฺขุนา, สุตาวตาวุโส โกฏฺฐิก ภิกฺขุนา ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต ทุกฺขโต โรคโต คณฺฑโต สลฺลโต อฆโต อาพาธโต ปรโต ปโลกโต สุญฺญโต อนตฺตโต โยนิโส มนสิกาตพฺพา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ກ່າວປາຣົບພຣະມະຫາໂກດຖິກະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງພາຣານະສີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມະຫາໂກດຖິກະຜູ້ມີອາຍຸ ໃນເວລາແລງ ອອກຈາກການຫຼີກເຣັ້ນແລ້ວ ເຂົ້າໄປຫາພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸເຖິງທີ່ຢູ່, ຄັ້ນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸຢ່າງນີ້ວ່າ “ອາວຸໂສສາຣີບຸດ ພິກຂຸຜູ້ມີສີລ ພຶງມົນສິການທັມເຫຼົ່າໃດໂດຍແຍບຄາຍ? ອາວຸໂສສາຣີບຸດ ພິກຂຸຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ພຶງມົນສິການທັມເຫຼົ່າໃດໂດຍແຍບຄາຍ?” ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນທັມມະເສນາບໍດີ ໄດ້ກ່າວໄວ້ມີອາທິວ່າ “ອາວຸໂສໂກດຖິກະ ພິກຂຸຜູ້ມີສີລ, ອາວຸໂສໂກດຖິກະ ພິກຂຸຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ພຶງມົນສິການອຸປາດານຂັນ 5 ໂດຍແຍບຄາຍ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ, ເປັນທຸກ, ເປັນໂຣກ, ເປັນຝີ, ເປັນລູກສອນ, ເປັນຄວາມເດືອດຮ້ອນ, ເປັນອາພາດ, ເປັນຂອງຜູ້ນອກ, ເປັນຂອງຊຸດໂຊມ, ເປັນຂອງວ່າງເປົ່າ, ເປັນອະນັດຕາ” ດັ່ງນີ້.

---

ราธสํยุตฺต

ຣາທະສັງຍຸດ

---

สตฺตสุตฺต

ສັດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ราธสํยุตฺเต [Pg.61] ปนาวุโส ทุติยํ สตฺตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນຣາທະສັງຍຸດນັ້ນ ສັດຕະສູດ ທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราธตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ราธตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สตฺโต สตฺโตติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต สตฺโตติ วุจฺจตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘รูเป โข ราธ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺที ยา ตณฺหา, ตตฺร สตฺโต ตตฺร วิสตฺโต, ตสฺมา สตฺโตติ วุจฺจตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພຣະຣາທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຣາທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ‘ສັດ ສັດ’ ນັ້ນ ພຽງໃດໜໍ ຈຶ່ງຮຽກວ່າ ‘ສັດ’?” ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ມີອາທິວ່າ “ຣາທະ ຄວາມພໍໃຈ ຄວາມກຳໜັດ ຄວາມເພີດເພີນ ຄວາມທະຍານຢາກໃດໆ ໃນຮູບ, ຕິດຢູ່ແລ້ວໃນຮູບນັ້ນ ພົວພັນຢູ່ແລ້ວໃນຮູບນັ້ນ ເພາະສະນັ້ນ ຈຶ່ງຮຽກວ່າ ‘ສັດ’” ດັ່ງນີ້.

---

ทิฏฺฐิสํยุตฺต

ທິດຖິສັງຍຸດ

---

โสอตฺตาสุตฺต

ໂສອັດຕາສູດ

---

ปุจฺฉา – ทิฏฺฐิสํยุตฺเต [Pg.63] ปนาวุโส ตติยํ สํคีตํ โสอตฺตา สุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນທິດຖິສັງຍຸດນັ້ນ ໂສອັດຕາສູດ ທີສາມ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ โส อตฺตา โส โลโก โส เปจฺจ ภวิสฺสามิ นิจฺโจ ธุโว สสฺสโต อวิปริณามธมฺโม’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສິ່ງໃດມີຢູ່ ເພາະອາໄສສິ່ງໃດ ເພາະຢຶດໝັ້ນສິ່ງໃດ ທິດຖິຢ່າງນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນວ່າ ‘ນັ້ນເປັນຕົນ ນັ້ນເປັນໂລກ ເຮົາລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຈະເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ ຍັ່ງຍືນ ໝັ້ນຄົງ ມີຄວາມບໍ່ຜັນແປເປັນທັມມະດາ’” ດັ່ງນີ້.

---

นตฺถิทินฺนสุตฺต

ນັດຖິດິນນະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.65] อาวุโส ปญฺจมํ นตฺถิทินฺนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ນັດຖິດິນນະສູດ ທີຫ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສິ່ງໃດມີຢູ່ ເພາະອາໄສສິ່ງໃດ ເພາະຢຶດໝັ້ນສິ່ງໃດ ທິດຖິຢ່າງນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນວ່າ ‘ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວ ບໍ່ມີຜົນ, ຍັນທີ່ບູຊາແລ້ວ ບໍ່ມີຜົນ, ການເຊັ່ນສຣວງ ບໍ່ມີຜົນ, ຜົນວິບາກແຫ່ງກັມທີ່ເຮັດດີແລະເຮັດຊົ່ວ ບໍ່ມີ’” ດັ່ງນີ້.

---

โอกฺกนฺตสํยุตฺต

ອົກກັນຕະສັງຍຸດ

---

จกฺขุสุตฺต

ຈັກຂຸສູດ

---

ปุจฺฉา – โอกฺกนฺตสํยุตฺเต [Pg.66] ปนาวุโส ปฐมํ จกฺขุสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນອົກກັນຕະສັງຍຸດນັ້ນ ຈັກຂຸສູດ ທີໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.67] ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ วิปริณามิ อญฺญถาภาวิ. โสตํ. ฆานํ. ชิวฺหํ. กาโย. มโน อนิจฺโจ วิปริณามี อญฺญถาภาวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ມີອາທິວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຈັກຂຸ (ຕາ) ບໍ່ທ່ຽງ ມີຄວາມຜັນແປ ມີຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນເປັນທັມມະດາ. ໂສຕະ (ຫູ)... ຄານະ (ດັງ)... ຊິວຫາ (ລີ້ນ)... ກາຍະ (ກາຍ)... ມະໂນ (ໃຈ) ບໍ່ທ່ຽງ ມີຄວາມຜັນແປ ມີຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນເປັນທັມມະດາ” ດັ່ງນີ້.

---

สาริปุตฺตสํยุตฺต

ສາຣີບຸດຕະສັງຍຸດ

---

สุจิมุขีสุตฺต

ສຸຈິມຸຂີສູດ

---

ปุจฺฉา – สาริปุตฺตสํยุตฺเต [Pg.68] ปนาวุโส ทสมํ สุจิมุขีสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ ກໍໃນສາຣີບຸດຕະສັງຍຸດນັ້ນ ສຸຈິມຸຂີສູດ ທີສິບ ສະແດງໃນທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สุจิมุขึ ปริพฺพาชิกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. สุจิมุขี ภนฺเต ปริพฺพาชิกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข สมณ อโธมุโข ภุญฺชสี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามี’’ติ เอวมาทินา ปฏิกฺขิปิตฺวา ‘‘เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา วตฺถุวิชฺชา ติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ, อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา อโธมุขา ภุญฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະທັມມະເສນາບໍດີ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ໄດ້ກ່າວປາຣົບນາງປະຣິພາຊິກາຊື່ ສຸຈິມຸຂີ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນາງປະຣິພາຊິກາຊື່ ສຸຈιມຸຂີ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸວ່າ 'ຂ້າແດ່ທ່ານສະມະນະ ທ່ານກົ້ມໜ້າສັນບໍ?'. ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະເຖຣະໄດ້ປະຕິເສດວ່າ 'ນ້ອງຍິງ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກົ້ມໜ້າສັນດອກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ແລ້ວກ່າວວ່າ 'ນ້ອງຍິງ ສະມະນະພຣາມເຫຼົ່າໃດເຫຼົ່ານຶ່ງ ລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍມິດສາຊີວະ ດ້ວຍຕິຣັດສານວິຊາ ຄື ວັດຖຸວິຊາ, ສະມະນະພຣາມເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ກົ້ມໜ້າສັນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະທັມມະເສນາບໍດີ ພຣະສາຣີບຸດεຖຣະ ໄດ້ກ່າວໄວ້.

---

กึ [Pg.69] นุ โข สมณ อโธ มุโข ภุญฺชสิ.

ຂ້າແດ່ທ່ານສະມະນະ ທ່ານກົ້ມໜ້າສັນບໍ?

---

น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามิ.

ນ້ອງຍິງ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກົ້ມໜ້າສັນດອກ.

---

เตน หิ สมณ อุพฺภมุโข ภุญฺชสิ.

ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ຂ້າແດ່ທ່ານສະມະນະ ທ່ານແຫງນໜ້າສັນບໍ?

---

น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามิ.

ນ້ອງຍິງ ເຮົາບໍ່ໄດ້ແຫງນໜ້າສັນດອກ.

---

สฬายตนวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

ສະລາຍະຕະນະວັກຄະສັງຍຸດຕະປາລີ

---

อชฺฌตฺตานิจฺจสุตฺต, พาหิรสุตฺต

ອັດຊັດຕານິດຈະສູດ, ພາຫິຣານິດຈະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.73] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สฬายตนวคฺคสํยุตฺเต ปฐมํ อชฺฌตฺตานิจฺจสุตฺตญฺจ จตุตฺถํ พาหิรานิจฺจสุตฺตญฺจ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ...ເປ... ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງສະແດງອັດຊັດຕານິດຈະສູດທີ ໑ ແລະ ພາຫິຣານິດຈະສູດທີ ໔ ໃນສະລາຍະຕະນະວັກຄະສັງຍຸດ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ, ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ, ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา, ยทนตฺตา ตํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพ’’นฺติ เอวมาทินาจ. ‘‘รูปา ภิกฺขเว อนิจฺจา. ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ, ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา, ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’’ติ จ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຈັກຂຸບໍ່ທ່ຽງ, ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກ, ສິ່ງໃດເປັນທຸກ ສິ່ງນັ້ນເປັນອະນັດຕາ, ສິ່ງໃດເປັນອະນັດຕາ ສິ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນຄວນເຫັນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນີ້ວ່າ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຕົວຕົນຂອງເຮົາ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ແລະ ຊົງສະແດງວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຮູບທັງຫຼາຍບໍ່ທ່ຽງ, ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກ, ສິ່ງໃດເປັນທຸກ ສິ່ງນັ້ນເປັນອະນັດຕາ, ສິ່ງໃດເປັນອະນັດຕາ ສິ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນຄວນ微ຫັນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນີ້ວ່າ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຕົວຕົນຂອງເຮົາ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

สพฺพวคฺค

ສັບພະວັກ

---

อาทิตฺตสุตฺต

ອາທິດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺถาวุโส [Pg.74] สพฺพวคฺเค ฉฏฺฐํ อาทิตฺตสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ໃນສັບພະວັກນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງອາທິດຕະສູດທີ ໖ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – คยายํ [Pg.75] ภนฺเต คยาสีเส ปุราณชฏิลํ ภิกฺขุสหสฺสํ อารพฺภ ‘‘สพฺพํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, กิญฺจ ภิกฺขเว สพฺพํ อาทิตฺตํ. จกฺขุ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, รูปา อาทิตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ, จกฺขุสมฺผสฺโส อาทิตฺโต, ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ, เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํวา, ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ. ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา อาทิตฺตํ, ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພິກຂຸພັນຮູບຜູ້ເຄີຍເປັນຊະດິນມາກ່ອນ ທີ່ຕຳບົນຄະຍາສີສະ ໃກ້ແມ່ນ້ຳຄະຍາ ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງທັງປວງຮ້ອນຮົນແລ້ວ, ກໍສິ່ງທັງປວງຮ້ອນຮົນແລ້ວຄືແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຈັກຂຸຮ້ອນຮົນແລ້ວ, ຮູບທັງຫຼາຍຮ້ອນຮົນແລ້ວ, ຈັກຂຸວິນຍານຮ້ອນຮົນແລ້ວ, ຈັກຂຸສັມຜັດຮ້ອນຮົນແລ້ວ, ເຖິງແມ່ນເວທະນາອັນໃດທີ່ເກີດຂຶ້ນເພາະຈັກຂຸສັມຜັດເປັນປັດໄຈ ເປັນສຸກກໍດີ ເປັນທຸກກໍດີ ບໍ່ແມ່ນທຸກບໍ່ແມ່ນສຸກກໍດີ ເວທະນານັ້ນກໍຮ້ອນຮົນແລ້ວ. ຮ້ອນຮົນເພາະອັນໃດ? ເຮົາກ່າວວ່າ ຮ້ອນຮົນເພາະໄຟຄືຣາຄະ ໄຟຄືໂທສະ ໄຟຄືໂມຫະ, ຮ້ອນຮົນເພາະຄວາມເກີດ ຄວາມແກ່ ຄວາມຕາຍ ເພາະຄວາມໂສກ ຄວາມຮ່ຳໄຮຮຳພອນ ຄວາມທຸກກາຍ ຄວາມທຸກໃຈ ແລະ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

มิคชาลวคฺค

ມิຄະຊາລະວັກ

---

ปฐม มิคชาลสุตฺต

ປະຖົມມະມິຄະຊາລະສູດ

---

ปุจฺฉา – มิคชาลวคฺเค [Pg.76] อาวุโส ปฐมมิคชาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ໃນມິຄະຊາລະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປະຖົມມະມິຄະຊາລະສູດ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເນື່ອງໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.77] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มิคชาลตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มิคชาลตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เอกวิหารี เอกวิหารีติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตานุโข ภนฺเต เอกวิหารี โหติ, กิตฺตาวตาจ ปน สทุติยวิหารี โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สนฺติ โข มิคชาล จกฺขุวิญฺเญยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ, ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที, นนฺทิยา สติ สาราโค โหติ, สาราเค สติ สํโยโค โหติ, นนฺทิสํโยชนสํยุตฺโต โข มิคชาล ภิกฺขุ สทุติยวิหารีติ วุจฺจตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພຣະມິຄະຊາລະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມິຄະຊາລະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ຜູ້ຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ຢູ່ຜູ້ດຽວ ດ້ວຍເຫດພຽງເທົ່າໃດໜໍ ພິກຂຸຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຢູ່ຜູ້ດຽວ ແລະ ດ້ວຍເຫດພຽງເທົ່າໃດ ພິກຂຸຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີເພື່ອນສອງຢູ່?' ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງວ່າ 'ມິຄະຊາລະ ຮູບທັງຫຼາຍທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຈັກຂຸ ອັນເປັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ມີລັກສະນະໜ້າຮັກ ປະກອບດ້ວຍກາມ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມກຳໜັດ ມີຢູ່, ຫາກພິກຂຸຍິນດີ ເວົ້າສັນເສີນ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ, ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຍິນດີ ເວົ້າສັນເສີນ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ ຄວາມເພີດເພີນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ເມື່ອມີຄວາມເພີດເພີນ ຄວາມກຳໜັດຍ່ອມມີ, ເມື່ອມີຄວາມກຳໜັດ ຄວາມຜູກມັດຍ່ອມມີ, ມິຄະຊາລະ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມຜູກມັດຄືຄວາມເພີດເພີນນີ້ ເຮົາຮຽກວ່າ ຜູ້ມີເພື່ອນສອງຢູ່' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

ปฐม ฉผสฺสายตนสุตฺต

ປະຖົມມະຊະຜັດສາຍະຕະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.79] นวมํ สํคีตํ ปฐมฉผสฺสายตนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ໃນມິຄະຊາລະວັກນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປະຖົມມະຊະຜັດສາຍະຕະນະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີ ໙ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘โย หิ โกจิ วิกฺขเว ภิกฺขุ ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, อวุสิตํ เตน พฺรหฺมจริยํ, อารกา โส อิมสฺมา ธมฺมวินยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພິກຂຸທັງຫຼາຍຫຼາຍຮູບ ທີ່ກຸງຣາຊະຄຶ ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຮູບໃດຮູບນຶ່ງ ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເຊິ່ງຄວາມເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມດັບໄປ, ຄຸນ, ໂທດ ແລະ ອຸບາຍເຄື່ອງສະຫຼັດອອກແຫ່ງຜັດສາຍະຕະນະທັງ ໖, ພິກຂຸຮູບນັ້ນຊື່ວ່າ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ປະພຶດພຣົມມະຈັນ, ພິກຂຸຮູບນັ້ນຍັງຢູ່ຫ່າງໄກຈາກພຣະທັມມະວິນັຍນີ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

อหํ [Pg.80] หิ ภนฺเต ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานามิ.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເພາະວ່າຂ້ານ້ອຍບໍ່ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເຊິ່ງຄວາມເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມດັບໄປ, ຄຸນ, ໂທດ ແລະ ອຸບາຍເຄື່ອງສະຫຼັດອອກແຫ່ງຜັດສາຍະຕະນະທັງ ໖.

---

จกฺขุํ [Pg.81] เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสสิ.

ເຈົ້າຍັງເຫັນຈັກຂຸວ່າ 'ນັ້ນຂອງເຮົາ, ນັ້ນເປັນເຮົາ, ນັ້ນເປັນຕົວຕົນຂອງເຮົາ' ຢູ່ບໍ?

---

โน เหตํ ภนฺเต.

ບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ.

---

เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ จกฺขุ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ ภวิสฺสติ, เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺส.

ພິກຂຸ ໃນເຣື່ອງນີ້ ຈັກຂຸນັ້ນ ເຈົ້າເຫັນດີແລ້ວດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນີ້ວ່າ 'ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເຮົາ, ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຕົວຕົນຂອງເຮົາ' ນີ້ແຫຼະຄືທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ.

---

คิลานวคฺค

ຄິລານະວັກ

---

ปฐม คิลานสุตฺต

ປະຖົມມະຄິລານະສູດ

---

ปุจฺฉา – คิลานวคฺเค [Pg.82] ปนาวุโส ปฐมํ คิลานสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ກໍໃນຄິລານະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປະຖົມມະຄິລານະສູດ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເນື່ອງໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อญฺญตรํ นวํ ภิกฺขุํ คิลานํ อาพาธิตํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต ภิกฺขุ คิลาโน อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘นขฺวาหํ ภนฺเต สีลวิสุทฺธตฺถํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ตํ ภิกฺขุํ ปฏิปุจฺฉิตฺวา ตสฺส จ วจนํ สาธุการํ ทตฺวา ‘‘ราควิราคตฺโถ หิ ภิกฺขุ มยา ธมฺโม เทสิโต, ตํ กึ มญฺญสิ ภิกฺขุ, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ, ทุกฺขํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພິກຂຸບວດໃໝ່ຮູບນຶ່ງ ຜູ້ເຈັບໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸຜູ້ເຈັບໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກຮູບນັ້ນ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຂົ້າໃຈທັມມະທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງ ເພື່ອຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງສີລເລີຍ' ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຖາມພິກຂຸຮູບນັ້ນຄືນ ແລະ ປະທານສາທຸການແກ່ຄຳເວົ້າຂອງພິກຂຸນັ້ນ ແລ້ວຊົງສະແດງວ່າ 'ພິກຂຸ ເພາະວ່າທັມມະທີ່ເຮົາສະແດງແລ້ວ ມີຄວາມຄາຍກຳໜັດເປັນປະໂຫຍດ, ເຈົ້າຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ພິກຂຸ ຈັກຂຸທ່ຽງຫຼືບໍ່ທ່ຽງ? ບໍ່ທ່ຽງ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ. ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກຫຼືເປັນສຸກ? ເປັນທຸກ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

น [Pg.84] เม ภนฺเต ขมนียํ.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ອາດຈະທົນທານໄດ້.

---

สาธุ [Pg.85] โข ตฺวํ ภิกฺขุ ราควิราคตฺถํ มยา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานาสิ,

ດີແລ້ວ ພິກຂຸ ເຈົ້າເຂົ້າໃຈທັມມະທີ່ເຮົາສະແດງ ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ.

