| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖(波羅夷) 1102 巴吉帝亞(波逸提) 1103 大品(律藏) 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1 1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2 1203 巴吉帝亞(波逸提)義註 1204 大品義註(律藏) 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑(詞幹篇) 8431 文法寶鑑(詞根篇) 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品(長部) 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註(長部) 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註(長部) 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品(相應部) | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注(相應部) | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註(相應部) | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註(迷惑冰消) 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ) 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ) 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ) 8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ) 8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ) 8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ) 8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ) 8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ) 8412 アッタカター(プ・ヴィ) 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー) 8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー) 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ) 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ) 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ) 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ) | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ) | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ) | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa Homenagem a Ele, o Abençoado, o Digno, o Perfeitamente Iluminado. Khuddakanikāye No Khuddaka Nikāya Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā Comentário do Cūḷaniddesa Pārāyanavagganiddeso Exposição do Pārāyanavagga 1. Ajitamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 1. Explicação da Exposição do Ajitamāṇava Sutta Pārāyanavaggassa [Pg.1] paṭhame ajitasuttaniddese – Na primeira exposição do Pārāyanavagga, a saber, a exposição do Ajita Sutta: 1. 1. ‘‘Kenassu nivuto loko, (iccāyasmā ajito,) “Por que o mundo está encoberto? (assim perguntou o venerável Ajita,)” Kenassu nappakāsati; Kissābhilepanaṃ brūsi, kiṃsu tassa mahabbhaya’’nti. – “Por que ele não brilha? Com o que ele está manchado, dize-me? Qual é o seu grande perigo?” Ajitamāṇavassa pucchite paṭhamapañhe ca uparūparipañhe ca niddesesu ca vuttañca uttānañca vajjetvā visesameva vakkhāma. Tattha nivutoti paṭicchādito. Kissābhilepanaṃ brūsīti kiṃ assa lokassa abhilepanaṃ vadesi? Evitando o que já foi dito e o que é óbvio na primeira pergunta feita pelo jovem Ajita, nas perguntas subsequentes e nas exposições, explicaremos apenas o que é específico. Ali, 'encoberto' (nivuto) significa obstruído (paṭicchādito). 'Com o que ele está manchado, dize-me?' (kissābhilepanaṃ brūsi) significa: o que você diz ser a mancha deste mundo? Āvutoti āvarito. Nivutoti paṭicchādito. Ovutoti heṭṭhā paṭicchādito. Pihitoti uparibhāgena chādito. Paṭicchannoti avivaṭo. Paṭikujjitoti adhomukhaṃ chādito. 'Āvuto' significa obstruído (āvarito). 'Nivuto' significa encoberto (paṭicchādito). 'Ovuto' significa coberto por baixo (heṭṭhā paṭicchādito). 'Pihito' significa coberto por cima (uparibhāgena chādito). 'Paṭicchanno' significa oculto (avivaṭo). 'Paṭikujjito' significa coberto de cabeça para baixo (adhomukhaṃ chādito). Nappakāsatīti nappakāso hoti. Nappabhāsatīti ñāṇappabhāsaṃ na karoti. Na tapatīti ñāṇatapaṃ na karoti. Na virocatīti ñāṇavirocanaṃ na karoti. Na ñāyatīti na jānīyati. Na paññāyatīti nappaññāyate. 'Não brilha' (nappakāsati) significa que não se torna manifesto. 'Não resplandece' (nappabhāsati) significa que não produz o esplendor do conhecimento (ñāṇappabhāsa). 'Não arde' (na tapati) significa que não produz o ardor do conhecimento (ñāṇatapa). 'Não brilha intensamente' (na virocati) significa que não produz o brilho do conhecimento (ñāṇavirocana). 'Não é conhecido' (na ñāyati) significa que não é compreendido. 'Não é percebido' (na paññāyati) significa que não é discernido. Kena [Pg.2] littoti kena limpito. Saṃlitto upalittoti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Ācikkhasi niddesavasena. Desesi paṭiniddesavasena. Paññapesi tena tena pakārena. Atthaṃ bodhento paṭṭhapesi. Tassatthassa kāraṇaṃ dassento vivarasi. Byañjanabhāvaṃ dassento vibhajasi. Nikujjitabhāvaṃ gambhīrabhāvañca haritvā sotūnaṃ ñāṇassa patiṭṭhaṃ janayanto uttānīkarosi. Sabbehipi imehi ākārehi sotūnaṃ aññāṇandhakāraṃ vidhamento pakāsesīti evaṃ attho daṭṭhabbo. 'Por que está manchado' (kena litto) significa por que está ungido. 'Saṃlitto' e 'upalitto' são termos expandidos por prefixos. 'Tu declaras' (ācikkhasi) por meio da exposição. 'Tu ensinas' (desesi) por meio da contra-exposição. 'Tu estabeleces' (paññapesi) de várias maneiras. 'Tu formulas' (paṭṭhapesi) despertando o significado. 'Tu revelas' (vivarasi) mostrando a causa desse significado. 'Tu divides' (vibhajasi) mostrando a natureza das palavras. 'Tu tornas claro' (uttānīkarosi) removendo o estado oculto e profundo, gerando um fundamento para o conhecimento dos ouvintes. Deve-se entender o significado assim: por todos esses modos, dissipando a escuridão da ignorância dos ouvintes, tu manifestas. 2. Vevicchā pamādā nappakāsatīti macchariyahetu ca pamādahetu ca nappakāsati. Macchariyaṃ hissa dānādīhi guṇehi pakāsituṃ na deti, pamādo sīlādīhi. Jappābhilepananti taṇhā assa lokassa makkaṭalepo viya makkaṭassa abhilepanaṃ. Dukkhanti jātiādikaṃ dukkhaṃ. 2. 'Devido à avareza e à negligência, ele não brilha' (vevicchā pamādā nappakāsati) significa que, devido à causa da avareza (macchariya) e da negligência (pamāda), ele não brilha. Pois a avareza não permite que ele brilhe através de virtudes como a generosidade (dāna), e a negligência através da moralidade (sīla), etc. 'O apego é a mancha' (jappābhilepana) significa que o desejo (taṇhā) é a mancha deste mundo, assim como a cola de macaco é a armadilha para o macaco. 'Sofrimento' (dukkha) significa o sofrimento que começa com o nascimento (jāti), etc. Yesaṃ dhammānanti yesaṃ rūpādidhammānaṃ. Ādito samudāgamanaṃ paññāyatīti paṭhamato uppādo paññāyati. Atthaṅgamato nirodho paññāyatīti bhaṅgato nirujjhanaṃ paññāyati. Kammasannissito vipākoti kusalākusalavipāko kammaṃ amuñcitvā pavattanato kammasannissito vipākoti vuccati. Vipākasannissitaṃ kammanti kusalākusalaṃ kammaṃ vipākassa okāsaṃ katvā ṭhitattā vipākasannissitaṃ kammanti vuccati. Nāmasannissitaṃ rūpanti pañcavokāre rūpaṃ nāmaṃ amuñcitvā pavattanato nāmasannissitaṃ rūpanti vuccati. Rūpasannissitaṃ nāmanti pañcavokāre nāmaṃ rūpaṃ amuñcitvā pavattanato rūpasannissitaṃ nāmanti vuccati. 'De quais fenômenos' (yesaṃ dhammānaṃ) significa de quais fenômenos como a forma (rūpa), etc. 'Sua origem é discernida desde o início' (ādito samudāgamanaṃ paññāyati) significa que seu surgimento inicial é discernido. 'Seu desaparecimento é discernido pelo cessar' (atthaṅgamato nirodho paññāyati) significa que sua cessação por meio da dissolução é discernida. 'O resultado depende do kamma' (kammasannissito vipāko) significa que o resultado do que é benéfico e prejudicial é chamado de 'dependente do kamma' porque ocorre sem se separar do kamma. 'O kamma depende do resultado' (vipākasannissitaṃ kammaṃ) significa que o kamma benéfico e prejudicial é chamado de 'dependente do resultado' porque permanece tendo criado a oportunidade para o resultado. 'A forma depende do nome' (nāmasannissitaṃ rūpaṃ) significa que, na existência de cinco agregados (pañcavokāra), a forma é chamada de 'dependente do nome' porque ocorre sem se separar do nome. 'O nome depende da forma' (rūpasannissitaṃ nāmaṃ) significa que, na existência de cinco agregados, o nome é chamado de 'dependente da forma' porque ocorre sem se separar da forma. 3. Savanti sabbadhi sotāti sabbesu rūpādiāyatanesu taṇhādikā sotā sandanti. Kiṃ nivāraṇanti tesaṃ kiṃ āvaraṇaṃ kā rakkhā. Saṃvaraṃ brūhīti taṃ tesaṃ nivāraṇasaṅkhātaṃ saṃvaraṃ brūhi. Etena sāvasesappahānaṃ pucchati. Kena sotā pidhīyareti kena dhammena ete sotā pidhīyanti pacchijjanti. Etena anavasesappahānaṃ pucchati. 3. 'As correntes fluem por toda parte' (savanti sabbadhi sotā) significa que em todas as bases sensoriais, como a forma, etc., as correntes do desejo (taṇhā), etc., fluem. 'Qual é o seu bloqueio?' (kiṃ nivāraṇaṃ) significa qual é o seu impedimento, qual é a sua proteção? 'Diga-me a contenção' (saṃvaraṃ brūhi) significa diga-me essa contenção conhecida como o bloqueio delas. Com isso, ele pergunta sobre o abandono com resíduo (sāvasesappahāna). 'Por que as correntes são obstruídas?' (kena sotā pidhīyare) significa por qual qualidade (dhamma) essas correntes são obstruídas, cortadas? Com isso, ele pergunta sobre o abandono sem resíduo (anavasesappahāna). Savantīti uppajjanti. Āsavantīti adhogāmino hutvā savanti. Sandantīti nirantaragāmino hutvā sandamānā pavattanti. Pavattantīti punappunaṃ vattanti. 'Fluem' (savanti) significa que surgem. 'Fluem para baixo' (āsavanti) significa que fluem tornando-se descendentes. 'Correm' (sandanti) significa que ocorrem correndo de forma contínua. 'Prosseguem' (pavattanti) significa que ocorrem repetidamente. 4. Sati [Pg.3] tesaṃ nivāraṇanti vipassanāyuttā kusalākusaladhammānaṃ gatiyo samanvesamānā sati tesaṃ sotānaṃ nivāraṇaṃ. Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmīti tamevāhaṃ satiṃ sotānaṃ saṃvaraṃ brūmīti adhippāyo. Paññāyete pidhīyareti rūpādīsu pana aniccatādipaṭivedhasādhikāya maggapaññāya ete sotā sabbaso pidhīyanti. 4. 'A atenção plena é o bloqueio delas' (sati tesaṃ nivāraṇaṃ) significa que a atenção plena, unida à visão interior (vipassanā) e investigando os cursos dos estados benéficos e prejudiciais, é o bloqueio dessas correntes. 'Eu digo que ela é a contenção das correntes' (sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi) significa: eu digo que essa mesma atenção plena é a contenção das correntes. 'Pela sabedoria elas são obstruídas' (paññāyete pidhīyare) significa que, por meio da sabedoria do caminho (maggapaññā) que realiza a penetração na impermanência, etc., em relação às formas, etc., essas correntes são completamente obstruídas. Pacchijjantīti ucchijjanti. Samudayañcāti paccayañca. Atthaṅgamañcāti uppannānaṃ abhāvagamanañca, anuppannānaṃ anuppādaṃ vā. Assādañcāti ānisaṃsañca. Ādīnavañcāti dosañca. Nissaraṇañcāti nikkhamanañca. 'São cortadas' (pacchijjanti) significa que são erradicadas. 'E a origem' (samudayañca) significa e a causa. 'E o desaparecimento' (atthaṅgamañca) significa e o ir para a não-existência daquilo que surgiu, ou o não-surgimento daquilo que não surgiu. 'E a gratificação' (assādañca) significa e o benefício. 'E o perigo' (ādīnavañca) significa e a desvantagem. 'E a libertação' (nissaraṇañca) significa e a saída. 5. Paññā cevāti pañhāgāthāya yā cāyaṃ tayā vuttā paññā, yā ca sati, yañca tadavasesaṃ nāmarūpaṃ, etaṃ sabbampi kattha nirujjhati. Etaṃ me pañhaṃ puṭṭho pabrūhīti evaṃ saṅkhepattho veditabbo. 5. 'A sabedoria e...' (paññā ceva) significa: na estrofe da pergunta, esta sabedoria mencionada por ti, e a atenção plena, e o que resta de nome e forma (nāmarūpa) — onde tudo isso cessa? 'Sendo questionado, responde-me a esta pergunta' — assim deve ser entendido o significado resumido. Katthetaṃ uparujjhatīti etaṃ nāmarūpaṃ kattha na bhavati. Vūpasammatīti nibbāti. Atthaṃ gacchatīti abhāvaṃ gacchati. Paṭippassambhatīti sannisīdati. 'Onde isso cessa?' (katthetaṃ uparujjhati) significa onde este nome e forma não existem. 'É apaziguado' (vūpasammati) significa que se extingue (nibbāti). 'Desaparece' (atthaṃ gacchati) significa que vai para a não-existência. 'Acalma-se' (paṭippassambhati) significa que se aquieta. 6. Vissajjanagāthāya panassa yasmā paññāsatiyo nāmeneva saṅgahaṃ gacchanti, tasmā tā visuṃ na vuttā. Ayamettha saṅkhepattho – yaṃ maṃ tvaṃ, ajita, etaṃ pañhaṃ apucchi – ‘‘katthetaṃ uparujjhatī’’ti, tadetaṃ yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhati, taṃ te vadāmi. Tassa tassa hi viññāṇassa nirodhena saheva apubbaṃ acarimaṃ etthetaṃ uparujjhati, ettheva viññāṇanirodhena nirujjhati etaṃ, viññāṇanirodhā tassa tassa nirodho hoti, taṃ nātivattatīti vuttaṃ hoti. 6. Na estrofe de resposta, porém, visto que a sabedoria e a atenção plena estão incluídas sob o termo 'nome' (nāma), elas não são mencionadas separadamente. Este é o significado resumido aqui: aquilo que tu, Ajita, me perguntaste — 'onde isso cessa?' —, eu te direi onde esse nome e forma cessam sem deixar vestígios. Pois, com a cessação de cada respectiva consciência (viññāṇa), simultaneamente, sem antes nem depois, isso cessa aqui; aqui mesmo, com a cessação da consciência, isso cessa. Pela cessação da consciência ocorre a cessação de cada um deles; isso não vai além disso — este é o significado. Sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhenāti sotāpattimaggasampayuttapaññāya kusalākusalacetanāsampayuttacittassa abhabbuppattikavasena nirujjhanena. Tattha duvidho nirodho anupādinnakanirodho upādinnakanirodhoti. Sotāpattimaggena hi cattāri diṭṭhisampayuttāni vicikicchāsahagatanti pañca cittāni nirujjhanti, tāni rūpaṃ samuṭṭhāpenti. Taṃ anupādinnakarūpakkhandho, tāni cittāni viññāṇakkhandho, taṃsampayuttā vedanā saññā saṅkhārā tayo arūpakkhandhā. Tattha sace sotāpannassa sotāpattimaggo abhāvito abhavissā, tāni pañca [Pg.4] cittāni chasu ārammaṇesu pariyuṭṭhānaṃ pāpuṇeyyuṃ. Sotāpattimaggo pana nesaṃ pariyuṭṭhānuppattiṃ vārayamāno setusamugghātaṃ abhabbuppattikabhāvaṃ kurumāno anupādinnakaṃ nirodheti nāma. Sakadāgāmimaggena cattāri diṭṭhivippayuttāni dve domanassasahagatānīti oḷārikakāmarāgabyāpādavasena cha cittāni nirujjhanti. Anāgāmimaggena aṇusahagatakāmarāgabyāpādavasena tāni eva cha cittāni nirujjhanti. Arahattamaggena cattāri diṭṭhivippayuttāni uddhaccasahagatañcāti pañca akusalacittāni nirujjhanti. Tattha sace tesaṃ ariyānaṃ te maggā abhāvitā assu, tāni cittāni chasu ārammaṇesu pariyuṭṭhānaṃ pāpuṇeyyuṃ. Te pana tesaṃ maggā pariyuṭṭhānuppattiṃ vārayamānā setusamugghātaṃ abhabbuppattikabhāvaṃ kurumānā anupādinnakaṃ nirodhenti nāma. Evaṃ anupādinnakanirodho veditabbo. 'Pela cessação da consciência construtora (abhisaṅkhāraviññāṇa) através do conhecimento do caminho da entrada na corrente (sotāpattimaggañāṇa)' significa: pela cessação, por meio da sabedoria associada ao caminho da entrada na corrente, da mente associada a intenções benéficas e prejudiciais, de modo que ela se torne incapaz de surgir novamente. Ali, a cessação é de dois tipos: a cessação do que não foi apropriado (anupādinnakanirodha) e a cessação do que foi apropriado (upādinnakanirodha). Pois, pelo caminho da entrada na corrente, cessam cinco mentes: as quatro associadas a visões incorretas e a acompanhada de dúvida cética; estas produzem a forma. Essa forma é o agregado da forma não apropriado (anupādinnakarūpakkhandha); essas mentes são o agregado da consciência (viññāṇakkhandha); as sensações, percepções e formações mentais associadas a elas são os três agregados mentais (arūpakkhandha). Ali, se o caminho da entrada na corrente não tivesse sido desenvolvido pelo que entra na corrente (sotāpanna), essas cinco mentes teriam alcançado a obsessão ativa (pariyuṭṭhāna) em relação aos seis objetos sensoriais. Mas o caminho da entrada na corrente, impedindo o surgimento de sua obsessão ativa, realizando a erradicação completa (setusamugghāta) e tornando-as incapazes de surgir, cessa o que não foi apropriado. Pelo caminho do retorno único (sakadāgāmimagga), cessam seis mentes devido ao desejo sensorial grosseiro e à má vontade grosseira: as quatro desassociadas de visões incorretas e as duas acompanhadas de aversão. Pelo caminho do não-retorno (anāgāmimagga), essas mesmas seis mentes cessam devido ao desejo sensorial sutil e à má vontade sutil. Pelo caminho do arahant (arahattamagga), cessam cinco mentes prejudiciais: as quatro desassociadas de visões incorretas e a acompanhada de agitação. Ali, se esses caminhos não tivessem sido desenvolvidos por esses nobres (ariya), essas mentes teriam alcançado a obsessão ativa em relação aos seis objetos sensoriais. Mas esses caminhos deles, impedindo o surgimento de sua obsessão ativa, realizando a erradicação completa e tornando-as incapazes de surgir, cessam o que não foi apropriado. Assim deve ser entendida a cessação do que não foi apropriado. Sace pana sotāpannassa sotāpattimaggo abhāvito abhavissā, ṭhapetvā satta bhave anamatagge saṃsāravaṭṭe upādinnakakkhandhappavattaṃ pavatteyya. Kasmā? Tassa pavattiyā hetūnaṃ atthitāya. Tīṇi saṃyojanāni diṭṭhānusayo vicikicchānusayoti ime pana pañca kilese so maggo uppajjamānova samugghāteti. Idāni kuto sotāpannassa satta bhave ṭhapetvā anamatagge saṃsāravaṭṭe upādinnakappavattaṃ pavattissati. Evaṃ sotāpattimaggo upādinnakappavattaṃ appavattaṃ kurumāno upādinnakaṃ nirodheti nāma. Se, por outro lado, o caminho da entrada na corrente não tivesse sido desenvolvido pelo que entra na corrente, excetuando-se sete existências, a continuidade dos agregados apropriados (upādinnakakkhandha) teria continuado no ciclo sem fim do saṃsāra (anamatagga saṃsāravaṭṭa). Por quê? Devido à existência das causas para a sua continuidade. Pois aquele caminho, ao surgir, erradica estas cinco impurezas (kilesa): os três grilhões (saṃyojana), a tendência latente de visões incorretas (diṭṭhānusaya) e a tendência latente de dúvida cética (vicikicchānusaya). Agora, como poderia a continuidade do que foi apropriado prosseguir para o que entra na corrente além de sete existências no ciclo sem fim do saṃsāra? Assim, o caminho da entrada na corrente, impedindo a continuidade do que foi apropriado de prosseguir, cessa o que foi apropriado. Sace sakadāgāmissa sakadāgāmimaggo abhāvito abhavissā, ṭhapetvā dve bhave pañcasu bhavesu upādinnakappavattaṃ pavatteyya. Kasmā? Tassa pavattiyā hetūnaṃ atthitāya. Oḷārikāni kāmarāgapaṭighasaṃyojanāni oḷāriko kāmarāgānusayo paṭighānusayoti ime pana cattāro kilese so maggo uppajjamānova samugghāteti. Idāni kuto sakadāgāmissa dve bhave ṭhapetvā pañcasu bhavesu upādinnakappavattaṃ pavattissati. Evaṃ sakadāgāmimaggo upādinnakappavattaṃ appavattaṃ kurumāno upādinnakaṃ nirodheti nāma. Se o caminho do retorno único não tivesse sido desenvolvido pelo que retorna uma única vez (sakadāgāmi), excetuando-se duas existências, a continuidade do que foi apropriado teria continuado em cinco existências. Por quê? Devido à existência das causas para a sua continuidade. Pois aquele caminho, ao surgir, erradica estas quatro impurezas: os grilhões grosseiros do desejo sensorial e da aversão, a tendência latente grosseira do desejo sensorial e a tendência latente de aversão. Agora, como poderia a continuidade do que foi apropriado prosseguir para o que retorna uma única vez além de duas existências em cinco existências? Assim, o caminho do retorno único, impedindo a continuidade do que foi apropriado de prosseguir, cessa o que foi apropriado. Sace anāgāmissa anāgāmimaggo abhāvito abhavissā, ṭhapetvā ekaṃ bhavaṃ dutiyabhave upādinnakappavattaṃ pavatteyya. Kasmā? Tassa [Pg.5] pavattiyā hetūnaṃ atthitāya. Aṇusahagatāni kāmarāgapaṭighasaññojanāni aṇusahagato kāmarāgānusayo paṭighānusayoti ime pana cattāro kilese so maggo uppajjamānova samugghāteti. Idāni kuto anāgāmissa ekaṃ bhavaṃ ṭhapetvā dutiyabhave upādinnakappavattaṃ pavattissati. Evaṃ anāgāmimaggo upādinnakappavattaṃ appavattaṃ kurumāno upādinnakaṃ nirodheti nāma. Se o caminho do não-retorno não tivesse sido desenvolvido pelo que não retorna (anāgāmi), excetuando-se uma existência, a continuidade do que foi apropriado teria continuado em uma segunda existência. Por quê? Devido à existência das causas para a sua continuidade. Pois aquele caminho, ao surgir, erradica estas quatro impurezas: os grilhões sutis do desejo sensorial e da aversão, a tendência latente sutil do desejo sensorial e a tendência latente de aversão. Agora, como poderia a continuidade do que foi apropriado prosseguir para o que não retorna além de uma existência em uma segunda existência? Assim, o caminho do não-retorno, impedindo a continuidade do que foi apropriado de prosseguir, cessa o que foi apropriado. Sace arahato arahattamaggo abhāvito abhavissā, rūpārūpabhavesu upādinnakappavattaṃ pavatteyya. Kasmā? Tassa pavattiyā hetūnaṃ atthitāya. Rūparāgo arūparāgo māno uddhaccaṃ avijjā mānānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayoti ime pana aṭṭha kilese so maggo uppajjamānova samugghāteti. Idāni kuto khīṇāsavassa punabbhave upādinnakappavattaṃ pavattissati? Evaṃ arahattamaggo upādinnakappavattaṃ appavattaṃ kurumāno upādinnakaṃ nirodheti nāma. Se o caminho do arahant não tivesse sido desenvolvido pelo arahant, a continuidade do que foi apropriado teria continuado nas existências de forma e sem forma (rūpārūpabhava). Por quê? Devido à existência das causas para a sua continuidade. Pois aquele caminho, ao surgir, erradica estas oito impurezas: o desejo por existência de forma (rūparāgo), o desejo por existência sem forma (arūparāgo), o orgulho (māno), a agitação (uddhaccaṃ), a ignorância (avijjā), a tendência latente de orgulho (mānānusayo), a tendência latente de desejo por existência (bhavarāgānusayo) e a tendência latente de ignorância (avijjānusayo). Agora, como poderia a continuidade do que foi apropriado prosseguir em uma nova existência para aquele cujas máculas foram destruídas (khīṇāsava)? Assim, o caminho do arahant, impedindo a continuidade do que foi apropriado de prosseguir, cessa o que foi apropriado. Sotāpattimaggo cettha apāyabhavaṃ nirodheti. Sakadāgāmimaggo sugatikāmabhavekadesaṃ. Anāgāmimaggo kāmabhavaṃ. Arahattamaggo rūpārūpabhavaṃ, sabbabhavepi nirodheti evāti vadanti. Evaṃ upādinnakanirodho veditabbo. E dizem: 'Aqui, o caminho da entrada na corrente cessa a existência nos reinos de sofrimento (apāyabhava). O caminho do retorno único cessa uma parte da existência sensorial feliz. O caminho do não-retorno cessa a existência sensorial (kāmabhava). O caminho do arahant cessa a existência de forma e sem forma, cessando assim todas as existências'. Assim deve ser entendida a cessação do que foi apropriado. Tattha ‘‘abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhenā’’ti etena anupādinnakanirodhaṃ dasseti. ‘‘Ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca, etthete nirujjhantī’’ti iminā pana upādinnakanirodhaṃ dasseti. Ali, com 'pela cessação da consciência construtora', ele mostra a cessação do que não foi apropriado. Com 'aqueles que surgiriam, nome e forma, aqui eles cessam', ele mostra a cessação do que foi apropriado. Tattha satta bhave ṭhapetvāti kāmabhavato kāmabhavaṃ saṃsarantassa satta bhave vajjetvā. Anamatagge saṃsāreti – Ali, 'excetuando-se sete existências' significa excluindo sete existências para aquele que transmigra de existência sensorial em existência sensorial. No 'saṃsāra sem fim' (anamatagge saṃsāre): ‘‘Khandhānañca paṭipāṭi, dhātuāyatanāna ca; Abbocchinnaṃ vattamānā, ‘saṃsāro’ti pavuccatī’’ti. (visuddhi. 2.619; dha. sa. aṭṭha. nidānakathā; a. ni. aṭṭha. 2.4.199; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.117; itivu. aṭṭha. 14, 58; udā. aṭṭha. 39) – “A sucessão ininterrupta dos agregados, dos elementos e das bases sensoriais, ocorrendo continuamente, é chamada de ‘saṃsāra’.” Evaṃ vaṇṇite saṃsāravaṭṭe. Ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañcāti namanalakkhaṇaṃ catukkhandhasaṅkhātaṃ nāmañca ruppanalakkhaṇaṃ bhūtopādāyasaṅkhātaṃ rūpañca ete dhammā uppajjeyyuṃ. Etthete nirujjhantīti etasmiṃ sotāpattimagge ete [Pg.6] nāmarūpadhammā abhabbuppattikavasena nirodhaṃ gacchanti. Sakadāgāmimaggañāṇenāti ettha paṭisandhivasena sakiṃyeva imaṃ lokaṃ āgacchatīti sakadāgāmī, tassa maggo sakadāgāmimaggo. Tena maggena sampayuttañāṇena. Dve bhave ṭhapetvāti kāmadhātuyāyeva paṭisandhivasena dve bhave vajjetvā. Pañcasu bhavesūti tadavasiṭṭhesu pañcasu bhavesu. Etthete nirujjhantīti ettha sakadāgāmimagge ete dhammā vuttanayena nirujjhanti. Ekaṃ bhavaṃ ṭhapetvāti ukkaṭṭhavasena rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā ekaṃ bhavaṃ vajjetvā. Rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vāti dutiyakabhave rūpadhātuyā ceva arūpadhātuyā ca. Nāmañca rūpañcāti ettha rūpabhave nāmarūpaṃ, arūpabhave nāmameva. Etthete nirujjhantīti ettha anāgāmimagge ete nāmarūpadhammā vuttanayena nirujjhanti. Assim descrito o ciclo do samsara (saṃsāravaṭṭa). "Aqueles que surgirem, nome e forma" significa: "nome" (nāma), que tem a característica de inclinar-se e consiste nos quatro agregados [mentais], e "forma" (rūpa), que tem a característica de ser afetada e consiste nos grandes elementos e na forma derivada; esses fenômenos surgiriam. "Aqui eles cessam" significa: neste caminho da entrada na corrente (sotāpattimagga), esses fenômenos de nome e forma vão para a cessação por meio de serem incapazes de surgir novamente. "Pelo conhecimento do caminho do que retorna uma única vez" significa: aqui, aquele que, por meio do renascimento, retorna a este mundo apenas mais uma vez é um "que retorna uma única vez" (sakadāgāmī); o caminho dele é o caminho daquele que retorna uma única vez. Pelo conhecimento associado a esse caminho. "Excluindo duas existências" significa: excluindo duas existências por meio do renascimento no reino dos desejos (kāmadhātu). "Nas cinco existências" significa: nas cinco existências restantes. "Aqui eles cessam" significa: aqui, no caminho daquele que retorna uma única vez, esses fenômenos cessam da maneira mencionada. "Excluindo uma existência" significa: por meio da excelência, excluindo uma existência no reino da forma (rūpadhātu) ou no reino sem forma (arūpadhātu). "No reino da forma ou no reino sem forma" significa: na segunda existência, tanto no reino da forma quanto no reino sem forma. "Nome e forma" significa: aqui, no reino da forma, há nome e forma; no reino sem forma, há apenas nome. "Aqui eles cessam" significa: aqui, no caminho daquele que não retorna (anāgāmimagga), esses fenômenos de nome e forma cessam da maneira mencionada. Arahatoti kilesehi ārakattā ‘‘arahā’’ti laddhanāmassa khīṇāsavassa. Anupādisesāya nibbānadhātuyāti duvidhā hi nibbānadhātu saupādisesā ca anupādisesā ca. Tattha upādīyati ‘‘ahaṃ mamā’’ti bhusaṃ gaṇhīyatīti upādi, khandhapañcakassetaṃ adhivacanaṃ. Upādiyeva seso avasiṭṭho upādiseso, saha upādisesena vattatīti saupādisesā. Natthettha upādisesoti anupādisesā. Tāya anupādisesāya nibbānadhātuyā. Parinibbāyantassāti nirindhanassa viya jātavedassa nibbāyantassa appavattaṃ pavisantassa. Carimaviññāṇassa nirodhenāti ettha assāsapassāsānaṃ nirodhavasena. Tayo carimā bhavacarimo jhānacarimo cuticarimoti. Bhavesu hi kāmabhave assāsapassāsā pavattanti, rūpārūpabhavesu nappavattanti. Tasmā so bhavacarimo. Jhānesu purimajhānattayeva pavattanti, catutthe nappavattanti. Tasmā so jhānacarimo. Ye pana cuticittassa purato soḷasamena cittena sahuppannā, te cuticittena saha nirujjhanti. So cuticarimo nāma. Ayaṃ idha carimoti adhippeto. Ye hi keci buddhā vā paccekabuddhā vā ariyasāvakā vā antamaso kunthakipillikaṃ upādāya sabbe bhavaṅgacitteneva abyākatena dukkhasaccena kālaṃ karonti. Tasmā carimaviññāṇassa nirodhenāti cuticittassa nirodhenāti attho. Do Arahant significa: daquele cujas impurezas foram destruídas (khīṇāsava), que obteve o nome de "arahant" por estar distante das impurezas. "Pelo elemento do nibbāna sem resíduo de apego" significa: pois o elemento do nibbāna é de dois tipos: com resíduo de apego e sem resíduo de apego. Ali, aquilo que é apegado, que é firmemente agarrado como "eu" e "meu", é o apego (upādi); esta é uma designação para o grupo dos cinco agregados. O próprio apego que resta, o resíduo, é o "resíduo de apego" (upādiseso); aquilo que existe junto com o resíduo de apego é "com resíduo de apego". Onde não há esse resíduo de apego é "sem resíduo de apego". Por esse elemento do nibbāna sem resíduo de apego. "Daquele que alcança o parinibbāna" significa: daquele que se extingue como um fogo sem combustível, entrando no estado de não-continuação. "Pela cessação da consciência final" significa: aqui, por meio da cessação das inspirações e expirações. Existem três tipos de "finais": o final da existência, o final do jhana e o final da morte. Pois, entre as existências, as inspirações e expirações ocorrem no reino dos desejos, mas não ocorrem nos reinos da forma e sem forma. Portanto, esse é o final da existência. Nos jhanas, elas ocorrem apenas nos três primeiros jhanas, mas não ocorrem no quarto. Portanto, esse é o final do jhana. Mas aqueles fenômenos que surgem junto com a décima sexta mente antes da mente de morte (cuticitta) cessam junto com a mente de morte. Esse é chamado de final da morte. Este é o "final" pretendido aqui. Pois quaisquer Budas, Budas Pacceka ou nobres discípulos, e até mesmo, no limite, os menores insetos e formigas, todos falecem com a mente do fluxo do ser (bhavaṅgacitta), que é indeterminada e pertence à verdade do sofrimento. Portanto, "pela cessação da consciência final" significa pela cessação da mente de morte. Paññā [Pg.7] ca sati ca nāmañcāti etehi catunnaṃ arūpakkhandhānaṃ gahaṇaṃ paccetabbaṃ. Rūpañcāti etena catunnaṃ mahābhūtānaṃ catuvīsatiupādārūpānañca gahaṇaṃ paccetabbaṃ. Idāni tassa nirujjhanūpāyaṃ dassento ‘‘viññāṇassa nirodhena, etthetaṃ uparujjhatī’’ti āha. Tattha viññāṇanti carimaviññāṇampi abhisaṅkhāraviññāṇampi. Abhisaṅkhāraviññāṇassa pahīnanirodhena etthetaṃ uparujjhati nirujjhati dīpasikhā viya apaṇṇattikabhāvaṃ yāti, carimaviññāṇassa anuppādapaccayattā anuppādanirodhena anuppādavaseneva uparujjhatīti (dī. ni. aṭṭha. 1.499). "Sabedoria, atenção plena e nome" significa: por meio destes, deve-se entender a inclusão dos quatro agregados sem forma. "E forma" significa: por meio disso, deve-se entender a inclusão dos quatro grandes elementos e das vinte e quatro formas derivadas. Agora, mostrando o meio para a cessação disso, ele disse: "Pela cessação da consciência, aqui isso é cortado". Ali, "consciência" refere-se tanto à consciência final quanto à consciência das formações volitivas. Pela cessação por abandono da consciência das formações volitivas, aqui isso é cortado, cessa, indo para um estado indescritível como a chama de uma lâmpada; e, devido à consciência final ser a condição para o não-surgimento, ela é cortada por meio da cessação por não-surgimento, precisamente por meio do não-surgimento. 7. Ettāvatā ca ‘‘dukkhamassa mahabbhaya’’nti iminā pakāsitaṃ dukkhasaccaṃ, ‘‘yāni sotānī’’ti iminā samudayasaccaṃ, ‘‘paññāyete pidhīyare’’ti iminā maggasaccaṃ, ‘‘asesaṃ uparujjhatī’’ti iminā nirodhasaccanti evaṃ cattāri saccāni sutvāpi ariyabhūmiṃ anadhigato puna sekkhāsekkhapaṭipadaṃ pucchanto ‘‘ye ca saṅkhātadhammāse’’ti gāthamāha. Tattha saṅkhātadhammāti aniccādivasena parivīmaṃsitadhammā, arahantānametaṃ adhivacanaṃ. Sekkhāti sīlādīni sikkhamānā avasesā ariyapuggalā. Puthūti bahū sattajanā. Tesaṃ me nipako iriyaṃ puṭṭho pabrūhīti tesaṃ me sekkhāsekkhānaṃ nipako paṇḍito tvaṃ puṭṭho paṭipattiṃ brūhīti. 7. E, até aqui, pela frase "O sofrimento é o seu grande perigo", a verdade do sofrimento é revelada; pela frase "quaisquer correntes que existam", a verdade da origem é revelada; pela frase "pela sabedoria elas são bloqueadas", a verdade do caminho é revelada; pela frase "cessa sem deixar vestígios", a verdade da cessação é revelada. Assim, mesmo tendo ouvido as quatro verdades, aquele que ainda não havia alcançado o solo dos nobres, perguntando novamente sobre a prática dos que estão em treinamento (sekha) e dos que não estão mais em treinamento (asekha), proferiu o verso: "E aqueles que compreenderam os fenômenos...". Ali, "aqueles que compreenderam os fenômenos" (saṅkhātadhamma) são aqueles que investigaram os fenômenos por meio da impermanência, etc.; esta é uma designação para os arahants. "Aqueles em treinamento" são as pessoas nobres restantes que estão treinando na moralidade, etc. "Muitos" significa muitos seres. "Sendo perguntado, ó sábio, declara-me a conduta deles" significa: "Sendo perguntado sobre a conduta desses que estão em treinamento e dos que não estão mais em treinamento, tu, que és sábio e inteligente, declara-me a prática deles". Tesaṃ khandhā saṅkhātāti tesaṃ pañcakkhandhā appaṭisandhikaṃ katvā desitā, saṅkhepaṃ katvā ṭhapitā vā. Dhātuādīsupi eseva nayo. Iriyanti payogaṃ. Cariyanti kiriyaṃ. Vuttinti pavattiṃ. Ācaranti caraṇaṃ. Gocaranti paccayaṃ. Vihāranti iriyāpathapavattanaṃ. Paṭipadanti vipassanaṃ. "Os agregados deles são compreendidos" significa que os cinco agregados deles são ensinados como não levando a um novo renascimento, ou são estabelecidos de forma resumida. O mesmo método se aplica aos elementos, etc. "Conduta" (iriya) significa esforço. "Comportamento" (cariya) significa ação. "Modo de vida" (vutti) significa funcionamento. "Prática" (ācara) significa conduta. "Domínio" (gocara) significa condição. "Morada" (vihāra) significa a manutenção das posturas corporais. "Caminho" (paṭipada) significa a meditação de insight (vipassanā). 8. Athassa bhagavā yasmā sekkhena kāmacchandanīvaraṇaṃ ādiṃ katvā sabbakilesā pahātabbā eva, tasmā ‘‘kāmesūti upaḍḍhagāthāya sekkhapaṭipadaṃ dasseti. Tassattho – vatthukāmesu kilesakāmena nābhigijjheyya, kāyaduccaritādayo ca manaso āvilabhāvakare dhamme pajahanto manasānāvilo siyāti. Yasmā pana asekkho aniccādivasena sabbasaṅkhārādīnaṃ paritulitattā kusalo sabbadhammesu kāyānupassanāsatiādīhi ca sato sakkāyadiṭṭhiādīnaṃ bhinnattā bhikkhubhāvaṃ patto hutvā sabbairiyāpathesu paribbajati, tasmā ‘‘kusalo’’ti upaḍḍhagāthāya asekkhapaṭipadaṃ dasseti. 8. Então, como aquele que está em treinamento deve abandonar todas as impurezas, começando com o obstáculo do desejo sensual, o Abençoado mostra a prática daquele que está em treinamento com a primeira metade do verso que começa com "Nos desejos sensuais...". O significado disso é: não se deve cobiçar os objetos do desejo sensual com o desejo mental, e, abandonando a má conduta corporal, etc., e as coisas que tornam a mente turva, deve-se ser mentalmente límpido. Mas, como aquele que não está mais em treinamento é habilidoso em todas as coisas por ter pesado todas as formações, etc., por meio da impermanência, etc., e, estando atento por meio da atenção plena na contemplação do corpo, etc., tendo rompido a visão de identidade, etc., tendo alcançado o estado de monge, ele caminha em todas as posturas corporais; portanto, com a segunda metade do verso que começa com "habilidoso", ele mostra a prática daquele que não está mais em treinamento. Nābhigijjheyyāti [Pg.8] gedhaṃ nāpajjeyya. Na paligijjheyyāti lobhaṃ nāpajjeyya. Na palibundheyyāti lobhavasena na allīyeyya. "Não deve cobiçar" significa que não deve cair na ganância. "Não deve ser excessivamente ganancioso" significa que não deve cair na cobiça. "Não deve se apegar" significa que não deve se prender por meio da cobiça. Āvilakare kilese jaheyyāti cittāluḷakare upatāpasaṅkhāte kilese jaheyya. "Deve abandonar as impurezas que causam turbulência" significa que deve abandonar as impurezas conhecidas como aflições que agitam a mente. Sabbe dhammā anattāti nibbānaṃ antokaritvā vuttaṃ. Yaṃ kiñci samudayadhammanti yaṃ kiñci sappaccayasabhāvaṃ. "Todos os fenômenos são não-eu" é dito incluindo o nibbāna. "Tudo o que está sujeito ao surgimento" significa tudo o que tem a natureza de ser condicionado. Saha gāthāpariyosānāti gāthāvasāneneva saddhiṃ. Yete brāhmaṇena saddhiṃ ekacchandāti ye ete ajitamāṇavena kalyāṇachandena ekajjhāsayā. Ekappayogāti kāyavacīmanopayogehi ekappayogā. Ekādhippāyāti eko adhippāyo ruci etesanti ekādhippāyā, ekarucikāti attho. Ekavāsanavāsitāti atītabuddhasāsane tena saddhiṃ bhāvitabhāvanā. Anekapāṇasahassānanti anekesaṃ devamanussasaṅkhātānaṃ pāṇasahassānaṃ. Virajaṃ vītamalanti rāgādirajavirahitaṃ rāgādimalavirahitañca. "Junto com a conclusão do verso" significa precisamente junto com o fim do verso. "Aqueles que compartilhavam do mesmo desejo com o brâmane" significa aqueles que tinham a mesma inclinação com o jovem Ajita por meio de um desejo salutar. "De mesmo esforço" significa que tinham o mesmo esforço por meio das ações do corpo, da fala e da mente. "De mesma intenção" significa que tinham uma única intenção e preferência; este é o significado de ter a mesma preferência. "Impregnados com a mesma inclinação habitual" significa que haviam cultivado o desenvolvimento mental junto com ele nos ensinamentos de Budas passados. "De muitos milhares de seres vivos" significa de muitos milhares de seres vivos compostos por deuses e humanos. "Livre de poeira, livre de impurezas" significa livre da poeira da cobiça, etc., e livre da mancha da cobiça, etc. Dhammacakkhunti idha sotāpattimaggo adhippeto. Aññattha heṭṭhāmaggattayaṃ. Tassa uppattikāraṇadassanatthaṃ ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti āha. Tañhi nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā kiccavasena evaṃ sabbasaṅkhataṃ paṭivijjhantaṃ uppajjati. Tassa brāhmaṇassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccīti tassa ca ajitabrāhmaṇassa antevāsikasahassānañca taṇhādīhi aggahetvā kāmāsavādīhi maggakkhaṇe cittaṃ vimuccamānaṃ phalakkhaṇe vimucci. Saha arahattappattāti arahattappattiyā ca saheva āyasmato ajitassa ca antevāsikasahassassa ca ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍaluādayo antaradhāyiṃsu. Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā dvaṅgulakesā ehibhikkhū hutvā bhagavantaṃ namassamānā pañjalikā nisīdiṃsu. Pāḷiyaṃ pana ajitattherova paññāyati. Tattha anvatthapaṭipattiyāti sayaṃ paccāsīsitaladdhapaṭipattiyā, nibbānaladdhabhāvenāti attho. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. Evaṃ bhagavā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesīti. "O olho do Dhamma" (dhammacakkhu) aqui se refere ao caminho da entrada na corrente. Em outros lugares, refere-se aos três caminhos inferiores. Para mostrar a causa do seu surgimento, ele disse: "Tudo o que está sujeito ao surgimento está sujeito à cessação". Pois isso surge tomando a cessação como objeto, penetrando assim todo o condicionado por meio de sua função. "A mente daquele brâmane foi libertada das impurezas sem apego" significa que a mente do brâmane Ajita e de seus mil discípulos, não se apegando por meio do desejo, etc., estando em processo de libertação das impurezas dos desejos sensuais, etc., no momento do caminho, libertou-se no momento do fruto. "Junto com a realização do estado de Arahant" significa que, simultaneamente com a realização do estado de Arahant pelo venerável Ajita e seus mil discípulos, suas peles de antílope, cabelos trançados, vestes de casca de árvore, cajados de três pontas, potes de água, etc., desapareceram. Todos eles, portando tigelas e mantos criados por poder psíquico, com cabelos de dois dedos de comprimento, tornando-se monges pelo chamado "Venha, monge", sentaram-se com as mãos em prece, prestando homenagem ao Abençoado. No texto em Pali, no entanto, apenas o ancião Ajita é mencionado. Ali, "pela prática correspondente ao seu significado" significa pela prática obtida que foi pessoalmente aspirada, isto é, por ter alcançado o nibbāna. O restante é claro em todos os lugares. Assim, o Abençoado concluiu o ensinamento com o ápice do estado de Arahant. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Ajitamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Termina a explicação da exposição do Ajitamāṇava Sutta. 2. Tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 2. Explicação da exposição do Tissametteyyamāṇava Sutta 9. Dutiye [Pg.9] tissametteyyasuttaniddese – kodha santusitoti niṭṭhite pana ajitasutte ‘‘kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ti (su. ni. 1124; cūḷani. mogharājamāṇavapucchā 143) evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi. ‘‘Na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī’’ti ñatvā bhagavā ‘‘tiṭṭha tvaṃ, mogharāja, añño pucchatū’’ti paṭikkhipi. Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto ‘‘kodhāti gāthamāha. Tattha kodha santusitoti ko idha satto tuṭṭho. Iñjitāti taṇhādiṭṭhivipphanditāni. Ubhantamabhiññāyāti ubho ante abhijānitvā. Mantā na lippatīti paññāya na lippati. 9. Na segunda seção, a exposição do Tissametteyya Sutta, que começa com "Quem está satisfeito...": Quando o Ajita Sutta foi concluído, Mogharāja começou a perguntar assim: "Como deve alguém contemplar o mundo para que o rei da morte não o veja?". Sabendo que "as faculdades dele ainda não amadureceram", o Abençoado recusou, dizendo: "Espere, Mogharāja, deixe que outro pergunte". Então, Tissametteyya, perguntando sobre sua própria dúvida, proferiu o verso que começa com "Quem...". Ali, "Quem está satisfeito aqui?" significa: qual ser está contente aqui? "Oscilações" (iñjita) são as agitações do desejo e das visões. "Tendo compreendido ambos os extremos" significa tendo conhecido diretamente ambos os extremos. "Não é manchado pela sabedoria" significa que não é manchado pelas impurezas, por meio da sabedoria. Paripuṇṇasaṅkappoti nekkhammādivitakkehi paripuṇṇasaṅkappattā paripuṇṇamanoratho. "Aquele cujos pensamentos são plenos" significa aquele cujo desejo do coração é plenamente realizado devido a ter pensamentos plenos de renúncia, etc. Taṇhiñjitanti taṇhāya calitaṃ. Diṭṭhiñjitādīsupi eseva nayo. Kāmiñjitanti kilesakāmehi iñjitaṃ phanditaṃ. ‘‘Kammiñjita’’ntipi pāṭho, taṃ na sundaraṃ. "Oscilação pelo desejo" significa movido pelo desejo. O mesmo método se aplica à "oscilação pelas visões", etc. "Oscilação pela sensualidade" significa movido e agitado pelos desejos sensuais das impurezas. Há também a leitura "kammiñjita" (oscilação pelo karma), mas ela não é boa. Mahanto purisoti mahāpuriso. Uttamo purisoti aggapuriso. Padhāno purisoti seṭṭhapuriso. Alāmako purisoti visiṭṭhapuriso. Jeṭṭhako purisoti pāmokkhapuriso. Na heṭṭhimako purisoti uttamapuriso. Purisānaṃ koṭippatto purisoti padhānapuriso. Sabbesaṃ icchito purisoti pavarapuriso. "Grande homem" significa um grande homem. "Homem supremo" significa o homem mais excelente. "Homem principal" significa o homem mais nobre. "Homem não inferior" significa um homem distinto. "Homem mais velho" significa um homem proeminente. "Homem que não é o mais baixo" significa um homem supremo. "Homem que atingiu o ápice entre os homens" significa o homem principal. "Homem desejado por todos" significa o homem mais excelente. Sibbinimaccagāti taṇhaṃ atiagā, atikkamitvā ṭhito. Upaccagāti bhusaṃ atiagā. "Superou a costureira" significa que ele foi além do desejo, permanecendo após tê-lo superado. "Ultrapassou" significa que ele foi grandemente além. 10. Tassetamatthaṃ bhagavā byākaronto ‘‘kāmesū’’ti gāthādvayamāha. Tattha kāmesu brahmacariyavāti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. Ettāvatā santusitataṃ dasseti. ‘‘Vītataṇho’’tiādīhi aniñjitataṃ. Tattha saṅkhāya nibbutoti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto. 10. Explicando esse significado para ele, o Abençoado proferiu dois versos que começam com "Nos desejos sensuais...". Ali, "aquele que vive a vida santa em meio aos desejos sensuais" significa que ele vive a vida santa em relação aos desejos sensuais; o que se quer dizer é que, tendo visto o perigo nos desejos sensuais, ele é dotado da prática do caminho. Com isso, ele mostra o estado de estar satisfeito. Com as palavras "livre do desejo", etc., ele mostra o estado de não-oscilação. Ali, "extinto por meio da compreensão" significa extinto pela extinção da cobiça, etc., após ter investigado os fenômenos por meio da impermanência, etc. Asaddhammasamāpattiyāti [Pg.10] nīcadhammasamāyogato. Āratīti ārakā ramanaṃ. Viratīti tāya vinā ramanaṃ. Paṭiviratīti paṭinivattitvā tāya vinā ramanaṃ. Veramaṇīti veravināsanaṃ. Akiriyāti kiriyāpacchindanaṃ. Akaraṇanti karaṇaparicchindanaṃ. Anajjhāpattīti anāpajjanatā. Velāanatikkamoti sīmāanatikkamo. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva. "Pela associação com o que não é o verdadeiro Dhamma" significa pela união com um fenômeno inferior. "Abstenção" (ārati) significa deleitar-se longe do mal. "Evitação" (virati) significa deleitar-se sem aquilo. "Abster-se" (paṭivirati) significa afastar-se e deleitar-se sem aquilo. "Abstinência" (veramaṇī) significa a destruição da hostilidade. "Não-ação" (akiriyā) significa a interrupção da ação. "Não-fazer" (akaraṇa) significa a cessação do fazer. "Não-cometimento" (anajjhāpatti) significa o estado de não cometer infrações. "Não ultrapassar o limite" significa não transgredir a fronteira. O restante é claro, conforme o método explicado em cada respectivo lugar. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsikasahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ pubbasadisameva. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta com o ápice do estado de Arahant. No final do ensinamento, este brâmane também se estabeleceu no estado de Arahant junto com seus mil discípulos, e para muitos outros milhares de seres surgiu o olho do Dhamma. O restante é exatamente como antes. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Termina a explicação da exposição do Tissametteyyamāṇava Sutta. 3. Puṇṇakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 3. Explicação da exposição do Puṇṇakamāṇava Sutta 12. Tatiye puṇṇakasuttaniddese – anejanti idampi purimanayeneva mogharājānaṃ paṭikkhipitvā vuttaṃ. Tattha mūladassāvinti akusalamūlādidassāviṃ. Isayoti isināmakā jaṭilā. Yaññanti deyyadhammaṃ. Akappayiṃsūti pariyesiṃsu. 12. No terceiro comentário sobre o Puṇṇaka Sutta — 'imperturbável' (anejaṃ): isto também foi dito rejeitando Mogharāja, exatamente da mesma maneira anterior. Ali, 'aquele que vê a raiz' (mūladassāvī) significa aquele que vê as raízes prejudiciais (akusalamūla), etc. 'Sábios' (isayo) refere-se aos ascetas de cabelos trançados chamados sábios (isi). 'Sacrifício' (yañña) significa o objeto a ser doado (deyyadhamma). 'Eles prepararam' (akappayiṃsu) significa que eles buscaram (pariyesiṃsu). Hetudassāvītiādīni sabbāni kāraṇavevacanāneva. Kāraṇañhi yasmā attano phalatthāya hinoti pavattati, tasmā hetūti vuccati. Yasmā taṃ phalaṃ nideti ‘handa, gaṇhatha na’nti appeti viya, tasmā nidānanti vuccati. Sambhavadassāvītiādīni pañca padāni heṭṭhā dassitanayāni eva. Yasmā taṃ paṭicca eti pavattati, tañca phalaṃ tato samudeti uppajjati, tasmā paccayoti ca samudayoti ca vuccati. 'Aquele que vê a causa' (hetudassāvī), etc., são todos sinônimos para causa (kāraṇa). Pois a causa, visto que impulsiona ou prossegue para o seu próprio fruto, é chamada de 'causa' (hetu). Visto que ela estabelece aquele fruto, como se o entregasse dizendo 'aqui, tome-o', é chamada de 'origem' (nidāna). Os cinco termos começando com 'aquele que vê o surgimento' (sambhavadassāvī) seguem o mesmo método mostrado anteriormente. Visto que o fruto prossegue dependendo dela, e surge a partir dela, ela é chamada de 'condição' (paccaya) e 'surgimento' (samudaya). Yā vā panaññāpi kāci sugatiyoti catuapāyavinimuttakā uttaramātādayo appesakkhā kapaṇamanussā ca dullabhaghāsacchādanā dukkhapīḷitā veditabbā. Yā vā panaññāpi kāci duggatiyoti yamarājanāgasupaṇṇapetamahiddhikādayo paccetabbā. Attabhāvābhinibbattiyāti tīsu ṭhānesu [Pg.11] paṭisandhivasena attabhāvapaṭilābhatthāya. Jānātīti sabbaññutaññāṇena jānāti. Passatīti samantacakkhunā passati. 'Ou quaisquer outros destinos felizes' (sugatiyo) deve ser entendido como aqueles que, embora libertos dos quatro estados de infortúnio, como Uttaramātā e outros, possuem pouca influência, bem como seres humanos miseráveis que sofrem para obter comida e vestuário, oprimidos pelo sofrimento. 'Ou quaisquer outros destinos infelizes' (duggatiyo) deve ser compreendido como o rei Yama, nagas, garudas (supaṇṇa), petas de grande poder, etc. 'Para a produção de uma existência individual' (attabhāvābhinibbattiya) significa para obter uma existência individual por meio do renascimento nos três planos de existência. 'Ele sabe' (jānāti) significa que ele sabe através do conhecimento da omnisciência. 'Ele vê' (passati) significa que ele vê com o olho universal (samantacakkhu). Akusalāti akosallasambhūtā. Akusalaṃ bhajantīti akusalabhāgiyā. Akusalapakkhe bhavāti akusalapakkhikā. Sabbe te avijjā mūlaṃ kāraṇaṃ etesanti avijjāmūlakā. Avijjāya samosaranti sammā osaranti gacchantīti avijjāsamosaraṇā. Avijjāsamugghātāti arahattamaggena avijjāya hatāya. Sabbe te samugghātaṃ gacchantīti vuttappakārā akusaladhammā, te sabbe hatabhāvaṃ pāpuṇanti. 'Prejudiciais' (akusalā) significa nascidos da falta de habilidade espiritual (akosalla). 'Que se associam com o prejudicial' (akusalabhāgiyā) significa que pertencem à categoria do prejudicial. 'Que estão do lado prejudicial' (akusalapakkhikā) significa que pertencem ao lado prejudicial. 'Todos eles têm a ignorância como raiz' (avijjāmūlakā) significa que a ignorância é a raiz e a causa de todos eles. 'Eles convergem na ignorância' (avijjāsamosaraṇā) significa que eles convergem ou vão diretamente para a ignorância. 'Com a erradicação da ignorância' (avijjāsamugghātā) significa quando a ignorância é destruída pelo caminho do Arhat (arahattamagga). 'Todos eles vão para a erradicação' significa que todos os estados prejudiciais (akusaladhamma) do tipo mencionado alcançam o estado de destruição. Appamādamūlakāti satiavippavāso appamādo mūlaṃ kāraṇaṃ etesanti appamādamūlakā. Appamādesu sammā osaranti gacchantīti appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyatīti sayaṃ kāmāvacaropi samāno catubhūmakadhammānaṃ patiṭṭhābhāvena aggo nāma jāto. 'Tendo a diligência como raiz' (appamādamūlakā) significa que a diligência (appamāda), que é a não-ausência de atenção plena (satiavippavāsa), é a raiz e a causa de todos eles. 'Eles convergem na diligência' (appamādasamosaraṇā) significa que eles convergem ou vão diretamente para a diligência. 'A diligência é declarada a suprema entre esses estados' significa que, embora ela própria pertença à esfera dos sentidos (kāmāvacara), ela é chamada de suprema por servir de base para os estados dos quatro planos de existência (catubhūmakadhamma). Alamattoti samatthacitto. Mayā pucchitanti mayā puṭṭhaṃ. Vahassetaṃ bhāranti etaṃ ābhatabhāraṃ vahassu. Ye keci isipabbajjaṃ pabbajitā. ‘‘Isipabbajjā pabbajitā’’tipi pāṭho. 'Capaz' (alamatto) significa com a mente capaz (samatthacitta). 'Perguntado por mim' (mayā pucchitaṃ) significa inquirido por mim. 'Carregue este fardo' (vahassetaṃ bhāraṃ) significa carregue este fardo que foi trazido. 'Quaisquer que tenham partido para a ordenação de sábio (isipabbajjā)'. Há também a leitura 'isipabbajjā pabbajitā'. Ājīvakasāvakānaṃ ājīvakā devatāti ye ājīvakavacanaṃ suṇanti sussusanti, te ājīvakasāvakā, tesaṃ ājīvakasāvakānaṃ. Ājīvakā ca tesaṃ deyyadhammaṃ paṭiggaṇhanti, te eva ājīvakā devatā. Evaṃ sabbattha. Ye yesaṃ dakkhiṇeyyāti ye ājīvakādayo disāpariyosānā yesaṃ khattiyādīnaṃ deyyadhammānucchavikā. Te tesaṃ devatāti te ājīvakādayo tesaṃ khattiyādīnaṃ devatā. 'Para os discípulos dos Ājīvakas, os Ājīvakas são as divindades' (ājīvakasāvakānaṃ ājīvakā devatā) significa: aqueles que ouvem e desejam ouvir as palavras dos Ājīvakas são os discípulos dos Ājīvakas; refere-se a eles. E os Ājīvakas aceitam as suas doações (deyyadhamma); eles próprios são as divindades dos Ājīvakas. Assim em todos os casos. 'Aqueles que são dignos de oferendas para outros' (ye yesaṃ dakkhiṇeyyā) significa aqueles Ājīvakas, etc., em todas as direções, que são dignos das doações de nobres (khattiya), etc. 'Eles são as divindades deles' (te tesaṃ devatā) significa que aqueles Ājīvakas, etc., são as divindades daqueles nobres, etc. Yepi yaññaṃ esantīti deyyadhammaṃ icchanti. Gavesantīti olokenti. Pariyesantīti uppādenti. Yaññā vā ete puthūti yaññā eva vā ete puthukā. Yaññayājakā vā ete puthūti deyyadhammassa yājanakā eva vā ete puthukā. Dakkhiṇeyyā vā ete puthūti deyyadhammānucchavikā eva vā ete puthukā. Te vitthārato dassetuṃ ‘‘kathaṃ yaññā vā ete puthū’’tiādinā nayena vitthārena dasseti. 'Aqueles que buscam o sacrifício' (yepi yaññaṃ esanti) significa que desejam o objeto a ser doado (deyyadhamma). 'Eles procuram' (gavesanti) significa que eles olham ao redor. 'Eles buscam' (pariyesanti) significa que eles produzem ou adquirem. 'Ou estes muitos sacrifícios' (yaññā vā ete puthū) significa que estes próprios sacrifícios são numerosos. 'Ou estes muitos sacrificadores' (yaññayājakā vā ete puthū) significa que estes próprios realizadores de doações são numerosos. 'Ou estes muitos dignos de oferendas' (dakkhiṇeyyā vā ete puthū) significa que estes próprios que são dignos de doações são numerosos. Para mostrar isso em detalhes, ele explica detalhadamente pelo método que começa com 'Como estes muitos sacrifícios...', etc. 13. Āsīsamānāti [Pg.12] rūpādīni patthayamānā. Itthattanti itthabhāvañca patthayamānā, manussādibhāvaṃ icchantāti vuttaṃ hoti. Jaraṃ sitāti jaraṃ nissitā. Jarāmukhena cettha sabbaṃ vaṭṭadukkhaṃ vuttaṃ. Tena vaṭṭadukkhanissitā tato aparimuccamānāyeva kappayiṃsūti dīpeti. 13. 'Aspirando' (āsīsamānā) significa desejando formas (rūpa), etc. 'Este estado de existência' (itthattaṃ) significa desejando este estado de ser, ou seja, querendo o estado humano, etc. 'Apoiados na velhice' (jaraṃ sitā) significa dependentes da velhice. E aqui, por meio da velhice, todo o sofrimento do ciclo de existências (vaṭṭadukkha) é mencionado. Com isso, mostra-se que, dependentes do sofrimento do ciclo de existências e sem se libertarem dele, eles prepararam os sacrifícios. Rūpapaṭilābhaṃ āsīsamānāti vaṇṇāyatanasampattilābhaṃ patthayamānā. Saddādīsupi eseva nayo. Khattiyamahāsālakule attabhāvapaṭilābhanti sārappatte khattiyānaṃ mahāsālakule attabhāvalābhaṃ paṭisandhiṃ patthayamānā. Brāhmaṇamahāsālakulādīsupi eseva nayo. Brahmakāyikesu devesūti ettha pubbabhavaṃ sandhāya vuttaṃ. Etthāti khattiyakulādīsu. 'Aspirando à obtenção de forma' (rūpapaṭilābhaṃ āsīsamānā) significa desejando a obtenção da perfeição da base visual (vaṇṇāyatana). O mesmo método se aplica aos sons (sadda), etc. 'A obtenção de uma existência individual em uma família de nobres influentes' (khattiyamahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṃ) significa desejar o renascimento (paṭisandhi) e a obtenção de uma existência individual em uma família de nobres de grande riqueza e prestígio. O mesmo método se aplica às famílias de brâmanes influentes, etc. 'Entre os deuses do séquito de Brahma' (brahmakāyikesu devesu) é dito aqui em referência a uma existência anterior. 'Aqui' (ettha) refere-se às famílias de nobres, etc. Jarānissitāti jaraṃ assitā. Byādhinissitātiādīsupi eseva nayo. Etehi sabbaṃ vaṭṭadukkhaṃ pariyādiyitvā dassitaṃ hoti. 'Dependentes da velhice' (jarānissitā) significa apoiados na velhice. O mesmo método se aplica a 'dependentes da doença' (byādhinissitā), etc. Através disso, todo o sofrimento do ciclo de existências (vaṭṭadukkha) é exaustivamente mostrado. 14. Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā, atāru jātiñca jarañca mārisāti ettha yañño eva yaññapatho. Idaṃ vuttaṃ hoti – kacci te yaññe appamattā hutvā yaññaṃ kappayantā vaṭṭadukkhamuttariṃsūti. 14. Na passagem 'Será que eles, ó Abençoado, diligentes no caminho do sacrifício, cruzaram o nascimento e a velhice, ó senhor?' (kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā, atāru jātiñca jarañca mārisā), o próprio sacrifício (yañña) é o 'caminho do sacrifício' (yaññapatha). Isto é o que foi dito: 'Será que eles, sendo diligentes no sacrifício e preparando o sacrifício, cruzaram o sofrimento do ciclo de existências?' Yepi yaññaṃ denti yajantīti deyyadhammadānavasena yajanti. Pariccajantīti vissajjenti. 'Aqueles que dão e oferecem o sacrifício' (yepi yaññaṃ denti yajanti) significa que eles oferecem por meio da doação de objetos a serem doados (deyyadhamma). 'Eles renunciam' (pariccajanti) significa que eles distribuem. 15. Āsīsantīti rūpapaṭilābhādayo patthenti. Thomayantīti ‘‘suciṃ dinna’’ntiādinā nayena yaññādīni pasaṃsanti. Abhijappantīti rūpādipaṭilābhāya vācaṃ gīranti. Juhantīti denti. Kāmābhijappanti paṭicca lābhanti rūpādilābhaṃ paṭicca punappunaṃ kāme eva abhijappanti, ‘‘aho vata amhākampi siyyu’’nti vadanti, taṇhañca tattha vaḍḍhentīti vuttaṃ hoti. Yājayogāti yāgādhimuttā. Bhavarāgarattāti evamimehi āsīsanādīhi bhavarāgeneva rattā, bhavarāgarattā vā hutvā etāni āsīsanādīni karontā nātariṃsu jātiādivaṭṭadukkhaṃ na uttariṃsu. 15. 'Eles aspiram' (āsīsanti) significa que desejam a obtenção de formas, etc. 'Eles louvam' (thomayanti) significa que elogiam os sacrifícios, etc., pelo método de 'foi dado de forma pura', etc. 'Eles murmuram' (abhijappanti) significa que proferem palavras para obter formas, etc. 'Eles oferecem' (juhanti) significa que dão. 'Eles murmuram por prazeres sensoriais dependendo do ganho' significa que, dependendo da obtenção de formas, etc., eles murmuram repetidamente por prazeres sensoriais, dizendo 'Ah, oxalá isso também fosse nosso!', e assim aumentam o desejo (taṇhā) em relação a isso. 'Dedicados ao sacrifício' (yājayogā) significa devotados ao sacrifício. 'Apegados ao desejo por existência' (bhavarāgarattā) significa que, por meio dessas aspirações, etc., eles estão apegados ao próprio desejo por existência; ou, tornando-se apegados ao desejo por existência e realizando essas aspirações, etc., eles não cruzaram (nātariṃsu) o sofrimento do ciclo de existências, como o nascimento, etc. Yaññaṃ vā thomentīti dānaṃ vā vaṇṇenti. Phalaṃ vāti rūpādipaṭilābhaṃ. Dakkhiṇeyye vāti jātisampannādīsu. Suciṃ dinnanti suciṃ katvā dinnaṃ. Manāpanti manavaḍḍhanakaṃ. Paṇītanti ojavantaṃ. Kālenāti tattha tattha sampattakāle[Pg.13]. Kappiyanti akappiyaṃ vajjetvā dinnaṃ. Anavajjanti niddosaṃ. Abhiṇhanti punappunaṃ. Dadaṃ cittaṃ pasāditanti dadato muñcanacittaṃ pasāditanti. Thomenti kittentīti guṇaṃ pākaṭaṃ karonti. Vaṇṇentīti vaṇṇaṃ bhaṇanti. Pasaṃsantīti pasādaṃ pāpenti. 'Ou louvam o sacrifício' significa que elogiam a doação (dāna). 'Ou o fruto' significa a obtenção de formas, etc. 'Ou os dignos de oferendas' significa aqueles de excelente nascimento, etc. 'Dado de forma pura' significa dado após torná-lo limpo. 'Agradável' (manāpaṃ) significa que eleva a mente. 'Excelente' (paṇītaṃ) significa nutritivo e saboroso. 'No momento apropriado' (kālena) significa no momento oportuno que se apresenta aqui e ali. 'Apropriado' (kappiya) significa dado evitando o que é inapropriado. 'Irrepreensível' (anavajjaṃ) significa livre de falhas. 'Frequentemente' (abhiṇhaṃ) significa repetidamente. 'Dando com a mente serena' significa que a mente de desapego daquele que dá é serena. 'Eles louvam e celebram' significa que tornam as qualidades conhecidas. 'Eles elogiam' significa que falam das qualidades. 'Eles glorificam' significa que geram inspiração e fé. Ito nidānanti ito manussalokato dinnakāraṇā. Ajjhāyakāti mante parivattentā. Mantadharāti mante dhārentā. Tiṇṇaṃ vedānanti iruvedayajuvedasāmavedānaṃ. Oṭṭhapahaṭakaraṇavasena pāraṃ gatāti pāragū. Saha nighaṇḍunā ca keṭubhena ca sanighaṇḍukeṭubhānaṃ. Nighaṇḍūti nighaṇḍurukkhādīnaṃ vevacanappakāsakaṃ satthaṃ. Keṭubhanti kiriyākappavikappo kavīnaṃ upakārāvahaṃ satthaṃ. Saha akkharappabhedena sākkharappabhedānaṃ. Akkharappabhedoti sikkhā ca nirutti ca. Itihāsapañcamānanti āthabbaṇavedaṃ catutthaṃ katvā ‘‘itiha āsa, itiha āsā’’ti īdisavacanapaṭisaṃyuttapurāṇakathāsaṅkhāto itihāso pañcamo etesanti itihāsapañcamā, tesaṃ itihāsapañcamānaṃ vedānaṃ. 'Tendo isto como origem' (ito nidānaṃ) significa devido à causa da doação feita a partir deste mundo humano. 'Recitadores' (ajjhāyakā) significa aqueles que recitam os mantras. 'Portadores dos mantras' (mantadharā) significa aqueles que memorizam os mantras. 'Dos três Vedas' refere-se ao Rigveda, Yajurveda e Samaveda. 'Aqueles que foram além' (pāragū) significa aqueles que alcançaram a maestria por meio da pronúncia correta (movimento dos lábios e órgãos de articulação). 'Junto com o Nighaṇḍu e o Keṭubha' (sa-nighaṇḍu-keṭubhānaṃ): 'Nighaṇḍu' é o tratado que explica os sinônimos de árvores, etc. (um glossário); 'Keṭubha' é o tratado sobre rituais e regras poéticas que auxilia os poetas. 'Junto com a análise das letras' (sākkharappabhedānaṃ): 'análise das letras' (akkharappabheda) refere-se à fonética (sikkhā) e à etimologia (nirutti). 'Tendo a história como o quinto' (itihāsapañcamānaṃ) significa que, considerando o Atharvaveda como o quarto, a história (itihāsa) — que consiste em crônicas antigas associadas a expressões como 'assim foi, assim aconteceu' — é o quinto; refere-se a esses Vedas que têm a história como o quinto. Padaṃ tadavasesañca byākaraṇaṃ adhiyanti, vedenti vāti padakā veyyākaraṇā. Lokāyataṃ vuccati vitaṇḍavādasatthaṃ. Mahāpurisalakkhaṇanti mahāpurisānaṃ buddhādīnaṃ lakkhaṇadīpakaṃ dvādasasahassaganthappamāṇaṃ satthaṃ. Yattha soḷasasahassagāthāpadaparimāṇā buddhamantā nāma ahesuṃ. Yesaṃ vasena ‘‘iminā lakkhaṇena samannāgatā buddhā nāma honti, iminā paccekabuddhā, aggasāvakā, asītimahāsāvakā (theragā. aṭṭha. 2.1288), buddhamātā, buddhapitā, aggupaṭṭhāko, aggupaṭṭhāyikā, rājā cakkavattī’’ti ayaṃ viseso ñāyati. Anavayāti imesu lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anūnā paripūrakārino, avayā na hontīti vuttaṃ hoti. Avayā nāma ye tāni atthato ca ganthato ca sandhāretuṃ na sakkonti. Vītarāgāti pahīnarāgā. Etena arahattaphalaṭṭhā vuttā. Rāgavinayāya vā paṭipannāti etena arahattamaggaṭṭhā. Vītadosāti anāgāmiphalaṭṭhā. Dosavinayāya vā paṭipannāti etena anāgāmimaggaṭṭhā. Vītamohāti arahattaphalaṭṭhā. Mohavinayāya vā paṭipannāti arahattamaggaṭṭhā. Sīlasamādhipaññāvimuttisampannāti [Pg.14] etehi catūhi lokiyalokuttaramissakehi sīlādīhi sampannā. Vimuttiñāṇadassanasampannāti etena paccavekkhaṇañāṇasampannā vuttāti ñātabbaṃ, tañca kho lokiyameva. Abhijappantīti patthenti. Jappantīti paccāsīsanti. Pajappantīti atīva paccāsīsanti. Yājayogesu yuttāti anuyoge deyyadhamme diyyamāne abhiyogavasena yuttā. Aqueles que estudam ou conhecem as palavras e o restante da gramática são os gramáticos (padakā veyyākaraṇā). 'Lokāyata' refere-se ao tratado de sofística (vitaṇḍavādasattha). 'As marcas do Grande Homem' (mahāpurisalakkhaṇa) é o tratado que explica as marcas de grandes homens como os Budas, etc., contendo doze mil volumes, onde havia os chamados 'mantras do Buda' com a extensão de dezesseis mil versos. Por meio deles se conhece esta distinção: 'Aqueles dotados desta marca tornam-se Budas; com esta, Paccekabuddas, principais discípulos, os oitenta grandes discípulos, a mãe do Buda, o pai do Buda, o assistente principal, a assistente principal, ou um rei que gira a roda (cakkavatti)'. 'Proficientes' (anavayā) significa que nestes assuntos de Lokāyata e marcas do Grande Homem eles não são deficientes, mas realizadores completos; diz-se que eles não são 'deficientes' (avayā). 'Deficientes' são aqueles que não conseguem reter esses ensinamentos tanto em significado quanto em texto. 'Livres de cobiça' (vītarāgā) significa com a cobiça abandonada; com isso, refere-se àqueles estabelecidos no fruto do Arhatship (arahattaphalaṭṭhā). 'Ou praticando para a remoção da cobiça' refere-se àqueles estabelecidos no caminho do Arhatship (arahattamaggaṭṭhā). 'Livres de aversão' (vītadosā) refere-se àqueles estabelecidos no fruto do Não-Retorno (anāgāmiphalaṭṭhā). 'Ou praticando para a remoção da aversão' refere-se àqueles no caminho do Não-Retorno (anāgāmimaggaṭṭhā). 'Livres de ilusão' (vītamohā) refere-se àqueles no fruto do Arhatship. 'Ou praticando para a remoção da ilusão' refere-se àqueles no caminho do Arhatship. 'Dotados de virtude, concentração, sabedoria e libertação' significa dotados destas quatro qualidades, que são uma mistura de mundanas e supermundanas. 'Dotados do conhecimento e visão da libertação' deve ser entendido como referindo-se àqueles dotados do conhecimento de revisão (paccavekkhaṇañāṇa), o qual é estritamente mundano. 'Eles murmuram' (abhijappanti) significa que aspiram. 'Eles murmuram' (jappanti) significa que esperam por algo. 'Eles murmuram fortemente' (pajappanti) significa que esperam ansiosamente. 'Dedicados às práticas de sacrifício' (yājayogesu yuttā) significa empenhados com esforço na concessão de doações. 16. Atha ko carahīti atha idāni ko añño atāri. 16. Na passagem 'Então quem, afinal...' (atha ko carahi), significa 'então, agora, quem mais cruzou?' 17. Saṅkhāyāti ñāṇena vīmaṃsitvā. Paroparānīti parāni ca oparāni ca, parattabhāvasakattabhāvādīni parāni ca oparāni cāti vuttaṃ hoti. Vidhūmoti kāyaduccaritādidhūmavirahito. Anīghoti rāgādiīghavirahito. Atāri soti so evarūpo arahā jātijaraṃ atāri. 17. 'Tendo compreendido' (saṅkhāya) significa tendo investigado com sabedoria. 'O superior e o inferior' (paroparāni) significa o que é alheio e o que é próprio, ou seja, a existência alheia e a própria existência, etc. 'Sem fumaça' (vidhūmo) significa livre da fumaça da má conduta corporal, etc. 'Sem aflição' (anīgho) significa livre da aflição da cobiça, etc. 'Ele cruzou' (atāri so) significa que tal Arahant cruzou o nascimento e a velhice. Sakarūpāti attano rūpā. Pararūpāti paresaṃ rūpā. Kāyaduccaritaṃ vidhūmitanti tividhakāyaduccaritaṃ vidhūmaṃ kataṃ. Vidhamitanti nāsitaṃ. 'As próprias formas' (sakarūpā) significa as formas de si mesmo. 'As formas alheias' (pararūpā) significa as formas dos outros. 'A má conduta corporal foi dissipada' (kāyaduccaritaṃ vidhūmitaṃ) significa que a tríplice má conduta corporal foi eliminada. 'Dissipada' (vidhamitaṃ) significa destruída. Māno hi te, brāhmaṇa, khāribhāroti yathā khāribhāro khandhena vayhamāno upariṭṭhitopi akkantakkantaṭṭhānaṃ pathaviyā saddhiṃ phasseti viya, evaṃ jātigottakulādīni mānavatthūni nissāya ussāpito māno, tattha tattha issaṃ uppādento catūsu apāyesu saṃsīdāpeti. Tenāha – ‘‘māno hi te, brāhmaṇa, khāribhāro’’ti. Kodho dhūmoti tava ñāṇaggissa upakkilesaṭṭhena kodho dhūmo. Tena hi te upakkiliṭṭho ñāṇaggi na virocati. Bhasmani mosavajjanti nirojaṭṭhena musāvādo chārikā nāma. Yathā hi chārikāya paṭicchanno aggi na jotati, evaṃ te musāvādena paṭicchannaṃ ñāṇanti dasseti. Jivhā sujāti yathā tuyhaṃ suvaṇṇarajatalohakaṭṭhamattikāsu aññataramayā yāgayajanatthāya sujā hoti, evaṃ mayhaṃ dhammayāgayajanatthāya pahutajivhā sujāti vadati. Yathā tuyhaṃ nadītīre yajanaṭṭhānaṃ, evaṃ dhammayāgayajanaṭṭhānaṭṭhena hadayaṃ jotiṭṭhānaṃ. Attāti cittaṃ. 'Pois o orgulho, ó brâmane, é o seu fardo de carga' (māno hi te, brāhmaṇa, khāribhāro) significa: assim como um fardo de carga carregado no ombro, embora esteja no alto, faz com que cada lugar pisado entre em contato com a terra; da mesma forma, o orgulho erguido com base em objetos de orgulho como nascimento, clã, família, etc., gerando inveja aqui e ali, faz a pessoa afundar nos quatro estados de infortúnio. Por isso foi dito: 'Pois o orgulho, ó brâmane, é o seu fardo de carga'. 'A raiva é a fumaça' (kodho dhūmo) significa que a raiva é a fumaça por ser uma impureza para o fogo da sua sabedoria. Pois, devido a isso, o fogo da sua sabedoria, estando obscurecido, não brilha. 'A mentira é a cinza' (bhasmani mosavajjaṃ) significa que a mentira é chamada de cinza por ser desprovida de essência. Pois, assim como o fogo coberto por cinzas não brilha, da mesma forma mostra-se que a sua sabedoria está coberta pela mentira. 'A língua é a colher de sacrifício' (jivhā sujā) significa: assim como para você há uma colher de sacrifício feita de ouro, prata, metal, madeira ou argila para realizar o sacrifício, da mesma forma, para mim, a língua abundante é a colher de sacrifício para realizar o sacrifício do Dhamma. Assim como para você o local de sacrifício é na margem do rio, da mesma forma o coração é o lugar do fogo sagrado, por ser o local de realização do sacrifício do Dhamma. 'O si mesmo' (attā) significa a mente (citta). Jātīti jāyanakavasena jāti. Idamettha sabhāvapaccattaṃ. Sañjāyanavasena sañjāti, upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Okkamanavasena okkanti. Jāyanaṭṭhena [Pg.15] vā jāti. Sā aparipuṇṇāyatanavasena yuttā. Sañjāyanaṭṭhena sañjāti. Sā paripuṇṇāyatanavasena yuttā. Okkamanaṭṭhena okkanti. Sā aṇḍajajalābujavasena yuttā. Te hi aṇḍakosañca vatthikosañca okkamanti pavisanti okkamantā pavisantā viya paṭisandhiṃ gaṇhanti. Abhinibbattanaṭṭhena abhinibbatti. Sā saṃsedajaopapātikavasena yuttā. Te hi pākaṭā eva hutvā nibbattanti. Ayaṃ tāva sammutikathā. Nascimento (jāti) é o nascimento no sentido de nascer. Isso, aqui, é a sua característica intrínseca. 'Surgimento' (sañjāti) é no sentido de surgir completamente; a palavra é expandida por um prefixo. 'Descida' (okkanti) é no sentido de descer (entrar). Ou 'nascimento' (jāti) é no sentido de nascer; isso se aplica quando as bases dos sentidos (āyatana) ainda estão incompletas. 'Surgimento' (sañjāti) é no sentido de surgir completamente; isso se aplica quando as bases dos sentidos estão completas. 'Descida' (okkanti) é no sentido de descer; isso se aplica aos nascidos de ovos (aṇḍaja) e aos nascidos de útero (jalābuja). Pois eles descem e entram na casca do ovo ou no útero, e, ao descerem e entrarem, assumem a reconexão (paṭisandhi). 'Manifestação' (abhinibbatti) é no sentido de manifestar-se plenamente; isso se aplica aos nascidos da umidade (saṃsedaja) e aos de nascimento espontâneo (opapātika). Pois estes nascem já plenamente manifestados. Esta é, primeiramente, a explicação convencional (sammutikathā). Idāni paramatthakathā hoti. Khandhā eva hi paramatthato pātubhavanti, na sattā. Tattha ca khandhānanti ekavokārabhave ekassa, catuvokārabhave catunnaṃ, pañcavokārabhave pañcannampi gahaṇaṃ veditabbaṃ. Pātubhāvoti uppatti. Āyatanānanti ettha tatra tatra upapajjamānāyatanānaṃ saṅgaho veditabbo. Paṭilābhoti santatiyā pātubhāvoyeva. Pātubhavantāneva hi tāni paṭiladdhāni nāma honti. Sā panesā tattha tattha bhave paṭhamābhinibbattilakkhaṇā jāti, niyyātanarasā, atītabhavato idha ummujjanapaccupaṭṭhānā, phalavasena dukkhavicittatāpaccupaṭṭhānā vā. Agora segue a explicação em termos de sentido último (paramattha). Pois, em sentido último, apenas os agregados (khandhā) se manifestam, não os seres (sattā). E ali, quanto a 'dos agregados' (khandhānaṃ), deve-se entender a inclusão de um único agregado na existência de um único constituinte (ekavokārabhava), de quatro na existência de quatro constituintes (catuvokārabhava), e de cinco na existência de cinco constituintes (pañcavokārabhava). 'Manifestação' (pātubhāvo) significa surgimento. Quanto a 'das bases' (āyatanānaṃ), deve-se entender aqui a inclusão das bases dos sentidos que surgem em cada respectivo lugar de nascimento. 'Aquisição' (paṭilābho) é a própria manifestação do fluxo contínuo (santati). Pois, ao se manifestarem, diz-se que elas foram adquiridas. Esse nascimento (jāti), em cada respectiva existência, tem como característica a primeira manifestação, como função (rasa) a entrega [ao sofrimento], como manifestação (paccupaṭṭhāna) o emergir aqui a partir da existência anterior, ou como manifestação a variedade de sofrimentos devido aos seus frutos. Jarāti sabhāvapaccattaṃ. Jīraṇatāti ākārabhāvaniddeso. Khaṇḍiccantiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā, pacchimā dve pakatiniddesā. Ayañhi jarāti iminā padena sabhāvato dīpitā. Tenassā idaṃ sabhāvapaccattaṃ. Jīraṇatāti iminā ākārato, tenassāyaṃ ākāraniddeso. Khaṇḍiccanti iminā kālātikkame dantanakhānaṃ khaṇḍitabhāvakaraṇakiccato. Pāliccanti iminā kesalomānaṃ palitabhāvakaraṇakiccato. Valittacatāti iminā maṃsaṃ milāpetvā tace valibhāvakaraṇakiccato. Tenassā ime khaṇḍiccantiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā. Tehi imesaṃ vikārānaṃ dassanavasena pākaṭībhūtā pākaṭajarā dassitā. Yatheva hi udakassa vā vātassa vā aggino vā tiṇarukkhādīnaṃ saṃbhaggapalibhaggatāya vā jhāmatāya vā gatamaggo pākaṭo hoti, na ca so gatamaggo tāneva udakādīni, evameva jarāya dantādīnaṃ khaṇḍiccādivasena gatamaggo pākaṭo, cakkhuṃ ummīletvāpi gayhati, na ca khaṇḍiccādīneva jarā. Na hi jarā cakkhuviññeyyā hoti. Velhice (jarā) é a sua característica intrínseca. 'Decrepitude' (jīraṇatā) é a descrição do seu modo de ser. Os três termos começando com 'dentes quebrados' (khaṇḍicca) são descrições de funções decorrentes da passagem do tempo; os dois últimos são descrições do estado natural. Pois, pela palavra 'velhice', ela é mostrada de acordo com sua própria natureza. Por isso, esta é a sua característica intrínseca. Pela palavra 'decrepitude', ela é mostrada de acordo com o seu modo de ser; por isso, esta é a descrição do seu modo de ser. Pela palavra 'dentes quebrados' (khaṇḍicca), refere-se à função de tornar os dentes quebradiços com o passar do tempo. Pela palavra 'cabelos grisalhos' (pālicca), refere-se à função de tornar os cabelos e pelos grisalhos. Pela palavra 'pele enrugada' (valittacatā), refere-se à função de enrugar a pele após a flacidez da carne. Por isso, estes três termos, começando com 'dentes quebrados', são descrições de funções decorrentes da passagem do tempo. Através deles, por meio da visualização dessas alterações, a velhice evidente (pākaṭajarā) que se tornou manifesta é demonstrada. Pois, assim como o rastro deixado pela água, pelo vento ou pelo fogo torna-se evidente através da quebra e destruição de gramas e árvores, ou por sua carbonização, e esse rastro não é a própria água, vento ou fogo, da mesma forma, o rastro deixado pela velhice torna-se evidente através de dentes quebrados, etc., sendo perceptível até mesmo ao abrir os olhos; contudo, os dentes quebrados, etc., não são a própria velhice. Pois a velhice em si não é cognoscível pela consciência visual. Āyuno [Pg.16] saṃhāni indriyānaṃ paripākoti imehi pana padehi kālātikkameyeva abhibyattāya āyukkhayacakkhādiindriyaparipākasaṅkhātāya pakatiyā dīpitā, tenassime pacchimā dve pakatiniddesāti veditabbā. Tattha yasmā jaraṃ pattassa āyu hāyati, tasmā jarā ‘‘āyuno saṃhānī’’ti phalūpacārena vuttā. Yasmā ca daharakāle suppasannāni sukhumampi attano visayaṃ sukheneva gaṇhanasamatthāni cakkhādīni indriyāni jaraṃ pattassa paripakkāni āluḷitāni avisadāni, oḷārikampi attano visayaṃ gahetuṃ asamatthāni honti. Tasmā ‘‘indriyānaṃ paripāko’’ti phalūpacāreneva vuttā. Mas, pelas palavras 'declínio da vida' (āyuno saṃhāni) e 'maturação das faculdades' (indriyānaṃ paripāko), mostra-se o estado natural que se manifesta com a passagem do tempo, caracterizado pelo esgotamento da vida e pela maturação das faculdades como o olho, etc. Por isso, deve-se entender que estes dois últimos são descrições do estado natural. Ali, visto que a vida daquele que atingiu a velhice declina, a velhice é chamada de 'declínio da vida' por meio de uma metáfora baseada no efeito (phalūpacāra). E visto que na juventude as faculdades como o olho, etc., são extremamente límpidas e capazes de captar facilmente até mesmo objetos sutis, mas, ao atingirem a velhice, tornam-se maduras, perturbadas e turvas, incapazes de captar até mesmo objetos grosseiros, por isso, diz-se 'maturação das faculdades' também por meio de uma metáfora baseada no efeito. Sā panesā evaṃ niddiṭṭhā sabbāpi jarā pākaṭā paṭicchannāti duvidhā hoti. Tattha dantādīsu khaṇḍādibhāvadassanato rūpadhammesu jarā pākaṭajarā nāma. Arūpadhammesu pana jarā tādisassa vikārassa adassanato paṭicchannajarā nāma. Tattha yvāyaṃ khaṇḍādibhāvo dissati, so tādisānaṃ dantādīnaṃ suviññeyyattā vaṇṇoyeva. Tañca cakkhunā disvā manodvārena cintetvā ‘‘ime dantā jarāya pahaṭā’’ti jaraṃ jānāti. Udakaṭṭhāne baddhāni gosiṅgādīni oloketvā heṭṭhā udakassa atthibhāvajānanaṃ viya. Toda essa velhice assim descrita é de dois tipos: evidente (pākaṭā) e oculta (paṭicchannā). Ali, a velhice nos fenômenos materiais (rūpadhamma), devido à observação de estados como dentes quebrados, etc., é chamada de velhice evidente. Mas a velhice nos fenômenos imateriais (arūpadhamma), devido à não observação de tal alteração, é chamada de velhice oculta. Ali, esse estado de quebra que se vê é apenas a cor (aparência visual) de tais dentes, que é facilmente cognoscível. E, tendo visto isso com o olho e refletido através da porta da mente, compreende-se a velhice pensando: 'estes dentes foram atingidos pela velhice'. Isso é como deduzir a existência de água abaixo ao olhar para chifres de boi amarrados em um local com água. Puna avīci savīcīti evampi ayaṃ jarā duvidhā hoti. Tattha maṇikanakarajatapavāḷacandasūriyādīnaṃ mandadasakādīsu pāṇīnaṃ viya ca pupphaphalapallavādīsu apāṇīnaṃ viya ca antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ dubbiññeyyattā jarā avīcijarā nāma, nirantarajarāti attho. Tato aññesu pana yathāvuttesu antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ suviññeyyattā jarā savīcijarā nāma. Além disso, essa velhice também é de dois tipos: sem intervalos (avīci) e com intervalos (savīci). Ali, a velhice em joias, ouro, prata, coral, na lua, no sol, etc., bem como em seres vivos durante as décadas de declínio, e em coisas sem vida como flores, frutos, brotos, etc., devido à dificuldade de discernir as mudanças graduais de cor, etc., de momento a momento, é chamada de velhice sem intervalos (avīci-jarā), o que significa velhice contínua. Mas em outros casos além dos mencionados, devido à facilidade de discernir as mudanças graduais de cor, etc., de momento a momento, é chamada de velhice com intervalos (savīci-jarā). Tattha savīcijarā upādinnakaanupādinnakavasena evaṃ dīpetabbā – daharakumārakānañhi paṭhamameva khīradantā nāma uṭṭhahanti, na te thirā. Tesu pana patitesu puna dantā uṭṭhahanti, te paṭhamameva setā honti, jarāvātena pana pahaṭakāle kāḷakā honti. Kesā pana paṭhamameva tambāpi honti kāḷakāpi setakāpi. Chavi pana salohitakā hoti. Vaḍḍhantānaṃ vaḍḍhantānaṃ odātānaṃ odātabhāvo, kāḷakānaṃ kāḷakabhāvo paññāyati. Jarāvātena pahaṭakāle ca valiṃ gaṇhāti. Sabbampi sassaṃ vapitakāle setaṃ hoti, pacchā nīlaṃ. Jarāvātena pana pahaṭakāle paṇḍaraṃ [Pg.17] hoti. Ambaṅkurenāpi dīpetuṃ vaṭṭati eva. Sā panesā khandhaparipākalakkhaṇā jarā, maraṇūpanayanarasā, yobbanavināsapaccupaṭṭhānā. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsikasahassena. Aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ vuttasadisameva. Ali, a velhice com intervalos deve ser ilustrada por meio de coisas associadas à matéria orgânica (upādinna) e não associadas à matéria orgânica (anupādinna) da seguinte forma: pois, em crianças pequenas, primeiro surgem os chamados dentes de leite, que não são firmes. Quando estes caem, surgem novos dentes; estes são inicialmente brancos, mas quando são atingidos pelo vento da velhice, tornam-se escuros. Os cabelos, inicialmente, podem ser acobreados, pretos ou esbranquiçados. A pele é avermelhada. À medida que crescem, a brancura dos claros e a escuridão dos escuros tornam-se evidentes. E quando atingida pelo vento da velhice, a pele enruga. Toda plantação, na época do plantio, é clara, depois verde. Mas quando atingida pelo vento da velhice, torna-se pálida. Também é apropriado ilustrar isso com o broto de manga. Essa velhice tem como característica a maturação dos agregados, como função a aproximação da morte, e como manifestação a destruição da juventude. O restante é evidente em todos os aspectos. Assim, o Abençoado ensinou também este discurso tendo o estado de Arahant como o ápice; ao final do ensinamento, este brâmane também estabeleceu-se no estado de Arahant junto com seus mil discípulos. E para muitos outros milhares de seres, surgiu o olho do Dhamma. O restante é exatamente como já foi dito. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Puṇṇakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Conclui-se a explicação da exposição do Puṇṇakamāṇava Sutta. 4. Mettagūmāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 4. Explicação da exposição do Mettagūmāṇava Sutta 18. Catutthe mettagūsutte – maññāmi taṃ vedagū bhāvitattanti ‘‘ayaṃ vedagū’’ti ca ‘‘bhāvitatto’’ti ca evaṃ taṃ maññāmi. 18. No quarto sutta, o Mettagū Sutta — 'Eu o considero um conhecedor dos Vedas, de mente desenvolvida' significa 'eu o considero assim: "este é um conhecedor dos Vedas (vedagū)" e "de mente desenvolvida (bhāvitatto)"'. Aparittoti na appo. Mahantoti na khuddako. Gambhīroti na uttāno. Appameyyoti minituṃ na sakkuṇeyyo. Duppariyogāḷhoti avagāhituṃ otarituṃ dukkho. Bahuratano sāgarūpamoti bahūnaṃ dhammaratanānaṃ ākarattā anekavidharatanasampanno mahāsamuddo viya bahuratano sāgarasadiso. 'Não limitado' (aparitto) significa não pequeno. 'Grande' (mahanto) significa não insignificante. 'Profundo' (gambhīro) significa não raso. 'Imensurável' (appameyyo) significa impossível de medir. 'Difícil de sondar' (duppariyogāḷho) significa difícil de penetrar ou de descer. 'Como o oceano rico em tesouros' (bahuratano sāgarūpamo) significa semelhante ao oceano rico em tesouros, por ser uma mina de muitas joias do Dhamma (dhammaratana) e dotado de tesouros de vários tipos. Na maṅku hotīti na vikuṇitamukho hoti. Appatiṭṭhitacittoti dosavasena na ghanībhūtacitto. Alīnamanasoti na saṅkucitacitto. Abyāpannacetasoti na pūticitto. 'Não fica abatido' (na maṅku hoti) significa que não fica com o rosto desanimado. 'De mente não estabelecida [em aversão]' (appatiṭṭhitacitto) significa que a mente não se torna rígida devido à aversão. 'De mente não deprimida' (alīnamanaso) significa que a mente não está encolhida. 'De mente livre de malevolência' (abyāpannacetaso) significa que a mente não está corrompida. Diṭṭhe diṭṭhamattoti cakkhuvisaye rūpārammaṇe diṭṭhamattoyeva taṃ ārammaṇaṃ bhavissati, kattā vā kāretā vā natthi. Yaṃ cakkhunā diṭṭhaṃ vaṇṇāyatanameva. Sutādīsupi eseva nayo. Api ca diṭṭheti dassanayogena vaṇṇāyatanaṃ, savanayogena saddāyatanaṃ, mutayogena ghānajivhākāyāyatanāni dasseti. Ghānassa gandhāyatanaṃ, jivhāya rasāyatanaṃ, kāyassa pathavī tejo vāyūti phoṭṭhabbāyatanaṃ, viññātayogena dhammāyatanaṃ dasseti. Diṭṭhe anūpayoti cakkhuviññāṇena diṭṭhe rāgūpayavirahito. Anapāyoti kodhavirahito appaṭigho[Pg.18]. Anissitoti taṇhāya anallīno. Appaṭibaddhoti mānena na baddho. Vippamuttoti sabbārammaṇato mutto. Visaññuttoti kilesehi viyutto hutvā ṭhito. 'No visto, apenas o visto' (diṭṭhe diṭṭhamattaṃ) significa que, no objeto visual que é o domínio do olho, esse objeto será apenas o visto; não há ali um agente ou um causador. O que é visto pelo olho é apenas a base da forma (vaṇṇāyatana). O mesmo método se aplica ao ouvido, etc. Além disso, por 'visto', mostra-se a base da forma por meio da visão; por 'ouvido', mostra-se a base do som por meio da audição; por 'sentido' (muta), mostram-se as bases do olfato, paladar e corpo — a base do odor para o olfato, a base do sabor para o paladar, a base do toque (terra, fogo, vento) para o corpo —, e a base dos fenômenos mentais (dhammāyatana) por meio da cognição (viññāta). 'Não apegado ao visto' (diṭṭhe anūpayo) significa livre de apego cobiçoso em relação ao que é visto pela consciência visual. 'Não repelido' (anapāyo) significa livre de raiva, sem aversão. 'Não dependente' (anissito) significa não apegado pelo desejo (taṇhā). 'Não vinculado' (appaṭibaddho) significa não aprisionado pelo orgulho (māna). 'Totalmente liberto' (vippamutto) significa liberto de todos os objetos dos sentidos. 'Desassociado' (visaññuttoti) significa estabelecido como alguém desassociado das impurezas mentais (kilesa). Saṃvijjati bhagavato cakkhūti buddhassa bhagavato pakatimaṃsacakkhu upalabbhati. Passatīti dakkhati oloketi. Cakkhunā rūpanti cakkhuviññāṇena rūpārammaṇaṃ. Chandarāgoti taṇhāchando. 'Existe o olho do Abençoado' significa que o olho físico natural do Buda, o Abençoado, é encontrado. 'Ele vê' significa que ele enxerga, observa. 'A forma com o olho' significa o objeto visual através da consciência visual. 'Desejo e cobiça' (chandarāgo) significa o desejo do apego. Dantaṃ nayanti samitinti uyyānakīḷāmaṇḍalādīsu hi mahājanamajjhaṃ gacchantā dantameva goṇaṃ vā dantaṃ assājānīyaṃ vā yāne yojetvā nayanti. Rājāti tathārūpāneva ṭhānāni gacchanto rājāpi dantameva abhiruhati. Manussesūti manussesupi catūhi ariyamaggehi danto nibbisevanova seṭṭho. Yotivākyanti evarūpaṃ atikkammavacanaṃ punappunaṃ vuccamānampi titikkhati nappatippharati na vihaññati, evarūpo danto seṭṭhoti attho. 'Eles conduzem o domado à assembleia' (dantaṃ nayanti samitiṃ) significa que, ao irem para o meio da multidão em locais como parques de diversão, etc., eles atrelam à carruagem e conduzem apenas um boi domado ou um cavalo de raça domado. 'O rei': o rei também, ao ir a tais lugares, monta apenas em um animal domado. 'Entre os homens': também entre os homens, aquele que é domado pelos quatro caminhos nobres (ariya-magga), sendo livre de mácula, é o excelente. 'Aquele que suporta palavras abusivas' significa que, mesmo quando palavras abusivas desse tipo são ditas repetidamente, ele as tolera, não reage com raiva e não se aflige; esse tipo de pessoa domada é a excelente, este é o significado. Assatarāti vaḷavāya gadrabhena jātā. Ājānīyāti yaṃ assadammasārathi kāraṇaṃ kāreti, tassa khippaṃ jānanasamatthā. Sindhavāti sindhavaraṭṭhe jātā assā. Mahānāgāti kuñjarasaṅkhātā mahāhatthino. Attadantoti ete assatarā vā sindhavā vā kuñjarā vā dantāva, na adantā. Yo pana catumaggasaṅkhātena attano dantatāya attadanto nibbisevano, ayaṃ tatopi varaṃ, sabbehipi etehi uttaritaroti attho. 'Mulas' (assatarā) são as nascidas de uma égua com um jumento. 'De raça' (ājānīyā) são os cavalos capazes de compreender rapidamente o que o adestrador de cavalos os faz fazer. 'De Sindh' (sindhavā) são os cavalos nascidos na região de Sindh. 'Grandes elefantes' (mahānāgā) são os grandes elefantes conhecidos como kuñjara. 'Aquele que domou a si mesmo' (attadanto): aquelas mulas, cavalos de Sindh ou elefantes são domados [por outros], não indomados. Mas aquele que domou a si mesmo por meio da autodomesticação conhecida como os quatro caminhos, sendo livre de mácula, este é ainda melhor do que eles, superior a todos eles; este é o significado. Na hi etehi yānehīti yāni etāni hatthiyānādīni uttamayānāni, etehi yānehi koci puggalo supinantenapi agatapubbattā ‘‘agata’’nti saṅkhātaṃ nibbānadisaṃ tathā na gaccheyya. Yathā pubbabhāge indriyadamena dantena, aparabhāge ariyamaggabhāvanāya sudantena danto nibbisevano sappañño puggalo taṃ agatapubbaṃ disaṃ gacchati, dantabhūmiṃ pāpuṇāti, tasmā attadamanameva varataranti attho (dha. pa. aṭṭha. 2.322; mahāni. aṭṭha. 90). 'Pois não por meio desses veículos' (na hi etehi yānehi) significa que, por meio desses veículos excelentes, como veículos de elefantes, etc., nenhuma pessoa iria à direção do Nibbana, conhecida como 'o não ido' (agata) por nunca ter sido alcançada antes, nem mesmo em sonhos. Assim como a pessoa sábia, livre de mácula, domada na fase inicial pelo controle das faculdades e, na fase posterior, bem domada pelo desenvolvimento do caminho nobre, vai àquela direção nunca antes alcançada e atinge o estágio dos domados (dantabhūmi); portanto, a autodomesticação é de fato superior; este é o significado. Vidhāsu na vikampantīti navavidhamānakoṭṭhāsesu na calanti na vedhenti. Vippamuttā punabbhavāti kammakilesato samucchedavimuttiyā suṭṭhu muttā. Dantabhūmiṃ anuppattāti arahattaphalaṃ pāpuṇitvā ṭhitā. Te loke vijitāvinoti [Pg.19] te vuttappakārā khīṇāsavā sattaloke vijitavijayā nāma (saṃ. ni. aṭṭha. 2.3.76; mahāni. aṭṭha. 90). 'Não vacilam diante das vaidades' (vidhāsu na vikampanti) significa que não se abalam nem tremem diante das nove categorias de orgulho (māna). 'Libertos do renascimento' (vippamuttā punabbhavā) significa completamente libertos do karma e das impurezas mentais por meio da libertação por erradicação (samucchedavimutti). 'Alcançaram o estágio dos domados' (dantabhūmiṃ anuppattā) significa que permanecem tendo alcançado o fruto do estado de Arahant (arahattaphala). 'Eles são vitoriosos no mundo' (te loke vijitāvino) significa que aqueles destruidores das máculas (khīṇāsava) do tipo mencionado são chamados de conquistadores da vitória no mundo dos seres. Yassindriyāni bhāvitānīti yassa khīṇāsavassa saddhādipañcindriyāni arahattaphalaṃ pāpetvā vaḍḍhitāni. Ajjhattañca bahiddhā cāti cakkhādiajjhattāyatanāni ca rūpādibahiddhāyatanāni ca nibbisevanāni katāni. Sabbaloketi sakalatedhātuke loke ca. Nibbijjha imaṃ parañca lokanti imañca attabhāvaṃ paraloke ca attabhāvaṃ atikkamitvā ṭhito khīṇāsavo. Kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa dantoti so khīṇāsavo cakkhādito danto vaḍḍhitacitto maraṇakālaṃ pattheti (su. ni. aṭṭha. 2.522; mahāni. aṭṭha. 90). 'Aquele cujas faculdades estão desenvolvidas' (yassindriyāni bhāvitāni) significa aquele destruidor das máculas cujas cinco faculdades, como a fé, etc., foram cultivadas até alcançarem o fruto do estado de Arahant. 'Tanto internamente quanto externamente' (ajjhattañca bahiddhā ca) significa que as bases internas dos sentidos, como o olho, etc., e as bases externas, como as formas, etc., foram tornadas livres de mácula. 'Em todo o mundo' (sabbaloke) significa em todo o mundo dos três reinos. 'Tendo penetrado este mundo e o outro' (nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ) significa o destruidor das máculas que permanece tendo transcendido esta existência individual (attabhāva) e a existência individual no outro mundo. 'Desenvolvido e domado, ele aguarda o momento' (kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa danto) significa que aquele destruidor das máculas, domado em relação ao olho, etc., e de mente desenvolvida, aguarda o momento da morte. Yesaṃ dhammānaṃ ādito samudāgamanaṃ paññāyatīti yesaṃ khandhādidhammānaṃ uppatti paññāyati. Atthaṅgamato nirodhoti atthaṅgamanavasena tesaṃyeva abhāvo paññāyati. Kammasannissito vipākoti kusalākusalakammanissito vipāko kammaṃ amuñcitvā pavattanato vipākopi kammasannissitova nāma. Nāmasannissitaṃ rūpanti sabbarūpaṃ nāmaṃ gahetvā pavattanato nāmasannissitaṃ nāma jātaṃ. Jātiyā anugatanti sabbaṃ kammādikaṃ jātiyā anupaviṭṭhaṃ. Jarāya anusaṭanti jarāya patthaṭaṃ. Byādhinā abhibhūtanti byādhidukkhena abhimadditaṃ. Maraṇena abbhāhatanti maccunā abhihaṭaṃ pahaṭaṃ. Atāṇanti puttādīhipi tāyanassa abhāvato atāyanaṃ anārakkhaṃ alabbhaṇeyyaṃ khemaṃ vā. Aleṇanti allīyituṃ nissayituṃ anarahaṃ, allīnānampi na leṇakiccakaraṇaṃ. Asaraṇanti nissitānaṃ na bhayahārakaṃ, na bhayavināsakaṃ. Asaraṇībhūtanti pure uppattiyā attano abhāveneva asaraṇaṃ, uppattisamakālameva asaraṇabhūtanti attho. ‘Aqueles fenômenos cuja origem desde o início é conhecida’ significa aqueles fenômenos como os agregados, etc., cujo surgimento é conhecido. ‘Cessação pelo desaparecimento’ significa que, por meio do desaparecimento, a própria ausência deles é conhecida. ‘O resultado dependente do kamma’ significa que o resultado depende do kamma benéfico e prejudicial; por ocorrer sem se desvincular do kamma, o resultado também é chamado de dependente do kamma. ‘A matéria dependente do nome’ significa que toda matéria, por ocorrer tendo tomado o nome como suporte, surge como dependente do nome. ‘Acompanhado pelo nascimento’ significa que tudo, como o kamma, etc., é penetrado pelo nascimento. ‘Perseguido pela velhice’ significa espalhado pela velhice. ‘Oprimido pela doença’ significa esmagado pelo sofrimento da doença. ‘Atingido pela morte’ significa golpeado e destruído pela morte. ‘Sem proteção’ significa sem proteção, sem guarda, ou onde a segurança não pode ser obtida, devido à ausência de proteção mesmo por parte de filhos, etc. ‘Sem abrigo’ significa inadequado para se abrigar ou apoiar; mesmo para aqueles que se abrigam, não funciona como um abrigo. ‘Sem refúgio’ significa que não remove o medo para aqueles que dependem dele, não destrói o medo. ‘Tornou-se sem refúgio’ significa que, antes do surgimento, pela sua própria ausência, é sem refúgio; e no próprio momento do surgimento, tornou-se sem refúgio — este é o significado. 19. Apucchasīti ettha a-iti padapūraṇamatte nipāto, pucchasitveva attho. Pavakkhāmi yathā pajānanti yathā pajānanto ācikkhati, evaṃ ācikkhissāmi. Upadhinidānā pabhavanti dukkhāti taṇhādiupadhinidānā jātiādidukkhavisesā pabhavanti. 19. ‘Perguntaste’ (apucchasi): aqui, ‘a-’ é apenas uma partícula de preenchimento métrico; o significado é simplesmente ‘perguntaste’ (pucchasi). ‘Declararei conforme compreendo’ significa ‘assim como alguém que compreende explica, assim explicarei’. ‘Os sofrimentos originam-se tendo as aquisições como causa’ significa que os tipos específicos de sofrimento, como o nascimento, etc., originam-se tendo as aquisições, como o desejo, etc., como causa. Taṇhūpadhīti [Pg.20] taṇhā eva taṇhūpadhi. Sassatucchedadiṭṭhi eva diṭṭhūpadhi. Rāgādikilesā eva kilesūpadhi. Puññādikammāni eva kammūpadhi. Tividhaduccaritāniyeva duccaritūpadhi. Kabaḷīkārādayo āhārā eva āhārūpadhi. Dosapaṭigho eva paṭighūpadhi. Kammasamuṭṭhānā kammeneva gahitā pathavādayo catasso dhātuyova catasso upādinnadhātuyo upadhī. Cakkhādichaajjhattikāni āyatanāni eva cha ajjhattikāni āyatanāni upadhī. Cakkhuviññāṇādichaviññāṇakāyāva cha viññāṇakāyā upadhī. Sabbampi dukkhaṃ dukkhamanaṭṭhenāti sabbatebhūmakaṃ dukkhaṃ dussahanaṭṭhena upadhi. ‘Aquisição do desejo’ é o próprio desejo. ‘Aquisição das visões’ são as próprias visões de eternalismo e aniquilacionismo. ‘Aquisição das impurezas’ são as próprias impurezas mentais, como a cobiça, etc. ‘Aquisição do kamma’ são as próprias ações meritórias, etc. ‘Aquisição da má conduta’ são as próprias três formas de má conduta. ‘Aquisição do alimento’ são os próprios alimentos, como o alimento físico, etc. ‘Aquisição da aversão’ é a própria aversão e hostilidade. ‘As quatro grandes propriedades apropriadas, como a terra, etc., originadas pelo kamma e apreendidas pelo próprio kamma, são aquisições’. ‘As próprias seis bases internas dos sentidos, como o olho, etc., são as seis bases internas como aquisições’. ‘Os próprios seis grupos de consciência, como a consciência visual, etc., são os seis grupos de consciência como aquisições’. ‘Todo sofrimento, no sentido de ser insuportável’ significa que todo sofrimento dos três planos de existência, no sentido de ser difícil de suportar, é uma aquisição. 20. Evaṃ upadhinidānato pabhavantesu dukkhesu – yo ve avidvāti gāthā. Tattha pajānanti saṅkhāre aniccādivasena jānanto. Dukkhassa jātippabhavānupassīti vaṭṭadukkhassa jātikāraṇaṃ ‘‘upadhī’’ti anupassanto. Imissā gāthāya niddese vattabbaṃ natthi. 20. Assim, em relação aos sofrimentos que se originam tendo as aquisições como causa, há o verso: ‘Aquele que, de fato, sendo ignorante...’. Ali, ‘compreendendo’ significa compreender as formações por meio da impermanência, etc. ‘Contemplando a origem do nascimento do sofrimento’ significa contemplar que a causa do nascimento do sofrimento do ciclo é a ‘aquisição’ (upadhi). Não há nada mais a ser dito na explicação deste verso. 21. Sokapariddavañcāti sokañca paridevañca. Tathā hi te vidito esa dhammoti yathā yathā sattā jānanti, tathā tathā ñāpanavasena vidito esa tayā dhammoti. 21. ‘E o pesar e a lamentação’ significa o pesar e a lamentação. ‘Pois assim este ensinamento é conhecido por ti’ significa que, assim como os seres compreendem, por meio dessa explicação, este ensinamento é conhecido por ti. Tattha tarantīti paṭhamamaggena diṭṭhoghaṃ taranti. Uttarantīti dutiyamaggena kāmoghaṃ tanukaraṇavasena uggantvā taranti. Patarantīti tameva niravasesappahānavasena tatiyamaggena visesena taranti. Samatikkamantīti bhavoghaavijjoghappahānavasena catutthamaggena sammā atikkamanti. Vītivattantīti phalaṃ pāpuṇitvā tiṭṭhanti. Ali, ‘atravessam’ significa que eles atravessam a torrente das visões por meio do primeiro caminho. ‘Emergem’ significa que eles sobem e atravessam a torrente do desejo sensorial por meio do seu enfraquecimento através do segundo caminho. ‘Atravessam completamente’ significa que eles atravessam especialmente essa mesma torrente por meio do abandono sem resíduos através do terceiro caminho. ‘Superam completamente’ significa que eles superam corretamente por meio do abandono da torrente da existência e da torrente da ignorância através do quarto caminho. ‘Transcendem’ significa que eles permanecem tendo alcançado o fruto. 22. Kittayissāmi te dhammanti nibbānadhammaṃ nibbānagāminipaṭipadādhammañca te desayissāmi. Diṭṭhe dhammeti diṭṭheva dukkhādidhamme, imasmiṃyeva vā attabhāve. Anītihanti attapaccakkhaṃ. Yaṃ viditvāti yaṃ dhammaṃ ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādinā (dha. pa. 277; theragā. 676; kathā. 753) nayena sammasanto viditvā. 22. ‘Anunciarei a ti o Dhamma’ significa ‘ensinar-te-ei o Dhamma do Nibbāna e o Dhamma da prática que conduz ao Nibbāna’. ‘Nesta vida presente’ significa nos próprios fenômenos visíveis como o sofrimento, etc., ou nesta própria existência. ‘Não baseado em boatos’ significa diretamente perceptível por si mesmo. ‘Tendo conhecido o qual’ significa tendo conhecido esse Dhamma ao investigá-lo por meio do método de ‘todas as formações são impermanentes’, etc. Tattha ādikalyāṇanti hitvāpi anuttaraṃ vivekasukhaṃ dhammaṃ tava kittayissāmi, tañca kho appaṃ vā bahuṃ vā kittayanto ādikalyāṇādippakārameva kittayissāmi. Ādimhi kalyāṇaṃ bhaddakaṃ anavajjameva katvā kittayissāmi. Majjhepi. Pariyosānepi bhaddakaṃ anavajjameva katvā kittayissāmīti [Pg.21] vuttaṃ hoti. Yasmiñhi bhagavā ekagāthampi desesi, sā samantabhaddakattā dhammassa paṭhamapādena ādikalyāṇā, dutiyatatiyapādehi majjhekalyāṇā, pacchimapādena pariyosānakalyāṇā. Ekānusandhikaṃ suttaṃ nidānena ādikalyāṇaṃ, nigamanena pariyosānakalyāṇaṃ, sesena majjhekalyāṇaṃ. Nānānusandhikaṃ suttaṃ paṭhamānusandhinā ādikalyāṇaṃ, pacchimena pariyosānakalyāṇaṃ, sesehi majjhekalyāṇaṃ. Ali, ‘belo no início’ significa: mesmo deixando de lado a suprema felicidade do isolamento, anunciarei a ti o Dhamma; e, ao anunciá-lo, seja pouco ou muito, eu o anunciarei precisamente como belo no início, etc. O que se quer dizer é: ‘Anunciarei tornando-o belo, excelente e irrepreensível no início. Também no meio. E também no fim, tornando-o excelente e irrepreensível’. Pois, mesmo quando o Abençoado ensina um único verso, devido à sua excelência universal, ele é belo no início pelo primeiro verso, belo no meio pelo segundo e terceiro versos, e belo no fim pelo último verso. Um sutta com uma única conexão é belo no início por sua introdução, belo no fim por sua conclusão, e belo no meio pelo restante. Um sutta com múltiplas conexões é belo no início por sua primeira conexão, belo no fim por sua última conexão, e belo no meio pelas restantes. Api ca sanidānauppattittā ādikalyāṇaṃ, veneyyānaṃ anurūpato atthassa aviparītatāya ca hetudāharaṇayuttato ca majjhekalyāṇaṃ, sotūnaṃ saddhāpaṭilābhajananena nigamanena ca pariyosānakalyāṇaṃ. Além disso, é belo no início por surgir com uma causa clara; é belo no meio por ser adequado para aqueles a serem guiados, pela exatidão do seu significado e por ser dotado de razões e exemplos; é belo no fim por gerar a aquisição da fé nos ouvintes e por sua conclusão. Sakalo hi sāsanadhammo attano atthabhūtena sīlena ādikalyāṇo, samathavipassanāmaggaphalehi majjhekalyāṇo, nibbānena pariyosānakalyāṇo. Sīlasamādhīhi vā ādikalyāṇo, vipassanāmaggehi majjhekalyāṇo, phalanibbānehi pariyosānakalyāṇo. Buddhasubodhitāya vā ādikalyāṇo, dhammasudhammatāya majjhekalyāṇo, saṅghasuppaṭipattiyā pariyosānakalyāṇo. Taṃ sutvā tathattāya paṭipannena adhigantabbāya abhisambodhiyā vā ādikalyāṇo, paccekabodhiyā majjhekalyāṇo, sāvakabodhiyā pariyosānakalyāṇo. Pois todo o Dhamma do Ensinamento é belo no início por meio da moralidade, que é a sua própria base; belo no meio por meio da tranquilidade, do vislumbre, do caminho e dos frutos; e belo no fim por meio do Nibbāna. Ou é belo no início por meio da moralidade e da concentração; belo no meio por meio do vislumbre e dos caminhos; e belo no fim por meio dos frutos e do Nibbāna. Ou é belo no início devido ao perfeito despertar do Buda; belo no meio devido à excelência do Dhamma; e belo no fim devido à boa conduta do Sangha. Ou é belo no início devido ao pleno despertar a ser alcançado por quem, tendo-o ouvido, pratica de acordo com ele; belo no meio devido ao despertar pacceka; e belo no fim devido ao despertar dos discípulos. Suyyamāno cesa nīvaraṇavikkhambhanato bhavanenapi kalyāṇameva āvahatīti ādikalyāṇo, paṭipajjiyamāno samathavipassanāsukhāvahanato paṭipattiyāpi kalyāṇameva āvahatīti majjhekalyāṇo, tathāpaṭipanno (pārā. aṭṭha. 1.1) ca paṭipattiphale niṭṭhite tādibhāvāvahanato paṭipattiphalenapi kalyāṇameva āvahatīti pariyosānakalyāṇoti. E, ao ser ouvido, por suprimir os obstáculos, traz o bem mesmo pelo simples ouvir, sendo assim ‘belo no início’; ao ser praticado, por trazer a felicidade da tranquilidade e do vislumbre, traz o bem também através da prática, sendo assim ‘belo no meio’; e para quem assim praticou, quando o fruto da prática é consumado, por trazer o estado de imperturbabilidade, traz o bem também através do fruto da prática, sendo assim ‘belo no fim’. Yaṃ panesa bhagavā dhammaṃ desento sāsanabrahmacariyaṃ maggabrahmacariyañca pakāseti, nānānayehi dīpeti. Taṃ yathānurūpaṃ atthasampattiyā sātthaṃ. Byañjanasampattiyā sabyañjanaṃ. Saṅkāsanapakāsanavivaraṇavibhajanauttānīkaraṇapaññattiatthapadasamāyogato sātthaṃ. Akkharapadabyañjanākāraniruttiniddesasampattiyā sabyañjanaṃ. Atthagambhīratāpaṭivedhagambhīratāhi sātthaṃ[Pg.22]. Dhammagambhīratādesanāgambhīratāhi sabyañjanaṃ. Atthapaṭibhānapaṭisambhidāvisayato sātthaṃ. Dhammaniruttipaṭisambhidāvisayato sabyañjanaṃ. Paṇḍitavedanīyato sarikkhakajanappasādakanti sātthaṃ. Saddheyyato lokiyajanappasādakanti sabyañjanaṃ. Gambhīrādhippāyato sātthaṃ. Uttānapadato sabyañjanaṃ. Upanetabbassa abhāvato sakalaparipuṇṇabhāvena kevalaparipuṇṇaṃ. Apanetabbassa abhāvato niddosabhāvena parisuddhaṃ. E quando o Abençoado, ensinando o Dhamma, proclama a vida santa do ensinamento e a vida santa do caminho, ele a ilumina de várias maneiras. Ela é ‘com significado’ devido à perfeição do significado de forma apropriada. É ‘com formulação’ devido à perfeição do fraseado. É ‘com significado’ devido à combinação de indicação, proclamação, revelação, análise, esclarecimento, designação e termos de significado. É ‘com formulação’ devido à perfeição de letras, palavras, fraseado, aspectos, linguagem e explicação. É ‘com significado’ devido à profundidade do significado e à profundidade da penetração. É ‘com formulação’ devido à profundidade do Dhamma e à profundidade da exposição. É ‘com significado’ por ser o domínio da discriminação analítica do significado e da inteligência. É ‘com formulação’ por ser o domínio da discriminação analítica do Dhamma e da linguagem. É ‘com significado’ porque, por ser compreensível pelos sábios, agrada às pessoas perspicazes. É ‘com formulação’ porque, por ser digno de fé, agrada às pessoas comuns do mundo. É ‘com significado’ devido à sua intenção profunda. É ‘com formulação’ devido às suas palavras claras. É ‘totalmente completo’ em sua totalidade por não haver nada a ser adicionado. É ‘puro’ por sua impecabilidade, por não haver nada a ser removido. Api ca – paṭipattiyā adhigamabyattito sātthaṃ. Pariyattiyā āgamabyattito sabyañjanaṃ. Sīlādipañcadhammakkhandhayuttato kevalaparipuṇṇaṃ. Nirupakkilesato nittharaṇatthāya pavattito lokāmisanirapekkhato ca parisuddhaṃ. Sikkhattayapariggahitattā brahmabhūtehi seṭṭhehi caritabbato, tesañca cariyabhāvato brahmacariyaṃ (pārā. aṭṭha. 1.1). Além disso, é ‘com significado’ devido à clareza da realização através da prática. É ‘com formulação’ devido à clareza da transmissão através do estudo das escrituras. É ‘totalmente completo’ por ser dotado dos cinco agregados do Dhamma, como a moralidade, etc. É ‘puro’ por ser livre de impurezas, por ocorrer para o propósito da travessia e por ser independente de ganhos mundanos. É chamado de ‘vida santa’ por ser abraçado pelos três treinamentos, por ser praticado pelos nobres que se tornaram sublimes e por ser a própria conduta deles. Evaṃ pariyattidhammaṃ dassetvā idāni lokuttaradhammaṃ dassetuṃ ‘‘cattāro satipaṭṭhāne’’ti āha. Sattatiṃsabodhipakkhiyadhamme dassetvā nibbattitalokuttaraṃ dassetuṃ ‘‘nibbānañcā’’ti āha. Nibbānagāminiñca paṭipadanti pubbabhāgasīlasamādhivipassanādhammañca kittayissāmi. Tendo assim mostrado o Dhamma do estudo, agora, para mostrar o Dhamma supramundano, ele disse: ‘os quatro estabelecimentos da atenção plena’. Tendo mostrado as trinta e sete qualidades que contribuem para o despertar, para mostrar o supramundano realizado, ele disse: ‘e o Nibbāna’. E ‘a prática que conduz ao Nibbāna’ significa: ‘anunciarei o Dhamma da moralidade, da concentração e do vislumbre que constituem a fase preliminar’. Dukkhe diṭṭheti dukkhasacce sarasalakkhaṇena diṭṭhe dukkhasaccaṃ pakāsessāmi. Samudayādīsupi eseva nayo. ‘Quando o sofrimento é visto’ significa que, quando a verdade do sofrimento é vista por meio de sua característica intrínseca, ‘proclamarei a verdade do sofrimento’. O mesmo método se aplica à origem, etc. 23. Tañcāhaṃ abhinandāmīti taṃ vuttappakāradhammajotakaṃ tava vacanaṃ ahaṃ patthayāmi. Dhammamuttamanti tañca dhammamuttamaṃ abhinandāmi. 23. ‘E eu me alegro com isso’ significa: ‘eu aspiro por essa tua palavra que ilumina o Dhamma da maneira descrita’. ‘O Dhamma supremo’ significa: ‘e eu me alegro com esse Dhamma supremo’. Tattha mahato tamokāyassa padālananti mahato avijjārāsissa chedanaṃ. Aniccalakkhaṇavasena esī. Dukkhalakkhaṇavasena gavesī. Anattalakkhaṇavasena samantato pariyesī. Mahato vipallāsassa pabhedananti mahantassa asubhe subhantiādidvādasavidhassa vipallāsassa bhedanaṃ. Mahato taṇhāsallassa abbahananti mahantassa antotudanaṭṭhena taṇhākaṇṭakassa luñcanaṃ. Diṭṭhisaṅghāṭassa viniveṭhananti diṭṭhiyeva abbocchinnappavattito saṅghaṭitaṭṭhena saṅghāṭo, tassa diṭṭhisaṅghāṭassa nivattanaṃ. Mānadhajassa pātananti ussitaṭṭhena unnatilakkhaṇassa mānaddhajassa pātanaṃ. Abhisaṅkhārassa vūpasamanti puññādiabhisaṅkhārassa upasamanaṃ. Oghassa nittharaṇanti vaṭṭe osīdāpanassa kāmoghādioghassa [Pg.23] nittharaṇaṃ nikkhamanaṃ. Bhārassa nikkhepananti rūpādipañcakkhandhabhārassa khipanaṃ chaḍḍanaṃ. Saṃsāravaṭṭassa upacchedanti khandhādipaṭipāṭisaṃsāravaṭṭassa hetunassanena ucchijjanaṃ. Santāpassa nibbāpananti kilesasantāpassa nibbutiṃ. Pariḷāhassa paṭipassaddhanti kilesapariḷāhassa vūpasamaṃ paṭipassambhanaṃ. Dhammadhajassa ussāpananti navavidhalokuttaradhammassa ussāpetvā ṭhapanaṃ. Paramatthaṃ amataṃ nibbānanti uttamaṭṭhena paramatthaṃ. Natthi etassa maraṇasaṅkhātaṃ matanti amataṃ. Kilesavisapaṭipakkhattā agadantipi amataṃ. Saṃsāradukkhapaṭipakkhabhūtattā nibbutanti nibbānaṃ. Natthettha taṇhāsaṅkhātaṃ vānantipi nibbānaṃ. Ali, ‘o romper da grande massa de trevas’ significa o corte da grande massa de ignorância. Ele buscou por meio da característica da impermanência. Ele procurou por meio da característica do sofrimento. Ele investigou por todos os lados por meio da característica do não-eu. ‘A quebra da grande distorção’ significa a quebra da grande distorção de doze tipos, como ver o belo no que é feio, etc. ‘A remoção do grande dardo do desejo’ significa arrancar o espinho do desejo, que tem a natureza de ferir internamente. ‘O desvencilhar do emaranhado de visões’ — ‘emaranhado’ refere-se à própria visão devido ao seu funcionamento ininterrupto e entrelaçado; significa a cessação desse emaranhado de visões. ‘A derrubada da bandeira do orgulho’ significa a derrubada da bandeira do orgulho, cuja característica é a altivez por estar erguida. ‘A pacificação das formações volitivas’ significa a pacificação das formações volitivas meritórias, etc. ‘A travessia da torrente’ significa a travessia e a saída das torrentes, como a torrente do desejo sensorial, etc., que fazem alguém afundar no ciclo de existências. ‘O depósito do fardo’ significa o descarte e o abandono do fardo dos cinco agregados, como a forma material, etc. ‘O corte do ciclo do saṃsāra’ significa o corte do ciclo do saṃsāra, que é a sucessão de agregados, etc., pela destruição de sua causa. ‘A extinção da aflição’ significa a extinção da aflição das impurezas mentais. ‘A tranquilização da febre’ significa a pacificação e a tranquilização da febre das impurezas mentais. ‘O erguer da bandeira do Dhamma’ significa erguer e estabelecer o Dhamma supramundano de nove tipos. ‘O Nibbāna, o imortal, o sentido supremo’ — ‘sentido supremo’ no sentido de ser o mais excelente. ‘Imortal’ porque não há nele a morte conhecida como falecimento. Também é chamado de antídoto (agada) por ser o oposto do veneno das impurezas mentais. É chamado de ‘Nibbāna’ por ser extinto, sendo o oposto do sofrimento do saṃsāra. Também é chamado de ‘Nibbāna’ porque nele não há o emaranhado conhecido como desejo. Mahesakkhehi sattehīti mahānubhāvehi sakkādīhi sattehi. Pariyesitoti pariyiṭṭho. Kahaṃ devadevoti devānaṃ atidevo kuhiṃ. Kahaṃ narāsabhoti uttamapuriso. ‘Por seres de grande poder’ significa por seres de grande influência, como Sakka, etc. ‘Buscado’ significa procurado. ‘Onde está o deus dos deuses?’ significa onde está aquele que é o deus supremo entre os deuses? ‘Onde está o touro entre os homens?’ significa o homem supremo. 24. Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjheti ettha uddhanti anāgataddhā vuccati. Adhoti atītaddhā. Tiriyañcāpi majjheti paccuppannaddhā. Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇanti etesu uddhādīsu taṇhañca diṭṭhinivesanañca abhisaṅkhāraviññāṇañca panudehi. Panuditvā ca bhave na tiṭṭheti evaṃ sante duvidhepi bhave na tiṭṭheyya. Evaṃ tāva panujjasaddassa panudehīti imasmiṃ atthavikappe sambandho. Panuditvāti etasmiṃ pana atthavikappe bhave na tiṭṭheti ayameva sambandho. Etāni nandīnivesanaviññāṇāni panuditvā duvidhepi bhave na tiṭṭheyyāti. 24. ‘Acima, abaixo, através e no meio’ — aqui, ‘acima’ refere-se ao tempo futuro. ‘Abaixo’ refere-se ao tempo passado. ‘Através e no meio’ refere-se ao tempo presente. ‘Nesses, tendo dissipado o deleite, o apego e a consciência’ significa: nesses tempos (acima, etc.), dissipa o desejo, o apego das visões e a consciência das formações volitivas. ‘E, tendo dissipado, não permaneças na existência’ significa: sendo assim, não se deve permanecer em nenhum dos dois tipos de existência. Esta é a conexão na alternativa de significado em que a palavra ‘panujja’ significa ‘dissipa’. Por outro lado, na alternativa de significado em que significa ‘tendo dissipado’, a conexão é ‘não permaneças na existência’. Significa: tendo dissipado esses deleites, apegos e consciências, não se deve permanecer em nenhum dos dois tipos de existência. Sahokāsavasena devaloko uddhaṃ. Apāyaloko adho. Manussaloko majjhe. Tattha kusalā dhammāti apāyaṃ muñcitvā upari paṭisandhidānato kusalā dhammā uddhanti vuccanti. Akusalā dhammā apāyesu paṭisandhidānato adhoti. Tadubhayavimuttattā abyākatā dhammā tiriyañcāpi majjheti vuccanti. Sabboparivasena arūpadhātu uddhaṃ. Sabbaadhovasena kāmadhātu adho. Tadubhayantaravasena rūpadhātu majjhe. Kāyacittābādhakhananavasena sukhā vedanā uddhaṃ. Dukkhamanavasena dukkhā vedanā adho. Adukkhamasukhā vedanā majjhe. Attabhāvavasena paricchedaṃ dassento ‘‘uddhanti uddhaṃ pādatalā’’tiādimāha. Tattha uddhaṃ pādatalāti pādatalato upari. Adho kesamatthakāti kesamatthakato adho. Majjheti dvinnaṃ antaraṃ. Em termos de localização espacial, o mundo dos devas está acima. O mundo dos reinos de sofrimento (apāya) está abaixo. O mundo dos seres humanos está no meio. Ali, quanto aos 'estados benéficos' (kusalā dhammā), diz-se que os estados benéficos estão 'acima' porque, ao libertarem alguém do reino de sofrimento, concedem o renascimento nos reinos superiores. Os estados prejudiciais (akusalā dhammā) estão 'abaixo' porque concedem o renascimento nos reinos de sofrimento. Por estarem livres de ambos, os estados indeterminados (abyākatā dhammā) são ditos estar 'no meio', transversalmente. Em termos de estar acima de tudo, o reino sem forma (arūpadhātu) está acima. Em termos de estar abaixo de tudo, o reino dos desejos (kāmadhātu) está abaixo. Em termos de estar entre ambos, o reino da forma (rūpadhātu) está no meio. Em termos de cessação da aflição do corpo e da mente, a sensação agradável (sukhā vedanā) está acima. Em termos de sofrimento mental, a sensação dolorosa (dukkhā vedanā) está abaixo. A sensação nem dolorosa nem agradável (adukkhamasukhā vedanā) está no meio. Mostrando a delimitação em termos do próprio corpo físico, ele disse: 'acima, isto é, acima das solas dos pés', etc. Ali, 'acima das solas dos pés' significa para cima a partir das solas dos pés. 'Abaixo do topo do cabelo' significa para baixo a partir do topo do cabelo. 'No meio' significa o intervalo entre os dois. Puññābhisaṅkhārasahagataṃ [Pg.24] viññāṇanti terasavidhapuññābhisaṅkhārasampayuttaṃ kammaviññāṇaṃ. Apuññābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇanti dvādasavidhaapuññābhisaṅkhārasampayuttaṃ kammaviññāṇaṃ. Āneñjābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇanti catubbidhaṃ āneñjābhisaṅkhārasahagataṃ kammaviññāṇaṃ. Nujjāti khipa. Panujjāti atīva khipa. Nudāti luñca. Panudāti atīva luñca. Pajahāti chaḍḍehi. Vinodehīti dūraṃ karohi. 'A consciência acompanhada por formações meritórias' significa a consciência kármica associada aos treze tipos de formações meritórias. 'A consciência acompanhada por formações não meritórias' significa a consciência kármica associada aos doze tipos de formações não meritórias. 'A consciência acompanhada por formações imperturbáveis' significa a consciência kármica de quatro tipos acompanhada por formações imperturbáveis. 'Nujja' significa arremessar. 'Panujja' significa arremessar intensamente. 'Nuda' significa arrancar. 'Panuda' significa arrancar intensamente. 'Pajahā' significa abandonar. 'Vinodehi' significa afastar para longe. Kammabhavañcāti puññābhisaṅkhāracetanāva. Paṭisandhikañca punabbhavanti paṭisandhiyā rūpādipunabbhavañca. Pajahanto paṭhamamaggena, vinodento dutiyamaggena, byantī karonto tatiyamaggena, anabhāvaṃ gamento catutthamaggena. Kammabhave na tiṭṭheyyāti puññādiabhisaṅkhāre na tiṭṭheyya. 'E a existência kármica' (kammabhava) refere-se apenas à volição das formações meritórias. 'E a nova existência de renascimento' refere-se à nova existência de forma, etc., no renascimento. Abandonando pelo primeiro caminho, dissipando pelo segundo caminho, eliminando pelo terceiro caminho, levando à inexistência pelo quarto caminho. 'Não se deve permanecer na existência kármica' significa que não se deve permanecer nas formações meritórias, etc. 25. Etāni vinodetvā bhave atiṭṭhanto eso – evaṃ vihārīti gāthā. Tattha idhevāti imasmiṃyeva sāsane, imasmiṃyeva vā attabhāve. Imissā gāthāya niddeso uttānatthova. 25. 'Aquele que, tendo dissipado estas coisas, não permanece na existência — vive assim' é o verso. Ali, 'bem aqui' significa apenas nesta Dispensação, ou apenas nesta própria existência individual. A explicação deste verso tem um significado evidente. 26. Sukittitaṃ gotamanūpadhīkanti ettha anūpadhīkanti nibbānaṃ, taṃ sandhāya bhagavantaṃ ālapanto āha – ‘‘sukittitaṃ gotamanūpadhīka’’nti. 26. Em 'bem proclamado por Gotama, livre de aquisições', aqui 'livre de aquisições' (anūpadhīka) refere-se ao Nibbāna; referindo-se a isso e dirigindo-se ao Abençoado, ele disse: 'bem proclamado por Gotama, livre de aquisições'. Niddese kilesā cāti upatāpanaṭṭhena rāgādayo kilesā ca rāsaṭṭhena vipākabhūtā pañcakkhandhā ca kusalādiabhisaṅkhārā cetanā ca ‘‘upadhī’’ti vuccanti kathīyanti. Upadhippahānaṃ tadaṅgappahānena, upadhivūpasamaṃ vikkhambhanappahānena, upadhipaṭinissaggaṃ samucchedappahānena upadhipaṭipassaddhaṃ phalenāti. Na explicação, 'as impurezas' (kilesā) — isto é, a cobiça e outras impurezas no sentido de causar tormento, os cinco agregados que constituem a maturação no sentido de acumulação, e as volições das formações benéficas, etc. — são chamados e descritos como 'aquisições' (upadhi). O abandono das aquisições ocorre pelo abandono parcial (tadaṅgappahāna); a pacificação das aquisições ocorre pelo abandono por supressão (vikkhambhanappahāna); a renúncia das aquisições ocorre pelo abandono por erradicação (samucchedappahāna); e a tranquilização das aquisições ocorre pelo fruto (phala). 27. Na kevalaṃ dukkhameva pahāsi – te cāpīti gāthā. Tattha aṭṭhitanti sakkaccaṃ, sadā vā. Taṃ taṃ namassāmīti tasmā taṃ namassāmi. Sameccāti upagantvā. Nāgāti bhagavantaṃ ālapanto āha. 27. Ele não apenas abandonou o sofrimento — 'e eles também' é o verso. Ali, 'estabelecido' (aṭṭhita) significa com respeito, ou sempre. 'Eu presto homenagem a ti' significa, portanto, eu te saúdo. 'Tendo compreendido' (samecca) significa tendo se aproximado. 'Ó Nobre' (nāga) é como ele se dirige ao Abençoado. Niddese sameccāti jānitvā, ekato hutvā vā. Abhisameccāti paṭivijjhitvā. Samāgantvāti sammukhā hutvā. Abhisamāgantvāti samīpaṃ gantvā. Sammukhāti sammukhe. Āguṃ na karotīti pāpaṃ na karoti. Na explicação, 'samecca' significa tendo conhecido, ou tendo se tornado um só. 'Abhisamecca' significa tendo penetrado. 'Samāgantvā' significa estando face a face. 'Abhisamāgantvā' significa tendo se aproximado. 'Sammukhā' significa na presença de. 'Não comete o mal' (āguṃ na karoti) significa não realiza ações prejudiciais. 28. Idāni naṃ bhagavā ‘‘addhā hi bhagavā pahāsi dukkha’’nti evaṃ tena brāhmaṇena viditopi attānaṃ anupanetvāva pahīnadukkhena puggalena ovadanto [Pg.25] ‘‘yaṃ brāhmaṇa’’nti gāthamāha. Tassattho – yaṃ taṃ abhijānanto ‘‘ayaṃ bāhitapāpattā brāhmaṇo, vedehi gatattā vedagū, kiñcanābhāvā akiñcano, kāmesu ca bhavesu ca asattattā kāmabhave asatto’’ti jaññā jāneyyāsi. Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho. 28. Agora, embora o Abençoado tenha sido reconhecido por aquele brâmane como 'certamente o Abençoado abandonou o sofrimento', sem se referir a si mesmo diretamente, mas instruindo por meio de uma pessoa que abandonou o sofrimento, ele proferiu o verso que começa com 'Aquele brâmane...'. O seu significado é: aquele que tu conheces diretamente, pensando: 'Este é um brâmane por ter afastado o mal, um conhecedor dos Vedas (vedagū) por ter alcançado os Vedas, livre de posses (akiñcano) por não ter impedimentos, e desapegado nos desejos e nas existências por não estar apegado à existência dos desejos' — tu deves conhecê-lo assim. Certamente ele cruzou esta torrente, atravessou para a outra margem, livre de asperezas e sem dúvidas. Niddese rāgakiñcananti rāgapalibodhaṃ. Dosakiñcanantiādipi eseva nayo. Kāmoghaṃ tiṇṇo anāgāmimaggena. Bhavoghaṃ tiṇṇo arahattamaggena. Diṭṭhoghaṃ tiṇṇo sotāpattimaggena. Avijjoghaṃ tiṇṇo arahattamaggena. Saṃsārapathaṃ tiṇṇo kusalākusalakammappabhedenāti. Uttiṇṇo paṭhamamaggena. Nittiṇṇo dutiyamaggena. Atikkanto tatiyamaggena. Samatikkanto catutthamaggena.Vītivatto phalena. Na explicação, 'o impedimento da cobiça' (rāgakiñcana) significa o obstáculo da cobiça. O mesmo método se aplica a 'o impedimento da aversão' (dosakiñcana), etc. Ele cruzou a torrente dos desejos (kāmogha) pelo caminho do não retorno (anāgāmimagga). Cruzou a torrente da existência (bhavogha) pelo caminho do estado de arahant (arahattamagga). Cruzou a torrente das visões (diṭṭhogha) pelo caminho da entrada na corrente (sotāpattimagga). Cruzou a torrente da ignorância (avijjogha) pelo caminho do estado de arahant. Cruzou o caminho do saṃsāra por meio da distinção entre ações benéficas e prejudiciais. 'Subiu' pelo primeiro caminho. 'Saiu' pelo segundo caminho. 'Ultrapassou' pelo terceiro caminho. 'Transpôs completamente' pelo quarto caminho. 'Atravessou além' pelo fruto. 29. Kiñca bhiyyo – vidvā ca yoti gāthā. Tattha idhāti imasmiṃ sāsane, attabhāve vā. Visajjāti vosajjitvā. 29. E o que mais? 'E aquele que é sábio...' é o verso. Ali, 'aqui' significa nesta Dispensação, ou nesta existência individual. 'Visajja' significa tendo renunciado. Niddese sajjanti muñcanaṃ. Visajjanti vosajjanaṃ. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Na explicação, 'sajja' significa libertar. 'Visajja' significa renunciar. O restante é evidente em todos os lugares. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de arahant como o ápice. E ao final do ensinamento, houve a penetração no Dhamma exatamente como descrito. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário ao Cūḷaniddesa, Mettagūmāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. está concluída a explicação da elucidação do Mettagūmāṇava Sutta. 5. Dhotakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 5. Explicação da elucidação do Dhotakamāṇava Sutta 30. Pañcame dhotakasutte – vācābhikaṅkhāmīti vācaṃ abhikaṅkhāmi. Sikkhe nibbānamattanoti attano rāgādīnaṃ nibbānatthāya adhisīlādīni sikkheyya. Niddese apubbaṃ natthi. 30. No quinto, o Dhotaka Sutta: 'anseio por tuas palavras' (vācābhikaṅkhāmi) significa que desejo a tua palavra. 'Que ele treine para a sua própria extinção' (sikkhe nibbānamattano) significa que ele deve treinar na moralidade superior, etc., para a extinção de sua própria cobiça, etc. Na explicação, não há nada de novo. 31. 31. Itoti mama mukhato. 'Daqui' significa da minha própria boca. Niddese ātappanti kilesatāpanaṃ. Ussāhanti asaṅkocaṃ. Ussoḷhīnti balavavīriyaṃ. Thāmanti asithilaṃ. Dhitinti dhāraṇaṃ. Vīriyaṃ karohīti parakkamaṃ karohi. Chandaṃ janehīti ruciṃ uppādehi. Na explicação, 'ardor' (ātappa) significa o que queima as impurezas. 'Esforço' (ussāha) significa a ausência de hesitação. 'Zelo' (ussoḷhī) significa energia vigorosa. 'Força' (thāma) significa firmeza. 'Resolução' (dhiti) significa sustentação. 'Faz um esforço' (vīriyaṃ karohi) significa empenha-te. 'Gera desejo' (chandaṃ janehi) significa desperta o interesse. 32. Evaṃ [Pg.26] vutte attamano dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno kathaṃkathāpamokkhaṃ yācanto ‘‘passāmaha’’nti gāthamāha. Tattha passāmahaṃ devamanussaloketi passāmi ahaṃ devamanussaloke. Taṃ taṃ namassāmīti taṃ evarūpaṃ taṃ namassāmi. Pamuñcāti pamocehi. 32. Tendo sido dito isso, o alegre Dhotaka, louvando o Abençoado e pedindo a libertação das dúvidas, proferiu o verso que começa com 'Eu vejo...'. Ali, 'eu vejo no mundo dos devas e dos seres humanos' significa eu vejo no mundo dos devas e dos seres humanos. 'Eu presto homenagem a ti' significa eu presto homenagem a ti que és assim. 'Liberta-me' (pamuñca) significa liberta-me. Niddese paccekabuddhāti taṃ taṃ ārammaṇaṃ pāṭiyekkaṃ catusaccaṃ sayameva buddhā paṭivedhappattāti paccekabuddhā. Sīhasīhoti achambhitaṭṭhena sīhānaṃ atisīho. Nāganāgoti nikkilesaṭṭhena, mahantaṭṭhena vā nāgānaṃ atināgo. Gaṇigaṇīti gaṇavantānaṃ atīva gaṇavā. Munimunīti ñāṇavantānaṃ atīva ñāṇavā. Rājarājāti uttamarājā. Muñca manti mocehi maṃ. Pamuñca manti nānāvidhena muñcehi maṃ. Mocehi manti sithilaṃ karohi maṃ. Pamocehi manti atīva sithilaṃ karohi maṃ. Uddhara manti maṃ saṃsārapaṅkā uddharitvā thale patiṭṭhāpehi. Samuddhara manti sammā uddharitvā thale patiṭṭhāpehi maṃ. Vuṭṭhāpehīti vicikicchāsallato apanetvā visuṃ karaṇavasena uṭṭhāpehi. Na explicação, 'Paccekabuddhas' são aqueles que, por si mesmos, alcançaram a penetração nas Quatro Verdades individualmente em relação a cada objeto correspondente. 'Leão entre os leões' (sīhasīha) significa o leão supremo entre os leões, no sentido de ser destemido. 'Nobre entre os nobres' (nāganāga) significa o nobre supremo entre os nobres, no sentido de estar livre de impurezas ou no sentido de grandeza. 'Líder de grupos' (gaṇigaṇī) significa o líder supremo entre aqueles que possuem grupos. 'Sábio entre os sábios' (munimuni) significa o sábio supremo entre os detentores de sabedoria. 'Rei dos reis' (rājarāja) significa o rei supremo. 'Solta-me' (muñca maṃ) significa liberta-me. 'Liberta-me' (pamuñca maṃ) significa liberta-me de várias maneiras. 'Solta-me' (mocehi maṃ) significa afrouxa os meus laços. 'Liberta-me' (pamocehi maṃ) significa afrouxa intensamente os meus laços. 'Eleva-me' (uddhara maṃ) significa eleva-me da lama do saṃsāra e estabelece-me em terra firme. 'Eleva-me completamente' (samuddhara maṃ) significa eleva-me adequadamente e estabelece-me em terra firme. 'Ergue-me' (vuṭṭhāpehi) significa remove-me do dardo da dúvida e faz-me erguer por meio da separação. 33. Athassa bhagavā attādhīnameva kathaṃkathāpamokkhaṃ oghataraṇamukhena dassento ‘‘nāha’’nti gāthamāha. Tattha nāhaṃ sahissāmīti ahaṃ na sahissāmi na sakkomi. Na vāyamissāmīti vuttaṃ hoti. Pamocanāyāti pamocetuṃ. Kathaṃkathinti sakaṅkhaṃ. Taresīti tareyyāsi. 33. Então, o Abençoado, mostrando que a libertação das dúvidas depende de si mesmo por meio da travessia da torrente, proferiu o verso que começa com 'Não eu...'. Ali, 'não serei capaz' (nāhaṃ sahissāmi) significa eu não serei capaz, não posso; o que se quer dizer é 'não me esforçarei'. 'Para libertar' (pamocanāya) significa para fazer libertar. 'Aquele que tem dúvidas' (kathaṃkathin) significa aquele que está hesitante. 'Tu cruzarás' (taresī) significa tu deves cruzar. Niddese na īhāmīti payogaṃ na karomi. Na samīhāmīti atīva payogaṃ na karomi. Assaddhe puggaleti ratanattaye saddhāvirahite puggale. Acchandiketi maggaphalatthaṃ rucivirahite. Kusīteti samādhivirahite. Hīnavīriyeti nibbīriye. Appaṭipajjamāneti paṭipattiyā na paṭipajjamāne. Na explicação, 'não me empenho' (na īhāmi) significa não faço esforço. 'Não me empenho intensamente' (na samīhāmi) significa não faço esforço vigoroso. 'Pessoas sem fé' (assaddhe puggaleti) refere-se a pessoas desprovidas de fé na Tríplice Joia. 'Sem desejo' (acchandike) significa desprovido de interesse pelo caminho e pelo fruto. 'Preguiçosos' (kusīte) significa desprovidos de concentração. 'De energia fraca' (hīnavīriye) significa sem energia. 'Que não praticam' (appaṭipajjamāne) significa que não se dedicam à prática. 34. Evaṃ vutte attamanataro dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno anusāsaniṃ yācanto ‘‘anusāsa brahme’’ti gāthamāha. Tattha brahmeti seṭṭhavacanametaṃ. Tena bhagavantaṃ āmantayamāno āha ‘‘anusāsa brahme’’ti. Vivekadhammanti sabbasaṅkhāravivekaṃ nibbānadhammaṃ. Abyāpajjamānoti nānappakārakaṃ anāpajjamāno. Idheva santoti idheva samāno. Asitoti anissito. 34. Tendo sido dito isso, o ainda mais alegre Dhotaka, louvando o Abençoado e pedindo instrução, proferiu o verso que começa com 'Instrui-me, ó Brahma...'. Ali, 'Brahma' é um termo de excelência. Dirigindo-se ao Abençoado com esse termo, ele disse: 'instrui-me, ó Brahma'. 'O estado de isolamento' (vivekadhamma) significa o estado do Nibbāna, que é o isolamento de todas as formações. 'Sem sofrer aflição' (abyāpajjamāno) significa não caindo em vários tipos de aflição. 'Estando bem aqui' (idheva santo) significa permanecendo bem aqui. 'Independente' (asito) significa desapegado. 35-7. Ito [Pg.27] parā dve gāthā mettagūsutte vuttanayā eva. Kevalañhi tattha dhammaṃ, idha santinti ayaṃ viseso. Tatiyagāthāyapi pubbaḍḍhaṃ tattha vuttanayameva. Aparaḍḍhe saṅgoti sajjanaṭṭhānaṃ, laggananti vuttaṃ hoti. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 35-7. Os dois versos seguintes são explicados exatamente da mesma maneira que no Mettagū Sutta. A única diferença é que lá se diz 'o Dhamma' e aqui se diz 'a paz' (santi). Na primeira metade do terceiro verso, o método é também o mesmo que foi dito lá. Na segunda metade, 'apego' (saṅgo) significa o lugar de aderência, isto é, o apego. O restante é evidente em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de arahant como o ápice. E ao final do ensinamento, houve a penetração no Dhamma exatamente como descrito. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário ao Cūḷaniddesa, Dhotakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. está concluída a explicação da elucidação do Dhotakamāṇava Sutta. 6. Upasīvamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 6. Explicação da elucidação do Upasīvamāṇava Sutta 38. Chaṭṭhe upasīvasutte – mahantamoghanti mahantaṃ oghaṃ. Anissitoti puggalaṃ vā dhammaṃ vā anallīno. No visahāmīti na sakkomi. Ārammaṇanti nissayaṃ. Yaṃ nissitoti yaṃ dhammaṃ vā puggalaṃ vā nissito. 38. No sexto, o Upasīva Sutta: 'a grande torrente' (mahantamogha) significa a imensa torrente. 'Sem apoio' (anissito) significa não apegado a nenhuma pessoa ou estado. 'Não sou capaz' (no visahāmi) significa não posso. 'Suporte' (ārammaṇa) significa apoio. 'Apoiado em que' (yaṃ nissito) significa apoiado em qual estado ou pessoa. Niddese kāmoghanti anāgāmimaggena kāmoghaṃ. Arahattamaggena bhavoghaṃ. Sotāpattimaggena diṭṭhoghaṃ. Arahattamaggena avijjoghaṃ tareyyaṃ. Sakyakulā pabbajitoti bhagavato uccākulaparidīpanavasena vuttaṃ. Ālambaṇanti avattharitvā ṭhānaṃ. Nissayanti allīyanaṃ. Upanissayanti apassayanaṃ. Na explicação, 'a torrente dos desejos' (kāmogha) significa que ele cruzaria a torrente dos desejos pelo caminho do não retorno. A torrente da existência pelo caminho do estado de arahant. A torrente das visões pelo caminho do entrada na corrente. A torrente da ignorância pelo caminho do estado de arahant. 'Aquele que partiu para a vida sem lar do clã dos Sakyas' é dito para ilustrar a linhagem nobre do Abençoado. 'Suporte' (ālambaṇa) significa o lugar de apoio após se espalhar. 'Apoio' (nissaya) significa aderência. 'Forte apoio' (upanissaya) significa refúgio. 39. Idāni yasmā brāhmaṇo ākiñcaññāyatanalābhī tañca santampi nissayaṃ na jānāti. Tenassa bhagavā tañca nissayaṃ uttariñca niyyānapathaṃ dassento ‘‘ākiñcañña’’nti gāthamāha. Tattha pekkhamānoti taṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ sato samāpajjitvā vuṭṭhahitvā ca aniccādivasena passamāno. Natthīti nissāyāti taṃ ‘‘natthi kiñcī’’ti pavattaṃ samāpattiṃ ārammaṇaṃ katvā. Tarassu oghanti tato pabhuti pavattāya vipassanāya yathānurūpaṃ catubbidhampi oghaṃ tarassu. Kathāhīti kathaṃkathāhi. Taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassāti rattindivaṃ nibbānaṃ vibhūtaṃ katvā passa. Etenassa diṭṭhadhammasukhavihāraṃ kathesi. 39. Agora, visto que o brâmane era um realizador da esfera do nada (ākiñcaññāyatana) e não conhecia esse apoio, embora ele existisse, o Abençoado, mostrando-lhe esse apoio e o caminho superior de libertação, proferiu o verso que começa com 'A esfera do nada...'. Ali, 'observando' (pekkhamāno) significa que, estando atento, ele entra e emerge daquela realização da esfera do nada e a observa por meio da impermanência, etc. 'Apoiando-se no nada' (natthīti nissāya) significa tomando como objeto aquela realização que ocorre como 'não há nada'. 'Cruza a torrente' (tarassu oghaṃ) significa cruza adequadamente as quatro torrentes por meio da meditação de introspecção (vipassanā) que se desenvolve a partir daí. 'Pelas conversas' (kathāhi) significa pelas dúvidas. 'Contempla a destruição da cobiça dia e noite' (taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassa) significa contempla o Nibbāna de forma clara, dia e noite. Com isso, ele lhe ensinou a morada feliz nesta mesma vida. Niddese [Pg.28] taññeva viññāṇaṃ abhāvetīti ākāsālambaṇaṃ katvā pavattamahaggataviññāṇaṃ abhāveti abhāvaṃ gameti. Vibhāvetīti vividhā abhāvaṃ gameti. Antaradhāpetīti adassanaṃ gameti. Natthi kiñcīti passatīti antamaso bhaṅgamattampissa natthīti passati. Na explicação, 'faz desaparecer aquela mesma consciência' (taññeva viññāṇaṃ abhāveti) significa que ele faz desaparecer, leva à inexistência, a consciência sublime que ocorre tendo o espaço como objeto. 'Dissipa' (vibhāveti) significa leva à inexistência de várias maneiras. 'Faz desaparecer' (antaradhāpeti) significa leva à invisibilidade. 'Vê que não há nada' (natthi kiñcīti passati) significa que ele vê que não há sequer a mera dissolução daquilo. 40. Idāni ‘‘kāme pahāyā’’ti sutvā vikkhambhanavasena attanā pahīne kāme sampassamāno ‘‘sabbesū’’ti gāthamāha. Tattha hitvā maññanti aññaṃ tato heṭṭhā chabbidhampi samāpattiṃ hitvā. Saññāvimokkhe parameti sattasu saññāvimokkhesu uttame ākiñcaññāyatane. Tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyīti so puggalo tattha ākiñcaññāyatanabrahmaloke avigacchamāno tiṭṭheyya nūti pucchati. 40. Agora, tendo ouvido 'tendo abandonado os desejos sensuais' e contemplando os desejos sensuais que ele próprio havia abandonado por meio da supressão, ele proferiu o verso que começa com 'Em todos...'. Ali, 'tendo deixado para trás os outros' (hitvā maññaṃ) significa tendo deixado para trás as outras seis realizações inferiores a essa. 'Na libertação suprema da percepção' (saññāvimokkhe parame) significa na esfera do nada, que é a suprema entre as sete libertações da percepção. 'Permaneceria ele ali sem se afastar?' (tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī) significa: aquela pessoa permaneceria ali, no mundo de Brahma da esfera do nada, sem se desviar? Niddese aviccamānoti aviyujjamāno. Avigacchamānoti viyogaṃ anāpajjamāno. Anantaradhāyamānoti antaradhānaṃ anāpajjamāno. Aparihāyamānoti anantarā parihānaṃ anāpajjamāno. Na explicação, 'sem se afastar' (aviccamāno) significa não se separando. 'Sem se desviar' (avigacchamāno) significa não sofrendo separação. 'Sem desaparecer' (anantaradhāyamāno) significa não sofrendo desaparecimento. 'Sem decair' (aparihāyamāno) significa não sofrendo decadência imediata. 41-2. Athassa bhagavā saṭṭhikappasahassamattakaṃyeva ṭhānaṃ anujānanto catutthaṃ gāthamāha. Evaṃ tassa tattha ṭhānaṃ sutvā idānissa sassatucchedabhāvaṃ pucchanto ‘‘tiṭṭhe ce’’ti gāthamāha. Tattha pūgampi vassānanti anekasaṅkhyampi vassānaṃ, gaṇanarāsinti attho. ‘‘Pūgampi vassānī’’tipi pāṭho. Tattha vibhattibyattayena sāmivacanassa paccattavacanaṃ kātabbaṃ, pūganti vā etassa bahūnīti attho vattabbo. ‘‘Pūgānī’’ti vāpi paṭhanti, purimapāṭhoyeva sabbasundaro. Tattheva so sīti siyā vimuttoti so puggalo tatthevākiñcaññāyatane nānādukkhehi vimutto sītibhāvappatto bhaveyya, nibbānappatto sassato hutvā tiṭṭheyyāti adhippāyo. Cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassāti ‘‘udāhu tathāvidhassa viññāṇaṃ anupādāya parinibbāyeyyā’’ti ucchedaṃ pucchati, ‘‘paṭisandhiggahaṇatthaṃ vāpi bhaveyyā’’ti paṭisandhimpi tassa pucchati. 41-2. Então, o Abençoado, permitindo-lhe uma permanência de apenas cerca de sessenta mil éons, proferiu o quarto verso. Tendo assim ouvido sobre a sua permanência ali, agora, perguntando sobre a sua natureza de eternidade ou aniquilação, ele proferiu o verso que começa com 'tiṭṭhe ce' ('Se ele permanecesse...'). Ali, 'pūgampi vassānaṃ' significa um número incontável de anos, uma multidão incontável; este é o significado. Há também a leitura 'pūgampi vassānī'. Ali, por inversão de caso, o caso genitivo deve ser tomado como o caso nominativo, ou o significado de 'pūgaṃ' deve ser dito como 'muitos'. Eles também leem 'pūgāni', mas a leitura anterior é a melhor de todas. 'Tattheva so sī' significa 'ele seria libertado ali'; a intenção é que aquela pessoa, ali mesmo na esfera do nada (ākiñcaññāyatana), seria libertada de vários sofrimentos, alcançaria o estado de resfriamento (sītibhāva), e permaneceria eterna tendo alcançado o nibbāna. 'Cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassa' ('a consciência de tal pessoa faleceria?'): ele pergunta sobre a aniquilação com 'ou a consciência de tal pessoa parinibbanaria sem apego?', e também pergunta sobre o seu renascimento com 'ou seria para o propósito de obter o renascimento?'. Tassa viññāṇaṃ caveyyāti tassa ākiñcaññāyatane uppannassa viññāṇaṃ cutiṃ pāpuṇeyya. Ucchijjeyyāti ucchedaṃ bhaveyya. Vinasseyyāti vināsaṃ pāpuṇeyya. Na bhaveyyāti abhāvaṃ gameyya. Upapannassāti paṭisandhivasena upapannassa. 'A consciência dele faleceria': a consciência daquele que nasceu na esfera do nada alcançaria a morte (cuti). 'Seria aniquilada': haveria aniquilação. 'Pereceria': alcançaria a destruição. 'Não existiria': iria para a não existência. 'Daquele que renasceu': daquele que renasceu por meio do renascimento (paṭisandhi). 43. Athassa [Pg.29] bhagavā ucchedasassataṃ anupagamma tatthupapannassa ariyasāvakassa anupādāya parinibbānaṃ dassento ‘‘accī yathā’’ti gāthamāha. Tattha atthaṃ paletīti atthaṃ gacchati. Na upeti saṅkhanti ‘‘asukaṃ nāma disaṃ gato’’ti vohāraṃ na gacchati. Evaṃ munī nāmakāyā vimuttoti evaṃ tattha uppanno sekkhamuni pakatiyā pubbeva rūpakāyā vimutto, tattha catutthamaggaṃ nibbattetvā dhammakāyassa pariññātattā puna nāmakāyāpi vimutto ubhatobhāgavimutto khīṇāsavo hutvā anupādānibbānasaṅkhātaṃ atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ ‘‘khattiyo vā brāhmaṇo vā’’ti evamādikaṃ. 43. Então, o Abençoado, sem recorrer às visões de aniquilação ou eternidade, mostrando o parinibbāna sem apego do nobre discípulo que ali renasceu, proferiu o verso que começa com 'accī yathā' ('Como uma chama...'). Ali, 'atthaṃ paleti' significa vai para o desaparecimento. 'Não entra em cálculo' significa que não entra na designação comum de 'foi para tal direção'. 'Assim o sábio, liberto do corpo mental (nāmakāya)' significa que o sábio em treinamento (sekkhamuni) que ali nasceu, já liberto por natureza anteriormente do corpo físico (rūpakāya), tendo ali produzido o quarto caminho (arahantado) e por ter compreendido plenamente o corpo do Dhamma (dhammakāya), é também liberto do corpo mental; tornando-se um liberto de ambas as partes (ubhatobhāgavimutta) e cujas impurezas foram destruídas (khīṇāsava), ele vai para o desaparecimento conhecido como o nibbāna sem apego, e não entra em cálculo como 'um khattiya ou um brâmane', etc. Niddese khittāti calitā. Ukkhittāti aticalitā. Nunnāti papphoṭiyā. Paṇunnāti dūrīkatā. Khambhitāti paṭikkamāpitā. Vikkhambhitāti na santike katā. No Niddesa, 'khittā' (lançada) significa movida. 'Ukkhittā' (arremessada) significa muito movida. 'Nunnā' (afastada) significa sacudida. 'Paṇunnā' (rejeitada) significa posta de lado. 'Khambhitā' (obstruída) significa feita recuar. 'Vikkhambhitā' (suprimida) significa mantida longe de estar próxima. 44. Idāni ‘‘atthaṃ paletī’’ti sutvā tassa yoniso atthamasallakkhento ‘‘atthaṅgato so’’ti gāthamāha. Tassattho – so atthaṅgato udāhu natthi, udāhu ve sassatiyā sassatabhāvena arogo avipariṇāmadhammo soti evaṃ taṃ me munī sādhu byākarohi. Kiṃkāraṇā? Tathā hi te vidito esa dhammoti. 44. Agora, tendo ouvido 'vai para o desaparecimento', refletindo sabiamente sobre o seu significado, ele proferiu o verso que começa com 'atthaṅgato so' ('Aquele que desapareceu...'). O seu significado é: 'Aquele que desapareceu, ele não existe mais, ou ele é eterno, livre de doenças e imutável devido à sua natureza eterna? Explique-me isso bem, ó Sábio.' Por qual razão? 'Pois este Dhamma é conhecido por ti'. Niddese niruddhoti nirodhaṃ patto. Ucchinnoti ucchinnasantāno. Vinaṭṭhoti vināsaṃ patto. No Niddesa, 'niruddha' (cessado) significa que alcançou a cessação. 'Ucchinna' (aniquilado) significa que teve o fluxo de continuidade cortado. 'Vinaṭṭha' (destruído) significa que alcançou a destruição. 45. Athassa bhagavā tathā avattabbataṃ dassento ‘‘atthaṅgatassā’’ti gāthamāha. Tattha atthaṅgatassāti anupādāparinibbutassa. Na pamāṇamatthīti rūpādipamāṇaṃ natthi. Yena naṃ vajjunti yena rāgādinā naṃ vadeyyuṃ. Sabbesu dhammesūti sabbesu khandhādidhammesu. 45. Então, o Abençoado, mostrando que tal coisa não pode ser dita, proferiu o verso que começa com 'atthaṅgatassa' ('Para aquele que desapareceu...'). Ali, 'do que desapareceu' significa daquele que parinibbanou sem apego. 'Não há medida' significa que não há medida de forma material (rūpa), etc. 'Pelo qual poderiam falar dele' significa por qual cobiça (rāga), etc., poderiam falar dele. 'Em todos os fenômenos (dhammas)' significa em todos os fenômenos como os agregados (khandhas), etc. Niddese adhivacanāni cāti sirivaḍḍhako dhanavaḍḍhakotiādayo hi vacanamattaṃyeva adhikāraṃ katvā pavattā adhivacanā nāma. Adhivacanānaṃ pathā adhivacanapathā nāma. ‘‘Abhisaṅkharontīti kho, bhikkhave, tasmā saṅkhārā’’ti (saṃ. ni. 3.79) evaṃ niddhāritvā sahetukaṃ katvā vuccamānā abhilāpā nirutti nāma. Niruttīnaṃ pathā niruttipathā nāma. ‘‘Takko vitakko saṅkappo’’ti [Pg.30] (dha. sa. 7) evaṃ tena tena pakārena paññāpanato paññatti nāma. Paññattīnaṃ pathā paññattipathā (dha. sa. aṭṭha. 101-108) nāma. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. No Niddesa, 'e designações' (adhivacanāni): nomes como Sirivaḍḍhaka, Dhanavaḍḍhaka, etc., que existem baseando-se apenas em meras palavras, são chamados de designações. Os caminhos das designações são chamados de caminhos de designação (adhivacanapatha). Expressões que são ditas após serem determinadas com suas causas, como em 'Monjes, porque eles condicionam, por isso são chamados de condicionamentos (saṅkhāras)', são chamadas de linguagem (nirutti). Os caminhos da linguagem são chamados de caminhos de linguagem (niruttipatha). O que é designado de várias maneiras, como em 'raciocínio, pensamento aplicado, intenção', é chamado de conceito (paññatti). Os caminhos dos conceitos são chamados de caminhos de conceito (paññattipatha). O restante é claro em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadisova dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o seu ápice, e no final do ensinamento houve a penetração no Dhamma (dhammābhisamaya) da mesma forma que foi descrita anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Upasīvamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Upasīvamāṇava Sutta. 7. Nandamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 7. Explicação da exposição do Nandamāṇava Sutta 46. Sattame nandasutte – paṭhamagāthāyattho – loke khattiyādayojanā ājīvakanigaṇṭhādike sandhāya ‘‘santi loke munayo’’ti vadanti. Tayidaṃ kathaṃsūti kiṃ nu kho te samāpattiñāṇādinā ñāṇena upapannattā ñāṇūpapannaṃ muni no vadanti, evaṃvidhaṃ nu vadanti, udāhu ve nānappakārakena lūkhajīvitasaṅkhātena jīvitenūpapannanti. 46. No sétimo, o Nanda Sutta — o significado do primeiro verso — as pessoas no mundo, como os khattiyas (guerreiros) e outros, referindo-se aos Ājīvikas, Nigaṇṭhas, etc., dizem: 'Existem sábios no mundo'. 'Como é isso?' (kathaṃsu): Será que eles chamam de sábio aquele que é dotado de conhecimento por possuir o conhecimento das realizações meditativas (samāpatti), etc., ou chamam de sábio alguém desse tipo, ou aquele que é dotado de um modo de vida austero de vários tipos? Niddese aṭṭhasamāpattiñāṇena vāti paṭhamajjhānādiaṭṭhasamāpattisampayuttañāṇena vā. Pañcābhiññāñāṇena vāti pubbenivāsādijānanañāṇena vā. No Niddesa, 'ou pelo conhecimento das oito realizações meditativas' significa pelo conhecimento associado às oito realizações meditativas, como o primeiro jhana, etc. 'Ou pelo conhecimento dos cinco conhecimentos diretos (abhiññā)' significa pelo conhecimento que conhece as vidas passadas, etc. 47. Athassa bhagavā tadubhayampi paṭikkhipitvā muniṃ dassento ‘‘na diṭṭhiyā’’ti gāthamāha. 47. Então, o Abençoado, rejeitando ambas as coisas e mostrando quem é o sábio, proferiu o verso que começa com 'na diṭṭhiyā' ('Não por visão...'). 48. Idāni ‘‘diṭṭhādīhi suddhī’’ti vadantānaṃ vāde kaṅkhāpahānatthaṃ ‘‘ye kecime’’ti pucchati. Tattha anekarūpenāti kotūhalamaṅgalādināpi. Tattha yatā carantāti tattha sakkāyadiṭṭhiyā guttā viharantā. 48. Agora, a fim de remover a dúvida sobre a doutrina daqueles que dizem 'a pureza vem através do que é visto', etc., ele pergunta com 'ye kecime' ('Quaisquer destes...'). Ali, 'de várias formas' (anekarūpena) significa também por meio de presságios auspiciosos, etc. 'Vivendo controlados ali' (yatā carantā) significa vivendo protegidos da visão de identidade pessoal (sakkāyadiṭṭhi) ali. 49. Athassa tathā suddhiabhāvaṃ dīpento bhagavā catutthaṃ gāthamāha. 49. Então, o Abençoado, demonstrando a ausência de tal pureza, proferiu o quarto verso. 50. Evaṃ ‘‘nātariṃsū’’ti sutvā idāni yo atari, taṃ sotukāmo ‘‘ye kecime’’ti pucchati. Athassa bhagavā oghatiṇṇamukhena jātijarātiṇṇe dassento chaṭṭhaṃ gāthamāha. 50. Tendo assim ouvido 'eles não cruzaram', agora, desejando ouvir sobre quem cruzou, ele pergunta com 'ye kecime' ('Quaisquer destes...'). Então, o Abençoado, mostrando aqueles que cruzaram o nascimento e a velhice por meio de terem cruzado a torrente (ogha), proferiu o sexto verso. 51. Tattha [Pg.31] nivutāti ovuṭā pariyonaddhā. Ye sīdhāti ye su idha, ettha ca su-iti nipātamattaṃ. Taṇhaṃ pariññāyāti tīhi pariññāhi taṇhaṃ parijānitvā. Sesaṃ sabbattha pubbe vuttanayattā pākaṭameva. 51. Ali, 'nivutā' (obstruídos) significa cobertos, envolvidos. 'Ye sūdha' significa 'aqueles que de fato aqui', onde 'su' é apenas uma partícula enfática. 'Tendo compreendido plenamente o desejo' (taṇhaṃ pariññāya) significa tendo compreendido plenamente o desejo por meio das três compreensões plenas (pariññā). O restante é claro em todos os lugares devido ao método já explicado anteriormente. 52. Evaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne pana nando bhagavato bhāsitaṃ abhinandamāno etābhinandāmīti gāthamāha. Idhāpi ca pubbe vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. 52. Assim, o Abençoado concluiu o ensinamento tendo o estado de Arahant como o seu ápice; no final do ensinamento, Nanda, regozijando-se com as palavras do Abençoado, proferiu o verso que começa com 'etābhinandāmi' ('Eu me regozijo com isso...'). E aqui também houve a penetração no Dhamma da mesma forma que foi descrita anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Nandamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Nandamāṇava Sutta. 8. Hemakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 8. Explicação da exposição do Hemakamāṇava Sutta 53. Aṭṭhame hemakasutte – ye me pubbe viyākaṃsūti ye bāvariādayo pubbe mayhaṃ sakaṃ laddhiṃ viyākaṃsu. Huraṃ gotamasāsanāti gotamasāsanato pubbataraṃ. Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhananti sabbaṃ taṃ kāmavitakkādivaḍḍhanaṃ. 53. No oitavo, o Hemaka Sutta — 'aqueles que me explicaram anteriormente' significa aqueles como Bāvarī e outros que anteriormente me explicaram suas próprias visões. 'Antes do ensinamento de Gotama' (huraṃ gotamasāsanā) significa antes do ensinamento de Gotama. 'Tudo isso apenas aumentava a especulação' (sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ) significa que tudo isso apenas aumentava os pensamentos sensuais, etc. Ye caññe tassa ācariyāti ye ca aññe tassa bāvariyassa ācāre sikkhāpakā ācariyā. Te sakaṃ diṭṭhinti te ācariyā attano diṭṭhiṃ. Sakaṃ khantinti attano khamanaṃ. Sakaṃ rucinti attano rocanaṃ. Vitakkavaḍḍhananti kāmavitakkādivitakkānaṃ uppādanaṃ punappunaṃ pavattanaṃ. Saṅkappavaḍḍhananti kāmasaṅkappādīnaṃ vaḍḍhanaṃ. Imāni dve padāni sabbasaṅgāhikavasena vuttāni. Idāni kāmavitakkādike sarūpato dassetuṃ ‘‘kāmavitakkavaḍḍhana’’ntiādinā nayena navavitakke dassesi. 'E quaisquer outros que fossem seus professores' significa quaisquer outros professores que instruíam Bāvarī em sua conduta. 'Eles, sua própria visão' significa aqueles professores, sua própria visão. 'Sua própria preferência' (sakaṃ khantiṃ) significa sua própria aceitação. 'Sua própria inclinação' (sakaṃ ruciṃ) significa sua própria aprovação. 'Aumentando a especulação' (vitakkavaḍḍhanaṃ) significa a geração e a ocorrência repetida de pensamentos como os pensamentos sensuais, etc. 'Aumentando a intenção' (saṅkappavaḍḍhanaṃ) significa o aumento de intenções sensuais, etc. Estas duas palavras são ditas de forma abrangente. Agora, para mostrar os pensamentos sensuais, etc., em sua própria forma, ele mostra os nove tipos de pensamentos pelo método que começa com 'aumento de pensamentos sensuais', etc. 54. Taṇhānigghātananti taṇhāvināsanaṃ. 54. 'A destruição do desejo' (taṇhānigghātana) significa a destruição do desejo. 55-6. Athassa bhagavā taṃ dhammaṃ ācikkhanto ‘‘idhā’’ti gāthādvayamāha. Tattha etadaññāya ye satāti etaṃ nibbānaṃ padamaccutaṃ ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādinā (dha. pa. 277; theragā. 676; kathā. 753) nayena vipassantā anupubbena jānitvā ye kāyānupassanāsatiādīhi [Pg.32] satā. Diṭṭhadhammābhinibbutāti viditadhammattā diṭṭhadhammā ca rāgādinibbānena ca abhinibbutā. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 55-6. Então, o Abençoado, ensinando-lhe esse Dhamma, proferiu dois versos que começam com 'idha' ('Aqui...'). Ali, 'tendo compreendido isso, aqueles que são atentos' (etadaññāya ye satā) significa aqueles que, praticando a visão penetrante (vipassanā) por meio do método 'todos os condicionamentos são imperfeitos', etc., compreenderam gradualmente este nibbāna, o estado imutável, e são atentos por meio da atenção plena na contemplação do corpo (kāyānupassanāsati), etc. 'Extintos nesta mesma vida' (diṭṭhadhammābhinibbutā) significa que, por terem conhecido o Dhamma, eles viram o Dhamma nesta vida e estão extintos através da extinção da cobiça, etc. O restante é claro em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o seu ápice, e no final do ensinamento houve a penetração no Dhamma da mesma forma que foi descrita anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Hemakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Hemakamāṇava Sutta. 9. Todeyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 9. Explicação da exposição do Todeyyamāṇava Sutta 57. Navame todeyyasutte – vimokkho tassa kīdisoti tassa kīdiso vimokkho icchitabboti pucchati. 57. No nono, o Todeyya Sutta — 'como é a sua libertação?' pergunta que tipo de libertação deve ser desejada para ele. 58. Idānissa aññavimokkhābhāvaṃ dassento bhagavā dutiyaṃ gāthamāha. Tattha vimokkho tassa nāparoti tassa añño vimokkho natthi. 58. Agora, mostrando a ausência de outra libertação para ele, o Abençoado proferiu o segundo verso. Ali, 'não há outra libertação para ele' significa que não há outra libertação para ele. 59. Evaṃ ‘‘taṇhakkhayo eva vimokkho’’ti vuttepi tamatthaṃ asallakkhento ‘‘nirāsaso so uda āsasāno’’ti puna pucchati. Tattha uda paññakappīti udāhu samāpattiñāṇādinā ñāṇena taṇhākappaṃ vā diṭṭhikappaṃ vā kappayati. 59. Embora tenha sido dito 'a libertação é apenas a destruição do desejo', não compreendendo esse significado, ele pergunta novamente: 'Ele é livre de desejos ou ainda deseja?'. Ali, 'ou ele concebe com sabedoria?' (uda paññakappī) significa: ou ele concebe conceitualizações de desejo ou conceitualizações de visões por meio do conhecimento das realizações meditativas, etc.? 60. Athassa bhagavā taṃ ācikkhanto catutthaṃ gāthamāha. Tattha kāmabhaveti kāme ca bhave ca. 60. Então, o Abençoado, explicando-lhe isso, proferiu o quarto verso. Ali, 'nos prazeres sensoriais e na existência' (kāmabhave) significa nos prazeres sensoriais (kāma) e na existência (bhava). Rūpe nāsīsatīti catusamuṭṭhānike rūpārammaṇe chandarāgavasena na pattheti. Saddhādīsupi eseva nayo. Palibodhaṭṭhena rāgo eva kiñcanaṃ rāgakiñcanaṃ madanaṭṭhena vā. Dosakiñcanādīsupi eseva nayo. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 'Ele não deseja a forma' (rūpe nāsīsati) significa que não deseja o objeto visual originado de quatro maneiras por meio do desejo e da cobiça. O mesmo método se aplica aos sons, etc. Devido ao sentido de obstáculo, a própria cobiça é um impedimento (kiñcana), daí 'impedimento da cobiça' (rāgakiñcana), ou devido ao sentido de intoxicação. O mesmo método se aplica ao impedimento da aversão (dosakiñcana), etc. O restante é claro em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o seu ápice, e no final do ensinamento houve a penetração no Dhamma da mesma forma que foi descrita anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Todeyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Todeyyamāṇava Sutta. 10. Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 10. Explicação da exposição do Kappamāṇava Sutta 61. Dasame [Pg.33] kappasuttaniddese – majjhe sarasminti purimapacchimakoṭipaññāṇābhāvato majjhabhūte saṃsāreti vuttaṃ hoti. Tiṭṭhatanti tiṭṭhamānānaṃ. Yathāyidaṃ nāparaṃ siyāti yathā idaṃ dukkhaṃ puna na bhaveyya. 61. No décimo, na exposição do Kappa Sutta — 'no meio do lago' (majjhe sarasmiṃ) significa no saṃsāra que se tornou o meio, devido à ausência de conhecimento de um limite anterior ou posterior. 'Para aqueles que permanecem' (tiṭṭhataṃ) significa para aqueles que estão de pé (permanecendo). 'Para que isso não ocorra novamente' (yathāyidaṃ nāparaṃ siyā) significa para que este sofrimento não ocorra novamente. Āgamananti pubbantato idhāgamanaṃ. Gamananti ito paralokagamanaṃ. Gamanāgamananti tadubhayavasena vuttaṃ. Kālanti maraṇakālaṃ. Gatīti nibbatti. Bhavābhavoti bhavato bhavo. Cuti cāti bhavato cavanañca. Upapatti cāti cutassa upapatti ca. Nibbatti cāti pātubhāvo ca. Bhedo cāti khandhabhedo ca. Jāti cāti jananañca. Jarā cāti hāni ca. Maraṇañcāti jīvitindriyassa cāgo ca. Purimāpi koṭi na paññāyatīti pubbāpi koṭi natthi na saṃvijjati. Tathā pacchimāpi koṭi. 'Vinda' (āgamana) significa vir do limite anterior para cá. 'Ida' (gamana) significa ir daqui para o outro mundo. 'Idas e vindas' (gamanāgamana) é dito em referência a ambos. 'Tempo' (kāla) significa o tempo da morte. 'Destino' (gati) significa o renascimento. 'Existência após existência' (bhavābhava) significa de existência em existência. 'E a morte' (cuti ca) significa o falecimento de uma existência. 'E o renascimento' (upapatti ca) significa o renascimento daquele que faleceu. 'E o surgimento' (nibbatti ca) significa a manifestação. 'E a dissolução' (bheda ca) significa a dissolução dos agregados. 'E o nascimento' (jāti ca) significa o gerar-se. 'E a velhice' (jarā ca) significa o declínio. 'E a morte' (maraṇaṃ ca) significa o abandono da faculdade da vida. 'O limite anterior também não é conhecido' significa que o limite anterior não existe, não é encontrado. O mesmo se aplica ao limite posterior. Ettakā jātiyoti etaparamā jātiyo. Vaṭṭaṃ vattīti saṃsārapavatti. Tato paraṃ na vattatīti tato uddhaṃ nappavattati. Hevaṃ natthīti evaṃ natthi na saṃvijjati. Hi-iti nipāto. Anamataggoyanti ayaṃ saṃsāro aviditaggo. 'Tantos nascimentos' (ettakā jātiyo) significa estes nascimentos como limite máximo. 'A roda gira' (vaṭṭaṃ vatti) significa a continuidade do saṃsāra. 'Depois disso não gira' significa que acima disso não continua. 'Pois não é assim' (hevaṃ natthi) significa que não é assim, não é encontrado. 'Hi' é uma partícula. 'Este sem começo discernível' (anamataggoyaṃ) significa que este saṃsāra tem um início desconhecido. Avijjānīvaraṇānanti avijjāya āvaritānaṃ. Taṇhāsaṃyojanānanti kāmarāgasaṅkhātataṇhābandhanabaddhānaṃ. Sandhāvatanti kāmadhātuyā punappunaṃ dhāvantānaṃ. Saṃsaratanti rūpārūpadhātuyā saṃsarantānaṃ. Dukkhaṃ paccanubhūtanti kāyikacetasikadukkhaṃ anubhūtaṃ vinditaṃ. Tibbanti bahalaṃ. Byasananti avaḍḍhi vināso. Kaṭasī vaḍḍhitāti susānavaḍḍhitaṃ. Alamevāti yuttameva. Sabbasaṅkhāresūti tebhūmakasaṅkhāresu. Nibbinditunti ukkaṇṭhituṃ. Virajjitunti virāgaṃ uppādetuṃ. Vimuccitunti mocetuṃ. Vaṭṭaṃ vattissatīti saṃsārapavattaṃ tebhūmakavaṭṭaṃ anāgate pavattissati. Tato paraṃ na vattissatīti tato uddhaṃ anāgate saṃsārapavattaṃ nappavattissati. Jātibhayeti jātiṃ paṭicca uppajjanakabhaye. Jarābhayādīsupi eseva nayo. "Obstruídos pela ignorância" significa cobertos pela ignorância. "Acorrentados pelo grilhão do desejo" significa atados pelo vínculo do desejo, conhecido como cobiça sensorial. "Vagando de um lado para o outro" significa correndo repetidamente na esfera sensorial. "Transmigrando" significa vagando na esfera da forma e na esfera sem forma. "Experienciando o sofrimento" significa que o sofrimento físico e mental foi experimentado e sentido. "Intenso" significa denso. "Ruína" significa declínio, destruição. "O cemitério foi aumentado" significa que o cemitério foi expandido. "É de fato suficiente" significa que é inteiramente apropriado. "Em relação a todas as formações" significa em relação às formações dos três planos de existência. "Para se desencantar" significa para sentir desencanto. "Para se desapaixonar" significa para dar origem ao desapego. "Para se libertar" significa para se emancipar. "A roda continuará a girar" significa que o processo do samsara, a roda dos três planos, continuará no futuro. "Depois disso, não continuará" significa que, além disso, no futuro, o processo do samsara não continuará. "No medo do nascimento" significa no medo que surge dependendo do nascimento. O mesmo método se aplica ao medo da velhice, etc. 62-3. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto uparūparigāthāyo abhāsi. Dutiyagāthā vuttatthāyeva. Tatiyagāthāya akiñcananti kiñcanapaṭipakkhaṃ. Anādānanti ādānapaṭipakkhaṃ, kiñcanādānavūpasamanti vuttaṃ hoti. Anāparanti aparapaṭibhāgadīpavirahitaṃ, seṭṭhanti vuttaṃ hoti. 62-3. Então, o Abençoado, explicando esse significado, recitou os versos seguintes. O segundo verso tem o mesmo significado já explicado. No terceiro verso, "sem posses" (akiñcana) significa o oposto de ter posses. "Sem apego" (anādāna) significa o oposto de apegar-se; o que se quer dizer é a pacificação das posses e do apego. "Sem igual" (anāpara) significa desprovido de qualquer outra ilha comparável; o que se quer dizer é "o supremo". 64. Catutthagāthāya [Pg.34] na te mārassa paddhagūti te mārassa paddhacarā paricārikā sissā na honti. 64. No quarto verso, "eles não são seguidores de Mara" significa que eles não são servos, assistentes ou discípulos de Mara. Mahājanaṃ pāse niyojetvā māretīti māro. Akusalakamme niyuttattā kaṇho. Chasu devalokesu adhipatittā adhipati. Akusalānaṃ dhammānaṃ antaṃ gatattā antagū. Pāpajanaṃ na muñcatīti namuci. Sativippavāsappamattapuggalānaṃ ñātakoti pamattabandhu. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. Aquele que mata as pessoas prendendo-as em sua armadilha é chamado de "Mara". Por estar empenhado em ações prejudiciais, ele é "o Escuro" (Kaṇha). Por ser o governante nos seis mundos celestiais, ele é "o soberano" (adhipati). Por ter ido ao extremo das qualidades prejudiciais, ele é "aquele que alcançou o fim" (antagū). Por não libertar as pessoas pecaminosas, ele é "Namuci". Por ser o parente das pessoas negligentes que perderam a atenção plena, ele é "o parente dos negligentes" (pamattabandhu). O restante é evidente em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadisova dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o ápice, e ao final do ensinamento houve a penetração no Dhamma, assim como ocorreu anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário ao Cūḷaniddesa, Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. conclui-se a explicação da exposição do Kappamāṇava Sutta. 11. Jatukaṇṇimāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 11. Explicação da exposição do Jatukaṇṇimāṇava Sutta 65. Ekādasame jatukaṇṇisutte – sutvānahaṃ vīra akāmakāminti ahaṃ ‘‘itipi so bhagavā’’tiādinā (pārā. 1; dī. ni. 1.157, 255, 301; a. ni. 6.10; saṃ. ni. 5.997) nayena vīra kāmānaṃ akāmanato akāmakāmiṃ buddhaṃ sutvā. Akāmamāgamanti nikkāmaṃ bhagavantaṃ pucchituṃ āgatomhi. Sahajanettāti sahajātasabbaññutaññāṇacakkhu. Yathātacchanti yathātathaṃ. Brūhi meti puna yācanto bhaṇati. Yācanto hi sahassakkhattumpi bhaṇeyya, ko pana vādo dvikkhattuṃ. 65. No décimo primeiro sutta, o Jatukaṇṇi Sutta: "Tendo ouvido, ó herói, sobre aquele que não deseja os prazeres sensoriais" significa: "Tendo ouvido falar do Buda, o herói que não deseja os prazeres sensoriais devido à sua ausência de desejo por eles, de acordo com o método que começa com 'Assim é o Abençoado...'". "Vim sem desejo" significa: "Vim livre de desejos para fazer perguntas ao Abençoado". "Aquele que tem olhos inatos" significa aquele que possui o olho inato do conhecimento da omnisciência. "De acordo com a verdade" significa exatamente como é. "Diga-me" é dito como um pedido repetido. Pois aquele que implora pode falar até mil vezes, quanto mais duas vezes. Itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddhoti imesaṃ padānaṃ attho heṭṭhā vuttova. Vijjāhi pana caraṇena ca sampannattā vijjācaraṇasampanno. Tattha vijjāti tissopi vijjā aṭṭhapi vijjā. Tisso vijjā bhayabheravasutte (ma. ni. 1.34 ādayo) vuttanayena veditabbā, aṭṭha ambaṭṭhasutte (dī. ni. 1.254 ādayo). Tattha hi vipassanāñāṇena manomayiddhiyā ca saha cha abhiññā pariggahetvā aṭṭha vijjā vuttā. Caraṇanti sīlasaṃvaro indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satta saddhammā cattāri rūpāvacarajjhānānīti ime pannarasa dhammā veditabbā. Imeyeva hi pannarasa dhammā yasmā etehi [Pg.35] carati ariyasāvako gacchati amataṃ disaṃ, tasmā ‘‘caraṇa’’nti vuttā. Yathāha – ‘‘idha, mahānāma, ariyasāvako sīlavā hotī’’ti (ma. ni. 2.24) sabbaṃ majjhimapaṇṇāsake vuttanayena veditabbaṃ. Bhagavā imāhi vijjāhi iminā ca caraṇena samannāgato, tena vuccati vijjācaraṇasampannoti. Tattha vijjāsampadā bhagavato sabbaññutaṃ pūretvā ṭhitā, caraṇasampadā mahākāruṇikataṃ. So sabbaññutāya sabbasattānaṃ atthānatthaṃ ñatvā mahākāruṇikatāya anatthaṃ parivajjetvā atthe niyojeti, yathā taṃ vijjācaraṇasampanno. Tenassa sāvakā suppaṭipannā honti, no duppaṭipannā, vijjācaraṇavipannānañhi sāvakā attantapādayo viya (pārā. aṭṭha. 1.1). O significado das palavras "Assim é o Abençoado, o Nobre, o Perfeitamente Iluminado" já foi explicado anteriormente. No entanto, por ser dotado de conhecimento claro e conduta, ele é "dotado de conhecimento e conduta" (vijjācaraṇasampanno). Aqui, "conhecimento" (vijjā) refere-se tanto aos três conhecimentos quanto aos oito conhecimentos. Os três conhecimentos devem ser compreendidos conforme o método explicado no Bhayabherava Sutta, e os oito no Ambaṭṭha Sutta. Pois ali, incluindo o conhecimento da visão profunda e o poder mental, junto com os seis conhecimentos diretos (abhiññā), são descritos os oito conhecimentos. "Conduta" (caraṇa) refere-se a estes quinze fatores: a restrição moral, a guarda das portas dos sentidos, a moderação na alimentação, a dedicação à vigilância, as sete qualidades sublimes e os quatro jhanas da esfera da forma. Esses quinze fatores são chamados de "conduta" porque, por meio deles, o nobre discípulo caminha e vai em direção à região imortal. Como foi dito: "Aqui, Mahānāma, o nobre discípulo é virtuoso...", tudo deve ser compreendido conforme o método explicado no Majjhimapaṇṇāsaka. O Abençoado é dotado desses conhecimentos e dessa conduta; por isso, é chamado de "dotado de conhecimento e conduta". Nisso, a perfeição do conhecimento do Abençoado estabelece a sua omnisciência, enquanto a perfeição da conduta estabelece a sua grande compaixão. Através da omnisciência, ele conhece o que é benéfico e o que é prejudicial para todos os seres, e através da grande compaixão, ele evita o que é prejudicial e os estabelece no que é benéfico, como convém a alguém dotado de conhecimento e conduta. Por isso, seus discípulos praticam bem, e não incorretamente; pois os discípulos daqueles que carecem de conhecimento e conduta são como os ascetas que se atormentam a si mesmos. Sobhanagamanattā sundaraṃ ṭhānaṃ gatattā sammā gatattā sammā ca gadattā sugato. Gamanampi hi gatanti vuccati. Tañca bhagavato sobhanaṃ parisuddhamanavajjaṃ. Kiṃ pana tanti? Ariyamaggo. Tena hesa gamanena khemaṃ disaṃ asajjamāno gatoti sobhanagamanattā sugato. Sundarañcesa ṭhānaṃ gato amataṃ nibbānanti sundaraṃ ṭhānaṃ gatattāpi sugato. Sammā ca gato tena tena maggena pahīne kilese puna apaccāgacchanto. Vuttañhetaṃ – Ele é "Sugato" (o Bem-Irving) por ter um caminhar belo, por ter ido a um lugar excelente, por ter ido corretamente e por falar corretamente. Pois o caminhar também é chamado de "ir" (gata). E esse caminhar do Abençoado é belo, puro e irrepreensível. O que é isso? O Nobre Caminho. Por ter ido por esse caminhar sem se apegar à região segura, ele é "Sugato" por ter um caminhar belo. E por ter ido a um lugar excelente, o imortal Nibbāna, ele é "Sugato" por ter ido a um lugar excelente. E ele foi corretamente porque, tendo abandonado as impurezas mentais por meio de cada respectivo caminho, ele não retorna a elas. Pois foi dito: ‘‘Sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti sugato…pe… arahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti sugato’’ti (mahāni. 