---

ฉนฺนวคฺค

ຊັນນະວັກ

---

ปุณฺณสุตฺต

ປຸນນະສູດ

---

ปุจฺฉา – ฉนฺนวคฺเค [Pg.87] ปนาวุโส ปญฺจมํ สํคีตํ ปุณฺณสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ກໍໃນຊັນນະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປຸນນະສູດ ທີ່ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີ ໕ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເນື່ອງໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ปุณฺณตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ, อายสฺมา ภนฺเต ปุณฺณตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘สนฺติ โข ปุณฺณ จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ, ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที, นนฺที สมุทโย ทุกฺขสมุทโย ปุณฺณาติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງທັມມະແກ່ຂ້ານ້ອຍໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງທັມມະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນ ເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ເຖີດ' ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງວ່າ 'ປຸນນະ ຮູບທັງຫຼາຍທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຈັກຂຸ ອັນເປັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ມີລັກສະນະໜ້າຮັກ ປະກອບດ້ວຍກາມ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມກຳໜັດ ມີຢູ່, ຫາກພິກຂຸຍິນດີ ເວົ້າສັນເສີນ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ, ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຍິນດີ ເວົ້າສັນເສີນ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ ຄວາມເພີດເພີນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ, ປຸນນະ ເຮົາກ່າວວ່າ ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຄວາມເພີດເພີນ ຄືຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງທຸກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

ปุจฺฉา – เอวญฺจาวุโส [Pg.89] ภควา อายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส สํขิตฺเตน โอวาทํ ทตฺวา กถญฺจ นํ ปฏิปุจฺฉิ, กถญฺจ โส ภควโต อาโรเจสิ, กถญฺจสฺสายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທານໂອວາດໂດຍຫຍໍ້ແກ່ພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຢ່າງນີ້ແລ້ວ ໄດ້ຊົງຖາມທ່ານຄືນແນວໃດ, ແລະ ທ່ານໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແນວໃດ, ແລະ ພົບພູມເບື້ອງໜ້າຂອງພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນເປັນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เอวํ โข ภนฺเต ภควา อายสฺมโต ปุณฺณตฺเถรสฺส สํขิตฺเตน โอวาทํ ทตฺวา ‘‘อิมินา ตฺวํ ปุณฺณ มยา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต กตมสฺมึ ชนปเท วิหริสฺสสี’’ติ ตํ อายสฺมนฺตํ ปุณฺณตฺเถรํ ปฏิปุจฺฉิ. โส จ ภนฺเต อายสฺมา ‘‘อตฺถิ ภนฺเต สุนาปรนฺโต นาม ชนปโท, ตตฺถาหํ วิหริสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควโต อาโรเจสิ. โส หิ ภนฺเต อายสฺมา สุนาปรนฺเต ชนปเท วสิตฺวา เตเนว อนฺตรวสฺเสน ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉากาสิ. เตเนว อนฺตรวสฺเสน ปรินิพฺพายิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທານໂອວາດໂດຍຫຍໍ້ແກ່ພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຢ່າງນີ້ແລ້ວ ໄດ້ຊົງຖາມພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນວ່າ 'ປຸນນະ ເມື່ອເຈົ້າໄດ້ຮັບໂອວາດໂດຍຫຍໍ້ນີ້ຈາກເຮົາແລ້ວ ຈະໄປອາໄສຢູ່ໃນຊົນນະບົດໃດ?' ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມີຊົນນະບົດຊື່ ສຸນາປະຣັນຕະ ຢູ່, ຂ້ານ້ອຍຈະອາໄສຢູ່ໃນຊົນນະບົດນັ້ນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະປຸນນະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນ ໄດ້ອາໄສຢູ່ໃນສຸນາປະຣັນຕະຊົນນະບົດ ແລະ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງວິຊາ ໓ ໃນລະຫວ່າງພັນສານັ້ນເອງ, ແລະ ໄດ້ປະຣິນິບພານໃນລະຫວ່າງພັນສານັ້ນເອງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພົບພູມເບື້ອງໜ້າຂອງພຣະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນເປັນຢ່າງນີ້ແຫຼະ.

---

สนฺติ [Pg.92] โข ตสฺส ภควโต สาวกา กาเยน จ ชีวิเตน จ อฏฺฏียมานา หรายมานา ชิคุจฺฉมานา สตฺถหารกํ ปริเยสนฺติ.

ສາວົກທັງຫຼາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະອົງນັ້ນ ທີ່ອຶດອັດ ລະອາຍ ແລະ ກຽດຊັງຮ່າງກາຍແລະຊີວິດ ຍ່ອມສະແຫວງຫາສັສຕຣາຄາດຕະກອນກໍມີຢູ່.

---

สกฺขิสฺสสิ โข ตฺวํ ปุณฺณ อิมินา ทมูปสเมน สมนฺนาคโต สุนาปรสนฺตสฺมึ ชนปเท วตฺถุํ.

ປຸນນະ ເຈົ້າຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມສະຫງົບແລະຄວາມຝຶກຕົນນີ້ ຈະສາມາດອາໄສຢູ່ໃນສຸນາປະຣັນຕະຊົນນະບົດໄດ້.

---

สฬวคฺค

ສະລະວັກ

---

มาลุกฺยปุตฺตสุตฺต

ມາລຸກະຍະປຸດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.93] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน สฬวคฺเค ทุติยํ มาลุกฺยปุตฺตสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ...ເປ... ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ຊົງສະແດງມາລຸກະຍະປຸດຕະສູດທີ ໒ ໃນສະລະວັກ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເນື່ອງໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.94] ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘เอตฺถ ทานิ มาลุกฺยปุตฺต กึ ทหเร ภิกฺขู วกฺขามาติ’’อาทินา เถรํ อปสาเทตฺวา เจว อุสฺสาเทตฺวา จ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ มาลุกฺยปุตฺต, เย เต จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อทิฏฺฐา อทิฏฺฐปุพฺพา, น จ ปสฺสสิ, น จ เต โหติ ปสฺเสยฺยนฺติ, อตฺถิ เต ตตฺถ ฉนฺโท วา ราโค วา เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງປາຣົບພຣະມາລຸກະຍະປຸດຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມາລຸກະຍະປຸດຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງທັມມະແກ່ຂ້ານ້ອຍໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງທັມມະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນ ເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ເຖີດ' ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຕຳນິແລະຊົງຍົກຍ້ອງພຣະເຖຣະ ດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ 'ມາລຸກະຍະປຸດຕະ ໃນເວລານີ້ ເຮົາຈະກ່າວກັບພິກຂຸໜຸ່ມທັງຫຼາຍວ່າແນວໃດ' ແລ້ວຊົງສະແດງວ່າ 'ມາລຸກະຍະປຸດຕະ ເຈົ້າຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ ຮູບທັງຫຼາຍທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຈັກຂຸ ທີ່ເຈົ້າບໍ່ເຄີຍເຫັນ ບໍ່ເຄີຍເຫັນມາກ່ອນ ແລະ ເຈົ້າກໍບໍ່ໄດ້ເຫັນຢູ່ ທັງບໍ່ມີຄວາມຄິດວ່າ ຂໍໃຫ້ໄດ້ເຫັນ, ເຈົ້າຍັງມີຄວາມພໍໃຈຫຼືຄວາມກຳໜັດໃນຮູບເຫຼົ່ານັ້ນຢູ່ບໍ?' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້.

---

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.97] จ โข ปนาวุโส ภควตา โอวาเท สํขิตฺเตน ภาสิเต โส อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ กึ อโวจ กถญฺจสฺส ภควา อนุญฺญาสิ. กีทิโส จสฺสายสฺมโต มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรสฺส ธมฺมาภิสมโย อโหสิ.

ປຸຈສາ—ອາວຸໂສ ກໍເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໂອວາດໂດຍຫຍໍ້ນີ້ແລ້ວ ພຣະມາລຸກະຍະປຸດຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າແນວໃດ, ແລະ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງອະນຸຍາດແກ່ທ່ານແນວໃດ, ແລະ ການບັນລຸທັມຂອງພຣະມາລຸກະຍະປຸດຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນເປັນແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ โข ภนฺเต โอวาเท ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิเต อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิมสฺส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ.

ວິສັດຊະນາ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໂອວາດໂດຍຫຍໍ້ນີ້ແລ້ວ ພຣະມາລຸກະຍະປຸດຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຍ່ອມເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມແຫ່ງພຣະພາສິດທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໂດຍຫຍໍ້ນີ້ ໂດຍພິສະດານວ່າ:

---

รูปํ ทิสฺวา มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ.

ບຸກຄົນເຫັນຮູບແລ້ວຫຼົງລືມສະຕິ ມົນສິການແຕ່ພາບນິມິດທີ່ໜ້າຮັກ, ຍ່ອມສະເຫວີຍເວທະນາດ້ວຍຈິດອັນກຳໜັດ ແລະ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ.

---

ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา รูปสมฺภวา;

อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ;

เอวํ อาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ;

ເວທະນາທັງຫຼາຍອັນເກີດຈາກຮູບເປັນປັດໄຈ ຍ່ອມຈະເລີນແກ່ຜູ້ນັ້ນເປັນອະເນກ, ທັງຄວາມເພ່ງເລັງຢາກໄດ້ແລະຄວາມບຽດບຽນກໍຍ່ອມບຽດບຽນຈິດຂອງຜູ້ນັ້ນ, ບຸກຄົນຜູ້ສັ່ງສົມຄວາມທຸກຢູ່ຢ່າງນີ້ ເຮົາກ່າວວ່າ ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກພຣະນິບພານ.

---

เปยฺยาล

ເປຍຍານ

---

น โส รชฺชติ ธมฺเมสุ, ธมฺมํ ญตฺวา ปฏิสฺสโต;

วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌส ติฏฺฐติ.

ບຸກຄົນນັ້ນຮູ້ແຈ້ງທັມແລ້ວ ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ກຳໜັດໃນທັມທັງຫຼາຍ, ຍ່ອມສະεຫວີຍເວທະນາດ້ວຍຈິດອັນປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດ ແລະ ບໍ່ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບທັມນັ້ນ.

---

ยถาสฺส ชานโต ธมฺมํ, เสวโต จาปิ เวทนํ;

ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต;

เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจตีติ.

ເມື່ອຜູ້ນັ້ນຮູ້ແຈ້ງທັມ ແລະ ສະເຫວີຍເວທະນາຢູ່ຢ່າງໃດ, ຄວາມທຸກຍ່ອມສິ້ນໄປ ບໍ່ສັ່ງສົມຂຶ້ນມາອີກ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມປະພຶດຕົນມີສະຕິຢູ່ຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນຜູ້ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຢູ່ຢ່າງນີ້ ເຮົາກ່າວວ່າ ຢູ່ໃກ້ພຣະນິບພານ.

---

อิมสฺส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามีติ. ภควา จ ภนฺเต ‘‘สาธุ สาธุ มาลุกฺยปุตฺต, สาธุ โข ตฺวํ มาลุกฺยปุตฺต มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสี’’ติ สาธุการํ ทตฺวา–

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຍ່ອມເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມແຫ່ງພຣະພາສິດທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງໂດຍຫຍໍ້ນີ້ ໂດຍພິສະດານຢ່າງນີ້ແຫຼະ' ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ປະທານສາທຸການວ່າ 'ດີລະ ດີລະ ມາລຸກະຍະປຸດຕະ ດີແທ້ ມາລຸກະຍະປຸດຕະ ເຈົ້າເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມແຫ່ງພາສິດທີ່ເຮົາກ່າວໂດຍຫຍໍ້ ໂດຍພິສະດານໄດ້ດີແລ້ວ' ແລ້ວຊົງສະແດງວ່າ—

---

‘‘รูปํ ทิสฺวา สติ มุฏฺโฐ, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐตี’’ติ–

'ບຸກຄົນເຫັນຮູບແລ້ວຫຼົງລືມສະຕິ ມົນສິການແຕ່ພາບນິມິດທີ່ໜ້າຮັກ, ຍ່ອມສະເຫວີຍເວທະນາດ້ວຍຈິດອັນກຳໜັດ ແລະ ສະຫຍົບມົວເມົາຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ'—

---

อาทินา

ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

เถรสฺส วจนํ สมนุญฺญาสิ. โส จ ภนฺเต อายสฺมา มาลุกฺยปุตฺตตฺเถโร เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต [Pg.98] วิหรนฺโต นจิรสฺเสว ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ, ตทนุตฺตรํ พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหาสิ, ‘‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’’ติ อพฺภญฺญาสิ. อญฺญตโรจ ปนายสฺมา มาลุกฺยปุตฺโต อรหตํ อโหสิ. เอวํ โข ภนฺเต ตสฺส อายสฺมโต อภิสมฺปราโย อโหสิ.

[ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ] ທົງອະນຸມັດຄຳຂອງພຣະເຖຣະ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມາລຸກຍະປຸຕຕະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນ ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວ ຢູ່ບໍ່ດົນເລີຍ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນຍອດຢ້ຽມ ອັນເປັນທີ່ສຸດແຫ່ງພຣົມມະຈັນ ທີ່ກຸນລະບຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອອກບວດຈາກເຮືອນ ບໍ່ມີເຮືອນ ໂດຍຊອບ ຕ້ອງການນັ້ນ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ໃນປັດຈຸບັນ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່. ທ່ານໄດ້ຮູ້ທົ່ວເຖິງວ່າ 'ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ'. ກໍແລ້ວ ພຣະມາລຸກຍະປຸຕຕະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງ ໃນບັນດາພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພົບພູມພາຍໜ້າຂອງພຣະມາລຸກຍະປຸຕຕະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນ ເປັນຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

รูปํ [Pg.100] ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต;

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ.

ເມື່ອເຫັນຮູບແລ້ວ ຫຼົງລືມສະຕິ, ມົນສິການເຖິງນິມິດອັນເປັນທີ່ຮັກ; ມີຈິດກຳໜັດຍິນດີ ຍ່ອມສະເຫວີຍເວທະນາ ແລະສະຫຍົບຕິດຢູ່ກັບຮູບນັ້ນ.

---

ปมาทวิหารีสุตฺต

ປະມາທະວິຫາຣີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.101] อาวุโส จตุตฺถํ ปมาทวิหารีสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດສູດທີສີ່ ຄື ປະມາທະວິຫາຣີສູດ ໄວ້.

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปมาทวิหาริญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อปฺปมาทวิหาริญฺจ, ตํ สุณาถ. กถญฺจ ภิกฺขเว ปมาทวิหารี โหติ. จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตสฺส ภิกฺขเว วิหรโต จิตฺตํ พฺยาสิญฺจติ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ, ตสฺส พฺยาสิตฺตจิตฺตสฺส ปาโมชฺชํ น โหติ, ปาโมชฺเช อสติ ปีติ น โหติ, ปีติยา ปสฺสทฺธิ น โหติ, ปสฺสทฺธิยา อสติ ทุกฺขํ โหติ, ทุกฺขิโน จิตฺตํ น สมาธิยติ, อสมาหิ เต จิตฺเต ธมฺมา น ปาตุภวนฺติ, ธมฺมานํ อปาตุภาวา ปมาทวิหารีตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງທັມມະຄື ຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມປະມາດ ແລະຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງທັມມະນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍພິກຂຸເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍความປະມາດແນວໃດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອພິກຂຸບໍ່ສຳລວມຈັກຂຸນຊີຢູ່ ຈິດຍ່ອມຟຸ້ງຊ່ານໄປໃນຮູບທັງຫຼາຍທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຕາ, ເມື່ອຈິດຟຸ້ງຊ່ານແລ້ວ ປາໂມດຍ່ອມບໍ່ມີ, ເມື່ອປາໂມດບໍ່ມີ ປີຕິຍ່ອມບໍ່ມີ, ເມື່ອປີຕິບໍ່ມີ ປັດສັດທິຍ່ອມບໍ່ມີ, ເມື່ອปັດສັດທິບໍ່ມີ ທຸກຍ່ອມມີ, ເມື່ອມີທຸກ ຈິດຍ່ອມບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນ, ເມື່ອຈິດບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນ ທັມທັງຫຼາຍຍ່ອມບໍ່ປາກົດ, ເພາະທັມທັງຫຼາຍບໍ່ປາກົດ ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມເຖິງເຊິ່ງການນັບວ່າ ເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມປະມາດ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

โลกกามคุณวคฺค

ໂ调ກະກາມະຄຸນນະວັກ

---

ราหุโลวาทสุตฺต

ຣາຫຸໂລວາທະສູດ

---

ปุจฺฉา – โลกกามคุณวคฺเค [Pg.104] อาวุโส อฏฺฐมํ ราหุโลวาทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນໂລກະກາມະຄຸນນະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະທົງສະແດງສູດທີແປດ ຄື ຣາຫຸໂລວາທະສູດ ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํเยว ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ. อนิจฺจํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํวาติ. ทุกฺขํ ภนฺเต. ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ. โน เหตํ ภนฺเต’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພຣະຣາຫຸນຜູ້ມີອາຍຸ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີນັ້ນເອງ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ຣາຫຸນ ເທີຈະສຳຄັນຄວາມຂໍ້ນັ້ນເປັນແນວໃດ, ຕາທ່ຽງ ຫຼື ບໍ່ທ່ຽງ. ບໍ່ທ່ຽງ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ. ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກ ຫຼື ເປັນສຸກ. ເປັນທຸກ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ. ກໍສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກ ມີຄວາມແປປວນເປັນທັມມະດາ ຄວນຫຼືບໍ່ທີ່ຈະຕາມເຫັນສິ່ງນັ້ນວ່າ ນັ້ນຂອງເຮົາ, ... ນັ້ນເປັນເຮົາ, ນັ້ນເປັນຕົວຕົນຂອງເຮົາ. ບໍ່ຄວນເຫັນຢ່າງນັ້ນເລີຍ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

ยํนูนาหํ [Pg.105] ราหุลํ อุตฺตรึ อาสวานํ ขเย วิเนยฺยํ.

ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນແນະນຳຣາຫຸນໃຫ້ຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ.

---

คณฺหาหิ ราหุล นิสีทนํ.

ຣາຫຸນ ເທີຈົ່ງຖືເອົາຜ້າປູນັ່ງໄປ.

---

คหปติวคฺค

ຄະຫະປະຕິວັກ

---

ภารทฺวาชสุตฺต

ພາຣະທວາຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – คหปติวคฺเค [Pg.107] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ ภารทฺวาชสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນຄະຫະປະຕິວັກ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີສີ່ ຄື ພາຣະທວາຊະສູດ ໄວ້ ໂດຍປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต ราชานํ อุเทนํ อารพฺภ อายสฺมตา ปิณฺโฑลภารทฺวาชตฺเถเรน ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต อุเทโน อายสฺมนฺตํ ปิณฺโฑลภารทฺวาชํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข โภ ภารทฺวาช เหตุ โก ปจฺจโย, เยนิเม ทหรา ภิกฺขู สุสู กาฬเกสา ภทฺเรน โยพฺพเนน สมนฺนาคตา ปฐเมน วยสา อนิกีฬิตาวิโน กาเมสุ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อทฺธานญฺจ อาปาเทนฺตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘วุตฺตํ โข

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະປິ່ນໂດລະພາຣະທວາຊະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍປາຣົບພຣະເຈົ້າອຸເທນ ທີ່ເມືອງໂກສັມພີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເຈົ້າອຸເທນໄດ້ຕັດຖາມພຣະປິ່ນໂດລະພາຣະທວາຊະຜູ້ມີອາຍຸແນວນີ້ວ່າ 'ທ່ານພາຣະທວາຊະ ອັນໃດໜໍເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພິກຂຸໜຸ່ມໆເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ຍັງເຍົາໄວ ມີຜົມດຳສະໜິດ ປະກອບດ້ວຍໄວໜຸ່ມອັນຈະເລີນ ໃນປະຖົມມະໄວ ບໍ່ໄດ້ຫຼິ້ນສະໜຸກສະໜານໃນກາມທັງຫຼາຍ ແຕ່ປະພຶດພຣົມມະຈັນອັນບໍລິບູນບໍລິສຸດບໍລິບູນຕະຫຼອດຊີວິດ ແລະປະຕິບັດໄດ້ຕະຫຼອດກາລນານ' ໃນເລື່ອງນັ້ນ [ພຣະເຖຣະໄດ້ຕອບວ່າ] 'ມະຫາຣາດ ຂໍ້ນີ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ...

---

เอตํ [Pg.108] มหาราช เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอถ ตุมฺเห ภิกฺขเว มาตุมตฺตีสุ มาตุจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถ. ภคนิมตฺตีสุ ภคินิจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถ, ธีตุมตฺตีสุ ธีตุจิตฺตํ อุปฏฺฐเปถา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา ปิณฺโฑล ภารทฺวาชตฺเถเรน ภาสิตํ.

ພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ທົງຮູ້ ທົງເຫັນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ຕັດໄວ້ວ່າ: ມາເຖີດ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີຈົ່ງຕັ້ງຈິດໄວ້ວ່າເປັນມານດາ ໃນສະຕີຜູ້ມີໄວປານມານດາ, ຈົ່ງຕັ້ງຈິດໄວ້ວ່າເປັນພີ່ນ້ອງຍິງ ໃນສະຕີຜູ້ມີໄວປານພີ່ນ້ອງຍິງ, ຈົ່ງຕັ້ງຈິດໄວ້ວ່າເປັນບຸດຕີ ໃນສະຕີຜູ້ມີໄວປານບຸດຕີ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະປິ່ນໂດລະພາຣະທວາຊະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

เวรหจฺจานิสุตฺต

ເວຣະຫັດຈານີສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.112] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ เวรหจฺจานิสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີສິບ ຄື ເວຣະຫັດຈານີສູດ ໄວ້ ໂດຍປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – กามณฺฑายํ ภนฺเต เวรหจฺจานิโคตฺตํ พฺราหฺมณึ อารพฺภ อายสฺมตา อุทายิตฺเถเรน ภาสิตํ. เวรหจฺจานีโคตฺตา ภนฺเต พฺราหฺมณี อายสฺมนฺตํ อุทายิตฺเถรํ เอตทโวจ ‘‘กิสฺมึ นุ โข ภนฺเต สติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ ปญฺญเปนฺติ, กิสฺมึ อสติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ น ปญฺญเปนฺตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘จกฺขุสฺมึ โข ภคินิ สติ [Pg.113] อรหนฺโต สุขทุกฺขํ ปญฺญเปนฺติ, จกฺขุสฺมึ อสติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ น ปญฺญเปนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา อุทายิตฺเถเรน ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອຸທາຍີເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍປາຣົບນາງພຣາມມະນີ ໂຄດເວຣะຫັດຈານີ ທີ່ເມືອງກາມັນທາ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນາງພຣາມມະນີ ໂຄດເວຣະຫັດຈານີ ໄດ້ຖາມພຣະອຸທາຍີເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸແນວນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອສິ່ງໃດມີຢູ່ ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງບັນຍັດສຸກແລະທຸກ, ເມື່ອສິ່ງໃດບໍ່ມີຢູ່ ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງບໍ່ບັນຍັດສຸກແລະທຸກ'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ [ພຣະເຖຣະໄດ້ຕອບວ່າ] 'ນ້ອງຍິງ ເມື່ອຕາ ມີຢູ່ ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງບັນຍັດສຸກແລະທຸກ, ເມື່ອຕາ ບໍ່ມີຢູ່ ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງບໍ່ບັນຍັດສຸກແລະທຸກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອຸທາຍີເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

เทวทหวคฺค

ເທວະທະຫະວັກ

---

ขณสุตฺต

ຂະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – เทวทหวคฺเค [Pg.115] อาวุโส ขณสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນເທວະທະຫະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະທົງສະແດງຂະນະສູດ ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต เทวทเห นาม สกฺยานํ นิคเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ลาภา โว ภิกฺขเว, สุลทฺธํ โว ภิกฺขเว, ขโณ โว ปฏิลทฺโธ พฺรหฺมจริยวาสายา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວສັກກະ ຊື່ວ່າ ເທວະທະຫະ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເປັນລາບຂອງພວກເທີແລ້ວ, ພວກເທີໄດ້ດີແລ້ວ, ຂະນະ (ໂອກາດດີ) ພວກເທີໄດ້ແລ້ວ ເພື່ອການຢູ່ປະພຶດພຣົມມະຈັນ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

สมุทฺทวคฺค

ສະມຸດທະວັກ

---

พาฬิสิโกปมสุตฺต

ບາລິສິໂກປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – สมุทฺทวคฺเค [Pg.117] ปนาวุโส ตติยํ พาฬิสิโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ກໍໃນສະມຸດທະວັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດສູດທີສາມ ຄື ບາລິສິໂກປະມະສູດ ໄວ້.

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.118] ภนฺเต ชีวกมฺพวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว พาฬิสิโก อามิสคตพฬิสํ คมฺภีเร อุทกรหเท ปกฺขิเปยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ປ່າອຳພະວັນຂອງໝໍຊີວົກ ເມືອງຣາຊະຄຶ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນນາຍພານເບັດ ຢ່ອນເບັດທີ່ມີເຫຍື່ອລົງໄປໃນຫ້ວງນ້ຳເລິກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

อาทิตฺตปริยายสุตฺต

ອາທິດຕະປະຣິຍາຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – สฬายตนวคฺคสํยุตฺเต [Pg.120] สมุทฺทวคฺเค ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สํคีตํ อฏฺฐมํ อาทิตฺตปริยายสุตฺตํ ภควตา กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ກໍໃນສະມຸດທະວັກ ແຫ່ງສະລາຍະຕະນະວັກສັງຍຸດ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີແປດ ຄື ອາທິດຕະປະຣິຍາຍະສູດ ໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สมฺพหุเล ภนฺเต ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อาทิตฺตปริยายํ โว ภิกฺขเว ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ. กตโม จ ภิกฺขเว อาทิตฺตปริยาโย ธมฺมปริยาโย. วรํ ภิกฺขเว ตตฺตาย อโยสลากาย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย จกฺขุนฺทฺริยํ สมฺปลิมฏฺฐํ, นตฺเวว จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อนุพฺยญฺชนโส นิมิตฺตคฺคาโห’’ติอาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງທັມມະປະຣິຍາຍ ຊື່ອາທິດຕະປະຣິຍາຍ ແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີຈົ່ງຟັງທັມມະປະຣິຍາຍນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍທັມມະປະຣິຍາຍ ຊື່ອາທິດຕະປະຣິຍາຍ ເປັນແນວໃດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການເອົາຫຼັກເຫຼັກທີ່ຮ້ອນ ໄຟແດງ ຕິດໄຟລຸກໂຊນ ມາແທງຈັກຂຸນຊີ (ຕາ) ຍັງດີກວ່າ ການຖືເອົານິມິດໂດຍອະນຸພະຍັນຊະນະ ໃນຮູບທັງຫຼາຍທີ່ເພິ່ງຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຕາ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

อาสีวิสวคฺค

ອາສີວິສະວັກ

---

ปฐมทารุกฺขนฺโธปมสุตฺต

ປະຖົມມະທາຣຸກຂັນໂທປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – อาสีวิสวคฺเค [Pg.126] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ ปฐมทารุกฺขนฺโธปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນອາສີວິສະວັກ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີສີ່ ຄື ປະຖົມມະທາຣຸກຂັນໂທປະມະສູດ ໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ ภนฺเต คงฺคาย นทิยา ตีเร สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห ภิกฺขเว อมฺหํ มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมาน’’นฺติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตา.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເມືອງໂກສັມພີ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີເຫັນທ່ອນໄມ້ໃຫຍ່ທ່ອນນັ້ນ ທີ່ຖືກກະແສນ້ຳຄົງຄາພັດລອຍມາຢູ່ຫຼືບໍ່' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

อุปจารวจนํ

ຄຳອຸປະມາ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.129] ตตฺถ ภควตา โอริมตีราทีนํ อุปจารวจนานํ อตฺโถ วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳອຸປະມາມີຝັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ໂດຍລະອຽດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – โอริมํ ตีรนฺติ โข ภิกฺขุ ฉนฺเนตํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อธิวจนํ. ปาริมํ ตีรนฺติ โข ภิกฺขุ ฉนฺเนตํ พาหิรานํ อายตนานํ อธิวจนํ. มชฺเฌ สํสีโทติ โข ภิกฺขุ นนฺทิราคสฺเสตํ อธิวจนํ. ถเล อุสฺสาโทติ โข ภิกฺขุ อสฺมิมานสฺเสตํ อธิวจนนฺติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ โอริมตีราทีนํ อุปจารวจนานํ อตฺโถ วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳອຸປະມາມີຝັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ໂດຍລະອຽດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸ ຄຳວ່າ ຝັ່ງນີ້ ເປັນຊື່ຂອງອາຍະຕະນະພາຍໃນ 6 ປະການ. ພິກຂຸ ຄຳວ່າ ຝັ່ງນັ້ນ ເປັນຊື່ຂອງອາຍະຕະນະພາຍນອກ 6 ປະການ. ພິກຂຸ ຄຳວ່າ ຈົມລົງໃນທ່າມກາງ ເປັນຊື່ຂອງນັນທິຣາຄະ. ພິກຂຸ ຄຳວ່າ ເກີຍຂຶ້ນບົກ ເປັນຊື່ຂອງອັສມິມານະ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – อิมสฺมึ [Pg.131] โข ปน อาวุโส สุตฺเต ภควตา ภาสิเต วิเสสโต กสฺส กีทิโส อตฺโถ กถญฺจ ปฏิลทฺโธ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ກໍເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງສູດນີ້ແລ້ວ ໃຜໄດ້ຮັບປະໂຫຍດອັນວິເສດແນວໃດ ແລະໄດ້ຮັບແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – อิมสฺมึ ภนฺเต สุตฺเต ภควตา ภาสิเต วิเสสโต นนฺทสฺส โคปาลกสฺส ปพฺพชฺชา จ อุปสมฺปทา จ ยาว อรหตฺตาจ วิเสสโต อตฺโถ อธิคโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງສູດນີ້ແລ້ວ ນັນທະຄົນລ້ຽງງົວ ໄດ້ຮັບປະໂຫຍດອັນວິເສດ ຄື ໄດ້ບັນພະຊາ ແລະອຸປະສົມບົດ ຈົນໄດ້ບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນ.

---

ลเภยฺยาหํ [Pg.132] ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปทํ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍຂ້າພຣະອົງເພິ່ງໄດ້ບັນພະຊາ ໄດ້ອຸປະສົມບົດ ໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ.

---

เตน หิ ตฺวํ นนฺท สามิกานํ คาโว นิยฺยาเตหิ.

ນັນທະ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເທີຈົ່ງມອບຝູງງົວຄືນໃຫ້ແກ່ເຈົ້າຂອງທັງຫຼາຍກ່ອນ.

---

คมิสฺสนฺติ [Pg.133] ภนฺเต คาโว วจฺฉคิทฺธินิโย.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຝູງງົວທີ່ມີຄວາມຫ່ວງໃຍໃນລູກນ້ອຍ ຈັກກັບໄປເອງ.

---

กึสุโกปมสุตฺต

ກິງສຸໂກປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.134] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ กึสุโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣະຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີແປດ ຄື ກິງສຸໂກປະມະສູດ ໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເລື່ອງໃດ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม อญฺญตรํ การกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ ภาสิตํ. อญฺญตโร ภนฺเต การโก ภิกฺขุ จตฺตาโร ขาณาสเว ภิกฺขู ญาณทสฺสนวิสุทฺธํ ปุจฺฉิตฺวา อสนฺตุฏฺโฐ เตสํ ภิกฺขูนํ ปญฺหาเวยฺยากรเณน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ. อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ภิกฺขุโน ทสฺสนํ สุวิสุทฺธํ โหตี’’ติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ‘‘เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ ปุริสสฺส กึสุโก อทิฏฺฐปุพฺโพ อสฺส, โส เยนญฺญตโร ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຜູ້ເຮັດວຽກງານຮູບໜຶ່ງ ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸຜູ້ເຮັດວຽກງານຮູບໜຶ່ງ ໄດ້ຖາມເຖິງຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງຍານທັດສະນະ ກັບພິກຂຸຜູ້ສິ້ນອາສະວະ 4 ຮູບ ແລ້ວບໍ່ພໍໃຈໃນຄຳຕອບບັນຫາຂອງພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ. ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນຖາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແນວນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຽງໃດໜໍ ຄວາມເຫັນຂອງພິກຂຸຈຶ່ງຈະບໍລິສຸດດີ'. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸ ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ບໍ່ເຄີຍເຫັນຕົ້ນທອງກວາວມາກ່ອນ ເຂົ້າໄປຫາບຸຣຸດຄົນອື່ນຜູ້ເຄີຍເຫັນຕົ້ນທອງກວາວ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

ฉปฺปาณโกปมสุตฺต

ຊັບປານະໂກປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.140] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ฉปฺปาณโกปมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ພຣະທັມມະສັງຄາຫະກະມະຫາເຖຣะຜູ້ເປັນບູຮານາຈານທັງຫຼາຍ ໄດ້ສັງຄາຍະນາສູດທີສິບ ຄື ຊັບປານະໂກປະມະສູດ ໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະສະແດງໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุเยว ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว ปุริโส อรุคตฺโต ปกฺกคตฺโต สรวนํ ปวิเสยฺยา’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໃນແຄວ້ນສັກກີນັ້ນເອງ ແລ້ວທົງສະແດງໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ມີກາຍເປັນແຜ ມີກາຍເປື່ອຍ ເຂົ້າໄປສູ່ປ່າໄມ້ອໍ້' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.141] ตตฺถ ภควตา อสํวโร วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา เทสิโต.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງຄວາມບໍ່ສຳລວມ ໂດຍລະອຽດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ ภิกฺขเว อสํวโร โหติ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา ปิยรูเป รูเป อธิมุจฺจติ, อปฺปิยรูเป รูเป พฺยาปชฺชติ, อนุปฏฺฐิตกายสฺสติ จ วิหรติ ปริตฺตเจตโส. ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, ยตฺถสฺส เต อุปฺปนฺนา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ อสํวโร วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา เทสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງຄວາມບໍ່ສຳລວມ ໂດຍລະອຽດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍຄວາມບໍ່ສຳລວມຍ່ອມມີແນວໃດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເຫັນຮູບດ້ວຍຕາແລ້ວ ຍ່ອມສະຫຍົບຢູ່ໃນຮູບອັນເປັນທີ່ຮັກ, ຍ່ອມຂັດເຄືອງໃນຮູບອັນບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນຜູ້ບໍ່ຕັ້ງກາຍະຄະຕາສະຕິໄວ້ ແລະມີໃຈນ້ອຍຢູ່. ທ່ານຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ແລະປັນຍາວິມຸດຕິ ນັ້ນ ອັນເປັນທີ່ດັບໄປໂດຍບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງອະກຸສົນທັມອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວແກ່ທ່ານ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.143] ตตฺถ ภควตา สํวโร วิภชิตฺวา วิตฺถาเรน เทสิโต.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ໃນສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງຄວາມສຳລວມ ໂດຍລະອຽດແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – กถญฺจ ภิกฺขเว สํวโร โหติ, อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา ปิยรูเป รูเป นาธิมุจฺจติ, อปฺปิยรูเป รูเป น พฺยาปชฺชตีติ, เอวมาทินา [Pg.144] ภนฺเต ภควตา ตตฺถ สํวโร วิภชิตฺวา วิตฺถาเรน เทสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກທົງຈຳແນກສະແດງຄວາມສຳລວມ ໂດຍລະອຽດໄວ້ວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍຄວາມສຳລວມຍ່ອມມີແນວໃດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເຫັນຮູບດ້ວຍຕາແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ສະຫຍົບຢູ່ໃນຮູບອັນເປັນທີ່ຮັກ, ຍ່ອມບໍ່ຂັດເຄືອງໃນຮູບອັນບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ' ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

เวทนาสํยุตฺต

ເວທະນາສັງຍຸດ

---

ทฏฺฐพฺพสุตฺต

ທັດຖັບພະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.147] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน เวทนาสํยุตฺเต ปญฺจมํ ทฏฺฐพฺพสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ທົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະທົງສະແດງສູດທີຫ້າ ຄື ທັດຖັບພະສູດ ໃນເວທະນາສັງຍຸດ ໄວ້ແນວໃດ.

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา. กตมา ติสฺโส, สุขา เวทนา ทุกฺขาเวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา. สุขา ภิกฺขเว เวทนา ทุกฺขโต ทฏฺฐพฺพา, ทุกฺขา เวทนา สลฺลโต ทฏฺฐพฺพา, อทุกฺขมสุขา เวทนา อนิจฺจโต ทฏฺฐพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເວດທະນາ ໓ ປະການນີ້. ໓ ປະການ ຄືແນວໃດ? ຄື ສຸຂະເວດທະນາ, ທຸກຂະເວດທະນາ, ອະທຸກຂະມະສຸຂະເວດທະນາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ສຸຂະເວດທະນາ ຄວນເຫັນວ່າເປັນທຸກ, ທຸກຂະເວດທະນາ ຄວນເຫັນວ່າເປັນດັ່ງລູກສອນ, ອະທຸກຂະມະສຸຂະເວດທະນາ ຄວນເຫັນວ່າເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ” ດັ່ງນີ້.

---

สุขา [Pg.148] ภิกฺขเว เวทนา ทุกฺขโต ทฏฺฐพฺพา.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ສຸຂະເວດທະນາ ຄວນເຫັນວ່າເປັນທຸກ.

---

โย สุขํ ทุกฺขโต อทฺทส, ทุกฺขมทฺทกฺขิ สลฺลโต;

อทุกฺขมสุขํ สนฺตํ, อทฺทกฺขินํ อนิจฺจโต.

ຜູ້ໃດເຫັນສຸກໂດຍຄວາມເປັນທຸກ, ເຫັນທຸກໂດຍຄວາມເປັນດັ່ງລູກສອນ, ເຫັນອະທຸກຂະມະສຸຂະເວດທະນາອັນສະຫງົບ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ.

---

ส เว สมฺมทฺทโส ภิกฺขุ, ปริชานาติ เวทนา;

โส เวทนา ปริญฺญาย, ทิฏฺเฐ ธมฺเม อนาสโว;

กายสฺส เภทา ธมฺมฏฺโฐ, สงฺขฺยํ โนเปติ เวทคู.

ພິກຂຸຜູ້ເຫັນໂດຍຊອບນັ້ນແລ ຍ່ອມກຳນົດຮູ້ເວດທະນາທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນັ້ນກຳນົດຮູ້ເວດທະນາທັງຫຼາຍແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີອາສະວະໃນປັດຈຸບັນ, ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ ເມື່ອແຕກກາຍທຳລາຍຂັນ ຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງເວດ ບໍ່ເຂົ້າເຖິງການນັບ.

---

สลฺลสุตฺต

ສັນລະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.149] อาวุโส ฉฏฺฐํ สลฺลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໖ ຄື ສັນລະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘อสฺสุตวา ภิกฺขเว ปุถุชฺชโน สุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, ทุกฺขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, อทุกฺขมสุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ. สุตวา ภิกฺขเว อริยสาวโก สุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, ทุกฺขมฺปิ เวทนํ เวทยติ, อทุกฺขมสุขมฺปิ เวทนํ เวทยติ. ตตฺร ภิกฺขเว โก วิเสโส, โก อธิปฺปยาโส, กึ นานากรณํ สุตวโต อริยภาวกสฺส อสฺสุตวตา ปุถุชฺชเนนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງປາຣົບພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມສະເຫວີຍສຸຂະເວດທະນາແດ່, ຍ່ອມສະເຫວີຍທຸກຂະເວດທະນາແດ່, ຍ່ອມສະເຫວີຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວດທະນາແດ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພຣະອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສະດັບ ຍ່ອມສະເຫວີຍສຸຂະເວດທະນາແດ່, ຍ່ອມສະເຫວີຍທຸກຂະເວດທະນາແດ່, ຍ່ອມສະເຫວີຍອະທຸກຂະມະສຸຂະເວດທະນາແດ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຄວາມແປກກັນ ຄວາມມຸ່ງໝາຍ ຫຼືຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ລະຫວ່າງພຣະອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສະດັບ ກັບປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບ ແມ່ນຫຍັງ?” ດັ່ງນີ້.

---

ชมฺพุขาทกสํยุตฺต

ຊັມພຸຂາດະກະສັງຍຸດ

---

นิพฺพานปญฺหาสุตฺต

ນິບພານະປັນຫາສູດ

---

ปุจฺฉา – ชมฺพุขาทกสํยุตฺเต [Pg.154] อาวุโส ปฐมํ นิพฺพานปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນຊັມພຸຂາດະກະສັງຍຸດ ພຣະສູດທີ ໑ ຄື ນິບພານະປັນຫາສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุ ภนฺเต นาลกคามเก ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘นิพฺพานํ นิพฺพานนฺติ อาวุโส สาริปุตฺต วุจฺจติ, กตมํ นุโข อาวุโส นิพฺพาน’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘โย [Pg.155] โข อาวุโส ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโย, อิทํ วุจฺจติ นิพฺพาน’’นฺติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຊົງປາຣົບຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ທີ່ບ້ານນາລະກະ ໃນແຄວ້ນມະຄົດ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ທ່ານສາຣີບຸດ! ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ນິບພານ ນິບພານ ນັ້ນ, ນິບພານແມ່ນຫຍັງນໍ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ຄວາມສິ້ນຣາຄະ ຄວາມສິ້ນໂທສະ ຄວາມສິ້ນໂມຫະ ອັນໃດ, ອັນນີ້ຮຽກວ່າ ນິບພານ” ດັ່ງນີ້.