38; cūḷani. mettagūmāṇavapucchāniddesa 27). "'As impurezas mentais que foram abandonadas pelo caminho da entrada na correnteza, ele não volta a elas, não retorna, não regressa a elas; por isso é Sugato... pe... as impurezas mentais que foram abandonadas pelo caminho do estado de Arahant, ele não volta a elas, não retorna, não regressa a elas; por isso é Sugato'." Sammā vā gato dīpaṅkarapādamūlato pabhuti yāva bodhimaṇḍā tāva samatiṃsapāramīpūrikāya sammā paṭipattiyā sabbalokassa hitasukhameva karonto sassataṃ ucchedaṃ kāmasukhaṃ attakilamathanti ime ca ante anupagacchanto gatoti sammā gatattāpi sugato. Sammā cesa gadati yuttaṭṭhānesu yuttameva vācaṃ bhāsatīti sammā gadattāpi sugato. "Ou ele foi corretamente porque, desde os pés do Buda Dīpaṅkara até o assento da iluminação (bodhimaṇḍa), através da prática correta de preencher as trinta perfeições, ele agiu apenas para o benefício e felicidade de todo o mundo, e seguiu sem se aproximar dos extremos do eternalismo, do aniquilacionismo, da indulgência sensorial e da automutilação; por isso, ele é 'Sugato' por ter ido corretamente. E ele fala corretamente porque profere apenas palavras apropriadas em momentos apropriados; por isso, ele é 'Sugato' por falar corretamente." Tatridaṃ sādhakasuttaṃ – "A este respeito, há este sutta comprobatório:" ‘‘Yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃ anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati. Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ [Pg.36] anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati. Yañca kho tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāya. Yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃ anatthasaṃhitaṃ. Sā ca paresaṃ piyā manāpā, na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati. Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ piyā manāpā, tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati. Yañca kho tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ piyā manāpā, tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāyā’’ti (ma. ni. 2.86). "'Qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser falsa, incorreta e não benéfica, e que seja desagradável e indesejável para os outros, o Tathāgata não a profere. Qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser verdadeira e correta, mas não benéfica, e que seja desagradável e indesejável para os outros, o Tathāgata também não a profere. Mas qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser verdadeira, correta e benéfica, embora seja desagradável e indesejável para os outros, o Tathāgata sabe o momento certo para proferi-la. Qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser falsa, incorreta e não benéfica, embora seja agradável e desejável para os outros, o Tathāgata não a profere. Qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser verdadeira e correta, mas não benéfica, embora seja agradável e desejável para os outros, o Tathāgata também não a profere. Mas qualquer palavra que o Tathāgata saiba ser verdadeira, correta e benéfica, e que seja agradável e desejável para os outros, o Tathāgata sabe o momento certo para proferi-la'." Evaṃ sammā gadattāpi sugatoti veditabbo. "Assim, ele deve ser compreendido como 'Sugato' também por falar corretamente." Sabbathā viditalokattā pana lokavidū. So hi bhagavā sabhāvato samudayato nirodhato nirodhūpāyatoti sabbathā lokaṃ avedi aññāsi paṭivijjhi. Yathāha – "E por ter conhecido o mundo de todas as formas, ele é 'Lokavidū' (o Conhecedor do Mundo). Pois o Abençoado conheceu, compreendeu e penetrou o mundo de todas as formas: por sua natureza própria, sua origem, sua cessação e o meio para sua cessação. Como foi dito:" ‘‘Yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṃ taṃ gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ daṭṭheyyaṃ patteyyanti vadāmi. Na cāhaṃ, āvuso, appatvāva lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi. Api cāhaṃ, āvuso, imasmiṃyeva byāmamatte kaḷevare sasaññimhi samanake lokañca paññapemi lokasamudayañca lokanirodhañca lokanirodhagāminiñca paṭipadaṃ (saṃ. ni. 1.107; a. ni. 4.45). "'Amigo, onde não se nasce, não se envelhece, não se morre, não se falece e não se renasce, eu não digo que esse fim do mundo possa ser conhecido, visto ou alcançado por meio de viagens. Mas eu também não digo, amigo, que sem alcançar o fim do mundo se possa pôr fim ao sofrimento. Pelo contrário, amigo, é neste próprio corpo de uma braça de comprimento, dotado de percepção e mente, que eu proclamo o mundo, a origem do mundo, a cessação do mundo e o caminho que conduz à cessação do mundo'." ‘‘Gamanena na pattabbo, lokassanto kudācanaṃ; Na ca appatvā lokantaṃ, dukkhā atthi pamocanaṃ. "'O fim do mundo jamais pode ser alcançado por meio de viagens; mas sem alcançar o fim do mundo, não há libertação do sofrimento." ‘‘Tasmā have lokavidū sumedho, lokantagū vusitabrahmacariyo; Lokassa antaṃ samitāvi ñatvā, nāsīsatī lokamimaṃ parañcā’’ti. (saṃ. ni. 1.107; a. ni. 4.45); "'Portanto, o sábio conhecedor do mundo, aquele que alcançou o fim do mundo e viveu a vida santa, tendo conhecido o fim do mundo, pacificado, não deseja este mundo nem o outro'." Api [Pg.37] ca – tayo lokā saṅkhāraloko sattaloko okāsalokoti. Tattha ‘‘eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’ti (paṭi. ma. 1.112) āgataṭṭhāne saṅkhāraloko veditabbo. ‘‘Sassato lokoti vā asassato lokoti vā’’ti (dī. ni. 1.421; ma. ni. 1.269; saṃ. ni. 4.416; vibha. 937) āgataṭṭhāne sattaloko. "Além disso, existem três mundos: o mundo das formações (saṅkhāraloka), o mundo dos seres (sattaloka) e o mundo do espaço (okāsaloka). Ali, onde se diz: 'Um mundo: todos os seres subsistem por meio de alimentos', deve-se compreender o mundo das formações. Onde se diz: 'O mundo é eterno ou o mundo não é eterno', deve-se compreender o mundo dos seres." ‘‘Yāvatā candimasūriyā pariharanti, disā bhanti virocamānā; Tāva sahassadhā loko, ettha te vattatī vaso’’ti. (ma. ni. 1.503) – "'Até onde o sol e a lua giram, iluminando as direções com seu brilho, estende-se o mundo de mil dobras; ali o seu poder é exercido'." Āgataṭṭhāne okāsaloko. Tampi bhagavā sabbathā avedi. Tathā hissa ‘‘eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā. Dve lokā nāmañca rūpañca. Tayo lokā tisso vedanā. Cattāro lokā cattāro āhārā. Pañca lokā pañcupādānakkhandhā. Cha lokā cha ajjhattikāni āyatanāni. Satta lokā satta viññāṇaṭṭhitiyo. Aṭṭha lokā aṭṭha lokadhammā. Nava lokā nava sattāvāsā. Dasa lokā dasāyatanāni. Dvādasa lokā dvādasāyatanāni. Aṭṭhārasalokā aṭṭhārasa dhātuyo’’ti (paṭi. ma. 1.112) ayaṃ saṅkhāralokopi sabbathā vidito. "Onde essa passagem ocorre, refere-se ao mundo do espaço. O Abençoado conheceu também esse mundo de todas as formas. Pois para ele, este mundo das formações também foi conhecido de todas as formas: 'Um mundo: todos os seres subsistem por meio de alimentos. Dois mundos: mente e matéria. Três mundos: as três sensações. Quatro mundos: os quatro alimentos. Cinco mundos: os cinco agregados do apego. Seis mundos: as seis bases internas dos sentidos. Sete mundos: as sete estações da consciência. Oito mundos: as oito condições mundanas. Nove mundos: as nove moradas dos seres. Dez mundos: as dez bases dos sentidos. Doze mundos: as doze bases dos sentidos. Dezoito mundos: os dezoito elementos'." Yasmā panesa sabbesampi sattānaṃ āsayaṃ jānāti, anusayaṃ jānāti, caritaṃ jānāti, adhimuttiṃ jānāti, apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye, svākāre dvākāre, suviññāpaye duviññāpaye, bhabbe abhabbe satte jānāti. Tasmāssa sattalokopi sabbathā vidito. Yathā ca sattaloko, evaṃ okāsalokopi. Tathā hesa ekaṃ cakkavāḷaṃ āyāmato ca vitthārato ca yojanānaṃ dvādasa satasahassāni catutiṃsa satāni ca paññāsañca yojanāni. Parikkhepato – "E porque ele conhece as inclinações de todos os seres, conhece suas tendências latentes, conhece seus temperamentos, conhece suas resoluções; conhece os seres com pouca poeira nos olhos e com muita poeira nos olhos, com faculdades aguçadas e com faculdades embotadas, de boa disposição e de má disposição, fáceis de instruir e difíceis de instruir, capazes e incapazes; por isso, o mundo dos seres também foi conhecido por ele de todas as formas. E assim como o mundo dos seres, o mesmo ocorre com o mundo do espaço. Pois um único sistema de mundos (cakkavāḷa) mede, em comprimento e largura, um milhão e duzentas e trinta e quatro mil e cinquenta iojanas. Em circunferência:" Sabbaṃ satasahassāni, chattiṃsa parimaṇḍalaṃ; Dasa ceva sahassāni, aḍḍhuḍḍhāni satāni ca. "Três milhões, seiscentas e dez mil, trezentas e cinquenta iojanas em sua circunferência total." Tattha [Pg.38] – "Ali –" Duve satasahassāni, cattāri nahutāni ca; Ettakaṃ bahalattena, saṅkhātāyaṃ vasundharā. "Duas centenas de milhares e quarenta mil iojanas: esta é a espessura desta terra." Tassāyeva sandhārakaṃ – "O que a sustenta –" Cattāri satasahassāni, aṭṭheva nahutāni ca; Ettakaṃ bahalattena, jalaṃ vāte patiṭṭhitaṃ. "Quatro centenas de milhares e oitenta mil iojanas: esta é a espessura da água que repousa sobre o vento." Tassāpi sandhārako – "O que sustenta esta também –" Nava satasahassāni, māluto nabhamuggato; Saṭṭhi ceva sahassāni, esā lokassa saṇṭhiti. "Nove centenas de milhares e sessenta mil iojanas é a espessura do vento que se eleva no espaço; esta é a estrutura do mundo." Evaṃ saṇṭhite cettha yojanānaṃ – "Estando assim estruturado, aqui, em iojanas –" Caturāsīti sahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; Accuggato tāvadeva, sineru pabbatuttamo. "Oitenta e quatro mil iojanas submerso no grande oceano, e erguendo-se exatamente na mesma altura, está o Sineru, a mais excelente das montanhas." Tato upaḍḍhupaḍḍhena, pamāṇena yathākkamaṃ; Ajjhogāḷhuggatā dibbā, nānāratanacittitā. "A partir daí, com metade da medida de cada um, sucessivamente, submersas e erguidas, estão as montanhas celestiais, adornadas com várias joias:" Yugandharo īsadharo, karavīko sudassano; Nemindharo vinatako, assakaṇṇo giri brahā. "Yugandhara, Īsadhara, Karavīka, Sudassana, Nemindhara, Vinataka e Assakaṇṇa, a vasta montanha." Ete satta mahāselā, sinerussa samantato; Mahārājānamāvāsā, devayakkhanisevitā. "Estas sete grandes montanhas rochosas circundam o Sineru; são as moradas dos Grandes Reis, frequentadas por devas e yakshas." Yojanānaṃ satānucco, himavā pañca pabbato; Yojanānaṃ sahassāni, tīṇi āyatavitthato. "Com quinhentas iojanas de altura está o Himavā, com seus cinco picos; ele tem três mil iojanas de comprimento e largura." Caturāsītisahassehi, kūṭehi paṭimaṇḍito; Tipañcayojanakkhandha-parikkhepā nagavhayā. Adornada com oitenta e quatro mil copas, a chamada árvore [Jambu] tem uma circunferência de tronco de quinze yojanas. Paññāsayojanakkhandha-sākhāyāmā samantato; Satayojanavitthiṇṇā, tāvadeva ca uggatā; Jambū yassānubhāvena, jambudīpo pakāsito. (visuddhi. 1.137; dha. sa. aṭṭha. 584); Com a extensão de seus galhos a partir do tronco sendo de cinquenta yojanas ao redor; com cem yojanas de largura e a mesma altura; a árvore Jambu, por cuja influência Jambudīpa é conhecida. Yañcetaṃ [Pg.39] jambuyā pamāṇaṃ, etadeva asurānaṃ cittapāṭaliyā, garuḷānaṃ simbalirukkhassa, aparagoyāne kadambassa, uttarakurūsu kapparukkhassa, pubbavidehe sirīsassa, tāvatiṃsesu pāricchattakassāti. Tenāhu porāṇā – Esta mesma medida da árvore Jambu é também a da árvore Cittapāṭali dos Asuras, da árvore Simbali dos Garudas, da árvore Kadamba em Aparagoyāna, da árvore Kapparukkha (árvore dos desejos) em Uttarakuru, da árvore Sirīsa em Pubbavideha e da árvore Pāricchattaka nos céus de Tāvatiṃsa. Por isso disseram os antigos: ‘‘Pāṭalī simbalī jambū, devānaṃ pāricchattako; Kadambo kapparukkho ca, sirīsena bhavati sattamaṃ. “A Pāṭalī, a Simbalī, a Jambu, a Pāricchattaka dos devas; a Kadamba e a Kapparukkha, com a Sirīsa sendo a sétima.” ‘‘Dve asīti sahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; Accuggato tāvadeva, cakkavāḷasiluccayo; Parikkhipitvā taṃ sabbaṃ, lokadhātumayaṃ ṭhito’’ti. (visuddhi. 1.137; dha. sa. aṭṭha. 584); “Mergulhando oitenta e duas mil [yojanas] no grande oceano, e erguendo-se exatamente a mesma altura, ergue-se a cordilheira de montanhas de Cakkavāḷa, circundando todo este sistema de mundos.” Tattha candamaṇḍalaṃ ekūnapaññāsayojanaṃ, sūriyamaṇḍalaṃ paññāsayojanaṃ, tāvatiṃsabhavanaṃ dasasahassayojanaṃ, tathā asurabhavanaṃ avīcimahānirayo jambudīpo ca. Aparagoyānaṃ sattasahassayojanaṃ. Tathā pubbavideho. Uttarakuru aṭṭhasahassayojano. Ekameko cettha mahādīpo pañcasatapañcasataparittadīpaparivāro. Taṃ sabbampi ekaṃ cakkavāḷaṃ ekā lokadhātu. Tadantaresu lokantarikanirayā. Evaṃ anantāni cakkavāḷāni anantā lokadhātuyo bhagavā anantena buddhañāṇena avedi aññāsi paṭivijjhi. Evamassa okāsalokopi sabbathā vidito. Evampi sabbathā viditalokattā lokavidū. Ali, o disco da lua tem quarenta e nove yojanas, o disco do sol tem cinquenta yojanas, o reino de Tāvatiṃsa tem dez mil yojanas, assim como o reino dos Asuras, o grande inferno Avīci e Jambudīpa. Aparagoyāna tem sete mil yojanas. Da mesma forma, Pubbavideha. Uttarakuru tem oito mil yojanas. Cada um desses grandes continentes é cercado por quinhentas pequenas ilhas. Tudo isso constitui um único Cakkavāḷa (sistema de mundos), um único elemento de mundo (lokadhātu). Nos intervalos entre eles estão os infernos Lokantarika. Assim, o Abençoado, através de seu infinito conhecimento búdico, conheceu, compreendeu e penetrou infinitos sistemas de mundos e infinitos elementos de mundos. Desse modo, o mundo do espaço (okāsaloka) também lhe era totalmente conhecido. Assim, por ter o mundo totalmente conhecido em todos os aspectos, ele é o 'Conhecedor dos Mundos' (Lokavidū). Attano pana guṇehi visiṭṭhatarassa kassaci abhāvato natthi etassa uttaroti anuttaro. Tathā hesa sīlaguṇenapi sabbaṃ lokaṃ abhibhavati samādhi…pe… paññā… vimutti… vimuttiñāṇadassanaguṇenapi. Sīlaguṇenapi asamo asamasamo appaṭimo appaṭibhāgo appaṭipuggalo…pe… vimuttiñāṇadassanaguṇenapi. Yathāha – ‘‘na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke…pe… sadevamanussāya attanā sīlasampannatara’’nti (saṃ. ni. 1.173; a. ni. 4.21) vitthāro. Por não haver ninguém superior a ele em suas próprias qualidades, não há ninguém acima dele, sendo assim chamado de 'Incomparável' (Anuttaro). Pois ele supera todo o mundo por sua qualidade de virtude (sīla), concentração [samādhi]... pe... sabedoria [paññā]... libertação [vimutti]... e também por sua qualidade de conhecimento e visão da libertação [vimuttiñāṇadassana]. Pela qualidade de virtude ele é inigualável, igual ao inigualável, incomparável, sem par, sem igual entre as pessoas... pe... e também pela qualidade de conhecimento e visão da libertação. Como ele disse: 'Não vejo, de fato, no mundo com seus devas... pe... com seus devas e humanos, ninguém mais perfeito em virtude do que eu mesmo', e assim por diante em detalhes. Evaṃ aggapasādasuttādīni (a. ni. 4.34; itivu. 90) ‘‘na me ācariyo atthī’’tiādikā (ma. ni. 1.285; mahāva. 11; kathā. 405; mi. pa. 4.5.11) gāthāyo ca vitthāretabbā. Assim, o Aggapasāda Sutta e outros, bem como os versos que começam com 'Não tenho mestre', devem ser detalhados. Purisadamme [Pg.40] sāretīti purisadammasārathi, dameti vinetīti vuttaṃ hoti. Tattha purisadammāti adantā dametuṃ yuttā tiracchānapurisāpi manussapurisāpi amanussapurisāpi. Tathā hi bhagavatā tiracchānapurisāpi apalālo nāgarājā cūḷodaro mahodaro aggisikho dhūmasikho aravāḷo nāgarājā dhanapālako hatthīti evamādayo damitā nibbisā katā, saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāpitā. Manussapurisāpi saccakanigaṇṭhaputtaambaṭṭhamāṇavapokkharasātisoṇadantakūṭadantādayo. Amanussapurisāpi āḷavakasūcilomakharalomayakkhasakkadevarājādayo damitā vinītā vicitrehi vinayanūpāyehi. ‘‘Ahaṃ kho kesi purisadamme saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemī’’ti (a. ni. 4.111) idañcettha suttaṃ vitthāretabbaṃ. Api ca bhagavā visuddhasīlādīnaṃ paṭhamajjhānādīni sotāpannādīnañca uttarimaggapaṭipadaṃ ācikkhanto dantepi dametiyeva. Ele guia aqueles que devem ser domados, por isso é chamado de 'Guia dos homens a serem domados' (purisadammasārathi); isso significa que ele os doma e disciplina. Aqui, 'purisadamma' refere-se àqueles não domados, mas adequados para serem domados, sejam seres animais, seres humanos ou seres não-humanos. Pois, de fato, até mesmo seres animais foram domados pelo Abençoado, tais como o rei naga Apalāla, Cūḷodara, Mahodara, Aggisikha, Dhūmasikha, o rei naga Aravāḷa, o eletrante Dhanapālaka e outros; eles foram tornados inofensivos e estabelecidos nos refúgios e nos preceitos. Seres humanos também, como Saccaka, o filho do Nigaṇṭha, o jovem Ambaṭṭha, Pokkharasāti, Soṇadaṇḍa, Kūṭadanta e outros. Seres não-humanos também, como os yakkhas Āḷavaka, Sūciloma e Kharaloma, Sakka, o rei dos devas, e outros, foram domados e disciplinados por meio de vários métodos hábeis de treinamento. E aqui, este sutta deve ser detalhado: 'Eu, Kesi, treino um homem a ser domado de forma suave, de forma severa, e de forma tanto suave quanto severa'. Além disso, o Abençoado, ao ensinar o primeiro jhana, etc., para aqueles de virtude pura, e a prática do caminho superior para os que entraram na corrente (sotāpanna), etc., doma até mesmo aqueles que já estão domados. Atha vā anuttaro purisadammasārathīti ekamevidaṃ atthapadaṃ. Bhagavā hi tathā purisadamme sāreti, yathā ekapallaṅkeneva nisinnā aṭṭha disā asajjamānā dhāvanti. Tasmā ‘‘anuttaro purisadammasārathī’’ti vuccati. ‘‘Hatthidamakena, bhikkhave, hatthi dammo sārito ekaṃyeva disaṃ dhāvatī’’ti idañcettha suttaṃ (ma. ni. 3.312) vitthāretabbaṃ. Ou então, 'anuttaro purisadammasārathī' (Incomparável Guia dos homens a serem domados) é um único termo composto. Pois o Abençoado guia aqueles que devem ser domados de tal maneira que, sentados em uma única postura de pernas cruzadas, eles correm pelas oito direções sem obstrução. Por isso ele é chamado de 'anuttaro purisadammasārathī'. E aqui, este sutta deve ser detalhado: 'Monges, um elefante a ser domado, guiado por um domador de elefantes, corre em apenas uma direção'. Vīriyavāti ariyamaggena sabbapāpakehi virato. Pahūti pabhū. Visavīti parasantāne vīriyuppādako. Alamattoti samatthacitto. 'Vīriyavā' (enérgico) significa aquele que se absteve de todos os males por meio do Nobre Caminho. 'Pahū' significa capaz. 'Visavī' significa aquele que desperta energia no fluxo mental alheio. 'Alamatto' significa aquele que possui uma mente capaz. Viratoti ariyamaggena viratattā āyatiṃ appaṭisandhiko. Sabbapāpakehi nirayadukkhaṃ aticcāti āyatiṃ appaṭisandhitāya nirayadukkhaṃ aticca ṭhito. Vīriyavāsoti vīriyaniketo. So vīriyavāti so khīṇāsavo ‘‘vīriyavā’’ti vattabbataṃ arahati. Padhānavā vīro tādīti imāni panassa thutivacanāni. So hi padhānavā maggajjhānapadhānena, vīro kilesārividdhaṃsanasamatthatāya, tādi nibbikāratāya pavuccate tathattāti tathārūpo ‘‘vīriyavā’’ti pavuccati. 'Virato' (abstido) significa que, por ter se abstido por meio do Nobre Caminho, ele não terá renascimento futuro. 'Tendo superado o sofrimento do inferno por meio de todos os males' significa que ele permanece tendo superado o sofrimento do inferno devido à ausência de renascimento futuro. 'Vīriyavāso' significa morada de energia. 'Aquele enérgico' significa que aquele cujas impurezas foram destruídas (khīṇāsavo) merece ser chamado de 'enérgico'. 'Esforçado, herói, imutável' — estas são suas palavras de louvor. Pois ele é 'esforçado' devido ao esforço no jhana do caminho, 'herói' devido à sua capacidade de destruir o inimigo das impurezas mentais (kilesas), e é chamado de 'imutável' (tādi) devido à sua imperturbabilidade; sendo de tal natureza, ele é chamado de 'enérgico'. Te kāmakāminoti ete rūpādivatthukāme icchantā. Rāgarāginoti rāgena rañjitā. Saññāsaññinoti rāgasaññāya saññino. Na [Pg.41] kāme kāmetīti rūpādivatthukāme na pattheti. Akāmoti kāmehi virahito. Nikkāmoti nikkantakāmo. 'Eles, desejosos de prazeres sensoriais' refere-se àqueles que desejam os objetos sensoriais como formas, etc. 'Apegados pela cobiça' significa tingidos pela cobiça (rāga). 'Percebendo com percepção' significa aqueles que percebem com a percepção de cobiça. 'Não deseja os prazeres sensoriais' significa que ele não anseia pelos objetos sensoriais como formas, etc. 'Livre de desejos' (akāmo) significa desprovido de desejos sensoriais. 'Sem desejos' (nikkāmo) significa aquele de quem os desejos sensoriais se afastaram. Sabbaññutaññāṇanti tiyaddhagataṃ sabbaneyyapathaṃ jānātīti sabbaññū, tassa bhāvo sabbaññutā, sabbaññutā eva ñāṇaṃ sabbaññutaññāṇaṃ, sabbaññutaññāṇasaṅkhātaṃ nettañca vāsanāya saha kilese parājetvā jitattā jinabhāvo ca apubbaṃ acarimaṃ apure apacchā ekasmiṃ khaṇe ekasmiṃ kāle uppanno pubbantato uddhaṃ pannoti uppanno. 'Conhecimento da Onisciência' (sabbaññutaññāṇa): aquele que conhece todo o caminho do que pode ser conhecido nos três tempos é o Onisciente (sabbaññū); o seu estado é a onisciência (sabbaññutā), e a própria onisciência é o conhecimento, daí 'conhecimento da onisciência'. E o estado de Vencedor (jinabhāvo) deve-se a ter vencido as impurezas mentais (kilesas) junto com suas tendências latentes (vāsanā), guiado por aquilo que é conhecido como o conhecimento da onisciência. 'Surgido' significa que surgiu não antes nem depois, nem primeiro nem por último, mas em um único momento, em um único tempo, tendo se elevado acima do limite anterior. 66. Tejī tejasāti tejena samannāgato tejasā abhibhuyya. Yamahaṃ vijaññaṃ jātijarāya idha vippahānanti yaṃ ahaṃ jātijarāya pahānabhūtaṃ dhammaṃ idheva jāneyyaṃ. 66. 'O esplendoroso pelo esplendor' significa dotado de esplendor, superando com esplendor. 'O que eu possa conhecer aqui como o abandono do nascimento e da velhice' significa o Dhamma que constitui o abandono do nascimento e da velhice que eu possa conhecer aqui mesmo. Jagatīti pathavī. Sabbaṃ ākāsagatanti sakalaṃ ākāse pavattaṃ patthaṭaṃ. Tamagatanti tamameva tamagataṃ andhakāraṃ yathā gūthagataṃ muttagatanti. Abhivihaccāti nāsetvā. Andhakāraṃ vidhamitvāti cakkhuviññāṇuppattinivārakaṃ andhakāraṃ palāpetvā. Ālokaṃ dassayitvāti sūriyālokaṃ dassayitvā. Ākāseti ajaṭākāse. Antalikkheti antaradhātusamatthatucchokāse. Gaganapatheti devatānaṃ gamanamagge gacchati. Sabbaṃ abhisaṅkhārasamudayanti sakalaṃ kammaṃ samudayaṃ uppādaṃ, taṇhanti attho. Kilesatamaṃ avijjandhakāraṃ vidhamitvāti kilesatamasaṅkhātaṃ aññāṇaṃ avijjandhakāraṃ nīharitvā nāsetvā. Ñāṇālokaṃ paññālokaṃ dassayitvā. Vatthukāme parijānitvāti rūpādivatthukāme ñātatīraṇapariññāya jānitvā. Kilesakāme pahāyāti upatāpanasaṅkhāte kilesakāme pahānapariññāya pajahitvā. 'Jagatī' significa a terra. 'Tudo o que vai pelo espaço' significa tudo o que se move ou se espalha no espaço. 'Ido para a escuridão' (tamagata) refere-se à própria escuridão, assim como as expressões 'ido para as fezes' (gūthagata) ou 'ido para a urina' (muttagata). 'Tendo destruído' (abhivihacca) significa tendo destruído. 'Dispersando a escuridão' significa afugentando a escuridão que impede o surgimento da consciência visual. 'Mostrando a luz' significa mostrando a luz do sol. 'No espaço' significa no espaço aberto. 'No firmamento' significa no espaço vazio que é a dimensão intermediária. 'No caminho do céu' significa que ele vai pelo caminho de viagem dos devas. 'Toda a origem das formações' significa todo o karma que é a origem ou surgimento; o significado é o desejo (taṇhā). 'Dispersando a escuridão das impurezas e a escuridão da ignorância' significa remover e destruir a não-compreensão e a escuridão da ignorância conhecidas como a escuridão das impurezas. 'Mostrando a luz do conhecimento' significa mostrando a luz da sabedoria. 'Tendo compreendido plenamente os prazeres objetivos' significa tendo conhecido os prazeres objetivos, como formas, etc., através da compreensão plena do conhecido e da investigação (ñāta-tīraṇa-pariññā). 'Tendo abandonado os prazeres subjetivos' significa tendo abandonado os prazeres subjetivos conhecidos como tormentos através da compreensão plena do abandono (pahāna-pariññā). 67. Athassa bhagavā taṃ dhammaṃ ācikkhanto uparūparigāthāyo abhāsi. Tattha nekkhammaṃ daṭṭhu khematoti nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ ‘‘khema’’nti disvā. Uggahitanti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṃ. Nirattaṃ vāti nirassitabbaṃ vā, muñcitabbanti vuttaṃ hoti. Mā te vijjitthāti mā te ahosi. Kiñcananti rāgādikiñcanaṃ, tampi te mā vijjittha. 67. Então, explicando-lhe esse Dhamma, o Abençoado proferiu os versos seguintes. Ali, 'vendo a renúncia como paz' significa ver o Nibbāna e a prática que leva ao Nibbāna como 'paz'. 'Apegado' (uggahita) significa agarrado sob a influência do desejo ou de visões. 'Ou rejeitado' (nirattaṃ vā) significa o que deve ser descartado, isto é, o que deve ser libertado. 'Que não exista para ti' (mā te vijjittha) significa que não haja para ti. 'Obstáculo' (kiñcana) refere-se ao obstáculo da cobiça, etc.; que isso também não exista para ti. Muñcitabbanti muñcitvā na puna gahetabbaṃ. Vijahitabbanti cajitabbaṃ. Vinodetabbanti khipitabbaṃ. Byantīkātabbanti vigatantaṃ kātabbaṃ. Anabhāvaṃ gametabbanti anu anu abhāvaṃ gametabbaṃ. 'O que deve ser libertado' significa que, uma vez libertado, não deve ser agarrado novamente. 'O que deve ser abandonado' significa o que deve ser deixado de lado. 'O que deve ser dissipado' significa o que deve ser lançado fora. 'O que deve ser eliminado' significa o que deve ser levado ao fim. 'O que deve ser reduzido à não-existência' significa o que deve ser levado à completa inexistência passo a passo. 68-9. Pubbeti [Pg.42] atīte saṅkhāre ārabbha uppannakilesā. Brāhmaṇāti bhagavā jatukaṇṇiṃ ālapati. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 68-9. 'No passado' (pubbe) refere-se às impurezas mentais que surgiram em relação às formações passadas. 'Ó brâmane' é como o Abençoado se dirige a Jatukaṇṇi. O restante é claro em todos os aspectos. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o seu ápice, e ao final do ensinamento houve a realização do Dhamma exatamente como antes. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Jatukaṇṇimāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Jatukaṇṇimāṇava Sutta. 12. Bhadrāvudhamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 12. Explicação da exposição do Bhadrāvudhamāṇava Sutta 70. Dvādasame bhadrāvudhasutte – okañjahanti ālayaṃ jahaṃ. Taṇhacchidanti taṇhākāyacchidaṃ. Anejanti lokadhammesu nikkampaṃ. Nandiñjahanti anāgatarūpādipatthanājahaṃ. Ekā eva hi sā taṇhā, thutivasena idha nānappakārato vuttā. Kappañjahanti duvidhaṃ kappajahaṃ. Abhiyāceti ativiya yācāmi. Sutvāna nāgassa apanamissanti itoti nāgassa tava bhagavato vacanaṃ sutvā ito pāsāṇakacetiyato bahujanā pakkamissantīti adhippāyo. 70. No décimo segundo, o Bhadrāvudha Sutta: 'Okañjaha' (aquele que abandona o apego) significa aquele que abandona o apego. 'Taṇhacchida' (aquele que corta o desejo) significa aquele que corta o corpo do desejo. 'Aneja' (imperturbável) significa inabalável diante das condições do mundo (lokadhammas). 'Nandiñjaha' (aquele que abandona o deleite) significa aquele que abandona o anseio por formas futuras, etc. Pois esse desejo é um só, mas aqui é descrito de várias maneiras para fins de louvor. 'Kappañjaha' (aquele que abandona os conceitos) significa aquele que abandona os dois tipos de conceitos. 'Abhiyāceti' (suplica) significa eu peço encarecidamente. 'Tendo ouvido o Naga, eles partirão daqui' significa que, tendo ouvido a palavra do Naga — de ti, o Abençoado —, muitas pessoas partirão daqui, do santuário de pedra (pāsāṇakacetiya); este é o significado. Ye upayupādānāti taṇhādiṭṭhīhi upagantvā gahitā. Cetaso adhiṭṭhānāti citte patiṭṭhitā. Abhinivesānusayāti patiṭṭhahitvā āgantvā sayitā. 'Aqueles que são apegos e aquisições' (upayupādānā) refere-se àqueles que são abordados e agarrados através do desejo e de visões. 'As determinações da mente' (cetaso adhiṭṭhānā) significa estabelecidas na mente. 'As inclinações latentes e dogmas' (abhinivesānusayā) significa aquelas que, tendo se estabelecido, vêm a jazer latentes. 71. Janapadehi saṅgatāti aṅgādīhi janapadehi idha samāgatā. Viyākarohīti dhammaṃ desehi. 71. 'Reunidos de vários distritos' (janapadehi saṅgatā) significa reunidos aqui vindos de distritos como Aṅga e outros. 'Explica' (viyākarohi) significa ensina o Dhamma. Saṅgatāti ete khattiyādayo ekībhūtā. Samāgatāti vuttappakārehi janapadehi āgatā. Samohitāti rāsībhūtā. Sannipatitāti adhiyogā. 'Reunidos' (saṅgatā) significa estes kshatriyas e outros unidos como um só. 'Vindos juntos' (samāgatā) significa vindos dos distritos da maneira mencionada. 'Reunidos em massa' (samohitā) significa agrupados. 'Assembleados' (sannipatitā) significa reunidos para um propósito comum. 72. Athassa āsayānulomena dhammaṃ desento bhagavā uparūparigāthāyo abhāsi. Tattha ādānataṇhanti rūpādīnaṃ ādāyikaṃ gahaṇataṇhaṃ, taṇhupādānanti vuttaṃ hoti. Yaṃ yañhi lokasmimupādiyantīti etesu uddhādibhedesu yaṃ yaṃ gaṇhanti. Teneva māro anveti jantunti [Pg.43] teneva upādānapaccayanibbattakammābhisaṅkhāranibbattavasena paṭisandhikkhandhamāro taṃ sattaṃ anugacchati. 72. Então, ensinando o Dhamma de acordo com a sua inclinação mental, o Abençoado proferiu os versos seguintes. Ali, 'desejo de apego' (ādānataṇhā) significa o desejo que se apodera de formas, etc.; isso é chamado de apego do desejo (taṇhupādāna). 'Pois o que quer que eles se apeguem no mundo' significa o que quer que eles agarrem entre estas divisões, tais como acima, etc. 'Por isso mesmo Māra segue o ser' significa que, por isso mesmo, devido à produção de formações cármicas condicionadas pelo apego, Māra na forma dos agregados do renascimento segue esse ser. 73. Tasmā pajānanti tasmā etamādīnavaṃ aniccādivasena vā saṅkhāre pajānanto. Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visattanti ādātabbaṭṭhena ādānesu rūpādīsu satte sabbaloke imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ pekkhamāno, ādānasatte vā ādānābhiniviṭṭhe puggale ādānasaṅgahetuñca imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ tato vītikkamituṃ asamatthaṃ iti pekkhamāno kiñcanaṃ sabbaloke na upādiyethāti. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 73. 'Portanto, sabendo' (tasmā pajānaṃ) significa, portanto, compreendendo este perigo nas formações por meio da impermanência, etc. 'Observando os seres apegados ao apego, esta geração presa no reino da morte' significa observar esta geração em todo o mundo presa no reino da morte, apegada aos objetos de apego como formas, etc., por serem passíveis de serem agarrados; ou observando as pessoas obstinadas no apego, e observando esta geração presa no reino da morte devido ao vínculo do apego, incapaz de transcendê-lo, 'não se deve apegar a nada em todo o mundo'. O restante é claro em todos os aspectos. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como o seu ápice, e ao final do ensinamento houve a realização do Dhamma exatamente como antes. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Bhadrāvudhasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação da exposição do Bhadrāvudha Sutta. 13. Udayamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 13. Explicação da exposição do Udayamāṇava Sutta 74. Terasame udayasutte – aññāvimokkhanti paññānubhāvanijjhānaṃ taṃ vimokkhaṃ pucchati. 74. No décimo terceiro, o Udaya Sutta: 'Aññāvimokkha' (libertação através do conhecimento final) refere-se à contemplação pelo poder da sabedoria; ele pergunta sobre essa libertação. Paṭhamenapi jhānena jhāyīti vitakkavicārapītisukhacittekaggatāsampayuttena pañcaṅgikena paṭhamajjhānena jhāyatīti jhāyī. Dutiyenāti pītisukhacittekaggatāsampayuttena. Tatiyenāti sukhacittekaggatāsampayuttena. Catutthenāti upekkhācittekaggatāsampayuttena. Savitakkasavicārenapi jhānena jhāyīti catukkanayapañcakanayesu paṭhamajjhānena savitakkasavicārenapi jhānena jhāyatīti jhāyī. Avitakkavicāramattenāti pañcakanaye dutiyena jhānena. Avitakkaavicārenāti dutiyatatiyādiavasesajhānena. Sappītikenāti pītisampayuttena dukatikajhānena. Nippītikenāti pītivirahitena tadavasesajhānena. Sātasahagatenāti sukhasahagatena tikacatukkajhānena. Upekkhāsahagatenāti catukkapañcakena. Suññatenapīti suññatavimokkhasampayuttena. Animittenapīti aniccanimittaṃ dhuvanimittaṃ animittañca ugghāṭetvā paṭiladdhena [Pg.44] animittenapi jhānena jhāyatīti jhāyī. Appaṇihitenapīti maggāgamanavasena paṇidhiṃ sodhetvā pariyādiyitvā phalasamāpattivasena appaṇihitenapi. Lokiyenapīti lokiyena paṭhamadutiyatatiyacatutthena. "Aquele que medita com o primeiro jhana" significa que ele medita com o primeiro jhana de cinco fatores, que é associado com aplicação inicial, aplicação sustentada, êxtase, felicidade e unificação da mente. "Com o segundo" significa associado com êxtase, felicidade e unificação da mente. "Com o terceiro" significa associado com felicidade e unificação da mente. "Com o quarto" significa associado com equanimidade e unificação da mente. "Aquele que medita com o jhana com aplicação inicial e aplicação sustentada" significa que, nos métodos de quatro e cinco fatores, ele medita com o primeiro jhana que possui aplicação inicial e aplicação sustentada. "Apenas com aplicação sustentada, sem aplicação inicial" refere-se ao segundo jhana no método de cinco fatores. "Sem aplicação inicial e sem aplicação sustentada" refere-se aos jhanas restantes, como o segundo, o terceiro, etc. "Com êxtase" significa associado com êxtase, nos jhanas do método duplo e triplo. "Sem êxtase" significa desprovido de êxtase, nos jhanas restantes. "Acompanhado de prazer" significa acompanhado de felicidade, nos jhanas do método triplo e quádruplo. "Acompanhado de equanimidade" significa nos jhanas do método quádruplo e quíntuplo. "Também com o vazio" significa associado com a libertação do vazio. "Também com o sem sinal" significa que ele medita com o jhana sem sinal, obtido após remover o sinal da impermanência, o sinal da permanência e o sinal em si. "Também com o sem aspiração" significa com o sem aspiração por meio da realização do fruto, tendo purificado e esgotado a aspiração por meio do caminho. "Também com o mundano" significa com o primeiro, segundo, terceiro e quarto jhanas mundanos. Lokuttarenapīti teneva lokuttarasampayuttena. Jhānaratoti jhānesu abhirato. Ekattamanuyuttoti ekattaṃ ekībhāvaṃ anuyutto payutto. Sadatthagarukoti sakatthagaruko, ka-kārassāyaṃ da-kāro kato. Sadatthoti ca arahattaṃ veditabbaṃ. Tañhi attūpanibaddhaṭṭhena attānaṃ avijahanaṭṭhena attano paramatthaṭṭhena ca attano atthattā sakatthoti vuccati. Phalasamāpattisamāpajjanavasena sakatthagaruko, ‘‘nibbānagaruko’’ti eke. Arajoti nikkileso. Virajoti vigatakileso. Nirajoti apanītakileso, ‘‘vitarajo’’tipi pāṭho, soyevattho. Rajāpagatoti kilesehi dūrībhūto. Rajavippahīnoti kilesappahīno. Rajavippayuttoti kilesehi mutto. "Também com o supramundano" significa associado com o supramundano. "Dedicado ao jhana" significa deleitado nos jhanas. "Dedicado à unificação" significa dedicado e empenhado na unificação, no estado de unidade. "Valorizando o próprio benefício" (sadatthagaruko) significa "sakatthagaruko" (valorizando o próprio bem), onde a letra "ka" foi substituída por "da". E "o próprio benefício" (sadattho) deve ser entendido como o estado de arahant. Pois este é chamado de "o próprio benefício" (sakattho) por estar ligado a si mesmo, por não abandonar a si mesmo e por ser o benefício supremo de si mesmo. Ele valoriza o próprio benefício por meio da realização da realização do fruto; alguns dizem "valorizando o nibbana". "Sem poeira" (arajo) significa livre de impurezas. "Livre de poeira" (virajo) significa com as impurezas dissipadas. "Sem poeira" (nirajo) significa com as impurezas removidas; há também a leitura "vitarajo", que tem o mesmo significado. "Afastado da poeira" (rajāpagato) significa distante das impurezas. "Com a poeira abandonada" (rajavippahīno) significa com as impurezas abandonadas. "Liberto da poeira" (rajavippayutto) significa liberto das impurezas. Pāsāṇake cetiyeti pāsāṇapiṭṭhe pārāyanasuttantadesitaṭṭhāne. Sabbossukkapaṭippassaddhattāti sabbesaṃ kilesaussukkānaṃ paṭippassaddhattā, nāsitattā āsīno. "No santuário de Pāsāṇaka" significa no topo da rocha, o local onde o Pārāyana Suttanta foi ensinado. "Por ter acalmado toda a ansiedade" significa sentado por ter acalmado, ou seja, destruído, toda a ansiedade decorrente das impurezas. Kiccākiccanti ‘‘idaṃ kattabbaṃ, idaṃ na kattabba’’nti evaṃ manasā cintetabbaṃ. Karaṇīyākaraṇīyanti kāyadvārena avassaṃ idaṃ karaṇīyaṃ, idaṃ na karaṇīyanti evaṃ karaṇīyākaraṇīyaṃ. Pahīnanti vissaṭṭhaṃ. Vasippattoti paguṇabhāvappatto. "Deveres e não deveres" (kiccākiccaṃ) significa o que deve ser pensado mentalmente como "isto deve ser feito, isto não deve ser feito". "O que deve ser feito e o que não deve ser feito" (karaṇīyākaraṇīyaṃ) refere-se ao que deve ser feito ou não por meio da porta do corpo, como "isto deve ser feito, isto não deve ser feito". "Abandonado" (pahīnaṃ) significa deixado de lado. "Atingiu a maestria" (vasippatto) significa que alcançou o estado de proficiência. 75. Atha bhagavā yasmā udayo catutthajjhānalābhī, tasmāssa paṭiladdhajhānavasena nānappakārato aññāvimokkhaṃ dassento uparūparigāthamāha. Tattha pahānaṃ kāmacchandānanti yadidaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ nibbattentassa kāmacchandapahānaṃ, tampi aññāvimokkhanti pabrūmi. Evaṃ sabbapadāni yojetabbāni. 75. Então, visto que Udaya era alguém que havia obtido o quarto jhana, o Abençoado, para mostrar-lhe a libertação através do conhecimento final de várias maneiras com base no jhana que ele havia alcançado, proferiu os versos seguintes. Ali, "o abandono do desejo sensual" significa que o abandono do desejo sensual por parte de quem produz o primeiro jhana também é chamado por mim de "libertação através do conhecimento final". Assim todos os termos devem ser conectados. Yā cittassa akalyatāti cittassa gilānabhāvo. Gilāno hi akallakoti vuccati. Vinayepi vuttaṃ – ‘‘nāhaṃ, bhante, akallako’’ti (pārā. 151). Akammaññatāti [Pg.45] cittagelaññasaṅkhātova akammaññatākāro. Olīyanāti olīyanākāro. Iriyāpathikacittañhi iriyāpathaṃ sandhāretuṃ asakkontaṃ rukkhe vagguli viya khīle laggitaphāṇitavārako viya ca olīyati, tassa taṃ ākāraṃ sandhāya ‘‘olīyanā’’ti vuttaṃ. Dutiyapadaṃ upasaggavasena vaḍḍhitaṃ. Līnāti avipphārikatāya paṭikuṭitaṃ. Itare dve ākārabhāvaniddesā. Thinanti sappipiṇḍo viya avipphārikatāya ghanabhāvena ṭhitaṃ. Thiyanāti ākāraniddeso. Thiyitabhāvo thiyitattaṃ, avipphāravaseneva thaddhatāti attho (dha. sa. aṭṭha. 1162). "A indisposição da mente" é o estado de enfermidade da mente. Pois um doente é chamado de indisposto (akallaka). No Vinaya também é dito: "Não estou indisposto, senhor". "Inaptidão" (akammaññatā) é o próprio modo de inaptidão conhecido como a enfermidade da mente. "Encolhimento" (olīyanā) é o modo de encolher-se. Pois a mente relacionada às posturas corporais, sendo incapaz de sustentar a postura, encolhe-se como um morcego em uma árvore ou como um pote de melaço pendurado em uma estaca; referindo-se a esse modo, diz-se "encolhimento". O segundo termo é ampliado pelo uso de um prefixo. "Encolhido" (līna) significa retraído devido à falta de expansão. Os outros dois são descrições do modo e do estado. "Preguiça" (thina) significa o que permanece em um estado denso devido à falta de expansão, como um bloco de manteiga clarificada. "Preguiça" (thiyanā) é a descrição do modo. O estado de preguiça (thiyitabhāvo) e a condição de preguiça (thiyitattaṃ) significam rigidez devido à falta de expansão. 76. Upekkhāsatisaṃsuddhanti catutthajjhānaupekkhāsatīhi saṃsuddhaṃ. Dhammatakkapurejavanti iminā tasmiṃ catutthajjhānavimokkhe ṭhatvā jhānaṅgāni vipassitvā adhigataṃ arahattavimokkhaṃ vadati. Arahattavimokkhassa hi maggasampayuttasammāsaṅkappādibhedo dhammatakko purejavo hoti. Tenāha ‘‘dhammatakkapurejava’’nti. Avijjāya pabhedananti etameva ca aññāvimokkhaṃ avijjāpabhedanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nissāya jātattā kāraṇopacārena ‘‘avijjāya pabhedana’’nti brūmīti. 76. "Purificado pela equanimidade e pela atenção plena" significa purificado pela equanimidade e pela atenção plena do quarto jhana. "Precedido pelo pensamento sobre o Dhamma" refere-se à libertação do arahantado alcançada por aquele que, estabelecido na libertação do quarto jhana, desenvolve a visão penetrante sobre os fatores do jhana. Pois o pensamento sobre o Dhamma, que consiste no pensamento correto associado ao caminho, etc., precede a libertação do arahantado. Por isso ele disse: "precedido pelo pensamento sobre o Dhamma". "O rompimento da ignorância": e eu chamo essa mesma libertação através do conhecimento final de "o rompimento da ignorância" por meio de uma metáfora causal, por ter surgido em dependência do Nibbana, que é conhecido como o rompimento da ignorância. Yā catutthe jhāne upekkhāti ettha upapattito ikkhatīti upekkhā, samaṃ passati apakkhapatitā hutvā passatīti attho. Upekkhanāti ākāraniddeso. Ajjhupekkhanāti upasaggavasena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Cittasamatāti cittassekaggabhāvo. Cittappassaddhatāti cittassa ūnātirittavajjitabhāvo. Majjhattatāti cittassa majjhe ṭhitabhāvo. Quanto a "a equanimidade que há no quarto jhana": aqui, "equanimidade" (upekkhā) significa que ela observa com imparcialidade, ou seja, vê de forma igual, sem tomar partido. "Equanimidade" (upekkhanā) é a descrição do modo. "Supervisão" (ajjhupekkhanā) é o termo ampliado pelo uso de um prefixo. "Igualdade da mente" (cittasamatā) é a unificação da mente. "Tranquilidade da mente" (cittappassaddhatā) é o estado da mente livre de deficiência ou excesso. "Neutralidade" (majjhattatā) é o estado da mente que permanece no meio. 77. Evaṃ avijjāpabhedavacanena vuttaṃ nibbānaṃ sutvā ‘‘taṃ kissa vippahānena vuccatī’’ti pucchanto ‘‘kiṃsu saṃyojano’’ti gāthamāha. Tattha kiṃsu saṃyojanoti kiṃsaṃyojano. Vicāraṇanti vicāraṇakāraṇaṃ. Kissassa vippahānenāti kiṃnāmakassa assa dhammassa vippahānena. 77. Tendo ouvido falar do Nibbana assim descrito pelas palavras "o rompimento da ignorância", perguntando "pelo abandono de que isso é dito?", ele proferiu o verso que começa com "qual é o grilhão?". Ali, "qual é o grilhão?" (kiṃsu saṃyojano) significa que tipo de grilhão. "Investigação" (vicāraṇaṃ) significa o motivo da investigação. "Pelo abandono de que" (kissassa vippahānena) significa pelo abandono de qual estado mental assim chamado. 78. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto ‘‘nandisaṃyojano’’ti gāthamāha. Tattha vitakkassāti kāmavitakkādiko vitakko assa. 78. Então, o Abençoado, explicando esse assunto para ele, proferiu o verso que começa com "o deleite é o grilhão". Ali, "do pensamento" (vitakkassa) refere-se ao pensamento sensual, etc. 79. Idāni [Pg.46] tassa nibbānassa maggaṃ pucchanto ‘‘kathaṃ satassā’’ti gāthamāha. Tattha viññāṇanti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ. 79. Agora, perguntando sobre o caminho para esse Nibbana, ele proferiu o verso que começa com "como, para aquele que está atento". Ali, "consciência" (viññāṇaṃ) refere-se à consciência formadora de carma (abhisaṅkhāraviññāṇa). 80. 80. Athassa maggaṃ kathento bhagavā ‘‘ajjhattañcā’’ti gāthamāha. Tattha evaṃ satassāti evaṃ satassa sampajānassa. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. Então, o Abençoado, ensinando-lhe o caminho, proferiu o verso que começa com "tanto internamente". Ali, "para aquele que está assim atento" significa para aquele que está assim atento e plenamente consciente. O restante é evidente em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadisova dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o arahantado como o ápice, e ao final do ensinamento houve a penetração no Dhamma da mesma forma que antes. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário ao Cūḷaniddesa, Udayamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. está concluída a explicação da exposição do Udayamāṇava Sutta. 14. Posālamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 14. Explicação da exposição do Posālamāṇava Sutta 81. Cuddasame posālasutte – yo atītaṃ ādisatīti yo bhagavā attano ca paresañca ‘‘ekampi jāti’’ntiādibhedaṃ atītaṃ ādisati. 81. No décimo quarto sutta, o Posāla Sutta: "aquele que revela o passado" refere-se ao Abençoado que revela o passado, tanto o seu próprio quanto o de outros, na forma de "mesmo uma única vida", etc. Ekampi jātinti ekampi paṭisandhimūlakaṃ cutipariyosānaṃ ekabhavapariyāpannaṃ khandhasantānaṃ. Esa nayo dvepi jātiyotiādīsu. Anekepi saṃvaṭṭakappetiādīsu pana parihāyamāno kappo saṃvaṭṭakappo, tadā sabbesaṃ brahmaloke sannipatanato. Vaḍḍhamāno kappo vivaṭṭakappo, tadā brahmalokato sattānaṃ vivaṭṭanato. Tattha saṃvaṭṭena saṃvaṭṭaṭṭhāyī gahito hoti taṃmūlakattā, vivaṭṭena ca vivaṭṭaṭṭhāyī. Evañhi sati yāni tāni ‘‘cattārimāni, bhikkhave, kappassa asaṅkhyeyyāni. Katamāni cattāri? Saṃvaṭṭo saṃvaṭṭaṭṭhāyī vivaṭṭo vivaṭṭaṭṭhāyī’’ti vuttāni (a. ni. 4.156), tāni pariggahitāni honti. Saṃvaṭṭakappe vivaṭṭakappeti ca kappassa addhaṃ gahetvā vuttaṃ. Saṃvaṭṭavivaṭṭakappeti sakalaṃ kappaṃ gahetvā vuttaṃ. Kathaṃ anussaratīti ce? Amutrāsintiādinā nayena. Tattha amutrāsinti amumhi saṃvaṭṭakappe ahaṃ amumhi bhave vā yoniyā vā gatiyā vā viññāṇaṭṭhitiyā vā sattāvāse vā sattanikāye vā āsiṃ. Evaṃnāmoti tisso vā phusso vā. Evaṃgottoti kaccāno vā kassapo vā[Pg.47]. Idamassa atītabhave attano nāmagottānussaraṇavasena vuttaṃ. Sace pana tasmiṃ kāle attano vaṇṇasampattiṃ vā lūkhapaṇītajīvitabhāvaṃ vā sukhadukkhabahulataṃ vā appāyukadīghāyukabhāvaṃ vā anussaritukāmo, tampi anussaratiyeva. Tenāha – ‘‘evaṃvaṇṇo evamāyupariyanto’’ti. Tattha evaṃvaṇṇoti odāto vā sāmo vā. Evamāhāroti sālimaṃsodanāhāro vā pavattaphalabhojano vā. Evaṃ sukhadukkhapaṭisaṃvedīti anekappakārena kāyikacetasikānaṃ sāmisanirāmisādippabhedānaṃ vā sukhadukkhānaṃ paṭisaṃvedī. Evamāyupariyantoti evaṃ vassasataparamāyupariyanto vā caturāsīti kappasahassaparamāyupariyanto vā. "Mesmo uma única vida" significa uma única continuidade dos agregados contida em uma única existência, que começa com o renascimento e termina com a morte. Este mesmo método se aplica a "duas vidas", etc. Em "muitos éons de dissolução", etc., o éon que está diminuindo é o éon de dissolução (saṃvaṭṭakappa), pois naquele momento todos se reúnem no mundo de Brahma. O éon que está se expandindo é o éon de evolução (vivaṭṭakappa), pois naquele momento os seres evoluem a partir do mundo de Brahma. Ali, pelo termo "dissolução", o período de estabilização da dissolução é incluído por ser baseado nele, e pelo termo "evolução", o período de estabilização da evolução. Sendo assim, aqueles que foram descritos como "estes quatro, monges, são os incontáveis de um éon. Quais quatro? Dissolução, estabilização da dissolução, evolução, estabilização da evolução" (AN 4.156) são compreendidos. "No éon de dissolução, no éon de evolução" é dito tomando a metade de um éon. "No éon de dissolução e evolução" é dito tomando o éon inteiro. Se perguntarem: "Como ele se lembra?", é pelo método que começa com "eu estive lá". Ali, "eu estive lá" significa: "naquele éon de dissolução, eu estive naquela existência, ou matriz, ou destino, ou plano de consciência, ou morada de seres, ou grupo de seres". "Com tal nome" significa Tissa ou Phussa. "Com tal clã" significa Kaccāna ou Kassapa. Isto é dito em relação à lembrança de seu próprio nome e clã em uma existência passada. Mas se, naquele momento, ele desejar lembrar-se de sua própria aparência física, ou de sua condição de vida simples ou refinada, ou de sua abundância de felicidade e sofrimento, ou de sua vida curta ou longa, ele de fato se lembra disso também. Por isso foi dito: "com tal aparência, com tal limite de vida". Ali, "com tal aparência" significa claro ou escuro. "Com tal alimento" significa alimento de arroz e carne, ou consumo de frutas silvestres. "Experimentando tal felicidade e sofrimento" significa experimentando de muitas maneiras a felicidade e o sofrimento físicos e mentais, divididos em mundanos, espirituais, etc. "Com tal limite de vida" significa com o limite máximo de vida de cem anos, ou com o limite máximo de vida de oitenta e quatro mil éons. So tato cuto amutra udapādinti so ahaṃ tato bhavato yonito gatito viññāṇaṭṭhitito sattāvāsato sattanikāyato vā cuto puna amukasmiṃ nāma bhave yoniyā gatiyā viññāṇaṭṭhitiyā sattāvāse sattanikāye vā udapādiṃ. Tatrāpāsinti atha tatrāpi bhave yoniyā gatiyā viññāṇaṭṭhitiyā sattāvāse sattanikāye vā puna ahosiṃ. Evaṃnāmotiādivuttanayameva. "Tendo falecido dali, renasceu acolá" significa: "eu, tendo falecido daquela existência, matriz, destino, plano de consciência, morada de seres ou grupo de seres, renasci novamente em tal existência, matriz, destino, plano de consciência, morada de seres ou grupo de seres". "Lá também estive" significa: "então, também naquela existência, matriz, destino, plano de consciência, morada de seres ou grupo de seres, estive novamente". O método é o mesmo que foi dito para "com tal nome", etc. Api ca – yasmā amutrāsinti idaṃ anupubbena ārohantassa yāvadicchakaṃ anussaraṇaṃ. So tato cutoti paṭinivattantassa paccavekkhaṇaṃ. Tasmā idhūpapannoti imissā idhūpapattiyā anantaramevassa upapattiṭṭhānaṃ sandhāya amutra udapādinti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. Tatrāpāsinti evamādi panassa tatrā imissā upapattiyā antare upapattiṭṭhāne nāmagottādīnaṃ anussaraṇadassanatthaṃ vuttaṃ. So tato cuto idhūpapannoti svāhaṃ tato anantarūpapattiṭṭhānato cuto idha asukasmiṃ nāma khattiyakule vā brāhmaṇakule vā nibbatto. Além disso, visto que "eu estive lá" é a lembrança de quem sobe sucessivamente tanto quanto deseja, "tendo falecido dali" é a revisão de quem retorna. Portanto, deve-se entender que "renasceu acolá" foi dito referindo-se ao local de nascimento imediatamente anterior a este nascimento aqui, indicado por "tendo renascido aqui". E "lá também estive", etc., é dito para mostrar a lembrança do nome, clã, etc., no local de nascimento intermediário entre aquele e este nascimento aqui. "Tendo falecido dali, renasceu aqui" significa: "eu, tendo falecido daquele local de nascimento imediatamente anterior, renasci aqui nesta família de khattiyas ou de brâmanes". Ititi evaṃ. Sākāraṃ sauddesanti nāmagottavasena sauddesaṃ, vaṇṇādivasena sākāraṃ. Nāmagottena hi satto ‘‘tisso kassapo’’ti uddisiyati, vaṇṇādīhi ‘‘odāto sāmo’’ti nānattato paññāyati. Tasmā nāmagottaṃ uddeso, itare ākārāti. Pubbenivāsanti [Pg.48] pubbe atītajātīsu nivuṭṭhakkhandhā pubbenivāso. Nivuṭṭhāti ajjhāvuṭṭhā anubhūtā attano santāne uppajjitvā niruddhā, nivuṭṭhadhammā vā. Nivuṭṭhāti gocaranivāsena nivuṭṭhā, attano viññāṇena viññātā paricchinnā, paraviññāṇena viññātāpi vā chinnavaṭumakānussaraṇādīsu. Te buddhānaṃyeva labbhanti. Taṃ pubbenivāsaṃ ādisati katheti. Paresaṃ atītanti aññesaṃ parapuggalānaṃ pubbenivāsaṃ ekampi jātintiādinā nayena ādisati. "Assim" (iti) significa desta maneira. "Com seus aspectos e detalhes" (sākāraṃ sauddesaṃ) significa com detalhes em termos de nome e clã, e com aspectos em termos de aparência, etc. Pois, pelo nome e clã, um ser é designado como "Tissa Kassapa"; pela aparência, etc., ele é conhecido em sua diversidade como "claro ou escuro". Portanto, o nome e o clã são os detalhes (uddesa), e os outros são os aspectos (ākāra). "Vidas passadas" (pubbenivāsa) refere-se aos agregados que habitaram anteriormente em vidas passadas. "Habitaram" (nivuṭṭhā) significa que foram vividos, experienciados, tendo surgido e cessado em sua própria continuidade, ou são os estados mentais que habitaram. "Habitaram" também significa habitados como um campo de experiência, conhecidos e delimitados por sua própria consciência, ou mesmo conhecidos pela consciência de outrem, como na lembrança de caminhos interrompidos, etc. Estes são obtidos apenas pelos Buddhas. Ele revela, ou seja, relata essas vidas passadas. "O passado de outros" significa que ele revela as vidas passadas de outras pessoas pelo método que começa com "mesmo uma única vida", etc. Mahāpadāniyasuttantanti mahāpurisānaṃ apadānaniyuttaṃ mahāpadānasuttaṃ (dī. ni. 2.1 ādayo). Mahāsudassaniyasuttantanti mahāsudassanassa sampattiyuttaṃ mahāsudassanasuttaṃ (dī. ni. 2.241 ādayo). Mahāgovindiyasuttantanti mahāgovindabrāhmaṇassa apadānaniyuttaṃ mahāgovindasuttaṃ (dī. ni. 2.293 ādayo). Māghadeviyasuttantanti maghadevarañño apadānaniyuttaṃ maghadevasuttaṃ (ma. ni. 2.308 ādayo). Satānusāriññāṇaṃ hotīti pubbenivāsānussatisampayuttañāṇaṃ hoti. O termo 'Mahāpadāniyasuttanta' refere-se ao Mahāpadānasutta (DN 2.1, etc.), que trata das biografias (apadāna) dos grandes homens (mahāpurisa). 'Mahāsudassaniyasuttanta' refere-se ao Mahāsudassanasutta (DN 2.241, etc.), que trata da prosperidade de Mahāsudassana. 'Mahāgovindiyasuttanta' refere-se ao Mahāgovindasutta (DN 2.293, etc.), que trata da biografia do brâmane Mahāgovinda. 'Māghadeviyasuttanta' refere-se ao Maghadevasutta (MN 2.308, etc.), que trata da biografia do rei Maghadeva (Makhādeva). 'Há o conhecimento que segue a memória' (satānusāriññāṇaṃ hoti) significa que há o conhecimento associado à recordação de vidas passadas (pubbenivāsānussati). Yāvatakaṃ ākaṅkhatīti yattakaṃ ñātuṃ icchati, tattakaṃ jānissāmīti ñāṇaṃ peseti. Athassa dubbalapattapuṭe pakkhandanārādho viya appaṭihataṃ anivāritaṃ ñāṇaṃ gacchati. Tena yāvatakaṃ ākaṅkhati, tāvatakaṃ anussarati. Bodhijanti bodhiyā mūle jātaṃ. Ñāṇaṃ uppajjatīti catumaggañāṇaṃ uppajjati. Ayamantimā jātīti tena ñāṇena jātimūlassa pahīnattā puna ‘‘ayamantimā jāti, natthidāni punabbhavo’’ti (dī. ni. 2.31) aparampi ñāṇaṃ uppajjati. Indriyaparopariyattañāṇanti ettha upari ‘‘sattāna’’nti padaṃ idheva āharitvā sattānaṃ indriyaparopariyattañāṇanti yojetabbaṃ. Parāni ca aparāni ca ‘‘parāparānī’’ti vattabbe sandhivasena ro-kāraṃ katvā ‘‘paroparānī’’ti vuccati. Paroparānaṃ bhāvo paropariyaṃ, paropariyameva paropariyattaṃ, veneyyasattānaṃ saddhādīnaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ paropariyattaṃ indriyaparopariyattaṃ, indriyaparopariyattassa ñāṇaṃ indriyaparopariyattañāṇaṃ, indriyānaṃ uttamānuttamabhāvañāṇanti attho. ‘‘Indriyavarovariyattañāṇa’’ntipi pāṭho, varāni ca avarāni ca varovariyāni, varovariyānaṃ bhāvo varovariyattanti yojetabbaṃ. Avariyānīti ca uttamānīti attho. Atha vā – parāni ca oparāni [Pg.49] ca paroparāni, tesaṃ bhāvo paropariyattanti yojetabbaṃ. Oparānīti ca orānīti vuttaṃ hoti, lāmakānīti attho ‘‘paroparāyassa samecca dhammā’’tiādīsu (a. ni. 4.5; su. ni. 479) viya. ‘‘Indriyaparopariyatte ñāṇa’’nti bhummavacanenapi pāṭho (paṭi. ma. aṭṭha. 1.1.68). A expressão 'tanto quanto deseja' (yāvatakaṃ ākaṅkhati) significa que, o quanto ele deseja saber, ele direciona o seu conhecimento pensando: 'saberei isso'. Então, seu conhecimento avança de forma desimpedida e irrefreável, como a água que penetra facilmente em um frágil recipiente de folhas. Por meio disso, ele recorda tanto quanto deseja. 'Nascido da iluminação' (bodhija) significa nascido ao pé da árvore Bodhi. 'O conhecimento surge' (ñāṇaṃ uppajjati) significa que surge o conhecimento dos quatro caminhos (catumaggañāṇa). 'Este é o último nascimento' (ayamantimā jāti) significa que, por ter abandonado a raiz do nascimento através daquele conhecimento, surge subsequentemente outro conhecimento: 'Este é o último nascimento, não há mais vir-a-ser' (DN 2.31). Quanto a 'conhecimento do grau de desenvolvimento das faculdades' (indriyaparopariyattañāṇa), aqui deve-se trazer a palavra 'sattānaṃ' (dos seres) de cima e conectá-la como 'o conhecimento do grau de desenvolvimento das faculdades dos seres'. O que deveria ser dito como 'parāparāni' (superiores e inferiores) é dito como 'paroparāni' por meio de sandhi, inserindo a letra 'ro'. O estado de ser superior e inferior é 'paropariya', e 'paropariya' é o mesmo que 'paropariyatta'. O estado de superioridade e inferioridade das cinco faculdades (fé, etc.) dos seres a serem guiados é 'indriyaparopariyatta'. O conhecimento desse estado é 'indriyaparopariyattañāṇa', cujo significado é o conhecimento do estado superior e inferior das faculdades. Há também a leitura 'indriyavarovariyattañāṇa'; as excelentes (vara) e as inferiores (avara) são 'varovariyāni', e o estado delas é 'varovariyatta'. 'Avariyāni' tem o significado de excelentes (uttamāni). Ou ainda, as superiores (para) e as inferiores (opara) são 'paroparāni', e o estado delas é 'paropariyatta'. 'Oparāni' é dito no sentido de inferiores (orāni), significando de baixo valor (lāmakāni), como na passagem 'paroparāyassa samecca dhammā' (AN 4.5; Sn 479). Há também a leitura no caso locativo: 'indriyaparopariyatte ñāṇaṃ'. Tathāgatassāti yathā vipassiādayo pubbakā isayo āgatā, tathā āgatassa. Yathā ca te gatā, tathā gatassa. Tathāgatabalanti aññehi asādhāraṇaṃ tathāgatasseva balaṃ. Yathā vā pubbabuddhānaṃ balaṃ puññussayasampattiyā āgataṃ, tathā āgatabalantipi attho. Tattha duvidhaṃ tathāgatassa balaṃ kāyabalañca ñāṇabalañca. Tesu kāyabalaṃ hatthikulānusārena veditabbaṃ. Vuttañhetaṃ porāṇehi – A palavra 'do Tathāgata' (tathāgatassa) significa: daquele que veio (āgata) da mesma forma (tathā) que os sábios do passado, como Vipassī e outros, vieram; e daquele que foi (gata) da mesma forma (tathā) que eles foram. 'A força do Tathāgata' (tathāgatabala) é a força exclusiva do Tathāgata, não compartilhada por outros. Ou ainda, significa a força que veio (āgata) da mesma forma (tathā) que a força dos Budas anteriores veio através da plenitude do acúmulo de méritos. Nisso, a força do Tathāgata é de dois tipos: a força física (kāyabala) e a força do conhecimento (ñāṇabala). Entre elas, a força física deve ser compreendida de acordo com as linhagens de elefantes. Pois isto foi dito pelos antigos: ‘‘Kāḷāvakañca gaṅgeyyaṃ, paṇḍaraṃ tambapiṅgalaṃ; Gandhamaṅgalahemañca, uposathachaddantime dasā’’ti. (ma. ni. aṭṭha. 1.148; saṃ. ni. aṭṭha. 2.2.22; a. ni. aṭṭha. 3.10.21; vibha. aṭṭha. 760; udā. aṭṭha. 75; paṭi. ma. aṭṭha. 2.2.44); “Kāḷāvaka, Gaṅgeyya, Paṇḍara, Tamba, Piṅgala, Gandha, Maṅgala, Hema, Uposatha e Chaddanta: estes são os dez [tipos de elefantes].” Yadetaṃ pakatihatthiggaṇanāya hatthīnaṃ koṭisahassassa, purisagaṇanāya dasannaṃ purisakoṭisahassānaṃ balaṃ hoti, idaṃ tāva tathāgatassa kāyabalaṃ. Ñāṇabalaṃ pana mahāsīhanāde (ma. ni. 1.146 ādayo) āgataṃ dasabalañāṇaṃ catuvesārajjañāṇaṃ aṭṭhasu parisāsu akampanañāṇaṃ catuyoniparicchedakañāṇaṃ pañcagatiparicchedakañāṇaṃ saṃyuttake (saṃ. ni. 2.33-34) āgatāni tesattati ñāṇāni sattasattati ñāṇānīti evaṃ aññānipi anekāni ñāṇasahassāni, etaṃ ñāṇabalaṃ nāma. Idhāpi ñāṇabalameva adhippetaṃ, ñāṇañhi akampiyaṭṭhena upathambhakaṭṭhena ca balanti (paṭi. ma. aṭṭha. 2.2.44) vuttaṃ. Aquela que é a força equivalente a dez bilhões de elefantes comuns, ou, na contagem de homens, a cem bilhões de homens, esta é a força física do Tathāgata. A força do conhecimento, por outro lado, refere-se ao conhecimento das dez forças (dasabalañāṇa) apresentado no Mahāsīhanādasutta (MN 1.146, etc.), ao conhecimento das quatro formas de destemor (catuvesārajjañāṇa), ao conhecimento da inabalabilidade diante das oito assembleias (aṭṭhasu parisāsu akampanañāṇa), ao conhecimento que distingue os quatro tipos de geração (catuyoniparicchedakañāṇa), ao conhecimento que distingue os cinco destinos de renascimento (pañcagatiparicchedakañāṇa), aos setenta e três conhecimentos e setenta e sete conhecimentos apresentados no Saṃyutta Nikāya (SN 2.33-34), bem como a milhares de outros conhecimentos diversos; isso é chamado de força do conhecimento. Aqui também, é precisamente a força do conhecimento que se tem em mente, pois foi dito que o conhecimento é uma força no sentido de ser inabalável e de servir de suporte. Sattānaṃ āsayānusaye ñāṇanti ettha rūpādīsu khandhesu chandarāgena sattā visattāti sattā. Vuttañhetaṃ bhagavatā – Quanto a 'o conhecimento das inclinações e tendências latentes dos seres' (sattānaṃ āsayānusaye ñāṇaṃ), aqui, 'seres' (sattā) são chamados assim porque estão apegados (sattā) e fortemente vinculados (visattā) aos agregados, como a forma (rūpa) e outros, por meio do desejo e da cobiça (chandarāga). Pois isto foi dito pelo Abençoado: ‘‘Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā ‘satto’ti vuccati[Pg.50]. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā ‘satto’ti vuccatī’’ti (saṃ. ni. 3.161; mahāni. 7). “Rādha, qualquer desejo, cobiça, deleite ou desejo ardente que haja em relação à forma, estando ali apegado e fortemente vinculado, por isso se diz 'ser'. Em relação à sensação... à percepção... às formações mentais... à consciência, qualquer desejo, cobiça, deleite ou desejo ardente que haja, estando ali apegado e fortemente vinculado, por isso se diz 'ser'” (SN 3.161; Mahāniddesa 7). Akkharacintakā pana atthaṃ avicāretvā ‘‘nāmamattameta’’nti icchanti. Yepi atthaṃ vicārenti, te satvayogena sattāti icchanti. Tesaṃ sattānaṃ āsayanti nissayanti etthāti āsayo, micchādiṭṭhiyā sammādiṭṭhiyā vā kāmādīhi nekkhammādīhi vā paribhāvitassa cittasantānassetaṃ adhivacanaṃ. Sattasantāne anusenti anupavattantīti anusayā, thāmagatānaṃ kāmarāgādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Āsayo ca anusayo ca āsayānusayo. Jātiggahaṇena ca dvandasamāsavasena ca ekavacanaṃ veditabbaṃ. Yasmā caritādhimuttiyo āsayānusayasaṅgahitā, tasmā uddese caritādhimuttīsu ñāṇāni āsayānusayañāṇeneva saṅgahetvā ‘‘āsayānusaye ñāṇa’’nti vuttaṃ. Os gramáticos, contudo, sem examinar o significado profundo, sustentam que 'isto é apenas um nome'. Aqueles que examinam o significado sustentam que eles são chamados de 'seres' (sattā) devido à sua conexão com a existência (satva-yoga). Para esses seres, 'inclinação' (āsayo) é aquilo em que eles se apoiam (nissayanti); esta é uma designação para o fluxo mental (cittasantāna) que é influenciado pela visão incorreta ou pela visão correta, pelos prazeres sensoriais ou pela renúncia, etc. 'Tendências latentes' (anusayā) são aquelas que jazem latentes (anusenti) e persistem no fluxo mental dos seres; esta é uma designação para a cobiça sensorial e outras paixões que ganharam força. A inclinação e a tendência latente formam o composto 'inclinação e tendência latente' (āsayānusayo). Deve ser compreendido no singular devido à inclusão de classe e por ser um composto copulativo (dvandasamāsa). Como os temperamentos (carita) e as resoluções (adhimutti) estão incluídos nas inclinações e tendências latentes, na exposição, os conhecimentos sobre os temperamentos e resoluções são integrados no próprio conhecimento das inclinações e tendências latentes, sendo assim expresso como 'o conhecimento das inclinações e tendências latentes' (āsayānusaye ñāṇaṃ). Yamakapāṭihīre ñāṇanti ettha aggikkhandhaudakadhārādīnaṃ apubbaṃ acarimaṃ sakiṃyeva pavattito yamakaṃ, assaddhiyādīnaṃ paṭipakkhadhammānaṃ haraṇato pāṭihīraṃ, yamakañca taṃ pāṭihīrañcāti yamakapāṭihīraṃ. Quanto a 'o conhecimento sobre o duplo milagre' (yamakapāṭihīre ñāṇaṃ), aqui, 'duplo' (yamaka) refere-se à ocorrência simultânea, sem que um preceda ou suceda o outro, de massas de fogo e jorros de água, etc. 'Milagre' (pāṭihīra) refere-se à remoção de estados mentais opostos, como a falta de fé, etc. Sendo ao mesmo tempo duplo e um milagre, é chamado de 'duplo milagre' (yamakapāṭihīra). Mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇanti ettha paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakampanaṃ karotīti karuṇā, kināti vā paradukkhaṃ hiṃsati vināsetīti karuṇā, kirīyati vā dukkhitesu pharaṇavasena pasārīyatīti karuṇā, pharaṇakammavasena kammaguṇavasena ca mahatī karuṇā mahākaruṇā, samāpajjanti etaṃ mahākāruṇikāti samāpatti, mahākaruṇā ca sā samāpatti cāti mahākaruṇāsamāpatti, tassaṃ mahākaruṇāsamāpattiyaṃ. Taṃ sampayuttaṃ vā ñāṇaṃ. Quanto a 'o conhecimento sobre a realização da grande compaixão' (mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṃ), aqui, 'compaixão' (karuṇā) é o que faz o coração das pessoas virtuosas tremer diante do sofrimento alheio; ou ainda, 'compaixão' é o que destrói e elimina o sofrimento alheio; ou ainda, 'compaixão' é o que se estende por meio da difusão em direção àqueles que sofrem. Devido à sua ação de difusão e à qualidade de sua atividade, essa compaixão que é vasta é chamada de 'grande compaixão' (mahākaruṇā). Aquilo em que os dotados de grande compaixão entram é a 'realização' (samāpatti). Sendo ao mesmo tempo a grande compaixão e uma realização, é a 'realização da grande compaixão' (mahākaruṇāsamāpatti); nela, isto é, na realização da grande compaixão. Ou o conhecimento associado a ela. Sabbaññutaññāṇaṃ anāvaraṇañāṇanti ettha pañcaneyyapathappabhedaṃ sabbaṃ aññāsīti sabbaññū, sabbaññussa bhāvo sabbaññutā, sabbaññutā eva ñāṇaṃ sabbaññutāñāṇanti vattabbe sabbaññutaññāṇanti vuttaṃ. Saṅkhatāsaṅkhatādibhedā sabbadhammā hi saṅkhāro vikāro lakkhaṇaṃ nibbānaṃ paññattīti pañceva neyyapathā honti. Āvajjanapaṭibaddhattā eva hi natthi tassa āvaraṇanti tadeva anāvaraṇañāṇanti vuccati (paṭi. ma. aṭṭha. 1.1.68). Quanto a 'o conhecimento da omnisciência e o conhecimento desobstruído' (sabbaññutaññāṇaṃ anāvaraṇañāṇaṃ), aqui, 'omniscente' (sabbaññū) é aquele que conhece tudo, dividido nos cinco caminhos do que pode ser conhecido (neyyapatha). O estado de ser omniscente é a 'omnisciência' (sabbaññutā). O próprio conhecimento que é a omnisciência é chamado de 'conhecimento da omnisciência' (sabbaññutaññāṇa). Pois todas as coisas, divididas em condicionadas e incondicionadas, constituem os cinco caminhos do que pode ser conhecido: as formações (saṅkhāra), as alterações (vikāra), as características (lakkhaṇa), o Nibbāna e os conceitos (paññatti). Como está vinculado apenas ao direcionamento da mente (āvajjana), não há obstrução para ele; por isso, é chamado de 'conhecimento desobstruído' (anāvaraṇañāṇa). Sabbattha [Pg.51] asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇanti ettha atītānāgatapaccuppannesu asaṅgaṃ saṅgavirahitaṃ appaṭihataṃ paṭipakkhavirahitaṃ hutvā pavattaṃ āvaraṇavirahitaṃ ñāṇaṃ. Quanto a 'o conhecimento desapegado, desimpedido e desobstruído em relação a tudo' (sabbattha asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇaṃ), aqui, refere-se ao conhecimento que opera livre de apego, livre de impedimentos ou oposição, e livre de obstruções em relação ao passado, ao futuro e ao presente. Anāgatampi ādisatīti – A expressão 'ele também prediz o futuro' (anāgatampi ādisati) refere-se a: ‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, tayo āsiṃsu nāyakā; Ahametarahi sambuddho, metteyyo cāpi hessatī’’ti. ca – “Neste feliz eon (bhaddakappa), houve três guias; eu sou agora o Buda perfeitamente desperto, e Metteyya também virá a ser.” E também: ‘‘Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu metteyyo nāma bhagavā loke uppajjissati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno’’ti ca (dī. ni. 3.107) – “Monjes, quando os seres humanos tiverem uma expectativa de vida de oitenta mil anos, o Abençoado de nome Metteyya surgirá no mundo, um arahant, perfeitamente desperto, dotado de conhecimento e conduta...” (DN 3.107) — ‘‘Atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā yo so yūpo raññā mahāpanādena kārāpito, taṃ yūpaṃ ussāpetvā ajjhāvasitvā taṃ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ dānaṃ datvā metteyyassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissatī’’ti ca (dī. ni. 3.108) – “Então, monjes, o rei de nome Saṅkha erguerá o pilar que fora construído pelo rei Mahāpanāda, habitará nele, e depois de doá-lo e abandoná-lo, oferecendo esmolas a ascetas, brâmanes, necessitados, viajantes, mendigos e pedintes, ele raspará o cabelo e a barba na presença do Abençoado Metteyya, o arahant, perfeitamente desperto, vestirá as vestes cor de açafrão e sairá da vida doméstica para a vida sem lar...” (DN 3.108) — ‘‘Anāgate aṭṭhissaro nāma paccekasambuddho bhavissatī’’ti (mi. pa. 4.1.3) ca, ‘‘sumanissaro nāma paccekasambuddho bhavissatī’’ti ca – “No futuro, haverá um Paccekabuda de nome Aṭṭhissara” (Milindapañha 4.1.3) e “haverá um Paccekabuda de nome Sumanissara” — Ādinā nayena devadattādīnaṃ anāgataṃ ācikkhati. Paccuppannampi ādisatīti idaṃ pākaṭameva. Por meio de tais métodos, ele revela o futuro de Devadatta e de outros. E a expressão 'ele também indica o presente' é algo evidente por si mesmo. 82. Vibhūtarūpasaññissāti samatikkantarūpasaññissa. Sabbakāyappahāyinoti tadaṅgavikkhambhanavasena sabbarūpakāyapahāyino, pahīnarūpabhavapaṭisandhikassāti adhippāyo. Natthi kiñcīti passatoti viññāṇābhāvadassanena ‘‘natthi kiñcī’’ti passato, ākiñcaññāyatanalābhinoti vuttaṃ hoti. Ñāṇaṃ sakkānupucchāmīti sakkāti bhagavantaṃ ālapanto āha. Tassa puggalassa ñāṇaṃ pucchāmi, kīdisaṃ icchitabbanti. Kathaṃ neyyāti kathañca so netabbo, kathamassa uttariñāṇaṃ uppādetabbanti. 82. A expressão 'daquele para quem as percepções da forma desapareceram' (vibhūtarūpasaññissā) significa daquele que transcendeu as percepções da forma. 'Daquele que abandonou todo o corpo' (sabbakāyappahāyino) significa daquele que abandonou todo o corpo material por meio do abandono temporário e da supressão; o sentido é daquele que abandonou o renascimento na existência material. 'Daquele que vê que não há nada' (natthi kiñcīti passato) significa daquele que vê 'não há nada' ao perceber a ausência de consciência; refere-se àquele que obteve a esfera do nada (ākiñcaññāyatana). 'Pergunto-lhe sobre o conhecimento, ó Sakka' (ñāṇaṃ sakkānupucchāmi) — 'Sakka' é o termo usado para se dirigir ao Abençoado. Significa: 'pergunto sobre o conhecimento daquela pessoa, que tipo de conhecimento é desejado'. 'Como ele deve ser guiado?' (kathaṃ neyyā) significa de que maneira ele deve ser conduzido, como o conhecimento superior deve ser gerado nele. Katamā [Pg.52] rūpasaññāti ettha rūpasaññāti saññāsīsena vuttarūpāvacarajhānañceva tadārammaṇañca. Rūpāvacarajhānampi hi rūpanti vuccati ‘‘rūpī rūpāni passatī’’tiādīsu (dha. sa. 248; paṭi. ma. 1.209). Tassa ārammaṇampi ‘‘bahiddhā rūpāni passati suvaṇṇadubbaṇṇānī’’tiādīsu (dha. sa. 223). Tasmā idha rūpe saññā rūpasaññāti evaṃ saññāsīsena rūpāvacarajhānassetaṃ adhivacanaṃ. Rūpaṃ saññā assāti rūpasaññā, rūpamassa nāmanti vuttaṃ hoti. Evaṃ pathavīkasiṇādibhedassa tadārammaṇassa cetaṃ adhivacananti veditabbaṃ. Idha pana kusalavipākakiriyavasena pañcadasajhānasaṅkhātā rūpasaññā eva adhippetā. Rūpāvacarasamāpattiṃ samāpannassa vāti rūpāvacarakusalajjhānasamāpattiṃ samāpannassa. Upapannassa vāti vipākajjhānavasena tasmiṃ bhave upapannassa. Diṭṭhadhammasukhavihārissa vāti imasmiṃyeva attabhāve kiriyājhānaṃ samāpajjitvā sukhaṃ uppādetvā viharantassa. Arūpasamāpattiyoti ākāsānañcāyatanādīni. Paṭiladdhassāti uppādetvā ṭhitassa. Rūpasaññā vibhūtā hontīti rūpasaññā apagatā honti. Vigatāti vināsitā. ‘‘Abhāvitā’’tipi pāṭho, sundaro. Quanto a 'o que é a percepção da forma?' (katamā rūpasaññā), aqui, 'percepção da forma' (rūpasaññā) refere-se, sob a designação de 'percepção' (saññā), tanto ao jhana da esfera da forma (rūpāvacarajhāna) quanto ao seu objeto (tadārammaṇa). Pois o jhana da esfera da forma também é chamado de 'forma' (rūpa) em passagens como 'possuindo forma, ele vê formas' (Dhs 248; Patis 1.209). E o seu objeto também é chamado de 'forma' em passagens como 'ele vê formas externamente, belas e feias' (Dhs 223). Portanto, aqui, 'percepção na forma é percepção da forma' (rūpe saññā rūpasaññā); assim, sob a designação de percepção, esta é uma designação para o jhana da esfera da forma. 'Aquele cuja percepção é a forma é rūpasaññā' significa que a forma é o seu nome. Deve-se entender que esta é uma designação para o seu objeto, dividido em kasiṇa de terra, etc. Aqui, contudo, tem-se em mente a própria percepção da forma que consiste nos quinze jhanas em termos de estados salutares (kusala), resultantes (vipāka) e funcionais (kiriya). 'Ou daquele que entrou na realização da esfera da forma' (rūpāvacarasamāpattiṃ samāpannassa) significa daquele que entrou na realização do jhana salutar da esfera da forma. 'Ou daquele que renasceu' (upapannassa) significa daquele que renasceu naquela existência por meio do jhana resultante. 'Ou daquele que habita no bem-estar nesta vida' (diṭṭhadhammasukhavihārissa) significa daquele que habita gerando felicidade ao entrar no jhana funcional nesta mesma existência. 'As realizações imateriais' (arūpasamāpattiyo) refere-se à esfera do espaço infinito, etc. 'Daquele que obteve' (paṭiladdhassa) significa daquele que as gerou e nelas permanece. 'As percepções da forma desapareceram' (rūpasaññā vibhūtā honti) significa que as percepções da forma se foram. 'Desaparecidas' (vigatā) significa destruídas. Há também a leitura 'abhāvitā' (não desenvolvidas), que é excelente. Tadaṅgasamatikkamāti tadaṅgappahānavasena atikkamena. Vikkhambhanappahānena pahīnoti arūpajjhānapaṭilābhena vikkhambhanena pahīno. Tassa rūpakāyoti tassa arūpasamāpattipaṭilābhino arūpapuggalassa rūpāvacarakāyo. A expressão 'pela transcendência daquele fator' (tadaṅgasamatikkamā) significa pela transcendência por meio do abandono daquele fator específico. 'Abandonado por meio do abandono por supressão' (vikkhambhanappahānena pahīno) significa abandonado por meio da supressão decorrente da obtenção do jhana imaterial. 'O corpo material dele' (tassa rūpakāyo) refere-se ao corpo da esfera da forma daquele indivíduo imaterial que obteve as realizações imateriais. Ākiñcaññāyatananti ettha nāssa kiñcananti akiñcanaṃ, antamaso saṅgamattampi assa avasiṭṭhaṃ natthīti vuttaṃ hoti. Akiñcanassa bhāvo ākiñcaññaṃ, ākāsānañcāyatanaviññāṇāpagamassetaṃ adhivacanaṃ, taṃ ākiñcaññaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena imissā saññāya āyatananti ākiñcaññāyatanaṃ, ākāse pavattitaviññāṇāpagamārammaṇassa jhānassetaṃ adhivacanaṃ. Viññāṇañcāyatanasamāpattiṃ sato samāpajjitvāti taṃ viññāṇañcāyatanaṃ satokārī hutvā samāpajjitvā. Tato vuṭṭhahitvāti satokārī hutvā tāya samāpattiyā vuṭṭhāya. Taññeva viññāṇanti taṃ ākāse pavattitaṃ mahaggataviññāṇaṃ. Abhāvetīti vināseti. Vibhāvetīti vividhā nāseti. Antaradhāpetīti adassanaṃ gameti. ‘Esfera do nada’ (ākiñcaññāyatana): aqui, ‘nada existe’ é ‘nada’ (akiñcana); quer-se dizer que não resta nem mesmo a menor associação. O estado de nada é o nada (ākiñcañña); esta é uma designação para o desaparecimento da consciência da esfera do espaço infinito. Esse nada, no sentido de ser o suporte para esta percepção, é a sua esfera (āyatana), daí ‘esfera do nada’ (ākiñcaññāyatana); esta é uma designação para o jhana que tem como objeto o desaparecimento da consciência que havia ocorrido no espaço. ‘Tendo entrado na realização da esfera da consciência infinita com atenção plena’ significa: tendo entrado nessa esfera da consciência infinita agindo com atenção plena. ‘Tendo emergido dali’ significa: agindo com atenção plena, tendo emergido daquela realização. ‘Aquela mesma consciência’ significa: aquela consciência sublime (mahaggata) que havia ocorrido no espaço. ‘Faz desaparecer’ (abhāveti) significa: destrói. ‘Dissolve’ (vibhāveti) significa: destrói de várias maneiras. ‘Faz sumir’ (antaradhāpeti) significa: faz desaparecer da vista. Kathaṃ [Pg.53] so netabboti so puggalo kenappakārena jānitabbo. Vinetabboti nānāvidhena jānitabbo. Anunetabboti punappunaṃ cittena kathaṃ gamayitabbo. ‘Como ele deve ser conduzido?’ significa: de que maneira aquela pessoa deve ser conhecida? ‘Deve ser guiado’ significa: deve ser conhecido de várias maneiras. ‘Deve ser atraído’ significa: como ele deve ser levado repetidamente pela mente. 83. 83. Athassa bhagavā tādise puggale attano appaṭihatañāṇataṃ pakāsetvā taṃ ñāṇaṃ byākātuṃ gāthamāha. Tattha viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, abhijānaṃ tathāgatoti abhisaṅkhāravasena catasso paṭisandhivasena sattāti evaṃ sabbā viññāṇaṭṭhitiyo abhijānanto tathāgato. Tiṭṭhantamenaṃ jānātīti kammābhisaṅkhāravasena tiṭṭhametaṃ puggalaṃ jānāti – ‘‘āyatiṃ ayaṃ evaṃgatiko bhavissatī’’ti. Dhimuttanti ākiñcaññāyatanādīsu adhimuttaṃ. Tapparāyaṇanti tammayaṃ. Então, o Abençoado, tendo revelado Seu próprio conhecimento desobstruído em relação a tal pessoa, proferiu o verso para explicar esse conhecimento. Ali, ‘compreendendo plenamente todas as estações da consciência, o Tathagata’ significa: o Tathagata compreende plenamente todas as estações da consciência, que são quatro em termos de formações volitivas e sete em termos de renascimento. ‘Ele o conhece enquanto permanece’ significa: Ele conhece essa pessoa que permanece em virtude das formações volitivas do kamma — ‘No futuro, esta pessoa terá tal destino’. ‘Inclinado’ (dhimuttaṃ) significa: inclinado à esfera do nada, etc. ‘Dedicado a isso’ (tapparāyaṇaṃ) significa: absorto nisso. Viññāṇaṭṭhitiyoti paṭisandhiviññāṇassa ṭhānāni saviññāṇakā khandhā eva. Tattha seyyathāpīti nidassanatthe nipāto yathā manussāti attho. Aparimāṇesupi hi cakkavāḷesu aparimāṇānaṃ manussānaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena dvepi ekasadisā natthi. Yepi hi katthaci yamakabhātaro vaṇṇena vā saṇṭhānena vā sadisā honti. Tepi ālokitavilokitādīhi visadisāva honti. Tasmā ‘‘nānattakāyā’’ti vuttā. Paṭisandhisaññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi ahetukāpi hoti. Tasmā ‘‘nānattasaññino’’ti vuttā. Ekacce ca devāti cha kāmāvacaradevā. Tesu hi kesañci kāyo nīlo hoti, kesañci pītakādivaṇṇo. Saññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi hoti, ahetukā na hoti. Ekacce ca vinipātikāti catuapāyavinimuttā punabbasumātā yakkhinī piyaṅkaramātā phussamittā dhammaguttāti evamādayo aññe ca vemānikā petā. Etesañhi odātakāḷamaṅguracchavisāmavaṇṇādivasena ceva kisathūlarassadīghavasena ca kāyo nānā hoti, manussānaṃ viya tihetukaduhetukāhetukavasena saññāpi. Te pana devā viya na mahesakkhā, kapaṇamanussā viya appesakkhā dullabhaghāsacchādanā dukkhapīḷitā viharanti. Ekacce kāḷapakkhe dukkhitā juṇhapakkhe sukhitā honti, tasmā sukhasamussayato vinipatitattā vinipātikāti vuttā. Ye panettha tihetukā, tesaṃ dhammābhisamayopi hoti piyaṅkaramātādīnaṃ viya. ‘Estações da consciência’ (viññāṇaṭṭhitiyo) são os lugares da consciência de renascimento, que são os próprios agregados acompanhados de consciência. Ali, ‘como por exemplo’ (seyyathāpi) é uma partícula ilustrativa, significando ‘como os seres humanos’. Pois mesmo em infinitos sistemas mundiais, entre infinitos seres humanos, não há dois que sejam exatamente iguais em termos de cor, forma, etc. Mesmo aqueles que são irmãos gêmeos em algum lugar e são semelhantes em cor ou forma, ainda assim diferem em seus olhares, movimentos, etc. Portanto, são chamados de ‘diversos em corpo’ (nānattakāyā). Sua percepção de renascimento, no entanto, pode ser de três causas, duas causas ou sem causa. Portanto, são chamados de ‘diversos em percepção’ (nānattasaññino). ‘E alguns deuses’ refere-se aos seis tipos de deuses da esfera dos sentidos. Pois, entre eles, o corpo de alguns é azul, o de outros é amarelo, etc. Mas a percepção deles é de três causas ou de duas causas; não é sem causa. ‘E alguns caídos no sofrimento’ (vinipātikā) refere-se àqueles que, embora livres dos quatro reinos de infortúnio, são como a yakkhini mãe de Punabbasu, a mãe de Piyankara, Phussamitta, Dhammagutta, etc., e outros petas que habitam em palácios (vemānikā petā). Pois os corpos deles são diversos em termos de cor (branco, preto, bronzeado, escuro, etc.) e em termos de tamanho (magro, gordo, baixo, alto), e sua percepção também é diversa em termos de três causas, duas causas ou sem causa, assim como a dos seres humanos. No entanto, eles não são de grande poder como os deuses; eles vivem como seres humanos miseráveis, com pouco poder, achando difícil obter comida e roupas, e oprimidos pelo sofrimento. Alguns sofrem durante a quinzena escura e são felizes durante a quinzena clara; portanto, por terem caído de uma condição feliz, são chamados de ‘caídos no sofrimento’ (vinipātikā). Entre eles, para aqueles que possuem três causas, há também a realização do Dhamma, como no caso da mãe de Piyankara e outros. Brahmakāyikāti [Pg.54] brahmapārisajjabrahmapurohitamahābrahmāno. Paṭhamābhinibbattāti te sabbepi paṭhamajjhānena nibbattā. Brahmapārisajjā pana parittena, brahmapurohitā majjhimena, kāyova nesaṃ vipphārikataro hoti. Mahābrahmāno paṇītena, kāyo pana nesaṃ ativipphārikataro hoti. Iti te kāyassa nānattā, paṭhamajjhānavasena saññāya ekattā nānattakāyā ekattasaññinoti vuttā. Yathā ca te, evaṃ catūsu apāyesu sattā. Nirayesu hi kesañci gāvutaṃ, kesañci aḍḍhayojanaṃ, kesañci tigāvutaṃ attabhāvo hoti, devadattassa pana yojanasatiko jāto. Tiracchānesupi keci khuddakā honti, keci mahantā. Pettivisayesupi keci saṭṭhihatthā, keci asītihatthā honti, keci suvaṇṇā, keci dubbaṇṇā. Tathā kālakañcikā asurā. Api cettha dīghapiṭṭhikapetā nāma saṭṭhiyojanikāpi honti. Saññā pana sabbesampi akusalavipākāhetukāva hoti. Iti āpāyikāpi nānattakāyā ekattasaññinoti saṅkhaṃ gacchanti. ‘Os deuses do séquito de Brahma’ (brahmakāyikā) são os Brahmapārisajja, Brahmapurohita e Mahābrahma. ‘Primeiros a renascer’ significa que todos eles renasceram por meio do primeiro jhana. Os Brahmapārisajja renascem por meio do jhana inferior; os Brahmapurohita por meio do jhana médio, e o corpo deles é mais expandido; os Mahābrahma por meio do jhana superior, e o corpo deles é extremamente expandido. Assim, devido à diversidade de seus corpos e à unidade de sua percepção em virtude do primeiro jhana, eles são chamados de ‘diversos em corpo, unificados em percepção’ (nānattakāyā ekattasaññino). E assim como eles, o mesmo ocorre com os seres nos quatro reinos de sofrimento. Pois nos infernos, o corpo (attabhāva) de alguns é de um gāvuta, de outros é de meia yojana, de outros é de três gāvutas, mas o de Devadatta tornou-se de cem yojanas. Entre os animais também, alguns são pequenos, outros são grandes. No reino dos petas também, alguns têm sessenta côvados de altura, outros oitenta côvados; alguns são dourados, outros são feios. O mesmo ocorre com os asuras Kālakañcika. E aqui também há os chamados petas de costas longas que têm até sessenta yojanas de comprimento. No entanto, a percepção de todos eles é sem causa, sendo o resultado de ações prejudiciais (akusalavipākāhetukā). Assim, os seres dos reinos de sofrimento também são classificados como ‘diversos em corpo, unificados em percepção’. Ābhassarāti daṇḍaukkāya acci viya etesaṃ sarīrato ābhā chijjitvā chijjitvā patantī viya sarati visaratīti ābhassarā. Tesu pañcakanaye dutiyatatiyajjhānadvayaṃ parittaṃ bhāvetvā upapannā parittābhā nāma honti. Majjhimaṃ bhāvetvā upapannā appamāṇābhā nāma honti. Paṇītaṃ bhāvetvā upapannā ābhassarā nāma honti. Idha pana ukkaṭṭhaparicchedavasena sabbe gahitā. Sabbesañhi tesaṃ kāyo ekavipphārova hoti, saññā pana avitakkavicāramattā ca avitakkaavicārā cāti nānā. ‘Deuses do Esplendor Radiante’ (ābhassarā): a luz de seus corpos flui e se espalha como se estivesse caindo em lampejos intermitentes, como a chama de uma tocha de madeira; por isso são chamados de ābhassara. Entre eles, no método de cinco fatores, aqueles que renascem tendo desenvolvido o segundo e o terceiro jhanas de forma inferior são chamados de ‘deuses de luz limitada’ (parittābhā). Aqueles que renascem tendo-os desenvolvido de forma média são chamados de ‘deuses de luz infinita’ (appamāṇābhā). Aqueles que renascem tendo-os desenvolvido de forma superior são chamados de ‘deuses do esplendor radiante’ (ābhassarā). Mas aqui, todos eles são incluídos sob a categoria mais elevada. Pois o corpo de todos eles tem uma única expansão, mas a percepção deles é diversa, sendo ora apenas com exame sem aplicação inicial, ora sem aplicação inicial e sem exame. Subhakiṇhāti subhena vokiṇṇā, subhena sarīrappabhāvaṇṇena ekagghanāti attho. Etesañhi na ābhassarānaṃ viya chijjitvā chijjitvā pabhā gacchatīti. Catukkanaye tatiyassa pañcakanaye catukkassa parittamajjhimapaṇītassa jhānassa vasena parittasubhaappamāṇasubhasubhakiṇhā nāma hutvā nibbattanti. Iti sabbepi te ekattakāyā ceva catutthajjhānasaññāya ekattasaññino cāti veditabbā. Vehapphalāpi catutthaviññāṇaṭṭhitimeva bhajanti. Asaññasattā viññāṇābhāvā ettha saṅgahaṃ na gacchanti, sattāvāsesu gacchanti. ‘Deuses da Beleza Aura’ (subhakiṇhā) significa permeados de beleza; o significado é que eles são uma massa sólida de bela aura corporal. Pois a luz deles não se propaga em lampejos intermitentes como a dos deuses ābhassara. Em virtude do terceiro jhana no método de quatro fatores, ou do quarto jhana no método de cinco fatores, desenvolvido de forma inferior, média ou superior, eles renascem como ‘deuses de beleza limitada’ (parittasubha), ‘deuses de beleza infinita’ (appamāṇasubha) e ‘deuses da beleza aura’ (subhakiṇhā). Assim, deve-se entender que todos eles são unificados em corpo e também unificados em percepção por meio da percepção do quarto jhana. Os deuses de Grandes Frutos (vehapphalā) também pertencem a esta mesma quarta estação da consciência. Os seres inconscientes (asaññasattā), devido à ausência de consciência, não são incluídos aqui, mas são incluídos nas moradas dos seres (sattāvāsa). Suddhāvāsā [Pg.55] vivaṭṭapakkhe ṭhitā, na sabbakālikā, kappasatasahassampi asaṅkhyeyyampi buddhasuññe loke na uppajjanti. Soḷasakappasahassabbhantare buddhesu uppannesuyeva uppajjanti. Dhammacakkapavattissa (saṃ. ni. 5.1081; mahāva. 13; paṭi. ma. 2.30) bhagavato khandhāvārasadisā honti. Tasmā neva viññāṇaṭṭhitiṃ, na ca sattāvāsaṃ bhajanti. Mahāsīvatthero pana ‘‘na kho pana so, sāriputta, āvāso sulabharūpo, yo mayā anāvuṭṭhapubbo iminā dīghena addhunā aññatra suddhāvāsehi devehīti iminā suttena (ma. ni. 1.160) suddhāvāsāpi catutthaviññāṇaṭṭhitiṃ catutthasattāvāsañca bhajantī’’ti vadati, taṃ appaṭibāhitattā suttassa anuññātaṃ (a. ni. aṭṭha. 3.7.44-45; paṭi. ma. aṭṭha. 1.1.21). As Moradas Puras (suddhāvāsā) estão situadas no lado da cessação do ciclo (vivaṭṭapakkhe); elas não existem em todos os tempos. Mesmo por cem mil eons ou por um eon incomensurável, elas não surgem em um mundo vazio de Budas. Elas surgem apenas quando os Budas aparecem dentro de um período de dezesseis mil eons. Elas são como o acampamento militar do Abençoado que põe em movimento a Roda do Dhamma. Portanto, elas não pertencem nem às estações da consciência nem às moradas dos seres. No entanto, o Élder Mahāsīva diz: ‘Mas, Sāriputta, aquela morada não é fácil de encontrar, a qual eu não tenha habitado antes nesta longa jornada, exceto pelos deuses das Moradas Puras’ — com base neste sutta, as Moradas Puras também pertencem à quarta estação da consciência e à quarta morada dos seres. Isso é aceito porque não é contradito pelo sutta. Sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamāti ettha sabbasoti sabbākārena, sabbāsaṃ vā anavasesānanti attho. Rūpasaññānanti saññāsīsena vuttarūpāvacarajjhānānañceva tadārammaṇānañca. Rūpāvacarajjhānampi hi rūpanti vuccati ‘‘rūpī rūpāni passatī’’tiādīsu (dha. sa. 248; paṭi. ma. 1.209), tassa ārammaṇampi ‘‘bahiddhā rūpāni passati suvaṇṇadubbaṇṇānī’’tiādīsu (dha. sa. 223). Tasmā idha ‘‘rūpe saññā rūpasaññā’’ti evaṃ saññāsīsena vuttarūpāvacarajjhānassetaṃ adhivacanaṃ. Rūpaṃ saññā assāti rūpasaññā, rūpamassa nāmanti vuttaṃ hoti. Evaṃ pathavīkasiṇādibhedassa tadārammaṇassa cetaṃ adhivacananti veditabbaṃ. ‘Com a completa superação das percepções de forma’ (sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā): aqui, ‘completamente’ (sabbaso) significa de todas as maneiras, ou de todas elas sem exceção. ‘Das percepções de forma’ (rūpasaññānaṃ) refere-se aos jhanas da esfera da forma e aos seus objetos, designados pelo termo principal ‘percepção’. Pois o jhana da esfera da forma também é chamado de ‘forma’ (rūpa) em passagens como ‘possuindo forma, ele vê formas’, e o seu objeto também é chamado de ‘forma’ em passagens como ‘externamente ele vê formas, belas e feias’. Portanto, aqui, ‘percepção de forma’ (rūpe saññā rūpasaññā) é uma designação para o jhana da esfera da forma, designado pelo termo principal ‘percepção’. ‘Aquilo que tem a forma como sua percepção é a percepção de forma’ significa que a forma é o seu nome. Deve-se entender que esta é uma designação para o seu objeto, que se divide em kasiṇa de terra, etc. Samatikkamāti virāgā nirodhā ca. Kiṃ vuttaṃ hoti? Etāsaṃ kusalavipākakiriyavasena pañcadasannaṃ jhānasaṅkhātānaṃ rūpasaññānaṃ etesañca pathavīkasiṇādivasena aṭṭhannaṃ ārammaṇasaṅkhātānaṃ rūpasaññānaṃ sabbākārena anavasesānaṃ vā virāgā ca nirodhā ca virāgahetu ceva nirodhahetu ca ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Na hi sakkā sabbaso anatikkantarūpasaññena etaṃ upasampajja viharitunti. Tattha yasmā ārammaṇe avirattassa saññāsamatikkamo na hoti, samatikkantāsu ca saññāsu ārammaṇaṃ samatikkantameva hoti. Tasmā ārammaṇasamatikkamaṃ avatvā – ‘Superação’ (samatikkamā) significa através do desapego (virāgā) e da cessação (nirodhā). O que se quer dizer? Através do desapego e da cessação — e por causa do desapego e da cessação — de todas as maneiras ou sem exceção, dessas quinze percepções de forma conhecidas como jhanas (em termos de estados benéficos, resultantes e funcionais) e dessas oito percepções de forma conhecidas como objetos (em termos de kasiṇa de terra, etc.), a pessoa entra e permanece na esfera do espaço infinito. Pois não é possível entrar e permanecer nela sem ter superado completamente as percepções de forma. Ali, visto que para quem não está desapegado do objeto não há superação da percepção, e quando as percepções são superadas o objeto também é superado, por isso, sem mencionar a superação do objeto — ‘‘Tattha katamā rūpasaññā? Rūpāvacarasamāpattiṃ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ, [Pg.56] imā vuccanti rūpasaññāyo. Imā rūpasaññāyo atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto, tena vuccati sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā’’ti – ‘Ali, quais são as percepções de forma? A percepção, o ato de perceber, o estado de ter percebido de alguém que entrou na realização da esfera da forma, ou que renasceu nela, ou que nela habita feliz no presente momento — estas são chamadas de percepções de forma. Ele ultrapassou, transcendeu, superou estas percepções de forma; por isso se diz: com a completa superação das percepções de forma’ — Evaṃ vibhaṅge (vibha. 602) saññānaṃyeva samatikkamo vutto. Yasmā pana ārammaṇasamatikkamena pattabbā etā samāpattiyo, na ekasmiṃyeva ārammaṇe paṭhamajjhānādīni viya, tasmā ayaṃ ārammaṇasamatikkamavasenāpi atthavaṇṇanā katāti veditabbā. Assim, no Vibhaṅga, apenas a superação das percepções é mencionada. No entanto, como essas realizações devem ser alcançadas através da superação do objeto — diferentemente do primeiro jhana, etc., que ocorrem em um único e mesmo objeto —, deve-se entender que esta explicação do significado também foi feita em termos de superação do objeto. Paṭighasaññānaṃ atthaṅgamāti cakkhādīnaṃ vatthūnaṃ rūpādīnaṃ ārammaṇānañca paṭighātena uppannā saññā paṭighasaññā, rūpasaññādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Yathāha – ‘‘tattha katamā paṭighasaññā? Rūpasaññā saddasaññā gandhasaññā rasasaññā phoṭṭhabbasaññā, imā vuccanti paṭighasaññāyo’’ti (vibha. 603). Tāsaṃ kusalavipākānaṃ pañcannaṃ akusalavipākānaṃ pañcannanti sabbaso dasannaṃ paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā pahānā asamuppādā, appavattiṃ katvāti vuttaṃ hoti. ‘Com o desaparecimento das percepções de resistência’ (paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā): a percepção que surge do impacto das bases sensoriais como o olho, etc., e dos objetos como as formas, etc., é a percepção de resistência (paṭighasaññā); esta é uma designação para as percepções de forma, etc. Como foi dito: ‘Ali, quais são as percepções de resistência? A percepção de forma, a percepção de som, a percepção de odor, a percepção de sabor, a percepção de toque — estas são chamadas de percepções de resistência’. ‘Com o desaparecimento’ delas significa com o abandono, a não ocorrência e a cessação de todas as dez percepções de resistência (cinco que são resultados de ações benéficas e cinco que são resultados de ações prejudiciais). Kāmañcetā paṭhamajjhānādīni samāpannassāpi na santi, na hi tasmiṃ samaye pañcadvāravasena cittaṃ pavattati, evaṃ santepi aññattha pahīnānaṃ sukhadukkhānaṃ catutthajjhāne viya sakkāyadiṭṭhādīnaṃ tatiyamagge viya ca imasmiṃyeva jhāne ussāhajananatthaṃ imassa jhānassa pasaṃsāvasena etāsaṃ ettha vacanaṃ veditabbaṃ. Atha vā – kiñcāpi tā rūpāvacaraṃ samāpannassa na santi, atha kho na pahīnattā na santi, na hi rūpavirāgāya rūpāvacarabhāvanā saṃvattati, rūpāyattā ca etāsaṃ pavatti, ayaṃ pana bhāvanā rūpavirāgāya saṃvattati. Tasmā tā ettha ‘‘pahīnā’’ti vattuṃ vaṭṭati. Na kevalañca vattuṃ, ekaṃseneva evaṃ dhāretumpi vaṭṭati. Tāsañhi ito pubbe appahīnattāyeva ‘‘paṭhamajjhānaṃ samāpannassa saddo kaṇṭako’’ti (a. ni. 10.72) vutto bhagavatā. Idha ca pahīnattāyeva arūpasamāpattīnaṃ āneñjatā santavimokkhatā ca vuttā – ‘‘āḷāro ca kālāmo arūpaṃ samāpanno pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa, na pana saddaṃ assosī’’ti (dī. ni. 2.192). Embora estas percepções de resistência não existam mesmo para quem entrou no primeiro jhana, etc. — pois naquele momento a mente não funciona através das cinco portas sensoriais —, ainda assim, deve-se entender que a menção a elas aqui é feita como um elogio a este jhana para inspirar entusiasmo por ele, assim como o prazer e a dor, embora já abandonados em outros lugares, são mencionados no quarto jhana, ou como a visão da identidade (sakkāyadiṭṭhi), etc., são mencionadas no terceiro caminho. Ou então: embora elas não existam para quem entrou na esfera da forma, elas não existem não por terem sido abandonadas (pois o desenvolvimento da esfera da forma não conduz ao desapego da forma, e a ocorrência delas depende da forma), mas este desenvolvimento da esfera sem forma conduz ao desapego da forma. Portanto, é apropriado dizer que elas são ‘abandonadas’ aqui. E não apenas dizer, mas é apropriado considerar isso como absolutamente certo. Pois, precisamente porque elas não haviam sido abandonadas antes disso, o Abençoado disse: ‘O som é um espinho para quem entrou no primeiro jhana’. E aqui, precisamente porque foram abandonadas, a imperturbabilidade (āneñjatā) e a libertação pacífica (santavimokkhatā) das realizações sem forma são declaradas: ‘Alāra Kālāma, tendo entrado em uma realização sem forma, não viu nem ouviu o som de cerca de quinhentas carroças que passavam bem perto dele’. Nānattasaññānaṃ amanasikārāti nānatte gocare pavattānaṃ saññānaṃ, nānattānaṃ vā saññānaṃ. Yasmā hi etā – “Pela não-atenção às percepções de diversidade” (nānattasaññānaṃ amanasikārā) refere-se às percepções que ocorrem em um domínio diverso, ou às percepções que são elas mesmas diversas. Pois, visto que estas — ‘‘Tattha [Pg.57] katamā nānattasaññā? Asamāpannassa manodhātusamaṅgissa vā manoviññāṇadhātusamaṅgissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ, imā vuccanti nānattasaññāyo’’ti (vibha. 604) – “Ali, quais são as percepções de diversidade? A percepção, o ato de perceber, o estado de ter percebido daquele que não está em absorção meditativa, ou daquele que possui o elemento mente, ou daquele que possui o elemento consciência da mente — estas são chamadas percepções de diversidade” (Vibh. 604) — Evaṃ vibhaṅge vibhajitvā vuttāva idha adhippetā asamāpannassa manodhātumanoviññāṇadhātusaṅgahitā saññā rūpasaddādibhede nānatte nānāsabhāve gocare pavattanti. Yasmā cetā aṭṭha kāmāvacarakusalasaññā dvādasa akusalasaññā ekādasa kāmāvacarakusalavipākasaññā dve akusalavipākasaññā ekādasa kāmāvacarakiriyasaññāti evaṃ catucattālīsampi saññā nānattā nānāsabhāvā aññamaññaṃ asadisā, tasmā ‘‘nānattasaññā’’ti vuttā. Tāsaṃ sabbaso nānattasaññānaṃ amanasikārā anāvajjanā asamannāhārā apaccavekkhaṇā. Yasmā tā nāvajjati na manasikaroti na paccavekkhati, tasmāti vuttaṃ hoti. Assim, tendo sido detalhadas e ditas no Vibhaṅga, são aqui pretendidas as percepções incluídas no elemento mente e no elemento consciência da mente daquele que não está em absorção meditativa, as quais ocorrem em um domínio diverso e de naturezas diversas, dividido em formas, sons, etc. E visto que estas — as oito percepções saudáveis da esfera dos sentidos, as doze percepções não-saudáveis, as onze percepções resultantes de ações saudáveis da esfera dos sentidos, as duas percepções resultantes de ações não-saudáveis e as onze percepções funcionais da esfera dos sentidos —, assim, todas as quarenta e quatro percepções são diversas, de naturezas diversas e dissemelhantes entre si, por isso são chamadas de “percepções de diversidade”. “Pela não-atenção a essas percepções de diversidade” significa pela completa falta de atenção, pela não-advertência, pela não-aplicação da mente, pela não-revisão. Significa: “porque ele não adverte, não presta atenção, não revisa a elas, por isso é dito”. Yasmā cettha purimā rūpasaññā paṭighasaññā ca iminā jhānena nibbatte bhavepi na vijjanti, pageva tasmiṃ bhave imaṃ jhānaṃ upasampajja viharaṇakāle, tasmā tāsaṃ ‘‘samatikkamā atthaṅgamā’’ti dvedhāpi abhāvoyeva vutto. Nānattasaññāsu pana yasmā aṭṭha kāmāvacarakusalasaññā nava kiriyasaññā dasa akusalasaññāti, imā sattavīsati saññā iminā jhānena nibbatte bhave vijjanti, tasmā tāsaṃ ‘‘amanasikārā’’ti vuttanti veditabbaṃ. Tatrāpi hi imaṃ jhānaṃ upasampajja viharanto tāsaṃ amanasikārāyeva upasampajja viharati, tā pana manasikaronto asamāpanno hotīti. Saṅkhepato cettha ‘‘rūpasaññānaṃ samatikkamā’’ti iminā sabbarūpāvacaradhammānaṃ pahānaṃ vuttaṃ. ‘‘Paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā’’ti iminā sabbesaṃ kāmāvacaracittacetasikānañca pahānaṃ amanasikāro ca vuttoti veditabbo (paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.213). E visto que aqui as anteriores percepções de forma e percepções de resistência não existem mesmo na existência renascida através deste jhana, muito menos no momento de habitar tendo alcançado este jhana naquela existência, por isso a ausência delas é dita de duas maneiras: “pela superação” e “pelo desaparecimento”. Mas entre as percepções de diversidade, visto que estas vinte e sete percepções — as oito percepções saudáveis da esfera dos sentidos, as nove percepções funcionais e as dez percepções não-saudáveis — existem na existência renascida através deste jhana, deve-se entender que para elas é dito “pela não-atenção”. Pois, mesmo ali, aquele que habita tendo alcançado este jhana, habita tendo-o alcançado precisamente através da não-atenção a elas; mas se ele prestar atenção a elas, ele deixa de estar em absorção. Em resumo, aqui, por “pela superação das percepções de forma”, declara-se o abandono de todos os fenômenos da esfera da forma. Por “pelo desaparecimento das percepções de resistência e pela não-atenção às percepções de diversidade”, deve-se entender que se declara o abandono e a não-atenção a todas as mentes e fatores mentais da esfera dos sentidos (Paṭis-a. 2.1.213). Iti bhagavā pannarasannaṃ rūpasaññānaṃ samatikkamena dasannaṃ paṭighasaññānaṃ atthaṅgamena catucattālīsāya nānattasaññānaṃ amanasikārenāti tīhi padehi ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vaṇṇaṃ kathesi. Kiṃ kāraṇāti ce? Sotūnaṃ ussāhajananatthañceva palobhanatthañca. Sace hi keci [Pg.58] apaṇḍitā vadeyyuṃ – ‘‘satthā ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ nibbattethāti vadati, ko nu kho etāya nibbattitāya attho, ko ānisaṃso’’ti. ‘‘Te evaṃ vattuṃ mā labhantū’’ti imehi ākārehi samāpattiyā vaṇṇaṃ kathesi. Tañhi nesaṃ sutvā evaṃ bhavissati – ‘‘evaṃ santā kira ayaṃ samāpatti evaṃ paṇītā, nibbattessāma na’’nti, athassā nibbattanatthāya ussāhaṃ karissantīti. Assim, o Abençoado, com estas três frases — “pela superação das quinze percepções de forma”, “pelo desaparecimento das dez percepções de resistência” e “pela não-atenção às quarenta e quatro percepções de diversidade” —, declarou o elogio ao alcance da esfera do espaço infinito. Se perguntarem: por qual razão? Para gerar entusiasmo nos ouvintes e para atraí-los. Pois, se alguns tolos dissessem: “O Mestre diz para produzirmos o alcance da esfera do espaço infinito; mas qual é o propósito de produzi-lo, qual é o benefício?”, para que eles não tenham oportunidade de falar assim, Ele elogiou o alcance por meio desses aspectos. Pois, ao ouvirem isso, eles pensarão: “Diz-se que este alcance é tão pacífico, tão sublime; nós o produziremos!”, e então farão esforço para produzi-lo. Palobhanatthañcāpi tesaṃ etissā vaṇṇaṃ kathesi visakaṇṭakavāṇijoviya, visakaṇṭakavāṇijo nāma guḷavāṇijo vuccati. So kira guḷaphāṇitakhaṇḍasakkarādīni sakaṭena ādāya paccantagāmaṃ gantvā ‘‘visakaṇṭakaṃ gaṇhatha, visakaṇṭakaṃ gaṇhathā’’ti ugghosesi. Taṃ sutvā gāmikā ‘‘visaṃ nāma kakkhaḷaṃ, yo naṃ khādati, so marati, kaṇṭakopi vijjhitvā māreti, ubhopete kakkhaḷā, ko ettha ānisaṃso’’ti gehadvārāni thakesuṃ, dārake ca palāpesuṃ. Taṃ disvā vāṇijo ‘‘avohārakusalā ime gāmikā, handa ne upāyena gaṇhāpemī’’ti ‘‘atimadhuraṃ gaṇhatha, atisāduṃ gaṇhatha, guḷaṃ phāṇitaṃ sakkaraṃ samagghaṃ labbhati, kūṭamāsakakūṭakahāpaṇādīhipi labbhatī’’ti ugghosesi. Taṃ sutvā gāmikā haṭṭhapahaṭṭhā nikkhantā bahumpi mūlaṃ datvā gahesuṃ. E também para atraí-los, Ele declarou o elogio a este alcance, assim como o comerciante de “espinho de veneno”. O chamado comerciante de “espinho de veneno” refere-se a um comerciante de açúcar mascavo. Diz-se que ele, levando açúcar mascavo, melaço, açúcar cristalizado, etc., em uma carroça, foi a uma aldeia de fronteira e anunciou em voz alta: “Comprem espinho de veneno! Comprem espinho de veneno!”. Ouvindo isso, os aldeões pensaram: “O veneno é algo terrível; quem o come, morre. O espinho também perfura e mata. Ambos são terríveis. Qual é o benefício nisso?”, e fecharam as portas de suas casas e mandaram as crianças fugirem. Vendo isso, o comerciante pensou: “Estes aldeões não são hábeis no comércio. Ora, farei com que comprem por meio de um artifício”. E anunciou em voz alta: “Comprem o que é extremamente doce! Comprem o que é delicioso! Açúcar mascavo, melaço e açúcar cristalizado estão disponíveis a preço baixo, e podem ser adquiridos até mesmo com moedas falsas de cobre ou de prata!”. Ouvindo isso, os aldeões saíram muito alegres e contentes, e compraram pagando um preço alto. Tattha vāṇijassa ‘‘visakaṇṭakaṃ gaṇhathā’’ti ugghosanaṃ viya bhagavato ‘‘ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ nibbattethā’’ti vacanaṃ. ‘‘Ubhopete kakkhaḷā, ko ettha ānisaṃso’’ti gāmikānaṃ cintanaṃ viya ‘‘bhagavā ‘ākāsānañcāyatanaṃ nibbattethā’ti āha, ko nu kho ettha ānisaṃso, nāssa guṇaṃ jānāmā’’ti sotūnaṃ cintanaṃ. Athassa vāṇijassa ‘‘atimadhuraṃ gaṇhathā’’tiādivacanaṃ viya bhagavato rūpasaññāsamatikkamanādikaṃ ānisaṃsappakāsanaṃ. Idañhi sutvā te bahumpi mūlaṃ datvā gāmikā viya guḷaṃ ‘‘iminā ānisaṃsena palobhitacittā mahantampi ussāhaṃ katvā imaṃ samāpattiṃ nibbattessantī’’ti ussāhajananatthaṃ palobhanatthañca kathesi. Ali, assim como o anúncio do comerciante “Comprem espinho de veneno!”, é a palavra do Abençoado “Produzam o alcance da esfera do espaço infinito!”. Assim como o pensamento dos aldeões “Ambos são terríveis, qual é o benefício nisso?”, é o pensamento dos ouvintes “O Abençoado disse ‘Produzam a esfera do espaço infinito’; mas qual é o benefício nisso? Não conhecemos suas qualidades”. E assim como a palavra do comerciante “Comprem o que é extremamente doce!”, etc., é a revelation dos benefícios pelo Abençoado, como a superação das percepções de forma, etc. Pois, ao ouvirem isso, assim como os aldeões que compraram o açúcar mascavo pagando um preço alto, “com a mente atraída por este benefício, fazendo um grande esforço, eles produzirão este alcance” — foi para gerar entusiasmo e para atraí-los que Ele falou assim. Ākāsānañcāyatanūpagāti [Pg.59] ettha nāssa antoti anantaṃ, ākāsaṃ anantaṃ ākāsānantaṃ, ākāsānantaṃ eva ākāsānañcaṃ, taṃ ākāsānañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanamassa sasampayuttadhammassa jhānassa devānaṃ devāyatanamivāti ākāsānañcāyatanaṃ. Kasiṇugghāṭimākāsassetaṃ adhivacanaṃ. Tattha jhānaṃ nibbattetvā paṭisandhivasena ākāsānañcāyatanabhavaṃ upagatā ākāsānañcāyatanūpagā. Ito paresu visesamattameva vaṇṇayissāma (dha. sa. aṭṭha. 265, 1436-7). Quanto a “os que alcançaram a esfera do espaço infinito” (ākāsānañcāyatanūpagā): aqui, não há fim para ele, por isso é “infinito” (ananta); o espaço infinito é “espaço infinito” (ākāsānanta); o próprio espaço infinito é “infinitude do espaço” (ākāsānañca). Essa infinitude do espaço, no sentido de ser uma base para o jhana junto com seus estados associados, assim como a morada dos deuses é para os deuses, é a “esfera do espaço infinito” (ākāsānañcāyatana). Esta é uma designação para o espaço removido do kasiṇa. Tendo produzido o jhana ali, aqueles que alcançaram a existência na esfera do espaço infinito por meio do renascimento são “os que alcançaram a esfera do espaço infinito”. Daqui em diante, explicaremos apenas as diferenças específicas (Dhs-a. 265, 1436-7). Ākāsānañcāyatanaṃ samatikkammāti ettha tāva pubbe vuttanayena ākāsānañcaṃ āyatanamassa adhiṭṭhānaṭṭhenāti jhānampi ākāsānañcāyatanaṃ, vuttanayeneva ārammaṇampi. Evametaṃ jhānañca ārammaṇañcāti ubhayampi appavattikaraṇena ca amanasikaraṇena ca samatikkamitvāva yasmā idaṃ viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharitabbaṃ, tasmā ubhayampetaṃ ekajjhaṃ katvā ‘‘ākāsānañcāyatanaṃ samatikkammā’’ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. Quanto a “tendo superado a esfera do espaço infinito” (ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma): aqui, primeiramente, pelo método mencionado anteriormente, visto que a infinitude do espaço é sua base, o jhana também é a “esfera do espaço infinito”, e, pelo mesmo método, o objeto também o é. Assim, tendo superado ambos — o jhana e o objeto — ao não permitir que ocorram e ao não prestar atenção a eles, visto que se deve habitar tendo alcançado esta esfera da consciência infinita, deve-se entender que, unindo ambos em um só, foi dito isto: “tendo superado a esfera do espaço infinito”. Viññāṇañcāyatanūpagāti ettha pana ‘‘ananta’’nti manasikātabbavasena nāssa antoti anantaṃ, anantameva ānañcaṃ, viññāṇaṃ ānañcaṃ ‘‘viññāṇānañca’’nti avatvā ‘‘viññāṇañca’’nti vuttaṃ. Ayañhettha ruḷhīsaddo. Tadeva viññāṇañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatananti viññāṇañcāyatanaṃ. Tattha jhānaṃ nibbattetvā viññāṇañcāyatanabhavaṃ upagatā viññāṇañcāyatanūpagā. Quanto a “os que alcançaram a esfera da consciência infinita” (viññāṇañcāyatanūpagā): aqui, por sua vez, por meio de prestar atenção como “infinito”, não há fim para ela, por isso é “infinita” (ananta); o próprio infinito é “infinitude” (ānañca). A infinitude da consciência, em vez de ser chamada de “viññāṇānañca”, é chamada de “viññāṇañca”. Este é um termo convencional aqui. Essa mesma infinitude da consciência, no sentido de ser uma base, é a “esfera da consciência infinita” (viññāṇañcāyatana). Tendo produzido o jhana ali, aqueles que alcançaram a existência na esfera da consciência infinita são “os que alcançaram a esfera da consciência infinita”. Viññāṇañcāyatanaṃ samatikkammāti etthapi pubbe vuttanayeneva viññāṇañcaṃ āyatanamassa adhiṭṭhānaṭṭhenāti jhānampi viññāṇañcāyatanaṃ, vuttanayeneva ca ārammaṇampi. Evametaṃ jhānañca ārammaṇañcāti ubhayampi appavattikaraṇena ca amanasikaraṇena ca samatikkamitvāva yasmā idaṃ ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharitabbaṃ, tasmā ubhayampetaṃ ekajjhaṃ katvā ‘‘viññāṇañcāyatanaṃ samatikkammā’’ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. Quanto a “tendo superado a esfera da consciência infinita” (viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma): aqui também, pelo método mencionado anteriormente, visto que a infinitude da consciência é sua base, o jhana também é a “esfera da consciência infinita”, e, pelo mesmo método, o objeto também o é. Assim, tendo superado ambos — o jhana e o objeto — ao não permitir que ocorram e ao não prestar atenção a eles, visto que se deve habitar tendo alcançado esta esfera do nada, deve-se entender que, unindo ambos em um só, foi dito isto: “tendo superado a esfera da consciência infinita”. Ākiñcaññāyatanūpagāti ettha pana nāssa kiñcananti akiñcanaṃ, antamaso bhaṅgamattampi assa avasiṭṭhaṃ natthīti vuttaṃ hoti. Akiñcanassa bhāvo ākiñcaññaṃ, ākāsānañcāyatanaviññāṇāpagamassetaṃ adhivacanaṃ. Taṃ ākiñcaññaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatananti ākiñcaññāyatanaṃ. Tattha jhānaṃ nibbattetvā ākiñcaññāyatanabhavaṃ upagatā ākiñcaññāyatanūpagā. Ayaṃ sattamaviññāṇaṭṭhitīti [Pg.60] imaṃ sattamaṃ paṭisandhiviññāṇassa ṭhānaṃ jānāti. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ yatheva saññāya, evaṃ viññāṇassāpi sukhumattā neva viññāṇaṃ nāviññāṇaṃ, tasmā viññāṇaṭṭhitīsu na vuttaṃ. Quanto a “os que alcançaram a esfera do nada” (ākiñcaññāyatanūpagā): aqui, por sua vez, não há nada para ela, por isso é “nada” (akiñcana); significa que não resta para ela nem mesmo a mera dissolução. O estado de nada é “nada” (ākiñcañña); esta é uma designação para o desaparecimento da consciência da esfera do espaço infinito. Esse nada, no sentido de ser uma base, é a “esfera do nada” (ākiñcaññāyatana). Tendo produzido o jhana ali, aqueles que alcançaram a existência na esfera do nada são “os que alcançaram a esfera do nada”. “Esta é a sétima morada da consciência” — assim ele conhece esta sétima morada da consciência de renascimento. A esfera da nem percepção, nem não-percepção, assim como ocorre com a percepção, devido à extrema sutileza da consciência, não é nem consciência nem não-consciência; por isso, não é mencionada entre as moradas da consciência. Abhūtanti abhūtatthaṃ ‘‘rūpaṃ attā’’tiādivacanaṃ. Taṃ vipallāsabhāvato atacchaṃ. Diṭṭhinissayato anatthasañhitaṃ. Atha vā abhūtanti asantaṃ avijjamānaṃ. Acorasseva ‘‘idaṃ te corikāya ābhataṃ, na idaṃ tuyhaṃ ghare dhana’’ntiādivacanaṃ. Atacchanti atathākāraṃ aññathā santaṃ. Anatthasañhitanti na idhalokatthaṃ vā paralokatthaṃ vā nissitaṃ. Na taṃ tathāgato byākarotīti taṃ aniyyānikakathaṃ tathāgato na katheti. Bhūtaṃ tacchaṃ anatthasañhitanti rājakathāditiracchānakathaṃ. Bhūtaṃ tacchaṃ atthasañhitanti ariyasaccasannissitaṃ. Tatra kālaññū tathāgato hotīti tasmiṃ tatiyabyākaraṇe tassa pañhassa byākaraṇatthāya tathāgato kālaññū hoti. Mahājanassa ādānakālaṃ gahaṇakālaṃ jānitvā sahetukaṃ sakāraṇaṃ katvā yuttapattakāleyeva byākarotīti attho. “Não-fato” (abhūta) significa o que não é factual, como a afirmação “a forma é o eu”, etc. Isso, devido à sua natureza de distorção, é inverídico (ataccha). Devido a basear-se em visões, é desprovido de benefício (anatthasañhita). Ou então, “não-fato” significa inexistente, não presente. É como dizer a alguém que não é ladrão: “Isto foi trazido por ti através de roubo, esta não é a riqueza da tua casa”, etc. “Inverídico” significa não correspondente à realidade, sendo de outra forma. “Desprovido de benefício” significa que não se baseia no benefício deste mundo ou do outro mundo. “O Tathāgata não declara isso” significa que o Tathāgata não profere tal conversa que não conduz à libertação. “Factual, verdadeiro, mas desprovido de benefício” refere-se a conversas mundanas, como conversas sobre reis, etc. “Factual, verdadeiro e benéfico” refere-se ao que se baseia nas Nobres Verdades. “Ali, o Tathāgata conhece o momento apropriado” significa que, nessa terceira forma de declaração, para responder a essa questão, o Tathāgata conhece o momento apropriado. O significado é: conhecendo o momento de recepção e o momento de aceitação por parte das pessoas, apresentando razões e causas, Ele responde apenas no momento apropriado e oportuno. Yuttapattakāle vadatīti kālavādī. Bhūtaṃ sabhāvaṃ vadatīti bhūtavādī. Paramatthaṃ nibbānaṃ vadatīti atthavādī. Maggaphaladhammaṃ vadatīti dhammavādī. Saṃvarādivinayaṃ vadatīti vinayavādī. Tattha diṭṭhanti aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ cakkhudvāresu āpāthaṃ āgacchantaṃ rūpārammaṇaṃ nāma atthi, taṃ sabbākārato jānāti passati. Evaṃ jānatā passatā ca tena taṃ iṭṭhāniṭṭhādivasena vā diṭṭhasutamutaviññātesu labbhamānakapadavasena vā ‘‘katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītaka’’ntiādinā (dha. sa. 617-618) nayena anekehi nāmehi terasahi vārehi dvipaññāsāya nayehi vibhajjamānaṃ tathameva hoti vitathaṃ natthi. Esa nayo sotadvārādīsupi. Āpāthamāgacchantesu saddādīsu tesaṃ vividhaṃ dassetuṃ ‘‘diṭṭhaṃ suta’’nti āha. Tattha diṭṭhanti rūpāyatanaṃ. Sutanti saddāyatanaṃ. Mutanti patvā gahetabbato gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ. Viññātanti sukhadukkhādidhammārammaṇaṃ. Pattanti pariyesitvā vā apariyesitvā vā pattaṃ. Pariyesitanti [Pg.61] pattaṃ vā apattaṃ vā pariyesitaṃ. Anuvicaritaṃ manasāti cittena anusañcaritaṃ. Aquele que fala no momento apropriado e oportuno é chamado de “orador no momento oportuno” (kālavādī). Aquele que fala o que é factual, a realidade, é chamado de “orador da verdade” (bhūtavādī). Aquele que fala sobre o benefício supremo, o Nibbāna, é chamado de “orador do benefício” (atthavādī). Aquele que fala sobre o Dhamma do caminho e do fruto é chamado de “orador do Dhamma” (dhammavādī). Aquele que fala sobre a disciplina de contenção, etc., é chamado de “orador da disciplina” (vinayavādī). Ali, “o visto” (diṭṭha) refere-se ao objeto visível que entra no campo de visão nos portais dos olhos de incontáveis seres em incontáveis sistemas de mundos; Ele conhece e vê isso sob todos os aspectos. Por Aquele que assim conhece e vê, quer por meio do que é desejável ou indesejável, quer por meio dos termos aplicáveis ao visto, ouvido, sentido e conhecido, quando analisado de acordo com o método: “Qual é essa forma que é a esfera da forma? Aquela forma que, derivada dos quatro grandes elementos, é uma aparência de cor, visível, com resistência, azul, amarela...”, etc. (Dhs. 617-618), por meio de muitos nomes, treze vezes, ou cinquenta e dois métodos, ela é exatamente assim, não sendo de outra forma. Este método também se aplica ao portal do ouvido, etc. Para mostrar a variedade dos sons, etc., que entram no campo dos sentidos, Ele disse “o visto, o ouvido”. Ali, “o visto” é a esfera da forma. “O ouvido” é a esfera do som. “O sentido” (muta) refere-se à esfera do aroma, à esfera do sabor e à esfera do toque, por serem apreendidos ao entrarem em contato direto. “O conhecido” (viññāta) refere-se aos objetos mentais, como o prazer, a dor, etc. “O alcançado” (patta) é o que foi alcançado, quer tendo sido buscado ou não. “O buscado” (pariyesita) é o que foi buscado, quer tenha sido alcançado ou não. “O ponderado pela mente” (anuvicaritaṃ manasā) é aquilo sobre o qual a mente discorreu. Tathāgatena abhisambuddhanti iminā etaṃ dasseti – yañhi aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa nīlaṃ pītakantiādi rūpārammaṇaṃ cakkhudvāre āpāthaṃ āgacchati, ‘‘ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma rūpārammaṇaṃ disvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. Tathā yaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa bherisaddo mudiṅgasaddotiādi saddārammaṇaṃ sotadvāre āpāthaṃ āgacchati, mūlagandho tacagandhotiādi gandhārammaṇaṃ ghānadvāre āpāthaṃ āgacchati, mūlaraso khandharasotiādi rasārammaṇaṃ jivhādvāre āpāthaṃ āgacchati, kakkhaḷaṃ mudukantiādi pathavīdhātutejodhātuvāyodhātubhedaṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ kāyadvāre āpāthaṃ āgacchati, ‘‘ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma phoṭṭhabbārammaṇaṃ phusitvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. Tathā yaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa sukhadukkhādibhedaṃ dhammārammaṇaṃ manodvārassa āpāthaṃ āgacchati, ‘‘ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma dhammārammaṇaṃ vijānitvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. Com as palavras 'plenamente compreendido pelo Tathāgata' (tathāgatena abhisambuddhaṃ), ele mostra o seguinte: pois qualquer objeto visual, como azul, amarelo, etc., deste mundo com seus devas nos imensuráveis sistemas de mundos, que entre no campo de alcance da porta do olho, [sabendo] 'este ser, neste momento, tendo visto este objeto visual específico, tornou-se alegre, triste ou indiferente' — tudo isso é assim plenamente compreendido pelo Tathāgata. Da mesma forma, qualquer objeto sonoro, como o som de um tambor, o som de um mridanga, etc., que entre no campo de alcance da porta do ouvido; qualquer objeto olfativo, como o aroma de raiz, o aroma de casca, etc., que entre no campo de alcance da porta do nariz; qualquer objeto gustativo, como o sabor de raiz, o sabor de caule, etc., que entre no campo de alcance da porta da língua; qualquer objeto tátil, distinguido como áspero, macio, etc., composto pelos elementos terra, fogo e ar, que entre no campo de alcance da porta do corpo, [sabendo] 'este ser, neste momento, tendo tocado este objeto tátil específico, tornou-se alegre, triste ou indiferente' — tudo isso é assim plenamente compreendido pelo Tathāgata. Da mesma forma, qualquer objeto mental, distinguido como prazer, dor, etc., que entre no campo de alcance da porta da mente, [sabendo] 'este ser, neste momento, tendo cognicionado este objeto mental específico, tornou-se alegre, triste ou indiferente' — tudo isso é assim plenamente compreendido pelo Tathāgata. Yañhi, cunda, imesaṃ sattānaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ, tattha tathāgatena adiṭṭhaṃ vā asutaṃ vā amutaṃ vā aviññātaṃ vā natthi, imassa pana mahājanassa pariyesitvā apattampi atthi, apariyesitvā apattampi atthi, pariyesitvā pattampi atthi, apariyesitvā pattampi atthi, sabbampi tathāgatassa asampattaṃ nāma natthi ñāṇena asacchikataṃ. Tasmā tathāgatoti vuccatīti yaṃ tathā lokena gataṃ, tassa tatheva gatattā tathāgatoti vuccatīti. Pāḷiyaṃ pana ‘‘abhisambuddha’’nti vuttaṃ, taṃ gatasaddena ekatthaṃ. Iminā nayena sabbavāresu tathāgatoti nigamassa attho veditabbo (dī. ni. aṭṭha. 3.188; a. ni. aṭṭha. 2.4.23). Pois, Cunda, tudo o que é visto, ouvido, sentido ou cognicionado por estes seres, nada disso é não visto, não ouvido, não sentido ou não cognicionado pelo Tathāgata. No entanto, para esta grande massa de pessoas, há aquilo que é buscado e não alcançado, o que é não buscado e não alcançado, o que é buscado e alcançado, e o que é não buscado e alcançado; mas para o Tathāgata, não há absolutamente nada que não tenha sido alcançado, nada que não tenha sido realizado por seu conhecimento. Por isso ele é chamado de 'Tathāgata' — porque aquilo que foi compreendido (gata) pelo mundo de tal maneira (tathā), foi compreendido por ele exatamente da mesma maneira; por isso ele é chamado de 'Tathāgata'. No texto em Pāli, contudo, diz-se 'abhisambuddha' (plenamente compreendido), o que tem o mesmo significado que a palavra 'gata' (ido/compreendido). Por este método, deve-se entender o significado da conclusão 'Tathāgata' em todas as ocorrências. ‘‘Yañca, cunda, rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṃ [Pg.62] etasmiṃ antare bhāsati lapati niddisati, sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā, tasmā tathāgatoti vuccatī’’ti – “E, Cunda, na noite em que o Tathāgata desperta para a insuperável e perfeita iluminação (sammāsambodhi), e na noite em que ele entra no parinibbāna no elemento de nibbāna sem resíduo (anupādisesa-nibbānadhātu), tudo o que ele fala, profere ou expõe nesse intervalo, tudo isso é exatamente assim, e não de outra forma; por isso ele é chamado de 'Tathāgata'” — Ettha yaṃ rattiṃ bhagavā bodhimaṇḍe apparājitapallaṅke nisinno tiṇṇaṃ mārānaṃ matthakaṃ madditvā anuttarasammāsambodhiṃ abhisambuddho, yañca rattiṃ yamakasālānamantare anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi, etthantare pañcacattālīsavassaparimāṇe kāle paṭhamabodhiyāpi majjhimabodhiyāpi pacchimabodhiyāpi yaṃ bhagavatā bhāsitaṃ suttaṃ geyyaṃ…pe… vedallaṃ, taṃ sabbaṃ atthato ca byañjanato ca anupavajjaṃ anūnamanadhikaṃ sabbākāraparipuṇṇaṃ rāgamadanimmadanaṃ dosamohamadanimmadanaṃ natthi, tattha vāḷaggamattampi avakkhalitaṃ, sabbaṃ taṃ ekamuddikāya lañchitaṃ viya, ekanāḷiyā mitaṃ viya, ekatulāya tulitaṃ viya ca tathameva hoti vitathaṃ natthi. Tenāha – ‘‘yañca, cunda, rattiṃ tathāgato…pe… sabbaṃ taṃ tathameva hoti, no aññathā tasmā tathāgatoti vuccatī’’ti. Gadaattho hi ettha gatasaddo. Aqui, na noite em que o Abençoado, sentado no assento invicto no local da iluminação (bodhimaṇḍa), tendo esmagado a cabeça dos três Māras, despertou para a insuperável e perfeita iluminação, e na noite em que ele entrou no parinibbāna no elemento de nibbāna sem resíduo entre as árvores sāla gêmeas — nesse intervalo de tempo de quarenta e cinco anos, seja no início, no meio ou no fim de sua iluminação, tudo o que foi falado pelo Abençoado: sutta, geyya... pe... vedalla, tudo isso, tanto no significado quanto na formulação, é irrepreensível, sem falta ou excesso, perfeito em todos os aspectos, destruidor da intoxicação da cobiça, destruidor da intoxicação da aversão e da ilusão; não há ali sequer a largura de um fio de cabelo de desvio. Tudo isso é exatamente assim, como se estivesse selado com um único selo, medido com uma única medida, pesado com uma única balança; não há falsidade. Por isso ele disse: 'E, Cunda, na noite em que o Tathāgata... pe... tudo isso é exatamente assim, e não de outra forma; por isso ele é chamado de Tathāgata'. Pois aqui, a palavra 'gata' tem o significado de 'gada' (fala/discurso). Api ca – āgadanaṃ āgado, vacananti attho. Tatho aviparīto āgado assāti da-kārassa ta-kāraṃ katvā gatoti evametasmiṃ atthe padasiddhi veditabbā. Além disso: 'āgadana' é 'āgada', cujo significado é fala (vacana). Aquele cuja fala (āgada) é verdadeira (tatha), não contrária, [é tathāgata] — mudando-se a letra 'da' para 'ta', obtém-se 'gata'; assim deve ser entendida a formação da palavra neste sentido. ‘‘Yathāvādī, cunda…pe… vuccatī’’ti ettha bhagavato vācāya kāyo anulometi kāyassapi vācā, tasmā bhagavā yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī ca hoti, evaṃbhūtassa cassa yathā vācā, kāyopi tathā gato pavattoti attho. Yathā ca kāyo, vācāpi tathā gatā pavattāti tathāgatoti evamettha padasiddhi veditabbā. “Como ele fala, Cunda... pe... ele é chamado” — aqui, o corpo do Abençoado está em harmonia com sua fala, e sua fala com seu corpo. Portanto, o Abençoado faz como diz, e diz como faz. Sendo assim, tal como é sua fala, assim também seu corpo procedeu (gata/pavatta) — este é o significado. E tal como é seu corpo, assim também sua fala procedeu. Assim, 'Tathāgata' — desta maneira deve ser entendida a formação da palavra aqui. Abhibhū anabhibhūtoti upari bhavaggaṃ heṭṭhā avīcipariyantaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu sabbasatte abhibhavati sīlenapi samādhināpi paññāyapi vimuttiyāpi na tassa tulā vā pamāṇaṃ vā atthi. Atulo appameyyo anuttaro rājarājā devadevo sakkānaṃ atisakko brahmānaṃ atibrahmā. Aññadatthūti ekaṃsatthe nipāto. Dakkhatīti daso. Vasaṃ vattetīti vasavattī. “Vencedor, não vencido” (abhibhū anabhibhūto) — acima até o topo da existência (bhavagga), abaixo até o limite do Avīci, nos imensuráveis sistemas de mundos, ele supera todos os seres em virtude (sīla), concentração (samādhi), sabedoria (paññā) e libertação (vimutti); não há comparação ou medida para ele. Ele é incomparável (atula), imensurável (appameyya), insuperável (anuttara), rei dos reis (rājarājā), deus dos deuses (devadevo), o supremo Sakka entre os Sakkas (sakkānaṃ atisakko), o supremo Brahmā entre os Brahmās (brahmānaṃ atibrahmā). 'Aññadatthu' é uma partícula no sentido de certeza (ekaṃsa). 'Aquele que vê' (dakkhati) é 'daso' (vidente). 'Aquele que exerce controle' (vasaṃ vatteti) é 'vasavattī' (controlador). Tatrāyaṃ [Pg.63] padasiddhi veditabbā – agado viya agado, ko panesa? Desanāvilāso ceva puññussayo ca. Tena hesa mahānubhāvo bhisakko dibbāgadena sappe viya sabbaparappavādino sadevakañca lokaṃ abhibhavati. Iti sabbalokābhibhavane tatho aviparīto desanāvilāsamayo ceva puññussayo ca agado assāti da-kārassa ta-kāraṃ katvā tathāgatoti veditabbo (dī. ni. aṭṭha. 1.7). Aqui, deve-se entender esta formação de palavra: 'agada' (antídoto/remédio) é como 'agada'. O que é isso? É a elegância de seu ensinamento e seu acúmulo de méritos. Pois, por meio disso, ele, como um médico de grande poder com um antídoto divino sobre as serpentes, supera todos os proponentes de outras doutrinas e o mundo com seus devas. Assim, ao superar todo o mundo, ele possui um antídoto (agada) verdadeiro (tatha), não contrário, que consiste na elegância do ensinamento e no acúmulo de méritos — mudando-se a letra 'da' para 'ta', ele deve ser compreendido como 'Tathāgata'. Idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasenāti apuññābhisaṅkhāravasena idhatthaññeva jānāti. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇāti upādinnakhandhabhedā maraṇato paraṃ. Apāyantiādīsu vuḍḍhisaṅkhātasukhasātato ayā apetattā apāyo. Dukkhassa gati paṭisaraṇanti duggati. Dukkarakārino ettha vinipatantīti vinipāto. Niratiaṭṭhena nirassādaṭṭhena nirayo. Taṃ apāyaṃ…pe… nirayaṃ. Upapajjissatīti paṭisandhivasena uppajjissati. Tiracchānayoninti tiriyaṃ añcantīti tiracchānā, tesaṃ yoni tiracchānayoni, taṃ tiracchānayoniṃ. Pettivisayanti paccabhāvaṃ pattānaṃ visayoti pettivisayo, taṃ pettivisayaṃ. Manaso ussannatāya manussā, tesu manussesu. Ito paraṃ kammābhisaṅkhāravasenāti ettha puññābhisaṅkhāravasena attho gahetabbo. “Ele conhece apenas este mundo por meio das formações volitivas” (idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena) — ele conhece apenas este mundo por meio das formações volitivas prejudiciais (apuññābhisaṅkhāravasena). “Com a dissolução do corpo, após a morte” (kāyassa bhedā paraṃ maraṇā) — após a morte, com a dissolução dos agregados adquiridos (upādinnakhandhabheda). Em 'apāya' (estado de privação), etc.: 'apāya' é assim chamado devido ao afastamento (apeta) da felicidade e do prazer, que são considerados crescimento (vuḍḍhi). 'O destino do sofrimento, o refúgio' é 'duggati' (destino infeliz). 'Aqueles que praticam ações difíceis/más caem aqui' é 'vinipāta' (ruína/perdição). 'Niraya' (inferno) é no sentido de ser desprovido de alegria (nirati) e desprovido de gratificação (nirassāda). 'A esse estado de privação... pe... inferno'. 'Ele renascerá' (upapajjissatī) — ele surgirá por meio da conexão de renascimento (paṭisandhivasena). 'Reino animal' (tiracchānayoni) — aqueles que andam horizontalmente (tiriyaṃ añcanti) são os animais (tiracchānā); o reino deles é o reino animal; a esse reino animal. 'Reino dos fantasmas' (pettivisaya) — o reino daqueles que alcançaram o estado de falecidos (paccabhāvaṃ pattānaṃ) é o reino dos fantasmas; a esse reino dos fantasmas. 'Humanos' (manussā) devido à elevação da mente (manaso ussannatāya); entre esses humanos. 'Além disso, por meio das formações volitivas' (ito paraṃ kammābhisaṅkhāravasena) — aqui, o significado deve ser tomado por meio das formações volitivas benéficas (puññābhisaṅkhāravasena). Āsavānaṃ khayāti āsavānaṃ vināsena. Anāsavaṃ cetovimuttinti āsavavirahitaṃ arahattaphalasamādhiṃ. Paññāvimuttinti arahattaphalapaññaṃ. Arahattaphalasamādhi rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalapaññā avijjāvirāgā paññāvimuttīti veditabbā. Taṇhācaritena vā appanājhānabalena kilese vikkhambhetvā adhigataṃ arahattaphalaṃ rāgavirāgā cetovimutti, diṭṭhicaritena upacārajjhānamattaṃ nibbattetvā vipassitvā adhigataṃ arahattaphalaṃ avijjāvirāgā paññāvimutti. Anāgāmiphalaṃ vā kāmarāgaṃ sandhāya rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalaṃ sabbappakārato avijjāvirāgā paññāvimutti. “Pela destruição das impurezas” (āsavānaṃ khayā) — pela destruição das impurezas (āsavas). “A libertação da mente livre de impurezas” (anāsavaṃ cetovimuttiṃ) — a concentração do fruto do estado de Arahant, que é desprovida de impurezas. “A libertação pela sabedoria” (paññāvimuttiṃ) — a sabedoria do fruto do estado de Arahant. Deve-se entender que a concentração do fruto do estado de Arahant é a libertação da mente pelo desvanecimento da cobiça (rāgavirāgā cetovimutti), e a sabedoria do fruto do estado de Arahant é a libertação pela sabedoria pelo desvanecimento da ignorância (avijjāvirāgā paññāvimutti). Ou ainda, o fruto do estado de Arahant alcançado por alguém de temperamento de desejo (taṇhācarita), tendo suprimido as impurezas pelo poder do jhana de absorção (appanājhāna), é a libertação da mente pelo desvanecimento da cobiça; o fruto do estado de Arahant alcançado por alguém de temperamento de visões (diṭṭhicarita), tendo produzido apenas o jhana de acesso (upacārajjhāna) e praticado a meditação de insight (vipassitvā), é a libertação pela sabedoria pelo desvanecimento da ignorância. Ou, referindo-se ao fruto do Não-retorno (anāgāmiphala) em relação à cobiça sensorial, é a libertação da mente pelo desvanecimento da cobiça; e o fruto do estado de Arahant, em todos os aspectos, é a libertação pela sabedoria pelo desvanecimento da ignorância. Ākiñcaññāyatanaṃ dhimuttanti vimokkhenāti kenaṭṭhena vimokkho veditabboti? Adhimuccanaṭṭhena. Ko ayaṃ adhimuccanaṭṭho nāma? Paccanīkadhammehi ca suṭṭhu vimuccanaṭṭho, ārammaṇe ca abhirativasena suṭṭhu vimuccanaṭṭho, pitu [Pg.64] aṅke vissaṭṭhaaṅgapaccaṅgassa dārakassa sayanaṃ viya aniggahitabhāvena nirāsaṅkatāya ārammaṇe pavattīti vuttaṃ hoti. Evarūpena vimokkhena dhimuttanti. Viññāṇañcāyatanaṃ muñcitvā ākiñcaññāyatane nirāsaṅkavasena dhimuttaṃ allīnaṃ. Tatrādhimuttanti tasmiṃ samādhimhi allīnaṃ. Tadadhimuttanti tasmiṃ jhāne adhimuttaṃ. Tadādhipateyyanti taṃ jhānaṃ jeṭṭhakaṃ. Rūpādhimuttotiādīni pañca kāmaguṇagarukavasena vuttāni. Kulādhimuttotiādīni tīṇi khattiyādikulagarukavasena vuttāni. Lābhādhimuttotiādīni aṭṭha lokadhammavasena vuttāni. Dhīvarādhimuttotiādīni cattāri paccayavasena vuttāni. Suttantādhimuttotiādīni piṭakattayavasena vuttāni. Āraññakaṅgādhimuttotiādīni dhutaṅgasamādānavasena vuttāni. Paṭhamajjhānādhimuttotiādīni paṭilābhavasena vuttāni. “Inclinado à esfera do nada” (ākiñcaññāyatanaṃ dhimuttaṃ) — “pela libertação” (vimokkhena): em que sentido deve-se entender a libertação? No sentido de inclinação/resolução (adhimuccana). O que é este sentido de inclinação? É o sentido de estar completamente libertado dos estados opostos, e completamente libertado por meio do deleite no objeto; significa proceder no objeto sem restrição e com total confiança, como uma criança deitada no colo do pai com os membros relaxados. 'Inclinado por tal libertação' (evarūpena vimokkhena dhimuttaṃ). Tendo abandonado a esfera da consciência infinita, está inclinado, apegado, à esfera do nada com total confiança. 'Inclinado ali' (tatrādhimuttaṃ) — apegado àquela concentração. 'Inclinado àquilo' (tadadhimuttaṃ) — inclinado àquele jhana. 'Tendo aquilo como supremo' (tadādhipateyyaṃ) — tendo aquele jhana como principal. 'Inclinado à forma' (rūpādhimutto), etc., são cinco ditos em termos de valorizar os cordões de prazer sensorial. 'Inclinado à família' (kulādhimutto), etc., são três ditos em termos de valorizar as famílias de khattiyas, etc. 'Inclinado ao ganho' (lābhādhimutto), etc., são oito ditos em termos das condições mundanas (lokadhamma). 'Inclinado a pescador' (dhīvarādhimutto), etc., são quatro ditos em termos de requisitos (paccaya). 'Inclinado ao Suttanta' (suttantādhimutto), etc., são ditos em termos dos três Pitakas. 'Inclinado à prática de morador da floresta' (āraññakaṅgādhimutto), etc., são ditos em termos de assumir as práticas ascéticas (dhutangas). 'Inclinado ao primeiro jhana' (paṭhamajjhānādhimutto), etc., são ditos em termos de realização (paṭilābha). Kammaparāyaṇanti abhisaṅkhāravasena. Vipākaparāyaṇanti pavattivasena. Kammagarukanti cetanāgarukaṃ. Paṭisandhigarukanti upapattigarukaṃ. “Tendo o kamma como destino” (kammaparāyaṇa) — por meio da formação volitiva. “Tendo o resultado como destino” (vipākaparāyaṇa) — por meio do processo de ocorrência. “Valorizando o kamma” (kammagaruka) — valorizando a intenção (cetanā). “Valorizando a conexão de renascimento” (paṭisandhigaruka) — valorizando o renascimento. 84. Ākiñcaññāsambhavaṃ ñatvāti ākiñcaññāyatanasamāpattito vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanajanakakammābhisaṅkhāraṃ ñatvā ‘‘kinti palibodho aya’’nti. Nandisaṃyojanaṃ itīti yā catutthaarūparāgasaṅkhātā nandī tañca saṃyojanaṃ ñatvā. Tato tattha vipassatīti atha tattha ākiñcaññāyatanasamāpattito vuṭṭhahitvā taṃ samāpattiṃ aniccādivasena vipassati. Etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ tassāti etaṃ tassa puggalassa evaṃ vipassato anukkamena uppannaṃ arahattañāṇaṃ aviparītaṃ. Vusīmatoti vusitavantassa. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 84. “Tendo conhecido a origem do nada” (ākiñcaññāsambhavaṃ ñatvā) — tendo emergido da realização da esfera do nada, e tendo conhecido a formação volitiva do kamma que gera a esfera do nada, [pensando] 'Como isso é um obstáculo?'. “Assim, o grilhão do deleite” (nandisaṃyojanaṃ iti) — tendo conhecido aquele deleite que é considerado como a quarta cobiça sem forma, e aquele grilhão. “Então ele pratica o insight ali” (tato tattha vipassati) — então, tendo emergido da realização da esfera do nada, ele contempla aquela realização como impermanente, etc. “Este conhecimento é verdadeiro para ele” (etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ tassa) — este conhecimento do estado de Arahant, que surgiu gradualmente para aquela pessoa que contempla dessa maneira, é verdadeiro (não contrário). “Daquele que viveu a vida santa” (vusīmato) — daquele que completou a vida santa. O restante é evidente em toda parte. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como seu ápice, e ao final do ensinamento, houve a realização do Dhamma exatamente como antes. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Posālamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. A explicação da exposição do Posālamāṇava Sutta está concluída. 15. Mogharājamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 15. A explicação da exposição do Mogharājamāṇava Sutta 85. Pannarasame [Pg.65] mogharājasutte – dvāhanti dve vāre ahaṃ. So hi pubbe ajitasuttassa (su. ni. 1038 ādayo) ca tissametteyyasuttassa (su. ni. 1046 ādayo) ca avasāne dvikkhattuṃ bhagavantaṃ pucchi, bhagavā panassa indriyaparipākaṃ āgamayamāno na byākāsi. Tenāha – ‘‘dvāhaṃ sakkaṃ apucchissa’’nti. Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutanti yāvatatiyañca sahadhammikaṃ puṭṭho visuddhidevabhūto isi bhagavā sammāsambuddho byākarotīti evaṃ me sutaṃ. Godhāvarītīreyeva kira so evamassosi. Tenāha – ‘‘byākarotīti me suta’’nti. Imissā gāthāya niddese yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ heṭṭhā vuttanayaṃ eva. 85. No décimo quinto, o Mogharāja Sutta: 'dvāhaṃ' significa 'duas vezes eu'. Pois anteriormente, ao final do Ajita Sutta (Sn 1038 e seguintes) e do Tissa Metteyya Sutta (Sn 1046 e seguintes), ele perguntou ao Abençoado duas vezes, mas o Abençoado, aguardando o amadurecimento de suas faculdades espirituais, não respondeu. Por isso ele disse: 'Duas vezes perguntei a Sakka'. 'E até três vezes o sábio divino responde, assim ouvi' (yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutaṃ) — 'e até três vezes, quando perguntado de acordo com o Dhamma, o Abençoado, o Buda perfeitamente iluminado, que é um sábio e uma divindade purificada, responde' — assim eu ouvi. Diz-se que ele ouviu isso nas margens do rio Godhāvarī. Por isso ele disse: 'assim ouvi que ele responde'. O que precisa ser dito na exposição deste verso é exatamente o mesmo método mencionado anteriormente. 86. Ayaṃ lokoti manussaloko. Paro lokoti taṃ ṭhapetvā avaseso. Sadevakoti brahmalokaṃ ṭhapetvā avaseso upapattidevasammutidevayutto. ‘‘Brahmaloko sadevako’’ti etaṃ vā ‘‘sadevako loko’’tiādinayanidassanamattaṃ. Tena sabbopi tathāvuttappakāraloko veditabbo. 86. “Este mundo” (ayaṃ loko) — o mundo humano. “O outro mundo” (paro loko) — o restante, excluindo este. “Com seus devas” (sadevako) — o restante, excluindo o mundo de Brahma, junto com os devas por renascimento (upapattideva) e devas por convenção (sammutideva). 'O mundo de Brahma com seus devas' ou 'o mundo com seus devas', etc., é apenas uma ilustração do método. Por isso, todo o mundo do tipo mencionado deve ser compreendido. 87. Evaṃ abhikkantadassāvinti evaṃ aggadassāviṃ, sadevakassa lokassa ajjhāsayādhimuttigatiparāyaṇādīni passituṃ samatthanti dasseti. 87. “Assim vendo de forma excelente” (evaṃ abhikkantadassāviṃ) — assim vendo o supremo, mostra: 'capaz de ver as inclinações, resoluções, destinos e objetivos do mundo com seus devas'. 88. Suññato lokaṃ avekkhassūti avasiyapavattasallakkhaṇavasena vā tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena vāti dvīhākārehi suññato lokaṃ passa. Attānudiṭṭhiṃ ūhaccāti sakkāyadiṭṭhiṃ uddharitvā. 88. “Olhe para o mundo como vazio”: veja o mundo como vazio de duas maneiras: seja por meio da observação de sua ocorrência sem controle, ou por meio da contemplação das formações como vazias. “Arrancando a visão de si mesmo”: tendo erradicado a visão de identidade pessoal. Lujjatīti bhijjati. Cakkhatīti cakkhu. Tadetaṃ sasambhāracakkhuno setamaṇḍalaparikkhittassa kaṇhamaṇḍalassa majjhe abhimukhe ṭhitānaṃ sarīrasaṇṭhānuppattidesabhūte diṭṭhamaṇḍale cakkhuviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati. Rūpayantīti rūpā, vaṇṇavikāramāpajjantā hadayaṅgatabhāvaṃ pakāsentīti attho. Cakkhuto pavattaṃ viññāṇaṃ, cakkhussa vā cakkhusannissitaṃ vā viññāṇaṃ cakkhuviññāṇaṃ. Cakkhuto pavatto samphasso cakkhusamphasso. Cakkhusamphassapaccayāti cakkhuviññāṇasampayuttaphassapaccayā. Vedayitanti [Pg.66] vindanaṃ, vedanāti attho. Tadeva sukhayatīti sukhaṃ, yassa uppajjati, taṃ sukhitaṃ karotīti attho. Suṭṭhu vā khādati, khanati ca kāyacittābādhanti sukhaṃ. Dukkhayatīti dukkhaṃ. Yassa uppajjati, taṃ dukkhitaṃ karotīti attho. Na dukkhaṃ na sukhanti adukkhamasukhaṃ. Ma-kāro sandhipadavasena vutto. So pana cakkhusamphasse attanā sampayuttāya vedanāya sahajātaaññamaññanissayavipākaāhārasampayuttaatthiavigatavasena aṭṭhadhā paccayo hoti, sampaṭicchanasampayuttāya anantarasamanantarūpanissayanatthivigatavasena pañcadhā, santīraṇādisampayuttānaṃ upanissayavaseneva paccayo hoti. “Desintegra-se” significa que se quebra. “Aquele que percebe” é o olho. Este, no olho físico composto, no meio da pupila preta circundada pela esclera branca, no local que serve de base para o surgimento das formas corporais daqueles que estão diante dele, permanece servindo apropriadamente como base e porta para a consciência visual e outros estados associados. “Eles mostram formas” são as formas; o significado é que, ao sofrerem alterações de cor, revelam o que está no coração. A consciência que surge a partir do olho, ou a consciência do olho, ou a consciência baseada no olho, é a consciência visual. O contato que surge a partir do olho é o contato visual. “Condicionado pelo contato visual” significa condicionado pelo contato associado à consciência visual. “O que é sentido” significa a experiência, isto é, a sensação. Aquilo mesmo que agrada é o prazer; o significado é que torna feliz aquele em quem surge. Ou aquilo que consome bem e elimina a aflição do corpo e da mente é o prazer. Aquilo que aflige é a dor; o significado é que torna infeliz aquele em quem surge. “Nem dor nem prazer” é o nem-doloroso-nem-prazeroso. A letra “m” é inserida por razões de conjunção eufônica. E esse contato visual é uma condição para a sensação associada a si mesmo de oito maneiras: por via de co-nascimento, reciprocidade, apoio, resultante, nutriente, associação, presença e não-desaparecimento; para a recepção associada, é uma condição de cinco maneiras: por via de proximidade, contiguidade, apoio físico, ausência e desaparecimento; e para os estados associados à investigação e outros, é uma condição apenas por via de apoio decisivo. Suṇātīti sotaṃ, taṃ sasambhārasotabilassa anto tanutambalomācite aṅgulivedhakasaṇṭhāne padese sotaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati. Saddīyantīti saddā, udāharīyantīti attho. Ghāyatīti ghānaṃ, taṃ sasambhāraghānabilassa anto ajapadasaṇṭhāne padese ghānaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati. Gandhiyantīti gandhā, attano vatthuṃ sūciyantīti attho. Jīvitaṃ avhāyatīti jivhā, sāyanaṭṭhena vā jivhā. Sā sasambhārajivhāya atiaggamūlapassāni vajjetvā uparimatalamajjhe bhinnauppaladalaggasaṇṭhāne padese jivhāviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānā tiṭṭhati. Rasanti te sattāti rasā, assādentīti attho. “Aquele que ouve” é o ouvido; este, dentro do canal auditivo físico composto, em um local coberto por finos pelos acobreados e com o formato de um dedal, permanece servindo apropriadamente como base e porta para a consciência auditiva e outros estados associados. “Eles são emitidos” são os sons; o significado é que são expressos. “Aquele que cheira” é o nariz; este, dentro da cavidade nasal física composta, em um local com o formato de uma pegada de cabra, permanece servindo apropriadamente como base e porta para a consciência olfativa e outros estados associados. “Eles são cheirados” são os odores; o significado é que indicam sua própria base. “Aquilo que chama a vida” é a língua, ou é chamada de língua por causa do sentido de saborear. Ela, excluindo a ponta extrema, a raiz e as laterais da língua física composta, no meio da superfície superior, em um local com o formato da ponta de uma pétala de lótus partida, permanece servindo apropriadamente como base e porta para a consciência gustativa e outros estados associados. “Os seres os saboreiam” são os sabores; o significado é que eles os degustam. Kucchitānaṃ āsavadhammānaṃ āyoti kāyo. Āyoti uppattideso. So yāvatā imasmiṃ kāye upādinnapavatti nāma atthi, tattha yebhuyyena kāyappasādo kāyaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamāno tiṭṭhati. Phusiyantīti phoṭṭhabbā. Manatīti mano, vijānātīti attho. Attano lakkhaṇaṃ dhārentīti dhammā. Manoti sahāvajjanabhavaṅgaṃ. Dhammāti nibbānaṃ muñcitvā avasesā dhammārammaṇadhammā. Manoviññāṇanti javanamanoviññāṇaṃ. Manosamphassoti taṃsampayutto phasso, so sampayuttāya vedanāya vipākapaccayavajjehi sesehi sattahi paccayehi paccayo hoti. Anantarāya teheva sesānaṃ upanissayeneva paccayo hoti. O corpo é a morada de estados desprezíveis de influxos mentais. “Morada” significa o local de surgimento. Este, em toda a extensão em que há o processo de apropriação cármica neste corpo, ali, na sua maior parte, a sensibilidade corporal permanece servindo apropriadamente como base e porta para a consciência tátil e outros estados associados. “Eles são tocados” são os objetos táteis. “Aquele que conhece” é a mente; o significado é que ela cognosce. “Eles mantêm suas próprias características” são os fenômenos. “Mente” refere-se ao contínuo mental junto com a advertência. “Fenômenos” refere-se aos demais objetos mentais, excluindo o Nibbāna. “Consciência mental” refere-se à consciência mental de impulsão. “Contato mental” é o contato associado a ela; ele é uma condição para a sensação associada por meio das sete condições restantes, excluindo a condição de resultante. Para o estado subsequente, ele é uma condição para os demais estados apenas por via de apoio decisivo. Avasiyapavattasallakkhaṇavasena vāti avaso hutvā pavattasaṅkhāre passanavasena olokanavasenāti attho. Rūpe vaso na labbhatīti rūpasmiṃ [Pg.67] vasavattibhāvo issarabhāvo na labbhati. Vedanādīsupi eseva nayo. “Ou por meio da observação de sua ocorrência sem controle” significa por meio da observação e contemplação das formações que ocorrem sem estarem sob controle. “O controle sobre a forma não é obtido” significa que o poder de exercer controle ou domínio sobre a forma não é obtido. O mesmo método se aplica à sensação e aos demais agregados. Nāyaṃ, bhikkhave, kāyo tumhākanti attani sati attaniyaṃ nāma hoti, attāyeva ca natthi. Tasmā ‘‘nāyaṃ, bhikkhave, kāyo tumhāka’’nti āha. Nāpi aññesanti añño nāma paresaṃ attā. Tasmiṃ sati aññesaṃ nāma siyā, sopi natthi. Tasmā ‘‘nāpi aññesa’’nti āha. Purāṇamidaṃ, bhikkhave, kammanti nayidaṃ purāṇakammameva, purāṇakammanibbatto panesa kāyo. Tasmā paccayavohārena evaṃ vutto. Abhisaṅkhatantiādi kammavohārasseva vasena purimaliṅgasabhāvatāya vuttaṃ. Ayaṃ panettha attho – abhisaṅkhatanti paccayehi katoti daṭṭhabbo. Abhisañcetayitanti cetanāvatthuko, cetanāmūlakoti daṭṭhabbo. Vedaniyanti vedanāya vatthūti daṭṭhabbo. “Este corpo, monges, não é vosso”: se houvesse um eu, haveria o que pertence ao eu, mas o próprio eu não existe. Por isso Ele disse: “Este corpo, monges, não é vosso”. “Nem pertence a outros”: “outro” refere-se ao eu de outrem. Se isso existisse, pertenceria a outros, mas isso também não existe. Por isso Ele disse: “Nem pertence a outros”. “Este, monges, é o kamma antigo”: este corpo não é o próprio kamma antigo, mas é gerado pelo kamma antigo. Portanto, é assim chamado por meio de uma expressão figurada de causa e efeito. As palavras “condicionado” etc. são ditas no gênero neutro devido à própria expressão do kamma. Este é o significado aqui: “condicionado” deve ser visto como feito por condições. “Gerado pela volição” deve ser visto como tendo a volição como base, originado da volição. “A ser sentido” deve ser visto como a base para a sensação. Rūpe sāro na labbhatīti rūpasmiṃ niccādisāro na labbhati. Vedanādīsupi eseva nayo. Rūpaṃ assāraṃ nissāranti rūpaṃ assāraṃ sāravirahitañca. Sārāpagatanti sārato apagataṃ. Niccasārasārena vāti bhaṅgaṃ atikkamitvā pavattamānena niccasārena vā. Kassaci niccasārassa abhāvato niccasārena sāro natthi. Sukhasārasārena vāti ṭhitisukhaṃ atikkamitvā pavattamānassa kassaci sukhasārassa abhāvato sukhasārasārena vā. Attasārasārena vāti attattaniyasārasārena vā. Niccena vāti bhaṅgaṃ atikkamitvā pavattamānassa kassaci niccassa abhāvato niccena vā. Dhuvena vāti vijjamānakālepi paccayāyattavuttitāya thirassa kassaci abhāvato dhuvena vā. Sassatena vāti abbocchinnassa sabbakāle vijjamānassa kassaci abhāvato sassatena vā. Avipariṇāmadhammena vāti jarābhaṅgavasena avipariṇāmapakatikassa kassaci abhāvato avipariṇāmadhammena vā. “A essência não é encontrada na forma” significa que uma essência de permanência, etc., não é encontrada na forma. O mesmo método se aplica à sensação e aos demais agregados. “A forma é sem essência, desprovida de essência” significa que a forma é sem essência e destituída de substância. “Afastada da essência” significa que está distante de qualquer essência. “Ou por uma essência de permanência”: ou seja, por uma essência permanente que continue existindo além da dissolução. Devido à ausência de qualquer essência permanente, não há essência por via de permanência. “Ou por uma essência de felicidade”: devido à ausência de qualquer essência de felicidade que continue existindo além da felicidade temporária da estabilidade, não há essência por via de felicidade. “Ou por uma essência de eu”: ou seja, por uma essência de eu ou de pertencente ao eu. “Ou por algo permanente”: devido à ausência de qualquer coisa permanente que continue existindo além da dissolução, não há essência por via de permanência. “Ou por algo estável”: devido à ausência de qualquer coisa estável, pois mesmo no momento de sua existência ela depende de condições, não há essência por via de estabilidade. “Ou por algo eterno”: devido à ausência de qualquer coisa eterna que exista ininterruptamente em todos os tempos, não há essência por via de eternidade. “Ou por algo de natureza imutável”: devido à ausência de qualquer coisa de natureza imutável diante da velhice e da dissolução, não há essência por via de imutabilidade. Cakkhu suññaṃ attena vā attaniyena vāti ‘‘kārako vedako sayaṃvasī’’ti evaṃ parikappikena attanā vā attābhāvatoyeva attano santakena parikkhārena ca suññaṃ. Sabbaṃ cakkhādilokiyadhammajātaṃ yasmā attā ca ettha natthi, attaniyañca ettha natthi, tasmā ‘‘suñña’’nti vuccatīti attho[Pg.68]. Lokuttarāpi dhammā attattaniyehi suññāyeva, suññātītadhammā natthīti vuttaṃ hoti. Tasmiṃ dhamme attattaniyasārassa natthibhāvo vutto hoti. Loke ca ‘‘suññaṃ gharaṃ suñño ghaṭo’’ti vutto gharassa ghaṭassa ca natthibhāvo na hoti, tasmiṃ ghaṭe ca aññassa natthibhāvo vutto hoti. Bhagavatā ca iti yampi koci tattha na hoti, tena taṃ suññaṃ. Yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti, taṃ santaṃ idamatthīti pajānātīti ayamevattho vutto. Tathā ñāyaganthe saddaganthe ca ayamevattho. Iti imasmiṃ sutte anattalakkhaṇameva kathitaṃ. Anissariyatoti attano issariye avasavattanato. Akāmakāriyatoti attano akāmaṃ arucikaraṇavasena. Apāpuṇiyatoti ṭhātuṃ patiṭṭhābhāvato. Avasavattanatoti attano vase avattanato. Paratoti aniccato paccayāyattavuttito. Vivittatoti nissarato. “O olho é vazio de um eu ou de algo pertencente ao eu”: é vazio de um eu imaginado como “o agente, o experienciador, aquele que tem controle próprio”, ou de pertences e acessórios do eu devido à própria ausência de um eu. Como em todos os fenômenos mundanos, como o olho, etc., não há eu nem pertencente ao eu, o significado é que eles são chamados de “vazios”. Mesmo os fenômenos supramundanos são vazios de eu e de pertencente ao eu; diz-se que não existem fenômenos que transcendam o vazio. Nesses fenômenos, afirma-se a inexistência de uma essência de eu ou de pertencente ao eu. E no mundo, quando se diz “casa vazia” ou “pote vazio”, não significa a inexistência da casa ou do pote, mas sim a inexistência de outra coisa naquele pote. E pelo Abençoado foi dito: “Assim, aquilo que não está presente ali, por isso aquilo é vazio. Mas o que resta ali, ele compreende como existente: ‘isto existe’”; este é exatamente o significado expresso. O mesmo significado é encontrado nos tratados de lógica e de gramática. Assim, neste sutta, é explicada precisamente a característica de não-eu. “Por não ter soberania” significa por não operar sob a própria soberania. “Por não agir conforme o desejo” significa por agir contra a própria vontade ou de forma indesejada. “Por não alcançar estabilidade” significa por não ter uma base estável para permanecer. “Por não se submeter ao controle” significa por não operar sob o próprio controle. “Como outro” significa por ser impermanente e depender de condições. “Como isolado” significa por ser desprovido de essência. Suddhanti kevalaṃ issarakālapakatīhi vinā kevalaṃ paccayāyattapavattivasena pavattamānaṃ suddhaṃ nāma. Attaniyavirahito suddhadhammapuñjoti ca. Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ, suddhaṃ saṅkhārasantatinti suddhaṃ passantassa jānantassa saṅkhārānaṃ santatiṃ abbocchinnasaṅkhārasantatiṃ. Tatheva suddhaṃ passantassa saṅkhārādīni, ekaṭṭhāni ādarena dvattikkhattuṃ vuttāni. Evaṃ passantassa maraṇamukhe bhayaṃ na hoti. Gāmaṇīti ālapanaṃ. Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokanti imaṃ upādinnakkhandhasaṅkhātaṃ lokaṃ. Yadā tiṇakaṭṭhasamaṃ paññāya passati. Yathā araññe tiṇakaṭṭhādīsu gaṇhantesu attānaṃ vā attaniyaṃ vā gaṇhātīti na hoti, tesu vā tiṇakaṭṭhādīsu sayameva nassantesupi vinassantesupi attā nassati, attaniyo nassatīti na hoti. Evaṃ imasmiṃ kāyepi nassante vā vinassante vā attā vā attaniyaṃ vā bhijjatīti apassanto paññāya tiṇakaṭṭhasamaṃ passatīti vuccati. Nāññaṃ patthayate kiñci, aññatrappaṭisandhiyāti paṭisandhivirahitaṃ nibbānaṃ ṭhapetvā aññaṃ bhavaṃ vā attabhāvaṃ vā na pattheti. “Puro” significa aquilo que ocorre meramente sob a influência de condições, sem um criador, tempo ou natureza primordial. E também “um mero acúmulo de fenômenos puros desprovidos de algo pertencente ao eu”. “O surgimento de fenômenos puros, o contínuo de formações puras”: para aquele que vê e conhece o contínuo puro das formações como um contínuo ininterrupto de formações. Da mesma forma, para aquele que vê as formações, etc., como puras, esses termos de mesmo significado são repetidos duas ou três vezes por questão de ênfase. Para quem vê dessa maneira, não há medo diante da morte. “Gāmaṇi” é um vocativo. “O mundo como semelhante a grama e gravetos”: este mundo composto pelos agregados apropriados pelo apego. Quando ele vê com sabedoria que é semelhante a grama e gravetos. Assim como quando as pessoas recolhem grama e gravetos na floresta, não se pensa “elas estão me levando” ou “estão levando o que é meu”, e quando essa grama e gravetos decaem ou são destruídos por si mesmos, não se pensa “eu estou decaindo” ou “o que é meu está sendo destruído”. Da mesma forma, quando este corpo decai ou é destruído, aquele que não vê que o eu ou o pertencente ao eu está se desintegrando, diz-se que ele vê com sabedoria o corpo como semelhante a grama e gravetos. “Não deseja mais nada, exceto a não-reexistência”: excluindo o Nibbāna, que é livre de reexistência, ele não deseja nenhuma outra existência ou forma de ser. Rūpaṃ samannesatīti rūpassa sāraṃ pariyesati. Ahanti vāti diṭṭhivasena. Mamanti vāti taṇhāvasena. Asmīti vāti mānavasena. Tampi tassa na hotīti taṃ tividhampi tassa puggalassa na hoti. “Investiga a forma” significa que ele busca uma essência na forma. “Eu”, por meio da visão de si mesmo. “Meu”, por meio do apego. “Eu sou”, por meio do orgulho. “Isso também não ocorre a ele” significa que esses três tipos de pensamentos não ocorrem àquela pessoa. Idhāti [Pg.69] desāpadese nipāto, svāyaṃ katthaci lokaṃ upādāya vuccati. Yathāha – ‘‘idha tathāgato loke uppajjatī’’ti (saṃ. ni. 3.78; a. ni. 4.33). Katthaci sāsanaṃ. Yathāha – ‘‘idheva, bhikkhave, samaṇo, idha dutiyo samaṇo’’ti (ma. ni. 1.139; dī. ni. 2.214). Katthaci okāsaṃ. Yathāha – “Aqui” é uma partícula que indica lugar; em alguns contextos, refere-se ao mundo. Como foi dito: “Aqui, o Tathāgata surge no mundo”. Em alguns contextos, refere-se ao ensinamento. Como foi dito: “Aqui mesmo, monges, está o asceta; aqui está o segundo asceta”. Em alguns contextos, refere-se a um lugar físico. Como foi dito: ‘‘Idheva tiṭṭhamānassa, devabhūtassa me sato; Punarāyu ca me laddho, evaṃ jānāhi mārisā’’ti. (dī. ni. 2.369); “Permanecendo aqui mesmo, sendo eu um ser celestial, obtive novamente a longevidade; saiba disso, meu caro”. Katthaci padapūraṇamattameva. Yathāha – ‘‘idhāhaṃ, bhikkhave, bhuttāvī assaṃ pavārito’’ti (ma. ni. 1.30). Idha pana lokaṃ upādāya vuttoti veditabbo. Assutavā puthujjanoti ettha pana āgamādhigamābhāvā ñeyyo ‘‘assutavā’’iti. Yassa hi khandhadhātuāyatanapaccayākārasatipaṭṭhānādīsu uggahaparipucchāvinicchayarahitattā diṭṭhipaṭisedhako neva āgamo, paṭipattiyā adhigantabbassa anadhigatattā neva adhigamo atthi, so āgamādhigamābhāvā ñeyyo ‘‘assutavā’’ iti. Svāyaṃ – Em alguns contextos, é apenas um preenchimento de frase. Como foi dito: “Aqui, monges, eu tendo comido e estando satisfeito...”. Aqui, no entanto, deve ser entendido como referindo-se ao mundo. “O homem comum não instruído”: aqui, “não instruído” deve ser entendido como a ausência de aprendizado das escrituras e de realização espiritual. Pois aquele que carece de estudo, questionamento e discernimento sobre os agregados, elementos, bases dos sentidos, originação dependente, fundamentos da atenção plena, etc., não possui o aprendizado das escrituras que refuta as visões errôneas; e por não ter alcançado o que deve ser alcançado através da prática, não possui a realização espiritual. Assim, devido à ausência de aprendizado e realização, ele é conhecido como “não instruído”. Este — Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; Puthujjanantogadhattā, puthuvāyaṃ jano iti. (dī. ni. aṭṭha. 1.7; ma. ni. aṭṭha. 1.2; a. ni. aṭṭha. 1.1.51; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130); “É um homem comum por gerar muitas coisas, por essas razões; Por estar incluído na multidão, esta pessoa é chamada de comum.” So hi puthūnaṃ nānappakārānaṃ kilesādīnaṃ jananādīhipi kāraṇehi puthujjano. Yathāha – puthu kilese janentīti puthujjanā, puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā, puthu satthārānaṃ mukhullokikāti puthujjanā, puthu sabbagatīhi avuṭṭhitāti puthujjanā, puthu nānābhisaṅkhāre abhisaṅkharontīti puthujjanā, puthu nānāoghehi vuyhantīti puthujjanā, puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā, puthu nānāpariḷāhehi pariḍayhantīti puthujjanā, puthu pañcasu kāmaguṇesu rattā giddhā gadhitā muñchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti puthujjanā, puthu pañcahi nīvaraṇehi āvuṭā nivuṭā ovuṭā pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti puthujjanā (mahāni. 51, 94), puthūnaṃ vā gaṇanapathamatītānaṃ ariyadhammaparammukhānaṃ nīcadhammasamācārānaṃ janānaṃ antogadhattāpi puthujjanā, puthuva ayaṃ visuṃyeva saṅkhyaṃ gato, visaṃsaṭṭho [Pg.70] sīlasutādiguṇayuttehi ariyehi janotipi puthujjano. Evametehi ‘‘assutavā puthujjano’’ti dvīhi padehi ye te – Pois ele é um homem comum (puthujjana) por razões que incluem a geração de numerosas e variadas impurezas mentais (kilesas) e assim por diante. Como foi dito: 'Eles são homens comuns porque geram numerosas impurezas; são homens comuns porque têm uma visão de identidade pessoal (sakkāyadiṭṭhi) numerosa e não eliminada; são homens comuns porque olham para os rostos de numerosos mestres; são homens comuns porque não emergiram de todos os destinos de renascimento; são homens comuns porque realizam numerosas e variadas formações volitivas; são homens comuns porque são arrastados por numerosas torrentes; são homens comuns porque são atormentados por numerosos tormentos; são homens comuns porque são queimados por numerosas febres; são homens comuns porque estão apegados, cobiçosos, amarrados, fascinados, obcecados, presos, enredados e obstruídos pelos cinco fios dos prazeres sensoriais; são homens comuns porque estão obstruídos, impedidos, bloqueados, cercados, cobertos e obscurecidos pelos cinco obstáculos' (Mahāniddesa 51, 94). Ou ainda, são chamados de homens comuns porque estão incluídos na multidão de pessoas comuns que excedem qualquer cálculo, que dão as costas ao Dhamma dos nobres e que praticam condutas baixas. Ou também, ele é um homem comum porque é contado separadamente como uma grande multidão, estando separado dos nobres que possuem qualidades como a virtude e o aprendizado. Assim, por meio destas duas palavras, 'homem comum não instruído' (assutavā puthujjano), aqueles que... ‘‘Duve puthujjanā vuttā, buddhenādiccabandhunā; Andho puthujjano eko, kalyāṇeko puthujjano’’ti. (dī. ni. aṭṭha. 1.7; ma. ni. aṭṭha. 1.2; saṃ. ni. aṭṭha. 2.2.61; a. ni. aṭṭha. 1.1.51; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130; dha. sa. aṭṭha. 1007) – "Dois tipos de homens comuns foram declarados pelo Buda, o parente do Sol: o homem comum cego é um, e o homem comum virtuoso é o outro." Dve puthujjanā vuttā, tesu andhaputhujjano vutto hotīti veditabbo. Dos dois homens comuns mencionados, deve-se entender que aqui se refere ao homem comum cego. Ariyānaṃ adassāvītiādīsu ariyāti ārakattā kilesehi, anaye na iriyanato, aye iriyanato, sadevakena ca lokena araṇīyato buddhā ca paccekabuddhā ca buddhasāvakā ca vuccanti, buddhā eva vā idha ariyā. Yathāha – ‘‘sadevake, bhikkhave, loke…pe… tathāgato ariyoti vuccatī’’ti (saṃ. ni. 5.1098). Nas palavras 'aquele que não vê os nobres' (ariyānaṃ adassāvī) e assim por diante, os 'nobres' (ariyā) são assim chamados por estarem distantes das impurezas mentais, por não se moverem em direção ao que é prejudicial, por se moverem em direção ao que é benéfico, e por serem dignos de reverência pelo mundo com seus deuses; eles são os Budas, os Paccekabuddhas e os discípulos dos Budas. Ou, neste contexto, apenas os Budas são os nobres. Como foi dito: 'Monjes, no mundo com seus deuses... o Tathāgata é chamado de Nobre' (Saṃyutta Nikāya 5.1098). Sappurisāti ettha pana paccekabuddhā tathāgatasāvakā ca ‘‘sappurisā’’ti veditabbā. Te hi lokuttaraguṇayogena sobhanā purisāti sappurisā. Sabbeva vā ete dvidhāpi vuttā. Buddhāpi hi ariyā ca sappurisā ca paccekabuddhāpi buddhasāvakāpi. Yathāha – Aqui, porém, os Paccekabuddhas e os discípulos do Tathāgata devem ser entendidos como 'pessoas de integridade' (sappurisā). Pois eles são homens excelentes devido à sua associação com qualidades supramundanas, por isso são chamados de 'pessoas de integridade'. Ou todos eles são descritos de ambas as formas. Pois os Budas são tanto nobres quanto pessoas de integridade, assim como os Paccekabuddhas e os discípulos dos Budas. Como foi dito: ‘‘Yo ve kataññū katavedi dhīro, kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti; Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṃ, tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadantī’’ti. (ma. ni. aṭṭha. 1.2; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130; dha. sa. aṭṭha. 1007); "Aquele que é grato e retribui a gratidão, que é sábio, um bom amigo e de firme devoção, que realiza com respeito o dever para com quem está sofrendo — a tal pessoa chamam de pessoa de integridade." ‘‘Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hotī’’ti ettāvatā hi buddhasāvako vutto. Kataññutādīhi paccekabuddhā buddhāti, yo imesaṃ ariyānaṃ adassanasīlo, na ca dassane sādhukārī, so ariyānaṃ adassāvīti veditabbo. So cakkhunā adassāvī, ñāṇena adassāvīti duvidho, tesu ñāṇena adassāvī idha adhippeto. Maṃsacakkhunā hi dibbacakkhunā vā ariyā diṭṭhāpi adiṭṭhāva honti tesaṃ cakkhunā vaṇṇamattagahaṇato, na ariyabhāvagocarato. Soṇasiṅgālādayopi cakkhunā ariye passanti, na ca te ariyānaṃ dassāvino. Com as palavras 'um bom amigo e de firme devoção', o discípulo do Buda é indicado. Pelas qualidades de gratidão e outras, os Paccekabuddhas e os Budas são indicados. Aquele que tem o hábito de não ver esses nobres, e que não se alegra em vê-los, deve ser entendido como 'aquele que não vê os nobres'. Ele é de dois tipos: aquele que não vê com o olho físico e aquele que não vê com o conhecimento. Destes, aquele que não vê com o conhecimento é o que se pretende aqui. Pois, mesmo que os nobres sejam vistos com o olho físico ou com o olho divino, eles permanecem não vistos, porque o olho físico apreende apenas a cor, e não o domínio da nobreza. Cães, chacais e outros animais também veem os nobres com os olhos, mas eles não são 'aqueles que veem os nobres'. Tatridaṃ [Pg.71] vatthu – cittalapabbatavāsino kira khīṇāsavattherassa upaṭṭhāko vuḍḍhapabbajito ekadivasaṃ therena saddhiṃ piṇḍāya caritvā therassa pattacīvaraṃ gahetvā piṭṭhito āgacchanto theraṃ pucchi – ‘‘ariyā nāma, bhante, kīdisā’’ti? Thero āha – ‘‘idhekacco mahallako ariyānaṃ pattacīvaraṃ gahetvā vattapaṭipattiṃ katvā saha carantopi neva ariye jānāti, evaṃ dujjānā, āvuso, ariyā’’ti. Evaṃ vuttepi so neva aññāsi. Tasmā cakkhunā dassanaṃ na dassanaṃ, ñāṇena dassanameva dassanaṃ. Yathāha – ‘‘alaṃ te, vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho, vakkali, dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ti (saṃ. ni. 3.87). Tasmā cakkhunā passantopi ñāṇena ariyehi diṭṭhaṃ aniccādilakkhaṇaṃ apassanto, ariyānaṃ adhigatañca dhammaṃ anadhigacchanto, ariyakaradhammānaṃ ariyabhāvassa ca adiṭṭhattā ‘‘ariyānaṃ adassāvī’’ti veditabbo. Sobre isso, há esta história: Diz-se que o atendente de um ancião arahant que vivia na montanha Cittala, um homem que havia se ordenado em idade avançada, estava um dia caminhando em busca de esmolas com o ancião. Carregando a tigela e o manto do ancião e caminhando atrás dele, ele perguntou ao ancião: 'Senhor, como são os nobres?' O ancião disse: 'Aqui, meu amigo, um certo homem idoso, mesmo carregando a tigela e o manto dos nobres, cumprindo os deveres e caminhando junto com eles, não reconhece os nobres. Assim tão difíceis de reconhecer, amigo, são os nobres.' Mesmo quando isso foi dito, ele não compreendeu. Portanto, ver com o olho físico não é ver de verdade; apenas ver com o conhecimento é ver. Como foi dito: 'Basta, Vakkali! De que lhe serve ver este corpo impuro? Aquele que vê o Dhamma, Vakkali, me vê' (Saṃyutta Nikāya 3.87). Portanto, mesmo que alguém veja com o olho físico, se não vê com o conhecimento as características de impermanência e outras vistas pelos nobres, e se não alcança o Dhamma alcançado pelos nobres, por não ver as qualidades que fazem alguém nobre e o estado de nobreza, deve ser entendido como 'aquele que não vê os nobres'. Ariyadhammassa akovidoti satipaṭṭhānādibhede ariyadhamme akusalo. Ariyadhamme avinītoti ettha pana – 'Inexperiente no Dhamma dos nobres' (ariyadhammassa akovido) significa não ser habilidoso no Dhamma dos nobres, que se divide em estabelecimentos da atenção plena (satipaṭṭhāna) e assim por diante. Quanto a 'não treinado na disciplina dos nobres' (ariyadhamme avinīto), aqui: Duvidho vinayo nāma, ekamekettha pañcadhā; Abhāvato tassa ayaṃ, ‘‘avinīto’’ti vuccati. (ma. ni. aṭṭha. 