---

ธมฺมวาทีปญฺหาสุตฺต

ທຳມະວາທີປັນຫາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.157] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ ธมฺมวาทีปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໓ ຄື ທຳມະວາທີປັນຫາສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุเยว ภนฺเต นาลกคาเม ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘เก นุ โข อาวุโส สาริปุตฺต โลเก ธมฺมวาทิโน, เก โลเก สุปฺปฏิปนฺนา, เก โลเก สุคตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เย โข อาวุโส ราคปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ, โทสปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ, โมหปฺปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ. เต โลเก ธมฺมวาทิโน’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຊົງປາຣົບຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ທີ່ບ້ານນາລະກະ ໃນແຄວ້ນມະຄົດນັ້ນເອງ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ທ່ານສາຣີບຸດ! ໃຜນໍເປັນຜູ້ກ່າວທຳໃນໂລກ, ໃຜເປັນຜູ້ປະຕິບັດດີໃນໂລກ, ໃຜເປັນຜູ້ໄປດີແລ້ວໃນໂລກ?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ທ່ານເຫຼົ່າໃດຍ່ອມສະແດງທຳເພື່ອລະຣາຄະ, ສະແດງທຳເພື່ອລະໂທສະ, ສະແດງທຳເພື່ອລະໂມຫະ. ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ກ່າວທຳໃນໂລກ” ດັ່ງນີ້.

---

เก [Pg.158] โลเก สุปฺปฏิปนฺนา.

ໃຜເປັນຜູ້ປະຕິບັດດີໃນໂລກ.

---

เก โลเก สุคตา.

ໃຜເປັນຜູ້ໄປດີແລ້ວໃນໂລກ.

---

ทุกฺกรปญฺหาสุตฺต

ທຸກກະຣະປັນຫາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.161] โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปริโยสานสุตฺตภาเวน สํคีตํ ทุกฺกรปญฺหาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ທຸກກະຣະປັນຫາສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ໂດຍເປັນພຣະສູດສຸດທ້າຍ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มคเธสุเยว นาลกคาเม ชมฺพุขาทกํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ. ชมฺพุขาทโก ภนฺเต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ ‘‘กึ นุ โข อาวุโส สาริปุตฺต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ทุกฺกร’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ปพฺพชฺชา โข อาวุโส อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ทุกฺกรา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ຊົງປາຣົບຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ທີ່ບ້ານນາລະກະ ໃນແຄວ້ນມະຄົດນັ້ນເອງ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊັມພຸຂາດະກະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ທ່ານສາຣີບຸດ! ສິ່ງໃດເຮັດໄດ້ຍາກໃນພຣະທຳວິນັຍນີ້?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ການບວດແລເຮັດໄດ້ຍາກໃນພຣະທຳວິນັຍນີ້” ດັ່ງນີ້.

---

โมคฺคลฺลานสํยุตฺต

ໂມກຄັນລານະສັງຍຸດ

---

สกฺกสุตฺต

ສັກກະສູດ

---

ปุจฺฉา – โมคฺคลฺลานสํยุตฺเต [Pg.163] อาวุโส ทสมํ สํคีตํ สกฺกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນໂມກຄັນລານະສັງຍຸດ ພຣະສູດທີ ໑໐ ຄື ສັກກະສູດ ທີ່ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เทเวสุ ภนฺเต ตาวตึเสสุ สกฺกํ เทวานมินฺทํ อารพฺภ ‘‘สาธุ โข เทวานมินฺท พุทฺธสรณคมนํ โหติ, พุทฺธสรณคมนเหตุ โข เทวานมินฺท [Pg.164] เอวมิเธกจฺเจ สตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถเรน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະມະຫາໂມກຄັນລານະເຖຣະ ໄດ້ຊົງປາຣົບທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໃນໝູ່ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ ແລ້ວສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຂ້າແດ່ທ້າວສັກກະຈອມເທບ! ການເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ ເປັນຄວາມດີແທ້. ຂ້າແດ່ທ້າວສັກກະຈອມເທບ! ເພາະເຫດແຫ່ງການເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ ສັດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອແຕກກາຍທຳລາຍຂັນຫຼັງຈາກຕາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ” ດັ່ງນີ້.

---

จิตฺตสํยุตฺต

ຈິດຕະສັງຍຸດ

---

นิคณฺฐนาฏปุตฺตสุตฺต

ນິຄັນຖະນາຖະປຸດຕະສູດ

---

ปุจฺฉา – จิตฺตสํยุตฺเต [Pg.168] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ นิคณฺฐนาฏปุตฺตสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນຈິດຕະສັງຍຸດ ພຣະສູດທີ ໘ ຄື ນິຄັນຖະນາຖະປຸດຕະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มจฺฉิกาสณฺเฑ ภนฺเต นิคณฺฐํ นาฏปุตฺตํ อารพฺภ จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ. นิคณฺโฐ ภนฺเต นาฏปุตฺโต จิตฺตํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘สทฺทหสิ ตฺวํ คหปติ สมณสฺส โคตมสฺส อตฺถิ อวิตกฺโก อวิจาโร สมาธิ, อตฺถิ วิตกฺกวิจารานํ นิโรโธ’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘น ขฺวาหํ เอตฺถ ภนฺเต ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ, อตฺถิ อวิตกฺโก อวิจาโร สมาธิ, อตฺถิ วิตกฺกวิจารานํ นิโรโธ’’ติ เอวมาทินา จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ໄດ້ຊົງປາຣົບນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ທີ່ປ່າວັນມັດສິກາສັນທະ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ໄດ້ກ່າວກັບຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີ! ທ່ານເຊື່ອຫຼືບໍ່ວ່າ ສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກວິຈານມີຢູ່, ຄວາມດັບແຫ່ງວິຕົກວິຈານມີຢູ່ ແກ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມ?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ จິດຕະຄະຫະບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ໄດ້ໄປດ້ວຍຄວາມເຊື່ອຕໍ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດອກວ່າ ສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກວິຈານມີຢູ່, ຄວາມດັບແຫ່ງວິຕົກວິຈານມີຢູ່” ດັ່ງນີ້.

---

อิทํ [Pg.169] ภวนฺโต ปสฺสนฺตุ.

ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງເບິ່ງເລື່ອງນີ້.

---

ยาว อุชุโก จายํ จิตฺโต คหปติ.

ຈິດຕະຄະຫະບໍດີນີ້ ເປັນຄົນຊື່ກົງແທ້ໆ.

---

‘‘อหํ [Pg.170] โข ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขามิ, วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ’’ –

“ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຫວັງຢູ່ພຽງໃດ ກໍສະຫງັດຈາກກາມ ສະຫງັດຈາກອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີວິຕົກ ວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກເກີດແຕ່ຄວາມສະຫງັດຢູ່” –

---

อิทํ [Pg.171] ภวนฺโต ปสฺสนฺตุ.

ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງເບິ່ງເລື່ອງນີ້.

---

อเจลกสฺสปสุตฺต

ອະເຈລະກະສະປະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.172] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ อเจลกสฺสปสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໙ ຄື ອະເຈລະກະສະປະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ໂດຍໃຜ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตตฺเถว ภนฺเต มจฺฉิกาสณฺเฑ อเจลํ กสฺสปํ อารพฺภ จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ. อเจโล ภนฺเต กสฺสโป จิตฺตํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘อิเมหิ ปน เต คหปติ ตึสมตฺเตหิ วสฺเสหิ อตฺถิ โกจิ อุตฺตริมนุสฺสธมฺโม อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโร’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘คิหิโนปิ สิยา ภนฺเต อหญฺหิ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขามิ, วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’’ติ เอวมาทินา จิตฺเตน คหปตินา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ທີ່ປ່າວັນມັດສິກາສັນທະ ຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ໄດ້ຊົງປາຣົບອະເຈລະກັດສະປະ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອະເຈລະກັດສະປະ ໄດ້ກ່າວກັບຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີ! ຕະຫຼອດເວລາປະມານ ໓໐ ປີນີ້ ທ່ານໄດ້ບັນລຸອຸຕະລິມະນຸດສະທຳ ອັນເປັນຄວາມຮູ້ຄວາມເຫັນອັນປະເສີດຢ່າງວິເສດ ທີ່ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກແດ່ບໍ່?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຈິດຕະຄະຫະບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ແມ່ນແຕ່ຄະລືຫັດກໍມີໄດ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຫວັງຢູ່ພຽງໃດ ກໍສະຫງັດຈາກກາມ ສະຫງັດຈາກອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີວິຕົກ ວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກເກີດແຕ່ຄວາມສະຫງັດຢູ່” ດັ່ງນີ້.

---

คามณิสํยุตฺต

ຄາມະນິສັງຍຸດ

---

จณฺฑสุตฺต

ຈັນທະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.175] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน คามณิสํยุตฺเต ปฐมํ จณฺฑสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໂດຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ຊົງສະແດງພຣະສູດທີ ໑ ຄື ຈັນທະສູດ ໃນຄາມະນິສັງຍຸດ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ [Pg.176] ภนฺเต จณฺฑํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. จณฺโฑ ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ จณฺโฑ จณฺโฑตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ. โก ปน ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย, เยน มิเธกจฺโจ โสรโต โสรโตตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อิธ คามณิ เอกจฺจสฺส ราโค อปฺปหีโน โหติ, ราคสฺส อปฺปหีนตฺตา ปเร โกเปนฺติ, ปเรหิ โกปิยมาโน โกปํ ปาตุกโรติ, โส จณฺโฑตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງປາຣົບຈັນທະຄາມະນີ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຈັນທະຄາມະນີ ໄດ້ກ່າວທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ເຫດໃດ ປັດໄຈໃດ ນໍ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄດ້ຊື່ວ່າເປັນຄົນດຸຮ້າຍ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ເຫດໃດ ປັດໄຈໃດ ນໍ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ໄດ້ຊື່ວ່າເປັນຄົນສະຫງົບສ່ຽມ?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄາມະນີ! ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຍັງລະຣາຄະບໍ່ໄດ້, ເພາະລະຣາຄະບໍ່ໄດ້ ຄົນອື່ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ໂກດ, ເມື່ອຄົນອື່ນເຮັດໃຫ້ໂກດ ກໍສະແດງຄວາມໂກດອອກມາ, ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າເປັນຄົນດຸຮ້າຍ” ດັ່ງນີ້.

---

เขตฺตูปมสุตฺต

ເຂດຕູປະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.178] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ เขตฺตูปมสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໗ ຄື ເຂດຕູປະມະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทายํ ภนฺเต ปาวาริกมฺพวเน อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. อสิพนฺธกปุตฺโต ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘นนุ ภนฺเต ภควา สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ. เอวํ คามณิ ตถาคโต สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ. อถ กิญฺจรหิ ภนฺเต ภควา เอกจฺจานํ สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสติ, เอกจฺจานํ โน ตถา [Pg.179] สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เตน หิ คามณิ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย, ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງປາຣົບອະສິພັນທະກະປຸດຕະຄາມະນີ ທີ່ປ່າໝາກມ່ວງຂອງປາວາຣິກະ ເມືອງນາລັນທາ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອະສິພັນທະກະປຸດຕະຄາມະນີ ໄດ້ກ່າວທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເກື້ອກູນອະນຸເຄາະແກ່ສັດທັງປວງຢູ່ ບໍ່ແມ່ນບໍ?”. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ “ຢ່າງນັ້ນ ຄາມະນີ! ຕຖາຄົດເກື້ອກູນອະນຸເຄາະແກ່ສັດທັງປວງຢູ່”. ຄາມະນີທູນຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເປັນຫຍັງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງສະແດງທຳແກ່ຄົນບາງພວກໂດຍເຄົາລົບ, ແຕ່ບໍ່ສະແດງທຳແກ່ຄົນບາງພວກໂດຍເຄົາລົບຢ່າງນັ້ນ?”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄາມະນີ! ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຈະຖາມເຈົ້າຄືນໃນເລື່ອງນີ້, ເຈົ້າພໍໃຈຢ່າງໃດ ກۆຈົ່ງຕອບຢ່າງນັ້ນເຖີດ” ດັ່ງນີ້.

---

สงฺขธมสุตฺต

ສັງຂະທະມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.183] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ อฏฺฐมํ สํคีตํ สงฺขธมสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີ ໘ ຄື ສັງຂະທະມະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳວິນັຍໃນປາງກ່ອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ດ້ວຍເລື່ອງຫຍັງ ແລະຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – นาฬนฺทายํเยว ภนฺเต ปาวาริกมฺพวเน อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ นิคณฺฐสาวกํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภควา ภนฺเต อสิพนฺธกปุตฺตํ คามณึ นิคณฺฐสาวกํ เอตทโวจ ‘‘กถํ นุ โข คามณิ นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สาวกานํ ธมฺมํ เทเสตี’’ติ. เอวํ โข ภนฺเต นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ ‘‘โย โกจิ ปาณํ อติปาเตติ, สพฺโพ โส อาปายิโก เนรยิโก. (เปยฺยาล) ยํพหุลํ ยํพหุลํ วิหรติ, เตน เตน นียตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยํพหุลํ ยํพหุลญฺจ คามณิ วิหรติ, เตน เตน นียติ, เอวํ สนฺเต น โกจิ อาปายิโก เนรยิโก ภวิสฺสติ, ยถา นิคณฺฐสฺส นาฏปุตฺตสฺส วจน’’นฺติ เอวํ โข ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງປາຣົບອະສິພັນທະກະປຸດຕະຄາມະນີ ຜູ້ເປັນສາວົກຂອງນິຄັນຖະ ທີ່ປ່າໝາກມ່ວງຂອງປາວາຣິກະ ເມືອງນາລັນທານັ້ນເອງ ແລ້ວສະແດງໄວ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສຖາມອະສິພັນທະກະປຸດຕະຄາມະນີ ຜູ້ເປັນສາວົກຂອງນິຄັນຖະ ດັ່ງນີ້ວ່າ “ຄາມະນີ! ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ສະແດງທຳແກ່ສາວົກທັງຫຼາຍແນວໃດ?”. ຄາມະນີທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ສະແດງທຳແກ່ສາວົກທັງຫຼາຍແນວນີ້ວ່າ ‘ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າສັດ, ຜູ້ນັ້ນທັງໝົດຍ່ອມໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ. (ລະ) ບຸກຄົນຢູ່ດ້ວຍກຳໃດຫຼາຍ, ຍ່ອມຖືກນຳໄປດ້ວຍກຳນັ້ນ’”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄາມະນີ! ບຸກຄົນຢູ່ດ້ວຍກຳໃດຫຼາຍ ຍ່ອມຖືກນຳໄປດ້ວຍກຳນັ້ນ, ຖ້າເປັນຢ່າງນັ້ນ ຈະບໍ່ມີໃຜໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກເລີຍ ຕາມຄຳຂອງນິຄັນຖະນາຖະບຸດ” ດັ່ງນີ້.

---

ยํ พหุลวาท

ຍັງພະຫຸລະວາດ

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.185] ตตฺถ ภควตา ยํพหุลวาเท โทโส ปกาสิโต.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໂທດໃນຍັງພະຫຸລະວາດແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ, โย โส ปุริโส ปาณาติปาตี รตฺติยา วา ทิวสสฺส วา สมยาสมยํ อุปาทาย กตโม พหุตโร สมโย ยํ วาโส ปาณมติปาเตติ. ยํ วา โส ปาณํ นาติปาเตตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อสิพนฺธกํ นิคณฺฐนาฏปุตฺตสฺส สาวกํ คามณึ ปุจฺฉิตฺวา ปุจฺฉิตฺวา ยํพหุลวาเท โทโส ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຖາມອະສິພັນທະກະຄາມະນີ ຜູ້ເປັນສາວົກຂອງນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄາມະນີ! ເຈົ້າຄິດແນວໃດ, ບຸກຄົນຜູ້ຂ້າສັດນັ້ນ ໂດຍອາໄສເວລາທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ເວລາໃດຫຼາຍກວ່າກັນ ລະຫວ່າງເວລາທີ່ລາວຂ້າສັດ ກັບເວລາທີ່ລາວບໍ່ໄດ້ຂ້າສັດ?” ແລ້ວຊົງສະແດງໂທດໃນຍັງພະຫຸລະວາດນັ້ນ ດັ່ງນີ້.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.188] ตตฺถ ภควตา อเนกํส วิปากกมฺมสฺส เอกํ สวิปากวาเท โทโส ปกาสิโต.

ປຸຈສາ – ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ! ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໂທດໃນຄຳກ່າວທີ່ຕັດສິນໂດຍສ່ວນດຽວ ຕໍ່ກຳທີ່ມີວິບາກບໍ່ແນ່ນອນ ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิธ คามณิ เอกจฺโจ สตฺถา เอวํวาที โหติ เอวํทิฏฺฐิ โย โกจิ ปาณมติปาเตติ, สพฺโพ โส อาปายิโก เนรยิโกติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา อเนกํส กมฺมวิปากสฺส เอกํสวิปากวาเท โทโส วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໂທດໃນຄຳກ່າວທີ່ຕັດສິນໂດຍສ່ວນດຽວ ຕໍ່ກຳທີ່ມີວິບາກບໍ່ແນ່ນອນ ໂດຍລະອຽດ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄາມະນີ! ສາສະດາບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ມີວາທະຢ່າງນີ້ ມີທິດຖິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າສັດ, ຜູ້ນັ້ນທັງໝົດຍ່ອມໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ’” ດັ່ງນີ້.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.189] ตตฺถ ภควตา ยถาธมฺมสาสเน คุโณวิภชิตฺวา ปกาสิโต.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນພຣະທັມມະເທສະນານັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຈຳແນກ ແລະ ປະກາດຄຸນໄວ້ຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิธ [Pg.190] ปน คามณิ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโรปุริส ทมฺมสารถิ สตฺถาเทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา, โส อเนกปริยาเยน ปาณาติปาตํ ครหติ วิครหติ. ‘‘ปาณาติปาตา วิรมถา’’ติ จาหาติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ตตฺถ ยถาธมฺมสาสเน คุโณ วิตฺถาเรตฺวา ปกาสิโต.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງຄຸນໂດຍພິສະດານໃນຍະຖາທັມມະສາສອນນັ້ນ ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້ວ່າ «ນາຍບ້ານ, ພຣະຕະຖາຄົດອຸບັດຂຶ້ນໃນໂລກນີ້ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊຊາແລະຈະຣະນະ ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ ເປັນສານະຖີຝຶກບຸຣຸດທີ່ຄວນຝຶກໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພຣະອົງຊົງຕิຕຽນ ຊົງຄັດຄ້ານການຂ້າສັດໂດຍອະເນກປະຣິຍາຍ ແລະຕຣັສວ່າ “ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ».

---

ภทฺรกสุตฺต

ພັດທະຣະກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.193] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ เอกาทสมํ สํคีตํ ภทฺรกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນສັງຍຸດຕະນິກາຍນັ້ນເອງ ພັດທະຣະກະສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໑໑ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มลฺเลสุ ภนฺเต อุรุเวลกปฺเปนาม มลฺลานํ นิคเม ภทฺรกํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. ภทฺรโก ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา ทุกฺขสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสตู’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อหญฺเจ เต คามณิ อตีตมทฺธานํ อารพฺภ ทุกฺขสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสยฺยํ ‘เอวํ อโหสิ อตีตมทฺธาน’นฺติ. ตตฺร เต สิยา กงฺขา สิยา วิมตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນມັលລະ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວມັលລະຊື່ວ່າ ອຸຣຸເວລະກັປປະ ປາຣົບນາຍບ້ານຊື່ວ່າ ພັດທະຣະກະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ນາຍບ້ານພັດທະຣະກະໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງຄວາມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກແກ່ຂ້າພຣະອົງເຖີດ». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ນາຍບ້ານ, ຖ້າເຮົາຈະສະແດງຄວາມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກ ປາຣົບອະດີດຕະການແກ່ທ່ານວ່າ “ໃນອະດີດຕະການໄດ້ເປັນຢ່າງນີ້”, ທ່ານກໍຈະພຶງມີຄວາມສົງໄສ ມີຄວາມເຄືອບແຄງໃນເລື່ອງນັ້ນ» ດັ່ງນີ້.