1.2; su. ni. aṭṭha. 1.uragasuttavaṇṇanā; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130; dha. sa. aṭṭha. 1007); "A disciplina é de dois tipos, e cada uma delas é de cinco tipos. Devido à ausência dessa disciplina, ele é chamado de 'não treinado' (avinīto)." Ayañhi saṃvaravinayo pahānavinayoti duvidho vinayo. Ettha ca duvidhepi vinaye ekamekopi vinayo pañcadhā bhijjati. Saṃvaravinayopi hi sīlasaṃvaro satisaṃvaro ñāṇasaṃvaro khantisaṃvaro vīriyasaṃvaroti pañcavidho. Pahānavinayopi tadaṅgappahānaṃ vikkhambhanappahānaṃ samucchedappahānaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nissaraṇappahānanti pañcavidho. Pois esta disciplina é de dois tipos: a disciplina de restrição (saṃvara-vinaya) e a disciplina de abandono (pahāna-vinaya). E em ambos os tipos de disciplina, cada uma se divide em cinco partes. A disciplina de restrição é de cinco tipos: restrição pela virtude (sīla-saṃvara), restrição pela atenção plena (sati-saṃvara), restrição pelo conhecimento (ñāṇa-saṃvara), restrição pela paciência (khanti-saṃvara) e restrição pela energia (vīriya-saṃvara). A disciplina de abandono também é de cinco tipos: abandono pela substituição de opostos (tadaṅga-pahāna), abandono pela supressão (vikkhambhana-pahāna), abandono pela erradicação (samuccheda-pahāna), abandono pela tranquilização (paṭippassaddhi-pahāna) e abandono pelo escape (nissaraṇa-pahāna). Tattha ‘‘iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto’’ti (vibha. 511) ayaṃ sīlasaṃvaro. ‘‘Rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ti (ma. ni. 1.295; saṃ. ni. 4.239; a. ni. 3.16) ayaṃ satisaṃvaro. Nisso, 'ele é dotado, plenamente dotado desta restrição do Pātimokkha' (Vibhaṅga 511) — esta é a restrição pela virtude. 'Ele protege a faculdade do olho, realiza a restrição da faculdade do olho' (Majjhima Nikāya 1.295; Saṃyutta Nikāya 4.239; Aṅguttara Nikāya 3.16) — esta é a restrição pela atenção plena. ‘‘Yāni [Pg.72] sotāni lokasmiṃ, (ajitāti bhagavā,)Sati tesaṃ nivāraṇaṃ; Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhiyyare’’ti. (su. ni. 1041; cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa 4; netti. 11, 45; dha. sa. aṭṭha. 1007) – "Quaisquer correntes que existam no mundo, Ajita — disse o Abençoado —, a atenção plena é a sua barreira. Eu declaro que a atenção plena é a restrição das correntes; pela sabedoria elas são bloqueadas." Ayaṃ ñāṇasaṃvaro. ‘‘Khamo hoti sītassa uṇhassā’’ti (ma. ni. 1.24; a. ni. 4.114; 6.58) ayaṃ khantisaṃvaro. ‘‘Uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ti (ma. ni. 1.26; a. ni. 4.114; 6.58) ayaṃ vīriyasaṃvaro. Sabbopi cāyaṃ saṃvaro yathāsakaṃ saṃvaritabbānaṃ vinetabbānañca kāyaduccaritādīnaṃ saṃvaraṇato ‘‘saṃvaro’’, vinayanato ‘‘vinayo’’ti vuccati. Evaṃ tāva saṃvaravinayo pañcadhā bhijjatīti veditabbo. Esta é a restrição pelo conhecimento. 'Ele é tolerante ao frio e ao calor' (Majjhima Nikāya 1.24; Aṅguttara Nikāya 4.114; 6.58) — esta é a restrição pela paciência. 'Ele não tolera um pensamento sensual que tenha surgido' (Majjhima Nikāya 1.26; Aṅguttara Nikāya 4.114; 6.58) — esta é a restrição pela energia. Toda essa restrição é chamada de 'restrição' (saṃvaro) porque restringe a má conduta corporal e outras ações que devem ser restringidas e disciplinadas, e é chamada de 'disciplina' (vinayo) porque disciplina. Assim, deve-se entender que a disciplina de restrição se divide em cinco partes. Tathā yaṃ nāmarūpaparicchedādīsu vipassanāñāṇesu paṭipakkhabhāvato dīpālokeneva tamassa, tena tena vipassanāñāṇena tassa tassa anatthassa pahānaṃ. Seyyathidaṃ – nāmarūpavavatthānena sakkāyadiṭṭhiyā, paccayapariggahena ahetuvisamahetudiṭṭhīnaṃ, tasseva aparabhāgena kaṅkhāvitaraṇena kathaṃkathībhāvassa, kalāpasammasanena ‘‘ahaṃ mamā’’ti gāhassa, maggāmaggavavatthānena amagge maggasaññāya, udayadassanena ucchedadiṭṭhiyā, vayadassanena sassatadiṭṭhiyā, bhayadassanena sabhaye abhayasaññāya, ādīnavadassanena assādasaññāya, nibbidānupassanāya abhiratisaññāya, muñcitukamyatāñāṇena amuñcitukāmatāya, upekkhāñāṇena anupekkhāya, anulomena dhammaṭṭhitiyaṃ nibbāne ca paṭilomabhāvassa, gotrabhunā saṅkhāranimittaggāhassa pahānaṃ. Etaṃ tadaṅgappahānaṃ nāma. Da mesma forma, nos conhecimentos de insight (vipassanā-ñāṇa), como a definição de mente e matéria (nāmarūpa-pariccheda) e outros, devido à sua natureza de oposição direta — assim como a luz de uma lâmpada dissipa a escuridão —, ocorre o abandono de cada obstáculo específico por meio de cada conhecimento de insight correspondente. A saber: o abandono da visão de identidade pessoal (sakkāyadiṭṭhi) pela definição de mente e matéria; o abandono das visões de não-causalidade e de causa incorreta pelo discernimento das condições; o abandono da dúvida (kathaṃkathībhāva) pela superação da dúvida na etapa seguinte; o abandono da fixação no 'eu' e 'meu' pela contemplação de grupos (kalāpa-sammasana); o abandono da percepção do caminho naquilo que não é o caminho pela definição do que é e do que não é o caminho; o abandono da visão de aniquilação pela contemplação do surgimento; o abandono da visão de eternidade pela contemplação do desaparecimento; o abandono da percepção de segurança naquilo que é temível pela contemplação do perigo; o abandono da percepção de prazer pela contemplação das desvantagens; o abandono da percepção de deleite pela contemplação do desapego (nibbidā); o abandono do desejo de não se libertar pelo conhecimento do desejo de libertação; o abandono da falta de equanimidade pelo conhecimento da equanimidade; o abandono da oposição à estabilidade do Dhamma e ao Nibbāna pelo conhecimento de conformidade (anuloma); o abandono do apego aos sinais das formações condicionadas pelo conhecimento de mudança de linhagem (gotrabhū). Isso é chamado de abandono pela substituição de opostos (tadaṅga-pahāna). Yaṃ pana upacārappanābhedena samādhinā pavattibhāvanivāraṇato ghaṭappahāreneva udakapiṭṭhe sevālassa tesaṃ tesaṃ nīvaraṇādidhammānaṃ pahānaṃ, etaṃ vikkhambhanappahānaṃ nāma. Yaṃ catunnaṃ ariyamaggānaṃ bhāvitattā taṃtaṃmaggavato attano attano santāne ‘‘diṭṭhigatānaṃ pahānāyā’’tiādinā (dha. sa. 277; vibha. 628) nayena vuttassa samudayapakkhiyassa kilesagaṇassa accantaappavattibhāvena pahānaṃ, idaṃ samucchedappahānaṃ nāma. Yaṃ pana phalakkhaṇe paṭippassaddhattaṃ kilesānaṃ, etaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nāma. Yaṃ sabbasaṅkhatanissaṭattā [Pg.73] pahīnasabbasaṅkhataṃ nibbānaṃ, etaṃ nissaraṇappahānaṃ nāma. Sabbampi cetaṃ pahānaṃ yasmā cāgaṭṭhena pahānaṃ, vinayanaṭṭhena vinayo, tasmā ‘‘pahānavinayo’’ti vuccati. Taṃ taṃ pahānavato vā tassa tassa vinayassa sambhavatopetaṃ ‘‘pahānavinayo’’ti vuccati. Evaṃ pahānavinayopi pañcadhā bhijjatīti veditabbo (ma. ni. aṭṭha. 1.2; su. ni. aṭṭha. 1.uragasuttavaṇṇanā; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130). Por outro lado, o abandono dos vários obstáculos (nīvaraṇas) e outros estados mentais prejudiciais por meio da concentração (samādhi), dividida em acesso (upacāra) e absorção (appanā), que impede a sua manifestação ativa — assim como empurrar o lodo na superfície da água com um pote —, é chamado de abandono pela supressão (vikkhambhana-pahāna). O abandono do grupo de impurezas mentais associadas à origem do sofrimento, de modo que nunca mais surjam no fluxo mental de quem possui o respectivo caminho, devido ao desenvolvimento dos quatro caminhos nobres, conforme descrito na passagem que começa com 'para o abandono das visões errôneas' (Dhammasaṅgaṇī 277; Vibhaṅga 628), é chamado de abandono pela erradicação (samuccheda-pahāna). O apaziguamento das impurezas mentais no momento do fruto (phala) é chamado de abandono pela tranquilização (paṭippassaddhi-pahāna). O Nibbāna, no qual todo o condicionado foi abandonado por estar além de tudo o que é condicionado, é chamado de abandono pelo escape (nissaraṇa-pahāna). Todo esse abandono é chamado de 'abandono' (pahāna) no sentido de renúncia, e de 'disciplina' (vinayo) no sentido de disciplinar; portanto, é chamado de 'disciplina de abandono' (pahāna-vinaya). Ou é chamado de 'disciplina de abandono' devido à ocorrência dessa respectiva disciplina em quem possui esse respectivo abandono. Assim, deve-se entender que a disciplina de abandono também se divide em cinco partes. Evamayaṃ saṅkhepato duvidho bhedato ca dasavidho vinayo bhinnasaṃvarattā, pahātabbassa ca appahīnattā yasmā etassa assutavato puthujjanassa natthi, tasmā abhāvato tassa ayaṃ ‘‘avinīto’’ti vuccatīti. Eseva nayo sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido, sappurisadhamme avinītoti etthapi. Ninnānākaraṇañhi etamatthato. Yathāha – ‘‘yeva te ariyā, teva te sappurisā. Yeva te sappurisā, teva te ariyā. Yo eva so ariyānaṃ dhammo, so eva so sappurisānaṃ dhammo. Yo eva so sappurisānaṃ dhammo, so eva so ariyānaṃ dhammo. Yeva te ariyavinayā, teva te sappurisavinayā. Yeva te sappurisavinayā, teva te ariyavinayā. Ariyeti vā, sappuriseti vā, ariyadhammeti vā, sappurisadhammeti vā, ariyavinayeti vā, sappurisavinayeti vā esese eke ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte taññevāti (dha. sa. aṭṭha. 1007; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.130). Assim, esta disciplina, que é brevemente de dois tipos e detalhadamente de dez tipos, não existe para este homem comum não instruído, porque a sua restrição está quebrada e o que deve ser abandonado não foi abandonado. Portanto, devido à ausência dessa disciplina, ele é chamado de 'não treinado'. O mesmo método se aplica às expressões 'aquele que não vê as pessoas de integridade', 'inexperiente no Dhamma das pessoas de integridade' e 'não treinado na disciplina das pessoas de integridade'. Pois não há diferença de significado entre elas. Como foi dito: 'Aqueles que são os nobres são as próprias pessoas de integridade. Aqueles que são as pessoas de integridade são os próprios nobres. O que é o Dhamma dos nobres é o próprio Dhamma das pessoas de integridade. O que é o Dhamma das pessoas de integridade é o próprio Dhamma dos nobres. O que é a disciplina dos nobres é a própria disciplina das pessoas de integridade. O que é a disciplina das pessoas de integridade é a própria disciplina dos nobres. "Nobres" ou "pessoas de integridade", "Dhamma dos nobres" ou "Dhamma das pessoas de integridade", "disciplina dos nobres" ou "disciplina das pessoas de integridade" — todos estes termos são idênticos, têm o mesmo significado, são iguais, equivalentes, da mesma natureza e referem-se à mesma coisa' (Dhammasaṅgaṇī-aṭṭhakathā 1007; Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā 2.1.130). Rūpaṃ attato samanupassatīti idhekacco rūpaṃ attato samanupassati, ‘‘yaṃ rūpaṃ, so ahaṃ, yo ahaṃ, taṃ rūpa’’nti rūpañca attānañca advayaṃ samanupassati. Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘yā acci, so vaṇṇo. Yo vaṇṇo, sā accī’’ti acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati, evameva idhekacco rūpaṃ attato…pe… samanupassatīti (paṭi. ma. 1.130-131) evaṃ rūpaṃ ‘‘attā’’ti diṭṭhipassanāya passati. Rūpavantaṃ vā attānanti arūpaṃ ‘‘attā’’ti gahetvā chāyāvantaṃ rukkhaṃ viya taṃ rūpavantaṃ ‘‘attā’’ti samanupassati. Attani vā rūpanti arūpameva ‘‘attā’’ti gahetvā pupphasmiṃ gandhaṃ viya attani rūpaṃ samanupassati. Rūpasmiṃ vā attānanti arūpameva ‘‘attā’’ti gahetvā karaṇḍake maṇiṃ viya taṃ attānaṃ rūpasmiṃ samanupassati. Vedanādīsupi eseva nayo. 'Ele considera a forma como o eu' (rūpaṃ attato samanupassati): aqui, uma certa pessoa considera a forma como o eu, pensando: 'O que é a forma, isso sou eu; o que sou eu, isso é a forma', considerando a forma e o eu como não duais. Assim como, quando uma lâmpada de óleo está acesa, alguém considera a chama e a cor como não duais, pensando: 'O que é a chama, isso é a cor; o que é a cor, isso é a chama', da mesma forma, uma certa pessoa considera a forma como o eu... e assim por diante (Paṭisambhidāmagga 1.130-131). Assim, ela vê a forma como o 'eu' através da visão errônea. Ou 'o eu como possuidor da forma': tomando o que não é forma (a mente) como o 'eu', ela considera esse eu como possuidor da forma, assim como uma árvore possui uma sombra. Ou 'a forma no eu': tomando o que não é forma como o 'eu', ela considera a forma como estando no eu, assim como o perfume está na flor. Ou 'o eu na forma': tomando o que não é forma como o 'eu', ela considera esse eu como estando na forma, assim como uma joia está em um estojo. O mesmo método se aplica à sensação e aos outros agregados. Tattha [Pg.74] ‘‘rūpaṃ attato samanupassatī’’ti suddharūpaṃyeva ‘‘attā’’ti kathitaṃ. ‘‘Rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ attato… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassatī’’ti (paṭi. ma. 1.131) imesu sattasu ṭhānesu arūpaṃ ‘‘attā’’ti kathitaṃ, ‘‘vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanā, vedanāya vā attāna’’nti evaṃ catūsu khandhesu tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ vasena dvādasasu ṭhānesu rūpārūpamissako attā kathito. Tattha rūpaṃ attato samanupassati. Vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassatīti pañcasu ṭhānesu ucchedadiṭṭhi kathitā. Avasesesu sassatadiṭṭhi. Evamettha pannarasa bhavadiṭṭhiyo pañca vibhavadiṭṭhiyo honti. Tā sabbāpi maggāvaraṇā, na saggāvaraṇā, paṭhamamaggavajjhāti veditabbā. Aqui, na frase 'ele considera a forma como o eu', apenas a forma pura é descrita como 'eu'. Nas sete instâncias seguintes: 'ou o eu como possuidor de forma, ou a forma no eu, ou o eu na forma; ele considera a sensação como o eu... a percepção... as formações... a consciência como o eu' (Paṭis. I 131), o que é sem forma (arūpa) é descrito como 'eu'. Nas doze instâncias baseadas em grupos de três para cada um dos quatro agregados restantes, como 'ou o eu como possuidor de sensação, ou a sensação no eu, ou o eu na sensação', descreve-se um eu que é uma mistura de forma e sem forma. Dessas, nas cinco instâncias 'ele considera a forma como o eu... a sensação... a percepção... as formações... a consciência como o eu', a visão de aniquilação (ucchedadiṭṭhi) é descrita. Nas instâncias restantes, a visão de eternidade (sassatadiṭṭhi). Assim, há aqui vinte visões: quinze visões de existência (bhavadiṭṭhi) e cinco visões de não-existência (vibhavadiṭṭhi). Deve-se entender que todas elas são obstáculos para o Caminho (maggāvaraṇa), mas não obstáculos para o céu (saggāvaraṇa), e são abandonadas pelo primeiro Caminho (paṭhamamaggavajjha). Āraññikoti araññe nivāsaṃ. Pavaneti mahante gambhīravane. Caramānoti tahiṃ tahiṃ vicaramāno. Vissattho gacchatīti nibbhayo nirāsaṅko carati. Anāpāthagato luddassāti migaluddassa parammukhagato. Antamakāsi māranti kilesamāraṃ vā devaputtamāraṃ vā antaṃ akāsi. Apadaṃ vadhitvāti kilesapadaṃ hantvā nāsetvā. Māracakkhuṃ adassanaṃ gatoti mārassa adassanavisayaṃ patto. Anāpāthagatoti mārassa parammukhaṃ patto. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 'Habitante da floresta' (āraññiko) significa residência na floresta. 'No bosque' (pavane) significa em uma grande e densa floresta. 'Vagando' (caramāno) significa perambulando aqui e ali. 'Caminha confiante' (vissattho gacchati) significa que ele se move sem medo e sem suspeitas. 'Fora do alcance do caçador' (anāpāthagato luddassa) significa que ele se afastou da vista do caçador de cervos. 'Pôs fim a Mara' (antamakāsi māraṃ) significa que ele pôs fim a Kilesa-māra (o Mara das impurezas) ou a Devaputta-māra (o Mara como ser celestial). 'Tendo destruído o rastro' (apadaṃ vadhitvā) significa tendo matado e destruído o rastro das impurezas. 'Foi para onde o olho de Mara não pode ver' (māracakkhuṃ adassanaṃ gato) significa que ele alcançou a esfera invisível para Mara. 'Fora do alcance' (anāpāthagato) significa que ele se retirou da presença de Mara. O restante é claro em todos os lugares. Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadisoyeva dhammābhisamayo ahosīti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como seu ápice, e ao final do ensinamento, a realização do Dhamma ocorreu da mesma forma que foi descrita anteriormente. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Mogharājamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Termina a explicação do Mogharājamāṇavasutta-niddesa. 16. Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā 16. Explicação do Piṅgiyamāṇavasutta-niddesa 89. Soḷasame piṅgiyasuttaniddese – jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇoti so kira brāhmaṇo jarābhibhūto vīsavassasatiko jātiyā, dubbalo ca ‘‘idha pādaṃ karissāmī’’ti aññatreva karoti, vinaṭṭhapurimachavivaṇṇo ca. Tenāha – ‘‘jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo’’ti. Māhaṃ [Pg.75] nassaṃ momuho antarāvāti māhaṃ tuyhaṃ dhammaṃ asacchikatvā antarā eva avidvā hutvā anassiṃ. Jātijarāya idha vippahānanti idheva tava pādamūle pāsāṇake cetiye vā jātijarāya vippahānaṃ nibbānaṃ dhammarasaṃ ahaṃ vijaññaṃ, taṃ me ācikkha. 89. No décimo sexto, o Piṅgiyasutta-niddesa: 'Estou velho, fraco e sem cor' (jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo) — diz-se que aquele brâmane, dominado pela velhice, tinha cento e vinte anos de idade, era fraco e, pensando 'vou colocar meu pé aqui', colocava-o em outro lugar, e sua antiga tez de pele havia desaparecido. Por isso ele disse: 'Estou velho, fraco e sem cor'. 'Que eu não pereça confuso no meio do caminho' (māhaṃ nassaṃ momuho antarā) significa: que eu não pereça no meio do caminho, permanecendo ignorante, sem ter realizado o seu Dhamma. 'O abandono do nascimento e da velhice aqui' (jātijarāya idha vippahānaṃ) significa: que eu possa conhecer aqui mesmo, aos seus pés ou no santuário de pedra (pāsāṇaka cetiye), o sabor do Dhamma que é o Nibbāna, o abandono do nascimento e da velhice; declare isso para mim. Abaloti balavirahito. Dubbaloti dubbalabalo. Appabaloti parittabalo. Appathāmoti parittavīriyo. Vītavaṇṇoti parivattitachavivaṇṇo. Vigatavaṇṇoti apagatachavivaṇṇo. Vigacchitavaṇṇoti dūrībhūtachavivaṇṇo. Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhāti yā sā subhā sundarā purimakāle sati, sā vaṇṇanibhā etarahi antarahitā vigatā. Ādīnavo pātubhūtoti upaddavo pāturahosi. ‘‘Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā’’ti pāṭhaṃ ṭhapetvā ‘‘yā subhā assā’’ti eke vaṇṇayanti. 'Fraco' (abalo) significa desprovido de força. 'Débil' (dubbalo) significa de força enfraquecida. 'De pouca força' (appabalo) significa de força limitada. 'De pouco vigor' (appathāmo) significa de energia escassa. 'Sem cor' (vītavaṇṇo) significa com a tez da pele alterada. 'De cor desvanecida' (vigatavaṇṇo) significa com a tez da pele perdida. 'De cor desaparecida' (vigacchitavaṇṇo) significa com a tez da pele totalmente afastada. 'Aquele antigo brilho belo' (yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā) significa que aquele brilho belo e agradável que existia no passado agora desapareceu e se foi. 'O perigo se manifestou' (ādīnavo pātubhūto) significa que a aflição surgiu. Alguns comentam omitindo a leitura 'yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā' e lendo 'yā subhā assā'. Asuddhāti paṭalādīhi asuddhā. Avisuddhāti timirādīhi avisuddhā. Aparisuddhāti samantato phoṭapaṭalādīhi pariyonaddhattā aparisuddhā. Avodātāti nappasannā pasannasadisā. No tathā cakkhunā rūpe passāmīti yathā porāṇacakkhunā rūpārammaṇaṃ passāmi olokemi, tathā tena pakārena idāni na passāmi. Sotaṃ asuddhantiādīsupi eseva nayo. Māhaṃ nassanti ahaṃ mā vinassaṃ. 'Não limpos' (asuddhā) significa não limpos devido a cataratas e outras afecções. 'Não puros' (avisuddhā) significa não puros devido à escuridão visual e afins. 'Não purificados' (aparisuddhā) significa não purificados por estarem completamente cobertos por manchas e películas. 'Não límpidos' (avodātā) significa não claros, embora pareçam claros. 'Não vejo as formas com o olho da mesma maneira' (no tathā cakkhunā rūpe passāmi) significa que, da mesma forma que eu costumava ver e contemplar os objetos visuais com meus olhos antigos, agora não os vejo dessa maneira. O mesmo método se aplica a 'o ouvido não está limpo' e assim por diante. 'Que eu não pereça' (māhaṃ nassaṃ) significa que eu não seja destruído. 90. Idāni yasmā piṅgiyo kāye sāpekkhatāya ‘‘jiṇṇohamasmī’’tiādimāha. Tenassa bhagavā kāye sinehappahānatthaṃ ‘‘disvāna rūpesu vihaññamāne’’ti gāthamāha. Tattha rūpesūti rūpahetu rūpapaccayā. Vihaññamāneti kammakāraṇādīhi upahaññamāne. Ruppanti rūpesūti cakkhurogādīhi ca rūpahetuyeva janā ruppanti bādhiyanti. 90. Agora, visto que Piṅgiya, devido ao apego ao corpo, disse 'estou velho' e assim por diante, o Abençoado, a fim de que ele abandonasse o afeto pelo corpo, proferiu o verso: 'vendo as pessoas afligidas em relação às formas'. Aqui, 'em relação às formas' (rūpesu) significa por causa das formas, devido às formas. 'Afligidas' (vihaññamāne) significa prejudicadas por punições cármicas e afins. 'São afligidas em relação às formas' (ruppanti rūpesu) significa que as pessoas são afligidas e atormentadas por doenças oculares e afins, precisamente por causa das formas. Haññantīti ghaṭīyanti. Vihaññantīti vihesiyanti. Upavihaññantīti hatthapādacchedādiṃ labhanti. Upaghātiyantīti maraṇaṃ labhanti. Kuppantīti parivattanti. Pīḷayantīti vighātaṃ āpajjanti. Ghaṭṭayantīti ghaṭṭanaṃ pāpuṇanti. Byādhitāti bhītā. Domanassitāti cittavighātaṃ pattā. Vemāneti nassamāne. 'São feridos' (haññanti) significa que são golpeados. 'São afligidos' (vihaññanti) significa que são molestados. 'São severamente afligidos' (upavihaññanti) significa que sofrem a amputação de mãos e pés, etc. 'São destruídos' (upaghātiyanti) significa que encontram a morte. 'São perturbados' (kuppanti) significa que sofrem alterações. 'São oprimidos' (pīḷayanti) significa que caem em ruína. 'São chocados' (ghaṭṭayanti) significa que sofrem colisões. 'Doentes' (byādhitā) significa amedrontados. 'Descontentes' (domanassitā) significa que alcançaram a aflição mental. 'Na destruição' (vemāne) significa ao perecer. 91. Evaṃ [Pg.76] bhagavatā yāva arahattaṃ, tāva kathitaṃ paṭipattiṃ sutvā piṅgiyo jarādubbalatāya visesaṃ anadhigantvā ca puna ‘‘disā catasso’’ti imāya gāthāya bhagavantaṃ thomento desanaṃ yācati. 91. Assim, tendo ouvido a prática ensinada pelo Abençoado até o estado de Arahant, Piṅgiya, não tendo alcançado a distinção espiritual devido à fraqueza da velhice, pede novamente o ensinamento, louvando o Abençoado com este verso: 'as quatro direções'. 92. Athassa bhagavā punapi yāva arahattaṃ, tāva paṭipadaṃ dassento ‘‘taṇhādhipanne’’ti gāthamāha. 92. Então o Abençoado, mostrando novamente o caminho até o estado de Arahant, proferiu o verso que começa com 'aqueles dominados pelo desejo'. Taṇhādhipanneti taṇhāya vimuccitvā ṭhite. Taṇhānugeti taṇhāya saha gacchante. Taṇhānugateti taṇhāya anubandhante. Taṇhānusaṭeti taṇhāya saha dhāvante. Taṇhāya panneti taṇhāya nimugge. Paṭipanneti taṇhāya avatthaṭe. Abhibhūteti maddite. Pariyādinnacitteti pariyādiyitvā gahitakusalacitte. 'Dominados pelo desejo' (taṇhādhipanne) significa aqueles que estão sob o poder do desejo. 'Seguidores do desejo' (taṇhānuge) significa aqueles que vão junto com o desejo. 'Perseguidos pelo desejo' (taṇhānugate) significa aqueles que são seguidos de perto pelo desejo. 'Espalhados pelo desejo' (taṇhānusaṭe) significa aqueles que correm junto com o desejo. 'Submersos no desejo' (taṇhāya panne) significa afundados no desejo. 'Envolvidos' (paṭipanne) significa cobertos pelo desejo. 'Oprimidos' (abhibhūte) significa esmagados. 'Com a mente consumida' (pariyādinnacitte) significa aqueles cuja mente saudável foi consumida e capturada. Santāpajāteti sañjātacittasantāpe. Ītijāteti roguppanne. Upaddavajāteti ādīnavajāte. Upasaggajāteti uppannadukkhajāte. 'Nascidos da queimação' (santāpajāte) significa aqueles em quem surgiu a queimação mental. 'Nascidos da calamidade' (ītijāte) significa aqueles em quem surgiu a doença. 'Nascidos do perigo' (upaddavajāte) significa aqueles em quem surgiu a desgraça. 'Nascidos da aflição' (upasaggajāte) significa aqueles em quem surgiu o sofrimento. Virajaṃ vītamalanti ettha virajanti vigatarāgādirajaṃ. Vītamalanti vītarāgādimalaṃ. Rāgādayo hi ajjhottharaṇaṭṭhena rajo nāma, dūsaṭṭhena malaṃ nāma. Dhammacakkhunti katthaci paṭhamamaggañāṇaṃ, katthaci ādīni tīṇi maggañāṇāni, katthaci catutthamaggañāṇampi. Idha pana jaṭilasahassassa catutthamaggañāṇaṃ. Piṅgiyassa tatiyamaggañāṇameva. Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhammanti vipassanāvasena evaṃ pavattassa dhammacakkhuṃ udapādīti attho. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. 'Sem poeira, sem mancha' (virajaṃ vītamalaṃ): aqui, 'sem poeira' (virajaṃ) significa livre da poeira da cobiça e afins. 'Sem mancha' (vītamalaṃ) significa livre da mancha da cobiça e afins. Pois a cobiça e outras impurezas são chamadas de 'poeira' no sentido de cobrir, e de 'mancha' no sentido de corromper. 'Olho do Dhamma' (dhammacakkhu) refere-se, em alguns contextos, ao conhecimento do primeiro Caminho; em outros, aos três primeiros conhecimentos do Caminho; e em outros, até mesmo ao conhecimento do quarto Caminho. Aqui, no entanto, para os mil ascetas de cabelos trançados, refere-se ao conhecimento do quarto Caminho. Para Piṅgiya, refere-se apenas ao conhecimento do terceiro Caminho. O significado é que o olho do Dhamma surgiu para aquele que procedeu assim por meio da visão penetrante (vipassanā): 'tudo o que está sujeito ao surgimento está sujeito à cessação'. O restante é claro em todos os lugares. Evaṃ idampi suttaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca piṅgiyo anāgāmiphale patiṭṭhāsi. So kira antarantarā cintesi – ‘‘evaṃ vicitrapaṭibhānaṃ nāma desanaṃ na labhati mayhaṃ mātulo bāvarī savanāyā’’ti. Tena sinehavikkhepena arahattaṃ pāpuṇituṃ nāsakkhi. Antevāsikā panassa sahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhuno ahesunti. Assim, o Abençoado ensinou também este sutta tendo o estado de Arahant como seu ápice, e ao final do ensinamento, Piṅgiya estabeleceu-se no fruto do Não-retorno (anāgāmiphala). Diz-se que, de tempos em tempos, ele pensava: 'Meu tio Bāvarī não tem a oportunidade de ouvir um ensinamento de tão maravilhosa eloquência'. Devido a essa distração causada pelo afeto, ele não foi capaz de alcançar o estado de Arahant. No entanto, seus discípulos, os mil ascetas de cabelos trançados, alcançaram o estado de Arahant. Todos eles tornaram-se monges pelo método 'Venha, monge' (ehibhikkhu), portando tigelas e mantos criados por poder mental. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Termina a explicação do Piṅgiyamāṇavasutta-niddesa. 17. Pārāyanatthutigāthāniddesavaṇṇanā 17. Explicação do Niddesa sobre os Versos de Louvor do Pārāyana 93. Ito [Pg.77] paraṃ saṅgītikārā desanaṃ thomentā ‘‘idamavoca bhagavā’’tiādimāhaṃsu. Tattha idamavocāti idaṃ pārāyanaṃ avoca. Paricārakasoḷasānanti bāvarissa paricārakena piṅgiyena saha soḷasānaṃ, buddhassa vā bhagavato paricārakānaṃ soḷasānanti paricārakasoḷasānaṃ. Te eva ca brāhmaṇā tattha soḷasasu disāsu purato ca pacchato ca vāmapassato ca dakkhiṇapassato ca cha cha yojanā nisinnā ujukena dvādasayojanikā ahosi. Ajjhiṭṭhoti yācito. 93. A partir daqui, os recitadores do concílio, louvando o ensinamento, disseram: 'O Abençoado disse isso' e assim por diante. Aqui, 'disse isso' (idamavoca) significa que ele disse este Pārāyana. 'Dos dezesseis assistentes' (paricārakasoḷasānaṃ) refere-se aos dezesseis, incluindo Piṅgiya, o assistente de Bāvarī, ou aos dezesseis assistentes do Buda, o Abençoado. E esses mesmos brâmanes estavam sentados ali nas dezesseis direções — à frente, atrás, à esquerda e à direita — a uma distância de seis yojanas cada, formando uma linha reta de doze yojanas. 'Solicitado' (ajjhiṭṭho) significa rogado. 94-97. Atthamaññāyāti pāḷiatthamaññāya. Dhammamaññāyāti pāḷimaññāya. Pārāyananti evaṃ imassa dhammapariyāyassa adhivacanaṃ āropetvā tesaṃ brāhmaṇānaṃ nāmāni kittayanto ‘‘ajito…pe… buddhaseṭṭhamupāgamu’’nti āhaṃsu. Tattha sampannacaraṇanti nibbānapadaṭṭhānabhūtena pātimokkhasīlādinā sampannaṃ. Isinti mahesiṃ. 94-97. 'Compreendendo o significado' (atthamaññāya) significa compreendendo o significado do texto em Pāli. 'Compreendendo o Dhamma' (dhammamaññāya) significa compreendendo o próprio texto em Pāli. 'Pārāyana': assim, aplicando esta designação a esta exposição do Dhamma e proclamando os nomes daqueles brâmanes, eles disseram: 'Ajita... etc... aproximaram-se do Buda Supremo'. Aqui, 'dotado de conduta' (sampannacaraṇaṃ) significa dotado da moralidade do Pātimokkha e afins, que servem de base para o estado de Nibbāna. 'Sábio' (isiṃ) significa o grande sábio (mahesi). Niddese upāgamiṃsūti samīpaṃ gamiṃsu. Upasaṅkamiṃsūti avidūraṭṭhānaṃ gamiṃsu. Payirupāsiṃsūti samīpe nisīdiṃsu. Paripucchiṃsūti paripucchaṃ āhariṃsu. Parigaṇhiṃsūti tulayiṃsu. ‘‘Codayiṃsū’’ti keci. No Niddesa, 'aproximaram-se' (upāgamiṃsu) significa que foram para perto. 'Achegaram-se' (upasaṅkamiṃsu) significa que foram a um lugar não muito distante. 'Prestaram homenagem' (payirupāsiṃsu) significa que se sentaram por perto. 'Interrogaram' (paripucchiṃsu) significa que formularam perguntas. 'Examinaram' (parigaṇhiṃsu) significa que ponderaram. Alguns leem 'instigaram' (codayiṃsu). Sīlācāranibbattīti uttamasīlācāranibbatti, maggena nipphannasīlanti attho. 'O surgimento da conduta virtuosa' (sīlācāranibbatti) significa o surgimento da conduta virtuosa suprema; o significado é a moralidade produzida pelo Caminho. Gambhīreti uttānabhāvapaṭikkhepavacanaṃ. Duddaseti gambhīrattā duddase, dukkhena daṭṭhabbe, na sakkā sukhena daṭṭhuṃ. Duddasattāva duranubodhe, dukkhena avabujjhitabbe, na sakkā sukhena avabujjhituṃ. Santeti nibbute. Paṇīteti atappake. Idaṃ dvayaṃ lokuttarameva sandhāya vuttaṃ. Atakkāvacareti takkena na avacaritabbe na ogāhitabbe ñāṇeneva avacaritabbe. Nipuṇeti saṇhe. Paṇḍitavedanīyeti sammā paṭipannehi paṇḍitehi veditabbe. 'Profundo' (gambhīre) é uma palavra que rejeita a superficialidade. 'Difícil de ver' (duddase) significa difícil de ver devido à sua profundidade, a ser visto com dificuldade, não sendo possível vê-lo facilmente. Precisamente por ser difícil de ver, é 'difícil de compreender' (duranubodhe), a ser compreendido com dificuldade, não sendo possível compreendê-lo facilmente. 'Pacífico' (sante) significa extinto (nibbute). 'Sublime' (paṇīte) significa que não causa aflição. Este par é dito referindo-se exclusivamente ao supramundano (lokuttara). 'Além do raciocínio' (atakkāvacare) significa que não pode ser alcançado ou penetrado pelo raciocínio lógico, mas deve ser alcançado apenas pelo conhecimento direto. 'Sutil' (nipuṇe) significa refinado. 'A ser experienciado pelos sábios' (paṇḍitavedanīye) significa a ser conhecido pelos sábios que praticam corretamente. 98. Tosesīti tuṭṭhiṃ āpādesi. Vitosesīti vividhā tesaṃ somanassaṃ uppādesi. Pasādesīti tesaṃ cittappasādaṃ akāsi[Pg.78]. Ārādhesīti ārādhayi siddhiṃ pāpesi. Attamane akāsīti somanassavasena sakamane akāsi. 98. 'Agradou' (tosesi) significa que gerou contentamento. 'Agradou imensamente' (vitosesi) significa que despertou neles diversos tipos de alegria. 'Inspirou confiança' (pasādesi) significa que purificou suas mentes. 'Satisfez' (ārādhesi) significa que os satisfez e os levou ao sucesso. 'Tornou-os alegres' (attamane akāsi) significa que tornou suas mentes alegres por meio da felicidade. 99. Tato paraṃ brahmacariyamacariṃsūti maggabrahmacariyaṃ acariṃsu. 99. 'Depois disso, viveram a vida santa' (tato paraṃ brahmacariyamacariṃsu) significa que praticaram a vida santa do Caminho. 101. Tasmā pārāyananti tassa pārabhūtassa nibbānassa āyatananti vuttaṃ hoti. 101. Portanto, 'Pārāyana' significa a morada ou o meio para alcançar o Nibbāna, que é o Além. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Na Saddhammappajjotikā, o comentário do Cūḷaniddesa, Pārāyanatthutigāthāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Termina a explicação do Niddesa sobre os Versos de Louvor do Pārāyana. 18. Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā 18. Explicação do Niddesa sobre os Versos de Recitação do Pārāyana 102. Pārāyanamanugāyissanti assa ayaṃ sambandho – bhagavatā hi pārāyane desite soḷasasahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, avasesānañca cuddasakoṭisaṅkhānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Vuttañhetaṃ porāṇehi – 102. 'Eles recitarão o Pārāyana' (pārāyanamanugāyissanti) tem a seguinte conexão: de fato, quando o Abençoado ensinou o Pārāyana, os dezesseis mil ascetas de cabelos trançados alcançaram o estado de Arahant, e para os restantes cento e quarenta milhões de deuses e seres humanos, houve a realização do Dhamma. Pois isto foi dito pelos antigos: ‘‘Tato pāsāṇake ramme, pārāyanasamāgame; Amataṃ pāpayī buddho, cuddasa pāṇakoṭiyo’’ti. (su. ni. aṭṭha. 2.1138); 'Então, no agradável Pāsāṇaka, na assembleia do Pārāyana, o Buda fez quatorze dezenas de milhões de seres vivos alcançarem o Imortal.' Niṭṭhitāya pana dhammadesanāya tato tato āgatā manussā bhagavato ānubhāvena attano attano gāmanigamādīsveva pāturahesuṃ. Bhagavāpi sāvatthimeva agamāsi paricārakasoḷasādīhi anekehi bhikkhusahassehi parivuto. Tattha piṅgiyo bhagavantaṃ vanditvā āha – ‘‘gacchāmahaṃ, bhante, bāvarissa buddhuppādaṃ ārocetuṃ, paṭissutañhi tasseva mayā’’ti. Atha bhagavatā anuññāto ñāṇagamaneneva godhāvarītīraṃ gantvā pādagamanena assamābhimukho agamāsi. Tamenaṃ bāvarī brāhmaṇo maggaṃ olokento nisinno dūratova taṃ khārijaṭādivirahitaṃ bhikkhuvesenāgacchantaṃ disvā ‘‘buddho loke uppanno’’ti niṭṭhamagamāsi. Sampattañcāpi naṃ pucchi – ‘‘kiṃ, piṅgiya, buddho loke uppanno’’ti? ‘‘Āma, brāhmaṇa, uppanno, pāsāṇake cetiye nisinno amhākaṃ dhammaṃ desesi, tamahaṃ tuyhaṃ desessāmī’’ti. Tato bāvarī mahatā [Pg.79] sakkārena sapariso taṃ pūjetvā āsanaṃ paññāpesi. Tattha nisīditvā piṅgiyo ‘‘pārāyanamanugāyissa’’ntiādimāha. Concluído o ensinamento do Dhamma, as pessoas que haviam vindo de vários lugares reapareceram, pelo poder do Abençoado, em suas respectivas vilas e cidades. O Abençoado também foi para Sāvatthī, cercado pelos dezesseis assistentes e por muitos outros milhares de monges. Ali, Piṅgiya, tendo prestado homenagem ao Abençoado, disse: 'Senhor, eu irei anunciar a Bāvarī o surgimento do Buda, pois fiz essa promessa a ele'. Então, autorizado pelo Abençoado, ele viajou pelo poder do conhecimento (ñāṇagamana) até as margens do rio Godhāvarī e, a pé, dirigiu-se ao eremitério. O brâmane Bāvarī, que estava sentado observando o caminho, ao vê-lo de longe vindo em trajes de monge, sem a cesta de transporte e os cabelos trançados, chegou à conclusão: 'O Buda surgiu no mundo'. E quando ele chegou, perguntou-lhe: 'Piṅgiya, o Buda surgiu no mundo?'. 'Sim, brâmane, ele surgiu; sentado no santuário de pedra (pāsāṇaka cetiya), ele nos ensinou o Dhamma, e eu o ensinarei a você'. Então Bāvarī, com grande honra, junto com seu séquito, prestou-lhe homenagem e preparou um assento. Sentando-se ali, Piṅgiya disse as palavras que começam com 'recitarei o Pārāyana'. Tattha anugāyissanti bhagavato gītaṃ anugāyissaṃ. Yathāddakkhīti yathā sāmaṃ saccābhisambodhena asādhāraṇañāṇena ca addakkhi. Nikkāmoti pahīnakāmo. ‘‘Nikkamo’’tipi pāṭho, vīriyavāti attho. Nikkhanto vā akusalapakkhā. Nibbanoti kilesavanavirahito, taṇhāvirahito eva vā. Kissa hetu musā bhaṇeti yehi kilesehi musā bhaṇeyya, ete tassa pahīnāti dasseti. Etena brāhmaṇassa savane ussāhaṃ janeti (su. ni. aṭṭha. 2.1138). Ali, 'eles cantarão em coro' significa 'eu cantarei em coro a canção do Abençoado'. 'Como ele viu' (yathāddakkhi) significa como ele próprio viu por meio da plena iluminação da verdade e por meio do conhecimento incomum (exclusivo). 'Livre de desejos' (nikkāmo) significa aquele cujo desejo foi abandonado. Há também a leitura 'nikkamo', cujo significado é 'enérgico' (dotado de esforço). Ou 'aquele que se afastou' do lado prejudicial (akusala). 'Sem floresta' (nibbanoti) significa livre da floresta das defilezas, ou simplesmente livre do desejo (taṇhā). 'Por qual razão ele mentiria?' mostra que aquelas defilezas pelas quais alguém mentiria foram abandonadas por ele. Com isso, ele gera entusiasmo no brâmane para ouvir. Amaloti kilesamalavirahito. Vimaloti vigatakilesamalo. Nimmaloti kilesamalasuddho. Malāpagatoti kilesamalā dūrībhūto hutvā carati. Malavippahīnoti kilesamalappahīno. Malavimuttoti kilesehi vimutto. Sabbamalavītivattoti vāsanādisabbakilesamalaṃ atikkanto. Te vanāti ete vuttappakārā kilesā. 'Sem mácula' (amalo) significa livre da mácula das defilezas. 'Puro' (vimalo) significa aquele de quem a mácula das defilezas se afastou. 'Imaculado' (nimmalo) significa purificado da mácula das defilezas. 'Aquele de quem a mácula se afastou' (malāpagato) significa que ele vive tendo se distanciado da mácula das defilezas. 'Aquele que abandonou a mácula' (malavippahīno) significa aquele por quem a mácula das defilezas foi abandonada. 'Liberto da mácula' (malavimutto) significa liberto das defilezas. 'Aquele que superou toda mácula' (sabbamalavītivatto) significa aquele que transcendeu toda mácula de defileza, incluindo as impressões residuais (vāsanā) e assim por diante. 'Essas florestas' (te vanā) refere-se a estas defilezas do tipo mencionado. 103. Vaṇṇūpasaṃhitanti guṇūpasaṃhitaṃ. 103. 'Dotado de louvor' (vaṇṇūpasaṃhitaṃ) significa dotado de qualidades virtuosas. 104. Saccavhayoti buddho hi sacceneva avhānena nāmena yutto. Brahmeti taṃ brāhmaṇaṃ ālapati. 104. 'Chamado de Verdadeiro' (saccavhayo) significa que o Buda é dotado de um nome ou designação que é verdadeiramente real. 'Ó brâmane' (brahme) é como ele se dirige àquele brâmane. Tattha lokoti lujjanaṭṭhena loko. Eko loko bhavalokoti tebhūmakavipāko. So hi bhavatīti bhavo, bhavo eva loko bhavaloko. Bhavaloko ca sambhavaloko cāti ettha ekeko dve dve hoti. Bhavaloko hi sampattibhavavipattibhavavasena duvidho. Sambhavalokopi sampattisambhavavipattisambhavavasena duvidho. Tattha sampattibhavalokoti sugatiloko. So hi iṭṭhaphalattā sundaro lokoti sampatti, bhavatīti bhavo, sampatti eva bhavo sampattibhavo, so eva loko sampattibhavaloko. Sampattisambhavalokoti sugatūpagaṃ kammaṃ. Tañhi sambhavati [Pg.80] etasmā phalanti sambhavo, sampattiyā sambhavo sampattisambhavo, sampattisambhavo eva loko sampattisambhavalokoti. Ali, 'mundo' (loko) é assim chamado no sentido de desintegrar-se (lujjana). 'Um mundo' é o 'mundo do vir-a-ser' (bhavaloko), que é a maturação (vipāka) nos três planos de existência. Pois aquilo que vem a ser é o vir-a-ser (bhava); o próprio vir-a-ser é o mundo, daí 'mundo do vir-a-ser' (bhavaloko). Nisto, 'o mundo do vir-a-ser' e 'o mundo da origem' (sambhavaloko), cada um deles é duplo. Pois o mundo do vir-a-ser é de dois tipos, em termos de vir-a-ser de prosperidade (sampattibhava) e vir-a-ser de adversidade (vipattibhava). O mundo da origem também é de dois tipos, em termos de origem de prosperidade (sampattisambhava) e origem de adversidade (vipattisambhava). Ali, 'o mundo do vir-a-ser de prosperidade' é o mundo dos destinos felizes (sugati). Pois, por ter um fruto desejável, é um mundo belo, logo é 'prosperidade' (sampatti); aquilo que vem a ser é o 'vir-a-ser' (bhava); a própria prosperidade é o vir-a-ser, daí 'vir-a-ser de prosperidade' (sampattibhava); esse próprio mundo é o 'mundo do vir-a-ser de prosperidade' (sampattibhavaloko). 'O mundo da origem de prosperidade' é o kamma que leva a um destino feliz. Pois 'origem' (sambhava) é aquilo a partir do qual um fruto se origina; a origem da prosperidade é a 'origem de prosperidade' (sampattisambhava); o próprio mundo da origem de prosperidade é o 'mundo da origem de prosperidade' (sampattisambhavaloko). Vipattibhavalokoti apāyaloko. So hi aniṭṭhaphalattā virūpo lokoti vipatti, bhavatīti bhavo, vipatti eva bhavo vipattibhavo, vipattibhavo eva loko vipattibhavaloko. Vipattisambhavalokoti apāyūpagaṃ kammaṃ. Tañhi sambhavati etasmā phalanti sambhavo, vipattiyā sambhavo vipattisambhavo, vipattisambhavo eva loko vipattisambhavalokoti. Tisso vedanāti sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā lokiyā eva. Āhārāti paccayā. Paccayā hi attano phalaṃ āharantīti āhārā. Kabaḷīkārāhāro phassāhāro manosañcetanāhāro viññāṇāhāroti cattāro. Vatthuvasena kabaḷīkattabbattā kabaḷīkāro, ajjhoharitabbattā āhāro, odanakummāsādivatthukāya ojāyetaṃ nāmaṃ. Sā hi ojaṭṭhamakarūpāni āharatīti āhāro. Cakkhusamphassādiko chabbidho phasso tisso vedanā āharatīti āhāro. Manaso sañcetanā na sattassāti manosañcetanā yathā cittekaggatā, manasā vā sampayuttā sañcetanā manosañcetanā yathā ājaññaratho, tebhūmakakusalākusalacetanā. Sā hi tayo bhave āharatīti āhāro. Viññāṇanti ekūnavīsatibhedaṃ paṭisandhiviññāṇaṃ. Tañhi paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti āhāro. 'O mundo do vir-a-ser de adversidade' é o mundo dos estados de sofrimento (apāyaloko). Pois, por ter um fruto indesejável, é um mundo disforme, logo é 'adversidade' (vipatti); aquilo que vem a ser é o 'vir-a-ser' (bhava); a própria adversidade é o vir-a-ser, daí 'vir-a-ser de adversidade' (vipattibhava); esse próprio mundo é o 'mundo do vir-a-ser de adversidade' (vipattibhavaloko). 'O mundo da origem de adversidade' é o kamma que leva aos estados de sofrimento. Pois 'origem' (sambhava) é aquilo a partir do qual um fruto se origina; a origem da adversidade é a 'origem de adversidade' (vipattisambhava); o próprio mundo da origem de adversidade é o 'mundo da origem de adversidade' (vipattisambhavaloko). 'Três sensações' (tisso vedanā) são a sensação agradável, a sensação desagradável e a sensação nem agradável nem desagradável, que são exclusivamente mundanas. 'Nutrientes' (āhārā) significa condições (paccayā). Pois as condições trazem (āharanti) seu próprio fruto, por isso são chamadas de nutrientes. Eles são quatro: o nutriente físico (comida em porções), o nutriente do contato, o nutriente da volição mental e o nutriente da consciência. É chamado de 'físico' (kabaḷīkāro) porque pode ser feito em porções de acordo com a substância, e 'nutriente' (āhāro) porque deve ser engolido; este é o nome para a essência nutritiva (ojā) contida em substâncias como arroz cozido, mingau de cevada, etc. Pois ela traz os elementos materiais que têm a essência nutritiva como oitavo componente, por isso é um nutriente. O contato sêxtuplo, começando com o contato visual, traz as três sensações, por isso é um nutriente. 'Volição mental' (manosañcetanā) é a volição da mente, não de um ser, assim como a unificação da mente; ou a volição associada à mente é a volição mental, assim como uma carruagem de raça pura; refere-se à volição benéfica e prejudicial nos três planos de existência. Pois ela traz os três tipos de vir-a-ser, por isso é um nutriente. 'Consciência' (viññāṇa) refere-se à consciência de renascimento, que tem dezenove divisões. Pois ela traz a mentalidade-materialidade (nāmarūpa) no renascimento, por isso é um nutriente. Upādānakkhandhāti upādānagocarā khandhā upādānakkhandhā, majjhe padalopo daṭṭhabbo. Upādānasambhūtā vā khandhā upādānakkhandhā yathā tiṇaggi, thusaggi. Upādānavidheyyā vā khandhā upādānakkhandhā yathā rājapuriso. Upādānappabhavā vā khandhā upādānakkhandhā yathā puppharukkho, phalarukkho. Upādānāni pana kāmupādānaṃ diṭṭhupādānaṃ sīlabbatupādānaṃ attavādupādānanti cattāri. Atthato pana bhusaṃ ādānanti upādānaṃ. Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandhoti pañca. Cha ajjhattikāni āyatanānīti cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. Satta viññāṇaṭṭhitiyo vuttanayā eva. Tathā aṭṭha [Pg.81] lokadhammā. Api ca – lābho, alābho, yaso, ayaso, nindā, pasaṃsā, sukhaṃ, dukkhanti ime aṭṭha lokappavattiyā sati anuparivattanadhammakattā lokassa dhammāti lokadhammā. Etehi mutto satto nāma natthi, buddhānampi hontiyeva. Yathāha – 'Agregados do apego' (upādānakkhandhā) são os agregados que constituem o domínio do apego; deve-se entender que há uma elisão do termo intermediário. Ou os agregados originados do apego são os agregados do apego, assim como 'fogo de grama' (tiṇaggi) ou 'fogo de palha' (thusaggi). Ou os agregados sob o controle do apego são os agregados do apego, assim como 'o homem do rei' (rājapuriso). Ou os agregados produzidos a partir do apego são os agregados do apego, assim como 'árvore de flores' (puppharukkho) ou 'árvore de frutos' (phalarukkho). Os apegos (upādānāni), por sua vez, são quatro: o apego aos prazeres sensoriais, o apego a visões, o apego a regras e rituais, e o apego à doutrina do eu. Em termos de significado, 'apego' (upādāna) é a apreensão intensa. Eles são cinco: o agregado do apego à forma material, o agregado do apego à sensação, o agregado do apego à percepção, o agregado do apego às formações mentais e o agregado do apego à consciência. 'Seis bases internas' (cha ajjhattikāni āyatanāni) são a base do olho, a base do ouvido, a base do nariz, a base da língua, a base do corpo e a base da mente. 'Sete estações da consciência' (satta viññāṇaṭṭhitiyo) são exatamente como já explicado. Da mesma forma, as 'oito condições mundanas' (aṭṭha lokadhammā). Além disso: ganho, perda, fama, infâmia, censura, elogio, prazer e dor. Estas oito são chamadas de 'condições mundanas' (lokadhammā) porque são fenômenos do mundo que o acompanham enquanto o mundo prossegue. Não existe nenhum ser que esteja livre delas; elas ocorrem até mesmo para os Budas. Como foi dito: ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati. Katame aṭṭha? Lābho ca alābho ca…pe… sukhañca dukkhañca. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattatī’’ti (a. ni. 8.6). “Monjes, estas oito condições mundanas giram em torno do mundo, e o mundo gira em torno destas oito condições mundanas. Quais são as oito? Ganho e perda... [e assim por diante]... prazer e dor. Estas oito condições mundanas, monjes, giram em torno do mundo, e o mundo gira em torno destas oito condições mundanas” (AN 8.6). Tattha anuparivattantīti anubandhanti nappajahanti, lokato na nivattantīti attho. Lābhoti pabbajitassa cīvarādi, gahaṭṭhassa dhanadhaññādilābho. Soyeva alabbhamāno lābho alābho na lābho alābhoti vuccati, no ca attābhāvappattito pariññeyyo siyā. Yasoti parivāro. Soyeva alabbhamāno yaso ayaso. Nindāti avaṇṇabhaṇanaṃ. Pasaṃsāti vaṇṇabhaṇanaṃ. Sukhanti kāmāvacarakāyikacetasikaṃ. Dukkhanti puthujjanasotāpannasakadāgāmīnaṃ kāyikacetasikaṃ, anāgāmiarahantānaṃ kāyikameva. Sattāvāsāti sattānaṃ āvāsā, vasanaṭṭhānānīti attho. Tāni pana tathā pakāsitā khandhā eva. Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu asaññasattena ca nevasaññānāsaññāyatanena ca saddhiṃ nava sattāvāsā. Dasāyatanānīti cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatananti evaṃ dasa. Dvādasāyatanānīti manāyatanadhammāyatanehi saddhiṃ evaṃ dvādasa. Aṭṭhārasa dhātuyoti cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu…pe… manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātūti ekekasmiṃ tīṇi tīṇi katvā aṭṭhārasa dhātuyo. Ali, 'giram em torno' (anuparivattanti) significa que elas acompanham, não abandonam; o significado é que elas não se afastam do mundo. 'Ganho' (lābho) refere-se a mantos, etc., para um renunciante, e à aquisição de riqueza, grãos, etc., para um leigo. Esse mesmo ganho, quando não é obtido, é chamado de 'perda' (alābho) — isto é, 'não ganho' é 'perda' —, mas isso não deve ser compreendido plenamente como algo obtido na própria existência individual. 'Fama' (yaso) significa comitiva (seguidores). Essa mesma fama, quando não é obtida, é 'infâmia' (ayaso). 'Censura' (nindā) significa falar mal. 'Elogio' (pasaṃsā) significa falar bem. 'Prazer' (sukhaṃ) refere-se ao prazer físico e mental do reino sensorial. 'Dor' (dukkhaṃ) refere-se à dor física e mental para as pessoas comuns, os que entraram na corrente (sotāpanna) e os que retornam uma vez (sakadāgāmī); para os que não retornam (anāgāmī) e os arahants, refere-se apenas à dor física. 'Moradas dos seres' (sattāvāsā) significa as moradas dos seres, isto é, seus locais de residência. E estas, conforme reveladas, são simplesmente os agregados. Junto com as sete estações da consciência, mais os seres inconscientes (asaññasatta) e a base da nem percepção, nem não-percepção (nevasaññānāsaññāyatana), há as nove moradas dos seres. 'Dez bases' (dasāyatanāni) são a base do olho, a base da forma, a base do ouvido, a base do som, a base do nariz, a base do odor, a base da língua, a base do sabor, a base do corpo e a base do toque; assim são dez. 'Doze bases' (dvādasāyatanāni) são estas dez junto com a base da mente e a base dos fenômenos mentais; assim são doze. 'Dezoito elementos' (aṭṭhārasa dhātuyo) são o elemento do olho, o elemento da forma, o elemento da consciência visual... [e assim por diante]... o elemento da mente, o elemento dos fenômenos mentais e o elemento da consciência mental; contando três para cada grupo, totalizam-se dezoito elementos. Sadisanāmoti tesaṃ sadisanāmo ekaguṇavaṇṇanāmo. Sadisavhayoti ekaguṇavaṇṇanāmena avhāyano. Saccasadisavhayoti avitathaekaguṇavaṇṇanāmena aviparītena avhāyano. 'De nome semelhante' (sadisanāmo) significa que ele tem um nome semelhante ao deles, um nome que descreve uma mesma qualidade. 'De designação semelhante' (sadisavhayo) significa aquele que é chamado por um nome que descreve uma mesma qualidade. 'De designação verdadeiramente semelhante' (saccasadisavhayo) significa aquele que é chamado por um nome que descreve uma mesma qualidade de forma não falsa e correta. Āsitoti [Pg.82] upasaṅkamito. Upāsitoti upagantvā sevito. Payirupāsitoti bhattivasena atīva sevito. 'Aproximado' (āsito) significa aquele de quem se aproximou. 'Servido' (upāsito) significa aquele que foi abordado e servido. 'Honrado' (payirupāsito) significa aquele que foi intensamente servido por meio de devoção. 105. Kubbanakanti parittavanaṃ. Bahupphalaṃ kānanamāvaseyyāti anekaphalādivikatibharitakānanaṃ āgamma vaseyya. Appadasseti bāvarippabhutike parittapaññe. Mahodadhinti anotattādiṃ mahantaṃ udakarāsiṃ. 105. 'Pequena floresta' (kubbanakaṃ) significa uma floresta insignificante. 'Deveria habitar uma floresta de muitos frutos' (bahupphalaṃ kānanamāvaseyya) significa que se deveria ir habitar em uma floresta repleta de várias espécies de frutos abundantes. 'Aqueles de visão limitada' (appadasse) refere-se àqueles de sabedoria limitada, como Bāvarī e outros. 'Grande oceano' (mahodadhiṃ) refere-se a uma imensa massa de água, como o lago Anotatta e outros. Appadassāti mandadassino. Parittadassāti atimandadassino. Thokadassāti parittatopi atiparittadassino. Omakadassāti heṭṭhimadassino. Lāmakadassāti appadhānadassino. Chatukkadassāti na uttamadassino. Appamāṇadassanti pamāṇaṃ atikkamitvā appamāṇaṃ nibbānadassaṃ. Aggadassanti ‘‘aggato ve pasannāna’’ntiādinā (a. ni. 4.34; itivu. 90) nayena aggadhammadassaṃ. Seṭṭhadassanti sambuddho dvipadaseṭṭhoti seṭṭhadassaṃ. Viseṭṭhadassantiādīni cattāri upasaggena vaḍḍhitāni. Asamanti na samaṃ asamaṃ sabbaññuṃ. Asamasamanti asamehi atītabuddhehi samaṃ asamasamaṃ. Appaṭisamanti attano sadisavirahitaṃ. Appaṭibhāganti attano paṭibimbavirahitaṃ. Appaṭipuggalanti paṭimallapuggalavirahitaṃ. Devātidevanti visuddhidevānampi atidevaṃ. Abhimaṅgalasammataṭṭhena usabhaṃ. Achambhitaṭṭhena purisasīhaṃ. Niddosaṭṭhena purisanāgaṃ. Uttamaṭṭhena purisājaññaṃ. Aṭṭhaparisapathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiye acalaṭṭhāne tiṭṭhanaṭṭhena purisanisabhaṃ. Dhammadesanādhuravahanaṭṭhena purisadhorayhaṃ. 'Aqueles de pouca visão' (appadassā) significa aqueles de visão fraca. 'Aqueles de visão limitada' (parittadassā) significa aqueles de visão extremamente fraca. 'Aqueles de visão escassa' (thokadassā) significa aqueles de visão ainda mais limitada do que a limitada. 'Aqueles de visão inferior' (omakadassā) significa aqueles de visão de nível mais baixo. 'Aqueles de visão insignificante' (lāmakadassā) significa aqueles de visão não proeminente. 'Aqueles de visão medíocre' (chatukkadassā) significa aqueles que não têm a visão suprema. 'Aquele que vê o incomensurável' (appamāṇadassaṃ) significa aquele que vê o Nibbāna incomensurável, transcendendo qualquer medida. 'Aquele que vê o supremo' (aggadassaṃ) significa aquele que vê o ensinamento supremo, de acordo com o método que começa com 'para aqueles que têm fé no supremo...' (AN 4.34; Itivuttaka 90). 'Aquele que vê o excelente' (seṭṭhadassaṃ) significa aquele que vê o excelente, pois o Buda perfeitamente iluminado é o excelente entre os seres bípedes. Os quatro termos seguintes, começando com 'aquele que vê o mais excelente' (viseṭṭhadassaṃ), são intensificados por prefixos. 'Incomparável' (asamaṃ) significa aquele que não tem igual, o Onisciente. 'Igual ao incomparável' (asamasamaṃ) significa igual aos Budas do passado, que são incomparáveis. 'Sem igual' (appaṭisamaṃ) significa livre de qualquer semelhante a si mesmo. 'Sem contraparte' (appaṭibhāgaṃ) significa livre de qualquer réplica de si mesmo. 'Pessoa sem rival' (appaṭipuggalaṃ) significa livre de qualquer pessoa que seja um rival. 'Deus além dos deuses' (devātidevaṃ) significa aquele que é superior até mesmo aos deuses da pureza (visuddhideva). 'Touro' (usabhaṃ) no sentido de ser considerado sumamente auspicioso. 'Leão entre os homens' (purisasīhaṃ) no sentido de ser destemido. 'Elefante entre os homens' (purisanāgaṃ) no sentido de ser livre de falhas. 'Homem de raça nobre' (purisājaññaṃ) no sentido de ser supremo. 'Líder dos homens' (purisanisabhaṃ) no sentido de permanecer em uma posição inabalável e imóvel, que não pode ser abalada por nenhum adversário ou inimigo no mundo com seus deuses, mesmo após pressionar a terra com as oito assembleias. 'Besta de carga entre os homens' (purisadhorayhaṃ) no sentido de carregar o fardo da proclamação do Dhamma. Mānasakaṃ vā saranti manasā cintetvā kataṃ pallaṃ vā nāmameva vā. Anotattaṃ vā dahanti candimasūriyā dakkhiṇena vā uttarena vā gacchantā pabbatantarena taṃ obhāsenti, ujuṃ gacchantā na obhāsenti, tenevassa ‘‘anotatta’’nti saṅkhā udapādi. Evarūpaṃ anotattaṃ vā dahaṃ. Akkhobhaṃ amitodakanti cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ aparimitaṃ udakajalarāsiṃ. Evamevāti opammasaṃsandanaṃ, buddhaṃ bhagavantaṃ akkhobhaṃ āsabhaṃ ṭhānaṭṭhānena cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ. Amitatejanti aparimitañāṇatejaṃ. Pabhinnañāṇanti dasabalañāṇādivasena pabhedagatañāṇaṃ. Vivaṭacakkhunti samantacakkhuṃ. “Ou o lago Mānasa” (mānasakaṃ vā saraṃ) refere-se a um lago criado pelo pensamento da mente, ou a um pântano, ou é simplesmente o seu nome. “Ou o lago Anotatta” (anotattaṃ vā dahaṃ): o sol e a lua, ao se moverem para o sul ou para o norte, iluminam-no através das fendas das montanhas, mas ao se moverem diretamente acima, não o iluminam; por essa razão, surgiu a designação “Anotatta” (não aquecido pelo sol). Um lago como este Anotatta. “Inabalável, de águas imensas” (akkhobhaṃ amitodakaṃ) significa uma imensa massa de água que não pode ser perturbada. “Exatamente assim” (evameva) é a aplicação da analogia ao Buda, o Abençoado, que é inabalável, eminente e impossível de ser movido de sua posição correta ou incorreta. “De esplendor imenso” (amitatejaṃ) significa dotado de um esplendor de conhecimento ilimitado. “De conhecimento analítico” (pabhinnañāṇaṃ) significa dotado de conhecimento detalhado por meio dos conhecimentos das dez forças e assim por diante. “De olhos abertos” (vivaṭacakkhuṃ) significa dotado do olho que tudo vê. Paññāpabhedakusalanti [Pg.83] ‘‘yā paññā pajānanā vicayo pavicayo’’tiādinā (dha. sa. 16; vibha. 525) nayena paññāya pabhedajānane chekaṃ. Adhigatapaṭisambhidanti paṭiladdhacatupaṭisambhidaṃ. Catuvesārajjappattanti ‘‘sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā’’tiādinā (ma. ni. 1.150; a. ni. 4.8) nayena vuttesu catūsu ṭhānesu visāradabhāvappattaṃ. Saddhādhimuttanti parisuddhe phalasamāpatticitte adhimuttaṃ, tattha paviṭṭhaṃ. Setapaccattanti vāsanāya vippahīnattā parisuddhaṃ āveṇikaattabhāvaṃ. Advayabhāṇinti paricchinnavacanattā dvivacanavirahitaṃ. Tādinti tādisaṃ, iṭṭhāniṭṭhesu akampanaṃ vā. Tathā paṭiññā assāti tathāpaṭiñño, taṃ. Aparittanti na khuddakaṃ. Mahantanti tedhātuṃ atikkamitvā mahantappattaṃ. 'Habilidoso nas distinções da sabedoria' (paññāpabhedakusalaṃ) significa perito em conhecer as distinções da sabedoria, de acordo com o método que diz: 'aquela sabedoria que é ato de compreender, investigação, exame minucioso...' (Dhs. 16; Vibh. 525). 'Aquele que alcançou as discriminações analíticas' (adhigatapaṭisambhidaṃ) significa aquele que obteve as quatro discriminações analíticas. 'Aquele que alcançou os quatro tipos de destemor' (catuvesārajjappattaṃ) significa aquele que alcançou o estado de destemor nos quatro pontos mencionados de acordo com o método que diz: 'embora tu declares ser perfeitamente iluminado, estes estados não foram compreendidos por ti...' (MN 1.150; AN 4.8). 'Resoluto pela fé' (saddhādhimuttaṃ) significa focado na mente purificada da realização do fruto, tendo nela entrado. 'De natureza pura e pessoal' (setapaccattaṃ) significa a natureza individual única e purificada devido ao abandono das impressões residuais (vāsanā). 'Aquele que fala sem ambiguidade' (advayabhāṇiṃ) significa livre de duplicidade de palavras devido a falar com precisão. 'Tal' (tādiṃ) significa daquela maneira, ou inabalável diante do desejável e do indesejável. 'Aquele cuja promessa é verdadeira' (tathāpaṭiñño) refere-se àquele cuja promessa é exatamente como declarada. 'Não limitado' (aparittaṃ) significa não pequeno. 'Grande' (mahantaṃ) significa aquele que alcançou a grandeza ao transcender os três reinos de existência. Gambhīranti aññesaṃ duppavesaṃ. Appameyyanti atulaṭṭhena appameyyaṃ. Duppariyogāhanti pariyogāhituṃ dukkhappavesaṃ. Pahūtaratananti saddhādiratanehi pahūtaratanaṃ. Sāgarasamanti ratanākarato samuddasadisaṃ. Chaḷaṅgupekkhāya samannāgatanti ‘‘cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano’’ti (a. ni. 6.1) vuttanayena chaḷaṅgupekkhāya paripuṇṇaṃ. Atulanti tulavirahitaṃ, tulayituṃ asakkuṇeyyaṃ. Vipulanti atimahantaṃ. Appameyyanti pametuṃ asakkuṇeyyaṃ. Taṃ tādisanti taṃ bhagavantaṃ tādiguṇasampannaṃ. Pavadataṃ maggavādinanti pavadantānaṃ kathentānaṃ uttamaṃ kathayantaṃ vadantaṃ adhigacchinti sambandho. Merumiva nagānanti pabbatānaṃ antare sineruṃ viya. Garuḷamiva dijānanti pakkhijātānaṃ antare supaṇṇaṃ viya. Sīhamiva migānanti catuppadānamantare sīhaṃ viya. Udadhimiva aṇṇavānanti vitthiṇṇaaṇṇavānaṃ antare samuddaṃ viya adhigacchiṃ. Jinapavaranti buddhuttamaṃ. "Profundo" significa difícil de penetrar para os outros. "Incomensurável" significa imensurável no sentido de ser incomparável. "Difícil de sondar" significa difícil de penetrar para investigar. "Rico em joias" significa abundante em joias como a fé, etc. "Semelhante ao oceano" significa semelhante ao mar por ser uma mina de joias. "Dotado de equanimidade de seis fatores" significa pleno de equanimidade de seis fatores, conforme o método dito: "tendo visto uma forma com o olho, ele não fica nem alegre nem triste" (AN 6.1). "Incomparável" significa desprovido de comparação, impossível de comparar. "Vasto" significa extremamente grande. "Incomensurável" significa impossível de medir. "A ele, tal" significa àquele Abençoado dotado de tais qualidades. "Dentre os que proclamam, o que fala do caminho" significa a conexão é: "encontrei aquele que fala, que proclama o supremo entre os que proclamam e falam". "Como o Meru entre as montanhas" significa como o Sineru entre as montanhas. "Como o Garula entre as aves" significa como o Supanna entre as espécies de aves. "Como o leão entre as feras" significa como o leão entre os quadrúpedes. "Como o oceano entre as águas" significa "encontrei-o como o oceano entre as vastas águas". "O nobre Vencedor" significa o Buda supremo. 106. Yeme pubbeti ye ime pubbe. 106. "Aqueles que antes" significa aqueles que anteriormente. 107. Tamonudāsīnoti tamonudo āsīno. Bhūripaññāṇoti ñāṇaddhajo. Bhūrimedhasoti vipulapañño. 107. "Aquele que dissipa a escuridão, sentado" significa o dissipador da escuridão que está sentado. "De vasta sabedoria" significa aquele que tem o conhecimento como estandarte. "De grande inteligência" significa de sabedoria abundante. Niddese pabhaṅkaroti tejaṃkaro. Ālokakaroti anandhakārakaro. Obhāsakaroti obhāsaṃ jotiṃ karotīti obhāsakaro. Dīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti dīpaṅkaro. Padīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti [Pg.84] padīpakaro. Ujjotakaroti patāpakaro. Pajjotakaroti disāvidisā patāpakaro. No Niddesa, "criador de luz" significa criador de esplendor. "Criador de claridade" significa aquele que elimina a escuridão. "Criador de brilho" significa criador de brilho porque faz brilhar a luz. "Aquele que faz luz semelhante a uma lâmpada" é Dipankara. "Aquele que faz luz semelhante a uma tocha" é Padipakara. "Criador de iluminação" significa criador de calor/esplendor. "Criador de resplendor" significa criador de esplendor em todas as direções e direções intermediárias. Bhūripaññāṇoti puthulañāṇo. Ñāṇapaññāṇoti ñāṇena pākaṭo. Paññādhajoti ussitaṭṭhena paññāva dhajo assāti paññādhajo, dhajo rathassa paññāṇantiādīsu (jā. 2.22.1841; cūḷani. pārāyanānugītigāthāniddesa 107) viya. Vibhūtavihārīti pākaṭavihāro. "De vasta sabedoria" significa de conhecimento amplo. "Conhecido pelo conhecimento" significa manifesto através do conhecimento. "Estandarte da sabedoria" significa aquele para quem a própria sabedoria é um estandarte, no sentido de ser elevada, como em "o estandarte é o sinal do carro", etc. (Ja 2.22.1841; Culaniddesa, Parayanānugitigathaniddesa 107). "Aquele que vive de modo manifesto" significa de conduta manifesta. 108. Sandiṭṭhikamakālikanti sāmaṃ passitabbaṃ phalaṃ, na ca kālantare pattabbaphalaṃ. Anītikanti kilesādiītivirahitaṃ. 108. "Visível por si mesmo e imediato" significa o fruto que deve ser visto por si mesmo, e não um fruto a ser alcançado em outro momento. "Livre de aflições" significa livre de aflições como as defilements (kilesas), etc. Sandiṭṭhikanti lokuttaradhammo yena adhigato hoti, tena parasaddhāya gantabbataṃ hitvā paccavekkhaṇañāṇena sayaṃ daṭṭhabboti sandiṭṭhiko, taṃ sandiṭṭhikaṃ. Attano phalaṃdānaṃ sandhāya nāssa kāloti akālo, akāloyeva akāliko. Yo ettha ariyamaggadhammo, so attano samanantarameva phalaṃ detīti attho, taṃ akālikaṃ. Ehi passa imaṃ dhammanti evaṃ pavattaṃ ehipassavidhiṃ arahatīti ehipassiko, taṃ ehipassikaṃ. Ādittaṃ celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvāpi attano citte upanayaṃ arahatīti opaneyyiko, taṃ opaneyyikaṃ. Sabbehipi ugghaṭitaññūādīhi ‘‘bhāvito me maggo, adhigataṃ phalaṃ, sacchikato nirodho’’ti attani attani veditabbanti paccattaṃ veditabbaṃ viññūhi. "Visível por si mesmo" significa que o Dhamma supramundano deve ser visto por si mesmo através do conhecimento de revisão por aquele que o alcançou, deixando de lado a necessidade de ir pela fé alheia; por isso é "visível por si mesmo" (sandiṭṭhika). Com relação à concessão de seu próprio fruto, não há tempo de espera para ele, portanto é "sem tempo" (akāla); o que é sem tempo é "imediato" (akālico). O significado é que o Dhamma do Nobre Caminho aqui dá o seu fruto imediatamente após si mesmo; por isso é "imediato". "Vem e vê este Dhamma" — aquele que é digno de tal convite para vir e ver é "convidativo ao teste" (ehipassiko); por isso é "ehipassika". Mesmo negligenciando as próprias vestes ou cabeça em chamas, ele é digno de ser trazido para dentro da própria mente; por isso é "digno de ser aplicado" (opaneyyiko); por isso é "opaneyyika". Deve ser conhecido individualmente por todos os sábios, desde aqueles de compreensão rápida, etc., pensando: "o caminho foi desenvolvido por mim, o fruto foi alcançado, a cessação foi realizada"; por isso é "para ser experimentado individualmente pelos sábios" (paccattaṃ veditabbaṃ viññūhi). 109. Atha naṃ bāvarī āha ‘‘kiṃ nu tamhā’’ti dve gāthā. 109. Então Bavari lhe disse: "Como, então, longe dele...?", em dois versos. Muhuttampīti thokampi. Khaṇampīti na bahukampi. Layampīti manampi. Vayampīti koṭṭhāsampi. Addhampīti divasampi. "Mesmo por um momento" significa mesmo por um instante. "Mesmo por um segundo" significa mesmo por um tempo muito curto. "Mesmo por um breve instante" significa mesmo por um momento sutil. "Mesmo por uma fração" significa mesmo por uma parte. "Mesmo por um período" significa mesmo por um dia. 111-113. Tato piṅgiyo bhagavato santikā avippavāsameva dīpento ‘‘nāhaṃ tamhā’’tiādimāha. Nāhaṃ yo me…pe… passāmi naṃ manasā cakkhunāvāti taṃ buddhaṃ maṃsacakkhunā viya manasā passāmi. Namassamāno vivasemi rattinti namassamānova rattiṃ atināmemi. 111-113. Então Pingiya, demonstrando que de fato não se afastava da presença do Abençoado, disse: "Não estou longe dele...", etc. "Não estou longe daquele que... eu o vejo com a mente como se fosse com os olhos" significa que vejo aquele Buda com a mente como se fosse com o olho físico. "Prestando homenagem, passo a noite" significa que passo a noite prestando homenagem. 114. Tena [Pg.85] teneva natoti yena yena disābhāgena buddho, tena tenevāhampi nato, tanninno tappoṇoti dasseti. 114. "Inclinado para aquela mesma direção" significa que para qualquer direção em que o Buda esteja, para essa mesma direção eu também me inclino; isso mostra que ele é inclinado e voltado para ele. 115. Dubbalathāmakassāti appathāmakassa. Atha vā dubbalassa dutthāmakassa ca, balavīriyahīnassāpīti vuttaṃ hoti. Teneva kāyo na paletīti teneva dubbalatthāmakattena kāyo na gacchati, yena buddho, na tena gacchati. ‘‘Na paretī’’tipi pāṭho, so evattho. Tatthāti buddhassa santike. Saṅkappayantāyāti saṅkappagamanena. Tena yuttoti yena buddho, tena yutto payutto anuyuttoti dasseti. 115. "De força fraca" significa de pouca força. Ou então, de alguém que é fraco e de pouca resistência, significando também desprovido de força e energia. "Por isso o corpo não corre" significa que, devido a essa mesma fraqueza de força, o corpo não vai; para onde o Buda está, para lá ele não vai. Há também a leitura "na pareti", que tem o mesmo significado. "Lá" significa na presença do Buda. "Pela jornada da intenção" significa pelo movimento do pensamento. "Unido a isso" mostra que para onde o Buda está, para lá ele está unido, aplicado e dedicado. Yena buddhoti yena disābhāgena buddho upasaṅkamitabbo, tena disābhāgena na paleti. Atha vā bhummatthe karaṇavacanaṃ. Yattha buddho tattha na paleti na gacchati. Na vajatīti purato na yāti. Na gacchatīti nivattati. Nātikkamatīti na upasaṅkamati. "Para onde o Buda está" significa que para a direção em que o Buda deve ser abordado, para essa direção ele não corre. Ou então, o caso instrumental é usado no sentido do locativo: onde o Buda está, ali ele não corre, não vai. "Não caminha" significa que não avança. "Não vai" significa que recua. "Não ultrapassa" significa que não se aproxima. 116. Paṅke sayānoti kāmakaddame sayamāno. Dīpā dīpaṃ upallavinti satthārādito satthārādiṃ adhigacchiṃ. Athaddasāsiṃ sambuddhanti sohaṃ evaṃ dudiṭṭhiṃ gahetvā anvāhiṇḍanto atha pāsāṇakacetiye buddhamaddakkhiṃ. 116. "Deitado na lama" significa deitado na lama dos prazeres sensuais. "Flutuando de ilha em ilha" significa que fui de mestre em mestre. "Então vi o Desperto" significa que eu, vagando assim após ter adotado visões errôneas, então vi o Buda no Santuário de Pasanaka. Tattha semānoti nisajjamāno. Sayamānoti seyyaṃ kappayamāno. Āvasamānoti vasamāno. Parivasamānoti niccaṃ vasamāno. "Deitado ali" significa sentando-se. "Deitando-se" significa preparando o leito. "Habitando" significa residindo. "Habitando continuamente" significa residindo constantemente. Pallavinti uggamiṃ. Upallavinti uttariṃ, sampallavinti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Addasanti niddesassa uddesapadaṃ. Addasanti passiṃ. Addakkhinti olokesiṃ. Apassinti esiṃ. Paṭivijjhinti vinivijjhiṃ. "Flutuei" significa que emergi. "Flutuei por cima" significa que fui além; "sampallavi" é a palavra expandida por um prefixo. "Vi" é o termo de referência do Niddesa. "Vi" significa que enxerguei. "Contemplei" significa que olhei. "Avistei" significa que busquei. "Penetrei" significa que compreendi plenamente. 117. Imissā gāthāya avasāne piṅgiyassa ca bāvarissa ca indriyaparipākaṃ viditvā bhagavā sāvatthiyaṃ ṭhitoyeva suvaṇṇobhāsaṃ muñci. Piṅgiyo bāvarissa buddhaguṇe vaṇṇayanto nisinno eva taṃ obhāsaṃ disvā ‘‘kiṃ ida’’nti olokento bhagavantaṃ attano purato ṭhitaṃ viya disvā bāvaribrāhmaṇassa ‘‘buddho āgato’’ti ārocesi. Brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā [Pg.86] añjaliṃ paggahetvā aṭṭhāsi. Bhagavāpi obhāsaṃ pharitvā brāhmaṇassa attānaṃ dassento ubhinnampi sappāyaṃ viditvā piṅgiyameva ālapamāno ‘‘yathā ahū, vakkalī’’ti imaṃ gāthamabhāsi. 117. Ao final deste verso, sabendo do amadurecimento das faculdades espirituais de Pingiya e Bavari, o Abençoado, permanecendo em Savatthi, emitiu uma aura dourada. Pingiya, que estava sentado louvando as qualidades do Buda para Bavari, ao ver aquele brilho e olhar ao redor pensando "o que é isto?", viu o Abençoado como se estivesse de pé bem diante dele, e anunciou ao brâmane Bavari: "O Buda chegou!". O brâmane levantou-se de seu assento, juntou as mãos em reverência e permaneceu de pé. O Abençoado também, projetando sua luz e mostrando-se ao brâmane, sabendo o que era benéfico para ambos, dirigiu-se especificamente a Pingiya e recitou este verso: "Assim como foi Vakkali...". Tassattho – yathā vakkalitthero saddhādhimutto ahosi, saddhādhureneva arahattaṃ pāpuṇi, yathā ca soḷasannaṃ eko bhadrāvudho nāma, yathā ca āḷavigotamo ca. Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ, tato saddhāya adhimuccanto ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādinā (dha. pa. 277; theragā. 676; paṭi. ma. 1.31; kathā. 753) nayena vipassanaṃ ārabhitvā maccudheyyassa pāraṃ nibbānaṃ gamissasīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne piṅgiyo arahatte, bāvarī anāgāmiphale patiṭṭhahi, bāvaribrāhmaṇassa sissā pana pañcasatā sotāpannā ahesuṃ. Seu significado é: assim como o venerável ancião Vakkali foi dedicado à fé e alcançou o estado de Arahant tendo a fé como sua principal faculdade, e assim como Bhadravudha, um dos dezesseis, e Alavigotama; da mesma forma, você também deve liberar a sua fé. Então, dedicando-se com fé, iniciando a meditação de insight (vipassana) através do método "todos os condicionamentos são impermanentes", etc. (Dhp 277; Thag 676; Patis I 31; Kv 753), você irá para o Nibbana, a outra margem além do domínio da morte. Assim, ele concluiu o ensinamento com o ápice do estado de Arahant. Ao final do ensinamento, Pingiya estabeleceu-se no estado de Arahant, Bavari no fruto de Não-Retorno (anāgāmiphala), e os quinhentos discípulos do brâmane Bavari tornaram-se Entrantes na Corrente (sotāpannas). Tattha muñcassūti mocassu. Pamuñcassūti mocehi. Adhimuñcassūti tattha adhimokkhaṃ karassu. Okappehīti bahumānaṃ uppādehīti. Sabbe saṅkhārā aniccāti hutvā abhāvaṭṭhena. Sabbe saṅkhārā dukkhāti dukkhamaṭṭhena. Sabbe dhammā anattāti avasavattanaṭṭhena. "Libere" significa solte. "Liberte" significa faça soltar. "Dedique-se" significa faça uma firme resolução nisso. "Confie" significa gere grande apreço. "Todos os condicionamentos são impermanentes" no sentido de virem a ser e depois deixarem de existir. "Todos os condicionamentos são insatisfatórios" no sentido de serem dolorosos. "Todos os fenômenos são impessoais" no sentido de não estarem sujeitos ao controle de ninguém. 118. Idāni piṅgiyo attano pasādaṃ nivedento ‘‘esa bhiyyotiādimāha. Tattha paṭibhānavāti paṭibhānappaṭisambhidāya upeto. 118. Agora Pingiya, expressando sua própria devoção, disse: "Este ainda mais...", etc. "Inspirado" significa dotado da análise analítica da inspiração (patibhāna-patisambhida). Bhiyyo bhiyyoti uparūpari. "Mais e mais" significa cada vez mais. 119. Adhideve abhiññāyāti adhidevakare dhamme ñatvā. Paroparanti hīnapaṇītaṃ, attano ca parassa ca adhidevattakaraṃ sabbadhammajātaṃ avedīti vuttaṃ hoti. Kaṅkhīnaṃ paṭijānatanti kaṅkhīnaṃyeva sataṃ ‘‘nikkaṅkhamhā’’ti paṭijānantānaṃ. 119. "Tendo compreendido diretamente os deuses superiores" significa tendo conhecido as qualidades que fazem de alguém um deus superior. "O superior e o inferior" significa o inferior e o superior; o significado é que ele conheceu toda a natureza dos fenômenos que tornam a si mesmo e aos outros deuses superiores. "Daqueles que afirmam, embora cheios de dúvidas" significa daqueles que, estando cheios de dúvidas, afirmam: "estamos livres de dúvidas". Niddese pārāyanikapañhānanti pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pucchānaṃ. Avasānaṃ karotīti antakaro. Koṭiṃ karotīti pariyantakaro. Sīmaṃ mariyādaṃ karotīti paricchedakaro. Nigamaṃ karotīti parivaṭumakaro. Sabhiyapañhānanti na kevalaṃ pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pañhānaṃ eva, atha kho sabhiyaparibbājakādīnampi pañhānaṃ antaṃ karotīti dassetuṃ ‘‘sabhiyapañhāna’’ntiādimāha. No Niddesa, "das perguntas do Parayana" significa das perguntas dos brâmanes do Parayana. "Aquele que põe fim" significa o que faz o fim. "Aquele que estabelece o limite" significa o que faz o limite extremo. "Aquele que estabelece a fronteira" significa o que faz a demarcação. "Aquele que conclui" significa o que faz a conclusão. "Das perguntas de Sabhiya" é dito para mostrar que ele põe fim não apenas às perguntas dos brâmanes do Parayana, mas também às perguntas do asceta errante Sabhiya e de outros; por isso diz "perguntas de Sabhiya", etc. 120. Asaṃhīranti [Pg.87] rāgādīhi asaṃhāriyaṃ. Asaṅkuppanti asaṅkuppaṃ avipariṇāmadhammaṃ. Dvīhipi padehi nibbānaṃ bhaṇati. Addhā gamissāmīti ekaṃseneva taṃ anupādisesanibbānadhātuṃ gamissāmi. Na mettha kaṅkhāti natthi me ettha nibbāne kaṅkhā. Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittanti piṅgiyo ‘‘evameva tvampi pamuñcassu saddha’’nti iminā bhagavato ovādena attani saddhaṃ uppādetvā saddhādhureneva ca vimuñcitvā taṃ saddhādhimuttiṃ pakāsento bhagavantaṃ āha – ‘‘evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta’’nti. Ayañhettha adhippāyo ‘‘yathā maṃ tvaṃ avaca, evameva maṃ adhimuttacittaṃ dhārehī’’ti. 120. "Inabalável" significa incapaz de ser abalado pela cobiça, etc. "Inabalável" significa imutável, de natureza não sujeita à alteração. Com ambos os termos ele se refere ao Nibbana. "Certamente irei" significa que irei infalivelmente para aquele elemento do Nibbana sem resíduo de apego. "Não tenho dúvidas sobre isso" significa que não tenho dúvidas sobre o Nibbana. "Considera-me assim, como alguém cuja mente está resolvida" — Pingiya, tendo gerado fé em si mesmo através desta instrução do Abençoado: "da mesma forma, você também deve liberar a sua fé", e tendo se libertado tendo a fé como sua principal faculdade, declarando essa sua dedicação pela fé, disse ao Abençoado: "Considera-me assim, como alguém cuja mente está resolvida". Pois este é o significado aqui: "Assim como me disseste, considera-me exatamente assim, como alguém cuja mente está resolvida". Na saṃhariyatīti gahetvā saṃharituṃ na sakkā. Niyogavacananti yuttavacanaṃ. Avatthāpanavacananti sanniṭṭhānavacanaṃ. Imasmiṃ pārāyanavagge yaṃ antarantarā na vuttaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayena gahetabbaṃ. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva. "Não pode ser abalado" significa que não pode ser capturado e abalado. "Palavra de injunção" significa palavra apropriada. "Palavra de determinação" significa palavra de conclusão. O que não foi explicado de tempos em tempos neste Parayanavagga deve ser compreendido de acordo com o método explicado anteriormente. O restante é evidente em todos os lugares. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya No Saddhammappajjotika, o comentário ao Culaniddesa, Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação do Parayanānugitigathaniddesa. Pārāyanavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. Está concluída a explicação do Parayanavagga. Khaggavisāṇasuttaniddeso Exposição do Khaggavisana Sutta. Khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanā Explicação da exposição do Khaggavisana Sutta. 1. Paṭhamavaggavaṇṇanā 1. Explicação do Primeiro Capítulo. 121. Ito [Pg.88] paraṃ khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanāya okāso anuppatto. Tattha ‘‘sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍa’’nti ito paraṃ atirekapadamattameva vaṇṇayissāma. Tattha sabbesūti anavasesesu. Bhūtesūti sattesu. Ettha bhūtesūti kiñcāpi bhūtasaddo ‘‘bhūtasmiṃ pācittiya’’nti evamādīsu (pāci. 69) vijjamāne, ‘‘bhūtamidaṃ, sāriputta, samanupassasī’’ti evamādīsu khandhapañcake, ‘‘cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetū’’ti evamādīsu (ma. ni. 3.86) catubbidhe pathavīdhātvādirūpe, ‘‘yo ca kālaghaso bhūto’’ti evamādīsu (jā. 1.2.190) khīṇāsave, ‘‘sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussaya’’nti evamādīsu (dī. ni. 2.220) sabbasatte, ‘‘bhūtagāmapātabyatāyā’’ti evamādīsu (pāci. 90) rukkhādike, ‘‘bhūtaṃ bhūtato pajānātī’’ti evamādīsu (ma. ni. 1.3) cātumahārājikānaṃ heṭṭhā sattanikāyaṃ upādāya vattati. Idha pana avisesato pathavīpabbatādīsu jātā sattā bhūtāti veditabbā. Tesu bhūtesu. Nidhāyāti nikkhipitvā. 121. A partir daqui, chegou a oportunidade para a explicação da exposição do Khaggavisana Sutta. Nela, explicaremos apenas as palavras adicionais a partir de "tendo deposto o bastão em relação a todos os seres". Ali, "em relação a todos" significa sem exceção. "Seres" significa seres sencientes. Aqui, embora a palavra "bhūta" (ser/existente) ocorra no sentido de "o que existe" em passagens como "uma ofensa de expiação em relação ao que existe" (Pacittiya 69); no sentido dos cinco agregados em passagens como "Sariputta, você vê isto que veio a ser?" (MN 38); no sentido da forma quádrupla dos elementos terra, etc., em passagens como "os quatro grandes elementos, monge, são as causas" (MN 109); no sentido daquele que destruiu as máculas em passagens como "aquele ser que consome o tempo" (Ja 1.2.190); no sentido de todos os seres vivos em passagens como "todos os seres no mundo deixarão de lado o corpo" (DN 16); no sentido de árvores, etc., em passagens como "destruição de vegetação" (Pacittiya 11); e no sentido da classe de seres abaixo dos quatro grandes reis em passagens como "ele conhece o ser como ser" (MN 1); no entanto, aqui deve ser entendido sem distinção como os seres nascidos na terra, montanhas, etc. Em relação a esses seres. "Tendo deposto" significa tendo deixado de lado. Daṇḍanti kāyavacīmanodaṇḍaṃ, kāyaduccaritādīnametaṃ adhivacanaṃ. Kāyaduccaritañhi daṇḍayatīti daṇḍo, bādheti anayabyasanaṃ pāpetīti vuttaṃ hoti. Evaṃ vacīduccaritañca manoduccaritañca. Paharaṇadaṇḍo eva vā daṇḍo, taṃ nidhāyātipi vuttaṃ hoti. Aviheṭhayanti aviheṭhayanto. Aññatarampīti yaṃ kiñci ekampi. Tesampīti tesaṃ sabbabhūtānaṃ. Na puttamiccheyyāti atrajo khettajo dinnako antevāsikoti imesu catūsu puttesu yaṃ kiñci puttaṃ na iccheyya. Kuto sahāyanti sahāyaṃ pana iccheyyāti kuto eva etaṃ. O termo 'bastão' (daṇḍa) refere-se ao bastão do corpo, da fala e da mente; esta é uma designação para a má conduta corporal, etc. Pois a má conduta corporal pune (daṇḍayati), por isso é chamada de 'bastão' (daṇḍa); o significado é que ela aflige e leva à ruína e ao infortúnio. O mesmo se aplica à má conduta verbal e à má conduta mental. Ou 'bastão' refere-se ao próprio bastão de punição física; 'tendo deposto isso' (taṃ nidhāya) também é dito com esse sentido. 'Sem ferir' (aviheṭhayaṃ) significa não prejudicando. 'Qualquer um deles' (aññatarampi) significa qualquer um que seja, mesmo um único. 'Deles' (tesampi) significa de todos esses seres vivos. 'Não desejaria um filho' (na puttamiccheyya) significa que não se desejaria nenhum filho entre estes quatro tipos de filhos: o legítimo (atraja), o nascido da esposa (khettaja), o adotado (dinnaka) ou o discípulo residente (antevāsika). 'De onde viria um companheiro?' (kuto sahāyaṃ) significa: como poderia ele desejar um companheiro? De onde viria isso? Ekoti pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāpahānaṭṭhena eko, ekantavigatakilesoti eko, eko paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. Samaṇasahassassapi hi majjhe vattamāno gihisaññojanassa chinnattā eko, evaṃ pabbajjāsaṅkhātena eko[Pg.89]. Eko tiṭṭhati, eko gacchati, eko nisīdati, eko seyyaṃ kappeti, eko iriyati vattatīti eko. Evaṃ adutiyaṭṭhena eko. Ele é 'só' (eko) no sentido de ser ordenado (pabbajjā); é 'só' no sentido de não ter companheiro (adutiya); é 'só' no sentido de abandonar o desejo (taṇhāpahāna); é 'só' por ter as impurezas completamente eliminadas (ekantavigatakilesa); é 'só' por ter despertado por si mesmo para a iluminação individual (paccekasambodhi). Pois mesmo vivendo no meio de milhares de ascetas, ele é 'só' devido ao corte dos grilhões domésticos; assim ele é 'só' em termos de ordenação. Ele fica de pé sozinho, caminha sozinho, senta-se sozinho, deita-se sozinho, move-se e vive sozinho; assim ele é 'só' no sentido de não ter companheiro. ‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ; Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati. “O homem que tem o desejo como companheiro, transmigrando por um longo tempo, não transcende o saṃsāra, que consiste nesta existência e em outros estados de ser. ‘‘Evamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ; Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti. (itivu. 15, 105; mahāni. 191; cūḷani. pārāyanānugītigāthāniddesa 107) – “Compreendendo esse perigo — que o desejo é a origem do sofrimento —, livre do desejo, sem apego, atento, o bhikkhu deve peregrinar.” Evaṃ taṇhāpahānaṭṭhena eko. Sabbakilesāssa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammāti evaṃ ekantavigatakilesoti eko. Anācariyako hutvā sayambhū sāmaññeva paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti evaṃ eko paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. Assim ele é 'só' no sentido de abandonar o desejo. Todas as suas impurezas foram abandonadas, arrancadas pela raiz, tornadas como um tronco de palmeira, destruídas, destinadas a não mais surgir no futuro; assim ele é 'só' por ter as impurezas completamente eliminadas. Sem mestre, sendo autoiluminado, tendo despertado por si mesmo para a iluminação individual; assim ele é 'só' por ter despertado por si mesmo para a iluminação individual. Careti yā imā aṭṭha cariyāyo. Seyyathidaṃ – yā paṇidhisampannānaṃ catūsu iriyāpathesu iriyāpathacariyā, indriyesu guttadvārānaṃ ajjhattikāyatanesu āyatanacariyā, appamādavihārīnaṃ catūsu satipaṭṭhānesu saticariyā, adhicittamanuyuttānaṃ catūsu jhānesu samādhicariyā, buddhisampannānaṃ catūsu ariyasaccesu ñāṇacariyā, sammā paṭipannānaṃ catūsu ariyamaggesu maggacariyā, adhigataphalānaṃ catūsu sāmaññaphalesu paṭipatticariyā, tiṇṇaṃ buddhānaṃ sabbasattesu lokatthacariyā, tattha padesato paccekabuddhasāvakānanti. Yathāha – ‘‘cariyāti aṭṭha cariyāyo yā iriyāpathacariyā’’ti (cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa 121; paṭi. ma. 1.197; 3.28) vitthāro. Tāhi cariyāhi samannāgato bhaveyyāti attho. Atha vā yā imā ‘‘adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto vīriyena carati, upaṭṭhahanto satiyā carati, avikkhitto samādhinā carati, pajānanto paññāya carati, vijānanto viññāṇena carati, evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti āyatanacariyāya carati, evaṃ paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya caratī’’ti (cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa 121; paṭi. ma. 1.197; 3.29) evaṃ aparāpi aṭṭha cariyā vuttā. Tāhi samannāgato bhaveyyāti attho. Khaggavisāṇakappoti khaggavisāṇo nāma khaggamigasiṅgaṃ. 'Deve vagar' (care) refere-se a estas oito condutas (cariyā). A saber: a conduta das posturas corporais (iriyāpathacariyā) nos quatro modos de postura para aqueles que possuem determinação; a conduta das bases dos sentidos (āyatanacariyā) nas bases internas para aqueles com as portas dos sentidos guardadas; a conduta da atenção plena (saticariyā) nos quatro estabelecimentos da atenção plena para aqueles que vivem com diligência; a conduta da concentração (samādhicariyā) nos quatro jhānas para aqueles dedicados à mente superior (adhicitta); a conduta do conhecimento (ñāṇacariyā) nas quatro nobres verdades para aqueles dotados de sabedoria; a conduta do caminho (maggacariyā) nos quatro caminhos nobres para aqueles que praticam corretamente; a conduta da realização (paṭipatticariyā) nos quatro frutos da vida ascética para aqueles que alcançaram os frutos; e a conduta para o bem do mundo (lokatthacariyā) em relação a todos os seres para os três tipos de Budas, e aqui, parcialmente, para os Budas individuais e discípulos. Como foi dito detalhadamente: 'Conduta refere-se a oito condutas, a saber, a conduta das posturas corporais...', etc. O significado é que ele deve ser dotado dessas condutas. Ou ainda, estas outras oito condutas são mencionadas: 'Aquele que se resolve com convicção age com fé; aquele que se esforça com energia age com vigor; aquele que estabelece a atenção age com atenção plena; aquele que é inabalável com a concentração age com concentração; aquele que compreende com sabedoria age com sabedoria; aquele que discerne com a consciência age com consciência; para aquele que assim pratica, as qualidades benéficas se expandem, agindo assim com a conduta das bases (āyatanacariyā); aquele que assim pratica alcança a distinção, agindo assim com a conduta de distinção (visesacariyā)'. O significado é que ele deve ser dotado destas. 'Como o chifre de um rinoceronte' (khaggavisāṇakappa): 'khaggavisāṇa' refere-se ao chifre do animal chamado rinoceronte. Kappa [Pg.90] -saddo panāyaṃ abhisaddahanavohārakālapaññatticchedavikappalesasamantabhāvasadisādianekattho. Tathā hissa ‘‘okappanīyametaṃ bhoto gotamassa. Yathā taṃ arahato sammāsambuddhassā’’ti evamādīsu (ma. ni. 1.387) abhisaddahanattho. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjitu’’nti evamādīsu (cūḷava. 250) vohāro. ‘‘Yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī’’ti evamādīsu (ma. ni. 1.387) kālo. ‘‘Iccāyasmā kappo’’ti evamādīsu (su. ni. 1098; cūḷani. kappamāṇavapucchā 117, kappamāṇavapucchāniddesa 61) paññatti. ‘‘Alaṅkato kappitakesamassū’’ti evamādīsu (jā. 2.22.1368) chedanaṃ. ‘‘Kappati dvaṅgulakappo’’ti evamādīsu (cūḷava. 446) vikappo. ‘‘Atthi kappo nipajjitu’’nti evamādīsu (a. ni. 8.80) leso. ‘‘Kevalakappaṃ veḷuvanaṃ obhāsetvā’’ti evamādīsu (saṃ. ni. 1.94) samantabhāvo. ‘‘Satthukappena vata kira, bho, sāvakena saddhiṃ mantayamānā na jānimhā’’ti evamādīsu (ma. ni. 1.260) sadiso, paṭibhāgoti attho. Idha panassa sadiso paṭibhāgoti attho veditabbo, khaggavisāṇasadisoti vuttaṃ hoti. Ayaṃ tāvettha padato atthavaṇṇanā. A palavra 'kappa' tem muitos significados, tais como confiança, convenção, tempo, designação, corte, alternativa, pretexto, totalidade, semelhança, etc. Pois ela tem o sentido de confiança em passagens como: 'Isto é digno de confiança (okappanīya) por parte do venerável Gotama, como convém a um arahant perfeitamente desperto'. Tem o sentido de convenção em passagens como: 'Permito, monges, desfrutar de frutas de acordo com as cinco regras ascéticas (samaṇakappa)'. Tem o sentido de tempo em passagens como: 'Pelo qual eu costumava viver constantemente (niccakappa)'. Tem o sentido de designação em passagens como: 'Assim disse o venerável Kappa'. Tem o sentido de corte em passagens como: 'Adornado, com cabelo e barba cortados (kappita)'. Tem o sentido de alternativa em passagens como: 'A regra dos dois dedos (dvaṅgulakappa) é permitida'. Tem o sentido de pretexto em passagens como: 'Há uma maneira (kappo) de se deitar'. Tem o sentido de totalidade em passagens como: 'Iluminando todo (kevalakappa) o Bosque de Bambus'. Tem o sentido de semelhança ou contraparte em passagens como: 'Conversando com um discípulo que é semelhante ao Mestre (satthukappa), nós não sabíamos'. Aqui, no entanto, seu significado deve ser entendido como semelhança ou contraparte; o que se diz é 'semelhante ao chifre de um rinoceronte'. Esta é, primeiramente, a explicação palavra por palavra. Adhippāyānusandhito pana evaṃ veditabbo – yvāyaṃ vuttappakāro daṇḍo bhūtesu pavattiyamāno ahito hoti, taṃ tesu appavattiyamānesu tappaṭipakkhabhūtāya mettāya hitūpasaṃhārena ca sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, nihitadaṇḍattā eva ca yathā anihitadaṇḍā sattā bhūtāni daṇḍena vā satthena vā pāṇinā vā leḍḍunā vā viheṭhenti, tathā aviheṭhayaṃ, aññatarampi tesaṃ imaṃ mettākammaṭṭhānamāgamma yadeva tattha vedanāgataṃ saññāsaṅkhāraviññāṇagataṃ tañca tadanusāreneva tadaññañca saṅkhāragataṃ vipassitvā imaṃ paccekabodhiṃ adhigatomhī’’ti ayaṃ tāva adhippāyo. No entanto, a partir da conexão da intenção, deve ser entendido assim: 'Aquele tipo de bastão mencionado, que quando aplicado aos seres vivos é prejudicial, ao não ser aplicado a eles, tendo deposto o bastão em relação a todos os seres vivos por meio do amor-bondade (mettā) que é o seu oposto e pela promoção do bem-estar, e precisamente por ter deposto o bastão, não ferindo os seres vivos como fazem aqueles que não depuseram o bastão — que os ferem com um bastão, uma arma, a mão ou um torrão de terra —, e tendo como base este tema de meditação do amor-bondade em relação a qualquer um deles, tendo desenvolvido a visão penetrante (vipassanā) sobre o que quer que surja ali em termos de sensação, percepção, formações mentais e consciência, e, de acordo com isso, sobre as outras formações, alcancei esta iluminação individual (paccekabodhi)' — esta é, primeiramente, a intenção. Ayaṃ pana anusandhi – evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu – ‘‘idāni, bhante, kuhiṃ gacchathā’’ti? Tato tena ‘‘pubbapaccekasambuddhā kattha vasantī’’ti āvajjetvā ñatvā ‘‘gandhamādanapabbate’’ti vutte punāhaṃsu – ‘‘amhe dāni, bhante, pajahatha, na icchathā’’ti. Atha paccekabuddho āha – ‘‘na puttamiccheyyā’’ti sabbaṃ. Tatrāyaṃ adhippāyo – ahaṃ idāni atrajādīsu yaṃ [Pg.91] kiñci puttampi na iccheyyaṃ, kuto pana tumhādisaṃ sahāyaṃ. Tasmā tumhesupi yo mayā saddhiṃ gantukāmo mādiso vā hotuṃ icchati, so eko care khaggavisāṇakappo. Atha vā tehi ‘‘amhe dāni, bhante, pajahatha, na icchathā’’ti vutte so paccekasambuddho ‘‘na puttamiccheyya, kuto sahāya’’nti vatvā attano yathāvuttenaṭṭhena ekacariyāya guṇaṃ disvā pamudito pītisomanassajāto imaṃ udānaṃ udānesi (su. ni. aṭṭha. 1.35). Esta é a conexão: quando isso foi dito, os ministros perguntaram: 'Senhor, para onde ides agora?'. Então, tendo refletido e sabendo onde os Budas individuais anteriores residiam, ele respondeu: 'No Monte Gandhamādana'. Eles disseram novamente: 'Senhor, agora nos abandonais, não nos quereis?'. Então o Buda individual disse: 'Não desejaria um filho...', etc. A intenção aqui é: 'Eu agora não desejaria nenhum filho, seja legítimo ou outro; como então desejaria um companheiro como vós? Portanto, mesmo entre vós, quem quiser vir comigo ou desejar ser como eu, deve vagar sozinho, como o chifre de um rinoceronte'. Ou então, quando eles disseram: 'Senhor, agora nos abandonais, não nos quereis?', aquele Buda individual, tendo dito: 'Não desejaria um filho, de onde viria um companheiro?', e vendo o valor de viver sozinho no sentido acima mencionado, alegre e cheio de alegria e contentamento, proferiu esta exclamação solene (udāna). Tattha tasāti vipāsakiriyā. Thāvarāti khīṇāsavā. Bhayabheravāti khuddānukhuddakā cittutrāsā. Nidhāyāti chaḍḍetvā. Nidahitvāti ṭhapetvā. Oropayitvāti adhokaritvā. Samoropayitvāti adhogataṃ vissajjetvā. Nikkhipitvāti tato apanetvā. Paṭippassambhitvāti sannisīdāpetvā. Ali, 'móveis' (tasa) refere-se àqueles que tremem (sob a influência do desejo e do medo). 'Firmes' (thāvara) refere-se àqueles cujas impurezas foram destruídas (khīṇāsava). 'Medos e terrores' (bhayabherava) refere-se aos pequenos e grandes temores da mente. 'Tendo deposto' (nidhāya) significa tendo abandonado. 'Tendo colocado de lado' (nidahitvā) significa tendo guardado. 'Tendo baixado' (oropayitvā) significa tendo abaixado. 'Tendo soltado para baixo' (samoropayitvā) significa tendo largado o que foi abaixado. 'Tendo descartado' (nikkhipitvā) significa tendo removido dali. 'Tendo acalmado' (paṭippassambhitvā) significa tendo apaziguado. Ālapananti ādito lapanaṃ. Sallapananti sammā lapanaṃ. Ullapananti uddhaṃ katvā lapanaṃ. Samullapananti punappunaṃ uddhaṃ katvā lapanaṃ. 'Conversar' (ālapana) é falar inicialmente. 'Conversar mutuamente' (sallapana) é falar de maneira adequada. 'Falar de forma jactanciosa' (ullapana) é falar elevando-se. 'Falar repetidamente de forma jactanciosa' (samullapana) é falar elevando-se repetidamente. Iriyāpathacariyāti iriyāpathānaṃ cariyā, pavattananti attho. Sesesupi eseva nayo. Āyatanacariyā pana āyatanesu satisampajaññānaṃ cariyā. Pattīti phalāni. Tāni hi pāpuṇīyantīti ‘‘pattī’’ti vuttāni. Sattalokassa diṭṭhadhammikasamparāyikā atthā lokatthāti ayaṃ viseso. 'Conduta das posturas corporais' (iriyāpathacariya) é a conduta das posturas; o significado é o seu funcionamento. O mesmo método se aplica aos demais termos. Mas 'conduta das bases dos sentidos' (āyatanacariya) é a conduta da atenção plena e da clara compreensão em relação às bases dos sentidos. 'Realizações' (patti) refere-se aos frutos. Pois, como eles são alcançados (pāpuṇīyanti), são chamados de 'realizações' (patti). 'O bem do mundo' (lokattha) refere-se aos benefícios desta vida e das vidas futuras para o mundo dos seres vivos; esta é a distinção. Idāni tāsaṃ cariyānaṃ bhūmiṃ dassento ‘‘catūsu iriyāpathesū’’tiādimāha. Satipaṭṭhānesūti ārammaṇasatipaṭṭhānesupi vuccamānesu satito anaññāni, vohāravasena pana aññāni viya katvā vuttaṃ. Ariyasaccesūti pubbabhāge lokiyasaccañāṇena visuṃ visuṃ saccapariggahavasena vuttaṃ. Ariyamaggesu sāmaññaphalesūti ca vohāravaseneva vuttaṃ. Padesatoti lokatthacariyāya ekadese. Nippadesato hi lokatthacariyaṃ buddhā eva karonti. Puna tā eva cariyāyo kārakapuggalavasena dassento ‘‘paṇidhisampannāna’’ntiādimāha. Tattha paṇidhisampannā nāma iriyāpathānaṃ santattā iriyāpathāva ṭhitiyā sampannā akampitairiyāpathā bhikkhubhāvānurūpena santena iriyāpathena sampannā. Agora, mostrando o fundamento dessas condutas, ele diz: 'nos quatro modos de postura', etc. 'Nos estabelecimentos da atenção plena' (satipaṭṭhānesu): embora se refira aos objetos dos estabelecimentos da atenção plena, eles não são diferentes da própria atenção plena, mas são expressos como se fossem diferentes por meio do uso convencional. 'Nas nobres verdades' (ariyasaccesu): refere-se à apreensão individual das verdades por meio do conhecimento mundano das verdades na fase preliminar. 'Nos caminhos nobres e nos frutos da vida ascética' é dito apenas por meio do uso convencional. 'Parcialmente' (padesato) significa em uma parte da conduta para o bem do mundo. Pois a conduta para o bem do mundo de forma completa (nippadesato) é realizada apenas pelos Budas. Mostrando novamente essas mesmas condutas de acordo com as pessoas que as realizam, ele diz: 'daqueles que possuem determinação', etc. Ali, 'aqueles que possuem determinação' refere-se àqueles que, devido à tranquilidade de suas posturas corporais, são dotados de firmeza nas posturas, cujas posturas são inabaláveis, e que são dotados de uma postura pacífica condizente com o estado de monge. Indriyesu [Pg.92] guttadvārānanti cakkhādīsu chasu indriyesu attano attano visaye pavattaṃ ekekadvāravasena guttaṃ dvāraṃ etesanti guttadvārā, tesaṃ guttadvārānaṃ. Dvāranti cettha uppattidvāravasena cakkhādayo eva. Appamādavihārīnanti sīlādīsu appamādavihāravataṃ. Adhicittamanuyuttānanti vipassanāya pādakabhāvena adhicittasaṅkhātaṃ samādhiṃ anuyuttānaṃ. Buddhisampannānanti nāmarūpavavatthānaṃ ādiṃ katvā yāva gotrabhu, tāva pavattena ñāṇena sampannānaṃ. Sammā paṭipannānanti catumaggakkhaṇe. Adhigataphalānanti catuphalakkhaṇe. Tathāgatānanti tathā āgatānaṃ. Arahantānanti dūrakilesānaṃ. Sammāsambuddhānanti sammā sāmañca sabbadhammabuddhānaṃ. Imesaṃ padānaṃ attho heṭṭhā pakāsito eva. 'Daqueles com as portas dos sentidos guardadas' (indriyesu guttadvārānaṃ) significa: aqueles cujas portas estão guardadas por meio de cada porta individual que opera em seus respectivos objetos nos seis sentidos, como o olho, etc.; refere-se a eles. E aqui, 'porta' refere-se ao próprio olho, etc., como portas de surgimento. 'Daqueles que vivem com diligência' (appamādavihārīnaṃ) refere-se àqueles que têm o hábito de viver com diligência na virtude, etc. 'Daqueles dedicados à mente superior' (adhicittamanuyuttānaṃ) refere-se àqueles dedicados à concentração conhecida como mente superior, que serve como base para a visão penetrante. 'Daqueles dotados de sabedoria' (buddhisampannānaṃ) refere-se àqueles dotados do conhecimento que opera desde a definição de mente e matéria (nāmarūpa-vavatthāna) até a mudança de linhagem (gotrabhū). 'Daqueles que praticam corretamente' (sammā paṭipannānaṃ) refere-se ao momento dos quatro caminhos. 'Daqueles que alcançaram os frutos' (adhigataphalānaṃ) refere-se ao momento dos quatro frutos. 'Dos Tathāgatas' (tathāgatānaṃ) significa daqueles que vieram da mesma forma. 'Dos Arahants' (arahantānaṃ) significa daqueles que estão distantes das impurezas. 'Dos perfeitamente despertos' (sammāsambuddhānaṃ) significa daqueles que compreenderam todos os fenômenos de forma correta e por si mesmos. O significado destes termos já foi explicado anteriormente. Padesato paccekabuddhānanti paccekasambuddhānaṃ ekadesato. Sāvakānanti sāvakānampi ekadesato. Adhimuccantoti adhimokkhaṃ karonto. Saddhāya caratīti saddhāvasena pavattati. Paggaṇhantoti catusammappadhānavīriyena padahanto. Upaṭṭhapentoti satiyā ārammaṇaṃ upaṭṭhapento. Avikkhepaṃ karontoti samādhivasena vikkhepaṃ akaronto. Pajānantoti catusaccajānanapaññāya pakārena jānanto. Vijānantoti indriyasampayuttajavanapubbaṅgamena āvajjanaviññāṇena ārammaṇaṃ vijānanto. Viññāṇacariyāyāti āvajjanaviññāṇacariyāvasena. Evaṃ paṭipannassāti sahāvajjanāya indriyacariyāya paṭipannassa. Kusalā dhammā āyāpentīti samathavipassanāvasena pavattā kusalā dhammā bhusaṃ yāpenti, pavattantīti attho. Āyatanacariyāyāti kusalānaṃ dhammānaṃ bhusaṃ yatanacariyāya, pavattanacariyāyāti vuttaṃ hoti. Visesamadhigacchatīti vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhivasena visesaṃ adhigacchati. 'Parcialmente, para os Budas individuais' (padesato paccekabuddhānaṃ) significa em uma parte para os Budas individuais. 'Para os discípulos' (sāvakānaṃ) significa também em uma parte para os discípulos. 'Resolvendo-se' (adhimuccanto) significa fazendo uma decisão firme. 'Age com fé' (saddhāya carati) significa que ele procede sob a influência da fé. 'Esforçando-se' (paggaṇhanto) significa empenhando-se com a energia dos quatro esforços corretos. 'Estabelecendo' (upaṭṭhapento) significa estabelecendo o objeto com a atenção plena. 'Sendo inabalável' (avikkhepaṃ karonto) significa não se dispersando por meio da concentração. 'Compreendendo' (pajānanto) significa compreendendo claramente por meio da sabedoria que conhece as quatro verdades. 'Discernindo' (vijānanto) significa discernindo o objeto por meio da consciência de advertência (āvajjanaviññāṇa) que precede o javana associado às faculdades sensoriais. 'Pela conduta da consciência' (viññāṇacariyāya) significa por meio do funcionamento da consciência de advertência. 'Para aquele que assim pratica' (evaṃ paṭipannassa) significa para aquele que pratica com a conduta das faculdades sensoriais junto com a advertência. 'As qualidades benéficas se expandem' (kusalā dhammā āyāpenti) significa que as qualidades benéficas que operam por meio da tranquilidade e da visão penetrante se sustentam abundantemente, ou seja, continuam a funcionar. 'Pela conduta das bases' (āyatanacariyāya) significa pela conduta de se esforçar intensamente pelas qualidades benéficas, ou seja, pela conduta de fazê-las funcionar. 'Alcança a distinção' (visesamadhigacchati) significa que ele alcança a distinção por meio da supressão (vikkhambhana), abandono pelos fatores correspondentes (tadaṅga), erradicação (samuccheda) e apaziguamento (paṭippassaddhi). Dassanacariyā ca sammādiṭṭhiyātiādīsu sammā passati, sammā vā tāya passanti, pasaṭṭhā sundarā vā diṭṭhīti sammādiṭṭhi, tassā sammādiṭṭhiyā nibbānapaccakkhakaraṇena dassanacariyā. Sammā saṅkappeti, sammā vā tena saṅkappenti, pasaṭṭho sundaro vā saṅkappoti sammāsaṅkappo. Tassa ārammaṇe cittassa abhiniropanacariyā. Sammā vadati, sammā vā tāya vadanti, pasaṭṭhā sundarā vā vācāti sammāvācā, micchāvācāviratiyā etaṃ nāmaṃ. Tassā catubbidhavacīsaṃvarapariggahacariyā. Sammā karoti, sammā vā tena [Pg.93] karonti, pasaṭṭhaṃ sundaraṃ vā kammanti sammākammaṃ, sammākammameva sammākammanto, micchākammantaviratiyā etaṃ nāmaṃ. Tassa tividhakāyasaṃvarasamuṭṭhānacariyā. Sammā ājīvati, sammā vā tena ājīvanti, pasaṭṭho sundaro vā ājīvoti sammāājīvo, micchāājīvaviratiyā etaṃ nāmaṃ. Tassa vodānacariyā parisuddhacariyā. Sammā vāyamati, sammā vā tena vāyamanti, pasaṭṭho sundaro vā vāyāmoti sammāvāyāmo, tassa paggahacariyā. Sammā sarati, sammā vā tāya saranti, pasaṭṭhā sundarā vā satīti sammāsati, tassā upaṭṭhānacariyā. Sammā samādhiyati, sammā vā tena samādhiyanti, pasaṭṭho sundaro vā samādhīti sammāsamādhi, tassa avikkhepacariyā. Nas passagens como ‘a conduta de visão é o correto entendimento’ (sammādiṭṭhi), vê-se corretamente, ou por meio dela eles veem corretamente; ou a visão que é louvável e bela é o correto entendimento. A conduta de visão desse correto entendimento dá-se através da realização direta do Nibbāna. Pensa-se corretamente, ou por meio dele eles pensam corretamente; ou o pensamento que é louvável e belo é o correto pensamento (sammāsaṅkappa). A conduta deste é a aplicação da mente em seu objeto. Fala-se corretamente, ou por meio dela eles falam corretamente; ou a fala que é louvável e bela é a correta fala (sammāvācā) — este é o nome para a abstenção da fala incorreta. A conduta desta é a prática de assumir a quádrupla restrição verbal. Age-se corretamente, ou por meio dele eles agem corretamente; ou a ação que é louvável e bela é a correta ação (sammākamma), e a própria correta ação é a correta conduta de ação (sammākammanta) — este é o nome para a abstenção da ação incorreta. A conduta desta é a prática de originar a tríplice restrição corporal. Vive-se corretamente, ou por meio dele eles vivem corretamente; ou o meio de vida que é louvável e belo é o correto meio de vida (sammā-ājīva) — este é o nome para a abstenção do meio de vida incorreto. A conduta deste é a conduta de purificação, a conduta imaculada. Esforça-se corretamente, ou por meio dele eles se esforçam corretamente; ou o esforço que é louvável e belo é o correto esforço (sammāvāyāmo). A conduta deste é a conduta de empenho. Lembra-se corretamente, ou por meio dela eles se lembram corretamente; ou a atenção que é louvável e bela é a correta atenção (sammāsati). A conduta desta é a conduta de estabelecimento. Concentra-se corretamente, ou por meio dele eles se concentram corretamente; ou a concentração que é louvável e bela é a correta concentração (sammāsamādhi). A conduta desta é a conduta de não distração. Takkappoti tena kappo, evarūpoti attho. Tassadisoti tena sadiso, ‘‘tassadiko’’ti vā pāṭho. Tappaṭibhāgoti tena paṭibhāgo tappaṭibhāgo, edisoti attho. Sādurasaṃ atikkantaṃ loṇaṃ atiloṇaṃ. Loṇakappoti loṇasadisoti vuccati. Atitittakanti atikkantatittakaṃ, pucimandādikappo tittakasadisoti vuccati. Atimadhuranti khīrapāyāsādikaṃ. Himakappoti himodakasadiso. Satthukappoti satthunā buddhena sadiso. Evamevāti opammasampaṭipādanaṃ. ‘Semelhante àquilo’ (takkappo) significa adequado àquilo; o significado é ‘desse tipo’. ‘Semelhante a ele’ (tassadiso) significa igual a ele; há também a leitura ‘tassadiko’. ‘Correspondente àquilo’ (tappaṭibhāgo) significa uma contraparte daquilo; o significado é ‘como este’. O salgado que ultrapassa o sabor agradável é ‘excessivamente salgado’ (atiloṇa). ‘Semelhante ao sal’ (loṇakappo) é dito para o que é parecido com o sal. ‘Excessivamente amargo’ (atitittaka) significa o que ultrapassa o amargor; ‘semelhante ao nim’ (pucimandādikappo) é dito para o que é parecido com o amargo. ‘Excessivamente doce’ (atimadhura) refere-se ao pudim de arroz com leite (khīrapāyāsa) e coisas semelhantes. ‘Semelhante à neve’ (himakappo) significa parecido com a água gelada. ‘Semelhante ao Mestre’ (satthukappo) significa semelhante ao Mestre, o Buda. ‘Assim também’ (evameva) é a aplicação da analogia. Tatrāyaṃ etassa paccekabuddhassa saṅkhepena vipassanāācikkhanavidhiṃ dassetvā gamissāma. Tattha nāmarūpapariggahaṃ kātukāmo paccekabodhisatto rūpārūpaaṭṭhasamāpattīsu yaṃ kiñci jhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya vitakkādīni jhānaṅgāni ca taṃsampayutte ca phassādayo dhamme lakkhaṇarasapaccupaṭṭhānapadaṭṭhānavasena paricchinditvā ‘‘sabbampetaṃ ārammaṇābhimukhaṃ namanato namanaṭṭhena nāma’’nti vavatthapeti. Tato tassa paccayaṃ pariyesanto ‘‘hadayavatthuṃ nissāya pavattatī’’ti passati. Puna vatthussa paccayabhūtāni ca upādārūpāni ca passitvā ‘‘idaṃ sabbaṃ ruppanato rūpa’’nti pariggaṇhāti. Puna tadubhayaṃ ‘‘namanalakkhaṇaṃ nāmaṃ, ruppanalakkhaṇaṃ rūpa’’nti evaṃ saṅkhepato nāmarūpaṃ vavatthapeti. Samathayānikavasenetaṃ vuttaṃ. Vipassanāyāniko pana catudhātuvavatthānamukhena bhūtupādāyarūpāni paricchinditvā ‘‘sabbampetaṃ ruppanato rūpa’’nti passati. Tato evaṃ paricchinnarūpassa cakkhādīni nissāya pavattamānā arūpadhammā āpāthamāgacchanti. Tato sabbepi te arūpadhamme namanalakkhaṇena ekato katvā ‘‘idaṃ nāma’’nti passati, so [Pg.94] ‘‘idaṃ nāmaṃ, idaṃ rūpa’’nti dvedhā vavatthapeti. Evaṃ vavatthapetvā ‘‘nāmarūpato uddhaṃ añño satto vā puggalo vā devo vā brahmā vā natthī’’ti passati. Aqui, tendo mostrado brevemente o método de instrução de vipassanā para este Paccekabuddha, prosseguiremos. Ali, o Paccekabodhisatta, desejando discernir a mente e a matéria (nāmarūpa), entra em qualquer um dos jhānas dentre as oito realizações meditativas materiais e imateriais e, ao emergir, define os fatores do jhāna, como o pensamento aplicado (vitakka) e outros, bem como os estados associados a eles, como o contato (phassa) e outros, por meio de suas características, funções, manifestações e causas próximas, determinando: ‘Tudo isso é mente (nāma), no sentido de inclinar-se, pois se inclina em direção ao objeto’. Então, investigando a sua causa, ele vê: ‘Ela surge dependendo da base do coração (hadayavatthu)’. Novamente, vendo os elementos que são as causas da base e a matéria derivada (upādārūpa), ele discerne: ‘Tudo isso é matéria (rūpa), no sentido de ser afetado’. Novamente, ele define brevemente ambos como: ‘A mente tem a característica de inclinar-se, a matéria tem a característica de ser afetada’. Isso é dito com relação àquele que tem a tranquilidade como veículo (samathayānika). Por outro lado, aquele que tem a introspecção como veículo (vipassanāyānika), discernindo a matéria primária e a derivada por meio da definição dos quatro elements, vê: ‘Tudo isso é matéria (rūpa), no sentido de ser afetado’. Então, para aquele que assim discerniu a matéria, os fenômenos imateriais que surgem dependendo do olho e de outras faculdades entram em seu campo de percepção. Então, reunindo todos esses fenômenos imateriais sob a característica comum de inclinar-se, ele vê: ‘Isto é mente (nāma)’. Ele define ambos separadamente: ‘Isto é mente, isto é matéria’. Tendo assim definido, ele vê: ‘Além de mente e matéria, não existe outro ser, pessoa, deva ou brahma’. Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti; Evaṃ khandhesu santesu, hoti ‘‘satto’’ti sammuti. (saṃ. ni. 1.171; mi. pa. 2.1.1; kathā. 233); Pois assim como, pela reunião de partes, surge o termo ‘carroça’; assim também, existindo os agregados, há a designação convencional de ‘ser’. Evameva pañcasu upādānakkhandhesu santesu ‘‘satto puggalo’’ti vohāramattaṃ hotīti evamādinā nayena nāmarūpānaṃ yāthāvadassanasaṅkhātena diṭṭhivisuddhibhūtena ñāṇena nāmarūpaṃ pariggahetvā puna tassa paccayampi pariggaṇhanto vuttanayena nāmarūpaṃ pariggahetvā ‘‘ko nu kho imassa hetū’’ti pariyesanto ahetuvādavisamahetuvādesu dosaṃ disvā rogaṃ disvā tassa nidānaṃ samuṭṭhānampi pariyesanto vejjo viya tassa hetuñca paccayañca pariyesanto avijjā taṇhā upādānaṃ kammanti ime cattāro dhamme nāmarūpassa uppādapaccayattā ‘‘hetū’’ti. Āhāraṃ upatthambhanapaccayattā ‘‘paccayo’’ti ca passati. Imassa hi kāyassa avijjādayo tayo dhammā mātā viya dārakassa upanissayā honti, kammaṃ pitā viya puttassa janakaṃ, āhāro dhāti viya dārakassa sandhārakoti. Evaṃ rūpakāyassa paccayapariggahaṃ katvā puna ‘‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇa’’ntiādinā (saṃ. ni. 4.60; kathā. 465) nayena nāmakāyassapi paccayaṃ pariggaṇhāti, evaṃ pariggaṇhanto ‘‘atītānāgatāpi dhammā evameva vattantī’’ti sanniṭṭhānaṃ karoti. Da mesma forma, existindo os cinco agregados do apego, há apenas a expressão convencional ‘ser’ ou ‘pessoa’. Tendo discernido a mente e a matéria por meio do conhecimento que constitui a purificação da visão (diṭṭhivisuddhi), que é caracterizada pela visão correta de mente e matéria de acordo com a realidade, e discernindo novamente as suas causas pelo método mencionado, investigando ‘qual é a causa disso?’, vendo o erro e a doença nas doutrinas da não-causalidade e da causa incorreta, e investigando a sua origem e surgimento como um médico que busca a causa e a condição de uma doença, ele vê que estes quatro fenômenos — ignorância (avijjā), desejo (taṇhā), apego (upādāna) e karma (kamma) — são as ‘causas’ (hetu) por serem as condições para o surgimento de mente e matéria. E ele vê o alimento (āhāra) como a ‘condição’ (paccaya) por ser a condição de sustentação. Pois, para este corpo, os três fenômenos que começam com a ignorância são o suporte decisivo, como uma mãe para um bebê; o karma é o gerador, como um pai para um filho; e o alimento é o sustentador, como uma ama de leite para uma criança. Tendo assim discernido as condições para o corpo material, ele discerne também as condições para o corpo mental por meio do método que começa com ‘dependendo do olho e das formas visuais, surge a consciência visual’, e, ao discernir dessa forma, conclui: ‘Os fenômenos do passado e do futuro também ocorrem exatamente da mesma maneira’. Tassa yā sā pubbantaṃ ārabbha ‘‘ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānaṃ, na nu kho ahosiṃ, kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho, kiṃ hutvā kiṃ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhāna’’nti pañcavidhā vicikicchā vuttā. Para ele, aquela dúvida de cinco tipos que foi dita a respeito do passado: ‘Eu existi no passado? Eu não existi no passado? O que eu fui no passado? Como eu fui no passado? Tendo sido o quê, o que me tornei no passado?’ Yāpi aparantaṃ ārabbha ‘‘bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhānaṃ, na nu kho bhavissāmi, kiṃ nu kho bhavissāmi, kathaṃ nu kho bhavissāmi, kiṃ hutvā kiṃ bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhāna’’nti (ma. ni. 1.18; saṃ. ni. 2.20) pañcavidhā vicikicchā vuttā. E também aquela dúvida de cinco tipos que foi dita a respeito do futuro: ‘Eu existirei no futuro? Eu não existirei no futuro? O que eu serei no futuro? Como eu serei no futuro? Tendo sido o quê, o que me tornarei no futuro?’ Yāpi [Pg.95] etarahi vā pana paccuppannaṃ addhānaṃ ārabbha kathaṃkathī hoti ‘‘ahaṃ nu khosmi, no nu khosmi, kiṃ nu khosmi, kathaṃ nu khosmi, ayaṃ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṃ gāmī bhavissatī’’ti (ma. ni. 1.18; saṃ. ni. 2.20) chabbidhā vicikicchā vuttā, sā sabbāpi pahiyyati. Evaṃ paccayapariggahaṇena tīsu addhāsu kaṅkhaṃ vitaritvā ṭhitaṃ ñāṇaṃ ‘‘kaṅkhāvitaraṇavisuddhī’’tipi ‘‘dhammaṭṭhitiñāṇa’’ntipi ‘‘yathābhūtañāṇa’’ntipi ‘‘sammādassana’’ntipi vuccati. E também aquela dúvida de seis tipos que foi dita a respeito do tempo presente, quando se é hesitante: ‘Eu sou? Eu não sou? O que eu sou? Como eu sou? De onde veio este ser? Para onde ele irá?’ — toda ela é abandonada. O conhecimento estabelecido após superar a dúvida nos três tempos através do discernimento das condições é chamado de ‘purificação pelo superamento da dúvida’ (kaṅkhāvitaraṇavisuddhi), de ‘conhecimento da estabilidade dos fenômenos’ (dhammaṭṭhitiñāṇa), de ‘conhecimento de acordo com a realidade’ (yathābhūtañāṇa) e de ‘visão correta’ (sammādassana). Ettha pana tisso hi lokiyapariññā ñātapariññā tīraṇapariññā pahānapariññāti. Tattha ‘‘ruppanalakkhaṇaṃ rūpaṃ, vedayitalakkhaṇā vedanā’’ti evaṃ tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ paccattalakkhaṇasallakkhaṇavasena pavattā paññā ñātapariññā nāma. ‘‘Rūpaṃ aniccaṃ, vedanā aniccā’’tiādinā pana nayena tesaṃyeva dhammānaṃ sāmaññalakkhaṇaṃ āropetvā pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāpaññā tīraṇapariññā nāma. Tesu eva pana dhammesu niccasaññādipajahanavasena pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāva paññā pahānapariññā nāma. Aqui, há três tipos de compreensão mundana (pariññā): a compreensão pelo conhecimento (ñātapariññā), a compreensão pelo julgamento (tīraṇapariññā) e a compreensão pelo abandonment (pahānapariññā). Entre elas, a sabedoria que opera por meio da observação das características individuais de cada fenômeno, como ‘a matéria tem a característica de ser afetada, a sensação tem a característica de ser sentida’, é chamada de compreensão pelo conhecimento. Por outro lado, a sabedoria de introspecção que tem como objeto as características gerais, operando ao atribuir as características comuns a esses mesmos fenômenos, como ‘a matéria é impermanente, a sensação é impermanente’, é chamada de compreensão pelo julgamento. E a própria sabedoria de introspecção que tem como objeto as características gerais, operando por meio do abandono da percepção de permanência e outras percepções errôneas em relação a esses mesmos fenômenos, é chamada de compreensão pelo abandono. Tattha saṅkhāraparicchedato paṭṭhāya yāva paccayapariggahā ñātapariññāya bhūmi. Etasmiñhi antare dhammānaṃ paccattalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti. Kalāpasammasanato paṭṭhāya yāva udayabbayānupassanā tīraṇapariññāya bhūmi. Etasmiñhi antare sāmaññalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti. Bhaṅgānupassanato paṭṭhāya upari pahānapariññāya bhūmi. Tato ca paṭṭhāya hi aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasaññaṃ, anattato anupassanto attasaññaṃ, nibbindanto nandiṃ, virajjanto rāgaṃ, nirodhento samudayaṃ, paṭinissajjanto ādānaṃ pajahatīti evaṃ niccasaññādipahānasādhikānaṃ sattannaṃ anupassanānaṃ ādhipaccaṃ. Iti imāsu tīsu pariññāsu saṅkhāraparicchedassa ceva paccayapariggahassa ca sādhitattā iminā yoginā ñātapariññāva adhigatā. Ali, começando pela definição das formações (saṅkhāra) até o discernimento das condições, este é o terreno da compreensão pelo conhecimento. Pois, neste intervalo, predomina a penetração nas características individuais dos fenômenos. Começando pela investigação por grupos (kalāpasammasana) até a contemplação do surgimento e desaparecimento (udayabbayānupassanā), este é o terreno da compreensão pelo julgamento. Pois, neste intervalo, predomina a penetração nas características comuns. Começando pela contemplação da dissolução (bhaṅgānupassanā) em diante, este é o terreno da compreensão pelo abandono. Pois, a partir daí, contemplando como impermanente, abandona-se a percepção de permanência; contemplando como sofrimento, abandona-se a percepção de felicidade; contemplando como não-eu, abandona-se a percepção de eu; tornando-se desapegado, abandona-se o deleite; tornando-se desapaixonado, abandona-se a cobiça; cessando, abandona-se a origem; renunciando, abandona-se o apego — assim predomina o papel das sete contemplações que realizam o abandono da percepção de permanência e outras. Assim, dentre estas três compreensões, por ter realizado tanto a definição das formações quanto o discernimento das condições, este iogue alcançou a própria compreensão pelo conhecimento. Puna ‘‘yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā…pe… yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ hutvā abhāvato aniccaṃ, udayabbayapaṭipīḷitattā dukkhaṃ, avasavattittā anattā. Yā kāci vedanā… saññā… ye keci saṅkhārā [Pg.96]… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ hutvā abhāvato aniccaṃ, udayabbayapaṭipīḷitattā dukkhaṃ, avasavattittā anattā’’ti evamādinā (saṃ. ni. 3.48; paṭi. ma. 1.48) nayena kalāpasammasanaṃ karoti. Idaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘tilakkhaṇaṃ āropetvā’’ti. Novamente, ele realiza a investigação por grupos pelo método que começa com: ‘Qualquer matéria, seja passada, futura ou presente, interna ou externa... [etc.]... distante ou próxima, toda matéria é impermanente por não existir após ter vindo a ser, é sofrimento por ser oprimida pelo surgimento e desaparecimento, é não-eu por não estar sujeita a controle. Qualquer sensação... percepção... quaisquer formações... qualquer consciência, seja passada, futura ou presente, interna ou externa, grosseira ou sutil, inferior ou superior, distante ou próxima, toda consciência é impermanente por não existir após ter vindo a ser, é sofrimento por ser oprimida pelo surgimento e desaparecimento, é não-eu por não estar sujeita a controle’. É com referência a isso que se diz: ‘atribuindo as três características’. Evaṃ saṅkhāre aniccadukkhānattavasena kalāpasammasanaṃ katvā puna saṅkhārānaṃ udayabbayameva passati. Kathaṃ? ‘‘Avijjāsamudayā rūpasamudayo, taṇhākammaāhārasamudayā rūpasamudayo’’ti (paṭi. ma. 1.50). Evaṃ rūpakkhandhassa paccayāyattatādassanena rūpakkhandhassa udayaṃ passati, nibbattilakkhaṇaṃ passantopi rūpakkhandhassa udayaṃ passati. Evaṃ pañcahākārehi rūpakkhandhassa udayaṃ passati. ‘‘Avijjānirodhā rūpanirodho, taṇhākammaāhāranirodhā rūpanirodho’’ti (paṭi. ma. 1.50) paccayanirodhadassanena rūpakkhandhassa vayaṃ passati, vipariṇāmalakkhaṇaṃ passantopi rūpakkhandhassa vayaṃ passatīti evaṃ pañcahākārehi rūpakkhandhassa vayaṃ passati. Tendo assim realizado a investigação por grupos das formações sob os aspectos de impermanência, sofrimento e não-eu, ele vê novamente o próprio surgimento e desaparecimento das formações. Como? ‘Pelo surgimento da ignorância, há o surgimento da matéria; pelo surgimento do desejo, do karma e do alimento, há o surgimento da matéria’. Assim, ao ver a dependência do agregado da matéria em relação às condições, ele vê o surgimento do agregado da matéria; e ao ver a característica de nascimento, ele também vê o surgimento do agregado da matéria. Assim, ele vê o surgimento do agregado da matéria de cinco maneiras. ‘Pela cessação da ignorância, há a cessação da matéria; pela cessação do desejo, do karma e do alimento, há a cessação da matéria’. Assim, ao ver a cessação das condições, ele vê o desaparecimento do agregado da matéria; e ao ver a característica de mudança, ele também vê o desaparecimento do agregado da matéria. Assim, ele vê o desaparecimento do agregado da matéria de cinco maneiras. Tathā ‘‘avijjāsamudayā vedanāsamudayo, taṇhākammaphassasamudayā vedanāsamudayo’’ti (paṭi. ma. 1.50) paccayāyattatādassanena vedanākkhandhassa udayaṃ passati, nibbattilakkhaṇaṃ passantopi vedanākkhandhassa udayaṃ passati. ‘‘Avijjānirodhā vedanānirodho, taṇhākammaphassanirodhā vedanānirodho’’ti (paṭi. ma. 1.50) paccayanirodhadassanena vedanākkhandhassa vayaṃ passati, vipariṇāmalakkhaṇaṃ passantopi vedanākkhandhassa vayaṃ passati. Evaṃ saññākkhandhādīsupi. Da mesma forma, ‘pelo surgimento da ignorância, há o surgimento da sensação; pelo surgimento do desejo, do karma e do contato, há o surgimento da sensação’. Assim, ao ver a dependência do agregado da sensação em relação às condições, ele vê o surgimento do agregado da sensação; e ao ver a característica de nascimento, ele também vê o surgimento do agregado da sensação. ‘Pela cessação da ignorância, há a cessação da sensação; pela cessação do desejo, do karma e do contato, há a cessação da sensação’. Assim, ao ver a cessação das condições, ele vê o desaparecimento do agregado da sensação; e ao ver a característica de mudança, ele também vê o desaparecimento do agregado da sensação. O mesmo se aplica ao agregado da percepção e aos demais. Ayaṃ pana viseso – viññāṇakkhandhassa phassaṭṭhāne ‘‘nāmarūpasamudayā, nāmarūpanirodhā’’ti yojetabbaṃ. Evaṃ ekekasmiṃ khandhe paccayasamudayavasena ca nibbattilakkhaṇavasena ca paccayanirodhavasena ca vipariṇāmalakkhaṇavasena ca udayabbayadassanena ca dasa dasa katvā paññāsa lakkhaṇāni vuttāni. Tesaṃ vasena ‘‘evampi rūpassa udayo, evampi rūpassa vayo’’ti paccayato ceva khaṇato ca vitthārena manasikāraṃ karoti. Esta é, contudo, a distinção: para o agregado da consciência, no lugar do contato, deve-se aplicar 'com o surgimento do nome-e-forma [há o surgimento da consciência], com a cessação do nome-e-forma [há a cessação da consciência]'. Assim, para cada um dos agregados, por meio do surgimento de condições, da característica de nascimento, da cessação de condições, da característica de mudança, e da visão do surgimento e desaparecimento, fazendo dez para cada um, cinquenta características são descritas. Por meio delas, ele realiza a atenção sábia em detalhes, tanto a partir das condições quanto a partir do momento, pensando: 'assim é o surgimento da forma, assim é o desaparecimento da forma'. Tassevaṃ karoto ‘‘iti kira ime dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’’ti ñāṇaṃ visadaṃ hoti. ‘‘Evaṃ kira ime dhammā anuppannā [Pg.97] uppajjanti, uppannā nirujjhantī’’ti niccanavā hutvā saṅkhārā upaṭṭhahanti. Na kevalañca niccanavā, sūriyuggamane ussāvabindu viya udakabubbuḷo viya udake daṇḍarāji viya āragge sāsapo viya vijjuppādo viya ca parittaṭṭhāyino, māyāmarīcisupinālātacakkagandhabbanagarapheṇakadaliādayo viya asārā nissārā viya hutvā upaṭṭhahanti. Ettāvatā ca pana anena ‘‘vayadhammameva uppajjati, uppannañca vayaṃ upetī’’ti iminā ākārena sammasanapaññāya lakkhaṇāni paṭivijjhitvā ṭhitaṃ udayabbayānupassanaṃ nāma paṭhamaṃ taruṇavipassanāñāṇaṃ adhigataṃ hoti. Yassādhigamā ‘‘āraddhavipassako’’ti saṅkhaṃ gacchati. Para aquele que faz isso, o conhecimento torna-se claro: 'assim, de fato, estes fenômenos surgem sem terem existido antes, e tendo existido, eles desaparecem'. 'Assim, de fato, estes fenômenos não surgidos surgem, e tendo surgido, cessam'; as formações aparecem a ele como constantemente novas. E não apenas constantemente novas, mas elas aparecem como de curtíssima duração, como uma gota de orvalho ao nascer do sol, como uma bolha de água, como uma linha traçada na água com um bastão, como uma semente de mostarda na ponta de uma agulha, como um relâmpago; e aparecem como sem essência, vazias de substância, como uma ilusão mágica, uma miragem, um sonho, uma roda de fogo girando, uma cidade de gandharvas, espuma, ou o tronco de uma bananeira. Até este ponto, tendo penetrado as características por meio da sabedoria de investigação desta maneira: 'apenas o que é sujeito ao desaparecimento surge, e o que surgiu vai para o desaparecimento', ele alcança o primeiro conhecimento de insight jovem, chamado de contemplação do surgimento e desaparecimento. Com a obtenção do qual ele passa a ser designado como 'alguém que iniciou o insight'. Athassa āraddhavipassakassa kulaputtassa obhāso ñāṇaṃ pīti passaddhi sukhaṃ adhimokkho paggaho upaṭṭhānaṃ upekkhā nikantīti dasa vipassanupakkilesā uppajjanti. Ettha obhāso nāma vipassanakkhaṇe ñāṇassa balavattā lohitaṃ sannisīdati, tena ca cittobhāso nibbattati. Taṃ disvā akusalo yogī ‘‘maggo me patto’’ti tameva obhāsaṃ assādeti. Ñāṇampi vipassanāñāṇameva. Taṃ saṅkhāre sammasantassa suddhaṃ pasannaṃ hutvā pavattati. Taṃ disvā pubbe viya ‘‘maggo’’ti assādeti. Pītipi vipassanāpīti eva. Tassa hi tasmiṃ khaṇe pañcavidhā pīti uppajjati. Passaddhīti vipassanāpassaddhi. Tasmiṃ samaye neva kāyacittānaṃ daratho, na gāravaṃ, na kakkhaḷatā, na akammaññatā, na gelaññatā, na vaṅkatā hoti. Sukhampi vipassanāsukhameva. Tassa kira tasmiṃ samaye sakalasarīraṃ abhisandayamānaṃ atipaṇītaṃ sukhaṃ uppajjati. Então, para esse filho de boa família que iniciou o insight, surgem as dez imperfeições do insight: aura luminosa, conhecimento, êxtase, tranquilidade, felicidade, convicção, esforço, estabelecimento da atenção, equanimidade e apego. Aqui, a 'aura luminosa' significa que, no momento do insight, devido à força do conhecimento, o sangue se purifica, e a partir disso surge a luminosidade da mente. Ao ver isso, o praticante inexperiente pensa: 'alcancei o caminho', e se apega a essa mesma aura luminosa. O 'conhecimento' também é o próprio conhecimento de insight. Para aquele que investiga as formações, ele ocorre de forma pura e límpida. Ao ver isso, como antes, ele se apega pensando: '[este é] o caminho'. O 'êxtase' também é o próprio êxtase do insight. Pois, naquele momento, surge nele o êxtase de cinco tipos. A 'tranquilidade' é a tranquilidade do insight. Naquele momento, não há fadiga, nem peso, nem rigidez, nem inaptidão, nem enfermidade, nem tortuosidade do corpo e da mente. A 'felicidade' também é a própria felicidade do insight. Pois, naquele momento, surge nele uma felicidade extremamente sublime que inunda todo o seu corpo. Adhimokkho nāma vipassanakkhaṇe pavattā saddhā. Tasmiñhi khaṇe cittacetasikānaṃ ativiya pasādabhūtā balavatī saddhā uppajjati. Paggaho nāma vipassanāsampayuttaṃ vīriyaṃ. Tasmiñhi khaṇe asithilaṃ anaccāraddhaṃ supaggahitaṃ vīriyaṃ uppajjati. Upaṭṭhānanti vipassanāsampayuttā sati. Tasmiñhi khaṇe supaṭṭhitā sati uppajjati. Upekkhā duvidhā vipassanāvajjanavasena. Tasmiñhi khaṇe sabbasaṅkhāragahaṇe majjhattabhūtaṃ vipassanupekkhāsaṅkhātaṃ ñāṇaṃ balavantaṃ hutvā uppajjati manodvārāvajjanupekkhā ca. Sā ca taṃ taṃ [Pg.98] ṭhānaṃ āvajjantassa sūrā tikhiṇā hutvā vahati. Nikantīti vipassanānikanti. Obhāsādīsu hi ālayaṃ kurumānā sukhumā santākārā nikanti uppajjati. Ettha obhāsādayo kilesavatthutāya ‘‘upakkilesā’’ti vuttā na akusalattā. Nikanti pana upakkileso ceva kilesavatthu ca. A 'convicção' é a fé que ocorre no momento do insight. Pois, naquele momento, surge uma fé forte e extremamente purificadora da mente e dos fatores mentais. O 'esforço' é a energia associada ao insight. Pois, naquele momento, surge uma energia que não é frouxa nem excessivamente tensa, mas bem equilibrada. O 'estabelecimento da atenção' é a atenção plena associada ao insight. Pois, naquele momento, surge uma atenção plena bem estabelecida. A 'equanimidade' é de dois tipos, por meio do insight e do direcionamento da mente. Pois, naquele momento, surge um conhecimento forte conhecido como equanimidade de insight, que é neutro em relação à apreensão de todas as formações, e também a equanimidade de direcionamento pela porta da mente. E esta, ao direcionar-se a este ou àquele objeto, flui de forma corajosa e afiada. O 'apego' é o apego ao insight. Pois surge um apego sutil e de aparência pacífica, que se apega à aura luminosa e aos outros fatores. Aqui, a aura luminosa e os demais são chamados de 'imperfeições' por serem objetos de defilamento, e não por serem prejudiciais em si mesmos. O apego, contudo, é tanto uma imperfeição quanto um objeto de defilamento. Paṇḍito pana bhikkhu obhāsādīsu uppannesu vikkhepaṃ agacchanto ‘‘obhāsādayo dhammā na maggo, upakkilesavimuttaṃ pana vīthipaṭipannaṃ vipassanāñāṇaṃ maggo’’ti maggañca amaggañca vavatthapeti. Tassevaṃ ‘‘ayaṃ maggo, ayaṃ na maggo’’ti ñatvā ṭhitaṃ ñāṇaṃ maggāmaggañāṇadassanavisuddhīti vuccati. Ito paṭṭhāya aṭṭhannaṃ vipassanāñāṇānaṃ vasena sikhāpattavipassanāñāṇaṃ navamañca saccānulomikaṃ ñāṇanti ayaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhi nāma hoti. Udayabbayānupassanāñāṇaṃ bhaṅgānupassanāñāṇaṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ ādīnavānupassanāñāṇaṃ nibbidānupassanāñāṇaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ saṅkhārupekkhāñāṇanti imāni aṭṭha ñāṇāni nāma. Navamaṃ saccānulomikaṃ ñāṇanti anulomassetaṃ nāmaṃ. O monge sábio, contudo, quando surgem a aura luminosa e os demais, sem cair em distração, define o que é o caminho e o que não é o caminho: 'fenômenos como a aura luminosa não são o caminho; mas o conhecimento de insight que está livre das imperfeições e que entrou no curso correto é o caminho'. O conhecimento daquele que permanece sabendo assim: 'este é o caminho, este não é o caminho', é chamado de purificação pelo conhecimento e visão do que é e do que não é o caminho. A partir daqui, por meio de oito conhecimentos de insight que culminam no conhecimento de insight que atingiu o ápice, e o nono, o conhecimento de conformidade com a verdade, isto é chamado de purificação pelo conhecimento e visão do caminho. Estes são os oito conhecimentos: o conhecimento da contemplação do surgimento e desaparecimento, o conhecimento da contemplação da dissolução, o conhecimento da aparência do temível, o conhecimento da contemplação do perigo, o conhecimento da contemplação do desencanto, o conhecimento do desejo de libertação, o conhecimento da contemplação reflexiva e o conhecimento da equanimidade em relação às formações. O nono é o conhecimento de conformidade com a verdade, que é o nome para o conhecimento de conformidade. Tasmā taṃ sampādetukāmena upakkilesavimuttaṃ udayabbayañāṇaṃ ādiṃkatvā etesu ñāṇesu yogo karaṇīyo. Udayabbayaṃ passantassa hi aniccalakkhaṇaṃ yathābhūtaṃ upaṭṭhāti, udayabbayapaṭipīḷanaṃ passato dukkhalakkhaṇañca, ‘‘dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti cā’’ti (saṃ. ni. 1.171; kathā. 233) passato anattalakkhaṇañca. Portanto, por aquele que deseja realizar isso, o esforço deve ser feito nestes conhecimentos, começando com o conhecimento do surgimento e desaparecimento livre das imperfeições. Pois, para aquele que vê o surgimento e o desaparecimento, a característica da impermanência se manifesta como ela realmente é; para aquele que vê a opressão do surgimento e do desaparecimento, a característica do sofrimento se manifesta; e para aquele que vê: 'apenas o sofrimento surge, o sofrimento permanece e desaparece', a característica do não-eu se manifesta. Ettha ca aniccaṃ aniccalakkhaṇaṃ dukkhaṃ dukkhalakkhaṇaṃ anattā anattalakkhaṇanti ayaṃ vibhāgo veditabbo. Tattha aniccanti khandhapañcakaṃ. Kasmā? Uppādavayaññathattabhāvā, hutvā abhāvato vā. Aññathattaṃ nāma jarā. Uppādavayaññathattaṃ aniccalakkhaṇaṃ, hutvā abhāvasaṅkhāto vā ākāravikāro. ‘‘Yadaniccaṃ, taṃ dukkha’’nti vacanato tadeva khandhapañcakaṃ dukkhaṃ. Kasmā? Abhiṇhaṃ paṭipīḷanato. Abhiṇhaṃ paṭipīḷanākāro dukkhalakkhaṇaṃ. ‘‘Yaṃ dukkhaṃ, tadanattā’’ti (saṃ. ni. 3.15-16) vacanato tadeva khandhapañcakaṃ anattā. Kasmā? Avasavattanato. Avasavattanākāro anattalakkhaṇaṃ. Imāni tīṇipi lakkhaṇāni udayabbayaṃ passantasseva ārammaṇāni honti. E aqui, esta distinção deve ser compreendida: o impermanente, a característica da impermanência; o sofrimento, a característica do sofrimento; o não-eu, a característica do não-eu. Ali, 'o impermanente' refere-se aos cinco agregados. Por quê? Devido ao seu estado de surgimento, desaparecimento e alteração, ou porque eles deixam de existir após terem existido. A 'alteração' significa o envelhecimento. O surgimento, o desaparecimento e a alteração são a característica da impermanência, ou a mudança de modo conhecida como a cessação de existir após ter existido. De acordo com a declaração 'o que é impermanente é sofrimento', esses mesmos cinco agregados são o sofrimento. Por quê? Devido à opressão constante. O modo de opressão constante é a característica do sofrimento. De acordo com a declaração 'o que é sofrimento é não-eu', esses mesmos cinco agregados são o não-eu. Por quê? Devido ao fato de não se submeterem ao controle. O modo de não se submeter ao controle é a característica do não-eu. Estas três características tornam-se objetos apenas para aquele que vê o surgimento e o desaparecimento. Punapi [Pg.99] so rūpārūpadhamme ‘‘evaṃ aniccā’’tiādinā vipassati, tassa saṅkhārā lahuṃ lahuṃ āpāthaṃ āgacchanti, tato uppādaṃ vā ṭhitiṃ vā pavattaṃ vā nimittaṃ vā ārammaṇaṃ akatvā tesaṃ khayavayanirodhe eva sati santiṭṭhati, idaṃ bhaṅgañāṇaṃ nāma. Imassa uppādato paṭṭhāya ayaṃ yogī ‘‘yathā ime saṅkhārā bhijjanti nirujjhanti, evaṃ atītepi saṅkhāragataṃ bhijji, anāgatepi bhijjissatī’’ti nirodhameva passanto tiṭṭhati. Tassa bhaṅgānupassanāñāṇaṃ āsevantassa bahulīkarontassa sabbabhavayoni gatiṭṭhiti sattāvāsesu pabhedakā saṅkhārā jalitaaṅgārakāsuādayo viya mahābhayaṃ hutvā upaṭṭhahanti. Etaṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ nāma. Novamente, ele contempla os fenômenos materiais e imateriais como 'assim eles são impermanentes', etc.; para ele, as formações entram em seu foco de atenção muito rapidamente. Então, sem tomar como objeto o surgimento, a duração, a ocorrência ou o sinal delas, a sua atenção se estabelece apenas na destruição, no desaparecimento e na cessação delas; isto é chamado de conhecimento da dissolução. A partir do surgimento deste conhecimento, este praticante permanece vendo apenas a cessação: 'assim como estas formações se dissolvem e cessam, assim também no passado o que era formação se dissolveu, e no futuro se dissolverá'. Para aquele que cultiva e multiplica o conhecimento da contemplação da dissolução, as formações que se dividem em todas as existências, matrizes, destinos, estações e moradas dos seres aparecem como um grande perigo, como uma fossa de brasas ardentes, etc. Isto é chamado de conhecimento da aparência do temível. Tassa taṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ āsevantassa sabbe bhavādayo ādittaaṅgāraṃ viya samussitakhaggo viya paccatthiko appaṭisaraṇā sādīnavā hutvā upaṭṭhahanti. Idaṃ ādīnavānupassanāñāṇaṃ nāma. Tassa evaṃ saṅkhāre ādīnavato passantassa bhavādīsupi saṅkhārānaṃ ādīnavattā saṅkhāresu ukkaṇṭhanā anabhirati uppajjati, idaṃ nibbidānupassanāñāṇaṃ nāma. Para aquele que cultiva esse conhecimento da aparência do temível, todas as existências e demais aparecem como brasas ardentes, como uma espada erguida, como um inimigo, sem refúgio e cheias de perigo. Isto é chamado de conhecimento da contemplação do perigo. Para aquele que vê as formações como perigosas dessa maneira, devido ao perigo das formações mesmo nas existências e demais, surge o descontentamento e a aversão em relação às formações; isto é chamado de conhecimento da contemplação do desencanto. Sabbasaṅkhāresu nibbindantassa ukkaṇṭhantassa tasmā saṅkhāragatā muñcitukāmatā nissaritukāmatā hoti. Idaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ nāma. Puna tasmā saṅkhāragatā muñcituṃ pana te eva saṅkhāre paṭisaṅkhānupassanāñāṇena tilakkhaṇaṃ āropetvā tīraṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ nāma. Para aquele que se desencanta e se descontenta com todas as formações, surge o desejo de se libertar e de escapar daquele estado de formações. Isto é chamado de conhecimento do desejo de libertação. Novamente, para se libertar daquele estado de formações, a investigação dessas mesmas formações aplicando as três características por meio do conhecimento da contemplação reflexiva é chamada de conhecimento da contemplação reflexiva. So evaṃ tilakkhaṇaṃ āropetvā saṅkhāre pariggaṇhanto tesu anattalakkhaṇassa sudiṭṭhattā ‘‘attā’’ti vā ‘‘attaniya’’nti vā agaṇhanto saṅkhāresu bhayañca nandiñca pahāya saṅkhāresu udāsīno hoti majjhatto, ‘‘aha’’nti vā ‘‘mama’’nti vā na gaṇhāti, tīsu bhavesu upekkhako, idaṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ nāma. Ele, aplicando assim as três características e compreendendo as formações, por ter visto claramente a característica do não-eu nelas, não as toma como 'eu' ou 'pertencente ao eu'; abandonando tanto o medo quanto o deleite em relação às formações, ele se torna indiferente e neutro em relação a elas, não as tomando como 'eu' ou 'meu', sendo equânime em relação às três existências. Isto é chamado de conhecimento da equanimidade em relação às formações. Taṃ panesa ce santipadaṃ nibbānaṃ santato passati, sabbasaṅkhārapavattaṃ vissajjetvā nibbānaninnaṃ pakkhandaṃ hoti. No ce nibbānaṃ santato passati, punappunaṃ ‘‘anicca’’nti vā ‘‘dukkha’’nti vā ‘‘anattā’’ti vā tividhānupassanāvasena saṅkhārārammaṇameva hutvā pavattati. Evaṃ tiṭṭhamānañca etaṃ tividhavimokkhamukhabhāvaṃ āpajjitvā tiṭṭhati. Tisso hi anupassanā ‘‘tīṇi vimokkhamukhānī’’ti vuccanti. Evaṃ aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo animittaṃ vimokkhaṃ paṭilabhati, dukkhato manasikaronto passaddhibahulo [Pg.100] appaṇihitaṃ vimokkhaṃ paṭilabhati, anattato manasikaronto vedabahulo suññataṃ vimokkhaṃ paṭilabhati. Se ele vê o estado pacífico, o Nibbana, como pacífico, abandonando toda a ocorrência das formações, a sua mente se inclina e mergulha no Nibbana. Se ele não vê o Nibbana como pacífico, ela continua ocorrendo tendo apenas as formações como objeto, por meio da tríplice contemplação, repetidamente como 'impermanente', 'sofrimento' ou 'não-eu'. E, permanecendo assim, este conhecimento assume o estado de ser a tríplice porta para a libertação. Pois as três contemplações são chamadas de 'as três portas para a libertação'. Assim, aquele que reflete a partir da impermanência, sendo abundante em convicção, obtém a libertação sem sinal; aquele que reflete a partir do sofrimento, sendo abundante em tranquilidade, obtém a libertação sem desejos; aquele que reflete a partir do não-eu, sendo abundante em sabedoria, obtém a libertação do vazio. Ettha ca animitto vimokkhoti animittākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto ariyamaggo. So hi animittāya dhātuyā uppannattā animitto, kilesehi ca vimuttattā vimokkho. Eteneva nayena appaṇihitākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto appaṇihito, suññatākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto suññatoti veditabbo. E aqui, a 'libertação sem sinal' é o nobre caminho que ocorre tomando o Nibbana como objeto sob o aspecto do sem sinal. Pois ele é 'sem sinal' por ter surgido em relação ao elemento sem sinal, e é 'libertação' por estar liberto das defilhas. Pelo mesmo método, deve-se compreender que aquele que ocorre tomando o Nibbana como objeto sob o aspecto do sem desejos é o 'sem desejos', e aquele que ocorre tomando o Nibbana como objeto sob o aspecto do vazio é o 'vazio'. Evaṃ adhigatasaṅkhārupekkhassa kulaputtassa vipassanā sikhāppattā hoti. Vuṭṭhānagāminivipassanāti etadeva. Assa taṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ āsevantassa tikkhatarā saṅkhārupekkhā uppajjati. Tassa ‘‘idāni maggo uppajjissatī’’ti saṅkhāre ‘‘aniccā’’ti vā ‘‘dukkhā’’ti vā ‘‘anattā’’ti vā sammasitvā bhavaṅgaṃ otarati, bhavaṅgānantaraṃ saṅkhārupekkhāya kathitanayeneva aniccādiākārena manasikaritvā uppajjati manodvārāvajjanaṃ, tatheva manasikaroto paṭhamaṃ javanacittaṃ uppajjati. Yaṃ parikammanti vuccati, tadanantaraṃ tadeva dutiyajavanacittaṃ uppajjati. Yaṃ upacāranti vuccati, tadanantarampi tadeva uppajjati tatiyaṃ javanacittaṃ. Yaṃ anulomanti vuccati, idaṃ tesaṃ pāṭiekkaṃ nāma. Assim, para o filho de boa família que alcançou a equanimidade em relação às formações, o seu insight atinge o topo. Isto mesmo é chamado de insight que conduz à emergência. Para aquele que cultiva esse conhecimento da equanimidade em relação às formações, surge uma equanimidade em relação às formações ainda mais afiada. Pensando 'agora o caminho surgirá', ele investiga as formações como 'impermanentes', 'sofrimento' ou 'não-eu', e então a mente desce ao fluxo do subconsciente (bhavaṅga). Imediatamente após o bhavaṅga, refletindo sob o aspecto da impermanência, etc., exatamente da maneira descrita para a equanimidade em relação às formações, surge o direcionamento pela porta da mente. Para aquele que reflete da mesma maneira, surge a primeira mente javana, que é chamada de preparação. Imediatamente após, surge a segunda mente javana, que é chamada de acesso. E imediatamente após, surge a terceira mente javana, que é chamada de conformidade; este é o nome individual de cada um deles. Avisesena pana tividhampetaṃ ‘‘āsevana’’ntipi ‘‘parikamma’’ntipi ‘‘upacāra’’ntipi ‘‘anuloma’’ntipi vuccati. Idaṃ pana anulomañāṇaṃ saṅkhārārammaṇāya vuṭṭhānagāminiyā vipassanāya pariyosānaṃ hoti, nippariyāyena pana gotrabhuñāṇameva vipassanāya pariyosānanti vuccati. Tato paraṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ kurumānaṃ puthujjanagottaṃ atikkamamānaṃ ariyagottaṃ okkamamānaṃ nibbānārammaṇe paṭhamasamannāhārabhūtaṃ apunarāvaṭṭakaṃ gotrabhuñāṇaṃ uppajjati. Idaṃ pana ñāṇaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhiñca ñāṇadassanavisuddhiñca na bhajati. Antarā abbohārikameva hoti. Vipassanāsote patitattā ‘‘paṭipadāñāṇadassanavisuddhī’’ti vā ‘‘vipassanā’’ti vā saṅkhaṃ gacchati. Nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā gotrabhuñāṇe niruddhe tena dinnasaññāya nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā diṭṭhisaṃyojanaṃ [Pg.101] sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ vicikicchāsaṃyojananti tīṇi saṃyojanāni viddhaṃsento sotāpattimaggo uppajjati, tadanantaraṃ tasseva vipākabhūtāni dve tīṇi vā phalacittāni uppajjanti anantaravipākattā lokuttarakusalānaṃ, phalapariyosāne panassa uppannabhavaṅgaṃ vicchinditvā paccavekkhaṇatthāya manodvārāvajjanaṃ uppajjati. So hi ‘‘iminā vatāhaṃ maggena āgato’’ti maggaṃ paccavekkhati. Tato ‘‘me ayaṃ ānisaṃso laddho’’ti phalaṃ paccavekkhati. Tato ‘‘ime nāma kilesā pahīnā’’ti pahīnakilese paccavekkhati. Tato ‘‘ime nāma kilesā avasiṭṭhā’’ti uparimaggattayavajjhakilese paccavekkhati. Avasāne ca ‘‘ayaṃ dhammo mayā paṭividdho’’ti amataṃ nibbānaṃ paccavekkhati. Iti sotāpannassa ariyasāvakassa pañca paccavekkhaṇāni honti. Tathā sakadāgāmianāgāmiphalāvasāne. Arahattaphalāvasāne avasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ nāma natthi. Evaṃ sabbānipi ekūnavīsatipaccavekkhaṇāni honti. Sem distinção, no entanto, este tríplice [conhecimento] é chamado também de 'repetição' (āsevana), 'preparação' (parikamma), 'acesso' (upacāra) e 'conformidade' (anuloma). Este conhecimento de conformidade, contudo, é o ápice da introspecção que conduz à emergência (vuṭṭhānagāminī vipassanā), tendo as formações como objeto; mas, em sentido estrito, o próprio conhecimento de mudança de linhagem (gotrabhuñāṇa) é chamado de ápice da introspecção. Depois disso, surge o conhecimento de mudança de linhagem, que toma o Nibbāna como objeto, transcendendo a linhagem dos mundanos (puthujjana) e ingressando na linhagem dos nobres (ariya), sendo a primeira atenção dirigida ao objeto do Nibbāna, sem possibilidade de retrocesso. Este conhecimento, no entanto, não pertence nem à pureza do conhecimento e visão do caminho (paṭipadāñāṇadassanavisuddhi) nem à pureza do conhecimento e visão (ñāṇadassanavisuddhi). Ele é intermediário, não categorizado formalmente. Por ter caído na corrente da introspecção, é designado como 'pureza do conhecimento e visão do caminho' ou como 'introspecção' (vipassanā). Tendo feito do Nibbāna o seu objeto, quando o conhecimento de mudança de linhagem cessa, com o sinal dado por ele, fazendo do Nibbāna o seu objeto e destruindo os três grilhões — o grilhão da visão de identidade (diṭṭhisaṃyojana), o grilhão do apego a regras e rituais (sīlabbataparāmāsasaṃyojana) e o grilhão da dúvida (vicikicchāsaṃyojana) —, surge o caminho da entrada na corrente (sotāpattimagga). Imediatamente após, surgem duas ou três mentes de fruto (phalacitta) que são os seus resultados, devido ao fato de os estados benéficos supramundanos terem resultado imediato (anantaravipāka). Ao término do fruto, tendo interrompido o bhavaṅga que havia surgido, surge a advertência na porta da mente (manodvārāvajjana) para fins de revisão (paccavekkhaṇa). Pois ele revisa o caminho: 'Por este caminho, de fato, eu vim'. Depois, revisa o fruto: 'Este benefício foi por mim alcançado'. Depois, revisa as impurezas eliminadas: 'Estas impurezas foram eliminadas'. Depois, revisa as impurezas restantes: 'Estas impurezas restaram', que são aquelas a serem destruídas pelos três caminhos superiores. E, por fim, revisa o Nibbāna imortal: 'Este Dhamma foi por mim penetrado'. Assim, há cinco revisões para o nobre discípulo que entrou na corrente (sotāpanna). Da mesma forma ao término do fruto daquele que retorna uma única vez (sakadāgāmī) e daquele que não retorna (anāgāmī). Ao término do fruto do estado de Arahant, não há a revisão das impurezas restantes. Assim, ao todo, há dezenove revisões. Evaṃ paccavekkhitvā so yogāvacaro tasmiṃyeva āsane nisinno vuttanayena vipassitvā kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ karonto dutiyamaggaṃ pāpuṇāti, tadanantaraṃ vuttanayeneva phalañca. Tato vuttanayena vipassitvā kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ karonto tatiyamaggaṃ pāpuṇāti, vuttanayena phalañca. Tato tasmiṃyevāsane vuttanayena vipassitvā rūparāgārūparāgamānuddhaccāvijjānaṃ anavasesappahānaṃ karonto catutthamaggaṃ pāpuṇāti, vuttanayena phalañca. Ettāvatā cesa hoti arahā mahākhīṇāsavo paccekabuddho. Iti imesu catūsu maggesu ñāṇaṃ ñāṇadassanavisuddhi nāma. Tendo revisado dessa forma, aquele praticante (yogāvacara), sentado no mesmo assento, praticando a introspecção da maneira descrita, enfraquecendo o desejo sensual (kāmarāga) e a má vontade (byāpāda), alcança o segundo caminho e, imediatamente depois, da mesma maneira descrita, o fruto. Depois, praticando a introspecção da maneira descrita, eliminando completamente, sem restar nada, o desejo sensual e a má vontade, alcança o terceiro caminho e, da maneira descrita, o fruto. Depois, no mesmo assento, praticando a introspecção da maneira descrita, eliminando completamente, sem restar nada, o desejo por existência material (rūparāga), o desejo por existência imaterial (arūparāga), o orgulho (māna), a agitação (uddhacca) e a ignorância (avijjā), alcança o quarto caminho e, da maneira descrita, o fruto. Com isso, ele se torna um Arahant, um grande destruidor das máculas (khīṇāsava), um Paccekabuddha. Assim, o conhecimento nestes quatro caminhos é chamado de pureza do conhecimento e visão (ñāṇadassanavisuddhi). Ettāvatā ‘‘sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ aviheṭhayaṃ aññatarampi tesa’’nti etena pātimokkhasaṃvarādisīlassa vuttattā sīlavisuddhi. ‘‘Na puttamiccheyya kuto sahāya’’nti etena paṭighānunayavivajjanavasena mettādīnaṃ vuttattā cittavisuddhi. ‘‘Eko care khaggavisāṇakappo’’ti iminā pana nāmarūpapariggahādīnaṃ vuttattā diṭṭhivisuddhi kaṅkhāvitaraṇavisuddhi maggāmaggañāṇadassanavisuddhi paṭipadāñāṇadassanavisuddhi ñāṇadassanavisuddhīti satta visuddhiyo vuttā honti. Ayamettha mukhamattanidassanaṃ, vitthāraṃ pana icchantena [Pg.102] visuddhimaggaṃ (visuddhi. 2.662, 678, 692, 737, 806 ādayo) oloketvā gahetabbaṃ. Ettāvatā ceso paccekabuddho – Com isso, por meio de 'tendo deposto o bastão em relação a todos os seres, sem ferir nenhum deles', uma vez que se fala da moralidade da restrição do Pātimokkha, etc., tem-se a pureza da conduta moral (sīlavisuddhi). Por meio de 'não desejaria um filho, muito menos um companheiro', uma vez que se fala do amor benevolente (mettā), etc., por meio do abandono da aversão e do apego, tem-se a pureza da mente (cittavisuddhi). Por meio de 'deve caminhar sozinho como o chifre de um rinoceronte', uma vez que se fala da apreensão do nome-e-forma (nāmarūpa), etc., as sete purezas são declaradas: pureza de visão (diṭṭhivisuddhi), pureza pela superação da dúvida (kaṅkhāvitaraṇavisuddhi), pureza pelo conhecimento e visão do que é e do que não é o caminho (maggāmaggañāṇadassanavisuddhi), pureza pelo conhecimento e visão do caminho (paṭipadāñāṇadassanavisuddhi) e pureza pelo conhecimento e visão (ñāṇadassanavisuddhi). Esta é apenas uma breve indicação aqui; quem desejar uma explicação detalhada deve consultar e extrair do Visuddhimagga (Visuddhi. 2.662, 678, 692, 737, 806, etc.). Com isso, este Paccekabuddha — ‘‘Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena; Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo’’ti. (su. ni. 42; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa 128) – 'Livre de hostilidade em todas as quatro direções, contente com o que quer que obtenha; suportando os perigos sem tremer, deve caminhar sozinho como o chifre de um rinoceronte.' (Sn 42; Cūḷani. Khaggavisāṇasuttaniddesa 128) — Pasaṃsiyādibhāvaṃ āpajjitvā gandhamādanapabbataṃ upasobhayamāno vihāsinti evaṃ sabbattha. Tendo alcançado o estado de ser digno de louvor, etc., viveu embelezando a montanha Gandhamādana — assim deve ser entendido em todos os casos. Paṭhamagāthāniddesavaṇṇanā. A explicação do comentário sobre a exposição do primeiro verso. 122. Dutiye saṃsaggajātassāti jātasaṃsaggassa. Tattha dassanasavanakāyasamullapanasambhogavasena pañcavidho saṃsaggo. Tattha aññamaññaṃ disvā cakkhuviññāṇavīthivasena uppannarāgo dassanasaṃsaggo nāma. Tattha sīhaḷadīpe kāḷadīghavāpīgāme piṇḍāya carantaṃ kalyāṇavihāravāsiṃ daharabhikkhuṃ disvā paṭibaddhacittā kenaci upāyena taṃ alabhitvā kālakatā kuṭumbiyadhītā tassā nivāsanacoḷakkhaṇḍaṃ disvā ‘‘evarūpāya vatthadhāriniyā nāma saddhiṃ saṃvāsaṃ nālattha’’nti hadayaṃ phāletvā kālakato so eva ca daharo nidassanaṃ. 122. No segundo verso, 'daquele que desenvolveu associação' (saṃsaggajātassa) significa daquele que tem associação estabelecida. Nisto, há os cinco tipos de associação: por meio da visão, da audição, do corpo, da conversa e do desfrute mútuo. Entre eles, a associação pela visão (dassanasaṃsaggo) é a cobiça que surge por meio do processo da consciência visual ao verem-se mutuamente. Como exemplo disso, na ilha de Sīhaḷa (Sri Lanka), na aldeia de Kāḷadīghavāpī, a filha de um proprietário de terras, tendo visto um jovem monge residente de Kalyāṇavihāra que andava em busca de esmolas, teve sua mente apegada a ele; não conseguindo obtê-lo por nenhum meio, ela faleceu. E aquele mesmo jovem monge, ao ver o pedaço de pano de sua vestimenta e pensar: 'Não obtive a união com quem usava tal vestimenta', teve seu coração partido e faleceu. Parehi pana kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā hasitalapitagītasaddaṃ sutvā sotaviññāṇavīthivasena uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma. Tatrāpi girigāmavāsīkammāradhītāya pañcahi kumārīhi saddhiṃ padumassaraṃ gantvā nhāyitvā mālaṃ sīse āropetvā uccāsaddena gāyantiyā ākāsena gacchanto saddaṃ sutvā kāmarāgena jhānā parihāyitvā anayabyasanaṃ patto pañcaggaḷaleṇavāsī tissadaharo nidassanaṃ. A associação pela audição (savanasaṃsaggo) é a cobiça que surge por meio do processo da consciência auditiva ao ouvir outros falarem sobre a beleza física, etc., ou ao ouvir pessoalmente o som de risos, conversas ou canções. Como exemplo disso, the jovem monge Tissa, residente da caverna Pañcaggaḷa, que viajava pelo ar, ao ouvir o som da filha de um ferreiro residente de uma aldeia na montanha, que tinha ido a um lago de lótus com cinco jovens, banhado-se, colocado uma guirlanda na cabeça e cantava em voz alta, perdeu suas absorções meditativas (jhāna) devido ao desejo sensual e caiu em ruína e desgraça. Aññamaññaṃ aṅgaparāmasanena uppannarāgo kāyasaṃsaggo nāma. Dhammagāyanadaharabhikkhu cettha nidassanaṃ. Mahāvihāre kira daharabhikkhu dhammaṃ bhāsati, tattha mahājane āgate rājāpi agamāsi saddhiṃ antepurena. Tato rājadhītāya tassa rūpañca saddañca āgamma balavarāgo uppanno tassa ca daharassāpi. Taṃ disvā rājā sallakkhetvā sāṇipākārena parikkhipāpesi, [Pg.103] te aññamaññaṃ parāmasitvā āliṅgisu. Puna sāṇipākāraṃ apanetvā passantā dvepi kālakateyeva addasaṃsūti. A associação pelo corpo (kāyasaṃsaggo) é a cobiça que surge pelo toque mútuo dos membros. O jovem monge que recitava o Dhamma é o exemplo aqui. Diz-se que no Mahāvihāra um jovem monge recitava o Dhamma; quando uma grande multidão se reuniu ali, o rei também foi acompanhado por seu harém. Então, devido à beleza e à voz do monge, um forte desejo surgiu na filha do rei, e também no jovem monge. Percebendo isso, o rei mandou cercá-los com uma cortina de tela; eles se tocaram e se abraçaram. Quando removeram a cortina de tela novamente, viram que ambos haviam falecido. Aññamaññaṃ ālapanasamullapane uppannarāgo pana samullapanasaṃsaggo nāma. Bhikkhubhikkhunīhi saddhiṃ paribhogakaraṇe uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma. Dvīsupi ca etesu maricavaṭṭivihāre bhikkhu ca bhikkhunī ca nidassanaṃ. Maricavaṭṭimahāvihāramahe kira duṭṭhagāmaṇi abhayamahārājā mahādānaṃ paṭiyādetvā ubhatosaṅghaṃ parivisati. Tattha uṇhayāguyā dinnāya saṅghanavakasāmaṇerī anādhārakassa sattavassikasaṅghanavakasāmaṇerassa dantavalayaṃ datvā samullāpaṃ akāsi, te ubhopi upasampajjitvā saṭṭhivassā hutvā paratīraṃ gatā aññamaññaṃ samullāpena pubbasaññaṃ paṭilabhitvā tāvadeva jātasinehā sikkhāpadāni vītikkamitvā pārājikā ahesunti. A associação pela conversa (samullapanasaṃsaggo) é a cobiça que surge no falar e conversar mútuo. A associação pelo desfrute mútuo (sambhogasaṃsaggo) é a cobiça que surge no uso compartilhado de bens entre monges e monjas. Como exemplo de ambos os casos, há um monge e uma monja no Maricavaṭṭivihāra. Diz-se que durante o festival do Maricavaṭṭimahāvihāra, o grande rei Duṭṭhagāmaṇi Abhaya, tendo preparado uma grande doação, servia a ambas as comunidades (de monges e monjas). Ali, quando o mingau quente foi servido, uma jovem noviça da comunidade deu um anel de marfim a um jovem noviço de sete anos que não tinha suporte para sua tigela, e conversou com ele. Ambos, tendo recebido a ordenação completa (upasampadā) e alcançado os sessenta anos de idade monástica, foram para a outra margem; ao conversarem um com o outro, recuperaram a percepção antiga, o afeto surgiu imediatamente, violaram as regras de treinamento e incorreram em derrota (pārājikā). Evaṃ pañcavidhe saṃsagge yena kenaci saṃsaggena jātasaṃsaggassa bhavanti snehā, purimarāgapaccayā balavarāgo uppajjati. Tato snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahotīti tameva snehaṃ anugacchantaṃ sandiṭṭhikasamparāyikasokaparidevādinānappakārakaṃ dukkhamidaṃ pahoti nibbattati bhavati jāyati. Apare pana ‘‘ārammaṇe cittavosaggo saṃsaggo’’ti bhaṇanti. Tato sneho snehadukkhanti. Assim, em relação a esses cinco tipos de associação, para aquele que desenvolveu associação por meio de qualquer uma delas, surgem os afetos (snehā); devido à cobiça anterior, surge uma forte paixão. A partir disso, 'surge este sofrimento decorrente do afeto' (snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti) significa que, seguindo esse mesmo afeto, surge, manifesta-se, ocorre e nasce este sofrimento de vários tipos, como a tristeza, a lamentação, etc., visíveis nesta vida e na próxima. Outros, porém, dizem: 'Associação é a entrega da mente ao objeto'. Daí surge o afeto e o sofrimento decorrente do afeto. Evamatthappabhedaṃ imaṃ aḍḍhagāthaṃ vatvā so paccekabuddho āha – ‘‘svāhaṃ yamidaṃ snehanvayaṃ sokādidukkhaṃ pahoti, tassa dukkhassa mūlaṃ khananto paccekasambodhiṃ adhigato’’ti. Evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu – ‘‘amhehi dāni, bhante, kiṃ kattabba’’nti? Tato so āha – ‘‘tumhe vā aññe vā yo imamhā dukkhā muccitukāmo, so sabbopi ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappoti. Ettha ca yaṃ taṃ ‘‘snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahotī’’ti vuttaṃ, tadeva sandhāya ‘‘ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno’’ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. Atha vā yathāvuttena saṃsaggena saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti, evaṃ yathābhūtaṃ ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno ahaṃ adhigatoti evampi abhisambandhitvā catutthapādo pubbe vuttanayeneva udānavasena vuttoti veditabbo. Tato paraṃ sabbaṃ purimagāthāya vuttasadisamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.36). Tendo exposto esta metade de verso com sua distinção de significado, aquele Paccekabuddha disse: 'Eu, de fato, cavando a raiz desse sofrimento — que é o sofrimento da tristeza, etc., decorrente do afeto —, alcancei a iluminação individual (paccekasambodhi)'. Quando isso foi dito, os ministros perguntaram: 'Senhor, o que devemos fazer agora?'. Então ele disse: 'Vocês ou qualquer outro que deseje se libertar deste sofrimento, todos, vendo o perigo nascido do afeto, devem caminhar sozinhos como o chifre de um rinoceronte'. E aqui, deve-se entender que o que foi dito como 'vendo o perigo nascido do afeto' refere-se precisamente ao que foi dito como 'surge este sofrimento decorrente do afeto'. Ou ainda, deve-se entender que, conectando desta forma: 'Para aquele que desenvolveu associação por meio da associação descrita, surgem os afetos, e surge este sofrimento decorrente do afeto; assim, vendo o perigo nascido do afeto como ele realmente é, eu alcancei [a iluminação]', o quarto verso foi proferido como uma declaração inspirada (udāna) da mesma maneira descrita anteriormente. Depois disso, tudo é exatamente igual ao que foi dito para o verso anterior (Sn-A 1.36). Niddese [Pg.104] anuppādetīti rūpasmiṃ anubyañjanaṃ disvā allīyati. Anubandhatīti rūpasmiṃ snehavasena bandhati. Bhavantīti honti. Jāyantīti uppajjanti. Nibbattantīti vattanti. Pātubhavantīti pākaṭā honti. Sambhavanti sañjāyanti abhinibbattantīti tīṇi upasaggena vaḍḍhitāni. Ito paraṃ aṭṭhakavagge (mahāni. 1 ādayo) vuttanayeneva veditabbaṃ. Na exposição (niddesa), 'não produz' (anuppādeti) significa que, ao ver as características secundárias na forma física, não se apega. 'Acompanha' (anubandhati) significa que se vincula à forma física por meio do afeto. 'Existem' (bhavanti) significa são. 'Nascem' (jāyanti) significa surgem. 'Produzem-se' (nibbattanti) significa ocorrem. 'Manifestam-se' (pātubhavanti) significa tornam-se evidentes. 'Surgem' (sambhavanti), 'geram-se' (sañjāyanti) e 'produzem-se plenamente' (abhinibbattanti) são três termos intensificados por prefixos. Daqui em diante, deve ser entendido da mesma maneira descrita no Aṭṭhakavagga (Mnd 1, etc.). Dutiyagāthāniddesavaṇṇanā. A explicação do comentário sobre a exposição do segundo verso. 123. Tatiye mettāyanavasena mittā. Suhadabhāvena suhajjā. Keci hi ekantahitakāmatāya mittāva honti, na suhajjā. Keci gamanāgamanaṭṭhānanisajjāsamullāpādīsu hadayasukhajananena suhajjāva honti, na mittā. Keci tadubhayavasena suhajjā ceva mittā ca. Te duvidhā honti agāriyā ca anagāriyā ca. Tattha agāriyā tividhā honti upakārā samānasukhadukkhā anukampakāti. Anagāriyā visesena atthakkhāyino. Evaṃ te catūhi catūhi aṅgehi samannāgatā honti. 123. No terceiro verso, 'amigos' (mittā) são assim chamados devido ao amor benevolente (mettā). 'Companheiros' (suhajjā) são assim chamados devido à sua natureza de bom coração. Pois alguns são apenas amigos devido ao desejo exclusivo pelo bem-estar do outro, mas não companheiros. Alguns são apenas companheiros por gerarem alegria no coração ao irem, virem, permanecerem, sentarem-se e conversarem juntos, mas não amigos. Alguns são tanto companheiros quanto amigos devido a ambos os aspectos. Eles são de dois tipos: leigos (agāriyā) e aqueles que não têm lar (anagāriyā). Entre eles, os leigos são de três tipos: os que ajudam, os que são iguais na alegria e na dor, e os que são compassivos. Os que não têm lar são especialmente os que apontam o que é benéfico. Assim, eles são dotados de quatro características cada um. Yathāha – Como foi dito: ‘‘Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo. Pamattaṃ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṃ rakkhati, bhītassa saraṇaṃ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṃ bhogaṃ anuppadeti (dī. ni. 3.261). 'Por quatro motivos, jovem chefe de família, o amigo que ajuda deve ser conhecido como um companheiro de bom coração: ele protege quem está negligente, protege os bens de quem está negligente, é um refúgio para quem está com medo e, quando surgem tarefas a serem feitas, fornece o dobro dos recursos necessários.' (DN 3.261) Tathā – Da mesma forma: ‘‘Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo. Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitampissa atthāya pariccattaṃ hoti (dī. ni. 3.262). 'Por quatro motivos, jovem chefe de família, o amigo que é igual na alegria e na dor deve ser conhecido como um companheiro de bom coração: ele revela seus próprios segredos, guarda os segredos do outro, não o abandona nas adversidades e até mesmo sua vida ele sacrifica pelo bem do outro.' (DN 3.262) Tathā – Da mesma forma: ‘‘Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo. Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ nivāreti, vaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ pasaṃsati (dī. ni. 3.264). 'Por quatro motivos, jovem chefe de família, o amigo compassivo deve ser conhecido como um companheiro de bom coração: ele não se alegra com a ruína do outro, alegra-se com a sua prosperidade, impede os outros de falarem mal dele e elogia quem fala bem dele.' (DN 3.264) Tathā [Pg.105] – Da mesma forma: ‘‘Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo. Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṃ sāveti, saggassa maggaṃ ācikkhatī’’ti (dī. ni. 3.263). 'Por quatro motivos, jovem chefe de família, o amigo que aponta o que é benéfico deve ser conhecido como um companheiro de bom coração: ele o afasta do mal, estabelece-o no bem, faz com que ouça o que ainda não ouviu e lhe mostra o caminho para o céu.' (DN 3.263) Tesu idha agāriyā adhippetā, atthato pana sabbepi yujjanti. Te mitte suhajje. Anukampamānoti anudayamāno, tesaṃ sukhaṃ upasaṃharitukāmo dukkhaṃ apaharitukāmo. Entre estes, os leigos são os pretendidos aqui, mas, em termos de significado, todos se aplicam. A esses amigos e companheiros. 'Sendo compassivo' (anukampamāno) significa demonstrar compaixão, desejando promover a felicidade deles e remover o sofrimento deles. Hāpeti atthanti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthavasena tividhaṃ, tathā attatthaparatthaubhayatthavasenāpi tividhaṃ atthaṃ laddhavināsanena aladdhānuppādanenāti dvidhāpi hāpeti vināseti. Paṭibaddhacittoti ‘‘ahaṃ imaṃ vinā na jīvāmi, eso me gati, eso me parāyaṇa’’nti evaṃ attānaṃ nīce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti. ‘‘Ime maṃ vinā na jīvanti, ahaṃ tesaṃ gati, ahaṃ tesaṃ parāyaṇa’’nti evaṃ attānaṃ ucce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti. Idha pana evaṃ paṭibaddhacitto adhippeto. “Prejudica o próprio bem” (hāpeti atthaṃ) significa que prejudica ou destrói o bem de duas maneiras: pela perda do que já foi obtido e pela não produção do que ainda não foi obtido; esse bem é triplo em termos do bem desta vida, do bem da vida futura e do bem supremo, e também triplo em termos do próprio bem, do bem dos outros e do bem de ambos. “Com a mente apegada” (paṭibaddhacitto): aquele que se coloca em uma posição inferior, pensando: ‘Eu não posso viver sem esta pessoa, ela é meu destino, ela é meu refúgio’, tem a mente apegada. Aquele que se coloca em uma posição superior, pensando: ‘Eles não podem viver sem mim, eu sou o destino deles, eu sou o refúgio deles’, também tem a mente apegada. Aqui, no entanto, é esse tipo de mente apegada que se tem em mente. Etaṃ bhayanti etaṃ atthahāpanabhayaṃ, attano samāpattihāniṃ sandhāya bhaṇati. Santhaveti tividho santhavo taṇhādiṭṭhimittasanthavavasena. Tattha aṭṭhasatappabhedāpi taṇhā taṇhāsanthavo, dvāsaṭṭhippabhedāpi diṭṭhi diṭṭhisanthavo, paṭibaddhacittatāya mittānukampanā mittasanthavo. So idha adhippeto. Tena hissa samāpatti parihīnā. Tenāha – ‘‘etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno’’ti. Sesaṃ pubbasadisamevāti veditabbaṃ. Niddese vattabbaṃ natthi (su. ni. aṭṭha. 1.37; apa. aṭṭha. 1.1.93-94). “Este perigo” (etaṃ bhayaṃ) refere-se ao perigo de prejudicar o próprio bem; diz-se isso em relação à perda das próprias realizações meditativas (samāpatti). “Associação” (santhave): a associação é de três tipos: associação por desejo, por visões e por amizade. Entre estes, o desejo com suas cento e oito divisões é a associação por desejo; as visões com suas sessenta e duas divisões são a associação por visões; e a compaixão pelos amigos devido ao apego mental é a associação por amizade. Esta última é a que se quer dizer aqui. Pois, por causa dela, suas realizações meditativas são perdidas. Por isso foi dito: ‘vendo esse perigo na associação’. O restante deve ser entendido como idêntico ao anterior. Não há nada mais a ser dito sobre a exposição (Niddesa). Tatiyagāthāniddesavaṇṇanā. Explicação da exposição do terceiro verso. 