---

สาธุ [Pg.194] เม ภนฺเต ภควา ทุกฺขสฺสสมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ เทเสตุ–

«ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງຄວາມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມດັບໄປແຫ່ງທຸກແກ່ຂ້າພຣະອົງເຖີດ—»

---

‘‘ตํ [Pg.195] กึ มญฺญสิ คามณิ, อตฺถิ อุรุเวลกปฺเป มนุสฺสา’’ –

«ນາຍບ້ານ, ທ່ານຄິດເຫັນຢ່າງໃດ, ມີມະນຸດໃນອຸຣຸເວລະກັປປະ...»—

---

ราสิยสุตฺต

ຣາສິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.199] ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน คามณิสํยุตฺเต ทฺวาทสมํ สํคีตํ ราสิยสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ຣາສິຍະສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໑໒ ທີ່ຖືກສັງຄາຍະນາໄວ້ໃນຄາມະນິສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງນັ້ນ ຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – มลฺเลสุ ภนฺเต อุรุเวลกปฺเปนาม มลฺลานํ นิคเม ราสิยํ คามณึ อารพฺภ ภาสิตํ. ราสิโย ภนฺเต คามณิ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโทจ [Pg.200] ‘‘สุตํ เม ภนฺเต ‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตมสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ. เย เต ภนฺเต เอวมาหํสุ ‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตปสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ. กจฺจิ เต ภนฺเต ภควโต วุตฺตวาทิโน, น จ ภควนฺตํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขนฺติ, ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ เย เต คามณิ เอวมาหํสุ ‘‘สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ, สพฺพํ ตปสฺสึ ลูขชีวึ เอกํเสน อุปวทติ อุปกฺโกสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນມັលລະ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວມັលລະຊື່ວ່າ ອຸຣຸເວລະກັປປະ ປາຣົບນາຍບ້ານຊື່ວ່າ ຣາສິຍະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ນາຍບ້ານຣາສິຍະໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຂາບທູນດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງໄດ້ຍິນມາວ່າ “ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງຕິຕຽນຕະບະທັງປວງ ຊົງກ່າວໂທດ ຊົງດ່າວ່າຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງທັງປວງໂດຍສ່ວນດຽວ”. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຊົນເຫຼົ່າໃດກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ “ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງຕິຕຽນຕະບະທັງປວງ ຊົງກ່າວໂທດ ຊົງດ່າວ່າຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງທັງປວງໂດຍສ່ວນດຽວ”, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າກ່າວຕາມທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສໄວ້ ແລະ ບໍ່ໄດ້ກ່າວຕູ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄຳບໍ່ຈິງ, ທັງສະແດງທັມສົມຄວນແກ່ທັມຫຼືບໍ່?». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ນາຍບ້ານ, ຊົນເຫຼົ່າໃດກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ “ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງຕິຕຽນຕະບະທັງປວງ ຊົງກ່າວໂທດ ຊົງດ່າວ່າຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງທັງປວງໂດຍສ່ວນດຽວ”» ດັ່ງນີ້.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.202] ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา กามโภคิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຈຳແນກ ແລະ ປະກາດຜູ້ບໍລິໂພກກາມທີ່ຄວນຕິຕຽນ ແລະ ບໍ່ຄວນຕິຕຽນໂດຍພິສະດານຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตโย โข เม คามณิ กามโภคิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย. อิธ คามณิ เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน [Pg.203] โภเค ปริเยสติ สาหเสน, อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ, น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา กามโภคิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຈຳແນກ ແລະ ປະກາດຜູ້ບໍລິໂພກກາມທີ່ຄວນຕິຕຽນ ແລະ ບໍ່ຄວນຕິຕຽນໂດຍພິສະດານໃນພຣະສູດນັ້ນ ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້ວ່າ «ນາຍບ້ານ, ຜູ້ບໍລິໂພກກາມ ໓ ຈຳພວກນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ຈຳພວກແມ່ນຫຍັງແດ່? ນາຍບ້ານ, ຜູ້ບໍລິໂພກກາມບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ສະແຫວງຫາໂພຄະຊັບໂດຍບໍ່ເປັນທຳ ໂດຍການຂົ່ມເຫັງ, ຄັນສະແຫວງຫາໂພຄະຊັບໂດຍບໍ່ເປັນທຳ ໂດຍການຂົ່ມເຫັງແລ້ວ ບໍ່ເຮັດຕົນໃຫ້ໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ ບໍ່ເຮັດຕົນໃຫ້ອີ່ມເອີບ, ບໍ່ແບ່ງປັນ ແລະ ບໍ່ເຮັດບຸນທັງຫຼາຍ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปุจฺฉา – กถญฺจาวุโส [Pg.207] ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນພຣະສູດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຈຳແນກ ແລະ ປະກາດຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງ ທີ່ຄວນຕິຕຽນ ແລະ ບໍ່ຄວນຕິຕຽນໂດຍພິສະດານຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ตโย เม คามณิ ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย. อิธ คามณี เอกจฺโจ ตปสฺสี ลูขชีวี สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ ‘‘อปฺเปว นาม กุสลํ ธมฺมํ อธิคจฺเฉยฺยํ, อปฺเปว นาม อุตฺตริมนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ สจฺฉิกเรยฺย’’นฺติ, โส อตฺตานํ อาตาเปติ ปริตาเปติ, กุสลญฺจ ธมฺมํ นาธิคจฺฉติ, อุตฺตริ จ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ น สจฺฉิกโรตีติ เอวมาทินา ภนฺเต ตตฺถ ภควตา ครหิตพฺพาครหิตพฺพา ตปสฺสิโน ลูขชีวิโน วิตฺถาเรน วิภชิตฺวา ปกาสิตา.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຈຳແນກ ແລະ ປະກາດຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງ ທີ່ຄວນຕິຕຽນ ແລະ ບໍ່ຄວນຕິຕຽນໂດຍພິສະດານໃນພຣະສູດນັ້ນ ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້ວ່າ «ນາຍບ້ານ, ຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງ ໓ ຈຳພວກນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໓ ຈຳພວກແມ່ນຫຍັງແດ່? ນາຍບ້ານ, ຜູ້ບຳເພັນຕະບະ ຜູ້ມີຊີວິດເສົ້າໝອງບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີສັດທາອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ ດ້ວຍຄິດວ່າ “ເຮັດແນວໃດເຮົາຈຶ່ງຈະບັນລຸກຸສົນທັມ, ເຮັດແນວໃດເຮົາຈຶ່ງຈະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງຄຸນວິເສດ ຄືຍານະທັດສະນະອັນປະເສີດ ທີ່ຄວນແກ່ພຣະອໍຣິຍະເຈົ້າ ອັນຍິ່ງກວ່າມະນຸດທັມ”, ເຂົາທໍລະມານຕົນ ເຮັດຕົນໃຫ້ເດືອດຮ້ອນ, ແຕ່ກໍບໍ່ບັນລຸກຸສົນທັມ ແລະ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງຄຸນວິເສດ ຄືຍານະທັດສະນະອັນປະເສີດ ທີ່ຄວນແກ່ພຣະອໍຣິຍະເຈົ້າ ອັນຍິ່ງກວ່າມະນຸດທັມ» ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อพฺยากตสํยุตฺต

ອັບຍາກະຕະສັງຍຸດ

---

เขมาสุตฺต

ເຂມາສູດ

---

ปุจฺฉา – อพฺยากตสํยุตฺเต [Pg.209] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ เขมาสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ. กถญฺจ ตํ ภควตาปิ ปุน ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນອັບຍາກະຕະສັງຍຸດນັ້ນ ເຂມາສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໑ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງຢ່າງໃດ? ແລະພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງພຣະສູດນັ້ນຊ້ຳອີກຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อนฺตรา จ ภนฺเต สาวตฺถึ อนฺตรา จ สาเกตํ โตรณวตฺถุสฺมึ ปเทเส ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ อารพฺภ เขมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. ราชา ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล เยน เขมา ภิกฺขุนี เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต ราชา ปเสนทิโกสโล เขมํ ภิกฺขุนึ เอตทโวจ ‘‘กึ นุโข อยฺเย โหติ ตถาคโต ปรํมรณา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’’ติ เอวมาทินา เขมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ. ภควตา จ ภนฺเต อปเรน สมเยน รญฺญา ปเสนทิโกสเลน ปุฏฺเฐน เอวเมว ปุน ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ ພຣະເຂມາພິກຂຸນີສະແດງໃນລະຫວ່າງເມືອງສາວັດຖີ ແລະ ເມືອງສາເກດ ທີ່ຕຳບົນໂທຣະນະວັດຖຸ ປາຣົບພຣະເຈົ້າປະສານະທິໂກສົນ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະເຈົ້າປະສານະທິໂກສົນໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະເຂມາພິກຂຸນີ, ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ຊົງອະພິວາດ ແລ້ວປະທັບນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ, ຄັນປະທັບນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະເຈົ້າປະສານະທິໂກສົນໄດ້ຕຣັສຖາມພຣະເຂມາພິກຂຸນີດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແດ່ພຣະແມ່ເຈົ້າ, ພຣະຕຖາຄົດພາຍຫຼັງມໍຣະນະແລ້ວ ຍັງມີຢູ່ຫຼືບໍ່?». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະເຂມາພິກຂຸນີໄດ້ສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ມະຫາບໍພິດ, ເລື່ອງນີ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າບໍ່ຊົງພະຍາກອນໄວ້ວ່າ “ພຣະຕຖາຄົດພາຍຫຼັງມໍຣະນະແລ້ວ ຍັງມີຢູ່”» ດັ່ງນີ້. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ແລະໃນສະໄໝຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະເຈົ້າປະສານະທິໂກສົນທູນຖາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍຊົງສະແດງຢ່າງດຽວກັນນີ້ຊ້ຳອີກ.

---

กึ [Pg.211] ปนยฺเย นโหติ ตถาคโต ปรํ มรณา.

«ຂ້າແດ່ພຣະແມ່ເຈົ້າ, ກໍພຣະຕຖາຄົດພາຍຫຼັງມໍຣະນະແລ້ວ ບໍ່ມີຢູ່ຫຼື?»

---

กุตูหลสาลาสุตฺต

ກຸຕູຫະລະສາລາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.215] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ กุตูหลสาลาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນອັບຍາກະຕະສັງຍຸດນັ້ນເອງ ກຸຕູຫະລະສາລາສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໙ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต วจฺฉโคตฺตํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. วจฺฉโคตฺโต ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘ปุริมานิ โภ โคตม ทิวสานิ ปุริมตรานิ สมฺพหุลานํ นานาติตฺถิยานํ สมณพฺราหฺมณานํ ปริพฺพาชกานํ กุตูหลสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรกถา อุทปาที’’ติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อลญฺหิ เต วจฺฉ กงฺขิตุํ, อลํ วิจิกิจฺฉิตุํ. กงฺขนีเย จ ปน เต ฐาเน วิจิกิจฺฉา อุปฺปนฺนา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນເມືອງເວສາລີ ປາຣົບວັດສະໂຄດປະຣິພາຊົກ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ວັດສະໂຄດປະຣິພາຊົກໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຂາບທູນຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ໃນວັນກ່ອນໆ ຫຼາຍວັນມາແລ້ວ ເມື່ອສະມະນະພຣາມແລະປະຣິພາຊົກຕ່າງລັດທິເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນໃນກຸຕູຫະລະສາລາ ໄດ້ເກີດມີຖ້ອຍຄຳສົນທະນາກັນຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງ...». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ວັດສະ, ຄວນແລ້ວທີ່ທ່ານຈະສົງໄສ ຄວນແລ້ວທີ່ທ່ານຈະເຄືອບແຄງ, ເພາະວ່າຄວາມເຄືອບແຄງເກີດຂຶ້ນແກ່ທ່ານໃນຖານະທີ່ຄວນສົງໄສແທ້ໆ» ດັ່ງນີ້.

---

มหาวคฺคสํยุตฺตปาฬิ

ມະຫາວັກຄະສັງຍຸດຕະປາລີ

---

อวิชฺชาวคฺค

ອະວິຊຊາວັກ

---

อุปฑฺฒสุตฺต

ອຸປັດທະສູດ

---

ปุจฺฉา – มหาวคฺคสํยุตฺเต [Pg.219] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ อุปฑฺฒสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນມະຫາວັກຄະສັງຍຸດນັ້ນ ອຸປັດທະສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໒ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต สกฺกเร นาม สกฺยานํ นิคเม อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อุปฑฺฒมิทํ ภนฺเต พฺรหฺมจริยํ ยทิทํ กลฺยาณมิตฺตตา กลฺยาณสหายตา กลฺยาณสมฺปวงฺกตา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา เหวํ อานนฺท, มา เหวํ อานนฺท, สกลเมวิทํ อานนฺท พฺรหฺมจริยํ ยทิทํ กลฺยาณมิตฺตตา กลฺยาณสหายตา กลฺยาณสมฺปวงฺกตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນsັກກະ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວສັກກະຊື່ວ່າ ສັກກະຣະ ປາຣົບພຣະອານົນທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ «ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ ມີສະຫາຍດີ ມີເພື່ອນຝູງດີ ນີ້ເປັນເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງພຣົມມະຈັນ». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ອານົນ, ຢ່າກ່າວຢ່າງນັ້ນ, ຢ່າກ່າວຢ່າງນັ້ນ, ອານົນ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ ມີສະຫາຍດີ ມີເພື່ອນຝູງດີ ນີ້ເປັນພຣົມມະຈັນທັງໝົດທີດຽວ» ດັ່ງນີ້.

---

มมํ [Pg.220] หิ อานนฺท กลฺยาณมิตฺตํ อาคมฺม ชาติธมฺมา สตฺตา ชาติยา ปริมุจฺจนฺติ.

«ອານົນ, ເພາະອາໄສເຮົາຜູ້ເປັນມິດດີ ສັດທັງຫຼາຍທີ່ມີຄວາມເກີດເປັນທຳມະດາ ຈຶ່ງພົ້ນຈາກຄວາມເກີດໄດ້»

---

โพชฺฌงฺคสํยุตฺต

ໂພຊຊັງຄະສັງຍຸດ

---

กุณฺฑลิยสุตฺต

ກຸນທະລິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – โพชฺฌงฺคสํยุตฺเต [Pg.221] ปนาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ กุณฺฑลิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນໂພຊຊັງຄະສັງຍຸດນັ້ນ ກຸນທະລິຍະສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໖ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาเกเต ภนฺเต อญฺชนวเน มิคทาเย กุณฺฑลิยํ ปริพฺพาชกํ อารพฺภ ภาสิตํ. กุณฺฑลิโย ภนฺเต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อหมสฺมิ โภ โคตม อารามนิสฺสยี ปริสาวจโร, ตสฺส มยฺหํ โภ โคตม ปจฺฉาภตฺตํ ภุตฺตปาตราสสฺส อยมาจาโร โหติ อาราเมน อารามํ อุยฺยาเนน อุยฺยานํ อนุจงฺกมามิ อนุวิจรามิ, โส ตตฺถ ปสฺสามิ เอเก สมณพฺราหฺมเณ อิติวาทปฺปโมกฺขานิสํสญฺเจว กถํ กถนฺเต อุปารมฺภานิสํสญฺจ, ภวํ ปน โคตโม กิมานิสํโส วิหรตี’’ติ เอตํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘วิชฺชาวิมุตฺติผลานิสํโส [Pg.222] โข กุณฺฑลิย ตถาคโต วิหรตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນເມືອງສາເກດ ທີ່ປ່າອັນຊະນະວັນ ອັນເປັນສວນກວາງ ປາຣົບກຸນທະລິຍະປະຣິພາຊົກ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ກຸນທະລິຍະປະຣິພາຊົກໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຂາບທູນຄຳນີ້ວ່າ «ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ອາໄສອາຣາມ ທ່ຽວໄປໃນບໍລິສັດ, ທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກິນອາຫານເຊົ້າແລ້ວໃນເວລາຫຼັງອາຫານ ມີປົກກະຕິທ່ຽວໄປຈາກອາຣາມສູ່ອາຣາມ ຈາກສວນສູ່ສວນ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນສະມະນະພຣາມບາງພວກໃນທີ່ນັ້ນ ກ່າວຖ້ອຍຄຳມຸ່ງແຕ່ຈະເອົາຊະນະກັນ ແລະ ມຸ່ງແຕ່ຈະຕິຕຽນກັນ, ສ່ວນທ່ານພຣະໂຄດົມມີອານິສົງຢ່າງໃດຈຶ່ງຢູ່?». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ກຸນທະລິຍະ, ພຣະຕຖາຄົດຢູ່ໂດຍມີວິຊຊາແລະວິມຸດເປັນຜົນອານິສົງ» ດັ່ງນີ້.

---

ปฐม คิลานสุตฺต

ປະຖົມມະຄິລານະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส [Pg.224] ภควฺวตา ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โพชฺฌงฺคสํยุตฺเต ทุติเย คิลานวคฺเค ปฐมคิลานสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ປະຖົມມະຄິລານະສູດ ໃນຄິລານະວັກ ທີ ໒ ແຫ່ງໂພຊຊັງຄະສັງຍຸດນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງນັ້ນ ຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ปิปฺปลิคุหายํ อายสฺมนฺตํ มหากสฺสปตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มหากสฺสปตฺเถโร ปิปฺปลิคุหายํ วิหรติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถ โข ภนฺเต ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา มหากสฺสโป เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ, นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหากสฺสปํ [Pg.225] เอตทโวจ– ‘‘กจฺจิ เต กสฺสป ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโมติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สตฺติเม กสฺสป โพชฺฌงฺคา มยา สมฺมทกฺขาตา ภาวิตา พหุลีกตา อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນເມືອງຣາຊະຄຶ ທີ່ຖ້ຳປິບຜະລິຄູຫາ ປາຣົບພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ອາໄສຢູ່ໃນຖ້ຳປິບຜະລິຄູຫາ ເປັນໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ. ຄັ້ງນັ້ນໃນເວລາແລງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງອອກຈາກທີ່ຫຼີກເຣັ້ນແລ້ວ ສະເດັດເຂົ້າໄປຫາພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະ, ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້, ຄັນປະທັບນັ່ງແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສຖາມພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະດັ່ງນີ້ວ່າ «ກັດສະປະ, ທ່ານພໍທົນໄດ້ຫຼືບໍ່, ພໍຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ຫຼືບໍ່, ທຸກຂະເວທະນາບັນເທົາລົງ ບໍ່ກຳເລີບຂຶ້ນຫຼືບໍ່, ຄວາມທຸເລົາປາກົດ ຄວາມກຳເລີບບໍ່ປາກົດຫຼືບໍ່?». «ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງທົນບໍ່ໄດ້ ຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປບໍ່ໄດ້, ທຸກຂະເວທະນາຂອງຂ້າພຣະອົງກຳເລີບໜັກ ບໍ່ບັນເທົາລົງເລີຍ, ຄວາມກຳເລີບປາກົດ ຄວາມທຸເລົາບໍ່ປາກົດເລີຍ». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ກັດສະປະ, ໂພຊຊົງ ໗ ປະການນີ້ ເຮົາສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງ ເພື່ອຄວາມຕຣັສຮູ້ ເພື່ອພຣະນິພານ» ດັ່ງນີ້.

---

อุทายิสุตฺต

ອຸທາຍິສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.227] อาวุโส ตติเย อุทายิวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ อุทายิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ—ອາວຸໂສ, ໃນອຸທາຍິວັກ ທີ ໓ ນັ້ນເອງ ອຸທາຍິສູດ ອັນເປັນສູດທີ ໑໐ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທັມມະວິນັຍແຕ່ບູຮານໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ເລື່ອງອັນໃດ ແລະ ຊົງສະແດງຢ່າງໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สุมฺเภสุ ภนฺเต เสตเกนาม สุมฺภานํ นิคเม อายสฺมนฺตํ อุทายิตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อุทายิตฺเถโร ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อจฺฉริยํ ภนฺเต, อพฺภุตํ ภนฺเต, ยาว พหุกตญฺจ เม ภนฺเต ภควติ เปมญฺจ คารโว จ หิรี จ โอตฺตปฺปญฺจาติ เอวมาทิกํ วจนํ อโวจ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สาธุ สาธุ อุทายิ เอโส หิ เต อุทายิ มคฺโค ปฏิลทฺโธ. โย เต ภาวิโต พหุลีกโต, ตถา ตถา วิหรนฺตํ ตถตฺตาย อุปเนสฺสติ, ยถา ตฺวํ ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานิสฺสตี’’ติ. เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ—ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງໃນແຄວ້ນສຸມພະ ທີ່ນິຄົມຂອງຊາວສຸມພະຊື່ວ່າ ເສຕະກະ ປາຣົບພຣະອຸທາຍິເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອຸທາຍິເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຂາບທູນຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ອັດສະຈັນແທ້ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ບໍ່ເຄີຍມີມາແທ້ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຄວາມຮັກ ຄວາມເຄົາລົບ ຄວາມລະອາຍ ແລະ ຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ ທີ່ຂ້າພຣະອົງມີຕໍ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ນັ້ນມີຫຼາຍພຽງໃດ». ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດ້ວຍຄຳເປັນຕົ້ນວ່າ «ດີລະ, ດີລະ ອຸທາຍິ, ທາງນັ້ນທ່ານໄດ້ບັນລຸແລ້ວ. ທາງນັ້ນທີ່ທ່ານຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ, ເມື່ອທ່ານຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ຍ່ອມນຳໄປສູ່ຄວາມເປັນຢ່າງນັ້ນ, ຈົນທ່ານຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ'» ດັ່ງນີ້. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ.

---

สติปฏฺฐานสํยุตฺต

ສະຕິປັດຖານະສັງຍຸດ

---

สติสุตฺต

ສະຕິສູດ

---

ปุจฺฉา – สติปฏฺฐานสํยุตฺเต [Pg.230] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ สติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ การพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະຕິປັດຖານສັງຍຸດ, ສະຕິສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສອງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต อมฺพปาลิวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘สโต ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิหเรยฺย สมฺปชาโน อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ປ່າອຳພະບາລີວັນ ເມືອງເວສາລີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸພຶງເປັນຜູ້ມີສະຕິ ມີສຳປະຊັນຍະຢູ່, ນີ້ຄືຄຳສັ່ງສອນຂອງເຮົາທັງຫຼາຍແກ່ພວກເທີ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สาลสุตฺต

ສາລະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.232] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ สาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະຕິປັດຖານສັງຍຸດນັ້ນເອງ, ສາລະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສີ່ນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต สาลายนาม เกสลานํ พฺราหฺมณคาเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เย เต ภิกฺขเว ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา อธุนาคตา อิมํ ธมฺมวินยํ, เต โว ภิกฺขเว ภิกฺขู จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวนาย สมาทเปตพฺพา นิเวเสตพฺพา ปติฏฺฐาเปตพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ໃນແຄວ້ນໂກສົນ ທີ່ໝູ່ບ້ານພຣາມຂອງຊາວເກສະລະ ຊື່ວ່າ ສາລະ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເປັນຜູ້ບວດໃໝ່ ບວດໄດ້ບໍ່ດົນ ຫາກໍເຂົ້າມາສູ່ພຣະທຳວິນັຍນີ້, ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ພວກເທີພຶງຊັກຊວນ ໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ ໃຫ້ປະດິດສະຖານໄວ້ ໃນການຈະເລີນສະຕິປັດຖານ 4” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สกุณคฺฆิสุตฺต

ສະກຸນັກຄິສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.234] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ สกุณคฺฆิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະຕິປັດຖານສັງຍຸດນັ້ນເອງ, ສະກຸນັກຄິສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີຫົກນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกุณคฺฆิ ลาปํ สกุณํ สหสา อชฺฌปฺปตฺตา อคฺคเหสิ. อถ โข ภิกฺขเว ลาโป สกุโณ สกุณคฺฆิยา หริยมาโน เอวํ ปริเทวสิ มยเมวมฺห อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา, เย มยํ อโคจเร จริมฺห ปรวิสเย, สเจชฺช มยํ โคจเร จเรยฺยาม สเก เปตฺติเก วิสเย, น มฺยาหํ สกุณคฺฆิ อลํ อภวิสฺส ยทิทํ ยุทฺธายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເລື່ອງເຄີຍມີມາແລ້ວ, ນົກແຫຼວໄດ້ໂສບເອົານົກຄຸ້ມໂຕໜຶ່ງໂດຍພັນຕູ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄັ້ງນັ້ນ ນົກຄຸ້ມເມື່ອຖືກນົກແຫຼວນຳໄປ ໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ພວກເຮົາເປັນຜູ້ໂຊກຮ້າຍ, ພວກເຮົາເປັນຜູ້ມີບຸນນ້ອຍ, ທີ່ພວກເຮົາທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນບ່ອນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນຂອງຜູ້ນຶ່ນ, ຫາກໃນມື້ນີ້ ພວກເຮົາທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນອັນເປັນຂອງບິດາ, ນົກແຫຼວນີ້ກໍຄົງບໍ່ສາມາດຈະສູ້ຮົບກັບພວກເຮົາໄດ້’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

มยเมวมฺห [Pg.235] อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา.

“ພວກເຮົາເປັນຜູ້ໂຊກຮ້າຍ, ພວກເຮົາເປັນຜູ້ມີບຸນນ້ອຍ.”

---

โก ปน เต ลาป โคจโร สโก เปตฺติโก วิสโย.

“ດູກ່ອນນົກຄຸ້ມ, ກໍຖິ່ນຫາກິນອັນເປັນຂອງບິດາຂອງເຈົ້າຄືແນວໃດ?”

---

ยทิทํ นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานํ.

“ຄື ບ່ອນທີ່ມີກ້ອນດິນທີ່ຖືກໄຖແລ້ວ.”

---

เอหิ [Pg.236] โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ, เอหิ โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ,

“ມາເຖີດ ນົກແຫຼວ, ມາເຖີດ ນົກແຫຼວ,”

---

(ทารุคุโฬวิย วินิวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตเร ปจฺจุปาทิ. อฏฺฐกถา)

(ມ້ວນຕົວຄືກັບກ້ອນໄມ້ກົມໆ ແລ້ວເຂົ້າໄປຫຼົບຢູ່ລະຫວ່າງກ້ອນດິນນັ້ນເອງ. ອັດຖະກະຖາ)

---

เอวญฺหิ ตํ ภิกฺขเว โหติ โย อโคจเร จรติ ปรวิสเย.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເລື່ອງຍ່ອມເປັນຢ່າງນີ້ແກ່ຜູ້ທີ່ທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນບ່ອນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນຂອງຜູ້ນຶ່ນ.”

---

ตสฺมาติห [Pg.237] ภิกฺขเว มา อโคจเร จริตฺถ ปรวิสเย.

“ເພາະສະນັ້ນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີຢ່າໄດ້ທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນບ່ອນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນຂອງຜູ້ນຶ່ນເລີຍ.”

---

โคจเร ภิกฺขเว จรถ สเก เปตฺติเก วิสเย.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກεທີຈົ່ງທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນອັນເປັນຂອງບິດາເຖີດ.”

---

โคจเร ภิกฺขเว จรตํ สเก เปตฺติเก วิสเย น ลจฺฉติ มาโร โอตารํ, น ลจฺฉติ มาโร อารมฺมณํ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພວກເທີທ່ຽວໄປໃນຖິ່ນຫາກິນຂອງຕົນ ເຊິ່ງເປັນຖິ່ນອັນເປັນຂອງບິດາ, ມານຍ່ອມບໍ່ໄດ້ຊ່ອງທາງ, ມານຍ່ອມບໍ່ໄດ້ອາຣົມ.”

---

ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺต

ພິກຂຸນູປັດສະຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.238] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະຕິປັດຖານສັງຍຸດນັ້ນເອງ, ພິກຂຸນູປັດສະຍະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສິບນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ยาวตฺตโก อโหสิ ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวเมตํ อานนฺท, เอวเมตํ อานนฺท, โยหิ โกจิ อานนฺท ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ สุปฺปติฏฺฐิตจิตฺโต วิหรติ, ตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ อุฬารํ ปุพฺเพนาปรํ วิเสสํ สญฺชานิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ກາບທູນເລື່ອງການສົນທະນາປາໄສກັບພວກພິກຂຸນີທັງໝົດແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ອານົນ, ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ອານົນ, ເພາະວ່າ ອານົນ, ພິກຂຸ ຫຼື ພິກຂຸນີ ໃດໆກໍຕາມ ທີ່ມີຈິດສະຖິດໝັ້ນຄົງດີແລ້ວໃນສະຕິປັດຖານ 4 ຢູ່, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຫວັງໄດ້ເຊິ່ງຄຸນວິເສດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທັງເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ເບື້ອງປາຍ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

จุนฺทสุตฺต

ຈຸນທະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.242] อาวุโส ทุติเย นาลนฺทวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ จุนฺทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນນາລັນທາວັກ ທີ່ເປັນວັກທີສອງນັ້ນເອງ, ຈຸນທະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສາມນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํเยว อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร จุนฺเทน สมณุทฺเทเสน สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ. อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อยํ ภนฺเต จุนฺโท สมณุทฺเทโส เอวมาห ‘อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต, อิทมสฺส ปตฺตจีวร’นฺติ. อปิ จ เม ภนฺเต มธุรกชาโต วิย กาโย, ทิสาปิ เม น ปกฺขายนฺติ, ธมฺมาปิ มํ นปฺปฏิภนฺติ ‘อายสฺมา สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต’ติ สุตฺวา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘กึ นุ โข เต อานนฺท สาริปุตฺโต สีลกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต, สมาธิกฺขนฺธํ วา, ปญฺญากฺขนฺธํวา, วิมุตฺติกฺขนฺธํวา, วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸນັ້ນເອງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ພ້ອມດ້ວຍຈຸນທະສາມະເນນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ. ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈຸນທະສາມະເນນນີ້ ໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ປະຣິນິບພານແລ້ວ, ນີ້ຄືບາດ ແລະ ຈີວອນຂອງເພິ່ນ’. ອີກຢ່າງໜຶ່ງ, ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກາຍຂອງຂ້ານ້ອຍປາກົດຄືກັບໜັກອຶ້ງ, ທິດທັງຫຼາຍກໍບໍ່ປາກົດແກ່ຂ້ານ້ອຍ, ທັມມະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເພາະໄດ້ຍິນວ່າ ‘ພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ປະຣິນິບພານແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້.” ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ອານົນ, ພຣະສາຣີບຸດຖືເອົາສີລະຂັນ ປະຣິນິບພານໄປບໍ, ຫຼື ຖືເອົາສະມາທິຂັນ, ປັນຍາຂັນ, ວິມຸດຕິຂັນ, ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະຂັນ ປະຣິນິບພານໄປບໍ?” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อยํ [Pg.243] ภนฺเต จุนฺโทสมณุทฺเทโส เอวมาห.

“ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈຸນທະສາມະເນນນີ້ ໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້.”

---

ตสฺมาติหานนฺท [Pg.245] อตฺตทีปา วิหรถ อตฺตสรณา อนญฺญสรณา ธมฺมทีปา ธมฺมสรณา อนญฺญสรณา.

“ເພາະສະນັ້ນ, ອານົນ, ພວກເທີຈົ່ງມີຕົນເປັນເກາະ ມີຕົນເປັນທີ່ເພິ່ງ ບໍ່ມີສິ່ງອື່ນເປັນທີ່ເພິ່ງ, ມີທັມມະເປັນເກາະ ມີທັມມະເປັນທີ່ເພິ່ງ ບໍ່ມີສິ່ງອື່ນເປັນທີ່ເພິ່ງ ຢູ່ເຖີດ.”

---

พาหิยสุตฺต

ພາຫິຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.246] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ พาหิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສະຕິປັດຖານສັງຍຸດນັ້ນເອງ, ພາຫິຍະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີຫ້ານັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ พาหิยํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต พาหิโย ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห ตฺวํ พาหิย อาทิเมว วิโสเธหิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. โก จาทิกุสลานํ ธมฺมานํ, สีลญฺจ สุวิสุทฺธํ ทิฏฺฐิจ อุชุกา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພາຫິຍະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະພາຫິຍະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງທັມມະແກ່ຂ້ານ້ອຍໂດຍຫຍໍ້ເຖີດ, ເພື່ອວ່າຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງທັມມະຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈະໄດ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ປະໝາດ, มีຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວ ຢູ່ເຖີດ”. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ເພາະສະນັ້ນ, ພາຫິຍະ, ເຈົ້າຈົ່ງຊຳຣະເບື້ອງຕົ້ນໃນກຸສົນທັມມະທັງຫຼາຍກ່ອນເຖີດ. ກໍເບື້ອງຕົ້ນຂອງກຸສົນທັມມະທັງຫຼາຍຄືແນວໃດ? ຄື ສີລທີ່ບໍລິສຸດດີ ແລະ ຄວາມເຫັນທີ່ກົງ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สีลฏฺฐิติวคฺค

ສີລັດຖິຕິວັກ

---

จิรฏฺฐิติสุตฺต

ຈิຣັດຖິຕິສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.248] อาวุโส ตติเย สีลฏฺฐิติวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ จิรฏฺฐิติสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນສີລັດຖິຕິວັກ ທີ່ເປັນວັກທີສາມນັ້ນເອງ, ຈິຣັດຖິຕິສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສອງນັ້ນ, ສະແດງ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ, ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปาฏลิปุตฺเต ภนฺเต อายสฺมนฺตํ ภทฺทํ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต ภทฺโท สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘โก นุ โข อาวุโส อานนฺท เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหติ, โก ปนาวุโส อานนฺท เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สาธุ สาธุ อาวุโส ภทฺท, ภทฺทโก โข เต อาวุโส ภทฺท อุมฺมงฺโค’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງປາຕະລີບຸດ ຊົງປາຣົບພຣະພັດທະຜູ້ມີອາຍຸ ໂດຍພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະພັດທະຜູ້ມີອາຍຸ ໃນເວລາແລງ ອອກຈາກການຫຼີກເຣັ້ນແລ້ວ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະອານົນເຖິງທີ່ຢູ່, ຄັ້ນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະອານົນຢ່າງນີ້ວ່າ “ອາວຸໂສອານົນ, ອັນໃດເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເມື່ອພຣະຕຖາຄົດປະຣິນິບພານແລ້ວ ພຣະສັດທັມບໍ່ຕັ້ງຢູ່ດົນ, ແລະ ອາວຸໂສອານົນ, ອັນໃດເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເມື່ອພຣະຕຖາຄົດປະຣິນິບພານແລ້ວ ພຣະສັດທັມຕັ້ງຢູ່ດົນ?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ດ້ວຍຄຳເວົ້າເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ດີແລ້ວ ດີແລ້ວ ອາວຸໂສພັດທະ, ປັນຫາຂອງເຈົ້າດີແທ້ ອາວຸໂສພັດທະ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ภทฺทโก [Pg.249] เต อาวุโส ภทฺท อุมฺมงฺโค.

“ປັນຫາຂອງເຈົ້າດີແທ້ ອາວຸໂສພັດທະ.”

---

‘‘จตุนฺนํ [Pg.250] โข อาวุโส สติปฏฺฐานานํ อภาวิตตฺตา อพหุลีกตตฺตา ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ –

“ອາວຸໂສ, ເພາະບໍ່ໄດ້ຈະເລີນ ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ ເຊິ່ງສະຕິປັດຖານ 4, ເມື່ອພຣະຕຖາຄົດປະຣິນິບພານແລ້ວ ພຣະສັດທັມຈຶ່ງບໍ່ຕັ້ງຢູ່ດົນ” –

---

สิริวฑฺฒสุตฺต

ສິຣິວັດທະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตสฺสาวุโส ภควตา อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาวจนสมุทยภูตาย มหาวคฺคปาฬิยา สติปฏฺฐานสํยุตฺเต สีลฏฺฐิติวคฺเค นวมํ สิริวฑฺฒสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນມະຫາວັກຄະ...ປາລີ ອັນເປັນທີ່ຮວບຮວມພຣະພຸດທະພົດ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອະຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ, ສิຣິວັດທະສູດ ທີ່ເປັນສູດທີເກົ້າ ໃນສີລັດຖິຕິວັກ ສະຕິປັດຖານສັງຍຸດນັ້ນ, ສະແດງ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ, ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สิริวฑฺฒํ คหปตึ อารพฺภ อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ. สิริวฑฺโฒ ภนฺเต คหปติ อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถโข ภนฺเต อายสฺมา อานนฺโท เยนสิริวฑฺฒสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ[Pg.251]. นิสชฺช โข อายสฺมา อานนฺโท สิริวฑฺฒํ คหปตึ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต คหปติ ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโม’’ติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ‘กาเย กายานุปสฺสี วิหริสฺสามิ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌา โทมนสฺสํ. เวทนาสุ. จิตฺเต. ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริสฺสามิ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌา โทมนสฺส’นฺติ. เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. เอวํ โข อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ธมฺมภณฺฑาคาริเกน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຊົງປາຣົບສິຣິວັດທະຄະຫະບໍດີ ໂດຍພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສິຣິວັດທະຄະຫະບໍດີ ເປັນໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ. ຄັ້ງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາສິຣິວັດທະຄະຫະບໍດີເຖິງເຮືອນ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປແລ້ວ ໄດ້ນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູໄວ້. ຄັ້ນນັ່ງແລ້ວ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຖາມສິຣິວັດທະຄະຫະບໍດີຢ່າງນີ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີ, ເຈົ້າພໍທົນໄດ້ບໍ, ພໍຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ບໍ, ທຸກຂະເວທະນາຫຼຸດຜ່ອນລົງບໍ ບໍ່ກຳເລີບຂຶ້ນ, ຄວາມຫຼຸດຜ່ອນປາກົດຢູ່ ບໍ່ແມ່ນຄວາມກຳເລີບຂຶ້ນບໍ?” “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້ານ້ອຍທົນບໍ່ໄດ້, ບໍ່ສາມາດຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້, ທຸກຂະເວທະນາຂອງຂ້ານ້ອຍກຳເລີບໜັກ ບໍ່ຫຼຸດຜ່ອນລົງເລີຍ, ຄວາມກຳເລີບປາກົດຢູ່ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຫຼຸດຜ່ອນເລີຍ.” ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອານົນເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນຂຸນຄັງແຫ່ງພຣະທັມ ໄດ້ສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ “ເພາະສະນັ້ນ, ຄະຫະບໍດີ, ເຈົ້າພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນກາຍໃນກາຍຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາ ແລະ ໂທມະນັດໃນໂລກເສຍ. ໃນເວທະນາທັງຫຼາຍ... ໃນຈິດ... ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນທັມມະໃນທັມມະທັງຫຼາຍຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາ ແລະ ໂທມະນັດໃນໂລກເສຍ’. ຄະຫະບໍດີ, ເຈົ້າພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແຫຼະ.” ດັ່ງນີ້.

---

อิทฺธิปาทสํยุตฺต

ອິດທιບາດສັງຍຸດ

---

โมคฺคลฺลานสุตฺต

ໂມກຄັນລານະສູດ

---

ปุจฺฉา – อิทฺธิปาทสํยุตฺเต [Pg.254] อาวุโส จตุตฺถํ โมคฺคลฺลานสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນອິດທιບາດສັງຍຸດ, ໂມກຄັນລານະສູດ ທີ່ເປັນສູດທີສີ່ນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງ ທີ່ໃດ, ຊົງປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต ภิกฺขู เหฏฺฐามิคารมาตุปาสาเท วิหรนฺติ อุทฺธตา อุนฺนฬา จปลา มุขรา วิกิณฺณวาจา มุฏฺฐสฺสติโน อสมฺปชานา อสมาหิตา ภนฺตจิตฺตา ปากตินฺทฺริยา. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เต ภิกฺขู สํเวเชตฺวา ‘‘กึ นุ ตุมฺเห ภิกฺขเว สํวิคฺคา โลมหฏฺฐชาตา เอกมนฺตํ ฐิตา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບອາໄສຢູ່ ທີ່ຊັ້ນລຸ່ມຂອງມິຄາຣະມາຕຸປຣາສາດ ເປັນຜູ້ຟຸ້ງຊ່ານ, ເຍີ້ຍຫຍິ່ງ, ກະວົນກະວາຍ, ປາກຮ້າຍ, ເວົ້າພ່າມ, ຫຼົງລືມສະຕິ, ບໍ່ມີສຳປະຊັນຍະ, ບໍ່ມີສະມາທິ, ມີຈິດກວ່າຍແກວ່ງ, ບໍ່ສັງວອນອິນຊີ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງໃຫ້ພຣະມະຫາໂມກຄັນລານະຜູ້ມີອາຍຸ ເຮັດໃຫ້ພຣະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນເກີດຄວາມສັງເວດ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ດ້ວຍພຣະດຳຣັດເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຫຍັງພວກເທີຈຶ່ງສະດຸ້ງຢ້ານ ຂົນພອງສະຫຍອງເກົ້າ ຢືນຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ?” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อจฺฉริยํ [Pg.256] วต โภ, อพฺภุตํ วต โภ.

“ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ.”

---

นิวาตญฺจ วต.

“ແລະ ສະຫງົບງຽບແທ້ໆ.”

---

อยญฺจ มิคารมาตุปาสาโท คมฺภีรเนโม.

“ແລະ ມิຄາຣະມາຕຸປຣາສາດນີ້ ກໍມີຮາກຖານອັນຢັ່ງເລິກ.”

---

ตุมฺเหว [Pg.257] โข ภิกฺขเว สํเวเชตุกาเมน โมคฺคลฺลาเนน ภิกฺขุนา ปาทงฺคุฏฺฐเกน มิคารมาตุปาสาโท สงฺกมฺปิโต สมฺปกมฺปิโต สมฺปธาลิโต.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມິຄາຣະມາຕຸປຣາສາດນີ້ ຖືກພິກຂຸໂມກຄັນລານະ ຜູ້ປາດຖະໜາຈະໃຫ້ພວກເທີເກີດຄວາມສັງເວດ ໃຊ້ໂປ້ຕີນຍັນໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ, ສັ່ນສະເທືອນ, ສະທ້ານໄປ.”

---

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตเมสํ ธมฺมานํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา โมคฺคลฺลาโน ภิกฺขุ เอวํ มหิทฺธิโก เอวํ มหานุภาโว.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີຄິດແນວໃດ, ເພາະໄດ້ຈະເລີນ ເພາະໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ ເຊິ່ງທັມມະເຫຼົ່າໃດ, ພິກຂຸໂມກຄັນລານະ ຈຶ່ງມີລິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍຢ່າງນີ້?”

---

อนุรุทฺธสํยุตฺต

ອະນຸຣຸດທະສັງຍຸດ

---

พาฬฺหคิลานสุตฺต

ບາລະຄິລານະສູດ

---

ปุจฺฉา – อนุรุทฺธสํยุตฺเต [Pg.259] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ พาฬฺหคินานสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ປຸຈສາ – ອາວຸໂສ, ໃນອະນຸຣຸດທະສັງຍຸດ, ບາລະຄິລານະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນໂບຮານກອນໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີສິບນັ້ນ, ສະແດງ ທີ່ໃດ, ປາຣົບໃຜ, ໃນເລື່ອງໃດ, ໂດຍໃຜ ແລະ ສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ อายสฺมตา อนุรุทฺธตฺเถเรน ภาสิตํ. สมฺพหุลา ภนฺเต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจุํ ‘‘กตเมนายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส วิหาเรน วิหรโต อุปฺปนฺนา สารีริกา ทุกฺขา เวทนา จิตฺตํ น ปริยาทาย ติฏฺฐนฺตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘จตูสุ โข เม อาวุโส สติปฏฺฐาเนสุ สุปฺปติฏฺฐิตจิตฺตสฺส วิหรโต อุปฺปนฺนา สารีริกา ทุกฺขา เวทนา จิตฺตํ น ปริยาทาย ติฏฺฐนฺตี’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา อนุรุทฺธตฺเถเรน ภาสิตํ.

ວິສັດຊະນາ – ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ສະແດງໄວ້ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ໂດຍພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບໄດ້ຖາມພຣະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ຜູ້ເປັນໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກ ເປັນໄຂ້ໜັກ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ທ່ານອະນຸຣຸດທະ, ເມື່ອທ່ານຢູ່ດ້ວຍວິຫານທັມມະໃດ, ທຸກຂະເວທະນາທາງກາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດຄອບງຳຈິດໃຈໄດ້?” ໃນເລື່ອງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະອະນຸຣຸດທະເຖຣະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ດ້ວຍຄຳເວົ້າເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ “ອາວຸໂສ, ເມື່ອຂ້ານ້ອຍມີຈິດສະຖິດໝັ້ນຄົງດີແລ້ວໃນສະຕິປັດຖານ 4 ຢູ່, ທຸກຂະເວທະນາທາງກາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດຄອບງຳຈິດໃຈໄດ້” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อานาปานสํยุตฺต

ອານາປານະສັງຍຸດ

---

มหากปฺปินสุตฺต

ມະຫາກັບປິນະສູດ

---

ปุจฺฉา – อานาปานสํยุตฺเต [Pg.261] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ มหากปฺปินสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນອານາປານສັງຍຸດ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 7 ຄື ມະຫາກັບປິນະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห ภิกฺขเว เอตสฺส ภิกฺขุโน กายสฺส อิญฺชิตตฺตํ วา ผนฺทิตพฺพํ วา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີເຫັນຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ຫຼື ຄວາມເຄື່ອນໄຫວແຫ່ງກາຍຂອງພິກຂຸຮູບນີ້ຫຼືບໍ່” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

อิจฺฉานงฺคลสุตฺต

ອິດສານັງຄະລາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.263] อาวุโส ทุติยวคฺเค ปฐมํ อิจฺฉานงฺคลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນວັກທີສອງນັ້ນເອງ ພຣະສູດທີໜຶ່ງ ຄື ອິດສານັງຄະລາສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – อิจฺฉานงฺคเล ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘สเจ โข ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ ‘กตเม นาวุโส วิหาเรน สมโณ โคตโม วสฺสาวาสํ พหุลํ วิหาสี’ติ. เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห ภิกฺขเว เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ อานาปานสฺสติสมาธินา โข อาวุโส ภควา วสฺสาวาสํ พหุลํ วิหาสี’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ອິດສານັງຄະລາວະນະສັນ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າພວກອັນຍະ​ເດຍ​ລະ​ຖີ​ປະ​ລິ​ພາ​ຊົກ ຈະຖາມຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ອາວຸໂສ ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຢູ່ຈຳພັນສາໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ດ້ວຍວິຫານທຳໃດ?’ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ ພວກເທີຄວນຕອບແກ່ພວກອັນຍະ​ເດຍ​ລະ​ຖີ​ປະ​ລິ​ພາ​ຊົກ​ເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຢູ່ຈຳພັນສາໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ດ້ວຍອານາປານັສສະຕິສະມາທິແລ’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

โสตาปตฺติสํยุตฺต

ໂສຕາປັດຕິສັງຍຸດ

---

จกฺกวตฺติราชสุตฺต

ຈັກກະວັດຕິຣາຊະສູດ

---

ปุจฺฉา – โสตาปตฺติสํยุตฺเต [Pg.266] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ จกฺกวตฺติราชสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໂສຕາປັດຕິສັງຍຸດ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 1 ຄື ຈັກກະວັດຕິຣາຊະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘กิญฺจาปิ ภิกฺขเว ราชา จกฺกวตฺตี จตุนฺนํ ทีปานํ อิสฺสริยาธิปจฺจํ รชฺชํ กาเรตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ เทวานํ ตาวตึสานํ สหพฺยตํ, โส ตตฺถ นนฺทเน วเน อจฺฉราสงฺฆปริวุโต ทิพฺเพหิ จ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจาเรติ โส จตูหิ ธมฺเมหิ อสมนฺนาคโต, อถ โข โส อปริมุตฺโตว นิรยา, อปริมุตฺโต ติรจฺฉานโยนิยา, อปริมุตฺโต เปตฺติวิสยา, อปริมุตฺโต อปายทุคฺคติวินิปาตา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຖິງແມ່ນວ່າ ພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ຊົງຄອງຣາດເປັນໃຫຍ່ໃນທະວີບທັງສີ່ ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ຈະເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ ເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ ຊົງເພີດເພີນຢູ່ໃນສວນນັນທະວັນ ແວດລ້ອມດ້ວຍໝູ່ນາງອັບສອນ ເພີບເພີນພ້ອມພູນດ້ວຍກາມະຄຸນ 5 ອັນເປັນທິບ ແຕ່ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຍັງບໍ່ພົ້ນຈາກນະຣົກ ບໍ່ພົ້ນຈາກກຳເນີດເດຍລະສານ ບໍ່ພົ້ນຈາກເປດວິໄສ ບໍ່ພົ້ນຈາກອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทีฆาวุ อุปาสกสุตฺต

ທີຄາວຸອຸບາສົກສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.268] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ ทีฆาวุอุปาสกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນສັງຍຸດນັ້ນເອງ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 3 ຄື ທີຄາວຸອຸບາສົກສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห [Pg.269] ภนฺเต ทีฆาวุํ อุปาสกํ อารพฺภ ภาสิตํ. ภควา ภนฺเต ทีฆาวุํ อุปาสกํ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต ทีฆาวุ ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโม’’ติ. น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโมติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห เต ทีฆาวุ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต ภวิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບທີຄາວຸອຸບາສົກ ທີ່ເມືອງຣາຊະຄຶ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດຖາມທີຄາວຸອຸບາສົກ ຜູ້ປ່ວຍເປັນໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກຂະເວທະນາຢ່າງແຮງກ້າ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ທີຄາວຸ ເທີພໍຈະອົດທົນໄດ້ຫຼືບໍ່ ພໍຈະຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ຫຼືບໍ່ ທຸກຂະເວທະນາທຸເລົາລົງບໍ່ໄດ້ກຳເຣີບຂຶ້ນຫຼືບໍ່ ຄວາມທຸເລົາປາກົດ ຄວາມກຳເຣີບບໍ່ປາກົດຫຼືບໍ່?” ທີຄາວຸອຸບາສົກກາບທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພຣະອົງບໍ່ພໍຈະອົດທົນໄດ້ ບໍ່ພໍຈະຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ ທຸກຂະເວທະນາຂອງຂ້າພຣະອົງກຳເຣີບໜັກ ບໍ່ທຸເລົາລົງເລີຍ ຄວາມກຳເຣີບປາກົດ ຄວາມທຸເລົາບໍ່ປາກົດເລີຍ”. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ທີຄາວຸ ເພາະເຫດນັ້ນ ເທີຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າ’” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ยานิมานิ [Pg.271] ภนฺเต ภควตา จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ เทสิตานิ, สํวิชฺชนฺเต เต ธมฺมา มยิ–

“ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອົງແຫ່ງໂສຕາປັດຕິ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ ທຳເຫຼົ່ານັ້ນມີປາກົດຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ—”

---

ตสฺมาติห ตฺวํ ทีฆาวุ อิเมสุ จตูสุ โสตาปตฺติยงฺเคสุ ปติฏฺฐาย ฉ วิชฺชาภาคิเย ธมฺเม อุตฺตริ ภาเวยฺยาสิ–

“ທີຄາວຸ ເພາະເຫດນັ້ນ ເທີຕັ້ງຢູ່ໃນອົງແຫ່ງໂສຕາປັດຕິ 4 ປະການນີ້ແລ້ວ ຄວນຈະຈະເຣີນທຳທີ່ມີສ່ວນແຫ່ງວິຊາ 6 ປະການໃຫ້ຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ—”

---

มา [Pg.272] ตฺวํ ตาต ทีฆาวุ เอวํ มนสากาสิ.

“ລູກທີຄາວຸ ເທີຢ່າໄດ້ມົນສິການຢ່າງນັ້ນເລີຍ”

---

อิงฺฆ ตฺวํ ตาต ทีฆาวุ ยเทว เต ภควา อาห, ตเทว ตฺวํ สาธุกํ มนสิกโรหิ.

“ລູກທີຄາວຸ ມາເຖີດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດສອນຢ່າງໃດ ເທີຈົ່ງມົນສິການຢ່າງນັ້ນໃຫ້ດີເຖີດ”

---

ปณฺฑิโต [Pg.273] ภิกฺขเว ทีฆาวุ อุปาสโก.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທີຄາວຸອຸບາສົກເປັນບັນດິດ”

---

ปจฺจปาทิ ธมฺมสฺสานุธมฺมํ.

“ໄດ້ປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳແລ້ວ”

---

น [Pg.274] จ มํ ธมฺมาธิกรณํ วิเหเฐสิ.

“ແລະ ບໍ່ໄດ້ບຽດບຽນເຮົາເພາະເຫດແຫ່ງທຳເລີຍ”

---

ทีฆาวุ ภิกฺขเว อุปาสโก ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທີຄາວຸອຸບາສົກ ເພາະສັງໂຍດເບື້ອງຕ່ຳ 5 ປະການສິ້ນໄປ ເປັນໂອປະປາຕິກະ ຈັກປະލິນິບພານໃນພົບນັ້ນ ມີອັນບໍ່ກັບມາຈາກໂລກນັ້ນເປັນທຳມະດา”

---

เวฬุทฺวาเรยฺยสุตฺต

ເວລຸທວາເຣຍຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ภควตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โสตาปตฺติสํยุตฺเต สตฺตมํ สํคีตํ เวฬุทฺวาเรยฺยสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອົງນັ້ນ...ລະ... ຜູ້ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໃນໂສຕາປັດຕິສັງຍຸດ ພຣະສູດທີ 7 ຄື ເວລຸທວາເຣຍຍະສູດ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต เวฬุทฺวาเร นาม โกสลานํ พฺราหฺมณ คาเม เวฬุทฺวาเรยฺยเก พฺราหฺมณคหปติเก อารพฺภ ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບພວກພາມແລະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານເວລຸທວາຣະ ເຊິ່ງເປັນໝູ່ບ້ານພາມຂອງຊາວໂກສົນ ໃນແຄວ້ນໂກສົນ.

---

เวฬุทฺวาเรยฺยกา [Pg.275] ภนฺเต พฺราหฺมณคหปติกา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ ‘‘มยํ โภ โคตม เอวํกามา เอวํฉนฺทา เอวํอธิปฺปายา ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวเสยฺยาม…เป… ชาตรูปรชตํ สาทิเยยฺยาม, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยาม, เตสํ โน ภวํ โคตโม อมฺหากํ เอวํกามานํ เอวํฉนฺทานํ เอวํอธิปฺปายานํ ตถา ทมฺมํ เทเสตุ, ยถา มยํ ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวเสยฺยาม…เป… กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยามา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘อตฺตูปนายิกํ โว คหปตโย ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิ กโรถ, ภาสิสฺสามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພວກພາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວບ້ານເວລຸທວາຣະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພວກຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມປາດຖະໜา ມີຄວາມພໍໃຈ ມີຄວາມປະສົງຢ່າງນີ້ວ່າ ຂໍໃຫ້ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຄອງເຮືອນທີ່ແອອັດດ້ວຍບຸດ...ລະ... ໄດ້ຍິນດີໃນຄຳແລະເງິນ ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ຂໍໃຫ້ເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຈົ່ງສະແດງທຳແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜา ມີຄວາມພໍໃຈ ມີຄວາມປະສົງຢ່າງນັ້ນ ໂດຍປະການທີ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຄອງເຮືອນທີ່ແອອັດດ້ວຍບຸດ...ລະ... ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ຈະໄດ້ເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນເຖີດ”. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄະຫະບໍດີທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງທຳມະປະຣິຍາຍ ອັນນ້ອມເຂົ້າມาໃນຕົນແກ່ພວກເທີ ພວກເທີຈົ່ງຟັງທຳນັ້ນ ຈົ່ງມົນສິການໃຫ້ດີ ເຮົາຈັກກ່າວ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

สรณานิวคฺค

ສະລະນານິວັກ

---

ปฐม มหานามสุตฺต

ປະຖົມມະມະຫານາມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.280] อาวุโส ตติเย สรณานิวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ ปฐมมหานามสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນສະລະນານິວັກ ວັກທີສາມນັ້ນເອງ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 1 ຄື ປະຖົມມະມະຫານາມະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ [Pg.281] ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม มหานามํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ. มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิทํ ภนฺเต กปิลวตฺถุ อิทฺธญฺเจว ผีตญฺจ พาหุชญฺญํ อากิณฺณมนุสฺสํ สมฺพาธพฺยูหํ, โส ขฺวาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ วา ปยิรุปาสิตฺวา มโนภาวนีเย วา ภิกฺขู สายนฺหสมยํ กปิลวตฺถุํ ปวิสนฺโต ภนฺเตนปิ หตฺถินา สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ อสฺเสน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ รเถน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ สกเฏน สมาคจฺฉามิ, ภนฺเตนปิ ปุริเสน สมาคจฺฉามิ, ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต ตสฺมึ สมเย มุสฺสเตว ภควนฺตํ อารพฺภ สติ, มุสฺสติ ธมฺมํ อารพฺภ สติ, มุสฺสติ สงฺฆํ อารพฺภ สติ, ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต เอวํ โหติ อิมมฺหิ จาหํ สมเย กาลํ กเรยฺยํ, กา มยฺหํ คติ, โก อภิสมฺปราโย’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘มา ภายิ มหานาม, มา ภายิ มหานาม, อปาปกํ เต มรณํ ภวิสฺสติ อปาปิกา กาลํ กิริยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບມະຫານາມະສັກກະ ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ້າວມະຫານາມະສັກກະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເມືອງກະບິນລະພັດນີ້ ຮັ່ງມີ ຈະເລີນ ມີຄົນຫຼາຍ ຜູ້ຄົນໜາແໜ້ນ ແອອັດ ຂ້າພຣະອົງນັ້ນ ເມື່ອເຂົ້າໄປບຳຣຸງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຫຼື ພຣະพິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຈະເລີນໃຈ ແລ້ວເຂົ້າໄປສູ່ເມືອງກະບິນລະພັດໃນເວລາແລງ ຍ່ອມພົບກັບຊ້າງທີ່ຮ້າຍ ພົບກັບມ້າທີ່ຮ້າຍ ພົບກັບຣົດທີ່ຮ້າຍ ພົບກັບກວຽນທີ່ຮ້າຍ ພົບກັບຄົນທີ່ຮ້າຍ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເວລານັ້ນ ສະຕິຂອງຂ້າພຣະອົງທີ່ປາຣົບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍ່ອມຫຼົງລືມໄປ ສະຕິທີ່ປາຣົບພຣະທຳ ຍ່ອມຫຼົງລືມໄປ ສະຕິທີ່ປາຣົບພຣະສົງ ຍ່ອມຫຼົງລືມໄປ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພຣະອົງຈຶ່ງມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ຖ້າຂ້າພຣະອົງເຮັດກາລະໃນເວລານີ້ ຄະຕິຂອງຂ້າພຣະອົງຈະເປັນແນວໃດ ສຳປະລາຍະພົບຈະເປັນແນວໃດ?’” ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ມະຫານາມະ ເທີຢ່າຢ້ານເລີຍ ມະຫານາມະ ເທີຢ่าຢ້ານເລີຍ ການຕາຍຂອງເທີຈັກບໍ່ຊົ່ວຮ້າຍ ການເຮັດກາລະຂອງເທີຈັກບໍ່ຊົ່ວຮ້າຍ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ทุติย สรณานิสกฺกสุตฺต

ທຸຕິຍະສະຣะນານິສັກກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.284] อาวุโส ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ ทุติยสรณานิสกฺกสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 5 ຄື ທຸຕິຍະສະຣະນານິສັກກະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม มหานามํเยว สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບທ້າວມະຫານາມະສັກກະນັ້ນເອງ ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ.

---

มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อิธ ภนฺเต สรณานิ สกฺโก กาลงฺกโต, โส ภควตา พฺยากโต ‘โสตาปนฺโน อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ’ติ. ตตฺร สุทํ ภนฺเต สมฺพหุลา สกฺกา สงฺคมฺม สมาคมฺม อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ ‘อจฺฉริยํ วต โภ, อพฺภุตํ วต

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ້າວມະຫານາມະສັກກະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ສະຣະນານິສັກກະ ເຮັດກາລະແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນລາວວ່າ ‘ເປັນພຣະໂສຕາບັນ ມີອັນບໍ່ຕົກຕ່ຳເປັນທຳມະດາ ເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ທີ່ຈະຕຣັດຮູ້ໃນເບື້ອງໜ້າ’ ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພວກເຈົ້າສັກກະເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ມາປະຊຸມພົບປະກັນ ແລ້ວຕິຕຽນ ຈົ່ມວ່າ ໂພທະນາວ່າ ‘ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໜ້າແປກປະຫຼາດແທ້ໆ

---

โภ[Pg.285], เอตฺถ ทานิ โก น โสตาปนฺโน ภวิสฺสติ, ยตฺร หิ นาม สรณานิ สกฺโก กาลงฺกโต, โส ภควตา พฺยากโต ‘โสตาปนฺโน อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ’ติ, สรณานิ สกฺโก สิกฺขาย อปริปูรการี อโหสี’’ติ ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘โย โส มหานาม ทีฆรตฺตํ อุปาสโก พุทฺธํ สรณํ คโต, ธมฺมํ สรณํ คโต, สงฺฆํ สรณํ คโต, โส กถํ วินิปาตํ คจฺเฉยฺยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ໃນໂລກນີ້ ໃຜເລີຍຈັກບໍ່ເປັນພຣະໂສຕາບັນ ເພາະວ່າ ສະຣະນານິສັກກະ ເຮັດກາລະແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າ ‘ເປັນພຣະໂສຕາບັນ ມີອັນບໍ່ຕົກຕ່ຳເປັນທຳມະດາ ເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ທີ່ຈະຕຣັດຮູ້ໃນເບື້ອງໜ້າ’ ທັງໆທີ່ສະຣະນານິສັກກະ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ບໍລິບູນບໍ່ໄດ້ໃນສິກຂາ”’ ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ມະຫານາມະ ອຸບາສົກໃດ ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະລະນະ ເຖິງພຣະທຳເປັນສະລະນະ ເຖິງພຣະສົງເປັນສະລະນະ ຕະຫຼອດກາລານານ ອຸບາສົກນັ້ນຈະໄປສູ່ອະບາຍໄດ້ແນວໃດ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ปฐม อนาถปิณฺฑิกสุตฺต

ປະຖົມມະອະນາຖະບິນທິກະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.289] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ ปฐมอนาถปิณฺฑิกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ เกน กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນວັກນັ້ນເອງ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 6 ຄື ປະຖົມມະອະນາຖະບິນທິກະສູດ ຊົງສະແດງໄວ້ ທີ່ໃດ ປາຣົບໃຜ ໃນເຣື່ອງໃດ ໂດຍໃຜ ແລະ ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อารพฺภ อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ.

---

อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺตตฺเถโร อายสฺมตา อานนฺทตฺเถเรน ปจฺฉาสมเณน สทฺธึ เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ, นิสชฺช โข อายสฺมา สาริปุตฺโต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ เอตทโวจ ‘‘กจฺจิ เต คหปติ ขมนียํ กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ, โน อภิกฺกมนฺติ, ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน อภิกฺกโม’’ติ, น เม ภนฺเต ขมนียํ, น ยาปนียํ, พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ, อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโมติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยถา รูเปน โข คหปติ พุทฺเธ อปฺปสาเทน สมนฺนาคโต อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิยรํ อุปปชฺชติ ตถารูโป เต พุทฺเธ อปฺปสาโท นตฺถิ, อตฺถิ จ โข เต คหปติ พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาโท ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… ภควา’ติ ตญฺจ ปน เต พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาทํ อตฺตนิ สมนุปสฺสโต ฐานโส เวทนา ปฏิปฺปสฺสมฺเภยฺยา’’ติ เอวมาทินา อายสฺมตา สาริปุตฺตตฺเถเรน ธมฺมเสนาปตินา ภาสิตํ.

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ມີພຣະອານົນເຖຣະເປັນປັດສາສະມະນະ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ ເຖິງທີ່ຢູ່ ຄັນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້ ພໍນັ່ງແລ້ວ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ໄດ້ຕຣັດຖາມອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີ ຜູ້ປ່ວຍເປັນໄຂ້ ໄດ້ຮັບທຸກຂະເວທະນາຢ່າງແຮງກ້າ ຢ່າງນີ້ວ່າ “ຄະຫະບໍດີ ເທີພໍຈະອົດທົນໄດ້ຫຼືບໍ່ ພໍຈະຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ຫຼືບໍ່ ທຸກຂະເວທະນາທຸເລົາລົງບໍ່ໄດ້ກຳເຣີບຂຶ້ນຫຼືບໍ່ ຄວາມທຸເລົາປາກົດ ຄວາມกຳເຣີບບໍ່ປາກົດຫຼືບໍ່?” ອະນາຖະບິນທິກະຄະຫະບໍດີກາບທູນວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພຣະອົງບໍ່ພໍຈະອົດທົນໄດ້ ບໍ່ພໍຈະຍັງອັດຕະພາບໃຫ້ເປັນໄປໄດ້ ທຸກຂະເວທະນາຂອງຂ້າພຣະອົງກຳເຣີບໜັກ ບໍ່ທຸເລົາລົງເລີຍ ຄວາມກຳເຣີບປາກົດ ຄວາມທຸເລົາບໍ່ປາກົດເລີຍ”. ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດເຖຣະ ຜູ້ເປັນທຳມະເສນາບໍດີ ໄດ້ສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ຄະຫະບໍດີ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບ ປະກອບດ້ວຍຄວາມບໍ່ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະຣົກ ຄວາມບໍ່ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າຢ່າງນັ້ນ ບໍ່ມີແກ່ເທີເລີຍ ແຕ່ເທີມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າວ່າ ‘ແມ້ເພາະເຫດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຕຣັດຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ...ລະ... ເປັນຜູ້ຈຳແນກທຳ’ ເມື່ອເທີພິຈາຣະນາເຫັນຄວາມເຫຼື້ອມໃສອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະພຸດທະເຈົ້ານັ້ນຢູ່ໃນຕົນ ເວທະນາທັງຫຼາຍກໍຈະທຸເລົາລົງໂດຍທັນທີ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

ยสฺส [Pg.293] สทฺธา ตถาคเต, อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา;

สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ, อริยกนฺตํ ปสํสิตํ.

“ຄວາມເຊື່ອ (ສັດທາ) ຂອງຜູ້ໃດ ຕັ້ງໝັ້ນຢ່າງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະຕະຖາຄົດ ແລະ ສິນຂອງຜູ້ໃດງົດງາມ ເປັນທີ່ຮັກແຫ່ງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ທີ່ທ່ານສັນເສີນແລ້ວ”

---

สงฺเฆ ปสาโท ยสฺสตฺถิ, อุชุภูตญฺจ ทสฺสนํ;

อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ.

“ຄວາມເຫຼື້ອມໃສຂອງຜູ້ໃດມີຢູ່ໃນພຣະສົງ ແລະ ຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ໃດກົງ ບັນດິດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄົນຈົນ ຊີວິດຂອງຜູ້ນັ້ນບໍ່ຫວ່າງເປົ່າ”

---

ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ;

อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธานสาสนํ.

“ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອລະນຶກເຖິງຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຄວນປະກອບເນືອງໆ ເຊິ່ງສັດທາ ສິນ ຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ແລະ ຄວາມເຫັນທຳ”

---

ปุญฺญาภิสนฺทวคฺค

ປຸນຍາພິສັນທະວັກ

---

มหานามสุตฺต

ມະຫານາມະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ปุญฺญาภิสนฺทวคฺโค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ สตฺตมํ สํคีตํ มหานามสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນປຸນຍາພິສັນທະວັກນັ້ນເອງ ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ຮວບຮວມພຣະທຳໃນປາງກ່ອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາເປັນລຳດັບທີ 7 ຄື ມະຫານາມະສູດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບໃຜ ທີ່ໃດ ໃນເຣື່ອງໃດ ແລະ ຊົງສະແດງໄວ້ແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ [Pg.294] ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ มหานามํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະສູດນີ້ຊົງສະແດງ ໂດຍປາຣົບທ້າວມະຫານາມະສັກກະ ທີ່ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ.

---

มหานาโม ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต อุปาสโก โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยโต โข มหานาม พุทฺธํ สรณํ คโต โหติ, ธมฺมํ สรณํ คโต โหติ, สงฺฆํ สรณํ คโต โหตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທ້າວມະຫານາມະສັກກະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ “ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຽງໃດໜໍ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸບາສົກ?” ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນເຣື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ ໂດຍມີຕົ້ນວ່າ “ມະຫານາມະ ເມື່ອໃດ ອຸບາສົກເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະລະນະ ເຖິງພຣະທຳເປັນສະລະນະ ເຖິງພຣະສົງເປັນສະລະນະ” ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

---

กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต อุปาสโก โหติ.

“ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຽງໃດໜໍ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸບາສົກ”

---

กาฬิโคธสุตฺต

ກາລີໂຄທາສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.297] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ นวมํ สํคีตํ กาฬิโคธสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ การพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໝວດນັ້ນເອງ ກາລີໂຄທາສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີ 9 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กาฬิโคธํ นาม สากิยานึ อารพฺภ ‘‘จตูหิ โข โคเธ ธมฺเมหิ สมนฺนาคตา อริยสาวิกา โสตาปนฺนา โหติ อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายณา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບນາງສັກກິຍານີ ຊື່ວ່າ ກາລີໂຄທາ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ແລ້ວຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນໂຄທາ ອະລິຍະສາວິກາຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມເປັນພຣະໂສດາບັນ ມີອັນບໍ່ຕົກຕ່ຳເປັນທຳມະດາ ເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ ມີພຣະໂພທິຍານໃນເບື້ອງໜ້າ».

---

ลาภา [Pg.300] เต โคเธ, สุลทฺธํ เต โคเธ, โสตาปตฺติผลํ ตยา โคเธ –

«ເປັນລາບຂອງເຈົ້າແລ້ວ ໂຄທາ, ເຈົ້າໄດ້ດີແລ້ວ ໂຄທາ, ໂສດາປັດຕິຜົນ ອັນເຈົ້າບັນລຸແລ້ວ ໂຄທາ» —

---

นนฺทิยสกฺกสุตฺต

ນັນທິຍະສັກກະສູດ

---

ปุจฺฉา – เตนาวุโส ชานตา…เป… สมฺมาสมฺพุทฺเธน โสตาปตฺติสํยุตฺเต ปุญฺญาภิสนฺทวคฺเค ทสมํ นนฺทิยสกฺกสุตฺตํ กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ຊົງຮູ້...ເປ... ຊົງສະແດງນັນທິຍະສັກກະສູດ ທີ 10 ໃນປຸນຍາພິສັນທະວັກ ແຫ່ງໂສດາປັດຕິສັງຍຸດ ຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ເນື່ອງໃນເລື່ອງໃດ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สกฺเกสุ ภนฺเต กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม นนฺทิยํ สกฺกํ อารพฺภ ภาสิตํ. นนฺทิโย ภนฺเต สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘ยสฺเสว นุ โข ภนฺเต อริยสาวกสฺส จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ นตฺถิ, สฺเวว นุ โข ภนฺเต อริยสาวโก ปมาทวิหารี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ยสฺส โข นนฺทิย จตฺตาริ โสตาปตฺติยงฺคานิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ นตฺถิ, ตมหํ พาหิโร ปุถุชฺชนปกฺเข ฐิโตติ วทามี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ ຊົງປາຣົບນັນທິຍະສັກກະ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນັນທິຍະສັກກະໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢ່າງນີ້ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອະລິຍະສາວົກໃດບໍ່ມີອົງແຫ່ງໂສດາປັດຕິ 4 ປະການ ໂດຍປະການທັງປວງ ໂດຍທຸກໆ ທາງ, ອະລິຍະສາວົກນັ້ນ ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມປະໝາດ ຫຼືບໍ່ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ?» ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເນື່ອງໃນເລື່ອງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນນັນທິຍະ ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີອົງແຫ່ງໂສດາປັດຕິ 4 ປະການ ໂດຍປະການທັງປວງ ໂດຍທຸກໆ ທາງ, ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນພາຍນອກ ຕັ້ງຢູ່ໃນຝ່າຍປຸຖຸຊົນ».

---

สจฺจสํยุตฺต

ສັດຈະສັງຍຸດ

---

ติรจฺฉานกถาสุตฺต

ຕິຣັດສານະກະຖາສູດ

---

ปุจฺฉา – สจฺจสํยุตฺเต [Pg.304] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคายกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ติรจฺฉานกถาสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ຕິຣັດສານະກະຖາສູດ ທີ 10 ໃນສັດຈະສັງຍຸດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ มา ภิกฺขเว อเนกวิหิตํ ติรจฺฉานกถํ กเถยฺยาถ. เสยฺยถิทํ, ราชกถํ โจรกถํ มหามตฺตกถํ เสนากถํ ภยกถํ ยุทฺธกถํ อนฺนกถํ ปานกถํ วตฺถกถํ สยนกถํ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບດ້ວຍກັນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຢ່າໄດ້ເວົ້າຕິຣັດສານະກະຖາຫຼາຍປະການ, ເຊັ່ນວ່າ: ເລື່ອງພຣະລາຊາ ເລື່ອງໂຈນ ເລື່ອງມະຫາອຳມາດ ເລື່ອງກອງທັບ ເລື່ອງໄພ ເລື່ອງສົງຄາມ ເລື່ອງເຂົ້າ ເລື່ອງນ້ຳ ເລື່ອງຜ້າ ເລື່ອງທີ່ນອນ».

---

อิทํ [Pg.305] ทุกฺขนฺติ กเถยฺยาถ.

«ພວກເຈົ້າຄວນເວົ້າວ່າ ນີ້ຄືທຸກ»

---

ตสฺมาติห [Pg.306] ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย…เป… อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ โยโค กรณีโย.

«ເພາະສະນັ້ນແລ້ວ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມພຽນເພື່ອຮູ້ວ່າ ນີ້ຄືທຸກ ຄວນເຮັດ...ເປ... ຄວາມພຽນເພື່ອຮູ້ວ່າ ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ ຄວນເຮັດ»

---

ธมฺมจกฺกปวตฺตนสุตฺต

ທຳມະຈັກກະປະວັດຕະນະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ ธมฺมจกฺกปวตฺตนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນທຳມະຈັກກະປະວັດຕະນະວັກນັ້ນເອງ ທຳມະຈັກກະປະວັດຕະນະສູດ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນລຳດັບທີ 1 ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – พาราณสิยํ ภนฺเต อิสิปตเน มิคทาเย ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ทฺเว เม ภิกฺขเว อนฺตา ปพฺพชิเตน นเสวิตพฺพา. กตเม ทฺเว, โย จายํ กาเมสุ กามสุขลฺลิกานุโยโค หีโน คมฺโม โปถุชฺชนิโก อนริโย อนตฺถสํหิโต, โย จายํ อตฺตกิลมถานุโยโค [Pg.307] ทุกฺโข อนริโย อนตฺถสํหิโต, เอเต โข ภิกฺขเว อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมาปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ປ່າອิສິປະຕະນະມິຄະທາຍະວັນ ເມືອງພາຣານະສີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸປັນຈະວັກຄີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທາງສຸດໂຕ່ງ 2 ປະການນີ້ ອັນບັນພະຊິດບໍ່ຄວນເສບ. 2 ປະການຄືແນວໃດ? ຄື ການປະກອບຕົນໃຫ້ມົວເມົາໃນกາມສຸກໃນກາມທັງຫຼາຍ ເຊິ່ງເປັນຂອງຕ່ຳຊ້າ ເປັນຂອງຊາວບ້ານ ເປັນຂອງປຸຖຸຊົນ ບໍ່ແມ່ນຂອງພຣະອະລິຍະ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ, ແລະການປະກອບຄວາມລຳບາກໃຫ້ແກ່ຕົນເອງ ເຊິ່ງເປັນທຸກ ບໍ່ແມ່ນຂອງພຣະອະລິຍະ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕຖາຄົດໄດ້ຕັດສະຮູ້ທາງສາຍກາງ ໂດຍບໍ່ເຂົ້າໃກ້ທາງສຸດໂຕ່ງທັງ 2 ປະການນີ້».

---

อาสวกฺขยสุตฺต

ອາສະວັກຂະຍະສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.308] อาวุโส โกฏิคามวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ อาสวกฺขยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນໂກຕິຄາມະວັກນັ້ນເອງ ອາສະວັກຂະຍະສູດ ທີ 5 ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ชานโตหํ ภิกฺขเว ปสฺสโต อาสวานํ ขยํ วทามิ, โน อชานโต อปสฺสโต. กิญฺจ ภิกฺขเว ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ, อิทํ ทุกฺขนฺติ ภิกฺขเว ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ, อยํ ทุกฺขสมุทโยติ, อยํ ทุกฺขนิโรโธติ, อยํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาติ ชานโต ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ชานโต เอวํ ปสฺสโต อาสวานํ ขโย โหติ. ตสฺมาติห ภิกฺขเว ‘‘อิทํ ทุกฺข’’นฺติ โยโค กรณีโย, อยํ ทุกฺขสมุทโยติ, อยํ ทุกฺขนิโรโธติ, อยํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาติ โยโค กรณีโย’’ติ เอวํ โข ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ເມືອງສາວັດຖີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບດ້ວຍກັນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ຢ່າງນີ້ວ່າ: «ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາກ່າວຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ຂອງຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຫັນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ບໍ່ຮູ້ ບໍ່ເຫັນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຫັນ ສິ່ງໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຫັນວ່າ ນີ້ຄືທຸກ, ນີ້ຄືເຫດໃຫ້ເກີດທຸກ, ນີ້ຄືຄວາມດັບທຸກ, ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຫັນຢ່າງນີ້ແລ. ເພາະສະນັ້ນແລ້ວ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມພຽນເພື່ອຮູ້ວ່າ ນີ້ຄືທຸກ ຄວນເຮັດ, ນີ້ຄືເຫດໃຫ້ເກີດທຸກ ຄວນເຮັດ, ນີ້ຄືຄວາມດັບທຸກ ຄວນເຮັດ, ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ ຄວນເຮັດ».

---

สีสปาวนสุตฺต

ສີສະປາວັນສູດ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.309] อาวุโส สีสปาวนวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปฐมํ สํคีตํ สีสปาวนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນສີສະປາວັນນະວັກນັ້ນເອງ ສີສະປາວັນສູດ ທີ 1 ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – โกสมฺพิยํ [Pg.310] ภนฺเต สีสปาวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุโข พหุตรํ ยานิ วา มยา ปริตฺตานิ สีสปาปณฺณานิ ปาณินา คหิตานิ ยทิทํ อุปริ สีสปาวเน’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ປ່າໄມ້ສີສະປາ ເມືອງໂກສຳພີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບດ້ວຍກັນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຄິດແນວໃດ? ໃບສີສະປາເລັກນ້ອຍທີ່ເຮົາກຳໄວ້ໃນມືນີ້ ກັບໃບສີສະປາທີ່ຢູ່ເທິງຕົ້ນໃນປ່າສີສະປານີ້ ສິ່ງໃດຈະຫຼາຍກວ່າກັນ?»

---

ปญฺจคติเปยฺยาลวคฺค

ປັນຈະຄະຕິເpeຍຍາລະວັກ

---

ปุจฺฉา – ตตฺเถว [Pg.312] อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปริโยสานภาเวน สํคีโต ปญฺจคติเปยฺยาลวคฺเค, ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิโต.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃນປັນຈະຄະຕິເປຍຍາລະວັກນັ້ນເອງ ທີ່ພຣະມະຫາເຖຣະຜູ້ສັງຄາຍະນາພຣະທຳໃນໂບຮານກອນ ໄດ້ສັງຄາຍະນາໄວ້ເປັນສ່ວນສຸດທ້າຍ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ໃດ ຊົງປາຣົບໃຜ ແລະຊົງສະແດງແນວໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข พหุตรํ, โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต, อยํ วา มหาปถวี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิโต.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຊົງສະແດງຢູ່ທີ່ເມືອງເວສາລີ ຊົງປາຣົບພຣະພິກຂຸຫຼາຍຮູບດ້ວຍກັນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະແດງໄວ້ດ້ວຍພຣະດຳຣັດຢ່າງນີ້ເປັນຕົ້ນວ່າ: «ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຄິດແນວໃດ? ຝຸ່ນເລັກນ້ອຍທີ່ເຮົາເອົາເລັບຕັກຂຶ້ນມານີ້ ກັບແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນີ້ ສິ່ງໃດຈະຫຼາຍກວ່າກັນ?»

---

ปุจฺฉา – เก [Pg.315] อาวุโส สิกฺขนฺติ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃຜແດ່ທີ່ກຳລັງສຶກສາຢູ່?

---

วิสฺสชฺชนา – เสกฺขา จ ภนฺเต ปุถุชฺชนกลฺยาณกา จ สิกฺขนฺติ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະເສຂະບຸກຄົນ ແລະກັນລະຍາຊົນປຸຖຸຊົນ ກຳລັງສຶກສາຢູ່.

---

ปุจฺฉา – เก [Pg.316] อาวุโส สิกฺขิตสิกฺขา.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃຜແດ່ທີ່ມີການສຶກສາອັນສຶກສາແລ້ວ?

---

วิสฺสชฺชนา – อรหนฺโต ภนฺเต สิกฺขิตสิกฺขา.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ມີການສຶກສາອັນສຶກສາແລ້ວ.

---

ปุจฺฉา – กตฺถ อาวุโส ฐิตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ສິກຂານັ້ນ ຕັ້ງຢູ່ໃນໃດ?

---

วิสฺสชฺชนา – สิกฺขากาเมสุ ภนฺเต ฐิตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຕັ້ງຢູ່ໃນບຸກຄົນທັງຫຼາຍຜູ້ຮັກໃນການສຶກສາ.

---

ปุจฺฉา – เก อาวุโส ธาเรนฺติ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ໃຜແດ່ທີ່ຊົງຈຳໄວ້?

---

วิสฺสชฺชนา – เยสํ ภนฺเต วตฺตติ เต ธาเรนฺติ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ບຸກຄົນທັງຫຼາຍໃດທີ່ປະຕິບັດຢູ່ ບຸກຄົນທັງຫຼາຍນັ້ນຍ່ອມຊົງຈຳໄວ້.

---

ปุจฺฉา – กสฺส [Pg.317] อาวุโส วจนํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະດຳຣັດນັ້ນ ເປັນຂອງໃຜ?

---

วิสฺสชฺชนา – ภควโต ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ເປັນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກອໍຣະຫັນຕະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ.

---

ปุจฺฉา – เกน อาวุโส อาภตํ.

ຄຳຖາມ — ອາວຸໂສ ພຣະດຳຣັດນັ້ນ ອັນໃຜນຳສືບໆ ກັນມາ?

---

วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.

ຄຳຕອບ — ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ອັນພຣະອາຈານນຳສືບໆ ກັນມາຕາມລຳດັບ.