124. Catutthe vaṃsoti veḷu. Visāloti vitthiṇṇo. Va-kāro avadhāraṇattho, evakāro vā ayaṃ. Sandhivasenettha e-kāro naṭṭho. Tassa parapadena sambandho, taṃ pacchā yojessāma. Yathāti paṭibhāge. Visattoti laggo jaṭito saṃsibbito. Puttesu dāresu cāti puttadhītubhariyāsu. Yā apekkhāti yā taṇhā yo sneho[Pg.106]. Vaṃsakkaḷīrova asajjamānoti vaṃsakaḷīro viya alaggamāno. Kiṃ vuttaṃ hoti? Yathā vaṃso visālo visatto eva hoti, puttesu ca dāresu ca yā apekkhā, sāpi evaṃ tāni vatthūni saṃsibbitvā ṭhitattā visattā eva. Svāhaṃ tāya apekkhāya apekkhavā visālo vaṃso viya visattoti evaṃ apekkhāya ādīnavaṃ disvā taṃ apekkhaṃ maggañāṇena chindanto ayaṃ vaṃsakaḷīrova rūpādīsu vā diṭṭhādīsu vā lābhādīsu vā kāmabhavādīsu vā taṇhāmānadiṭṭhivasena asajjamāno paccekasambodhiṃ adhigatoti. Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ. Imāyapi niddese atirekaṃ natthi (su. ni. aṭṭha. 1.38). 124. No quarto verso, “bambu” (vaṃsa) significa bambu (veḷu). “Amplo” (visāla) significa ramificado. A letra ‘va’ tem o sentido de ênfase, ou é o mesmo que ‘eva’. Devido à conjunção (sandhi), a letra ‘e’ foi omitida aqui. Ela se conecta com a palavra seguinte, o que explicaremos mais tarde. “Como” (yathā) indica comparação. “Emaranhado” (visatto) significa preso, enredado, entrelaçado. “Em filhos e esposas” significa em filhos, filhas e esposas. “O apego que” (yā apekkhā) significa o desejo, o afeto. “Como um broto de bambu não se apegando” (vaṃsakkaḷīrova asajjamāno) significa não se prendendo, como um broto de bambu. O que isso quer dizer? Assim como um bambu ramificado está de fato emaranhado, o apego que se tem por filhos e esposas também está emaranhado, pois permanece entrelaçando essas coisas. Vendo assim o perigo no apego — pensando: ‘Eu, possuindo esse apego, estava emaranhado como um bambu ramificado’ — e cortando esse apego com o conhecimento do caminho (maggañāṇa), como este broto de bambu, não se apegando a formas etc., a visões etc., a ganhos etc., ou à existência sensual etc., por meio do desejo, do orgulho e das visões, ele alcançou a iluminação individual (paccekasambodhi). O restante deve ser entendido da mesma maneira que antes. Também nesta exposição não há nada adicional. Catutthagāthāniddesavaṇṇanā. Explicação da exposição do quarto verso. 125. Pañcame migoti sabbesaṃ āraññikacatuppadānaṃ eva etaṃ adhivacanaṃ. Idha pana pasadamigo adhippeto. Araññamhīti gāmañca gāmūpacārañca ṭhapetvā avasesaṃ araññaṃ, idha pana uyyānaṃ adhippetaṃ, tasmā ‘‘uyyānamhī’’ti vuttaṃ hoti. Yathāti paṭibhāge. Abaddhoti rajjubandhanādīsu yena kenaci abaddho. Etena vissaṭṭhacariyaṃ dīpeti. Yenicchakaṃ gacchati gocarāyāti yena disābhāgena gantuṃ icchati, tena gocaratthaṃ gacchati. Tasmā tattha yattakaṃ icchati gantuṃ, tattakaṃ gacchati. Yaṃ icchati khādituṃ, taṃ khādatīti dīpeti. Viññū naroti paṇḍitapuriso. Seritanti sacchandavuttitaṃ aparāyattabhāvaṃ. Pekkhamānoti paññācakkhunā olokayamāno. Atha vā dhammaseritaṃ puggalaseritañca. Lokuttaradhammā hi kilesavasaṃ agamanato serino tehi samannāgatā puggalā ca, tesaṃ bhāvaniddeso seritaṃ pekkhamānoti. Kiṃ vuttaṃ hoti? Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya. Kadā nu kho ahampi taṇhābandhanaṃ chinditvā evaṃ gaccheyyanti iti me tumhehi ito cito ca parivāretvā ṭhitehi baddhassa yenicchakaṃ gantuṃ alabhantassa tasmiṃ yenicchakagamanābhāve ādīnavaṃ yenicchakagamane ānisaṃsaṃ disvā anukkamena samathavipassanāpāripūriṃ agamiṃ. Tato paccekabodhiṃ adhigatomhi. Tasmā aññopi viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappoti (su. ni. aṭṭha. 1.39 ādayo). 125. No quinto verso, “animal selvagem” (miga) é um termo geral para todos os quadrúpedes da floresta. Aqui, no entanto, refere-se ao veado-malhado. “Na floresta” (araññamhi) refere-se ao que resta excluindo a aldeia e seus arredores; mas aqui, refere-se a um parque, por isso diz-se “no parque”. “Como” (yathā) indica comparação. “Não atado” (abaddho) significa não amarrado por cordas ou qualquer outra coisa. Com isso, ilustra-se o comportamento livre. “Vai para onde quer em busca de pasto” (yenicchakaṃ gacchati gocarāya) significa que vai em busca de alimento na direção que deseja. Portanto, mostra que ele vai tão longe quanto deseja e come o que deseja comer. “O homem sábio” (viññū naro) significa a pessoa sábia. “Independência” (seritaṃ) significa agir de acordo com a própria vontade, o estado de não ser dependente de outros. “Observando” (pekkhamāno) significa olhando com o olho da sabedoria. Ou então, refere-se à independência do Dhamma e à independência da pessoa. Pois os estados supramundanos (lokuttaradhamma) são independentes por não caírem sob o poder das impurezas mentais (kilesa), assim como as pessoas dotadas deles; a explicação de seu estado é “observando a independência”. O que isso quer dizer? ‘Assim como um veado na floresta não está atado e vai para onde quer em busca de pasto, quando poderei eu também cortar o laço do desejo e ir assim?’ — vendo o perigo em não poder ir para onde se quer quando se está preso e cercado por todos os lados por vocês, e vendo o benefício em poder ir para onde se quer, alcancei gradualmente a perfeição da tranquilidade e da visão penetrante (samatha-vipassanā). Depois disso, alcancei a iluminação individual. Portanto, qualquer outro homem sábio, observando a independência, deve caminhar solitário como o chifre de um rinoceronte. Pañcamagāthāniddesavaṇṇanā. Explicação da exposição do quinto verso. 126. Chaṭṭhe [Pg.107] ayaṃ piṇḍattho – sahāyamajjhe ṭhitassa divāseyyasaṅkhāte vāse ca mahāupaṭṭhānasaṅkhāte ṭhāne ca uyyānagamanasaṅkhāte gamane ca janapadacārikasaṅkhātāya cārikāya ca ‘‘idaṃ me suṇa, idaṃ me dehī’’tiādinā nayena tathā tathā āmantanā hoti, tasmā ahaṃ tattha tattha nibbijjitvā yāyaṃ ariyajanasevitā anekānisaṃsā ekantasukhā, evaṃ santepi lobhābhibhūtehi sabbakāpurisehi anabhijjhitā apatthitā pabbajjā, taṃ anabhijjhitaṃ paresaṃ avasavattanena bhabbapuggalavaseneva ca seritaṃ pekkhamāno vipassanaṃ ārabhitvā anukkamena paccekasambodhiṃ adhigatoti. Sesaṃ vuttanayameva (su. ni. aṭṭha. 1.39-42). 126. No sexto verso, este é o significado resumido: para quem está no meio de companheiros, seja na morada conhecida como o descanso diurno, no lugar conhecido como a grande assembleia, no ir conhecido como a ida ao parque, ou na jornada conhecida como a viagem pelo país, há constantes convites e solicitações de várias maneiras, tais como: ‘ouça isto de mim’, ‘dê-me isto’, etc. Portanto, tornando-me desiludido com tudo isso, e observando como independente — por não estar sob o controle de outros e por ser acessível apenas a pessoas capazes — esta vida de renúncia (pabbajjā), que é cultivada pelos nobres, traz inúmeros benefícios e é puramente feliz, mas que, apesar disso, não é desejada nem almejada por pessoas vis dominadas pela cobiça, iniciei a visão penetrante (vipassanā) e, gradualmente, alcancei a iluminação individual. O restante é exatamente como já foi explicado. Chaṭṭhagāthāniddesavaṇṇanā. Explicação da exposição do sexto verso. 127. Sattame khiḍḍāti kīḷanā. Sā duvidhā hoti kāyikā ca vācasikā ca. Tattha kāyikā nāma hatthīhipi kīḷanti, assehipi rathehipi dhanūhipi tharūhipīti evamādi. Vācasikā nāma gītaṃ silokabhaṇanaṃ mukhabherikanti evamādi. Ratīti pañcakāmaguṇarati. Vipulanti yāva aṭṭhimiñjaṃ āhacca ṭhānena sakalattabhāvabyāpakaṃ. Sesaṃ pākaṭameva. Anusandhiyojanāpi cettha saṃsaggagāthāya vuttanayeneva veditabbā (su. ni. aṭṭha. 1.41). 127. No sétimo verso, “divertimento” (khiḍḍā) significa brincadeira. Ela é de dois tipos: física e verbal. Entre estas, a física consiste em brincar com elefantes, cavalos, carruagens, arcos, espadas, etc. A verbal consiste em cantar, recitar versos, fazer sons de tambor com a boca, etc. “Prazer” (rati) significa o prazer nos cinco fios do prazer sensorial (pañcakāmaguṇa). “Amplo” (vipula) significa aquilo que permeia todo o ser, chegando até a medula dos ossos. O restante é evidente por si mesmo. A conexão de ideias aqui também deve ser entendida da mesma maneira explicada no verso sobre a associação. Sattamagāthāniddesavaṇṇanā. Explicação da exposição do sétimo verso. 128. Aṭṭhame cātuddisoti catūsu disāsu yathāsukhavihārī, ‘‘ekaṃ disaṃ pharitvā viharatī’’tiādinā (dī. ni. 1.556; 3.308; a. ni. 4.125; vibha. 643; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa 128) vā nayena brahmavihārabhāvanāpharitā catasso disā assa santītipi cātuddiso. Tāsu disāsu katthaci satte vā saṅkhāre vā bhayena na paṭihaññatīti appaṭigho. Santussamānoti dvādasavidhassa santosassa vasena santussako. Itarītarenāti uccāvacena paccayena. Parissayānaṃ sahitā achambhīti ettha parissayanti kāyacittāni, parihāpenti vā tesaṃ sampattiṃ, tāni vā paṭicca sayantīti parissayā, bāhirānaṃ sīhabyagghādīnaṃ abbhantarānañca kāmacchandādīnaṃ kāyacittupaddavānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Te parissaye adhivāsanakhantiyā ca vīriyādīhi ca dhammehi sahatīti parissayānaṃ sahitā. Thaddhabhāvakarabhayābhāvena [Pg.108] achambhī. Kiṃ vuttaṃ hoti? Yathā te cattāro samaṇā, evaṃ itarītarena paccayena santussamāno ettha paṭipattipadaṭṭhāne santose ṭhito catūsu disāsu mettādibhāvanāya cātuddiso, sattasaṅkhāresu paṭihananakarabhayābhāvena appaṭigho ca hoti. So cātuddisattā vuttappakārānaṃ parissayānaṃ sahitā, appaṭighattā achambhī ca hotīti etaṃ paṭipattiguṇaṃ disvā yoniso paṭipajjitvā paccekasambodhiṃ adhigatomhīti. 128. No oitavo verso, “voltado para as quatro direções” (cātuddiso) significa aquele que vive feliz nas quatro direções. Ou então, ele é “voltado para as quatro direções” porque tem as quatro direções permeadas pelo desenvolvimento das moradas divinas (brahmavihāra), conforme o método que começa com “ele vive permeando uma direção...”. “Sem hostilidade” (appaṭigho) significa que ele não é repelido pelo medo em relação a seres ou formações em qualquer uma dessas direções. “Satisfeito” (santussamāno) significa contente por meio dos doze tipos de contentamento. “Com qualquer coisa” (itarītarena) significa com requisitos elevados ou baixos. Quanto a “suportando os perigos, sem vacilar” (parissayānaṃ sahitā achambhī): os “perigos” (parissaya) são chamados assim porque cercam o corpo e a mente, ou porque arruínam a sua prosperidade, ou porque se apoiam neles; esta é uma designação para as aflições do corpo e da mente, tanto externas (como leões, tigres, etc.) quanto internas (como o desejo sensual, etc.). Ele suporta esses perigos por meio de qualidades como a paciência tolerante (adhivāsanakhanti) e a energia (vīriya), daí ser chamado de “suportando os perigos”. “Sem vacilar” (achambhī) significa livre do medo que causa paralisia. O que isso quer dizer? Assim como aqueles quatro ascetas, estando satisfeito com qualquer requisito, estabelecido no contentamento que é a base da prática, ele se torna “voltado para as quatro direções” através do desenvolvimento do amor-bondade etc. nas quatro direções, e “sem hostilidade” devido à ausência de medo que causa repulsão em relação a seres e formações. Sendo voltado para as quatro direções, ele suporta os perigos do tipo mencionado; sendo sem hostilidade, ele não vacila. Vendo essa qualidade da prática e praticando com atenção sábia (yoniso), alcancei a iluminação individual. Atha vā te samaṇā viya santussamāno itarītarena vuttanayeneva cātuddiso hotīti ñatvā evaṃ cātuddisabhāvaṃ patthayanto yoniso paṭipajjitvā adhigatomhi. Tasmā aññopi īdisaṃ ṭhānaṃ patthayamāno cātuddisatāya parissayānaṃ sahitā appaṭighatāya ca achambhī hutvā eko care khaggavisāṇakappoti (su. ni. aṭṭha. 1.42). Ou então, sabendo que, como aqueles ascetas, estando satisfeito com qualquer coisa da maneira explicada, torna-se voltado para as quatro direções, e aspirando a esse estado de estar voltado para as quatro direções, pratiquei com atenção sábia e o alcancei. Portanto, qualquer outro que aspire a tal estado, tornando-se um que suporta os perigos por estar voltado para as quatro direções, e sem vacilar por estar livre de hostilidade, deve caminhar solitário como o chifre de um rinoceronte. Niddese mettāti atthato tāva mijjatīti mettā, sinehatīti attho. Mitte vā bhavā, mittassa vā esā pavattītipi mettā. Mettāsahagatenāti mettāya samannāgatena. Cetasāti cittena. Ekaṃ disanti ekissā disāya paṭhamapariggahitaṃ sattaṃ upādāya ekaṃ disaṃ pariyāpannasattapharaṇavasena vuttaṃ. Pharitvāti phusitvā ārammaṇaṃ katvā. Viharatīti brahmavihārādhiṭṭhitaṃ iriyāpathavihāraṃ pavatteti. Tathā dutiyanti yathā puratthimādīsu disāsu yaṃ kiñci ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tatheva tadanantaraṃ dutiyaṃ tatiyaṃ catutthañcāti attho. Na exposição, “amor-bondade” (mettā): em termos de significado, é chamado mettā porque amacia (mijjati), significando que tem afeto (sinehati). Ou então, é mettā porque surge em relação a um amigo (mitte bhavā), ou porque é a atitude de um amigo (mittassa pavattī). “Acompanhado de amor-bondade” (mettāsahagatena) significa dotado de amor-bondade. “Com a mente” (cetasā) significa com a mente (citta). “Uma direção” (ekaṃ disaṃ) diz-se em termos de permeação dos seres incluídos em uma direção, tomando como ponto de partida os seres inicialmente apreendidos em uma única direção. “Permeando” (pharitvā) significa tocando, fazendo disso o seu objeto mental. “Habita” (viharati) significa que mantém uma postura de vida estabelecida nas moradas divinas. “Assim também a segunda” (tathā dutiyaṃ) significa que, assim como habita permeando qualquer direção, como o leste, etc., da mesma forma faz sucessivamente com a segunda, a terceira e a quarta direções. Iti uddhanti eteneva ca nayena uparimaṃ disanti vuttaṃ hoti. Adho tiriyanti adhodisampi tiriyaṃ disampi evameva. Tattha ca adhoti heṭṭhā. Tiriyanti anudisā. Evaṃ sabbadisāsu assamaṇḍale assamiva mettāsahagataṃ cittaṃ sāretipi paccāsāretipīti. Ettāvatā ekamekaṃ disaṃ pariggahetvā odhiso mettāpharaṇaṃ dassitaṃ. Sabbadhītiādi pana anodhiso dassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha sabbadhīti sabbattha. Sabbattatāyāti sabbesu hīnamajjhimaukkaṭṭhamittasapattamajjhattānippabhedesu attatāya, ‘‘ayaṃ parasatto’’ti vibhāgaṃ akatvā attasamatāyāti vuttaṃ hoti. “Assim, para cima” (iti uddhaṃ) significa a direção superior, pelo mesmo método. “Para baixo e transversalmente” (adho tiriyaṃ) significa a direção inferior e a direção transversal da mesma maneira. E ali, “para baixo” (adho) significa abaixo. “Transversalmente” (tiriyaṃ) significa as direções intermediárias. Assim, em todas as direções, ele faz a mente acompanhada de amor-bondade avançar e recuar, como um cavalo em uma pista de corrida. Até aqui, mostra-se a permeação delimitada (odhiso) do amor-bondade, tomando cada direção individualmente. Mas as palavras que começam com “em todos os lugares” (sabbadhī) são ditas para mostrar a permeação ilimitada (anodhiso). Ali, “em todos os lugares” (sabbadhī) significa em toda parte. “Para com todos como para consigo mesmo” (sabbattatāya) significa identificar-se com todos os seres — sejam inferiores, médios, superiores, amigos, inimigos ou neutros —, sem fazer a distinção de ‘este é outro ser’, ou seja, com igualdade em relação a si mesmo. Atha [Pg.109] vā sabbattatāyāti sabbena cittabhāvena, īsakampi bahi avikkhipamānoti vuttaṃ hoti. Sabbāvantanti sabbasattavantaṃ, sabbasattayuttanti attho. Lokanti sattalokaṃ. Vipulenāti evamādipariyāyadassanato panettha puna ‘‘mettāsahagatenā’’ti vuttaṃ. Yasmā vā ettha odhiso pharaṇe viya puna tathā-saddo iti-saddo vā na vutto, tasmā puna ‘‘mettāsahagatena cetasā’’ti vuttaṃ. Nigamanavasena vā etaṃ vuttaṃ. Vipulenāti ettha ca pharaṇavasena vipulatā daṭṭhabbā. Bhūmivasena pana taṃ mahaggataṃ. Paguṇavasena appamāṇasattārammaṇavasena ca appamāṇaṃ. Byāpādapaccatthikappahānena averaṃ. Domanassappahānena abyāpajjaṃ. Niddukkhanti vuttaṃ hoti (visuddhi. 1.254). Karuṇā heṭṭhā vuttatthāyeva. Modanti tāya taṃsamaṅgino, sayaṃ vā modati, modanamattameva vā sāti muditā. ‘‘Averā hontū’’tiādibyāpādappahānena majjhattabhāvūpagamanena ca upekkhatīti upekkhā. Ou então, “com todo o ser” (sabbattatāya) significa com toda a disposição mental, sem se dispersar nem um pouco para fora. “Todo o” (sabbāvantaṃ) significa contendo todos os seres, associado a todos os seres. “Mundo” (loka) significa o mundo dos seres. “Com o abundante...” — para mostrar sinônimos como este, a expressão “acompanhado de amor-bondade” é repetida aqui. Ou porque aqui, ao contrário da permeação delimitada, as palavras “assim” (tathā) ou “assim” (iti) não são repetidas, por isso diz-se novamente “com a mente acompanhada de amor-bondade”. Ou então, isso é dito como uma conclusão. Em “abundante” (vipula), a abundância deve ser vista em termos de permeação. Em termos de plano (bhūmi), ela é “sublime” (mahaggata). Em termos de proficiência e por ter seres imensuráveis como objeto, ela é “imensurável” (appamāṇa). É “livre de hostilidade” (avera) devido ao abandono do inimigo que é a má vontade. É “livre de aflição” (abyāpajja) devido ao abandono do sofrimento mental (domanassa). Significa “livre de sofrimento”, conforme dito no Visuddhimagga. “Compaixão” (karuṇā) tem o mesmo significado já explicado anteriormente. Aqueles que a possuem se alegram por meio dela, ou ela mesma se alegra, ou é simplesmente o ato de alegrar-se; por isso é chamada “alegria altruísta” (muditā). Ela observa com equanimidade devido ao abandono da má vontade expressa em desejos como ‘que eles estejam livres de hostilidade’ etc., e por alcançar um estado de neutralidade; por isso é chamada “equanimidade” (upekkhā). Lakkhaṇādito panettha hitākārappavattilakkhaṇā mettā, hitūpasaṃhārarasā, āghātavinayapaccupaṭṭhānā, sattānaṃ manāpabhāvadassanapadaṭṭhānā. Byāpādūpasamo etissā sampatti, sinehasambhavo vipatti. Dukkhāpanayanākārappavattilakkhaṇā karuṇā, paradukkhāsahanarasā, avihiṃsāpaccupaṭṭhānā, dukkhābhibhūtānaṃ anāthabhāvadassanapadaṭṭhānā. Vihiṃsūpasamo tassā sampatti, sokasambhavo vipatti. Pamodalakkhaṇā muditā, anissāyanarasā, arativighātapaccupaṭṭhānā, sattānaṃ sampattidassanapadaṭṭhānā. Arativūpasamo tassā sampatti, pahānasambhavo vipatti. Sattesu majjhattākārappavattilakkhaṇā upekkhā, sattesu samabhāvadassanarasā, paṭighānunayavūpasamapaccupaṭṭhānā, ‘‘kammassakā sattā, te kassa ruciyā sukhitā vā bhavissanti, dukkhato vā muccissanti, pattasampattito vā na parihāyissantī’’ti evaṃ pavattakammassakatādassanapadaṭṭhānā. Paṭighānunayavūpasamo tassā sampatti, gehassitāya aññāṇupekkhāya sambhavo vipatti. Aqui, quanto às suas características e demais aspectos: a benevolência (mettā) tem como característica a promoção do bem-estar; sua função é trazer o bem-estar; sua manifestação é a remoção do ressentimento; sua causa próxima é ver o aspecto agradável dos seres. A pacificação da malevolência é o seu sucesso; o surgimento do apego afetuoso é o seu fracasso. A compaixão (karuṇā) tem como característica a promoção da remoção do sofrimento; sua função é não tolerar o sofrimento alheio; sua manifestação é a não violência; sua causa próxima é ver o estado de desamparo daqueles que estão sobrecarregados pelo sofrimento. A pacificação da violência é o seu sucesso; o surgimento do pesar é o seu fracasso. A alegria altruísta (muditā) tem como característica o regozijo; sua função é a não inveja; sua manifestação é a destruição do descontentamento; sua causa próxima é ver o sucesso dos seres. A pacificação do descontentamento é o seu sucesso; o surgimento da frivolidade é o seu fracasso. A equanimidade (upekkhā) tem como característica a promoção da neutralidade em relação aos seres; sua função é ver a igualdade nos seres; sua manifestação é a pacificação da aversão e da atração; sua causa próxima é ver que os seres são donos de suas ações (kamma), da seguinte forma: “Os seres são donos de suas ações; por desejo de quem eles se tornarão felizes, ou se libertarão do sofrimento, ou não perderão a prosperidade alcançada?”. A pacificação da aversão e da atração é o seu sucesso; o surgimento da equanimidade baseada na ignorância e na vida mundana é o seu fracasso. Tattha santuṭṭho hotīti paccayasantosavasena santuṭṭho hoti. Itarītarena cīvarenāti na thūlasukhumalūkhapaṇītathirajiṇṇānaṃ yena [Pg.110] kenaci cīvarena, atha kho yathāladdhānaṃ itarītarena yena kenaci santuṭṭho hotīti attho. Cīvarasmiñhi tayo santosā – yathālābhasantoso, yathābalasantoso, yathāsāruppasantosoti. Piṇḍapātādīsupi eseva nayo. Iti ime tayo santose sandhāya ‘‘santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena. Yathāladdhādīsu yena kenaci cīvarena santuṭṭho hotī’’ti vuttaṃ. Ali, “ele está contente” significa que ele está contente por meio do contentamento com os requisitos básicos. “Com qualquer tipo de manto” significa que ele não está contente apenas com um manto específico — seja ele grosso, fino, áspero, refinado, durável ou gasto —, mas sim com qualquer manto que tenha obtido, seja ele qual for; este é o significado. Pois, em relação ao manto, existem três tipos de contentamento: contentamento com o que se obtém (yathālābhasantosa), contentamento de acordo com a própria capacidade física (yathābalasantosa) e contentamento com o que é apropriado (yathāsāruppasantosa). O mesmo método se aplica à esmola de alimentos e demais requisitos. Assim, referindo-se a esses três tipos de contentamento, foi dito: “Ele está contente com qualquer tipo de manto. Ele está contente com qualquer manto obtido, etc.” Ettha ca cīvaraṃ jānitabbaṃ, cīvarakhettaṃ jānitabbaṃ, paṃsukūlaṃ jānitabbaṃ, cīvarasantoso jānitabbo, cīvarapaṭisaṃyuttāni dhutaṅgāni jānitabbāni. Tattha cīvaraṃ jānitabbanti khomādīni cha cīvarāni dukūlādīni cha anulomacīvarānipi jānitabbāni. Imāni dvādasa kappiyacīvarāni. Kusacīraṃ vākacīraṃ phalakacīraṃ kesakambalaṃ vāḷakambalaṃ potthako cammaṃ ulūkapakkhaṃ rukkhadussaṃ latādussaṃ erakadussaṃ kadalidussaṃ veḷudussanti evamādīni pana akappiyacīvarāni. E aqui, deve-se conhecer o manto, deve-se conhecer o campo do manto, deve-se conhecer o manto de trapos (paṃsukūla), deve-se conhecer o contentamento com o manto, e devem-se conhecer as práticas ascéticas (dhutaṅga) relacionadas ao manto. Ali, “deve-se conhecer o manto” significa que se devem conhecer os seis tipos de mantos, como os de linho (khoma), etc., e os seis tipos de mantos semelhantes, como os de seda fina (dukūla), etc. Estes são os doze mantos permitidos (kappiya). Por outro lado, mantos feitos de grama kusa, de casca de árvore, de placas de madeira, de cabelo humano, de pelos de animais selvagens, de tecido de fibra de cânhamo, de couro, de penas de coruja, de fibra de casca de árvore, de trepadeiras, de grama eraka, de folhas de bananeira, de tiras de bambu, etc., são mantos não permitidos (akappiya). Cīvarakhettanti ‘‘saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā attano vā dhanena paṃsukūlaṃ vā’’ti evaṃ uppajjanato cha khettāni, aṭṭhannañca mātikānaṃ vasena aṭṭha khettāni jānitabbāni. “O campo do manto” refere-se aos seis campos de origem, a saber: “da Sangha, de um grupo, de parentes, de amigos, com a própria riqueza, ou de trapos descartados”; e também se devem conhecer os oito campos de acordo com as oito matrizes (mātikā). Paṃsukūlanti sosānikaṃ pāpaṇikaṃ rathiyaṃ saṅkārakūṭaṃ sotthiyaṃ sinānaṃ titthaṃ gatapaccāgataṃ aggiḍaḍḍhaṃ gokhāyitaṃ upacikākhāyitaṃ undūrakhāyitaṃ antacchinnaṃ dasacchinnaṃ dhajāhaṭaṃ thūpaṃ samaṇacīvaraṃ sāmuddiyaṃ ābhisekiyaṃ panthikaṃ vātāhaṭaṃ iddhimayaṃ devadattiyanti tevīsati paṃsukūlāni veditabbāni. Ettha ca sotthiyanti gabbhamalaharaṇaṃ. Gatapaccāgatanti matakasarīraṃ pārupitvā susānaṃ netvā ānītacīvaraṃ. Dhajāhaṭanti dhajaṃ ussāpetvā tato ānītaṃ. Thūpanti vammike pūjitacīvaraṃ. Sāmuddiyanti samuddavīcīhi thalaṃ pāpitaṃ. Panthikanti panthaṃ gacchantehi corabhayena pāsāṇehi koṭṭetvā pārutacīvaraṃ. Iddhimayanti ehibhikkhucīvaraṃ. Sesaṃ pākaṭameva. “Manto de trapos” (paṃsukūla): devem-se conhecer os vinte e três tipos de mantos de trapos, a saber: o de cemitério (sosānika), o de loja (pāpaṇika), o de rua (rathiya), o de monte de lixo (saṅkārakūṭa), o de parto (sotthiya), o de banho (sināna), o de porto de banho (tittha), o de ida e volta (gatapaccāgata), o queimado pelo fogo (aggiḍaḍḍha), o roído por vacas (gokhāyita), o roído por cupins (upacikākhāyita), o roído por ratos (undūrakhāyita), o com as bordas cortadas (antacchinna), o com as franjas cortadas (dasacchinna), o trazido como bandeira (dhajāhaṭa), o de monte de terra (thūpa), o de um asceta (samaṇacīvara), o do oceano (sāmuddiya), o de consagração (ābhisekiya), o de estrada (panthika), o trazido pelo vento (vātāhaṭa), o criado por poder psíquico (iddhimaya) e o dado pelos deuses (devadattiya). Ali, “de parto” (sotthiya) refere-se ao pano usado para limpar as impurezas do parto. “De ida e volta” (gatapaccāgata) refere-se ao manto que foi usado para cobrir um cadáver, levado ao cemitério e depois trazido de volta. “Trazido como bandeira” (dhajāhaṭa) refere-se ao manto trazido após ter sido hasteado como bandeira. “De monte” (thūpa) refere-se ao manto oferecido sobre um formigueiro. “Do oceano” (sāmuddiya) refere-se ao manto trazido à praia pelas ondas do mar. “De estrada” (panthika) refere-se ao manto que foi batido com pedras por viajantes na estrada por medo de ladrões e depois usado. “Criado por poder psíquico” (iddhimaya) refere-se ao manto do tipo “Venha, bhikkhu” (ehibhikkhu). O restante é autoexplicativo. Cīvarasantosoti vīsati cīvarasantosā – cīvare vitakkasantoso gamanasantoso pariyesanasantoso paṭilābhasantoso mattapaṭiggahaṇasantoso loluppavivajjanasantoso yathālābhasantoso [Pg.111] yathābalasantoso yathāsāruppasantoso udakasantoso dhovanasantoso karaṇasantoso parimāṇasantoso suttasantoso sibbanasantoso rajanasantoso kappasantoso paribhogasantoso sannidhiparivajjanasantoso vissajjanasantosoti. Tattha sādakabhikkhuno temāsaṃ nibaddhavāsaṃ vasitvā ekamāsamattaṃ vitakkituṃ vaṭṭati. So hi pavāretvā cīvaramāse cīvaraṃ karoti. Paṃsukūliko addhamāseneva karoti. Idaṃ māsaddhamāsamattaṃ vitakkanaṃ vitakkasantoso. Cīvaratthāya gacchantassa pana ‘‘kattha labhissāmī’’ti acintetvā kammaṭṭhānasīseneva gamanaṃ gamanasantoso nāma. Pariyesantassa pana yena vā tena vā saddhiṃ apariyesitvā lajjiṃ pesalabhikkhuṃ gahetvā pariyesanaṃ pariyesanasantoso nāma. Evaṃ pariyesantassa āhariyamānaṃ cīvaraṃ dūratova disvā ‘‘etaṃ manāpaṃ bhavissati, etaṃ amanāpa’’nti evaṃ avitakketvā thūlasukhumādīsu yathāladdheneva santussanaṃ paṭilābhasantoso nāma. Evaṃ laddhaṃ gaṇhantassāpi ‘‘ettakaṃ dupaṭṭassa bhavissati, ettakaṃ ekapaṭṭassā’’ti attano pahonakamatteneva santussanaṃ mattapaṭiggahaṇasantoso nāma. Cīvaraṃ pariyesantassa pana ‘‘asukassa gharadvāre manāpaṃ labhissāmī’’ti acintetvā dvārapaṭipāṭiyā caraṇaṃ loluppavivajjanasantoso nāma. “Contentamento com o manto” refere-se a vinte tipos de contentamento com o manto: contentamento na reflexão sobre o manto, contentamento no ir, contentamento na busca, contentamento na obtenção, contentamento em aceitar apenas a quantidade necessária, contentamento em evitar a cobiça, contentamento com o que se obtém, contentamento de acordo com a própria capacidade física, contentamento com o que é apropriado, contentamento com a água, contentamento na lavagem, contentamento na confecção, contentamento na medida, contentamento com a linha, contentamento na costura, contentamento no tingimento, contentamento na marcação de cor, contentamento no uso, contentamento em evitar o acúmulo, e contentamento na doação. Ali, para um bhikkhu que usa mantos comuns, após residir em um local fixo por três meses, é apropriado refletir por cerca de um mês. Pois ele, após a cerimônia de Pavāraṇā, confecciona o manto no mês do manto. Aquele que usa mantos de trapos (paṃsukūlika) o faz em apenas meio mês. Essa reflexão de um mês ou meio mês é chamada de “contentamento na reflexão”. Para quem vai em busca de um manto, ir mantendo o tema de meditação (kammaṭṭhāna) em mente, sem pensar “onde irei obtê-lo?”, é chamado de “contentamento no ir”. Para quem busca, não buscar junto com qualquer pessoa, mas sim acompanhado de um bhikkhu consciencioso e virtuoso, é chamado de “contentamento na busca”. Para quem busca dessa forma, ao ver o manto sendo trazido de longe, não pensar “este será agradável, aquele será desagradável”, mas contentar-se com o que quer que seja obtido, seja grosso ou fino, é chamado de “contentamento na obtenção”. Para quem aceita o que foi assim obtido, contentar-se apenas com o que é suficiente para si, pensando “isto será suficiente para um manto de camada dupla, isto para um de camada única”, é chamado de “contentamento em aceitar apenas a quantidade necessária”. Para quem busca um manto, caminhar de porta em porta em ordem consecutiva, sem pensar “obterei algo agradável na porta da casa de fulano”, é chamado de “contentamento em evitar a cobiça”. Lūkhapaṇītesu yena kenaci yāpetuṃ sakkontassa yathāladdheneva yāpanaṃ yathālābhasantoso nāma. Attano thāmaṃ jānitvā yena yāpetuṃ sakkoti, tena yāpanaṃ yathābalasantoso nāma. Manāpaṃ aññassa datvā attanā yena kenaci yāpanaṃ yathāsāruppasantoso nāma. ‘‘Kattha udakaṃ manāpaṃ, kattha amanāpa’’nti avicāretvā yena kenaci dhovanupagena udakena dhovanaṃ udakasantoso nāma. Tathā paṇḍumattikagerukapūtipaṇṇarasakiliṭṭhāni pana udakāni vajjetuṃ vaṭṭati. Dhovantassa pana muggarādīhi apaharitvā hatthehi madditvā dhovanaṃ dhovanasantoso nāma. Tathā asujjhantaṃ paṇṇāni pakkhipitvā tāpitaudakenāpi dhovituṃ vaṭṭati. Evaṃ dhovitvā karontassa ‘‘idaṃ thūlaṃ, idaṃ sukhuma’’nti akopetvā pahonakanīhāreneva karaṇaṃ karaṇasantoso nāma. Timaṇḍalapaṭicchādanamattasseva karaṇaṃ parimāṇasantoso [Pg.112] nāma. Cīvarakaraṇatthāya pana ‘‘manāpaṃ suttaṃ pariyesissāmī’’ti avicāretvā rathikādīsu vā devaṭṭhāne vā āharitvā pādamūle vā ṭhapitaṃ yaṃ kiñcideva suttaṃ gahetvā karaṇaṃ suttasantoso nāma. Para quem é capaz de manter-se com qualquer manto, seja áspero ou refinado, manter-se apenas com o que foi obtido é chamado de “contentamento com o que se obtém”. Conhecer a própria força física e manter-se com aquilo que é capaz de suportar é chamado de “contentamento de acordo com a própria capacidade física”. Dar o que é agradável a outro e manter-se com qualquer coisa que reste para si é chamado de “contentamento com o que é apropriado”. Lavar o manto com qualquer água adequada para a lavagem, sem indagar “onde a água é boa ou ruim?”, é chamado de “contentamento com a água”. No entanto, deve-se evitar águas sujas com argila amarela, ocre vermelho ou suco de folhas podres. Para quem lava, remover a sujeira batendo com um bastão de madeira e esfregando com as mãos é chamado de “contentamento na lavagem”. Da mesma forma, se não ficar limpo, é apropriado lavá-lo mesmo com água aquecida na qual foram colocadas folhas. Para quem confecciona o manto após lavá-lo, fazê-lo de maneira suficiente, sem se irritar pensando “isto é grosso, isto é fino”, é chamado de “contentamento na confecção”. Confeccioná-lo apenas na medida suficiente para cobrir os três círculos (os joelhos e o umbigo) é chamado de “contentamento na medida”. Para a confecção do manto, não indagar pensando “buscarei uma linha agradável”, mas pegar qualquer linha que tenha sido trazida de ruas, de locais de oferendas aos deuses ou deixada aos seus pés, e usá-la, é chamado de “contentamento com a linha”. Kusibandhanakāle pana aṅgulimatte sattavāre na vijjhitabbaṃ. Evaṃ karontassa hi yo bhikkhu sahāyo na hoti, tassa vattabhedopi natthi. Tivaṅgulamatte pana sattavāre vijjhitabbaṃ. Evaṃ karontassa maggapaṭipannenāpi sahāyena bhavitabbaṃ. Yo na hoti, tassa vattabhedo. Ayaṃ sibbanasantoso nāma. Rajantena pana kāḷakacchakādīni pariyesantena na rajitabbaṃ, somavakkalādīsu yaṃ labhati, tena rajitabbaṃ. Alabhantena pana manussehi araññe vākaṃ gahetvā chaḍḍitarajanaṃ vā bhikkhūhi pacitvā chaḍḍitakasaṭaṃ vā gahetvā rajitabbaṃ. Ayaṃ rajanasantoso nāma. Nīlakaddamakāḷasāmesu yaṃ kiñci gahetvā hatthipiṭṭhe nisinnassa paññāyamānakappakaraṇaṃ kappasantoso nāma. No momento de costurar as tiras de reforço (kusibandhana), não se deve perfurar sete vezes no espaço de um dedo. Pois, para quem faz isso, se não houver um bhikkhu companheiro para ajudar, não há quebra de dever. No entanto, deve-se perfurar sete vezes no espaço de três dedos. Para quem faz isso, deve haver um companheiro, mesmo que seja alguém que esteja de passagem pela estrada. Se não houver, há quebra de dever. Isso é chamado de “contentamento na costura”. Ao tingir, não se deve tingir buscando corantes pretos ou de kacchaka, etc., mas sim tingir com o que se obtém de casca de árvore soma, etc. Se não obtiver isso, deve-se tingir pegando corante descartado por pessoas na floresta após extraírem fibras, ou pegando o resíduo de corante descartado por bhikkhus após ferverem. Isso é chamado de “contentamento no tingimento”. Pegar qualquer substância como lama azul, lama preta ou cinza escura e fazer uma marca de cor (kappa) que seja visível mesmo para alguém sentado no dorso de um elefante é chamado de “contentamento na marcação de cor”. Hirikopīnapaṭicchādanamattavasena paribhuñjanaṃ paribhogasantoso nāma. Dussaṃ pana labhitvā suttaṃ vā sūciṃ vā kārakaṃ vā alabhantena ṭhapetuṃ vaṭṭati, labhantena na vaṭṭati. Katampi ce antevāsikādīnaṃ dātukāmo hoti, te ca asannihitā, yāva āgamanā ṭhapetuṃ vaṭṭati, āgatamattesu tesu dātabbaṃ. Dātuṃ asakkontena adhiṭṭhātabbaṃ. Aññasmiṃ cīvare sati paccattharaṇampi adhiṭṭhātuṃ vaṭṭati. Anadhiṭṭhitameva hi sannidhi hoti. Adhiṭṭhitaṃ na hotīti mahāsīvatthero āha. Ayaṃ sannidhiparivajjanasantoso nāma. Vissajjentena pana mukhaṃ oloketvā na dātabbaṃ, sāraṇīyadhamme ṭhatvāva vissajjetabbanti ayaṃ vissajjanasantoso nāma. Usar o manto apenas com o propósito de cobrir as partes íntimas por vergonha é chamado de “contentamento no uso”. No entanto, se alguém obtém o tecido, mas não obtém a linha, a agulha ou o confeccionador, é apropriado guardá-lo; se os obtém, não é apropriado guardá-lo. Mesmo que o manto esteja pronto, se ele deseja dá-lo a seus discípulos (antevāsika), etc., e estes não estão presentes, é apropriado guardá-lo até a chegada deles; assim que chegarem, deve ser entregue. Se ele não puder dá-lo, deve determiná-lo (formalmente declarar como de uso pessoal). Se houver outro manto, é apropriado determinar até mesmo um lençol de cobertura (paccattharaṇa). Pois o que não foi determinado constitui acúmulo (sannidhi). O Élder Mahāsīva disse que o que foi determinado não constitui acúmulo. Isso é chamado de “contentamento em evitar o acúmulo”. Ao doar, não se deve doar olhando para o rosto de alguém (com favoritismo), mas sim doar estabelecendo-se nos princípios de cordialidade (sāraṇīyadhamma); isso é chamado de “contentamento na doação”. Cīvarapaṭisaṃyuttāni dhutaṅgāni nāma paṃsukūlikaṅgañceva tecīvarikaṅgañca. Iti cīvarasantosamahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni dve dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento cīvarasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. As práticas ascéticas (dhutaṅga) relacionadas ao manto são a prática de usar mantos de trapos (paṃsukūlikaṅga) e a prática de usar apenas três mantos (tecīvarikaṅga). Assim, preenchendo a grande linhagem dos nobres (mahāariyavaṃsa) concernente ao contentamento com o manto, o Paccekabuddha protege essas duas práticas ascéticas; ao protegê-las, ele está contente em virtude da grande linhagem dos nobres concernente ao contentamento com o manto. Vaṇṇavādīti eko santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇaṃ na katheti. Eko na santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇaṃ katheti[Pg.113]. Eko neva santuṭṭho hoti, na santosassa vaṇṇaṃ katheti. Eko santuṭṭho ca hoti, santosassa ca vaṇṇaṃ katheti. Tathārūpo so paccekasambuddho taṃ dassetuṃ ‘‘itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī’’ti vuttaṃ. “Aquele que elogia” (vaṇṇavādī): um indivíduo está contente, mas não elogia o contentamento. Outro não está contente, mas elogia o contentamento. Outro não está contente nem elogia o contentamento. Outro está contente e também elogia o contentamento. O Paccekabuddha é desse último tipo; para mostrar isso, foi dito: “e ele elogia o contentamento com qualquer tipo de manto”. Anesananti dūteyyapahiṇagamanānuyogappabhedaṃ nānappakāraṃ anesanaṃ. Appatirūpanti ayuttaṃ. Aladdhā cāti alabhitvā. Yathā ekacco ‘‘kathaṃ nu kho cīvaraṃ labhissāmī’’ti puññavantehi bhikkhūhi saddhiṃ ekato hutvā kohaññaṃ karonto uttasati paritassati, paccekasambuddho evaṃ aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati. Laddhā cāti dhammena samena labhitvā. Adhigatoti vigatalobhagiddho. Amucchitoti adhimattataṇhāya mucchanaṃ anāpanno. Anajjhāpannoti taṇhāya anotthaṭo apariyonaddho. Ādīnavadassāvīti anesanāpattiyañca gadhitaparibhoge ca ādīnavaṃ passamāno. Nissaraṇapaññoti ‘‘yāvadeva sītassa paṭighātāyā’’ti (ma. ni. 1.23; a. ni. 6.58) vuttaṃ nissaraṇameva pajānanto. “Busca incorreta” (anesana) refere-se a vários tipos de busca incorreta, que incluem atuar como mensageiro, transmitir recados, fazer visitas e outras práticas semelhantes. “Inadequado” (appatīrūpa) significa impróprio. “E não tendo obtido” (aladdhā ca) significa sem ter recebido. Diferente de certas pessoas que, pensando “como poderei obter um manto?”, juntam-se a bhikkhus de grande mérito e, agindo com hipocrisia, ficam ansiosas e aflitas, o Paccekabuddha, mesmo não tendo obtido o manto, não fica aflito. “E tendo obtido” (laddhā ca) significa tendo recebido de forma justa e correta. “Alcançado” (adhigato) significa livre da ganância e da cobiça. “Sem estar fascinado” (amucchito) significa não ter caído no torpor do desejo excessivo. “Sem estar dominado” (anajjhāpanno) significa não estar subjugado ou obscurecido pelo desejo. “Vendo o perigo” (ādīnavadassāvī) significa ver o perigo tanto na ofensa de busca incorreta quanto no uso apegado. “Sábio quanto à libertação” (nissaraṇapañño) significa compreender a própria libertação, conforme dito: “apenas para proteção contra o frio” (MN 1.23; AN 6.58). Itarītaracīvarasantuṭṭhiyāti yena kenaci cīvarena santuṭṭhiyā. Nevattānukkaṃsetīti yathā panidhekacco ‘‘ahaṃ paṃsukūliko, mayā upasampadamāḷeyeva paṃsukūlikaṅgaṃ gahitaṃ, ko mayā sadiso atthī’’ti attukkaṃsanaṃ karoti. Evaṃ so attukkaṃsanaṃ na karoti. Na paraṃ vambhetīti ‘‘ime panaññe bhikkhū na paṃsukūlikāti vā paṃsukūlikamattampi etesaṃ natthī’’ti vā evaṃ paraṃ na vambheti. Yo hi tattha dakkhoti yo tasmiṃ cīvarasantose vaṇṇavādī. Tāsu vā dakkho cheko byatto. Analasoti sātaccakiriyāya ālasiyavirahito. Sampajāno patissatoti sampajānapaññāya ceva satiyā ca yutto. Ariyavaṃse ṭhitoti ariyavaṃse patiṭṭhito. “Com o contentamento com qualquer manto” significa pelo contentamento com qualquer manto que seja. “Não se exalta a si mesmo” significa que, assim como alguém aqui faz autoexaltação dizendo: “Eu sou um praticante do uso de mantos de trapos (paṃsukūlika); adotei o fator de usar mantos de trapos logo no pavilhão de ordenação (upasampadamāḷa); quem é igual a mim?”, ele não faz tal autoexaltação. “Não deprecia os outros” significa que ele não deprecia os outros dizendo: “Estes outros monges não são praticantes do uso de mantos de trapos, ou eles não têm sequer um pingo de prática de mantos de trapos”. “Aquele que é habilidoso nisso” significa aquele que elogia esse contentamento com os mantos. Ou: habilidoso, perito, inteligente naquelas (práticas). “Não preguiçoso” significa livre de preguiça devido ao esforço contínuo. “Plenamente consciente e atento” significa dotado tanto de sabedoria de plena consciência quanto de atenção. “Estabelecido na linhagem dos nobres” significa estabelecido na linhagem dos nobres (ariyavaṃsa). Itarītarena piṇḍapātenāti yena kenaci piṇḍapātena. Etthapi piṇḍapāto jānitabbo, piṇḍapātakhettaṃ jānitabbaṃ, piṇḍapātasantoso jānitabbo, piṇḍapātapaṭisaṃyuttaṃ dhutaṅgaṃ jānitabbaṃ. Tattha piṇḍapātoti odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ yāgu khādanīyaṃ sāyanīyaṃ lehanīyanti soḷasa piṇḍapātā. “Com qualquer esmola de comida” significa com qualquer esmola de comida que seja. Aqui também, deve-se conhecer a esmola de comida, deve-se conhecer o campo da esmola de comida, deve-se conhecer o contentamento com a esmola de comida e deve-se conhecer a prática ascética (dhutaṅga) relacionada à esmola de comida. Ali, “esmola de comida” refere-se a: arroz cozido, mingau de cevada, farinha de cevada torrada, peixe, carne, leite, coalhada, ghee, manteiga fresca, óleo, mel, melaço, canja de arroz, alimentos mastigáveis, alimentos saboreáveis e alimentos lambíveis — estes são os dezesseis tipos de esmola de comida. Piṇḍapātakhettanti [Pg.114] saṅghabhattaṃ uddesabhattaṃ nimantanaṃ salākabhattaṃ pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikaṃ āgantukabhattaṃ gamikabhattaṃ gilānabhattaṃ gilānupaṭṭhākabhattaṃ dhurabhattaṃ kuṭibhattaṃ vārabhattaṃ vihārabhattanti pannarasa piṇḍapātakhettāni. “O campo da esmola de comida” refere-se a: refeição para a Sangha, refeição para monges designados, refeição por convite, refeição por sorteio de fichas, refeição quinzenal, refeição do dia de Uposatha, refeição do dia seguinte ao Uposatha, refeição para monges visitantes, refeição para monges viajantes, refeição para monges doentes, refeição para cuidadores de doentes, refeição regular de uma casa, refeição para uma cabana, refeição por rodízio e refeição para o mosteiro — estes são os quinze campos de esmola de comida. Piṇḍapātasantosoti piṇḍapāte vitakkasantoso gamanasantoso pariyesanasantoso paṭilābhasantoso paṭiggahaṇasantoso mattapaṭiggahaṇasantoso loluppavivajjanasantoso yathālābhasantoso yathābalasantoso yathāsāruppasantoso upakārasantoso parimāṇasantoso paribhogasantoso sannidhiparivajjanasantoso vissajjanasantosoti pannarasa santosā. Tattha sādako bhikkhu mukhaṃ dhovitvā vitakketi. Piṇḍapātikena pana gaṇena saddhiṃ caratā sāyaṃ therupaṭṭhānakāle ‘‘sve kattha piṇḍāya carissāmā’’ti ‘‘asukagāme, bhante’’ti ettakaṃ cintetvā tato paṭṭhāya na vitakketabbaṃ. Ekacārikena vitakkamāḷake ṭhatvā vitakketabbaṃ. Tato paṭṭhāya vitakkento pana ariyavaṃsā cuto hoti paribāhiro. Ayaṃ vitakkasantoso nāma. Piṇḍāya pavisantena pana ‘‘kuhiṃ labhissāmī’’ti acintetvā kammaṭṭhānasīsena gantabbaṃ. Ayaṃ gamanasantoso nāma. Pariyesantena yaṃ vā taṃ vā aggahetvā lajjiṃ pesalameva gahetvā pariyesitabbaṃ. Ayaṃ pariyesanasantoso nāma. Dūratova āhariyamānaṃ disvā ‘‘etaṃ manāpaṃ, etaṃ amanāpa’’nti cittaṃ na uppādetabbaṃ. Ayaṃ paṭilābhasantoso nāma. ‘‘Idaṃ manāpaṃ gaṇhissāmi, idaṃ amanāpaṃ na gaṇhissāmī’’ti acintetvā yaṃ kiñci yāpanamattaṃ gahetabbameva. Ayaṃ paṭiggahaṇasantoso nāma. “O contentamento com a esmola de comida” refere-se a quinze tipos de contentamento: contentamento quanto ao pensamento, contentamento quanto ao ir, contentamento quanto à busca, contentamento quanto ao recebimento, contentamento quanto à aceitação, contentamento quanto a aceitar com moderação, contentamento quanto a evitar a cobiça, contentamento com o que quer que se obtenha, contentamento de acordo com a própria força, contentamento de acordo com o que é apropriado, contentamento quanto ao benefício, contentamento quanto à quantidade, contentamento quanto ao consumo, contentamento quanto a evitar o armazenamento e contentamento quanto à partilha — estes são os quinze tipos de contentamento. Ali, o bhikkhu virtuoso, após lavar o rosto, reflete. No entanto, para quem caminha em grupo para esmola de comida, à noite, no momento de prestar serviços ao ancião, tendo pensado apenas isto: “Amanhã, onde iremos para esmola de comida?” e “Naquela aldeia, venerável senhor”, a partir daí não se deve mais especular sobre isso. Por quem caminha sozinho, deve-se refletir permanecendo no local de reflexão. Aquele que continua a especular a partir daí cai da linhagem dos nobres e torna-se um estranho a ela. Isso se chama “contentamento quanto ao pensamento”. Ao entrar para esmola de comida, sem pensar “onde irei obter?”, deve-se ir mantendo o tema de meditação como principal. Isso se chama “contentamento quanto ao ir”. Ao buscar, sem aceitar de qualquer pessoa, deve-se buscar aceitando de quem é consciencioso e virtuoso. Isso se chama “contentamento quanto à busca”. Ao ver a comida sendo trazida de longe, não se deve gerar o pensamento: “Isto é agradável, aquilo é desagradável”. Isso se chama “contentamento quanto ao recebimento”. Sem pensar “aceitarei isto que é agradável, não aceitarei aquilo que é desagradável”, deve-se aceitar qualquer coisa que seja suficiente apenas para o sustento. Isso se chama “contentamento quanto à aceitação”. Ettha pana deyyadhammo bahu, dāyako appaṃ dātukāmo, appaṃ gahetabbaṃ. Deyyadhammo bahu, dāyakopi bahudātukāmo, pamāṇeneva gahetabbaṃ. Deyyadhammopi na bahu, dāyakopi appaṃ dātukāmo, appaṃ gahetabbaṃ. Deyyadhammo na bahu, dāyako pana bahudātukāmo, pamāṇena gahetabbaṃ. Paṭiggahaṇasmiñhi mattaṃ ajānanto manussānaṃ pasādaṃ makkheti, saddhādeyyaṃ vinipāteti, sāsanaṃ na karoti. Vijātamātuyāpissa cittaṃ gahetuṃ na sakkoti. Iti mattaṃ jānitvāva paṭiggahetabbanti ayaṃ mattapaṭiggahaṇasantoso nāma. Aḍḍhakulāniyeva agantvā dvārapaṭipāṭiyā [Pg.115] gantabbaṃ. Ayaṃ loluppavivajjanasantoso nāma. Yathālābhasantosādayo cīvare vuttanayā eva. Aqui, se a oferta (deyyadhamma) for abundante, mas o doador desejar dar pouco, deve-se aceitar pouco. Se a oferta for abundante e o doador também desejar dar muito, deve-se aceitar apenas com moderação. Se a oferta não for abundante e o doador também desejar dar pouco, deve-se aceitar pouco. Se a oferta não for abundante, mas o doador desejar dar muito, deve-se aceitar com moderação. Pois aquele que não conhece a moderação na aceitação arruína a fé das pessoas, desperdiça o que é oferecido com fé e não age de acordo com o ensinamento. Ele não é capaz de conquistar o coração nem mesmo de sua própria mãe biológica. Assim, deve-se aceitar sabendo exatamente a moderação; isso se chama “contentamento quanto a aceitar com moderação”. Sem ir apenas às famílias ricas, deve-se ir de porta em porta em ordem sequencial. Isso se chama “contentamento quanto a evitar a cobiça”. O contentamento com o que quer que se obtenha, etc., deve ser entendido da mesma maneira que foi descrita para os mantos. Piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā ‘‘samaṇadhammaṃ anupālessāmī’’ti evaṃ upakāraṃ ñatvā paribhuñjanaṃ upakārasantoso nāma. Pattaṃ pūretvā ānītaṃ na paṭiggahetabbaṃ. Anupasampanne sati tena gāhāpetabbaṃ, asati āharāpetvā paṭiggahaṇaparimāṇamattaṃ gahetabbaṃ. Ayaṃ parimāṇasantoso nāma. Jighacchāya paṭivinodanaṃ ‘‘na idamettha nissaraṇa’’nti evaṃ paribhuñjanaṃ paribhogasantoso nāma. Nidahitvā na paribhuñjitabbaṃ. Ayaṃ sannidhiparivajjanasantoso nāma. Mukhaṃ anoloketvā sāraṇīyadhamme ṭhitena vissajjetabbaṃ. Ayaṃ vissajjanasantoso nāma. Consumir a esmola de comida sabendo de seu benefício, pensando: “Tendo consumido a esmola de comida, sustentarei os deveres de um contemplativo (samaṇadhamma)”, chama-se “contentamento quanto ao benefício”. Não se deve aceitar comida trazida que encha a tigela completamente. Se houver uma pessoa não ordenada presente, deve-se fazê-la segurar a tigela; se não houver, deve-se mandar trazer e aceitar apenas a quantidade limite de aceitação. Isso se chama “contentamento quanto à quantidade”. Consumir apenas para afastar a fome, pensando “isto não é uma fuga para o apego aqui”, chama-se “contentamento quanto ao consumo”. Não se deve consumir após armazenar. Isso se chama “contentamento quanto a evitar o armazenamento”. Deve-se distribuir a comida permanecendo nos princípios de cortesia (sāraṇīyadhamma), sem olhar para o rosto de quem recebe. Isso se chama “contentamento quanto à partilha”. Piṇḍapātapaṭisaṃyuttāni pana pañca dhutaṅgāni piṇḍapātikaṅgaṃ sapadānacārikaṅgaṃ ekāsanikaṅgaṃ pattapiṇḍikaṅgaṃ khalupacchābhattikaṅganti. Iti piṇḍapātasantosamahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni pañca dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento piṇḍapātasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. Vaṇṇavādītiādīni vuttanayeneva veditabbāni. As cinco práticas ascéticas (dhutaṅga) relacionadas à esmola de comida são: a prática de comer apenas comida de esmola (piṇḍapātikaṅga), a prática de ir de casa em casa sem interrupção (sapadānacārikaṅga), a prática de comer em uma única sessão (ekāsanikaṅga), a prática de comer apenas da tigela (pattapiṇḍikaṅga) e a prática de recusar comida adicional após ter terminado (khalupacchābhattikaṅga). Assim, o Paccekabuddha, ao cumprir a grande linhagem dos nobres do contentamento com a esmola de comida, protege estas cinco práticas ascéticas; ao protegê-las, ele se torna contente por meio da grande linhagem dos nobres do contentamento com a esmola de comida. As palavras “aquele que elogia”, etc., devem ser entendidas da mesma maneira que foi descrita. Senāsanānīti idha senāsanaṃ jānitabbaṃ, senāsanakhettaṃ jānitabbaṃ, senāsanasantoso jānitabbo, senāsanapaṭisaṃyuttadhutaṅgaṃ jānitabbaṃ. Tattha senāsananti mañco pīṭhaṃ bhisi bimbohanaṃ vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṃ guhā leṇaṃ aṭṭo māḷo veḷugumbo rukkhamūlaṃ yattha vā pana bhikkhū paṭikkamantīti imāni pannarasa senāsanāni. “Assentos e leitos” (senāsana): aqui, deve-se conhecer o assento e leito, deve-se conhecer o campo do assento e leito, deve-se conhecer o contentamento com o assento e leito e deve-se conhecer a prática ascética relacionada ao assento e leito. Ali, “assento e leito” refere-se a: cama, banco, colchão, travesseiro, mosteiro, cabana de teto inclinado, palácio, edifício de teto plano, caverna, abrigo de rocha, torre, pavilhão, moita de bambu, pé de árvore, ou qualquer lugar onde os bhikkhus se recolhem — estes são os quinze tipos de assentos e leitos. Senāsanakhettanti saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā attano vā dhanena paṃsukūlaṃ vāti cha khettāni. “O campo do assento e leito” refere-se a seis campos: da Sangha, de um grupo, de parentes, de amigos, com os próprios recursos, ou abandonado. Senāsanasantosoti senāsane vitakkasantosādayo pannarasa santosā. Te piṇḍapāte vuttanayeneva veditabbā. Senāsanapaṭisaṃyuttāni pana pañca dhutaṅgāni āraññikaṅgaṃ rukkhamūlikaṅgaṃ abbhokāsikaṅgaṃ sosānikaṅgaṃ yathāsanthatikaṅganti. Iti senāsanasantosaṃ mahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni pañca dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento senāsanasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. “O contentamento com o assento e leito” refere-se aos quinze tipos de contentamento, como o contentamento quanto ao pensamento, etc., em relação ao assento e leito. Eles devem ser entendidos da mesma maneira que foi descrita para a esmola de comida. As cinco práticas ascéticas relacionadas ao assento e leito são: a prática de morar na floresta (āraññikaṅga), a prática de morar ao pé de uma árvore (rukkhamūlikaṅga), a prática de morar ao ar livre (abbhokāsikaṅga), a prática de morar em um cemitério (sosānikaṅga) e a prática de aceitar qualquer assento que lhe seja designado (yathāsanthatikaṅga). Assim, o Paccekabuddha, ao cumprir a grande linhagem dos nobres do contentamento com o assento e leito, protege estas cinco práticas ascéticas; ao protegê-las, ele se torna contente por meio da grande linhagem dos nobres do contentamento com o assento e leito. Iti [Pg.116] āyasmā dhammasenāpati sāriputtatthero pathaviṃ pattharamāno viya sāgarakucchiṃ pūrayamāno viya ākāsaṃ vitthārayamāno viya ca paṭhamaṃ cīvarasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetvā candaṃ uṭṭhāpento viya sūriyaṃ ullaṅghento viya ca dutiyapiṇḍapātasantosaṃ kathetvā sineruṃ ukkhipento viya tatiyaṃ senāsanasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetvā idāni gilānapaccayasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetuṃ ‘‘santuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’’tiādimāha. Taṃ piṇḍapātagatikameva. Tattha yathālābhayathābalayathāsāruppasantoseneva santussitabbaṃ. Bhāvanārāmaariyavaṃso pana idha anāgato, nesajjikaṅgaṃ bhāvanārāmaariyavaṃsaṃ bhajati (dī. ni. aṭṭha. 3.309; a. ni. aṭṭha. 2.4.28). Vuttampi cetaṃ – Assim, o venerável ancião Sāriputta, o General do Dhamma, como se estivesse estendendo a terra, como se estivesse preenchendo o ventre do oceano, como se estivesse expandindo o espaço, tendo primeiro exposto a primeira linhagem dos nobres do contentamento com os mantos; e, como se estivesse fazendo a lua subir, como se estivesse elevando o sol, tendo exposto o segundo, o contentamento com a esmola de comida; e, como se estivesse erguendo o monte Sineru, tendo exposto a terceira linhagem dos nobres do contentamento com o assento e leito; agora, para expor a linhagem dos nobres do contentamento com os requisitos para os doentes, disse: “Ele está contente com qualquer requisito de medicamentos para os doentes”, etc. Isso segue o mesmo curso da esmola de comida. Ali, deve-se contentar-se apenas com o contentamento com o que quer que se obtenha, de acordo com a própria força e de acordo com o que é apropriado. No entanto, a linhagem dos nobres do deleite no desenvolvimento mental (bhāvanārāma-ariyavaṃsa) não é mencionada aqui; a prática de permanecer sentado (nesajjikaṅga) está associada à linhagem dos nobres do deleite no desenvolvimento mental. Pois também foi dito: ‘‘Pañca senāsane vuttā, pañca āhāranissitā; Eko vīriyasaṃyutto, dve ca cīvaranissitā’’ti. (dī. ni. aṭṭha. 3.309; a. ni. aṭṭha. 2.4.28); “Cinco são ditas em relação ao assento e leito, cinco dependem da comida; uma está associada à energia, e duas dependem dos mantos.” Porāṇe aggaññe ariyavaṃse ṭhitoti ettha porāṇeti na adhunuppattike. Aggaññeti aggehi jānitabbe. Ariyavaṃseti ariyānaṃ vaṃse. Yathā hi khattiyavaṃso brāhmaṇavaṃso vessavaṃso suddavaṃso samaṇavaṃso kulavaṃso rājavaṃso, evamayampi aṭṭhamo ariyavaṃso, ariyatanti ariyapaveṇi nāma hoti. So kho panāyaṃ vaṃso imesaṃ vaṃsānaṃ mūlagandhādīnaṃ kālānusārigandhādayo viya aggamakkhāyati. Ke pana te ariyā, yesaṃ eso vaṃsoti? Ariyā vuccanti buddhā ca paccekabuddhā ca tathāgatasāvakā ca, etesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. Ito pubbe hi satasahassakappādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake taṇhaṅkaro medhaṅkaro saraṇaṅkaro dīpaṅkaroti cattāro buddhā uppannā, te ariyā, tesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. Tesaṃ buddhānaṃ parinibbānato aparabhāge asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā koṇḍañño nāma buddho uppanno…pe… imasmiṃ kappe kakusandho koṇāgamano kassapo amhākaṃ bhagavā gotamoti cattāro buddhā uppannā, tesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. Api ca atītānāgatapaccuppannānaṃ sabbabuddhapaccekabuddhabuddhasāvakānaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso, tasmiṃ ariyavaṃse (a. ni. aṭṭha. 2.4.28). Ṭhitoti patiṭṭhito. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. “Estabelecido na antiga e primordial linhagem dos nobres”: aqui, “antiga” significa que não surgiu recentemente. “Primordial” (aggañña) significa que deve ser conhecida pelos mais elevados. “Linhagem dos nobres” significa na linhagem dos nobres. Pois assim como há a linhagem dos khattiyas (guerreiros), a linhagem dos brâmanes, a linhagem dos vessas (comerciantes), a linhagem dos suddas (trabalhadores), a linhagem dos contemplativos, a linhagem da família e a linhagem dos reis, assim também esta é a oitava linhagem, a linhagem dos nobres, que é chamada de tradição dos nobres (ariyapaveṇi). E esta linhagem é declarada como a mais excelente entre todas essas linhagens, assim como o perfume de sândalo preto (kālānusāri) é o mais excelente entre os perfumes de raiz, etc. Quem são esses nobres de quem esta é a linhagem? Os nobres são chamados de Buddhas, Paccekabuddhas e discípulos do Tathāgata; a linhagem desses nobres é a linhagem dos nobres. Pois antes disso, no topo de quatro asaṅkhyeyyas (incalculáveis) e cem mil éons (kappas) atrás, surgiram quatro Buddhas: Taṇhaṅkara, Medhaṅkara, Saraṇaṅkara e Dīpaṅkara. Eles eram nobres, e a linhagem desses nobres é a linhagem dos nobres. Após o parinibbāna desses Buddhas, tendo decorrido um período incalculável, surgiu o Buddha chamado Koṇḍañña... [etc.]... neste éon surgiram quatro Buddhas: Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa e o nosso Abençoado Gotama. Eles eram nobres, e a linhagem desses nobres é a linhagem dos nobres. Além disso, é a linhagem dos nobres de todos os Buddhas, Paccekabuddhas e discípulos dos Buddhas do passado, futuro e presente; nessa linhagem dos nobres. “Estabelecido” significa firmado. O restante deve ser entendido da mesma maneira que foi descrita. Aṭṭhamagāthāniddesavaṇṇanā. A explicação do comentário sobre a oitava estrofe. 129. Navame [Pg.117] ayaṃ yojanā – dussaṅgahā pabbajitāpi eke, ye asantosābhibhūtā, tathāvidhā eva ca atho gahaṭṭhā gharamāvasantā. Etamahaṃ dussaṅgahabhāvaṃ jigucchanto vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ. 129. Na nona estrofe, esta é a conexão: “Alguns que saíram da vida familiar também são difíceis de acolher, aqueles que são dominados pelo descontentamento; e da mesma forma são os leigos que vivem em suas casas. Sentindo repulsa por essa condição de ser difícil de acolher, tendo iniciado a meditação de introspecção (vipassanā), alcancei a iluminação de um Paccekabuddha (paccekabodhi)”. O restante deve ser entendido da mesma maneira que a anterior. Niddese anassavāti vacanaṃ assavanakā. Avacanakarāti dubbacā. Paṭilomavuttinoti paccanīkaṃ kathanasīlā, paṭimallā hutvā pavattantīti attho. Aññeneva mukhaṃ karontīti ovādadāyake disvā mukhaṃ parivattetvā aññaṃ disābhāgaṃ olokenti. Abyāvaṭo hutvāti avāvaṭo hutvā. Anapekkho hutvāti anallīno hutvā. Na explicação, “desobedientes” (anassavā) significa aqueles que não ouvem as palavras. “Aqueles que não fazem o que lhes é dito” (avacanakarā) significa difíceis de admoestar. “Aqueles que agem de forma contrária” (paṭilomavuttino) significa que têm o hábito de falar de forma hostil; o significado é que eles agem como rivais. “Eles viram o rosto para outro lado” significa que, ao verem quem lhes dá conselhos, viram o rosto e olham para outra direção. “Estando desocupado” (abyāvaṭo) significa livre de preocupações. “Estando sem apego” (anapekkho) significa desapegado. Navamagāthāniddesavaṇṇanā. A explicação do comentário sobre a nona estrofe. 130. Dasame oropayitvāti apanetvā. Gihibyañjanānīti kesamassuodātavatthālaṅkāramālāgandhavilepanaitthiputtadāsidāsādīni. Etāni gihibhāvaṃ byañjayanti, tasmā ‘‘gihibyañjanānī’’ti vuccanti. Sañchinnapattoti patitapatto. Chetvānāti maggañāṇena chinditvā. Vīroti maggavīriyasamannāgato. Gihibandhanānīti kāmabandhanāni. Kāmā hi gihīnaṃ bandhanāni. Ayaṃ tāva padattho. 130. Na décima estrofe, “tendo removido” (oropayitvā) significa tendo retirado. “As marcas de um leigo” (gihibyañjanāni) refere-se a: cabelo, barba, roupas brancas, ornamentos, guirlandas, perfumes, unguentos, esposa, filhos, servas, servos, etc. Estes manifestam o estado de leigo, por isso são chamados de “marcas de um leigo”. “Com das folhas caídas” (sañchinnapatto) significa com as folhas que caíram. “Tendo cortado” (chetvāna) significa tendo cortado com o conhecimento do caminho (maggañāṇa). “O herói” (vīro) significa dotado da energia do caminho. “Os grilhões dos leigos” (gihibandhanāni) refere-se aos grilhões dos prazeres sensuais. Pois os prazeres sensuais são os grilhões dos leigos. Este é o significado literal das palavras. Ayaṃ pana adhippāyo – ‘‘aho vatāhampi oropayitvā gihibyañjanāni sañchinnapatto yathā koviḷāro bhaveyya’’nti evañhi cintayamāno vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti (su. ni. aṭṭha. 1.44). Sesaṃ purimanayeneva jānitabbaṃ. E esta é a intenção: “Oh, se eu também, tendo removido as marcas de um leigo, pudesse ser como uma árvore koviḷāra com as folhas caídas!” — refletindo assim, tendo iniciado a meditação de introspecção, alcancei a iluminação de um Paccekabuddha. O restante deve ser entendido da mesma maneira que a anterior. Niddese sārāsanañcāti sāraṃ āsanaṃ. Chinnānīti gaḷitāni. Sañchinnānīti nipaṇṇāni. Patitānīti vaṇṭato muttāni. Paripatitānīti bhūmiyaṃ patitāni. Na explicação, “sārāsana” significa o assento essencial. “Cortadas” (chinnāni) significa desprendidas. “Completamente cortadas” (sañchinnāni) significa caídas no chão. “Caídas” (patitāni) significa soltas do talo. “Caídas ao redor” (paripatitāni) significa caídas no chão. Dasamagāthāniddesavaṇṇanā. A explicação do comentário sobre a décima estrofe. Paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. A explicação do primeiro capítulo está concluída. 2. Dutiyavaggavaṇṇanā 2. A explicação do segundo capítulo 131-2. Dutiyavaggassa [Pg.118] paṭhamadvaye nipakanti pakatinipuṇaṃ paṇḍitaṃ kasiṇaparikammādīsu kusalaṃ. Sādhuvihārinti appanāvihārena vā upacārena vā samannāgataṃ. Dhīranti dhitisampannaṃ. Tattha nipakattena dhitisampadā vuttā. Idha pana dhitisampannamevāti attho. Dhiti nāma asithilaparakkamatā, ‘‘kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ti (ma. ni. 2.184; a. ni. 2.5; mahāni. 196) evaṃ pavattavīriyassetaṃ adhivacanaṃ. Api ca dhikkatapāpotipi dhīro. Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāyāti yathā paṭirājā ‘‘vijitaṃ raṭṭhaṃ anatthāvaha’’nti ñatvā rajjaṃ pahāya eko carati evaṃ bālasahāyaṃ pahāya eko care. Atha vā rājāva raṭṭhanti yathā sutasomo rājā vijitaṃ raṭṭhaṃ pahāya eko cari, yathā ca mahājanako evaṃ ekova careti ayampi etassattho. Sesaṃ vuttānusārena sakkā jānitunti na vitthāritaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.45-46). Niddese vattabbaṃ natthi. 131-2. No primeiro par (de versos) do segundo capítulo (vagga), 'prudente' (nipaka) significa naturalmente habilidoso, sábio, proficiente nos trabalhos preparatórios dos kasiṇas, etc. 'De conduta virtuosa' (sādhuvihārin) significa dotado de uma morada de absorção (appanā) ou de acesso (upacāra). 'Firme' (dhīra) significa dotado de firmeza (dhiti). Ali, através de 'prudente', a realização da firmeza é dita. Mas aqui, o significado é simplesmente 'dotado de firmeza'. Firmeza (dhiti) significa esforço inabalável; esta é uma designação para a energia exercida de tal forma: 'Que reste apenas a pele, os tendões...', etc. Além disso, aquele que rejeitou o mal (dhikkatapāpo) também é chamado de 'dhīra'. 'Como um rei que abandona seu reino conquistado': assim como um rei rival, sabendo que 'o reino conquistado traz desvantagens', abandona o reino e caminha sozinho, da mesma forma deve-se abandonar o companheiro tolo e caminhar sozinho. Ou então, 'como um rei seu reino': assim como o rei Sutasoma abandonou seu reino conquistado e caminhou sozinho, e assim como Mahājanaka, da mesma forma deve-se caminhar sozinho; este também é o significado disso. O restante pode ser compreendido de acordo com o que já foi dito, por isso não é detalhado. No Niddesa não há nada a ser comentado. Paṭhamadvayaṃ. O primeiro par. 133. Tatiyagāthā padatthato uttānā eva. Kevalañca pana sahāyasampadanti ettha asekkhehi sīlādikkhandhehi sampannā sahāyā eva ‘‘sahāyasampadā’’ti veditabbā. Ayaṃ panettha yojanā – yā ayaṃ vuttā sahāyasampadā, taṃ sahāyasampadaṃ addhā pasaṃsāma, ekaṃseneva thomemāti vuttaṃ hoti. Kathaṃ? Seṭṭhā samāsevitabbā sahāyāti. Kasmā? Attano sīlādīhi seṭṭhe sevamānassa sīlādayo dhammā anuppannā uppajjanti, uppannā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇanti. Same sevamānassa aññamaññasamadhāraṇena kukkuccavinodanena ca laddhā na parihāyanti. Ete pana sahāyake seṭṭhe ca same ca aladdhā kuhanādimicchājīvaṃ vajjetvā dhammena samena uppannaṃ bhojanaṃ bhuñjanto tattha ca paṭighānunayaṃ anuppādento anavajjabhojī hutvā atthakāmo kulaputto eko care khaggavisāṇakappo. Ahampi hi evaṃ caranto imaṃ sampattiṃ adhigatomhīti (su. ni. aṭṭha. 1.47). Niddeso vuttanayo eva. 133. A terceira estrofe tem o significado das palavras claro por si só. No entanto, quanto a 'a excelência de um companheiro' (sahāyasampada), aqui deve-se entender que apenas os companheiros dotados dos agregados de virtude, etc., dos nobres (asekha) são chamados de 'excelência de um companheiro'. Esta é a conexão aqui: 'Certamente elogiamos essa excelência de um companheiro que foi mencionada, nós a louvamos de forma absoluta' — este é o significado. Como? 'Companheiros que são superiores ou iguais devem ser associados'. Por quê? Para quem se associa com alguém superior a si mesmo em virtude, etc., as qualidades de virtude, etc., que ainda não surgiram, surgem; e aquelas que já surgiram alcançam crescimento, maturação e plenitude. Para quem se associa com um igual, através do apoio mútuo e da dissipação do remorso, as qualidades adquiridas não declinam. Mas se não encontrar tais companheiros, superiores ou iguais, evitando meios de vida incorretos como a hipocrisia, etc., comendo o alimento obtido de forma justa e equitativa, sem gerar aversão ou apego a ele, tornando-se um comedor irrepreensível, o filho de boa família que busca o bem deve caminhar sozinho como o chifre de um rinoceronte. 'Pois eu também, caminhando assim, alcancei esta realização.' A explicação no Niddesa segue o mesmo método já mencionado. Tatiyaṃ. A terceira. 134. Catutthe [Pg.119] disvāti oloketvā. Suvaṇṇassāti kañcanassa. ‘‘Valayānī’’ti pāṭhaseso. Sāvasesapāṭho hi ayaṃ attho. Pabhassarānīti pabhāsanasīlāni, jutimantānīti vuttaṃ hoti. Sesaṃ uttānapadatthameva. Ayaṃ pana yojanā – disvā bhujasmiṃ suvaṇṇassa valayāni ‘‘gaṇavāse sati saṅghaṭṭanā, ekavāse sati aghaṭṭanā’’ti evaṃ cintento vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.48). Nūpurānīti valayāni. ‘‘Niyurā’’ti keci vadanti. Ghaṭṭentīti aññamaññaṃ hananti. 134. Na quarta (estrofe), 'tendo visto' (disvā) significa tendo olhado. 'De ouro' (suvaṇṇassa) significa de ouro brilhante (kañcana). 'Braceletes' (valayāni) é o restante do texto. Pois este significado é uma leitura elíptica. 'Radiantes' (pabhassarāni) significa de natureza brilhante, ou seja, resplandecentes. O restante tem o significado das palavras claro. Esta é a conexão: tendo visto os braceletes de ouro no braço, pensando: 'Havendo vida em grupo, há colisão; havendo vida solitária, não há colisão', e iniciando a meditação de insight (vipassanā), alcancei a iluminação de um Paccekabuddha. O restante é exatamente como já foi dito. 'Nūpura' significa braceletes. Alguns dizem 'niyura'. 'Chocando-se' (ghaṭṭenti) significa batendo uns nos outros. Catutthaṃ. A quarta. 135. Pañcamagāthā padatthato uttānā eva. Ayaṃ pana ettha adhippāyo – yvāyaṃ etena dutīyena kumārena sītuṇhādīni nivedentena sahavāsena taṃ saññāpentassa mama vācābhilāpo, tasmiṃ sinehavasena abhisajjanā vā jātā. Sace ahaṃ imaṃ na pariccajāmi, tato āyatimpi tatheva hessati. Yathā idāni, evaṃ dutīyena saha mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā. Ubhayampi cetaṃ antarāyakaraṃ visesādhigamassāti etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno taṃ chaḍḍetvā yoniso paṭipajjitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti (su. ni. aṭṭha. 1.49). Sesaṃ vuttanayameva. 135. A quinta estrofe tem o significado das palavras claro por si só. Mas este é o sentido aqui: 'esta conversa minha com este segundo jovem, que me informa sobre o frio, o calor, etc., vivendo juntos e conversando com ele, ou o apego que surgiu em relação a ele por afeição... Se eu não abandonar isso, no futuro será da mesma forma. Assim como agora, haverá conversa ou apego com um segundo companheiro. Vendo esse perigo no futuro — de que ambos são obstáculos para a obtenção da distinção espiritual —, abandonando isso e praticando com atenção sábia (yoniso), alcancei a iluminação de um Paccekabuddha.' O restante é exatamente como já foi dito. Pañcamaṃ. A quinta. 136. Chaṭṭhe kāmāti dve kāmā vatthukāmā ca kilesakāmā ca. Tattha vatthukāmā manāpiyā rūpādayo dhammā, kilesakāmā chandādayo sabbepi rāgappabhedā. Idha pana vatthukāmā adhippetā. Rūpādianekappakārena citrā. Lokassādavasena madhurā. Bālaputhujjanānaṃ manaṃ ramentīti manoramā. Virūparūpenāti virūpena rūpena, anekavidhena sabhāvenāti vuttaṃ hoti. Te hi rūpādivasena citrā, rūpādīsupi nīlādivasena vividharūpā. Evaṃ tena virūparūpena tathā tathā assādaṃ dassetvā mathenti cittaṃ, pabbajjāya abhiramituṃ na dentīti. Sesamettha pākaṭameva. Nigamanampi dvīhi tīhi vā padehi yojetvā purimagāthāsu vuttanayena veditabbaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.50). 136. Na sexta (estrofe), 'prazeres sensoriais' (kāmā) refere-se a dois tipos de prazeres: os prazeres objetivos (vatthukāma) e os prazeres subjetivos ou defilamentos (kilesakāma). Entre eles, os prazeres objetivos são as coisas agradáveis como formas, etc.; os prazeres subjetivos são o desejo (chanda), etc., todas as variedades de cobiça ou apego (rāga). Mas aqui, os prazeres objetivos são os pretendidos. 'Variados' (citrā) devido às muitas formas, etc. 'Doces' (madhurā) devido ao sabor do prazer no mundo. 'Encantadores' (manoramā) porque deleitam a mente dos tolos e pessoas comuns (puthujjana). 'Com formas diversas' (virūparūpena) significa com formas variadas, ou seja, com naturezas de múltiplos tipos. Pois eles são variados em termos de formas, etc., e mesmo entre as formas, etc., são de cores diversas como azul, etc. Assim, mostrando gratificação de várias maneiras através dessas formas diversas, eles perturbam a mente e não permitem que se encontre contentamento na vida monástica (pabbajjā). O restante aqui é evidente. A conclusão também deve ser entendida conectando duas ou três palavras de acordo com o método mencionado nas estrofes anteriores. Kāmaguṇāti [Pg.120] kāmayitabbaṭṭhena kāmā. Bandhanaṭṭhena guṇā. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, ahatānaṃ vatthānaṃ diguṇaṃ saṅghāṭi’’nti (mahāva. 348) ettha paṭalaṭṭho guṇaṭṭho. ‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahantī’’ti (saṃ. ni. 1.4) ettha rāsaṭṭho guṇaṭṭho. ‘‘Sataguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā’’ti (ma. ni. 3.379) ettha ānisaṃsaṭṭho guṇaṭṭho. ‘‘Antaṃ antaguṇaṃ (dī. ni. 2.377; ma. ni. 1.110; khu. pā. 3.dvattiṃsākāra), kayirā mālāguṇe bahū’’ti ettha bandhanaṭṭho guṇaṭṭho. Idhāpi eseva adhippeto, tena vuttaṃ – ‘‘bandhanaṭṭhena guṇā’’ti. Cakkhuviññeyyāti cakkhuviññāṇena passitabbā. Etenupāyena sotaviññeyyādīsupi attho veditabbo. Iṭṭhāti pariyiṭṭhā vā hontu, mā vā, iṭṭhārammaṇabhūtāti attho. Kantāti kāmanīyā. Manāpāti manavaḍḍhanakā. Piyarūpāti piyajātikā. Kāmūpasaṃhitāti ārammaṇaṃ katvā uppajjamānena kāmena upasaṃhitā. Rajanīyāti rajjaniyā, rāguppattikāraṇabhūtāti attho. 'Cordas dos prazeres sensoriais' (kāmaguṇa): são 'kāma' no sentido de serem desejáveis. São 'guṇa' no sentido de amarras ou laços. Na passagem 'Eu permito, monges, um manto externo de duas dobras (diguṇa) de tecido novo', o significado de 'guṇa' é 'dobra' ou 'camada' (paṭala). Na passagem 'O tempo passa, as noites voam, as fases da vida (vayoguṇa) nos deixam sucessivamente', o significado de 'guṇa' é 'fase' ou 'acumulação ou grupo' (rāsa). Na passagem 'Uma oferenda cem vezes (sataguṇa) mais benéfica deve ser esperada', o significado de 'guṇa' é 'benefício ou multiplicação' (ānisaṃsa). Nas passagens 'intestinos, mesentério (antaguṇa)' e 'deve-se fazer muitas guirlandas (mālāguṇa)', o significado de 'guṇa' é 'laço ou cordão' (bandhana). Aqui também este é o sentido pretendido, por isso é dito: 'guṇa no sentido de amarras ou laços'. 'Cognoscíveis pelo olho' (cakkhuviññeyyā) significa que devem ser vistos pela consciência visual. Por este método, o significado também deve ser entendido para os cognoscíveis pelo ouvido, etc. 'Desejáveis' (iṭṭhā) significa: quer sejam buscados ou não, eles constituem objetos desejáveis. 'Atraentes' (kantā) significa dignos de desejo. 'Agradáveis' (manāpā) significa que aumentam o prazer mental. 'De natureza amável' (piyarūpā) significa de natureza querida. 'Associados ao desejo' (kāmūpasaṃhitā) significa associados ao desejo que surge tendo-os como objeto. 'Provocadores de luxúria' (rajanīyā) significa excitantes, ou seja, que servem de causa para o surgimento da cobiça (rāga). Yadi muddāyātiādīsu muddāti aṅgulipabbesu saññaṃ ṭhapetvā hatthamuddā. Gaṇanāti acchiddagaṇanā. Saṅkhānanti piṇḍagaṇanā. Yāya khettaṃ oloketvā ‘‘idha ettakā vīhī bhavissanti’’, rukkhaṃ oloketvā ‘‘idha ettakāni phalāni bhavissanti’’, ākāsaṃ oloketvā ‘‘ime ākāse sakuṇā ettakā nāma bhavissantī’’ti jānanti. Kasīti kasikammaṃ. Vaṇijjāti jaṅghavaṇijjathalavaṇijjādivaṇippatho. Gorakkhanti attano vā paresaṃ vā gāvo rakkhitvā pañcagorasavikkayena jīvanakammaṃ. Issattho vuccati āvudhaṃ gahetvā upaṭṭhānakammaṃ. Rājaporisanti vinā āvudhena rājakammaṃ katvā rājupaṭṭhānaṃ. Sippaññataranti gahitāvasesahatthiassasippādi. Em passagens como 'se por meio de selos ou gestos' (muddā), 'muddā' refere-se à linguagem de sinais com as mãos, estabelecendo marcas nas articulações dos dedos. 'Cálculo' (gaṇanā) significa contagem contínua (sem falhas). 'Aritmética' (saṅkhāna) significa contagem por estimativa ou soma global. Através da qual, olhando para um campo, sabe-se: 'aquí haverá tanto de arroz'; olhando para uma árvore: 'aqui haverá tantos frutos'; olhando para o céu: 'haverá tantas aves neste céu'. 'Agricultura' (kasī) significa o trabalho de lavoura. 'Comércio' (vaṇijjā) significa o comércio ambulante a pé, comércio terrestre, etc. 'Pecuária' (gorakkha) significa o meio de vida de proteger as vacas de si mesmo ou de outros e vender os cinco produtos da vaca. 'Arquearia' (issattha) refere-se ao serviço militar empunhando armas. 'Serviço real' (rājaporisa) significa servir ao rei realizando tarefas reais sem empunhar armas. 'Qualquer outro ofício' (sippaññatara) refere-se aos ofícios restantes não mencionados, como o manejo de elefantes, cavalos, etc. Sītassa purakkhatoti lakkhaṃ viya sarassa sītassa purato ṭhito, sītena bādhiyamānoti attho. Uṇhepi eseva nayo. Ḍaṃsādīsu ḍaṃsāti piṅgalamakkhikā. Makasāti sabbamakkhikā. Sarīsapāti ye keci saritvā gacchanti. Rissamānoti pīḷiyamāno ruppamāno ghaṭṭiyamāno. Mīyamānoti maramāno. Ayaṃ, bhikkhaveti bhikkhave, ayaṃ muddādīhi jīvikakappanaṃ āgamma sītādipaccayo ābādho. Kāmānaṃ ādīnavoti kāmesu [Pg.121] upaddavo, upasaggoti attho. Sandiṭṭhikoti paccakkho sāmaṃ passitabbo. Dukkhakkhandhoti dukkharāsi. Kāmahetūtiādīsu paccayaṭṭhena kāmā assa hetūti kāmahetu. Mūlaṭṭhena kāmā nidānamassāti kāmanidāno. Liṅgavipallāsena pana ‘‘kāmanidāna’’nti vutto. Kāraṇaṭṭhena kāmā adhikaraṇaṃ assāti kāmādhikaraṇo. Liṅgavipallāseneva pana ‘‘kāmādhikaraṇa’’nti vutto. Kāmānameva hetūti idaṃ niyamavacanaṃ kāmapaccayā uppajjatiyevāti attho. 'Exposto ao frio' (sītassa purakkhato) significa colocado diante do frio como um alvo diante de uma flecha; o significado é ser afligido pelo frio. O mesmo método se aplica ao calor (uṇha). Entre 'moscas, etc.' (ḍaṃsa), 'ḍaṃsa' refere-se a moscas marrons ou mutucas. 'Makasa' refere-se a mosquitos ou pernilongos. 'Répteis' (sarīsapa) refere-se a quaisquer criaturas que rastejam. 'Sendo afligido' (rissamāno) significa sendo oprimido, perturbado, fustigado. 'Morrendo' (mīyamāno) significa falecendo. 'Este, monges' significa: ó monges, esta aflição condicionada pelo frio, etc., decorrente de buscar a subsistência através de selos ou gestos, etc. 'O perigo dos prazeres sensoriais' (kāmānaṃ ādīnava) significa o infortúnio, a tribulação nos prazeres sensoriais. 'Visível nesta vida' (sandiṭṭhiko) significa evidente, a ser visto por si mesmo. 'Massa de sofrimento' (dukkhakkhandha) significa um acúmulo de sofrimento. Em passagens como 'por causa dos prazeres sensoriais' (kāmahetu): 'kāmahetu' significa que os prazeres sensoriais são a sua causa no sentido de condição. 'Tendo os prazeres sensoriais como origem' (kāmanidāna) significa que os prazeres sensoriais são a sua origem no sentido de raiz; mas é expresso como neutro ('kāmanidāna') devido a uma mudança de gênero gramatical. 'Tendo os prazeres sensoriais como motivo' (kāmādhikaraṇa) significa que os prazeres sensoriais são o seu motivo no sentido de causa; mas é expresso como neutro devido a uma mudança de gênero gramatical. 'Unicamente por causa dos prazeres sensoriais' é uma declaração restritiva, significando que surge de fato devido à condição dos prazeres sensoriais. Uṭṭhahatoti ājīvasamuṭṭhāpakavīriyena uṭṭhahantassa. Ghaṭatoti taṃ vīriyaṃ pubbenāparaṃ ghaṭentassa. Vāyamatoti vāyāmaṃ parakkamaṃ payogaṃ karontassa. Nābhinipphajjantīti na nipphajjanti, hatthaṃ nābhiruhanti. Socatīti citte uppannabalavasokena socati. Kilamatīti kāye uppannadukkhena kilamati. Paridevatīti vācāya paridevati. Urattāḷinti uraṃ tāḷetvā. Kandatīti rodati. Sammohaṃ āpajjatīti visaññī viya sammūḷho hoti. Moghanti tucchaṃ. Aphaloti nipphalo. 'De quem se esforça' (uṭṭhahato) significa de quem se empenha com a energia que gera o meio de vida. 'De quem se aplica' (ghaṭato) significa de quem conecta essa energia continuamente do início ao fim. 'De quem se empenha' (vāyamato) significa de quem faz esforço, empenho e aplicação. 'Se não se realizam' (nābhinipphajjanti) significa que não se concretizam, não chegam às suas mãos. 'Ele lamenta' (socati) significa que lamenta devido a uma forte tristeza surgida na mente. 'Ele se esgota' (kilamati) significa que se esgota devido ao sofrimento surgido no corpo. 'Ele chora' (paridevati) significa que se lamenta por meio de palavras. 'Bate no peito' (urattāḷin) significa batendo no próprio peito. 'Clama' (kandati) significa que chora em voz alta. 'Cai em desespero' (sammohaṃ āpajjati) significa que fica confuso, como se estivesse inconsciente. 'Em vão' (mogha) significa vazio. 'Infrutífero' (aphala) significa sem frutos. Ārakkhādhikaraṇanti ārakkhakāraṇā. Kinti meti kena nu kho me upāyena. Yampi meti yampi mayhaṃ kasikammādīni katvā uppāditaṃ dhanaṃ ahosi. Tampi no natthīti tampi amhākaṃ idāni natthi. 'Por motivo de proteção' (ārakkhādhikaraṇa) significa por causa da proteção. 'Como posso eu...?' (kinti me) significa 'por qual meio, de fato, eu...?'. 'O que quer que eu tivesse' (yampi me) significa 'aquela riqueza minha que havia sido produzida através da agricultura, etc.'. 'Isso também não tenho mais' (tampi no natthi) significa 'isso também agora não é mais nosso'. Puna caparaṃ, bhikkhave, kāmahetūtiādināpi kāraṇaṃ dassetvāva ādīnavaṃ dīpeti. Tattha kāmahetūti kāmapaccayā rājānopi rājūhi vivadantīti attho. Kāmanidānanti bhāvanapuṃsakaṃ, kāme nidānaṃ katvā vivadantīti attho. Kāmādhikaraṇantipi bhāvanapuṃsakameva, kāme adhikaraṇaṃ katvā vivadantīti attho. Kāmānameva hetūti gāmanigamasenāpatipurohitaṭṭhānantarādīnaṃ kāmānaṃyeva hetu vivadantīti attho. Upakkamantīti paharanti. 'Além disso, monges, por causa dos prazeres sensoriais', etc. — mostrando a causa, ele ilustra o perigo. Ali, 'por causa dos prazeres sensoriais' (kāmahetu) significa que, devido à condição dos prazeres sensoriais, até mesmo reis disputam com reis. 'Tendo os prazeres sensoriais como origem' (kāmanidāna) é um substantivo abstrato neutro, significando que disputam fazendo dos prazeres sensoriais a sua origem. 'Tendo os prazeres sensoriais como motivo' (kāmādhikaraṇa) também é um substantivo abstrato neutro, significando que disputam fazendo dos prazeres sensoriais o seu motivo. 'Unicamente por causa dos prazeres sensoriais' significa que disputam unicamente por causa dos prazeres sensoriais de vilas, cidades, cargos de generais, conselheiros reais, etc. 'Eles se atacam' (upakkamanti) significa que se agridem. Asicammanti asiñceva kheṭakaphalakādīni ca. 'Espada e escudo' (asicamma) refere-se à espada e também ao escudo de couro, etc. Dhanukalāpaṃ sannayhitvāti dhanuṃ gahetvā sarakalāpaṃ sannayhitvā. Ubhatobyūḷhanti ubhatorāsibhūtaṃ. Pakkhandantīti pavisanti. Usūsūti kaṇḍesu. Vijjotalantesūti parivattamānesu. Te tatthāti te tasmiṃ saṅgāme. 'Tendo empunhado o arco e a aljava' (dhanukalāpaṃ sannayhitvā) significa tendo tomado o arco e amarrado a aljava de flechas. 'Em ambas as frentes de batalha' (ubhatobyūḷha) significa dispostos em duas massas opostas. 'Eles avançam' (pakkhandanti) significa que entram na batalha. 'Flechas' (usūsu) refere-se a flechas. 'Voando ou brilhando' (vijjotalantesu) significa girando ou voando pelo ar. 'Eles ali' (te tattha) significa eles naquela batalha. Addāvalepanā [Pg.122] upakāriyoti cettha manussā pākārapādaṃ assakhurasaṇṭhānena iṭṭhakāhi cinitvā upari sudhāya limpanti. Evaṃ katapākārapādā ‘‘upakāriyo’’ti vuccanti. Tā tintena kalalena sittā addāvalepanā nāma honti. Pakkhandantīti tāsaṃ heṭṭhā tikhiṇaayasūlarukkhasūlādīhi vijjhiyamānā pākārassa picchillabhāvena ārohituṃ asakkontāpi upadhāvantiyeva. Chakaṇakāyāti kuthitagomayena. Abhivaggenāti satadantena. Taṃ aṭṭhadantākārena katvā ‘‘nagaradvāraṃ bhinditvā pavisissāmā’’ti āgate uparidvāre ṭhitā tassa bandhanayottāni chinditvā tena abhivaggena omaddanti. 'Baluartes rebocados com gesso úmido' (addāvalepanā upakāriyo): aqui, as pessoas constroem a base da muralha com tijolos no formato de casco de cavalo e a cobrem por cima com gesso. As bases das muralhas feitas dessa forma são chamadas de 'upakāriya' (baluartes). Quando aspergidas com lama úmida, elas são chamadas de 'addāvalepanā' (rebocadas com gesso úmido). 'Eles avançam' (pakkhandanti) significa que, embora sejam empalados por estacas afiadas de ferro ou de madeira abaixo delas, e incapazes de subir devido à superfície escorregadia da muralha, eles ainda correm em direção a ela. 'Com esterco líquido' (chakaṇakāya) significa com esterco de vaca fervente. 'Com o esmagador' (abhivaggena) significa com um dispositivo de cem dentes. Tendo feito aquilo na forma de oito dentes, quando os inimigos chegam dizendo 'vamos arrombar o portão da cidade e entrar', aqueles que estão posicionados acima do portão cortam as cordas e amarras do dispositivo e os esmagam com aquele esmagador. Sandhimpi chindantīti gharasandhimpi. Nillopanti gāme paharitvā mahāvilopaṃ karonti. Ekāgārikanti paṇṇāsamattāpi saṭṭhimattāpi parivāretvā jīvaggāhaṃ gahetvā dhanaṃ āharāpenti. Paripanthepi tiṭṭhantīti panthadūhanakammaṃ karonti. Aḍḍhadaṇḍakehīti muggarehi (ma. ni. aṭṭha. 1.169). Sesaṃ vuttatthameva. 'Eles arrombam casas' (sandhimpi chindanti) significa que abrem buracos nas junções das paredes das casas. 'Eles saqueiam' (nillopanti) significa que atacam a vila e realizam um grande saque. 'Roubo a uma única casa' (ekāgārika) significa que, cercando uma casa com cerca de cinquenta ou sessenta homens, capturam as pessoas vivas e as forçam a entregar suas riquezas. 'Eles montam emboscadas nas estradas' (paripanthepi tiṭṭhanti) significa que realizam assaltos nas estradas. 'Com porretes' (aḍḍhadaṇḍakehi) significa com clavas. O restante tem o significado já explicado. Chaṭṭhaṃ. A sexta. 137. Sattame etīti īti, āgantukānaṃ akusalabhāgiyānaṃ byasanahetūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Tasmā kāmaguṇāpi ete anekabyasanāvahaṭṭhena daḷhasannipātaṭṭhena ca īti. Gaṇḍopi asuciṃ paggharati, uddhumātaparipakkaparibhinno hoti. Tasmā ete kilesā asucipaggharaṇato uppādajarābhaṅgehi uddhumātaparipakkaparibhinnabhāvato ca gaṇḍo. Upaddavatīti upaddavo, anatthaṃ janento abhibhavati ajjhottharatīti attho, rāgagaṇḍādīnametaṃ adhivacanaṃ. Tasmā kāmaguṇāpete aviditanibbānatthāvahahetutāya sabbupaddavavatthutāya ca upaddavo. Yasmā panete kilesāturabhāvaṃ janentā sīlasaṅkhātamārogyaṃ loluppaṃ vā uppādentā pākatikameva ārogyaṃ vilumpanti, tasmā iminā ārogyavilumpanaṭṭhena rogo. Abbhantaramanupaviṭṭhaṭṭhena pana antotudanaṭṭhena dunnīharaṇīyaṭṭhena ca sallaṃ. Diṭṭhadhammikasamparāyikabhayāvahanato bhayaṃ. Metanti etaṃ sesamettha pākaṭameva. Nigamanampi vuttanayeneva veditabbaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.51). 137. No sétimo [verso], 'calamidade' (īti) é uma designação para as causas de ruína que são adventícias e associadas ao que é prejudicial (akusala). Portanto, os fios dos prazeres sensoriais (kāmaguṇā) também são chamados de 'calamidade' no sentido de trazerem inúmeras ruínas e no sentido de uma forte acumulação. Um 'tumor' (gaṇḍo) também secreta impureza, torna-se inchado, maduro e rompido. Portanto, esses defilementos (kilesā) são chamados de 'tumor' devido à secreção de impureza e devido ao estado de estarem inchados, maduros e rompidos pelo surgimento, envelhecimento e dissolução. 'Obstáculo' (upaddavo) significa aquilo que assalta; o significado é que ele subjuga e oprime, gerando o que é prejudicial; esta é uma designação para o tumor da cobiça, etc. Portanto, os fios dos prazeres sensoriais também são chamados de 'obstáculo' por serem a causa de não se conhecer o benefício do Nibbāna e por serem a base de todos os obstáculos. E porque esses defilementos, gerando um estado de enfermidade, destroem a saúde natural ao produzirem a cobiça ou ao arruinarem a saúde que consiste na virtude (sīla), por essa razão, no sentido de arruinar a saúde, são chamados de 'doença' (rogo). No sentido de terem penetrado no interior, de causarem dor interna e de serem difíceis de extrair, são chamados de 'flecha' (sallaṃ). Por trazerem medo nesta vida e na próxima, são chamados de 'medo' (bhayaṃ). 'Isso' (metaṃ) refere-se a isso; o restante aqui é evidente. A conclusão também deve ser compreendida da mesma maneira que foi dita (su. ni. aṭṭha. 1.51). Kāmarāgarattāyanti [Pg.123] kāmarāgena ratto ayaṃ. Chandarāgavinibaddhoti chandarāgena snehena baddho. Diṭṭhadhammikāpi gabbhāti imasmiṃ attabhāve vattamānasaḷāyatanagabbhā. Samparāyikāpi gabbhāti paralokepi saḷāyatanagabbhā. Na parimuccatīti parimuccituṃ na sakkoti. Otiṇṇo sātarūpenāti madhurasabhāvena rāgena otiṇṇo ogāhito. Palipathanti kāmakalalamaggaṃ. Dugganti duggamaṃ. 'Apegado à cobiça sensorial' (kāmarāgarattāya) significa aquele que está apegado pela cobiça sensorial. 'Preso pelo desejo e pela cobiça' (chandarāgavinibaddho) significa atado pelo afeto do desejo e da cobiça. 'Úteros desta vida' (diṭṭhadhammikāpi gabbhā) refere-se aos úteros das seis bases dos sentidos presentes nesta própria existência. 'Úteros da vida futura' (samparāyikāpi gabbhā) refere-se aos úteros das seis bases dos sentidos no outro mundo. 'Não se liberta' (na parimuccati) significa que não é capaz de se libertar. 'Mergulhado no que é agradável' (otiṇṇo sātarūpena) significa imerso, afundado na cobiça que tem uma natureza doce. 'Caminho lamacento' (palipathaṃ) significa o caminho de lama dos prazeres sensoriais. 'Difícil de transpor' (duggaṃ) significa de difícil acesso. Sattamaṃ. O sétimo. 138. Aṭṭhame sītaṃ dubbidhaṃ abbhantaradhātukkhobhapaccayañca bāhiradhātukkhobhapaccayañca. Tathā uṇhaṃ. Tattha ḍaṃsāti piṅgalamakkhikā. Sarīsapeti ye keci dīghajātikā saritvā gacchanti. Sesaṃ pākaṭameva. Nigamanampi vuttanayeneva veditabbaṃ. 138. No oitavo [verso], o 'frio' (sītaṃ) é de dois tipos: aquele causado pela perturbação dos elementos internos e aquele causado pela perturbação dos elementos externos. O mesmo se aplica ao 'calor' (uṇhaṃ). Ali, 'moscardos' (ḍaṃsā) refere-se às moscas marrons. 'Répteis' (sarīsapa) refere-se a quaisquer criaturas longas que se movem rastejando. O restante é evidente. A conclusão também deve ser compreendida da mesma maneira que foi dita. Aṭṭhamaṃ. O oitavo. 139. Navamagāthā padatthato pākaṭā eva. Ayaṃ panettha adhippāyayojanā – sā ca kho yuttivasena, na anussavavasena. Yathā ayaṃ hatthī manussakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgacchatīti vā, sarīramahantatāya vā nāgo. Evaṃ kudāssu nāmāhampi ariyakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgamanena, āguṃ akaraṇena, puna itthattaṃ anāgamanena ca guṇasarīramahantatāya vā nāgo bhaveyyaṃ. Yathā cesa yūthāni vivajjayitvā ekacariyasukhena yathābhirantaṃ vihare araññe, eko care khaggavisāṇakappo, kudāssu nāmāhampi evaṃ gaṇaṃ vivajjayitvā ekattābhiratisukhena jhānasukhena yathābhirantaṃ araññe attano yathā yathā sukhaṃ, tathā tathā yattakaṃ vā icchāmi, tattakaṃ araññe nivāsaṃ eko care khaggavisāṇakappo eko careyyanti attho. Yathā cesa susaṇṭhitakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho, kudāssu nāmāhampi evaṃ asekkhasīlakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho bhaveyyaṃ. Yathā cesa padumasadisagattatāya vā, padumakule uppannatāya vā padumī, kudāssu nāmāhampi evaṃ padumasadisabojjhaṅgamahantatāya vā, ariyajātipadume uppannatāya vā padumī bhaveyyaṃ. Yathā cesa thāmabalajavādīhi uḷāro, kudāssu nāmāhampi evaṃ parisuddhakāyasamācāratādīhi sīlasamādhinibbedhikapaññādīhi [Pg.124] vā uḷāro bhaveyyanti evaṃ cintento vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. 139. O nono verso é evidente quanto ao significado das palavras. No entanto, esta é a aplicação do sentido aqui — e isso, de fato, por meio da razão, não por tradição oral. Assim como este elefante, por ser domado nas condutas queridas pelos seres humanos, não vai para o terreno dos não domados, ou é chamado de 'nāga' devido à grandeza do seu corpo; da mesma forma, quando será que eu também, sendo domado nas virtudes queridas pelos nobres, por não ir ao terreno dos não domados, por não cometer transgressões e por não retornar novamente a este estado de existência, me tornarei um 'nāga' devido à grandeza do corpo de qualidades? E assim como ele, evitando os bandos, vive na floresta conforme o seu desejo com a felicidade de viver solitário, vagando sozinho como o chifre de um rinoceronte; quando será que eu também, evitando o grupo, com a felicidade do deleite na solidão e com a felicidade do jhana, viverei na floresta conforme o meu desejo, estabelecendo minha morada na floresta sozinho, tanto quanto eu queira e da maneira que me agrade, vagando sozinho como o chifre de um rinoceronte? Este é o significado. E assim como ele tem ombros bem desenvolvidos devido à grandeza de seus ombros bem formados, quando será que eu também terei o grupo de qualidades desenvolvido devido à grandeza do grupo da virtude de um adepto (asekkhasīlakkhandha)? E assim como ele é chamado de 'lótus' (padumī) por ter o corpo semelhante a um lótus ou por ter nascido na linhagem dos lótus, quando será que eu também serei um 'lótus' devido à grandeza dos fatores do despertar (bojjhaṅga) semelhantes ao lótus, ou por ter nascido no lótus do nascimento nobre? E assim como ele é grandioso devido à sua força, poder, velocidade, etc., quando será que eu também serei grandioso devido à conduta corporal puríssima, etc., ou devido à virtude, concentração e sabedoria penetrante, etc.? Pensando assim, ele iniciou a meditação de insight (vipassanā) e alcançou o despertar de um Paccekabuddha. Navamaṃ. O nono. 140. Dasame aṭṭhānatanti aṭṭhānaṃ taṃ, akāraṇaṃ tanti vuttaṃ hoti. Anunāsikassa lopo kato ‘‘ariyasaccāna dassana’’ntiādīsu (khu. pā. 5.11; su. ni. 270) viya. Saṅgaṇikāratassāti gaṇābhiratassa. Yanti kāraṇavacanametaṃ ‘‘yaṃ hirīyati hirīyitabbenā’’tiādīsu (dha. sa. 30) viya. Phassayeti adhigacche. Sāmayikaṃ vimuttinti lokiyasamāpattiṃ. Sā hi appitappitasamaye eva paccanīkehi vimuccanato ‘‘sāmayikā vimuttī’’ti vuccati. Taṃ sāmayikaṃ vimuttiṃ. ‘‘Aṭṭhānaṃ taṃ, na taṃ kāraṇaṃ vijjati saṅgaṇikāratassa, yena kāraṇena phassaye iti etaṃ ādiccabandhussa paccekabuddhassa vaco nisamma saṅgaṇikāratiṃ pahāya yoniso paṭipajjanto adhigatomhī’’ti āha. Sesaṃ vuttanayameva (su. ni. aṭṭha. 1.54; apa. aṭṭha. 1.1.110). 140. No décimo [verso], 'é impossível' (aṭṭhānataṃ) significa que isso é impossível, que não há causa para isso. A elisão da nasal (anunāsika) foi feita como em 'ariyasaccāna dassanaṃ', etc. (khu. pā. 5.11; su. ni. 270). 'Para quem se deleita em companhia' (saṅgaṇikāratassa) significa para quem se deleita em grupos. 'Que' (yaṃ) é uma palavra que expressa causa, como em 'yaṃ hirīyati hirīyitabbena', etc. (dha. sa. 30). 'Alcançaria' (phassayeti) significa obteria. 'Libertação temporária' (sāmayikaṃ vimuttiṃ) refere-se às realizações meditativas mundanas (lokiyasamāpatti). Pois esta é chamada de 'libertação temporária' porque a pessoa se liberta dos fatores adversos apenas no momento da absorção meditativa. Refere-se a essa libertação temporária. Ele disse: 'Tendo ouvido esta palavra do Paccekabuddha, o parente do sol (ādiccabandhu): "Isso é impossível, não há causa para que aquele que se deleita em companhia alcance [a libertação]", abandonei o deleite em companhia e, praticando com atenção sábia (yoniso), alcancei [o despertar]'. O restante é exatamente como já foi dito (su. ni. aṭṭha. 1.54; apa. aṭṭha. 1.1.110). Niddese nekkhammasukhanti pabbajjāsukhaṃ. Pavivekasukhanti kāyacittaupadhiviveke sukhaṃ. Upasamasukhanti kilesupasamaṃ phalasamāpattisukhaṃ. Sambodhisukhanti maggasukhaṃ. Nikāmalābhīti attano rucivasena yathākāmalābhī. Akicchalābhīti adukkhalābhī. Akasiralābhīti vipulalābhī. Asāmayikanti lokuttaraṃ. Akuppanti kuppavirahitaṃ acalitaṃ lokuttaramaggaṃ. No Niddesa, 'felicidade da renúncia' (nekkhammasukhaṃ) significa a felicidade da vida monástica (pabbajjā). 'Felicidade do isolamento' (pavivekasukhaṃ) significa a felicidade no isolamento do corpo, da mente e das aquisições (upadhi). 'Felicidade do apaziguamento' (upasamasukhaṃ) significa a felicidade da realização do fruto (phalasamāpatti) que consiste no apaziguamento das defilementos. 'Felicidade do despertar' (sambodhisukhaṃ) significa a felicidade do caminho (magga). 'Obtendo à vontade' (nikāmalābhī) significa obtendo conforme o seu próprio desejo e preferência. 'Obtendo sem dificuldade' (akicchalābhī) significa obtendo sem sofrimento. 'Obtendo sem esforço' (akasiralābhī) significa obtendo abundantemente. 'Não temporária' (asāmayikaṃ) significa supramundana. 'Inabalável' (akuppaṃ) significa o caminho supramundano que é livre de perturbação e imóvel. Dasamaṃ. O décimo. Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. A explicação do segundo capítulo está concluída. 3. Tatiyavaggavaṇṇanā 3. Explicação do Terceiro Capítulo 141. Tatiyavaggassa paṭhame diṭṭhīvisūkānīti dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni. Tāni hi maggasammādiṭṭhiyā visūkaṭṭhena vijjhanaṭṭhena vilomaṭṭhena ca visūkāni. Evaṃ diṭṭhiyā visūkānīti diṭṭhivisūkāni, diṭṭhiyo eva vā visūkāni diṭṭhivisūkāni. Upātivattoti [Pg.125] dassanamaggena atikkanto. Patto niyāmanti avinipātadhammatāya sambodhiparāyanatāya ca niyatabhāvaṃ adhigato, sammattaniyāmasaṅkhātaṃ vā paṭhamamagganti. Ettāvatā paṭhamamaggakiccanipphatti ca tassa paṭilābho ca vutto. Idāni paṭiladdhamaggoti iminā sesamaggapaṭilābhaṃ dasseti. Uppannañāṇomhīti uppannapaccekabodhiñāṇo amhi. Etena phalaṃ dasseti. Anaññaneyyoti aññehi ‘‘idaṃ saccaṃ idaṃ sacca’’nti nanetabbo. Etena sayambhutaṃ dīpeti. Patte vā paccekabodhiñāṇe aññaneyyatāya abhāvā sayaṃvasitaṃ. Samathavipassanāya vā diṭṭhivisūkāni upātivatto, ādimaggena patto niyāmaṃ, sesehi paṭiladdhamaggo, phalañāṇena uppannañāṇo, taṃ sabbaṃ attanāva adhigatoti anaññaneyyo. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.54; apa. aṭṭha. 1.1.111). 141. No primeiro [verso] do terceiro capítulo, 'distorções de visões' (diṭṭhīvisūkāni) refere-se às sessenta e duas visões especulativas. Pois elas são distorções (visūka) em relação ao correto entendimento do caminho (maggasammādiṭṭhi), no sentido de perfurarem e no sentido de serem contrárias. Assim, 'distorções de visões' são diṭṭhivisūkāni, ou as próprias visões são distorções, daí diṭṭhivisūkāni. 'Transcendido' (upātivatto) significa ultrapassado pelo caminho da visão (dassanamagga). 'Alcançou a certeza' (patto niyāmaṃ) significa que alcançou o estado de certeza por não estar mais sujeito à queda em mundos inferiores e por estar destinado ao despertar pleno, ou significa o primeiro caminho conhecido como a certeza da retidão (sammattaniyāma). Com isso, descreve-se a realização da função do primeiro caminho e a sua obtenção. Agora, 'tendo obtido o caminho' (paṭiladdhamaggo) mostra a obtenção dos caminhos restantes. 'Sou aquele em quem o conhecimento surgiu' (uppannañāṇomhi) significa 'sou aquele em quem surgiu o conhecimento do despertar de um Paccekabuddha'. Com isso, mostra-se o fruto (phala). 'Não guiado por outros' (anaññaneyyo) significa que não deve ser guiado por outros dizendo 'isto é a verdade, aquilo é a verdade'. Com isso, ilustra-se o estado de autodespertar (sayambhū). Ou, por não haver a necessidade de ser guiado por outros quando o conhecimento do despertar de um Paccekabuddha é alcançado, há o domínio próprio. Ou ainda, tendo transcendido as distorções de visões por meio da tranquilidade e do insight (samatha-vipassanā), alcançado a certeza pelo primeiro caminho, obtido os caminhos restantes pelos demais, e sendo aquele em quem o conhecimento surgiu pelo conhecimento do fruto, ele alcançou tudo isso por si mesmo, sendo assim 'não guiado por outros'. O restante deve ser compreendido exatamente como já foi dito (su. ni. aṭṭha. 1.54; apa. aṭṭha. 1.1.111). Na paraneyyoti na aññehi netabbo. Na parappattiyoti paccakkhadhammattā na aññehi saddahāpetabbo. Na parappaccayoti na assa paro paccayo, na parassa saddhāya vattatīti na parappaccayo. Na parapaṭibaddhagūti na aññesaṃ paṭibaddhañāṇagamano. 'Não guiado por outros' (na paraneyyo) significa que não deve ser conduzido por outros. 'Não dependente da fé em outros' (na parappattiyo) significa que, por ter a verdade diretamente visível (paccakkhadhamma), não precisa ser induzido a crer por outros. 'Não dependente de outros' (na parappaccayo) significa que não tem outro como condição, ou seja, não age com base na fé de outrem. 'Não dependente de outros para o seu progresso' (na parapaṭibaddhagū) significa que o seu progresso no conhecimento não está atado a outros. Paṭhamaṃ. O primeiro. 142. Dutiye nillolupoti alolupo. Yo hi rasataṇhābhibhūto hoti, so bhusaṃ luppati punappunañca luppati, tena ‘‘lolupo’’ti vuccati. Tasmā esa taṃ paṭikkhipanto āha ‘‘nillolupo’’ti. Nikkuhoti ettha kiñcāpi yassa tividhakuhanavatthu natthi, so ‘‘nikkuho’’ti vuccati, imissā pana gāthāya manuññabhojanādīsu vimhayamanāpajjanato nikkuhoti ayamadhippāyo. Nippipāsoti ettha pātumicchā pipāsā, tassā abhāvena nippipāso, sādurasalobhena bhottukamyatāvirahitoti attho. Nimmakkhoti ettha paraguṇavināsanalakkhaṇo makkho, tassa abhāvena nimmakkho. Attano gahaṭṭhakāle sūdassa guṇamakkhanābhāvaṃ sandhāya āha. Niddhantakasāvamohoti ettha rāgādayo tayo kāyaduccaritādīni ca tīṇīti cha dhammā yathāsambhavaṃ [Pg.126] appasannaṭṭhena sakabhāvaṃ vijahāpetvā parabhāvaṃ gaṇhāpanaṭṭhena kasaṭaṭṭhena ca ‘‘kasāvā’’ti veditabbā. Yathāha – 142. No segundo [verso], 'livre de cobiça' (nillolupo) significa não cobiçoso. Pois aquele que é dominado pelo desejo por sabores é intensamente afligido e afligido repetidamente, por isso é chamado de 'cobiçoso' (lolupo). Portanto, rejeitando isso, ele disse 'livre de cobiça'. Quanto a 'livre de hipocrisia' (nikkuho), embora aquele que não possui as três bases de hipocrisia seja chamado de 'livre de hipocrisia', neste verso o significado de 'livre de hipocrisia' refere-se a não demonstrar admiração ou fingimento em relação a alimentos saborosos, etc. 'Livre de sede' (nippipāso): aqui, 'sede' (pipāsā) é o desejo de beber; por não tê-la, é 'livre de sede', significando que está livre do desejo de comer motivado pela ganância por sabores doces. 'Livre de depreciação' (nimmakkho): aqui, 'depreciação' (makkho) tem a característica de destruir as qualidades alheias; por não tê-la, é 'livre de depreciação'. Ele disse isso referindo-se ao fato de não depreciar as qualidades do cozinheiro durante o tempo em que era um leigo. 'Aquele que eliminou as impurezas e a ilusão' (niddhantakasāvamoho): aqui, os três estados como a cobiça, etc., e as três más condutas do corpo, etc. — esses seis estados, conforme o caso, devem ser conhecidos como 'impurezas' (kasāvā) no sentido de serem turvos, de fazerem perder a própria natureza pura e assumir uma natureza impura, e no sentido de serem resíduos. Como foi dito: ‘‘Tattha katame tayo kasāvā? Rāgakasāvo dosakasāvo mohakasāvo, ime tayo kasāvā. Tattha katame aparepi tayo kasāvā? Kāyakasāvo vacīkasāvo manokasāvo’’ti (vibha. 924). 'Quais são as três impurezas? A impureza da cobiça, a impureza da aversão e a impureza da ilusão; estas são as três impurezas. Quais são as outras três impurezas? A impureza do corpo, a impureza da fala e a impureza da mente' (Vibh. 924). Tesu mohaṃ ṭhapetvā pañcannaṃ kasāvānaṃ tesañca sabbesaṃ mūlabhūtassa mohassa niddhantattā niddhantakasāvamoho, tiṇṇaṃ eva vā kāyavacīmanokasāvānaṃ mohassa ca niddhantattā niddhantakasāvamoho. Itaresu nillolupatādīhi rāgakasāvassa, nimmakkhatāya dosakasāvassa niddhantabhāvo siddho eva. Nirāsasoti nittaṇho. Sabbaloketi sakalaloke, tīsu bhavesu dvādasasu vā āyatanesu bhavavibhavataṇhāvirahito hutvāti attho. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. Atha vā tayopi pāde vatvā eko careti eko carituṃ sakkuṇeyyāti evampi ettha sambandho kātabbo (su. ni. aṭṭha. 1.96). Entre essas, excluindo a ilusão, por ter eliminado as cinco impurezas e a ilusão que é a raiz de todas elas, ele é 'aquele que eliminou as impurezas e a ilusão'; ou, por ter eliminado apenas as três impurezas do corpo, da fala e da mente, e a ilusão, ele é 'aquele que eliminou as impurezas e a ilusão'. Quanto às outras, a eliminação da impureza da cobiça é estabelecida por qualidades como a ausência de cobiça, etc., e a eliminação da impureza da aversão é estabelecida pela ausência de depreciação. 'Sem expectativas' (nirāsaso) significa livre de desejo (taṇhā). 'Em todo o mundo' (sabbaloke) significa em todo o mundo, isto é, estando livre do desejo pela existência e pela não existência nas três esferas de existência ou nas doze bases dos sentidos. O restante deve ser compreendido exatamente como já foi dito. Ou ainda, tendo pronunciado as três linhas, a conexão aqui também pode ser feita assim: 'deve vagar sozinho' (eko care), significando 'que ele seja capaz de vagar sozinho' (su. ni. aṭṭha. 1.96). Dutiyaṃ. O segundo. 143. Tatiye ayaṃ saṅkhepattho – yvāyaṃ dasavatthukāya pāpadiṭṭhiyā samannāgatattā pāpo. Paresampi anatthaṃ dassetīti anatthadassī. Kāyaduccaritādimhi ca visame niviṭṭho. Taṃ atthakāmo kulaputto pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ. Sayaṃ na seveti attano vasena taṃ na seveyya. Yadi pana paravaso hoti, kiṃ sakkā kātunti vuttaṃ hoti. Pasutanti pasaṭaṃ, diṭṭhivasena tattha tattha lagganti attho. Pamattanti kāmaguṇesu vossaṭṭhacittaṃ, kusalabhāvanārahitaṃ vā. Taṃ evarūpaṃ na seve na bhaje na payirupāse, aññadatthu eko care khaggavisāṇakappoti. 143. No terceiro [verso], este é o significado resumido: aquele que é mau por estar dotado de visões errôneas baseadas em dez pontos. 'Mostra o que é prejudicial' (anatthadassī) porque mostra o que é prejudicial também para os outros. E está estabelecido no que é incorreto, como a má conduta corporal, etc. O filho de boa família que deseja o seu próprio bem deve evitar esse companheiro mau, que mostra o que é prejudicial e está estabelecido no que é incorreto. 'Não deve associar-se por si mesmo' (sayaṃ na seveti) significa que, por sua própria vontade, não deve associar-se com ele. Mas se estiver sob o controle de outrem, o que se pode fazer? — este é o sentido. 'Dedicado' (pasutaṃ) significa apegado, isto é, preso aqui e ali devido a visões especulativas. 'Negligente' (pamattaṃ) significa aquele cuja mente está entregue aos fios dos prazeres sensoriais, ou que é desprovido do cultivo do que é benéfico. Não se deve associar, cultivar ou frequentar alguém assim; pelo contrário, deve-se vagar sozinho como o chifre de um rinoceronte. Niddese sayaṃ na seveyyāti sāmaṃ na upasaṅkameyya. Sāmaṃ na seveyyāti cittenapi na upasaṅkameyya. Na seveyyāti na bhajeyya. Na [Pg.127] niseveyyāti samīpampi na gaccheyya. Na saṃseveyyāti dūre bhaveyya. Na parisaṃseveyyāti paṭikkameyya. No Niddesa, 'não deve associar-se por si mesmo' (sayaṃ na seveyya) significa que não deve se aproximar por si mesmo. 'Não deve associar-se por si mesmo' [também significa] que não deve se aproximar nem mesmo com a mente. 'Não deve associar-se' (na seveyya) significa que não deve cultivar amizade. 'Não deve frequentar' (na niseveyya) significa que não deve sequer chegar perto. 'Não deve conviver' (na saṃseveyya) significa que deve manter-se distante. 'Não deve se envolver intimamente' (na parisaṃseveyya) significa que deve afastar-se. Tatiyaṃ. O terceiro. 144. Catutthe ayaṃ saṅkhepattho – bahussutanti duvidho bahussuto tīsu piṭakesu atthato nikhilo pariyattibahussuto ca maggaphalavijjābhiññānaṃ paṭividdhattā paṭivedhabahussuto ca. Āgatāgamo dhammadharo. Uḷārehi pana kāyavacīmanokammehi samannāgato uḷāro. Yuttapaṭibhāno ca muttapaṭibhāno ca yuttamuttapaṭibhāno ca paṭibhānavā. Pariyattiparipucchādhigamavasena vā tidhā paṭibhānavā veditabbo. Yassa hi pariyatti paṭibhāti, so pariyattipaṭibhānavā. Yassa atthañca ñāyañca lakkhaṇañca ṭhānāṭṭhānañca paripucchantassa paripucchā paṭibhāti, so paripucchāpaṭibhānavā. Yena maggādayo paṭividdhā honti, so adhigamapaṭibhānavā. Taṃ evarūpaṃ bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ. Tato tassānubhāvena attatthaparatthaubhayatthabhedato vā diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthabhedato vā anekappakārāni aññāya atthāni, tato ‘‘ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhāna’’ntiādīsu (ma. ni. 1.18; saṃ. ni. 2.20; mahāni. 174) kaṅkhāṭṭhānesu vineyya kaṅkhaṃ vicikicchaṃ vinetvā vināsetvā evaṃ katasabbakicco eko care khaggavisāṇakappoti (su. ni. aṭṭha. 1.58). 144. No quarto [verso], este é o significado resumido – "de grande conhecimento" (bahussuta) é de dois tipos: aquele que tem grande conhecimento do aprendizado (pariyattibahussuto), que é completo no significado dos três Cestos (Tipitaka), e aquele que tem grande conhecimento da penetração (paṭivedhabahussuto), devido à penetração nos caminhos, frutos, conhecimentos claros (vijjā) e conhecimentos diretos (abhiññā). "Aquele que domina as escrituras" (āgatāgamo) significa aquele que retém o Dhamma (dhammadharo). "Nobre" (uḷāro) significa dotado de nobres ações de corpo, fala e mente. "Perspicaz" (paṭibhānavā) significa aquele que possui uma eloquência apropriada (yuttapaṭibhāno), uma eloquência livre (muttapaṭibhāno) ou uma eloquência apropriada e livre (yuttamuttapaṭibhāno). Ou então, deve ser entendido como perspicaz de três maneiras, em termos de aprendizado, questionamento e realização. Pois aquele para quem o aprendizado se manifesta [com clareza] é "perspicaz no aprendizado". Aquele para quem, ao questionar sobre o significado, o método, a característica e o que é possível ou impossível, o questionamento se manifesta [com clareza], é "perspicaz no questionamento". Aquele por quem os caminhos e assim por diante foram penetrados é "perspicaz na realização". "Deve-se associar a tal pessoa de grande conhecimento, que retém o Dhamma, um amigo nobre e perspicaz." Então, por meio de sua influência, tendo compreendido os diversos tipos de propósitos — divididos em benefício próprio, benefício alheio e ambos, ou divididos em benefício visível nesta vida, na vida futura e o benefício supremo —, e então, tendo removido a dúvida nos pontos de dúvida tais como "Será que eu existi no passado?" etc., tendo removido e destruído a hesitação (vicikicchā), assim, tendo realizado todos os seus deveres, "deve caminhar solitário como o chifre de um rinoceronte". Catutthaṃ. O quarto. 145. Pañcame khiḍḍā ca rati ca pubbe vuttāva. Kāmasukhanti vatthukāmasukhaṃ. Vatthukāmāpi hi sukhassa visayādibhāvena sukhanti vuccanti. Yathāha – ‘‘atthi rūpaṃ sukhaṃ sukhānupatita’’nti (saṃ. ni. 3.60). Evametaṃ khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca imasmiṃ okāsaloke analaṅkaritvā alanti akatvā ‘‘etaṃ tappaka’’nti vā ‘‘sārabhūta’’nti vā evaṃ aggahetvā. Anapekkhamānoti tena analaṅkaraṇena anapekkhanasīlo apihāluko nittaṇho. Vibhūsaṭṭhānāvirato saccavādī eko careti. Tattha vibhūsā duvidhā agārikavibhūsā ca anagārikavibhūsā ca. Tattha agārikavibhūsā sākaṭaveṭhanamālāgandhādi, [Pg.128] anagārikavibhūsā ca pattamaṇḍanādi. Vibhūsā eva vibhūsaṭṭhānaṃ, tasmā vibhūsaṭṭhānā tividhāyapi viratiyā virato. Avitathavacanato saccavādīti evamattho daṭṭhabbo (su. ni. aṭṭha. 1.59). 145. No quinto [verso], "brincadeira" (khiḍḍā) e "prazer" (rati) são exatamente como ditos anteriormente. "Felicidade dos prazeres sensoriais" (kāmasukha) significa a felicidade dos objetos sensoriais (vatthukāma). Pois os objetos sensoriais também são chamados de "felicidade" por serem o objeto, etc., da felicidade. Como foi dito: "Há forma que é agradável, associada ao prazer". Assim, não adornando esta brincadeira, prazer e felicidade dos prazeres sensoriais neste mundo de espaço (okāsaloke), não os considerando suficientes, e não os agarrando como "isso é satisfatório" ou "isso é a essência", "sem expectativa" (anapekkhamāno) significa ter a natureza de não ter expectativas devido a esse não-adorno, livre de cobiça, sem desejo (nittaṇha). "Abstendo-se de adornos, falando a verdade, deve caminhar solitário." Ali, o adorno (vibhūsā) é de dois tipos: o adorno dos leigos (agārikavibhūsā) e o adorno dos que renunciaram ao lar (anagārikavibhūsā). O adorno dos leigos consiste em turbantes finos, guirlandas, perfumes, etc.; o adorno dos que renunciaram ao lar consiste em decorar a tigela de esmolas, etc. O próprio adorno é a "ocasião de adorno" (vibhūsaṭṭhāna); portanto, ele se abstém da ocasião de adorno por meio da tríplice abstinência. "Aquele que fala a verdade" (saccavādī) deve ser entendido neste sentido: devido a falar o que não é falso. Pañcamaṃ. O quinto. 146. Chaṭṭhe dhanānīti muttāmaṇiveḷuriyasaṅkhasilāpavāḷarajatajātarūpādīni ratanāni. Dhaññānīti sālivīhiyavagodhumakaṅkuvarakakudrūsakappabhedāni satta sesāparaṇṇāni ca. Bandhavānīti ñātibandhu, gottabandhu, mittabandhu, sippabandhuvasena catubbidhabandhave. Yathodhikānīti sakasakaodhivasena ṭhitāniyeva. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.60). 146. No sexto [verso], "riquezas" (dhanāni) refere-se a tesouros como pérolas, gemas, lápis-lazúli, conchas, pedras preciosas, corais, prata, ouro, etc. "Grãos" (dhaññāni) refere-se aos sete tipos [de grãos], como arroz vermelho, arroz comum, cevada, trigo, milhete, painço, centeio, etc., e outros grãos secundários. "Parentes" (bandhavāni) refere-se a quatro tipos de conexões: parentes por sangue, parentes por clã, amigos e companheiros de ofício. "De acordo com seus limites" (yathodhikāni) significa permanecendo de acordo com seus respectivos limites. O restante é exatamente como explicado anteriormente. Chaṭṭhaṃ. O sexto. 147. Sattame saṅgo esoti attano upabhogaṃ niddisati. So hi sajjanti tattha pāṇino kaddame paviṭṭho hatthī viyāti saṅgo. Parittamettha sokhyanti ettha pañcakāmaguṇūpabhogakāle viparītasaññāya uppādetabbato kāmāvacaradhammapariyāpannato vā lāmakaṭṭhena sokhyaṃ parittaṃ, vijjuppabhāya obhāsitanaccadassanasukhaṃ viya ittaraṃ, tāvakālikanti vuttaṃ hoti. Appassādo dukkhamettha bhiyyoti ettha ca yvāyaṃ ‘‘yaṃ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ kāmānaṃ assādo’’ti vutto, so yamidaṃ ‘‘ko ca, bhikkhave, kāmānaṃ ādīnavo, idha, bhikkhave, kulaputto yena sippaṭṭhānena jīvikaṃ kappeti yadi muddāya yadi gaṇanāyā’’ti (ma. ni. 1.162) evamādinā nayenettha dukkhaṃ vuttaṃ, taṃ upanidhāya appodakabindumatto hoti, atha kho dukkhameva bhiyyo bahu, catūsu samuddesu udakasadiso hoti. Tena vuttaṃ – ‘‘appassādo dukkhamettha bhiyyo’’ti. Gaḷo esoti assādaṃ dassetvā ākaḍḍhanavasena baḷiso viya eso, yadidaṃ pañca kāmaguṇā. Iti ñatvā matimāti evaṃ ñatvā buddhimā paṇḍito puriso sabbampetaṃ pahāya eko care khaggavisāṇakappoti (su. ni. aṭṭha. 1.61). 147. No sétimo [verso], "isso é um apego" (saṅgo eso) indica o próprio desfrute. Pois os seres se apegam a isso como um elefante atolado na lama; por isso é chamado de "apego" (saṅgo). "Pouca é a felicidade aqui" (parittamettha sokhyaṃ) significa: aqui, no momento de desfrutar dos cinco fios dos prazeres sensoriais, a felicidade é insignificante (paritta) no sentido de ser inferior, por ser gerada por uma percepção distorcida ou por pertencer ao reino sensorial (kāmāvacara); quer dizer que ela é passageira e temporária, como o prazer de assistir a uma dança iluminada por um relâmpago. "Pouco é o prazer, a dor aqui é maior" (appassādo dukkhamettha bhiyyo): e aqui, em relação àquilo que foi dito: "Monges, a felicidade e a alegria que surgem em dependência destes cinco fios de prazeres sensoriais, este é o prazer dos prazeres sensoriais"; em comparação com o sofrimento que é descrito aqui da seguinte maneira: "E qual é, monges, o perigo dos prazeres sensoriais? Aqui, monges, um jovem de boa família ganha a vida por meio de algum ofício, seja por selagem, seja por contabilidade..." etc., em comparação com isso, [o prazer] é como uma mera gota de água, enquanto o sofrimento é muito maior, semelhante à água nos quatro oceanos. Por isso foi dito: "Pouco é o prazer, a dor aqui é maior". "Isso é um anzol" (gaḷo eso) significa que, ao mostrar o prazer e atrair [o ser], isso é como um anzol de pesca — a saber, os cinco fios de prazeres sensoriais. "Sabendo disso, o sábio" (iti ñatvā matimā) significa que, sabendo disso, o homem sábio e inteligente, abandonando tudo isso, "deve caminhar solitário como o chifre de um rinoceronte". Sattamaṃ. O sétimo. 148. Aṭṭhamagāthāya [Pg.129] dutiyapāde jālanti suttamayaṃ vuccati. Ambūti udakaṃ, tattha caratīti ambucārī, macchassetaṃ adhivacanaṃ. Salile ambucārī salilambucārī. Tasmiṃ nadīsalile jālaṃ bhetvā gataambucārīvāti vuttaṃ hoti. Tatiyapāde daḍḍhanti daḍḍhaṭṭhānaṃ vuccati. Yathā aggi daḍḍhaṭṭhānaṃ puna na nivattati, na tattha bhiyyo āgacchati, evaṃ maggañāṇagginā daḍḍhaṃ kāmaguṇaṭṭhānaṃ anivattamāno, tattha bhiyyo anāgacchantoti vuttaṃ hoti. Sesaṃ vuttanayamevāti. 148. No segundo verso da oitava estrofe, "rede" (jāla) refere-se àquela feita de fios. "Ambū" significa água; "aquele que se move nela" é "ambucārī" (criatura aquática), que é uma designação para o peixe. "Salilambucārī" significa aquele que se move na água (salila). O que se quer dizer é: "como uma criatura aquática que escapou após romper a rede na água do rio". No terceiro verso, "queimado" (daḍḍha) refere-se ao lugar que foi queimado. Assim como o fogo não retorna ao lugar já queimado, não voltando mais para lá, da mesma forma, não retornando ao lugar dos fios de prazeres sensoriais que foi queimado pelo fogo do conhecimento do caminho, quer dizer que ele não volta mais para lá. O restante é exatamente como explicado anteriormente. Saṃyojanānīti yassa saṃvijjanti, taṃ puggalaṃ vaṭṭasmiṃ saṃyojenti bandhantīti saṃyojanāni. Imāni pana saṃyojanāni kilesapaṭipāṭiyāpi āharituṃ vaṭṭati maggapaṭipāṭiyāpi. Kāmarāgapaṭighasaṃyojanāni anāgāmimaggena pahīyanti, mānasaṃyojanaṃ arahattamaggena, diṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsā sotāpattimaggena, bhavarāgasaṃyojanaṃ arahattamaggena, issāmacchariyāni sotāpattimaggena, avijjā arahattamaggena. Maggapaṭipāṭiyā diṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsaissāmacchariyā sotāpattimaggena pahīyanti, kāmarāgapaṭighā anāgāmimaggena, mānabhavarāgaavijjā arahattamaggenāti. Bhinditvāti bhedaṃ pāpetvā. Pabhinditvāti chindaṃ katvā. Dālayitvāti phāletvā. Padālayitvāti hīretvā. Sampadālayitvāti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. "Grilhões" (saṃyojanāni) são chamados assim porque, em quem quer que existam, eles ligam e prendem essa pessoa ao ciclo de existências (vaṭṭa). E estes grilhões podem ser apresentados tanto na ordem das impurezas (kilesa) quanto na ordem dos caminhos (magga). Os grilhões do desejo sensorial (kāmarāga) e da aversão (paṭigha) são abandonados pelo caminho do não-retorno (anāgāmimagga); o grilhão do orgulho (māna) pelo caminho do estado de Arahant (arahattamagga); a visão incorreta (diṭṭhi), a dúvida (vicikicchā) e o apego a regras e rituais (sīlabbataparāmāsa) pelo caminho da entrada na corrente (sotāpattimagga); o grilhão do desejo por existência (bhavarāga) pelo caminho do estado de Arahant; a inveja (issā) e a avareza (macchariya) pelo caminho da entrada na corrente; e a ignorância (avijjā) pelo caminho do estado de Arahant. Na ordem dos caminhos: a visão incorreta, a dúvida, o apego a regras e rituais, a inveja e a avareza são abandonados pelo caminho da entrada na corrente; o desejo sensorial e a aversão pelo caminho do não-retorno; o orgulho, o desejo por existência e a ignorância pelo caminho do estado de Arahant. "Tendo quebrado" (bhinditvā) significa tendo causado a quebra. "Tendo rompido" (pabhinditvā) significa tendo feito um corte. "Tendo fendido" (dālayitvā) significa tendo rachado. "Tendo despedaçado" (padālayitvā) significa tendo rasgado. "Tendo completamente despedaçado" (sampadālayitvā) é a palavra ampliada por um prefixo. Aṭṭhamaṃ. O oitavo. 149. Navame okkhittacakkhūti heṭṭhākhittacakkhu, satta gīvaṭṭhīni paṭipāṭiyā ṭhapetvā parivajjanapahātabbadassanatthaṃ yugamattaṃ pekkhamānoti vuttaṃ hoti. Na tu hanukaṭṭhinā hadayaṭṭhiṃ saṅghaṭṭento. Evañhi okkhittacakkhutā na samaṇasārūppā hoti. Na ca pādaloloti ekassa dutiyo dvinnaṃ tatiyoti evaṃ gaṇamajjhaṃ, pavisitukāmatāya kaṇḍūyamānapādo viya abhavanto, dīghacārikaanavaṭṭhitacārikavirato vā. Guttindriyoti chasu indriyesu idha manindriyassa visuṃ vuttattā vuttāvasesavasena gopitindriyo. Rakkhitamānasānoti mānasaṃyeva mānasānaṃ, taṃ rakkhitamassāti rakkhitamānasāno. Yathā kileseti na [Pg.130] viluppati, evaṃ rakkhitacittoti vuttaṃ hoti. Anavassutoti imāya paṭipattiyā tesu tesu ārammaṇesu kilesaanvāssavavirahito. Apariḍayhamānoti evaṃ anvāssavavirahitā eva kilesaggīhi apariḍayhamāno, bahiddhā vā anavassuto, ajjhattaṃ apariḍayhamāno. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.63). 149. No nono [verso], "com os olhos baixos" (okkhittacakkhu) significa com os olhos direcionados para baixo; quer dizer que, mantendo as sete vértebras do pescoço alinhadas, olha-se à distância de um jugo para ver o que deve ser evitado ou removido. Mas não pressionando o osso do queixo contra o osso do peito. Pois tal forma de baixar os olhos não é apropriada para um asceta (samaṇa). "E não inquieto com os pés" (na ca pādalolo) significa não ser como alguém cujos pés coçam pelo desejo de entrar no meio de um grupo, tornando-se o segundo de um, ou o terceiro de dois, ou aquele que se abstém de longas jornadas e de caminhadas sem rumo fixo. "Com as faculdades guardadas" (guttindriyo) significa que, como a faculdade da mente (manindriya) é mencionada separadamente aqui, refere-se àquele que protegeu as faculdades restantes entre as seis. "Com a mente protegida" (rakkhitamānasāno): "mānasāna" é a própria mente (mānasa); aquele que tem essa mente protegida é "rakkhitamānasāno". Quer dizer que ele tem a mente protegida de modo que não seja saqueada pelas impurezas (kilesa). "Livre de influxos" (anavassuto) significa que, por meio desta prática, ele está livre do influxo das impurezas em relação aos diversos objetos sensoriais. "Sem se queimar" (apariḍayhamāno) significa que, estando assim livre de influxos, ele não é queimado pelos fogos das impurezas; ou seja, livre de influxos externamente, sem se queimar internamente. O restante é exatamente como explicado anteriormente. Cakkhunā rūpaṃ disvāti kāraṇavasena ‘‘cakkhū’’ti laddhavohārena rūpadassanasamatthena cakkhuviññāṇena rūpaṃ disvā. Porāṇā panāhu – "Tendo visto uma forma com o olho" (cakkhunā rūpaṃ disvā) significa tendo visto uma forma com a consciência visual (cakkhuviññāṇa), que é capaz de ver formas e recebe a designação convencional de "olho" (cakkhu) por ser a causa [da visão]. Mas os antigos disseram: ‘‘Cakkhu rūpaṃ na passati acittakattā, cittaṃ na passati acakkhukattā, dvārārammaṇasaṅghaṭṭane pana pasādavatthukena cittena passati. Īdisī panesā ‘dhanunā vijjhatī’tiādīsu viya sasambhārakathā nāma hoti, tasmā cakkhuviññāṇena rūpaṃ disvāti ayamevettha attho’’ti (visuddhi. 1.15; dha. sa. aṭṭha. 1352). "O olho não vê a forma por ser desprovido de mente; a mente não vê por ser desprovida de olho; mas, quando ocorre o impacto entre a porta e o objeto, vê-se com a mente que tem como base a sensibilidade [visual]. Esta é uma expressão figurada baseada nos componentes, como na frase 'ele atira com o arco'; portanto, 'tendo visto uma forma com a consciência visual' é o verdadeiro significado aqui." Nimittaggāhīti itthipurisanimittaṃ vā subhanimittādikaṃ vā kilesavatthubhūtaṃ nimittaṃ chandarāgavasena gaṇhāti, diṭṭhamattavasena na saṇṭhāti. Anubyañjanaggāhīti kilesānaṃ anubyañjanato pākaṭabhāvakaraṇato ‘‘anubyañjana’’nti laddhavohāraṃ hatthapādahasitalapitavilokitādibhedaṃ ākāraṃ gaṇhāti. "Aquele que se apega aos sinais gerais" (nimittaggāhī) significa aquele que, sob a influência do desejo e da cobiça (chandarāga), apreende o sinal de homem ou mulher, ou o sinal de beleza, etc., que serve de base para as impurezas, não se detendo na mera visão. "Aquele que se apega aos detalhes" (anubyañjanaggāhī) significa aquele que apreende os detalhes das características — que recebem a designação convencional de "detalhes" (anubyañjana) por tornarem manifestas as impurezas —, tais como as mãos, os pés, o sorriso, a fala, o olhar, etc. Yatvādhikaraṇamenantiādimhi yaṃkāraṇā yassa cakkhundriyāsaṃvarassa hetu. Etaṃ puggalaṃ satikavāṭena cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ apihitacakkhudvāraṃ hutvā viharantaṃ ete abhijjhādayo dhammā anvāssaveyyuṃ. Tassa saṃvarāya na paṭipajjatīti tassa cakkhundriyassa satikavāṭena pidahanatthāya na paṭipajjati. Evaṃbhūtoyeva ca ‘‘na rakkhati cakkhundriyaṃ. Na cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’tipi vuccati. Na passagem que começa com "Yatvādhikaraṇamenaṃ" (pelo qual motivo...), "yaṃ" significa por qual causa, que é o motivo para a falta de controle da faculdade do olho. Se esta pessoa viver com a faculdade do olho desprotegida, com a porta do olho destrancada pela falta do "portal da atenção" (satikavāṭa), estes estados mentais, como a cobiça (abhijjhā) e assim por diante, a influenciariam. "Não pratica para o seu controle" significa que não pratica para fechar a faculdade do olho com o portal da atenção. E diz-se de quem age assim: "não protege a faculdade do olho, não realiza o controle sobre a faculdade do olho". Tattha kiñcāpi cakkhundriye saṃvaro vā asaṃvaro vā natthi. Na hi cakkhupasādaṃ nissāya sati vā muṭṭhassaccaṃ vā uppajjati, api ca yadā rūpārammaṇaṃ cakkhussa āpāthaṃ āgacchati, tadā bhavaṅge dvikkhattuṃ uppajjitvā niruddhe kiriyamanodhātu āvajjanakiccaṃ sādhayamānā uppajjitvā nirujjhati, tato cakkhuviññāṇaṃ dassanakiccaṃ tato vipākamanodhātu sampaṭicchanakiccaṃ tato vipākāhetukamanoviññāṇadhātu santīraṇakiccaṃ tato kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu [Pg.131] voṭṭhapanakiccaṃ sādhayamānā uppajjitvā nirujjhati, tadanantaraṃ javanaṃ javati. Tatrāpi neva bhavaṅgasamaye, na āvajjanādīnaṃ aññatarasamaye saṃvaro vā asaṃvaro vā atthi, javanakkhaṇe pana sace dussīlyaṃ vā muṭṭhassaccaṃ vā aññāṇaṃ vā akkhanti vā kosajjaṃ vā uppajjati, asaṃvaro hoti. Evaṃ honto pana so cakkhundriye asaṃvaroti vuccati. Kasmā? Yasmā tasmiṃ sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi. Yathā kiṃ? Yathā nagare catūsu dvāresu asaṃvutesu kiñcāpi antogharadvārakoṭṭhakagabbhādayo susaṃvutā, tathāpi antonagare sabbaṃ bhaṇḍaṃ arakkhitaṃ agopitameva hoti. Nagaradvārena hi pavisitvā corā yadicchanti, taṃ hareyyuṃ. Evameva javane dussīlyādīsu uppannesu tasmiṃ asaṃvare sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipīti. A esse respeito, embora não haja controle ou falta de controle na própria faculdade do olho (pois a atenção ou o esquecimento não surgem tendo como base física a sensibilidade visual), no entanto, quando um objeto visível entra no campo de visão do olho, após o fluxo do subconsciente (bhavaṅga) ter surgido e cessado duas vezes, o elemento mental funcional (kiriyamanodhātu), realizando a função de advertência (āvajjanakicca), surge e cessa; em seguida, surge a consciência visual realizando a função de ver; depois, o elemento mental resultant (vipākamanodhātu) realizando a função de recepção; depois, o elemento de consciência mental resultante sem causa (vipākāhetukamanoviññāṇadhātu) realizando a função de investigação; depois, o elemento de consciência mental funcional sem causa (kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu) realizando a função de determinação (voṭṭhapanakicca) surge e cessa; imediatamente após, ocorre o processo de impulsão (javana). Mesmo aí, nem no momento do bhavaṅga, nem no momento da advertência ou de qualquer outro [desses momentos], existe controle ou falta de controle. No entanto, se no momento da impulsão (javana) surgir a imoralidade, o esquecimento, a ignorância, a impaciência ou a preguiça, ocorre a falta de controle. Quando isso ocorre, diz-se que há "falta de controle na faculdade do olho". Por quê? Porque, quando isso ocorre, a própria porta fica desprotegida, assim como o bhavaṅga, a advertência e os outros momentos do processo cognitivo (vīthicitta). Como o quê? Assim como em uma cidade onde os quatro portões externos estão abertos, embora as portas das casas internas, os portões dos pátios e os quartos estejam bem fechados, ainda assim todos os bens dentro da cidade permanecem desprotegidos e sem guarda. Pois os ladrões, entrando pelo portão da cidade, podem levar o que quiserem. Da mesma forma, quando a imoralidade e outros estados surgem na impulsão (javana), havendo essa falta de controle, a porta fica desprotegida, assim como o bhavaṅga, a advertência e os outros momentos do processo cognitivo. Cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hotītiādīsu na nimittaggāhī hotīti chandarāgavasena vuttappakāraṃ nimittaṃ na gaṇhāti. Evaṃ sesapadānipi vuttapaṭikkhepena veditabbāni. Yathā ca heṭṭhā ‘‘javane dussīlyādīsu uppannesu tasmiṃ asaṃvare sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipī’’ti vuttaṃ, evamidha tasmiṃ sīlādīsu uppannesu dvārampi guttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi. Yathā kiṃ? Yathā nagaradvāresu saṃvutesu kiñcāpi antogharādayo asaṃvutā honti. Tathāpi antonagare sabbaṃ bhaṇḍaṃ surakkhitaṃ sugopitameva hoti. Nagaradvāresu pihitesu corānaṃ paveso natthi. Evameva javane sīlādīsu uppannesu dvārampi guttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi. Tasmā javanakkhaṇe uppajjamānopi cakkhundriye saṃvaroti vutto (dha. sa. aṭṭha. 1352; visuddhi. 1.15). Nas passagens como 'tendo visto uma forma com o olho, ele não se apega aos seus sinais' (na nimittaggāhī hoti), 'não se apega aos seus sinais' significa que ele não apreende um sinal do tipo mencionado sob a influência do desejo e da cobiça (chandarāga). Da mesma forma, os termos restantes também devem ser compreendidos por meio da negação mencionada. E assim como foi dito anteriormente: 'quando a imoralidade, etc., surgem no javana (impulsão), havendo essa falta de contenção, até mesmo a porta fica desprotegida, assim como o bhavaṅga e os processos cognitivos (vīthicitta) como a advertência (āvajjana), etc.', da mesma forma aqui, quando a virtude (sīla), etc., surgem nele [no javana], a porta fica protegida, assim como o bhavaṅga e os processos cognitivos como a advertência, etc. Como o quê? Assim como quando os portões da cidade estão fechados, embora as casas internas, etc., estejam abertas, ainda assim todos os bens dentro da cidade estão bem protegidos e bem guardados. Quando os portões da cidade estão fechados, não há entrada para ladrões. Da mesma forma, quando a virtude, etc., surgem no javana, a porta fica protegida, assim como o bhavaṅga e os processos cognitivos como a advertência, etc. Portanto, embora surja no momento do javana, é chamado de 'contenção da faculdade do olho' (cakkhundriya-saṃvara). Avassutapariyāyañcāti kilesehi tintakāraṇañca. Anavassutapariyāyañcāti kilesehi atintakāraṇañca. 'O estado de estar corrompido/úmido' (avassutapariyāya) significa a causa de estar encharcado pelas impurezas (kilesa). 'O estado de não estar corrompido/úmido' (anavassutapariyāya) significa a causa de não estar encharcado pelas impurezas. Piyarūpe rūpeti iṭṭhajātike rūpārammaṇe. Appiyarūpe rūpeti aniṭṭhasabhāve rūpārammaṇe. Byāpajjatīti dosavasena pūtibhāvamāpajjati. Otāranti chiddaṃ antaraṃ. Ārammaṇanti paccayaṃ. Em 'uma forma de natureza agradável' (piyarūpe rūpe), significa em um objeto visual de tipo desejável. Em 'uma forma de natureza desagradável' (appiyarūpe rūpe), significa em um objeto visual de natureza indesejável. 'Ele se irrita' (byāpajjati) significa que ele entra em um estado de corrupção devido à aversão (dosa). 'Uma entrada' (otāra) significa uma brecha, uma abertura. 'Um objeto' (ārammaṇa) significa uma condição (paccaya). Adhibhaṃsūti [Pg.132] maddaṃsu. Na adhibhosīti na maddi. Bahalamattikāti punappunaṃ dānavasena uddhamāyikā bahalamattikā. Addāvalepanāti asukkhamattikadānā. Sesamettha uttānaṃ. 'Eles esmagaram' (adhibhaṃsu) significa que eles esmagaram (maddaṃsu). 'Não esmagou' (na adhibhosi) significa que não esmagou. 'Argila espessa' (bahalamattikā) significa argila espessa que se elevou devido à aplicação repetida. 'Reboco úmido' (addāvalepana) significa devido à aplicação de argila que não está seca. O restante aqui é claro. Navamaṃ. O nono. 150. Dasame kāsāyavattho abhinikkhamitvāti imassa pādassa gehā abhinikkhamitvā kāsāyavattho hutvāti evamattho veditabbo. Sesaṃ vuttanayeneva sakkā jānitunti na vitthāritanti. 150. No décimo, em relação a 'tendo partido vestindo mantos açafrão' (kāsāyavattho abhinikkhamitvā), o significado desta frase deve ser entendido como 'tendo partido de casa, tendo se tornado alguém que veste mantos açafrão'. O restante pode ser compreendido da maneira já explicada, por isso não é detalhado. Dasamaṃ. O décimo. Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. A explicação do terceiro capítulo está concluída. 4. Catutthavaggavaṇṇanā 4. Explicação do quarto capítulo 151. Catutthavaggassa paṭhame rasesūti ambilamadhuratittakakaṭukaloṇikakhārikakasāvādibhedesu sāyanīyesu. Gedhaṃ akaranti giddhiṃ akaronto, taṇhaṃ anuppādentoti vuttaṃ hoti. Aloloti ‘‘idaṃ sāyissāmi, idaṃ sāyissāmī’’ti evaṃ rasavisesesu anākulo. Anaññaposīti posetabbakasaddhivihārikādivirahito, kāyasandhāraṇamattena santuṭṭhoti vuttaṃ hoti. Yathā vā pubbe uyyāne rasesu gedhakaraṇalolo hutvā aññaposī āsiṃ, evaṃ ahutvā yāya taṇhāya lolo hutvā rasesu gedhaṃ karoti, taṃ taṇhaṃ hitvā āyatiṃ taṇhāmūlakassa aññassa attabhāvassa anibbattanena anaññaposīti dasseti. Atha vā atthabhañjanakaṭṭhena kilesā ‘‘aññe’’ti vuccanti, tesaṃ aposanena anaññaposīti ayamettha attho. Sapadānacārīti avokkammacārī anupubbacārī, gharapaṭipāṭiṃ achaḍḍetvā aḍḍhakulañca daliddakulañca nirantaraṃ piṇḍāya pavisamānoti attho. Kule kule appaṭibaddhacittoti khattiyakulādīsu yattha katthaci kilesavasena alaggacitto, candūpamo niccanavako hutvāti attho. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.65; apa. aṭṭha. 1.1.121). 151. No primeiro sutta do quarto capítulo, em relação a 'nos sabores' (rasesu), significa naquilo que deve ser saboreado, que se divide em azedo, doce, amargo, picante, salgado, alcalino, adstringente, etc. 'Não gerando cobiça' (gedhaṃ akaraṃ) significa não demonstrar avidez, não produzindo desejo (taṇhā). 'Não ávido' (alolo) significa não perturbado por sabores específicos, pensando 'vou saborear isto, vou saborear aquilo'. 'Não sustentando outros' (anaññaposī) significa estar livre de co-residentes (saddhivihārika), etc., que precisem ser sustentados, contentando-se apenas com a manutenção do corpo. Ou, assim como anteriormente no parque, sendo ávido e perturbado por sabores, ele era 'sustentador de outros' (aññaposī), não sendo assim agora, tendo abandonado aquele desejo pelo qual era perturbado e ávido por sabores, ele se mostra como 'não sustentando outros' (anaññaposī) ao não produzir no futuro outra existência (attabhāva) enraizada no desejo. Ou ainda, as impurezas (kilesa) são chamadas de 'outros' (aññe) no sentido de destruir o bem-estar; por não nutri-las, ele é 'não sustentando outros' (anaññaposī) — este é o significado aqui. 'Caminhando de casa em casa' (sapadānacārī) significa caminhar sem pular nenhuma, caminhar em ordem, entrando continuamente para receber esmolas sem omitir a sequência das casas, tanto de famílias ricas quanto de famílias pobres. 'Com a mente desapegada de família em família' (kule kule appaṭibaddhacitto) significa com a mente desapegada por meio de impurezas em relação a qualquer família, como famílias de khattiyas, etc., sendo como a lua, sempre novo. O restante é exatamente como já explicado. Paṭhamaṃ. O primeiro. 152. Dutiye [Pg.133] āvaraṇānīti nīvaraṇāneva, tāni atthato uragasutte (su. ni. 1 ādayo) vuttāni. Tāni pana yasmā abbhādayo viya candaṃ sūriyaṃ vā ceto āvaranti, tasmā ‘‘āvaraṇāni cetaso’’ti vuttāni. Tāni upacārena vā appanāya vā pahāya. Upakkileseti upagamma cittaṃ vibādhente akusale dhamme, vatthopamādīsu (ma. ni. 1.70 ādayo) vutte abhijjhādayo vā. Byapanujjāti panuditvā vināsetvā, vipassanāmaggena pajahitvāti attho. Sabbeti anavasese. Evaṃ samathavipassanāsampanno paṭhamamaggena diṭṭhinissayassa pahīnattā anissito. Sesamaggehi chetvā tedhātukagataṃ sinehadosaṃ, taṇhārāganti vuttaṃ hoti. Sineho eva hi guṇapaṭipakkhato sinehadosoti vutto. Sesaṃ vuttanayameva (su. ni. aṭṭha. 1.66). 152. No segundo, em relação a 'obstruções' (āvaraṇāni), estas são de fato os obstáculos (nīvaraṇa); em termos de significado, são explicadas no Uraga Sutta. Mas porque elas obstruem a mente assim como as nuvens, etc., obstruem a lua ou o sol, são chamadas de 'obstruções da mente' (āvaraṇāni cetaso). Tendo-as abandonado seja por [concentração de] acesso (upacāra) ou por absorção (appanā). Em relação a 'impurezas' (upakkilesa), estas são estados prejudiciais (akusala dhamma) que se aproximam e afligem a mente, ou a cobiça (abhijjhā), etc., mencionadas no Vatthūpama Sutta, etc. 'Tendo dissipado' (byapanujja) significa tendo afastado, destruído, tendo abandonado pelo caminho da introspecção (vipassanā-magga) — este é o significado. 'Todos' (sabbe) significa sem exceção. Assim, aquele que é dotado de tranquilidade (samatha) e introspecção (vipassanā) é 'independente' (anissito) porque a dependência de visões (diṭṭhi-nissaya) foi abandonada pelo primeiro caminho. Tendo cortado com os caminhos restantes a falha do afeto (sineha-dosa) direcionada aos três reinos, o que significa a cobiça do desejo (taṇhā-rāga). Pois o próprio afeto, por ser oposto à virtude, é chamado de 'falha do afeto' (sineha-dosa). O restante é exatamente como já explicado. Dutiyaṃ. O segundo. 153. Tatiye vipiṭṭhikatvānāti piṭṭhito katvā, chaḍḍetvā jahitvāti attho. Sukhaṃ dukhañcāti kāyikaṃ sātāsātaṃ. Somanassadomanassanti cetasikaṃ sātāsātaṃ. Upekkhanti catutthajjhānupekkhaṃ. Samathanti catutthajjhānasamathameva. Visuddhanti pañcanīvaraṇavitakkavicārapītisukhasaṅkhātehi navahi paccanīkadhammehi vimuttattā atisuddhaṃ, niddhantasuvaṇṇamiva vigatūpakkilesanti attho. 153. No terceiro, em relação a 'tendo deixado para trás' (vipiṭṭhikatvāna), significa tendo colocado para trás, descartado, abandonado — este é o significado. 'O prazer e a dor' (sukhaṃ dukkhañca) significa a sensação corporal agradável e desagradável. 'A alegria e a tristeza' (somanassa-domanassa) significa a sensação mental agradável e desagradável. 'A equanimidade' (upekkhā) significa a equanimidade do quarto jhana. 'A tranquilidade' (samatha) significa a própria tranquilidade do quarto jhana. 'Purificada' (visuddha) significa extremamente pura por estar livre dos nove estados opostos conhecidos como os cinco obstáculos, aplicação inicial (vitakka), aplicação sustentada (vicāra), êxtase (pīti) e prazer (sukha); significa livre de impurezas, como o ouro refinado. Ayaṃ pana yojanā – vipiṭṭhikatvāna sukhaṃ dukkhañca pubbeva, paṭhamajjhānūpacārabhūmiyaṃyeva dukkhaṃ, tatiyajjhānūpacārabhūmiyañca sukhanti adhippāyo. Puna ādito vuttaṃ ca-kāraṃ parato netvā ‘‘somanassaṃ domanassañca vipiṭṭhikatvāna pubbevā’’ti adhikāro. Tena somanassaṃ catutthajjhānūpacāre, domanassañca dutiyajjhānūpacāreyevāti dīpeti. Etāni hi etesaṃ pariyāyato pahānaṭṭhānāni. Nippariyāyato pana dukkhassa paṭhamajjhānaṃ, domanassassa dutiyajjhānaṃ, sukhassa tatiyajjhānaṃ, somanassassa catutthajjhānaṃ pahānaṭṭhānaṃ. Yathāha – ‘‘paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharati etthuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhatī’’tiādi (saṃ. ni. 5.510). Taṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayena gahetabbaṃ. Parato pubbevāti tīsu paṭhamajjhānadīsu dukkhadomanassasukhāni [Pg.134] vipiṭṭhikatvā ettheva ca catutthajjhāne somanassaṃ vipiṭṭhikatvā imāya paṭipadāya laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ eko care iti. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.67; apa. aṭṭha. 1.1.123). Esta é a conexão (yojanā): 'tendo deixado para trás o prazer e a dor previamente' (pubbeva) — a intenção é: a dor [é abandonada] no estágio de acesso do primeiro jhana, e o prazer no estágio de acesso do terceiro jhana. Novamente, trazendo a conjunção 'e' (ca) mencionada no início para a parte seguinte, a aplicação é: 'tendo deixado para trás a alegria e a tristeza previamente'. Com isso, mostra-se que a alegria [é abandonada] no acesso ao quarto jhana, e a tristeza no acesso ao segundo jhana. Pois estes são os seus locais de abandono de forma figurada (pariyāyato). Mas, de forma literal (nippariyāyato), o local de abandono da dor é o primeiro jhana, da tristeza é o segundo jhana, do prazer é o terceiro jhana, e da alegria é o quarto jhana. Como foi dito: 'Entrando e permanecendo no primeiro jhana, a faculdade da dor que ali surgiu cessa sem deixar vestígios', etc. Tudo isso deve ser compreendido conforme o método explicado anteriormente. Adiante, 'previamente' (pubbeva) significa: tendo deixado para trás a dor, a tristeza e o prazer nos três jhanas iniciais, e tendo deixado para trás a alegria aqui mesmo no quarto jhana, deve-se caminhar sozinho com a tranquilidade purificada e a equanimidade obtidas por meio desta prática. O restante é exatamente como já explicado. Tatiyaṃ. O terceiro. 154. Catutthe āraddhaṃ vīriyaṃ assāti āraddhaviriyo. Etena attano vīriyārambhaṃ ādivīriyaṃ dasseti. Paramattho vuccati nibbānaṃ, tattha pattiyā paramatthapattiyā. Etena vīriyārambhena pattabbaphalaṃ dasseti. Alīnacittoti etena vīriyupatthambhānaṃ cittacetasikānaṃ alīnataṃ dasseti. Akusītavuttīti etena ṭhānāsanacaṅkamādīsu kāyassa anavasīdanaṃ. Daḷhanikkamoti etena ‘‘kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ti (ma. ni. 1.184; saṃ. ni. 2.22; a. ni. 2.5; mahāni. 196) evaṃ pavattaṃ padahanavīriyaṃ dasseti. Yaṃ taṃ anupubbasikkhādīsu padahanto ‘‘kāyena ceva paramatthasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca naṃ ativijjha passatī’’ti vuccati. Atha vā etena maggasampayuttavīriyaṃ dasseti. Tañhi daḷhañca bhāvanāpāripūrigatattā, nikkamo ca sabbaso paṭipakkhā nikkhantattā, tasmā taṃsamaṅgīpuggalopi daḷho nikkamo assāti ‘‘daḷhanikkamo’’ti vuccati. Thāmabalūpapannoti maggakkhaṇe kāyathāmena ñāṇabalena ca upapanno. Atha vā thāmabhūtena balena upapannoti thāmabalūpapanno, thirañāṇabalūpapannoti vuttaṃ hoti. Etena tassa vīriyassa vipassanāñāṇasampayogaṃ dīpento yoniso padahanabhāvaṃ sādheti. Pubbabhāgamajjhimaukkaṭṭhavīriyavasena vā tayopi pādā yojetabbā. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.68). 154. No quarto, em relação a 'aquele cuja energia está desperta' (āraddhaviriyo), significa alguém que despertou a energia. Com isso, ele mostra o seu próprio início de esforço, a energia inicial. O objetivo supremo (paramattha) é chamado de Nibbana; 'para a realização do objetivo supremo' (paramatthapattiyā) significa para a realização disso. Com isso, ele mostra o fruto a ser alcançado pelo início do esforço. 'Com a mente não letárgica' (alīnacitto) — com isso, ele mostra a não letargia da mente e dos fatores mentais que apoiam a energia. 'Não agindo com preguiça' (akusītavuttī) — com isso, ele mostra o não esmorecimento do corpo ao ficar de pé, sentar-se, caminhar em meditação, etc. 'De firme empenho' (daḷhanikkamo) — com isso, ele mostra a energia de esforço exercida da seguinte maneira: 'de bom grado, que restem apenas a pele e os tendões...', esforçando-se no qual, através do treinamento gradual, etc., diz-se: 'ele realiza a verdade suprema com o corpo e, tendo-a penetrado com a sabedoria, ele a vê'. Ou ainda, com isso ele mostra a energia associada ao caminho (magga-sampayutta-vīriya). Pois essa energia é firme (daḷha) por ter alcançado a plenitude do desenvolvimento (bhāvanā), e é um empenho (nikkama) por ter se afastado completamente de todos os estados opostos; portanto, a pessoa dotada dela também é firme em seu empenho, sendo assim chamada de 'daḷhanikkamo'. 'Dotado de força e poder' (thāmabalūpapanno) significa dotado, no momento do caminho, de força física e do poder do conhecimento. Ou ainda, dotado de um poder que se tornou força, o que significa dotado do poder de um conhecimento firme. Com isso, mostrando a associação daquela energia com o conhecimento da introspecção (vipassanā-ñāṇa), ele estabelece o estado de esforço sábio (yoniso padahana). Ou os três versos devem ser conectados por meio da energia preliminar, intermediária e suprema. O restante é exatamente como já explicado. Catutthaṃ. O quarto. 155. Pañcame paṭisallānanti tehi tehi sattasaṅkhārehi paṭinivattitvā sallīnaṃ, ekattasevitā ekībhāvo kāyavivekoti attho. Jhānanti paccanīkajhāpanato ārammaṇalakkhaṇūpanijjhānato ca cittaviveko vuccati. Tattha aṭṭha samāpattiyo nīvaraṇādipaccanīkajhāpanato kasiṇādiārammaṇūpanijjhānato ca ‘‘jhāna’’nti vuccati. Vipassanāmaggaphalāni [Pg.135] sattasaññādipaccanīkajhāpanato lakkhaṇūpanijjhānato ca ‘‘jhāna’’nti vuccati. Idha pana ārammaṇūpanijjhānameva adhippetaṃ. Evametaṃ paṭisallānañca jhānañca ariñcamānoti ajahamāno anissajjamāno. Dhammesūti vipassanupagesu pañcakkhandhādidhammesu. Niccanti satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ. Anudhammacārīti te dhamme ārabbha pavattamānena anugataṃ vipassanādhammaṃ caramāno. Atha vā dhammesūti ettha dhammāti nava lokuttaradhammā, tesaṃ dhammānaṃ anulomo dhammoti anudhammo, vipassanāyetaṃ adhivacanaṃ. Tattha ‘‘dhammānaṃ niccaṃ anudhammacārī’’ti vattabbe gāthābandhasukhatthaṃ vibhattibyattayena ‘‘dhammesū’’ti vuttaṃ siyā. Ādīnavaṃ sammasitā bhavesūti tāya anudhammacāritāsaṅkhātāya vipassanāya aniccākārādidosaṃ tīsu bhavesu samanupassanto evaṃ imāya kāyavivekacittavivekaṃ ariñcamāno sikhāppattavipassanāsaṅkhātāya paṭipadāya adhigatoti vattabbo eko careti evaṃ yojanā veditabbā (su. ni. aṭṭha. 1.69; apa. aṭṭha. 1.1.125). 155. No quinto, em relação a 'isolamento' (paṭisallāna), significa retirar-se e isolar-se de vários seres e formações, praticando a solidão, a singularidade, que é o isolamento corporal (kāya-viveka) — este é o significado. 'Jhana' (jhāna) é chamado de isolamento mental (citta-viveka) devido à queima dos estados opostos e à contemplação minuciosa do objeto e das características. Nele, as oito realizações são chamadas de 'jhana' devido à queima dos estados opostos, como os obstáculos, e à contemplação minuciosa de objetos como os kasinas. A introspecção, o caminho e o fruto são chamados de 'jhana' devido à queima dos estados opostos, como a percepção de permanência, etc., e à contemplação minuciosa das características. Aqui, no entanto, apenas a contemplação minuciosa do objeto é pretendida. Assim, 'não negligenciando este isolamento e jhana' (ariñcamāno) significa não abandonando, não abrindo mão. 'Nos dhammas' (dhammesu) significa nos dhammas que são o domínio da introspecção, como os cinco agregados, etc. 'Constantemente' (niccaṃ) significa continuamente, constantemente, ininterruptamente. 'Praticando em conformidade com o Dhamma' (anudhammacārī) significa praticar o Dhamma da introspecção que segue e surge em relação a esses dhammas. Ou ainda, em 'dhammesu', 'dhammas' refere-se aos nove dhammas supermundanos; o dhamma que está em conformidade com esses dhammas é o 'anudhamma', que é uma designação para a introspecção (vipassanā). Ali, onde se deveria dizer 'praticando constantemente em conformidade com os dhammas' (dhammānaṃ... anudhammacārī), para facilitar a métrica do verso, foi escrito 'dhammesu' com uma mudança de caso gramatical. 'Contemplando o perigo nas existências' (ādīnavaṃ sammasitā bhavesu) significa contemplar as falhas, como a impermanência, etc., nos três reinos de existência por meio daquela introspecção conhecida como praticar em conformidade com o Dhamma. Assim, não negligenciando este isolamento corporal e isolamento mental, tendo alcançado [o objetivo] por meio desta prática conhecida como introspecção que atingiu o ápice, deve-se caminhar sozinho — assim deve ser entendida a conexão. Pañcamaṃ. O quinto. 156. Chaṭṭhe taṇhakkhayanti nibbānaṃ, evaṃ diṭṭhādīnavāya taṇhāya eva appavattiṃ. Appamattoti sātaccakārī. Aneḷamūgoti alālāmukho. Atha vā aneḷo ca amūgo ca, paṇḍito byattoti vuttaṃ hoti. Hitasukhasampāpakaṃ sutamassa atthīti sutavā, āgamasampannoti vuttaṃ hoti. Satīmāti cirakatādīnaṃ anussaritā. Saṅkhātadhammoti dhammūpaparikkhāya pariññātadhammo. Niyatoti ariyamaggena niyāmaṃ patto. Padhānavāti sammappadhānavīriyasampanno. Uppaṭipāṭiyā esa pāṭho yojetabbo. Evametehi appamādādīhi samannāgato niyāmasampāpakena padhānena padhānavā, tena padhānena pattaniyāmattā niyato, tato arahattappattiyā saṅkhātadhammo. Arahā hi puna saṅkhātabbābhāvato ‘‘saṅkhātadhammo’’ti vuccati. Yathāha – ‘‘ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idhā’’ti (saṃ. ni. 2.31; su. ni. 1044; cūḷani. ajitamāṇavapucchā 63, ajitamāṇavapucchāniddesa 7; netti. 14; peṭako. 45). Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.70). 156. No sexto, em relação à 'destruição do desejo' (taṇhakkhaya), significa o Nibbana, que é a não ocorrência daquele desejo cujo perigo foi visto. 'Diligente' (appamatto) significa aquele que age com perseverança. 'Não babão nem mudo' (aneḷamūgo) significa que não tem a boca babando. Ou ainda, 'não babão' (aneḷa) e 'não mudo' (amūgo) significa sábio e inteligente. 'Instruído' (sutavā) significa aquele que possui instrução que traz bem-estar e felicidade, o que significa dotado das escrituras (āgama-sampanno). 'Atento' (satīmā) significa aquele que se lembra do que foi feito há muito tempo, etc. 'Aquele que compreendeu o Dhamma' (saṅkhātadhammo) significa aquele que compreendeu plenamente o Dhamma através da investigação dos dhammas. 'Assegurado' (niyato) significa aquele que alcançou a certeza (niyāma) através do nobre caminho. 'Esforçado' (padhānavā) significa dotado da energia do esforço correto (sammappadhāna). Este texto deve ser conectado em ordem inversa. Assim, aquele que é dotado dessas qualidades de diligência, etc., é 'esforçado' (padhānavā) devido ao esforço que leva à certeza; 'assegurado' (niyato) por ter alcançado a certeza através desse esforço; e então, 'aquele que compreendeu o Dhamma' (saṅkhātadhammo) devido à realização do estado de Arahant. Pois um Arahant é chamado de 'aquele que compreendeu o Dhamma' porque não há nada mais a ser compreendido. Como foi dito: 'Aqueles que compreenderam o Dhamma, e os muitos aprendizes (sekha) aqui...'. O restante é exatamente como já explicado. Chaṭṭhaṃ. O sexto. 157. Sattame [Pg.136] sīhoti cattāro sīhā – tiṇasīho, paṇḍusīho, kāḷasīho, kesarasīhoti. Tesaṃ kesarasīho aggamakkhāyati, eso idha adhippeto. Vāto puratthimādivasena anekavidho. Padumaṃ rattasetādivasena. Tesu yo koci vāto yaṃ kiñci padumaṃ vaṭṭatiyeva. Tattha yasmā santāso attasinehena hoti, attasineho ca taṇhālepo, sopi diṭṭhisampayuttena vā diṭṭhivippayuttena vā lobhena hoti, sopi ca taṇhāyeva. Sajjanaṃ pana tattha upaparikkhāvirahitassa mohena hoti, moho ca avijjā. Tattha samathena taṇhāya pahānaṃ hoti, vipassanāya avijjāya. Tasmā samathena attasinehaṃ pahāya sīho viya saddesu aniccadukkhādīsuasantasanto, vipassanāya mohaṃ pahāya vātova jālamhi khandhāyatanādīsu asajjamāno, samatheneva lobhaṃ, lobhasampayuttaṃ eva diṭṭhiñca pahāya, padumaṃva toyena sabbabhavabhogalobhena alippamāno. 157. No sétimo (verso), "leão" refere-se a quatro tipos de leões: o leão-da-grama (tiṇasīha), o leão-pardo (paṇḍusīha), o leão-preto (kāḷasīha) e o leão-juba (kesarasīha). Dentre eles, o leão-juba é considerado o supremo; este é o pretendido aqui. O vento é de muitos tipos, de acordo com o leste, etc. O lótus, de acordo com o vermelho, branco, etc. Entre estes, qualquer vento [sopra sobre] qualquer lótus. Ali, visto que o temor ocorre devido ao apego a si mesmo (amor-próprio), e o apego a si mesmo é a aderência do desejo (taṇhā), e isso ocorre por meio da cobiça (lobha) associada a visões (diṭṭhi) ou dissociada de visões, e isso também é apenas desejo (taṇhā). Mas o apegar-se (sajjanaṃ) ali ocorre devido à ilusão (moha) de quem carece de investigação, e a ilusão é a ignorância (avijjā). Ali, através de samatha (tranquilidade) ocorre o abandono do desejo, e através de vipassanā (insight) o da ignorância. Portanto, tendo abandonado o apego a si mesmo através de samatha, não se aterrorizando diante dos sons (como a impermanência, o sofrimento, etc.) como um leão; tendo abandonado a ilusão através de vipassanā, não se prendendo aos agregados, bases, etc., como o vento em uma rede; e tendo abandonado a cobiça e a visão associada à cobiça através de samatha, não sendo manchado pela cobiça por todas as existências e prazeres, como o lótus pela água. Ettha ca samathassa sīlaṃ padaṭṭhānaṃ, samatho samādhi, vipassanā paññāti evaṃ tesu dvīsu dhammesu siddhesu tayopi khandhā siddhā honti. Tattha sīlakkhandhena surato hoti, so sīhova saddhesu āghātavatthūsu akujjhitukāmatāya na santasati, paññākkhandhena paṭividdhasabhāvo vātova jālamhi khandhādidhammabhede na sajjati, samādhikkhandhena vītarāgo padumaṃva toyena rāgena na lippati. Evaṃ samathavipassanāhi sīlasamādhipaññākkhandhehi ca yathāsambhavaṃ avijjātaṇhānaṃ, tiṇṇañca akusalamūlānaṃ pahānavasena asantasanto asajjamāno alippamāno ca veditabbo. Sesaṃ vuttanayamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.71; apa. aṭṭha. 1.1.127). E aqui, a virtude (sīla) é a causa próxima de samatha; samatha é a concentração (samādhi), e vipassanā é a sabedoria (paññā). Assim, quando esses dois estados são realizados, os três agregados [do caminho] também são realizados. Ali, através do agregado da virtude (sīlakkhandha), ele é dócil (surato); como um leão, ele não se aterroriza diante dos sons, devido ao desejo de não se irar diante dos objetos de ressentimento. Através do agregado da sabedoria (paññākkhandha), tendo penetrado a natureza das coisas, ele não se prende às divisões dos fenômenos como agregados, etc., assim como o vento em uma rede. Através do agregado da concentração (samādhikkhandha), livre da cobiça, ele não é manchado pela cobiça, assim como o lótus pela água. Assim, por meio de samatha e vipassanā, e dos agregados da virtude, concentração e sabedoria, ele deve ser conhecido como aquele que não se aterroriza, não se prende e não é manchado, em virtude do abandono da ignorância e do desejo, e das três raízes prejudiciais, conforme o caso. O restante é exatamente como já foi explicado. Sattamaṃ. O sétimo. 158. Aṭṭhame sahanā ca hananā ca sīghajavattā ca sīho. Kesarasīhova idha adhippeto. Dāṭhā balamassa atthīti dāṭhabalī. Pasayha abhibhuyyāti ubhayaṃ cārīsaddena saha yojetabbaṃ pasayhacārī abhibhuyyacārīti. Tattha pasayha niggayha pavāhetvā caraṇena pasayhacārī. Abhibhavitvā [Pg.137] santāsetvā vasīkatvā caraṇena abhibhuyhacārī. Svāyaṃ kāyabalena pasayhacārī, tejasā abhibhuyyacārī. Tattha sace koci vadeyya ‘‘kiṃ pasayha abhibhuyyacārī’’ti. Tato migānanti sāmivacanaṃ upayogatthe katvā ‘‘mige pasayha abhibhuyyacārī’’ti paṭivattabbaṃ. Pantānīti dūrāni. Senāsanānīti vasanaṭṭhānāni. Sesaṃ pubbe vuttanayeneva sakkā jānitunti na vitthāritaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.72). 158. No oitavo (verso), "leão" (sīha) é assim chamado por suportar (sahanā), por matar (hananā) e por sua velocidade rápida (sīghajavattā). O leão-juba é o pretendido aqui. "Aquele cuja força está em suas presas" é dāṭhabalī. "Subjugando" (pasayha) e "superando" (abhibhuyya) — ambos devem ser combinados com a palavra "cārī" (aquele que vaga/age), resultando em "pasayhacārī" (aquele que age subjugando) e "abhibhuyyacārī" (aquele que age superando). Ali, "pasayhacārī" significa agir após subjugar, reprimir e afastar. "Abhibhuyyacārī" significa agir após superar, aterrorizar e dominar. Este age subjugando pela força física, e superando pelo seu esplendor (teja). Ali, se alguém perguntar: "O que ele age subjugando e superando?", deve-se responder, usando o caso genitivo "migānaṃ" (dos animais) no sentido de acusativo: "ele age subjugando e superando os animais (mige)". "Pantāni" significa distantes. "Senāsanāni" significa locais de habitação. O restante pode ser compreendido da mesma maneira explicada anteriormente, por isso não é detalhado. Aṭṭhamaṃ. O oitavo. 159. Navame ‘‘sabbe sattā sukhitā bhavantū’’tiādinā nayena hitasukhūpanayanakāmatā mettā. ‘‘Aho vata imamhā dukkhā vimucceyyu’’ntiādinā nayena ahitadukkhāpanayanakāmatā karuṇā. ‘‘Modanti vata bhonto sattā, modanti sādhu suṭṭhū’’tiādinā nayena hitasukhāvippayogakāmatā muditā. ‘‘Paññāyissanti sakena kammenā’’ti sukhadukkhesu ajjhupekkhanatā upekkhā. Gāthābandhasukhatthaṃ pana uppaṭipāṭiyā mettaṃ vatvā upekkhā vuttā, muditā ca pacchā. Vimuttinti catassopi hi vimuttī. Etā attano paccanīkadhammehi vimuttattā vimuttiyo. Tena vuttaṃ – ‘‘mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle’’ti. 159. No nono (verso), a benevolência (mettā) é o desejo de trazer bem-estar e felicidade, expressa da seguinte forma: "Que todos os seres sejam felizes", etc. A compaixão (karuṇā) é o desejo de remover o que é prejudicial e o sofrimento, expressa da seguinte forma: "Oh, que eles possam se libertar deste sofrimento!", etc. A alegria altruísta (muditā) é o desejo de que os seres não se separem do bem-estar e da felicidade, expressa da seguinte forma: "Que os seres se alegrem, que se alegrem muito bem!", etc. A equanimidade (upekkhā) é a atitude de neutralidade em relação ao prazer e à dor, expressa da seguinte forma: "Eles serão conhecidos por suas próprias ações (kamma)". No entanto, para a facilidade da métrica do verso, fora de ordem, após mencionar mettā, upekkhā é mencionada, e muditā por último. "Libertação" (vimutti) refere-se a todas as quatro libertações [da mente]. Elas são chamadas de libertações porque estão libertas de seus estados mentais opostos. Por isso foi dito: "Cultivando a benevolência, a equanimidade, a compaixão — que são libertações — e a alegria altruísta no momento apropriado". Tattha āsevamānoti tisso tikacatukkajjhānavasena bhāvayamāno, upekkhaṃ catutthajjhānavasena bhāvayamāno. Kāleti mettaṃ āsevitvā tato vuṭṭhāya karuṇaṃ, tato vuṭṭhāya muditaṃ, tato itarato vā nippītikajjhānato vuṭṭhāya upekkhaṃ āsevamānova ‘‘kāle āsevamāno’’ti vuccati, āsevituṃ phāsukāle vā. Sabbena lokena avirujjhamānoti dasasu disāsu sabbena sattalokena avirujjhamāno. Mettādīnañhi bhāvitattā sattā appaṭikkūlā honti, sattesupi virodhabhūto paṭigho vūpasammati. Tena vuttaṃ – ‘‘sabbena lokena avirujjhamāno’’ti. Sesaṃ vuttasadisamevāti (su. ni. aṭṭha. 1.73). Ali, "cultivando" (āsevamāno) significa desenvolver as três primeiras [moradas divinas] por meio do sistema de três ou quatro jhānas, e a equanimidade por meio do quarto jhāna. "No momento apropriado" (kāle) significa que, tendo cultivado a benevolência e emergido dela, cultiva-se a compaixão; tendo emergido dela, a alegria altruísta; tendo emergido de outra, ou seja, do jhāna livre de êxtase (pīti), cultiva-se a equanimidade. Assim, diz-se "cultivando no momento apropriado", ou no momento em que é confortável cultivar. "Sem se opor a ninguém no mundo" significa não estar em conflito com todo o mundo de seres nas dez direções. Pois, devido ao desenvolvimento da benevolência, etc., os seres não se tornam repulsivos, e a aversão (paṭigha), que é de natureza hostil em relação aos seres, é pacificada. Por isso foi dito: "Sem se opor a ninguém no mundo". O restante é semelhante ao que já foi dito. Navamaṃ. O nono. 160. Dasame saṃyojanānīti dasa saṃyojanāni, tāni ca tena tena maggena sandālayitvāna. Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhīti jīvitasaṅkhayo vuccati [Pg.138] cuticittassa paribhedo, tasmiñca jīvitasaṅkhaye jīvitanikantiyā pahīnattā asantasanti. Ettāvatā saupādisesanibbānadhātuṃ attano dassetvā gāthāpariyosāne anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyīti (su. ni. aṭṭha. 1.74). 160. No décimo (verso), "grilhões" (saṃyojanāni) refere-se aos dez grilhões, tendo-os rompido por meio de seus respectivos caminhos (magga). "Não se aterrorizando com o fim da vida": o fim da vida (jīvitasaṅkhaya) refere-se à dissolução da mente de morte (cuticitta); e nesse fim da vida, eles não se aterrorizam porque o apego à vida foi abandonado. Com isso, tendo mostrado o elemento do Nibbāna com resíduo (saupādisesa-nibbānadhātu) em si mesmo, no final do verso ele alcança o parinibbāna através do elemento do Nibbāna sem resíduo (anupādisesa-nibbānadhātu). Dasamaṃ. O décimo. 161. Ekādasame bhajantīti sarīrena allīyitvā payirupāsanti. Sevantīti añjalikammādīhi kiṃkārapaṭissāvitāya ca paricaranti. Kāraṇaṃ attho etesanti kāraṇatthā, bhajanāya sevanāya ca nāññaṃ kāraṇamatthi, attho eva tesaṃ kāraṇaṃ, atthahetu sevantīti vuttaṃ hoti. Nikkāraṇā dullabhā ajja mittāti ‘‘ito kiñci lacchāmā’’ti evaṃ attapaṭilābhakāraṇena nikkāraṇā, kevalaṃ – 161. No décimo primeiro (verso), "associam-se" (bhajanti) significa aproximar-se fisicamente e prestar homenagem. "Servem" (sevanti) significa servir com gestos de respeito (como palmas unidas) e prontidão para obedecer. "Aqueles que têm o proveito próprio como motivo" (kāraṇatthā) significa que não há outro motivo para sua associação e serviço senão o próprio benefício; o benefício próprio é o motivo deles, o que significa que eles servem por causa do proveito. "Amigos sem segundas intenções são difíceis de encontrar hoje em dia" significa amigos sem o motivo de ganho pessoal, como pensar "obterei algo disso", mas puramente... ‘‘Upakāro ca yo mitto, sukhe dukkhe ca yo sakhā; Atthakkhāyī ca yo mitto, yo ca mittānukampako’’ti. (su. ni. aṭṭha. 1.75; apa. aṭṭha. 1.1.131; dī. ni. 3.265) – "O amigo que ajuda, o amigo que é o mesmo na felicidade e na dor, o amigo que dá bons conselhos e o amigo que é compassivo." Evaṃ vuttena ariyena mittabhāvena samannāgatā dullabhā ajja mittā. Attani ṭhitā etesaṃ paññā, attānaṃyeva olokenti, na aññanti attaṭṭhapaññā. ‘‘Diṭṭhatthapaññā’’ti ayampi kira porāṇapāṭho. Sampati diṭṭheyeva atthe etesaṃ paññā, āyatiṃ na pekkhantīti vuttaṃ hoti. Asucīti asucinā anariyena kāyavacīmanokammena samannāgatāti. Sesaṃ pubbe vuttanayeneva veditabbaṃ. Yaṃ antarantarā ativitthārabhayena na vuttaṃ, taṃ sabbaṃ pāṭhānusāreneva veditabbaṃ (su. ni. aṭṭha. 1.75; apa. aṭṭha. 1.1.131). Ekādasamaṃ. Amigos dotados de tal nobre amizade, como descrito, são difíceis de encontrar hoje em dia. "Aqueles cuja sabedoria visa o próprio interesse" (attaṭṭhapaññā) significa que a sabedoria deles está focada em si mesmos; eles olham apenas para si mesmos, não para os outros. "Diṭṭhatthapaññā" (sabedoria focada no que é visto/presente) é também uma leitura antiga. Significa que a sabedoria deles se limita ao benefício visível no presente, não olhando para o futuro. "Impuros" (asucī) significa dotados de ações corporais, verbais e mentais impuras e não nobres. O restante deve ser compreendido da mesma maneira explicada anteriormente. Tudo o que foi omitido aqui e ali por medo de excessiva prolixidade deve ser compreendido de acordo com o próprio texto. O décimo primeiro. Catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. Aqui termina a explicação do quarto capítulo. Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya Da Saddhammappajjotikā, o comentário ao Cūḷaniddesa, Khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. Aqui termina a explicação da exposição do Khaggavisāṇa Sutta. Nigamanakathā Palavras de Conclusão (Epílogo) Yo [Pg.139] so sugataputtānaṃ, adhipatibhūtena hitaratinā; Therena thiraguṇavatā, suvibhatto mahāniddeso. O Mahāniddesa, que foi bem classificado pelo Ancião de virtudes firmes, que se deleita no bem-estar [dos outros] e que é o líder dos filhos do Sugata (o Buda), Tassatthavaṇṇanā yā, pubbaṭṭhakathānayaṃ tathā; Yuttiṃ nissāya mayāraddhā, niṭṭhānamupagatā esā. Esta explicação de seu significado, que foi iniciada por mim baseando-se no método dos comentários antigos e na lógica, chegou à sua conclusão. Yaṃ puraṃ puruttamaṃ, anurādhapuravhayaṃ; Yo tassa dakkhiṇe bhāge, mahāvihāro patiṭṭhito. Naquela cidade excelente chamada Anurādhapura, na sua parte sul, está estabelecido o Mahāvihāra. Yo tassa tilako bhūto, mahāthūpo siluccayo; Yaṃ tassa pacchime bhāge, lekho kathikasaññito. O Mahāthūpa, que é como um ornamento (tilaka) para ela, ergue-se como uma montanha de pedra; a oeste dele, há um escriba conhecido como orador (ou 'chamado Kathika'), Kittisenoti nāmena, sajīvo rājasammato; Sucicārittasampanno, lekho kusalakammiko. Chamado Kittisena por nome, um homem de vida nobre respeitado pelo rei, dotado de conduta pura, um escriba de ações meritórias. Sītacchāyatarupetaṃ, salilāsayasampadaṃ; Cārupākārasañcitaṃ, pariveṇamakārayi. Ele mandou construir um mosteiro (pariveṇa) provido de árvores de sombra fresca, dotado de um reservatório de água e cercado por um belo muro. Upaseno mahāthero, mahāpariveṇavāsiyo; Tassādāsi pariveṇaṃ, lekho kusalakammiko. O escriba de ações meritórias deu esse mosteiro ao Grande Ancião Upasena, habitante do grande mosteiro. Vasantenettha therena, thirasīlena tādinā; Upasenavhayena sā, katā saddhammajotikā. Residindo ali, este Ancião de virtude firme e equânime, chamado Upasena, compôs esta Saddhammajotikā (Saddhammappajjotikā). Rañño sirinivāsassa, sirisaṅghassa bodhino; Chabbīsatimhi vassamhi, niṭṭhitā niddesavaṇṇanā. No vigésimo sexto ano do rei Sirinivāsa, Sirisaṅghabodhi, esta explicação do Niddesa foi concluída. Samayaṃ anulomentī, therānaṃ theravaṃsadīpānaṃ; Niṭṭhaṃ gatā yathāyaṃ, aṭṭhakathā lokahitajananī. Em harmonia com a doutrina dos Anciãos que iluminam a linhagem dos Anciãos, este comentário, que gera o bem-estar do mundo, chegou ao fim. Saddhammaṃ anulomentā, attahitaṃ parahitañca sādhentā; Niṭṭhaṃ gacchantu tathā, manorathā sabbasattānaṃ. Em harmonia com o verdadeiro Dhamma, realizando o próprio bem e o bem dos outros, que os desejos de todos os seres cheguem à sua realização. Saddhammappajjotikāya, [Pg.140] aṭṭhakathāyettha gaṇitakusalehi; Gaṇitā tu bhāṇavārā, ñeyyātirekacattārisā. Neste comentário chamado Saddhammappajjotikā, as seções de recitação (bhāṇavāra) contadas por aqueles habilidosos em contagem devem ser conhecidas como sendo pouco mais de quarenta. Ānuṭṭhubhena assā, chando baddhena gaṇiyamānā tu; Atirekadasasahassa-saṅkhā gāthāti viññeyyā. Se contadas na métrica Anuṭṭhubha, deve-se saber que o número de versos (gāthā) é de pouco mais de dez mil. Sāsanaciraṭṭhitatthaṃ, lokahitatthañca sādarena mayā; Puññaṃ imaṃ racayatā, yaṃ pattamanappakaṃ vipulaṃ. Pelo mérito abundante e vasto que alcancei ao compor esta obra com devoção, para a longa duração do Ensinamento e para o bem-estar do mundo, Puññena tena loko, saddhammarasāyanaṃ dasabalassa; Upabhuñjitvā vimalaṃ, pappotu sukhaṃ sukhenevāti. Que, por meio desse mérito, o mundo, tendo desfrutado do puro elixir do verdadeiro Dhamma Daquele das Dez Forças (o Buda), alcance a felicidade com facilidade. Saddhammappajjotikā nāma Chamada Saddhammappajjotikā, Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā niṭṭhitā. Aqui termina o comentário ao Cūḷaniddesa. | |||
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |